വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="ml">
  <siteinfo>
    <sitename>വിക്കിപീഡിയ</sitename>
    <dbname>mlwiki</dbname>
    <base>https://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%A7%E0%B4%BE%E0%B4%A8_%E0%B4%A4%E0%B4%BE%E0%B5%BE</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.24</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">മീഡിയ</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">പ്രത്യേകം</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">സംവാദം</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">ഉപയോക്താവ്</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">വിക്കിപീഡിയ</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">വിക്കിപീഡിയ സംവാദം</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">പ്രമാണം</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">പ്രമാണത്തിന്റെ സംവാദം</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">മീഡിയവിക്കി</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">മീഡിയവിക്കി സംവാദം</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">ഫലകം</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">ഫലകത്തിന്റെ സംവാദം</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">സഹായം</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">സഹായത്തിന്റെ സംവാദം</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">വർഗ്ഗം</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">വർഗ്ഗത്തിന്റെ സംവാദം</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">കവാടം</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">കവാടത്തിന്റെ സംവാദം</namespace>
      <namespace key="118" case="first-letter">കരട്</namespace>
      <namespace key="119" case="first-letter">കരട് സംവാദം</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">ഘടകം</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">ഘടകത്തിന്റെ സംവാദം</namespace>
      <namespace key="850" case="first-letter">Package</namespace>
      <namespace key="851" case="first-letter">Package talk</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ</title>
    <ns>4</ns>
    <id>2122</id>
    <revision>
      <id>4680638</id>
      <parentid>4680408</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T04:34:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>TheWikiholic</username>
        <id>77980</id>
      </contributor>
      <comment>[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ആനന്ദൻ കെ.ആർ.]] ചേർക്കുന്നു. ([[WP:Twinkle|ട്വിങ്കിൾ]])</comment>
      <origin>4680638</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23252" sha1="n3t7q88odq51nr0ox9dp4cm1nh91086" xml:space="preserve">[[Category:വിക്കിപീഡിയ പരിപാലനം]]
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/തലക്കെട്ട്}}
{{മായ്ക്കൽപത്തായം}}
__TOC__
__NEWSECTIONLINK__
=ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങളുടെ പട്ടിക=
&lt;!-- ഇതിനു താഴെ ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങളുടെ വിവരം ചേർക്കുക . ഉദാഹരണമായി നിങ്ങൾ നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യാനുദ്ദേശിക്കുന്ന ലേഖനത്തിന്റെ തലക്കെട്ട് കേരളം എന്നാണെങ്കിൽ എന്നു ഏറ്റവും മുകളിൽ ചേർത്ത് താൾ സേവ് ചെയ്യുക. --&gt;
&lt;!-- താഴത്തെ വരി മാറ്റാതിരിക്കുക! ഇത് ട്വിങ്കിൾ ഗാഡ്ജറ്റിന് ആവശ്യമുണ്ട് --&gt;
&lt;!-- നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യുന്ന ലേഖനങ്ങൾ ഇതിനു തൊട്ടു താഴെ നൽകുക --&gt;
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ആനന്ദൻ കെ.ആർ.}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/RENIKA N R}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/Black caiman}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ആദിശക്തി ശ്രീ മാസാണി അമ്മൻ കോവിൽ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പുഷ്പാഞ്ജലി സ്വാമിയാർ മഠം}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കാരക്കാട് സുബ്രഹ്മണ്യക്ഷേത്രം}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/അക്ഷയ് അജിത്}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സെന്റ് ആൻസ് ചർച്ച്, വലിയ തോപ്പ്}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/വി .സുരേശൻ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/വിനയൻ തേറായ്ക്കൽ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/വ്രതാനുഷ്ഠാനങ്ങളിലൂടെ തീർത്ഥയാത്ര}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പി. ശാദുലി}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പി. ശാദുലി സാഹിബ്}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഡോ. ജയദേവൻ കെ. എസ്}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/അനൂപ് പെരിയൽ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പത്മൻ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ശംഘപാലകൻ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/മഹാപത്മൻ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഹഫീസ് റഹ്മാൻ പടിയത്ത്}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/വംശഹത്യ: പാഠം, പഠനം, പ്രതിരോധം}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/മലയാളത്തിലെ ധാതുക്കൾ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ജോഷി ജോർജ്}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ബാഹിർ.കെ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/Noorul Ameen}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സായി ശ്യാം രാമചന്ദ്രൻ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/എപി മുഹമ്മദ്‌ മുസ്‌ലിയാർ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ചന്ദ്രന്മാരേ വരൂ (ടെലിവിഷൻ പരമ്പര)}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സൊക്കത്തങ്കം (ടെലിവിഷൻ പരമ്പര)}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/അന്നൈ ഇല്ലം (ടെലിവിഷൻ പരമ്പര)}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/മൂക്കുത്തി അമ്മൻ (ടെലിവിഷൻ പരമ്പര)}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പരാശക്തി (ടെലിവിഷൻ പരമ്പര)}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/യാമിനി (ടെലിവിഷൻ പരമ്പര)}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കനൽ സാംസ്കാരിക വേദി}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സെബാസ്റ്റ്യൻ എസ്. ജെയിംസ്}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/Manoj pulimath}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/Muhammad the false prophet}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ജെൻസി}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കാട്ടുമുളക്}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കാട്ടുവെള്ളരി}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പി.കെ. ഏട്ടനുണ്ണി രാജ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പി.കെ.എസ്. രാജ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ജനശക്തി ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ജോയ് കൂത്തൂർ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ജോയ് തോമസ്}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ജോസഫ് ചാലിശ്ശേരി}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഡി.ബി. ബിനു}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/നജിം കൊച്ചുകലുങ്ക്}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/നന്ദകുമാർ കളരിക്കൽ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പീറ്റർ നോക്സ്}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പുത്തലത്ത് ദിനേശൻ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പഴനി ബാബ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പള്ളിക്കൽ മൊയ്ദീൻ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ബാലകൃഷ്ണൻ ചെറൂപ്പ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ബിനോയ് ഡൊമിനിക്}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ബി. ഭദ്ര}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/അംഗനമാർമൗലേ, ബാലേ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ധമ്മാനന്ദ ഭിഖുനി}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പ്രവാസി നിവാസി പാർട്ടി}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പി.എ. പൗരൻ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ലാലി വിൻസന്റ്}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ശങ്കരനാരായണൻ മലപ്പുറം}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഓൺലൈൻ ഫിറ്റ്നസ്}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ജോൺ ടി. വേക്കൻ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സുസ്മിത പ്രഭാകരൻ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ലാവണ്യ നായർ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഇല്യാസ് പെരിമ്പലം}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/അരുൺ കുമാർ എസ്. ഹരിപ്പാട്}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സായി ശ്യാം രാമചന്ദ്രൻ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സായി ശ്യാം രാമചന്ദ്രൻ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പുലാമന്തോൾ മൂസ്സ്}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സായി ശ്യാം രാമചന്ദ്രൻ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/അബ്ദുൾ മുനീർ എൻ.കെ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/Mercy foundation}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/വാക്കോട് മൊയ്തീൻ കുട്ടി ഫൈസി}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കൊടക് അബ്ദുറഹ്‍മാൻ മുസ്‍ലിയാർ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/നാസിം ചാനടുക്കം}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഡോ. ശ്രീ. ചിത്രഭാനു കെ പൊതുവാൾ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സുനിൽ ജോസഫ്}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പി വി സുകുമാരൻ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/Mitun M Das}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/അജേഷ് മാഷ് കോട്ടായി}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/തലതിരിവിൽ നിന്നും ആഞ്ജകളിലേക്ക്}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സുധീർ മമ്പാട്}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഇടുക്കി സീറോ-മലബാർ കത്തോലിക്കാ രൂപത}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/Sanjay krishnan mt}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/വഴിച്ചെണ്ട}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പി. വി. സുകുമാരൻ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ടി എൻ പ്രകാശ് പുരസ്കാരം}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സജി ജോസഫ്}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/മലയാളത്തിലെ പോർച്ചുഗീസ് പദങ്ങൾ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഡോ. ശ്രീ. ചിത്രഭാനു കെ പൊതുവാൾ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/എം.എം പുരുഷോത്തമൻ നായർ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സുന്ദരം ധനുവച്ചപുരം}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ചിത്രഭാനു കെ പൊതുവാൾ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സാമൂഹിക പ്രവർത്തനം (തൊഴിൽവൃത്തിപരമായത്)}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഇന്ത്യയിലെ ന്യൂനപക്ഷ പ്രീണനം}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഭവാനി തമ്പുരാട്ടി}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കെ. മണികണ്ഠൻ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ബൗദി മലയാളം നോവൽ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഭാവന ക്ലബ്ബ് &amp; റീഡിംഗ് റൂം , പൊതുവാച്ചേരി}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/2016ലെ സമ്മർ ഒളിബിക്സിലെ അത് ലറ്റിക് മത്സരങ്ങൾ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കേരള സർവീസ്}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/വസീം കണ്ണൂർ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സുധീരൻ ​​പ്ര​യാർ-1}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കേരള യാത്ര 2026}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/മഴ തോരും മുൻപേ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കേരള ഉർദു ടീച്ചേഴ്സ് അസോസിയേഷൻ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കേരള സ്കൂൾ ടീച്ചേഴ്സ് അസോസിയേഷൻ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/മുന്നോക്ക വികസന കോർപ്പറേഷൻ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/റഫീഖ് ഇബ്രാഹിം}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ആർ.രാഹുൽ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ആന്റണി കാട്ടിപ്പറമ്പിൽ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ആൽബ്രൈറ്റ് സിൻഡ്രോം}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പേറ്റന്റ് ഡക്ടസ് ആർട്ടീരിയോസിസ്}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഗുഹ്യരോമം}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ആൻഡ്രോപോസ്}}
&lt;!-- നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യുന്ന ലേഖനങ്ങൾ ഇതിനു മുകളിൽ ഏറ്റവും ആദ്യം നൽകുക --&gt;</text>
      <sha1>n3t7q88odq51nr0ox9dp4cm1nh91086</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>തഞ്ചാവൂർ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>5450</id>
    <revision>
      <id>4680706</id>
      <parentid>4671378</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T11:17:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Shajinss</username>
        <id>208313</id>
      </contributor>
      <comment>/* ചിത്രശാല */</comment>
      <origin>4680706</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27445" sha1="t8txaijz9z7rm00amsvrsmzylrfukm9" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Thanjavur‍}}
{{Infobox settlement
| name                    = തഞ്ചാവൂർ
| native_name             = 
| native_name_lang        = 
| other_name              = Tanjore
| settlement_type         = city
| image_skyline           = Thanjavur montage.jpg
|image_size               =frameless
| image_alt               = A montage image showing temple complex with temple tower in the centre, Maratha palace, paddy field, Rajarajachola Mandapam and Tamil University
| image_caption           = View of the Brihadeeswarar Temple, Maratha palace, paddy field, Rajarajachola Mandapam and Tamil University
| nickname                = 
| map_alt                 = 
| map_caption             = 
| pushpin_map             = India Tamil Nadu
| pushpin_label_position  = 
| pushpin_map_alt         = 
| pushpin_map_caption     = 
| latd                    = 10
| latm                    = 46
| lats                    = 56.99
| latNS                   = N
| longd                   = 79
| longm                   = 7
| longs                   = 52.51
| longEW                  = E
| coordinates_display     = inline,title
| subdivision_type        = Country
| subdivision_name        = India
| subdivision_type1       = State
| subdivision_name1       = [[Tamil Nadu]]
| subdivision_type2       = [[List of regions of India|Region]]
| subdivision_name2       = [[Chola Nadu]]
| subdivision_type3       = [[List of districts of India|District]]
| subdivision_name3       = Thanjavur
| established_title       = &lt;!-- Established --&gt;
| established_date        = 
| founder                 = 
| named_for               = 
| government_type         = 
| governing_body          = 
| leader_title            = 
| leader_name             = 
| unit_pref               = Metric
| area_footnotes          = 
| area_rank               = 
| area_total_km2          = 36.33
| elevation_footnotes     = 
| elevation_m             = 88
| population_total        = 222,619
| population_as_of        = 2011
&lt;!-- There is a separate article for the district, so statistics should be for the municipality only!! --&gt;
| population_rank         = 
| population_density_km2  = auto
| population_metro        = 
| population_metro_footnotes = 
| population_demonym      = 
| population_footnotes    = 
| demographics_type1      = Languages
| demographics1_title1    = Official
| demographics1_info1     = [[Tamil language|തമിഴ്]]
| timezone1               = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1             = +5:30
| postal_code_type        = [[Postal Index Number|PIN]]
| postal_code             = 613 xxx
| area_code_type          = Telephone code
| area_code               = 04362
| registration_plate      = TN 49,TN68
| website                 = {{URL|www.municipality.tn.gov.in/thanjavur}}
| footnotes               = പ്രധാന ആകർഷണങ്ങൾ : ബ്രുഹദീശ്വര ക്ഷേത്രം,വിജയനഗര കോട്ട, സരസ്വതി മഹൽ ഗ്രന്ഥശാല
}}
[[തമിഴ്‌നാട്|തമിഴ്‌നാട്ടിൽ]] [[കാവേരി]] നദിയുടെ തീരത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു പട്ടണമാണ്‌ '''തഞ്ചാവൂർ''' (തമിഴ്:'''தஞ்சாவூர்'''). ബ്രിട്ടീഷുകാർ '''തഞ്ചോർ''' എന്നാണിതിനെ വിളിച്ചിരുന്നത്‌. ഇന്നത്തെ [[തഞ്ചാവൂർ ജില്ല]] “തമിഴ്‌നാടിന്റെ അന്നപാത്രം“ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. [[ചെന്നൈ]]യിൽ നിന്നു 200 കി‌.മി. തെക്കു ഭാഗത്തായാണ്‌ തഞ്ചാവൂർ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. [[രാജരാജേശ്വരക്ഷേത്രം]] അഥവാ ബൃഹദീശ്വരക്ഷേത്രത്തെ ചുറ്റി വളർന്നു വന്ന ഒരു നഗരമാണ്‌ തഞ്ചാവൂർ. അതുകൊണ്ട് [[ക്ഷേത്രനഗരം|ക്ഷേത്രനഗരങ്ങൾക്ക്]] ഒരു ഉത്തമോദാഹരണമാണ്‌ ഈ പട്ടണം&lt;ref name=ncert&gt;Social Science, Our Pasts-II, NCERT Text Book in History for Class VII, Chapter 6, Towns Traders and Craftspersons, Page 76-77, ISBN 817450724&lt;/ref&gt;.

ഇന്ത്യൻ പ്രധാനമന്ത്രിയുടെ ഔദ്യോഗിക [[വിമാനം|വിമാനത്തിന്റെ]] പേരും തഞ്ചോർ എന്നു തന്നെ&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://members.airliners.be/albums/userpics/10045/VT-ESN_2~0.jpg |title=air india one |access-date=2006-09-26 |archive-date=2007-09-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070929001427/http://members.airliners.be/albums/userpics/10045/VT-ESN_2~0.jpg |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

==പേരിനു പിന്നിൽ==
തഞ്ചൈ എന്നാൽ അഭയാർത്ഥി എന്നാണർത്ഥം. ആദിദ്രാവിഡ കാലത്ത് വടക്കേ ഇന്ത്യയിൽ നിന്നോ ശ്രീലങ്ക, പോളിനേഷ്യൻ ദ്വീപുകളിൽ നിന്നോ എത്തിയ അഭയാർത്ഥികൾ കുടിപാർത്ത ഒരു സ്ഥലമാണിത്. ഇവർ സിന്ധു നദീ തടങ്ങളിൽ നിന്നും പാലായനം ചെയ്തവരുമാകാമെന്നും ചില ചരിത്രകാരന്മാർ കരുതുന്നു. ഈ ഗ്രാമത്തിന്റെ പരമപ്രധാനിയായിരുന്ന തഞ്ചയുടയോർ എന്ന സന്യാസിവര്യന്റെ പ്രതിഷ്ഠയായിരുന്ന തഞ്ചയുടയോർ പെരിയകോയിൽ ആണ് ഇന്നത്തെ ബൃഹദീശ്വര ക്ഷേത്രം. 
== ഐതിഹ്യം ==
[[തഞ്ചനൻ]] എന്ന അസുരൻ പണ്ടു ഈ നഗരത്തിൽ നാശ നഷ്ടങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുകയും അവസാനം ശ്രീ ആനന്ദവല്ലി ദേവിയും നീലമേഘ പെരുമാളും (വിഷ്ണു)  ചേർന്നു വധിക്കുകയും ചെയ്തു. മരിക്കുന്നതിനു മുൻപ്‌ ഈ അസുരൻ നഗരം പുന:സൃഷ്ടിക്കുമ്പോൾ തന്റെ പേരു നൽകണമെന്നു യാചിക്കുകയും കരുണതോന്നിയ ദൈവങ്ങൾ അതനുവദിച്ചു നൽകുകയും അങ്ങനെ നഗര‍ത്തിനു ആ പേരു നൽകുകയും ചെയ്തു എന്നും ഐതിഹ്യങ്ങൾ പ്രചാരമുണ്ട്. 

== ഭൂമിശാസ്ത്രം ==

ഇന്നു ഈ നഗരത്തെ ഒരു വലിയ മേൽപ്പാലം രണ്ടായി ഭാഗിച്ചിരിക്കുന്നതായി കാണാം. ഈ മേൽപ്പാലത്തിന് ഒരു വശം വാണിജ്യമേഖലയും മറുവശം ആധുനിക ആവാസകേന്ദ്രങ്ങളുമാണ്.  പള്ളിയഗ്രഹാരം, കരന്തൈ, ഓൾഡ്‌ ടൗൺ, വിലാർ, നാഞ്ചിക്കോട്ടൈ വീഥി, മുനമ്പുച്ചാവടി, പൂക്കാര വീഥി, ന്യൂ ടൗൺ, ഓൾഡ്‌ ഹൗസിംഗ്‌ യൂണിറ്റ്‌, ശ്രീനിവാസപുരം തുടങ്ങിയ സ്ഥലങ്ങളാണ് നഗരത്തിന്റെ പ്രധാന സിരാ കേന്ദ്രങ്ങൾ. 

പുതുതായി നഗരപരിധിയിൽ ചേ൪ത്ത സ്ഥലങ്ങൾ മാരിയമ്മൻ കോവിൽ, കാട്ടുതോട്ടം, നാഞ്ചികോട്ടൈ, മദകോട്ടൈ, പിള്ളയാർപട്ടി, നിലഗിരിവട്ടം എന്നിവയാണു. നഗരത്തെ മൊത്തമായി‌ കണക്കാക്കുകയാണെങ്കിൽ അതിന് വല്ലം (പടിഞ്ഞാറ്‌) മുതൽ മാരിയമ്മൻ കോവിൽ (കിഴക്ക്‌) വരെ ഏകദേശം 100 ച കി മി വിസ്തൃതിയുണ്ട്.

== കാലാവസ്ഥ ==
===താപനില===
* '''ഉഷ്ണകാലം''' :   കൂടിയത് 36 o C കുറഞ്ഞത് 32o C
* '''തണുപ്പുകാലം''' : കൂടിയത് 24o C കുറഞ്ഞത് 12o C

===മഴക്കാലം===
* '''മഴ''' = 111.37 mm വാർഷിക ശരാശരി.
ഇവിടെ മഴ കൂടുതൽ കിട്ടുന്നത് സപ്തംബർ-ഡിസംബർ മാസങ്ങളിലാണ്

== ചരിത്രം ==

ഈ നഗരം പ്രസിദ്ധമായതു ചോള രാജാക്കന്മാരുടെ ഭരണകാലത്താണ്. 

=== ചോള സമ്രാജ്യ കാലഘട്ടം ===
{{main|ചോളസാമ്രാജ്യം}}
[[പ്രമാണം:MainGopuram-BrihadisvaraTemple-Thanjavur,India.jpg|thumb|250px|തഞ്ചാവൂർ ബൃഹദേശ്വര ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പ്രധാന ഗോപുരം]]
ക്രി.പി 848 ൽ വിജയലായ ചോള൯ തഞ്ചാവൂർ പിടിച്ചടക്കി ചോളസാമ്രാജ്യത്തിന് അടിത്തറയിട്ടു എന്നു കരുതപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ ആ യുദ്ധത്തിൽ ആരെയാണു അദ്ദേഹം  പരാജയപ്പെടുത്തിയത്  എന്നത് ഇന്നും വ്യക്തമല്ല. അത് പാണ്ഡ്യവംശത്തിൽ പെട്ട മുത്തരായന്മാരെയാണെന്ന് കരുതുന്ന ചരിത്രകാരന്മാരുണ്ട്‌. നഗരം കീഴടക്കിയ ശേഷം വിജയാലയൻ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഇഷ്ടദേവതയായ നിശുംബസുധനി(ദുർഗ്ഗ)യുടെ ക്ഷേത്രം പണിതു. 

[[രാജരാജചോളൻ|രാജരാജചോളന്റെയും]] അദ്ദേഹത്തിന്റെ പൗത്ര൯ രജാധിരാജചോളന്റെയും  ഭരണകാലത്തു ഇവിടം സമ്പന്നവും പ്രസിദ്ധവുമായി. രാജരാജചോള൯ ക്രി.പി 985 മുതൽ 1013 വരെയാണു ഭരിച്ചിരുന്നത്. അദ്ദേഹമാണു തഞ്ചാവൂരിലെ അത്യാകർഷകമായ [[ബൃഹദ്ദേശ്വര ക്ഷേത്രം]] പണികഴിപ്പിച്ചത്. ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ എറ്റവും ഉയരം കൂടിയ ഈ ക്ഷേത്രത്തിനു 216 അടി ഉയരവും 14 നിലകളുമുണ്ട്‌. 12 വ൪‍ഷം കൊണ്ടാണിതിന്റെ പണി തീർന്നത്. ക്ഷേത്രചുവരുകളിലെ കൊത്തുപണികളിലും മറ്റും ചോളരാജാക്കന്മാ൪ നടത്തിയ യുദ്ധങ്ങളിലെ വീരസാഹസികപോരാട്ടങ്ങളും അവരുടെ കുടുംബപരമ്പരയും വിഷയമാകുന്നതുകൊണ്ട് ഇതൊരു നല്ല ചരിത്രരേഖയുമാണ്.  ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ ലിഖിതങ്ങളിൽ നിന്നാണു ചോളഭരണകാലത്തെക്കുറിച്ചുള്ള അറിവുകൾ കിട്ടുന്നത്. അതി൯പ്രകാരം അന്ന് രാജാവു ക്ഷേത്രത്തിനോട് ചേർ‍ന്നു വീഥികൾ പണികഴിപ്പിക്കുകയും ഈ വഴികൾക്കിരുവശവും ക്ഷേത്രനിർമ്മാണത്തൊഴിലാളികൾ താമസിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. എറ്റവും വലിയ തെരുവു [[വീരശാലൈ]] എന്നും അതിനോടു ചേർന്ന ചന്ത [[ത്രിഭുവനമേടെവിയാർ]] എന്നുമാണ് അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്.
[[പ്രമാണം:മണിമണ്ഡപം,_തഞ്ചാവൂർ.jpg|thumb|200px|മണി മണ്ഡപം-രാജരാജചോഴന്റെ സ്മരണാർത്ഥം പണിതത്]]

ക്ഷേത്രത്തിനു പുറമേ അനേകം മണ്ഡപങ്ങളോടുകൂടിയ കൊട്ടാരങ്ങൾ തഞ്ചാവൂരിലുണ്ടായിരുന്നു. രാജാക്കന്മാർ ഈ മണ്ഡപങ്ങളിലാണ്‌ രാജസഭ നടത്തിയിരുന്നത്. പട്ടാളത്തിനുള്ള സൈന്യപ്പുരകളും ഇവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.

തഞ്ചാവൂരിലെ ചന്തകളിൽ ധാന്യങ്ങൾ, സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങൾ, തുണി, ആഭരണങ്ങൾ എന്നിവ കച്ചവടം നടത്തിയിരുന്നു.

കിണറുകളിൽ നിന്നും തടാകങ്ങളിൽ നിന്നും നഗരത്തിലേക്ക് ജലവിതരണവും നിലവിലിരുന്നു.

തഞ്ചാവൂരിലേയും സമീപപ്രദേശമായ ഉറൈയൂരിലേയും ശാലിയ നെയ്ത്തുകാരായിരുന്നു (salia weavers) പട്ടണത്തിലേക്കാവശ്യമായ തുണി നെയ്തിരുന്നത്. ജനങ്ങൾക്കുവേണ്ട തുണിത്തരങ്ങൾക്കു പുറമേ ക്ഷേത്രത്തിലെ ഉൽസവത്തിനുപയോഗിക്കുന്നതിനുള്ള കൊടിതോരണങ്ങൾക്കാവശ്യമായ തുണിയും ഇവർ നെയ്തുപോന്നു.

രാജാവിനും പ്രഭുക്കന്മാർക്കും നേർത്ത നിലവാരമേറിയ പരുത്തി കൊണ്ടുള്ള തുണിയും സാധാരണക്കാർക്കായി നിലവാരം കുറഞ്ഞ കട്ടികൂടിയ പരുത്തിനൂൽ കൊണ്ടുള്ള തുണിയുമായിരുന്നു നെയ്തിരുന്നത്.

തഞ്ചാവൂരിൽ നിന്നും കുറച്ചകലെയുള്ള സ്വാമിമലയിലെ സ്ഥപതികൾ എന്നറിയപ്പെടുന്ന ശില്പികളാണ്‌ മനോഹരമായ വെങ്കലശില്പ്പങ്ങളും അലങ്കാരത്തിനുപയോഗിക്കുന്ന ഉയരത്തിലുള്ള ഓട്ടുവിളക്കുകളും നിർമ്മിച്ചിരുന്നത്&lt;ref name=ncert/&gt;

=== ചോളന്മാർക്കു ശേഷം ===

അവസാനത്തെ ചോളരാജാവായിരുന്ന [[രാജേന്ദ്ര ചോളൻ]] മൂന്നാമനു ശേഷം പാണ്ഡ്യന്മാർ ഇവിടം അവരുടെ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ഭാഗമാക്കി. പാണ്ഡ്യരുടെ തലസ്ഥാനം [[മധുര]]യായിരുന്നതുകൊണ്ട്‌ അവരുടെ കാലത്തു തഞ്ചാവൂരിനു വലിയ പ്രാധാന്യം കൽപ്പിച്ചിരുന്നില്ല. പിന്നീട്‌ 1553-ൽ വിജയനഗര രാജ്യം തഞ്ചാവൂരിൽ ഒരു നായിക്കരാജാവിനെ അവരോധിച്ചു. അതിനു ശേഷം നായിക്കന്മാരുടെ കാല‍ഘട്ടം ആരംഭിക്കുകയായി. 17-‍ം നൂറ്റാണ്ടു വരെ നീണ്ട ഇതിനു വിരാമമിട്ടത്‌ മധുരൈ നായിക്കന്മാരാണു. പിന്നീട്‌  മറാത്തക്കാരും ഈ പട്ടണവും പരിസരവും കൈവശപ്പെടുത്തി. 

1674-ൽ [[ശിവജി]] യുടെ അർദ്ധ സഹോദര൯ [[വെങ്കട്ജി]] യാണു മധുരൈ നായ്കന്മാരിൽ നിന്നും ഇതു പിടിച്ചെടുത്തതു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിൻഗാമികൾ രാജാക്കന്മാരെപ്പോലെയാണു ഇവിടം ഭരിച്ചിരുന്നത്. 

1749-ൽ ബ്രിട്ടീഷുകാർ‍ തഞ്ചാവൂർ നായക്കന്മാരുടെ പിന്മുറക്കാരെ തിരികെ അവരോധിക്കാനായി ശ്രമിച്ചെങ്കിലും പരജയപ്പെടുകയാണുണ്ടായത്. മറാത്താരാജാക്കന്മാർ 1799 വരെ ഇവിടം വാണിരുന്നു. 1798-ൽ [[ക്രിസ്റ്റിയൻ ഫ്രഡറിക്‌ ഷ്വാർസ്]]‌ ഇവിടെ [[പ്രൊട്ടസ്റ്റന്റ്‌ മിഷൻ]] സ്ഥാപിച്ചു. പിന്നീടു വന്ന [[രാജാ സർഫോജി]]രണ്ടാമ൯‍, അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശിഷ്യത്വം സ്വീകരിക്കുകയും ഒരു ചെറിയ ഭാഗം ഒഴിച്ചു നഗരത്തിന്റെ മറ്റു ഭാഗങ്ങൾ [[ഈസ്റ്റ്‌ ഇന്ത്യ കമ്പനി]]ക്കു വിട്ടു കൊടുക്കുകയും ചെയ്തു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മകനായ ശിവാജി അനന്തരാവകാശി ഇല്ലാതെ 1855-ൽ മരിച്ചു. അതിനു ശേഷം അവരുടെ സ്വത്തു‍ക്കൾ അന്യാധീനപ്പെട്ടു.

== സംസ്കാരം ==
[[പ്രമാണം:Brahadeeswara Temple,Thanjavur.JPG|thumb|300px| ബൃഹദേശ്വര ക്ഷേത്രം]]

തഞ്ചാവൂർ ദക്ഷിണേന്ത്യയുടെ പ്രധാന രാഷ്ട്രീയ, സാഹിത്യ, സംസ്കാരിക കേന്ദ്രങ്ങളിലൊന്നാണ്. കർണ്ണാടക സംഗീതത്തിനും ശാസ്ത്രീയ നൃത്തത്തിനും തഞ്ചാവൂർ‍ നൽകിയിട്ടുള്ള സംഭാവനകൾ അതിരറ്റതാണു. തഞ്ചാവൂരിനെ ഒരിക്കൽ കർണ്ണാടക സംഗീതത്തിന്റെ ഇരിപ്പിടം എന്നു വിശേഷിപ്പിച്ചിരുന്നു. ത്രിമൂർത്തികൾ എന്നറിയപ്പെടുന്ന [[ത്യാഗരാജ സ്വാമികൾ|ത്യാഗരാജർ]] (1800-1835, [[മുത്തുസ്വാമി ദീക്ഷിതർ]]( 1776-1835) [[ശ്യാമ ശാസ്ത്രികൾ]] എന്നിവർ‍ ഇവിടെയാണു ജീവിച്ചിരുന്നത്.

ഇവിടത്തെ തനതു ചിത്രകലാ രീതി തഞ്ചാവൂർ  ചിത്രങ്ങൾ എന്ന പേരിലാണു ലോകമെമ്പാടും അറിയപ്പെടുന്നതു. [[തവിൽ]] എന്ന തുടികൊട്ടുന്ന വാദ്യോപകരണവും [[വീണ]]യും തഞ്ചാവൂരിന്റെ സംഭാവനയാണ്. മറ്റൊരു സവിശേഷമായ സംഗതി ഇവിടെ ഉണ്ടാക്കുന്ന തഞ്ചാവൂർ പാവകളാണ്.
[[പ്രമാണം:തമിഴ് സർവകലാശാല,തഞ്ചാവൂർ.JPG|thumb|200px|തമിഴ് സർവകലാശാല]]

== വിദ്യാഭ്യാസം ==

തഞ്ചാവൂർ  അതിന്റെ സാംസ്കാരികപാരമ്പര്യത്തിന് പണ്ടേ പേരു കേട്ടതാണ്. 16-‍ം നൂറ്റാണ്ടിൽ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ട സരസ്വതി മഹൽ ഗ്രന്ഥശാല ഇപ്പൊഴും ഇവിടെയുണ്ട്‌. ഇവിടെ 30,000 ത്തോളം കൈയ്യെഴുത്തു പ്രതികൾ സൂക്ഷിച്ചിട്ടുണ്ട്‌. ഇന്നിതു  മുഴുവനായും [[ഡിജിറ്റൈസ്]]ചെയ്യപ്പെട്ടു കഴിഞ്ഞു. പതിനെട്ടാം നൂറ്റണ്ടിൽ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ട സെ: പീറ്റേഴ്‌സ്‌ സ്കൂൾ ഒരു പേരുകേട്ട വിദ്യാലയമാണ്. ഇന്ന് തഞ്ചാവൂരിൽ രണ്ടു സർവ്വകലാശാലകൾ ഉണ്ട്. തമിഴ്‌ സർവ്വകലാശാലയും ശാസ്ത്ര കൽപിത സർവ്വകലാശാലയും. ഇതിനു പുറമെ പേരുകേട്ട മെഡിക്കൽ കോളേജുൾപ്പടെ നിരവധി കോളേജുകളും ഗവേഷണ കേന്ദ്രങ്ങളും ഇവിടെയുണ്ട്‌. നെൽകൃഷി, മണ്ണു ജല ഗവേഷണ കേന്ദ്രങ്ങൾ ഇവയിൽ ചിലതാണ്.

== പ്രധാന വാണിജ്യങ്ങൾ ==
[[പ്രമാണം:Ramanathan Hospital junction,Thanjavur.JPG|thumb|200px|ഡോ. രാമനാഥന് സ്മാരക പന്തൽ കാണാം]] 
തഞ്ചാവൂരുകാർ മുഖ്യമായും കൃഷിക്കാരാണ്. കൂടാതെ ഇവിടുത്തെ വസ്ത്രനിർമ്മാണരംഗവും പേരു കേട്ടതാണ്. മുന്നിൽ കുടുക്കുകളുള്ള കുപ്പായം വെള്ളക്കാർ രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിനു ശേഷം ഭാരതത്തിൽ പ്രചരിപ്പിക്കുന്നതിനു മുൻപെ തന്നെ ഇവിടങ്ങളിൽ ഉപയോഗത്തിൽ നിന്നിരുന്നു. നനുത്ത പരുത്തിവസ്ത്രങ്ങളാണിവിടെ കൂടുതലായും ഉണ്ടാക്കിയിരുന്നത്. തഞ്ചാവർ  ചിത്രങ്ങൾ, കരകൗശലവസ്തുക്കൾ തുടങ്ങിയവയും ഇവിടത്തെ പ്രത്യേകതകളാണ്.  ഇവിടെ 50 വർഷം പഴക്കമുള്ള ഒരു മെഡിക്കൽ കോളേജുള്ളതു കൊണ്ടു നഗരത്തിൽ ധാരാളം ഡോക്ടർമാരുടെ സേവനം ലഭ്യമാണ്.
==ഇതും കൂടി കാണുക==
*[[തഞ്ചാവൂർ ജില്ല]]
*[[തമിഴ്‌നാട്ടിലെ ജില്ലകൾ]]

== അവലംബങ്ങൾ ==
 &lt;div class=&quot;references-small&quot;&gt;
  &lt;references/&gt;    
&lt;/div&gt; 

== ചിത്രശാല ==
&lt;gallery&gt;
പ്രമാണം:Manimandapam,Thanjavur.JPG|മണിമണ്ഡപം
പ്രമാണം:കവാടം-തമിഴ് യുനിവേർസിറ്റി,തഞ്ചാവൂർ.JPG|കവാടം-തമിഴ് യുനിവേർസിറ്റി
പ്രമാണം:Thirvaiyar tanjore thyagaraja samadhi.JPG|തഞ്ചാവൂരിനു സമീപം തിരുവൈയ്യാറിലെ ത്യാഗരാജ സമാധി. ത്യാഗരാജ സംഗീതോൽസവം ഇതിന്റെ മുൻപിലെ മണല്പരപ്പിൽ വച്ചു നടത്തപ്പെടുന്നു.
പ്രമാണം:Brihadeswara temple tajore.JPG|ബൃഹദേശ്വര ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ദൃശ്യം
പ്രമാണം:Sculptures at brihadeswara temple tajore.jpg|ബൃഹദേശ്വര ക്ഷേത്രത്തിലെ കൊത്തുപണികൾ
പ്രമാണം:Brihadeeswarar Temple Thanjavur TN (81277).jpg
പ്രമാണം:Brihadeeswarar Temple Thanjavur TN (53355).jpg
പ്രമാണം:Brihadeeswarar Temple Thanjavur TN (89860).jpg
&lt;/gallery&gt;

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
* [http://www.templenet.com/Tamilnadu/brihtanj.html ചരിത്രം]
* [http://www.tanjore.com തഞ്ചാവൂർ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150507094459/http://www.tanjore.com/ |date=2015-05-07 }}
* [http://www.tamilnation.org/culture/architecture/thanjavur.htm ബൃഹദ്ദേശ്വര ക്ഷേത്രം] {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://www.nadanam.com/bharatnatyam/b_tanjore.htm  ത്രിമൂർത്തികൾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060115024949/http://www.nadanam.com/bharatnatyam/b_tanjore.htm |date=2006-01-15 }}
{{തമിഴ്‌നാട്}}

[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്നാട്ടിലെ പട്ടണങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>t8txaijz9z7rm00amsvrsmzylrfukm9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (സാങ്കേതികം)</title>
    <ns>4</ns>
    <id>6849</id>
    <revision>
      <id>4680599</id>
      <parentid>4677954</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T18:55:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MediaWiki message delivery</username>
        <id>53155</id>
      </contributor>
      <comment>/* Tech News: 2026-44 */ പുതിയ ഉപവിഭാഗം</comment>
      <origin>4680599</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="142486" sha1="9smoej4phlcql7clkq2cfwkuber9l65" xml:space="preserve">__NEWSECTIONLINK__
{{prettyurl|Wiki_Panchayath_Technical}}
{{വിക്കിപീഡിയ പഞ്ചായത്ത്}}
{| border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot; style=&quot;float: right; background-color:#f9f9f9;margin:1px;border: thin solid red; width: 160px; border-collapse: collapse; font-size: 95%;&quot;
|+ colspan=&quot;2&quot; style=&quot;margin-left: inherit; buyhttyyuackground:red; color:#ffffff;text-align:center;&quot;| '''സാങ്കേതികവിഭാഗത്തിലെ&lt;/br&gt;പഴയ സം‌വാദങ്ങൾ'''
|-
!align=&quot;center&quot;|[[Image:Vista-file-manager.png|50px|സംവാദ നിലവറ]]&lt;br/&gt;
* [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (സാങ്കേതികം)/archive1|സംവാദ നിലവറ 1]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (സാങ്കേതികം)/archive_2|സംവാദ നിലവറ 2]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (സാങ്കേതികം)/archive_3|സംവാദ നിലവറ 3]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (സാങ്കേതികം)/archive_4|സംവാദ നിലവറ 4]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (സാങ്കേതികം)/archive_5|സംവാദ നിലവറ 5]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (സാങ്കേതികം)/archive_6|സംവാദ നിലവറ 6]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (സാങ്കേതികം)/archive_7|സംവാദ നിലവറ 7]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (സാങ്കേതികം)/archive_8|സംവാദ നിലവറ 8]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (സാങ്കേതികം)/archive_9|സംവാദ നിലവറ 9]]
----
*[[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (സാങ്കേതികം)/യൂണികോഡ് 5.1.0|യൂണീകോഡ് ചർച്ച]]
*[[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (സാങ്കേതികം)/യു.എൽ.എസ്.|യു.എൽ.എസ്. ചർച്ച]]
|}

== അബസ്ട്രാക്റ്റ് വിക്കിപീഡിയ മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ ചേർക്കുന്നത് സംബന്ധിച്ച് ==
{{Discussion top|1= ഇവിടെ നടത്തിയ ചർച്ചയിൽ എല്ലാവരും ചർച്ചയിൽ പങ്കെടുക്കുകയുവും ഈ പരിപാടിയുടെ ഭാഗമായി നടത്താൻ പോകുന്ന പരിശീലന പരിപാടിയിൽ പങ്കെടുക്കാൻ താല്പര്യം അറിയിക്കുകയും ചെയ്തു. ഈ ചർച്ച അവസാനിച്ചതായി പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു. ചർച്ചയിൽ അഭിപ്രായം അറിയിച്ച എല്ലാവർക്കും നന്ദി. ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ വരും ദിവസങ്ങളിൽ ലഭ്യമാക്കാൻ സാധിക്കും എന്ന് അറിയിക്കുന്നു.-[[User:Gnoeee|&lt;span style=&quot;color:#990000&quot;&gt;❙❚❚&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#339966&quot;&gt;❙❙&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#000&quot;&gt; ജിനോയ് &lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#006699&quot;&gt;❚❙❚&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#339966&quot;&gt;❙❙&lt;/span&gt;]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 00:21, 21 ജൂലൈ 2026 (UTC)}}

അബസ്ട്രാക്റ്റ് വിക്കിപീഡിയ പദ്ധതി മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ ചേർക്കുന്നത് സംബന്ധിച്ച് വിക്കിമീഡിയയുടെ സാങ്കേതിക വിഭാഗം (Movement Communications Specialist (Product &amp; Tech)) അറിയിപ്പ് തന്നിരുന്നു. അബസ്ട്രാക്റ്റ് വിക്കിപീഡിയ പദ്ധതി തുടങ്ങുന്ന സമയത്ത് മലയാളം ഭാഷ പരിഗണിക്കുന്നതുസംബന്ധിച്ച് അറിയപ്പ് തന്നിട്ടുള്ളതും ചേരാൻ സമ്മതം അറിയിച്ചിട്ടുള്ളതുമാണ്. അതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട തുടർപ്രവർത്തനങ്ങൾ സംബന്ധിച്ച് അറിയിപ്പ് [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്#Invitation to participate in Abstract Wikipedia pilot|ഇവിടെ കാണാവുന്നതാണ്]].ഇത് പരീക്ഷണാടിസ്ഥാനത്തിലാണ് നടപ്പിലാക്കുന്നത്. എല്ലാവരുടെയും സഹകരണം പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;രൺജിത്ത് സിജി &lt;/span&gt;{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:20px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]] 07:32, 5 ജൂൺ 2026 (UTC)

=== ചർച്ച ===
താഴെപ്പറയുന്ന കാര്യങ്ങളിൽ താൽപര്യമുള്ളവർ ദയവായി അറിയിക്കുക:
* മലയാളത്തിലെ Wikidata Lexemes മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനായി സംഘടിപ്പിക്കുന്ന പരിശീലന ശില്പശാലകളിൽ പങ്കെടുക്കാൻ താൽപര്യമുണ്ടോ?
* മലയാള ഭാഷയിൽ [[വിക്കിഫങ്ഷൻസ്]] പരീക്ഷിക്കുന്നതിനുള്ള ടെസ്റ്റ് ഉപയോക്താക്കളായി പങ്കെടുക്കാൻ താൽപര്യമുണ്ടോ? ''ഇതിനായി പ്രോഗ്രാമിംഗ് പരിജ്ഞാനം ആവശ്യമില്ല.''

:'''മുകളിൽ പങ്കുവച്ച നിർദേശവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് 2026 ജൂലൈ 18-നകം ഇവിടെ പഞ്ചായത്തിൽ ചർച്ച നടത്തി ചുവടെയുള്ള വിഭാഗത്തിൽ താങ്കളുടെ നിലപാടും  പിന്തുണ അറിയിക്കണമെന്ന് അഭ്യർഥിക്കുന്നു.'''-[[User:Gnoeee|&lt;span style=&quot;color:#990000&quot;&gt;❙❚❚&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#339966&quot;&gt;❙❙&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#000&quot;&gt; ജിനോയ് &lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#006699&quot;&gt;❚❙❚&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#339966&quot;&gt;❙❙&lt;/span&gt;]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 08:11, 6 ജൂലൈ 2026 (UTC)

:ഞാൻ അടിസ്ഥാനപരമായി തെലുങ്കിൽ നിന്നാണ്. പക്ഷേ എനിക്ക് മലയാള ഭാഷയും പൈതൃകവും സംസ്കാരവും ഇഷ്ടമാണ്. വർക്ക്ഷോപ്പിൽ പങ്കെടുക്കാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. [[ഉപയോക്താവ്:Srinivasrjy|Srinivasrjy]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Srinivasrjy|സംവാദം]]) 09:52, 10 ജൂലൈ 2026 (UTC)

==== സമ്മതം ====
{{support}} -- പരിശീലന ശില്പശാലകളിൽ പങ്കെടുക്കാൻ താല്പര്യമുണ്ട്. കൂടാതെ ടെസ്റ്റ് ഉപയോക്താവായി പങ്കെടുക്കാൻ  താല്പര്യം അറിയിക്കുന്നു.- [[User:Gnoeee|&lt;span style=&quot;color:#990000&quot;&gt;❙❚❚&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#339966&quot;&gt;❙❙&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#000&quot;&gt; ജിനോയ് &lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#006699&quot;&gt;❚❙❚&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#339966&quot;&gt;❙❙&lt;/span&gt;]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 08:12, 6 ജൂലൈ 2026 (UTC)
{{support}} -- പരിശീലന ശില്പശാലയിൽ പങ്കെടുക്കാൻ താൽപ്പര്യമുണ്ട് (പരിപാടി നടക്കുന്നത് ഒഴിവുദിവസങ്ങളിലോ വൈകുന്നേരങ്ങളിലോ ആണെങ്കിൽ). ടെസ്റ്റ് ഉപയോക്താവാനും താൽപ്പര്യമുണ്ട്. [[User:Roopeshor6]]
{{support}} -- പരിശീലന ശില്പശാലകളിൽ പങ്കെടുക്കാൻ താല്പര്യമുണ്ട്. കൂടാതെ ടെസ്റ്റ് ഉപയോക്താവായി പങ്കെടുക്കാനും താല്പര്യം അറിയിക്കുന്നു.[[ഉപയോക്താവ്:Akbarali|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;അക്ബറലി&lt;/span&gt;{Akbarali}]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akbarali|സംവാദം]])
{{support}} -- പരിശീലന ശില്പശാലയിൽ പങ്കെടുക്കാൻ താൽപ്പര്യമുണ്ട് (പരിപാടി നടക്കുന്നത് ഒഴിവുദിവസങ്ങളിലോ വൈകുന്നേരങ്ങളിലോ ആണെങ്കിൽ). ടെസ്റ്റ് ഉപയോക്താവാനും താൽപ്പര്യമുണ്ട്[[ഉപയോക്താവ്:Tonynirappathu|Tonynirappathu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Tonynirappathu|സംവാദം]]) 14:28, 6 ജൂലൈ 2026 (UTC)
{{support}} -- പരിശീലന ശില്പശാലയിൽ പങ്കെടുക്കാൻ താൽപ്പര്യമുണ്ട് ടെസ്റ്റ് ഉപയോക്താവായി പങ്കെടുക്കാൻ  താല്പര്യം അറിയിക്കുന്നു. --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;രൺജിത്ത് സിജി &lt;/span&gt;{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:20px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]] 17:50, 6 ജൂലൈ 2026 (UTC)
{{support}} -- പരിശീലന ശില്പശാലയിൽ പങ്കെടുക്കാൻ താൽപ്പര്യമുണ്ട് ടെസ്റ്റ് ഉപയോക്താവായി പങ്കെടുക്കാൻ താല്പര്യം അറിയിക്കുന്നു.--'''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 18:53, 6 ജൂലൈ 2026 (UTC)
{{support}} -- പരിശീലന ശില്പശാലയിൽ പങ്കെടുക്കാൻ താൽപ്പര്യമുണ്ട് ടെസ്റ്റ് ഉപയോക്താവായി പങ്കെടുക്കാൻ താല്പര്യം അറിയിക്കുന്നു. ഓൺലൈൻ സെഷനുകളാവുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു.--[[ഉപയോക്താവ്:Irshadpp|Irshadpp]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Irshadpp|സംവാദം]]) 18:47, 7 ജൂലൈ 2026 (UTC)
{{support}} -- പരിശീലന ശില്പശാലയിൽ പങ്കെടുക്കാൻ താൽപ്പര്യമുണ്ട് ടെസ്റ്റ് ഉപയോക്താവായി പങ്കെടുക്കാൻ താല്പര്യം അറിയിക്കുന്നു--[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 10:13, 10 ജൂലൈ 2026 (UTC)
{{support}} --പരിശീലന ശില്പശാലയിൽ പങ്കെടുക്കാൻ താൽപ്പര്യമുണ്ട് ടെസ്റ്റ് ഉപയോക്താവായി പങ്കെടുക്കാൻ താല്പര്യം അറിയിക്കുന്നു. ഓൺലൈൻ സെഷനുകളാവുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു.[[ഉപയോക്താവ്:Sneha Forestry|Sneha Forestry]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Sneha Forestry|സംവാദം]]) 09:43, 11 ജൂലൈ 2026 (UTC)
{{support}} --പരിശീലന ശില്പശാലകളിൽ പങ്കെടുക്കാൻ താല്പര്യമുണ്ട്. കൂടാതെ ടെസ്റ്റ് ഉപയോക്താവായി പങ്കെടുക്കാൻ താല്പര്യം അറിയിക്കുന്നു. [[ഉപയോക്താവ്:Adithyak1997|Adithyak1997]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adithyak1997|സംവാദം]]) 20:11, 11 ജൂലൈ 2026 (UTC)
{{support}} --പരിശീലന ശില്പശാലകളിൽ പങ്കെടുക്കാൻ താല്പര്യമുണ്ട്. ടെസ്റ്റ് ഉപയോക്താവായി പങ്കെടുക്കാൻ താല്പര്യം അറിയിക്കുന്നു. [[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;Vijayan Rajapuram &lt;/span&gt;{വിജയൻ രാജപുരം}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vijayanrajapuram|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]]  08:15, 12 ജൂലൈ 2026 (UTC)
{{support}} --പരിശീലന ശില്പശാലകളിൽ പങ്കെടുക്കാൻ താല്പര്യമുണ്ട്. ടെസ്റ്റ് ഉപയോക്താവായി പങ്കെടുക്കാൻ താല്പര്യം അറിയിക്കുന്നു. [[ഉപയോക്താവ്:sreejithkoiloth|&lt;font color=&quot;#C42658&quot; face=&quot;Chilanka&quot;&gt;ശ്രീജിത്ത് കൊയിലോത്ത്&lt;/font&gt; ]]([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:sreejithkoiloth|സംവാദം]]) 20:22, 19 ജൂലൈ 2026 (UTC)
{{support}} -- പരിശീലന ശില്പശാലകളിൽ പങ്കെടുക്കാൻ താല്പര്യമുണ്ട്. കൂടാതെ ടെസ്റ്റ് ഉപയോക്താവായി പങ്കെടുക്കാൻ  താല്പര്യം അറിയിക്കുന്നു.[[ഉപയോക്താവ്:Athulvis|athul]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Athulvis|സംവാദം]]) 15:05, 25 ജൂലൈ 2026 (UTC)
{{Discussion bottom}}

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-24&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W24&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/24|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* Wikimedia Enterprise has increased the free usage limits for its API offerings. The monthly request limit for the On-demand API has increased from 5,000 to 50,000 requests, while the Snapshot API limit has increased from 15 to 30 requests per month. In addition, Structured Contents snapshots are now available for free accounts. These changes expand access to Wikimedia Enterprise data for developers, researchers, and organizations using Wikimedia content. [https://enterprise.wikimedia.com/blog/enhanced-free-api]

'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/Explore Feed Refresh/Phase 1|refreshed Explore Feed]], now called the Home Feed, is rolling out to 50% of users of the Wikipedia Android app. The Home Feed helps readers discover relevant content through two new tabs: ''Community'' and ''For You''. The Community tab provides a scrollable feed of curated content and updates from the broader Wikimedia community and movement, while the ''For You'' tab offers a full-screen, swipeable experience that shows content tailored to a user's interests. The redesign is part of a broader effort to improve discovery and enhance the learning experience in the Wikipedia app.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/&quot;Which came first?&quot; Game|Which came first?]] daily trivia game is now available in the beta version of the Wikipedia iOS app in English, German, French, Portuguese, Russian, Spanish, Arabic, Chinese, and Turkish. The game uses historical events from Wikipedia's &quot;On This Day&quot; content and challenges readers to guess which of two events happened first. The game was previously released on Android. Communities interested in making the game available in their languages can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/Games#Game availability by language|read the instructions and requirements]].
* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new MediaWiki feature that allows editors to reuse references with different details, will begin rolling out to Wikimedia wikis following a successful pilot phase. Deployment will start on 8 June for most [[wikitech:Deployments/Train#Wednesday|Group 1 wikis]] and French Wikipedia, with additional Wikipedia language editions receiving the feature over the coming months. Communities are encouraged to prepare by checking for [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&amp;group=ext-cite&amp;language=en&amp;action_source=search&amp;filter=%21translated&amp;optional=1&amp;action=translate untranslated Cite extension messages] in their language and reviewing any use of [[mw:Special:MyLanguage/Reference Tooltips|Reference Tooltips]], which may require [[:phab:T416304#11668731|updates]] to support the new functionality. Wikis using [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference Previews|Reference Previews]] do not need to take any action. Communities may also wish to create the ''cite-tracking-category-ref-details'' [[Special:TrackingCategories|tracking category]] as a hidden category using &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;__HIDDENCAT__&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; (or a dedicated template), and connect it to the corresponding Wikidata item [[d:Q129764848]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T425662]
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews#Experimentation|Page Previews experiment]] on mobile web has concluded. The team decided not to roll out the feature after the results showed no statistically significant impact on reader retention, as the primary success metric was retention improvement. Page Previews, which are already available on desktop and in the apps, display a thumbnail, lead paragraph, and link to the full article when readers tap a blue link. The experiment tested this experience on mobile web across six Wikipedias.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Design/Icons|user interface icon library]] will be [[phab:T399175|updated later this week or next week]]. Most of the ~300 icons have been slightly refined and ~30 new icons have been added. These changes improve the icons to make them more consistent and comprehensible, and provide more visual balance when they are used in groups.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Universal Language Selector|Universal Language Selector]] (ULS) interface in MediaWiki, which helps users select content in other languages, has been updated. The new version improves speed and accessibility, and users of Wikimedia projects can now pin languages for quicker language switching. The deployment to Wikimedia sites will happen gradually in the coming weeks. You can test it now as a beta feature by selecting [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta features]] in your profile preferences and share your feedback on [[mw:Special:MyLanguage/Universal Language Selector/New ULS|the project page]]. 
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the Pageviews Analysis dashboard on pageviews.wmcloud.org stopped updating graph data in May 2026, affecting all users, has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T427171]

'''Updates for technical contributors'''
* The function signature for &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;mw.util.addPortletLink()&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; has been simplified. Developers can now pass a configuration object instead of a list of positional parameters when creating portlet links. The previous function signature remains supported for backwards compatibility. For example, instead of: &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;mw.util.addPortletLink('p-cactions', '#', 'Stub', 'ca-stubtag', 'Add a stub tag to this page');&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; use &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;mw.util.addPortletLink('p-cactions', { href: '#', text: 'Stub', id: 'ca-stubtag', tooltip: 'Add a stub tag to this page' });&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;. Script maintainers are encouraged to review existing uses of &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;addPortletLink()&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; and update them where appropriate. This change will be available on all wikis from 11 June. Thanks to community volunteer Gerges for contributing this improvement. [https://phabricator.wikimedia.org/T427945]
* '''Community Wishlist discussion''': Product &amp; Technology [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#May 20, 2026: Community Tech becomes a program|introduced changes]] meant to increase the number and complexity of wishes fulfilled, including the disbanding of the Community Tech team. They are [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|engaging in discussions]] about a [[m:Talk:Community Wishlist#Proposed direction for Wishlist|proposed direction for the wishlist]] from community members. Includes ways to structure annual voting, better tracking of wishes, removing focus areas, and [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|staffing updates]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.6|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/24|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W24&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 21:29, 8 ജൂൺ 2026 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30650573 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-25&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W25&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth|Reader Growth team]] has launched an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|Image Browsing]] beta feature on the mobile web version of all Wikipedias. The feature shows an image carousel at the top of articles with 3 or more images. Editors can configure this feature with the following controls: to hide a specific image from a page, either use &lt;code&gt;class=notpageimage&lt;/code&gt; excluding it from thumbnail previews, or &lt;code&gt;class=noviewer&lt;/code&gt; excluding it from MediaViewer. The carousel can also be disabled from a page entirely, with the magic word &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;__NOMEDIAVIEWERCAROUSEL__&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;. To submit feedback or flag bugs, please visit the [[mw:Talk:Readers/Reader Growth/Image Browsing|project page]]. 
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Tables#class=&quot;wikitable&quot;|Wikitables]] can now be [[mw:Special:MyLanguage/Help:Sortable tables#Forcing the initial sort direction|sorted in descending order]] on the first click by adding &lt;code dir=ltr&gt;data-sort-order=&quot;desc&quot;&lt;/code&gt; to the header cell. Previously, by default, clicking a column header for the first time sorts it in ascending order. This addition to a Wikitable gives it more control and flexibility, while the default behavior for subsequent clicks remains unchanged. [https://phabricator.wikimedia.org/T398416]

'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] feature is currently being tested with some editors creating new articles on the Simple English, French, and Turkish Wikipedias. The experiment will soon begin on the Arabic and Bangla Wikipedias as well. [[w:simple:Special:NewArticle|This feature]] gives editors community-curated guidance to help them create articles that follow community standards. Experienced editors can continue creating or adapting outlines for specific article types that are commonly created by less experienced contributors. The outlines guide less experienced editors in creating high-quality articles. A quick guide to markups used in outlines can be found on [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Test feature guide#Markups in outlines|this page]]. [[w:simple:Wikipedia:Article Guidance|Example outlines]] that can be adapted and instructions for how to adapt them are on [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance#Adapting a sample outline in a Wikipedia|this section]] of the project page.
* Wikis that wish to replace the &quot;indefinitely&quot; button in Special:Block for temporary accounts (for example, wikis that block temporary users only until account expiration) will be able to do so by creating [[MediaWiki:ipb-indefinite-expiry-temporary-account]] with the block duration they want. [https://phabricator.wikimedia.org/T427125]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:41}} community-submitted {{PLURAL:41|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].

'''Updates for technical contributors'''
* By the end of June, a valid user-agent string will be required for automated dumps downloads from the dumps.wikimedia.org website. Automated requests that provide a generic or empty user-agent will be blocked. This [[phab:T400119|extends enforcement]] of the long standing [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Wikimedia Foundation User-Agent Policy|user-agent policy]]. Access to dumps through Wikimedia Cloud Services will not change.
* The roll out of global [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits|API rate limits]] is now complete, with limits enforced across all APIs and at the documented levels for all groups. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki remain exempt. All bots should continue to follow the documented best practices to avoid being rate limited.
* The [https://api.wikimedia.org/wiki/Main_Page API Portal wiki] will be read only starting this week (June 15-18). The following week (June 22-25), all API Portal wiki URLs will redirect to [[mw:Wikimedia APIs|Wikimedia APIs on mediawiki.org]]. Learn more on the [[wikitech:API Portal/Deprecation|project page]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.7|MediaWiki]]

'''Meetings and events'''
* On June 17th at 6pm UTC the WMF will be holding Discord call focused on a code review. We've heard through the [[mw:Special:MyLanguage/Developer Satisfaction Survey/2026|Developer Satisfaction Survey]] that volunteers are struggling with code review and we'd like to discuss these experiences with the goal of surfacing workable solutions. You can join the call [https://discord.gg/wikipedia?event=1514727511102062664 via the Wikimedia Community Discord server].
* The [[m:Special:MyLanguage/Conferencia Wikimedia de América Latina 2026|Latin American Wikimedia Conference]] will host a regional hackathon that will bring together the Wikimedia movement’s technical community including developers, system administrators, data scientists, and users with extended rights. Interested technical contributors can [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSf4osJzTHBJjQbYJk7TMVEJjTEQv7IgtsUDfP-o-qTgeRQQxw/viewform apply for a scholarship] to participate until June 21 at midnight (Bolivia time, UTC-4).
* Sign up for Wikimania Team Challenges to join this special event. The Team challenges will take place online and in person from July 21 to 22, before Wikimania conference. Everyone is welcome, regardless of skills or Wikimania registration. Teams will work on 10 important challenges supporting the Wikimedia community. For details, visit [[wmania:Special:MyLanguage/2026:Team challenges|the Team Challenges page]] and [https://wikimedia.eventyay.com/wm/teamchallenges/ register there]. Registration closes on June 20th at 11pm UTC. 

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W25&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 16:48, 15 ജൂൺ 2026 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30689604 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-26&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W26&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/26|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary|Growth features]] are [[phab:T418115|now available at Wikidata]]. This update enables access to Mentorship ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship|if configured]]), Impact module, the Help Panel, and a simplified Newcomer Homepage (without Suggested Edits). Wikidata administrators are still configuring the features through Community Configuration.

'''Updates for editors'''
* The special page [[{{#special:RangeCalculator}}]] has been created. It allows users to find an IP range without needing to rely on external tools. Until now, this tool was only available to CheckUsers. [https://phabricator.wikimedia.org/T268429]
* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]] is a new MediaWiki feature that allows editors to reuse references with different details. It will be deployed to most small and medium-sized Wikipedia language versions on June 23. The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#deployment|FAQ]] lists possible actions to take on your wiki to support the deployment. Check the [[:phab:T414094|rollout plan]] for the next deployment steps. [https://phabricator.wikimedia.org/T428902]
* Starting next week, users will get a notification when they are blocked or unblocked from editing, or if this block changes. [https://phabricator.wikimedia.org/T100974]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].

'''Updates for technical contributors'''
* Starting next week, abuse filters that are set to &quot;require CAPTCHA verification&quot; will begin to also affect users with the &lt;code&gt;skipcaptcha&lt;/code&gt; right, which includes most autoconfirmed users. Bots are exempted. This change only affects edits that trigger an abuse filter. The &lt;code&gt;skipcaptcha&lt;/code&gt; right will continue to exempt users from having to solve CAPTCHAs in the ordinary course of using the wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T402595]
* Reference documentation for the [[wikitech:Machine_Learning/LiftWing/API|Lift Wing API]] has moved from the API Portal to the interactive [https://wikitech.wikimedia.org/w/index.php?api=lift-wing&amp;title=Special%3ARestSandbox REST Sandbox].
* The API Portal wiki is now closed. For API documentation, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_APIs|Wikimedia APIs on mediawiki.org]]. All API Portal wiki URLs (https://api.wikimedia.org/wiki/) will redirect to the mediawiki.org page starting June 22. [https://phabricator.wikimedia.org/T427537]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.8|MediaWiki]]

'''Meetings and events'''
* Join an online call on 25 June at 2:30pm UTC to meet the current Wikimedia interns for [[mw:Google_Summer_of_Code/2026|Google Summer of Code]] and [[mw:Outreachy/Round_32|Outreachy]]. Interns will provide an overview of their projects and a brief demo of their work so far. Attendees are encouraged to [[mw:event:Google_Summer_of_Code/Summer_2026_June_Internship_open_session|share ideas and connections in their community]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/26|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W26&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 13:04, 23 ജൂൺ 2026 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30722494 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Trizek (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-27&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W27&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/27|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* As part of the [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|Account Creation Experiments]], the Growth team tested adding a user account icon in the mobile web header for logged-out users, providing direct access to &quot;Create account&quot; and &quot;Log in&quot; actions. The experiment increased account creation by about 20% without negatively affecting edit quality or constructive edit rates. The feature will now be rolled out to all Wikimedia Foundation wikis on mobile web in the first week of July. [https://phabricator.wikimedia.org/T428220]
* After a [[phab:T426248|successful experiment]], logged-in users who did not [[mw:Special:MyLanguage/Help:Email_confirmation|confirm their email address]] when their account was created see a new banner asking them to complete that process. This helps reduce the risk that users get locked out of their account, and makes account email addresses overall more reliable. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] project. [https://phabricator.wikimedia.org/T428292]
* An update to [[Special:Search|Search]] is refining how the &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;-prefix:&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; behaves when used to exclude results. Previously, using &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;-prefix:&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; with negation could unintentionally broaden search results by adding the namespaces included in the search scope, leading to confusing behavior for users expecting a straightforward exclusion filter. With the update, &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;-prefix:&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; will now strictly exclude matching page titles as intended and may display a warning if the relevant namespace has not been explicitly selected. The behavior of &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;prefix:&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; without negation however remains unchanged. [https://phabricator.wikimedia.org/T427443]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:33}} community-submitted {{PLURAL:33|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where reviewers using the Page Curation toolbar were not automatically subscribed to talk page discussions they started has now been fixed. Reviewers will now receive notifications when someone replies to those discussions. [https://phabricator.wikimedia.org/T329346]

'''Updates for technical contributors'''
* Starting June 29th, automated downloads from the dumps.wikimedia.org website will be subject to the [[Foundation:Special:MyLanguage/Policy:Wikimedia Foundation User-Agent Policy|user-agent policy]]. Automated requests that provide a generic or empty user-agent will be blocked. Access to dumps through Wikimedia Cloud Services remains unaffected. This is a follow up to the announcement made in the [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|2026/25 issue of Tech News]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.9|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/27|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W27&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 11:47, 29 ജൂൺ 2026 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30744833 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-28&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W28&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/28|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:34}} community-submitted {{PLURAL:34|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the search bar results on Wikidata, showed English results instead of using the correct language fallback for users of language variants, has now been fixed. Search suggestions will now follow the expected language fallback chain. [https://phabricator.wikimedia.org/T429769]

'''Updates for technical contributors'''
* In preparation for [[m:Special:MyLanguage/Event:Celebrate Women|Celebrate Women campaign]] planned for March 2027, the Wikimedia Foundation’s [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Advancement/Community Growth/Content Enablement|Content Enablement team]] has launched a 22-question survey to better understand technical contributions by women+ (anyone who identifies as a woman) across Wikimedia projects. The survey takes approximately 15–20 minutes to complete and will remain open until 20 July 2026. The [[m:Special:MyLanguage/Celebrate Women/Technical contributions survey|questions]] are also available on-wiki for review in advance.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Score|Score extension]] now supports rendering music scores as SVG images in addition to PNG, addressing a long-standing [[:phab:T49578|feature request]] and resolving historical image quality issues. Both formats are now provided to clients, with PNG in the &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;src&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; attribute and SVG in the &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;srcset&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; attribute.
* The new [[wikitech:Parsoid|Parsoid]] parser [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser_Unification/Updates|continues to be deployed to additional wikis]], making it easier to introduce new reading and editing features. It was enabled on French Wikipedia, bringing total progress to covering 78.9% of Wikipedia page views. Rollout to English Wikipedia desktop will progress through this week.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.10|MediaWiki]]

'''In depth'''
* The Wikimedia Hackathon 2026 [[diffblog:2026/06/29/wikimedia-hackathon-2026-building-collaborating-and-shaping-the-future-together/|recap blog post]] is now live. It highlights the projects, sessions, and social activities from this year’s event, and shares initial plans for the 2027 Wikimedia Hackathon.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/28|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W28&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 13:56, 6 ജൂലൈ 2026 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30773578 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-29&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W29&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/29|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Revise_Tone|Revise Tone]] helps newcomers identify passages in Wikipedia articles that may contain non-encyclopedic language and encourages them to consider revising the tone. The feature was [[w:en:A/B_testing|A/B tested]] on the Arabic, English, French, and Portuguese Wikipedias, where newcomer task completion rates [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Revise_Tone#Experiment_Results|increased by 38.7%]] compared to the default Copyedit task, with no decrease in edit quality. The test ended on July 9, and the feature is now available for everyone on these wikis, configurable via Community Configuration. [[phab:T426364|The plan]] is to release Revise Tone to more wikis.
* The community configuration that allows [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship#Automated mentor list cleanup|automatic removal of inactive mentors]] based on configurable criteria will be enabled on Thursday 16, [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Deployment|on some wikis]] to keep mentor lists up to date. Mentors are experienced contributors who opt in to help new users on-wiki through the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary|Growth Features]]. Administrators can now prepare the settings via [[w:Special:CommunityConfiguration/Mentorship|Special:CommunityConfiguration/Mentorship]]; they will take effect starting Thursday.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:38}} community-submitted {{PLURAL:38|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where some users of the Wikipedia Android app were logged out immediately after signing in, preventing them from staying logged in and editing pages, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T316916]

'''Updates for technical contributors'''
* Editing a page via user scripts or gadgets was causing watchlist labels that the user had assigned to that page to reset. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T423778]
* To work around a Safari bug (see [[phab:T425211]]), on Parsoid-enabled wikis, wikilink hrefs now use absolute urls instead of protocol-relative urls. REST API output remains unchanged and continue to use protocol-relative urls. Gadgets, user scripts, bots, and CSS might need to be adapted if they relied on the presence of protocol-relative urls in wikilink hrefs. [https://phabricator.wikimedia.org/T431358]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.11|MediaWiki]]

'''In depth'''
* The Wikimedia Foundation’s Experiment Platform Team has published a blog post reflecting on its first year of structured experimentation. It highlights successful experiments such as Paste Check, Reference Check, and Tone Check, which improved editing outcomes and have been rolled out to more users, as well as experiments that did not lead to product changes. [[diffblog:2026/07/07/moving-the-needle-how-we-test-new-ideas-across-wikimedia-projects|Read more]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/29|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W29&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 16:10, 13 ജൂലൈ 2026 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30804401 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== വിക്കിമീഡിയ സാങ്കേതിക വർക്ക്ഷോപ്പ് ==

സെന്റർ ഫോർ സയൻസ് ഇൻ സൊസൈറ്റി (C-SiS), കൊച്ചിൻ യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് സയൻസ് ആന്റ് ടെക്നോളജിയിൽ വച്ച് ഒരു വിക്കിമീഡിയ സാങ്കേതിക വർക്ക്ഷോപ്പ് ആസൂത്രണം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. 2026 ജൂലൈ 18-19 തീയതികളിൽ വർക്ക്ഷോപ്പ് നടക്കും. കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്ക് ഇവന്റ് പേജ് സന്ദർശിക്കുക: https://meta.wikimedia.org/wiki/Event:Wikimedia_Technical_Workshop_2026_at_C-SiS_CUSAT [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;രൺജിത്ത് സിജി &lt;/span&gt;{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:20px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]] 12:58, 14 ജൂലൈ 2026 (UTC)

താത്പര്യമുണ്ട്. പങ്കെടുക്കാം  [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-40416-42|&amp;#126;2026-40416-42]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-40416-42|talk]]) 07:03, 18 ജൂലൈ 2026 (UTC)

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-30&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W30&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/30|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Reader/Reader Experience|Reader Experience team]] has incorporated community feedback around the placement of watchstar and watchlist buttons for the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|Reading Lists beta feature]], which would allow for saving articles for later reading – a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W102|wishlist item]] to bring the functionality to web. Editors are invited to enable the beta feature to test it out and [[phab:T426453|share their thoughts]].
* [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] offers edit suggestions within the VisualEditor for improving Wikipedia articles. [[Special:EditChecks|All suggestions]] are [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#For administrators – local customization|community-configurable]]. The [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/TextMatch|TextMatch]] feature is a way for volunteers to create custom local suggestions. The feature searches in articles for strings of text, and now includes support for regular expressions. This gives volunteers greater precision and flexibility over the kinds of local suggestions they can create. Note: Suggestions [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Configuration#:~:text=maximumEditcount|can be targeted]] based on the edit count of the person editing as well as other aspects of the page. You can [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#Create custom local types of Suggestions|find examples from other communities]] for inspiration, including TextMatches that detect: typos, grammar-errors, potential advertisements, clichés, incorrect dash or hyphen usage, non-specific time keywords, outdated names, and more. Any [[mw:Special:MyLanguage/Talk:VisualEditor/Suggestion Mode|feedback]] is appreciated.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the SVG Translate tool could use an outdated version of a file, causing existing translations to be overwritten when new ones were uploaded, has now [[phab:T430577|been fixed]]. Overall, in the last quarter from April – June 2026 about 337 community tasks were resolved by the Wikimedia Foundation.

'''Updates for technical contributors'''
* On Parsoid-enabled wikis, Parsoid now renders a maximum of 1,250 images per page. A new tracking category, &quot;media-limit-reached&quot;, will be soon made available to identify pages where this limit is reached, making it easier to find content whose media output may have been restricted during rendering. See [[phab:T430854]] for more information and to provide feedback.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.12|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/30|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W30&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 05:45, 21 ജൂലൈ 2026 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30836091 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-31&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W31&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/31|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] [[mw:Special:MyLanguage/ContentTranslation|Content Translation]] now supports dark mode, fulfilling a [[m:Community Wishlist/W544|Community Wishlist request]]. This brings the tool in line with the accessibility features available in the Vector 2022 and Minerva skins, helping reduce visual fatigue for users translating content. [https://phabricator.wikimedia.org/T367077]
* DiscussionTools' source mode and the 2017 wikitext editor will now offer autocomplete for links (&lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;[[&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;), templates (&lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;), HTML and parser tags (&lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;), and magic words (&lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;__&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;), making it quicker and easier to insert links, templates, and other wiki markup while editing. [https://phabricator.wikimedia.org/T432400]
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews|Readers Growth team]] has concluded its experiment with mobile page previews and will not roll out the feature. Page Previews are a pop-up bottom sheet that appears when readers tap a blue link, showing a thumbnail, lead paragraph, and an option to open the article. The experiment showed flat retention and negative indicator metrics, suggesting that mobile web readers preferred navigating directly to linked articles rather than using page previews.
* The Reader Experience team has seen encouraging early results from the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists feature]], with 93% of participating users reporting that it was useful. Reading Lists help active readers save articles for future reading and support their learning goals on Wikimedia projects. The team plans further improvements before expanding the feature to more users.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Explore Feed Refresh|Explore Feed Refresh]] initiative was tested with new and casual Wikipedia app readers. The refreshed feed helps readers discover new and relevant content. After a 10.5% increase in engagement with the feed, Wikimedia Apps team has decided to scale the Home Feed redesign to iOS with the learnings from the Android release applied.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where subject names in the Article Guidance feature were displayed with incorrect capitalization on French Wikipedia, has now been fixed. Subject names will now follow the correct capitalization rules for the language. [https://phabricator.wikimedia.org/T427201]

'''Updates for technical contributors'''
* After running several [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|Account Creation Experiments]] to improve registration completion rates, a new version of the username field on [[Special:CreateAccount|Create Account]] has been rolled out. It includes [[:c:File:Create account - July 2026 updates.png|a popover summarizing the username policy]] to provide clearer guidance during account creation. As part of this change, the messages &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;createacct-helpusername&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; and &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;createacct-username-help&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; that several communities have configured will no longer be used. If communities want to customize the guidance shown in the new popover, they can instead edit the following messages: &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;createacct-username-policy-popover-bullet1&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;, &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;createacct-username-policy-popover-bullet2&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;, and &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;createacct-username-policy-popover-bullet3&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;. [https://phabricator.wikimedia.org/T430604]
* Later this week, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror syntax highlighter]] will offer [[w:en:Theme (computing)|themes]]. The themes can be picked from a dropdown menu in the full [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#CodeMirror preferences|CodeMirror preferences]] dialog. For wikitext, available themes are default, colorblind-friendly (previously the colorblind preference option on [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing]]) and no-highlighting. For code languages (i.e., CSS/JavaScript/JSON/Vue/Lua), there are several themes available. These same themes will eventually be available for wikitext, too. [https://phabricator.wikimedia.org/T163533]
* From now on, wikis can restrict editing in the &quot;User&quot; namespace to only the page owner and certain user groups. [[mw:Special:MyLanguage/Manual:$wgRestrictUserPageEditing|Read the configuration documentation]] to learn more.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.14|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/31|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W31&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 18:48, 27 ജൂലൈ 2026 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30856308 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-32&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W32&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/32|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] has developed a [https://82db7c8d4b.catalyst.wmcloud.org/w/index.php?title=Regent%27s_Park&amp;uselang=de patch demo] that wraps the page toolbar onto two lines when there is not enough horizontal space for all the buttons. This aims to reduce crowding in the Vector 2022 toolbar, which can occur on some language Wikipedias at certain screen widths. [https://phabricator.wikimedia.org/T429518]
* The Reader Experience team is planning to launch [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]], a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021/Mobile and apps/Have Apps reading lists available on Destop/Mobile|Community Wishlist item]], which is currently available to try in beta, as a full feature in September. Before then, volunteer translator help is needed for [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&amp;group=ext-readinglists&amp;filter=&amp;action=translate string translations] into a number of languages. The feature supports reading and learning goals on Wikipedia.
* Next week, the table of contents on Wikimedia Commons file pages will be improved by consolidating the file page table of contents with the page table of contents. This will make it easier to understand a file page’s structure, navigate to specific sections, and share links to individual sections. [https://phabricator.wikimedia.org/T332644]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where some [[w:TIFF|TIFF]] images failed to load after clicking their thumbnail, causing a broken image to be displayed instead of the full-size image, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T429326]

'''Updates for technical contributors'''
* The variable and function selector in AbuseFilter has been updated to support search and autocomplete. It will allow filter maintainers to find the desired variable or function more quickly. [https://phabricator.wikimedia.org/T323698]
* The MJPEG and VP8 formats are removed from the video player. The MP4 format (MPEG-4 Part 2) is added instead, which provides higher quality videos to older iPhone devices. It may take a few weeks to retroactively update all existing videos. The default format for modern devices stays the same (VP9/WebM). [https://phabricator.wikimedia.org/T358266]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.15|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/32|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W32&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 19:45, 3 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30872536 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-33&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W33&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/33|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] A new ChartWizard is [[c:Special:ChartWizard/Data:Example.Pie.chart|now available on Wikimedia Commons]] for users interested in creating charts from their own data. The wizard makes the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Chart extension]] more beginner-friendly by allowing editors to create charts, such as bar and pie charts, without needing to use JSON. Users can still switch to the JSON editor if they prefer. Feedback on the new tool is welcome on the [[m:Talk:Community Wishlist/W414|wish talk page]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the Wikipedia iOS app’s Picture of the Day widget displayed the same image every day instead of updating daily, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T430692]

'''Updates for technical contributors'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Math|Math formula]] SVG images will soon be generated in the browser instead of on the server. MathML continues to be generated on the server and renders in the browser without JavaScript. Wikibooks will see this change on 12 August, Wikisource on 19 August and Wikipedia from 20-27 August. You can try this by selecting &quot;{{int:Mw-math-mathjax}}&quot; in your preferences. This change is part of [[mw:Special:MyLanguage/RESTBase/deprecation|deprecating RESTBase]] and [[phab:T431372|deprecating Mathoid]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T271001]
* Category pages will soon support sorting entries by the time they are added to a category. This will make it easier to find recently or long-standing categorized pages. It will also improve workflows for maintenance categories such as deletion backlogs and other time-based review tasks. You can use &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;cldsort=timestamp&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; URL argument in category view to sort the entries. [https://phabricator.wikimedia.org/T433768]
* [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets|Gadgets]] and user scripts on Wikimedia wikis may now use [[phab:T395347|ES2018 features]] and [[phab:T419142|ES2019 features]] in JavaScript code. Previously, the platform only allowed up to ES2017. MediaWiki validates the source code to protect functionality from syntax errors and to ensure scripts are valid in all [[mw:Special:MyLanguage/Compatibility#Browser_support_matrix|supported browsers]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T419142]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.16|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/33|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W33&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 20:44, 10 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30901051 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-34&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W34&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/34|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Worklist|Worklist feature]] for the Event Registration tool is now live on all Wikimedia wikis. With Worklist, event organizers can add the articles their event will focus on directly to the event page. The Worklist also powers [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Worklist#How Event Pathways uses the worklist|Event Pathways]] which notifies other editors of the upcoming or ongoing event when they edit an article featured in the event's Worklist. This is the minimum viable version (MVP), and feedback is welcome. Organizers are encouraged to try the feature. A hands-on [[m:Special:MyLanguage/Event:Worklist Setup Workshop: Get Your Event Ready|Worklist Setup Workshop]] will take place on 18 August at 16:00 UTC and 19 August at 11:00 UTC.

'''Updates for editors'''
* [[Special:ShortPages]] displays short pages by their size, but in many cases it gets filled with disambiguations and soft redirects, making it harder to find the short articles themselves. Starting this weekend, you will be able to choose not to include an article in the special page by adding the magic word &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;__EXPECTSHORTPAGE__&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;. [https://phabricator.wikimedia.org/T433203]
* One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q3436680|Bole]] ([[w:bol:|&lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;w:bol:&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T429921]
* Starting the week of August 17, the page toolbar will wrap onto two lines when there is not enough horizontal space for all the buttons. This is a [[phab:T429518|fully merged patch from the Reader Experience team]] which aims to reduce crowding in the Vector 2022 toolbar, that may occur on some language Wikipedias at certain screen widths.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:16}} community-submitted {{PLURAL:16|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, uploading large files to Wikimedia Commons has become more stable and less prone to failure following some fixes related to the “Could not acquire lock” upload error. [https://phabricator.wikimedia.org/T386640]

'''Updates for technical contributors'''
* Debian Bullseye will reach the end of its Long Term Support on 31 August 2026. [[phab:T434103|Some Cloud VPS projects]] still have instances running Debian Bullseye. Maintainers of those projects are encouraged to migrate to Debian Bookworm or Debian Trixie. A [[wikitech:Help:Cloud VPS instance operating system migration|migration guide]] is available to help with the process, and users may also want to consider whether their workload is better suited to Toolforge. If you need help or cannot complete the migration by 31 August, please contact the Cloud VPS admins as soon as possible. [[listarchive:list/cloud-announce@lists.wikimedia.org/thread/RVIPQSYLKMSL5M46JP6NEJVGVE6I2RXQ/|Read more]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.16|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/34|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W34&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 21:02, 17 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30922806 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-35&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W35&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/35|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* The [[Special:CreateAccount|Special:CreateAccount]] page has been simplified as part of ongoing work to modernize the account creation experience. The panel showing project statistics no longer appears next to the form on desktop and mobile web. Multiple account creation experiments show that a simpler form helps newcomers complete registration. [https://phabricator.wikimedia.org/T433783]
* In order to improve page performance, images now load when they are viewed. This means images lower down an article will not load if a reader never scrolls to that part of the page, which may affect some image-related metrics. [https://phabricator.wikimedia.org/T148047]

* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:42}} community-submitted {{PLURAL:42|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where image thumbnails in Abstract Wikipedia could fail to display after the corresponding file was moved on Wikimedia Commons, has now been fixed. Thumbnails will now update correctly when files are moved. [https://phabricator.wikimedia.org/T433448]

'''Updates for technical contributors'''
* User Info card is a feature that helps patrollers see information about user accounts. So far, it has been available only in places such as page history, logs and recent changes. Now, it's possible to [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CheckUser#User_Info_card_in_page_content|place it in the page content]] as well, using the &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{#uic:}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; parser function. It can be particularly useful in templates like [[:en:Template:Userlinks|&lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{Userlinks}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;]] (or their specialized variants), as it will make it easier to see the context about a user on various noticeboard pages. The card will be displayed only to users who have it enabled in their [[Special:Preferences#mw-input-wpcheckuser-userinfocard-enable|preferences]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T424466]
* Due to user security and privacy risks, we have disabled access to &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;Special:MyPage&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; URLs when specifically using &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;action=raw&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;. If you are impacted by this, consider whether you can use an alternative approach. &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;Special:MyPage&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; URLs can still be accessed and used without &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;action=raw&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;. Specified user page URLs (e.g. &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;User:Myusername&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;) can still be used with &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;action=raw&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;. [https://phabricator.wikimedia.org/T120386]
* Due to an update, the thumbnailing software has been improved. This includes upgrading &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;librsvg&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; to 2.60 and &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;ImageMagick&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; to 7, as well as resolving a number of long-standing thumbnailing bugs like rendering errors. [https://phabricator.wikimedia.org/T419815#12222841]

* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.17|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/35|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W35&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 20:44, 24 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30961208 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-36&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W36&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/36|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* A new format for the Community Wishlist is open for feedback. You can [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Community Wishlist 2027|read the proposed ideas on Meta]]. This new process plans to improve how wishes are triaged, voted on, and prioritized in a way that is transparent and balanced across project families and language editions. This consultation is open for two weeks.

'''Updates for editors'''
* The latest release of the Wikipedia Android app includes updates to the Saved feature, bringing the app’s saving experience closer to iOS and Web. The update redesigns the Saved tab with an “All articles” view, removes the default “Saved” reading list, renames reading lists to “Collections,” and modernizes the article-saving experience. [https://phabricator.wikimedia.org/T420788]
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]] feature was enabled for all logged-in users on Bengali, Chinese, Czech and Vietnamese Wikipedias on August 25, after several months as a beta feature. Reading Lists will be available to all logged-in users on Arabic, French and Indonesian Wikipedias on September 1, followed by English Wikipedia on September 14, and all other Wikipedia wikis on September 28.
* At the end of the month, some logged-out readers on Bengali, Czech, Persian, English, and Polish Wikipedias using the Minerva skin on mobile will see an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Minimal_Minerva|updated navigation bar]] in an [[w:A/B test|A/B test]]. The test will compare the current navigation bar with a new version designed to make it easier to find information more quickly. The goal is to determine whether these changes encourage readers to return more often. This experiment will not change the experience for logged-in readers and/or editors.
* Editors who maintain redirects, templates, and categories used on redirect pages now have improved ways for finding and curating redirects. Previously, redirects pages could not be searched. Two new search keywords, &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;onlyredirects:&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; and &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;withredirects:&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;, now allow redirects to be searched directly and can be combined with existing keywords such as &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;incategory:&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;, &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;intitle:&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;, and &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;insource:&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;. [https://phabricator.wikimedia.org/T204089]
* The ISBN lookup tools for generating citations were recently not working because of external service problems. Developers are working on solutions. [https://phabricator.wikimedia.org/T435179]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where searching for pages by category using &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;deepcat&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; could return no results or unrelated results has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T414859]

'''Updates for technical contributors'''
* The domain of URLs for thumbnails is changing from upload.wikimedia.org to thumb.wikimedia.org. The old URLs will continue to work for the foreseeable future but MediaWiki will advertise the new domain instead. URLs to other types of media such as original files, videos and transcodes will still be served from upload.wikimedia.org. [https://phabricator.wikimedia.org/T427465]
* The Wikimedia [https://www.mediawiki.org/w/index.php?api=wmf-math%2Fv1&amp;title=Special%3ARestSandbox Math API] is now deprecated. These endpoints will be fully sunset by the end of September 2026. Developers who call these endpoints should transition to alternative math rendering solutions, such as the native [https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/MathML MathML] or [https://www.mathjax.org/ MathJax]. Third-party MediaWiki installations that utilize the Math extension for formula rendering are required to upgrade to v1.43+ to avoid disruption of service.

* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.18|MediaWiki]]

'''In depth'''
* Read more about [[mw:Special:MyLanguage/Edit_check/TextMatch|TextMatch]] in a Diff post titled, [[diffblog:2026/08/28/custom-edit-suggestions-for-every-wiki-how-communities-are-shaping-suggestion-mode-with-textmatch/|Custom edit suggestions for every wiki: How communities are shaping Suggestion Mode with TextMatch]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/36|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W36&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 20:52, 31 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30990659 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-37&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W37&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/37|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add_a_link|Add a Link]] has been upgraded for English Wikipedia users with improved detection of links that have different capitalization. This will help reduce ambiguous suggestions caused by differences in capitalization in article titles, including articles about cultural goods. A second phase of improvements is planned, which will also prepare the feature for release in other languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T435526#12240876] [https://phabricator.wikimedia.org/T434259]
* The [[mw:Special:MyLanguage/Article_guidance|Article guidance]] feature will be enabled by default for junior editors on Simple English and Turkish Wikipedia starting 10 September 2026 following [[mw:Special:MyLanguage/Article_guidance/Updates#Summary_of_experiment_result|an experiment]]. Junior editors with 0 to 99 edits will automatically see the feature when they click a red link or use the &quot;[[tr:Vikipedi:Madde_sihirbazı|Madde oluşturto]]&quot; option on Turkish Wikipedia to create a new article. The change is intended to help junior editors create higher-quality articles that meet each Wikipedia’s standards. [[phab:maniphest/query/z3tcTjmLMxk5/#R|Additional improvements]] will continue based on the experiment results and community feedback.
* The [https://pageviews.wmcloud.org Pageviews Analysis] tool which allows users to compare pageviews across multiple pages, turns 10 years old this year and several new features have been added. They include [[toolforge:wikinav|WikiNav]] which provides insights into how readers of Wikipedia explore the content, editing stats in [https://pageviews.wmcloud.org/siteviews?range=latest-30&amp;sites=en.wikipedia.org Siteviews], the ability to [https://pageviews.wmcloud.org/massviews?source=wikiproject&amp;project=en.wikipedia.org lookup articles belonging to a WikiProject], and support for dark mode. [https://phabricator.wikimedia.org/T378549]
* A [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Minimal_Minerva|visually simplified Minerva]] navigation bar is being tested for logged-out readers using mobile web on the Bengali, Czech, English, Farsi, and Polish Wikipedias. The experiment aims to determine whether simplifying the navigation improves reader retention. The test will run from August 31 to September 28, and no action is required from users.
* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] is working on improving [[en:Wikipedia:VisualEditor/Named references|auto-generated reference names in VisualEditor]]. Editors will only notice a slight change starting this week. When adding automatic reference names the numbering will start at &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;:1&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; instead of &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;:0&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;. Read more on the [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|project page]]. [https://gerrit.wikimedia.org/r/c/VisualEditor/VisualEditor/+/1332704]
*  All wikis will be [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|read-only for a few minutes]] on September 23. This is planned at 14:00 UTC. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T433363]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:25}} community-submitted {{PLURAL:25|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid|Parsoid]] could mishandle nested nowiki tags, causing content to be lost and displaying unwanted text has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T435116]
'''Updates for technical contributors'''
* Interface administrators can configure gadgets from [[MediaWiki:Gadgets-definition]]. The definition format has been updated and no longer requires the &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;ResourceLoader&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; option, as gadgets are always loaded through &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;ResourceLoader&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;. This simplifies gadget configuration by removing an option that is no longer necessary, making gadget definitions easier for administrators. [https://phabricator.wikimedia.org/T298199]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.19|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/37|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W37&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 18:43, 7 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=31008437 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-38&lt;/span&gt; ==
&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W38&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/38|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* The Future Audiences team has started a [[en:Special:MyLanguage/Wikipedia:Village pump (proposals)#New proposed experiment to let readers know about “Google preferred sources”|discussion on English Wikipedia]] about a proposed new experiment to show a temporary notice about the new [https://blog.google/products-and-platforms/products/search/original-high-quality-content-search/ Google Preferred Sources] feature to Wikipedia readers coming from Google. The experiment is to test whether this notice makes visitors come back to Wikipedia more often. Preferred Sources feature lets users choose websites they trust so Google can highlight content from those sources more prominently in Search and AI experiences. We are interested in testing this on other languages that Google supports and would welcome assistance with starting conversations on other wikis. If interested, please reach out to Future Audiences on the [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences/Preferred sources|talk page]].

'''Updates for editors'''
* The chat platform Discord is releasing a new self-service framework that websites can use to specify how their links should look when shared on Discord. The Future Audiences team is planning to start using this new framework to improve how Wikipedia links look when shared on Discord, giving better attribution and credit to contributors. The link appearance and behavior won't change in the first phase of this project as we want to first collect some baseline data to assess the impact of future changes. However, if community members who are active on Discord spot any issues, they can reach out on [[phab:tag/future-audiences/|Phabricator]] or [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences|Metawiki]].
* The Reader Growth team will be running an experiment to test whether [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Compact Lead|compacting article lead sections on mobiles]] with the addition of a &quot;read more&quot; button improves reader retention. The test will begin on September 17 on Arabic, Spanish, French, Indonesian, Italian, Japanese, Portuguese, Vietnamese, and Chinese Wikipedias and will run for four weeks.
* All wikis will be [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|read-only for a few minutes]] on September 23. This is planned at 14:00 UTC. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming week. [https://phabricator.wikimedia.org/T433363]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where [https://wikistats.wmcloud.org/ Wikistats] for Wikipedias was returning an HTTP 500 error and could not be reached, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T435959]

'''Updates for technical contributors'''
* Developers who maintain a tool that queries the Wikimedia Commons links tables need to update their code to connect to the new x4 database cluster. The links tables have been moved from the s4 cluster to x4, and will no longer receive updates on s4. The page and redirect tables remain available on both clusters. A wiki replica for the x4 cluster will be set up afterwards. The change is being made because the s4 cluster has grown too large to operate efficiently. You can [[wikitech:Special:MyLanguage/News/2026 Commons links tables database split|read more]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.20|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/38|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W38&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 15:30, 14 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=31039826 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-39&lt;/span&gt; ==
&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W39&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/39|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 23 September 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1790172000 14:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Special:MyLanguage/Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies. [https://phabricator.wikimedia.org/T433363]

'''Updates for editors'''
* The Growth team tested a new post-edit notice designed to [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#4. Encourage Temporary Accounts to Register|encourage Temporary Account holders to register for a permanent account]]. The new notice replaced multiple dialogs and a simultaneous welcome notification with a single message highlighting the benefits of creating an account. The experiment increased permanent account creation from 1.94% to 3.66%, an 87% relative increase. The change will now be released to all wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T433551]
* For Wikipedia editors using the [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|&quot;Suggestion mode&quot; Beta Feature]], there is a [[Special:Preferences#mw-input-wpvisualeditor-editcheck-experimental|new opt-in user preference]] for showing &quot;experimental&quot; edit checks and suggestions. These types are listed at [[Special:EditChecks#experimental-checks|Special:EditChecks]], and are intended for early developer-testing and for gathering feedback from experienced users. Administrators can change the [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Configuration|configuration details]] for each suggestion as usual. Administrators can also [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#Experimental Suggestions|use this feature]] to help test their community's ideas for locally created checks and suggestions. Experimental types will have a more distinct visual style later this week. [[mw:Talk:VisualEditor/Suggestion Mode|Feedback is welcome]].
* The [[m:CEE Technical Village Pump|CEE Technical Village Pump]] has been launched as a space for technical discussions and collaboration among Wikimedia communities in Central and Eastern Europe.
* A new tool, [[mw:Special:MyLanguage/Language Onboarding and Development/Starter kit|Starter Kit]], is now available for new and small language Wikipedia communities. It brings together guided tasks, tools, and resources to help communities get started, monitor their progress, and collaborate with the broader Wikimedia community. Starter Kit is hosted on Wikimedia Toolforge and is designed for Wikipedias with fewer than 50,000 articles. Learn more about how Starter Kit works and how communities have been using it in [[diffblog:2026/09/18/introducing-starter-kit-for-new-and-small-language-wikipedias/|this Diff blog post]].
* The Reader Growth team is launching a retest of the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|image carousel experiment]]. The retest will use three new versions of the design, updated based on community feedback. The team will assess results and determine with communities whether or not to proceed with the feature. The experiment will begin the week of September 28 and will run on Arabic, Bengali, Chinese, Czech, English, Farsi, French, German, Indonesian, Japanese, Polish, Portuguese, Spanish, Swedish, and Vietnamese Wikipedias.
* After successful rollouts to Arabic, Bengali, Chinese, Czech, English, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias, the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists feature]] from the Reader Experience team will be available to all logged-in users on all Wikipedia wikis starting September 28.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the mentor status script repeatedly updated mentors’ status even when nothing had changed, creating unnecessary Recent Changes entries, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T436659]

'''Updates for technical contributors'''
* The &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;abusefilters&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; list query API, used to retrieve specific details about active or historical abuse filters configured on a wiki, has been updated to support the &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;formatversion=2&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; configuration parameter, thereby leading to breaking changes to the API response. All users who maintain user-scripts or other code need to check if they use the &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;abusefilters&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; list query API, and respond to any breaking changes. [https://phabricator.wikimedia.org/T435828]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.21|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/39|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W39&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 11:55, 27 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=31085309 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-40&lt;/span&gt; ==
&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W40&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/40|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* Users of default skins on desktop and mobile web (Vector 2022 and Minerva respectively) will now be informed if the search suggestions displayed as they type into Search come from page redirects. Previously, users could get confused when the top search suggestions did not match exactly what they had typed. The new redirect notice clarifies that these suggestions are not random, but related to the search. The suggested pages may be redirects to the most relevant destination articles being searched for. [https://phabricator.wikimedia.org/T303013]
* Logged-out Wikipedia users on mobile web will begin to see a bookmark button for saving articles to their [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|reading lists]] instead of the current Watchstar button. When clicked, the bookmark button prompts users to log in or create an account to save an article for later. An earlier experiment found that the bookmark icon was four times more likely than the Watchstar button to encourage logged-out users to create an account. This change is part of efforts to encourage more readers to become account holders and use features that help them save and return to content. [https://phabricator.wikimedia.org/T438769]
* An experiment will begin on September 29 on Spanish, Arabic, English, and French Wikipedias to simplify the experience users encounter immediately after account creation. The test will explore whether removing friction from the current Welcome Survey helps new users understand what to do next more easily. The experiment will run through the end of October. [https://phabricator.wikimedia.org/T430058]

* The [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] has put out a call for the community to suggest topics that it should consider and discuss with the Wikimedia Foundation. Editors and technical contributors are invited to add topics to [[m:Talk:Product and Technology Advisory Council|the council's talk page]].
* Later this week, it will be possible for communities to configure [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check|Edit Checks and Suggestions]] so that they are [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Configuration#extraNamespaces|shown within additional namespaces]], such as a &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;Draft:&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; namespace. [[mw:Talk:VisualEditor/Suggestion Mode|Feedback is welcome]].
* A bug in the [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] is causing the page to fail to load for users that have unseen changes on Wikimedia Commons. Developers are working on a fix. Until then, affected users can follow the workarounds described in the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist#GlobalWatchlist temporarily broken for users with Wikimedia Commons|relevant]] help section.
* New magic words &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{CATEGORYSORT:TIMESTAMP}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; and &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{CATEGORYSORT:RTIMESTAMP}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; are now available for use. They are able to change the default sorting of categories to be based on timestamp of categorization. [https://phabricator.wikimedia.org/T433768]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].  For example, the issue where [https://wikistats.wmcloud.org/ Wikistats] for Wikipedias was not reachable has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T435959]

'''Updates for technical contributors'''
* The datacenter switchover, scheduled on September 23, has been postponed. [[diffblog:2025/03/12/hear-that-the-wikis-go-silent-twice-a-year/|The equinox exercise]] revealed capacity issues, preventing the switch of all services to the other datacenter. The process has been paused, prioritizing investigating that issue, to ensure that we continue to be able to serve our users reliably. A new exercise will be scheduled. Meanwhile, all traffic and edits continue to work as usual.
* On September 23, a power loss briefly affected all wikis, creating intermittent issues on both reading and editing modes. This also affected Gerrit. This is unrelated to the datacenter switchover postponement. [https://www.wikimediastatus.net/incidents/9fm19t8qykk8]
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Produnto|Produnto]] has been deployed to mediawiki.org and [[phab:T421436|some Indic language wikis]]. We want to hear your feedback on this experimental product. Produnto allows users to use Lua modules hosted in [[gitlab:repos/lua|Wikimedia's GitLab]]. It simplifies the sharing of Lua code between wikis. Instead of copying each individual Lua module from one wiki to another, users will be able to easily share packages across all wikis.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.22|MediaWiki]]

'''Meetings and events'''
* A [[m:Event:Cross-wiki Code Collaboration Workshop|Cross-wiki code collaboration workshop]] will be held online on October 2 at 12:30 UTC, bringing together South Asian technical contributors to learn about Produnto and begin piloting it on Hindi, Punjabi, Odia, Telugu, and Malayalam Wikipedias. Produnto is a package manager for deploying Lua modules hosted on GitLab to Wikimedia wikis, and was recently deployed on some pilot wikis.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/40|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W40&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 10:48, 28 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=31092225 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== സമീപകാല മാറ്റങ്ങളിലും വാച്ച്‌ലിസ്റ്റിലും വരുന്ന വിക്കിഡാറ്റ ഭാഷാ ലിങ്ക് തിരുത്തലുകൾ ==
പ്രിയ സുഹൃത്തുക്കളെ,

വിക്കിമീഡിയ ഡച്ച്‌ലാൻഡിന്റെ ടീം വിക്കിഡാറ്റയിലെ ചില തിരുത്തലുകൾ വിക്കിപീഡിയയിൽ കാണിക്കുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് കമ്മ്യൂണിറ്റിയുടെ അഭിപ്രായം തേടുന്നുണ്ട്.നിലവിൽ മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലെ ഒരു ലേഖനം വിക്കിഡാറ്റയിലെ മറ്റ് ഭാഷകളുമായി ലിങ്ക് ചെയ്യുമ്പോഴോ (sitelinks/language links മാറ്റങ്ങൾ വരുമ്പോഴോ), ആ വിവരങ്ങൾ നമ്മുടെ 'പുതിയ മാറ്റങ്ങൾ' (Special:RecentChanges), 'ശ്രദ്ധിക്കുന്നവയുടെ പട്ടിക' (Special:Watchlist) എന്നിവയിൽ ദൃശ്യമാകാറുണ്ട്. ഇത്തരം ഭാഷാ ലിങ്ക് തിരുത്തലുകൾ വളരെ കൂടുതലായി വരുന്നത് കാരണം, പ്രധാനപ്പെട്ട ഉള്ളടക്ക മാറ്റങ്ങൾ ശ്രദ്ധയിൽപ്പെടാതെ പോകുന്നതിനും ഫീഡുകളിൽ അനാവശ്യ തിരക്ക് (noise) കൂടുന്നതിനും കാരണമാകുന്നുണ്ടെന്ന് അവർ നിരീക്ഷിച്ചിട്ടുണ്ട്.

ആയതിനാൽ, Recent Changes, Watchlist എന്നിവയിലെ ഫീഡുകളിൽ നിന്ന് ഇത്തരം ഭാഷാ ലിങ്ക് തിരുത്തലുകൾ (Language link edits) ഒഴിവാക്കുന്നതിനെ നിങ്ങൾ പിന്തുണയ്ക്കുന്നുണ്ടോ?
അതോ ഈ തിരുത്തലുകൾ ഫീഡുകളിൽ കാണിക്കുന്നത് തന്നെയാണ് സൗകര്യം എന്ന് കരുതി ഇതിനെ എതിർക്കുന്നുണ്ടോ? (എതിർക്കുന്നുവെങ്കിൽ എന്തുകൊണ്ട്?)
ഇത് നമ്മുടെ എഡിറ്റിംഗ് വർക്ക്‌ഫ്ലോയെ എങ്ങനെ ബാധിക്കുമെന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള നിങ്ങളുടെ അഭിപ്രായങ്ങൾ [https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits മെറ്റാ-വിക്കിയിലെ ചർച്ചാ താളിൽ] രേഖപ്പെടുത്താൻ അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു. [[ഉപയോക്താവ്:Akbarali|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;അക്ബറലി&lt;/span&gt;{Akbarali}]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akbarali|സംവാദം]]) 	 07:25, 30 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC)

== വിക്കിഫങ്ഷൻസ് ഓൺലൈൻ ശില്പശാല 2026 ==
സുഹൃത്തുക്കളേ,

മലയാളം വിക്കിപീഡിയ സമൂഹത്തിനുവേണ്ടി അബ്സ്ട്രാക്റ്റ് വിക്കിപീഡിയ പൈലറ്റിന്റെ ഭാഗമായി [[:d:Event:Growing Malayalam Lexemes/Workshop 1|ആദ്യ ശില്പശാല]] 2026 ഓഗസ്റ്റ് 22-ന് നടത്തിയിരുന്നു. അതിന്റെ തുടർച്ചയായുള്ള അടുത്ത ശില്പശാല വിക്കിഫങ്ഷൻസിനെ (WikiFunctions) കുറിച്ചാണ്.  ഈ ഓൺലൈൻ ശില്പശാലയിലേക്ക് 2-3 പേർക്ക് പങ്കെടുക്കുക്കാൻ അവസരം ഉണ്ട്. ശില്പശാല ഏകദേശം 3-4 മണിക്കൂർ ദൈർഘ്യമുണ്ടായിരിക്കും. മലയാളഭാഷയുടെ വ്യാകരണത്തെക്കുറിച്ച് നല്ല ധാരണയുള്ളവർക്ക് മുൻഗണന ഉണ്ടായിരിക്കും. ഒക്ടോബർ രണ്ടാം വാരം ഇത് നടത്താനാണ് ആലോചിക്കുന്നത്. താൽപര്യമുള്ളവർ ഈ ചർച്ചയിൽ മറുപടി നൽകുകയോ എന്റെ സംവാദ താളിൽ അറിയിക്കുകയോ ചെയ്യാവുന്നതാണ്. നിങ്ങൾക്ക് സൗകര്യപ്രദമായ തീയതികളും സമയവും കൂടി ചേർക്കണം. നന്ദി. -[[User:Gnoeee|&lt;span style=&quot;color:#990000&quot;&gt;❙❚❚&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#339966&quot;&gt;❙❙&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#000&quot;&gt; ജിനോയ് &lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#006699&quot;&gt;❚❙❚&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#339966&quot;&gt;❙❙&lt;/span&gt;]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 14:30, 2 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC)

:ഈ ശില്പശാലയിൽ പങ്കെടുക്കാൻ താൽപര്യമുണ്ട്. നന്ദി, ആശംസകൾ! [[ഉപയോക്താവ്:Vis M|Vis M]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vis M|സംവാദം]]) 18:40, 4 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC)
:താല്പര്യമുണ്ട്. ഏതെങ്കിലും ആഴ്ചാവസാനം ആണെങ്കിൽ കൂടുതൽ സൗകര്യം. -[[ഉ:Akhilan|അഖിലൻ]] 03:42, 6 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC)
::@[[ഉപയോക്താവ്:Akhilan|Akhilan]], @[[ഉപയോക്താവ്:Vis M|Vis M]] - ഈ വരുന്ന ശനിയാഴ്ച, 2:30pm മുതൽ 6:30pm വിക്കിഫങ്ഷൻസ് ഓൺലൈൻ ശില്പശാല ഉണ്ടായിരിക്കും.- [[User:Gnoeee|&lt;span style=&quot;color:#990000&quot;&gt;❙❚❚&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#339966&quot;&gt;❙❙&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#000&quot;&gt; ജിനോയ് &lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#006699&quot;&gt;❚❙❚&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#339966&quot;&gt;❙❙&lt;/span&gt;]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 06:56, 7 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC)

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-41&lt;/span&gt; ==
&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W41&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/41|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* The process for this year’s Community Wishlist [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Community Wishlist 2027#Updated Community Wishlist Process 2027/2028|has been published]], incorporating community feedback. The wish submission process will [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/FAQ#What is the deadline for submitting wishes?|end on November 8]]. This year, [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Community Wishlist 2027/Working group|a working group (open for volunteering)]] that includes community members familiar with the technical aspect of our wikis alongside Wikimedia Foundation staff, will take care of the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/FAQ#What is triage?|triage process]]. The triage is expected to be completed by late November. Votes for wishes will start in January.

'''Updates for editors'''
* Editors using the [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor|visual editor]] will now see a warning when they paste text that is likely to have initially been copied from one of five external generative AI chatbots into Wikipedia. This feature is known as [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/LLM Paste Check|LLM Paste Check]]. It is a type of [[mw:Special:MyLanguage/Edit check|Edit Check]] that is community configurable. The check looks for markers in the copied HTML and is not using content watermark detection. Edits will also [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/LLM Paste Check#Edit tags|be tagged]] so that patrollers can review them more closely. The feature helps newcomers add content that respects Wikipedia’s policies and makes it easier for experienced editors to identify problematic edits. Communities with local policies about LLM usage can [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/LLM Paste Check#Configuration|adjust the wording and policy that is linked]]. The team [[listarchive:list/translators-l@lists.wikimedia.org/message/EVHKWJ4IERZELMPIWNH3XUVUSQV5KOO4/|apologizes]] that this was rolled out without a delay for translations.
* Editors can now easily [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Future of Editing on the Mobile Apps|access the web visual editor directly from the iOS and Android apps]]. When opening the editor, users will be given a choice between visual editing and source editing. If they choose visual editing, they will be sent to a mobile web window in their phone's browser. After completing their edit, a banner will give them the option to return to the app. This enables readers to make quick contributions while casually reading.
* Users of the Wikipedia Android and iOS apps will now see a one-time account creation prompt after they have used the app for two consecutive weeks. This prompt explains the benefits of having an account. It is intended to help more casual readers become logged-in users who return to the apps regularly. [https://phabricator.wikimedia.org/T434847]
* Editors on [[wmnoc:conf/dblists/group1.dblist|group1 wikis]], including Wikiquote, Wikibooks, Wikiversity, Wikivoyage, and Wikisource, will no longer see notifications on [[mw:Special:MyLanguage/Help:Recent changes|Recent Changes]] and [[mw:Special:MyLanguage/Help: Watching pages|Watchlist]] when a link to another language version of a page is added, removed, or changed in its Wikidata item. This change will begin on October 5 at 07:00 UTC as a two-week trial to reduce high-volume, low-value notifications and make important changes easier to identify. Editors who rely on these notifications can read more on the [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Clearer Wikidata Edit Summaries/Hide Language Link edits|project page]] and share feedback or concerns on the [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|talk page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T439415]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:36}} community-submitted {{PLURAL:36|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where mentors who removed themselves from the mentorship program could still have mentees assigned to them and receive questions, has now been fixed. Mentees will now be reassigned when a mentor leaves the program. [https://phabricator.wikimedia.org/T418194]

'''Updates for technical contributors'''
* Wikimedia Brasil has published its [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Brasil/Arcabouço de Boas Práticas de Desenvolvimento|Development Best Practices Framework]] (ABPD). It is a guide for staff, contractors and volunteers building technical tools and projects. It covers the project lifecycle, security, accessibility, personal data protection and responsible AI use, and explains how movement-wide guidelines were adapted to a local context. They encourage other affiliates to reuse it and adapt it. Read more in the [[wmfblog:2026/09/26/wikimedia-brasils-development-best-practices-framework-technical-sustainability-as-an-organizational-responsibility|Diff post]]. 
* A new, canonical base URL for Wikimedia APIs will soon be introduced. The new canonical route follows a &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{projectName}/api/&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; pattern and will act as an alternative path for current REST APIs (for example: &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{projectName}/w/rest.php/&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;). Both versions will be callable for all existing APIs, but the new structure will be the preferred path for newly created API modules. This change will be non-breaking for most users. The existing pathways will remain available for all existing endpoint requests. However, some endpoints may return URLs following the new pattern in response bodies. Changes will be available on test wiki first, with the rollout expected to cover all wikis by the end of October. [https://phabricator.wikimedia.org/T433535]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.23|MediaWiki]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/41|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W41&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

18:51, 5 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=31098825 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Trizek (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-42&lt;/span&gt; ==
&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W42&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/42|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* Starting October 13, wikis can change the default pattern for [[:en:Wikipedia:VisualEditor/Named references|auto-generated reference names in VisualEditor]] (currently &lt;syntaxhighlight lang=&quot;wikitext&quot; inline&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;&lt;/syntaxhighlight&gt;). They will be able to use human-readable, content-based reference names that are more helpful to contributors using the source editor (e.g. &lt;syntaxhighlight lang=&quot;wikitext&quot; inline&gt;&lt;ref name=&quot;Miller2026-1&quot; /&gt;&lt;/syntaxhighlight&gt;). VisualEditor reference name patterns can be defined using MediaWiki system messages, JSON, templates and modules ([[:mw:Special:MyLanguage/Help:Cite/VisualEditor reference names|more information]]). Admins can enable these changes via [[Special:CommunityConfiguration/Cite-VisualEditor-Autonames|community configuration]]. This is a [[:m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist/W17|community wish]] implemented by [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T436255]
* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]] is a new MediaWiki feature that allows editors to reuse references with different details. It will be deployed to English Wikipedia on October 14 and to remaining Wikimedia Foundation wikis by end of October (likely October 21). The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#deployment|FAQ]] lists possible actions to take on your wiki to support the deployment. This is a [[:m:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing/History|long-standing community wish]] implemented by [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T440243][https://phabricator.wikimedia.org/T440304]

'''Updates for editors'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools|Moderator Tools]] will be removing the list view of the Watchlist and defaulting everyone to the changelog view. Previously, there were two versions of how the Watchlist is shown to mobile web users: the list view, where editors could see watched articles in a list format, and the changelog view, where editors could see changes to watched articles in a log format, controlled by a user's Advanced Mobile Control settings. This has created issues for code-base maintenance: two different displays means two sets of code to manage. By defaulting to the changelog view, we are simplifying the codebase and avoiding the likelihood of missing bugs.
* The Wikipedia Android app is testing a way to listen to article introductions in the “For you” feed. A text-to-speech model reads the existing article text aloud without rewriting it or adding any content. The 30-day experiment will begin in the Wikipedia Beta app during the third week of September, then move to the regular Wikipedia Android app in October for a limited group of eligible users. A small portion of app users (those with English feeds and at least one topic interest) will have access to the feature. This experiment is part of broader efforts to give app readers options in how they consume content in order to deepen engagement and user retention. [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Listening to Wikipedia/Phase 1|Learn more]] and [[mw:Talk:Readers/Listening to Wikipedia|share feedback]].
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror syntax highlighting]] was [[phab:T288161|enabled]] by default for all logged out and newly registered users on the English Wikipedia on September 14. With no signs of adverse effects, the same change is being proposed to be made globally across all wikis in a few weeks. If you have concerns or feedback, or if your wiki would like to opt out, [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror#Enabling CodeMirror by default on all WMF wikis for newbies|please see the help page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T440077]
* [[d:Wikidata:Usability_and_usefulness/Item_editing_experience/Mobile_editing_of_statements|Wikidata mobile statement editing]] of all datatypes will be officially launched on October 13, when it will be removed from Wikidata [[d:Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta features]] and become available to all editors. Users can [[d:Wikidata_talk:Usability_and_usefulness/Item_editing_experience/Mobile_editing_of_statements|report bugs and share feedback]].
* Last week, language link changes were removed from [[Special:RecentChanges|Recent Changes]] and [[Special:Watchlist|Watchlist]] feeds on Wikivoyage, Wikisource, Wikiversity, Wikiquote and Wiktionary. As no adverse effects have been observed, the [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects|Wikidata For Wikimedia Projects]] plans to roll out this change globally to all Wikipedias. This is scheduled for October 13 at 07:00 UTC, after which editors will no longer see when a link to ''another'' language version of a page is added, removed, or changed in its Wikidata item. Editors who rely on these notifications can read more on the [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Clearer Wikidata Edit Summaries/Hide Language Link edits|project page]] and share feedback or ask to opt out their wiki on the [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|talk page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T440698]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where accidentally touching the graph while scrolling on the Pageviews tool on mobile could unintentionally zoom in has now been fixed. Click-and-drag zoom is now disabled on touch devices. [https://phabricator.wikimedia.org/T440075]

'''Updates for technical contributors'''
* There are three major changes coming to dumps: the legacy content dumps [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/xmldatadumps-l@lists.wikimedia.org/thread/E6D5EU4PMSTSOI2J7A46HJ3YW2W554CS/ deprecated in January 2026] will now be sunset, the replacement [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/MediaWiki_Content_File_Exports MediaWiki Content File Exports] will be delayed to implement a “safety buffer”, and they are now also available as 7zip-compressed files. Users will need to switch the URL they download their dump from. For more information, timeline and migration instructions, see [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Legacy_content_dumps_sunset Legacy content dumps sunset].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.24|MediaWiki]]

'''In depth'''
* The Wikimedia Foundation discovered unauthorized activity by OpenAI agents on Wikimedia projects, including edits to wikis, attempts to exploit a public note-taking tool, and heavy automated traffic. [[diffblog:2026/10/05/openai-rogue-agent-activities-found-on-wikimedia-projects/|Read the blog post on Diff]] for more details about the activity and the Foundation’s response.

'''Meetings and events'''
* Save the date for the next Wikimedia Hackathon! We’ll be meeting in lovely Tirana, Albania for the [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia%20Hackathon%202027 2027 Wikimedia Hackathon] from April 9–11, 2027. Scholarship and staff sponsorship applications are currently being [https://pretix.eu/wikimedia/Hackathon-2027/ accepted through Pretix] and will close on October 30, 2026. General registration will open in January 2027.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/42|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W42&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 07:38, 13 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=31142468 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-43&lt;/span&gt; ==
&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W43&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/43|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* To measure the impact of incorporating some [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Image_Browsing#November 2025: Ideas and feedback|community-requested features]] on logged-out reader retention, a test for [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Image_Browsing|Image Carousel]] will be pushed to logged-out readers. With the Image Carousel feature, readers browse community-uploaded images, selected by editors as relevant to specific articles. The test starts on November 20.
* An experimental notice will be pushed to 0.5% of logged-out mobile readers who come to English Wikipedia from Google, asking them to add Wikipedia as a [https://blog.google/products-and-platforms/products/search/preferred-sources/ Google Preferred Source]. The test is to see if this notice increases reader retention and encourages people who use Google Search to visit Wikipedia more often. It will run from October 15–29 and will be assessed for its impact on retention and referrals.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:26}} community-submitted {{PLURAL:26|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where [[quarry:|Quarry]] returned an “Access denied” error when users tried to run SQL queries, preventing queries from running normally, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T440966]

'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Cog-icon-grey.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Due to a long-standing bug, applications that use the [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For_Developers|OAuth 2]] client credentials flow to act on their owners’ behalf are treated as if they are logged out. This will be fixed for new applications registered on or after Monday, October 19. Some affected applications need to re-register. [https://phabricator.wikimedia.org/T420297]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.48/wmf.1|MediaWiki]]

'''Meetings and events'''
* A proposal to hold the Wikimedia Hackathon every three years, with regional hackathons in between, [[mw:Wikimedia Hackathon/Community Proposal 2026|has been shared]]. It explores making the event more accessible to technical communities in different regions. Share your feedback on the proposal’s [[mw:Talk:Wikimedia Hackathon/Community Proposal 2026|talk page]] before November 6.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/43|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W43&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 14:37, 19 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=31178499 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-44&lt;/span&gt; ==
&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W44&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/44|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* An experiment launched on September 29 is testing [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Experience/Reading_recommendations|article recommendations]] for new account holders who also identify as readers. By suggesting articles to read, similar to recommendations in the Wikipedia app for logged-in readers, the experiment aims to encourage new account holders to read and return to the website regularly, with the goal of increasing internal referrals by 1%. See the related [[m:Community Wishlist/W505|Community Wishlist]] proposal.
* Several Wikimedia services were taken offline last week because of a [https://www.php.net/archive/2026.php#2026-10-20-1 security vulnerability in PHP]. This is because they need to be updated before they are safe to put back online. This is not a problem just for the Wikimedia movement but affects a lot of websites. You can follow updates on [[wikitech:Incidents/2026-10-21 PHP security update/Community|Wikitech]]. Cloud VPS and Toolforge will take longer to bring back online. This is to make sure that applications which run on Cloud VPS or Toolforge are not affected. Tool developers can see updates and more information on the [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/cloud-announce.lists.wikimedia.org/ Cloud-announce mailing list]. [https://diff.wikimedia.org/2026/10/21/impact-of-php-vulnerabilities-on-wikimedia-tools-and-services/][https://diff.wikimedia.org/2026/10/21/impact-of-php-vulnerabilities-on-wikimedia-cloud-services/]
* [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/43|Last week we shared]] that to measure the impact of incorporating some community-requested features on logged-out reader retention, a test for the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|Image Carousel]] feature would be pushed to logged-out readers. Due to an issue, we will be restarting the test, but it will be live on October 26, not November 20 as initially announced.

'''Updates for editors'''
* A new [[wikitech:KAPOW|bot detection system]] to better identify automated traffic that disguises itself as human visitors, is coming to the Wikimedia wikis. This might cause sudden changes to visitor statistics starting from 26 October, going back to 20 June 2026.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Score|Score extension]] which renders musical notation inside wiki pages, has been temporarily disabled on all wikis due to a security issue. Affected pages will display a notice instead of musical scores, but the underlying code remains intact. No action is needed from editors, and a fix is in progress. A separate announcement will follow when the extension is re-enabled. Read more on [[phab:T441579|Phabricator]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:18}} community-submitted {{PLURAL:18|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where CodeMirror syntax highlighter appears to have been enabled in error for existing editors has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T441308]

'''Updates for technical contributors'''
* [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, October 28 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1793199600 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies. [https://phabricator.wikimedia.org/T439703]

* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.48/wmf.2|MediaWiki]]

'''Meetings and events'''
* Scholarship and sponsorship applications for the [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia%20Hackathon%202027 2027 Wikimedia Hackathon] will close on Friday, October 30th. Submit your application [https://pretix.eu/wikimedia/Hackathon-2027/ through Pretix] before the deadline!

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/44|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W44&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 18:55, 26 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=31199592 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;</text>
      <sha1>9smoej4phlcql7clkq2cfwkuber9l65</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ബംഗാളി ഭാഷ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8796</id>
    <revision>
      <id>4680582</id>
      <parentid>4647859</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T18:03:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>4680582</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="85983" sha1="oxy9sdxxgit3b8tipiar7s18x7fynof" xml:space="preserve">{{prettyurl|Bengali language}}
{{ToDisambig|വാക്ക്=ബംഗാളി}}
{{Infobox language
| name = ബംഗാളി
| nativename = বাংলা
| region = [[ബംഗ്ലാദേശ്]], [[ഇന്ത്യ]]
| ethnicity = ബംഗാളി ആളുകൾ
| speakers=23 കോടി (18.9 കോടി സ്വദേശി) &lt;ref name=&quot;huq_sarkar&quot;&gt;[http://banglapedia.org/HT/B_0137.htm Bangla language] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070318174529/http://banglapedia.org/HT/B_0137.htm |date=2007-03-18 }} in {{Harvnb|Asiatic Society of Bangladesh|2003}}&lt;/ref&gt;
| date = 2011–2017
| rank=6,&lt;ref name=&quot;encarta&quot;&gt;{{cite web
| rank = 6
| url = http://encarta.msn.com/media_701500404/Languages_Spoken_by_More_Than_10_Million_People.html
| title = Languages spoken by more than 10 million people
| accessdate = 2007-03-03
| date = 2007
| work = 
| publisher = Encarta Encyclopedia
| archive-date = 2009-10-31
| archive-url = https://www.webcitation.org/5kwPyXpQ1?url=http://encarta.msn.com/media_701500404/Languages_Spoken_by_More_Than_10_Million_People.html
| url-status = dead
}}&lt;/ref&gt; 5,&lt;ref name=&quot;eth&quot;&gt;{{cite web|rank=5
| url = http://www.ethnologue.com/ethno_docs/distribution.asp?by=country 
| title = Statistical Summaries 
| accessdate = 2007-03-03|date = 2005|work =|publisher = Ethnologue}}&lt;/ref&gt;
| familycolor = [[ഇന്തോ-യുറോപ്യൻ ഭാഷകൾ]]
| fam2 = [[ഇന്തോ-ഇറാനിയൻ ഭാഷകൾ|ഇന്തോ-ഇറാനിയൻ]]
| fam3 = [[ഇന്തോ-ആര്യൻ ഭാഷകൾ|ഇന്തോ-ആര്യൻ]]
| fam4 = കിഴക്കൻ ഇന്തോ-ആര്യൻ
| fam5 = ബംഗാളി-ആസാമീസ്
| script = ബംഗാളി ലിപി
| nation = 
{{BAN|[[ബംഗ്ലാദേശ്]]}} (ദേശീയ)
{{IND|[[ഇന്ത്യ]]}} (പ്രാദേശികം) 
* [[പശ്ചിമ ബംഗാൾ]] 
* [[ത്രിപുര]] 
* [[ബറാക് വാലി]] ([[അസം]]) (അധിക) 
* [[ഝാർഖണ്ഡ്‌]] (അധിക)&lt;ref name=&quot;The Avenue Mail&quot;&gt;{{cite news |title=Jharkhand gives second language status to Magahi, Angika, Bhojpuri and Maithili |url=https://www.avenuemail.in/ranchi/jharkhand-gives-second-language-status-to-magahi-angika-bhojpuri-and-maithili/118291/ |work=The Avenue Mail |date=21 March 2018 |access-date=30 April 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190328090028/https://www.avenuemail.in/ranchi/jharkhand-gives-second-language-status-to-magahi-angika-bhojpuri-and-maithili/118291/ |archive-date=28 March 2019 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| agency = ബംഗ്ലാ അക്കാദമി [[ബംഗ്ലാദേശ്]]&lt;br /&gt;പാസ്ചിംബംഗ ബംഗ്ലാ അക്കാദമി (പശ്ചിമ ബംഗാൾ)
| iso1 = bn
| iso2 = ben
| iso3 = ben
| image = Bangla Script.svg
| map = Bengalispeaking region.png
| mapcaption = ബംഗാളി സംസാരിക്കുന്ന ബംഗ്ലാദേശിലെയും ഇന്ത്യയിലെയും പ്രദേശം
}}
'''ബംഗ്ലാ'''({{lang|bn|বাংলা}}) എന്ന അന്ത്യനാമത്തിൽ അറിയപ്പെടുന്ന '''ബംഗാളി'''({{IPAc-en|b|ɛ|ŋ|ˈ|ɡ|ɔː|l|i}})&lt;ref&gt;Laurie Bauer, 2007, ''The Linguistics Student's Handbook'', Edinburgh&lt;/ref&gt;, ഒരു [[ഇന്തോ-ആര്യൻ ഭാഷകൾ|ഇന്തോ-ആര്യൻ]] ഭാഷയാണ്, [[ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡം|ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിലെ]] [[ബംഗാൾ]] മേഖലയിലെ മുഖ്യഭാഷയാണ് ഇത്. [[ബംഗ്ലാദേശ്|ബംഗ്ലാദേശിലെ]] ഏറ്റവും വ്യാപകമായി സംസാരിക്കപ്പെടുന്ന ഭാഷയും [[ഹിന്ദി]] കഴിഞ്ഞാൽ ഇന്ത്യയിലെ [[ഇന്ത്യയിലെ ഭാഷകൾ|22 പട്ടിക ഭാഷകളിൽ]] വ്യാപകമായി സംസാരിക്കപ്പെടുന്ന രണ്ടാമത്തെ ഭാഷയുമാണിത്. ഏകദേശം 22.8 കോടി മാതൃഭാഷികളും, മറ്റൊരു 3.7 കോടി ജനങ്ങളും രണ്ടാം ഭാഷ സംസാരിക്കുന്നവരുമായി,&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://factsanddetails.com/india/Minorities_Castes_and_Regions_in_India/sub7_4b/entry-4198.html|title=BENGALIS – Facts and Details|first=Jeffrey|last=Hays|website=factsanddetails.com|access-date=4 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20170730013507/http://factsanddetails.com/india/Minorities_Castes_and_Regions_in_India/sub7_4b/entry-4198.html|archive-date=30 July 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ബംഗാളി ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും കൂടുതൽ സംസാരിക്കുന്ന ഏഴാമത്തെ മാതൃഭാഷയും, ലോകത്തിലെ മൊത്തം സംസാരിക്കുന്നവരുടെ എണ്ണത്തിൽ ആറാം സ്ഥാനത്താണ്.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/world/|title=The World Factbook|publisher=Central Intelligence Agency|website=www.cia.gov|language=en|access-date=21 February 2018|archive-date=2021-01-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20210126032610/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/world/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ethnologue.com/statistics/size|title=Summary by language size|website=Ethnologue|language=en|access-date=21 February 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20130911104311/http://www.ethnologue.com/statistics/size|archive-date=11 September 2013|url-status=live|date=3 October 2018}}&lt;/ref&gt;

[[ബംഗ്ലാദേശ്|ബംഗ്ലാദേശിന്റെ]] [[ഔദ്യോഗിക ഭാഷ|ഔദ്യോഗികവും]] ദേശീയവുമായ ഭാഷയാണ് ബംഗാളി, 98% ബംഗ്ലാദേശികളും അവരുടെ ആദ്യ ഭാഷയായി ബംഗാളി ഉപയോഗിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;Bengali Act&quot;&gt;{{cite book |chapter=Bangla Bhasha Procholon Ain, 1987 |script-chapter=bn:বাংলা ভাষা প্রচলন আইন, ১৯৮৭ |trans-chapter=[[Bengali Language Implementation Act, 1987]] |title=Bangladesh Code |script-title=bn:বাংলাদেশ কোড |chapter-url=http://bdlaws.minlaw.gov.bd/pdf/705___.pdf |language=bn |volume=27 |edition=Online |location=Dhaka |publisher=Ministry of Law, Justice and Parliamentary Affairs, Bangladesh |access-date=23 May 2019 |archive-date=5 July 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160705234405/http://bdlaws.minlaw.gov.bd/pdf/705___.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=bpedia&gt;{{cite web|title=Bangla Language – Banglapedia|url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=Bangla_Language|website=en.banglapedia.org|access-date=12 September 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20150706032246/http://en.banglapedia.org/index.php?title=Bangla_Language|archive-date=6 July 2015|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;constitution&quot;&gt;{{cite book|title=The Constitution of the People's Republic of Bangladesh|chapter=Article 3. The state language|chapter-url=http://bdlaws.minlaw.gov.bd/sections_detail.php?id=367&amp;sections_id=24550|website=bdlaws.minlaw.gov.bd|publisher=Ministry of Law, The People's Republic of Bangladesh|access-date=23 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20170805014802/http://bdlaws.minlaw.gov.bd/sections_detail.php?id=367&amp;sections_id=24550|archive-date=2017-08-05|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=National Languages Of Bangladesh |url=https://einfon.com/nationalsymbols/national-languages-of-bangladesh/ |website=einfon.com |access-date=12 September 2018 |date=11 June 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170802063504/http://einfon.com/nationalsymbols/national-languages-of-bangladesh/ |archive-date=2 August 2017 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.viadelivers.com/bengali-language-facts/|title=5 Surprising Reasons the Bengali Language Is Important|date=17 August 2017|access-date=10 March 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180626031821/http://www.viadelivers.com/bengali-language-facts/|archive-date=26 June 2018|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ഇന്ത്യയ്ക്കുള്ളിൽ, [[പശ്ചിമ ബംഗാൾ]], [[ത്രിപുര]], [[അസം]] സംസ്ഥാനത്തിന്റെ [[ബറാക് വാലി]] മേഖല എന്നിവയുടെ ഔദ്യോഗിക ഭാഷയാണ് ബംഗാളി. [[ആന്തമാൻ നിക്കോബാർ ദ്വീപുകൾ|ആൻഡമാൻ നിക്കോബാർ ദ്വീപുകളിലും]] [[ബംഗാൾ ഉൾക്കടൽ|ബംഗാൾ ഉൾക്കടലിലും]] ഏറ്റവും കൂടുതൽ സംസാരിക്കുന്ന ഭാഷയാണിത്. &lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{cite web|url=http://nclm.nic.in/shared/linkimages/NCLM50thReport.pdf|title=50th Report of the Commissioner for Linguistic Minorities in India (July 2012 to June 2013)|date=16 July 2014|website=National Commission for Linguistic Minorities|archive-url=https://web.archive.org/web/20180102211909/http://nclm.nic.in/shared/linkimages/NCLM50thReport.pdf|archive-date=2 January 2018|access-date=20 February 2018}}&lt;/ref&gt; [[അരുണാചൽ പ്രദേശ്]], [[ഡൽഹി]], [[ഛത്തീസ്ഗഡ്]], [[ജാർഖണ്ഡ്]], [[മേഘാലയ]], [[മിസോറാം]], [[നാഗാലാൻഡ്]], [[ഉത്തരാഖണ്ഡ്]] എന്നിവയുൾപ്പെടെയുള്ള മറ്റ് സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ ഗണ്യമായ ജനസംഖ്യ ഇത് സംസാരിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;langminor&quot;&gt;{{cite web|url=http://nclm.nic.in/shared/linkimages/NCLM50thReport.pdf|title=50th REPORT OF THE COMMISSIONER FOR LINGUISTIC MINORITIES IN INDIA|website=nclm.nic.in|publisher=[[Ministry of Minority Affairs]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20160708012438/http://nclm.nic.in/shared/linkimages/NCLM50thReport.pdf|archive-date=8 July 2016|access-date=23 May 2019}}&lt;/ref&gt; [[പാകിസ്ഥാൻ]], [[യുണൈറ്റഡ് കിംഗ്ഡം|ബ്രിട്ടൻ]], [[യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ്|അമെരിക്ക]], [[മദ്ധ്യപൂർവേഷ്യ]] എന്നിവിടങ്ങളിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട ആഗോള ബംഗാളി പ്രവാസികളും (ബംഗ്ലാദേശികളും ഇന്ത്യൻ ബംഗാളികളും) ബംഗാളി സംസാരിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;britannica&quot;&gt;{{cite web |title=Bengali Language |url=https://www.britannica.com/topic/Bengali-language |website=www.britannica.com |access-date=12 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180626034202/https://www.britannica.com/topic/Bengali-language |archive-date=26 June 2018 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

1,300 വർഷത്തിലേറെയായി ബംഗാളി വികസിച്ചു. സഹസ്രാബ്ദങ്ങൾ പഴക്കമുള്ള സാഹിത്യ ചരിത്രമുള്ള ബംഗാളി സാഹിത്യം, ബംഗാളി നവോത്ഥാനകാലത്ത് വിപുലമായി വികസിക്കുകയും ഏഷ്യയിലെ ഏറ്റവും സമൃദ്ധവും വൈവിധ്യപൂർണ്ണവുമായ സാഹിത്യ പാരമ്പര്യങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്. 1948 മുതൽ 1956 വരെയുള്ള [[ബംഗാളി ഭാഷാ പ്രസ്ഥാനം]] ബംഗാളിനെ പാകിസ്താന്റെ ഔദ്യോഗിക ഭാഷയാക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ടു, ഇത് കിഴക്കൻ ബംഗാളിൽ ബംഗാളി ദേശീയത വളർത്തുകയും 1971 ൽ ബംഗ്ലാദേശിന്റെ ആവിർഭാവത്തിലേക്ക് നയിക്കുകയും ചെയ്തു.
ഈ പ്രസ്ഥാനത്തെ അംഗീകരിച്ച് 1999 ൽ [[യുനെസ്കോ]] ഫെബ്രുവരി 21 ലോക [[ലോക മാതൃഭാഷാദിനം|മാതൃഭാഷാദിനമായി]] അംഗീകരിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://unesdoc.unesco.org/images/0011/001177/117709E.pdf|title=Amendment to the Draft Programme and Budget for 2000–2001 (30 C/5)|year=1999|work=General Conference, 30th Session, Draft Resolution|publisher=UNESCO|access-date=27 May 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20110521161342/http://unesdoc.unesco.org/images/0011/001177/117709E.pdf|archive-date=21 May 2011|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://portal.unesco.org/education/en/ev.php-URL_ID%3D28672%26URL_DO%3DDO_TOPIC%26URL_SECTION%3D201.html|title=Resolution adopted by the 30th Session of UNESCO's General Conference (1999)|work=International Mother Language Day|publisher=UNESCO|access-date=27 May 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080601025416/http://portal.unesco.org/education/en/ev.php-URL_ID%3D28672%26URL_DO%3DDO_TOPIC%26URL_SECTION%3D201.html|archive-date=1 June 2008|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== പദോൽപ്പത്തി ==
ബംഗാളിയുടെ ആദ്യത്തെ പ്രാദേശിക നാമം 16-ആം നൂറ്റാണ്ടിൽ ''ഗൗഡ-ഭാസ'' എന്നാണ്. പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ഇതിനെ ''വംഗ-ഭാസ'' അല്ലെങ്കിൽ ''ബംഗാള-ഭാസ'' എന്ന് വിളിച്ചിരുന്നു. നിലവിൽ ഇത് ''ബംഗ്ലാ-ഭാസ'' എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Samrat|date=23 Oct 2017|title=Kamrupi: a language with no army|url=https://www.livemint.com/Leisure/kWEvwN3D2I3rWlpr1oDKmL/Kamrupi-a-language-with-no-army.html|url-status=live|website=Mint}}&lt;/ref&gt;

== ചരിത്രം ==
===പുരാതനം===
ബിസി ഒന്നാം സഹസ്രാബ്ദം മുതൽ ബംഗാളിൽ ഹിന്ദു [[ബ്രാഹ്മണർ]] [[സംസ്കൃതം]] ഉപയോഗിച്ചിരുന്നുവെങ്കിലും, പ്രാദേശിക [[ബുദ്ധമതം|ബുദ്ധമതക്കാർ]] ചിലതരം [[പ്രാകൃതം|പ്രാകൃത]] ഭാഷകളിൽ സംസാരിക്കുകയായിരുന്നു. ബംഗാൾ [[മഗധ]] സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ഭാഗമായിരുന്ന ആദ്യ സഹസ്രാബ്ദങ്ങളിൽ [[മധ്യ ഇന്തോ-ആര്യൻ ഭാഷകൾ]] സ്വാധീനിച്ചതിനാൽ, ഈ ഇനങ്ങളെ സാധാരണയായി &quot;കിഴക്കൻ മഗധി പ്രാകൃതം&quot; എന്ന് വിളിക്കുന്നു, ഈ പദം ഭാഷാശാസ്ത്രജ്ഞനായ സുനിതി കുമാർ ചാറ്റർജി സൃഷ്ടിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://lsi.gov.in/MTSI_app/DraftReport/Bihar/11.%20MAGADHI%20MAGAHI.pdf|title=MAGADHI / MAGAHI
BALARAM PRASAD&amp;
SIBASIS MUKHERJEE}}&lt;/ref&gt; [[ഗുപ്തസാമ്രാജ്യം|ഗുപ്ത സാമ്രാജ്യകാലത്ത്]] പ്രാദേശിക ഇനങ്ങൾക്ക് ഔദ്യോഗിക പദവി ഉണ്ടായിരുന്നില്ല, കൂടാതെ ഹിന്ദു പുരോഹിതരുടെ [[സംസ്കൃതസാഹിത്യം|സംസ്കൃത സാഹിത്യത്തിന്റെ]] കേന്ദ്രമായി ബംഗാൾ വർദ്ധിച്ചതോടെ, ബംഗാളിലെ പ്രാദേശിക ഭാഷ സംസ്കൃതത്തിൽ നിന്ന് വളരെയധികം സ്വാധീനം നേടി.&lt;ref&gt;{{cite Banglapedia|article=Bangla Script|author=Shariful Islam}}&lt;/ref&gt;  ആധുനിക [[ബിഹാർ|ബീഹാറിലും]] [[ആസാം|ആസാമിലും]] മഗധി പ്രാകൃതം സംസാരിക്കപ്പെട്ടു, ഈ പ്രാദേശിക ഭാഷ ഒടുവിൽ അർദ്ധ മഗധിയായി പരിണമിച്ചു. ആദ്യ സഹസ്രാബ്ദത്തിന്റെ അവസാനത്തോടെ അർദ്ധ മഗധി [[അപഭ്രംശം|അപഭ്രംശത്തിന്]] വഴിമാറാൻ തുടങ്ങി.&lt;ref name=jain&gt;{{Harvnb|Shah|1998|p=11}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=keith&gt;{{Harvnb|Keith|1998|p=187}}&lt;/ref&gt; കാലക്രമേണ ബംഗാളി ഭാഷ ഒരു പ്രത്യേക ഭാഷയായി പരിണമിച്ചു.&lt;ref name=&quot;tb&quot;&gt;{{Harv|Bhattacharya|2000}}&lt;/ref&gt;

===ആദ്യകാലം===
10-ആം നൂറ്റാണ്ടിലെ ചില പാഠങ്ങൾ ബംഗാളിയിലായിരുന്നുവെന്ന് ചിലർ അവകാശപ്പെടുന്നുണ്ടെങ്കിലും, അവ ഒരു വ്യത്യസ്ത ഭാഷയെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നുണ്ടോ അല്ലെങ്കിൽ കിഴക്കൻ ഇന്തോ-ആര്യൻ ഭാഷകൾ വ്യത്യാസപ്പെട്ടിരുന്ന ഒരു ഘട്ടത്തെ പ്രതിനിധാനം ചെയ്യുന്നുണ്ടോ എന്ന് ഉറപ്പില്ല.&lt;ref&gt;&quot;Within the Eastern Indic language family the history of the separation of Bangla from Oriya, Assamese, and the languages of Bihar remains to be worked out carefully. Scholars do not yet agree on criteria for deciding if certain tenth century AD texts were in a Bangla already distinguishable from the other languages, or marked a stage at which Eastern Indic had not finished differentiating.&quot; {{harvcol|Dasgupta|2003|pp=386–387}}&lt;/ref&gt; കിഴക്കൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിലെ പ്രാദേശിക അപഭ്രംശ, പൂർബി അപഭ്രംശ അല്ലെങ്കിൽ അബഹട്ട (&quot;അർത്ഥമില്ലാത്ത ശബ്ദങ്ങൾ&quot;) ഒടുവിൽ പ്രാദേശിക ഭാഷകളായി പരിണമിച്ചു, അത് മൂന്ന് ഇനങ്ങൾ രൂപപ്പെട്ടു: ബംഗാളി -ആസാമീസ് ഭാഷകൾ, [[ബിഹാറി ഭാഷകൾ|ബിഹാരി ഭാഷകൾ]], [[ഒഡിയ]] ഭാഷ. 500 ക്രി.വ. ന് മുമ്പുതന്നെ, ഭിന്നതയുടെ സംഭവം വളരെ നേരത്തെ സംഭവിച്ചുവെന്ന് ചിലർ വാദിക്കുന്നു;&lt;ref&gt;{{Harv|Sen|1996}}&lt;/ref&gt; എന്നിരുന്നാലും ഭാഷ ചലനാത്മകമായിരുന്നു: വ്യത്യസ്ത ഇനങ്ങൾ സഹവസിക്കുകയും രചയിതാക്കൾ പലപ്പോഴും ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ ഒന്നിലധികം ഭാഷകളിൽ എഴുതുകയും ചെയ്തു. ഉദാഹരണത്തിന്, ആറാം നൂറ്റാണ്ടിൽ അർദ്ധമഗാദി അബഹട്ടയായി പരിണമിച്ചുവെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു, ഇത് ബംഗാളിയുടെ പൂർവ്വികരുമായി കുറച്ച് കാലം മത്സരിച്ചു.&lt;ref name=&quot;abahatta&quot;&gt;{{cite web|url=http://en.banglapedia.org/index.php|title=Banglapedia|website=En.banglapedia.org|access-date=7 November 2017}}&lt;/ref&gt; [[പാല സാമ്രാജ്യം|പാല സാമ്രാജ്യത്തിന്റെയും]] [[സേന രാജവംശം|സേന രാജവംശത്തിന്റെയും]] ഭാഷയായിരുന്നു പ്രോട്ടോ-ബംഗാളി.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://global.britannica.com/topic/Pala-dynasty|title=Pala dynasty – Indian dynasty|website=Global.britannica.com|access-date=7 November 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170305002609/https://global.britannica.com/topic/Pala-dynasty|archive-date=5 March 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.indianmirror.com/dynasty/paladynasty.html|title=Pala Dynasty, Pala Empire, Pala empire in India, Pala School of Sculptures|last=nimmi|website=Indianmirror.com|access-date=7 November 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171028151905/http://www.indianmirror.com/dynasty/paladynasty.html|archive-date=28 October 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt;[[File:East magadhan proto-languages - en.svg|thumb|left|ആധുനിക ബംഗാളി ഭാഷയുടെ പൂർവ്വികനായ പ്രോട്ടോ-ഗൗഡയുടെ ഉത്ഭവം, പ്രോട്ടോ-മഗധിയുടെ (മഗധി പ്രാകൃതം) പ്രോട്ടോ-ഗൗഡ-കാമരൂപ വരിയിൽ നിന്നാണ്.&lt;ref&gt;{{harvcol|Toulmin|2009|p=220}}&lt;/ref&gt;|283x283ബിന്ദു]]

===മധ്യകാലം===
[[File:Coin - Silver - Circa 9-10th Century 13th Century CE - Harikela Kingdom - ACCN 90-C2752 - Indian Museum - Kolkata 2014-04-04 4303.JPG|thumb|പ്രോട്ടോ-ബംഗാളി ലിപിയിലുള്ള വെള്ളി നാണയം, ഹരികേല രാജ്യം, ഏകദേശം 9-13 നൂറ്റാണ്ട്]]
മധ്യകാലഘട്ടത്തിൽ, ''অ'' പദം അവസാനം ഇല്ലാതാക്കൽ, സംയുക്ത ക്രിയകളുടെ വ്യാപനം, [[അറബി]], [[പേർഷ്യൻ ഭാഷ|പേർഷ്യൻ]], [[തുർക്കിക് ഭാഷകൾ|തുർക്കിക് ഭാഷകളിൽ]] നിന്നുള്ള സ്വാധീനം എന്നിവയാണ് മധ്യ ബംഗാളിയുടെ സവിശേഷത. ഏഴാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽത്തന്നെ, [[ബുദ്ധമതം|ബുദ്ധമത]] ഭരണമുള്ള [[പാല സാമ്രാജ്യം|പാല സാമ്രാജ്യത്തിലേക്ക്]] [[മദ്ധ്യപൂർവേഷ്യ|മദ്ധ്യപൂർവേഷ്യയിൽ]] നിന്നും തുർക്കെസ്താനിൽ നിന്നും വ്യാപാരികളുടെ വരവ് ഈ പ്രദേശത്ത് ഇസ്ലാമിക സ്വാധീനത്തിന് ജന്മം നൽകി. പതിമൂന്നാം നൂറ്റാണ്ടിൽ, ബംഗാളിലേക്കുള്ള മുസ്ലീം പര്യവേഷണങ്ങൾ അറബ് മുസ്ലീങ്ങളുടെയും തുർക്കോ-പേർഷ്യക്കാരുടെയും കുടിയേറ്റ പ്രസ്ഥാനങ്ങളെ വളരെയധികം പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചു, അവർ പ്രാദേശിക ജനസംഖ്യയിൽ സ്ഥിരതാമസമാക്കി പ്രാദേശിക ഭാഷയെ വളരെയധികം സ്വാധീനിച്ചു. ജലാലുദ്ദീൻ മുഹമ്മദ് ഷായുടെ കയറ്റത്തോടെ ബംഗാൾ സുൽത്താൻമാരുടെ കൊട്ടാരത്തിൽ പേർഷ്യൻ ഭാഷയെക്കാൾ ബംഗാളി പ്രാധാന്യം നേടി.&lt;ref&gt;&quot;What is more significant, a contemporary Chinese traveler reported that although Persian was understood by some in the court, the language in universal use there was Bengali. This points to the waning, although certainly not yet the disappearance, of the sort of foreign mentality that the Muslim ruling class in Bengal had exhibited since its arrival over two centuries earlier. It also points to the survival, and now the triumph, of local Bengali culture at the highest level of official society.&quot; {{harvcol|Eaton|1993|p=60}}&lt;/ref&gt; തുടർന്നുള്ള മുസ്ലീം ഭരണാധികാരികൾ ബംഗാളിയുടെ സാഹിത്യ വികാസത്തെ സജീവമായി പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുകയും സൽത്തനത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ സംസാരിക്കുന്ന പ്രാദേശിക ഭാഷയാകാൻ അനുവദിക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{cite journal|url=https://www.banglajol.info/index.php/DUJL/article/view/3344|title=Politics and Literary Activities in the Bengali Language during the Independent Sultanate of Bengal|first=AKM Golam|last=Rabbani|date=7 November 2017|journal=Dhaka University Journal of Linguistics|volume=1|issue=1|pages=151–166|access-date=7 November 2017|via=www.banglajol.info|archive-url=https://web.archive.org/web/20171011123110/https://www.banglajol.info/index.php/DUJL/article/view/3344|archive-date=11 October 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt; [[അറബി|അറബിയിൽ]] നിന്നും [[പേർഷ്യൻ ഭാഷ|പേർഷ്യനിൽ]] നിന്നും ബംഗാളിക്ക് ധാരാളം പദസമ്പത്ത് ലഭിച്ചു, അത് ഭാഷയിൽ ഇസ്ലാമിക സംസ്കാരത്തിന്റെ ഒരു പ്രകടനം വളർത്തിയെടുത്തു. മധ്യ ബംഗാളിയുടെ (1400-1800) പ്രധാന ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ ഷാ മുഹമ്മദ് സാഗിറിന്റെ യൂസഫ്-സുലേഖയും ചണ്ഡിദാസ് കവിയുടെ ശ്രീകൃഷ്ണ കീർത്തനയും ഉൾപ്പെടുന്നു.
16 -ആം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തിലും 17 -ആം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിലും [[മുഗൾ സാമ്രാജ്യം]] ബംഗാൾ പിടിച്ചടക്കിയപ്പോൾ ബംഗാളി സംസ്കാരത്തിനും ഭാഷയ്ക്കും രാജകൊട്ടാരത്തിന്റെ പിന്തുണ കുറഞ്ഞു.&lt;ref&gt;{{harvcol|Eaton|1993|pp=167–174}}&lt;/ref&gt;

===ആധുനിക കാലം===
ബംഗാളിയുടെ ആധുനിക സാഹിത്യ രൂപം 19-ആം നൂറ്റാണ്ടിലും 20-ആം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിലും പടിഞ്ഞാറൻ-മധ്യ ബംഗാളി ഭാഷയായ [[നാദിയ ജില്ല|നാദിയ മേഖലയിൽ]] സംസാരിക്കുന്ന ഭാഷയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് വികസിപ്പിച്ചത്. ഭാഷ സംസാരിക്കുന്ന പ്രദേശങ്ങളിലെ സംഭാഷണത്തിൽ നിന്ന് വളരെ വ്യത്യസ്തമായ സാഹിത്യവും നിലവാരമുള്ള രൂപവും ഉള്ള ഭാഷാപരമായ ദ്വൈതതയുടെ ശക്തമായ ഉദാഹരണമാണ് ബംഗാളി.&lt;ref name=&quot;cornell&quot;&gt;{{cite web |url=http://lrc.cornell.edu/asian/courses/bengali |title=Bengali Language at Cornell |website=Department of Asian Studies |publisher=Cornell University |archive-url=https://web.archive.org/web/20121115131805/http://lrc.cornell.edu/asian/courses/bengali |archive-date=15 November 2012}}&lt;/ref&gt; ആധുനിക ബംഗാളി പദാവലിയിൽ മഗധി പ്രാകൃതത്തിൽ നിന്നും [[പാലി|പാലിയിൽ]] നിന്നും പദാവലി, [[സംസ്കൃതം|സംസ്കൃതത്തിൽ]] നിന്നുള്ള തത്സമകൾ, പുനർനിർമ്മാണങ്ങൾ, [[പേർഷ്യൻ ഭാഷ|പേർഷ്യൻ]], [[അറബി ഭാഷ|അറബി]], [[ആസ്ട്രോ-ഏഷ്യാറ്റിക് ഭാഷകൾ|ആസ്ട്രോ-ഏഷ്യാറ്റിക് ഭാഷകളിൽ]] നിന്നുള്ള മറ്റ് പ്രധാന വായ്പകൾ എന്നിവ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു.
ഈ കാലയളവിൽ, എഴുതപ്പെട്ട ബംഗാളിയുടെ രണ്ട് പ്രധാന രൂപങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു:
* {{lang|bn|চলিতভাষা}} ''ചലിതഭാഷ''; ലളിതവൽക്കരിച്ച വ്യതിയാനങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചുള്ള ബംഗാളിയുടെ സംഭാഷണ രൂപം.
* {{lang|bn|সাধুভাষা}} ''സാധുഭാഷ''; ബംഗാളിയുടെ സംസ്കൃതവൽക്കരിച്ച പതിപ്പ്.&lt;ref name=&quot;SKumar&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.kwintessential.co.uk/translation/articles/bengali-language.html|title=The Bengali Language and Translation|access-date= 19 November 2006|last=Ray|first=S Kumar|work=Translation Articles|publisher=Kwintessential|archive-url=https://web.archive.org/web/20060925204904/http://www.kwintessential.co.uk/translation/articles/bengali-language.html|archive-date=25 September 2006|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

1948 -ൽ പാക്കിസ്ഥാൻ സർക്കാർ [[ഉർദു]] പാകിസ്ഥാനിലെ ഏക ദേശീയ ഭാഷയായി അടിച്ചേൽപ്പിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു, ഇത് ബംഗാളി ഭാഷാ പ്രസ്ഥാനത്തിന് തുടക്കമിട്ടു.&lt;ref name=&quot;sas&quot;&gt;{{cite book|last1=Thompson|first1=Hanne-Ruth|title=Bengali|date=2012|publisher=John Benjamins Pub. Co.|location=Amsterdam|isbn=978-90-272-3819-1|page=3|edition=Paperback with corrections.}}&lt;/ref&gt; മുൻ കിഴക്കൻ ബംഗാളിലെ (ഇന്നത്തെ [[ബംഗ്ലാദേശ്]]) ഒരു ജനപ്രിയ വംശീയ-ഭാഷാ പ്രസ്ഥാനമായിരുന്നു [[ബംഗാളി ഭാഷാ പ്രസ്ഥാനം]]. പാകിസ്താൻ അധിരാജ്യത്തിലെ ഒരു സംസ്ഥാന ഭാഷ എന്ന നിലയിൽ ബംഗാളിയുടെ അംഗീകാരം നേടുന്നതിനും സംരക്ഷിക്കുന്നതിനുമായി ബംഗാളി ജനതയുടെ ശക്തമായ ഭാഷാബോധത്തിന്റെ ഫലമായാണ് ഇത് ആരംഭിച്ചത്. അതിന്റെ പിരിമുറുക്കത്തിൽ, 1952 ഫെബ്രുവരി 21 ന്, ധാക്ക സർവകലാശാല പരിസരത്തിന് സമീപം നടന്ന പ്രതിഷേധത്തിനിടെ അഞ്ച് വിദ്യാർത്ഥികളും രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകരും കൊല്ലപ്പെട്ടു. പേർഷ്യൻ-അറബി ലിപിയിൽ ബംഗാളി എഴുതാനുള്ള അനുരഞ്ജന നിർദ്ദേശത്തെ എതിർത്തതാണ് 1952-ന്റെ തുടക്കത്തിലെ പ്രതിഷേധങ്ങൾക്ക് പിന്നിലെ പ്രധാന പ്രചോദനം. ഈ ദിവസം ബംഗ്ലാദേശിൽ ഭാഷാ പ്രസ്ഥാന ദിനമായി ആചരിക്കുകയും 2000 മുതൽ എല്ലാ വർഷവും [[യുനെസ്കോ]] [[ലോക മാതൃഭാഷാദിനം|ലോക മാതൃഭാഷാദിനമായി]] ആചരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നത്. 1956 -ൽ ബംഗാളിനെ പാകിസ്ഥാനിലെ ഒരു സംസ്ഥാന ഭാഷയാക്കിയപ്പോൾ ഈ പ്രസ്ഥാനം വിജയിച്ചു.&lt;ref name=&quot;sas&quot; /&gt; 2010 -ൽ ബംഗ്ലാദേശ് ജനപതിനിധിസഭയും പശ്ചിമ ബംഗാളിലെ നിയമസഭയും ബംഗാളിനെ [[ഐക്യരാഷ്ട്രസഭ|ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ]] ഔദ്യോഗിക ഭാഷയാക്കണമെന്ന് നിർദ്ദേശിച്ചു, എന്നിരുന്നാലും ഇക്കാര്യത്തിൽ തുടർനടപടികൾ ഉണ്ടായില്ല.
[[File:Shaheed Minar.JPG|thumb|[[ധാക്ക]], [[ബംഗ്ലാദേശ്|ബംഗ്ലാദേശിലെ]] ഷഹീദ് മിനാർ]]
[[File:Silchar Bhasa.jpeg|thumb|[[ആസാം]], ഇന്ത്യയിലെ സിൽചാർ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനിലെ ഭാഷാ രക്തസാക്ഷി സ്മാരകം.]]
 
==ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ വിതരണം==
[[File:Brick Lane - London.jpg|thumb|left|[[ലണ്ടൻ|ലണ്ടനിലെ]] ബ്രിക്ക് ലെയ്നിൽ ഒരു ബംഗാളി അടയാളം. ബംഗാളി പ്രവാസികൾ ഇവിടെ നിലനിൽക്കുന്നു.]]
ബംഗാളി ഭാഷയുടെ ജന്മദേശം [[ബംഗാൾ]] ആണ്, അതിൽ [[ബംഗ്ലാദേശ്]] രാഷ്ട്രവും ഇന്ത്യൻ സംസ്ഥാനമായ [[പശ്ചിമ ബംഗാൾ|പശ്ചിമ ബംഗാളും]] ഉൾപ്പെടുന്നു.
മാതൃഭൂമിക്ക് പുറമേ, [[ത്രിപുര|ത്രിപുരയിലും]] തെക്കൻ [[ആസാം|അസമിലും]] താമസിക്കുന്ന ബംഗാളികളും [[ആന്തമാൻ നിക്കോബാർ ദ്വീപുകൾ]] കേന്ദ്രഭരണപ്രദേശത്തുള്ള ബംഗാളി ജനതയും ഇത് സംസാരിക്കുന്നു. [[ഒഡിഷ]], [[ബീഹാർ]], [[ജാർഖണ്ഡ്]] എന്നീ അയൽ സംസ്ഥാനങ്ങളിലും ബംഗാളി സംസാരിക്കുന്നു; ബംഗാളി സംസാരിക്കുന്നവരിൽ ഗണ്യമായ ന്യൂനപക്ഷങ്ങൾ [[ഡൽഹി]],[[മുംബൈ]], [[താനെ]], [[വാരാണസി]], [[വൃന്ദാവനം]] എന്നിവയുൾപ്പെടെ ബംഗാളിന് പുറത്തുള്ള ഇന്ത്യൻ നഗരങ്ങളിൽ താമസിക്കുന്നു. [[മദ്ധ്യപൂർവേഷ്യ]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.dhakatribune.com/bangladesh/2016/09/07/kuwait-restricts-imports-male-bangladeshi-workers/|title=Kuwait restricts recruitment of male Bangladeshi workers {{!}} Dhaka Tribune|website=www.dhakatribune.com|language=en-US|access-date=4 December 2017|date=7 September 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20170830163025/http://www.dhakatribune.com/bangladesh/2016/09/07/kuwait-restricts-imports-male-bangladeshi-workers/|archive-date=30 August 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://gulfmigration.eu/bahrain-foreign-population-by-country-of-citizenship-sex-and-migration-status-worker-family-dependent-selected-countries-january-2015/|title=Bahrain: Foreign population by country of citizenship, sex and migration status (worker/ family dependent) (selected countries, January 2015) – GLMM|date=20 October 2015|work=GLMM|access-date=4 December 2017|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20171216162345/http://gulfmigration.eu/bahrain-foreign-population-by-country-of-citizenship-sex-and-migration-status-worker-family-dependent-selected-countries-january-2015/|archive-date=16 December 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.ethnologue.com/country/SA|title=Saudi Arabia|work=Ethnologue|access-date=4 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171123150627/https://www.ethnologue.com/country/SA|archive-date=23 November 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt;  , [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമെരിക്ക]]&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.elections.ny.gov/NYSBOE/download/voting/voteform.pdf |title=New York State Voter Registration Form |access-date=10 February 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180127085322/http://www.elections.ny.gov/NYSBOE/download/voting/voteform.pdf |archive-date=27 January 2018 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;, [[സിംഗപ്പൂർ]]&lt;ref&gt;http://blls.sg {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130505011428/http://blls.sg/ |date=5 May 2013 }} Bangla Language and Literary Society, Singapore&lt;/ref&gt;, [[മലേഷ്യ]], [[ഓസ്‌ട്രേലിയ]], [[കാനഡ]], [[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം|ബ്രിട്ടൻ]], [[ഇറ്റലി]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ ഗണ്യമായ ബംഗാളി സംസാരിക്കുന്ന സമൂഹങ്ങളുണ്ട്.

===ഔദ്യോഗിക പദവി===
ബംഗ്ലാദേശിന്റെ ഭരണഘടനയുടെ മൂന്നാമത്തെ ലേഖനത്തിൽ ബംഗ്ലാദേശിന്റെ ഏക [[ഔദ്യോഗിക ഭാഷ|ഔദ്യോഗിക ഭാഷയായി]] ബംഗാളിയെ പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;constitution&quot; /&gt;  ബംഗ്ലാദേശിലെ എല്ലാ ന്യായാലയങ്ങളിലും സർക്കാർ അല്ലെങ്കിൽ അർദ്ധ സർക്കാർ കാരാലയങ്ങളിലും സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങളിലും എല്ലാ രേഖകളിലും കത്തിടപാടുകളിലും നിയമങ്ങളിലും ന്യായാലയ നടപടികളിലും മറ്റ് നിയമനടപടികളിലും ബംഗാളി നിർബന്ധമായും ഉപയോഗിക്കണമെന്ന് ബംഗാളി ഭാഷാ നടപ്പാക്കൽ നിയമം, 1987 പ്രഖ്യാപിച്ചു.&lt;ref name=&quot;Bengali Act&quot; /&gt; ഇത് രാജ്യത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ ദേശീയ ഭാഷ കൂടിയാണ്.

ഇന്ത്യയിൽ, 23 [[ഇന്ത്യയിലെ ഭാഷകൾ|ഔദ്യോഗിക ഭാഷകളിൽ]] ഒന്നാണ് ബംഗാളി.&lt;ref name=&quot;secondmost&quot;&gt;{{cite web| url=http://www.ethnologue.com/show_country.asp?name=IN| title=Languages of India| publisher=Ethnologue Report| access-date=4 November 2006| archive-url=https://web.archive.org/web/20091226043734/http://www.ethnologue.com/show_country.asp?name=IN| archive-date=26 December 2009| url-status=live}}&lt;/ref&gt; ഇന്ത്യൻ സംസ്ഥാനങ്ങളായ [[പശ്ചിമ ബംഗാൾ]], [[ത്രിപുര]], [[ആസാം|അസമിലെ]] [[ബറാക് വാലി|ബരാക് താഴ്വര]] എന്നിവിടങ്ങളിലെ ഔദ്യോഗിക ഭാഷയാണിത്.&lt;ref&gt;{{cite web | title=Language |website=Government of Assam| url=http://www.assam.gov.in/language.asp| archive-url=https://web.archive.org/web/20060826225557/http://www.assam.gov.in/language.asp|archive-date=26 August 2006| access-date=20 June 2006}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |last=Bhattacharjee |first=Kishalay |date=30 April 2008 |title=It's Indian language vs Indian language|url=http://www.ndtv.com/convergence/ndtv/story.aspx?id=NEWEN20080048434 |work=[[NDTV]].com |archive-url=https://web.archive.org/web/20130723023746/http://www.ndtv.com/convergence/ndtv/story.aspx?id=NEWEN20080048434 |archive-date=23 July 2013 |access-date=27 May 2008}}&lt;/ref&gt; സെപ്റ്റംബർ 2011 മുതൽ [[ഇന്ത്യയിലെ സംസ്ഥാനങ്ങളും കേന്ദ്രഭരണപ്രദേശങ്ങളും|ഇന്ത്യൻ സംസ്ഥാനമായ]] [[ഝാർഖണ്ഡ്‌|ഝാർഖണ്ഡിലെ]] രണ്ടാമത്തെ ഔദ്യോഗിക ഭാഷയാണ് ബംഗാളി. പാകിസ്ഥാനിലെ [[കറാച്ചി]] നഗരത്തിലെ അംഗീകൃത ദ്വിതീയ ഭാഷ കൂടിയാണിത്.&lt;ref&gt;{{cite news |author=Syed Yasir Kazmi |date=16 October 2009 |title=Pakistani Bengalis |url=http://www.demotix.com/news/160560/bengalis-pakistan-karachi#media-160511 |work=DEMOTIX |archive-url=https://web.archive.org/web/20150102005045/http://www.demotix.com/news/160560/bengalis-pakistan-karachi |archive-date=2 January 2015 |access-date=2 April 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news | url=http://www.bbc.co.uk/urdu/pakistan/story/2003/11/031117_karachi_bangali_as.shtml | title=کراچی کے 'بنگالی پاکستانی'(Urdu) | work=محمد عثمان جامعی | date=17 November 2003 | access-date=2 April 2013 | archive-url=https://web.archive.org/web/20031119115353/http://www.bbc.co.uk/urdu/pakistan/story/2003/11/031117_karachi_bangali_as.shtml | archive-date=19 November 2003 | url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.21stfebruary.org/eassy21_5.htm|title=The Language Movement : An Outline|last=Rafiqul Islam|access-date=12 May 2016|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20121119232520/http://www.21stfebruary.org/eassy21_5.htm|archive-date=19 November 2012}}&lt;/ref&gt;  കറാച്ചി സർവകലാശാലയിലെ ബംഗാളി വിഭാഗം ബിരുദ, ബിരുദാനന്തര തലങ്ങളിലും ബംഗാളി സാഹിത്യത്തിനുള്ള പതിവായി പഠന പരിപാടികൾ വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://www.uok.edu.pk/faculties/bengali/ | title=Karachi Department of Bengali | access-date=2 April 2013 | archive-url=https://web.archive.org/web/20130510221536/http://www.uok.edu.pk/faculties/bengali/ | archive-date=10 May 2013 | url-status=live }}&lt;/ref&gt;

ബംഗ്ലാദേശ് ([[ആമാർ ഷോനാ ബംഗ്ലാ]]), ഇന്ത്യ ([[ജനഗണമന]]) എന്നിവയുടെ ദേശീയ ഗാനങ്ങൾ ബംഗാളിയിൽ എഴുതിയത് ബംഗാളി നോബൽ സമ്മാന ജേതാവ് [[രബീന്ദ്രനാഥ് ടാഗോർ|രബീന്ദ്രനാഥ് ടാഗോറാണ്]].&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.mofa.gov.bd/statements/fm39.htm|title=Statement by Hon'ble Foreign Minister on Second Bangladesh-India Track II dialogue at BRAC Centre on 07 August, 2005|access-date=27 May 2008|publisher=Ministry of Foreign Affairs, [[Government of Bangladesh]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20080418063436/http://www.mofa.gov.bd/statements/fm39.htm &lt;!-- Bot retrieved archive --&gt; |archive-date=18 April 2008}}&lt;/ref&gt; കൂടാതെ, [[ബങ്കിം ചന്ദ്ര ചാറ്റർജി]] ബംഗാളിയിൽ എഴുതിയ ദേശഭക്തിഗാനമായ [[വന്ദേ മാതരം|വന്ദേമാതരത്തിന്റെ]] ആദ്യ രണ്ട് ചരണങ്ങൾ ബ്രിട്ടീഷ് രാജ് കാലഘട്ടത്തിലും പിന്നീട് 1950 ൽ സ്വതന്ത്ര ഇന്ത്യയിലും ഇന്ത്യയുടെ ദേശീയ ഗാനമായി അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടു. കൂടാതെ, ശ്രീലങ്കയുടെ ദേശീയ ഗാനം ([[ശ്രീ ലങ്കാ മാതാ]]) [[രബീന്ദ്രനാഥ് ടാഗോർ]] എഴുതിയ ഒരു ബംഗാളി കവിതയിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ടതാണെന്ന് പലരും വിശ്വസിക്കുന്നു,&lt;ref name=&quot;CIA&quot;&gt;{{cite encyclopedia|title=Sri Lanka|encyclopedia=[[The World Factbook]]|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/sri-lanka/|access-date=20 September 2017|archive-date=2021-12-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20211217185333/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/sri-lanka/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;TOI030411&quot;&gt;{{cite news|url=http://epaper.timesofindia.com/Repository/getFiles.asp?Style=OliveXLib:LowLevelEntityToPrint_TOINEW&amp;Type=text/html&amp;Locale=english-skin-custom&amp;Path=CAP/2011/04/03&amp;ID=Ar01601|title=Man of the series: Nobel laureate Tagore|date=3 April 2011|work=[[The Times of India]]|agency=[[Times News Network]]|access-date=20 June 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20180612143239/http://epaper.timesofindia.com/Repository/getFiles.asp?Style=OliveXLib%3ALowLevelEntityToPrint_TOINEW&amp;Type=text%2Fhtml&amp;Locale=english-skin-custom&amp;Path=CAP%2F2011%2F04%2F03&amp;ID=Ar01601|archive-date=12 June 2018|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;TH040216&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.thehindu.com/news/international/sri-lanka-iday-to-have-anthem-in-tamil/article8189939.ece|title=Sri Lanka I-Day to have anthem in Tamil|date=4 February 2016|work=[[The Hindu]]|access-date=20 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20160204001139/http://www.thehindu.com/news/international/sri-lanka-iday-to-have-anthem-in-tamil/article8189939.ece|archive-date=4 February 2016|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;HT120510&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.hindustantimes.com/world/tagore-s-influence-on-lankan-culture/story-ABmSseNTEg4EFv5AAoDpbN.html|title=Tagore's influence on Lankan culture|date=12 May 2010|work=[[Hindustan Times]]|access-date=20 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171011122425/http://www.hindustantimes.com/world/tagore-s-influence-on-lankan-culture/story-ABmSseNTEg4EFv5AAoDpbN.html|archive-date=11 October 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt; അതേസമയം ചിലർ വിശ്വസിക്കുന്നത് ഈ ഗാനം ആദ്യം ബംഗാളിയിൽ എഴുതുകയും പിന്നീട് [[സിംഹള ഭാഷ|സിംഹളയിലേക്ക്]] വിവർത്തനം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു എന്നാണ്.&lt;ref name=&quot;Wickramasinghe&quot;&gt;{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=Wde58hbSxUEC&amp;q=Tagore|title=Dressing the Colonised Body: Politics, Clothing, and Identity in Sri Lanka|last1=Wickramasinghe|first1=Nira|date=2003|publisher=[[Orient Longman]]|isbn=978-81-250-2479-8|page=26|author-link1=Nira Wickramasinghe|access-date=29 September 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180929080417/https://books.google.co.uk/books?id=Wde58hbSxUEC&amp;printsec=frontcover&amp;q=Tagore|archive-date=29 September 2018|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;DM300315&quot;&gt;{{cite news|url=http://mirrorcitizen.dailymirror.lk/2015/03/30/sri-lankan-national-anthem-can-it-be-used-to-narrow-the-gap/|title=Sri Lankan National Anthem: can it be used to narrow the gap?|last1=Wickramasinghe|first1=Kamanthi|work=[[The Daily Mirror (Sri Lanka)]]|last2=Perera|first2=Yoshitha|issue=30 March 2015|access-date=20 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171011123106/http://mirrorcitizen.dailymirror.lk/2015/03/30/sri-lankan-national-anthem-can-it-be-used-to-narrow-the-gap/|archive-date=11 October 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;DS070511&quot;&gt;{{cite news|url=http://archive.thedailystar.net/newDesign/news-details.php?nid=184548|title=Rabindranath: He belonged to the world|last1=Haque|first1=Junaidul|date=7 May 2011|work=[[The Daily Star (Bangladesh)]]|access-date=20 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304092524/http://archive.thedailystar.net/newDesign/news-details.php?nid=184548|archive-date=4 March 2016|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;TH170511&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.thehindu.com/opinion/lead/celebrating-rabindranath-tagores-legacy/article2026880.ece|title=Celebrating Rabindranath Tagore's legacy|last1=Habib|first1=Haroon|date=17 May 2011|work=[[The Hindu]]|author-link1=Haroon Habib|access-date=20 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20140613010300/http://www.thehindu.com/opinion/lead/celebrating-rabindranath-tagores-legacy/article2026880.ece|archive-date=13 June 2014|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

[[സീറാ ലിയോൺ]] ആഭ്യന്തരയുദ്ധത്തിൽ അവിടുത്തെ [[ഐക്യരാഷ്ട്രസഭ|ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ]] ദൗത്യത്തിന്റെ കീഴിലുള്ള  ബംഗ്ലാദേശ് ഐക്യരാഷ്ട്ര സമാധാനം പാലിക്കൽ സേന നൽകിയ സംഭാവനയ്ക്ക് ശേഷം, അഹ്മദ് തേജാൻ കബ്ബയുടെ സർക്കാർ 2002 ഡിസംബറിൽ ബംഗാളിയെ ഒരു ബഹുമാനസൂചകമായ ഔദ്യോഗിക ഭാഷയായി പ്രഖ്യാപിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://indianexpress.com/article/research/how-bengali-became-an-official-language-in-sierra-leone-in-west-africa-international-mother-language-day-2017-4536551/|title=How Bengali became an official language in Sierra Leone|date=2017-02-21|work=The Indian Express|access-date=2017-03-22|language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.dhakatribune.com/bangladesh/foreign-affairs/2017/02/23/bangla-language-sierra-leone|work=[[Dhaka Tribune]]|title=Why Bangla is an official language in Sierra Leone|date=23 Feb 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Recounting the sacrifices that made Bangla the State Language|url=http://thedailynewnation.com/news/125160/recounting-the-sacrifices-that-made-bangla-the-state-language|last=Ahmed|first=Nazir|date=21 Feb 2017|access-date=2021-08-24|archive-date=2023-08-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20230827061400/https://thedailynewnation.com/news/125160/recounting-the-sacrifices-that-made-bangla-the-state-language|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|archive-url=https://web.archive.org/web/20130927121835/http://www.dailytimes.com.pk/default.asp?page=story_29-12-2002_pg9_6|url=http://www.dailytimes.com.pk/default.asp?page=story_29-12-2002_pg9_6|date=29 Dec 2002|archive-date=27 September 2013|title=Sierra Leone makes Bengali official language|location=[[Pakistan]]}}&lt;/ref&gt;
2009 -ൽ ബംഗ്ലാദേശിലും പശ്ചിമ ബംഗാളിലും തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട പ്രതിനിധികൾ ബംഗാളി ഭാഷ [[ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ ഔദ്യാഗിക ഭാഷകൾ|ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ ഔദ്യോഗിക ഭാഷയാക്കണമെന്ന്]] ആവശ്യപ്പെട്ടു.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/8425744.stm |date=22 December 2009 |access-date=25 January 2010 |first=Subir |last=Bhaumik |title=Bengali 'should be UN language' |work=BBC News |archive-url=https://web.archive.org/web/20120403040151/http://news.bbc.co.uk/2/hi/8425744.stm |archive-date=3 April 2012 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

===ഉപഭാഷകൾ===
[[File:Bengali dialects political map.svg|300px|thumb|[[ബംഗാൾ|ബംഗാളിന്റെ]] ഭൂപടം (കൂടാതെ [[ആസാം|ആസാമിലെയും]] [[ഝാർഖണ്ഡ്‌|ജാർഖണ്ഡിലെയും]] ചില ജില്ലകൾ) ബംഗാളി ഭാഷയുടെ പ്രാദേശിക [[ഉപഭാഷ|ഭാഷാതരങ്ങൾ]] കാണിക്കുന്നു.
{{Legend|yellow|ബംഗാളി ഉപഭാഷ}} {{Legend|#ff8080|മനഭുമി ഉപഭാഷ}}
{{Legend|blue|വരേന്ദ്രി ഉപഭാഷ}} {{Legend|red|രർഹി ഉപഭാഷ}}
{{Legend|maroon|സുന്ദർബനി ഉപഭാഷ}}
{{Legend|#7c7cfc|രാജബൻശി ഉപഭാഷ*}}
{{Legend|green|ചട്ടഗാവി ഉപഭാഷ*}}
{{Legend|orange|സിലെറ്റി ഉപഭാഷ*}}
(''നക്ഷത്രചിഹ്നം * അടയാളപ്പെടുത്തിയവ ചിലപ്പോൾ പ്രത്യേക ഭാഷകളായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.'')]]
സംസാരിക്കുന്ന ബംഗാളിയിലെ പ്രാദേശിക വ്യതിയാനം ഒരു ഉപഭാഷാതുടർച്ചയാണ്. ഭാഷാ പണ്ഡിതനായ സുനിതി കുമാർ ചാത്തോപാധ്യായ കിഴക്കൻ മഗധ ഭാഷകളുടെ (അസ്സാമീസ്, ഒറിയ എന്നിവയുൾപ്പെടെ) പ്രാദേശിക ഭാഷകളെ നാല് വലിയ കൂട്ടങ്ങളായി തരംതിരിച്ചു - രർഹി, വംഗിയ, കമ്രുപി, വരേന്ദ്രി.&lt;ref name=&quot;huq_sarkar&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{harvcol|Toulmin|2009|p=218}}&lt;/ref&gt; എന്നാൽ നിരവധി ഇതര വർഗ്ഗീകരണ വ്യവസ്ഥകളും നിർദ്ദേശിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;morshed&quot;&gt;{{cite Banglapedia|article=Dialect|author=Morshed, Abul Kalam Manjoor}}&lt;/ref&gt; തെക്ക്-പടിഞ്ഞാറൻ ഭാഷാതരങ്ങൾ (രർഹി അല്ലെങ്കിൽ [[നാദിയ ജില്ല|നാദിയ]] ഭാഷ) ആധുനിക ഗുണനിലവാര സംഭാഷണ ബംഗാളിയുടെ അടിസ്ഥാനമാണ്.

പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിലും ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിലും ബംഗാളിന്റെ ക്രമീകൃതമാക്കൽ സമയത്ത്, ബംഗാളിന്റെ സാംസ്കാരിക കേന്ദ്രം ബ്രിട്ടീഷുകാർ സ്ഥാപിച്ച [[കൊൽക്കത്ത|കൊൽക്കത്തയിലായിരുന്നു]]. ഇന്ന് ബംഗാളിയുടെ സ്വീകാര്യമായ ഗുണനിലവാര രൂപം പടിഞ്ഞാറൻ-മധ്യ ഉപഭാഷയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്, ഇത് [[നാദിയ ജില്ല|നാദിയ ജില്ലയിൽ]] സംസാരിക്കപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;daniul&quot;&gt;{{cite Banglapedia|first1=Chalita|last1=Bhasa|author2=Huq, Mohammad Daniul}}&lt;/ref&gt; [[പശ്ചിമ ബംഗാൾ|പശ്ചിമ ബംഗാളിലെ]] ഗുണനിലവാര ബംഗാളി സംസാരിക്കുന്നവർ പലപ്പോഴും ബംഗ്ലാദേശിലെ ഗുണനിലവാര ബംഗാളി സംസാരിക്കുന്നവരിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്ത പദങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും രണ്ട് വാക്കുകളും തദ്ദേശീയ ബംഗാളി വംശജരാണ്. ഉദാഹരണത്തിന്, [[ഉപ്പ്]] എന്ന വാക്ക് പടിഞ്ഞാറിൽ {{lang|bn|নুন}} ''നൂൺ'' ആണ്, അത് കിഴക്കിൽ {{lang|bn|লবণ}} ''ലോബോൺ'' നോട് യോജിക്കുന്നു.&lt;ref name=Banglabetelco&gt;{{cite web
 | url=http://www.betelco.com/bd/bangla/bangla.html
 | title=History of Bengali (Banglar itihash)
 | access-date=20 November 2006
 | publisher=Bengal Telecommunication and Electric Company
 | archive-url=https://web.archive.org/web/20110707230420/http://www.betelco.com/bd/bangla/bangla.html
 | archive-date=7 July 2011
 | url-status=live
 }}&lt;/ref&gt;

ഭാഷയുടെ ലിഖിതവും സംസാരിക്കുന്നതുമായ രൂപങ്ങൾക്കിടയിൽ ചില പണ്ഡിതന്മാർ ഭാഷാബഹുത്വത നിർദ്ദേശിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും&lt;ref name=&quot;cornell&quot; /&gt; ബംഗാളി ഭാഷാ ദ്വൈതത പ്രദർശിപ്പിക്കുന്നു. വ്യത്യസ്ത രീതിയിലുള്ള പദാവലികളും വാക്യഘടനയും ഉൾപ്പെടുന്ന രണ്ട് രചനാ ശൈലികൾ ഉയർന്നുവന്നിട്ടുണ്ട്:&lt;ref name=&quot;daniul&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;daniul1&quot;&gt;{{cite Banglapedia|article=Sadhu Bhasa|author=Huq, Mohammad Daniul}}&lt;/ref&gt;
# ''സാധുഭാഷ'' ({{lang|bn|সাধু ভাষা}} &quot;ഉയർത്തിപ്പിടിച്ച ഭാഷ&quot;) എഴുതപ്പെട്ട ഭാഷയായിരുന്നു, ദീർഘമായ ക്രിയാ വ്യതിയാനങ്ങളും [[പാലി|പാലിയും]] [[സംസ്കൃതം|സംസ്കൃതത്തിൽ]] നിന്ന് ഉത്ഭവിച്ച ''തത്സമ'' പദസമ്പത്തും കൂടുതലാണ്. ഇന്ത്യയുടെ ദേശീയഗാനമായ ''[[ജനഗണമന]]'' ([[രബീന്ദ്രനാഥ് ടാഗോർ|രബീന്ദ്രനാഥ് ടാഗോറിന്റെ]]) പോലുള്ള ഗാനങ്ങൾ ഈ രീതിയിൽ രചിക്കപ്പെട്ടു. എന്നിരുന്നാലും, ആധുനിക എഴുത്തിൽ അതിന്റെ ഉപയോഗം അസാധാരണമാണ്, ബംഗ്ലാദേശിലെ ചില ഔദ്യോഗിക അടയാളങ്ങൾക്കും രേഖകൾക്കും പ്രത്യേക സാഹിത്യ ഫലങ്ങൾ കൈവരിക്കുന്നതിനും ഇത് പരിമിതപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു.
# ഭാഷാശാസ്ത്രജ്ഞർക്ക് നിലവാരമുള്ള സംഭാഷണ ബംഗാളി എന്ന് അറിയപ്പെടുന്ന ''ചലിത-ഭാഷ'' ({{lang|bn|চলিত ভাষা}} &quot;പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഭാഷ&quot;), എഴുതപ്പെട്ട ബംഗാളി ശൈലിയാണ്, ഇത് സംഭാഷണ ശൈലിയും ചുരുക്കിയ ക്രിയാ രൂപങ്ങളും പ്രദർശിപ്പിക്കുന്നു, ഇതിനൊപ്പം ഇപ്പോൾ എഴുതപ്പെട്ട ബംഗാളിയുടെ നിലവാരമാണ്. പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ ഈ രൂപം പ്രചാരത്തിലായി, പിയറി ചന്ദ് മിത്ര (''അലലർ ഘരർ ദുലാൽ'', 1857),&lt;ref name=&quot;alal&quot;&gt;{{cite Banglapedia|article=Alaler Gharer Dulal|author=Huq, Mohammad Daniul}}&lt;/ref&gt; പ്രമതാ ചൗധരി (''സാബുജ്പത്ര'', 1914) എന്നിവരുടെ രചനകളും [[രബീന്ദ്രനാഥ് ടാഗോർ|രവീന്ദ്രനാഥ ടാഗോറിന്റെ]] പിന്നീടുള്ള രചനകളും ഇതിനെ പ്രൊത്സാഹിപ്പിച്ചു. പശ്ചിമ ബംഗാളിലെ [[നാദിയ ജില്ല|നാദിയ ജില്ലയിലെ]] ശാന്തിപൂർ മേഖലയിൽ സംസാരിക്കുന്ന ഭാഷയുടെ മാതൃകയിലാണ് ഇത് നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്. ബംഗാളിയുടെ ഈ രൂപത്തെ &quot;നാദിയ നിലവാരം&quot;, &quot;നാദിയ ഭാഷ&quot;, &quot;തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ/പടിഞ്ഞാറ്-മധ്യ ഭാഷ&quot; അല്ലെങ്കിൽ &quot;ശാന്തിപുരി ബംഗ്ലാ&quot; എന്ന് വിളിക്കാറുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;morshed&quot;/&gt;

==പദാവലി==
{{Pie chart|value1=67|value2=25|value3=8|label1=സ്വദേശി|label2=സംസ്കൃത വായ്പകൾ|label3=വിദേശ വായ്പകൾ|caption=ആധുനിക സാഹിത്യ ബംഗാളി വാക്കുകളുടെ ഉറവിടങ്ങൾ|color2=#d6722f|color3=brown|color1=#2f75d6}}

ബംഗാളിയിൽ 100,000 വേറിട്ട വാക്കുകളുണ്ട്, അതിൽ 50,000 [[തദ്ഭവം|തദ്ഭവങ്ങളായി]] കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു, 21,100 തത്സമകളാണ്, ബാക്കി [[കടം കൊണ്ട വാക്ക്|വായ്പകൾ]] [[ആസ്ട്രോ-ഏഷ്യാറ്റിക് ഭാഷകൾ|ഓസ്ട്രോ-ഏഷ്യാറ്റിക്]], മറ്റ് വിദേശ ഭാഷകളിൽ നിന്നുള്ളതാണ്.

എന്നിരുന്നാലും, ഈ കണക്കുകൾ വളരെ അപൂർവ്വമായി ഉപയോഗിക്കുന്ന പുരാതന അല്ലെങ്കിൽ ഉയർന്ന സാങ്കേതിക പദങ്ങളുടെ വലിയ അനുപാതം കണക്കിലെടുക്കുന്നില്ല. കൂടാതെ, വിവിധ ഉപഭാഷകൾ, പ്രത്യേകിച്ച് ബംഗ്ലാദേശിലെ വിവിധ പ്രദേശങ്ങളിലും പശ്ചിമ ബംഗാളിലെ മുസ്ലീം ഭൂരിപക്ഷ പ്രദേശങ്ങളിലും കൂടുതൽ [[പേർഷ്യൻ ഭാഷ|പേർഷ്യൻ]], [[അറബി ഭാഷ|അറബി]] പദാവലി ഉപയോഗിക്കുന്നു. ഹിന്ദുക്കളാകട്ടെ, മുസ്ലീങ്ങളെക്കാൾ കൂടുതൽ സംസ്കൃത പദാവലി ഉപയോഗിക്കുന്നു. ഹിന്ദു ഭൂരിപക്ഷ സംസ്ഥാനമായ [[പശ്ചിമ ബംഗാൾ|പശ്ചിമ ബംഗാളിലും]] [[ബംഗ്ലാദേശ്|ബംഗ്ലാദേശിലെ]] [[ഖുൽന|ഖുൽനയുടെ]] ചില ഭാഗങ്ങളിലും സംസാരിക്കുന്ന നാദിയ ഭാഷയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ് നിലവാരമായ ബംഗാളി. ബംഗ്ലാദേശിലെ 90% ബംഗാളികളും (ഏകദേശം 14.8 കോടി) പശ്ചിമ ബംഗാളിലെ 27% ബംഗാളികളും അസമിൽ 10% (ഏകദേശം 3.6 കോടി) മുസ്ലീങ്ങളാണ്. ബംഗ്ലാദേശി മുസ്ലീങ്ങളും ചില ഇന്ത്യൻ ബംഗാളി മുസ്ലീങ്ങളും കൂടുതൽ സംസ്കൃതത്തെ സ്വാധീനിച്ച നിലവാരമായ നാദിയ ഉപഭാഷയ്ക്ക് പകരം ബംഗാളിയുടെ കൂടുതൽ പേർഷ്യൻ-അറബി പതിപ്പ് സംസാരിക്കുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, പശ്ചിമ ബംഗാളിലെ ഭൂരിഭാഗം ഇന്ത്യൻ ബംഗാളികളും മതഭേദമില്ലാതെ രർഹി ഭാഷയിലാണ് സംസാരിക്കുന്നത്. ആധുനിക സാഹിത്യ കൃതികളിൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഉൽപാദനപരമായ പദാവലി, വാസ്തവത്തിൽ, തദ്ഭവങ്ങളിൽ കൂടുതലും (67%) ആണ്, അതേസമയം തത്സമത്തിൽ ആകെ 25% മാത്രമേ ഉൾപ്പെടുന്നുള്ളൂ.&lt;ref name=&quot;bhoumick&quot;&gt;[http://en.banglapedia.org/index.php?title=Tatsama Tatsama] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150706010902/http://en.banglapedia.org/index.php?title=Tatsama |date=6 July 2015 }} in {{Harvnb|Asiatic Society of Bangladesh|2003}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;bhoumick1&quot;&gt;[http://en.banglapedia.org/index.php?title=Tadbhaba Tadbhaba] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150706052525/http://en.banglapedia.org/index.php?title=Tadbhaba |date=6 July 2015 }} in {{Harvnb|Asiatic Society of Bangladesh|2003}}&lt;/ref&gt; ആധുനിക ബംഗാളി സാഹിത്യത്തിൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന ബാക്കി പദങ്ങളുടെ 8% ഇന്ത്യൻ ഇതര ഭാഷകളിൽ നിന്നുള്ള വായ്പകളാണ്.

സുനിതി കുമാർ ചാറ്റർജിയുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ, ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽനിന്നുള്ള നിഘണ്ടുക്കൾ ബംഗാളി പദാവലിയുടെ 50% തദ്ദേശീയമായ വാക്കുകളാണ് (അതായത്, സ്വാഭാവികമായി പരിഷ്കരിച്ച [[പ്രാകൃതം|പ്രാകൃത]] പദങ്ങൾ, [[ആര്യൻ]] പദങ്ങളുടെ കേടായ രൂപങ്ങൾ, ഇന്തോ-യൂറോപ്യൻ ഇതര ഭാഷകൾ). ബംഗാളി വാക്കുകളിൽ 45 ശതമാനവും പരിഷ്കരിക്കപ്പെടാത്ത സംസ്കൃതമാണ്, ബാക്കി വാക്കുകൾ വിദേശ ഭാഷകളിൽ നിന്നുള്ളതാണ്.&lt;ref name=&quot;:02&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.britannica.com/topic/Bengali-language|title=Bengali language|access-date=2 September 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161011103133/https://www.britannica.com/topic/Bengali-language|archive-date=11 October 2016|url-status=live}}&lt;/ref&gt; അവസാന വിഭാഗത്തിലെ പ്രധാന ഭാഷ [[പേർഷ്യൻ ഭാഷ|പേർഷ്യൻ]] ആയിരുന്നു, അത് ചില വ്യാകരണ രൂപങ്ങളുടെ ഉറവിടം കൂടിയായിരുന്നു. സമീപകാല പഠനങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത് പ്രാദേശികവും വിദേശവുമായ പദങ്ങളുടെ ഉപയോഗം വർദ്ധിച്ചുവരികയാണ്, ഇത് പ്രധാനമായും സംഭവിക്കുന്നത് ബംഗാളി സംസാരിക്കുന്നവരുടെ സംഭാഷണ ശൈലിക്ക് മുൻഗണന നൽകുന്നതിനാലാണ്.&lt;ref name=&quot;:02&quot; /&gt; [[യൂറോപ്പ്|യൂറോപ്യന്മാർ]], [[തുർക്കി ജനത|തുർക്കിക് ആളുകൾ]], പേർഷ്യക്കാർ എന്നിവരുമായുള്ള നൂറ്റാണ്ടുകളുടെ സമ്പർക്കം കാരണം, ബംഗാളി വിദേശ ഭാഷകളിൽ നിന്നുള്ള നിരവധി വാക്കുകൾ ആഗിരണം ചെയ്തു, ഇത് പലപ്പോഴും ഈ വായ്പകളെ അടിസ്ഥാന പദാവലിയിൽ പൂർണ്ണമായും സംയോജിപ്പിച്ചു.

വിദേശ ഭാഷകളിൽ നിന്നുള്ള ഏറ്റവും സാധാരണമായ വായ്പകൾ മൂന്ന് വ്യത്യസ്ത തരത്തിലുള്ള സമ്പർക്കങ്ങളിൽ നിന്നാണ്. ഒന്നാമതായി, നിരവധി തദ്ദേശീയ ഓസ്‌ട്രോ-ഏഷ്യാറ്റിക് ഭാഷകളുമായി അവരുമായുള്ള അടുത്ത സമ്പർക്കം കാരണം നിരവധി വാക്കുകൾ കടമെടുത്തു.&lt;ref&gt;[[Byomkes Chakrabarti]] ''A Comparative Study of Santali and Bengali'', K.P. Bagchi &amp; Co., Kolkata, 1994, {{ISBN|81-7074-128-9}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|title=Santhali Bangla Samashabda Abhidhan|last=Das|first=Khudiram|publisher=Paschim Banga Bangla Akademi|year=1998|location=Kolkata, India}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://professorkhudiramdas.com/files/ebooks/Bangla-santali-vasa-samporko-by-khudiram-das.pdf |title=Bangla santali vasa samporko |access-date=16 March 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170301012141/http://professorkhudiramdas.com/files/ebooks/Bangla-santali-vasa-samporko-by-khudiram-das.pdf |archive-date=1 March 2017 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|title=Bangla Santali Bhasa Samporko (eBook)|last=Das|first=Khudiram}}&lt;/ref&gt; രണ്ടാമതായി, മുഗൾ അധിനിവേശത്തിനു ശേഷം, [[മുഗൾ സാമ്രാജ്യം|മുഗൾ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ]] പേർഷ്യൻ രാജകീയ ഭാഷയായിരുന്നതിനാൽ, നിരവധി [[ചഗതായ് തുർക്കി ഭാഷ|ചഗതായ്]], അറബിക്, പേർഷ്യൻ പദങ്ങൾ നിഘണ്ടുവിൽ ലയിച്ചു.&lt;ref name=&quot;sas&quot; /&gt; പിന്നീട്, കിഴക്കൻ ഏഷ്യൻ സഞ്ചാരികളും ഈയിടെ [[കോളനിവാഴ്ച|യൂറോപ്യൻ സാമ്രാജ്യത്വവും]] [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്|അധിനിവേശ കാലഘട്ടത്തിൽ]] [[പോർച്ചുഗീസ് ഭാഷ|പോർച്ചുഗീസ്]], [[ഫ്രഞ്ച് ഭാഷ|ഫ്രഞ്ച്]], [[ഡച്ച് ഭാഷ|ഡച്ച്]], [[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്]] എന്നിവയിൽ നിന്ന് വാക്കുകൾ കൊണ്ടുവന്നു.

==ഉദാഹരണ വാചകം==
[[അന്താരാഷ്ട്ര മനുഷ്യാവകാശ പ്രഖ്യാപനം|അന്താരാഷ്ട്ര മനുഷ്യാവകാശ പ്രഖ്യാപനത്തിന്റെ]] ലേഖനം 1 -ന്റെ ബംഗാളിയിലെ ഒരു ഉദാഹരണ വാചകമാണ് താഴെ കൊടുത്തിരിക്കുന്നത്:

{{lang|bn|সমস্ত মানুষ স্বাধীনভাবে সমান মর্যাদা এবং অধিকার নিয়ে জন্মগ্রহণ করে। তাঁদের বিবেক এবং বুদ্ধি আছে; সুতরাং সকলেরই একে অপরের প্রতি ভ্রাতৃত্বসুলভ মনোভাব নিয়ে আচরণ করা উচিত।}}

മനുഷ്യരെല്ലാവരും തുല്യാവകാശങ്ങളോടും അന്തസ്സോടും സ്വാതന്ത്ര്യത്തോടുംകൂടി ജനിച്ചിട്ടുള്ളവരാണ്‌. അന്യോന്യം ഭ്രാതൃഭാവത്തോടെ പെരുമാറുവാനാണ്‌ മനുഷ്യന്നു വിവേകബുദ്ധിയും മനസാക്ഷിയും സിദ്ധമായിരിക്കുന്നത്‌.

== അവലംബം ==
&lt;references/&gt;

==ഗ്രന്ഥസൂചി==
{{Col-begin}}
{{Col-2}}
&lt;div class=&quot;references-small&quot;&gt;
* {{Cite journal
 | last=Alam | first=M
 | year=2000
 | title=Bhasha Shourôbh: Bêkorôn O Rôchona (The Fragrance of Language: Grammar and Rhetoric)
 | publisher=S. N. Printers, Dhaka
 | ref=harv
 | postscript=&lt;!-- Bot inserted parameter. Either remove it; or change its value to &quot;.&quot; for the cite to end in a &quot;.&quot;, as necessary. --&gt;{{inconsistent citations}}
}}.
* {{Cite book
 | last=Ali | first=Shaheen Sardar | last2 =Rehman | first2=Javaid
 | year=2001
 | title =Indigenous Peoples and Ethnic Minorities of Pakistan: Constitutional and Legal Perspectives
 | url=https://archive.org/details/indigenouspeople0000alis | publisher=Routledge | isbn=0-7007-1159-7
 | ref=harv
 | postscript=&lt;!-- Bot inserted parameter. Either remove it; or change its value to &quot;.&quot; for the cite to end in a &quot;.&quot;, as necessary. --&gt;{{inconsistent citations}}
}}.
* {{Cite journal
 | author=Asiatic Society of Bangladesh
 | year=2003
 | title=Banglapedia, the national encyclopedia of Bangladesh
 | publisher=Asiatic Society of Bangladesh, Dhaka
 | ref=harv
 | postscript=&lt;!-- Bot inserted parameter. Either remove it; or change its value to &quot;.&quot; for the cite to end in a &quot;.&quot;, as necessary. --&gt;{{inconsistent citations}}
}}.
* {{Cite book
 | last=Baxter | first=C
 | year=1997
 | title=Bangladesh, From a Nation to a State
 | url=https://archive.org/details/bangladeshfromna0000unse | publisher=Westview Press | isbn=0-8133-3632-5
 | ref=harv
 | postscript=&lt;!-- Bot inserted parameter. Either remove it; or change its value to &quot;.&quot; for the cite to end in a &quot;.&quot;, as necessary. --&gt;{{inconsistent citations}}
}}.
* {{Cite book
 | last=Bhattacharya
 | first=T
 | year=2000
 | chapter=Bengali
 | title=Encyclopedia of World's Languages: Past and Present (Facts About the World's Languages)
 | publisher=WW Wilson, New York
 | editor=Gary, J. and Rubino. C.
 | url=http://www.homepages.ucl.ac.uk/~uclyara/bong_us.pdf
 | isbn=0-8242-0970-2
 | ref=harv
 | postscript=&lt;!-- Bot inserted parameter. Either remove it; or change its value to &quot;.&quot; for the cite to end in a &quot;.&quot;, as necessary. --&gt;{{inconsistent citations}}
 | access-date=2013-08-13
 | archive-date=2006-06-25
 | archive-url=https://web.archive.org/web/20060625045854/http://www.homepages.ucl.ac.uk/~uclyara/bong_us.pdf
 | url-status=dead
 }}.
* {{Cite book
 | last=Bonazzi | first=Eros
 | year=2008
 | chapter=Bengali
 | title=Dizionario Bengali
 | publisher=Avallardi (Italy) | isbn=978-88-7887-168-7
 | ref=harv
 | postscript=&lt;!-- Bot inserted parameter. Either remove it; or change its value to &quot;.&quot; for the cite to end in a &quot;.&quot;, as necessary. --&gt;{{inconsistent citations}}
}}.
* {{Cite journal
 | last=Cardona | first=G | last2=Jain | first2=D
 | year=2003
 | title=The Indo-Aryan languages
 | publisher=RoutledgeCurzon, London
 | ref=harv
 | postscript=&lt;!-- Bot inserted parameter. Either remove it; or change its value to &quot;.&quot; for the cite to end in a &quot;.&quot;, as necessary. --&gt;{{inconsistent citations}}
}}.
* Chakraborty, Byomkes, A Comparative Study of Santali and Bengali, K.P. Bagchi &amp; Co., Kolkata, 1994, ISBN 81-7074-128-9 [[Byomkes Chakrabarti]]
* {{Cite journal
 | last=Chatterji | first=SK
 | year=1921
 | title=Bengali Phonetics
 | journal=Bulletin of the School of Oriental and African Studies
 | doi=10.1017/S0041977X0010179X
 | volume=2
 | pages=1
 | ref=harv
 | postscript=&lt;!-- Bot inserted parameter. Either remove it; or change its value to &quot;.&quot; for the cite to end in a &quot;.&quot;, as necessary. --&gt;{{inconsistent citations}}
}}.
* {{Cite journal
 | last=Chatterji | first=SK
 | year=1926
 | title=The Origin and Development of the Bengali Language
 | url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.70510 | publisher=Calcutta Univ. Press
 | ref=harv
 | postscript=&lt;!-- Bot inserted parameter. Either remove it; or change its value to &quot;.&quot; for the cite to end in a &quot;.&quot;, as necessary. --&gt;{{inconsistent citations}}
 }}.
* {{Cite book
 | last=Chisholm | first=H
 | year=1910
 | chapter =
 | editor=Hugh Chisholm
 | title =The Encyclopædia Britannica : A Dictionary of Arts, Sciences, Literature and General Information
 | url=https://archive.org/details/encyclopdiabrit13chisgoog | publisher =Cambridge, England ; New York : At the University Press
 | oclc=266598
 | ref=harv
 | postscript=&lt;!-- Bot inserted parameter. Either remove it; or change its value to &quot;.&quot; for the cite to end in a &quot;.&quot;, as necessary. --&gt;{{inconsistent citations}}
}}.
* {{Cite journal
 | last=Ferguson | first=CA | last2=Chowdhury | first2=M | year=1960
 | title=The Phonemes of Bengali
 | journal=Language, 36(1), Part 1
 | ref=harv
 | postscript=&lt;!-- Bot inserted parameter. Either remove it; or change its value to &quot;.&quot; for the cite to end in a &quot;.&quot;, as necessary. --&gt;{{inconsistent citations}}
}}.
&lt;/div&gt;
{{Col-2}}
&lt;div class=&quot;references-small&quot;&gt;
* {{Cite book
 | last=Haldar | first=Gopal
 | year=2000
 | title=Languages of India
 | publisher=National Book Trust, India | isbn=81-237-2936-7
 | ref=harv
 | postscript=&lt;!-- Bot inserted parameter. Either remove it; or change its value to &quot;.&quot; for the cite to end in a &quot;.&quot;, as necessary. --&gt;{{inconsistent citations}}
}}.
* {{Cite journal
 | last=Hayes | first=B | last2=Lahiri | first2=A
 | year=1991
 | title=Bengali intonational phonology
 | url=https://archive.org/details/sim_natural-language-linguistic-theory_1991-02_9_1/page/47 | journal=[[Natural Language &amp; Linguistic Theory]]
 | publisher=Springer Science
 | doi=10.1007/BF00133326
 | volume=9
 | pages=47
 | ref=harv
 | postscript=&lt;!-- Bot inserted parameter. Either remove it; or change its value to &quot;.&quot; for the cite to end in a &quot;.&quot;, as necessary. --&gt;{{inconsistent citations}}
}}.
* {{Cite book
 | last=Keith | first=Arthur Berriedale
 | year=1998
 | title=The Sanskrit Drama
 | publisher=Motilal Banarsidass Publ | isbn=81-208-0977-7
 | ref=harv
 | postscript=&lt;!-- Bot inserted parameter. Either remove it; or change its value to &quot;.&quot; for the cite to end in a &quot;.&quot;, as necessary. --&gt;{{inconsistent citations}}
}}.
* {{Cite book
 | last=Klaiman | first=MH
 | year=1987
 | chapter=Bengali | editor=Bernard Comrie
 | title=The World's Major Languages
 | publisher=Croon Helm, London and Sydney | isbn=0-19-506511-5
 | ref=harv
 | postscript=&lt;!-- Bot inserted parameter. Either remove it; or change its value to &quot;.&quot; for the cite to end in a &quot;.&quot;, as necessary. --&gt;{{inconsistent citations}}
}}.
* {{Cite journal
 | last=Masica | first=C
 | year=1991
 | title=The Indo-Aryan Languages | url=https://archive.org/details/indoaryanlanguag0000masi | publisher=Cambridge Univ. Press
 | ref=harv
 | postscript=&lt;!-- Bot inserted parameter. Either remove it; or change its value to &quot;.&quot; for the cite to end in a &quot;.&quot;, as necessary. --&gt;{{inconsistent citations}}
}}.
* {{Cite book
 | last=Radice | first=W
 | year=1994
 | title=Teach Yourself Bengali: A Complete Course for Beginners
 | url=https://archive.org/details/bengalicompletec0000radi | publisher=NTC/Contemporary Publishing Company | isbn=0-8442-3752-3
 | ref=harv
 | postscript=&lt;!-- Bot inserted parameter. Either remove it; or change its value to &quot;.&quot; for the cite to end in a &quot;.&quot;, as necessary. --&gt;{{inconsistent citations}}
}}.
* {{Cite journal
 | last=Ray | first=P | last2=Hai | first2=MA
 | last3=Ray | first3=L
 | year=1966
 | title=Bengali language handbook
 | publisher=Center for Applied Linguistics, Washington | asin=B000B9G89C
 | ref=harv
 | postscript=&lt;!-- Bot inserted parameter. Either remove it; or change its value to &quot;.&quot; for the cite to end in a &quot;.&quot;, as necessary. --&gt;{{inconsistent citations}}
}}.
* {{Cite journal
 | last=Sen | first=D
 | year=1996
 | title=Bengali Language and Literature
 | publisher=International Centre for Bengal Studies, Calcutta
 | ref=harv
 | postscript=&lt;!-- Bot inserted parameter. Either remove it; or change its value to &quot;.&quot; for the cite to end in a &quot;.&quot;, as necessary. --&gt;{{inconsistent citations}}
}}.
* {{Cite book
 | last=Shah | first=Natubhai
 | year=1998
 | title =Jainism: The World of Conquerors
 | url=https://archive.org/details/jainismworldofco0000shah | publisher=Sussex Academic Press | isbn=1-898723-31-1
 | ref=harv
 | postscript=&lt;!-- Bot inserted parameter. Either remove it; or change its value to &quot;.&quot; for the cite to end in a &quot;.&quot;, as necessary. --&gt;{{inconsistent citations}}
 }}.
* {{Cite book
 | last=Tagore | first=Rabindranath | last2=Das | first2=Sisir Kumar
 | year=1996
 | title =The English Writings of Rabindranath Tagore
 | url=https://archive.org/details/englishwritingso0000tago | publisher=Sahitya Akademi | isbn=81-260-0094-5
 | ref=harv
 | postscript=&lt;!-- Bot inserted parameter. Either remove it; or change its value to &quot;.&quot; for the cite to end in a &quot;.&quot;, as necessary. --&gt;{{inconsistent citations}}
}}.
* {{Cite book
 | last=Wilson | first=A.J | last2=Dalton | first2=D
 | year=1982
 | title =The States of South Asia: Problems of National Integration. Essays in Honour of W. H. Morris-Jones
 | publisher=University of Hawaii Press | isbn=0-8248-1183-6
 | ref=harv
 | postscript=&lt;!-- Bot inserted parameter. Either remove it; or change its value to &quot;.&quot; for the cite to end in a &quot;.&quot;, as necessary. --&gt;{{inconsistent citations}}
}}.
* Shaw, Rameswar : sadharan Bhasabigna O Bangal Bhasa, Pustak Bipani, Kolkata, 1997
* Haldar, Narayan : Bengali Bhasa Prsanga : Banan Kathan Likhanriti, Pustak Bipani, Kolkata, 2007
* {{Cite book
 | last=Bonazzi | first=E
 | year=2008
 | title=Grammatica Bengali
 | publisher=Librera Bonomo Editrice, Bologna | isbn=978-88-6071-017-8
 | ref=harv
 | postscript=&lt;!-- Bot inserted parameter. Either remove it; or change its value to &quot;.&quot; for the cite to end in a &quot;.&quot;, as necessary. --&gt;{{inconsistent citations}}
}}.
&lt;/div&gt;
{{Col-end}}

==പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
{{InterWiki|code=bn}}
{{Wiktionary|Bengali}}
{{Wikivoyage|Bengali}}
* Biswas, Sailendra. [http://dsal.uchicago.edu/dictionaries/biswas-bangala/ Samsada Bangala abhidhana]. 7th ed. Calcutta, Sahitya Samsad, 2004. Requires [[unicode]] enabled browser.
* Biswas, Sailendra. [http://dsal.uchicago.edu/dictionaries/biswas-bengali/ Samsad Bengali-English dictionary]. 3rd ed. Calcutta, Sahitya Samsad, 2000. Requires [[unicode]] enabled browser.
* [http://ekushey.org/?page/shadhinota Free Bengali Unicode Solutions.]
* [http://www.loc.gov/acq/ovop/delhi/salrp/bengali.html The South Asian Literary Recordings Project, The Library of Congress. Bengali Authors.]
* [http://www.ildc.in/Bangla/Bindex.aspx Bengali computing resources at TDIL]
* [http://www.blls.sg Bangla Language and Literary Society] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140302055529/http://blls.sg/ |date=2014-03-02 }}
*[http://amrabangladeshi.com/all-bangladeshi-newspaper-list-online/ All Bangla Newspaper link  ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130424015539/http://amrabangladeshi.com/all-bangladeshi-newspaper-list-online |date=2013-04-24 }}
* [http://hablaa.com/bengali-english/ Bengali - English Online Dictionary at Hablaa] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131207005059/http://hablaa.com/bengali-english/ |date=2013-12-07 }}

{{lang-stub}}
{{Official_languages_of_India}}
{{Languages of South Asia}}
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ ഭാഷകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ബംഗ്ലാദേശിലെ ഭാഷകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ ഔദ്യോഗിക ഭാഷകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ബംഗാളി ഭാഷ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്തോ-ആര്യൻ ഭാഷകൾ]]</text>
      <sha1>oxy9sdxxgit3b8tipiar7s18x7fynof</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>മുഴപ്പിലങ്ങാട്‌ ബീച്ച്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8907</id>
    <revision>
      <id>4680580</id>
      <parentid>4632990</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T17:55:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Shagil Muzhappilangad</username>
        <id>85069</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>4680580</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15367" sha1="o070kt5v6kyaj8xk83mqf2hs4sb3hcd" xml:space="preserve">{{prettyurl|Muzhappilangad Beach}}
{{coord|11|47|51.75|N|75|26|29.34|E|type:landmark_region:IN_dim:2200|display=title}}
{{Infobox landform
| name              = മുഴപ്പിലങ്ങാട്‌ ബീച്ച്
| other_name        = 
| photo             = Muzhappilangad Drive-in Beach 2.jpg
| photo_width       = 
| photo_alt         = 
| photo_caption     = Muzhappilangad Beach, Thalassery
| map               = India Kerala#India
| map_width         = 
| map_caption       = 
| map_alt           = 
| relief            = 
| label             = 
| label_position    = 
| mark              = 
| marker_size       = 
| location          = [[Muzhappilangad]], [[Tellichery]], India
| grid_ref          = 
| grid_ref_UK       = 
| grid_ref_Ireland  = 
| coordinates       = {{coord|11|47|46.3596|N|75|26|31.308|E|region:IN-KL_type:landmark|display=inline,title}}
| coordinates_ref   = 
| range             = 
| part_of           = 
| water_bodies      = 
| length            = 3.8 km 
| formed_by         = 
| type              = Beach
| free_label_1      = Patrolled by
| free_data_1       = [[Lifeguard]]s 
| free_label_2      = Hazard rating
| free_data_2       = &lt;span style=&quot;color:#fd236b&quot;&gt;'''Low'''&lt;/span&gt;
| free_label_3      = Access
| free_data_3       =   
| embedded          = {{succession links|left=|right=}}
}}

[[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[കണ്ണൂർ ജില്ല|കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ]] തലശ്ശേരിയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന കടൽത്തീരമാണ് '''മുഴപ്പിലങ്ങാട് ബീച്ച്'''. &lt;!-- ഈ കടൽത്തീരത്തെ 4 കിലോമീറ്റർ ദൂരത്തുകൂടിയും വണ്ടി ഓടിക്കാം. --&gt; കണ്ണൂരിനും [[തലശ്ശേരി|തലശ്ശേരിക്കും]] ഇടയ്ക്കുള്ള ദേശീയപാത 66 (മുമ്പ് ദേശീയ പാത 17) ന് സമാന്തരമായി ആണ് ഈ കടൽ തീരം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. കണ്ണൂരിലെ തലശ്ശേരിയിൽ നിന്ന് 7 കിലോമീറ്റർ അകലെയായി ഇത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. കേരളത്തിൽ വാഹനങ്ങൾ ഓടിക്കാവുന്ന ഏക ബീച്ച് ഇതാണ്‌. ഏഷ്യയിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഡ്രൈവ് ഇൻ ബീച്ച് മുഴപ്പിലങ്ങാട്‌ ബീച്ച് ആണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://muzhappilangad.entegramam.gov.in/index.php?Itemid=63&amp;id=122&amp;option=com_content&amp;task=view |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-08-26 |archive-date=2012-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120923053146/http://muzhappilangad.entegramam.gov.in/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=122&amp;Itemid=63 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; പ്രാദേശിക നിയമങ്ങൾ ബീച്ചിലെ മണലിൽ നേരിട്ട് 3.4 കിലോമീറ്റർ ദൂരം വാഹനമോടിക്കാൻ സന്ദർശകരെ അനുവദിക്കുന്നു. കടൽ തീരത്തിനു തെക്കുവശത്തായി കടപ്പുറത്തുനിന്നും ഏകദേശം 200 മീറ്റർ അകലെ കടലിൽ കാണുന്നതാണ് [[ധർമ്മടം തുരുത്ത് ]](ദ്വീപ്). ഈ ചെറു ദ്വീപിനെ പ്രാദേശികമായി പച്ചത്തുരുത്ത് എന്നും വിളിക്കുന്നു. ബീച്ച് നിലവിൽ നവീകരണത്തിനുശേഷം വിപുലമായ സൗകര്യങ്ങളോടെ സഞ്ചാരികൾക്ക് തുറന്നു കൊടുത്തിരിക്കുന്നു.

==ഭൂപ്രകൃതി==
തെങ്ങിൻ തോപ്പുകളിലൂടെ വളഞ്ഞുപുളഞ്ഞുകിടക്കുന്ന ഒരു ടാർ ചെയ്യാത്ത പാതയാണ് ബീച്ചിലേക്ക് നയിക്കുന്നത്. ഏകദേശം 3.8 കിലോമീറ്റർ നീളമുള്ള ഈ ബീച്ചിന് വടക്ക് കണ്ണൂരിന്റെ നല്ല കാഴ്ച ലഭിക്കാൻ പാകത്തിൽ വിശാലമായ ഒരു വലിയ അർദ്ധവൃത്താകാരമാണുള്ളത്. എടക്കാട് മുതൽ ധർമ്മടം ദ്വീപ് വരെ 3,8 കിലോമീറ്റർ നീളമുള്ള ഡ്രൈവ്-ഇൻ ബീച്ച് വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നു. മലബാർ തീരത്തെ കടൽത്തീരത്തുകൂടി വെള്ളത്തിലും കരയിലുമായി വാഹനം ഓടിച്ച് യാത്രചെയ്യാൻ (ഡ്രൈവ്-ഇൻ-ബീച്ച്) കഴിയും. വേലിയേറ്റ സമയത്ത് വെള്ളം കയറി നനയുമ്പോൾ ഇവിടെയുള്ള മണലിന് ഉറപ്പ് വർദ്ധിക്കുന്നതിനാൽ വാഹനങ്ങളുടെ ടയറുകൾ മണലിൽ താഴുകയില്ല. ബീച്ചിൽ വാഹനമോടിക്കുന്നതിനുള്ള വേഗത പരിധി മണിക്കൂറിൽ 20 കിലോമീറ്ററായി പരിമിതപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. കടൽത്തീരത്തെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയുള്ള പ്രകൃതിദത്തമായ കറുത്ത പാറകൾ സമുദ്രത്തിന്റെ ശക്തമായ പ്രവാഹങ്ങളിൽ നിന്ന് തീരത്തെ സംരക്ഷിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട് ഈ ബീച്ച് നീന്തൽക്കാരുടെ പറുദീസയായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.  താരതമ്യേന ആഴം കുറവായതിനാൽ സുരക്ഷിതമായി കടലിൽ ഇറങ്ങാൻ സാധിക്കുന്നു. ഏതാനും വർഷങ്ങളായി ഏപ്രിൽ - മെയ് മാസത്തിൽ ഇവിടെ ‘ബീച്ച് ഫസ്റ്റിവൽ’ നടക്കാറുണ്ട്. കടലിലെ സാഹസിക യാത്ര, ഉല്ലാസ യാത്രകൾ, കുട്ടികളുടെ വിനോദ പരിപാടികൾ, കലാ-സാംസ്ക്കാരിക പരിപാടികൾ, പ്രദർശനങ്ങൾ എന്നിവയെല്ലാം ആഘോഷത്തിന്റെ ഭാഗമായി ഇവിടെ ഒരുക്കാറുണ്ട്.

== ടൂറിസം ==
1990 കളുടെ അവസാനം മുതൽ, ശൈത്യകാലത്ത് യൂറോപ്യന്മാരുടെയും മറ്റ് വിദേശ വിനോദസഞ്ചാരികളുടെ സ്ഥിരമായ ഒഴുക്ക് ബീച്ചിലേക്ക് ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. നവീകരണത്തിനുശേഷം തുറന്നുകൊടുത്ത ബീച്ച് സന്ദർശകർക്ക് വിപുലമായ സൗകര്യങ്ങൾ ഒരുക്കിയിട്ടുണ്ട്. വിശാലമായ ബീച്ചിലെ മണൽ സുഗമമായ ഡ്രൈവിംഗിന് അനുയോജ്യമാകും വിധം ഉറച്ചതാണ്.

സായാഹ്നങ്ങളിൽ വിശ്രമിക്കാനും കാറ്റുകൊള്ളാനുമായി അനേകം ആളുക്കൽ നിത്യേന മുഴപ്പിലങ്ങാട് ബീച്ചിൽ എത്തിച്ചേരാറുണ്ട്. നിരവധി റിസോർട്ടുകളും ബീച്ചിനോട് ചേർന്ന് പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. ഇരുവശങ്ങളിലായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പാറക്കൂട്ടങ്ങളിൽ ധാരാളം [[കല്ലുമ്മക്കായ]] (ഒരിനം കക്ക) ഉണ്ട്. ശൈത്യകാലങ്ങളിൽ ധാരാളം ദേശാടന പക്ഷികൾ ഇവിടെ വിരുന്നു വരാറുള്ളതിനാൽ വിദൂര സ്ഥലങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള പക്ഷി നിരീക്ഷകരെയും ബീച്ച് ആകർഷിക്കുന്നു. പ്രശസ്തമായ കൊട്ടിയൂർ ഉത്സവത്തിനായി കണ്ണൂരിൽ എത്തുന്ന കർണാടകയിൽ നിന്നുള്ള ഭക്തരിൽ ഭൂരിഭാഗവും തിരക്കേറിയ മുഴപ്പിലങ്ങാട് ബീച്ച് സന്ദർശിക്കാൻ ഇവിടെയെത്താറുണ്ട്. കടൽത്തീരത്ത് നിന്ന് ഏകദേശം 100–200 മീറ്റർ തെക്കായി ധർമ്മടം ദ്വീപ് (പച്ചത്തുരുത്ത്) എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഒരു സ്വകാര്യ ദ്വീപുണ്ട്. അടുത്തുള്ള ധർമ്മടം ബീച്ചിൽ നിന്ന് വേലിയിറക്ക സമയത്ത് ദ്വീപിലേക്ക് നടക്കാൻ കഴിയും.

== പക്ഷിനിരീക്ഷണ കേന്ദ്രം ==
ശൈത്യകാലത്ത് ഏതാണ്ട് മുപ്പതിലധികം ഇനം ദേശാടന പക്ഷികൾ ഈ ബീച്ച് സന്ദർശിക്കാറുണ്ട്. അവയിൽ 2013 ൽ കേരളത്തിൽ ആദ്യമായി റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ട [[വരമാറൻ മണലൂതി|പെക്റ്ററൽ സാൻഡ്പൈപ്പറും]] കാസ്പിയൻ മണൽകാക്കയും ഉൾപ്പെടുന്നു. ബീച്ചിന്റെ വശത്തുള്ള നീളമുള്ള, വീതിയേറിയ തീരവും പാറക്കെട്ടുകളും ദേശാടന പക്ഷികൾക്ക് സുരക്ഷിതമായ ഇടമാണ്.

== എത്താനുള്ള വഴി ==
'''അടുത്തുള്ള പട്ടണങ്ങൾ/റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനുകൾ:'''

* എടക്കാട് റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ: 2 കി.മീ (1.2 മൈൽ)
* തലശ്ശേരി: 7 കി.മീ (4.3 മൈൽ)
* കണ്ണൂർ: 15 കി.മീ (9.3 മൈൽ)
* മംഗലാപുരം റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ: 151 കി.മീ (94 മൈൽ)

'''റോഡ്'''  

* [[പ്രമാണം:Sign board in the beach.jpg|ലഘുചിത്രം|പ്രവേശന കവാടത്തിലെ സൈൻ ബോർഡ്]]ദേശീയപാത 66-ൽ കണ്ണൂർ പട്ടണത്തിനും തലശ്ശേരി പട്ടണത്തിനും ഇടയിലാണ് ബീച്ച് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ദേശീയപാതയിൽ നിന്ന് ബീച്ചിലേക്ക് അഞ്ച് ഗ്രാമീണ പാതകളുണ്ട്.

'''ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള വിമാനത്താവളം'''
* [[കണ്ണൂർ അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം]]- 25.7 കിലോമീറ്റർ  അകലെ

==ചിത്രശാല==
&lt;gallery&gt;
പ്രമാണം:മുഴപ്പിലങ്ങാട് ഡ്രൈവിംഗ് ബീച്ച്.jpg|മുഴപ്പിലങ്ങാട് ഡ്രൈവിംഗ് ബീച്ച്. [[ധർമ്മടം തുരുത്ത്]] ദൂരെ കാണാം.
പ്രമാണം:Muzhapilangad beach.JPG|മുഴപ്പിലങ്ങാട് ബീച്ച് ഫസ്റ്റിവൽ കാലത്തെ സഞ്ചാരികൾ
പ്രമാണം:Fishermen at work by Shagil Kannur.jpg|ബീച്ചിലെ മത്സ്യത്തൊഴിലാളികൾ
പ്രമാണം:Muzhapilangad-Beach.jpg|മറ്റൊരു ദൃശ്യം
പ്രമാണം:Muzhappilangad beach (12).JPG|കടപ്പുറത്തെ പച്ചപ്പ്
പ്രമാണം:Rocks at Muzhappilangad beach.jpg|ബീച്ചിൻറെ വടക്ക് ഭാഗത്തുള്ള പാറക്കെട്ടുകൾ
പ്രമാണം:Boats at Muzhappilangad Beach.jpg|കടപ്പുറത്തിനടുത്ത് ബോട്ടുകൾ
പ്രമാണം:Lesser crested terns at Muzhappilangad beach.jpg|ബീച്ചിൽ എത്തുന്ന പക്ഷികൾ (Lesser crested terns)
പ്രമാണം:Muzhappilangad Beach13.jpg|മുഴപ്പിലങ്ങാട് ബീച്ചിലെ പാരാഗ്ലൈഡിംഗ്.
പ്രമാണം:Rocks t Muzhappilangad Beach.jpg|ബീച്ചിന്റെ വടക്കുഭാഗത്തുള്ള പാറക്കെട്ടുകൾ
&lt;/gallery&gt;

== ഇതും കാണുക ==
* [[മുഴപ്പിലങ്ങാട്]]
* [[തലശ്ശേരി]]
* [[ധർമ്മടം]]
* [[ധർമ്മടം ദ്വീപ്]]
* [[കണ്ണൂർ]]

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
{{commonscat|Muzhappilangad Beach}}
* [http://www.youtube.com/watch?v=ygAEU2x6HVQ മുഴപ്പിലങ്ങാട് ബീച്ചിന്റെ ഒരു യൂറ്റ്യൂബ് വീഡിയോ]
* [http://www.muzhappilangadtourism.com/PlanYourTrip.aspx?panel=2  യാത്ര സമ്പന്ധമായ വിവരങ്ങൾക്ക്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151228201333/http://www.muzhappilangadtourism.com/PlanYourTrip.aspx?panel=2 |date=2015-12-28 }}

== അവലംബങ്ങൾ ==
&lt;references /&gt;

{{കണ്ണൂർ - സ്ഥലങ്ങൾ}}
{{Waters of Kerala}}
{{Tourism in Kerala}}


{{കണ്ണൂർ ജില്ല}}

[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ കടൽത്തീരങ്ങൾ]]


{{Kannur-geo-stub}}</text>
      <sha1>o070kt5v6kyaj8xk83mqf2hs4sb3hcd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4680585</id>
      <parentid>4680580</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T18:06:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Shagil Muzhappilangad</username>
        <id>85069</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>4680585</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15348" sha1="cyrd4dl9szd8huxkaqtcjl6h27ndg8w" xml:space="preserve">{{prettyurl|Muzhappilangad Beach}}
{{coord|11|47|51.75|N|75|26|29.34|E|type:landmark_region:IN_dim:2200|display=title}}
{{Infobox landform
| name              = മുഴപ്പിലങ്ങാട്‌ ബീച്ച്
| other_name        = 
| photo             = Muzhappilangad Drive-in Beach 2.jpg
| photo_width       = 
| photo_alt         = 
| photo_caption     = Muzhappilangad Beach, Thalassery
| map               = India Kerala#India
| map_width         = 
| map_caption       = 
| map_alt           = 
| relief            = 
| label             = 
| label_position    = 
| mark              = 
| marker_size       = 
| location          = [[Muzhappilangad]], [[Tellichery]], India
| grid_ref          = 
| grid_ref_UK       = 
| grid_ref_Ireland  = 
| coordinates       = {{coord|11|47|46.3596|N|75|26|31.308|E|region:IN-KL_type:landmark|display=inline,title}}
| coordinates_ref   = 
| range             = 
| part_of           = 
| water_bodies      = 
| length            = 3.8 km 
| formed_by         = 
| type              = Beach
| free_label_1      = Patrolled by
| free_data_1       = [[Lifeguard]]s 
| free_label_2      = Hazard rating
| free_data_2       = &lt;span style=&quot;color:#fd236b&quot;&gt;'''Low'''&lt;/span&gt;
| free_label_3      = Access
| free_data_3       =   
| embedded          = {{succession links|left=|right=}}
}}

[[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[കണ്ണൂർ ജില്ല|കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ]] തലശ്ശേരിയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന കടൽത്തീരമാണ് '''മുഴപ്പിലങ്ങാട് ബീച്ച്'''. &lt;!-- ഈ കടൽത്തീരത്തെ 4 കിലോമീറ്റർ ദൂരത്തുകൂടിയും വണ്ടി ഓടിക്കാം. --&gt; കണ്ണൂരിനും [[തലശ്ശേരി|തലശ്ശേരിക്കും]] ഇടയ്ക്കുള്ള ദേശീയപാത 66 (മുമ്പ് ദേശീയ പാത 17) ന് സമാന്തരമായി ആണ് ഈ കടൽ തീരം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. കണ്ണൂരിലെ തലശ്ശേരിയിൽ നിന്ന് 7 കിലോമീറ്റർ അകലെയായി ഇത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. കേരളത്തിൽ തീരത്തുകൂടി സുരക്ഷിതമായി വാഹനങ്ങൾ ഓടിക്കാവുന്ന ഏക ബീച്ചും ഏഷ്യയിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഡ്രൈവ് ഇൻ ബീച്ചും മുഴപ്പിലങ്ങാട്‌ ബീച്ച് ആണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://muzhappilangad.entegramam.gov.in/index.php?Itemid=63&amp;id=122&amp;option=com_content&amp;task=view |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-08-26 |archive-date=2012-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120923053146/http://muzhappilangad.entegramam.gov.in/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=122&amp;Itemid=63 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ബീച്ചിലെ മണലിൽ നേരിട്ട് 4 കിലോമീറ്റർ ദൂരം വാഹനമോടിക്കാൻ സാധിക്കും. ആഴം കുറഞ്ഞ കടൽ സുരക്ഷിതമായി കടലിൽ നീന്തുന്നതിനും മറ്റ് സാഹസിക വിനോദങ്ങളിൽ ഏർപ്പെടുന്നതിനും അനുയോജ്യമാണ്.  കടൽ തീരത്തിനു തെക്കുവശത്തായി കടപ്പുറത്തുനിന്നും ഏകദേശം 200 മീറ്റർ അകലെ കടലിൽ കാണുന്നതാണ് [[ധർമ്മടം തുരുത്ത് ]](ദ്വീപ്). ഈ ചെറു ദ്വീപിനെ പ്രാദേശികമായി പച്ചത്തുരുത്ത് എന്നും വിളിക്കുന്നു.

==ഭൂപ്രകൃതി==
തെങ്ങിൻ തോപ്പുകളിലൂടെ വളഞ്ഞുപുളഞ്ഞുകിടക്കുന്ന ഒരു ടാർ ചെയ്യാത്ത പാതയാണ് ബീച്ചിലേക്ക് നയിക്കുന്നത്. ഏകദേശം 3.8 കിലോമീറ്റർ നീളമുള്ള ഈ ബീച്ചിന് വടക്ക് കണ്ണൂരിന്റെ നല്ല കാഴ്ച ലഭിക്കാൻ പാകത്തിൽ വിശാലമായ ഒരു വലിയ അർദ്ധവൃത്താകാരമാണുള്ളത്. എടക്കാട് മുതൽ ധർമ്മടം ദ്വീപ് വരെ 3,8 കിലോമീറ്റർ നീളമുള്ള ഡ്രൈവ്-ഇൻ ബീച്ച് വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നു. മലബാർ തീരത്തെ കടൽത്തീരത്തുകൂടി വെള്ളത്തിലും കരയിലുമായി വാഹനം ഓടിച്ച് യാത്രചെയ്യാൻ (ഡ്രൈവ്-ഇൻ-ബീച്ച്) കഴിയും. വേലിയേറ്റ സമയത്ത് വെള്ളം കയറി നനയുമ്പോൾ ഇവിടെയുള്ള മണലിന് ഉറപ്പ് വർദ്ധിക്കുന്നതിനാൽ വാഹനങ്ങളുടെ ടയറുകൾ മണലിൽ താഴുകയില്ല. ബീച്ചിൽ വാഹനമോടിക്കുന്നതിനുള്ള വേഗത പരിധി മണിക്കൂറിൽ 20 കിലോമീറ്ററായി പരിമിതപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. കടൽത്തീരത്തെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയുള്ള പ്രകൃതിദത്തമായ കറുത്ത പാറകൾ സമുദ്രത്തിന്റെ ശക്തമായ പ്രവാഹങ്ങളിൽ നിന്ന് തീരത്തെ സംരക്ഷിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട് ഈ ബീച്ച് നീന്തൽക്കാരുടെ പറുദീസയായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.  താരതമ്യേന ആഴം കുറവായതിനാൽ സുരക്ഷിതമായി കടലിൽ ഇറങ്ങാൻ സാധിക്കുന്നു. ഏതാനും വർഷങ്ങളായി ഏപ്രിൽ - മെയ് മാസത്തിൽ ഇവിടെ ‘ബീച്ച് ഫസ്റ്റിവൽ’ നടക്കാറുണ്ട്. കടലിലെ സാഹസിക യാത്ര, ഉല്ലാസ യാത്രകൾ, കുട്ടികളുടെ വിനോദ പരിപാടികൾ, കലാ-സാംസ്ക്കാരിക പരിപാടികൾ, പ്രദർശനങ്ങൾ എന്നിവയെല്ലാം ആഘോഷത്തിന്റെ ഭാഗമായി ഇവിടെ ഒരുക്കാറുണ്ട്.

== ടൂറിസം ==
1990 കളുടെ അവസാനം മുതൽ, ശൈത്യകാലത്ത് യൂറോപ്യന്മാരുടെയും മറ്റ് വിദേശ വിനോദസഞ്ചാരികളുടെ സ്ഥിരമായ ഒഴുക്ക് ബീച്ചിലേക്ക് ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. നവീകരണത്തിനുശേഷം തുറന്നുകൊടുത്ത ബീച്ച് സന്ദർശകർക്ക് വിപുലമായ സൗകര്യങ്ങൾ ഒരുക്കിയിട്ടുണ്ട്. വിശാലമായ ബീച്ചിലെ മണൽ സുഗമമായ ഡ്രൈവിംഗിന് അനുയോജ്യമാകും വിധം ഉറച്ചതാണ്.

സായാഹ്നങ്ങളിൽ വിശ്രമിക്കാനും കാറ്റുകൊള്ളാനുമായി അനേകം ആളുക്കൽ നിത്യേന മുഴപ്പിലങ്ങാട് ബീച്ചിൽ എത്തിച്ചേരാറുണ്ട്. നിരവധി റിസോർട്ടുകളും ബീച്ചിനോട് ചേർന്ന് പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. ഇരുവശങ്ങളിലായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പാറക്കൂട്ടങ്ങളിൽ ധാരാളം [[കല്ലുമ്മക്കായ]] (ഒരിനം കക്ക) ഉണ്ട്. ശൈത്യകാലങ്ങളിൽ ധാരാളം ദേശാടന പക്ഷികൾ ഇവിടെ വിരുന്നു വരാറുള്ളതിനാൽ വിദൂര സ്ഥലങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള പക്ഷി നിരീക്ഷകരെയും ബീച്ച് ആകർഷിക്കുന്നു. പ്രശസ്തമായ കൊട്ടിയൂർ ഉത്സവത്തിനായി കണ്ണൂരിൽ എത്തുന്ന കർണാടകയിൽ നിന്നുള്ള ഭക്തരിൽ ഭൂരിഭാഗവും തിരക്കേറിയ മുഴപ്പിലങ്ങാട് ബീച്ച് സന്ദർശിക്കാൻ ഇവിടെയെത്താറുണ്ട്. കടൽത്തീരത്ത് നിന്ന് ഏകദേശം 100–200 മീറ്റർ തെക്കായി ധർമ്മടം ദ്വീപ് (പച്ചത്തുരുത്ത്) എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഒരു സ്വകാര്യ ദ്വീപുണ്ട്. അടുത്തുള്ള ധർമ്മടം ബീച്ചിൽ നിന്ന് വേലിയിറക്ക സമയത്ത് ദ്വീപിലേക്ക് നടക്കാൻ കഴിയും.

== പക്ഷിനിരീക്ഷണ കേന്ദ്രം ==
ശൈത്യകാലത്ത് ഏതാണ്ട് മുപ്പതിലധികം ഇനം ദേശാടന പക്ഷികൾ ഈ ബീച്ച് സന്ദർശിക്കാറുണ്ട്. അവയിൽ 2013 ൽ കേരളത്തിൽ ആദ്യമായി റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ട [[വരമാറൻ മണലൂതി|പെക്റ്ററൽ സാൻഡ്പൈപ്പറും]] കാസ്പിയൻ മണൽകാക്കയും ഉൾപ്പെടുന്നു. ബീച്ചിന്റെ വശത്തുള്ള നീളമുള്ള, വീതിയേറിയ തീരവും പാറക്കെട്ടുകളും ദേശാടന പക്ഷികൾക്ക് സുരക്ഷിതമായ ഇടമാണ്.

== എത്താനുള്ള വഴി ==
'''അടുത്തുള്ള പട്ടണങ്ങൾ/റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനുകൾ:'''

* എടക്കാട് റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ: 2 കി.മീ (1.2 മൈൽ)
* തലശ്ശേരി: 7 കി.മീ (4.3 മൈൽ)
* കണ്ണൂർ: 15 കി.മീ (9.3 മൈൽ)
* മംഗലാപുരം റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ: 151 കി.മീ (94 മൈൽ)

'''റോഡ്'''  

* [[പ്രമാണം:Sign board in the beach.jpg|ലഘുചിത്രം|പ്രവേശന കവാടത്തിലെ സൈൻ ബോർഡ്]]ദേശീയപാത 66-ൽ കണ്ണൂർ പട്ടണത്തിനും തലശ്ശേരി പട്ടണത്തിനും ഇടയിലാണ് ബീച്ച് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ദേശീയപാതയിൽ നിന്ന് ബീച്ചിലേക്ക് അഞ്ച് ഗ്രാമീണ പാതകളുണ്ട്.

'''ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള വിമാനത്താവളം'''
* [[കണ്ണൂർ അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം]]- 25.7 കിലോമീറ്റർ  അകലെ

==ചിത്രശാല==
&lt;gallery&gt;
പ്രമാണം:മുഴപ്പിലങ്ങാട് ഡ്രൈവിംഗ് ബീച്ച്.jpg|മുഴപ്പിലങ്ങാട് ഡ്രൈവിംഗ് ബീച്ച്. [[ധർമ്മടം തുരുത്ത്]] ദൂരെ കാണാം.
പ്രമാണം:Muzhapilangad beach.JPG|മുഴപ്പിലങ്ങാട് ബീച്ച് ഫസ്റ്റിവൽ കാലത്തെ സഞ്ചാരികൾ
പ്രമാണം:Fishermen at work by Shagil Kannur.jpg|ബീച്ചിലെ മത്സ്യത്തൊഴിലാളികൾ
പ്രമാണം:Muzhapilangad-Beach.jpg|മറ്റൊരു ദൃശ്യം
പ്രമാണം:Muzhappilangad beach (12).JPG|കടപ്പുറത്തെ പച്ചപ്പ്
പ്രമാണം:Rocks at Muzhappilangad beach.jpg|ബീച്ചിൻറെ വടക്ക് ഭാഗത്തുള്ള പാറക്കെട്ടുകൾ
പ്രമാണം:Boats at Muzhappilangad Beach.jpg|കടപ്പുറത്തിനടുത്ത് ബോട്ടുകൾ
പ്രമാണം:Lesser crested terns at Muzhappilangad beach.jpg|ബീച്ചിൽ എത്തുന്ന പക്ഷികൾ (Lesser crested terns)
പ്രമാണം:Muzhappilangad Beach13.jpg|മുഴപ്പിലങ്ങാട് ബീച്ചിലെ പാരാഗ്ലൈഡിംഗ്.
പ്രമാണം:Rocks t Muzhappilangad Beach.jpg|ബീച്ചിന്റെ വടക്കുഭാഗത്തുള്ള പാറക്കെട്ടുകൾ
&lt;/gallery&gt;

== ഇതും കാണുക ==
* [[മുഴപ്പിലങ്ങാട്]]
* [[തലശ്ശേരി]]
* [[ധർമ്മടം]]
* [[ധർമ്മടം ദ്വീപ്]]
* [[കണ്ണൂർ]]

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
{{commonscat|Muzhappilangad Beach}}
* [http://www.youtube.com/watch?v=ygAEU2x6HVQ മുഴപ്പിലങ്ങാട് ബീച്ചിന്റെ ഒരു യൂറ്റ്യൂബ് വീഡിയോ]
* [http://www.muzhappilangadtourism.com/PlanYourTrip.aspx?panel=2  യാത്ര സമ്പന്ധമായ വിവരങ്ങൾക്ക്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151228201333/http://www.muzhappilangadtourism.com/PlanYourTrip.aspx?panel=2 |date=2015-12-28 }}

== അവലംബങ്ങൾ ==
&lt;references /&gt;

{{കണ്ണൂർ - സ്ഥലങ്ങൾ}}
{{Waters of Kerala}}
{{Tourism in Kerala}}


{{കണ്ണൂർ ജില്ല}}

[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ കടൽത്തീരങ്ങൾ]]


{{Kannur-geo-stub}}</text>
      <sha1>cyrd4dl9szd8huxkaqtcjl6h27ndg8w</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4680587</id>
      <parentid>4680585</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T18:13:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Shagil Muzhappilangad</username>
        <id>85069</id>
      </contributor>
      <comment>/* ഭൂപ്രകൃതി */</comment>
      <origin>4680587</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14804" sha1="daojfc5g66ehdzl215ayv62hjjfwrdj" xml:space="preserve">{{prettyurl|Muzhappilangad Beach}}
{{coord|11|47|51.75|N|75|26|29.34|E|type:landmark_region:IN_dim:2200|display=title}}
{{Infobox landform
| name              = മുഴപ്പിലങ്ങാട്‌ ബീച്ച്
| other_name        = 
| photo             = Muzhappilangad Drive-in Beach 2.jpg
| photo_width       = 
| photo_alt         = 
| photo_caption     = Muzhappilangad Beach, Thalassery
| map               = India Kerala#India
| map_width         = 
| map_caption       = 
| map_alt           = 
| relief            = 
| label             = 
| label_position    = 
| mark              = 
| marker_size       = 
| location          = [[Muzhappilangad]], [[Tellichery]], India
| grid_ref          = 
| grid_ref_UK       = 
| grid_ref_Ireland  = 
| coordinates       = {{coord|11|47|46.3596|N|75|26|31.308|E|region:IN-KL_type:landmark|display=inline,title}}
| coordinates_ref   = 
| range             = 
| part_of           = 
| water_bodies      = 
| length            = 3.8 km 
| formed_by         = 
| type              = Beach
| free_label_1      = Patrolled by
| free_data_1       = [[Lifeguard]]s 
| free_label_2      = Hazard rating
| free_data_2       = &lt;span style=&quot;color:#fd236b&quot;&gt;'''Low'''&lt;/span&gt;
| free_label_3      = Access
| free_data_3       =   
| embedded          = {{succession links|left=|right=}}
}}

[[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[കണ്ണൂർ ജില്ല|കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ]] തലശ്ശേരിയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന കടൽത്തീരമാണ് '''മുഴപ്പിലങ്ങാട് ബീച്ച്'''. &lt;!-- ഈ കടൽത്തീരത്തെ 4 കിലോമീറ്റർ ദൂരത്തുകൂടിയും വണ്ടി ഓടിക്കാം. --&gt; കണ്ണൂരിനും [[തലശ്ശേരി|തലശ്ശേരിക്കും]] ഇടയ്ക്കുള്ള ദേശീയപാത 66 (മുമ്പ് ദേശീയ പാത 17) ന് സമാന്തരമായി ആണ് ഈ കടൽ തീരം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. കണ്ണൂരിലെ തലശ്ശേരിയിൽ നിന്ന് 7 കിലോമീറ്റർ അകലെയായി ഇത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. കേരളത്തിൽ തീരത്തുകൂടി സുരക്ഷിതമായി വാഹനങ്ങൾ ഓടിക്കാവുന്ന ഏക ബീച്ചും ഏഷ്യയിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഡ്രൈവ് ഇൻ ബീച്ചും മുഴപ്പിലങ്ങാട്‌ ബീച്ച് ആണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://muzhappilangad.entegramam.gov.in/index.php?Itemid=63&amp;id=122&amp;option=com_content&amp;task=view |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-08-26 |archive-date=2012-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120923053146/http://muzhappilangad.entegramam.gov.in/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=122&amp;Itemid=63 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ബീച്ചിലെ മണലിൽ നേരിട്ട് 4 കിലോമീറ്റർ ദൂരം വാഹനമോടിക്കാൻ സാധിക്കും. ആഴം കുറഞ്ഞ കടൽ സുരക്ഷിതമായി കടലിൽ നീന്തുന്നതിനും മറ്റ് സാഹസിക വിനോദങ്ങളിൽ ഏർപ്പെടുന്നതിനും അനുയോജ്യമാണ്.  കടൽ തീരത്തിനു തെക്കുവശത്തായി കടപ്പുറത്തുനിന്നും ഏകദേശം 200 മീറ്റർ അകലെ കടലിൽ കാണുന്നതാണ് [[ധർമ്മടം തുരുത്ത് ]](ദ്വീപ്). ഈ ചെറു ദ്വീപിനെ പ്രാദേശികമായി പച്ചത്തുരുത്ത് എന്നും വിളിക്കുന്നു.

==ഭൂപ്രകൃതി==
തെങ്ങിൻ തോപ്പുകളിലൂടെ വളഞ്ഞുപുളഞ്ഞുകിടക്കുന്ന അഞ്ച് റോഡുകളാണ് ബീച്ചിലേക്ക് നയിക്കുന്നത്. ഏകദേശം 4 കിലോമീറ്റർ നീളമുള്ള ഈ ബീച്ചിന് വടക്ക് കണ്ണൂരിന്റെ നല്ല കാഴ്ച ലഭിക്കാൻ പാകത്തിൽ വിശാലമായ ഒരു വലിയ അർദ്ധവൃത്താകാരമാണുള്ളത്. എടക്കാട് മുതൽ ധർമ്മടം ദ്വീപ് വരെ 4 കിലോമീറ്റർ നീളമുള്ള ഡ്രൈവ്-ഇൻ ബീച്ച് വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നു. കടൽത്തീരത്തുകൂടി വെള്ളത്തിലും കരയിലുമായി വാഹനം ഓടിച്ച് യാത്രചെയ്യാൻ (ഡ്രൈവ്-ഇൻ-ബീച്ച്) കഴിയും. വേലിയേറ്റ സമയത്ത് വെള്ളം കയറി നനയുമ്പോൾ ഇവിടെയുള്ള മണലിന് ഉറപ്പ് വർദ്ധിക്കുന്നതിനാൽ വാഹനങ്ങളുടെ ടയറുകൾ മണലിൽ താഴുകയില്ല. ബീച്ചിൽ വാഹനമോടിക്കുന്നതിനുള്ള വേഗത പരിധി മണിക്കൂറിൽ 20 കിലോമീറ്ററായി പരിമിതപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. കടൽത്തീരത്തെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയുള്ള പ്രകൃതിദത്തമായ കറുത്ത പാറകൾ സമുദ്രത്തിന്റെ ശക്തമായ പ്രവാഹങ്ങളിൽ നിന്ന് തീരത്തെ സംരക്ഷിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട് ഈ ബീച്ച് നീന്തൽക്കാരുടെ പറുദീസയായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.  താരതമ്യേന ആഴം കുറവായതിനാൽ സുരക്ഷിതമായി കടലിൽ ഇറങ്ങാൻ സാധിക്കുന്നു. തെക്കേ അറ്റം [[അഞ്ചരക്കണ്ടി പുഴ|അഞ്ചരക്കണ്ടി പുഴയുടെ]] [[അഴിമുഖം]] ആണ്.

== ടൂറിസം ==
1990 കളുടെ അവസാനം മുതൽ, ശൈത്യകാലത്ത് യൂറോപ്യന്മാരുടെയും മറ്റ് വിദേശ വിനോദസഞ്ചാരികളുടെ സ്ഥിരമായ ഒഴുക്ക് ബീച്ചിലേക്ക് ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. നവീകരണത്തിനുശേഷം തുറന്നുകൊടുത്ത ബീച്ച് സന്ദർശകർക്ക് വിപുലമായ സൗകര്യങ്ങൾ ഒരുക്കിയിട്ടുണ്ട്. വിശാലമായ ബീച്ചിലെ മണൽ സുഗമമായ ഡ്രൈവിംഗിന് അനുയോജ്യമാകും വിധം ഉറച്ചതാണ്.

സായാഹ്നങ്ങളിൽ വിശ്രമിക്കാനും കാറ്റുകൊള്ളാനുമായി അനേകം ആളുക്കൽ നിത്യേന മുഴപ്പിലങ്ങാട് ബീച്ചിൽ എത്തിച്ചേരാറുണ്ട്. നിരവധി റിസോർട്ടുകളും ബീച്ചിനോട് ചേർന്ന് പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. ഇരുവശങ്ങളിലായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പാറക്കൂട്ടങ്ങളിൽ ധാരാളം [[കല്ലുമ്മക്കായ]] (ഒരിനം കക്ക) ഉണ്ട്. ശൈത്യകാലങ്ങളിൽ ധാരാളം ദേശാടന പക്ഷികൾ ഇവിടെ വിരുന്നു വരാറുള്ളതിനാൽ വിദൂര സ്ഥലങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള പക്ഷി നിരീക്ഷകരെയും ബീച്ച് ആകർഷിക്കുന്നു. പ്രശസ്തമായ കൊട്ടിയൂർ ഉത്സവത്തിനായി കണ്ണൂരിൽ എത്തുന്ന കർണാടകയിൽ നിന്നുള്ള ഭക്തരിൽ ഭൂരിഭാഗവും തിരക്കേറിയ മുഴപ്പിലങ്ങാട് ബീച്ച് സന്ദർശിക്കാൻ ഇവിടെയെത്താറുണ്ട്. കടൽത്തീരത്ത് നിന്ന് ഏകദേശം 100–200 മീറ്റർ തെക്കായി ധർമ്മടം ദ്വീപ് (പച്ചത്തുരുത്ത്) എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഒരു സ്വകാര്യ ദ്വീപുണ്ട്. അടുത്തുള്ള ധർമ്മടം ബീച്ചിൽ നിന്ന് വേലിയിറക്ക സമയത്ത് ദ്വീപിലേക്ക് നടക്കാൻ കഴിയും.

== പക്ഷിനിരീക്ഷണ കേന്ദ്രം ==
ശൈത്യകാലത്ത് ഏതാണ്ട് മുപ്പതിലധികം ഇനം ദേശാടന പക്ഷികൾ ഈ ബീച്ച് സന്ദർശിക്കാറുണ്ട്. അവയിൽ 2013 ൽ കേരളത്തിൽ ആദ്യമായി റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ട [[വരമാറൻ മണലൂതി|പെക്റ്ററൽ സാൻഡ്പൈപ്പറും]] കാസ്പിയൻ മണൽകാക്കയും ഉൾപ്പെടുന്നു. ബീച്ചിന്റെ വശത്തുള്ള നീളമുള്ള, വീതിയേറിയ തീരവും പാറക്കെട്ടുകളും ദേശാടന പക്ഷികൾക്ക് സുരക്ഷിതമായ ഇടമാണ്.

== എത്താനുള്ള വഴി ==
'''അടുത്തുള്ള പട്ടണങ്ങൾ/റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനുകൾ:'''

* എടക്കാട് റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ: 2 കി.മീ (1.2 മൈൽ)
* തലശ്ശേരി: 7 കി.മീ (4.3 മൈൽ)
* കണ്ണൂർ: 15 കി.മീ (9.3 മൈൽ)
* മംഗലാപുരം റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ: 151 കി.മീ (94 മൈൽ)

'''റോഡ്'''  

* [[പ്രമാണം:Sign board in the beach.jpg|ലഘുചിത്രം|പ്രവേശന കവാടത്തിലെ സൈൻ ബോർഡ്]]ദേശീയപാത 66-ൽ കണ്ണൂർ പട്ടണത്തിനും തലശ്ശേരി പട്ടണത്തിനും ഇടയിലാണ് ബീച്ച് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ദേശീയപാതയിൽ നിന്ന് ബീച്ചിലേക്ക് അഞ്ച് ഗ്രാമീണ പാതകളുണ്ട്.

'''ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള വിമാനത്താവളം'''
* [[കണ്ണൂർ അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം]]- 25.7 കിലോമീറ്റർ  അകലെ

==ചിത്രശാല==
&lt;gallery&gt;
പ്രമാണം:മുഴപ്പിലങ്ങാട് ഡ്രൈവിംഗ് ബീച്ച്.jpg|മുഴപ്പിലങ്ങാട് ഡ്രൈവിംഗ് ബീച്ച്. [[ധർമ്മടം തുരുത്ത്]] ദൂരെ കാണാം.
പ്രമാണം:Muzhapilangad beach.JPG|മുഴപ്പിലങ്ങാട് ബീച്ച് ഫസ്റ്റിവൽ കാലത്തെ സഞ്ചാരികൾ
പ്രമാണം:Fishermen at work by Shagil Kannur.jpg|ബീച്ചിലെ മത്സ്യത്തൊഴിലാളികൾ
പ്രമാണം:Muzhapilangad-Beach.jpg|മറ്റൊരു ദൃശ്യം
പ്രമാണം:Muzhappilangad beach (12).JPG|കടപ്പുറത്തെ പച്ചപ്പ്
പ്രമാണം:Rocks at Muzhappilangad beach.jpg|ബീച്ചിൻറെ വടക്ക് ഭാഗത്തുള്ള പാറക്കെട്ടുകൾ
പ്രമാണം:Boats at Muzhappilangad Beach.jpg|കടപ്പുറത്തിനടുത്ത് ബോട്ടുകൾ
പ്രമാണം:Lesser crested terns at Muzhappilangad beach.jpg|ബീച്ചിൽ എത്തുന്ന പക്ഷികൾ (Lesser crested terns)
പ്രമാണം:Muzhappilangad Beach13.jpg|മുഴപ്പിലങ്ങാട് ബീച്ചിലെ പാരാഗ്ലൈഡിംഗ്.
പ്രമാണം:Rocks t Muzhappilangad Beach.jpg|ബീച്ചിന്റെ വടക്കുഭാഗത്തുള്ള പാറക്കെട്ടുകൾ
&lt;/gallery&gt;

== ഇതും കാണുക ==
* [[മുഴപ്പിലങ്ങാട്]]
* [[തലശ്ശേരി]]
* [[ധർമ്മടം]]
* [[ധർമ്മടം ദ്വീപ്]]
* [[കണ്ണൂർ]]

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
{{commonscat|Muzhappilangad Beach}}
* [http://www.youtube.com/watch?v=ygAEU2x6HVQ മുഴപ്പിലങ്ങാട് ബീച്ചിന്റെ ഒരു യൂറ്റ്യൂബ് വീഡിയോ]
* [http://www.muzhappilangadtourism.com/PlanYourTrip.aspx?panel=2  യാത്ര സമ്പന്ധമായ വിവരങ്ങൾക്ക്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151228201333/http://www.muzhappilangadtourism.com/PlanYourTrip.aspx?panel=2 |date=2015-12-28 }}

== അവലംബങ്ങൾ ==
&lt;references /&gt;

{{കണ്ണൂർ - സ്ഥലങ്ങൾ}}
{{Waters of Kerala}}
{{Tourism in Kerala}}


{{കണ്ണൂർ ജില്ല}}

[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ കടൽത്തീരങ്ങൾ]]


{{Kannur-geo-stub}}</text>
      <sha1>daojfc5g66ehdzl215ayv62hjjfwrdj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4680589</id>
      <parentid>4680587</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T18:19:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Shagil Muzhappilangad</username>
        <id>85069</id>
      </contributor>
      <comment>/* ടൂറിസം */</comment>
      <origin>4680589</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14239" sha1="o5n7s083ws7kulloope70xuk2c2fiju" xml:space="preserve">{{prettyurl|Muzhappilangad Beach}}
{{coord|11|47|51.75|N|75|26|29.34|E|type:landmark_region:IN_dim:2200|display=title}}
{{Infobox landform
| name              = മുഴപ്പിലങ്ങാട്‌ ബീച്ച്
| other_name        = 
| photo             = Muzhappilangad Drive-in Beach 2.jpg
| photo_width       = 
| photo_alt         = 
| photo_caption     = Muzhappilangad Beach, Thalassery
| map               = India Kerala#India
| map_width         = 
| map_caption       = 
| map_alt           = 
| relief            = 
| label             = 
| label_position    = 
| mark              = 
| marker_size       = 
| location          = [[Muzhappilangad]], [[Tellichery]], India
| grid_ref          = 
| grid_ref_UK       = 
| grid_ref_Ireland  = 
| coordinates       = {{coord|11|47|46.3596|N|75|26|31.308|E|region:IN-KL_type:landmark|display=inline,title}}
| coordinates_ref   = 
| range             = 
| part_of           = 
| water_bodies      = 
| length            = 3.8 km 
| formed_by         = 
| type              = Beach
| free_label_1      = Patrolled by
| free_data_1       = [[Lifeguard]]s 
| free_label_2      = Hazard rating
| free_data_2       = &lt;span style=&quot;color:#fd236b&quot;&gt;'''Low'''&lt;/span&gt;
| free_label_3      = Access
| free_data_3       =   
| embedded          = {{succession links|left=|right=}}
}}

[[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[കണ്ണൂർ ജില്ല|കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ]] തലശ്ശേരിയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന കടൽത്തീരമാണ് '''മുഴപ്പിലങ്ങാട് ബീച്ച്'''. &lt;!-- ഈ കടൽത്തീരത്തെ 4 കിലോമീറ്റർ ദൂരത്തുകൂടിയും വണ്ടി ഓടിക്കാം. --&gt; കണ്ണൂരിനും [[തലശ്ശേരി|തലശ്ശേരിക്കും]] ഇടയ്ക്കുള്ള ദേശീയപാത 66 (മുമ്പ് ദേശീയ പാത 17) ന് സമാന്തരമായി ആണ് ഈ കടൽ തീരം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. കണ്ണൂരിലെ തലശ്ശേരിയിൽ നിന്ന് 7 കിലോമീറ്റർ അകലെയായി ഇത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. കേരളത്തിൽ തീരത്തുകൂടി സുരക്ഷിതമായി വാഹനങ്ങൾ ഓടിക്കാവുന്ന ഏക ബീച്ചും ഏഷ്യയിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഡ്രൈവ് ഇൻ ബീച്ചും മുഴപ്പിലങ്ങാട്‌ ബീച്ച് ആണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://muzhappilangad.entegramam.gov.in/index.php?Itemid=63&amp;id=122&amp;option=com_content&amp;task=view |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-08-26 |archive-date=2012-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120923053146/http://muzhappilangad.entegramam.gov.in/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=122&amp;Itemid=63 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ബീച്ചിലെ മണലിൽ നേരിട്ട് 4 കിലോമീറ്റർ ദൂരം വാഹനമോടിക്കാൻ സാധിക്കും. ആഴം കുറഞ്ഞ കടൽ സുരക്ഷിതമായി കടലിൽ നീന്തുന്നതിനും മറ്റ് സാഹസിക വിനോദങ്ങളിൽ ഏർപ്പെടുന്നതിനും അനുയോജ്യമാണ്.  കടൽ തീരത്തിനു തെക്കുവശത്തായി കടപ്പുറത്തുനിന്നും ഏകദേശം 200 മീറ്റർ അകലെ കടലിൽ കാണുന്നതാണ് [[ധർമ്മടം തുരുത്ത് ]](ദ്വീപ്). ഈ ചെറു ദ്വീപിനെ പ്രാദേശികമായി പച്ചത്തുരുത്ത് എന്നും വിളിക്കുന്നു.

==ഭൂപ്രകൃതി==
തെങ്ങിൻ തോപ്പുകളിലൂടെ വളഞ്ഞുപുളഞ്ഞുകിടക്കുന്ന അഞ്ച് റോഡുകളാണ് ബീച്ചിലേക്ക് നയിക്കുന്നത്. ഏകദേശം 4 കിലോമീറ്റർ നീളമുള്ള ഈ ബീച്ചിന് വടക്ക് കണ്ണൂരിന്റെ നല്ല കാഴ്ച ലഭിക്കാൻ പാകത്തിൽ വിശാലമായ ഒരു വലിയ അർദ്ധവൃത്താകാരമാണുള്ളത്. എടക്കാട് മുതൽ ധർമ്മടം ദ്വീപ് വരെ 4 കിലോമീറ്റർ നീളമുള്ള ഡ്രൈവ്-ഇൻ ബീച്ച് വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നു. കടൽത്തീരത്തുകൂടി വെള്ളത്തിലും കരയിലുമായി വാഹനം ഓടിച്ച് യാത്രചെയ്യാൻ (ഡ്രൈവ്-ഇൻ-ബീച്ച്) കഴിയും. വേലിയേറ്റ സമയത്ത് വെള്ളം കയറി നനയുമ്പോൾ ഇവിടെയുള്ള മണലിന് ഉറപ്പ് വർദ്ധിക്കുന്നതിനാൽ വാഹനങ്ങളുടെ ടയറുകൾ മണലിൽ താഴുകയില്ല. ബീച്ചിൽ വാഹനമോടിക്കുന്നതിനുള്ള വേഗത പരിധി മണിക്കൂറിൽ 20 കിലോമീറ്ററായി പരിമിതപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. കടൽത്തീരത്തെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയുള്ള പ്രകൃതിദത്തമായ കറുത്ത പാറകൾ സമുദ്രത്തിന്റെ ശക്തമായ പ്രവാഹങ്ങളിൽ നിന്ന് തീരത്തെ സംരക്ഷിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട് ഈ ബീച്ച് നീന്തൽക്കാരുടെ പറുദീസയായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.  താരതമ്യേന ആഴം കുറവായതിനാൽ സുരക്ഷിതമായി കടലിൽ ഇറങ്ങാൻ സാധിക്കുന്നു. തെക്കേ അറ്റം [[അഞ്ചരക്കണ്ടി പുഴ|അഞ്ചരക്കണ്ടി പുഴയുടെ]] [[അഴിമുഖം]] ആണ്.

== ടൂറിസം ==
1990 കളുടെ അവസാനം മുതൽ, ശൈത്യകാലത്ത് യൂറോപ്യന്മാരുടെയും മറ്റ് വിദേശ വിനോദസഞ്ചാരികളുടെ സ്ഥിരമായ ഒഴുക്ക് ബീച്ചിലേക്ക് ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. നവീകരണത്തിനുശേഷം തുറന്നുകൊടുത്ത ബീച്ച് സന്ദർശകർക്ക് വിപുലമായ സൗകര്യങ്ങൾ ഒരുക്കിയിട്ടുണ്ട്. വിശാലമായ ബീച്ചിലെ മണൽ സുഗമമായ ഡ്രൈവിംഗിന് അനുയോജ്യമാകും വിധം ഉറച്ചതാണ്. നിരവധി റിസോർട്ടുകളും കഫറ്റേറിയകളും ബീച്ചിനോട് ചേർന്ന് പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. ഇരുവശങ്ങളിലായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പാറക്കൂട്ടങ്ങളിൽ ധാരാളം [[കല്ലുമ്മക്കായ]] (ഒരിനം കക്ക) ഉണ്ട്. ശൈത്യകാലങ്ങളിൽ ധാരാളം ദേശാടന പക്ഷികൾ ഇവിടെ വിരുന്നു വരാറുള്ളതിനാൽ വിദൂര സ്ഥലങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള പക്ഷി നിരീക്ഷകരെയും ബീച്ച് ആകർഷിക്കുന്നു. വടക്ക് ഭാഗത്ത് 2 കിലോമീറ്റർ നീളത്തിൽ നടപ്പാത (Walk way) നിർമ്മിച്ചിട്ടുണ്ട്. സീസണിൽ പ്രതിദിനം ശരാശരി 2000 വാഹനങ്ങളും 8000 സഞ്ചാരികളും എത്തിച്ചേരുന്നു. കടൽത്തീരത്ത് നിന്ന് ഏകദേശം 100–200 മീറ്റർ തെക്കായി ധർമ്മടം ദ്വീപ് (പച്ചത്തുരുത്ത്) എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഒരു സ്വകാര്യ ദ്വീപുണ്ട്.

== പക്ഷിനിരീക്ഷണ കേന്ദ്രം ==
ശൈത്യകാലത്ത് ഏതാണ്ട് മുപ്പതിലധികം ഇനം ദേശാടന പക്ഷികൾ ഈ ബീച്ച് സന്ദർശിക്കാറുണ്ട്. അവയിൽ 2013 ൽ കേരളത്തിൽ ആദ്യമായി റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ട [[വരമാറൻ മണലൂതി|പെക്റ്ററൽ സാൻഡ്പൈപ്പറും]] കാസ്പിയൻ മണൽകാക്കയും ഉൾപ്പെടുന്നു. ബീച്ചിന്റെ വശത്തുള്ള നീളമുള്ള, വീതിയേറിയ തീരവും പാറക്കെട്ടുകളും ദേശാടന പക്ഷികൾക്ക് സുരക്ഷിതമായ ഇടമാണ്.

== എത്താനുള്ള വഴി ==
'''അടുത്തുള്ള പട്ടണങ്ങൾ/റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനുകൾ:'''

* എടക്കാട് റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ: 2 കി.മീ (1.2 മൈൽ)
* തലശ്ശേരി: 7 കി.മീ (4.3 മൈൽ)
* കണ്ണൂർ: 15 കി.മീ (9.3 മൈൽ)
* മംഗലാപുരം റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ: 151 കി.മീ (94 മൈൽ)

'''റോഡ്'''  

* [[പ്രമാണം:Sign board in the beach.jpg|ലഘുചിത്രം|പ്രവേശന കവാടത്തിലെ സൈൻ ബോർഡ്]]ദേശീയപാത 66-ൽ കണ്ണൂർ പട്ടണത്തിനും തലശ്ശേരി പട്ടണത്തിനും ഇടയിലാണ് ബീച്ച് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ദേശീയപാതയിൽ നിന്ന് ബീച്ചിലേക്ക് അഞ്ച് ഗ്രാമീണ പാതകളുണ്ട്.

'''ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള വിമാനത്താവളം'''
* [[കണ്ണൂർ അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം]]- 25.7 കിലോമീറ്റർ  അകലെ

==ചിത്രശാല==
&lt;gallery&gt;
പ്രമാണം:മുഴപ്പിലങ്ങാട് ഡ്രൈവിംഗ് ബീച്ച്.jpg|മുഴപ്പിലങ്ങാട് ഡ്രൈവിംഗ് ബീച്ച്. [[ധർമ്മടം തുരുത്ത്]] ദൂരെ കാണാം.
പ്രമാണം:Muzhapilangad beach.JPG|മുഴപ്പിലങ്ങാട് ബീച്ച് ഫസ്റ്റിവൽ കാലത്തെ സഞ്ചാരികൾ
പ്രമാണം:Fishermen at work by Shagil Kannur.jpg|ബീച്ചിലെ മത്സ്യത്തൊഴിലാളികൾ
പ്രമാണം:Muzhapilangad-Beach.jpg|മറ്റൊരു ദൃശ്യം
പ്രമാണം:Muzhappilangad beach (12).JPG|കടപ്പുറത്തെ പച്ചപ്പ്
പ്രമാണം:Rocks at Muzhappilangad beach.jpg|ബീച്ചിൻറെ വടക്ക് ഭാഗത്തുള്ള പാറക്കെട്ടുകൾ
പ്രമാണം:Boats at Muzhappilangad Beach.jpg|കടപ്പുറത്തിനടുത്ത് ബോട്ടുകൾ
പ്രമാണം:Lesser crested terns at Muzhappilangad beach.jpg|ബീച്ചിൽ എത്തുന്ന പക്ഷികൾ (Lesser crested terns)
പ്രമാണം:Muzhappilangad Beach13.jpg|മുഴപ്പിലങ്ങാട് ബീച്ചിലെ പാരാഗ്ലൈഡിംഗ്.
പ്രമാണം:Rocks t Muzhappilangad Beach.jpg|ബീച്ചിന്റെ വടക്കുഭാഗത്തുള്ള പാറക്കെട്ടുകൾ
&lt;/gallery&gt;

== ഇതും കാണുക ==
* [[മുഴപ്പിലങ്ങാട്]]
* [[തലശ്ശേരി]]
* [[ധർമ്മടം]]
* [[ധർമ്മടം ദ്വീപ്]]
* [[കണ്ണൂർ]]

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
{{commonscat|Muzhappilangad Beach}}
* [http://www.youtube.com/watch?v=ygAEU2x6HVQ മുഴപ്പിലങ്ങാട് ബീച്ചിന്റെ ഒരു യൂറ്റ്യൂബ് വീഡിയോ]
* [http://www.muzhappilangadtourism.com/PlanYourTrip.aspx?panel=2  യാത്ര സമ്പന്ധമായ വിവരങ്ങൾക്ക്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151228201333/http://www.muzhappilangadtourism.com/PlanYourTrip.aspx?panel=2 |date=2015-12-28 }}

== അവലംബങ്ങൾ ==
&lt;references /&gt;

{{കണ്ണൂർ - സ്ഥലങ്ങൾ}}
{{Waters of Kerala}}
{{Tourism in Kerala}}


{{കണ്ണൂർ ജില്ല}}

[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ കടൽത്തീരങ്ങൾ]]


{{Kannur-geo-stub}}</text>
      <sha1>o5n7s083ws7kulloope70xuk2c2fiju</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4680591</id>
      <parentid>4680589</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T18:23:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Shagil Muzhappilangad</username>
        <id>85069</id>
      </contributor>
      <comment>/* ചിത്രശാല */</comment>
      <origin>4680591</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14223" sha1="9abtq2oeqcs8ktcwj9hplu5fnyuhs2q" xml:space="preserve">{{prettyurl|Muzhappilangad Beach}}
{{coord|11|47|51.75|N|75|26|29.34|E|type:landmark_region:IN_dim:2200|display=title}}
{{Infobox landform
| name              = മുഴപ്പിലങ്ങാട്‌ ബീച്ച്
| other_name        = 
| photo             = Muzhappilangad Drive-in Beach 2.jpg
| photo_width       = 
| photo_alt         = 
| photo_caption     = Muzhappilangad Beach, Thalassery
| map               = India Kerala#India
| map_width         = 
| map_caption       = 
| map_alt           = 
| relief            = 
| label             = 
| label_position    = 
| mark              = 
| marker_size       = 
| location          = [[Muzhappilangad]], [[Tellichery]], India
| grid_ref          = 
| grid_ref_UK       = 
| grid_ref_Ireland  = 
| coordinates       = {{coord|11|47|46.3596|N|75|26|31.308|E|region:IN-KL_type:landmark|display=inline,title}}
| coordinates_ref   = 
| range             = 
| part_of           = 
| water_bodies      = 
| length            = 3.8 km 
| formed_by         = 
| type              = Beach
| free_label_1      = Patrolled by
| free_data_1       = [[Lifeguard]]s 
| free_label_2      = Hazard rating
| free_data_2       = &lt;span style=&quot;color:#fd236b&quot;&gt;'''Low'''&lt;/span&gt;
| free_label_3      = Access
| free_data_3       =   
| embedded          = {{succession links|left=|right=}}
}}

[[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[കണ്ണൂർ ജില്ല|കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ]] തലശ്ശേരിയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന കടൽത്തീരമാണ് '''മുഴപ്പിലങ്ങാട് ബീച്ച്'''. &lt;!-- ഈ കടൽത്തീരത്തെ 4 കിലോമീറ്റർ ദൂരത്തുകൂടിയും വണ്ടി ഓടിക്കാം. --&gt; കണ്ണൂരിനും [[തലശ്ശേരി|തലശ്ശേരിക്കും]] ഇടയ്ക്കുള്ള ദേശീയപാത 66 (മുമ്പ് ദേശീയ പാത 17) ന് സമാന്തരമായി ആണ് ഈ കടൽ തീരം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. കണ്ണൂരിലെ തലശ്ശേരിയിൽ നിന്ന് 7 കിലോമീറ്റർ അകലെയായി ഇത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. കേരളത്തിൽ തീരത്തുകൂടി സുരക്ഷിതമായി വാഹനങ്ങൾ ഓടിക്കാവുന്ന ഏക ബീച്ചും ഏഷ്യയിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഡ്രൈവ് ഇൻ ബീച്ചും മുഴപ്പിലങ്ങാട്‌ ബീച്ച് ആണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://muzhappilangad.entegramam.gov.in/index.php?Itemid=63&amp;id=122&amp;option=com_content&amp;task=view |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-08-26 |archive-date=2012-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120923053146/http://muzhappilangad.entegramam.gov.in/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=122&amp;Itemid=63 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ബീച്ചിലെ മണലിൽ നേരിട്ട് 4 കിലോമീറ്റർ ദൂരം വാഹനമോടിക്കാൻ സാധിക്കും. ആഴം കുറഞ്ഞ കടൽ സുരക്ഷിതമായി കടലിൽ നീന്തുന്നതിനും മറ്റ് സാഹസിക വിനോദങ്ങളിൽ ഏർപ്പെടുന്നതിനും അനുയോജ്യമാണ്.  കടൽ തീരത്തിനു തെക്കുവശത്തായി കടപ്പുറത്തുനിന്നും ഏകദേശം 200 മീറ്റർ അകലെ കടലിൽ കാണുന്നതാണ് [[ധർമ്മടം തുരുത്ത് ]](ദ്വീപ്). ഈ ചെറു ദ്വീപിനെ പ്രാദേശികമായി പച്ചത്തുരുത്ത് എന്നും വിളിക്കുന്നു.

==ഭൂപ്രകൃതി==
തെങ്ങിൻ തോപ്പുകളിലൂടെ വളഞ്ഞുപുളഞ്ഞുകിടക്കുന്ന അഞ്ച് റോഡുകളാണ് ബീച്ചിലേക്ക് നയിക്കുന്നത്. ഏകദേശം 4 കിലോമീറ്റർ നീളമുള്ള ഈ ബീച്ചിന് വടക്ക് കണ്ണൂരിന്റെ നല്ല കാഴ്ച ലഭിക്കാൻ പാകത്തിൽ വിശാലമായ ഒരു വലിയ അർദ്ധവൃത്താകാരമാണുള്ളത്. എടക്കാട് മുതൽ ധർമ്മടം ദ്വീപ് വരെ 4 കിലോമീറ്റർ നീളമുള്ള ഡ്രൈവ്-ഇൻ ബീച്ച് വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നു. കടൽത്തീരത്തുകൂടി വെള്ളത്തിലും കരയിലുമായി വാഹനം ഓടിച്ച് യാത്രചെയ്യാൻ (ഡ്രൈവ്-ഇൻ-ബീച്ച്) കഴിയും. വേലിയേറ്റ സമയത്ത് വെള്ളം കയറി നനയുമ്പോൾ ഇവിടെയുള്ള മണലിന് ഉറപ്പ് വർദ്ധിക്കുന്നതിനാൽ വാഹനങ്ങളുടെ ടയറുകൾ മണലിൽ താഴുകയില്ല. ബീച്ചിൽ വാഹനമോടിക്കുന്നതിനുള്ള വേഗത പരിധി മണിക്കൂറിൽ 20 കിലോമീറ്ററായി പരിമിതപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. കടൽത്തീരത്തെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയുള്ള പ്രകൃതിദത്തമായ കറുത്ത പാറകൾ സമുദ്രത്തിന്റെ ശക്തമായ പ്രവാഹങ്ങളിൽ നിന്ന് തീരത്തെ സംരക്ഷിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട് ഈ ബീച്ച് നീന്തൽക്കാരുടെ പറുദീസയായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.  താരതമ്യേന ആഴം കുറവായതിനാൽ സുരക്ഷിതമായി കടലിൽ ഇറങ്ങാൻ സാധിക്കുന്നു. തെക്കേ അറ്റം [[അഞ്ചരക്കണ്ടി പുഴ|അഞ്ചരക്കണ്ടി പുഴയുടെ]] [[അഴിമുഖം]] ആണ്.

== ടൂറിസം ==
1990 കളുടെ അവസാനം മുതൽ, ശൈത്യകാലത്ത് യൂറോപ്യന്മാരുടെയും മറ്റ് വിദേശ വിനോദസഞ്ചാരികളുടെ സ്ഥിരമായ ഒഴുക്ക് ബീച്ചിലേക്ക് ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. നവീകരണത്തിനുശേഷം തുറന്നുകൊടുത്ത ബീച്ച് സന്ദർശകർക്ക് വിപുലമായ സൗകര്യങ്ങൾ ഒരുക്കിയിട്ടുണ്ട്. വിശാലമായ ബീച്ചിലെ മണൽ സുഗമമായ ഡ്രൈവിംഗിന് അനുയോജ്യമാകും വിധം ഉറച്ചതാണ്. നിരവധി റിസോർട്ടുകളും കഫറ്റേറിയകളും ബീച്ചിനോട് ചേർന്ന് പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. ഇരുവശങ്ങളിലായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പാറക്കൂട്ടങ്ങളിൽ ധാരാളം [[കല്ലുമ്മക്കായ]] (ഒരിനം കക്ക) ഉണ്ട്. ശൈത്യകാലങ്ങളിൽ ധാരാളം ദേശാടന പക്ഷികൾ ഇവിടെ വിരുന്നു വരാറുള്ളതിനാൽ വിദൂര സ്ഥലങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള പക്ഷി നിരീക്ഷകരെയും ബീച്ച് ആകർഷിക്കുന്നു. വടക്ക് ഭാഗത്ത് 2 കിലോമീറ്റർ നീളത്തിൽ നടപ്പാത (Walk way) നിർമ്മിച്ചിട്ടുണ്ട്. സീസണിൽ പ്രതിദിനം ശരാശരി 2000 വാഹനങ്ങളും 8000 സഞ്ചാരികളും എത്തിച്ചേരുന്നു. കടൽത്തീരത്ത് നിന്ന് ഏകദേശം 100–200 മീറ്റർ തെക്കായി ധർമ്മടം ദ്വീപ് (പച്ചത്തുരുത്ത്) എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഒരു സ്വകാര്യ ദ്വീപുണ്ട്.

== പക്ഷിനിരീക്ഷണ കേന്ദ്രം ==
ശൈത്യകാലത്ത് ഏതാണ്ട് മുപ്പതിലധികം ഇനം ദേശാടന പക്ഷികൾ ഈ ബീച്ച് സന്ദർശിക്കാറുണ്ട്. അവയിൽ 2013 ൽ കേരളത്തിൽ ആദ്യമായി റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ട [[വരമാറൻ മണലൂതി|പെക്റ്ററൽ സാൻഡ്പൈപ്പറും]] കാസ്പിയൻ മണൽകാക്കയും ഉൾപ്പെടുന്നു. ബീച്ചിന്റെ വശത്തുള്ള നീളമുള്ള, വീതിയേറിയ തീരവും പാറക്കെട്ടുകളും ദേശാടന പക്ഷികൾക്ക് സുരക്ഷിതമായ ഇടമാണ്.

== എത്താനുള്ള വഴി ==
'''അടുത്തുള്ള പട്ടണങ്ങൾ/റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനുകൾ:'''

* എടക്കാട് റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ: 2 കി.മീ (1.2 മൈൽ)
* തലശ്ശേരി: 7 കി.മീ (4.3 മൈൽ)
* കണ്ണൂർ: 15 കി.മീ (9.3 മൈൽ)
* മംഗലാപുരം റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ: 151 കി.മീ (94 മൈൽ)

'''റോഡ്'''  

* [[പ്രമാണം:Sign board in the beach.jpg|ലഘുചിത്രം|പ്രവേശന കവാടത്തിലെ സൈൻ ബോർഡ്]]ദേശീയപാത 66-ൽ കണ്ണൂർ പട്ടണത്തിനും തലശ്ശേരി പട്ടണത്തിനും ഇടയിലാണ് ബീച്ച് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ദേശീയപാതയിൽ നിന്ന് ബീച്ചിലേക്ക് അഞ്ച് ഗ്രാമീണ പാതകളുണ്ട്.

'''ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള വിമാനത്താവളം'''
* [[കണ്ണൂർ അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം]]- 25.7 കിലോമീറ്റർ  അകലെ

==ചിത്രശാല==
&lt;gallery&gt;
പ്രമാണം:മുഴപ്പിലങ്ങാട് ഡ്രൈവിംഗ് ബീച്ച്.jpg|മുഴപ്പിലങ്ങാട് ഡ്രൈവിംഗ് ബീച്ച്. [[ധർമ്മടം തുരുത്ത്]] ദൂരെ കാണാം.
File:A view from Muzhappilangad Drive-in Beach of Kerala 02.jpeg
പ്രമാണം:Fishermen at work by Shagil Kannur.jpg|ബീച്ചിലെ മത്സ്യത്തൊഴിലാളികൾ
File:Arikkadukka (Stuffed Mussels) from Muzhappilangad beach 01.jpeg|അരിക്കടുക്ക - ബീച്ചിൽ ലഭിക്കുന്ന കല്ലുമ്മക്കായ കൊണ്ടുള്ള ഒരു വിശേഷ വിഭവം
പ്രമാണം:Muzhapilangad-Beach.jpg|മറ്റൊരു ദൃശ്യം
പ്രമാണം:Muzhappilangad beach (12).JPG|കടപ്പുറത്തെ പച്ചപ്പ്
പ്രമാണം:Rocks at Muzhappilangad beach.jpg|ബീച്ചിൻറെ വടക്ക് ഭാഗത്തുള്ള പാറക്കെട്ടുകൾ
പ്രമാണം:Boats at Muzhappilangad Beach.jpg|കടപ്പുറത്തിനടുത്ത് ബോട്ടുകൾ
പ്രമാണം:Muzhappilangad Beach13.jpg|മുഴപ്പിലങ്ങാട് ബീച്ചിലെ പാരാഗ്ലൈഡിംഗ്.
പ്രമാണം:Rocks t Muzhappilangad Beach.jpg|ബീച്ചിന്റെ വടക്കുഭാഗത്തുള്ള പാറക്കെട്ടുകൾ
&lt;/gallery&gt;

== ഇതും കാണുക ==
* [[മുഴപ്പിലങ്ങാട്]]
* [[തലശ്ശേരി]]
* [[ധർമ്മടം]]
* [[ധർമ്മടം ദ്വീപ്]]
* [[കണ്ണൂർ]]

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
{{commonscat|Muzhappilangad Beach}}
* [http://www.youtube.com/watch?v=ygAEU2x6HVQ മുഴപ്പിലങ്ങാട് ബീച്ചിന്റെ ഒരു യൂറ്റ്യൂബ് വീഡിയോ]
* [http://www.muzhappilangadtourism.com/PlanYourTrip.aspx?panel=2  യാത്ര സമ്പന്ധമായ വിവരങ്ങൾക്ക്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151228201333/http://www.muzhappilangadtourism.com/PlanYourTrip.aspx?panel=2 |date=2015-12-28 }}

== അവലംബങ്ങൾ ==
&lt;references /&gt;

{{കണ്ണൂർ - സ്ഥലങ്ങൾ}}
{{Waters of Kerala}}
{{Tourism in Kerala}}


{{കണ്ണൂർ ജില്ല}}

[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ കടൽത്തീരങ്ങൾ]]


{{Kannur-geo-stub}}</text>
      <sha1>9abtq2oeqcs8ktcwj9hplu5fnyuhs2q</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4680592</id>
      <parentid>4680591</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T18:24:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Shagil Muzhappilangad</username>
        <id>85069</id>
      </contributor>
      <comment>/* ചിത്രശാല */</comment>
      <origin>4680592</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14140" sha1="9r8mvqtnerq3xhpgkkoh10xezea63fw" xml:space="preserve">{{prettyurl|Muzhappilangad Beach}}
{{coord|11|47|51.75|N|75|26|29.34|E|type:landmark_region:IN_dim:2200|display=title}}
{{Infobox landform
| name              = മുഴപ്പിലങ്ങാട്‌ ബീച്ച്
| other_name        = 
| photo             = Muzhappilangad Drive-in Beach 2.jpg
| photo_width       = 
| photo_alt         = 
| photo_caption     = Muzhappilangad Beach, Thalassery
| map               = India Kerala#India
| map_width         = 
| map_caption       = 
| map_alt           = 
| relief            = 
| label             = 
| label_position    = 
| mark              = 
| marker_size       = 
| location          = [[Muzhappilangad]], [[Tellichery]], India
| grid_ref          = 
| grid_ref_UK       = 
| grid_ref_Ireland  = 
| coordinates       = {{coord|11|47|46.3596|N|75|26|31.308|E|region:IN-KL_type:landmark|display=inline,title}}
| coordinates_ref   = 
| range             = 
| part_of           = 
| water_bodies      = 
| length            = 3.8 km 
| formed_by         = 
| type              = Beach
| free_label_1      = Patrolled by
| free_data_1       = [[Lifeguard]]s 
| free_label_2      = Hazard rating
| free_data_2       = &lt;span style=&quot;color:#fd236b&quot;&gt;'''Low'''&lt;/span&gt;
| free_label_3      = Access
| free_data_3       =   
| embedded          = {{succession links|left=|right=}}
}}

[[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[കണ്ണൂർ ജില്ല|കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ]] തലശ്ശേരിയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന കടൽത്തീരമാണ് '''മുഴപ്പിലങ്ങാട് ബീച്ച്'''. &lt;!-- ഈ കടൽത്തീരത്തെ 4 കിലോമീറ്റർ ദൂരത്തുകൂടിയും വണ്ടി ഓടിക്കാം. --&gt; കണ്ണൂരിനും [[തലശ്ശേരി|തലശ്ശേരിക്കും]] ഇടയ്ക്കുള്ള ദേശീയപാത 66 (മുമ്പ് ദേശീയ പാത 17) ന് സമാന്തരമായി ആണ് ഈ കടൽ തീരം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. കണ്ണൂരിലെ തലശ്ശേരിയിൽ നിന്ന് 7 കിലോമീറ്റർ അകലെയായി ഇത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. കേരളത്തിൽ തീരത്തുകൂടി സുരക്ഷിതമായി വാഹനങ്ങൾ ഓടിക്കാവുന്ന ഏക ബീച്ചും ഏഷ്യയിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഡ്രൈവ് ഇൻ ബീച്ചും മുഴപ്പിലങ്ങാട്‌ ബീച്ച് ആണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://muzhappilangad.entegramam.gov.in/index.php?Itemid=63&amp;id=122&amp;option=com_content&amp;task=view |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-08-26 |archive-date=2012-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120923053146/http://muzhappilangad.entegramam.gov.in/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=122&amp;Itemid=63 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ബീച്ചിലെ മണലിൽ നേരിട്ട് 4 കിലോമീറ്റർ ദൂരം വാഹനമോടിക്കാൻ സാധിക്കും. ആഴം കുറഞ്ഞ കടൽ സുരക്ഷിതമായി കടലിൽ നീന്തുന്നതിനും മറ്റ് സാഹസിക വിനോദങ്ങളിൽ ഏർപ്പെടുന്നതിനും അനുയോജ്യമാണ്.  കടൽ തീരത്തിനു തെക്കുവശത്തായി കടപ്പുറത്തുനിന്നും ഏകദേശം 200 മീറ്റർ അകലെ കടലിൽ കാണുന്നതാണ് [[ധർമ്മടം തുരുത്ത് ]](ദ്വീപ്). ഈ ചെറു ദ്വീപിനെ പ്രാദേശികമായി പച്ചത്തുരുത്ത് എന്നും വിളിക്കുന്നു.

==ഭൂപ്രകൃതി==
തെങ്ങിൻ തോപ്പുകളിലൂടെ വളഞ്ഞുപുളഞ്ഞുകിടക്കുന്ന അഞ്ച് റോഡുകളാണ് ബീച്ചിലേക്ക് നയിക്കുന്നത്. ഏകദേശം 4 കിലോമീറ്റർ നീളമുള്ള ഈ ബീച്ചിന് വടക്ക് കണ്ണൂരിന്റെ നല്ല കാഴ്ച ലഭിക്കാൻ പാകത്തിൽ വിശാലമായ ഒരു വലിയ അർദ്ധവൃത്താകാരമാണുള്ളത്. എടക്കാട് മുതൽ ധർമ്മടം ദ്വീപ് വരെ 4 കിലോമീറ്റർ നീളമുള്ള ഡ്രൈവ്-ഇൻ ബീച്ച് വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നു. കടൽത്തീരത്തുകൂടി വെള്ളത്തിലും കരയിലുമായി വാഹനം ഓടിച്ച് യാത്രചെയ്യാൻ (ഡ്രൈവ്-ഇൻ-ബീച്ച്) കഴിയും. വേലിയേറ്റ സമയത്ത് വെള്ളം കയറി നനയുമ്പോൾ ഇവിടെയുള്ള മണലിന് ഉറപ്പ് വർദ്ധിക്കുന്നതിനാൽ വാഹനങ്ങളുടെ ടയറുകൾ മണലിൽ താഴുകയില്ല. ബീച്ചിൽ വാഹനമോടിക്കുന്നതിനുള്ള വേഗത പരിധി മണിക്കൂറിൽ 20 കിലോമീറ്ററായി പരിമിതപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. കടൽത്തീരത്തെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയുള്ള പ്രകൃതിദത്തമായ കറുത്ത പാറകൾ സമുദ്രത്തിന്റെ ശക്തമായ പ്രവാഹങ്ങളിൽ നിന്ന് തീരത്തെ സംരക്ഷിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട് ഈ ബീച്ച് നീന്തൽക്കാരുടെ പറുദീസയായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.  താരതമ്യേന ആഴം കുറവായതിനാൽ സുരക്ഷിതമായി കടലിൽ ഇറങ്ങാൻ സാധിക്കുന്നു. തെക്കേ അറ്റം [[അഞ്ചരക്കണ്ടി പുഴ|അഞ്ചരക്കണ്ടി പുഴയുടെ]] [[അഴിമുഖം]] ആണ്.

== ടൂറിസം ==
1990 കളുടെ അവസാനം മുതൽ, ശൈത്യകാലത്ത് യൂറോപ്യന്മാരുടെയും മറ്റ് വിദേശ വിനോദസഞ്ചാരികളുടെ സ്ഥിരമായ ഒഴുക്ക് ബീച്ചിലേക്ക് ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. നവീകരണത്തിനുശേഷം തുറന്നുകൊടുത്ത ബീച്ച് സന്ദർശകർക്ക് വിപുലമായ സൗകര്യങ്ങൾ ഒരുക്കിയിട്ടുണ്ട്. വിശാലമായ ബീച്ചിലെ മണൽ സുഗമമായ ഡ്രൈവിംഗിന് അനുയോജ്യമാകും വിധം ഉറച്ചതാണ്. നിരവധി റിസോർട്ടുകളും കഫറ്റേറിയകളും ബീച്ചിനോട് ചേർന്ന് പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. ഇരുവശങ്ങളിലായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പാറക്കൂട്ടങ്ങളിൽ ധാരാളം [[കല്ലുമ്മക്കായ]] (ഒരിനം കക്ക) ഉണ്ട്. ശൈത്യകാലങ്ങളിൽ ധാരാളം ദേശാടന പക്ഷികൾ ഇവിടെ വിരുന്നു വരാറുള്ളതിനാൽ വിദൂര സ്ഥലങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള പക്ഷി നിരീക്ഷകരെയും ബീച്ച് ആകർഷിക്കുന്നു. വടക്ക് ഭാഗത്ത് 2 കിലോമീറ്റർ നീളത്തിൽ നടപ്പാത (Walk way) നിർമ്മിച്ചിട്ടുണ്ട്. സീസണിൽ പ്രതിദിനം ശരാശരി 2000 വാഹനങ്ങളും 8000 സഞ്ചാരികളും എത്തിച്ചേരുന്നു. കടൽത്തീരത്ത് നിന്ന് ഏകദേശം 100–200 മീറ്റർ തെക്കായി ധർമ്മടം ദ്വീപ് (പച്ചത്തുരുത്ത്) എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഒരു സ്വകാര്യ ദ്വീപുണ്ട്.

== പക്ഷിനിരീക്ഷണ കേന്ദ്രം ==
ശൈത്യകാലത്ത് ഏതാണ്ട് മുപ്പതിലധികം ഇനം ദേശാടന പക്ഷികൾ ഈ ബീച്ച് സന്ദർശിക്കാറുണ്ട്. അവയിൽ 2013 ൽ കേരളത്തിൽ ആദ്യമായി റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ട [[വരമാറൻ മണലൂതി|പെക്റ്ററൽ സാൻഡ്പൈപ്പറും]] കാസ്പിയൻ മണൽകാക്കയും ഉൾപ്പെടുന്നു. ബീച്ചിന്റെ വശത്തുള്ള നീളമുള്ള, വീതിയേറിയ തീരവും പാറക്കെട്ടുകളും ദേശാടന പക്ഷികൾക്ക് സുരക്ഷിതമായ ഇടമാണ്.

== എത്താനുള്ള വഴി ==
'''അടുത്തുള്ള പട്ടണങ്ങൾ/റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനുകൾ:'''

* എടക്കാട് റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ: 2 കി.മീ (1.2 മൈൽ)
* തലശ്ശേരി: 7 കി.മീ (4.3 മൈൽ)
* കണ്ണൂർ: 15 കി.മീ (9.3 മൈൽ)
* മംഗലാപുരം റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ: 151 കി.മീ (94 മൈൽ)

'''റോഡ്'''  

* [[പ്രമാണം:Sign board in the beach.jpg|ലഘുചിത്രം|പ്രവേശന കവാടത്തിലെ സൈൻ ബോർഡ്]]ദേശീയപാത 66-ൽ കണ്ണൂർ പട്ടണത്തിനും തലശ്ശേരി പട്ടണത്തിനും ഇടയിലാണ് ബീച്ച് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ദേശീയപാതയിൽ നിന്ന് ബീച്ചിലേക്ക് അഞ്ച് ഗ്രാമീണ പാതകളുണ്ട്.

'''ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള വിമാനത്താവളം'''
* [[കണ്ണൂർ അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം]]- 25.7 കിലോമീറ്റർ  അകലെ

==ചിത്രശാല==
&lt;gallery&gt;
പ്രമാണം:മുഴപ്പിലങ്ങാട് ഡ്രൈവിംഗ് ബീച്ച്.jpg|മുഴപ്പിലങ്ങാട് ഡ്രൈവിംഗ് ബീച്ച്. [[ധർമ്മടം തുരുത്ത്]] ദൂരെ കാണാം.
File:A view from Muzhappilangad Drive-in Beach of Kerala 02.jpeg|സഞ്ചാരികൾ
പ്രമാണം:Fishermen at work by Shagil Kannur.jpg|ബീച്ചിലെ മത്സ്യത്തൊഴിലാളികൾ
File:Arikkadukka (Stuffed Mussels) from Muzhappilangad beach 01.jpeg|അരിക്കടുക്ക - ബീച്ചിൽ ലഭിക്കുന്ന കല്ലുമ്മക്കായ കൊണ്ടുള്ള ഒരു വിശേഷ വിഭവം
പ്രമാണം:Muzhapilangad-Beach.jpg|മറ്റൊരു ദൃശ്യം
പ്രമാണം:Rocks at Muzhappilangad beach.jpg|ബീച്ചിൻറെ വടക്ക് ഭാഗത്തുള്ള പാറക്കെട്ടുകൾ
പ്രമാണം:Boats at Muzhappilangad Beach.jpg|കടപ്പുറത്തിനടുത്ത് ബോട്ടുകൾ
പ്രമാണം:Muzhappilangad Beach13.jpg|മുഴപ്പിലങ്ങാട് ബീച്ചിലെ പാരാഗ്ലൈഡിംഗ്.
പ്രമാണം:Rocks t Muzhappilangad Beach.jpg|ബീച്ചിന്റെ വടക്കുഭാഗത്തുള്ള പാറക്കെട്ടുകൾ
&lt;/gallery&gt;

== ഇതും കാണുക ==
* [[മുഴപ്പിലങ്ങാട്]]
* [[തലശ്ശേരി]]
* [[ധർമ്മടം]]
* [[ധർമ്മടം ദ്വീപ്]]
* [[കണ്ണൂർ]]

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
{{commonscat|Muzhappilangad Beach}}
* [http://www.youtube.com/watch?v=ygAEU2x6HVQ മുഴപ്പിലങ്ങാട് ബീച്ചിന്റെ ഒരു യൂറ്റ്യൂബ് വീഡിയോ]
* [http://www.muzhappilangadtourism.com/PlanYourTrip.aspx?panel=2  യാത്ര സമ്പന്ധമായ വിവരങ്ങൾക്ക്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151228201333/http://www.muzhappilangadtourism.com/PlanYourTrip.aspx?panel=2 |date=2015-12-28 }}

== അവലംബങ്ങൾ ==
&lt;references /&gt;

{{കണ്ണൂർ - സ്ഥലങ്ങൾ}}
{{Waters of Kerala}}
{{Tourism in Kerala}}


{{കണ്ണൂർ ജില്ല}}

[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ കടൽത്തീരങ്ങൾ]]


{{Kannur-geo-stub}}</text>
      <sha1>9r8mvqtnerq3xhpgkkoh10xezea63fw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4680593</id>
      <parentid>4680592</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T18:28:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Shagil Muzhappilangad</username>
        <id>85069</id>
      </contributor>
      <comment>/* ചിത്രശാല */</comment>
      <origin>4680593</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14147" sha1="1b5xhy97j0y2yjwnynu6xnzjg6ce8tk" xml:space="preserve">{{prettyurl|Muzhappilangad Beach}}
{{coord|11|47|51.75|N|75|26|29.34|E|type:landmark_region:IN_dim:2200|display=title}}
{{Infobox landform
| name              = മുഴപ്പിലങ്ങാട്‌ ബീച്ച്
| other_name        = 
| photo             = Muzhappilangad Drive-in Beach 2.jpg
| photo_width       = 
| photo_alt         = 
| photo_caption     = Muzhappilangad Beach, Thalassery
| map               = India Kerala#India
| map_width         = 
| map_caption       = 
| map_alt           = 
| relief            = 
| label             = 
| label_position    = 
| mark              = 
| marker_size       = 
| location          = [[Muzhappilangad]], [[Tellichery]], India
| grid_ref          = 
| grid_ref_UK       = 
| grid_ref_Ireland  = 
| coordinates       = {{coord|11|47|46.3596|N|75|26|31.308|E|region:IN-KL_type:landmark|display=inline,title}}
| coordinates_ref   = 
| range             = 
| part_of           = 
| water_bodies      = 
| length            = 3.8 km 
| formed_by         = 
| type              = Beach
| free_label_1      = Patrolled by
| free_data_1       = [[Lifeguard]]s 
| free_label_2      = Hazard rating
| free_data_2       = &lt;span style=&quot;color:#fd236b&quot;&gt;'''Low'''&lt;/span&gt;
| free_label_3      = Access
| free_data_3       =   
| embedded          = {{succession links|left=|right=}}
}}

[[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[കണ്ണൂർ ജില്ല|കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ]] തലശ്ശേരിയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന കടൽത്തീരമാണ് '''മുഴപ്പിലങ്ങാട് ബീച്ച്'''. &lt;!-- ഈ കടൽത്തീരത്തെ 4 കിലോമീറ്റർ ദൂരത്തുകൂടിയും വണ്ടി ഓടിക്കാം. --&gt; കണ്ണൂരിനും [[തലശ്ശേരി|തലശ്ശേരിക്കും]] ഇടയ്ക്കുള്ള ദേശീയപാത 66 (മുമ്പ് ദേശീയ പാത 17) ന് സമാന്തരമായി ആണ് ഈ കടൽ തീരം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. കണ്ണൂരിലെ തലശ്ശേരിയിൽ നിന്ന് 7 കിലോമീറ്റർ അകലെയായി ഇത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. കേരളത്തിൽ തീരത്തുകൂടി സുരക്ഷിതമായി വാഹനങ്ങൾ ഓടിക്കാവുന്ന ഏക ബീച്ചും ഏഷ്യയിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഡ്രൈവ് ഇൻ ബീച്ചും മുഴപ്പിലങ്ങാട്‌ ബീച്ച് ആണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://muzhappilangad.entegramam.gov.in/index.php?Itemid=63&amp;id=122&amp;option=com_content&amp;task=view |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-08-26 |archive-date=2012-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120923053146/http://muzhappilangad.entegramam.gov.in/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=122&amp;Itemid=63 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ബീച്ചിലെ മണലിൽ നേരിട്ട് 4 കിലോമീറ്റർ ദൂരം വാഹനമോടിക്കാൻ സാധിക്കും. ആഴം കുറഞ്ഞ കടൽ സുരക്ഷിതമായി കടലിൽ നീന്തുന്നതിനും മറ്റ് സാഹസിക വിനോദങ്ങളിൽ ഏർപ്പെടുന്നതിനും അനുയോജ്യമാണ്.  കടൽ തീരത്തിനു തെക്കുവശത്തായി കടപ്പുറത്തുനിന്നും ഏകദേശം 200 മീറ്റർ അകലെ കടലിൽ കാണുന്നതാണ് [[ധർമ്മടം തുരുത്ത് ]](ദ്വീപ്). ഈ ചെറു ദ്വീപിനെ പ്രാദേശികമായി പച്ചത്തുരുത്ത് എന്നും വിളിക്കുന്നു.

==ഭൂപ്രകൃതി==
തെങ്ങിൻ തോപ്പുകളിലൂടെ വളഞ്ഞുപുളഞ്ഞുകിടക്കുന്ന അഞ്ച് റോഡുകളാണ് ബീച്ചിലേക്ക് നയിക്കുന്നത്. ഏകദേശം 4 കിലോമീറ്റർ നീളമുള്ള ഈ ബീച്ചിന് വടക്ക് കണ്ണൂരിന്റെ നല്ല കാഴ്ച ലഭിക്കാൻ പാകത്തിൽ വിശാലമായ ഒരു വലിയ അർദ്ധവൃത്താകാരമാണുള്ളത്. എടക്കാട് മുതൽ ധർമ്മടം ദ്വീപ് വരെ 4 കിലോമീറ്റർ നീളമുള്ള ഡ്രൈവ്-ഇൻ ബീച്ച് വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നു. കടൽത്തീരത്തുകൂടി വെള്ളത്തിലും കരയിലുമായി വാഹനം ഓടിച്ച് യാത്രചെയ്യാൻ (ഡ്രൈവ്-ഇൻ-ബീച്ച്) കഴിയും. വേലിയേറ്റ സമയത്ത് വെള്ളം കയറി നനയുമ്പോൾ ഇവിടെയുള്ള മണലിന് ഉറപ്പ് വർദ്ധിക്കുന്നതിനാൽ വാഹനങ്ങളുടെ ടയറുകൾ മണലിൽ താഴുകയില്ല. ബീച്ചിൽ വാഹനമോടിക്കുന്നതിനുള്ള വേഗത പരിധി മണിക്കൂറിൽ 20 കിലോമീറ്ററായി പരിമിതപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. കടൽത്തീരത്തെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയുള്ള പ്രകൃതിദത്തമായ കറുത്ത പാറകൾ സമുദ്രത്തിന്റെ ശക്തമായ പ്രവാഹങ്ങളിൽ നിന്ന് തീരത്തെ സംരക്ഷിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട് ഈ ബീച്ച് നീന്തൽക്കാരുടെ പറുദീസയായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.  താരതമ്യേന ആഴം കുറവായതിനാൽ സുരക്ഷിതമായി കടലിൽ ഇറങ്ങാൻ സാധിക്കുന്നു. തെക്കേ അറ്റം [[അഞ്ചരക്കണ്ടി പുഴ|അഞ്ചരക്കണ്ടി പുഴയുടെ]] [[അഴിമുഖം]] ആണ്.

== ടൂറിസം ==
1990 കളുടെ അവസാനം മുതൽ, ശൈത്യകാലത്ത് യൂറോപ്യന്മാരുടെയും മറ്റ് വിദേശ വിനോദസഞ്ചാരികളുടെ സ്ഥിരമായ ഒഴുക്ക് ബീച്ചിലേക്ക് ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. നവീകരണത്തിനുശേഷം തുറന്നുകൊടുത്ത ബീച്ച് സന്ദർശകർക്ക് വിപുലമായ സൗകര്യങ്ങൾ ഒരുക്കിയിട്ടുണ്ട്. വിശാലമായ ബീച്ചിലെ മണൽ സുഗമമായ ഡ്രൈവിംഗിന് അനുയോജ്യമാകും വിധം ഉറച്ചതാണ്. നിരവധി റിസോർട്ടുകളും കഫറ്റേറിയകളും ബീച്ചിനോട് ചേർന്ന് പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. ഇരുവശങ്ങളിലായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പാറക്കൂട്ടങ്ങളിൽ ധാരാളം [[കല്ലുമ്മക്കായ]] (ഒരിനം കക്ക) ഉണ്ട്. ശൈത്യകാലങ്ങളിൽ ധാരാളം ദേശാടന പക്ഷികൾ ഇവിടെ വിരുന്നു വരാറുള്ളതിനാൽ വിദൂര സ്ഥലങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള പക്ഷി നിരീക്ഷകരെയും ബീച്ച് ആകർഷിക്കുന്നു. വടക്ക് ഭാഗത്ത് 2 കിലോമീറ്റർ നീളത്തിൽ നടപ്പാത (Walk way) നിർമ്മിച്ചിട്ടുണ്ട്. സീസണിൽ പ്രതിദിനം ശരാശരി 2000 വാഹനങ്ങളും 8000 സഞ്ചാരികളും എത്തിച്ചേരുന്നു. കടൽത്തീരത്ത് നിന്ന് ഏകദേശം 100–200 മീറ്റർ തെക്കായി ധർമ്മടം ദ്വീപ് (പച്ചത്തുരുത്ത്) എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഒരു സ്വകാര്യ ദ്വീപുണ്ട്.

== പക്ഷിനിരീക്ഷണ കേന്ദ്രം ==
ശൈത്യകാലത്ത് ഏതാണ്ട് മുപ്പതിലധികം ഇനം ദേശാടന പക്ഷികൾ ഈ ബീച്ച് സന്ദർശിക്കാറുണ്ട്. അവയിൽ 2013 ൽ കേരളത്തിൽ ആദ്യമായി റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ട [[വരമാറൻ മണലൂതി|പെക്റ്ററൽ സാൻഡ്പൈപ്പറും]] കാസ്പിയൻ മണൽകാക്കയും ഉൾപ്പെടുന്നു. ബീച്ചിന്റെ വശത്തുള്ള നീളമുള്ള, വീതിയേറിയ തീരവും പാറക്കെട്ടുകളും ദേശാടന പക്ഷികൾക്ക് സുരക്ഷിതമായ ഇടമാണ്.

== എത്താനുള്ള വഴി ==
'''അടുത്തുള്ള പട്ടണങ്ങൾ/റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനുകൾ:'''

* എടക്കാട് റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ: 2 കി.മീ (1.2 മൈൽ)
* തലശ്ശേരി: 7 കി.മീ (4.3 മൈൽ)
* കണ്ണൂർ: 15 കി.മീ (9.3 മൈൽ)
* മംഗലാപുരം റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ: 151 കി.മീ (94 മൈൽ)

'''റോഡ്'''  

* [[പ്രമാണം:Sign board in the beach.jpg|ലഘുചിത്രം|പ്രവേശന കവാടത്തിലെ സൈൻ ബോർഡ്]]ദേശീയപാത 66-ൽ കണ്ണൂർ പട്ടണത്തിനും തലശ്ശേരി പട്ടണത്തിനും ഇടയിലാണ് ബീച്ച് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ദേശീയപാതയിൽ നിന്ന് ബീച്ചിലേക്ക് അഞ്ച് ഗ്രാമീണ പാതകളുണ്ട്.

'''ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള വിമാനത്താവളം'''
* [[കണ്ണൂർ അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം]]- 25.7 കിലോമീറ്റർ  അകലെ

==ചിത്രശാല==
&lt;gallery&gt;
പ്രമാണം:മുഴപ്പിലങ്ങാട് ഡ്രൈവിംഗ് ബീച്ച്.jpg|മുഴപ്പിലങ്ങാട് ഡ്രൈവിംഗ് ബീച്ച്. [[ധർമ്മടം തുരുത്ത്]] ദൂരെ കാണാം.
File:A view from Muzhappilangad Drive-in Beach of Kerala 02.jpeg|സഞ്ചാരികൾ
പ്രമാണം:Fishermen at work by Shagil Kannur.jpg|ബീച്ചിലെ മത്സ്യത്തൊഴിലാളികൾ
File:Arikkadukka (Stuffed Mussels) from Muzhappilangad beach 01.jpeg|അരിക്കടുക്ക - ബീച്ചിൽ ലഭിക്കുന്ന കല്ലുമ്മക്കായ കൊണ്ടുള്ള ഒരു വിശേഷ വിഭവം
പ്രമാണം:Muzhapilangad-Beach.jpg|മറ്റൊരു ദൃശ്യം
പ്രമാണം:Rocks at Muzhappilangad beach.jpg|ബീച്ചിൻറെ വടക്ക് ഭാഗത്തുള്ള പാറക്കെട്ടുകൾ
പ്രമാണം:Boats at Muzhappilangad Beach.jpg|കടപ്പുറത്തിനടുത്ത് ബോട്ടുകൾ
പ്രമാണം:Muzhappilangad Beach13.jpg|മുഴപ്പിലങ്ങാട് ബീച്ചിലെ പാരാഗ്ലൈഡിംഗ്.
File:A view from Muzhappilangad Drive-in Beach of Kerala.jpeg|ബീച്ചിന്റെ തെക്ക്ഭാഗത്തുള്ള പാറക്കെട്ടുകൾ
&lt;/gallery&gt;

== ഇതും കാണുക ==
* [[മുഴപ്പിലങ്ങാട്]]
* [[തലശ്ശേരി]]
* [[ധർമ്മടം]]
* [[ധർമ്മടം ദ്വീപ്]]
* [[കണ്ണൂർ]]

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
{{commonscat|Muzhappilangad Beach}}
* [http://www.youtube.com/watch?v=ygAEU2x6HVQ മുഴപ്പിലങ്ങാട് ബീച്ചിന്റെ ഒരു യൂറ്റ്യൂബ് വീഡിയോ]
* [http://www.muzhappilangadtourism.com/PlanYourTrip.aspx?panel=2  യാത്ര സമ്പന്ധമായ വിവരങ്ങൾക്ക്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151228201333/http://www.muzhappilangadtourism.com/PlanYourTrip.aspx?panel=2 |date=2015-12-28 }}

== അവലംബങ്ങൾ ==
&lt;references /&gt;

{{കണ്ണൂർ - സ്ഥലങ്ങൾ}}
{{Waters of Kerala}}
{{Tourism in Kerala}}


{{കണ്ണൂർ ജില്ല}}

[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ കടൽത്തീരങ്ങൾ]]


{{Kannur-geo-stub}}</text>
      <sha1>1b5xhy97j0y2yjwnynu6xnzjg6ce8tk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4680629</id>
      <parentid>4680593</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T04:07:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4680629</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14229" sha1="bwuuktzxul3pxcf61rrz690fg7cd0on" xml:space="preserve">{{prettyurl|Muzhappilangad Beach}}
{{coord|11|47|51.75|N|75|26|29.34|E|type:landmark_region:IN_dim:2200|display=title}}
{{Infobox landform
| name              = മുഴപ്പിലങ്ങാട്‌ ബീച്ച്
| other_name        = 
| photo             = Muzhappilangad Drive-in Beach 2.jpg
| photo_width       = 
| photo_alt         = 
| photo_caption     = Muzhappilangad Beach, Thalassery
| map               = India Kerala#India
| map_width         = 
| map_caption       = 
| map_alt           = 
| relief            = 
| label             = 
| label_position    = 
| mark              = 
| marker_size       = 
| location          = [[Muzhappilangad]], [[Tellichery]], India
| grid_ref          = 
| grid_ref_UK       = 
| grid_ref_Ireland  = 
| coordinates       = {{coord|11|47|46.3596|N|75|26|31.308|E|region:IN-KL_type:landmark|display=inline,title}}
| coordinates_ref   = 
| range             = 
| part_of           = 
| water_bodies      = 
| length            = 3.8 km 
| formed_by         = 
| type              = Beach
| free_label_1      = Patrolled by
| free_data_1       = [[Lifeguard]]s 
| free_label_2      = Hazard rating
| free_data_2       = &lt;span style=&quot;color:#fd236b&quot;&gt;'''Low'''&lt;/span&gt;
| free_label_3      = Access
| free_data_3       =   
| embedded          = {{succession links|left=|right=}}
}}

[[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[കണ്ണൂർ ജില്ല|കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ]] [[തലശ്ശേരി|തലശ്ശേരിയിൽ]] സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന കടൽത്തീരമാണ് '''മുഴപ്പിലങ്ങാട് ബീച്ച്'''. &lt;!-- ഈ കടൽത്തീരത്തെ 4 കിലോമീറ്റർ ദൂരത്തുകൂടിയും വണ്ടി ഓടിക്കാം. --&gt; കണ്ണൂരിനും [[തലശ്ശേരി|തലശ്ശേരിക്കും]] ഇടയ്ക്കുള്ള [[ദേശീയപാത 66 (ഇന്ത്യ)|ദേശീയപാത 66]] (മുമ്പ് ദേശീയ പാത 17) ന് സമാന്തരമായി ആണ് ഈ കടൽ തീരം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. കണ്ണൂരിലെ തലശ്ശേരിയിൽ നിന്ന് 7 കിലോമീറ്റർ അകലെയായി ഇത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. കേരളത്തിൽ തീരത്തുകൂടി സുരക്ഷിതമായി വാഹനങ്ങൾ ഓടിക്കാവുന്ന ഏക ബീച്ചും ഏഷ്യയിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഡ്രൈവ് ഇൻ ബീച്ചും മുഴപ്പിലങ്ങാട്‌ ബീച്ച് ആണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://muzhappilangad.entegramam.gov.in/index.php?Itemid=63&amp;id=122&amp;option=com_content&amp;task=view |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-08-26 |archive-date=2012-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120923053146/http://muzhappilangad.entegramam.gov.in/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=122&amp;Itemid=63 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ബീച്ചിലെ മണലിൽ നേരിട്ട് 4 കിലോമീറ്റർ ദൂരം വാഹനമോടിക്കാൻ സാധിക്കും. ആഴം കുറഞ്ഞ കടൽ സുരക്ഷിതമായി കടലിൽ നീന്തുന്നതിനും മറ്റ് സാഹസിക വിനോദങ്ങളിൽ ഏർപ്പെടുന്നതിനും അനുയോജ്യമാണ്.  കടൽ തീരത്തിനു തെക്കുവശത്തായി കടപ്പുറത്തുനിന്നും ഏകദേശം 200 മീറ്റർ അകലെ കടലിൽ കാണുന്നതാണ് [[ധർമ്മടം തുരുത്ത് ]](ദ്വീപ്). ഈ ചെറു ദ്വീപിനെ പ്രാദേശികമായി പച്ചത്തുരുത്ത് എന്നും വിളിക്കുന്നു.

==ഭൂപ്രകൃതി==
തെങ്ങിൻ തോപ്പുകളിലൂടെ വളഞ്ഞുപുളഞ്ഞുകിടക്കുന്ന അഞ്ച് റോഡുകളാണ് ബീച്ചിലേക്ക് നയിക്കുന്നത്. ഏകദേശം 4 കിലോമീറ്റർ നീളമുള്ള ഈ ബീച്ചിന് വടക്ക് കണ്ണൂരിന്റെ നല്ല കാഴ്ച ലഭിക്കാൻ പാകത്തിൽ വിശാലമായ ഒരു വലിയ അർദ്ധവൃത്താകാരമാണുള്ളത്. എടക്കാട് മുതൽ ധർമ്മടം ദ്വീപ് വരെ 4 കിലോമീറ്റർ നീളമുള്ള ഡ്രൈവ്-ഇൻ ബീച്ച് വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നു. കടൽത്തീരത്തുകൂടി വെള്ളത്തിലും കരയിലുമായി വാഹനം ഓടിച്ച് യാത്രചെയ്യാൻ (ഡ്രൈവ്-ഇൻ-ബീച്ച്) കഴിയും. വേലിയേറ്റ സമയത്ത് വെള്ളം കയറി നനയുമ്പോൾ ഇവിടെയുള്ള മണലിന് ഉറപ്പ് വർദ്ധിക്കുന്നതിനാൽ വാഹനങ്ങളുടെ ടയറുകൾ മണലിൽ താഴുകയില്ല. ബീച്ചിൽ വാഹനമോടിക്കുന്നതിനുള്ള വേഗത പരിധി മണിക്കൂറിൽ 20 കിലോമീറ്ററായി പരിമിതപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. കടൽത്തീരത്തെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയുള്ള പ്രകൃതിദത്തമായ കറുത്ത പാറകൾ സമുദ്രത്തിന്റെ ശക്തമായ പ്രവാഹങ്ങളിൽ നിന്ന് തീരത്തെ സംരക്ഷിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട് ഈ ബീച്ച് നീന്തൽക്കാരുടെ പറുദീസയായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.  താരതമ്യേന ആഴം കുറവായതിനാൽ സുരക്ഷിതമായി കടലിൽ ഇറങ്ങാൻ സാധിക്കുന്നു. തെക്കേ അറ്റം [[അഞ്ചരക്കണ്ടി പുഴ|അഞ്ചരക്കണ്ടി പുഴയുടെ]] [[അഴിമുഖം]] ആണ്.

== ടൂറിസം ==
1990 കളുടെ അവസാനം മുതൽ, ശൈത്യകാലത്ത് യൂറോപ്യന്മാരുടെയും മറ്റ് വിദേശ വിനോദസഞ്ചാരികളുടെ സ്ഥിരമായ ഒഴുക്ക് ബീച്ചിലേക്ക് ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. നവീകരണത്തിനുശേഷം തുറന്നുകൊടുത്ത ബീച്ച് സന്ദർശകർക്ക് വിപുലമായ സൗകര്യങ്ങൾ ഒരുക്കിയിട്ടുണ്ട്. വിശാലമായ ബീച്ചിലെ മണൽ സുഗമമായ ഡ്രൈവിംഗിന് അനുയോജ്യമാകും വിധം ഉറച്ചതാണ്. നിരവധി റിസോർട്ടുകളും കഫറ്റേറിയകളും ബീച്ചിനോട് ചേർന്ന് പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. ഇരുവശങ്ങളിലായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പാറക്കൂട്ടങ്ങളിൽ ധാരാളം [[കല്ലുമ്മക്കായ]] (ഒരിനം കക്ക) ഉണ്ട്. ശൈത്യകാലങ്ങളിൽ ധാരാളം ദേശാടന പക്ഷികൾ ഇവിടെ വിരുന്നു വരാറുള്ളതിനാൽ വിദൂര സ്ഥലങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള പക്ഷി നിരീക്ഷകരെയും ബീച്ച് ആകർഷിക്കുന്നു. വടക്ക് ഭാഗത്ത് 2 കിലോമീറ്റർ നീളത്തിൽ നടപ്പാത (Walk way) നിർമ്മിച്ചിട്ടുണ്ട്. സീസണിൽ പ്രതിദിനം ശരാശരി 2000 വാഹനങ്ങളും 8000 സഞ്ചാരികളും എത്തിച്ചേരുന്നു. കടൽത്തീരത്ത് നിന്ന് ഏകദേശം 100–200 മീറ്റർ തെക്കായി ധർമ്മടം ദ്വീപ് (പച്ചത്തുരുത്ത്) എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഒരു സ്വകാര്യ ദ്വീപുണ്ട്.

== പക്ഷിനിരീക്ഷണ കേന്ദ്രം ==
ശൈത്യകാലത്ത് ഏതാണ്ട് മുപ്പതിലധികം ഇനം ദേശാടന പക്ഷികൾ ഈ ബീച്ച് സന്ദർശിക്കാറുണ്ട്. അവയിൽ 2013 ൽ കേരളത്തിൽ ആദ്യമായി റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ട [[വരമാറൻ മണലൂതി|പെക്റ്ററൽ സാൻഡ്പൈപ്പറും]] കാസ്പിയൻ മണൽകാക്കയും ഉൾപ്പെടുന്നു. ബീച്ചിന്റെ വശത്തുള്ള നീളമുള്ള, വീതിയേറിയ തീരവും പാറക്കെട്ടുകളും ദേശാടന പക്ഷികൾക്ക് സുരക്ഷിതമായ ഇടമാണ്.

== എത്താനുള്ള വഴി ==
'''അടുത്തുള്ള പട്ടണങ്ങൾ/റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനുകൾ:'''

* എടക്കാട് റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ: 2 കി.മീ (1.2 മൈൽ)
* തലശ്ശേരി: 7 കി.മീ (4.3 മൈൽ)
* കണ്ണൂർ: 15 കി.മീ (9.3 മൈൽ)
* മംഗലാപുരം റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ: 151 കി.മീ (94 മൈൽ)

'''റോഡ്'''  

* [[പ്രമാണം:Sign board in the beach.jpg|ലഘുചിത്രം|പ്രവേശന കവാടത്തിലെ സൈൻ ബോർഡ്]]ദേശീയപാത 66-ൽ കണ്ണൂർ പട്ടണത്തിനും തലശ്ശേരി പട്ടണത്തിനും ഇടയിലാണ് ബീച്ച് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ദേശീയപാതയിൽ നിന്ന് ബീച്ചിലേക്ക് അഞ്ച് ഗ്രാമീണ പാതകളുണ്ട്.

'''ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള വിമാനത്താവളം'''
* [[കണ്ണൂർ അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം]]- 25.7 കിലോമീറ്റർ  അകലെ

==ചിത്രശാല==
&lt;gallery&gt;
പ്രമാണം:മുഴപ്പിലങ്ങാട് ഡ്രൈവിംഗ് ബീച്ച്.jpg|മുഴപ്പിലങ്ങാട് ഡ്രൈവിംഗ് ബീച്ച്. [[ധർമ്മടം തുരുത്ത്]] ദൂരെ കാണാം.
File:A view from Muzhappilangad Drive-in Beach of Kerala 02.jpeg|സഞ്ചാരികൾ
പ്രമാണം:Fishermen at work by Shagil Kannur.jpg|ബീച്ചിലെ മത്സ്യത്തൊഴിലാളികൾ
File:Arikkadukka (Stuffed Mussels) from Muzhappilangad beach 01.jpeg|അരിക്കടുക്ക - ബീച്ചിൽ ലഭിക്കുന്ന കല്ലുമ്മക്കായ കൊണ്ടുള്ള ഒരു വിശേഷ വിഭവം
പ്രമാണം:Muzhapilangad-Beach.jpg|മറ്റൊരു ദൃശ്യം
പ്രമാണം:Rocks at Muzhappilangad beach.jpg|ബീച്ചിൻറെ വടക്ക് ഭാഗത്തുള്ള പാറക്കെട്ടുകൾ
പ്രമാണം:Boats at Muzhappilangad Beach.jpg|കടപ്പുറത്തിനടുത്ത് ബോട്ടുകൾ
പ്രമാണം:Muzhappilangad Beach13.jpg|മുഴപ്പിലങ്ങാട് ബീച്ചിലെ പാരാഗ്ലൈഡിംഗ്.
File:A view from Muzhappilangad Drive-in Beach of Kerala.jpeg|ബീച്ചിന്റെ തെക്ക്ഭാഗത്തുള്ള പാറക്കെട്ടുകൾ
&lt;/gallery&gt;

== ഇതും കാണുക ==
* [[മുഴപ്പിലങ്ങാട്]]
* [[തലശ്ശേരി]]
* [[ധർമ്മടം]]
* [[ധർമ്മടം ദ്വീപ്]]
* [[കണ്ണൂർ]]

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
{{commonscat|Muzhappilangad Beach}}
* [http://www.youtube.com/watch?v=ygAEU2x6HVQ മുഴപ്പിലങ്ങാട് ബീച്ചിന്റെ ഒരു യൂറ്റ്യൂബ് വീഡിയോ]
* [http://www.muzhappilangadtourism.com/PlanYourTrip.aspx?panel=2  യാത്ര സമ്പന്ധമായ വിവരങ്ങൾക്ക്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151228201333/http://www.muzhappilangadtourism.com/PlanYourTrip.aspx?panel=2 |date=2015-12-28 }}

== അവലംബങ്ങൾ ==
&lt;references /&gt;

{{കണ്ണൂർ - സ്ഥലങ്ങൾ}}
{{Waters of Kerala}}
{{Tourism in Kerala}}


{{കണ്ണൂർ ജില്ല}}

[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ കടൽത്തീരങ്ങൾ]]


{{Kannur-geo-stub}}</text>
      <sha1>bwuuktzxul3pxcf61rrz690fg7cd0on</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4680644</id>
      <parentid>4680629</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T04:45:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Shagil Muzhappilangad</username>
        <id>85069</id>
      </contributor>
      <origin>4680644</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14248" sha1="b2yftmmakbwv6xcw85bj08mo62s0460" xml:space="preserve">{{prettyurl|Muzhappilangad Beach}}
{{coord|11|47|51.75|N|75|26|29.34|E|type:landmark_region:IN_dim:2200|display=title}}
{{Infobox landform
| name              = മുഴപ്പിലങ്ങാട്‌ ബീച്ച്
| other_name        = 
| photo             = Muzhappilangad Drive-in Beach 2.jpg
| photo_width       = 
| photo_alt         = 
| photo_caption     = Muzhappilangad Beach, Thalassery
| map               = India Kerala#India
| map_width         = 
| map_caption       = 
| map_alt           = 
| relief            = 
| label             = 
| label_position    = 
| mark              = 
| marker_size       = 
| location          = [[Muzhappilangad]], [[Tellichery]], India
| grid_ref          = 
| grid_ref_UK       = 
| grid_ref_Ireland  = 
| coordinates       = {{coord|11|47|46.3596|N|75|26|31.308|E|region:IN-KL_type:landmark|display=inline,title}}
| coordinates_ref   = 
| range             = 
| part_of           = 
| water_bodies      = 
| length            = 3.8 km 
| formed_by         = 
| type              = Beach
| free_label_1      = Patrolled by
| free_data_1       = [[Lifeguard]]s 
| free_label_2      = Hazard rating
| free_data_2       = &lt;span style=&quot;color:#fd236b&quot;&gt;'''Low'''&lt;/span&gt;
| free_label_3      = Access
| free_data_3       =   
| embedded          = {{succession links|left=|right=}}
}}

[[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[കണ്ണൂർ ജില്ല|കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ]] [[തലശ്ശേരി|തലശ്ശേരിക്ക്]] സമീപം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന കടൽത്തീരമാണ് '''മുഴപ്പിലങ്ങാട് ബീച്ച്'''. &lt;!-- ഈ കടൽത്തീരത്തെ 4 കിലോമീറ്റർ ദൂരത്തുകൂടിയും വണ്ടി ഓടിക്കാം. --&gt; കണ്ണൂരിനും [[തലശ്ശേരി|തലശ്ശേരിക്കും]] ഇടയ്ക്കുള്ള [[ദേശീയപാത 66 (ഇന്ത്യ)|ദേശീയപാത 66]] (മുമ്പ് ദേശീയ പാത 17) ന് സമാന്തരമായി ആണ് ഈ കടൽ തീരം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. കണ്ണൂരിലെ തലശ്ശേരിയിൽ നിന്ന് 7 കിലോമീറ്റർ അകലെയായി ഇത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. കേരളത്തിൽ തീരത്തുകൂടി സുരക്ഷിതമായി വാഹനങ്ങൾ ഓടിക്കാവുന്ന ഏക ബീച്ചും ഏഷ്യയിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഡ്രൈവ് ഇൻ ബീച്ചും മുഴപ്പിലങ്ങാട്‌ ബീച്ച് ആണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://muzhappilangad.entegramam.gov.in/index.php?Itemid=63&amp;id=122&amp;option=com_content&amp;task=view |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-08-26 |archive-date=2012-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120923053146/http://muzhappilangad.entegramam.gov.in/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=122&amp;Itemid=63 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ബീച്ചിലെ മണലിൽ നേരിട്ട് 4 കിലോമീറ്റർ ദൂരം വാഹനമോടിക്കാൻ സാധിക്കും. ആഴം കുറഞ്ഞ കടൽ സുരക്ഷിതമായി കടലിൽ നീന്തുന്നതിനും മറ്റ് സാഹസിക വിനോദങ്ങളിൽ ഏർപ്പെടുന്നതിനും അനുയോജ്യമാണ്.  കടൽ തീരത്തിനു തെക്കുവശത്തായി കടപ്പുറത്തുനിന്നും ഏകദേശം 200 മീറ്റർ അകലെ കടലിൽ കാണുന്നതാണ് [[ധർമ്മടം തുരുത്ത് ]](ദ്വീപ്). ഈ ചെറു ദ്വീപിനെ പ്രാദേശികമായി പച്ചത്തുരുത്ത് എന്നും വിളിക്കുന്നു.

==ഭൂപ്രകൃതി==
തെങ്ങിൻ തോപ്പുകളിലൂടെ വളഞ്ഞുപുളഞ്ഞുകിടക്കുന്ന അഞ്ച് റോഡുകളാണ് ബീച്ചിലേക്ക് നയിക്കുന്നത്. ഏകദേശം 4 കിലോമീറ്റർ നീളമുള്ള ഈ ബീച്ചിന് വടക്ക് കണ്ണൂരിന്റെ നല്ല കാഴ്ച ലഭിക്കാൻ പാകത്തിൽ വിശാലമായ ഒരു വലിയ അർദ്ധവൃത്താകാരമാണുള്ളത്. എടക്കാട് മുതൽ ധർമ്മടം ദ്വീപ് വരെ 4 കിലോമീറ്റർ നീളമുള്ള ഡ്രൈവ്-ഇൻ ബീച്ച് വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നു. കടൽത്തീരത്തുകൂടി വെള്ളത്തിലും കരയിലുമായി വാഹനം ഓടിച്ച് യാത്രചെയ്യാൻ (ഡ്രൈവ്-ഇൻ-ബീച്ച്) കഴിയും. വേലിയേറ്റ സമയത്ത് വെള്ളം കയറി നനയുമ്പോൾ ഇവിടെയുള്ള മണലിന് ഉറപ്പ് വർദ്ധിക്കുന്നതിനാൽ വാഹനങ്ങളുടെ ടയറുകൾ മണലിൽ താഴുകയില്ല. ബീച്ചിൽ വാഹനമോടിക്കുന്നതിനുള്ള വേഗത പരിധി മണിക്കൂറിൽ 20 കിലോമീറ്ററായി പരിമിതപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. കടൽത്തീരത്തെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയുള്ള പ്രകൃതിദത്തമായ കറുത്ത പാറകൾ സമുദ്രത്തിന്റെ ശക്തമായ പ്രവാഹങ്ങളിൽ നിന്ന് തീരത്തെ സംരക്ഷിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട് ഈ ബീച്ച് നീന്തൽക്കാരുടെ പറുദീസയായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.  താരതമ്യേന ആഴം കുറവായതിനാൽ സുരക്ഷിതമായി കടലിൽ ഇറങ്ങാൻ സാധിക്കുന്നു. തെക്കേ അറ്റം [[അഞ്ചരക്കണ്ടി പുഴ|അഞ്ചരക്കണ്ടി പുഴയുടെ]] [[അഴിമുഖം]] ആണ്.

== ടൂറിസം ==
1990 കളുടെ അവസാനം മുതൽ, ശൈത്യകാലത്ത് യൂറോപ്യന്മാരുടെയും മറ്റ് വിദേശ വിനോദസഞ്ചാരികളുടെ സ്ഥിരമായ ഒഴുക്ക് ബീച്ചിലേക്ക് ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. നവീകരണത്തിനുശേഷം തുറന്നുകൊടുത്ത ബീച്ച് സന്ദർശകർക്ക് വിപുലമായ സൗകര്യങ്ങൾ ഒരുക്കിയിട്ടുണ്ട്. വിശാലമായ ബീച്ചിലെ മണൽ സുഗമമായ ഡ്രൈവിംഗിന് അനുയോജ്യമാകും വിധം ഉറച്ചതാണ്. നിരവധി റിസോർട്ടുകളും കഫറ്റേറിയകളും ബീച്ചിനോട് ചേർന്ന് പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. ഇരുവശങ്ങളിലായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പാറക്കൂട്ടങ്ങളിൽ ധാരാളം [[കല്ലുമ്മക്കായ]] (ഒരിനം കക്ക) ഉണ്ട്. ശൈത്യകാലങ്ങളിൽ ധാരാളം ദേശാടന പക്ഷികൾ ഇവിടെ വിരുന്നു വരാറുള്ളതിനാൽ വിദൂര സ്ഥലങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള പക്ഷി നിരീക്ഷകരെയും ബീച്ച് ആകർഷിക്കുന്നു. വടക്ക് ഭാഗത്ത് 2 കിലോമീറ്റർ നീളത്തിൽ നടപ്പാത (Walk way) നിർമ്മിച്ചിട്ടുണ്ട്. സീസണിൽ പ്രതിദിനം ശരാശരി 2000 വാഹനങ്ങളും 8000 സഞ്ചാരികളും എത്തിച്ചേരുന്നു. കടൽത്തീരത്ത് നിന്ന് ഏകദേശം 100–200 മീറ്റർ തെക്കായി ധർമ്മടം ദ്വീപ് (പച്ചത്തുരുത്ത്) എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഒരു സ്വകാര്യ ദ്വീപുണ്ട്.

== പക്ഷിനിരീക്ഷണ കേന്ദ്രം ==
ശൈത്യകാലത്ത് ഏതാണ്ട് മുപ്പതിലധികം ഇനം ദേശാടന പക്ഷികൾ ഈ ബീച്ച് സന്ദർശിക്കാറുണ്ട്. അവയിൽ 2013 ൽ കേരളത്തിൽ ആദ്യമായി റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ട [[വരമാറൻ മണലൂതി|പെക്റ്ററൽ സാൻഡ്പൈപ്പറും]] കാസ്പിയൻ മണൽകാക്കയും ഉൾപ്പെടുന്നു. ബീച്ചിന്റെ വശത്തുള്ള നീളമുള്ള, വീതിയേറിയ തീരവും പാറക്കെട്ടുകളും ദേശാടന പക്ഷികൾക്ക് സുരക്ഷിതമായ ഇടമാണ്.

== എത്താനുള്ള വഴി ==
'''അടുത്തുള്ള പട്ടണങ്ങൾ/റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനുകൾ:'''

* എടക്കാട് റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ: 2 കി.മീ (1.2 മൈൽ)
* തലശ്ശേരി: 7 കി.മീ (4.3 മൈൽ)
* കണ്ണൂർ: 15 കി.മീ (9.3 മൈൽ)
* മംഗലാപുരം റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ: 151 കി.മീ (94 മൈൽ)

'''റോഡ്'''  

* [[പ്രമാണം:Sign board in the beach.jpg|ലഘുചിത്രം|പ്രവേശന കവാടത്തിലെ സൈൻ ബോർഡ്]]ദേശീയപാത 66-ൽ കണ്ണൂർ പട്ടണത്തിനും തലശ്ശേരി പട്ടണത്തിനും ഇടയിലാണ് ബീച്ച് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ദേശീയപാതയിൽ നിന്ന് ബീച്ചിലേക്ക് അഞ്ച് ഗ്രാമീണ പാതകളുണ്ട്.

'''ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള വിമാനത്താവളം'''
* [[കണ്ണൂർ അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം]]- 25.7 കിലോമീറ്റർ  അകലെ

==ചിത്രശാല==
&lt;gallery&gt;
പ്രമാണം:മുഴപ്പിലങ്ങാട് ഡ്രൈവിംഗ് ബീച്ച്.jpg|മുഴപ്പിലങ്ങാട് ഡ്രൈവിംഗ് ബീച്ച്. [[ധർമ്മടം തുരുത്ത്]] ദൂരെ കാണാം.
File:A view from Muzhappilangad Drive-in Beach of Kerala 02.jpeg|സഞ്ചാരികൾ
പ്രമാണം:Fishermen at work by Shagil Kannur.jpg|ബീച്ചിലെ മത്സ്യത്തൊഴിലാളികൾ
File:Arikkadukka (Stuffed Mussels) from Muzhappilangad beach 01.jpeg|അരിക്കടുക്ക - ബീച്ചിൽ ലഭിക്കുന്ന കല്ലുമ്മക്കായ കൊണ്ടുള്ള ഒരു വിശേഷ വിഭവം
പ്രമാണം:Muzhapilangad-Beach.jpg|മറ്റൊരു ദൃശ്യം
പ്രമാണം:Rocks at Muzhappilangad beach.jpg|ബീച്ചിൻറെ വടക്ക് ഭാഗത്തുള്ള പാറക്കെട്ടുകൾ
പ്രമാണം:Boats at Muzhappilangad Beach.jpg|കടപ്പുറത്തിനടുത്ത് ബോട്ടുകൾ
പ്രമാണം:Muzhappilangad Beach13.jpg|മുഴപ്പിലങ്ങാട് ബീച്ചിലെ പാരാഗ്ലൈഡിംഗ്.
File:A view from Muzhappilangad Drive-in Beach of Kerala.jpeg|ബീച്ചിന്റെ തെക്ക്ഭാഗത്തുള്ള പാറക്കെട്ടുകൾ
&lt;/gallery&gt;

== ഇതും കാണുക ==
* [[മുഴപ്പിലങ്ങാട്]]
* [[തലശ്ശേരി]]
* [[ധർമ്മടം]]
* [[ധർമ്മടം ദ്വീപ്]]
* [[കണ്ണൂർ]]

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
{{commonscat|Muzhappilangad Beach}}
* [http://www.youtube.com/watch?v=ygAEU2x6HVQ മുഴപ്പിലങ്ങാട് ബീച്ചിന്റെ ഒരു യൂറ്റ്യൂബ് വീഡിയോ]
* [http://www.muzhappilangadtourism.com/PlanYourTrip.aspx?panel=2  യാത്ര സമ്പന്ധമായ വിവരങ്ങൾക്ക്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151228201333/http://www.muzhappilangadtourism.com/PlanYourTrip.aspx?panel=2 |date=2015-12-28 }}

== അവലംബങ്ങൾ ==
&lt;references /&gt;

{{കണ്ണൂർ - സ്ഥലങ്ങൾ}}
{{Waters of Kerala}}
{{Tourism in Kerala}}


{{കണ്ണൂർ ജില്ല}}

[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ കടൽത്തീരങ്ങൾ]]


{{Kannur-geo-stub}}</text>
      <sha1>b2yftmmakbwv6xcw85bj08mo62s0460</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ബ്ലൂ ജെയ്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9053</id>
    <revision>
      <id>4680623</id>
      <parentid>4524249</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T23:30:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>4680623</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2979" sha1="5f09vb8ej737srhq38q7i96xxi0ghty" xml:space="preserve">{{prettyurl|Blue Jay}} 
{{Orphan|date=നവംബർ 2010}}
{{Taxobox
| name =  ബ്ലൂ ജെയ് &lt;br /&gt; Blue Jay
| image = Cyanocitta-cristata-004.jpg
| image_width = 250px
| image_caption = Subspecies ''C. c. bromia'' in [[Moncton]], [[New Brunswick]]
| status =LC
| status_system = iucn3.1
| regnum = [[ജന്തു]]
| phylum = [[Chordate|കോർഡേറ്റ]]
| classis = [[Bird|പക്ഷി]]
| ordo = [[Passeriformes]]
| familia = [[Corvidae|കോർവിഡെ]]
| genus = ''[[Cyanocitta|സൈയാനോസിറ്റ]]''
| species = '''''C. cristata'''''
| binomial = ''Cyanocitta cristata''
| binomial_authority = ([[Carl Linnaeus|കരോലസ് ലിനെസ്]], [[10th edition of Systema Naturae|1758]])
| range_map = Blue Jay-rangemap.png
| range_map_width = 250px
| range_map_caption = Global range.&lt;br /&gt;Yellow: breeding only&lt;br /&gt;Green: Resident all year&lt;br /&gt;Blue: wintering only.&lt;br /&gt;See also [[#Distribution and habitat|text]] for recent range expansion.
}}

കോർവിഡേ കുടുംബത്തിലെ '''ബ്ലൂ ജെയ്''' എന്ന നീല സ്വർണചൂഢൻ പക്ഷി [[വടക്കേ അമേരിക്ക|വടക്കൻ അമേരിക്കയിലാണ്]] കാണപ്പെടുന്നത്.
== ചിത്രശാല ==
&lt;gallery caption=&quot;ബ്ലൂ ജെയ് നീല സ്വർണചൂഢൻ പക്ഷി &quot; widths=&quot;180px&quot; heights=&quot;120px&quot; perrow=&quot;3&quot;&gt;
ചിത്രം:Cyanocitta-cristata-004.jpg|ബ്ലൂ ജെയ് 
ചിത്രം:ബ്ലൂ ജെയ് പൈൻ മരത്തിൽ.JPG|ബ്ലൂ ജെയ് പൈൻ മരത്തിൽ
&lt;/gallery&gt;
== സൂചിക ==
* Goodwin, D. 1976. ''Crows of the World''. Seattle, University of Washington Press.
* Madge, S. and H. Burn. 1994. ''Crows and Jays: A Guide to the Crows, Jays and Magpies of the World''. Boston, Houghton Mifflin.
* Tarvin, K. A., and G. E. Woolfenden. 1999. ''Blue Jay (Cyanocitta cristata)''. In The Birds of North America. No. 469.

== ഇതര ലിങ്കുകൾ ==
* [http://www.mbr-pwrc.usgs.gov/id/framlst/i4770id.html Blue Jay - ''Cyanocitta cristata''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100529193817/http://www.mbr-pwrc.usgs.gov/id/framlst/i4770id.html |date=2010-05-29 }} - USGS Patuxent Bird Identification InfoCenter
* [http://www.sdakotabirds.com/species/blue_jay_info.htm Blue Jay Information and Photos] - South Dakota Birds and Birding
* [https://web.archive.org/web/20090406025838/http://www.birds.cornell.edu/AllAboutBirds/BirdGuide/Blue_Jay.html Blue Jay Species Account] - Cornell Lab of Ornithology
* [http://www.encyclopedia.com/doc/1E1-bluejay.html Blue Jay on Encyclopedia.com]
{{Bird-stub}}

[[വർഗ്ഗം:വടക്കേ അമേരിക്കയിലെ പക്ഷികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കാൾ ലിനേയസ് നാമകരണം ചെയ്തവ]]</text>
      <sha1>5f09vb8ej737srhq38q7i96xxi0ghty</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>മുഹമ്മദ്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9653</id>
    <revision>
      <id>4680689</id>
      <parentid>4610992</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T09:44:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>4680689</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="99085" sha1="gf7fa8oloyjak5kmb9y4j49e5rtesj7" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Muhammad}} 
{{Infobox religious biography
| honorific_prefix   = &lt;!-- see [[MOS:PBUH]] --&gt;
| name               = Muhammad
| native_name        = {{nobold|{{lang|ar|{{Script|Arab|مُحَمَّد}}}}}}
| native_name_lang   = ar
| image              = Dark vignette Al-Masjid AL-Nabawi Door800x600x300 (cropped).jpg
| caption            = &quot;Muhammad, the Messenger of God&quot; inscribed on the gates of the [[Prophet's Mosque]], [[Medina]]
| alt                = Inscription proclaiming Muhammad as the messenger of God
| birth_date         = {{Circa|570&amp;nbsp;CE}} (53 [[Hijri year|BH]]){{sfn|Conrad|1987}}
| birth_place        = {{Longitem|[[മക്ക]], ഹെജാസ്, അറേബ്യ}}
| death_date         = {{Death date|632|6|8|df=y}} CE (11 AH; aged 61–62)
| death_place        = {{Longitem|[[മദീന]], [[State of Medina]]}}
| resting_place      = {{Longitem|style=white-space; |[[Green Dome]] at the [[Prophet's Mosque]], Medina, Arabia}}
| resting_place_coordinates = {{coord|24|28|03|N|39|36|41|E|type:landmark_scale:5000_region:SA|display=inline|name=Green Dome}}
| other_names        = {{tlit|ar|Rasūl Allāh}} ({{literal translation|Messenger of God}})&lt;br /&gt;See [[names and titles of Muhammad]]
| known_for          = Establishing [[Islam]]
| spouse             = See [[wives of Muhammad]]
| children           = See [[children of Muhammad]]
| parents            = {{plainlist|
*[[Abdullah ibn Abd al-Muttalib]] (father)
*[[Amina bint Wahb]] (mother)
}}
| relatives          = [[Ahl al-Bayt]] ({{literal translation|People of the House}})&lt;br /&gt;See [[family tree of Muhammad]]
| module             = {{Infobox Arabic name|embed=yes
|ism=Muḥammad
|ism-ar={{Script|Arab|مُحَمَّد}}
|nasab=Ibn [[Abdullah ibn Abd al-Muttalib|ʿAbd Allāh]] ibn [[Abd al-Muttalib|ʿAbd al-Muṭṭalib]] ibn [[Hashim ibn Abd Manaf|Hāshim]] ibn [[Abd Manaf ibn Qusai|ʿAbd Manāf]] ibn [[Qusai ibn Kilab|Quṣayy]] ibn [[Kilab ibn Murrah|Kilāb]]
|nasab-ar={{Script|Arab|ٱبْن عَبْد ٱللَّٰه بْن عَبْد ٱلْمُطَّلِب بْن هَاشِم بْن عَبْد مَنَاف بْن قُصَيّ بْن كِلَاب}}
|kunya=[[Abū al-Qāsim]]
|kunya-ar={{Script|Arab|أَبُو ٱلْقَاسِم}}
|laqab=[[Seal of the Prophets|Khātam al-Nabiyyīn]] 
|laqab-ar={{Script|Arab|خَاتَم ٱلنَّبِيِّين}} {{nwr|{{literal translation|Seal of the Prophets}}}}
}}
| religion           =
}}
{{Muhammad}}
[[ഇസ്ലാം]] മതവിശ്വാസ പ്രകാരം അന്ത്യ പ്രവാചകനാണ് '''മുഹമ്മദ്‌''' അഥവാ '''മുഹമ്മദ് നബി'''. ഏ.ഡി ഏഴാം നൂറ്റാണ്ടിൽ [[അറേബ്യൻ ഉപദ്വീപ്|അറേബ്യയിൽ]] ഒരു ഏകീകൃത ഭരണകൂടം സ്ഥാപിച്ച നേതാവായിരുന്നു അദ്ദേഹം. മതനേതാവ് എന്നതുപോലെ തന്നെ [[രാഷ്ട്രം|രാഷ്ട്രത്തിന്റെയും]] [[സൈന്യം|സൈന്യത്തിന്റെയും]] നേതാവും ന്യായാധിപനും അദ്ദേഹം തന്നെയായിരുന്നു. [[ആദാം|ആദം നബി]], [[ഇബ്രാഹിം|ഇബ്റാഹിം നബി]], [[മോസസ്|മൂസാ നബി]], [[യേശു|ഈസാ നബി]] തുടങ്ങി ഒരു ലക്ഷത്തി ഇരുപത്തയ്യായിരത്തിൽപ്പരം [[ഇസ്‌ലാമിലെ പ്രവാചകന്മാർ|പ്രവാചകന്മാരുടെ]] പരമ്പരയിലെ ഏറ്റവും ഒടുവിലത്തെ കണ്ണിയാണ് മുഹമ്മദ് എന്ന് [[മുസ്ലീങ്ങൾ]] വിശ്വസിക്കുന്നു. 

'''മുഹമ്മദ് ഇബ്‌നു അബ്‌ദുല്ല''' (അറബി: محمد بن عبد الله) എന്നാണ്‌ അദ്ദേഹത്തിൻറെ പൂർണ്ണനാമം. [[അബ്‌ദുല്ലാഹ് ഇബ്‌നു അബ്‌ദുൽ മുത്തലിബ്]] പിതാവും [[ആമിന ബിൻത് വഹബ്]] [[മാതാവ്|മാതാവുമാണ്]].&lt;ref&gt;[http://www.archive.org/stream/dictionaryislam00hughuoft#page/n378/mode/1up ഡിക്ഷണറി ഓഫ് ഇസ്‌ലാം|പേജ് 367]തോമസ് പാട്രിക് ഹ്യൂസ്&lt;/ref&gt;

[[മക്ക|മക്കയിലും]] [[മദീന|മദീനയിലും]] നടത്തിയ പ്രചാരണപ്രവർത്തനങ്ങളിലൂടെ ഇസ്‌ലാമിക വിശ്വാസത്തെ [[മക്ക|മക്കയിലും]] [[അറേബ്യൻ ഉപദ്വീപ്|അറേബ്യൻ ഉപദ്വീപിലാകെയും]] പ്രചരിപ്പിച്ചതിനു നേതൃത്വം കൊടുത്തത് അദ്ദേഹമായിരുന്നു. [[മദീന]] കേന്ദ്രീകരിച്ച് മുഹമ്മദ് രൂപവത്കരിച്ച രാഷ്ട്രത്തിന്റെ സംരക്ഷണാർത്ഥം [[ബദ്ർ യുദ്ധം|ബദ്ർ]], [[ഉഹ്‌ദ് യുദ്ധം|ഉഹ്ദ്]], [[ഖൻദഖ് യുദ്ധം|ഖൻദഖ്]], [[ഹുനൈൻ യുദ്ധം|ഹുനൈൻ]] തുടങ്ങിയ [[യുദ്ധം|യുദ്ധങ്ങൾക്ക്]] നേതൃത്വം നൽകി.

== പേരിനു പിന്നിൽ ==
{{ArabDIN|മുഹമ്മദ് (അറബി:محمد)}} ''{{Audio|Ar-muhammad.ogg|ഉച്ചാരണം ഇവിടെ കേൾക്കാം}}'' എന്ന അറബി നാമത്തിന്റെ [[ലിപി]]&lt;nowiki/&gt;മാറ്റമാണിത്. സ്തുത്യർഹൻ, സ്തുതിക്കപ്പെട്ടവൻ എന്നിങ്ങനെ അർത്ഥം വരുന്ന അഹ്‌മദ് (أحمد) എന്ന [[ധാതു (ഭാഷാശാസ്ത്രം)|ധാതുവിൽ]] നിന്നാണ് മുഹമ്മദ് (محمد) എന്ന പേരിന്റെ നിഷ്പത്തി&lt;ref&gt;അഹ്‌മദ് എന്ന പദം ഖുർആനിൽ {{cite quran|61|6|style=nosup|expand=no}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.yourdictionary.com/library/islam.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2007-12-28 |archive-date=2010-08-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100822231256/http://www.yourdictionary.com/library/islam.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|author=Dan McCormack|title=Online Etymology Dictionary|publisher=Douglas Harper|accessdate=August 14|accessyear=2006|url=http://www.etymonline.com/index.php?term=Muhammad}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt; There are reports of other Arabs before Muhammad who were named &quot;Muhammad&quot;(e.g. Ibn Sa'd). [[Alford T. Welch|Welch]] (cf. &quot;Muhammad&quot;, &quot;Encyclopedia of Islam&quot;) accepts usage of the name &quot;Muhammad&quot; among Arabs but also points out that these reports have a tendentious nature. For example Ibn Sa'd's report has the heading, &quot;Account of those who were named Muhammad in the days of the jahilliya[[Pre-Islamic Arabia]] in the hope of being called to prophethood which had been predicted.&quot;&lt;/ref&gt;. '''മുഹമ്മദ് നബി''' എന്നാണ്‌ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പരക്കെ അറിയപ്പെടുന്ന പേര്. 'നബി'-യെന്നാൽ [[പ്രവാചകൻ]] എന്നർത്ഥം. റസൂൽ (സന്ദേശവാഹകൻ) എന്നു തുടങ്ങി പതിനഞ്ചോളം വിശേഷണങ്ങൾ മുഹമ്മദ് എന്ന പേരിനൊപ്പം ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്. [[ഖുർആൻ|ഖുർആനിലെ]] ചില അദ്ധ്യായങ്ങളിൽ&lt;ref&gt;{{cite quran|33|40|style=nosup|expand=no}}&lt;/ref&gt; മുഹമ്മദ് നബി പ്രവാചകരിൽ ഉന്നതൻ എന്നു വിശേഷിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്&lt;ref name=&quot;Ernst&quot;&gt;Ernst (2004), p.80&lt;/ref&gt;. ഇസ്‌ലാം വിശ്വാസികൾ മുഹമ്മദ് നബിയുടെ പേര്‌ കേൾക്കുമ്പോൾ '''[[സ്വലാത്തുകൾ|സ്വല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം]]''' (അറബി:صلى الله عليه وسلم) (അല്ലാഹുവിന്റെ രക്ഷയും സമാധാനവും ഉണ്ടാവട്ടെ - Peace be upon him) എന്ന പ്രാർത്ഥനാവചനം ഉച്ചരിക്കാറുണ്ട്. ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നതിന് മുഹമ്മദ് '''(സ)''' എന്ന് എഴുതുമ്പോൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു.
== ജീവിതം ==
{| class=&quot;wikitable collapsible&quot; width=&quot;25%&quot; style=&quot;float:right; clear:right; border:1px solid #ddd; margin:0 0 1em 1em; padding:0 0 1em 1em; vertical-align:right; font-size:80%;&quot;
!colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot;|&lt;big&gt;ജീവിതരേഖ: മക്കയിൽ &lt;/big&gt;
|-
|colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot;|&lt;small&gt;പ്രധാന സംഭവങ്ങൾ
|-
|align=&quot;right&quot;&gt;|569
|പിതാവ് [[അബ്ദുല്ലാഹ് ബിൻ അബ്ദുൽ മുത്തലിബ്|അബ്‌ദുല്ല]] മരണപ്പെട്ടു.
|-
|align=&quot;right&quot;&gt;|570
|മുഹമ്മദിന്റെ ജനനം&lt;ref&gt;[http://www.archive.org/stream/dictionaryislam00hughuoft#page/n379/mode/1up ഡിക്ഷണറി ഓഫ് ഇസ്‌ലാം|പേജ് 368]തോമസ് പാട്രിക് ഹ്യൂസ്&lt;/ref&gt;
|-
|align=&quot;right&quot;&gt;|576
|മാതാവ് [[ആമിന ബിൻത് വഹബ്]] മരണപ്പെട്ടു.
|-
|align=&quot;right&quot;&gt;|578
|പിതാമഹന്റെ മരണം
|-
|align=&quot;right&quot;&gt;|583
|പിതൃസഹോദരൻ [[അബൂ താലിബ്|അബൂത്വാലിബിന്റെ]] കൂടെ [[സിറിയ|സിറിയയിലേക്ക്]] കച്ചവട യാത്ര
|-
|align=&quot;right&quot;&gt;|595
|[[ഖദീജ|ഖദീജയുമായുള്ള]] വിവാഹം
|-
|align=&quot;right&quot;&gt;|610
|ഹിറാ ഗുഹയിൽ വെച്ച് [[ഖുർ‌ആൻ]] അവതരണം ആരംഭിക്കുന്നു.
|-
|align=&quot;right&quot;&gt;|613
|മക്കയിൽ പരസ്യമായി പ്രബോധനം ആരഭിക്കുന്നു.
|-
|align=&quot;right&quot;&gt;|615
|[[എത്യോപ്യ|എത്യോപ്യയിലേക്ക്]] മുഹമ്മദിന്റെ അനുയായികൾ പലായനം നടത്തുന്നു.
|-
|align=&quot;right&quot;&gt;|616
|മുഹമ്മദിന്റെ കുടുംബങ്ങളെ ബഹിഷ്കരിക്കുന്നു
|-
|align=&quot;right&quot;&gt;|619
|ബഹിഷ്കരണം പിൻ‌വലിക്കുന്നു.
|-
|align=&quot;right&quot;&gt;|619
|ദുഖ:വർഷം- പിതൃവ്യൻ [[അബൂത്വാലിബ്]], പത്നി [[ഖദീജ]] എന്നിവരുടെ മരണം
|-
|align=&quot;right&quot;&gt;|620
|[[ഇസ്രാ മിഅറാജ്|ഇസ്റാഅ്]], [[ഇസ്രാ മിഅറാജ്|മിഅ്‌റാജ്]]
|-
|align=&quot;right&quot;&gt;|622
|[[യഥ്‌രിബ്|യഥ്‌രിബിലേക്ക്]] പലായനം ചെയ്യുന്നു. ([[ഹിജ്റ]])
|}
=== വംശം ===
ഇസ്‌ലാമികവിശ്വാസപ്രകാരം, മുഹമ്മദ് നബി(സ)യുടെ വംശപരമ്പര ചെന്നു ചേരുന്നത് [[ഇബ്രാഹിം നബി|ഇബ്രാഹിം നബിയുടെ]] മകൻ [[ഇസ്മായീൽ|ഇസ്മാഈൽ]] വംശത്തിലാണ്. കുടുംബ പരമ്പരയിൽ അദ്‌നാൻ വരെയുള്ള പേരുകൾ ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. അദ്നാന്റെ മകൻ മു‌ഈദിന്റെ വംശപരമ്പരയിൽ പെട്ട ഫിഹിർ ആണ്‌ ''''[[ഖുറൈഷ്|ഖുറൈശി]]'''' വംശത്തിന്റെ സ്ഥാപകൻ എന്ന് അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.

=== ജനനം ===
[[പ്രമാണം:Prophet home.jpg|left|thumb|മക്കയിലെ മുഹമ്മദ്‌ നബി ജനിച്ച സ്ഥലത്ത് ഇന്ന് നിലകൊള്ളുന്ന ലൈബ്രറി കെട്ടിടം]]
[[സൗദി അറേബ്യ|അറേബ്യയിലെ]] [[മക്ക|മക്കയിൽ]] (മുൻപ് '''ബക്ക''' എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്നു) [[ഖുറൈഷ്|ഖുറൈഷി]] ഗോത്രത്തിലെ [[ബനൂ ഹാശിം|ഹാശിം]] കുടുംബത്തിൽ [[അബ്ദുൽ മുത്തലിബ്|അബ്ദുൽ മുത്തലിബിന്റെ]] മകൻ അബ്ദുല്ലയുടെയും വഹബിന്റെ മകളായ ആമിനയുടേയും മകനായി [[ഹിജ്റ|ഹിജ്റക്ക്]] അൻപത്തിമൂന്ന് വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് ക്രിസ്ത്വാബ്ദം 571 ഏപ്രിൽ 26 റബ്ബീഉൽ അവ്വൽ 12 നായിരുന്നു മുഹമ്മദ് നബി ജനിച്ചത്. (ഏപ്രിൽ 20 റജബ് മാസം 9 നാണ്‌ എന്നും &lt;ref name=&quot;Dr.Jamal&quot;&gt; {{cite book |last=മുഹമ്മദ് |firs= ഡോ.ടി.ജമാൽ |authorlink=ഡോ.ടി.ജമാൽ മുഹമ്മദ്|coauthors= |title=അറബികളുടെ ചരിത്രം|year=1989|publisher=കേരളഭാഷാ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്|location= തിരുവനന്തപുരം|isbn= SIL- 1491 }} &lt;/ref&gt; സെപ്റ്റംബർ 20 നാണ്‌ &lt;ref name=&quot;Dr.Sali&quot;&gt; {{cite book |last=ഡോ.പി. |first=മുഹമ്മദ് സാലി|authorlink=ഡോ.പി.മുഹമ്മദ് സാലി |coauthors= |title=അറബികളും തമോകാലഘട്ടവും|year=1988|publisher=അബു ജബീർ പബ്ലീഷേർസ്|location= തിരുവനന്തപുരം|isbn= }} &lt;/ref&gt; എന്നും ചില കേന്ദ്രങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.)
&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://muhammad.net/j/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=129&amp;Itemid=38 |title=Muhammad A Blessing For Mankind by ജമാൽ ബദവി |access-date=2007-12-28 |archive-date=2007-12-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071211202930/http://muhammad.net/j/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=129&amp;Itemid=38 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://muhammad.net/j/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=56&amp;Itemid=38 |title=The Life of Prophet Muhammad by മുഹമ്മദ് മർ‌‍മഡ്യൂക്ക് പിക്താൾ |access-date=2007-12-28 |archive-date=2007-12-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071226095154/http://muhammad.net/j/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=56&amp;Itemid=38 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
വ്യാപാരത്തിനായി [[സിറിയ|സിറിയയിലേക്ക്]] പോയ മുഹമ്മദിന്റെ പിതാവ് [[അബ്‌ദുല്ലാഹ് ഇബ്‌നു അബ്‌ദുൽ മുത്തലിബ്|അബ്ദുല്ല]] തിരിച്ച് വരുന്ന വഴിയിൽ [[മദീന|മദീനക്കടുത്ത്]] വെച്ച് രോഗബാധിതനായി മരണമടഞ്ഞു. രണ്ട് മാസത്തിനുശേഷമാണ്‌ [[വിധവ|വിധവയായ]] ആമിന മുഹമ്മദിന്‌ ജന്മം നൽകിയത്. മുഹമ്മദിന്റെ പിതാമഹൻ [[അബ്ദുൽ മുത്തലിബ്]] കുഞ്ഞിനെ [[കഅബ|കഅബയിൽ]] കൊണ്ടുപോയി മുഹമ്മദ് എന്നു നാമകരണം ചെയ്തു. &lt;ref&gt;[http://www.witness-pioneer.net/vil/Books/SM_tsn/ch1s6.html അർറഹീഖുൽ മഖ്തൂം|Ar-Raheeq Al-Makhtum(THE SEALED NECTAR)Memoirs of the Noble Prophet|by Saifur Rahman al-Mubarakpuri|അധ്യായം 1]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

=== ബാല്യം ===
മുഹമ്മദിന്റെ പിതാമഹനായ [[അബ്ദുൽ മുത്തലിബ്]] [[മക്ക|മക്കയിൽ]] ഏറ്റവും സ്വാധീനശക്തിയുള്ള [[ഖുറൈഷ്|ഖുറൈശി]] ഗോത്ര നായകനായിരുന്നു. അന്നത്തെ ഖുറൈഷി ഗോത്ര സമ്പ്രദായത്തിൽ മാതാവ് കുഞ്ഞിനെ മുലയൂട്ടാൻ ഗ്രാമങ്ങളിലെ സ്ത്രീകളെ ഏല്പിക്കുകയാണ്‌ പതിവ്. മുഹമ്മദിനെ സം‌രക്ഷിക്കാൻ ബനൂസഅദ് ഗോത്രത്തിൽ പെട്ട [[ഹലീമ]] എന്ന സ്ത്രീയെ ചുമതലപ്പെടുത്തുകയുണ്ടായി.&lt;ref&gt;[http://www.witness-pioneer.net/vil/Books/SM_tsn/ch1s6.html#Babyhood ഹലീമയുടെ കൂടെ]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.archive.org/stream/dictionaryislam00hughuoft#page/n379/mode/1up ഡിക്ഷണറി ഓഫ് ഇസ്‌ലാം|പേജ് 368]തോമസ് പാട്രിക് ഹ്യൂസ്&lt;/ref&gt;നാലുവർഷം ഇപ്രകാരം മുഹമ്മദിനെ സം‌രക്ഷിച്ച് വളർത്തിയ ശേഷം മാതാവിന് തിരിച്ചേൽപിച്ചു. ബാലനായിരിക്കെ തന്നെ പിതാമഹൻ അബ്ദുൽ മുത്തലിബ് മരണമടഞ്ഞു.&lt;ref&gt;[http://www.archive.org/stream/dictionaryislam00hughuoft#page/n379/mode/1up ഡിക്ഷണറി ഓഫ് ഇസ്‌ലാം|പേജ് 368]തോമസ് പാട്രിക് ഹ്യൂസ്&lt;/ref&gt;

മാതാവ് ആമിന ഭർത്താവിന്റെ [[ഖബ്ർ]] സന്ദർശിക്കാൻ എല്ലാ വർഷവും മദീനയിലേക്ക് പോകുമായിരുന്നു. മുഹമ്മദിന്‌ ആറു വയസ്സുള്ളപ്പോൾ മദീനയിലേക്ക് ഈ ആവശ്യത്തിനായി പോയ ആമിന മടക്കയാത്രയിൽ '''അബ്‌വ'''യിൽ വെച്ച് രോഗബാധയാൽ മരണപ്പെട്ടു.&lt;ref&gt;[http://www.archive.org/stream/dictionaryislam00hughuoft#page/n379/mode/1up ഡിക്ഷണറി ഓഫ് ഇസ്‌ലാം|പേജ് 368]തോമസ് പാട്രിക് ഹ്യൂസ്&lt;/ref&gt; പിന്നീടദ്ദേഹം പിതൃസഹോദരനായ [[അബൂ താലിബ്|അബൂത്വാലിബിന്റെ]] സംരക്ഷണത്തിൽ വളർന്നു. [[അബൂ താലിബ്|അബൂത്വാലിബിനെ]] സഹായിക്കാൻ ചില സന്ദർഭങ്ങളിലൊക്കെ മുഹമ്മദ് [[ആട്|ആടുകളെ]] മേയ്ക്കാറുണ്ടായിരുന്നു. ചെറിയ പ്രായത്തിൽ തന്നെ സത്യസന്ധതയും വിശ്വസ്തതയും മൂലം എല്ലാവരുടേയും സ്നേഹം ആർജ്ജിച്ചു. ഇത് അദ്ദേഹത്തിന്‌ വിശ്വസ്തൻ എന്നർത്ഥം വരുന്ന '''അൽ‌ അമീൻ''' എന്ന പേര്‌ നേടിക്കൊടുത്തു.&lt;ref&gt;http://www.katinkahesselink.net/sufi/mohammed.html&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.archive.org/stream/dictionaryislam00hughuoft#page/n380/mode/1up ഡിക്ഷണറി ഓഫ് ഇസ്‌ലാം|പേജ് 369]തോമസ് പാട്രിക് ഹ്യൂസ്&lt;/ref&gt;
=== യൗവനം ===
മുഹമ്മദ് തന്റെ ഇരുപത്തഞ്ചാം വയസ്സിൽ [[ഖദീജ]] എന്ന വ്യാപാരിയുടെ കച്ചവട ഉത്തരവാദിത്തം ഏറ്റെടുത്തു&lt;ref&gt;[http://www.archive.org/stream/dictionaryislam00hughuoft#page/n380/mode/1up ഡിക്ഷണറി ഓഫ് ഇസ്‌ലാം|പേജ് 368]തോമസ് പാട്രിക് ഹ്യൂസ്&lt;/ref&gt;. [[ഖദീജ]], മുഹമ്മദിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ഒരു സംഘത്തെ സിറിയയിലേക്ക് വ്യാപാരത്തിന്‌ അയച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മേൽനോട്ടത്തിലാണ്‌ പിന്നീട് ഖദീജയുടെ വ്യാപാരം നടന്നത്.&lt;ref&gt;[http://www.witness-pioneer.net/vil/Books/SM_tsn/ch1s6.html കച്ചവടം]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; വിവാഹശേഷം തന്റെ സാമ്പത്തിക പരാധീനതകളിൽ നിന്ന് വിമുക്തി നേടിയ അദ്ദേഹത്തിന്‌ സ്വസ്ഥമായി ചിന്തിക്കാനും പ്രവർത്തിക്കാനുമുള്ള അവസരം ഒരുക്കിക്കൊടുത്തു. [[ക‌അബ|ക‌അബയുടെ]] പുനരുദ്ധാരണ വേളയിൽ [[ഹജറുൽ അസ്‌വദ്]] പുനഃസ്ഥാപിക്കുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട തർക്കം രമ്യമായി പര്യവസാനിപ്പിക്കാൻ മുഹമ്മദിന് സാധിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.iccuk.org/downloads/who_is_muhammad.pdf |title=മുഹമ്മദിന്റെ വ്യക്തിത്വം by ഖുർറം മുറാദ്, പേജ് 13 |access-date=2010-01-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090126154245/http://iccuk.org/downloads/who_is_muhammad.pdf |archive-date=2009-01-26 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.archive.org/stream/dictionaryislam00hughuoft#page/n380/mode/1up ഡിക്ഷണറി ഓഫ് ഇസ്‌ലാം|പേജ് 368]തോമസ് പാട്രിക് ഹ്യൂസ്&lt;/ref&gt;

=== കുടുംബ ജീവിതം ===
തന്റെ കച്ചവടത്തിന്റെ ചുമതലയേറ്റെടുത്ത മുഹമ്മദിൽ ആകൃഷ്ടയായ [[ഖദീജ]], മുഹമ്മദിനെ വിവാഹം ചെയ്യാനുള്ള ആഗ്രഹം പ്രകടിപ്പിച്ചു. അങ്ങനെ നാൽപത് വയസുള്ള ഖദീജ എന്ന വിധവയെ ഇരുപത്തഞ്ചുകാരനായ മുഹമ്മദ് വിവാഹം ചെയ്തു. ഖുറൈഷ് ഗോത്രത്തിലെ തന്നെ ഖുവൈലിദിന്റെ മകളാണ്‌ ഖദീജ.&lt;ref&gt;[http://www.archive.org/stream/dictionaryislam00hughuoft#page/n380/mode/1up ഡിക്ഷണറി ഓഫ് ഇസ്‌ലാം|പേജ് 369]തോമസ് പാട്രിക് ഹ്യൂസ്&lt;/ref&gt; പ്രതിസന്ധികളിലും അദ്ദേഹത്തിന്‌ കൂട്ടായി [[ഖദീജ]] ഉണ്ടായിരുന്നു. ഖദീജയുമായുള്ള നീണ്ട ഇരുപത്തഞ്ച് വർഷത്തെ ദാമ്പത്യജീവിതത്തിലൊരിക്കലും നബി വേറൊരു വിവാഹം നടത്തിയില്ല.&lt;ref&gt;[http://www.archive.org/stream/dictionaryislam00hughuoft#page/n380/mode/1up ഡിക്ഷണറി ഓഫ് ഇസ്‌ലാം|പേജ് 369]തോമസ് പാട്രിക് ഹ്യൂസ്&lt;/ref&gt; ഖദീജയുടെ മരണശേഷം നാലു കൊല്ലത്തിനിടയ്ക്ക്, മുഹമ്മദ് അമ്പത്തിആറാം വയസ്സിനിടയിൽ [[സൗദ]], [[ആഇശ ബിൻത് അബൂബക്‌ർ|ആഇശ]] എന്നിവരെ വിവാഹം ചെയ്യുകയുണ്ടായി. അമ്പതും അറുപതും വയസ്സിനിടയിൽ ഒമ്പത് പേരെ മുഹമ്മദ് വിവാഹം ചെയ്യുകയുണ്ടായി. നബിയുടെ ഭാര്യമാരിൽ [[ആഇശ ബിൻത് അബൂബക്‌ർ|ആഇശ]] മാത്രമായിരുന്നു അവിവാഹിതയായിരുന്നത്.&lt;ref&gt;[http://www.archive.org/stream/muhammadhispower00john#page/61/mode/1up Muhammad and his power]|P.De Lacy Johnstone MA|പേജ് 61&lt;/ref&gt; ബാക്കി എല്ലാവരും വിധവകളോ വിവാഹമോചിതകളോ ആയിരുന്നു.
നബിയുടെ ഭാര്യമാരെ മൊത്തത്തിൽ [[ഉമ്മഹാതുൽ മുഅ്മിനീൻ]] അഥവാ '''സത്യവിശ്വാസികളുടെ മാതാക്കൾ'''‍ എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നു.&lt;ref&gt;[http://www.witness-pioneer.net/vil/Books/MH_LM/prophets_wives.htm ഹൈക്കലിന്റെ '''മുഹമ്മദ്''' എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിലെ പ്രവാചകപത്നിമാർ എന്ന അധ്യായം]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width: 75%; text-align: left;&quot;
!colspan=&quot;4&quot; align=&quot;center&quot;|&lt;big&gt;പത്നിമാർ&lt;/big&gt;
|-
|- style=&quot;text-align: center;&quot;
|''പേര്'' 
|''കുലം'' 
|&lt;small&gt; &lt;/small&gt;
|&lt;small&gt;നബിയുടെ വയസ്സ്&lt;/small&gt;
|-
|[[ഖദീജ|ഖദീജ ബിൻത് ഖുവൈലിദ്]]
|ബനു അസ്സാദ്
|വിധവ(40 വയസ്സ്)
|25
|-
|[[സൗദ|സൗദ ബിൻത് സമ]]
|ബനു അബ്ദു ശംസ്
|വിധവ (65 വയസ്സ്)
|50
|-
|[[ആഇശ ബിൻത് അബൂബക്‌ർ]]
|ബനൂ തൈം
|കന്യക (ഒമ്പതോ പത്തോ വയസ്സ്{{സൂചിക|൪}})
|53
|-
|[[ഹഫ്സ ബിൻത് ഉമർ ഇബ്ൻ ഖത്വാബ്]]
|ബനു ആദി
|വിധവ 
|56
|-
|[[സൈനബ് ബിൻത് ഖുസൈമ]] 
|ബനൂ ഹിലാൽ
|വിധവ
|58
|-
|[[ഉമ്മു സൽമ|ഉമ്മു സൽമ ഹിന്ദ് ബിൻത് അബി ഉമയ്യ]]
|ബനൂ മക്സൂം
|വിധവ (65 വയസ്സ്)
|58
|-
|[[സൈനബ് ബിൻത് ജഹ്ഷ്]]
|ബനി ആസാദ്
|വിധവ (35 വയസ്സ്)
|58
|-
|[[ജുവൈരിയ്യ|ജുവൈരിയ്യ ബിൻത് അൽ-ഹാരിസ്]]
|ബനൂ മുസ്തലിഖ്
|യുദ്ധ തടവിൽ നിന്നും മോചിത
|59
|-
|[[റം‌ല|റം‌ല ബിൻത് അബി സുഫ്‌യാൻ]] 
|ഉമയ്യദ്
|വിവാഹമോചിത
|61
|-
|[[സഫിയ്യ ബിൻത് ഹുയയ്യ്]]
|ബനു നദീർ
|യുദ്ധ തടവിൽ നിന്നും മോചിത (16 വയസ്സ്)
|61
|-
|[[മൈമൂന ബിൻത് അൽഹാരിത്]]
|ബനു ഹാഷിം
|വിധവ (36 വയസ്സ്)
|60
|-
|[[മാരിയ അൽ ഖിബ്തിയ]]
|കൊപ്റ്റ്
|അടിമ (20 വയസ്സ്)
|61
|}

;മക്കൾ
ഖദീജയിൽ മുഹമ്മദിനു രണ്ടു ആൺകുട്ടികളും നാല്‌ പെൺകുട്ടികളും പിറന്നു. ഖാസിം, അബ്ദുല്ല എന്നീ പുത്രന്മാർ ശൈശവത്തിൽ തന്നെ മരിച്ചുപോയിരുന്നു. സൈനബ, റുഖിയ, ഉമ്മുകുൽസൂം, [[ഫാത്വിമാ ബിൻത് മുഹമ്മദ്|ഫാത്വിമ]] ഇവരായിരുന്നു പുത്രിമാർ.
സൈനബ, റുഖിയ, ഉമ്മുകുൽസൂം എന്നീ നബിപുത്രിമാർ, നബിയുടെ ജീവിതകാലത്ത് തന്നെ മരണപ്പെടുകയുണ്ടായി. ഇളയ പുത്രി [[ഫാത്വിമാ ബിൻത് മുഹമ്മദ്|ഫാത്വിമ]] നബിയുടെ മരണത്തിന്‌ ശേഷമാണ്‌ മരണപ്പെട്ടത്. മാരിയയിൽ പിറന്ന ഇബ്റാഹീം എന്ന പുത്രനും ചെറുപ്പത്തിൽ തന്നെ മരണപ്പെടുകയുണ്ടായി.

ആൺകുട്ടികൾ മരണമടഞ്ഞപ്പോൾ [[സൈദ് ബിൻ ഹാരിഥ|സൈദ് ബിൻ ഹാരിഥിനെ]] നബി ദത്തുപുത്രനായി സ്വീകരിച്ചു. അടിമബാലനായിരുന്ന സൈദിനെ മോചിപ്പിച്ച ശേഷമാണ്‌ മുഹമ്മദ് ദത്തെടുത്തത്&lt;ref&gt;[http://www.archive.org/stream/dictionaryislam00hughuoft#page/n381/mode/1up ഡിക്ഷണറി ഓഫ് ഇസ്‌ലാം|പേജ് 370]തോമസ് പാട്രിക് ഹ്യൂസ്&lt;/ref&gt;.

== പ്രവാചകത്വം ==
{{ഇസ്‌ലാം മതം}}
[[പ്രമാണം:Cave Hira.jpg|left|size 150px|thumb|[[ഹിറ ഗുഹ]], മുഹമ്മദ് ധ്യാനത്തിലിരുന്ന സ്ഥലം ]]
മുഹമ്മദിന് പ്രവാചകത്വം ലഭിക്കുന്ന കാലത്ത് മക്കയിൽ കൊള്ള, കൊല, കവർച്ച, മദ്യപാനം എന്നിവ സർവ്വവ്യാപിയായിരുന്നു. അശ്ലീലവും നിർലജ്ജവുമായ ചെയ്തികൾ പരക്കെ നടമാടിയിരുന്നു. പെൺ‌കുഞ്ഞുങ്ങൾ ജനിക്കുന്നത് വലിയ അപമാനമായാണ് ചില ഗോത്രങ്ങൾ കരുതിയിരുന്നത്. അതിനാൽ പെൺകുട്ടികൾ ജനിച്ചയുടൻ ജീവനോടെ കുഴിച്ചുമൂടപ്പെട്ടു.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.imamreza.net/eng/imamreza.php?id=585 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2011-11-21 |archive-date=2010-06-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100616065756/http://imamreza.net/eng/imamreza.php?id=585 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://ml.wikisource.org/wiki/%E0%B4%AA%E0%B4%B0%E0%B4%BF%E0%B4%B6%E0%B5%81%E0%B4%A6%E0%B5%8D%E0%B4%A7_%E0%B4%96%E0%B5%81%E0%B5%BC%E0%B4%86%E0%B5%BB/%E0%B4%A4%E0%B4%95%E0%B5%8D_%E0%B4%B5%E0%B5%80%E0%B5%BC ഖുർആൻ 81:8,9|താൻ എന്തൊരു കുറ്റത്തിനാണ്‌ കൊല്ലപ്പെട്ടത്‌ എന്ന്‌.]) കുഴിച്ചു മൂടപ്പെട്ട പെൺകുട്ടിയോടു ചോദിക്കപ്പെടുമ്പോൾ]&lt;/ref&gt; ഈ ദുർവൃത്തികളിൽനിന്നെല്ലാം അകന്ന് തന്റെ സമയം നല്ലകാര്യങ്ങൾക്കു വേണ്ടി മാത്രം മുഹമ്മദ് വിനിയോഗിച്ചു. വിഗ്രഹാരാധനയോട് അകന്നു നിന്നു. മക്കയുടെ അടുത്തുള്ള [[ഹിറാഗുഹ|ഹിറാഗുഹയിൽ]] ചെന്നിരിക്കുക അദ്ദേഹം പതിവാക്കി. ധ്യാനവും ആരാധനകളുമായി ദിവസങ്ങളോളം അവിടെത്തന്നെ കഴിഞ്ഞുകൂടുമായിരുന്നു. 

ഒരു നാൾ ഹിറാഗുഹയിൽ പ്രാർഥനയിലും ധ്യാനത്തിലും മുഴുകിയിരിക്കെ [[ജിബ്രീൽ|ജിബ്‌രീൽ മാലാഖ]] ([[ഗബ്രിയേൽ]]) അദ്ദേഹത്തിന്റെ മുമ്പിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട് ദൈവവചനങ്ങൾ ഓതിക്കേൾപ്പിച്ചു എന്നാണ് മുസ്‌ലിം വിശ്വാസം.&lt;ref&gt;http://www.mideastweb.org/Middle-East-Encyclopedia/muhammad.htm&lt;/ref&gt; '''വായിക്കുക. സൃഷ്ടികർത്താവായ നിന്റെ നാഥന്റെ നാമത്തിൽ വായിക്കുക, മനുഷ്യനെ ഒട്ടിപ്പിടിക്കുന്ന വസ്തുവിൽനിന്നവൻ സൃഷ്ടിച്ചു. പേനകൊണ്ട് പഠിപ്പിച്ച അത്യുദാരനാണ് നിന്റെ രക്ഷിതാവ്. മനുഷ്യന് അറിവില്ലാത്തത് മനുഷ്യനെ അവൻ പഠിപ്പിച്ചു.'''&lt;ref&gt;[http://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=6549530 കാരൻ ആംസ്ട്രോങ്ങ്, മുഹമ്മദ് നമ്മുടെ കാലത്തേക്കുള്ള പ്രവാചകൻ]&lt;/ref&gt;.

ഹിറാ ഗുഹയിലെ ആദ്യ [[വഹ്‌യ്]](ദിവ്യബോധനം)നു ശേഷം കുറച്ചു ദിവസങ്ങൾ വരെ [[വഹ്‌യ്|വഹ്‌യൊന്നും]] ഉണ്ടായില്ല. പിന്നീട് 'മുദ്ദസ്സർ' അദ്ധ്യായത്തിലെ പ്രാരംഭ സൂക്തങ്ങൾ അവതരിച്ചു.&quot;ഹേ, പുതച്ചു മൂടിയവനെ, എഴുന്നേറ്റ് (ജനങ്ങളെ)താക്കീത് ചെയ്യുക. നിന്റെ രക്ഷിതാവിനെ മഹത്ത്വപ്പെടുത്തുകയും, നിന്റെ വസ്ത്രങ്ങൾ ശുദ്ധിയാക്കുകയും പാപം വെടിയുകയും ചെയ്യുക. കൂടുതൽ നേട്ടം കൊതിച്ചുകൊണ്ട് നീ ഔദാര്യം ചെയ്യരുത്. നിന്റെ രക്ഷിതാവിനു വേണ്ടി നീ ക്ഷമ കൈക്കൊള്ളുക. എന്നാൽ കാഹളത്തിൽ മുഴക്കപ്പെട്ടാൽ (ഊതപ്പെട്ടാൽ)അന്ന് അത് ഒരു പ്രയാസകരമായ ദിവസമായിരിക്കും. സത്യനിഷേധികൾക്ക് എളുപ്പമുള്ളതല്ലാത്ത ഒരു ദിവസം.&quot; &lt;ref&gt;[http://ml.wikisource.org/wiki/%E0%B4%AA%E0%B4%B0%E0%B4%BF%E0%B4%B6%E0%B5%81%E0%B4%A6%E0%B5%8D%E0%B4%A7_%E0%B4%96%E0%B5%81%E0%B5%BC%E0%B4%86%E0%B5%BB/%E0%B4%AE%E0%B5%81%E0%B4%A6%E0%B5%8D%E0%B4%A6%E0%B4%A5%E0%B4%BF%E0%B5%BC വി.ഖു.74:1-10]&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;nabiyude jeevitham (IPH)abusaleem abdulhayy.(tran. v.a.kabeer)&lt;/ref&gt; 

മുഹമ്മദ്നബി ഈ സന്ദേശം പ്രചരിപ്പിക്കാൻ തുടങ്ങി. ആദ്യമാദ്യം രഹസ്യമായി തുടങ്ങിയ പ്രചാരണത്തിന്റെ ഫലമായി [[അബൂബക്ർ സിദ്ദീഖ്‌|അബൂബക്‌ർ]], ഉസ്മാൻ ബിൻ അഫ്ഫാൻ, അബ്ദുറഹ്‌മാൻ ബിൻ ഔഫ്, സഅദ് ബിൻ അബീവഖാസ്, സുബൈർ ബിൻ അവാം, ത്വൽഹ തുടങ്ങിയ ആളുകൾ നബിയുടെ അനുചരന്മാരായി മാറി. മുഹമ്മദ് നബിയുടെ അനുയായികൾ [[മുസ്‌ലിം|മുസ്‌ലിംകൾ]] എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടു. [[ഖദീജ|ഖദീജയും]] [[അലി ബിൻ അബീ ത്വാലിബ്‌|അലിയും]] നേരത്തെ തന്നെ ഇസ്‌ലാമികവിശ്വാസം സ്വീകരിച്ചിരുന്നു. 
=== എതിർപ്പുകൾ ===
പ്രവാചകത്വം ലഭിച്ച് മൂന്ന് വർഷത്തിനു ശേഷം മുഹമ്മദ് പരസ്യപ്രചാരണം ആരംഭിച്ചു. അതുവരെ അദ്ദേഹത്തെ ''അൽ അമീൻ'' (വിശ്വസ്തൻ) എന്ന് വിളിച്ചിരുന്ന ജനങ്ങൾ മുഹമ്മദിനെ തള്ളിപ്പറഞ്ഞു.&lt;ref&gt;[http://www.witness-pioneer.net/vil/Books/MH_LM/from_the_beginning_of_revelation.htm മുഹമ്മദ് ഹൈക്കൽ എഴുതിയ '''ലൈഫ് ഓഫ് മുഹമ്മദ്''' എന്ന പുസ്തകത്തിലെ '''From the Beginning of Revelation to the Conversion of `Umar''' എന്ന അധ്യായത്തിലെ '''The Logic of History''' എന്ന ഖണ്ഡിക]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; തങ്ങൾ ആരാധിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കുന്ന ദൈവങ്ങളെ മുഹമ്മദ് തള്ളിപ്പറയുകയും, ജനങ്ങളെ ചൂഷണം ചെയ്യുന്നവർക്കെതിരെ ശബ്ദമുയർത്തുകയും; ഗോത്രപരവും , പാരമ്പര്യവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടും ഔന്നത്യം നടിക്കുന്നതിനെ എതിർക്കുകയും ചെയതത് എതിരാളികൾക്ക് പ്രയാസമുണ്ടാക്കി. മുഴുവൻ മനുഷ്യരും ഒരേ മാതാപിതാക്കളുടെ സന്താനങ്ങളാണെന്നും ദൈവഭക്തിയിൽ മാത്രമാണ് ഔന്നത്യമെന്നുമുള്ള മുഹമ്മദിന്റെ സന്ദേശത്തിൽ ജനങ്ങൾ ആകൃഷ്ടരാകാൻ തുടങ്ങി. തങ്ങൾ അടിമകളാക്കി വെച്ചിരുന്ന ആളുകൾ മുഹമ്മദിന്റെ കൂടെച്ചേർന്ന് സാമൂഹ്യമാറ്റത്തിന് ശ്രമിക്കുന്നത് മക്കയിലെ പ്രമാണിമാർക്കും, പണക്കാർക്കും സഹിക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. അവർ ഒറ്റക്കും കൂട്ടായും മുഹമ്മദിനെയും അനുയായികളെയും തടയാൻ ശ്രമിച്ചു. 

മുഹമ്മദിനെ എതിർക്കുന്നവരിൽ പ്രധാനികളായിരുന്നു [[അബൂ ജഹ്ൽ]] (അജ്ഞതയുടെ പിതാവ്) എന്ന പേരിൽ മുസ്‌ലിംകൾ വിളിച്ചിരുന്ന അംറുബ്നു ഹിഷാം&lt;ref&gt;&quot;Abū Jahl.&quot; Encyclopædia Britannica. Encyclopædia Britannica Online. Encyclopædia Britannica Inc., 2011. Web. 27 Nov. 2011. &lt;http://www.britannica.com/EBchecked/topic/2240/Abu-Jahl&gt;. &lt;/ref&gt;, [[അബൂലഹബ്]], വലീദിബ്നു മുഗീറ, ഉത്ബത്, ഷൈബത്, [[അബൂസുഫ്‌യാൻ]] (ഇദ്ദേഹം പിന്നീട് ഇസ്‌ലാം സ്വീകരിച്ചു) തുടങ്ങിയവർ. ഇവർ ആദ്യം പ്രലോഭനങ്ങളുമായി രംഗത്ത് വന്നു. മക്കയിലെ ഭരണാധികാരം നൽകാമെന്നും, അല്ലെങ്കിൽ ഇഷ്ടം പോലെ പണം നൽകാമെന്നും, അതുമല്ലെങ്കിൽ അറബികളിലെ സുന്ദരികളെ വിവാഹം ചെയ്ത് കൊടുക്കാമെന്നും മുഹമ്മദിനോട് പറഞ്ഞു. പകരം അദ്ദേഹം മക്കയിലുള്ളവർ ചെയ്യുന്ന തെറ്റുകൾക്ക് നേരെ കണ്ണടക്കണം, അതിനെ വിമർശിക്കരുത്, ഇസ്‌ലാം പ്രചാരണം ചെയ്യുന്നത് നിർത്തണം തുടങ്ങിയവയായിരുന്നു ശത്രുക്കളുടെ ആവശ്യം. എന്നാൽ അദ്ദേഹം ഇതിനു വഴങ്ങിയില്ല.{{സൂചിക|൨}} 

പിന്നീട് മർദ്ദനങ്ങൾ ആരംഭിച്ചു. മുഹമ്മദിനെയും അനുയായികളെയും അവർ പീഡിപ്പിച്ചുകൊണ്ടേയിരുന്നു. [[കഅബ|കഅബയിൽ]] വന്ന് പ്രാർത്ഥിക്കുന്നതിൽ നിന്നും മുഹമ്മദിനെയും അനുയായികളെയും തടഞ്ഞു. അദ്ദേഹത്തിൽ വിശ്വസിച്ച അടിമകളടക്കമുള്ളവരെ ക്രൂരമായി മർദ്ദിച്ചു. മുഹമ്മദിന്റെ അനുയായിയായതിന്റെ പേരിൽ [[സുമയ്യ]] എന്ന സ്ത്രീയെ അബൂ ജഹ്ൽ പീഡിപ്പിച്ച് കൊന്നു. സുമയ്യയാണ് ഇസ്‌ലാമിലെ ആദ്യത്തെ രക്തസാക്ഷിയായി കണക്കാക്കുന്നത്. &lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.islampadanam.com/muhammednabi/index.html |title=ലോകാനുഗ്രഹി |access-date=2012-04-09 |archive-date=2012-06-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120609020842/http://www.islampadanam.com/muhammednabi/index.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
പീഡനങ്ങൾ തുടർന്നപ്പോൾ അനുയായികളോട് എത്യോപ്യയിലേക്ക് (അബ്സീനിയ) പലായനം ([[ഹിജ്റ]]) ചെയ്യാൻ മുഹമ്മദ് നിർദ്ദേശിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.iccuk.org/downloads/who_is_muhammad.pdf |title=മുഹമ്മദിന്റെ വ്യക്തിത്വം by ഖുർറം മുറാദ്, പേജ് 21 |access-date=2010-01-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090126154245/http://iccuk.org/downloads/who_is_muhammad.pdf |archive-date=2009-01-26 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 
മുസ്‌ലിംകൾ പലായനം ചെയ്തതറിഞ്ഞ എതിരാളികൾ എത്യോപ്യയിലെ രാജാവായ [[നേഗസ്|നജ്ജാശിയുടെ]] അടുത്തേക്ക് ഒരു സംഘത്തെ അയച്ചു. എന്നാൽ മുസ്‌ലിംകളുടെ വിശദീകരണം കേട്ട രാജാവ് അവർക്ക് തന്റെ രാജ്യത്ത് സംരക്ഷണം നൽകുകയാണ്‌ ഉണ്ടായത്&lt;ref&gt;[http://www.witness-pioneer.net/vil/Books/SM_tsn/ch2s2.html{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Ar-Raheeq Al-Makhtum (THE SEALED NECTAR), by [[:en:Saifur Rahman al-Mubarakpuri]]]&lt;/ref&gt;.

=== ഉപരോധം ===
ഇതിനിടെ മക്കയിൽ നബിയെയും കുടുംബത്തെയും ബഹിഷ്കരിക്കാൻ ഗോത്രങ്ങൾ കൂട്ടായി തീരുമാനിച്ചു. നബിയുടെ കുടുംബമായ [[ബനൂ ഹാഷിം|ബനൂ ഹാഷിമിനെയും]] ബന്ധുക്കളായ ബനുൽ മുത്തലിബിനെയും മൊത്തത്തിൽ ബഹിഷ്കരിക്കുകയുണ്ടായി&lt;ref&gt;[http://www.archive.org/stream/dictionaryislam00hughuoft#page/n383/mode/1up ഡിക്ഷണറി ഓഫ് ഇസ്‌ലാം|പേജ് 372]തോമസ് പാട്രിക് ഹ്യൂസ്&lt;/ref&gt;. (മുഹമ്മദിന്റെ ഈ കുടുംബക്കാരിൽ ഭൂരിഭാഗവും അന്ന് മുസ്‌ലിംകളായിരുന്നില്ല. മുഹമ്മദിനെ സഹായിച്ചു എന്നതായിരുന്നു ശത്രുക്കൾ അവരിൽ ആരോപിച്ച കുറ്റം). മൂന്ന് കൊല്ലത്തോളം ഈ ഉപരോധം തുടരുകയുണ്ടായി. [[ശിഅബ് അബീത്വാലിബ്]] എന്ന പ്രദേശത്താണ്‌ ഇക്കാലയളവിൽ അവർ താമസിച്ചത്. എന്നാൽ എതിരാളികളിൽത്തന്നെ ഈ വിഷയത്തിൽ ഭിന്നത ഉടലെടുത്തതിനെ തുടർന്ന് ഉപരോധം പിൻവലിക്കാൻ അവർ നിർബന്ധിതരായി.&lt;ref&gt;[http://www.witness-pioneer.net/vil/Books/SM_tsn/ch2s3.html#General%20Social%20Boycott ബഹിഷ്കരണം]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
അതേ വർഷം തന്നെ പത്നി [[ഖദീജ|ഖദീജയും]] പിതൃവ്യൻ [[അബൂ താലിബ്|അബൂത്വാലിബും]] അന്തരിച്ചു. നബിയുടെ പിൻബലമായിരുന്ന ഇവർക്ക് ശേഷം, അദ്ദേഹം അഭയം തേടി [[ത്വാഇഫ്|ത്വാഇഫിലേക്ക്]] പോയെങ്കിലും അവിടെ നിന്ന് കല്ലെറിഞ്ഞ് ഓടിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.iccuk.org/downloads/who_is_muhammad.pdf |title=മുഹമ്മദിന്റെ വ്യക്തിത്വം by ഖുർറം മുറാദ്, പേജ് 22 |access-date=2010-01-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090126154245/http://iccuk.org/downloads/who_is_muhammad.pdf |archive-date=2009-01-26 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt; അങ്ങനെ മക്കയിലേക്ക് തന്നെ തിരിച്ചു വന്നു.

== ഹിജ്റ (പലായനം) ==
{{പ്രലേ|ഹിജ്റ}}
[[ഹജ്ജ്]] തീർത്ഥാടനത്തിന്‌ വന്നിരുന്ന ആളുകളോട് മുഹമ്മദ് തന്റെ സന്ദേശം സമർപ്പിച്ച് കൊണ്ടിരുന്നു. [[മദീന|യഥ്‌രിബിൽ]] നിന്ന് വന്ന ആറു പേരടങ്ങിയ സംഘം ഈ സന്ദേശത്തിൽ ആകൃഷ്ടരാവുകയും നബിയുടെ അനുയായികളായി മാറുകയും ചെയ്തു. അവർ തിരികെച്ചെന്ന് യസ്‌രിബിൽ പ്രചാരണം നടത്തുകയും അടുത്ത വർഷം ഈ സംഘത്തിലെ അഞ്ചു പേരും വേറെ ഏഴു പേരുമടക്കം 12 പേർ മക്കയിലേക്ക് വന്നു. ഇവരുടെ അഭ്യർത്ഥനപ്രകാരം യസ്‌രിബിൽ പ്രചാരണം നടത്താനായി [['''മുസ്അബ് ഇബ്നു ഉമൈർ''']] എന്ന അനുചരനെ മുഹമ്മദ് അവർക്കൊപ്പം അയച്ചു. മുസ്അബിന്റെ പ്രവർത്തന ഫലമായി ഒരു വർഷത്തിനകം ഒരു മുസ്‌ലിമെങ്കിലുമില്ലാത്ത ഒറ്റ വീടും യസ്‌രിബിൽ ഇല്ലെന്ന അവസ്ഥവന്നു. അടുത്ത വർഷം ഹജ്ജിന് മദീനയിൽ നിന്നും 75 മുസ്‌ലിംകൾ മക്കയിലെത്തി. അവർ മുഹമ്മദിനേയും അനുയായികളെയും സംരക്ഷിക്കാമെന്നു വാക്കു നൽകുകയും അദ്ദേഹത്തെ യസ്‌രിബിലേക്ക് ക്ഷണിക്കുകയും ചെയ്തു. ഇവരുമായി നടത്തപ്പെട്ട കരാറുകൾ '''[[അഖബ ഉടമ്പടി|അഖബ ഉടമ്പടികൾ]]''' എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. (യസ്‌രിബിൽ നിന്നു വന്നവരിൽ മുഹമ്മദിന്റെ അനുയായികളായി മാറിയവരുമായി മാത്രമാണ് ഈ കരാർ ഉണ്ടാക്കിയത്).&lt;ref&gt;[[ഇസ്‌ലാമിക വിജ്ഞാനകോശം (ഐ.പി.എച്ച്)]] വാള്യം 1 പേജ് 79-81 പ്ര: [[ഐ.പി.എച്ച്]] കോഴിക്കോട്.&lt;/ref&gt; ഇതോടെ മുഹമ്മദിന്റെ അനുയായികൾ മക്കയിൽ നിന്ന് യസ്‌രിബിലേക്ക് പലായനം ചെയ്തു തുടങ്ങി. ഇതിനിടയിൽ നബിയെ വധിക്കാനുള്ള ഗൂഢാലോചന നടക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു. അതിനായി ശത്രുക്കൾ വീടുവളഞ്ഞ ദിവസം തന്നെ മുഹമ്മദ് തന്റെ അനുചരൻ [[അബൂബക്കർ സിദ്ദീഖ്|അബൂബക്കറോടൊപ്പം]] മദീനയിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു. എതിരാളികൾ അന്വേഷിച്ച് പുറപ്പെട്ടു. നബിയുടെ പലായനത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ്‌ [[ഇസ്ലാമിക കലണ്ടർ]] രൂപപ്പെട്ടത്.

== മദീനയിൽ ==
{| class=&quot;wikitable collapsible&quot; width=&quot;21%&quot; style=&quot;float:right; clear:right; border:1px solid #ddd; margin:0 0 1em 1em; padding:0 0 1em 1em; vertical-align:right; font-size:80%;&quot;
!colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot;|&lt;big&gt;മദീനയിലെ ജീവിതം&lt;/big&gt;
|-
|align=&quot;right&quot;&gt;|622
|മദീനയിലെത്തുന്നു
|-
|align=&quot;right&quot;&gt;|622
|മദീനയിലെ ഗോത്രങ്ങളുമായി സഹകരണകരാർ
|-
|align=&quot;right&quot;&gt;|624
|[[ബദ്ർ യുദ്ധം]]
|-
|align=&quot;right&quot;&gt;|625
|[[ഉഹ്‌ദ് യുദ്ധം]]
|-
|align=&quot;right&quot;&gt;|627
|[[ഖൻദഖ് യുദ്ധം]]
|-
|align=&quot;right&quot;&gt;|628
|ഹുദൈബിയ സന്ധി
|-
|align=&quot;right&quot;&gt;|629
|[[ഹജ്ജ്]] നിർവഹിക്കുന്നു.
|-
|align=&quot;right&quot;&gt;|629
|മുഅ്ത യുദ്ധം
|-
|align=&quot;right&quot;&gt;|630
|യുദ്ധമില്ലാതെ [[മക്ക]] കീഴടക്കുന്നു. 
|-
|align=&quot;right&quot;&gt;|630
|ഹുനൈൻ യുദ്ധം
|-
|align=&quot;right&quot;&gt;|630
|താഇഫ് കീഴടക്കുന്നു
|-
|align=&quot;right&quot;&gt;|632
|തബൂക് യുദ്ധം
|-
|align=&quot;right&quot;&gt;|632
|വിടവാങ്ങൽ ഹജ്ജ്
|-
|align=&quot;right&quot;&gt;|632
|മദീനയിൽ വെച്ച് അന്ത്യം
|}
{{പ്രലേ|മദീന}}
[[പ്രമാണം:Masjid khuba puram.JPG|230 px|thumb|right|ഖുബ മസ്ജിദ് - മുഹമ്മദ് മദീനയിൽ ആദ്യം നിർമ്മിച്ച പള്ളി.]]
മദീനയിൽ എത്തിയശേഷം മുഹമ്മദ് ആദ്യമായി ചെയ്തത് ഒരു കേന്ദ്രം നിർമ്മിക്കുക എന്നതായിരുന്നു. അദ്ദേഹം മദീനയിൽ ഒരു [[മസ്ജിദ്|പള്ളി]] സ്ഥാപിച്ചു. മസ്ജിദുൽ ഖുബ എന്ന പള്ളിയാണ്‌ നബി ആദ്യമായി പണികഴിപ്പിച്ചത്.&lt;ref&gt;[http://archive.org/stream/muhammadatmedina029655mbp#page/n22/mode/1up മുഹമ്മദ് മദീനയിൽ|W. Montgomery Watt|പേജ് 1]&lt;/ref&gt; മദീനയിലെത്തിയ മുഹമ്മദ് നബി '''അബൂ അയ്യൂബിന്റെ''' കൂടെയാണ്‌ ആദ്യം താമസിച്ചത്.&lt;ref&gt;[http://www.witness-pioneer.net/vil/Books/MH_LM/beginning_of_the_yathrib_period.htm ലൈഫ് ഓഫ് മുഹമ്മദ്, ഹൈക്കൽ]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; മക്കയിൽ നിന്ന് വന്ന അനുയായികൾക്കും([[മുഹാജിറുകൾ]]) മദീനയിലുള്ള അനുയായികൾക്കുമിടയിൽ ([[അൻസ്വാറുകൾ]]) സാഹോദര്യ ബന്ധം സ്ഥാപിച്ചു&lt;ref&gt;[http://ml.wikisource.org/wiki/%E0%B4%AA%E0%B4%B0%E0%B4%BF%E0%B4%B6%E0%B5%81%E0%B4%A6%E0%B5%8D%E0%B4%A7_%E0%B4%96%E0%B5%81%E0%B4%B0%E0%B5%8D%E2%80%8D%E0%B4%86%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E2%80%8D/%E0%B4%B9%E0%B4%B7%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B5%8D%E2%80%8D ഖുർആൻ, അധ്യായം അൽ ഹശ്‌ർ, സൂക്തം 9]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.archive.org/stream/dictionaryislam00hughuoft#page/n384/mode/1up ഡിക്ഷണറി ഓഫ് ഇസ്‌ലാം|പേജ് 373]തോമസ് പാട്രിക് ഹ്യൂസ്&lt;/ref&gt;. മുഹമ്മദും അനുയായികളും ചേർന്ന് [[മസ്ജിദുന്നബവി]] സ്ഥാപിച്ച ശേഷം അദ്ദേഹം അതിനടുത്തേക്ക് താമസം മാറ്റി.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.islampadanam.com/muhammednabi/Lokanugrahi/36.htm |title=ലോകാനുഗ്രഹി by ശൈഖ് മുഹമ്മദ് കാരകുന്ന് |access-date=2012-04-09 |archive-date=2012-06-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120614230158/http://www.islampadanam.com/muhammednabi/Lokanugrahi/36.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
മുഹമ്മദിന്റെ ആഗമനത്തോടെ യഥ്‌രിബ് എന്ന നഗരം '''നബിയുടെ നഗരം''' ([[മദീന|മദീനത്തുന്നബി]]) എന്നും, പിന്നീട് മദീന എന്ന ചുരുക്കപ്പേരിലും അറിയപ്പെടാൻ തുടങ്ങി.

=== സഹകരണ ഉടമ്പടി ===
മദീനയിൽ ഒരു രാഷ്ട്രത്തിന്‌ രൂപം നൽകിയ മുഹമ്മദ് നബി അവിടുത്തെ ജൂതന്മാരുമായും മറ്റു ഗോത്രങ്ങളുമായും ഉടമ്പടിയിലെത്തി. &lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.cyberistan.org/islamic/treaty22.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2011-11-27 |archive-date=2011-10-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111025002622/http://www.cyberistan.org/islamic/treaty22.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ഇതനുസരിച്ച് മദീനയുടെ അതിർത്തികൾ ശത്രുക്കളിൽ നിന്നും സംരക്ഷിക്കാൻ എല്ലാവരും ബാധ്യസ്ഥരായിരുന്നു. ജൂതന്മാർക്ക് അവരുടെ വേദഗ്രന്ഥമനുസരിച്ച് ശിക്ഷാവിധികൾ നടപ്പിലാക്കാനും ആചാരാനുഷ്ടാനങ്ങൾ നിർവഹിക്കാനും അനുവാദമുണ്ടായിരുന്നു&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.interfaithathens.org/article/art10171.asp |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2011-11-27 |archive-date=2012-01-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120123090208/http://www.interfaithathens.org/article/art10171.asp |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://lokanugrahi.blogspot.com/2009/10/blog-post_25.html&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;[http://www.witness-pioneer.net/vil/Books/SM_tsn/ch4s3.html ലൈഫ് ഓഫ് മുഹമ്മദ് by ഹൈക്കൽ]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;. മുസ്‌ലിംകളും അമുസ്‌ലിംകളുമായ മദീനയിലും മദീനക്കു ചുറ്റുമുള്ള എല്ലാ ഗോത്രങ്ങൾക്കിടയിലും സമാധാനപരമായ സഹവർത്തിത്വം നേടിയെടുക്കുക എന്നതായിരുന്നു ഉടമ്പടിയുടെ ലക്ഷ്യം. 
=== ബദ്ർ യുദ്ധം ===
{{പ്രലേ|ബദ്ർ യുദ്ധം}}
[[പ്രമാണം:Badr campaign.svg|thumb|230 px|right|ബദറിന്റെ ഭൂപടം]]
[[സിറിയ|സിറിയയിൽനിന്നും]] മടങ്ങുന്ന മക്കക്കാരുടെ കച്ചവടസംഘത്തെ മുഹമ്മദും കൂട്ടുകാരും ആക്രമിക്കാൻ പരിപാടിയിട്ടിട്ടുണ്ട് എന്നൊരു വാർത്ത മക്കയിൽ പരന്നു. അങ്ങനെയുണ്ടെങ്കിൽ അതു തടയാനും മുഹമ്മദിനെയും കൂട്ടരേയും ഒരു പാഠം പഠിപ്പിക്കാനും മക്കാ നിവാസികൾ ഒരുങ്ങി. അവർ 1000 ആയുധധാരികളെ ഒരുക്കി വമ്പിച്ച സന്നാഹങ്ങളോടെ മദീനയുടെ ഭാഗത്തേക്കു തിരിച്ചു. ആ വാർത്ത അറിഞ്ഞ മുഹമ്മദ്, മദീനയിൽ വെച്ചുള്ള ഒരു സംഘട്ടനം ഒഴിവാക്കാൻ മദീനക്കു പുറത്തേക്കു വന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൂടെ 313 പേരെ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളു. എങ്കിലും വിജയം മുഹമ്മദിന്റെ കൂടെയായിരുന്നു. 

ഈ പോരാട്ടത്തിൽ ശത്രുക്കളിലെ പ്രധാനികളായ [[അബൂജഹ്ൽ]], ഉത്ബത്, ഷൈബത് മുതലായവർ കൊല്ലപ്പെടുകയും ഏതാനും പ്രമുഖരുൾപ്പെടെ 70 ഖുറൈഷികൾ ബന്ധികളാക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. വിജയികളായ മുസ്‌ലിംകൾ, തടവുകാരായി പിടിക്കപ്പെട്ടവരെ മോചന മൂല്യം വാങ്ങി വിട്ടയച്ചു. മോചനമൂല്യം നൽകാൻ കഴിയാത്തവർക്ക് മദീനയിലെ 10 പേരെ എഴുത്തും വായനയും പഠിപ്പിക്കുക എന്ന മോചനമൂല്യം നിശ്ചയിച്ചു വിട്ടയച്ചു. &lt;ref&gt;http://www.witness-pioneer.net/vil/Articles/companion/04_umar_bin_al_khattab.htm{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;ഖുർആൻ (8:67)&lt;/ref&gt;

=== ഉഹ്‌ദ് യുദ്ധം ===
{{പ്രലേ|ഉഹ്‌ദ് യുദ്ധം}}
[[പ്രമാണം:Uhd.JPG‎|ലഘു|left|150 px|ഉഹദ് മല - യുദ്ധം നടന്നത് ഇവിടെ വെച്ചാണ്.]]
ബദ്റിലെ പരാജയത്തിന് പകരം ചോദിക്കുവാനായി തൊട്ടടുത്തവർഷം വമ്പിച്ച സന്നാഹങ്ങളുമായി മക്കയിലെ ശത്രുക്കൾ യുദ്ധത്തിനൊരുങ്ങി. [[ഉഹ്ദ് പർവ്വതം|ഉഹദ് പർവ്വതത്തിന്റെ]] താഴ്‌വരയിൽ വെച്ച് അവരും മുസ്‌ലിംകളും പരസ്പരം ഏറ്റുമുട്ടി. മദീനയുടെ രണ്ട് മൈൽ വടക്കാണ് ഉഹ്ദ് പർവ്വതം. 3000 പേരാണ് മക്കക്കാരുടെ പക്ഷത്തുണ്ടായിരുന്നത്. മുസ്‌ലിംസൈന്യം അവരുടെ മൂന്നിലൊന്നേ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ. അബൂസുഫിയാനായിരുന്നു മക്കക്കാരുടെ നായകൻ. നബിയുടെ പിതൃവ്യൻ [[ഹംസ]] വധിക്കപ്പെട്ട ഈ യുദ്ധത്തിൽ മുസ്‌ലിംകൾ പരാജയപ്പെട്ടു. നബിക്കു പരിക്കേറ്റു. എങ്കിലും മക്കക്കാർ മദീനക്കുള്ളിലേക്ക് കടക്കാതെ പിന്തിരിഞ്ഞു പോയി.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://realmuhammad.info/UhudBattle.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2011-11-05 |archive-date=2011-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111017095432/http://realmuhammad.info/UhudBattle.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

=== ഖൻദഖ് യുദ്ധം ===
{{പ്രലേ|ഖൻദഖ് യുദ്ധം}}
മുഹമ്മദിന്റെ മക്കയിലെ എതിരാളികൾ അറേബ്യയിലെ വിവിധ ഗോത്രങ്ങളുടെയും മദീനയിലെ ജൂതന്മാരുടെയും സഹകരണത്തോടെ മദീനയെ ഉപരോധിച്ചു. മദീനയെ സംരക്ഷിക്കാൻ മുസ്‌ലിംകൾ പട്ടണത്തിനു ചുറ്റും കിടങ്ങ് കുഴിച്ചു. അതിനാൽ ഖൻദഖ് അഥവാ കിടങ്ങുയുദ്ധം എന്ന പേരിൽ ഇത് പ്രസിദ്ധമായി.&lt;ref&gt;http://www.ezsoftech.com/islamic/khandaq.asp&lt;/ref&gt; ആയുധം പ്രയോഗിക്കാതെ നടത്തപ്പെട്ട ഇത് '''അഹ്സാബ് യുദ്ധം''' എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.

=== ഹുദൈബിയാ സന്ധി ===
മുഹമ്മദ് മദീനയിലെത്തിയതിന്റെ ആറാം വർഷം തീർത്ഥാടനത്തിനു മക്കയിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു. മക്കക്കാർ അവരെ ഹുദൈബിയയിൽ വെച്ച് തടഞ്ഞു. ദൂതൻമാർ പരസ്പരം സംഭാഷണം നടത്തി ഒരു സന്ധിയുണ്ടാക്കി.&lt;ref&gt;[http://www.archive.org/stream/dictionaryislam00hughuoft#page/n391/mode/1up ഡിക്ഷണറി ഓഫ് ഇസ്‌ലാം|പേജ് 380]തോമസ് പാട്രിക് ഹ്യൂസ്&lt;/ref&gt; സന്ധി പ്രഥമദൃഷ്ട്യാ മുസ്‌ലിംകൾക്ക് അനുകൂലമല്ലായിരുന്നു. 
*മുസ്‌ലിംകൾ ആ കൊല്ലം [[ഹജ്ജ്]] ചെയ്യാതെ മടങ്ങണം.
*അടുത്ത കൊല്ലം വന്ന് ഹജ്ജ് ചെയ്യാം.
*മക്കക്കാരിൽ ആരെങ്കിലും മദീനയിൽ അഭയം തേടി വന്നാൽ അവരെ തിരിച്ചയക്കണം.
*മദീനയിൽ നിന്നും ആരെങ്കിലും മക്കയിൽ അഭയം തേടി വന്നാൽ തിരിച്ചയക്കില്ല.
*അടുത്ത 10 വർഷത്തേക്ക് പരസ്പരം യുദ്ധം ചെയ്യുകയില്ല.
എന്നിവയായിരുന്നു ഉടമ്പടിയിലെ പ്രധാന നിബന്ധനകൾ. [[ഹുദൈബിയ സന്ധി]] എന്ന പേരിലറിയപ്പെടുന്ന ഈ സന്ധിക്കു ശേഷം ലഭിച്ച സമാധാനാന്തരീക്ഷത്തിൽ [[പേർഷ്യ]], [[റോം]], [[ഈജിപ്ത്]], [[സിറിയ]], [[യെമൻ]] തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളിലെ രാജാക്കൻമാർക്ക് ഇസ്‌ലാമിലേക്ക് ക്ഷണിച്ചുകൊണ്ട് മുഹമ്മദ് കത്തുകളയച്ചു.

=== മക്കാവിജയം ===
ഹിജ്റ എട്ടാം വർഷം മക്കയിലെ ഖുറൈശികൾ ഹുദൈബിയ ഉടമ്പടി ലംഘിച്ച്, മുഹമ്മദിന്റെ കൂട്ടത്തിലുള്ള ബനൂഖുസ്സ ഗോത്രത്തെ ആക്രമിച്ചു. ഇതിനെത്തുടർന്ന്, ബനുഖുസ്സ ഗോത്രത്തിന് നഷ്ടപരിഹാരം നൽകാനോ അല്ലെങ്കിൽ ഹുദൈബിയാ ഉടമ്പടി റദ്ദ് ചെയ്യാനോ മുഹമ്മദ് ആവശ്യപ്പെട്ടു. ഖുറൈശികൾ രണ്ടാമത്തെ മാർഗ്ഗമാണ് സ്വീകരിച്ചത്. 

ഇതോടെ, പതിനായിരം അനുയായികളോടെ മുഹമ്മദ് മക്കയിലേക്ക് തിരിച്ചു. നബിയും അനുയായികളും മക്കക്കു സമീപം താവളമടിച്ച വേളയിൽ അവരെ രഹസ്യമായി നിരീക്ഷിക്കാൻ ചെന്ന മക്കയിലെ നേതാവായ അബൂസുഫ്‌യാൻ മുസ്‌ലിം യോദ്ധാക്കളുടെ കൈകളിലകപ്പെട്ടു. അവരദ്ദേഹത്തോട് മാന്യമായി പെരുമാറുകയും അദ്ദേഹത്തെ വിട്ടയക്കുകയും ചെയ്തു. ഇതെത്തുടർന്ന് അബൂസുഫ്‌യാൻ ഇസ്‌ലാം സ്വീകരിച്ചു. 

നബിയും സഹചരന്മാരും മക്കയിൽ പ്രവേശിച്ചപ്പോൾ അവരെ എതിർക്കാനാരുമുണ്ടായില്ല. അദ്ദേഹത്തെയും അനുചരന്മാരേയും മർദ്ദിക്കുകയും ജന്മനാട്ടിൽ നിന്നും പുറത്താക്കുകയും ചെയ്ത മക്കക്കാർക്ക് മാപ്പ് നൽകിക്കൊണ്ട് മുഹമ്മദ് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു. &quot;യൂസുഫ് നബി തന്റെ സഹോദരൻമാരോട് പറഞ്ഞതുപോലെ ഇന്ന് ഞാനും ഇതാ നിങ്ങളോട് പറയുന്നു. ഇന്നു നിങ്ങളുടെ പേരിൽ കുറ്റമൊന്നുമില്ല. നിങ്ങൾ സ്വതന്ത്രരാണ്.&quot; 

മക്കാ വിജയത്തോടുകൂടി മുഹമ്മദ്, അറേബ്യയിലെ അനിഷേധ്യഭരണാധികാരിയായി. മക്കയിലെ ദേവാലയമായ [[കഅബ]] സന്ദർശിച്ച ശേഷം അദ്ദേഹം തനിക്കഭയം നൽകിയ മദീനയിലേക്കു തന്നെ തിരിച്ചു പോകുകയാണ് ചെയ്തത്.

===വിടവാങ്ങൽ ഹജ്ജ്===
ഹിജ്‌റ പത്താമത്തെ വർ‌ഷത്തിൽ മുഹമ്മദ്, [[ഹജ്ജ്]] തീർത്ഥാടനത്തിന്‌ പുറപ്പെട്ടു. ഹജ്ജിനോടനുബന്ധിച്ച് നടന്ന [[ജുമുഅ|പ്രഭാഷണം]]{{സൂചിക|൧}} അദ്ദേഹത്തിന്റെ അവസാനത്തെ പ്രസംഗമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. തുടർന്ന് അല്ലാഹുവിൽനിന്നും ഇസ്‌ലാമിനെ പൂർത്തീകരിച്ചതായി അറിയിക്കുന്ന ദൈവികസന്ദേശം അവതരിച്ചതായും&lt;ref&gt;[http://ml.wikisource.org/wiki/%E0%B4%AA%E0%B4%B0%E0%B4%BF%E0%B4%B6%E0%B5%81%E0%B4%A6%E0%B5%8D%E0%B4%A7_%E0%B4%96%E0%B5%81%E0%B5%BC%E0%B4%86%E0%B5%BB/%E0%B4%AE%E0%B4%BE%E0%B4%87%E0%B4%A6 (ഖുർആൻ 5:3)]ഈ ദിവസം നിങ്ങളുടെ മതത്തെ നിങ്ങൾക്കു ഞാൻ പൂർത്തീകരിച്ചു തരികയും എന്റെ അനുഗ്രഹത്തെ നിങ്ങളിൽ പൂർണ്ണമാക്കുകയും ചെയ്തിരിക്കുന്നു. ഇസ്‌ലാമിനെ നിങ്ങളുടെ മതമായി ഞാൻ തൃപ്തിപ്പെടുകയും ചെയ്തിരിക്കുന്നു&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.thafheem.net/getinterpretation.php?q=5&amp;r=16&amp;hlt=undefined&amp;sid=0.5775289977900684 തഫ്ഹീമുൽ ഖുർആൻ, വിശദീകരണം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305080403/http://www.thafheem.net/getinterpretation.php?q=5&amp;r=16&amp;hlt=undefined&amp;sid=0.5775289977900684 |date=2016-03-05 }}തഫ്ഹീമുൽ ഖുർആൻ|[[അബുൽ അ‌അ്‌ലാ മൗദൂദി]]|അധ്യായം 5|സൂക്തം 3&lt;/ref&gt; മുഹമ്മദിന്റെ പ്രവാചകത്വം പൂർത്തിയായതായും വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു.

== മരണം ==
[[പ്രമാണം:Raouda.JPG|thumb|മുഹമ്മദിനെ മറവ് ചെയ്ത സ്ഥലം]]
ഹിജ്റ വർഷം 11 [[റബീഉൽ അവ്വൽ]] 12 ന്‌ തിങ്കളാഴ്ച, തന്റെ അറുപത്തിനാലാമ വയസ്സിൽ പത്നി [[ആഇശ ബിൻത് അബൂബക്‌ർ|ആയിശയുടെ]] വീട്ടിൽ വെച്ച്‌ മുഹമ്മദ് നബി മരണപ്പെട്ടു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.officeholidays.com/holidays/iran/iran-public-holiday|title=Death of Prophet Muhammed / Martyrdom of Imam Hassan in Iran in 2021|access-date=2020-11-23|language=en}}&lt;/ref&gt; പിൻഗാമിയായി (ഖലീഫ) [[അബൂബക്ർ സിദ്ദീഖ്‌|അബൂബക്റിനെ]] തെരഞ്ഞെടുത്ത ശേഷം നബിയുടെ തിരു ശരീരം പത്നി [[ആഇശ ബിൻത് അബൂബക്‌ർ|ആഇശയുടെ]] വീട്ടിൽ മറവു ചെയ്തു. മസ്ജിദുന്നബവിയുടെ വികസനപ്രവർത്തനങ്ങൾക്കിടെ [[ആഇശ ബിൻത് അബൂബക്‌ർ|ആഇശയുടെ]] വീട് പള്ളിയോട് ചേർക്കപ്പെട്ടു. അതിനാൽ ഇപ്പോൾ റൗദാ ശരീഫ് എന്നറിയപ്പെടുന്ന നബിയുടെ ഖബർ പള്ളിയോട് ചേർന്നാണ്‌ നിലകൊള്ളുന്നത്. പള്ളിയിൽ നിന്ന് നേരിട്ട് കാണാത്ത രൂപത്തിൽ ചുമർ കെട്ടി മറച്ച നിലയിലാണ്‌ റൗദ ഉള്ളത്.

== നബിചര്യ ==
{{പ്രലേ|ഹദീഥ്}}
മുഹമ്മദ് നബിയുടെ നിർദ്ദേശങ്ങൾ, കൽപന, അനുവാദം, മാതൃക എന്നിവയെ പൊതുവിൽ [[നബിചര്യ]] അഥവാ [[സുന്നത്ത്]] എന്നറിയപ്പെടുന്നു. അവ [[ഹദീഥ്|ഹദീഥുകൾ]] എന്ന പേരിൽ പിൽക്കാലത്ത് ക്രോഡീകരിക്കപ്പെട്ടു. ഗ്രന്ഥരൂപത്തിൽ ക്രോഡീകരിക്കുന്നത് വരെ അവ കൈമാറി സൂക്ഷിച്ച ആളുകളെ ഹദീഥ് നിവേദകന്മാർ എന്നു പറയുന്നു&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.prabodhanam.net/oldissues/html/Pra_Hadith_2007/Kaderi.pdf |title=പ്രബോധനം ഹദീഥ് പതിപ്പ്-2007 |access-date=2016-03-07 |archive-date=2020-10-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201030040337/https://www.prabodhanam.net/oldissues/html/Pra_Hadith_2007/Kaderi.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;. ഇതിൽ ഏതെങ്കിലും കണ്ണിയിലെ ആളെക്കുറിച്ച് കൃത്യമായ വിവരം ലഭ്യമല്ലെങ്കിൽ അത്തരം ഹദീഥുകൾ ദുർബലമായവയായി കണക്കാക്കുന്നു. നിവേദനപരമ്പരയുടെ വിശ്വാസ്യതയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ{{സൂചിക|൩}} [[ഇമാം ബുഖാരി]], [[ഇമാം മുസ്‌ലിം]], [[അബൂദാവൂദ്]], [[തിർമിദി]], [[ഇബ്നു മാജ]], [[നസാഇ]] തുടങ്ങിയ പണ്ഡിതന്മാർ ഹദീഥുകൾ ക്രോഡീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇസ്‌ലാമിന്റെ അടിസ്ഥാനങ്ങളിൽ ഖുർആൻ കഴിഞ്ഞാൽ രണ്ടാം സ്ഥാനം ഹദീഥുകൾക്കാണ്.

== ജീവചരിത്രങ്ങൾ ==
{{പ്രലേ|മുഹമ്മദ് നബിയെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനങ്ങൾ}}

=== ജീവചരിത്രത്തിന്റെ ഉറവിടം ===
മുഹമ്മദ് നബിയുടെ വ്യക്തിത്വം ചരിത്രത്തിൽ വലിയ സ്വാധീനം ചെലുത്തിയിട്ടുണ്ട്. അതിനാൽ നബിയുടെ വാക്കുകൾ, പ്രവൃത്തികൾ, ആശയങ്ങൾ, തുടങ്ങി ജീവിതം മൊത്തം നൂറ്റാണ്ടുകളായി തന്റെ പിന്തുണക്കാരും എതിരാളികളും പരക്കെ ചർച്ച ചെയ്തു. ഇസ്‌ലാമിന്റെ പ്രായോഗിക സമീപനമെന്ന നിലയിൽ മുഹമ്മദ് നബിയുടെ ജീവചരിത്രവും മുസ്‌ലിംകൾ പരിപാലിച്ചിട്ടുണ്ട്. അനേകായിരം പണ്ഡിതന്മാർ ഒട്ടനവധി പുസ്തക സമാഹാരങ്ങൾ നബിയുടെ ജീവചരിത്രത്തിൽ രചിച്ചിട്ടുണ്ട്, നബിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട എല്ലാ കാര്യങ്ങളും അവർ ക്രോഡീകരിച്ചു.
&lt;ref&gt; الشبكة الإسلامية: أهم مصادر السيرة النبوية، أكرم ضياء العمري نسخة محفوظة 04 نوفمبر 2011 على موقع واي باك مشين.&lt;/ref&gt;

[[ഖുർആൻ]], [[ഹദീഥ്]] എന്നിവയാണ് നബിചരിതത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനങ്ങൾ. 
&lt;ref&gt;السيرة النبوية دروس وعبر، مصطفى السباعي، ص22-29، المكتب الإسلامي.&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt;
مسائل في منهج دراسة السيرة النبوية، محمد بن 
صامل السلمي نسخة محفوظة 06 أكتوبر 2012 على موقع واي باك مشين.&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt;
دراسة مصادر السيرة النبوية والتاريخ الإسلامي نسخة محفوظة 04 مارس 2017 على موقع واي باك مشين.&lt;/ref&gt;

ഖുർആൻ മുഹമ്മദ് നബിയുടെ ജീവചരിത്രം മൊത്തം വിശദമായി പരാമർശിക്കുന്നില്ലങ്കിലും &lt;ref&gt; مسائل في منهج دراسة السيرة النبوية، محمد بن صامل السلمي نسخة محفوظة 06 أكتوبر 2012 على موقع واي باك مشين.&lt;/ref&gt; ചരിത്രത്തിലേക്കുള്ള സൂചനകൾ കാണാം.&lt;ref&gt;
دلالة القرآن المبين على أن النبي أفضل العالمين، عبد الله بن الصديق الغماري، ص1-13. &lt;/ref&gt;&lt;ref&gt; مصادر السيرة النبوية، ضيف الله بن يحي الزهراني، ص1-64، مجمع الملك فهد. &lt;/ref&gt;. മുഹമ്മദ് നടത്തിയ സൈനികനീക്കങ്ങളെക്കുറിച്ച് മാത്രം ഏതാണ്ട് 280 വാക്യങ്ങൾ ഖുർആനിൽ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്&lt;ref&gt;علم المغازي بين الرواية والتدوين بين القرنين الأول والثاني الهجري، محمد أنور البكري، ج1، ص34-40 &lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;سيرة الرسول ، محمد عزة دروزة، ج2، ص269، المكتبة العصرية.&lt;/ref&gt;. മുഹമ്മദിന്റെ കുടുംബജീവിതത്തെക്കുറിച്ചും ഖുർആനിൽ പരാമർശങ്ങളുണ്ട്&lt;ref&gt;السيرة النبوية - موقع وزارة الأوقاف المغربية&lt;/ref&gt;.
 
മുഹമ്മദിന്റെ ജീവചരിത്രം ക്രോഡീകരിക്കുന്നതിൽ [[ഹദീഥ്]] ഗ്രന്ഥങ്ങളുടെ പങ്ക് വളരെ വലുതാണ്. ഒട്ടുമിക്ക ഹദീസ് ഗ്രന്ഥങ്ങളിലും നബിയുടെ ജീവചരിത്രത്തിന് മാത്രമായി ഒരുപാട് അദ്ധ്യായങ്ങൾ ക്രമീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ചരിത്ര രൂപത്തിലല്ലാതെ ചില സംഭവങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തുകയാണ് ഹദീഥുകളിൽ ചെയ്തിട്ടുള്ളത്. അതിൽ കാലക്രമം പരിഗണിച്ചിട്ടില്ല. എല്ലാ ഹദീഥ് ഗ്രന്ഥങ്ങളിലും മുഹമ്മദിന്റെ ജീവിതത്തിലേക്ക് വെളിച്ചം വീശുന്ന റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്.

=== ചരിത്ര പുസ്തകങ്ങൾ ===
സ്വഹാബാക്കൾ പൂർണമായി സൂക്ഷ്മതയോടെ കൈമാറ്റം ചെയ്ത് തന്ന വിവരങ്ങളുടെയും ഹദീസ് ഗ്രന്ഥങ്ങളുടെയും ചുവടു പിടിച്ചുകൊണ്ട് ചരിത്ര പുസ്തക രചന ആരംഭിച്ചു.
മൊത്തത്തിൽ ആദ്യമായി ഗ്രന്ഥരചന നടത്തിയത് ഉർവത്ത് ബിനു സുബൈർ (മരണം ഹിജ്റ: 92) എന്നവരാണ്. പിന്നീട് അപാൻ ബിൻ ഉസ്മാനും (മരണം ഹിജ്റ: 105) പിന്നീട് വഹബ്‌ ഇബ്നു മുനബഹും (മരണം ഹിജ്റ: 110) പിന്നീട് ശൂറഹബീൽ ഇബ്‌നു സഅദും (മരണം ഹിജ്റ: 123) പിന്നീട് ഇബ്നു ശിഹാബ് സുഹ്‌രിയും (മരണം ഹിജ്റ: 124) പ്രത്യേക രചനകൾ നടത്തി. എന്നാൽ അവ എല്ലാ പുസ്തകങ്ങളും കേടുപാടുകൾ സംഭവിച്ച് നശിച്ചു പോയതിനാൽ നമ്മിലേക്ക് ഒന്നും എത്തിയില്ല. അവയുടെ ചില ഭാഗങ്ങൾ മാത്രം തിബിരി തന്റെ ചരിത്ര ഗ്രന്ഥത്തിൽ ഉദ്ധരിച്ചിട്ടുണ്ട് എന്ന് മാത്രം. നബി ചരിത്ര രചനയുമായി അടുത്തതായി കടന്നുവന്ന പ്രമുഖരിൽ പെട്ടവരാണ് ഇബിന് ഇസഹാക്ക് എന്നവർ (മരണം ഹിജ്റ: 152) . അദ്ദേഹത്തിൻറെ രചന നബിചരിത്രത്തിൽ അക്കാലത്ത് ഏറ്റവും വിശ്വാസയോഗ്യമാണ് എന്ന് ചരിത്രകാരന്മാർ അടയാളപ്പെടുത്തുന്നു. എന്നാൽ അദ്ദേഹത്തിൻറെ മആസി (المغازي) എന്ന ഗ്രന്ഥം നമ്മിലേക്ക് എത്തിപ്പെട്ടിട്ടില്ല. ഇബിൻ ഇസഹാക്ക് എന്നവരുടെ ഗ്രന്ഥത്തെ ചുരുക്കി ക്രമപ്പെടുത്തി ഇബിനു ഹിഷാം എന്നവർ (മരണം ഹിജ്റ: 218) ഒരു ഗ്രന്ഥം രചിച്ചു. അത് സീറത്തുബ്നു ഹിശാം(&quot;سيرة ابن هشام&quot;) എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. താരിഖ് ത്വബ്‌റി (تاريخ الطبري ) എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിൽ തബ്രി ഇബിന് ഇസഹാക്കിനെ (മരണം ഹിജ്റ: 310) തൊട്ട് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്ത സംഭവങ്ങൾ പ്രത്യേക ഭാഗത്തിൽ അടയാളപ്പെടുത്തുന്നുണ്ട്.
ചരിത്രത്തിലെ മറ്റൊരു സ്രോതസ്സാണ് വാകിദി (മരണം ഹിജ്റ: 207) രചിച്ച മആസി (&quot;المغازي&quot; ) എന്ന ഗ്രന്ഥവും. അതിനെ പിന്തുടർന്ന് തൻറെ ശിഷ്യൻ ഇബിനു സഅദുൽ ബാഗ്ദാദി (മരണം ഹിജ്റ: 230) തബകത്തുൽ കുബ്റ (&quot;الطبقات الكبرى&quot;) എന്ന ഗ്രന്ഥവും രചിച്ചു. ചരിത്രകാരന്മാർ ഈ ഗ്രന്ഥത്തെ ഒരു മുഖ്യ സ്രോതസ്സ് ആയി കണക്കാക്കുന്നു.

=== സ്വഭാവ വിശേഷണങ്ങളെയും പ്രവാചകത്വത്തിന്റെ തെളിവുകളെയും സംബന്ധിച്ച ഗ്രന്ഥങ്ങൾ ===

സ്വഭാവവിശേഷങ്ങളെ സംബന്ധിച്ച് ഗ്രന്ഥങ്ങൾ നബിയുടെ ജീവിത ചരിത്രം മനസ്സിലാക്കുന്നതിനുള്ള മുഖ്യസ്രോതസ്സ് ആയി കണക്കാക്കുന്നു . നബി തങ്ങളുടെ ചര്യ, ശ്രേഷ്ഠതകൾ രാപകലുകളിലെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ , ശരീര സ്വഭാവ വിശേഷങ്ങൾ തുടങ്ങിയവയാണ് ഇത്തരം ഗ്രന്ഥങ്ങൾ ചർച്ച ചെയ്യുന്നത്. പണ്ടുകാലം മുതലേ മുസ്‌ലിമീങ്ങൾ ഈ വിഷയം വല്ലാതെ പരിഗണിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഹദീസ് ഗ്രന്ഥ കർത്താക്കൾ ഇതിനു മാത്രമായി ഗ്രന്ഥരചന നടത്തിയിട്ടുണ്ട്.

== ചിത്രങ്ങൾ ==
&lt;gallery caption=&quot;മുഹമ്മദ് നബിയുടെ ചരിത്രവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചിത്രങ്ങൾ&quot; widths=&quot;200px&quot; heights=&quot;150px&quot; perrow=&quot;4&quot;&gt;
Image:Masjid khuba.JPG‎|ഖുബ മസ്ജിദിന്റെ ഉൾവശം, മക്കയിൽ നിന്ന് പലായനം ചെയ്ത് എത്തിയ മുഹമ്മദിന്റെ ഒട്ടകം മുട്ടുകുത്തിയ സ്ഥലത്താണ് ഈ മസ്ജിദ് നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ളത്.
Image:മദീന2.JPG‎|മസ്ജിദുന്നബവി
Image:Madeena mimber.JPG‎|മസ്ജിദുന്നബവിയിലെ ഈ പ്രസംഗപീഠത്തിൽ നിന്നാണ് പ്രവാചകൻ ഖുതുബ നിർവഹിച്ചിരുന്നത്.
&lt;/gallery&gt;

== കുറിപ്പുകൾ ==
*{{കുറിപ്പ്|൧|[[q:മുഹമ്മദ്#ഹജ്ജത്തുൽ വദാ&quot;യിൽ റസൂലുള്ളയുടെ വിട വാങ്ങൽ പ്രസംഗം|വിടവാങ്ങൽ ഹജ്ജ് പ്രസംഗം]], [[q:|വിക്കി ചൊല്ലുകളിൽ]] കാണുക}}
*{{കുറിപ്പ്|൨|മുഹമ്മദ് അവരോട് നബി ഇപ്രകാരം മറുപടി പറഞ്ഞു. ''അല്ലാഹുവാണ, എന്റെ വലംകൈയിൽ സൂര്യനേയും ഇടം കൈയിൽ ചന്ദ്രനേയും വെച്ചു തന്നിട്ട് ഈ പ്രസ്ഥാനമുപേക്ഷിക്കാൻ അവരെന്നോടു ആവശ്യപ്പെട്ടാൽ പോലും ഞാൻ ഇതിൽ നിന്ന് പിന്മാറുന്ന പ്രശ്നമേ ഇല്ല.''}}
*{{കുറിപ്പ്|൩|നിവേദകരുടെ എണ്ണത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കി സ്വീകാര്യമായ ഹദീസിനെ ''മുതവാതിർ, ആഹാദ്'' എന്നിങ്ങനെ രണ്ടായി തരം തിരിച്ചിട്ടുണ്ട്. സത്യവിരുദ്ധമാകാൻ ഇടയില്ലത്ത വിധം അനേകം പേർ ഉദ്ധരിച്ച ഹദീസുകളാണ് മുതവാതിർ. ഇതിലെ നിവേദക കണ്ണികളിൽ ഓരോന്നിലും നിവേദകരുടെ ആധിക്യം ഉണ്ടാവുകയും നിവേദകന്മാർ ഹദീസ് നേരിട്ട് കണ്ടതോ കേട്ടതോ ആവണമെന്നും ഇതിന് നിബന്ധനയുണ്ട്. ഈ ഉപാധികളില്ലാത്തവ ആഹാദ് ആയി കണക്കാക്കും.ആഹാദിൽ ഓരോ കണ്ണിയിലും ഒന്നുമുതൽ മൂന്നുവരെ ആളുകൾ ഒരേ കാര്യം തന്നെ ഉദ്ധരിച്ചിരിക്കും. ഇത്തരം ഹദീസുകൾ (മുതവാതിറും, ആഹാദും) സ്വഹീഹ് (സ്വീകര്യം) ആയി കണക്കാക്കുന്നു. നിവേദകന്റെ അയോഗ്യതയാലോ (ഉദാ:കള്ളം പറയുക , മറ്റു സ്വഭാവദൂഷ്യങ്ങൾ മുതലായവ) കണ്ണികളിൽ ഒന്നോ അധികമോ നഷടമായാലോ അത്തരം ഹദീസുകൾ ദഈഫ്( ദുർബലം) ആയി കണക്കാക്കുന്നു. }}
*{{കുറിപ്പ്|൪|വിവാഹസമയത്ത് ആയിശയുടെ പ്രായത്തിന്റെ കാര്യത്തിൽ അഭിപ്രായവ്യത്യാസമുണ്ട്&lt;ref&gt;[http://www.prabodhanam.net/oldissues/detail.php?cid=4083&amp;tp=1 ആഇശ(റ) യുടെ വിവാഹം ആറാം വയസ്സിലോ ?]പ്രബോധനം വാരിക, 2015 ഏപ്രിൽ 03&lt;/ref&gt; . വിവാഹനിശ്ചയം നടന്നത് ആറോ ഏഴോ വയസ്സിലും ഒരുമിച്ച് ജീവിക്കാനാരംഭിച്ചത് ഒമ്പത് വയസ്സിലുമാണെന്നാണ് പൊതു അഭിപ്രായം.&lt;ref&gt;{{Hadith-usc|Bukhari|usc=yes|5|58|234}}, {{Hadith-usc|Bukhari|usc=yes-usc|5|58|236}}, {{Hadith-usc|Bukhari|usc=yes-usc|7|62|64}}, {{Hadith-usc|Bukhari|usc=yes-usc|7|62|65}}, {{Hadith-usc|Bukhari|usc=yes-usc|7|62|88}}, {{Hadith-usc|usc=yes|muslim|8|3309}}, {{Hadith-usc|muslim|8|3310}}, {{Hadith-usc|muslim|8|3311}}, {{Hadith-usc|abudawud|41|4915}}, {{Hadith-usc|abudawud|usc=yes|41|4917}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Tabari, Volume 9, Page 131; Tabari, Volume 7, Page 7&lt;/ref&gt; എന്നാൽ പത്താം വയസ്സിലാണ് വിവാഹം നടന്നതെന്ന് ത്വബരി റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നു.&lt;ref name=&quot;Spellberg&quot;&gt;[[Denise Spellberg|D. A. Spellberg]], ''Politics, Gender, and the Islamic Past: the Legacy of A'isha bint Abi Bakr'', [[Columbia University Press]], 1994, p. 40&lt;/ref&gt;}}

== അവലംബം ==
{{Reflist|3}}

== പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
{{Wikiquote}}
* [http://www.islamonweb.net/article/category/muhammed-pbuh/ മുഹമ്മദ്‌ നബി(സ): ഒരു സമ്പൂർണ്ണ പഠനം -IslamOnWeb.Net]
* [http://www.prabodhanam.net/oldissues/html/muhammad%20nabi_1989_spl.html പ്രബോധനം മുഹമ്മദ് നബി പതിപ്പ് 53 ലേഖനങ്ങൾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160811194906/http://www.prabodhanam.net/oldissues/html/muhammad%20nabi_1989_spl.html |date=2016-08-11 }}
* [http://www.islampadanam.com/ebooks/Marubhumiyile%20Pravachakan.pdf മരുഭൂമിയിലെ പ്രവാചകൻ - കെ.എൽ. ഗൗബ - ഇസ്‌ലാമിക് പബ്ലിഷിങ് ഹൗസ്‌.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120710071637/http://www.islampadanam.com/ebooks/Marubhumiyile%20Pravachakan.pdf |date=2012-07-10 }}
* [http://www.prophetmuhammadforall.org/webfiles/library.php?topicref=&amp;langref=06 നബിചര്യയുടെ സന്ദേശം - ഇസ്‌ലാമിക് പബ്ലിഷിങ് ഹൗസ്‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071231010159/http://www.prophetmuhammadforall.org/webfiles/library.php?topicref=&amp;langref=06 |date=2007-12-31 }}
* [http://malayalamquran.com/Malayalam_Hadith.pdf ഹദീസുകൾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090710221013/http://www.malayalamquran.com/Malayalam_Hadith.pdf |date=2009-07-10 }}
* [http://www.prophetmuhammadforall.org/webfiles/library.php?topicref=003&amp;langref= നബിയുടെ ജീവചരിത്രം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071231010250/http://www.prophetmuhammadforall.org/webfiles/library.php?topicref=003&amp;langref= |date=2007-12-31 }}
* [http://www.islampadanam.com/muhammednabi/index.html ലോകാനുഗ്രഹി-പ്രവാചക ജീവിതത്തിലെ 111 മഹദ് സംഭവങ്ങൾ-ശൈഖ് മുഹമ്മദ് കാരക്കുന്ന്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120609020842/http://www.islampadanam.com/muhammednabi/index.html |date=2012-06-09 }}
* [http://www.islampadanam.com/ebooks/THIRU%20NABI_BOOK.pdf തിരുനബി-ബാലസാഹിത്യം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120710071645/http://www.islampadanam.com/ebooks/THIRU%20NABI_BOOK.pdf |date=2012-07-10 }}
* [http://www.jihkerala.org/htm/malayalam/gallery/Hadith_Bodhanam.htm ഹദീസ് ബോധനം-ശ്രദ്ധേയമായ പ്രവാചക വാക്യങ്ങളും വിശദീകരണങ്ങളും] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080220230141/http://www.jihkerala.org/htm/malayalam/gallery/Hadith_Bodhanam.htm |date=2008-02-20 }}
* [http://www.jihkerala.org/htm/malayalam/Hadith/Hadith.htm വഴിവെളിച്ചം-തെരഞ്ഞടുത്ത പ്രവാചക വാക്യങ്ങളും വിശദീകരണങ്ങളും] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090405102153/http://www.jihkerala.org/htm/malayalam/Hadith/Hadith.htm |date=2009-04-05 }}
* [http://www.islamhouse.com/d/files/ml/ih_books/ml-b-seerathunnabi.pdf പ്രവാചക ചരിത്രം -അബ്ദുൽ ലതീഫ്‌ സുല്ലമി]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://www.islamhouse.com/d/files/ml/ih_books/ml_b_nabivivaham.pdf നബി(സ)യുടെ വിവാഹങ്ങൾ, വസ്തുതയെന്ത്‌ ??]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
{{ഇസ്ലാമിലെ പ്രവാചകർ}}
{{അപൂർണ്ണ ജീവചരിത്രം}}
{{Social and political philosophy}}
[[വർഗ്ഗം:ഇസ്ലാമിലെ പ്രവാചകന്മാർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇസ്ലാമികം]]
[[വർഗ്ഗം:മുഹമ്മദ്]]
{{Islam topics}}</text>
      <sha1>gf7fa8oloyjak5kmb9y4j49e5rtesj7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കൽ നയം</title>
    <ns>4</ns>
    <id>11068</id>
    <revision>
      <id>4680641</id>
      <parentid>4679219</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T04:38:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>TheWikiholic</username>
        <id>77980</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Special:Contributions/കാളംഞ്ചേരിൽ മുഹമ്മദ് സലീം|കാളംഞ്ചേരിൽ മുഹമ്മദ് സലീം]] ([[User talk:കാളംഞ്ചേരിൽ മുഹമ്മദ് സലീം|സംവാദം]]) നടത്തിയ തിരുത്തലുകൾ നീക്കം ചെയ്തിരിക്കുന്നു; നിലവിലുള്ള പതിപ്പ് [[User:Yaseenvinoba|Yaseenvinoba]] സൃഷ്ടിച്ചതാണ്</comment>
      <origin>3988302</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17133" sha1="sr7haocilfy1j7vt3kuipcazxf3cvzx" xml:space="preserve">{{Prettyurl|WP:DELETE}}
{{ഔദ്യോഗികനയം}}
&lt;!-- {{രത്നചുരുക്കം|കാര്യനിർവാഹകർക്ക് ലേഖനങ്ങളും മറ്റു വിക്കിപീഡിയ താളുകളും പൊതു-വീക്ഷണത്തിൽ നിന്നും നീക്കം ചെയ്യുവാനും, മുൻപ് നീക്കം ചെയ്തതാളുകൾ തിരികെ കൊണ്ടുവരുവാനും  സാധിക്കുന്നതാണ്. These powers are exercised in accordance with [[Wikipedia:Deletion policy#Reasons_for_deletion|established policies]] and [[Wikipedia:guidelines|guidelines]], and community consensus. There are often [[Wikipedia:Deletion policy#Alternatives to deletion|alternatives to deletion]].}} --&gt;
{{നയങ്ങളുടെ പട്ടിക}}
വിക്കിപീഡിയയുടെ അന്തഃസത്തക്ക് ചേരാത്ത വിഷയങ്ങൾ എങ്ങനെ തിരിച്ചറിയാമെന്നും നീക്കം ചെയ്യാമെന്നും വിക്കിപീഡിയയുടെ '''ഒഴിവാക്കൽ നയം''' കൊണ്ട് വിശദീകരിക്കുന്നു. എങ്ങനെയെങ്കിലും ലേഖനം മായ്ക്കാനുള്ള മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശകതാളുകളല്ല നയങ്ങൾ എന്നതും ലേഖനങ്ങൾ എപ്രകാരെമെങ്കിലും നിലനിർത്താനാവുമോ എന്ന് ഒത്തുനോക്കാനാവണം നയങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കേണ്ടത് എന്നതും&lt;ref&gt;{{cite web|title=പഞ്ചായത്ത്(നയരൂപീകരണം)|url=http://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF%3A%E0%B4%AA%E0%B4%9E%E0%B5%8D%E0%B4%9A%E0%B4%BE%E0%B4%AF%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B5%8D_%28%E0%B4%A8%E0%B4%AF%E0%B4%B0%E0%B5%82%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%95%E0%B4%B0%E0%B4%A3%E0%B4%82%29&amp;diff=1814393&amp;oldid=1814390|publisher=വിക്കിപീഡിയ|accessdate=2013 ഓഗസ്റ്റ് 6}}&lt;/ref&gt;  എടുത്തുപറയേണ്ടതുണ്ട്. 

ഒരു താൾ ഒഴിവാക്കാനായി ഒട്ടനവധി കാരണങ്ങൾ ഉണ്ടായേക്കാം, സാധാരണ കാര്യങ്ങൾ പകർപ്പവകാശ ലംഘനം, വിജ്ഞാനകോശ സ്വഭാവമില്ലാത്ത ഉള്ളടക്കം മുതലായവയാണ്. താളുകൾ പലപ്പോഴും ഒഴിവാക്കണ്ടതാണോ എന്നു സംശയം വന്നേക്കാം. അതിനുള്ള നടപടിക്രമങ്ങൾ താഴെ നൽകുന്നു.

ഒരു താൾ വിക്കിപീഡിയയിൽ നിന്ന് നീക്കുമ്പോൾ അതിന്റെ പഴയരൂപങ്ങൾ അടക്കമാണ് നീക്കം ചെയ്യുന്നത്. താളുകൾ ശൂന്യമാക്കുന്നതുപോലെയല്ലത്. ശൂന്യമാക്കിയ താളുകളുടെ ഉള്ളടക്കം ഏതു വിക്കിപീഡിയനും കാണാവുന്നതും തിരിച്ചുകൊണ്ടുവരാവുന്നതുമാണ്.  എന്നാൽ മായ്ച്ചുകളയൽ കാര്യനിർവ്വാഹകർക്ക് മാത്രം സാധ്യമായ പ്രവൃത്തിയാണ്. അവർക്ക് താളിനെ തിരിച്ചുകൊണ്ടുവരാനും സാധിക്കും.

ഒഴിവാക്കിയ ലേഖനങ്ങളുടെ സംവാദത്താളുകൾ പ്രസക്തമാണെങ്കിൽ അവ മറ്റുള്ളവർക്ക് പരിശോധിക്കുന്നതിനായി [[വിക്കിപീഡിയ:നീക്കം ചെയ്ത ലേഖനങ്ങളുടെ സംവാദം|ശേഖരിച്ചു വെയ്ക്കുന്നതാണ്]].

==ഒഴിവാക്കലല്ലാത്ത മാർഗ്ഗങ്ങൾ==
ഒരു ലേഖനം അനേകം വിക്കിപീഡിയരുടെ പ്രയത്നഫലത്താലുണ്ടാകുന്നതാണ്, അതുകൊണ്ട് ഒരു ലേഖനം മായ്ച്ചുകളയുന്നതിനു മുമ്പ് എപ്രകാരമെങ്കിലും ആ ലേഖനം നിലനിർത്തുവാൻ സാധിക്കുമോ എന്ന് അന്വേഷിക്കുന്നത് നല്ലതായിരിക്കും.

===തിരുത്തൽ===
വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെട്ടുകൊണ്ടിരിക്കുന്നത് ലേഖനങ്ങൾ മായ്ച്ചുകളയുന്നതു വഴിയല്ല. അത് അനേകമനേകം തിരുത്തലുകളിലൂടെ കടന്നു പോകുന്നതുകൊണ്ടാണ്. ഒരു താളിൽ എന്തെങ്കിലും പ്രശ്നമുണ്ടെങ്കിൽ താങ്കൾക്ക് അത് തിരുത്തി ശരിയാക്കുകയോ അഥവാ അതിലേക്ക് മറ്റുള്ളവരുടെ ശ്രദ്ധ ക്ഷണിക്കുകയോ ചെയ്യാവുന്നതാണ്. താഴെക്കൊടുത്തിരിക്കുന്ന ഫലകങ്ങൾ അതിനു സഹായിക്കുന്നവയിൽ ചിലതാണ്.

*{{[[:Template:npov|npov]]}}

*{{[[:Template:stub|stub]]}}
*
*{{[[:Template:മലയാളമല്ല|മലയാളമല്ല]]}}

*{{[[:Template:todo|todo]]}} 

താളുകളുടെ പേരിൽ കുഴപ്പമുണ്ടെങ്കിൽ അത് ഏതൊരു വിക്കിപീഡിയനും താൾ മാറ്റി ശരിയാക്കാവുന്നതാണ്. അത്തരം കാര്യങ്ങളിൽ ആശയക്കുഴപ്പങ്ങളുണ്ടെങ്കിൽ അത് സംവാദം താളിൽ ചർച്ച ചെയ്യുക. നശീകരണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ആർക്കും പഴയ രൂപത്തിലേക്ക് മാറ്റി വെക്കാവുന്നതുമാണ്.

===കൂട്ടിച്ചേർക്കൽ===
വളരെ ചെറിയതും ഇനി കൂടുതൽ കൂട്ടിച്ചേർക്കാൻ സാധ്യതയില്ലാത്തതുമായ ലേഖനങ്ങൾ (ഒരേ കാര്യത്തിന്റെ വിവിധ വശങ്ങൾ) ഒന്ന് ചേർത്ത് ഒരു വലിയ ലേഖനം ആക്കുന്നത് പലപ്പോഴും നല്ലരീതിയാണ്. അതുപോലെ ഒരേ കാര്യത്തെ കുറിച്ച് പല ലേഖനങ്ങൾ ഉണ്ടെങ്കിൽ അവ തമ്മിൽ കൂട്ടിച്ചേർക്കുന്നതാണ് ഒരെണ്ണം മായ്ച്ചുകളയുന്നതിലും നല്ലത്. കൂട്ടിച്ചേർക്കുന്ന ലേഖനം തിരിച്ചുവിടൽ താളായി നിലനിർത്തുകയും ചെയ്യുന്നത് ഉപകാരപ്രദമാകും.

===ചർച്ച===
താളിന്റെ ഉള്ളടക്കത്തെക്കുറിച്ചുള്ള തർക്കം താൾ മായ്ച്ചുകളയുന്നതിലല്ല അവസാനിക്കേണ്ടത്. ബന്ധപ്പെട്ട സംവാദം താളിൽ അതേക്കുറിച്ച് ചർച്ചചെയ്യുകയും സമവായത്തിലെത്തിച്ചേരുവാനും സാധിക്കണം. ഉപയോക്താവിന്റെ താളിന്റെ ഉള്ളടക്കത്തെ കുറിച്ച് ബന്ധപ്പെട്ട ഉപയോക്താവിനോട് ചർച്ച ചെയ്ത് വേണം തീരുമാനത്തിലെത്താൻ.

===മറ്റുസംരംഭങ്ങൾ===
നിഘണ്ടു സ്വഭാവമുള്ള താളുകൾ സൂക്ഷിച്ച് കൈകാര്യം ചെയ്യേണ്ടവയാണ്. ചിലപ്പോൾ അവ കൂടുതൽ വിപുലീകരിക്കാൻ കഴിയും. മറ്റുചിലപ്പോൾ അവ വിക്കിനിഘണ്ടുവിലേക്ക് മാറ്റുന്നതാവും നല്ലത്. അതുപോലെ പകർപ്പവകാശം കഴിഞ്ഞ കൃതികൾ വിക്കിപീഡിയയിൽ വന്നാൽ അവ മായ്ക്കുന്നതിനു മുമ്പ് വിക്കിവായനശാലയിലേക്കും മാറ്റുന്നത് ആലോചിക്കേണ്ടതാണ്.

==ഒഴിവാക്കാനുള്ള കാരണങ്ങൾ==
&lt;span id=&quot;REASON&quot;&gt;&lt;/span&gt;
{{policy shortcut|WP:DEL-REASON|WP:DEL#REASON}}
താഴെ പറയുന്നവ മാത്രം ഉൾക്കൊണ്ടാൽ ഒരു ലേഖനം മായ്ച്ചു കളയാനുള്ള ചില കാരണങ്ങളാവും.
*പരസ്യങ്ങളോ മറ്റു നേരംകൊല്ലികളോ(സ്പാം) താളുകളായി ഉണ്ടാകുമ്പോൾ
*ഒരു വിജ്ഞാനകോശത്തിന് അനുയോജ്യമല്ലാത്ത ഉള്ളടക്കം കാണുമ്പോൾ
*പകർപ്പവകാശ വെല്ലുവിളികൾ
*തട്ടിപ്പുപ്രസ്ഥാനങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഉള്ളടക്കം(തട്ടിപ്പു പ്രസ്ഥാനങ്ങളെ കുറിച്ചുള്ള ലേഖനങ്ങളല്ല)
*ഉപയോഗിക്കാത്ത വിജ്ഞാനകോശസ്വഭാവമില്ലാത്ത ചിത്രങ്ങൾ
*അനുയോജ്യമല്ലാത്ത ‘[[വിക്കിപീഡിയ:ഉപയോക്താവിന്റെ താള്|ഉപയോക്താവിന്റെ താള്]]‍‘
*തെറ്റിദ്ധാരണാജനകങ്ങളായ [[വിക്കിപീഡിയ:തിരിച്ചുവിടൽ താൾ|തിരിച്ചുവിടലുകൾ]]
*പുത്തൻ പുതിയ ചിന്താശൈലികൾ
*വിശ്വാസയോഗ്യമല്ലാത്ത കാര്യങ്ങൾ
*പകർപ്പവകാശിത അസംബന്ധങ്ങൾ
*അനാവശ്യമായ [[വിക്കിപീഡിയ:ഫ്ഗലകം|ഫലകങ്ങൾ]]
*വിക്കിപീഡിയയുടെ മാർഗ്ഗരേഖകൾ പാലിക്കാത്ത താളുകൾ
*തിരുത്തുവാൻ കഴിയാത്ത നശീകരണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ

== വിവരങ്ങൾ കുറവുള്ള ലേഖനങ്ങൾ ==
വിജ്ഞാനകോശത്തിനാവശ്യമായ ലേഖനങ്ങൾ, വലുപ്പം കുറവാണ് എന്ന ഒറ്റക്കാരണത്താൽ നീക്കം ചെയ്യേണ്ടതില്ല. ഒരന്വേഷകന്റെ ആവശ്യത്തെ തൃപ്തിപ്പെടുത്താൻ മതിയാകുംവിധമുള്ള വിവരങ്ങൾ ലേഖനത്തിലുണ്ടെങ്കിൽ, പരിപാലനത്തിനാവശ്യമായ ഫലകങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുത്തി നിലനിർത്തുന്നതായിരിക്കും നല്ലത്. എന്നിരുന്നാലും ലേഖനത്തിൽ അടിസ്ഥാനവിവരങ്ങൾ ഉണ്ടെന്ന് ഉറപ്പുവരുത്തണം. അങ്ങനെയല്ലാത്തവ നീക്കം ചെയ്യാൻ നിർദ്ദേശിക്കാവുന്നതാണ്.

==ഒഴിവാക്കൽ നടപടികൾ==
വിശദമായ പരിശോധനകൾക്കോ ചർച്ചകൾക്കോ കാത്തു നിൽക്കാതെ ചില താളുകൾ മായ്ക്കാവുന്നതാണ്. അവ [[വിക്കിപീഡിയ:പെട്ടെന്ന് നീക്കം ചെയ്യപ്പെടേണ്ടതിന്റെ മാനദണ്ഡങ്ങൾ|അതിവേഗമായ്ക്കലിനു]] യോഗ്യമായിരിക്കണമെന്നു മാത്രം. സാധാരണ രീതിയിൽ മായ്ക്കാനും ലേഖനങ്ങൾ നിർദ്ദേശിക്കാവുന്നതാണ്.
*എവിടെ കണ്ടെത്താം: അതിവേഗത്തിൽ മായ്ക്കാനായി നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന താളുകൾ [[:വർഗ്ഗം:വേഗത്തിൽ നീക്കം ചെയ്യപ്പെടേണ്ട ലേഖനങ്ങൾ]] എന്ന സൂചികയിൽ കാണാം.
*എപ്രകാരം ചെയ്യാം:കാര്യനിർവ്വാഹകർക്ക് അത്തരം താളുകൾ കാണുന്ന മാത്രയിൽ തന്നെ ഒഴിവാക്കാവുന്നതാണ്, മറ്റു വിക്കിപീഡിയർക്ക് അതിനായി താൾ നിർദ്ദേശിക്കാവുന്നതാണ്. അതിനായി താളിന്റെ മുകളിലായി [[:ഫലകം:പെട്ടെന്ന് മായ്ക്കുക]] എന്ന ഫലകം ചേർക്കുക. അല്ലെങ്കിൽ [[:ഫലകം:മായ്ക്കുക]] എന്ന ഫലകം ചേർക്കുക.
*താങ്കൾ യോജിക്കുന്നില്ല: താങ്കൾ യോജിക്കുന്നില്ലെങ്കിൽ അത് ബന്ധപ്പെട്ട സംവാദം താളിൽ കുറിക്കുക. താങ്കൾ യോജിക്കാത്തതിന്റെ കാരണവും എഴുതുക. [[വിക്കിപീഡിയ:സമവായം|സമവായത്തിലൂടെ]] കാര്യം പരിഹരിക്കുക.
*മായ്ച്ച ലേഖനങ്ങളുടെ കാര്യത്തിൽ എന്തെങ്കിലും വിയോജിപ്പുണ്ടെങ്കിൽ [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്|പഞ്ചായത്തിൽ]](തത്കാലം) ഉന്നയിക്കുക.

== ഒഴിവാക്കുവാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ളവ ==
വിവിധ [[വിക്കിപീഡിയ:നാമമേഖല|നാമമേഖലകളിൽ]] നിന്നും നീക്കം ചെയ്യുവാൻ വേണ്ടി [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയർ]] നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ട താളുകൾ താഴെ കൊടുത്തിരിക്കുന്ന വർഗ്ഗത്തിന്റെ ഉപവർഗ്ഗങ്ങളിൽ കാണാം:
&lt;categorytree&gt;വിക്കിപീഡിയയിൽ നിന്നും ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ളവ&lt;/categorytree&gt;

==അവലംബം==
{{reflist}}

{{stub}}

==ഇതും കാണുക==
{{വിക്കിപീഡിയയുടെ തത്ത്വങ്ങൾ}}
{{വിക്കിപീഡിയ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും}}
{{പുതിയ കാര്യനിർവാഹകരുടെ പാഠശാല}}</text>
      <sha1>sr7haocilfy1j7vt3kuipcazxf3cvzx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>തലസ്ഥാനം</title>
    <ns>0</ns>
    <id>15741</id>
    <revision>
      <id>4680604</id>
      <parentid>1714387</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T19:30:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>9abee7</username>
        <id>223904</id>
      </contributor>
      <comment>ഉത്ഭവ വിഭാഗം ചേർത്തു</comment>
      <origin>4680604</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14840" sha1="lvwi7ghswjzc0q669rk5630skn6vqcr" xml:space="preserve">{{prettyurl|Capital (political)}}
ഒരു രാജ്യം, സംസ്ഥാനം, പ്രദേശം, പ്രവിശ്യ തുടങ്ങിയവയിൽ പ്രഥമസ്ഥാനം അലങ്കരിക്കുന്ന പ്രദേശത്തെയാണ്‌ '''തലസ്ഥാനം''' എന്നു പറയുന്നത്. പൊതുവേ ഭരണകേന്ദ്രം ഇവിടെയായിരിക്കും സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. അതുപോലെ രാഷ്ട്രനേതാക്കളും ഉദ്യോഗസ്ഥവൃന്ദവും തലസ്ഥാനത്താണ് സാധാരണ താമസിക്കുക. എന്നാൽ ഇതിനൊക്കെ ധാരാളം അപവാദങ്ങളുണ്ട്. 

തലസ്ഥാനങ്ങൾ സാധാരണയായി വലിയ നഗരങ്ങളാണ്. തലസ്ഥാനമായ നഗരത്തിന്‌ '''തലസ്ഥാന നഗരം''' എന്നും പറയുന്നു. ഉദാഹരണത്തിന് [[ഉറുഗ്വെ|ഉറുഗ്വെയിലെ]] ഏറ്റവും വലിയ നഗരവും ഉറുഗ്വെയുടെ തലസ്ഥനവും [[മോണ്ടെവിഡിയോ]] ആണ്. എന്നാൽ എല്ലായ്പ്പോഴും രാജ്യത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ നഗരം രാജ്യത്തിന്റെ തലസ്ഥാനം ആവണമെന്നില്ല. ഉദാഹരണത്തിന് [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയുടെ]] തലസ്ഥാനം [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] ആണ്, എന്നാൽ [[മുംബൈ]] ന്യൂഡെൽഹിയെക്കാൾ വലുതാണ്.

ചില രാജ്യങ്ങൾക്ക് ഒന്നിൽ കൂടുതൽ തലസ്ഥാനങ്ങൾ ഉണ്ട്. ഉദാഹരണത്തിന് [[ബൊളീവിയ|ബൊളീവിയക്ക്]] രണ്ട് തലസ്ഥാനങ്ങളും [[ദക്ഷിണാഫ്രിക്ക|ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയ്ക്ക്]] മൂ‍ന്ന് തലസ്ഥാനങ്ങളും ഉണ്ട്. [[നൌറു]] എന്ന രാജ്യത്തിനു തലസ്ഥാനം ഇല്ല. ചില രാജ്യങ്ങൾ ഋതുക്കൾ അനുസരിച്ച് തലസ്ഥാനം മാറ്റുന്നു.

== ഉത്ഭവം ==

ചരിത്രപരമായി, ഒരു സംസ്ഥാനത്തിന്റെയോ പ്രദേശത്തിന്റെയോ പ്രധാന സാമ്പത്തിക കേന്ദ്രം പലപ്പോഴും രാഷ്ട്രീയ അധികാരത്തിന്റെ കേന്ദ്രബിന്ദുവായി മാറുകയും, തുടർന്ന് [[കീഴടക്കൽ|കീഴടക്കലിലൂടെയോ]] [[സംയുക്തഭരണം|കൂട്ടായ്മയിലൂടെയോ]] തലസ്ഥാനമായിത്തീരുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://kinooze.com/what-does-a-capital-city-mean/ |website=Kinooze |title=What does a Capital City Mean?|date=5 December 2012|access-date=9 June 2017|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170531161615/http://kinooze.com/what-does-a-capital-city-mean/|archive-date=31 May 2017}}&lt;/ref&gt; [[പുരാതന ബാബിലോൺ]], [[പുരാതന ഏഥൻസ്]], [[പ്രാചീന റോം|പുരാതന റോം]], [[ബാഗ്ദാദ്|അബ്ബാസിദ് ബാഗ്ദാദ്]], [[കോൺസ്റ്റാന്റിനോപ്പിൾ]], [[ചാങ്‌ആൻ]], [[പുരാതന കുസ്കോ]] എന്നിവ ഇതിന് ചരിത്രപരമായ ഉദാഹരണങ്ങളാണ്. ആധുനിക അർത്ഥത്തിലുള്ള തലസ്ഥാന നഗരം എല്ലായ്പ്പോഴും നിലവിലുണ്ടായിരുന്നില്ല; മധ്യകാല പടിഞ്ഞാറൻ യൂറോപ്പിൽ, ഒരിടത്തുനിന്ന് മറ്റൊരിടത്തേക്ക് [[സഞ്ചരിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന ഭരണകൂടം]] സാധാരണമായിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.thoughtco.com/capital-city-relocation-1435389|title=Why Do Some Countries Move Their Capitals? |first1=Katherine |last1=Schulz Richard |website=ThoughtCo |access-date=9 June 2017|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20171010151019/https://www.thoughtco.com/capital-city-relocation-1435389|archive-date=10 October 2017}}&lt;/ref&gt;

[[File:Tehran Star Trail.jpg|thumb|[[ഖജാർ ഇറാൻ|ഖജാർ സാമ്രാജ്യകാലം]] മുതൽ [[ഇറാൻ|ഇറാൻ്റെ]] തലസ്ഥാനവും [[പശ്ചിമേഷ്യ|പശ്ചിമേഷ്യയിലെ]] ഏറ്റവും ജനസംഖ്യയുള്ള നഗരവുമായ [[ടെഹ്‌റാൻ]].&lt;ref&gt;{{Cite book|title=Pivot of the Universe: Nasir Al-Din Shah Qajar and the Iranian Monarchy, 1831-1896|url=https://books.google.com/books?id=xdFu7X2UtpAC&amp;pg=PA12|publisher=University of California Press|date=1997|isbn=978-0-520-08321-9|language=en|first=Abbas|last=Amanat}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Tehran {{!}}|url=https://www.stonybrook.edu/commcms/nacil/Iran/tehran.php|website=www.stonybrook.edu|access-date=2025-11-29|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20231102084948/https://www.stonybrook.edu/commcms/nacil/Iran/tehran.php|archive-date=2023-11-02}}&lt;/ref&gt;]]

രാഷ്ട്രീയ താൽപ്പര്യമുള്ളവരെയും, ദേശീയമോ സാമ്രാജ്യത്വപരമോ ആയ ഭരണകൂടങ്ങളുടെ കാര്യക്ഷമമായ നടത്തിപ്പിന് ആവശ്യമായ വൈദഗ്ധ്യമുള്ളവരെയും – ഉദാഹരണത്തിന് അഭിഭാഷകർ, രാഷ്ട്രമീമാംസകർ, ബാങ്കർമാർ, മാധ്യമപ്രവർത്തകർ, പൊതുനയരൂപകർത്താക്കൾ എന്നിവരെ – തലസ്ഥാന നഗരങ്ങൾ ആകർഷിക്കുന്നു. ഇത്തരം നഗരങ്ങളിൽ ചിലത് [[വിശുദ്ധ നഗരം|മതപരമായ കേന്ദ്രങ്ങൾ]] കൂടിയാണ് (അല്ലെങ്കിൽ മുൻപ് അങ്ങനെയായിരുന്നു).&lt;ref&gt;{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=M_aMAgAAQBAJ&amp;pg=PA22|title=Capital Cities in the Aftermath of Empires: Planning in Central and Southeastern Europe|first1=Emily Gunzburger|last1=Makas|first2=Tanja Damljanovic|last2=Conley|date=4 December 2009|publisher=Routledge|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20171010151840/https://books.google.com.au/books?id=M_aMAgAAQBAJ&amp;pg=PA22&amp;lpg=PA22&amp;dq=religious+centres+capital+cities&amp;source=bl&amp;ots=VEfFJF9hdI&amp;sig=PtLmMxFTErkNm-Qor7fGibCfr6g&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ved=0ahUKEwirz6OC3rDUAhVIVbwKHWM_B_AQ6AEITTAL#v=onepage&amp;q=religious+centres+capital+cities&amp;f=false|archive-date=10 October 2017|isbn=9781135167257}}&lt;/ref&gt; ഉദാഹരണമായി: കോൺസ്റ്റാന്റിനോപ്പിൾ (ഒന്നിലധികം മതങ്ങൾ), [[റോം]]/[[വത്തിക്കാൻ നഗരം]] ([[കത്തോലിക്കാസഭ|റോമൻ കത്തോലിക്കാ സഭ]]), [[ജെറുസലേം]] (ഒന്നിലധികം മതങ്ങൾ), ബാബിലോൺ, മോസ്കോ (റഷ്യൻ ഓർത്തഡോക്സ് സഭ), ബെൽഗ്രേഡ് (സെർബിയൻ ഓർത്തഡോക്സ് സഭ), പാരീസ്, ബെയ്ജിംഗ് എന്നിവയെല്ലാം ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ചില രാജ്യങ്ങളിൽ [[ഭൗമരാഷ്ട്രീയം|ഭൗമരാഷ്ട്രീയ]] കാരണങ്ങളാൽ തലസ്ഥാനം മാറ്റാറുണ്ട്. മധ്യകാലഘട്ടം മുതൽ [[ഫിൻലാന്റ്|ഫിൻലൻഡിലെ]] ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട നഗരമായിരുന്ന തുർക്കു (Turku), 1809-ൽ രാജ്യത്തിന്റെ തലസ്ഥാനമായിത്തീർന്നു. എന്നാൽ, റഷ്യൻ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ഭരണകാലത്ത്, 1812-ൽ [[ഹെൽസിങ്കി]] ഫിൻലൻഡിന്റെ തലസ്ഥാനമായി മാറുകയും, തുർക്കുവിന് ആ പദവി നഷ്ടപ്പെടുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{cite web |title=City break in Turku – where the Finnish started |url=https://www.theguardian.com/travel/2019/jun/01/turku-finland-city-break-restaurants-bars |website=The Guardian |access-date=9 June 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.britannica.com/place/Turku |title=Turku, Finland – Britannica |access-date=1 August 2021 |archive-date=11 July 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210711193234/https://www.britannica.com/place/Turku |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

രാഷ്ട്രീയ അധികാരവും സാമ്പത്തികമോ സാംസ്‌കാരികമോ ആയ അധികാരവും ഒരിടത്ത് ഒത്തുചേരുന്നത് എല്ലായ്‌പ്പോഴും സംഭവിക്കുന്ന ഒന്നല്ല. [[നാൻജിങ്|നാൻജിങ്ങിനെ]] [[ഷാങ്ഹായ്]] മറികടന്നതുപോലെയോ, [[ക്യൂബെക് സിറ്റി|ക്യൂബെക്ക് സിറ്റിയെ]] [[മോൺട്രിയാൽ]] പിന്തള്ളിയതുപോലെയോ, അമേരിക്കയിലെ പല സംസ്ഥാന തലസ്ഥാനങ്ങളുടെയും കാര്യത്തിലെന്നപോലെയോ, പരമ്പരാഗത തലസ്ഥാനങ്ങൾ സാമ്പത്തികമായി പ്രാദേശിക എതിരാളികൾക്ക് പിന്നിലായിപ്പോകാം. ഒരു രാജവംശത്തിന്റെയോ സംസ്കാരത്തിന്റെയോ [[സാമൂഹിക തകർച്ച|തകർച്ച]], ബാബിലോണിലും&lt;ref&gt;{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=6Cl4BwAAQBAJ&amp;pg=PA35|title=Babylon: Legend, History and the Ancient City|first=Michael|last=Seymour|date=29 August 2014|publisher=I.B.Tauris|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20171010153333/https://books.google.com.au/books?id=6Cl4BwAAQBAJ&amp;pg=PA35&amp;lpg=PA35&amp;dq=extinction+babylon&amp;source=bl&amp;ots=hoHWZ95wMC&amp;sig=Q12hEn29qFcbg6YrAtc84Xts-1g&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ved=0ahUKEwjk05-P37DUAhWCgLwKHbIcBOsQ6AEILjAC#v=onepage&amp;q=extinction+babylon&amp;f=false|archive-date=10 October 2017|isbn=9780857736079}}&lt;/ref&gt; [[കഹൗക്യ|കാഹോക്കിയയിലും]] സംഭവിച്ചതുപോലെ, അതിന്റെ തലസ്ഥാന നഗരത്തിന്റെ തന്നെ അന്ത്യത്തിന് കാരണമായേക്കാം. ഭരണാധികാരിയും പ്രജകളും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനായി [[പ്രാചീന പശ്ചിമേഷ്യ]] പ്രദേശങ്ങളിൽ &quot;രാഷ്ട്രീയ നാടോടി ജീവിതം&quot; എന്ന രീതി പിന്തുടർന്നിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=ബഹദോരി |first1=അലി |last2=മിരി |first2=നെഗിൻ |title=The So-called Achaemenid Capitals and the Problem of Royal Court Residence |journal=ഇറാൻ |date=2021 |volume=62 |pages=1–31 |doi=10.1080/05786967.2021.1960881|s2cid=238840732 }}&lt;/ref&gt;

പല തലസ്ഥാനങ്ങളും ഭരണഘടനയിലോ നിയമങ്ങളിലോ നിർവചിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, [[ബേൺ]], [[എഡിൻബറോ]], [[ലിസ്ബൺ]], [[ലണ്ടൻ]], [[പാരിസ്]], [[വെല്ലിംഗ്ടൺ]] തുടങ്ങിയ ദീർഘകാലമായി തലസ്ഥാനങ്ങളായി തുടരുന്ന പല നഗരങ്ങൾക്കും അത്തരമൊരു നിയമപരമായ പദവിയില്ല. ഇവ തലസ്ഥാനങ്ങളായി അംഗീകരിക്കപ്പെടുന്നത് കീഴ്വഴക്കങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ്; കൂടാതെ, ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ കേന്ദ്ര രാഷ്ട്രീയ സ്ഥാപനങ്ങളിൽ മിക്കവയും—സർക്കാർ വകുപ്പുകൾ, സുപ്രീം കോടതി, നിയമനിർമ്മാണ സഭ, എംബസികൾ തുടങ്ങിയവ—ഈ നഗരങ്ങളിലോ അവയുടെ പരിസരത്തോ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു എന്നതും ഇതിന് കാരണമാണ്.

ബി.സി. 2500-നോടടുത്ത് കാലം മുതൽ നിലനിൽക്കുന്ന [[ദമാസ്‌കസ്]] ആണ് നിലവിലുള്ളവയിൽ ഏറ്റവും പഴക്കമേറിയ തലസ്ഥാനം.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.guinnessworldrecords.com/world-records/65039-oldest-capital-city|title=ഏറ്റവും പഴക്കമേറിയ തലസ്ഥാന നഗരം|website=[[ഗിന്നസ് പുസ്തകം]]}}&lt;/ref&gt;

{{Geo-term-stub|Capital (political)}}

[[വർഗ്ഗം:തലസ്ഥാനനഗരങ്ങൾ|തലസ്ഥാനനഗരങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>lvwi7ghswjzc0q669rk5630skn6vqcr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4680605</id>
      <parentid>4680604</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T19:32:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>9abee7</username>
        <id>223904</id>
      </contributor>
      <comment>അവലംബങ്ങൾ ചേർത്തു</comment>
      <origin>4680605</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14878" sha1="eeitipoj6wkc6ixv2cby701shtgn4ju" xml:space="preserve">{{prettyurl|Capital (political)}}
ഒരു രാജ്യം, സംസ്ഥാനം, പ്രദേശം, പ്രവിശ്യ തുടങ്ങിയവയിൽ പ്രഥമസ്ഥാനം അലങ്കരിക്കുന്ന പ്രദേശത്തെയാണ്‌ '''തലസ്ഥാനം''' എന്നു പറയുന്നത്. പൊതുവേ ഭരണകേന്ദ്രം ഇവിടെയായിരിക്കും സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. അതുപോലെ രാഷ്ട്രനേതാക്കളും ഉദ്യോഗസ്ഥവൃന്ദവും തലസ്ഥാനത്താണ് സാധാരണ താമസിക്കുക. എന്നാൽ ഇതിനൊക്കെ ധാരാളം അപവാദങ്ങളുണ്ട്. 

തലസ്ഥാനങ്ങൾ സാധാരണയായി വലിയ നഗരങ്ങളാണ്. തലസ്ഥാനമായ നഗരത്തിന്‌ '''തലസ്ഥാന നഗരം''' എന്നും പറയുന്നു. ഉദാഹരണത്തിന് [[ഉറുഗ്വെ|ഉറുഗ്വെയിലെ]] ഏറ്റവും വലിയ നഗരവും ഉറുഗ്വെയുടെ തലസ്ഥനവും [[മോണ്ടെവിഡിയോ]] ആണ്. എന്നാൽ എല്ലായ്പ്പോഴും രാജ്യത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ നഗരം രാജ്യത്തിന്റെ തലസ്ഥാനം ആവണമെന്നില്ല. ഉദാഹരണത്തിന് [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയുടെ]] തലസ്ഥാനം [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] ആണ്, എന്നാൽ [[മുംബൈ]] ന്യൂഡെൽഹിയെക്കാൾ വലുതാണ്.

ചില രാജ്യങ്ങൾക്ക് ഒന്നിൽ കൂടുതൽ തലസ്ഥാനങ്ങൾ ഉണ്ട്. ഉദാഹരണത്തിന് [[ബൊളീവിയ|ബൊളീവിയക്ക്]] രണ്ട് തലസ്ഥാനങ്ങളും [[ദക്ഷിണാഫ്രിക്ക|ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയ്ക്ക്]] മൂ‍ന്ന് തലസ്ഥാനങ്ങളും ഉണ്ട്. [[നൌറു]] എന്ന രാജ്യത്തിനു തലസ്ഥാനം ഇല്ല. ചില രാജ്യങ്ങൾ ഋതുക്കൾ അനുസരിച്ച് തലസ്ഥാനം മാറ്റുന്നു.

== ഉത്ഭവം ==

ചരിത്രപരമായി, ഒരു സംസ്ഥാനത്തിന്റെയോ പ്രദേശത്തിന്റെയോ പ്രധാന സാമ്പത്തിക കേന്ദ്രം പലപ്പോഴും രാഷ്ട്രീയ അധികാരത്തിന്റെ കേന്ദ്രബിന്ദുവായി മാറുകയും, തുടർന്ന് [[കീഴടക്കൽ|കീഴടക്കലിലൂടെയോ]] [[സംയുക്തഭരണം|കൂട്ടായ്മയിലൂടെയോ]] തലസ്ഥാനമായിത്തീരുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://kinooze.com/what-does-a-capital-city-mean/ |website=Kinooze |title=What does a Capital City Mean?|date=5 December 2012|access-date=9 June 2017|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170531161615/http://kinooze.com/what-does-a-capital-city-mean/|archive-date=31 May 2017}}&lt;/ref&gt; [[പുരാതന ബാബിലോൺ]], [[പുരാതന ഏഥൻസ്]], [[പ്രാചീന റോം|പുരാതന റോം]], [[ബാഗ്ദാദ്|അബ്ബാസിദ് ബാഗ്ദാദ്]], [[കോൺസ്റ്റാന്റിനോപ്പിൾ]], [[ചാങ്‌ആൻ]], [[പുരാതന കുസ്കോ]] എന്നിവ ഇതിന് ചരിത്രപരമായ ഉദാഹരണങ്ങളാണ്. ആധുനിക അർത്ഥത്തിലുള്ള തലസ്ഥാന നഗരം എല്ലായ്പ്പോഴും നിലവിലുണ്ടായിരുന്നില്ല; മധ്യകാല പടിഞ്ഞാറൻ യൂറോപ്പിൽ, ഒരിടത്തുനിന്ന് മറ്റൊരിടത്തേക്ക് [[സഞ്ചരിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന ഭരണകൂടം]] സാധാരണമായിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.thoughtco.com/capital-city-relocation-1435389|title=Why Do Some Countries Move Their Capitals? |first1=Katherine |last1=Schulz Richard |website=ThoughtCo |access-date=9 June 2017|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20171010151019/https://www.thoughtco.com/capital-city-relocation-1435389|archive-date=10 October 2017}}&lt;/ref&gt;

[[File:Tehran Star Trail.jpg|thumb|[[ഖജാർ ഇറാൻ|ഖജാർ സാമ്രാജ്യകാലം]] മുതൽ [[ഇറാൻ|ഇറാൻ്റെ]] തലസ്ഥാനവും [[പശ്ചിമേഷ്യ|പശ്ചിമേഷ്യയിലെ]] ഏറ്റവും ജനസംഖ്യയുള്ള നഗരവുമായ [[ടെഹ്‌റാൻ]].&lt;ref&gt;{{Cite book|title=Pivot of the Universe: Nasir Al-Din Shah Qajar and the Iranian Monarchy, 1831-1896|url=https://books.google.com/books?id=xdFu7X2UtpAC&amp;pg=PA12|publisher=University of California Press|date=1997|isbn=978-0-520-08321-9|language=en|first=Abbas|last=Amanat}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Tehran {{!}}|url=https://www.stonybrook.edu/commcms/nacil/Iran/tehran.php|website=www.stonybrook.edu|access-date=2025-11-29|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20231102084948/https://www.stonybrook.edu/commcms/nacil/Iran/tehran.php|archive-date=2023-11-02}}&lt;/ref&gt;]]

രാഷ്ട്രീയ താൽപ്പര്യമുള്ളവരെയും, ദേശീയമോ സാമ്രാജ്യത്വപരമോ ആയ ഭരണകൂടങ്ങളുടെ കാര്യക്ഷമമായ നടത്തിപ്പിന് ആവശ്യമായ വൈദഗ്ധ്യമുള്ളവരെയും – ഉദാഹരണത്തിന് അഭിഭാഷകർ, രാഷ്ട്രമീമാംസകർ, ബാങ്കർമാർ, മാധ്യമപ്രവർത്തകർ, പൊതുനയരൂപകർത്താക്കൾ എന്നിവരെ – തലസ്ഥാന നഗരങ്ങൾ ആകർഷിക്കുന്നു. ഇത്തരം നഗരങ്ങളിൽ ചിലത് [[വിശുദ്ധ നഗരം|മതപരമായ കേന്ദ്രങ്ങൾ]] കൂടിയാണ് (അല്ലെങ്കിൽ മുൻപ് അങ്ങനെയായിരുന്നു).&lt;ref&gt;{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=M_aMAgAAQBAJ&amp;pg=PA22|title=Capital Cities in the Aftermath of Empires: Planning in Central and Southeastern Europe|first1=Emily Gunzburger|last1=Makas|first2=Tanja Damljanovic|last2=Conley|date=4 December 2009|publisher=Routledge|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20171010151840/https://books.google.com.au/books?id=M_aMAgAAQBAJ&amp;pg=PA22&amp;lpg=PA22&amp;dq=religious+centres+capital+cities&amp;source=bl&amp;ots=VEfFJF9hdI&amp;sig=PtLmMxFTErkNm-Qor7fGibCfr6g&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ved=0ahUKEwirz6OC3rDUAhVIVbwKHWM_B_AQ6AEITTAL#v=onepage&amp;q=religious+centres+capital+cities&amp;f=false|archive-date=10 October 2017|isbn=9781135167257}}&lt;/ref&gt; ഉദാഹരണമായി: കോൺസ്റ്റാന്റിനോപ്പിൾ (ഒന്നിലധികം മതങ്ങൾ), [[റോം]]/[[വത്തിക്കാൻ നഗരം]] ([[കത്തോലിക്കാസഭ|റോമൻ കത്തോലിക്കാ സഭ]]), [[ജെറുസലേം]] (ഒന്നിലധികം മതങ്ങൾ), ബാബിലോൺ, മോസ്കോ (റഷ്യൻ ഓർത്തഡോക്സ് സഭ), ബെൽഗ്രേഡ് (സെർബിയൻ ഓർത്തഡോക്സ് സഭ), പാരീസ്, ബെയ്ജിംഗ് എന്നിവയെല്ലാം ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ചില രാജ്യങ്ങളിൽ [[ഭൗമരാഷ്ട്രീയം|ഭൗമരാഷ്ട്രീയ]] കാരണങ്ങളാൽ തലസ്ഥാനം മാറ്റാറുണ്ട്. മധ്യകാലഘട്ടം മുതൽ [[ഫിൻലാന്റ്|ഫിൻലൻഡിലെ]] ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട നഗരമായിരുന്ന തുർക്കു (Turku), 1809-ൽ രാജ്യത്തിന്റെ തലസ്ഥാനമായിത്തീർന്നു. എന്നാൽ, റഷ്യൻ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ഭരണകാലത്ത്, 1812-ൽ [[ഹെൽസിങ്കി]] ഫിൻലൻഡിന്റെ തലസ്ഥാനമായി മാറുകയും, തുർക്കുവിന് ആ പദവി നഷ്ടപ്പെടുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{cite web |title=City break in Turku – where the Finnish started |url=https://www.theguardian.com/travel/2019/jun/01/turku-finland-city-break-restaurants-bars |website=The Guardian |access-date=9 June 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.britannica.com/place/Turku |title=Turku, Finland – Britannica |access-date=1 August 2021 |archive-date=11 July 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210711193234/https://www.britannica.com/place/Turku |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

രാഷ്ട്രീയ അധികാരവും സാമ്പത്തികമോ സാംസ്‌കാരികമോ ആയ അധികാരവും ഒരിടത്ത് ഒത്തുചേരുന്നത് എല്ലായ്‌പ്പോഴും സംഭവിക്കുന്ന ഒന്നല്ല. [[നാൻജിങ്|നാൻജിങ്ങിനെ]] [[ഷാങ്ഹായ്]] മറികടന്നതുപോലെയോ, [[ക്യൂബെക് സിറ്റി|ക്യൂബെക്ക് സിറ്റിയെ]] [[മോൺട്രിയാൽ]] പിന്തള്ളിയതുപോലെയോ, അമേരിക്കയിലെ പല സംസ്ഥാന തലസ്ഥാനങ്ങളുടെയും കാര്യത്തിലെന്നപോലെയോ, പരമ്പരാഗത തലസ്ഥാനങ്ങൾ സാമ്പത്തികമായി പ്രാദേശിക എതിരാളികൾക്ക് പിന്നിലായിപ്പോകാം. ഒരു രാജവംശത്തിന്റെയോ സംസ്കാരത്തിന്റെയോ [[സാമൂഹിക തകർച്ച|തകർച്ച]], ബാബിലോണിലും&lt;ref&gt;{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=6Cl4BwAAQBAJ&amp;pg=PA35|title=Babylon: Legend, History and the Ancient City|first=Michael|last=Seymour|date=29 August 2014|publisher=I.B.Tauris|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20171010153333/https://books.google.com.au/books?id=6Cl4BwAAQBAJ&amp;pg=PA35&amp;lpg=PA35&amp;dq=extinction+babylon&amp;source=bl&amp;ots=hoHWZ95wMC&amp;sig=Q12hEn29qFcbg6YrAtc84Xts-1g&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ved=0ahUKEwjk05-P37DUAhWCgLwKHbIcBOsQ6AEILjAC#v=onepage&amp;q=extinction+babylon&amp;f=false|archive-date=10 October 2017|isbn=9780857736079}}&lt;/ref&gt; [[കഹൗക്യ|കാഹോക്കിയയിലും]] സംഭവിച്ചതുപോലെ, അതിന്റെ തലസ്ഥാന നഗരത്തിന്റെ തന്നെ അന്ത്യത്തിന് കാരണമായേക്കാം. ഭരണാധികാരിയും പ്രജകളും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനായി [[പ്രാചീന പശ്ചിമേഷ്യ]] പ്രദേശങ്ങളിൽ &quot;രാഷ്ട്രീയ നാടോടി ജീവിതം&quot; എന്ന രീതി പിന്തുടർന്നിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=ബഹദോരി |first1=അലി |last2=മിരി |first2=നെഗിൻ |title=The So-called Achaemenid Capitals and the Problem of Royal Court Residence |journal=ഇറാൻ |date=2021 |volume=62 |pages=1–31 |doi=10.1080/05786967.2021.1960881|s2cid=238840732 }}&lt;/ref&gt;

പല തലസ്ഥാനങ്ങളും ഭരണഘടനയിലോ നിയമങ്ങളിലോ നിർവചിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, [[ബേൺ]], [[എഡിൻബറോ]], [[ലിസ്ബൺ]], [[ലണ്ടൻ]], [[പാരിസ്]], [[വെല്ലിംഗ്ടൺ]] തുടങ്ങിയ ദീർഘകാലമായി തലസ്ഥാനങ്ങളായി തുടരുന്ന പല നഗരങ്ങൾക്കും അത്തരമൊരു നിയമപരമായ പദവിയില്ല. ഇവ തലസ്ഥാനങ്ങളായി അംഗീകരിക്കപ്പെടുന്നത് കീഴ്വഴക്കങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ്; കൂടാതെ, ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ കേന്ദ്ര രാഷ്ട്രീയ സ്ഥാപനങ്ങളിൽ മിക്കവയും—സർക്കാർ വകുപ്പുകൾ, സുപ്രീം കോടതി, നിയമനിർമ്മാണ സഭ, എംബസികൾ തുടങ്ങിയവ—ഈ നഗരങ്ങളിലോ അവയുടെ പരിസരത്തോ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു എന്നതും ഇതിന് കാരണമാണ്.

ബി.സി. 2500-നോടടുത്ത് കാലം മുതൽ നിലനിൽക്കുന്ന [[ദമാസ്‌കസ്]] ആണ് നിലവിലുള്ളവയിൽ ഏറ്റവും പഴക്കമേറിയ തലസ്ഥാനം.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.guinnessworldrecords.com/world-records/65039-oldest-capital-city|title=ഏറ്റവും പഴക്കമേറിയ തലസ്ഥാന നഗരം|website=[[ഗിന്നസ് പുസ്തകം]]}}&lt;/ref&gt;

== അവലംബം ==
{{reflist}}

{{Geo-term-stub|Capital (political)}}

[[വർഗ്ഗം:തലസ്ഥാനനഗരങ്ങൾ|തലസ്ഥാനനഗരങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>eeitipoj6wkc6ixv2cby701shtgn4ju</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ബൃഹദീശ്വരക്ഷേത്രം</title>
    <ns>0</ns>
    <id>16778</id>
    <revision>
      <id>4680713</id>
      <parentid>4519740</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T11:36:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Shajinss</username>
        <id>208313</id>
      </contributor>
      <comment>/* ചിത്രശാല */</comment>
      <origin>4680713</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21634" sha1="dmasphariyxufvgh6lx37y33ieadaj3" xml:space="preserve">{{prettyurl|Brihadeeswarar Temple}}
{{coord|10|46|58.71|N|79|7|56.17|E|type:landmark_region:IN_dim:360|display=title}}
{{Infobox Mandir
|image = Brihadeeswarar Temple 02.jpg
|creator = [[രാജരാജ ചോളൻ ഒന്നാമൻ|രാജരാജ ചോഴൻ ഒന്നാമൻ]]
|Original_name = രാജരാജേശ്വരം കോവിൽ
|proper_name = രാജരാജേശ്വരം ക്ഷേത്രം
|date_built = ക്രിസ്തു വർഷം 11ആം നൂറ്റാണ്ട്
|architecture = [[ദ്രാവിഡ വാസ്തുവിദ്യ|ദ്രാവിഡ നിർമ്മാണരീതി]]
|location = [[തഞ്ചാവൂർ]]
}}
[[തമിഴ്‌നാട്|തമിഴ്‌നാട്ടിലെ]] [[തഞ്ചാവൂർ]] എന്ന സ്ഥലത്താണ് പ്രസിദ്ധമായ ദക്ഷിണമേരു എന്നറിയപ്പെടുന്ന '''ശ്രീ രാജരാജേശ്വരം ക്ഷേത്രം''' സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.  ആദ്യകാലങ്ങളിൽ '''തിരുവുടയാർ കോവിൽ''' എന്ന പേരിലാണു ഈ ക്ഷേത്രം അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. '''പെരിയ കോവിൽ''' എന്നും '''രാജരാജേശ്വരം കോവിൽ''' എന്നും ഇത് അറിയപ്പെടുന്നു. [[ചോളസാമ്രാജ്യം|ചോഴ രാജവംശത്തിലെ]] പ്രമുഖനായ [[രാജരാജ ചോളൻ ഒന്നാമൻ|രാജരാജചോഴനാണ്]] ഈ ക്ഷേത്രം പണികഴിപ്പിച്ചത്. എ.ഡി. 985-ൽ തുടങ്ങിയ ക്ഷേത്രനിർമ്മാണം 1013-ലാണ് പൂർത്തിയായത്. [[ശിവൻ|ശിവനാണ്]] പ്രധാന പ്രതിഷ്ഠ. പൂർണ്ണമായും കരിങ്കല്ലിൽ തീർത്ത ഏക ക്ഷേത്രമായി ഇത് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. പരമശിവനെ [[ശിവലിംഗം|ലിംഗരൂപത്തിലാണ്]] ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിക്കുന്നത്. അക്കാലത്തെ ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ഏറ്റവും ഉയരമുള്ള ഗോപുരം ഇതായിരുന്നു&lt;ref name=ncert&gt;Social Science, Our Pasts-II, NCERT Text Book in History for Class VII, Chapter 5, Rulers and Buildings, Page 62, ISBN 81 7450 724&lt;/ref&gt;.

ഏ.ഡി.1010 ൽ അരുൽമൊഴിവർമ്മൻ എന്നും വിളിക്കപ്പെട്ടിരുന്ന രാജരാജചോളൻ ഒന്നാമന്റെ കാലത്താണ് പണിതത്. പതിനാറാം നൂറ്റാണ്ടിലാണ് പുറം മതിലുകൾ പണിതത്. 66മീറ്റർ ഉയരമുള്ള ഗോപുരത്തിനു മുകളിൽ ഗോളാകൃതിയിലുള്ള വലിപ്പമേറിയ കലശം ഉണ്ട്. 16 അടി നീളവും 13 അടി ഉയരവും ഉള്ള ഒറ്റക്കല്ലിൽ തീർത്ത നന്ദിയുടെ ശില്പമുണ്ട്.400 തൂണുകളുള്ള വരാന്തയും 5 നിലകളൂള്ള പ്രവേശന ഗോപുരവും ഉണ്ട്. കൂഞ്ച്രമല്ലൻ പെരുന്തച്ചൻ എന്ന ശില്പിയാണ് ഈ ബൃഹത്ത് ക്ഷേത്രം രൂപകല്പനചെയ്തത് എന്ന് വിശ്വസിക്കുന്നു. മനോഹരമായ ചോള വാസ്തു വിദ്യയുടെ നല്ല ഉദാഹരണമാണിവിടം. യുനസ്കോ ലോക പൈതൃക സ്ഥാനമായി ബൃഹതീശ്വരക്ഷേത്രത്തെ പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടുണ്ട്.

== പേരിനു പിന്നിൽ ==
[[പ്രമാണം:Brahadeeswara Temple,Thanjavur.JPG|thumb|left|225px|പ്രധാന ഗോപുരം]]
രാജ രാജ ചോഴൻ പണികഴിപ്പിച്ചതിനാൽ ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിക്കുന്ന ശിവന് '''രാജരാജേശ്വരൻ''' എന്നും ക്ഷേത്രത്തിന് രാജരാജേശ്വര ക്ഷേത്രമെന്നും&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.co.in/books?id=_rTqAAAAMAAJ|title=Temples of Tamil Nadu, Works of Art|last=Raphael|first=D.|date=1996|publisher=Fast Print. Service|isbn=978-955-9440-00-0|language=en}}&lt;/ref&gt; പേർ ലഭിച്ചു. പെരുവുടയാർ കോവിൽ എന്നത് പെരിയ ആവുടയാർ കോവിലിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ശിവന്റെ ഒരു നാമം ആണ് '''ആവുടയാർ''' എന്നത്. ചോഴഭരണകാലത്താണ്‌ ഈ പേരുകൾ നിലനിന്നിരുന്നത്. 17-19 നൂറ്റാണ്ടിലെ‍ [[മറാഠാസാമ്രാജ്യം|മറാഠാസാമ്രാജ്യകാലത്ത്]] ഈ ക്ഷേത്രം &quot;ബൃഹദ്ദേശ്വരം&quot; എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ട് തുടങ്ങി.

== ചരിത്രം ==
രാജ രാജ ചോഴന്റെ 25ആം ഭരണവർഷത്തിലെ 1275ആം ദിവസമാണ് ക്ഷേത്രനിർമ്മാണം പൂർത്തിയായത്.
== ക്ഷേത്ര വാസ്തുവിദ്യ ==
[[File:Brihadeshwara temple Thanjavoor2.jpg|right|thumb|ബൃഹദേശ്വര ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പ്രധാന കവാടം]]
കുഞ്ചരമല്ലൻ രാജരാജപെരുന്തച്ചനാണ്‌ രാജരാജക്ഷേത്രത്തിന്റെ ശില്പി. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ മതിലിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേര്‌ കൊത്തിവച്ചിട്ടുണ്ട്&lt;ref name=ncert6&gt;Social Science, Our Pasts-II, NCERT Text Book in History for Class VII, Chapter 6, Towns Traders and Craftspersons, Page 76-77, ISBN 817450724&lt;/ref&gt;. പുറത്തെ മതിലായ തിരുച്ചുറുമാളികയുടെ നിർമ്മാണനേതൃത്വം രാജരാജചോഴന്റെ സൈന്യാധിപനായ കൃഷ്ണരാമന്റെ നേതൃത്വത്തിലും ഭരണം അദിതൻ സൂര്യൻ എന്ന പ്രധാന ഉദ്യോഗസ്ഥന്റെ കീഴിലുമായിരുന്നു.

ക്ഷേത്രസമുച്ചയത്തിന്റെ മൊത്ത വിസ്തീർണ്ണം 800x400 അടി ആണ്. എന്നാൽ പ്രധാനഗോപുരം സ്ഥിതിച്ചെയ്യുന്നത് 500x250 അടി എന്ന അളവിലാണ്. നിർമ്മാണത്തിനു മൊത്തം 1.3 ലക്ഷം ടൺ കരിങ്കല്ല് വേണ്ടിവന്നു. രാജരാജേശ്വര ക്ഷേത്രത്തിനു പ്രധാനമായും രണ്ട് ഗോപുരങ്ങളാണു കവാടങ്ങളായുള്ളത് .ആദ്യം കാണുന്ന കവാടത്തിന്റെ പേരു “കേരളാന്തകൻ തിരുവയിൽ“ എന്നാണു. കേരളനാട്ടുരാജാവായ ശ്രീ ഭാസ്കരരവിവർമ്മനെ പരാജയപ്പെടുത്തിയതിനു ശേഷം രാജരാജൻ ഒന്നാമനു ലഭിച്ച പേരാണത്രെ കേരളാന്തകൻ. അതിന്റെ ഓർമ്മക്കായാണു ഈ അഞ്ചു നിലകളുള്ള ഗോപുരത്തിനു കേരളാന്തകൻ തിരുവാസൽ എന്ന് നാമകരണം ചെയ്തിരിക്കുന്നത്. ഗോപുരത്തിന്റെ ബേസ് അളവ് 90‘ x 55‘ (അതിന്റെ പ്രവേശനകവാടത്തിന്റെ വീതി 15 അടി) ആണു. നിരവധി മനോഹരമായ ശിൽപ്പങ്ങൾ ഗോപുരത്തിന്റെ മനോഹാരിതക്ക് ആക്കം കൂട്ടുന്നുണ്ട്. മാത്രമല്ല ഈ ഗോപുരത്തിൽ തന്നെ ദക്ഷിണാമൂർത്തിയുടേയും (തെക്ക്) ,ബ്രഹ്മാവിന്റേയും (വടക്ക്) പ്രതിഷ്ഠകളുണ്ട്.

രണ്ടാമത്തെ ഗോപുരത്തിന്റെ പേരു രാജരാജൻ തിരുവാസൽ. നിറയെ പുരാണകഥാസന്ദർഭങ്ങൾ ആലേഖനം ചെയ്തിരിക്കുന്ന ഈ ഗോപുരം വിജ്ഞാനകുതുകികൾക്ക് ഒട്ടേറേ പഠനവിഷയങ്ങൾ നൽകുന്നതാണു. ശിവ-മാർക്കണ്ഡേയപുരാണങ്ങൾ മാത്രമല്ല, അർജ്ജുനകിരാതസന്ദർഭവും ഇതിൽ അടയാളപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.ഇതിനു മൂന്നുനിലകളാണുള്ളത്. ഇതിലെ ഒരു പ്രധാന ശിൽപ്പമായി പറയുന്നത്, ഒരു പാമ്പ് ആനയെ വിഴുങ്ങുന്ന ശിൽപ്പമാണു. ഒട്ടനവധി പഠനങ്ങൾക്ക് വിധേയമായിട്ടുണ്ടത്രെ ഇത്. ഈ ഗോപുരത്തിലെ ചില ശിൽപ്പങ്ങളൊക്കെ മറാത്താ ഭരണകാലത്തിന്റെ ശേഷിപ്പുകളാണ്. നാഗരാജാവിന്റേയും ഇന്ദിരാദേവിയുടേയും പ്രതിഷ്ഠകൾ ഈ ഗോപുരത്തിലുണ്ട്.

തഞ്ചാവൂർ ക്ഷേത്രത്തിലെ കീർത്തനാലാപനത്തിനു വേണ്ടിമാത്രം 50 ഗായകരെ ഏർപ്പാടാക്കിയിരുന്നു. അവിടത്തെ നൃത്തമണ്ഡപങ്ങളിൽ നൃത്തമാടുന്നതിനായി 400 നർത്തകികളും വാദ്യോപകരണങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുവാനായിമാത്രം 100 വാദ്യകലാകാരന്മാരും ഉണ്ടായിരുന്നു. 

[[പ്രമാണം:Sculptures at brihadeswara temple tajore.jpg|right|thumb|ക്ഷേത്രത്തിലെ കൊത്തുപണികൾ]]
ക്ഷേത്രത്തിന്റെ [[ശ്രീവിമാനാ]] മഹാമണ്ഡപത്തിന്റെ അടുത്താണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ശ്രീവിമാനാ, [[ശ്രീകോവിൽ]], [[ഗർഭഗൃഹം]] (sanctum sanctorum), [[മുഖമണ്ഡപം]] ഇവയാണ് പ്രധാന ക്ഷേത്രഗോപുരത്തിന്റെ ഭാഗങ്ങൾ. ഉപപിത, അടിസ്ഥാന, ഭിത്തി, പ്രസ്ത്ര, ഹാര, നില, ഗ്രിവ, ശികര, സ്തുപി ഇവയെല്ലാമുൾപ്പെട്ടതാണ് ശ്രീവിമാന. ഒറ്റ കല്ലിൽ നിർമ്മിച്ച 13 അടി ഉയരമുള്ള ശിവലിംഗമാണ് അവിടത്തെ പ്രധാന പ്രതിഷ്ഠ.

നന്ദിമണ്ഡപത്തിൽ ഉള്ള [[നന്ദി]] ഒറ്റകല്ലിൽ നിർമിച്ചതും 12 അടി ഉയരവും 20 അടി നീളവും ഉള്ളതാണ്. ഏകദേശം 25 ടൺ തൂക്കവും ഉണ്ട്. മഹാനന്ദി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന നന്ദിമണ്ഡപം പലവർണ്ണങ്ങളിലുള്ള‍ ചിത്രപണികൾ നിറഞ്ഞതാണ്.
[[പ്രമാണം:Sri Brahadeeswarar Temple, Thanjavur.JPG|thumb|200px]]

ചോഴ, [[നായ്ക്കർ]], [[മറാഠ സാമ്രാജ്യം|മറാഠ]] രാജാക്കന്മാർക്ക് ചിത്രപണികളോടും കരിങ്കൽ കൊത്തുപണികളോടും ഉള്ള താല്പര്യവും കഴിവും ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ പ്രകടമാണ്. പ്രകാരമണ്ഡപത്തിൽ [[മാർക്കണ്ഡേയപുരാണം]], [[തിരുവിളയാടൽ പുരാണം]] എന്നിവയുടെ കഥ പറയുന്ന ചുമർചിത്രങ്ങൾ കാണാം. ക്ഷേത്രമതിൽക്കെട്ടിൽ പോലും കൊത്തുപണികൾ കാണാം. നായ്ക്കന്മാരുടെ ജീവചരിതവും [[ഭരതനാട്യം|ഭരതനാട്യത്തിന്റെ]] 108 അഭിനയമുദ്രകളും ആലേഖനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ സം‌രക്ഷണം പുരാവസ്തു ഗവേഷണ കേന്ദ്രത്തിന്റെ ചുമതലയിൽ പെട്ടതിനാൽ നല്ല രീതിയിൽ സമ്രക്ഷിച്ച് പോരുന്നു.

[[പ്രമാണം:Mahanandi,Brihadeeswara Temple.JPG|thumb|225px|നന്ദിമണ്ഡപത്തിലെ നന്ദി]]

ക്ഷേത്രഗോപുരത്തിന്റെ മുകളിലെ കല്ലിന്‌ ഏകദേശം 90 ടൺ ഭാരമുണ്ട്. ഏകദേശം 4 കിലോമീറ്റർ നീളമുള്ള ചെരിവുതലം നിർമ്മിച്ച് കല്ലുകളെ അതിലൂടെ നിരക്കി നീക്കിയാണ്‌ അവയെ മുകളിലേക്കെത്തിച്ചത്. ക്ഷേത്രത്തിനടുത്ത് ഈ ചെരിവുതലം നിലനിന്നിടത്തെയിടത്തെ ഒരു സ്ഥലത്തിന്റെ പേര് ചാരുപാലം എന്നാണ്‌&lt;ref name=ncert/&gt;. കൃഷ്ണശിലയിൽ നിർമ്മിച്ച ക്ഷേത്രം വാസ്തുവിദ്യയുടെ വിസ്മയമായി ഇന്നും നിലകൊള്ളുന്നു. വലിയ ഗോപുരങ്ങളും തോരണം എന്നു പേരുള്ള പ്രവേശനകവാടവും ക്ഷേത്രത്തിനുണ്ട്. 240.9 മീറ്റർ നീളവും 122 മീറ്റർ വീതിയുമുള്ള കെട്ടിടത്തിനു ചുറ്റുമായി രണ്ടു നിലയുള്ള മാളിക നിർ‌മ്മിച്ചിരിക്കുന്നു. ശിഖരം എന്നു വിളിക്കുന്ന താഴികക്കുടത്തിനു എട്ട് വശങ്ങളുണ്ട്. 7.8 മീറ്റർ വീതിയുമുള്ള ഒറ്റക്കല്ലിലാണ് ഇതിന്റെ നിർ‌മ്മാണം. ക്ഷേത്രത്തിനുള്ളിലെ ചുവരുകളിൽ കാണപ്പെടുന്ന ചുവർചിത്രങ്ങൾ ചോളചിത്രരചനാരീതിയുടെ മികച്ച ഉദാഹരണങ്ങളാണ്

== പ്രതിഷ്ഠകൾ ==
പ്രധാന പ്രതിഷ്ഠയായ [[ശിവൻ]] ലിംഗരൂപത്തിൽ ആണ്. ഒറ്റ കല്ലിൽ നിർമ്മിച്ച ഈ ശിവലിംഗത്തിന് 8.7 മീറ്റർ ഉയരം ഉണ്ട്. ശ്രീവിമാനയുടെ വടക്ക് ദിശയിലാണ് [[ചണ്ഡികേശ്വരൻ]] പ്രതിഷ്ഠ. മഹാമണ്ഡപത്തിന്റെ മുൻ‌വശം പതിമൂന്നാം നൂറ്റാണ്ടിൽ [[പാണ്ഡ്യരാജവംശം|പാണ്ഡ്യരാജാവ്]] പണി കഴിപ്പിച്ച '''പെരിയനായകി അമ്മാൾ ക്ഷേത്രം'''. ദേവി പ്രതിഷ്ഠയാണിവിടെ. നന്ദി മണ്ഡപവും [[സുബ്രഹ്മണ്യൻ|സുബ്രഹ്മണ്യ ക്ഷേത്രവും]] പിന്നീട് ഭരിച്ച നായ്ക്കന്മാരുടെ സംഭാവനയായിരുന്നു. പ്രകാരത്തിന്റെ തെക്ക് കിഴക്ക് ഭാഗത്തുള്ള [[ഗണപതി]] ക്ഷേത്രം മറാത്തരാജാവ് [[സർഫോജി]] 18-ആം നൂറ്റാണ്ടിൽ പണികഴിപ്പിച്ചതാണ്. ഇവ കൂടാതെ ഉപദേവതകളായ ദക്ഷിണാമൂർത്തി, സൂര്യൻ,ചന്ദ്രൻ,അഷ്ടദിക്ക്പാലകർ,ഇന്ദ്രൻ,അഗ്നി,ഈസാനം,വായു,നിരുത്,യമൻ,കുബേരൻ തുടങ്ങിയവയുടെ സ്ഥാനങ്ങളും ഇവിടെയുണ്ട്.

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
* http://www.thanjavur.com/bragathe.htm
* http://www.thebigtemple.com/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150723005119/http://www.thebigtemple.com/ |date=2015-07-23 }}

== ചിത്രശാല ==
&lt;gallery&gt;
പ്രമാണം:Brihadeeswarar Temple long shot.jpg|ബൃഹദീശ്വര ക്ഷേത്രം
പ്രമാണം:ബൃഹദ്ദേശ്വരക്ഷേത്രം.JPG
പ്രമാണം:ഗോപുര വാതിൽ,ബൃ.ക്ഷേത്രം.JPG
പ്രമാണം:ഗോ.വാ.ബൃക്ഷേത്രം.JPG
പ്രമാണം:Periyakovil.JPG
പ്രമാണം:BigTemple Elephant.JPG
പ്രമാണം:Mainshrine BigTemple.JPG
പ്രമാണം:MainGopuram-BrihadisvaraTemple-Thanjavur,India.jpg
പ്രമാണം:Brihadeswara temple tajore.JPG
പ്രമാണം:Periya Kovil.jpg|&lt;center&gt;സൂര്യാസ്തമയത്ത്&lt;/center&gt;
പ്രമാണം:Bhikshatana tanjore.jpg|&lt;center&gt;ക്ഷേത്രത്തിലെ മറ്റൊരു പ്രതിഷ്ഠ&lt;/center&gt;
പ്രമാണം:Raraja detail.png|രാജരാജ ചോളൻ
പ്രമാണം:Brihadeshwara temple Thanjavoor11.jpg
പ്രമാണം:Brihadeshwara temple Thanjavoor8.jpg
പ്രമാണം:Brihadeshwara temple Thanjavoor7.jpg
പ്രമാണം:Brihadeeswarar Temple stone writings.jpg|ബൃഹദീശ്വര ക്ഷേത്രത്തിലെ ശിലാലിഖിതങ്ങൾ
പ്രമാണം:Brihadeeswarar Temple Stone writings.jpg|ബൃഹദീശ്വര ക്ഷേത്രത്തിലെ ശിലാലിഖിതങ്ങൾ
പ്രമാണം:Brihadeeswarar Temple long corridor.jpg|ബൃഹദീശ്വരക്ഷേത്രത്തെ ചുറ്റിയുള്ള നീണ്ട ഇടനാഴികളിലൊന്ന്
പ്രമാണം:Brihadeeswarar Temple Shiva lingams.jpg|ശിവലിംഗങ്ങളുടെ നീണ്ട നിര
പ്രമാണം:South East view of Brihadeeswara Temple.jpg|തെക്ക് വശം
പ്രമാണം:Brihadeeswarar Temple Thanjavur TN (81277).jpg|ശില്പങ്ങൾ
പ്രമാണം:Brihadeeswarar Temple Thanjavur TN (17620).jpg
പ്രമാണം:Brihadeeswarar Temple Thanjavur TN (53355).jpg
പ്രമാണം:Brihadeeswarar Temple Thanjavur TN.jpg|പ്രവേശന കവാടം
&lt;/gallery&gt;

== അവലംബം ==
&lt;references/&gt;
{{Hindu-temple-stub}}

[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ ശിവക്ഷേത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌നാട്ടിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]]
{{World Heritage Sites in India}}
{{Shaivism}}</text>
      <sha1>dmasphariyxufvgh6lx37y33ieadaj3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഏഷ്യാനെറ്റ് ന്യൂസ്‌</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17813</id>
    <revision>
      <id>4680705</id>
      <parentid>4504306</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T10:58:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Annreporter</username>
        <id>224657</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>കുറച്ച് കൂടി കൃത്യമാക്കി</comment>
      <origin>4680705</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6402" sha1="ja2vxnq9g4kt4ogqo88z7pc7u3xxn6k" xml:space="preserve">{{prettyurl|Asianet News}} 
{{Infobox Network | 
network_name = [[ഏഷ്യാനെറ്റ് ന്യൂസ് നെറ്റ്‌വർക്ക്]]|
headquarters = [[തിരുവനന്തപുരം]][[കേരളം]],[[ഇന്ത്യ]]|
country      = {{flagicon|India}} [[ഇന്ത്യ]]|
network_type = [[ഉപഗ്രഹചാനൽ]] [[ടെലിവിഷൻ നെറ്റ്വർക്ക്]]|
slogan       = | 
available    = |
owner        =[[ജൂപിറ്റർ ക്യാപിറ്റൽ]] |
launch_date  ={{start date and age|1995|9|30|df=yes}} |
founder      =[[റെജി മേനോൻ]] |
key_people   = |
website      = https://www.asianetnews.com
|name=&lt;br/&gt;ഏഷ്യാനെറ്റ്‌ ന്യൂസ്‌|broadcast_area=[[ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡം]]|former_callsigns=ഏഷ്യാനെറ്റ്‌ ഗ്ലോബൽ}}

ജൂപ്പിറ്റർ എന്റർടൈൻമെന്റ് വെഞ്ച്വേഴ്സിന്റെ അനുബന്ധ സ്ഥാപനമായ [[ഏഷ്യാനെറ്റ് ന്യൂസ് നെറ്റ്വർക്ക്|ഏഷ്യാനെറ്റ് ന്യൂസ് നെറ്റ്വർക്ക്]] നടത്തുന്ന ഒരു ഇന്ത്യൻ മലയാള ഭാഷാ ചാനലാണ് '''ഏഷ്യാനെറ്റ് ന്യൂസ്'''. തിരുവനന്തപുരം ആസ്ഥാനമാക്കിയാണ് ചാനൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. ഏഷ്യാനെറ്റ് ന്യൂസ് നിലവിൽ മലയാള ടെലിവിഷൻ വാർത്താ മേഖലയിലെ ഒന്നാം നമ്പർ ചാനലാണ്.

മലയാളം പൊതു വിനോദ ചാനലുകളായ ഏഷ്യാനെറ്റ്, ഏഷ്യാനെറ്റ് പ്ലസ്, ഏഷ്യാനെറ്റ് മൂവീസ് എന്നിവ വാൾട്ട് ഡിസ്നി കമ്പനി ഇന്ത്യയുടെ അനുബന്ധ സ്ഥാപനമായ ഡിസ്നി സ്റ്റാറിന്റെ ഉടമസ്ഥതയിലാണ്. നിലവിൽ ഏഷ്യാനെറ്റ് ന്യൂസ് നെറ്റ് വർക്ക് ചാനലുകളുമായി ഇതിന് ബന്ധമില്ല.

1993 ലാണ് ഏഷ്യാനെറ്റ് തുടങ്ങിയത് ഡോ രാജി മേനോൻ.
തുടക്കത്തിൽ ഡോ. രാജി മേനോൻ 93% ഓഹരികൾ സ്വന്തമാക്കി. 5% ഓഹരികൾ മിസ്റ്റർ രഘു നന്ദന്റെ (ഡോക്ടർ മേനോന്റെ മൂത്ത സഹോദരൻ) ആയിരുന്നു. ശശി കുമാർ ഏഷ്യാനെറ്റിലെ ശമ്പളം വാങ്ങുന്ന ജീവനക്കാരനായിരുന്നു, ഡോ. മേനോന്റെ അനന്തരവൻ, ഡോ. രാജി മേനോൻ ആദ്യം 2% ഓഹരികൾ സമ്മാനിച്ചു, ശശി കുമാറിന്റെ അഭ്യർത്ഥനപ്രകാരം പിന്നീട് 26% ആയും പിന്നീട് 45% ഓഹരിയായും വർദ്ധിച്ചു. 1999-ൽ ഡോ. രാജി മേനോൻ ഏഷ്യാനെറ്റിന്റെ പൂർണ നിയന്ത്രണം ഏറ്റെടുത്തു.

ഈ ചാനലിൽ തന്നെയാണ് ഇന്ത്യിലെ ആദ്യ സർക്കാരിതര തത്സമയ വാർത്ത സംപ്രഷണം ചെയ്തത്.1995 സെപ്റ്റംമ്പർ 30ന് ഫിലിപ്പൻസിലെ സൂബിക്ക് ബേയിലെ അപ്പ് ലിങ്ക് സ്റ്റേഷനിൽ നിന്നാണ് വൈകുന്നരം 7.30ന് ആദ്യ വാർത്ത തൽസമയം അവതരിപ്പിച്ചത്.തിരുവനന്തപുരം ആയുർവേദ കോളേജിനടുത്ത് റോസ് കോട്ടേജെന്ന വാടക കെട്ടിടത്തിലെ പരിമിത സംവിധാനമുള്ള വാർത്ത കേന്ദ്രത്തിലായിരുന്നു ന്യുസ് ഡെസ്കും ബ്യുറോയും. വാർത്തകൾ ഫാക്സ് ചെയ്തായിരുന്നു എത്തിച്ചിരുന്നത്.നാട്ടിൽ നിന്നുള്ള ദൃശ്യങ്ങൾ വിമാനമാർഗ്ഗം,ഏറെ പ്രയാസപ്പെട്ടാണ് അങ്ങകലെ സൂബിക് ബേയിൽ എത്തിച്ചിരുന്നത്.അതിനാൽ തന്നെ അന്നന്നത്തെ ദൃശ്യം പോയിട്ട് തലേന്നത്തെ ദൃശ്യങ്ങൾ പോലും കേരളത്തിലേത് വാർത്തകളിൽ കണ്ടിരുന്നില്ല. പക്ഷേ പല മാർഗ്ഗത്തിലൂടെയും വാർത്തകൾ തത്സമയം ലഭ്യമായിരുന്നു.

മുതിർന്ന മാധ്യമപ്രവർത്തക സിന്ധു സൂര്യകുമാറാണ് എക്സിക്യൂട്ടീവ് എഡിറ്റർ. വിനു വി.ജോൺ, പി.ജി.സുരേഷ് കുമാർ എന്നിവർ അസി.എക്സിക്യൂട്ടീവ് എഡിറ്റർമാർ. തിരുവനന്തപുരം ഹ്വസിങ്ങ് ബോർഡ് ജംങ്ങ്ഷനിലാണ് വാർത്താ കേന്ദ്രം.

{{bcast-stub}}


{{മലയാള മാദ്ധ്യമങ്ങൾ}}

[[വർഗ്ഗം:മലയാളം ദൃശ്യമാദ്ധ്യമങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം ആസ്ഥാനമായുള്ള കമ്പനികൾ]]</text>
      <sha1>ja2vxnq9g4kt4ogqo88z7pc7u3xxn6k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>വിഷ്ണുക്രാന്തി</title>
    <ns>0</ns>
    <id>20138</id>
    <revision>
      <id>4680714</id>
      <parentid>4565334</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T11:40:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Shajinss</username>
        <id>208313</id>
      </contributor>
      <comment>/* ചിത്രങ്ങൾ */</comment>
      <origin>4680714</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11500" sha1="f1rnh97aavainw3mabr7fwdfj84ltjo" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Evolvulus alsinoides}}
{{taxobox
| name = വിഷ്ണുക്രാന്തി
| image = Dwarf Morning-glory (Evolvulus alsinoides) in Hyderabad W IMG 7978.jpg
| image_caption =വിഷ്ണുക്രാന്തി
| regnum = [[Plant]]ae
| phylum = [[Magnoliophyta]]
| classis = [[Magnoliopsida]]
| ordo = [[Solanales]]
| familia = [[Convolvulaceae]]
| genus = ''[[Evolvulus]]''
| species = ''E. alsinoides'''''
| binomial = ''Evolvulus alsinoides''
|binomial_authority = Linn.
|synonyms = 
{{hidden begin}}
* Convolvulus alsinoides L. 
* Convolvulus linifolius L. 
* Convolvulus valerianoides Blanco 
* Evolvulus albiflorus M. Martens &amp; Galeotti 
* Evolvulus alsinoides var. choisyanus Meisn. 
* Evolvulus alsinoides var. debilis (Kunth) Ooststr. 
* Evolvulus alsinoides var. hirticaulis Torr. 
* Evolvulus alsinoides var. linnaeanus Meisn. 
* Evolvulus azureus Vahl ex Schumach. &amp; Thonn. 
* Evolvulus chinensis Choisy 
* Evolvulus debilis Kunth 
* Evolvulus filiformis Willd. ex Steud. 
* Evolvulus hirsutulus Choisy 
* Evolvulus modestus Hance ex Walp. 
* Evolvulus pilosissimus M. Martens &amp; Galeotti 
* Evolvulus pimulus Span. 
* Evolvulus pseudo-incanus Span. 
* Evolvulus pumilus Span. 
* Evolvulus ramiflorus Boj. ex Choisy in DC 
* Evolvulus ramulosus M.E. Jones 
* Evolvulus tenuis subsp. yucatensis Ooststr. 
{{Hidden end}}
കൃഷ്ണക്രാന്തി (മലയാളം)&lt;br /&gt;
വിഷ്ണുഗ്രന്ധി (സം.) &lt;br /&gt;
വിഷ്ണുക്രാന്ത(സം.)&lt;br /&gt;
നീലപുഷ്പ(സം.)&lt;br /&gt;
മംഗല്യപുഷ്പി(സം.)&lt;br /&gt;
സുപുഷ്പി(സം.)&lt;br /&gt;
മംഗല്യകുസുമ(സം.)&lt;br /&gt;
ശ്യാമകുറാന്ത(ഹി.)&lt;br /&gt;
ശംഖപുഷ്പി(ഹി.)
|}}

[[ഉഷ്ണമേഖല]]കളിൽ ജലനിരപ്പിൽ നിന്ന് 1600 മീറ്റർ വരെ ഉയരമുള്ള വെള്ളക്കെട്ടില്ലാത്ത പ്രദേശങ്ങളിൽ ആണ്ടോടാണ്ടു  വളരുന്നു.&lt;ref name=&quot;ഹെർബൽ ക്യുർ ഇൻഡ്യ&quot;&gt;{{Cite web |url=http://www.herbalcureindia.com/herbs/evolvulus-alsinoides.htm |title=ഹെർബൽ ക്യുർ ഇൻഡ്യ |access-date=2009-07-20 |archive-date=2009-03-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090327081111/http://www.herbalcureindia.com/herbs/evolvulus-alsinoides.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; 
&lt;ref name=&quot;himalaya&quot;&gt;{{Cite web |url=http://www.himalayahealthcare.com/herbfinder/h_evolvulus.htm |title=ഹിമാലയ ഹെൽത്ത്കെയർ |access-date=2009-07-20 |archive-date=2009-04-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090411044023/http://www.himalayahealthcare.com/herbfinder/h_evolvulus.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
ദീർഘവൃത്താകൃതിയിൽ രോമാവൃതമായ [[ഇല]]കൾ, തണ്ടുകൾക്ക് 30 സെ. മി. അടുത്ത് നീളം, മെലിഞ്ഞ് നിലം പറ്റി വളരുന്ന തണ്ടുകളിൽ 1-2 സെ. മി. നീളമുള്ള രോമങ്ങളുണ്ട്. [[മേയ്]] മുതൽ [[ഡിസംബർ]] വരെ പുഷ്പിക്കുന്നു. പുഷ്പങ്ങൾക്ക് [[നീല]] നിറം, [[പഴങ്ങൾ]]/കായ്കൾ പുറം തോടിനുള്ളിൽ നാല് അറകളിലായി കാണുന്നു. വേരുകൾക്ക്  15-30 സെ. മി. നീളം, പച്ചയോ വെള്ള കലർന്ന പച്ച നിറത്തിലോ കാണുന്നു&lt;ref name=&quot;ഹെർബൽ ക്യുർ ഇൻഡ്യ&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;himalaya&quot;/&gt;.

''സ്ലെണ്ടർ ഡ്വാർഫ് മോർണിങ്ങ് ഗ്ലോറി (Slender Dwarf Morning Glory)''എന്ന ആംഗലേയ നാമവും ''ഇവോൾവുലസ്‌ അൾസിനോയിഡ്‌സ്‌'' എന്ന ശാസ്ത്രീയ നാമവുമുള്ള  വിഷ്ണുക്രാന്തിക്ക് [[വിഷ്ണു]]വിന്റെ കാൽപ്പാട് എന്ന് അർത്ഥം(ജീവനെ പരിപാലിക്കുന്നവൻ [[വിഷ്ണു]] എന്നതിനാൽ)&lt;ref name=&quot;himalaya&quot;/&gt;. [[വേദം|വേദ കാലഘട്ടത്തിൽ]] വിഷ്ണുക്രാന്തി ഗർഭധാരണ ശേഷി വർദ്ധിപ്പിക്കുന്ന ഔഷധമായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു&lt;ref name=&quot;himalaya&quot;/&gt;. പല [[സംസ്കൃതം|സംസ്കൃത]] നിഘണ്ടുക്കളിലും  ''നീല പുഷ്പ, മംഗല്ല്യപുഷ്പി, സുപുഷ്പി, മംഗല്ല്യകുസുമ, കൃഷ്ണക്രാന്തി'' തുടങ്ങിയ പര്യായങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചു കാണുന്നു. ചില പേരുകൾ വിഷ്ണുക്രാന്തി പുഷ്പങ്ങൾ [[ആരാധന]]യ്ക്ക് ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു എന്ൻ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;himalaya&quot;/&gt; ദക്ഷിണ ഇൻഡ്യയിൽ വിഷ്ണുക്രാന്തി സമൂലം ഔഷധമായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു; പ്രത്യേകിച്ച് ചില ഉദര രോഗങ്ങളിൽ. ബുദ്ധി ശക്തിയും, ഓർമ്മ ശക്തിയും വർദ്ധിപ്പിക്കുന്ന ഔഷധമായും വിഷ്ണുക്രാന്തി ഉപയോഗിച്ചു വരുന്നു&lt;ref name=&quot;himalaya&quot;/&gt;.
ശ്വാസകോശ രോഗങ്ങൾ, വിഷ ചികിത്സ, അപസ്മാരം എന്നീരോഗങ്ങൾ ചികിത്സിക്കുവാനും, മന്ത്രവാദത്തിലും ''വിഷ്ണുക്രാന്തി'' ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു&lt;ref name=&quot;ഹെർബൽ ക്യുർ ഇൻഡ്യ&quot;/&gt;.

ബീറ്റൈൻ, എവൊലൈൻ, സ്കോപോലേറ്റിൻ, കൌമറിൻ വിഭാഗങ്ങളിൽ പെട്ട ആൽക്കല്ലോയിടുകൾ വിഷ്ണുക്രാന്തിയിൽ നിന്ന് വേർതിരിച്ചെടുത്തിട്ടുണ്ട്&lt;ref name=&quot;himalaya&quot;/&gt;&lt;ref&gt;[http://www.akademiai.com/content/8q37347802317u18/ Nayana S. Kapadia1, Niyati S. Acharya2, Sanjiv A. Acharya2, Mamta B. Shah1;Use of HPTLC to establish a distinct chemical profile for Shankhpushpi and for quantification of scopoletin in Convolvulus pluricaulis choisy and in commercial formulations of Shankhpushpi;'''Journal of Planar Chromatography - Modern TLC''';Volume 19, Number 109/June 2006]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.  മദ്യത്തിൽ ലയിപ്പിച്ചെടുത്ത വിഷ്ണുക്രാന്തിയുടെ രസം മാനസിക പിരിമുറുക്കത്തിന് ഔഷധമായുപയോഗിക്കാമെന്ന് ശാസ്ത്രീയമായി തെളിയിച്ചിട്ടുണ്ട്&lt;ref&gt;[http://dx.doi.org/10.1016/j.pbb.2005.03.003 Kiran Babu Siripurapua, Prasoon Guptab, Gitika Bhatiac, Rakesh Mauryab, Chandishwar Natha and Gautam Palit;Adaptogenic and anti-amnesic properties of Evolvulus alsinoides in rodents;'''Pharmacology Biochemistry and Behavior''';Volume 81, Issue 3, July 2005, Pages 424-432 (ലിങ്കിൽ സംഗ്രഹം മാത്രം)]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.informapharmascience.com/doi/abs/10.1080/13880200902822596 Anxiolytic activity of Evolvulus alsinoides and Convulvulus pluricaulis in rodents Alok Nahata‌, U.K. Patil‌, V.K. Dixit;'''‌Pharmaceutical Biology'''May 2009, Vol. 47, No. 5, Pages 444-451]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;. ആയുസ്സു വർദ്ധിപ്പിക്കുന്ന [[ആന്റി ഓക്സിഡന്റ്|ആന്റി ഓക്സിഡന്റുകൾ]] വിഷ്ണുക്രാന്തിയിൽ ധാരാളം അടങ്ങിയിട്ടുണ്ട്&lt;ref&gt;[http://dx.doi.org/10.1016/S0378-8741(02)00322-7 B. Auddya,M.Ferreira,F.Blasina,L.Lafon,F.Arredondo,F.Dajasb,P.C.Tripathic,T.Seala,B.Mukherjee;Screening of antioxidant activity of three Indian medicinal plants, traditionally used for the management of neurodegenerative diseases;'''Journal of Ethnopharmacology''';Volume 84, Issues 2-3, February 2003, Pages 131-138 (ലിങ്കിൽ സംഗ്രഹം മാത്രം)]&lt;/ref&gt;; സജീവ ഘടകങ്ങൾ ശരീരത്തിന്റെ രോഗപ്രധിരോധ പ്രക്രിയയെ  അനുകൂലമായി ബാധിക്കുന്നു&lt;ref&gt;[http://dx.doi.org/10.1016/S0753-3322(03)00095-7 Lilly Ganju,Dev Karan,SudiptaChanda,K.K.Srivastava,R.C.Sawhney,W.Selvamurthy;Immunomodulatory effects of agents of plant origin;'''Biomedecine &amp; Pharmacotherapy''';Volume57,Issue7,September2003,Pages296-300]&lt;/ref&gt;. [[രസായന ചികിത്സ]]യിൽ വളരെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഔഷധമാണ്.

==ഇതും കാണുക==
പലയിടത്തും [[കൃഷ്ണക്രാന്തി]]യെയും വിഷ്ണുക്രാന്തി എന്നുവിളിക്കാറും വിഷ്ണുക്രാന്തിയായി ഉപയോഗിക്കാറുമുണ്ട്.

==രസാദി ഗുണങ്ങൾ==
രസം			:കടു, തിക്തം

ഗുണം		:രൂക്ഷം, തീക്ഷ്ണം

വീര്യം			:ഉഷ്ണം

വിപാകം		:കടു
&lt;ref name=&quot;vns1&quot;&gt;ഔഷധ സസ്യങ്ങൾ, ഡോ. നേശമണി, കേരള ഭാഷ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്&lt;/ref&gt;

==ഔഷധയോഗ്യ ഭാഗം==
സമൂലം &lt;ref name=&quot; vns1&quot;/&gt;

== ചിത്രങ്ങൾ ==
&lt;gallery widths=&quot;140&quot; heights=&quot;100&quot; perrow=&quot;4&quot; caption=&quot;വിഷ്ണുക്രാന്തിയുടെ ചിത്രങ്ങൾ&quot;&gt;
പ്രമാണം:Vishnukraanthi3.jpg|{{തെളിവ്}}
പ്രമാണം:Blue Daze- Dwarf Morning Glory.jpg
&lt;/gallery&gt;

== അവലംബം ==
&lt;references/&gt;
==പുറംകണ്ണികൾ==
* {{AfricanPlants|Evolvulus alsinoides}}

{{ദശപുഷ്പം}}
{{commons|Category:Evolvulus alsinoides}}‌
{{Taxonbar|from=Q10927597}}

[[വർഗ്ഗം:ഔഷധസസ്യങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ദശപുഷ്പങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കോൺവോൾവുലേസിയേ]]
[[വർഗ്ഗം:ഏഷ്യയിലെ ഔഷധസസ്യങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സസ്യജാലം]]</text>
      <sha1>f1rnh97aavainw3mabr7fwdfj84ltjo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>മുച്ചിലോട്ടു ഭഗവതി (തെയ്യം)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>21698</id>
    <revision>
      <id>4680662</id>
      <parentid>4597688</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T06:30:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-57234-36</username>
        <id>224643</id>
      </contributor>
      <comment>/* മറ്റു മുച്ചിലോട്ട് കാവുകൾ */</comment>
      <origin>4680662</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27999" sha1="eif4tos9lc4qsa3l6djn0o41vzdnkna" xml:space="preserve">[[ചിത്രം:Muchilot Bhagavathy.jpg|right|300px|thumb|മുച്ചിലോട്ടു ഭഗവതി]]
ഉത്തര [[മലബാർ|മലബാറിൽ]] കെട്ടിയാടപ്പെടാറുള്ള [[തെയ്യം|തെയ്യങ്ങളിൽ]] [[വാണിയർ|വാണിയ സമുദായക്കാരുടെ]]  കുല ദേവതയാണ്‌ '''മുച്ചിലോട്ടു ഭഗവതി'''.      

ഏറെ ലാവണ്യമുള്ള തെയ്യമാണ് മുച്ചിലോട്ടു ഭഗവതി. ഭഗവതിയുടെ മുഖമെഴുത്തിന് '''കുറ്റിശംഖും പ്രാക്കും''' എന്നാണ് പറയുന്നത്. സാത്വിക ആയതിനാൽ ചടുലമായ ചലനവും വാക്കും ഈ തെയ്യത്തിനില്ല. സർവാലങ്കാര ഭൂഷിതയായി, സുന്ദരിയായി നവവധു പോലെയാണ് ഈ തെയ്യം. നിത്യ കന്യകയായ ദേവിയുടെ താലികെട്ടാണ് [[പെരുങ്കളിയാട്ടം]]. 

12 വർഷം കൂടുമ്പോഴാണ് പെരുങ്കളിയാട്ടം നടത്തുന്നത്.പരാശക്തിയുടെ അവതാരമായ ബ്രാഹ്മണ കന്യകയായി ഭൂമിയിൽ ജനിച്ച ദേവി ചെറു പ്രായത്തിൽ തന്നെ അറിവുകൊണ്ട് വിജയം നേടുകയും എന്നാൽ അതിൽ അസൂയയും കലിയും പൂണ്ട പുരുഷ മേധാവിത്വം അപവാദ പ്രചരണം നടത്തി ഭ്രഷ്ട് കൽപ്പിച്ചപ്പോൾ  അപമാനഭാരത്താൽ അഗ്നിയിൽ സീതാ ദേവിയെ പോലെ ജീവൻ ഹോമിച്ച വിദ്യാസമ്പന്നയായ ബ്രാഹ്മണ കന്യകയാണ് മുച്ചിലോട്ടു ഭഗവതി. &lt;ref name=&quot;theyyam&quot;&gt;തെയ്യം-ഡോ. എം.വി. വിഷ്ണു നമ്പൂതിരി കേരള ഭാഷാ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് പ്രസിദ്ധീകരണം ISBN:81-7638-566-2&lt;/ref&gt; മുച്ചിലോട്ടു ഭഗവതിയെ മുച്ചിലോട്ടച്ചിയെന്നും, മുച്ചിലോട്ടമ്മയെന്നും, മുച്ചിലോട്ട് പോതിയെന്നും വിളിക്കാറുണ്ട്.

മറ്റു പരദേവതമാർക്കു  ഉത്സവാഘോഷങ്ങളായി കോലം കെട്ടി കളിയാട്ടങ്ങൾ നടത്തി വരുന്നത് പോലെ തനിക്കും വേണമെന്ന് മുച്ചിലോട്ട് ഭഗവതിയും തീരുമാനിച്ചു.  [[മുച്ചിലോട്ട്‌ പടനായർ]] ക്കും കോലത്തുനാട്‌ ഭരിച്ച [[കോലത്തിരി]] തമ്പുരാനും തന്റെ ആഗ്രഹം സ്വപ്ന രൂപത്തിൽ ഉണർത്തിച്ച പ്രകാരമാണ് മാന്ത്രിക പണ്ഡിതന്മാരായ ബ്രാഹ്മണർ ചിട്ടപ്പെടുത്തിയ (പടിത്തരവും  പട്ടോലചാർത്തും) അനുസരിച്ചു കരിവെള്ളൂർ മുച്ചിലോട്ടു കാവിൽ മുച്ചിലോട്ടു ഭഗവതിയുടെ കോലം കെട്ടിയാടുന്നത് അക്കാലത്തെ മാന്ത്രികനും മായാജാലക്കാരനുമായിരുന്ന മണക്കാടൻ ഗുരുക്കളാണ് മുച്ചിലോട്ടു ഭഗവതിയുടെ കോലം രൂപകല്പന ചെയ്‌തു കെട്ടിയാടിയതു. പെരുവണ്ണാൻ സമുദായത്തിൽ പെട്ട അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിന്മുറക്കാർ തന്നെ ആണ് ഇന്നും അതു ചൈയ്യുന്നതു രണ്ട് കോലങ്ങൾ ഒരേ സമയം കെട്ടിയാടുന്ന പയ്യന്നൂരിലെ പൂന്തുരുത്തി മുച്ചിലോട്ടു കാവിൽ ഒരു കോലം കെട്ടാനുള്ള അധികാരവും അവകാശവും അഞ്ഞൂറ്റാനാണ്   രണ്ടുപേരും തിരുമുടി വെക്കട്ടെ രണ്ടുപേരെയും എനിക്കു വേണം എന്ന തമ്പുരാട്ടിയുടെ ഹിതം പ്രാശ്നികമായി ചിന്തിപ്പിച്ചപ്പോഴുണ്ടായ തീരുമാനപ്രകാരമാണ് അതു ചെയ്യുന്നത് എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.

== രൂപഘടന ==
ശ്രീ മുച്ചിലോട്ടു ഭഗവതിയുടെ രൂപ ഘടന ബ്രഹ്മാണ്ഡ കഠാഹമായിട്ടാണ് മണക്കാടൻ ഗുരുക്കൾ സങ്കല്പിച്ചിട്ടുള്ളത്. മൂന്ന് ഘടകങ്ങൾ ആയിട്ട്. ഒന്ന് '''സമുദ്രം'''. രണ്ട് '''ഭൂമി'''. മൂന്ന് '''ആകാശം'''. ആകാശത്തിൽ മഴവില്ല് വളഞ്ഞ രീതിയിൽ കാണുന്നത് പോലെയാണ് ഭഗവതിയുടെ തിരുമുടി സങ്കല്പിച്ചിട്ടുള്ളത്. തിരുമുടി ആകാശമായും ദേഹം ഭൂമിയായും. ഉടയാടകൾ സമുദ്രമായും ആണ് സങ്കല്പം. മഴപെയ്യുന്ന സങ്കല്പമായിട്ടാണ് തിരുമുടിയിൽ കാണുന്ന ചെക്കിമാല. സൂര്യനെയും ചന്ദ്രനെയും നക്ഷത്രങ്ങളെയും ആണ് ഉടയാടയിൽ അലങ്കരിച്ചു കാണുന്ന ചന്ദ്രകലകൾ. തിരുമുടിയിൽ കാണുന്ന സൂര്യന്റെയും ചന്ദ്രന്റെയും നക്ഷത്രങ്ങളുടെയും നിഴലുകൾ വെള്ളത്തിൽ കാണുന്നതായാണ് സങ്കല്പം. ഉടയുടെ പിൻഭാഗത്തു കാണുന്ന വസ്ത്രം താമരയെയും പുഷ്പത്തെയും സങ്കൽപിച്ചുള്ളതാണ്. സമുദ്രത്തിൽ (വെള്ളത്തിൽ) താമരയിൽ എട്ടു കൈകളോട് കൂടി ഇരുന്നുകൊണ്ട് രണ്ട് ദീപയഷ്ടികൾ ത്രികയ്‌കകളിൽ പിടിച്ച് മൂകതയിലും ആന്ധതയിലും അലസതയിലും തപ്പിത്തിരിയുന്ന ജീവജാലകൾക്കു വെളിച്ചം (ഞാനവിജ്ഞാനങ്ങൾ) നൽകികൊണ്ട് ശത്രു നിഗ്രഹം ചെയ്യുവാൻ മറ്റു കൈയ്കളിൽ ഘേടക വാളും ചെറു പരിചയും പിടിച്ചുകൊണ്ടും കയ്യിൽ അന്നപൂർണേശ്വരിയായി മുറവും ത്രിശൂലവും പിടിച്ചു കൊണ്ടും മറ്റൊരുകയ്യിൽ മനുഷ്യന് വന്നുചേരുന്ന തൊണ്ണൂറു മഹാവ്യാധിയും അകറ്റുവാൻ കനക രത്ന പൊടി എടുത്തുകൊണ്ടും അഭയ ദാന തല്പരയായി അനുഗ്രഹിച്ചു കൊണ്ടും നില്കുന്നതായാണ് രൂപകല്പന ചെയ്തിട്ടുള്ളത്. സൃഷ്ടി, സ്ഥിതി, സംഹാര രൂപിണിയായി ബ്രാഹ്മ വൈഷ്‌ണ ശൈവ ഭാവങ്ങളുടെ സമാദരണീയമായ സങ്കല്പം തിരുമുടിയിലും കാണാം. തിരുമുടിയിൽ കാണുന്ന സ്വർണവർണ്ണം മഹാലക്ഷ്മിയായും വെളുത്തവർണ്ണം സരസ്വതിയായും കറുപ്പുവർണ്ണം മഹാകാളിയായും സങ്കല്പിച്ചുകൊണ്ടുള്ളതാണ്. ഇടയിൽ കാണുന്ന സർപ്പങ്ങളിൽ വലത് ഭാഗത്തേക്ക്‌ ശ്രീ അനന്തനും ഇടതു ഭാഗത്തേക്ക്‌ കാർക്കോടകനുമാണ്. ശുംഭനിശുഭൻമാരുടെ വധത്തിനു ചെല്ലുന്ന സമയത്തു എല്ലാ ദേവന്മാരും അവരുടെ ആയുധവും ശക്തിയും കൊടുത്തപ്പോൾ ശ്രീ പരമേശ്വരൻ രണ്ടു വില്ലായി കൊടുത്തതാണ് ഈ രണ്ട് സർപ്പങ്ങളും. ഇവയെല്ലാം ശത്രു സംഹാര ഭാവങ്ങളായി കാണുന്നു. ഭഗവതിയുടെ തോറ്റം പാട്ടുകളിൽ ഈ രൂപവർണ്ണന കേൾകാം

രണ്ടു രീതിയിൽ ചരിത്രമുണ്ട്. 1) ഐതിഹ്യം 2) [[തോറ്റം പാട്ട്]]

== ഐതിഹ്യം ==
[[File:Muchilottu Bhagavathi.jpg|300px|thumb|മുച്ചിലോട്ടു ഭഗവതി]]
[[പെരിഞ്ചെല്ലൂർ]] (ഇപ്പോഴത്തെ [[തളിപ്പറമ്പ്]]) ഗ്രാമത്തിലെ ഒരു ബ്രാഹ്മണകന്യക എഴുത്തു പള്ളിക്കൂടത്തിൽ വച്ച് നടന്ന വാദപ്രതിവാദത്തിൽ പ്രഗല്ഭരെ തോൽപ്പിച്ചു. രസങ്ങളിൽ വെച്ച് കാമരസവും, വേദനകളിൽ പ്രസവവേദനയുമാണ് അനുഭവങ്ങളിൽ മികച്ചതെന്നു സമർത്ഥിച്ചു. ഒരു കന്യകയുടെ ഇത്തരം അറിവിൽ സംശയിച്ചവർ അവൾ‍ക്കെതിരെ അപവാദപ്രചരണം നടത്തി ഭ്രഷ്ട് കൽപ്പിച്ച് പുറത്താക്കി. അപമാനിതയായ ആ കന്യക വടക്കോട്ട് നടന്ന് [[കരിവെള്ളൂർ|കരിവെള്ളൂരെത്തി]] കരിവെള്ളൂരപ്പനെയും, ദയരമംഗലത്ത് ഭഗവതിയെയും കണ്ട് വണങ്ങി തന്റെ സങ്കടം അറിയിച്ച് മനമുരുകി പ്രാർത്ഥിച്ചു. തന്റെ നിരപരാധിത്വം തെളിയിക്കാൻ സ്വയം അഗ്നികുണ്ഡമൊ രുക്കി ആത്മത്യാഗം ചെയ്യാൻ തീരുമാനിച്ചു.ദയരമംഗലം ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക്‌ എണ്ണയുമായി ആ വഴി പോയ [[മുച്ചിലോട്ട്‌ പടനായർ]] (വാണിയ സമുദായത്തിൽ പെട്ടയാൾ) തീയിലേക്ക് എണ്ണ ഒഴിക്കുവാൻ ആവശ്യപ്പെട്ടു. ആവളുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട് അമ്പരന്ന മുച്ചിലോട്ട്‌ പടനായർ എണ്ണ മുഴുവൻ തീയിലേക്കൊഴിച്ചു. അങ്ങനെ അഗ്നിപ്രവേശം ചെയ്ത് ആ [[സതി|സതീരത്നം]] തന്റെ ആത്മപരിശുദ്ധി തെളിയിച്ചു. ഒഴിഞ്ഞ പാത്രവുമായി വീട്ടിൽ വന്ന മുച്ചിലോടൻ കണ്ടത് പാത്രം നിറയെ എണ്ണ നിറഞ്ഞതായാണ്. ആത്മാഹുതി ചെയ്ത കന്യക കരിവെള്ളൂരപ്പന്റെയും, ദയരമംഗലത്തു ഭഗവതിയുടെയും അനുഗ്രഹത്താൽ ഭഗവതിയായി മാറിയെന്നും മുച്ചിലോടന് മനസ്സിലാവുകയും തന്റെ കുലപരദേവയായി കണ്ട് ആരാധിക്കുവാൻ തുടങ്ങുകയും ചെയ്തു. അങ്ങനെയാണ് ബ്രഹ്മണകന്യക മുച്ചിലോട്ടു ഭഗവതിയായി മാറിയത്. വിവിധ സ്ഥലങ്ങളിൽ മുച്ചിലോട്ടു ഭഗവതിയുടെ സാന്നിദ്ധ്യമുണ്ടാവുകയും, തന്റെ ശക്തി തെളിയിക്കുകയും ചെയ്യുകയുണ്ടായി എന്നു വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;theyyam&quot;&gt;തെയ്യം-ഡോ. എം.വി. വിഷ്ണു നമ്പൂതിരി കേരള ഭാഷാ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് പ്രസിദ്ധീകരണം ISBN:81-7638-566-2&lt;/ref&gt;

== തോറ്റം പാട്ട് ==
തോറ്റം പാട്ട് മാത്രം തെളിവാക്കുകയാണെങ്കിൽ ദൈവം ബ്രാഹ്മണ കന്യകയാണെന്ന് ഉറപ്പിക്കാനാവില്ല. ഐതിഹ്യത്തിൽ മാത്രമാണ്‌ ബ്രാഹ്മണകന്യകയുടെ കഥപറയുന്നത്.   

ഞാൻ എൻ്റേതെന്ന സ്വർത്ഥതമായ ജീവിതത്തിൽ കുടുംബവും വീടും നാടും നഷ്ടമായ് ജീവത്യാഗം ചെയ്യാൻ നോക്കവേ സുരഥനും വൈശ്യനും മുന്നിൽ പ്രത്യക്ഷപെട്ടു ആദിപരാശക്തി അവർക്ക് ജീവിത സത്യങ്ങൾ പകർന്ന് മോക്ഷമേകിയ ഭുവനമാതാവ് കലിയുഗത്തിൽ അവതരിച്ചെത്രെ സുരഥനായ് പനക്കാച്ചേരിനമ്പി വൈശ്യനായ് പടനായകൻ എന്നിവരും മുച്ചിലോട്ട് പട്ടോലയിൽ ഇടം നേടി. തേത്രായുഗത്തിൽ ശ്രീരാമ പത്‌നിയായ സീതയായ്, ദ്വാപരയുഗത്തിൽ കൃഷ്ണ സോദരിയായ മായദേവിയും, വിശ്വാമിത്ര മഹർഷിക്ക് മുന്നിൽ പ്രത്യക്ഷപെട്ട ഗായത്രി ദേവിയുമാണ് മുച്ചിലോട്ട് ഭഗവതി.{{തെളിവ്}}

1008 ദീപിക കോലുള്ള ശ്രീ കൈലാസ ഹോമാഗ്‌നിയിൽ മഹാദേവന്റെ തൃക്കണ്ണ് പതിഞ്ഞപ്പോൾ കനകാംബരയായി ഭുവനമാതാവ് ഉൽഭൂതയായി. സർവ്വായുധങ്ങൾ വരമരുളി ശിവശങ്കരൻ. ഒറ്റത്തണ്ടേനാകുന്ന തേരിലൂടെ മാനവലോകത്ത് ഒരുനൂലിടവഴിയിലൂടെ പെരിഞ്ചെല്ലൂരിൽ തേരിറങ്ങി. തെക്ക് നിന്ന് വടക്കോട്ട് യാത്രതുടർന്നു. കുളിർത്തോരു പടി യും പടിപ്പുരയും കണ്ട് മോഹിച്ച് ഭുവനിമാതാവ് പടനായരുടെ ഗംഗയെന്ന മണികിണറി ലിറങ്ങി തണ്ണീർദാഹം തീർക്കവേ നീരെടുക്കാൻ വന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെറ പത്‌നി കിണറ്റിൽ വിസ്മയംകണ്ടു. ഈ കാര്യം പടനായകരോട് പറയുന്നു.  അദദേഹം വന്നു നോക്കിയെങ്കിലും യാതൊന്നും കണ്ടില്ല.പിറ്റേ ദിവസം നിത്യം കണികാണുന്ന കരിമ്പന വാടി കരിഞ്ഞത് കണ്ടു.അത് മുറിച്ച് 12 വില്ലാക്കി.11 ചെത്തിച്ചാരി .12 മത്തെ വില്ല് ഉയർന്നില്ല. അങ്ങനെയൊരു ദൈവമുണ്ടെങ്കിൽ ഈ വില്ലിൽ തന്റെയൊപ്പം വരട്ടെ എന്ന് പറഞ്ഞതും പക്ഷി പോലെ പറക്കുകയും പവിഴം പോലെ തിളങ്ങുകയും ചെയ്തു പള്ളി വില്ല്. പടനായർ പടിഞ്ഞാറ്റയിൽ കുടിയിരുത്തി. വീണ്ടും ഭുവന മാതാവ് ദയരമംഗലത്ത് യാത്ര തുടർന്നു.  അവിടുത്തെ സർവ്വകാര്യത്തിനും നിലനിന്ന് ദയരമംഗലത്തമ്മയുടെ സംപ്രീതി പിടിച്ച് പറ്റി.ഉറച്ച സ്ഥാനത്തിനായും കളിയാട്ടമെന്ന കല്ല്യാണവും കൽപിച്ചു ദയരമംഗലത്ത് ഭഗവതി.അതിനുള്ള തയ്യാറെടുപ്പ് തുടരവേ കരിവെള്ളൂരിലെ മുച്ചിലോട്ട് ഊരാളൻ അവിടെയെത്തി പെട്ടു.ആ മഹാ മനസ്‌കന്ററ ഭക്തി വിശ്വാസത്തിൻ ദയരമംഗലത്ത് ഭഗവതിയുടെ ആശ്ശിസോടെ കരിവെള്ളൂരിൽ പനക്കാച്ചേരി നമ്പിയുടെ ഭൂമിയിൽ മുച്ചിലോട്ട് ഭഗവതി കുടിയിരുന്നു എന്നാണ് പട്ടോലയിൽ ഉള്ളത്.  തുടർന്ന് 115 മുച്ചിലോട്ട് കാവുകളുണ്ടായി.

== വേഷം ==
'''മാർച്ചമയം''' - അരിമ്പുമാല, എഴിയരം

'''മുഖത്തെഴുത്ത്''' - പ്രാക്കെഴുത്ത്

'''തിരുമുടി''' - വട്ടമുടി

== വാണിയ സമുദായം ==
[[വാണിയർ|വാണിയസമുദായക്കാർ]] തങ്ങളുടെ കുലദേവതയായി ആരാധിക്കുന്നത് മുച്ചിലോട്ട് ഭഗവതിയെയാണ്. ഉത്തരകേരളത്തിലെ വാണിയസമുദായം ഒൻപതില്ലക്കാരാണ് .തെയ്യം ഇവരെ &quot;ഒമ്പതില്ലേ&quot;(ഒൻപതില്ലമേ)  എന്നാണ്‌ അഭിസംബോധന ചെയ്യുന്നത്. ഈ ഒമ്പതില്ലക്കാർക്ക് പതിനാല്‌ കഴകവും (പെരുംകാവു സ്ഥാനം) പതിനെട്ടു സ്ഥാനവും (ദേശത്തിലെ കാവ്) ഉണ്ട്. ഒമ്പതില്ലക്കാരിൽ തച്ചോറൻ രണ്ടിടത്തും നരൂർ, പള്ളിക്കര മുമ്മൂന്ന് കഴകങ്ങളിലും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു.

== മുച്ചിലോട്ട് കാവുകൾ ==
[[പ്രമാണം:Muchilottu Bhagavathiമുച്ചിലോട്ടു ഭഗവതി തെയ്യം.jpg|thumb|മുച്ചിലോട്ടുഭഗവതി തെയ്യം]]
[[File:Muchilottu Bhagavathi.ogv|thumb|മുച്ചിലോട്ടു ഭഗവതി തെയ്യത്തിന്റെ വീഡിയോ]]
[[File:Muchilot temple- kannapuram.jpg|thumb|കണ്ണപുരം മുച്ചിലോട്ട് ക്ഷേത്രം]]
[[കാസർഗോഡ്]] മുതൽ [[പാനൂർ]] വരെ 18 പ്രധാന മുച്ചിലോട്ടുകാവുകൾ ഉണ്ട്. “ആദി മുച്ചിലോട്ട്” എന്ന നിലയിൽ ഏറ്റവും പ്രാധാന്യം [[കരിവെള്ളൂർ]] മുച്ചിലോട്ടിനാണ്. മുച്ചിലോട്ടുകാവുകളിലെ കളിയാട്ട സമയത്ത് അന്നദാനത്തിന് വളരെ പ്രാധാന്യമുണ്ട്.

മുച്ചിലോട്ട് ഭഗവതിയൂടെ പ്രാചീന സങ്കേതങ്ങളായി തെയ്യം മുൻപുസ്ഥാനവാചാലിൽ അനുസ്മരിക്കുന്ന ഏഴ് കാവുകൾ -

#കരിവെള്ളൂർ - ഉത്ഭവസ്ഥാനം
#തൃക്കരിപ്പൂർ
#കോറോം - പയ്യന്നൂർ
#കൊട്ടില - [[പഴയങ്ങാടി]]
#കവിണിശ്ശേരി - ചെറുകുന്ന്
#വളപട്ടണം - പുതിയതെരു
#[[നമ്പ്രം മുച്ചിലോട്ടു ഭഗവതി ക്ഷേത്രം|നമ്പ്രം-നണിയൂർ (മയ്യിൽ)]]

=== മറ്റു മുച്ചിലോട്ട് കാവുകൾ ===
{{Div col begin|3}}
*കോലാവിൽ മുച്ചിലോട്ടു ഭഗവതി ക്ഷേത്രം
*നീലേശ്വരം പുതുക്കൈ മുച്ചിലോട്ടു ഭഗവതി ക്ഷേത്രം
*പെരുദണ മുച്ചിലോട്ടു ഭഗവതി ക്ഷേത്രം
*അതിയടം മുച്ചിലോട്ടു ഭഗവതി ക്ഷേത്രം
*അണിയേരി മുച്ചിലോട്ടു ഭഗവതി ക്ഷേത്രം
*അരീകൂളങ്ങര മുച്ചിലോട്ടു ഭഗവതി ക്ഷേത്രം
*ആറ്റടപ്പ മുച്ചിലോട്ടു ഭഗവതി ക്ഷേത്രം
*ആറളം മുച്ചിലോട്ടു ഭഗവതി ക്ഷേത്രം
*ഇടക്കേപ്പുറം മുച്ചിലോട്ടു ഭഗവതി ക്ഷേത്രം
*മാടായി മുച്ചിലോട്ടു ഭഗവതി ക്ഷേത്രം
*കുഞ്ഞിമംഗലം മുച്ചിലോട്ടു ഭഗവതി ക്ഷേത്രം
*പൂന്തുരുത്തി മുച്ചിലോട്ടു ഭഗവതി ക്ഷേത്രം
*കൊക്കാട് മുച്ചിലോട്ടു ഭഗവതി ക്ഷേത്രം
*ഇല്ലുംമൂല മുച്ചിലോട്ടു ഭഗവതി ക്ഷേത്രം
*ഉളിയിൽ മുച്ചിലോട്ടു ഭഗവതി ക്ഷേത്രം
*എരമം മുച്ചിലോട്ടു ഭഗവതി ക്ഷേത്രം
*എളബാറ മുച്ചിലോട്ടു ഭഗവതി ക്ഷേത്രം
*ഏളക്കുഴി മുച്ചിലോട്ടു ഭഗവതി ക്ഷേത്രം
*കടന്നപ്പളി മുച്ചിലോട്ടു ഭഗവതി ക്ഷേത്രം
*കല്ല്യാട് മുച്ചിലോട്ടു ഭഗവതി ക്ഷേത്രം
*കൂവേരി ശ്രീ മുച്ചിലോട്ട് ഭഗവതി ക്ഷേത്രം 
*കടമ്പൂര് മുച്ചിലോട്ടു ഭഗവതി ക്ഷേത്രം
*കൂറ്റേരി മുച്ചിലോട്ടു ഭഗവതി ക്ഷേത്രം
*കണ്ടനാർപ്പൊയിൽ മുച്ചിലോട്ടു ഭഗവതി ക്ഷേത്രം
*കല്ലുര് മുച്ചിലോട്ടു ഭഗവതി ക്ഷേത്രം
*കക്കോടത്ത് മുച്ചിലോട്ടു ഭഗവതി ക്ഷേത്രം
*കരിപ്പോടി മുച്ചിലോട്ടു ഭഗവതി ക്ഷേത്രം
*കല്ല്യാൽ മുച്ചിലോട്ടു ഭഗവതി ക്ഷേത്രം
*പടിയൂർ ശ്രീ മുച്ചിലോട്ടു ഭഗവതി ക്ഷേത്രം
*പഴയിടത്ത് മുച്ചിലോട്ടു ഭഗവതി ക്ഷേത്രം
*നമ്പള്ളി പോതിയോടം ശ്രീ മുച്ചിലോട്ട് ഭഗവതി ക്ഷേത്രം 
*വെളുത്തകുന്നത്ത് മുച്ചിലോട്ടു ഭഗവതി ക്ഷേത്രം
*രാമത്ത് പുതിയ കാവ് മുച്ചിലോട്ടു ഭഗവതി ക്ഷേത്രം 
*പാതിരിയാട്‌ പോതിയോടം മുച്ചിലോട്ട്
*കൈതേരിപ്പൊയിൽ കാഞ്ഞിരാട്ടു മുച്ചിലോട്ടു ഭഗവതി ക്ഷേത്രം
*കീഴാറ്റൂർ മുച്ചിലോട്ട് ഭഗവതി ക്ഷേത്രം

{{Div col end}}
കാസർകോട് ജില്ലയിലെ പെരുദണ മുതൽ വടകരയിലെ വൈക്കലശ്ശേരി വരെ 113ഓളം മുച്ചിലോട്ട് കാവുകളുണ്ട്. &lt;ref&gt; മാതൃഭൂമി കാഴ്ച സപ്ലിമെന്റ് 16 നവംബർ 2010 &lt;/ref&gt;

{{തെയ്യം}}
[[വർഗ്ഗം:തെയ്യങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>eif4tos9lc4qsa3l6djn0o41vzdnkna</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>സാന്ത്വനചികിത്സ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>24512</id>
    <revision>
      <id>4680672</id>
      <parentid>4597093</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T08:10:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-57331-01</username>
        <id>224651</id>
      </contributor>
      <comment>content added</comment>
      <origin>4680672</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15991" sha1="h6rwehdn62bsj9aehrfo6nx01kats51" xml:space="preserve">{{prettyurl|Palliative care}}
വേദനാപൂർണ്ണമോ സങ്കീർണ്ണമോ ആയ രോഗങ്ങൾബാധിച്ചവരുടെ ക്ലേശങ്ങളൊഴിവാക്കുകയെന്ന ഉദ്ദേശ്യത്തോടെയുള്ള വൈദ്യപരിചരണമോ [[ചികിത്സ]]യോ ആണ്‌ '''സാന്ത്വനചികിത്സ''' അഥവാ '''പാലിയേറ്റീവ്‌ പരിചരണം'''.
മൂടുക, മറയ്ക്കുക, ഒളിപ്പിക്കുകതുടങ്ങിയ അർത്ഥങ്ങൾവരുന്ന ''പാല്ലയർ'' എന്ന [[ലാറ്റിൻ]] വാക്കിൽനിന്നാണ് ഇതിൻ്റെ ഉത്ഭവം. പത്തൊമ്പതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ [[ലണ്ടൻ|ലണ്ടനിലും]] [[അയർലന്റ്|അയർലണ്ടിലും]] സ്ഥാപിച്ച മരണാസന്നരായവർക്കുള്ള അഭയകേന്ദ്രമാണ്‌ ''പാല്ലിയേറ്റീവ്‌'' പരിചരണത്തിനു തുടക്കമായത്‌.
ആദ്യകാലങ്ങളിൽ ഇങ്ങനെ പരിചരണം ലഭിച്ചിരുന്നത്‌ മരണാസന്നരായ [[അർബുദം|അർബുദ]] രോഗികൾക്കു മാത്രമായിരുന്നു. പക്ഷേ ഇപ്പോൾ ചികിത്സിച്ചു ഭേദമാക്കാവുന്ന എല്ലാ രോഗങ്ങളിലും, രോഗിയുടെ [[വേദന]]യും മറ്റസ്വസ്ഥതകളും ഒഴിവാക്കുവാനോ കുറയ്ക്കുവാനോ ഈ പരിചരണം പ്രയോജനപ്പെടുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.hindu.com/2005/10/06/stories/2005100601360200.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2007-10-30 |archive-date=2014-06-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140608155809/http://www.hindu.com/2005/10/06/stories/2005100601360200.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; [[അർബുദം]] കൂടാതെ [[ശ്വാസകോശരോഗങ്ങൾ]], [[വൃക്ക]]&lt;nowiki/&gt;രോഗങ്ങൾ, [[ഹൃദ്രോഗം]], [[നാഡീ]]&lt;nowiki/&gt;രോഗങ്ങൾ തുടങ്ങിയവ മൂലമുണ്ടാകുന്ന അസ്വസ്ഥതകൾക്കും ചിലഘട്ടങ്ങളിൽ [[അർബുദ ചികിത്സ]]യുടെ ഭാഗമായ ''[[കീമോതെറാപ്പി]]യുടെ'' വിപരീത‍ഫലമായുണ്ടാകുന്ന ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ കുറയ്ക്കുവാനും ''പാല്ലിയേറ്റീവ്‌'' പരിചരണം പ്രയോജനപ്പെടുന്നു. മരണാസന്നരോഗങ്ങളുള്ള ശിശുക്കളെ സഹായിക്കുവാനായി ''പാല്ലിയേറ്റീവ്‌'' പരിചരണത്തിന്റെ ഒരു പ്രത്യേകവിഭാഗമുണ്ട്‌.

ലോകാരോഗ്യസംഘടന പ്രകാരം &quot;ജീവനു ഭീഷണിയാകുന്ന രോഗങ്ങളുള്ളവരുടെയും അവരുടെ കുടുംബങ്ങളുടെയും ജീവിതനിലവാരമുയർത്തുന്നതിനായി പ്രസ്തുത രോഗലക്ഷണങ്ങളോടനുബന്ധിച്ച്, സത്വരമായ രോഗനിർണ്ണയവും കുറ്റമറ്റ വേദനസംഹാരചികിത്സകളും, അവരുടെ ശാരീരിക, മാനസിക, സാമൂഹിക, ആദ്ധ്യാത്മീക പ്രശ്നങ്ങൾക്ക് പരിഹാരങ്ങൾ നിർദ്ദേശിച്ച്, അവരുടെ ക്ലേശങ്ങൾ തടയുകയോ കുറയ്ക്കുകയോചെയ്യുന്ന സമീപനമാണ് പാല്ലിയേറ്റീവ്‌ പരിചരണം.&lt;ref&gt;http://www.who.int/cancer/palliative/definition/en/&lt;/ref&gt; 

കാലങ്ങളായി ആരോഗ്യ പ്രവർത്തക ''പാല്ലിയേറ്റീവ്‌'' പരിചരണമെന്ന സങ്കൽപ്പം അതിനായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന [[ഔഷധങ്ങൾ]] രോഗികളിലുണ്ടാക്കാവുന്ന ശീലത്തെയും വിപരീതഫലങ്ങളേയും മറ്റു നിയന്ത്രണാതീതമായ പ്രശ്നങ്ങളേയുംപറ്റി ആശങ്കാകുലരായിരുന്നു. അതിനാൽ ഈ പരിചരണത്തിന്‌, അത്രപ്രാധാന്യം ലഭിച്ചില്ല. 

കഴിഞ്ഞ ഇരുപതുവർഷങ്ങളിൽ രോഗികളുടെ ജീവിതനിലവാരത്തെപ്പറ്റിയുള്ള കാഴ്ചപ്പാടുകൾക്ക്‌ വളരെ വ്യത്യാസംവരികയും, [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിൽ]] നൂറിനു മുകളിൽ കിടക്കകളുള്ള 55% അതുരാലയങ്ങളിലും ''പാല്ലിയേറ്റീവ്‌'' പരിചരണം നൽകുന്നു. കൂടാതെ അഞ്ചിൽ ഒന്ന് എന്ന അനുപാതത്തിൽ, സർക്കാർ ആശുപത്രികളിൽ ഈ പരിചരണം നൽകുന്നു. ഈ പരിചരണത്തിലെ ഏറ്റവും പുതിയ വികാസം ''പല്ലിയേറ്റീവ്'' പരിചരണസംഘം എന്നപേരിൽ അർപ്പിതമനോഭാവത്തോടെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന പ്രത്യേക വൈദ്യസംഘമാണ്‌.

''പാല്ലിയേറ്റീവ്‌'' പരിചരണത്തിന്‌ ഡോക്ടർ, [[നെഴ്സ്‌]] പ്രത്യേകിച്ച് പാലിയേറ്റീവ് സ്പെഷ്യലിസ്റ്റ് നഴ്സ്, സോഷ്യൽ വർക്കർ, [[ഫിസിയോതെറാപ്പിസ്റ്റ്‌]], [[ഒക്കുപ്പേഷണൽ തെറാപ്പിസ്റ്റ്‌]], [[സന്നദ്ധ പ്രവർത്തകർ]], ഏറ്റവും പ്രധാനമായി രോഗിയുടെ കുടുംബവുമടങ്ങുനതാണ്‌ പരിചരണസംഘം.

== കേരളത്തിൽ ==

=== കോഴിക്കോട് ===
1993-ൽ കോഴിക്കോട് മെഡിക്കൽ കോളേജിലെ അനസ്തേഷ്യാ വിഭാഗത്തിലെ ഒരു ചെറിയ മുറിയിൽ (പെയ്ൻ ക്ലിനിക്ക്) കാൻസർ രോഗികളുടെയും മറ്റ് തീവ്രവേദന അനുഭവിക്കുന്നവരുടെയും പരിചരണത്തിനായി തുടങ്ങിയ ഈ പ്രസ്ഥാനം, പിന്നീട് മലപ്പുറത്തേക്ക് എത്തിയതോടെ സാധാരണക്കാരായ തൊഴിലാളികളും പൊതുസമൂഹവും ഏറ്റെടുത്ത് '''NNPC (Neighborhood Network in Palliative Care)''' ആയി മാറുകയും വലിയൊരു ജനകീയ മുന്നേറ്റമായി രൂപപ്പെടുകയും ചെയ്തു. കാൻസറിനപ്പുറം കിടപ്പിലായ ഏത് രോഗിയെയും പരിചരണ പരിധിയിൽ കൊണ്ടുവന്ന ഈ ഇടപെടൽ പിന്നീട് സർക്കാരിന്റെ ഔദ്യോഗിക ഹെൽത്ത് സവീസസ് നയങ്ങളെയും ആയുർവേദം, ഹോമിയോ തുടങ്ങിയ ഇതര വൈദ്യശാസ്ത്ര ശാഖകളെയും സ്വാധീനിക്കുകയും, കേവല കാരുണ്യപ്രവർത്തനങ്ങൾക്കപ്പുറം ദുർബലരുടെ നീതിക്കും സാമൂഹിക-പരിസ്ഥിതി പ്രശ്നങ്ങൾക്കുമുള്ള പ്രതിരോധവും ഉത്തരവാദിത്തവുമായി വളരുകയും ചെയ്തു.[[കോഴിക്കോട്‌ മെഡിക്കൽ കോളജ്|കോഴിക്കോട്‌ മെഡിക്കൽ കോളജിൽ]] പെയിൻ ആൻഡ്‌ പാല്ലിയേറ്റീവ്‌ കെയർ സൊസൈറ്റി (പി പി സി എസ്) 1993 മുതൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://painandpalliativecare.org/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2007-10-30 |archive-date=2007-10-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071014212915/http://painandpalliativecare.org/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ഇതിന്റ്റ് ഭാഗമായി ipm പ്രവർത്തിക്കുന്നു &lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.painandpalliativecare.org/palliative%20care%20centers/kerala.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2007-10-30 |archive-date=2004-11-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20041128044626/http://www.painandpalliativecare.org/palliative%20care%20centers/kerala.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;. ഇൻഡ്യയിലെ മറ്റ്‌ സംസ്ഥാനങ്ങളെ അപേക്ഷിച്ച്‌ പാല്ലിയേറ്റീവ്‌ പരിചരണം കേരളത്തിൽ അതിന്റെ എല്ലാ ഉദ്ദേശ്യങ്ങളും വിജയകരമായി നിറവേറ്റുന്നുണ്ട്‌.&lt;ref&gt;[http://www.hindu.com/2007/10/06/stories/2007100662650300.htm]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}} ദി ഹിന്ദു [http://www.hindu.com/2007/10/29/stories/2007102956061000.htm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071031181724/http://www.hindu.com/2007/10/29/stories/2007102956061000.htm|date=2007-10-31}} ദി ഹിന്ദു മുഖപത്രം&lt;/ref&gt; കോഴിക്കോട് ജില്ലയിൽ 75ലധികം പാലിയേറ്റീവ്കെയർ യൂണിറ്റ് പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്.{{തെളിവ്}}

===എറണാകുളം===
കൊച്ചി ആസ്ഥാനമായ പാല്ലിയേറ്റീവ് പരിചരണം നൽകുന്ന മറ്റൊരു സംഘടനകൾ ഉണ്ട് . ഇവർക്ക് 

=== മലപ്പുറം ===
കേരളത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ പാലിയേറ്റീവ് കെയർ ക്ലിനിക്കുകൾ ഉള്ളത് [[മലപ്പുറം]] ജില്ലയിലാണ്.{{തെളിവ്}}

===തൃശ്ശൂർ===
പെയിൻ ആന്റ് പാലിയേറ്റീവ് കെയർ സൊസൈറ്റി 1997 നവംബർ മുതൽ പ്രവർത്തിച്ചു വരുന്നു.

== പാലിയേറ്റീവ്  കെയർ ദിനം ==
ഒക്ടാബർ മാസത്തിലെ രണ്ടാം ശനിയാഴ്ച ലോക പാലിയേറ്റീവ് കെയർ ദിനം അഥവാ സാന്ത്വന പരിചരണ ദിനമായി ആചരിക്കുന്നു. എന്നാൽ കേരളത്തിൽ പാലിയേറ്റീവ് കെയർ ദിനമായി ആചരിക്കുന്നത് ജനുവരി 15 നാണ്. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.malayalamnewsdaily.com/node/49151/articles/palliative-care-day|title=ഒരു സാന്ത്വന ചികിത്സാ ദിനം കൂടി കടന്നു പോകുമ്പോൾ|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=}}&lt;/ref&gt;

== അവലംബം ==
&lt;references/&gt;

== കൂടുതൽ വായിക്കുവാൻ ==
* [http://www.eapcnet.org European Association for Palliative Care] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071014011911/http://eapcnet.org/ |date=2007-10-14 }} A comprehensive source of information about palliative care in Europe including the [http://www.ejpc.eu.com European Journal of Palliative Care] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080708135655/http://www.ejpc.eu.com/ |date=2008-07-08 }}.
* [http://www.aahpm.org American Academy of Hospice and Palliative Medicine] The professional organization representing physicans in the accredited field of palliative medicine.
*[http://www.caringinfo.org Caring Connections] Free info and resources for patients, families, businesses, communities, and professionals on hospice and end-of-life issues.
*[http://www.nhpco.org The National Hospice and Palliative Care Organization] Information and resources for hospice and palliative care professionals, organizations, and consumers.
* [http://www.hospicefoundation.org Hospice Foundation of America]  Information on hospice care, grief, bereavement, and caregiving.
* [http://www.capc.org Center to Advance Palliative Care] Tools, training and technical assistance for clinicians.
* [http://www.getpalliativecare.org Get Palliative Care] Valuable information for patients and families coping with serious, complex illness including a palliative care Provider Directory, a definition and detailed description of what palliative care is, direct links to palliative care-related organizations and more.
* [http://www.hospiceinformation.info/ Hospice Information]  Online database to search for palliative care organisations worldwide.
* [http://www.ncpc.org.uk/palliative_care.html The National Council for Palliative Care (UK)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071108212117/http://www.ncpc.org.uk/palliative_care.html |date=2007-11-08 }}
* [http://www.helpthehospices.org.uk/elearning/ CLiP- Current Learning in Palliative Care] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071101073255/http://www.helpthehospices.org.uk/elearning/ |date=2007-11-01 }} Fifty six workshops on palliative care which can be used online or downloaded. From Help the Hospices
* [http://www.hospicecare.com/ International Association for Hospice and Palliative Care]
* [http://www.pallimed.org Pallimed] A hospice &amp; palliative medicine resource, covering palliative care news and research since 2005.
* [http://www.pallcare.info/ Palliative Care Matters]  Palliative Care information.
* [http://book.pallcare.info/ Palliative Care Handbook] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071102062848/http://book.pallcare.info/ |date=2007-11-02 }} Online palliative care textbook
* {{dmoz|Health/Nursing/Specialties/Palliative_Care/|Palliative Care}}

[[വർഗ്ഗം:വൈദ്യശാസ്ത്രശാഖകൾ]]</text>
      <sha1>h6rwehdn62bsj9aehrfo6nx01kats51</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ചുവന്നുള്ളി</title>
    <ns>0</ns>
    <id>26473</id>
    <revision>
      <id>4680519</id>
      <parentid>2235645</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T13:25:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Shajinss</username>
        <id>208313</id>
      </contributor>
      <comment>/* ഉപയോഗപ്രാധാന്യം */</comment>
      <origin>4680519</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2423" sha1="mjgw9wft1gnct14kelen97uo16uora1" xml:space="preserve">{{prettyurl|Shallot}} 
{{Template:ToDiasmbig|വാക്ക്=ഉള്ളി}}
{{Taxobox
| color = lightgreen
| name = ചുവന്നുള്ളി (ചെറിയ ഉള്ളി)
| image = Shallots_-_sliced_and_whole.jpg
| image_width = 250px
| image_caption = ചുവന്നുള്ളി, മുഴുവനായും കുറുകെ പിളർന്നതും 
| regnum = [[Plant]]ae
| divisio = [[Flowering plant|Magnoliophyta]]
| classis = [[Liliopsida]]
| ordo = [[Asparagales]]
| familia = [[Alliaceae]]
| genus = ''[[Allium]]''
| species = '''''A. oschaninii'''''
| binomial = ''Allium oschaninii''
| binomial_authority = O. Fedtsch
}}
[[File:YosriBawangMerah.jpg|thumb|right|ചുവന്നുള്ളി.]]
അല്ലിയം എന്ന ജനുസ്സിൽപ്പെടുന്ന ഒരു സസ്യമാണ്‌  '''ചുവന്നുള്ളി''' (Shallot)'. പാചകത്തിനും ഔഷധത്തിനും ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒരു സസ്യമായ ഇതിന്റെ കാണ്ഡമാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. 

==ഉപയോഗപ്രാധാന്യം==
പച്ചക്കറികൾക്കും ഇറച്ചിക്കും രുചി നൽകുന്നതിനും [[അച്ചാർ]]ഉണ്ടാക്കാനും‌ ഉപയോഗിച്ചുവരുന്നു.
[[പ്രമാണം:Onion flower (94415).jpg|ലഘുചിത്രം|ഉള്ളിയുടെ പൂവ്]]


[[ചിത്രം:Echalote_p1040227.jpg|thumb|left|തെക്കൻ ഫ്രാൻസിൽ വില്പനയ്ക്ക് വെച്ചിട്ടുള്ള ഒരു തരം ചുവന്നുള്ളി]]
{{nutritionalvalue | name = ചുവന്നുള്ളി | kJ=166 | carbs = 9.34 g | protein=1.1 g | fat= 0.1 g | satfat=0.042 g | monofat = 0.013 g | polyfat = 0.017 g | sugars=4.24 g | fiber = 1.7 g | thiamin_mg=0.046 | riboflavin_mg=0.027 | niacin_mg=0.116 | folate_ug=19 | vitA_ug = 0 | vitB6_mg=0.12 | vitB12_ug=0 | vitC_mg=7.4 | vitE_mg=0.02 | vitK_ug=0.4 | calcium_mg=23 | iron_mg=0.21 | magnesium_mg=0.129 | phosphorus_mg=29 | potassium_mg=146 | sodium_mg=4 | zinc_mg=0.17 | water=89.11 g | source_usda=1 | right=1}}

{{plant-stub}}

[[വർഗ്ഗം:ഉള്ളിവർഗ്ഗങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>mjgw9wft1gnct14kelen97uo16uora1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഭാരതീയ ബഹിരാകാശ ശാസ്ത്ര സാങ്കേതിക വിദ്യാപീഠം</title>
    <ns>0</ns>
    <id>41752</id>
    <revision>
      <id>4680624</id>
      <parentid>4657754</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T00:13:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>4680624</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="36294" sha1="t56fehe3sfhtbnu14hmzom29w4v3f4t" xml:space="preserve">{{prettyurl|Indian Institute of Space Science and Technology}} 
{{Infobox university
 | name            = ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് സ്പേസ് സയൻസ് ആൻഡ് ടെക്നോളജി
 | image           = Indian Institute of Space Science and Technology Logo.svg
 | image_size      = 200px
 | motto           = {{lang|sa|vidyā sandhiḥ pravacanam sandhānam}}
 | motto_eng       = Knowledge is the treaty discourse the treaty
 | established     = {{Start date and age|df=y|2007|9|14}}
 | accreditation   = [[National Assessment and Accreditation Council|NAAC]]
 | type            = [[Deemed to be university]]
 | free_label      = Aided by
 | free            = [[Department of Space]]
 | chancellor      = [[B. N. Suresh]]&lt;ref&gt;{{cite web|title=Chancellor {{!}} IIST|url=https://www.iist.ac.in/aboutus/chancellor|website=www.iist.ac.in|access-date=19 November 2017|archive-date=1 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171201043955/https://www.iist.ac.in/aboutus/chancellor|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
 | vice_chancellor = [[Dipankar Banerjee (solar physicist)|Dipankar Banerjee]]
 | budget          = {{INRConvert|147.50|c}} &lt;small&gt;(2026{{ndash}}27)&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=1 Feb 2026 |title=DEMAND NO. 95, Demands for Grants, 2026-2027, DEPARTMENT OF SPACE   |url=https://www.indiabudget.gov.in/doc/eb/sbe95.pdf |access-date=1 Feb 2026 |website=IndiaBudget.gov.in |pages=5 |publication-place=[[New Delhi]]}}&lt;/ref&gt;
 | faculty         = 101 ({{small|2025}})&lt;ref name=nirf_stud/&gt;
 | students        = 1,356 ({{small|2025}})&lt;ref name=nirf_stud&gt;{{cite web |title=NIRF 2026 |url=https://www.iist.ac.in/sites/default/files/2026-04/NIRF%20Overall%202026.pdf |publisher=[[National Institutional Ranking Framework]] }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
 | undergrad       = 634 ({{small|2025}})&lt;ref name=nirf_stud/&gt;
 | postgrad        = 286 ({{small|2025}})&lt;ref name=nirf_stud/&gt;
 | doctoral        = 436 ({{small|2025}})&lt;ref name=nirf_stud/&gt;
 | other_students  = 
 | city            = [[Thiruvananthapuram]]
 | state           = [[Kerala]]
 | country         = India
 | coordinates     = {{Coord|8.6262|77.0339|format=dms|region:IN-KL_type:edu|display=title,inline}}
 | campus          = [[Urban area|Urban]]&lt;br /&gt;{{convert|120|acre|km2|1|abbr=on}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.iist.ac.in/about-us/campus |title=Indian Institute of Space Science and Technology |access-date=17 February 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150206214642/http://www.iist.ac.in/about-us/campus |archive-date=6 February 2015 }}&lt;/ref&gt;
 | website         = {{URL|https://www.iist.ac.in/}}
 | logo            = Indian Institute of Space Science and Technology Wordmark Logo.svg
}}
'''ഭാരതീയ ബഹിരാകാശ ശാസ്ത്ര സാങ്കേതിക വിദ്യാപീഠം''' ([[ഇംഗ്ലീഷ്]]: Indian Institute of Space Science and Technology, [[ഹിന്ദി]]: भारतीय अन्तरिक्ष विज्ञान एवं प्रौद्योगिकी संस्थान) അഥവാ '''IIST'''  ഭാരതത്തിന്റെ ബഹിരാകാശ ശാസ്ത്ര സാങ്കേതിക പഠനത്തിനുള്ള ദേശീയ സ്ഥാപനമാണ്. കേരളത്തിലെ തിരുവനന്തപുരത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന, ബഹിരാകാശ ശാസ്ത്ര പഠനത്തിനും ഗവേഷണത്തിനുമായി സർക്കാർ സഹായത്തോടെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു സ്ഥാപനവും കല്പിത സർവകലാശാലയുമാണ് '''ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് സ്പേസ് സയൻസ് ആൻഡ് ടെക്നോളജി''' (ഐഐഎസ്ടി). 2007 ൽ ഇന്ത്യാ ഗവൺമെന്റിന്റെ ബഹിരാകാശ വകുപ്പിന് കീഴിൽ ഐഎസ്ആർഒയാണ് ഐഐഎസ്ടി സ്ഥാപിച്ചത്.&lt;ref name=&quot;nie_aug09&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.expressbuzz.com/edition/story.aspx?Title=An+educational+hub+in+the+making&amp;artid=VxZcdy2moX8=&amp;SectionID=lMx/b5mt1kU=&amp;MainSectionID=ngGbWGz5Z14=&amp;SectionName=tm2kh5uDhixGlQvAG42A/07OVZOOEmts&amp;SEO=|archive-url=https://archive.today/20120505122819/http://www.expressbuzz.com/edition/story.aspx?Title=An+educational+hub+in+the+making&amp;artid=VxZcdy2moX8=&amp;SectionID=lMx/b5mt1kU=&amp;MainSectionID=ngGbWGz5Z14=&amp;SectionName=tm2kh5uDhixGlQvAG42A/07OVZOOEmts&amp;SEO=|url-status=dead|archive-date=5 May 2012|title=An educational hub in the making|date=30 August 2009|publisher=[[The New Indian Express]]|access-date=7 September 2009}}&lt;/ref&gt;  ഏഷ്യയിലെ ആദ്യത്തെ ബഹിരാകാശ സർവകലാശാലയാണിത്.

2007 സെപ്റ്റംബർ 14 ന് അന്നത്തെ ഐ.എസ്.ആർ.ഒ. ചെയർമാനായിരുന്ന ജി. മാധവൻ നായർ ഇത് ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{cite news|publisher = The Hindu Business Line|title = A new trajectory|url = http://www.thehindubusinessline.com/2007/09/24/stories/2007092450671500.htm|date = 24 September 2007|access-date = 28 February 2009|archive-date = 16 May 2009|archive-url = https://web.archive.org/web/20090516185521/http://www.thehindubusinessline.com/2007/09/24/stories/2007092450671500.htm|url-status = live}}&lt;/ref&gt; മുൻ ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രപതി എ. പി. ജെ. അബ്ദുൾ കലാം ആയിരുന്നു ഐ.ഐ.എസ്.ടി.യുടെ ആദ്യ ചാൻസലർ.&lt;ref&gt;{{cite news|title = Kalam appointed IIST Chancellor |url = http://www.hindu.com/2008/09/09/stories/2008090956211300.htm|archive-url = https://web.archive.org/web/20080911060649/http://www.hindu.com/2008/09/09/stories/2008090956211300.htm|url-status = dead|archive-date = 11 September 2008|date =9 September 2008|work = [[The Hindu]] |access-date = 28 February 2009}}&lt;/ref&gt; ബഹിരാകാശ ശാസ്ത്രം, സാങ്കേതികവിദ്യ, ആപ്ലിക്കേഷനുകൾ എന്നിവയിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ച് ഐ.ഐ.എസ്.ടി പതിവ് എഞ്ചിനീയറിംഗ് ബിരുദ, ബിരുദാനന്തര, ഡോക്ടറേറ്റ് പ്രോഗ്രാമുകൾ വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു.


{| cellpadding=5 cellspacing=2 border=0 
|- bgcolor=#cccccc
! # !! കോഴ്സിന്റെ പേര്!! സീറ്റുകളുടെ എണ്ണം!!Remarks 
|- bgcolor=#DDEEEE  
|align=center| 1 || B. Tech. Physical Sciences) ||align=center| 30 || align=center|_____
|- bgcolor=#CCFFCC
|align=center| 2 || B.Tech.(Aerospace Engineering) || align=center| 50 || align=center|____
|- bgcolor=#DDEEEE
|align=center| 3 || B.Tech.(Avionics) ||align=center| 60 || align=center|____ 
|- bgcolor=#CCFFCC 
|align=center| 4 || || align=center| || 
|- 
|}

== ചരിത്രം ==
ഇന്ത്യൻ ബഹിരാകാശ പദ്ധതിയിലെ ശാസ്ത്രജ്ഞരുടെയും എഞ്ചിനീയർമാരുടെയും ആവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്നതിനായി ബഹിരാകാശ ശാസ്ത്ര സാങ്കേതിക വിദ്യയിൽ ബിരുദ, ബിരുദാനന്തര വിദ്യാഭ്യാസവും ഗവേഷണ പരിപാടികളും വാഗ്ദാനം ചെയ്യുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ, 2007 സെപ്റ്റംബർ 14 ന് തിരുവനന്തപുരത്തെ [[വിക്രം സാരാഭായ് സ്‌പേസ് സെന്റർ]] (വിഎസ്‌എസ്‌സി) കാമ്പസിൽ നിന്ന് പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചു. ₹270 കോടി (2023 ൽ ₹815 കോടി അല്ലെങ്കിൽ 85 മില്യൺ യുഎസ് ഡോളറിന് തുല്യം) പ്രാരംഭ നിക്ഷേപവും ബഹിരാകാശ വകുപ്പിന്റെ വാർഷിക ആവർത്തന ചെലവായ ₹40 കോടി (4.2 മില്യൺ യുഎസ് ഡോളർ) ചെലവും ഇതിനുണ്ടായിരുന്നു. &lt;ref&gt;{{cite web |title=Indian Institute of Space Science &amp; Tech to take off on Sept 14 |url=http://www.financialexpress.com/news/indian-institute-of-space-science-%26-tech-to-take-off-on-sept-14/213610/ |date=31 August 2007 |publisher=[[The Financial Express (India)|Financial Express]] |access-date=2 December 2009 |archive-date=15 June 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090615055512/http://www.financialexpress.com/news/indian-institute-of-space-science-%26-tech-to-take-off-on-sept-14/213610 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;ബഹിരാകാശ സാങ്കേതികവിദ്യയിൽ ബിടെക് ബിരുദവും ബഹിരാകാശ ശാസ്ത്ര സാങ്കേതിക മേഖലയ്ക്ക് മാത്രമുള്ള വിഷയങ്ങളും വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്ന ഇന്ത്യയിലെ ഇത്തരത്തിലുള്ള ഒരേയൊരു സ്ഥാപനമാണിത്. &lt;ref&gt;{{cite web |title=Beyond engineering and medicine |url=http://www.hindu.com/edu/2009/04/20/stories/2009042050240500.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20121107073450/http://www.hindu.com/edu/2009/04/20/stories/2009042050240500.htm |url-status=dead |archive-date=7 November 2012 |work=[[The Hindu]] |date= 20 April 2009}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=A launch pad for space scientists |url=http://www.hindu.com/edu/2007/08/07/stories/2007080750010100.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20070819034029/http://www.hindu.com/edu/2007/08/07/stories/2007080750010100.htm |url-status=dead |archive-date=19 August 2007 |work=[[The Hindu]] |date= 7 August 2007 }}&lt;/ref വിഎസ്‌എസ്‌സിയുടെ മുൻ ഡയറക്ടർ ബി.എൻ. സുരേഷാണ് സ്ഥാപനത്തിന്റെ സ്ഥാപക ഡയറക്ടർ.

2008 ജൂലൈ 14-ന്, യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഗ്രാന്റ്സ് കമ്മീഷന്റെ (UGC) ഉപദേശപ്രകാരം, കേന്ദ്ര മാനവ വിഭവശേഷി വികസന മന്ത്രാലയം, അഞ്ച് വർഷത്തേക്ക് ഒരു പുതിയ വിഭാഗത്തിന് കീഴിൽ, സ്ഥാപനത്തിന് ഡീംഡ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി പദവി നൽകി.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Indian Institute of Space Science and Technology (IISST) Thiruvananthapuram Declared as Deemed to be University |url=http://pib.nic.in/release/release.asp?relid=40292 |date=14 July 2008 |publisher=[[Ministry of Human Resource Development (India)|Union Human Resource Development Ministry]], Press Information Bureau |access-date=2 December 2009 |archive-date=17 November 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151117024847/http://pib.nic.in/release/release.asp?relid=40292 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title= IIST gets deemed university status |url= http://www.hindu.com/2008/07/15/stories/2008071550100100.htm|archive-url= https://web.archive.org/web/20080718225013/http://www.hindu.com/2008/07/15/stories/2008071550100100.htm|url-status= dead|archive-date= 18 July 2008|work= [[The Hindu]] |date=15 July 2008 }}&lt;/ref&gt;  തിരുവനന്തപുരം എംപി ശശി തരൂരിന്റെ അഭ്യർത്ഥനപ്രകാരം, 2025 സെപ്റ്റംബർ 1-ന് &quot;ദേശീയ പ്രാധാന്യമുള്ള സ്ഥാപനം&quot; എന്ന പദവി നൽകാൻ കേന്ദ്ര സർക്കാർ സന്നദ്ധത പ്രകടിപ്പിച്ചു.&lt;ref&gt;&lt;nowiki&gt;https://twitter.com/ShashiTharoor?ref_src=twsrc%5Etfw%7Ctwcamp%5Etweetembed%7Ctwterm%5E1962434217280684252%7Ctwgr%5E98c6d79eb95d4684113c6dca5899f2041dfa45ab%7Ctwcon%5Es1_&amp;ref_url=https%3A%2F%2Fd-5121763822817877770.ampproject.net%2F2507172035000%2Fframe.html&lt;/nowiki&gt;&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Desk |first=India Today Science |date=2025-09-01 |title=Indian Institute of Space Technology to get institution of national importance status |url=https://www.indiatoday.in/science/story/indian-institute-of-space-technology-to-get-institution-of-national-importance-status-2780068-2025-09-01 |access-date=2025-09-01 |website=India Today |language=en}}&lt;/ref&gt;
== കാമ്പസ് ==
ആരംഭകാലത്ത്, തിരുവനന്തപുരം  വി.എസ്.എസ്.സി.യുടെ കീഴിലുള്ള എ.ടി.എഫ്. കാമ്പസിലാണ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചത്. സഹ്യാദ്രിയുടെ താഴ്‌വരയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന 100 ഏക്കർ വിസ്തൃതിയുള്ള മരങ്ങൾ നിറഞ്ഞ  കാമ്പസുമായി അതുല്യമായ വാസ്തുവിദ്യയിൽ നിർമ്മിച്ച ആധുനിക പരിസ്ഥിതി സൗഹൃദ കെട്ടിടങ്ങൾ നന്നായി ഇണങ്ങുന്നു.

തിരുവനന്തപുരത്തെ നെടുമങ്ങാട് വലിയമലയിലെ ലിക്വിഡ് പ്രൊപ്പൽഷൻ സിസ്റ്റംസ് സെന്ററിന് സമീപം നിർമ്മിച്ച ഒരു അത്യാധുനിക റെസിഡൻഷ്യൽ കാമ്പസ് 2009 ഓഗസ്റ്റ് 25 ന് അന്നത്തെ ഇന്ത്യൻ പ്രധാനമന്ത്രി മൻമോഹൻ സിംഗ് ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;hindu_sep09&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.hindu.com/2009/08/26/stories/2009082662400100.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20090930073609/http://www.hindu.com/2009/08/26/stories/2009082662400100.htm|url-status=dead|archive-date=30 September 2009|title=Manmohan inaugurates new IIST campus|date=26 August 2009|work=[[The Hindu]]|access-date=7 September 2009}}&lt;/ref&gt; 2010 ഓഗസ്റ്റ് 15 മുതൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് അതിന്റെ പുതിയ കാമ്പസിൽ പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചു. തിരുവനന്തപുരത്തെ മനോഹരമായ പൊന്മുടി കുന്നുകളിൽ നിരീക്ഷണാലയത്തിനായി കാമ്പസിന് ഒരു വിപുലീകരണമുണ്ട്.
{{Gallery
|title=IIST Campus
|align=center
|File:IIST-9.jpg
|alt1=
|The old IIST Campus at ATF Area
|File:IIST Library.jpg
|alt3=IIST Library
|View of IIST Library
|File:IIST Ponmudi Hills 5.jpg
|IIST at [[Ponmudi]] Hills
|File:IIST student hostel 2.jpg
|alt4=
|View of IIST student hostels at the Valiamala campus
}}
[[File:IIST Library image glass.jpg|thumb|Library building as seen from the way leading to Aerospace Building.]]
== അക്കാദമിക്സ് ==
ഐഐഎസ്ടി ബഹിരാകാശ ശാസ്ത്രത്തിലും സാങ്കേതികവിദ്യയിലും ബിരുദ (ബിടെക്), മാസ്റ്റേഴ്സ് (എംടെക്), പിഎച്ച്ഡി പ്രോഗ്രാമുകൾ വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു. കൂടാതെ ഇത് ഒരു ഗവേഷണ കേന്ദ്രമായും പ്രവർത്തിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;nie_aug09&quot; /&gt; അടിസ്ഥാന ശാസ്ത്രങ്ങളിൽ പോസ്റ്റ്-ഡോക്ടറൽ പ്രോഗ്രാമുകളും ഡോക്ടറൽ പ്രോഗ്രാമുകളും വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Rajwi|first=Tiki|date=2020-05-04|title=Space studies go online in the time of lockdown|language=en-IN|work=The Hindu|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/space-studies-go-online-in-the-time-of-lockdown/article31505287.ece|access-date=2020-09-08|issn=0971-751X|archive-date=2 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200602054918/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/space-studies-go-online-in-the-time-of-lockdown/article31505287.ece|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2013 ബാച്ച് വരെ, ബിടെക്കിൽ മൂന്ന് വ്യത്യസ്ത കോഴ്സുകൾ വാഗ്ദാനം ചെയ്തു. അതായത് എയ്‌റോസ്‌പേസിൽ ബിടെക്, ഏവിയോണിക്‌സ്, ഫിസിക്കൽ സയൻസസ്. 2014 പ്രവേശന പ്രകാരം, നിലവിലുള്ള ഫിസിക്കൽ സയൻസസ് ബ്രാഞ്ചിന് പകരം എഞ്ചിനീയറിംഗ് ഫിസിക്സിൽ 5 വർഷത്തെ ഡ്യുവൽ ഡിഗ്രി (ബിടെക് + എംടെക്/എം.എസ്) ആരംഭിച്ചു.. എംടെക്/എം.എസ് താഴെപ്പറയുന്നവയിൽ ഏതെങ്കിലുമൊന്നിൽ ചെയ്യാം - എം.എസ്. ജ്യോതിശാസ്ത്രം &amp; ജ്യോതിർഭൗതികശാസ്ത്രം, ഭൂമിശാസ്ത്രം ശാസ്ത്രം, മെഷീൻ ലേണിംഗ്, കമ്പ്യൂട്ടിംഗ് എന്നിവയിൽ എംടെക്, ജിയോഇൻഫോർമാറ്റിക്സ്, എയറോഡൈനാമിക്സ് &amp; ഫ്ലൈറ്റ് മെക്കാനിക്സിൽ എംടെക്, ഘടനകളിലും ഡിസൈനിലും എംടെക്, തെർമൽ ആൻഡ് പ്രൊപ്പൽഷനിൽ എംടെക്, കൺട്രോൾ സിസ്റ്റങ്ങൾ, ഡിജിറ്റൽ സിഗ്നൽ പ്രോസസ്സിംഗ്, ആർഎഫ്, മൈക്രോവേവ് എഞ്ചിനീയറിംഗ് എന്നിവയിൽ എംടെക്, പവർ ഇലക്ട്രോണിക്സ്, വിഎൽഎസ്ഐ, മൈക്രോസിസ്റ്റംസ് എന്നിവയിൽ എംടെക്, മെറ്റീരിയൽ സയൻസ് ആൻഡ് ടെക്നോളജിയിൽ എംടെക്, സോളിഡ് സ്റ്റേറ്റ് ഫിസിക്സ്, ഒപ്റ്റിക്കൽ എഞ്ചിനീയറിംഗ് എന്നിവയിൽ എംടെക് എന്നീ ബിരുദാനന്തര ബിരുദ കോഴ്സുകൾ ലഭ്യമാണ്. ഫിസിക്കൽ സയൻസസിൽ നിലവിലുള്ള 36 സീറ്റുകളിൽ നിന്ന് ഡ്യുവൽ ഡിഗ്രി പ്രോഗ്രാമിൽ 20 സീറ്റുകൾ മാത്രമേയുള്ളൂ. എയ്‌റോസ്‌പേസ്, ഏവിയോണിക്സ് ബ്രാഞ്ചുകളിൽ 60 വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് പ്രവേശനം ലഭിക്കും.
== പ്രവേശനം ==
[[File:IIST's first Convocation 2012.jpg|thumb|left|alt=2012-ൽ ഐഐഎസ്ടിയുടെ ആദ്യ ബിരുദദാന ചടങ്ങിൽ ഐഐഎസ്ടി ചാൻസലർ ഡോ.എ. പി.ജെ. അബ്ദുൾ കലാം രാഷ്ട്രപതി പ്രസംഗിക്കുന്നു]]
2013 മുതൽ 2016 വരെയുള്ള ബിരുദ (ബിടെക്) പ്രോഗ്രാമുകളിലേക്കുള്ള പ്രവേശനം &lt;ref&gt;{{cite web |title=Admission to Under Graduate Programmes (BTech 2013) |url=http://www.iist.ac.in/admission/under-graduate |date=28 November 2012 |publisher=IIST |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130128204753/http://www.iist.ac.in/admission/under-graduate |archive-date=28 January 2013 |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt; സെൻട്രൽ ബോർഡ് ഓഫ് സെക്കൻഡറി എഡ്യൂക്കേഷൻ (സിബിഎസ്ഇ) തയ്യാറാക്കിയതും പ്രസിദ്ധീകരിച്ചതുമായ അഖിലേന്ത്യാ റാങ്ക് ലിസ്റ്റിലൂടെയാണ് നടത്തിയത്. ഇത് ജോയിന്റ് എൻട്രൻസ് എക്സാമിനേഷൻ (ജെഇഇ) - മെയിൻ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്. മുമ്പ്, ഐഐഎസ്ടി 2007 മുതൽ 2009 വരെ ഐഐടി-ജെഇഇ റാങ്ക് ലിസ്റ്റുകളിലൂടെ വിദ്യാർത്ഥികളെ പ്രവേശിപ്പിച്ചിരുന്നു, കൂടാതെ 2010 മുതൽ 2012 വരെ ഐസാറ്റ് &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.iist.ac.in/isat2012/|title=ISAT2012. From 2013, the admission into IIST will be through JEE Mains where 60% weightage is for the JEE Mains and 40% for the 12th board.|publisher=Iist.ac.in|access-date=23 July 2012|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120609012705/http://www.iist.ac.in/isat2012/|archive-date=9 June 2012|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;  എന്ന പേരിൽ സ്വന്തമായി പ്രവേശന പരീക്ഷ നടത്തിയിരുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, അപേക്ഷകർ ജെഇഇ അഡ്വാൻസ്ഡ് പരീക്ഷയ്ക്ക് യോഗ്യത നേടേണ്ടതുണ്ട്. അതിൽ ലഭിക്കുന്ന മാർക്ക് സ്ഥാനാർത്ഥിയുടെ യോഗ്യത നിർണ്ണയിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കും &lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://admission2013.iist.ac.in/template/default/downloads/brochure.pdf |title=Bachelor of Technology; Admissions-2013 |access-date=13 June 2013 |archive-date=12 June 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130612151214/http://admission2013.iist.ac.in/template/default/downloads/brochure.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ഐഐഎസ്ടി അതിന്റെ ബി.ടെക്കിലേക്കുള്ള പ്രവേശനത്തിന് 140 സീറ്റുകൾ വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു. എയ്‌റോസ്‌പേസ് എഞ്ചിനീയറിംഗ്, ഏവിയോണിക്‌സ്, എഞ്ചിനീയറിംഗ് ഫിസിക്‌സ് എന്നിവയിലെ പ്രോഗ്രാമുകൾ. 2014-ൽ ചേർന്ന ബാച്ചിൽ നിന്ന് ആരംഭിക്കുന്ന ഒരു ഡ്യുവൽ-ഡിഗ്രി (ബിടെക്, എംടെക്) എഞ്ചിനീയറിംഗ് ഫിസിക്‌സ് ബ്രാഞ്ച് ഉപയോഗിച്ച് ഫിസിക്കൽ സയൻസസിന്റെ ബിടെക് ബ്രാഞ്ച് മാറ്റി. 2012-ലെ ഐസാറ്റിൽ ഈ സീറ്റുകളിലേക്ക് ഒരു ലക്ഷത്തിലധികം ഉദ്യോഗാർത്ഥികൾ അപേക്ഷിച്ചു. ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട സ്ഥാപനങ്ങളിലൊന്നായി ഐഐഎസ്‌ടി മാറി. 2017 മുതൽ, ജെഇഇ അഡ്വാൻസ്ഡ് സ്കോറുകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് പ്രവേശനം.

എംടെക് കോഴ്സുകളിലേക്കുള്ള പ്രവേശനത്തിനുള്ള അപേക്ഷകൾ &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://indiatoday.intoday.in/education/story/m-tech-admissions-2016/1/638826.html |title=IIST Thiruvananthapuram admissions 2016: Apply for MTech/MS courses |publisher=indiatoday.intoday.in |access-date=1 June 2016 |archive-date=16 May 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160516183417/http://indiatoday.intoday.in/education/story/m-tech-admissions-2016/1/638826.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;  നേരിട്ട് ക്ഷണിക്കുകയും ബിരുദാനന്തര അക്കാദമിക് പ്രകടനം, ഗേറ്റ് സ്കോർ, അഭിമുഖം, അവർ ഏറ്റെടുത്ത പ്രോജക്ടുകൾ എന്നിവയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ വിദ്യാർത്ഥികളെ ഷോർട്ട്‌ലിസ്റ്റ് ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നു.
== സംഘടനയും ഭരണവും ==
തിരുവനന്തപുരത്തെ ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് സ്പേസ് സയൻസ് ആൻഡ് ടെക്നോളജി, യുജിസി നിയമത്തിലെ സെക്ഷൻ 3 പ്രകാരം ഒരു &quot;ഡീംഡ് ടു ബി യൂണിവേഴ്സിറ്റി&quot; ആണ്, ഇന്ത്യാ ഗവൺമെന്റിന്റെ ബഹിരാകാശ വകുപ്പിന് കീഴിൽ സ്വയംഭരണാധികാരത്തോടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഐഐഎസ്ടിയുടെ മൊത്തത്തിലുള്ള ഭരണം ഇന്ത്യൻ ബഹിരാകാശ ഗവേഷണ സംഘടനയുടെ (ഐഎസ്ആർഒ) ചെയർമാന്റെ ചെയർമാനായ ഗവേണിംഗ് കൗൺസിലാണ് മേൽനോട്ടം വഹിക്കുന്നത്, അദ്ദേഹം ബഹിരാകാശ വകുപ്പിന്റെ സെക്രട്ടറിയായും പ്രവർത്തിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;{{cite web |author=&lt;!-- not stated --&gt; |date= |title=Governing Council |url=https://www.iist.ac.in/governing-council |website=www.iist.ac.in|location=&lt;!-- not stated --&gt; |publisher=IIST |access-date=6 October 2025}}&lt;/ref&gt;ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിന് ഒരു ചാൻസലർ ഉണ്ട്. നിലവിൽ ബി. എൻ. സുരേഷ് ഒരു ഔപചാരികമായ  പങ്ക്.വഹിക്കുന്നു &lt;ref&gt;{{cite web |author=&lt;!-- not stated --&gt; |date= |title=Vice Chancellor |url=https://iist.cygnusdvlp.in/director/home |website=www.iist.cygnusdvlp.in |location=&lt;!-- not stated --&gt; |publisher=IIST |access-date=6 October 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260729221625/https://iist.cygnusdvlp.in/director/home |archive-date=2026-07-29 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;  എക്സിക്യൂട്ടീവ് അക്കാദമിക്, അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് നേതൃത്വം വൈസ് ചാൻസലറിൽ നിക്ഷിപ്തമാണ്. 2024 ഒക്ടോബർ 14 മുതൽ ദീപങ്കർ ബാനർജി വഹിക്കുന്ന പദവിയാണിത്.&lt;ref&gt;{{cite web |author=&lt;!-- not stated --&gt; |date= |title=Vice Chancellor |url=https://iist.cygnusdvlp.in/director/home |website=www.iist.cygnusdvlp.in |location=&lt;!-- not stated --&gt; |publisher=IIST |access-date=6 October 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260729221625/https://iist.cygnusdvlp.in/director/home |archive-date=2026-07-29 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;  ഭരണത്തിലും മാനേജ്മെന്റിലും  സഹായിക്കുന്നതിനായി, ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് പ്രോ വൈസ് ചാൻസലർ എന്ന ഓഫീസ് സ്ഥാപിച്ചു. 2025 ജൂലൈയിൽ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ഈ സ്ഥാനം നിലവിൽ കുരുവിള ജോസഫ് വഹിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite news |date=11 July 2025 |title=Kuruvilla Joseph appointed as pro vice-chancellor of IIST |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/kuruvilla-joseph-appointed-as-pro-vice-chancellor-of-iist/articleshow/122372600.cms |access-date=6 October 2025 |work=The Times of India |language=en}}&lt;/ref&gt;കൂടാതെ, സ്ഥാപനം വിവിധ അക്കാദമിക്, അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് പോർട്ട്‌ഫോളിയോകളായി ക്രമീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. അതിൽ ഡീൻമാർ (ഗവേഷണവും വികസനവും; അക്കാദമിക്സ്; വിദ്യാർത്ഥി പ്രവർത്തനങ്ങൾ, ക്ഷേമവും ഔട്ട്റീച്ച്; IPR &amp; ഇന്റർനാഷണൽ റിലേഷൻസ്), ഒരു രജിസ്ട്രാർ, ഫിനാൻസ് കമ്മിറ്റി, പ്ലാനിംഗ് &amp; മോണിറ്ററിംഗ് ബോർഡ് പോലുള്ള മറ്റ് സ്റ്റാറ്റിയൂട്ടറി ബോഡികൾ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു.
== അന്താരാഷ്ട്ര സഹകരണങ്ങൾ ==
സംയുക്ത ഗവേഷണത്തിനും വിദ്യാർത്ഥികളുടെയും ഫാക്കൽറ്റിയുടെയും കൈമാറ്റത്തിനുമായി അന്താരാഷ്ട്ര സർവകലാശാലകളുമായും സ്ഥാപനങ്ങളുമായും ഐഐഎസ്ടി നിരവധി ധാരണാപത്രങ്ങളിൽ ഒപ്പുവച്ചിട്ടുണ്ട്. കാൽടെക്-യുഎസ്എ, ജെറ്റ് പ്രൊപ്പൽഷൻ ലബോറട്ടറി-യുഎസ്എ, ടിയു ഡെൽഫ്റ്റ്-ദി നെതർലാൻഡ്‌സ്, കൊളറാഡോ സർവകലാശാല, ബൗൾഡർ-യുഎസ്എ, ടെക്‌നിയൻ-ഇസ്രായേൽ, കേംബ്രിഡ്ജ്-യുകെ സർവകലാശാല, നാൻയാങ് ടെക്‌നോളജിക്കൽ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റി-സിംഗപ്പൂർ എന്നിവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. &lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.iist.ac.in/sites/default/files/admissions/BROCHURE-2018V6.pdf |title=IIST Brochure |publisher=iist.ac.in |date=14 June 2018 |access-date=18 November 2018 |archive-date=18 November 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181118205840/https://www.iist.ac.in/sites/default/files/admissions/BROCHURE-2018V6.pdf |url-status=live }}&lt;/ref&gt;  മറ്റ് നിരവധി സഹകരണങ്ങൾ ചർച്ചയിലാണ്. കാലിഫോർണിയ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്‌നോളജിയിലെ സതീഷ് ധവാൻ ഫെലോഷിപ്പ് 2013 ജൂൺ 3 ന് ഐഎസ്ആർഒ ചെയർമാൻ കെ. രാധാകൃഷ്ണൻ പ്രഖ്യാപിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.isro.org/pressrelease/scripts/pressreleasein.aspx?Jun03_2013 |title=Welcome To ISRO :: Press Release :: June 03, 2013 |publisher=Isro.org |date=3 June 2013 |access-date=20 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131022193243/http://www.isro.org/pressrelease/scripts/pressreleasein.aspx?Jun03_2013 |archive-date=22 October 2013 |url-status=dead |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;2013–14 അധ്യയന വർഷത്തിലെ ശൈത്യകാല സെഷൻ മുതൽ എല്ലാ വർഷവും ഐഐഎസ്ടിയിലെ എയ്‌റോസ്‌പേസ് ഡിപ്പാർട്ട്‌മെന്റിൽ നിന്ന് ബിരുദം നേടിയ ഒരു വിദ്യാർത്ഥിക്ക് കാലിഫോർണിയ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്‌നോളജിയിൽ എയ്‌റോസ്‌പേസ് എഞ്ചിനീയറിംഗിൽ ബിരുദാനന്തര ബിരുദം നേടുന്നതിന് ഇന്ത്യാ ഗവൺമെന്റിന്റെ സ്‌പേസ് ഡിപ്പാർട്ട്‌മെന്റിന്റെ സ്‌പോൺസർഷിപ്പിൽ അവസരം നൽകുന്നതാണ് ഫെലോഷിപ്പ്.&lt;ref&gt;{{cite web|author=PTI |url=http://www.thehindubusinessline.com/news/international/satish-dhawan-endowed-fellowship-established-at-caltech/article4777859.ece |title=Satish Dhawan endowed fellowship established at Caltech &amp;#124; Business Line |publisher=Thehindubusinessline.com |date=3 June 2013 |access-date=20 October 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.caltech.edu/content/india-establishes-caltech-aerospace-fellowship |title=India Establishes Caltech Aerospace Fellowship &amp;#124; Caltech |publisher=Caltech.edu |date=30 July 2013 |access-date=20 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130806213835/http://www.caltech.edu/content/india-establishes-caltech-aerospace-fellowship |archive-date=6 August 2013 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; 2026 ജനുവരി 19 മുതൽ 23 വരെ തിരുവനന്തപുരത്തെ ഐഐഎസ്ടിയിൽ ഐഎസ്ആർഒയും ഇഎസ്എയും ഒരു വർക്ക്‌ഷോപ്പ് നടത്തി. ആദിത്യ-എൽ1, പ്രോബ-3, സോളാർ ഓർബിറ്റർ എന്നിവയിൽ നിന്നുള്ള ഡാറ്റ ഓരോ ദൗത്യത്തിൽ നിന്നും പൂരക വാന്റേജ് ഡാറ്റ പോയിന്റുകൾ അവതരിപ്പിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;{{Cite web |title=ISRO and ESA jointly organise ISRO-ESA Heliophysics Workshop on Aditya-L1, Solar Orbiter and Proba-3 |url=https://www.isro.gov.in/ISRO_ESA_Heliophysics_Workshop.html |access-date=2026-01-21 |website=www.isro.gov.in}}&lt;/ref&gt;
==അവലംബം==
{{Reflist|30em}}

== ബാഹ്യകണ്ണികൾ ==
{{commonscat|Indian Institute of Space Science and Technology}}
*[http://www.iist.ac.in IISTയെ പറ്റി] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120124045909/http://www.iist.ac.in/ |date=2012-01-24 }}
*[http://www.isro.gov.in/ ISRO]

{{Edu-stub}}
{{Scientific Research in Kerala |state=collapsed}}
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ശാസ്ത്രഗവേഷണം]]
[[വിഭാഗം:വിദ്യാഭ്യാസസ്ഥാപനങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>t56fehe3sfhtbnu14hmzom29w4v3f4t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഗൂഗിൾ ക്രോം</title>
    <ns>0</ns>
    <id>48540</id>
    <revision>
      <id>4680613</id>
      <parentid>3833781</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T22:11:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DogandPerson85910</username>
        <id>210821</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>4680613</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17114" sha1="5pla0r0t0lwfzltq4acdp4oqosmuh4u" xml:space="preserve">{{prettyurl|Google Chrome}}
{{Infobox software
| name = ഗൂഗിൾ ക്രോം
| logo = Google Chrome.svg
| developer = [[Google]]
| released = {{Multiple releases
|branch1=Windows|version1=Beta|date1={{start date and age|2008|09|02}}
|branch2=Windows|version2=1.0|date2={{start date and age|2008|12|11}}
|branch3=macOS, Linux|version3=Preview|date3={{start date and age|2009|06|04}}
|branch4=macOS, Linux|version4=Beta|date4={{start date and age|2009|12|08}}
|branch5=Multi&amp;shy;platform|version5=5.0|date5={{start date and age|2010|05|25}}
}}
| ver layout = stacked
| latest release version = 
| programming language = [[C (programming language)|C]], [[C++]], [[Assembly language|Assembly]], [[HTML]], [[Java (programming language)|Java]] (Android app only), [[JavaScript]], [[Python (programming language)|Python]]&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Chromium (Google Chrome) |url=https://www.ohloh.net/p/chrome/analyses/latest |url-status=dead |access-date=February 8, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120421031445/https://www.ohloh.net/p/chrome/analyses/latest |archive-date=April 21, 2012 |website=Ohloh.net}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://chromium.googlesource.com/chromium/src/+/master/styleguide/styleguide.md |title=Chromium coding style |author=&lt;!--Not stated--&gt; |website=Google Open Source |access-date=March 29, 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.lextrait.com/Vincent/implementations.html |title=The Programming Languages Beacon, v10.0 |first=Vincent |last=Lextrait |date=January 2010 |access-date=March 14, 2010 |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20120530/http://www.lextrait.com/Vincent/implementations.html |archive-date=May 30, 2012 }}&lt;/ref&gt;
| operating system = {{Plainlist|
* [[Android (operating system)|Android]] [[Android Marshmallow|Marshmallow]] and later&lt;ref&gt;{{cite web|url= https://www.xda-developers.com/chrome-95-material-you-for-everyone-secure-payments/ |title= Chrome 95 brings Material You to everyone, adds secure payment confirmation, and more |publisher= [[XDA Developers]] |date= October 21, 2021 |access-date= November 18, 2021}}&lt;/ref&gt;
* [[Chrome OS]]
* [[iOS 14]] or later&lt;ref name=&quot;iOSlatest&quot;&gt;{{cite web| url = https://apps.apple.com/us/app/google-chrome/id535886823 | title = Google Chrome (iOS)}}&lt;/ref&gt;
* [[Linux]]
* [[OS X El Capitan|macOS 10.11]] or later
* [[Windows 7]] or later
}}
| included with = {{Plainlist|
* [[Android (operating system)|Android Marshmallow]] or later
* [[Chrome OS]]
}}
| engines = [[Blink (browser engine)|Blink]] ([[WebKit]] on iOS), [[V8 JavaScript engine]]
| platform = [[IA-32]], [[x86-64]], [[ARMv7]], [[ARMv8-A]]
| language count = 47
| language footnote = &lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://support.google.com/googleplay/android-developer/table/4419860? |title=Supported languages |website=Google Play Console Help |access-date=December 18, 2015}}&lt;/ref&gt;
| language = 
| genre = [[Web browser]], [[mobile browser]]
| license = [[Proprietary software|Proprietary]] [[freeware]], based on open source components.&lt;ref name=TOS&gt;{{Cite web|url=https://www.google.com/intl/en/chrome/terms/|title=Google Chrome and Chrome OS Additional Terms of Service|website=www.google.com}}&lt;/ref&gt;
| website = {{URL|https://www.google.com/chrome/}}
}}
[[ഗൂഗിൾ]] വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത [[ഓപ്പൺ സോഴ്സ് സോഫ്റ്റ്‌വെയർ|ഓപ്പൺ സോഴ്സ്]] [[വെബ് ബ്രൗസർ]] ആണ്‌ '''ഗൂഗിൾ ക്രോം'''. [[ഗ്രാഫിക്കൽ യൂസർ ഇന്റർഫേസ്]]  ഫ്രേം ,അല്ലെങ്കിൽ ''ക്രോം'' എന്നതിൽ നിന്നുമാണ്‌ ഈ പേര് ഉണ്ടായത്.&lt;ref&gt;[http://www.catb.org/~esr/jargon/html/C/chrome.html ''The Jargon Book'', &quot;Chrome&quot;]: &quot;Showy features added to attract users but contributing little or nothing to the power of a system.&quot;&lt;/ref&gt;. ഗൂഗിൾ ക്രോമിനു പിന്നിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഓപ്പൺ സോഴ്‌സ് പ്രൊജക്ടിന്റെ പേര് ''ക്രോമിയം'' എന്നാണ്‌. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://code.google.com/chromium/|title=ക്രോമിയം|accessdate=2008-09-03|work=[[Google Code]]}}&lt;/ref&gt;

ഉപയോക്താക്കളുടെ മാറുന്ന അഭിരുചിക്കൊത്തു നീങ്ങുന്നതിനൊപ്പം, ഇക്കാലത്തെ [[വെബ്സൈറ്റ്|വെബ്സൈറ്റുകൾ]] [[വെബ് പേജ്|താളുകൾ]] എന്നതിലുപരി [[വെബ് ആപ്ലിക്കേഷൻ|വെബ് ആപ്ലിക്കേഷനുകൾ]] ആണെന്ന തിരിച്ചറിവും ആണ്‌ ഇതിന്റെ വികസനത്തിന്റെ പിന്നിൽ. കൂടുതൽ സ്ഥിരത,വേഗത,സുരക്ഷ എന്നിവക്കൊപ്പം ലളിതവും കാര്യക്ഷമവുമായ ഉപയോഗ സംവിധാനം എന്നിവയാണ്‌ ഗൂഗിൾ ക്രോം ലക്ഷ്യമാക്കുന്നത്. [[വെബ്ബ്കിറ്റ്]], ഗൂഗിൾ തന്നെ വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത [[ജാവാസ്ക്രിപ്റ്റ്]] വിർച്ച്വൽ മെഷീൻ ആയ  [[വി8 (ജാവാസ്ക്രിപ്റ്റ് എഞ്ചിൻ)‎‎|വി8]] എന്നിവയാണ്‌ ഇതിന്റെ നിർമ്മാണത്തിനു പ്രധാനമായും ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്നത്.

ക്രോമിന്റെ മിക്ക സോഴ്‌സ് കോഡുകളും ഗൂഗിളിന്റെ സ്വതന്ത്രവും ഓപ്പൺ സോഴ്‌സ് സോഫ്‌റ്റ്‌വെയർ പ്രോജക്റ്റ് ആയ [[ക്രോമിയം (വെബ് ബ്രൗസർ)|ക്രോമിയത്തിൽ]] നിന്നാണ് വരുന്നത്, എന്നാൽ ക്രോമിന് പ്രൊപ്രൈറ്ററി ഫ്രീവെയറായി ലൈസൻസ് ഉണ്ട്. [[വെബ്കിറ്റ്]] ആയിരുന്നു യഥാർത്ഥ റെൻഡറിംഗ് എഞ്ചിൻ, എന്നാൽ [[ബ്ലിങ്ക് (ബ്രൗസർ എഞ്ചിൻ)|ബ്ലിങ്ക് എഞ്ചിൻ]] സൃഷ്ടിക്കാൻ ഗൂഗിൾ അത് ഫോർക്ക് ചെയ്തു;&lt;ref name=&quot;bright 2013&quot;&gt;{{cite web |first=Peter |last=Bright |title=Google going its own way, forking WebKit rendering engine |url=https://arstechnica.com/information-technology/2013/04/google-going-its-own-way-forking-webkit-rendering-engine/ |website=[[Ars Technica]] |publisher=[[Conde Nast]] |date=April 3, 2013 |access-date=March 9, 2017}}&lt;/ref&gt; [[iOS|ഐഒഎസ്]] ഒഴികെയുള്ള എല്ലാ ക്രോം വേരിയന്റുകളിലും ഇപ്പോൾ ബ്ലിങ്ക് ഉപയോഗിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Open-sourcing Chrome on iOS! |year=2017 |url= https://blog.chromium.org/2017/01/open-sourcing-chrome-on-ios.html |access-date=26 April 2021}}&lt;/ref&gt;

ബീറ്റ പതിപ്പ്  2008 സെപ്റ്റംബർ 2, 6pm GMT യോടു കൂടി ലഭ്യമായി. 2021 ഒക്‌ടോബറിലെ കണക്കനുസരിച്ച്, പേഴ്‌സണൽ കമ്പ്യൂട്ടറുകളിൽ (PC) ക്രോമിന് 68% ബ്രൗസർ മാർക്കറ്റ് ഷെയർ (2018 നവംബറിൽ 72.38% ആയി ഉയർന്നതിന് ശേഷം) ഉണ്ടെന്ന് സ്റ്റാറ്റ് കൗണ്ടർ കണക്കാക്കുന്നു,&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Desktop Browser Market Share Worldwide|url=https://gs.statcounter.com/browser-market-share/desktop/worldwide/|access-date=October 13, 2021|website=StatCounter Global Stats|language=en}}&lt;/ref&gt;ഏറ്റവും കൂടുതൽ ഉപയോഗിക്കുന്നത് ടാബ്‌ലെറ്റുകളിൽ (സഫാരിയെ മറികടന്നത്), സ്‌മാർട്ട്‌ഫോണുകളിലും ആധിപത്യം പുലർത്തുന്നു,&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Tablet Browser Market Share Worldwide|url=https://gs.statcounter.com/browser-market-share/tablet/worldwide/#monthly-202003-202109|access-date=October 13, 2021|website=StatCounter Global Stats|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Tablet Browser Market Share Worldwide|url=https://gs.statcounter.com/browser-market-share/tablet/worldwide/#weekly-202053-202109|access-date=March 15, 2021|website=StatCounter Global Stats|language=en}}&lt;/ref&gt; കൂടാതെ എല്ലാ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളിലും കൂടിച്ചേർന്ന് 65% ആണ്.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Browser Market Share Worldwide (Jan 2009 - September 2021) |url=https://gs.statcounter.com/browser-market-share#monthly-200901-202109 |access-date=October 13, 2021}}&lt;/ref&gt; ഈ വിജയം കാരണം, ഗൂഗിൾ ക്രോം ബ്രാൻഡ് നാമം മറ്റ് ഉൽപ്പന്നങ്ങളിലേക്ക് വിപുലീകരിച്ചു: ക്രോംഒഎസ്, ക്രോംകാസ്റ്റ്(Chromecast), ക്രോംബുക്ക്(Chromebook), ക്രോംബിറ്റ്(Chromebit), ക്രോംബോക്സ്(Chromebox), ക്രോംബേസ്(Chromebase).
==ചരിത്രം==
ഗൂഗിൾ സിഇഒ [[എറിക് ഇ. ഷ്മിറ്റ്|എറിക് ഷ്മിറ്റ്]] ആറ് വർഷമായി ഒരു സ്വതന്ത്ര വെബ് ബ്രൗസർ വികസിപ്പിക്കുന്നതിനെ എതിർത്തു. &quot;അക്കാലത്ത്, ഗൂഗിൾ ഒരു ചെറിയ കമ്പനിയായിരുന്നു&quot; എന്ന് അദ്ദേഹം പ്രസ്താവിച്ചു, &quot;[[ബ്രൗസർ യുദ്ധങ്ങൾ|ബ്രൗസിംഗ് യുദ്ധങ്ങളിലൂടെ]]&quot; പോകാൻ താൻ ആഗ്രഹിച്ചില്ല. സഹസ്ഥാപകരായ [[Sergey Brin|സെർജി ബ്രിനും]] [[Larry Page|ലാറി പേജും]] നിരവധി [[Mozilla Firefox|മോസില്ല ഫയർഫോക്‌സ്]] ഡെവലപ്പർമാരെ വാടകയ്‌ക്കെടുക്കുകയും ക്രോമിന്റെ ഒരു പ്രദർശനം നടത്തുകയും ചെയ്‌തതിന് ശേഷം, ഷ്മിറ്റ് പറഞ്ഞു, &quot;ഇത് വളരെ നല്ലതായിരുന്നു, അത് എന്റെ മനസ്സ് മാറ്റാൻ എന്നെ നിർബന്ധിതനാക്കി.&quot;&lt;ref&gt;{{cite web |last=Angwin |first=Julia |author-link=Julia Angwin |date=July 9, 2009 |url=https://blogs.wsj.com/digits/2009/07/09/sun-valley-schmidt-didnt-want-to-build-chrome-initially-he-says/ |title=Sun Valley: Schmidt Didn't Want to Build Chrome Initially, He Says |work=WSJ Digits Blog |access-date=May 25, 2010 |archive-date=August 5, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200805000248/https://blogs.wsj.com/digits/2009/07/09/sun-valley-schmidt-didnt-want-to-build-chrome-initially-he-says/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
== പതിപ്പുകൾ ==

{| class=&quot;wikitable&quot;
! പതിപ്പ് &lt;!-- Windows version!!! --&gt;
! പുറത്തിറങ്ങിയത്
! [[വെബ്ബ്കിറ്റ്]]&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://dev.chromium.org/getting-involved/dev-channel/release-notes/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-12-14 |archive-date=2010-12-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101203091242/http://dev.chromium.org/getting-involved/dev-channel/release-notes |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;/&lt;br /&gt;[[:en:V8_JavaScript_engine|V8]]&lt;ref&gt;
{{en}}{{cite web
 |url = http://code.google.com/p/v8/source/browse/trunk/ChangeLog
 |title = ChangeLog - v8
}}&lt;/ref&gt;എൻ‌ജിൻ പതിപ്പ്
! ഓപ്പറേറ്റിങ്ങ് സിസ്റ്റം 
! സവിശേഷതകൾ
|-
|-
|style=&quot;white-space: nowrap;background-color:#fa8072;&quot;| 0.2
|style=&quot;white-space: nowrap;&quot; width=&quot;100px&quot;|2008-09-08
|align=&quot;center&quot; width=&quot;110px&quot;|522&lt;br /&gt;0.3
|align=&quot;center&quot; width=&quot;65px&quot; rowspan=6|വിൻഡോസ് 
|ആദ്യ പതിപ്പ്
|-
|style=&quot;white-space: nowrap;background-color:#fa8072;&quot;| 0.3
|style=&quot;white-space: nowrap;&quot;|2008-10-29
|align=&quot;center&quot;|522&lt;br /&gt;0.3
|Improved plugin performance and reliability. Spell checking for input fields. Improved web proxy performance and reliability. Tab and window management updates. 
|-
|style=&quot;white-space: nowrap;background-color:#fa8072;&quot;| 0.4
|style=&quot;white-space: nowrap;&quot;|2008-11-24
|align=&quot;center&quot;|525&lt;br /&gt;0.3
|ബുക്ക്മാർക്കുകൾ ഇം‌പോർട്ട് / എക്സ്‌പോർട്ട് ചെയ്യാൻ സൗകര്യമുള്ള ബുക്ക്മാർക്ക് മാനേജർ. ഓപ്ഷനുകളുടെ കൂട്ടത്തിൽ  പ്രൈവസി &lt;small&gt;(privacy)&lt;/small&gt; എന്നൊരു വിഭാഗം കൂട്ടിച്ചേർത്തു. പോപ് അപ് തടയൽ ഉപയോക്താവിനെ വിളിച്ചറിയിക്കുന്ന രീതി മെച്ചപ്പെടുത്തി. മെച്ചപ്പെട്ട ബ്രൗസർ സുരക്ഷാക്രമീകരണങ്ങൾ. 
|-
|style=&quot;white-space: nowrap;background-color:#fa8072;&quot;| 1.0
|style=&quot;white-space: nowrap;&quot;|2008-12-11
|align=&quot;center&quot;|528&lt;br /&gt;0.3
|സ്ഥിരതയോടെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ആദ്യ പതിപ്പ്
*
|-
|style=&quot;white-space: nowrap;background-color:#fa8072;&quot;| 2.0
|style=&quot;white-space: nowrap;&quot;|2009-05-24
|align=&quot;center&quot;|530&lt;br /&gt;0.4
|ജാവാസ്ക്രിപ്റ്റിന്റെ വേഗത 35%വർദ്ധിപ്പിച്ചു.മൗസ്  വീൽ സ്വധീനം,
|-
|style=&quot;white-space: nowrap;background-color:#A0E75A;&quot;| 3.0.195
|style=&quot;white-space: nowrap;&quot;|2009-10-12
|align=&quot;center&quot;|532&lt;br /&gt;1.2
| എച്ച്.ടി.എം.എൽ 5 ടാഗുകൾ  ഉൾപ്പെടുത്തി, ജാവാസ്ക്രിപ്റ്റിന്റെ വേഗത 25%വർദ്ധിപ്പിച്ചു
|-
|style=&quot;white-space: nowrap;background-color:#D6B4F1;&quot;| 4.0.249
|style=&quot;white-space: nowrap;&quot;|2009-11-23
|align=&quot;center&quot;|532&lt;br /&gt;1.3
|align=&quot;center&quot;|വിൻഡോസ് &lt;br /&gt;മാക്&lt;br /&gt;ലിനക്സ്
|Bookmark sync and extension support. Completely pass Acid3 test. DOMStorage support.
|-
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
| style=&quot;background-color:#fa8072;&quot; | പഴയ പതിപ്പ് 

| style=&quot;background-color:#A0E75A;&quot; | ഇപ്പോഴുള്ള പതിപ്പ്

| style=&quot;background-color:#D6B4F1;&quot; | വികസനത്തിലിരിക്കുന്ന പതിപ്പ്
|}

== വിവിധ ബ്രൗസറുകളുടെ മാർക്കറ്റ് ഷെയർ ==
{{ഫലകം:വിവിധ ബ്രൗസറുകളുടെ മാർക്കറ്റ് ഷെയർ}}
== അവലംബം ==
&lt;references/&gt;
== പുറമെ നിന്നുള്ള കണ്ണികൾ ==
* [http://www.google.com/chrome?hl=ml ഗൂഗിൾ ക്രോം ഹോംപേജ്], &lt;small&gt;ഗൂഗിൾ ക്രോം വെബ് ബ്രൗസർ ഇവിടെ നിന്നും ഡൗൺലോഡ് ചെയ്യാവുന്നതാണ്&lt;/small&gt; 
* [http://www.google.com/chrome/intl/en/features.html ഗൂഗിൾ ക്രോമിന്റെ സവിശേഷതകൾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100209194855/http://www.google.com/chrome/intl/en/features.html |date=2010-02-09 }}
* [http://code.google.com/p/chromium/ ക്രോമിയം പദ്ധതിതാൾ] ഗൂഗിൾ കോഡ് വെബ്സൈറ്റിൽ
{{fossportal}}
{{Google Inc.}}
{{foss-stub|Google Chrome}}

[[വർഗ്ഗം:ബീറ്റാ സോഫ്റ്റ്വെയറുകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്റർനെറ്റ്]]
[[വർഗ്ഗം:സ്വതന്ത്ര വെബ് ബ്രൗസറുകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഗൂഗിൾ സേവനങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>5pla0r0t0lwfzltq4acdp4oqosmuh4u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ബെൻ ജോൺസൻ (സാഹിത്യകാരൻ)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>51189</id>
    <revision>
      <id>4680612</id>
      <parentid>4633997</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T21:48:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>4680612</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="124153" sha1="pensadrz9up7b0brjzz51kurscoo14e" xml:space="preserve">{{തിരഞ്ഞെടുത്ത ലേഖനം}}
{{prettyurl|Ben Jonson}}
{{നാനാർത്ഥം|ബെൻ ജോൺസൻ}}
{{Infobox Writer &lt;!-- for more information see [[:Template:Infobox Writer/doc]] --&gt;
| name        = ബെൻ ജോൺസൻ
| image       = Benjamin Jonson by Abraham van Blyenberch.jpg
| caption     = ബെൻ ജോൺസൻ, അബ്രാഹം ബ്ലയൻബെർച്ച് വരച്ച ചിത്രം - കാലം 1617-നടുത്ത്.
| birthdate  = [[wikt:circa|c.]] [[11 ജൂൺ]] [[1572]]
| birthplace = [[വെസ്റ്റ്മിനിസ്റ്റർ]], [[ലണ്ടൻ]], [[ഇംഗ്ലണ്ട്]]
| deathdate  = {{death date|1637|8|6|df=y}}
| deathplace = [[വെസ്റ്റ്മിനിസ്റ്റർ]], [[ലണ്ടൻ]], [[ഇംഗ്ലണ്ട്]]
| occupation  = [[നാടകകൃത്ത്]], [[കവി]] [[നടൻ]]
}}
നവോത്ഥാനകാലത്തെ ഒരു [[ഇംഗ്ലീഷ്]] നാടകകൃത്തും കവിയും നടനും ആയിരുന്നു '''ബെഞ്ചമിൻ ജോൺസൻ''' ([[ജൂൺ 11]], [[1572]] -  [[ഓഗസ്റ്റ് 6]], [[1637]]). [[വില്യം ഷേക്സ്പിയർ|വില്യം ഷേക്സ്പിയറിന്റെ]] സമകാലീനനായിരുന്ന അദ്ദേഹം പ്രധാനമായും അറിയപ്പെടുന്നത് വോൾപോൺ, ദി ആൽക്കെമിസ്റ്റ്, ബർത്തലോമ്യൂ ഫെയർ തുടങ്ങിയ ഹാസ്യനാടകങ്ങളുടേയും കുറേ ഭാവഗീതങ്ങളുടേയും പേരിലാണ്. എലിസബത്തൻ കാലത്തിനുശേഷം വന്ന ജേക്കബിയൻ, കരോളിയൻ, ക്രോംവെല്ലിയൻ കാലങ്ങളിലെ ഇംഗ്ലീഷ് നാടകകൃത്തുക്കളേയും കവികളേയും ജോൺസൻ വളരെയേറെ സ്വാധീനിച്ചു. വിപുലമായ പുസ്തകപരിചയവും അടങ്ങാത്ത വിവാദപ്രേമവും ജോൺസന്റെ സവിശേഷതകളായിരുന്നു.

== ആദ്യകാലജീവിതം ==

ലണ്ടണിലെ വെസ്റ്റ്മിനിസ്റ്ററിലായിരുന്നു ജനിച്ചതെങ്കിലും തന്റെ കുടുംബം [[സ്കോട്ട്ലണ്ട്|സ്കോട്ട്ലണ്ടിലെ]] അതിർത്തിപ്രദേശത്തുനിന്നുള്ളതാണെന്നാണ് ജോൺസൻ അവകാശപ്പെട്ടിരുന്നത്.&lt;ref name=Hawthornden&gt;{{cite book|last=Drummond|first=William|title=Heads of a conversation betwixt the famous poet Ben Johnson and William Drummond of Hawthornden, January 1619|date=1619|url=http://books.google.com/books?id=ubHPBcMk2OMC&amp;printsec=frontcover&amp;dq=%22William+Drummond%22+jonson&amp;as_brr=3&amp;ei=S0PASPT7GY-2iwGjjPTsDQ&amp;client=firefox-a#PPA43,M1}}&lt;/ref&gt; ജോൺസന്റെ കുടുംബ ചിഹ്നത്തിന് (coat of arms) അതിർത്തിപ്രദേശത്തെ ഒരു കുടുംബമായ അനൻഡേലിലെ ജോൺസ്റ്റന്മാരുടെ ചിഹ്നവുമായി സാമ്യമുണ്ടായിരുന്നുവെന്നത് ഈ അവകാശവാദത്തെ പിന്തുണക്കുന്നുവെന്ന് വരാം. ജോൺസന്റെ ജനനത്തിന് ഒരുമാസം മുൻപ് പിതാവ് മരിച്ചതിനെ തുടർന്ന് അമ്മ ഒരു ഇഷ്ടികപ്പണിക്കാരനെ വിവാഹം കഴിച്ചു.  ജോൺസന്റെ സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം തുടങ്ങിയത് സെയിന്റ് മാർട്ടിൻസ് ലേനിൽ ആയിരുന്നു.  പിന്നീട് അദ്ദേഹം വെസ്റ്റ്മിനിസ്റ്റർ സ്കൂളിൽ ചേർന്നു. അവിടെ അദ്ധ്യാപകരിൽ ഒരാളായിരുന്ന [[വില്യം കാംഡൻ|വില്യം കാംഡന്റെ]] വിപുലമായ പാണ്ഡിത്യം ജോൺസനെ സ്വാധീനിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നുറപ്പാണ്.&lt;ref&gt;Luminarium Encyclopedia Project - William Camden - http://www.luminarium.org/encyclopedia/camden.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201127014849/http://www.luminarium.org/encyclopedia/camden.htm |date=2020-11-27 }}&lt;/ref&gt; [[1623]]-ൽ കാംഡന്റെ മരണം വരെ ജോൺസനും കാംഡനും നല്ല അടുപ്പത്തിലായിരുന്നു.  സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കിയ ജോൺസൻ [[കെംബ്രിഡ്ജ് സർവകലാശാല|കേംബ്രി‌ഡ്ജ് സർവകലാശാലയിൽ]] ചേർന്നുവെന്ന് ഒരുകാലത്ത് കരുതപ്പെട്ടിരുന്നു. എന്നാൽ ജോൺസൻ തന്നെ പറയുന്നത് &lt;ref name=Hawthornden/&gt; താൻ സർവകലാശാലയിൽ പോയിട്ടെയില്ലെന്നും സ്കൂൾ വിട്ട ഉടനേ തൊഴിൽ പരിശീലനത്തിന് അയക്കപ്പെടുകയാണുണടായതെന്നുമാണ്. ഇംഗ്ലീഷ് ചരിത്രകാരനും സഭാനേതാവുമായ [[തോമസ് ഫുള്ളർ]] രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ള ഒരു കഥയനുസരിച്ച് [[ലണ്ടൻ]] സത്രത്തിലെ ഒരു തോട്ടത്തിന്റെ ഭിത്തിയുടെ പണിയിൽ ജോൺസൻ ഒരിക്കൽ ഏർപ്പെട്ടിരുന്നു.  എന്നാൽ ഏറെ താമസിയാതെ ഇഷ്ടികപ്പണി മടുത്ത ജോൺസൻ, ഫ്രാൻസിസ് വേരെയുടെ സൈന്യത്തിൽ ചേർന്ന് ഹോളണ്ടിൽ കുറേനാൾ ചെലവിട്ടു.  പിന്നീട് ''ഹാത്തോണ്ടൻ കൈയെഴുത്തുപ്രതികൾ'' എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ട, കവി [[വില്യം ഡ്രുമോണ്ട്|വില്യം ഡ്രുമോണ്ടുമായുള്ള]] സംഭാഷണത്തിൽ, താൻ ഹോളണ്ടിലായിരിക്കുമ്പോൾ ഒരെതിരാളിയെ മല്ലയുദ്ധത്തിൽ കൊന്ന് അവന്റെ ആയുധങ്ങൾ കരസ്ഥമാക്കിയെന്ന് ജോൺസൻ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=Hawthornden/&gt; 

[[1594]]-നടുത്തെപ്പോഴോ ജോൺസൻ വിവാഹിതനായി.  ഡ്രുമോണ്ടുമായുള്ള സംഭാഷണത്തിലെ ഭാര്യയെ അദ്ദേഹം വിശേഷിപ്പിച്ചത് വഴക്കാളിയെങ്കിലും സത്യസന്ധ എന്നാണ്(a shrew, yet honest). ജോൺസന്റെ [[ഭാര്യ]] ആരായിരുന്നുവെന്ന് നിശ്ചയമില്ല. ബെഞ്ചമിൻ ജോൺസൻ എന്നയാളെ [[ലണ്ടൻ]] പാലത്തിനടുത്തുള്ള [[രക്തസാക്ഷി]] മാഗ്നസിന്റെ പള്ളിയിൽ വച്ച് [[വിവാഹം]] കഴിച്ചതായി രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുള്ള ആൻ ലൂവീസ് ആയിരുന്നു അവളെന്ന് വാദമുണ്ട്.&lt;ref&gt;The Life of Ben Jonson - Luminarium.org - http://www.luminarium.org/sevenlit/jonson/benbio.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081109085817/http://www.luminarium.org/sevenlit/jonson/benbio.htm |date=2008-11-09 }}&lt;/ref&gt; വിശുദ്ധ മാർട്ടിന്റെ പള്ളിയിലെ രേഖകൾ അനുസരിച്ച്, ജോൺസന്റെ മൂത്ത മകൾ മേരി [[1593]] നവംബറിൽ ആറു മാസം മാത്രം പ്രായമുണ്ടായിരിക്കെ മരിച്ചു.  മൂത്തമകൻ ബെഞ്ചമിൻ പത്തുവർഷം കഴിഞ്ഞു [[പ്ലേഗ്]] ബാധിച്ചു മരിച്ചു. ''എന്റെ കടിഞ്ഞൂൽ പുത്രൻ'' എന്ന പേരിൽ അവന്റെ ചരമഫലകത്തിൽ എഴുതിയ കുറിപ്പിൽ ജോൺസൻ അവനെ തന്റെ ഏറ്റവും സുന്ദരമായ കവിത എന്നു വിശേഷിപ്പിച്ചു.&lt;ref&gt;&quot;Here doth life Ben Jonson his best piece of Poetry&quot; &quot;On my first Son&quot; - Ben Jonson - http://www.luminarium.org/sevenlit/jonson/son.htm{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; ബെഞ്ചമിൻ എന്നു തന്നെ പേരുള്ള രണ്ടാമതൊരു മകൻ 1635-ൽ മരിച്ചിട്ടുണ്ട്.  ഈ കാലത്തിനിടക്കെന്നോ അഞ്ചു വർഷക്കാലത്തേക്ക് ജോൺസൻ ഭാര്യയിൽ നിന്ന് വേർപെട്ട് ഓബിനി പ്രഭുവിന്റെ അതിഥിയായി താമസിച്ചിട്ടുണ്ട്. 1597-ലെ വേനൽക്കാലമായപ്പോഴേക്ക് ഫിലിപ്പ് ഹെൻസ്ലോവിന്റെ മേൽനോട്ടത്തിൽ റോസ് പ്രദർശനശാലയിൽ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്ന &quot;അഡ്മിറലിന്റെ ആളുകൾ&quot; എന്ന നാടകക്കമ്പനിയിൽ ജോൺസൻ സ്ഥിരം ജോലിക്കാരനായി. അഭിനേതാവെന്ന നിലയിൽ ജോൺസൻ വലിയ വിജയമൊന്നുമല്ലായിരുന്നു എന്ന പറയപ്പെടുന്നു.&lt;ref&gt;pbs.org - In search of Shakespeare, the Player - Ben Jonson &quot;By all accounts, he was not a very good actor.&quot; - http://www.pbs.org/shakespeare/players/player30.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080725005506/http://www.pbs.org/shakespeare/players/player30.html |date=2008-07-25 }}&lt;/ref&gt;
  

ഈ സമയമായപ്പോഴേക്ക് ജോൺസൻ ആ നാടകക്കമ്പനിക്കുവേണ്ടി പുതിയതായി സ്വന്തം [[നാടകം|നാടകങ്ങൾ]] എഴുതാൻ തുടങ്ങി.  [[ഒന്നാം എലിസബത്ത് രാജ്ഞി|എലിസബത്തൻ]] സാഹിത്യത്തിന്റെ ചരിത്രകാരനായ [[ഫ്രാൻസിസ് മേറസ്]] [[1598]]-ൽ അദ്ദേഹത്തെ ദുരന്തനാടകകർത്താക്കളിൽ ഒന്നാം കിടയിൽ പെട്ടവൻ എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചു.&lt;ref&gt;Ben Jonson - Theatre History.com - http://www.theatrehistory.com/british/jonson001.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081006123028/http://theatrehistory.com/british/jonson001.html |date=2008-10-06 }}&lt;/ref&gt; ജോൺസന്റെ ആദ്യകാല ദുരന്തനാടകങ്ങളിലൊന്നുംതന്നെ കണ്ടുകിട്ടിയിട്ടില്ല. &quot;ദ കേസ് ഈസ് ആൽട്ടേഡ്&quot; എന്ന [[കോമഡി]] ആകണം ജോൺസന്റെ ഇന്ന് ലഭ്യമായ നാടകങ്ങളിൽ ഏറ്റവും ആദ്യം എഴുതപ്പെട്ടത്.&lt;ref&gt;Chronology of Ben Jonson -  Details from David Riggs, Ben Jonson:  A Life (Camb, Mass, 1989), D Heyward Brock, A Ben Jonson Companion (Brighton, 1983), and Martin Gray, A Chronology of English Literature (1989) - http://www.arts.gla.ac.uk/SESLL/EngLit/ugrad/hons/materials/Chronology%20of%20Ben%20Jonson.doc {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050512165832/http://www2.arts.gla.ac.uk/SESLL/EngLit/ugrad/hons/materials/Chronology%20of%20Ben%20Jonson.doc |date=2005-05-12 }}&lt;/ref&gt; അതിന്റെ രചനാകാലം നിശ്ചയമില്ല.

[[പ്രമാണം:NSRW Ben Jonson.jpg|thumb|150px|ബെൻ ജോൺസന്റെ മറ്റൊരു ചിത്രം]] 
[[1597]]-ൽ തോമസ് നാഷുമായി സഹകരിച്ച് ജോൺസൻ എഴുതിയ &quot;നായ്ക്കളുടെ ദ്വീപ്&quot; എന്ന നാടകം വലിയ വിവാദമുണ്ടാക്കിയതിനെ തുടർന്ന് നിരോധിക്കപ്പെട്ടു.&lt;ref&gt;Incompetech - Ben 'Origin Unknown' Jonson - http://incompetech.com/authors/jonson/&lt;/ref&gt;  ജോൺസനേയും നാഷിനേയും അറസ്റ്റ് ചെയ്യാൻ [[ഒന്നാം എലിസബത്ത് രാജ്ഞി|എലിസബത്ത് രാജ്ഞിയുടെ]] ഉദ്യോഗസ്ഥനായിരുന്ന ടോപ്ക്ലിഫ് ഉത്തരവിറക്കി.  മാർഷൽസീ ജെയിലിൽ കഴിയേണ്ടി വന്ന സമയത്തെ ജോൺസന്റെ പെരുമാറ്റം അശ്ലീലവും കലാപകരവും ആയിരുന്നെന്ന് ആരോപണമുണ്ട്.  നാഷ് ആവട്ടെ, അറസ്റ്റിൽനിന്ന് രക്ഷപ്പെടാനായി വലിയ യാർ-മൗത്തിലേക്ക് ഓടിപ്പോയി.  ഒരു വർഷം കഴിഞ്ഞ്, ഒരു മല്ലയുദ്ധത്തിൽ മറ്റൊരു നടനായ ഗബ്രിയേൽ സ്പെൻസറെ [[1598]] [[സെപ്റ്റംബർ 22]]-ന് കൊന്നതിന് ജോൺസനെ ഹ്രസ്വകാലത്തേക്ക് ഹോഗ്സ്ഡെൻ ഫീൽഡ് ജയിലിലിട്ടു. അവിടെ കഴിഞ്ഞ സമയത്ത്, അദ്ദേഹത്തെ ഒരു [[കത്തോലിക്കാ സഭ|റോമൻ കത്തോലിക്കാ]] പുരോഹിതൻ സന്ദർശിച്ചു. അതേത്തുടർന്ന് ജോൺസൻ[[കത്തോലിക്കാ സഭ|കത്തോലിക്കാസഭയിലെക്ക്]] പരിവർത്തിതനായി.  കൊലപാതകക്കുറ്റത്തിന് വിചാരണചെയ്യപ്പെട്ട ജോൺസൻ കുറ്റം സമ്മതിച്ചുവെങ്കിലും &quot;പൗരോഹിത്യത്തിന്റെ ഔദാര്യം&quot; എന്ന നിയമപ്പഴുതിന്റെ ബലത്തിൽ അദ്ദേഹം വിമോചിക്കപ്പെട്ടു. ലത്തീനിൽ ഒരു [[ബൈബിൾ]] വാക്യം ഉച്ചരിച്ച് നേടിയെടുക്കുന്ന ഇളവാണ് അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചത്. എന്നാൽ ജോൺസന്റെ സ്വത്തുക്കളെല്ലാം കണ്ടുകെട്ടുകയും ഇടത്തേ കയ്യിലെ പെരുവിരലിൽ അടയാളം കുത്തുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;[http://www.1911encyclopedia.org/Ben_Jonson 1911 Encyclopedia biography]&lt;/ref&gt;

[[ജോർജ്ജ് ചാപ്മാൻ|ജോർജ്ജ് ചാപ്മാന്റെ]] &quot;ഒരു രസികൻ ദിവസത്തന്റെ തമാശ&quot; എന്ന നാടകത്തിന്റെ വിജയം ഹാസ്യനാടകങ്ങൾക്ക് ജനസമ്മതി ഉണ്ടാക്കിയതിനെത്തുടർന്ന് [[1598]]-ൽ ജോൺസൻ &quot;എവരി മാൻ ഇൻ ഹിസ് ഹ്യൂമർ&quot; എഴുതി. ഇതായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആദ്യത്തെ വിജയകരമായ നാടകം. നാടകത്തിന്റെ ആദ്യത്തെ അഭിനേതാക്കളിൽ [[വില്യം ഷേക്സ്പിയർ|വില്യം ഷേക്സ്പിയറും]] ഉണ്ടായിരുന്നു.&lt;ref&gt;e notes - Every Man in His Humour, Ben Jonson - Introduction - http://www.enotes.com/literary-criticism/every-man-his-humour-ben-jonson {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081208142246/http://www.enotes.com/literary-criticism/every-man-his-humour-ben-jonson |date=2008-12-08 }}&lt;/ref&gt; അടുത്ത വർഷം എഴുതിയ &quot;എവരി മാൻ ഔട്ട് ഒഫ് ഹിസ് ഹ്യൂമർ]], ഗ്രീക്ക് നാടകകൃത്തായ [[അരിസ്റ്റോഫാൻസ്|അരിസ്റ്റോഫേൻസിന്റെ]] അനുകരണമായിരുന്നു. ഈ നാടകം സ്റ്റേജിൽ വിജയമായിരുന്നോ എന്നു വ്യക്തമല്ല.  

[[ഒന്നാം എലിസബത്ത് രാജ്ഞി|ഒന്നാം എലിസബത്ത് രാജ്ഞിയുടെ]] ഭരണത്തിന്റെ അവസാനവർഷങ്ങളിൽ നാടകരംഗത്തെ ജോൺസന്റെ അവസാനസം‌രംഭം അതിശയകരമാം വിധം കലഹത്തിനും വിവാദത്തിനും കാരണമായി.   &quot;സിന്തിയാസ് റെവൽസ്&quot; എന്ന നാടകം &quot;രാജാവിന്റെ പള്ളിയിലെ കുട്ടികൾ&quot; എന്ന പേരിലറിയപ്പെട്ട നാടകസംഘം ബ്ലാക്ക്‌ഫ്രയേഴ്സ് തിയേറ്ററിൽ [[1600]]-ൽ അവതരിപ്പിച്ചു.  തന്നെ &quot;ഹിസ്റ്റീരിയോ മാസ്റ്റിക്സ്&quot; എന്ന നാടകത്തിലൂടെ അപമാനിച്ചുവെന്ന് ജോൺസൻ കരുതിയ ജോൺ മാർസ്റ്റനേയും മറ്റൊരെഴുത്തുകാരനായ തോമസ് ഡെക്കറേയും ആ നാടകത്തിലൂടെ അദ്ദേഹം പരിഹസിച്ചു.  ഡെക്കറോടുള്ള ജോൺസന്റെ വിരോധത്തിന്റെ കാരണം വ്യക്തമല്ല. [[1601]]-ലെ 'പോയറ്റേസ്റ്റർ' എന്ന നാടകത്തിലും ജോൺസൻ ഈ രണ്ടെഴുത്തുകാരേയും വീണ്ടും കളിയാക്കി. ഡെക്കർ ഇതിന് മറുപടി നലകിയത് 'സറ്റൈറോമാസ്റ്റിക്സ്' എന്ന നാടകത്തിലൂടെയാണ്. ഈ നാടകത്തിന്റെ അവസാനരംഗം ജോൺസന്റെ സ്വഭാവചിത്രീകരണമെന്ന നിലയിൽ പൂർണ്ണമായും മുഖവിലക്കെടുക്കാവുന്നതല്ലെങ്കിലും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഒരു ഹാസ്യചിത്രം അതിൽ നിന്ന് കിട്ടും. [[ഡ്രുമ്മൊണ്ട്]] ജോൺസനെക്കുറിച്ച് തരുന്ന വിവരങ്ങളുമായി ഇതിന് സാമ്യമുണ്ട്:  എപ്പോഴും വീമ്പു പറയുന്നവനും മറ്റുകവികളെ താഴ്ത്തിക്കാട്ടുന്നവനും സ്വന്തം നാടകത്തിലെ അഭിനേതാക്കളെ വിമർശിക്കുന്നവനും സാധ്യമായ എല്ലാ മാർഗങ്ങളും ഉപയോഗിച്ച് തന്നിലേക്ക് ശ്രദ്ധ ആകർഷിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നവനും ആണ് ഈ ചിത്രീകരണത്തിലെ ജോൺസൻ.&lt;ref name=Hawthornden/&gt;

നാടകശാലകളുടെ ഈ യുദ്ധം എല്ലാ വശത്തുനിന്നുമുള്ള വിട്ടുവീഴ്ചയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് സമാപിച്ചതെന്ന് തോന്നുന്നു.  ഡെക്കറെ ജോൺസൻ ഒരു തെമ്മാടിയെന്ന് വിളിച്ചതായി [[ഡ്രുമ്മോണ്ട്]] പറയുന്നുണ്ടെങ്കിലും മടങ്ങിവന്ന [[ജെയിംസ് ഒന്നാമൻ രാജാവ്|ജെയിംസ് ഒന്നാമൻ രാജാവിനെ]] ഇംഗ്ലണ്ടിലേക്ക് സ്വാഗതം ചെയ്യാൻ ഏർപ്പെടുത്തിയ ഒരാഘോഷത്തിൽ ജോൺസൻ അയാളോട് സഹകരിച്ചു. മാർസ്റ്റൻ തന്റെ ''അസംതൃപ്തൻ'' (Malcontent) എന്ന രചന സമർപ്പിച്ചത് ജോൺസനാണ്.  അവരിരുവരും ചാപ്പ്‌മാനുമായി '' ‌കിഴക്കോട്ട്'' (Eastward Ho) എന്ന നാടകത്തിൽ സഹകരിക്കുകയും ചെയ്തു.  എന്നാൽ ആ നാടകത്തിന്റെ [[സ്കോട്ട്ലൻഡ്]] വിരുദ്ധചുവ രണ്ട് എഴുത്തുകാരേയും ചുരുങ്ങിയ കാലത്തേക്ക് ജയിലിലെത്തിച്ചു.        

[[1603]]-ൽ ജെയിംസ് ഒന്നാമന്റെ ഭരണത്തിന്റെ തുടക്കത്തിൽ പുതിയ രാജാവിന്റെ ഭരണത്തെ സ്വാഗതം ചെയ്യാൻ ജോൺസൻ മറ്റെഴുത്തുകാരോട് ചേർന്നു.  ഭരണമാറ്റത്തെ തുടർന്ന് കൊട്ടാരത്തിനെചുറ്റിയും മറ്റും പുതിയ രാജാവിന്റേയും രാജ്ഞിയായ [[ഡെന്മാർക്ക്|ഡെന്മാർക്കിലെ]] ആനിയുടേയും പ്രോത്സാഹനം ലഭിച്ച പുതിയതരം കലാസൃഷ്ടികൾക്കുവേണ്ടി ഉണ്ടായ ആവശ്യം ജോൺസൻ അവസരമാക്കി.&lt;ref&gt;Ben Jonson - MSN Encarta&lt;/ref&gt;

== ജോൺസന്റെ ഉയർച്ച ==

[[പ്രമാണം:Volpone by Aubrey Beardsley (143496054).jpg|thumb|150px|ജോൺസന്റെ നാടകമായ വോൾപോണിന്റെ 1898-ലെ പതിപ്പിൽ, ഓബ്രി ബിയേർഡ്സ്ലി വരച്ച ഒരു ചിത്രം]]
ജെയിംസ് രാജാവിന്റെ ഭരണത്തിന്റെ ആദ്യദശകത്തിൽ ജോൺസന് നാടകകൃത്ത് എന്ന നിലയിൽ നല്ലകാലമായിരുന്നു. [[1616]] ആയപ്പോഴേക്ക് അദ്ദേഹം തന്റെ പ്രശസ്തിക്ക് ആധാരമായ നാടകങ്ങളെല്ലാം രചിച്ചുകഴിഞ്ഞിരുന്നു.&lt;ref&gt;Chronology of Ben Jonson -  Details from David Riggs etc. - ലിങ്ക് മുകളിൽ&lt;/ref&gt; [[1611]]-ൽ പ്രദർശിപ്പിച്ച് അച്ചടിക്കപ്പെട്ട് പരിമിതമായ വിജയം മാത്രം കൈവരിച്ച 'കാറ്റിലൈൻ' എന്ന [[ദുരന്തനാടകം]], [[കോമഡി|കോമഡികളായ]]  വോൾപോൺ (അവതരണം: 1605, അച്ചടി 1607), നിശ്ശബ്ദവനിത (1609), ആൽകെമിസ്റ്റ് (1610) ബർത്തലോമ്യൂ മേള (1614), &quot;ചെകുത്താൻ ഒരു കഴുത&quot; (1616) തുടങ്ങിയവ ഇതിൽപ്പെടും. ആൽക്കെമിസ്റ്റും വോൾപ്പോണും പെട്ടെന്നുതന്നെ വിജയമായി എന്നു തോന്നുന്നു. നിശ്ശബ്ദവനിതയുടെ ഉപശീർഷകം അനുചിതമാണെന്നും കാണികൾ കയ്യടിക്കാൻ വിസമ്മതിച്ചുവെന്നും സൂചിപ്പിച്ച ഒരു തമാശക്കവിതയുടെ കാര്യം ജോൺസൻ ഡ്രുമ്മോണ്ടിനോട് പറയുന്നുണ്ട്. ജോൺസന്റെ ജീവിതം ഇക്കാലത്ത് [[1590]]-കളിലേതിനേക്കാൾ  സുരക്ഷിതമായിരുന്നെങ്കിലും, സാമ്പത്തികഭദ്രത അപ്പോഴും ഉറപ്പായിരുന്നില്ല. ജോൺസൻ [[കവി|കവിയും]] നാടകകൃത്തുമായ ഔറേലിയൻ ടൗൺസ്എൻഡിനെ ആശ്രയിച്ചു ജീവിക്കുകയും ലോകത്തെ വെറുക്കുകയും ചെയ്യുന്നതായിൽ [[1603]]-ൽ കവിയും ലേഖകനുമായ [[തോമസ് ഓവർബറി]] രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;Ben Jonson, NNDB Tracking the Entire World - http://www.nndb.com/people/168/000025093/&lt;/ref&gt;

ഇംഗ്ലണ്ടിലെ അധികാരികളുമായുള്ള ജോൺസന്റെ പ്രശ്നങ്ങൾ തുടർന്നു. 1603-ൽ പ്രിവി കൗൺസിൽ അദ്ദേഹത്തെ 'സെജാനസ്' എന്ന നാടകത്തിന്റെ കാര്യത്തിൽ ചോദ്യം ചെയ്തു.&lt;ref&gt;Ben Jonson, A biography of the most famous poets and playwrights in British history - Bitain Express - http://www.britainexpress.com/History/bio/jonson.htm&lt;/ref&gt; [[റോമാ സാമ്രാജ്യം|റോമാ സാമ്രാജ്യത്തിലെ]] അഴിമതിയെക്കുറിച്ച്, രാഷ്ട്രീയമായി വ്യാഖ്യാനിക്കപ്പെടാവുന്ന ഒരു നാടകമായിരുന്നു അത്. അദ്ദേഹം അഭിനയിച്ചതും ഇന്ന് ലഭ്യമല്ലാത്തതുമായ മറ്റൊരു നാടകത്തിലെ സമകാലികപ്രസക്തിയുള്ള ചില പരാമർശങ്ങളെക്കുറിച്ചും അദ്ദേഹത്തെ ചോദ്യം ചെയ്തു.  [[ജെയിംസ് ഒന്നാമൻ രാജാവ്|ജെയിംസ് ഒന്നാമൻ രാജാവിനെ]] വധിക്കാനായുള്ള [[വെടിമരുന്നു ഗൂഢാലോചന]] വെളിച്ചത്തുവന്നതിനുശേഷം, ഒരു പുരോഹിതനെ അന്വേഷണത്തിന്റെ കാര്യത്തിൽ സർക്കാരുമായി സഹകരിക്കാൻ പ്രേരിപ്പിക്കാൻ, പ്രിവി കൗൺസിൽ ജോൺസന്റെ സഹായം തേടിയതായി കാണുന്നു.&lt;ref&gt;Ben Jonson, NNDB Tracking the Entire World - ലിങ്ക് മുകളിൽ&lt;/ref&gt; ഗൂഢാലോചന നടപ്പാക്കുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി വെടിമരുന്ന് തയ്യാറാക്കിയ ഫാക്സിന്റെ [[കുമ്പസാരം]] കേട്ട പുരോഹിതാനായിരുന്നു അത്.

അതേസമയം തന്നെ ജോൺസൻ, ജെയിംസ് രാജാവിന്റെ കൊട്ടാരത്തിലെ ആവശ്യത്തിനായി മാസ്ക്കുകളെന്നറിയപ്പെട്ട നൃത്തനാടകങ്ങളുടെ നിർമ്മാണത്തിലും മുഴുകി.  അവയുടെ നിർമ്മാണം അക്കാലത്ത് കൂടുതൽ ബഹുമാന്യമായ തൊഴിലായി കരുതപ്പെട്ടിരുന്നു. ജെയിംസിനും രാജപത്നിയായിരുന്ന ആനിക്കും വേണ്ടി അദ്ദേഹം സൃഷ്ടിച്ച ഏതാണ്ട് ഇരുപത്തിനാലോളം മാസ്ക്കുകളിൽ 1603-ൽ എഴുതിയ 'സാറ്റിർ', 1605-ലെ &quot;കറുപ്പിന്റെ മാസ്ക്ക്&quot; എന്നിവ ഉൾപ്പെടും. ഇതിൽ രണ്ടാമത് പറഞ്ഞതിനെ, സംഭാഷണവും, നൃത്തവും, നാടകീയതയും ഒത്തുചേർന്ന ഈ വിചിത്രകലാരൂപത്തിന്റെ ഏറ്റവും തികവുറ്റ ഉദാഹരണം എന്ന് [[വിക്ടോറിയൻ കാലം|വിക്ടോറിയൻ]] കവിയായിരുന്ന സ്വൈൻബേൻ വിശേഷിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;The Swineburne Project - A Study of Ben Jonson - http://www.letrs.indiana.edu/cgi-bin/acs-idx.pl?type=section&amp;rgn=level1&amp;byte=1997021 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070222123803/http://www.letrs.indiana.edu/cgi-bin/acs-idx.pl?type=section&amp;rgn=level1&amp;byte=1997021 |date=2007-02-22 }}&lt;/ref&gt; ഇവയിൽ പലതിന്റേയും നിർമ്മാണത്തിൽ ജോൺസൻ ഇനീഗോ ജോൺസ് എന്ന രൂപശില്പിയുമായി സഹകരിച്ചു.  അവരുടെ സഹകരണം എപ്പോഴും സമാധാനപരമായിരുന്നില്ല.  ഈ പുതിയ തൊഴിൽ കാരണമായിരിക്കാം, പൊതുജനങ്ങൾക്കുവേണ്ടി നാടകമെഴുതുന്ന പണിയിൽ നിന്ന് ജോൺസൻ ഏതാണ്ട് ഒരു ദശകത്തോളം വിട്ടുനിന്നു. തന്റെ എല്ലാ നാടകങ്ങളിൽ നിന്നുമായി ഇരുനൂറു പൗണ്ടിൽ താഴെയാണ് ഉണ്ടാക്കിയതെന്ന് ജോൺസൻ പിന്നീട് ഡ്രുമ്മോണ്ടിനോട് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=Hawthornden/&gt;

[[1616]]-ൽ ജോൺസന് നൂറ് മാർക്കിന്റെ [[പെൻഷൻ]] അനുവദിച്ചു കിട്ടി.  ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് പലരും  ഇംഗ്ലണ്ടിലെ ആദ്യത്തെ ആസ്ഥാനകവിയായി ജോൺസനെ കണക്കാക്കുന്നത്.&lt;ref&gt;Poets' Graves - http://www.poetsgraves.co.uk/jonson.htm&lt;/ref&gt;  രാജപ്രീതിയുടെ ഈ സൂചനയാവണം, തന്റെ സമാഹരിച്ച കൃതികളുടെ ആദ്യവാല്യത്തിന്റെ ഒരു ഫോളിയോ പതിപ്പ് ആ വർഷം തന്നെ ഇറക്കാൻ ജോൺസനെ പ്രേരിപ്പിച്ചത്. അതിന്റെ തുടർന്നുള്ള വാല്യങ്ങൾ [[1640]], [[1692]] എന്നീ വർഷങ്ങളിൽ പുറത്തിറങ്ങി.&lt;ref&gt;The Holloway Pages - Ben Jonson Page - http://thehollowaypages.com/Jonson.htm&lt;/ref&gt;

[[1618]]-ൽ ബെൻ ജോൺസൻ തന്റെ പൂർവികന്മാരുടെ നാടായ [[സ്കോട്ട്ലൻഡ്|സ്കോട്ട്ലഡിലേക്ക്]] കാൽനടയായി പുറപ്പെട്ടു.  ഒരുവർഷത്തിലേറെ അവിടെ കഴിഞ്ഞതിനിടെ ഏറ്റവും സ്മരണീയമായ ആഥിത്യം നൽകിയത് സ്കോട്ട്ലണ്ടിലെ കവിയായ ഹാത്തോണ്ടണിലെ [[ഡ്രുമ്മോണ്ട്]] ആയിരുന്നു.  തന്റെ ഡയറിയിൽ, ജോൺസന്റെ സംഭാഷണങ്ങൾ കഴിയുന്നത്ര രേഖപ്പെടുത്തിവക്കാൻ ഡ്രുമ്മോണ്ട് ശ്രദ്ധിച്ചു. ജോൺസന്റെ വ്യക്തിത്വത്തിന്റെ പലവശങ്ങളുടേയും വ്യക്തമായ ചിത്രം പിൽക്കാലതലമുറകൾക്ക് ലഭ്യമാകാൻ അവസരമുണ്ടായത് അങ്ങനെയാണ്.  ജോൺസൻ തന്റെ അഭിപ്രായങ്ങൾ വിസ്തരിച്ച് ന്യായാസനശൈലിയിൽ പ്രകടിപ്പിക്കുന്നതായാണ് ഡ്രുമ്മോണ്ടിന്റെ മിഴിവുറ്റ റിപ്പോർട്ടിങ്ങിൽ കാണുന്നത്.  ഡ്രുമ്മോണ്ട് എഴുതിച്ചേർത്ത ഒരു അടിക്കുറിപ്പിൽ ജോൺസനെ വിശേഷിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നത് &quot;വലിയ ആത്മപ്രേമി, ആത്മപ്രശംസകൻ, മറ്റുള്ളവരുടെ വലിയ വിമർശകൻ, അവരെ വെറുത്തിരുന്നവൻ&quot; എന്നൊക്കെയാണ്.&lt;ref name=Hawthornden/&gt;

സ്കോട്ട്ലണ്ടിലെ താമസത്തിനിടെ അദ്ദേഹത്തെ [[എഡിൻബർഗ്ഗ്]] നഗരം അവിടത്തെ പൗരത്വം നൽകി ബഹുമാനിച്ചു.&lt;ref&gt;Ben Jonson - Encyclopedia Britanica - http://www.britannica.com/EBchecked/topic/306058/Ben-Jonson/3749/His-prime-and-later-life&lt;/ref&gt; ഇംഗ്ലണ്ടിലേക്ക് മടങ്ങി വന്ന ശേഷം [[ഒക്സ്ഫോർഡ് സർവകലാശാല]] അദ്ദേഹത്തെ മാസ്റ്റർ ഓഫ് ആർട്ട്‌സ് ബിരുദം നൽകി ബഹുമാനിക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;Luminarium.org - The Life of Ben Jonson(1572-1637)&lt;/ref&gt;

[[1605]]-നും [[1620]]-നും ഇടക്കുള്ള കാലം ജോൺസന്റെ ഏറ്റവും നല്ല കാലമായി കണക്കാക്കാം.  പൊതുനാടകവേദിയിലും രാജകീയകലാവേദിയിലും നേടിയ പെരുമയ്ക്കു പുറമേ സർ ഫിലിപ്പ് സിഡ്നിയുടെ മകളായ എലിസബത്ത് സിഡ്നി, മേരി വർത്ത് തുടങ്ങിയ  ഉന്നതരുമായുള്ള അടുപ്പവും അദ്ദെഹത്തിനുണ്ടായി. സിഡ്നി കുടുംബവുമായുള്ള ഈ അടുപ്പമാണ് പെൻഷേർസ്റ്റ് വീടിനെ പുകഴ്ത്തിയുള്ള ജോൺസന്റെ ഏറ്റവും പ്രസിദ്ധമായ ഭാവഗീതങ്ങളുടെ രചനക്ക് പ്രേരണയായത്.&lt;ref&gt;Justor.org - Ben Jonson's &quot;To Sir William Sidney on his Birthday&quot;&lt;/ref&gt;

== തകർച്ചയും മരണവും ==

ജോൺസന്റെ ദീർഘമായ തകർച്ച തുടങ്ങിയത് [[1616]]-ൽ &quot;ചെകുത്താൻ ഒരു കഴുതയാണ്&quot; എന്ന നാടകത്തിന്റെ പരാജയത്തോടെ ആണ്.&lt;ref&gt;Jonson, Ben - Infoplease Encyclopedia -  http://www.infoplease.com/ce6/people/A0826587.html&lt;/ref&gt; അപ്പോഴും അദ്ദേഹം ഏറെ പ്രസിദ്ധനായിരുന്നു. കവിതയിൽ ജോൺസന്റെ വഴി പിന്തുടർന്നവരും ബെന്നിന്റെ മക്കൾ, ബെന്നിന്റെ ഗോത്രം എന്നൊക്കെ അറിയപ്പെട്ടിരുന്നവരുമായ  [[റൊബർട്ട് ഹെറിക്ക്]], [[റിച്ചാർഡ് ലോവ്‌ലേസ്]], [[സർ ജോൺ സക്ക്ലിങ്ങ്]] തുടങ്ങിയവരുൾപ്പെട്ട യുവകവികളുടെ കൂട്ടം തന്നെ അക്കാലത്ത് ശ്രദ്ധിക്കപ്പെടാൻ തുടങ്ങിയിരുന്നു. എന്നാൽ തുടർച്ചയായുണ്ടായ ചില തിരിച്ചടികൾ ജോൺസന് ശക്തിക്ഷയത്തിനും യശോഹാനിക്കും കാരണമായി. 

1620-ൽ ജോൺസൻ പൊതുനാടകരചനയിലേക്ക് മടങ്ങിയെങ്കിലും തുടർന്നെഴുതിയ നാടകങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഒന്നാംതരം രചനകളായി പരിഗണിക്കപ്പെടുന്നില്ല.&lt;ref&gt;&quot;With the unsuccessful production of The Devil Is an Ass in 1616 Jonson's good fortune declined rapidly. His final plays were failures&quot; - Ben Jonson, Columbia Encyclopedia - http://www.encyclopedia.com/doc/1E1-Jonson-B.html&lt;/ref&gt;  എന്നാൽ ചാൾസ് ഒന്നാമൻ രാജാവിന്റെ കാലത്തെ ഇംഗ്ലൻണ്ടിലെ സംസ്കാരത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനത്തിൽ അവ വിലപ്പെട്ട രേഖകളാണ്. ഉദാഹരണമായി, &quot;അന്നന്നത്തെ വാർത്ത&quot; (The Staple News) എന്ന നാടകം ഇംഗ്ലീഷ് പത്രപ്രവർത്തനത്തിന്റെ ആരംഭകാലത്തിലേക്കുള്ള ഒരെത്തിനോട്ടമാണ്.  എന്നാൽ ആ നാടകത്തിന് കിട്ടിയ തണുപ്പൻ പ്രതികരണത്തേക്കാൾ കഷ്ടമായത് 'പുതുസത്രം'(New Inn) എന്ന നാടകത്തിന്റെ പരിപൂർണ്ണപരാജയമാണ്.  &quot;എനിക്കുതന്നെയുള്ള പാട്ട്&quot; (Ode to Myself) എന്ന പേരിൽ, കാഴ്ചക്കാരെ വിമർശിക്കുന്ന ഒരു [[കവിത]] എഴുതാൻ അത് ജോൺസനെ പ്രേരിപ്പിച്ചു.  അതിന് മറുപടിയായി, ബെന്നിന്റെ മക്കളിൽ ഒരാളായിരുന്ന തോമസ് കാരൂ എഴുതിയ കവിതയിൽ, ജോൺസനോട് തന്റെ പുഷ്കലകാലം കഴിഞ്ഞുവെന്ന് അംഗീകരിക്കാൻ ആവശ്യപ്പെട്ടു.&lt;ref&gt;Maclean, പുറം 88.&lt;/ref&gt;

ഏതായാലും ജോൺസന്റെ തിളക്കം കുറയാൻ പ്രധാന കാര്യണമായത് 1625-ൽ നടന്ന ജെയിംസ് രാജാവിന്റെ മരണവും [[ചാൾസ് ഒന്നാമൻ രാജാവ്|ചാൾസ് ഒന്നാമന്റെ]] സ്ഥാനാരോഹണവുമാണ്.&lt;ref&gt;Jonson, Ben - Infoplease Encyclopedia - ലിങ്ക് മുകളിൽ&lt;/ref&gt; കാരണമുണ്ടായിട്ടാണെങ്കിലും അല്ലെങ്കിലും, ജോൺസന് താൻ പുതിയ രാജപരിവാരത്തിൽ അവഗണിക്കപ്പെടുന്നുവെന്ന തോന്നലുണ്ടായി.  രുപശില്പി ഇനിഗോ ജോൺസുമായുണ്ടായ ഒരു നിർണ്ണായക കലഹം കൊട്ടാരത്തിലേക്കു വേണ്ട മാസ്ക്കുകൾ എഴുതുന്നതിലുള്ള ജോൺസന്റെ സ്ഥാനത്തെ ബാധിച്ചെങ്കിലും അദ്ദേഹം ആ ജോലിയിൽ നിന്ന് തീർത്തും വിരമിച്ചില്ല. ചാൾസ് രാജാവാണെങ്കിൽ തന്റെ പിതാവിന്റെ കാലത്ത് ഏറെ മതിക്കപ്പെട്ടിരുന്ന ജോൺസന്റെ കാര്യത്തിൽ കുറേ ശ്രദ്ധ കാട്ടി.  അദ്ദേഹം ജോൺസന്റെ പെൻഷൻ നൂറ് പൗണ്ടായി വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും അതിനോട്, ആണ്ടുതോറും ഒരു നിശ്ചിത അളവ് [[വീഞ്ഞ്]] കൂട്ടിച്ചേർക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;&quot;The king increased the allowance of 100 Marks which his father had made to Jonson to 100 Pounds and added also a tierce of canary wine&quot; - Gifford, Memoirs of Ben Jonson - Quoted by Harvey Whitefield Peck in the 1914 edition of Ben Jonson's Magnetic Lady 
 http://books.google.com/books?id=AR8OAAAAMAAJ&amp;pg=PA138&amp;lpg=PA138&amp;dq=King+Charles+Allowance+of+Wine+to+Ben+Jonson&amp;source=bl&amp;ots=scX_Imgehy&amp;sig=vW-bPMiLvzTFaGSkWHYdAS1a6cs&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;oi=book_result&amp;resnum=1&amp;ct=result#PPA138,M1&lt;/ref&gt;

1620-കളിൽ ഉണ്ടായ ആഘാതങ്ങളെ വകവക്കാതെ ജോൺസൻ എഴുത്തു തുടർന്നു. 1637-ൽ മരിക്കുന്ന സമയത്തും അദ്ദേഹം &quot;ദുഃഖിതനായ ആട്ടിടയൻ&quot; എന്നു പേരുള്ള ഒരു നാടകത്തിന്റെ രചനയിൽ മുഴുകിയിരിക്കുകയായിരുന്നു എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. അതിന്റെ രണ്ട് അങ്കങ്ങളേ ലഭ്യമായുള്ളു എന്നിരിക്കിലും ആ നാടകം ജോൺസന്റെ രചനാജീവിതം ഇടയനാടകത്തിന്റെ(Pastoral Drama) പുതിയവഴി കണ്ടെത്തി എന്നതിന്റെ സൂചനയായിരുന്നു.  [[1630]]-കളുടെ ആദ്യം ജൊൺസൻ ഡേവിഡ് ഹോവല്ലുമായി കത്തിടപാടുകളിൽ ഏർപ്പെട്ടു.  ഇനിഗോ ജോൺസുമായുള്ള കലഹത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ കൊട്ടാരത്തിന്റെ അപ്രീതിസമ്പാദിക്കുന്നതിനെതിരെ ഹോവൽ ജോൺസന് മുന്നറിയിപ്പുകൊടുത്തു. 

വെസ്റ്റ്മിനിസ്റ്റർ പള്ളിയിൽ &quot;അല്ലയോ, അതുല്യനായ ബെൻ ജോൺസൻ&quot;(O Rare Ben Johnson) എന്നെഴുതിയ ഫലകമുള്ള ഒരു ശവകൂടീരത്തിലാണ് ജോൺസൻ സംസ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്. O Rare Ben Johnson എന്നത് ജോൺസനുവേണ്ടി പ്രാർഥിക്കുക എന്ന അർത്ഥമുള്ള &quot;Orare Ben Jonson&quot; എന്നും വായിക്കാമെന്നും അങ്ങനെയെങ്കിൽ മരണത്തിനുമുൻപ് അദ്ദേഹം, പരേതർക്കുവേണ്ടിയുള്ള പ്രാർഥനയിൽ വിശ്വസിക്കുന്ന കത്തോലിക്കാ വിശ്വാസത്തിലെക്ക് മടങ്ങിയിരുന്നുവെന്ന് പറയാമെന്നും വാദിക്കുന്നവരുണ്ട്. ഈ വാക്കുകൾ എഴുതിയത് ആസ്ഥാനകവിയെന്ന നിലയിൽ ജോൺസന്റെ പിൻഗാമി ആയ അവെനാന്റിലെ വില്യം ആയിരുന്നിരിക്കാമെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=DCWA&gt;{{cite web
  | last = 
  | first = 
  | authorlink = 
  | coauthors = 
  | title = Monuments &amp; Gravestones: Ben Jonson
  | work = Westminster Abbey 1065 to today
  | publisher = Dean and Chapter of Westminster Abbey
  | date = 
  | url = http://www.westminster-abbey.org/history-research/monuments-gravestones/people/12177
  | format = 
  | doi = 
  | accessdate = 2008-05-26
  | archive-date = 2008-01-07
  | archive-url = https://web.archive.org/web/20080107172342/http://www.westminster-abbey.org/history-research/monuments-gravestones/people/12177
  | url-status = dead
  }}&lt;/ref&gt; കുറച്ച് സ്ഥലം മാത്രം ആവശ്യമുള്ള കുത്തിനിർത്തിയ ഒരു ശവകുടീരത്തിൽ സംസ്കരിക്കപ്പെട്ടുവെന്നത്, മരിക്കുമ്പോൾ ജോൺസനുണ്ടായിരുന്ന പരിതാപകരമായി സാമ്പത്തിക സ്ഥിതിയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്രെ.&lt;ref&gt;[[Joseph Quincy Adams|Adams, J. Q.]] ''The Jonson Allusion Book''. New Haven: Yale University Press, 1922: 195-6.&lt;/ref&gt;

== കൃതികൾ ==

=== നാടകങ്ങൾ ===

[[പ്രമാണം:Charles Dickens as Captain Bobadill.jpg|thumb|250px|1845-ൽ, ജോൺസന്റെ എവരി മാൻ ഇൻ ഹിസ് ഹ്യൂമറിന്റെ അവതരണത്തിൽ, പ്രഖ്യാത ഇംഗ്ലീഷ് നോവലിസ്റ്റ് ചാൾസ് ഡിക്കൻസ്, ക്യാപ്റ്റൻ ബോബഡിൽ ആയി അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്.]]

[[നവോത്ഥാനം|നവോത്ഥാനകാലത്തെ]] പ്രേഷകരെ ആകർഷിക്കുന്നതിൽ പരാജയപ്പെട്ട 'സെജാനസ്', 'കാറ്റിലൈൻ' എന്നീ രണ്ട് ദുരന്തനാടകങ്ങൾ ഒഴിച്ചാൽ, പൊതുനാടകവേദിക്കവേണ്ടി ജോൺസൻ എഴുതിയ കൃതികളെല്ലാം [[കോമഡി|കോമഡികളയിരുന്നു]]. ഈ നാടകങ്ങൾക്കിടയിൽ ചില വ്യത്യാസങ്ങളൊക്കെയുണ്ട്. ആദ്യം എഴുതിയ ചെറിയ നാടകങ്ങൾ, പ്രത്യേകിച്ച് കുട്ടികളായ അഭിനേതാക്കളെ ഉദ്ദേശിച്ച് എഴുതപ്പെട്ടവ, നാടകകമ്പനികൾക്കുവേണ്ടി എഴുതപ്പെട്ടവയേക്കാൾ, കെട്ടുറപ്പുകുറഞ്ഞ കഥയും ഏറെ വികസിക്കാത്ത സ്വഭാവചിത്രീകരണങ്ങളും ഉള്ളവയാണ്. കവികൾക്കിടയിലെ യുദ്ധത്തിൽ ജോൺസന്റെ വെടിയുണ്ടകളായിരുന്ന ആദ്യനാടകങ്ങളിൽ തന്നെ, ജീവിതത്തിലെ വിഡ്ഢിത്തങ്ങളേയും കാപട്യങ്ങളേയും കണ്ടെത്താനുള്ള ജോൺസന്റെ, പിന്നീടുള്ള രചനകളിൽ ഏറെ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ട കഴിവ് പ്രകടമാകുന്നുണ്ട്. എന്നാൽ ഈ ആദ്യരചനകളിൽ ഇതിവൃത്തത്തെ രണ്ടാം സ്ഥാനത്താക്കിയിട്ട് സംഭവവൈവിദ്ധ്യവും ഹാസ്യരംഗങ്ങളുമാണ് അരങ്ങുതകർത്തത്. മറ്റൊരു പ്രത്യേകത അവയിലെ സമ്മർദ്ദം നിറഞ്ഞ അന്തരീക്ഷമാണ്. 'പോയറ്റേസ്റ്റർ' എന്ന നാടകത്തെ പുസ്തകവ്യാപാരിയാ തോമസ് ഡേവീസ് വിശേഷിപ്പിച്ചത്, അഗസ്റ്റസ് സീസറിന്റേയും, വിർജിലിന്റേയും, ഹൊറേസിന്റേയും, ഓവിഡിന്റേയും, ടിബുല്ലസിന്റേയും ഒക്കെ പേരുകളെ, വ്യക്തിവൈരാഗ്യത്തിന്റെ അൾത്താരയിൽ ബലികഴിക്കുന്ന ഗർഹനീയമായ ഗൗരവഹാസ്യമെന്നാണ്. ആദ്യകാലകോമഡികളിൽ മറ്റൊന്നായ &quot;കേസ് മാറി&quot; എന്നത്, താരതമ്യേന വ്യത്യസ്തമാണ്. വിദേശപശ്ചാത്തലത്തിലും, നിർദ്ദോഷമായ ഹാസ്യത്തിന് കൊടുക്കുന്ന പ്രാധാന്യത്തിലും, [[പ്രേമം]] അടങ്ങുന്ന ഇതിവൃത്തിലും ഒക്കെ അതിന് ഷേക്സ്പിയറുടെ പ്രേമനാടകങ്ങളോടാണ് സാമ്യം. ഹെൻസ്ലോയുടെ ഡയറി അനുസരിച്ച്, ജോൺസനുമായി ബന്ധപ്പെടുത്തി സാധാരണ പറഞ്ഞുകേൾക്കാത്ത [[ഇംഗ്ലീഷ്]] ചരിത്രം തുടങ്ങിയ വിഭാഗങ്ങളിൽ പെടുന്നവയടക്കം മറ്റനേകം നാടകങ്ങളുമായും ജോൺസൻ ബന്ധപ്പെട്ടിരുന്നു.
 
ജോൺസന്റെ മദ്ധ്യകാല രചനകളായ 'കിഴക്കോട്ട്' &quot;ചെകുത്താൻ കഴുതയാണ്&quot; തുടങ്ങിയവ, [[ലണ്ടൻ]] പശ്ചാത്തലമായുള്ള കോമഡികളാണ്. പണസംബന്ധമായ തട്ടിപ്പുകൾ, കുത്തഴിഞ്ഞ സന്മാർഗ്ഗികത തുടങ്ങിയവ ആയിരുന്നു അവയുടെ പ്രമേയങ്ങൾ. അവസാനം എഴുതിയ നാടകങ്ങളായ മാഗ്നറ്റിക് ലേഡി, ദുഃഖിതനായ അട്ടിടയൻ തുടങ്ങിയവ എലിസബത്തൻ കോമഡിയുടെ ചില സ്വഭാവങ്ങൾ പ്രകടിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്.

ഈ മാറ്റങ്ങൾക്കിടയിലും ഹാസ്യരസം ജോൺസന്റെ സൃഷ്ടികളുടെ മുഖമുദ്രയായി നിലനിന്നു. &quot;എവരി മാൻ ഇൻ ഹിസ് ഹ്യൂമർ&quot; എന്ന നാടകത്തിന്റെ ഫോളിയോ പതിപ്പിൽ ജോൺസൻ തന്റെ രചനാപദ്ധതി രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. മനുഷ്യരുടെ ഇടയിൽ യഥാർഥത്തിൽ കണ്ടുവരുന്ന പ്രവൃത്തികളും ഭാഷയും ചിത്രീകരിക്കാനാണ് താൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്നതെന്നാണ് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞത്. എലിസബത്തൻ നാടകസസിദ്ധാന്തത്തിന്റെ ക്ലാസ്സിക്കൽ സങ്കല്പങ്ങളെ വീണ്ടെടുക്കുകയാണ് ജോൺസൻ ലക്‌ഷ്യമാക്കിയത്. ഈ പ്രതിബദ്ധത പലതിനേയും അസ്വീകാര്യമാക്കി. &quot;കേസ് മാറി&quot; എന്ന രചനക്കുശേഷം ജോൺസൻ ഏലിസബത്തൻ നാടകങ്ങളിൽ ഒഴിവാക്കാനാവാത്ത ഘടകങ്ങളായിരുന്ന വിദേശ പശ്ചാത്തലം, ധർമ്മിഷ്ടരായ കഥാപാത്രങ്ങൾ, പ്രേമകഥകൾ തുടങ്ങിയവയെ മാറ്റിനിർത്തി. പകരം, അദ്ദേഹം പുതിയ കോമഡികളുടെ ഹാസ്യാത്മകവും യഥാതഥവുമായ പൈതൃകത്തിൽ ശ്രദ്ധവച്ചു. തന്റെ കോമഡികൾക്ക് ജോൺസൻ സമകാലീനപശ്ചാത്തലം നൽകുകയും തിരിച്ചറിയാവുന്ന തരം ആളുകളെക്കൊണ്ട് അവയെ നിറയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. [[കോമഡി|കോമഡികളിലെ]] സംഭവങ്ങൾ തീർത്തും യഥാതഥങ്ങളായിരുന്നില്ലെങ്കിലും അവക്കുപിന്നിലുണ്ടായിരുന്നത് അസൂയ, ആർത്തി തുടങ്ങിയ സാധാരണ മനോഭാവങ്ങളായിരുന്നു. ആ കാലഘട്ടത്തിന്റെ രുചിക്ക് ചേരും വിധം ജോൺസന്റെ പാത്രസൃഷ്ടി വളരെ വിശാലമായിരുന്നു. നാടകങ്ങളിലെ ഏറെ പ്രസിദ്ധമായ പല രംഗങ്ങളും കോമാളിത്തത്തിന്റെ അതിർത്തിയിലെത്തി നിൽക്കുന്നതിന് ഇതു കാരണമായി. പഴയകാലങ്ങളിലെപ്പോലെ, നാടകത്തിന്റെ മൊത്തത്തിലുള്ള കെട്ടുറപ്പിന് തന്റെ സമകാലീനരിൽ പലരും നൽകിയിരുന്നതിനേക്കാൾ പ്രാധാന്യം അദ്ദേഹം നൽകി. എന്നാൽ പ്രധാനകോമഡികളിൽ ഇതിവൃത്തത്തിന്റെ ഒത്തൊരുമയെ സംഭവങ്ങളുടെ ബാഹുല്യം ബാധിക്കുന്നുണ്ട്. കഥാപാത്രങ്ങളുടെ ജീവിതങ്ങൾക്ക് ജോൺസൻ കൊടുത്ത മിഴിവും, ഇതിവൃത്തത്തിന്റെ സങ്കീർണ്ണതയും ചേർന്നപ്പോൾ, ജോൺസന്റെ ക്ലാസ്സിക്കൽ അനുകരണങ്ങൾ കേവലും പണ്ഡിതവേലകളാകുന്നതിൽ നിന്ന് രക്ഷപെട്ടു. ഉദാഹണമായി, സാഹിത്യത്തിലെ ഏറ്റവും ലക്ഷണമൊത്ത ഇതിവൃത്തങ്ങളിലൊന്നാണ് ആൽകെമിസ്റ്റിനുള്ളതെന്നാണ് [[കോളറിഡ്ജ്ജ്]] അഭിപ്രായപ്പെട്ടിട്ടുള്ളത്. 

=== കവിതകൾ ===

ജോൺസൻ എഴുതിയ നാടകങ്ങളിലെന്നപോലെ, [[കവിത|കവിതകളിലും]] അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിപുലമായ അറിവ് പ്രതിഫലിക്കുന്നുണ്ട്. ഏറെ അറിയപ്പെടുന്ന കവിതകളിൽ ചിലത് ഗ്രീക്ക്-റോമൻ മാതൃകകളുടെ ഏതാണ്ട് പരിഭാഷകൾ തന്നെയാണ്. മാനവികമായ രീതിയിൽ ക്ലാസ്സിക്കുകളിൽ പരിജ്ഞാനം ലഭിച്ചവരെപ്പോലെ, രൂപത്തിന്റേയും ശൈലിയുടേയും വിശദാംശങ്ങൾക്ക് നൽകിയ ശ്രദ്ധ ജോൺസന്റെ രചനകളിലെല്ലാം പ്രകടമാണ്. എന്നാൽ എലിസബത്തൻ യുഗത്തിലെ മറ്റ് പണ്ഡിതകവികളിൽ ചിലരെപ്പോലെ, താളത്തേയും വൃത്തത്തേയും മറ്റും കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകളിൽ ജോൺസൻ സമയം കളഞ്ഞില്ല. വൃത്തതാളങ്ങളെ അദ്ദേഹം ഉപയോഗിച്ചത് ക്ലാസ്സിക്കൽ കവിതയെ ലാളിത്യം, കൃത്യത തുടങ്ങിയ ഗുണങ്ങളിൽ അനുകരിക്കാനാണ്.

1616-ലെ ഫോളിയോയിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച [[ലഘുകവിതകൾ]] (Epigrams) എലിസബത്തൻ യുഗത്തിന്റെ അവസാനപാദത്തിലും ജേക്കോബിയൻ യുഗത്തിലും ഏറെ പ്രചാരം ലഭിച്ചിരുന്ന ഒരു കാവ്യശാഖയിലേക്കുള്ള ജോൺസന്റെ കാൽവയ്പായിരുന്നു. ലഘുകവിതകൾ വിവിധ മാനസികാവസ്ഥകളെ സ്പർശിക്കുന്നുണ്ട്. അവയിൽ ഏറെയും അക്കാലത്തെ സാധാരണ ഹാസ്യവിഷയങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടവ ആയിരുന്നു: സ്ത്രീകളെയും, രാജസദസ്യരേയും, ചാരന്മാരേയും കുറിച്ചുള്ള പരാതികളും മറ്റുമായിരുന്നു അവയിൽ. വിമർശനകവിതകൾ ചെറുതും പേരുവയ്ക്കാത്തവയും ആയിരുന്നു. ജോൺസൻ എഴുതിയ മറ്റ് ലഘുകവിതകൾ താരതമ്യേന ദീർഘവും, ക്യാംഡൻ, ലൂസി ഹാരിങ്ങ്‌ടൻ എന്നിവരെപ്പോലെയുള്ള പ്രത്യേക വ്യക്തികളെ പുകഴ്ത്തി എഴുതപ്പെട്ടവയും ആയിരുന്നു. ദി ഫോറസ്റ്റ് എന്ന പേരിലറിയപ്പെട്ട കവിതകളും ആദ്യ ഫോളിയോയിൽ ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നു. കവിതകളിൽ ഏറെയും ജോൺസന്റെ പ്രബലന്മാരായ ആശ്രയദാതാക്കളെ പുകഴ്ത്തി എഴുതിയവ ആയിരുന്നു. എന്നാൽ അവയിൽ ഏറെ പ്രസിദ്ധമായവ 'പെൻഷർസ്റ്റ്', 'സീലിയായ്ക്ക്' എന്നീ പേരുകളിലുള്ള നാടൻ വീട്ടുപാട്ടുകൾ (Country House Poems) ആയിരുന്നു. ഇതിൽ രണ്ടാമത്തേതിനെ വോൾപോണിലും ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്നു.

1640-ലെ വിപുലീകരിച്ച ഫൊളിയോയിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച 'അണ്ടർവുഡ്സ്' കുറേക്കൂടി വലുതും വൈവിദ്ധ്യം നിറഞ്ഞതുമായ കവിതകളുടെ ശേഖരമാണ്. ജോൺസന്റെ ഏറ്റവും പ്രസിദ്ധ പ്രേമകാഗീതമായ &quot;ഏ സെലിബ്രേഷൻ ഒഫ് ഷാരിസ്&quot;, മതസംബന്ധിയായ വ്യത്യസ്തരചനകൾ, [[ഷേക്സ്പിയർ]], മേരി വർത്ത് തുടങ്ങിയവരെ പുകഴ്ത്തുന്ന രചനകൾ എല്ലാം അതിലാണ്. 1640-ലെ പതിപ്പിൽ മൂന്ന് ചരമഗീതങ്ങളും (elegies) ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. അവയുടെ രചയിതാവ് പ്രസിദ്ധകവിയായ [[ജോൺ ഡൻ]] ആണെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. അവയിലൊന്ന് മരണാന്തരം പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ഡണ്ണിന്റെ സമഹാരത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്നു.

== ഷേക്സ്പിയറും ജോൺസനും ==

ജോൺസനും [[വില്യം ഷേക്സ്പിയർ|ഷേക്സ്പിയറും]] തമ്മിലുണ്ടായിരുന്ന മത്സരത്തെക്കുറിച്ച് ഒട്ടേറെ കഥകളുണ്ട്. അവയിൽ ചിലതൊക്കെ ശരിയാണെന്ന് വരാം. താനുമായുള്ള സംഭാഷണത്തിനിടയിൽ ഷേക്സ്പിയറുടെ നാടകങ്ങളിലെ രണ്ട് അബദ്ധങ്ങളെ ജോൺസൻ എടുത്തുപറഞ്ഞ് പരിഹസിച്ചതായി [[ഡ്രുമ്മോണ്ട്]] പറയുന്നുണ്ട്: [[ജൂലിയസ് സീസർ|ജൂലിയസ് സീസറിലെ]] അർത്ഥരഹിതമായ ഒരു വരിയും വിന്റേഴ്സ് ടേലിന്റെ കഥാരംഗമായി [[ബോഹീമിയ|ബൊഹീമയയുടെ]] ഇല്ലാത്ത കടലോരം തെരഞ്ഞെടുക്കുന്നതുമാണ് ആ അബദ്ധങ്ങൾ. ഷേക്സ്പിയറിന് കലാവാസന കുറവായിരുന്നെന്ന് (Shakespeare &quot;wanted art&quot;) (ജോൺസൻ കുറ്റപ്പെടുത്തിയതായും [[ഡ്രുമ്മോണ്ട്]] പറയുന്നുണ്ട്. ഡ്രുമ്മോണ്ട് പറയുന്നത് നേരാണെന്നുറപ്പില്ലെങ്കിലും ഷേക്സ്പിയറെ സംബന്ധിച്ച് അദ്ദേഹം പ്രകടിപ്പിച്ചതായി പറയപ്പെടുന്ന ഈ അഭിപ്രായങ്ങൾ ജോൺസന്റെ അറിയപ്പെടുന്ന സാഹിത്യസിദ്ധാന്തങ്ങളുമായി ചേർന്നുപോകുന്നവയാണ്.&lt;ref&gt;&quot;We shall find (Ben Jonson's) plays representative of carefully considered views which imply a close criticism of much in Shakespeare and the contemporary drama. His criticism of Shakespeare was based on a definite literary creed and methods.&quot; Bartleby.com - Ben Jonson's character and friendship&lt;/ref&gt;

ജോൺസന്റെ മരണശേഷം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചതും ജീവിതകാലത്തെ മുഴുവൻ അനുഭവങ്ങളെ ആധാരമാക്കിയുള്ളതുമായ 'ടിംബർ' എന്ന കൃതിയിൽ ഷേക്സ്പിയറെപ്പറ്റി, പ്രകടിപ്പിക്കുന്ന അഭിപ്രായങ്ങൾ കുറേക്കൂടി തികവുള്ളതും അനുകൂലവുമാണ്. എഴുതിയ ഒരു വരിയും ഷേക്സ്പിയർ വെട്ടിക്കളയുക പതിവില്ലായിരുന്നെന്ന് ചില നടന്മാർ തന്നോട് പറഞ്ഞത് അനുസ്മരിച്ചിട്ട് &quot;ഒരായിരം വരികളെങ്കിലും അയാൾ വെട്ടിക്കളഞ്ഞിരുന്നെങ്കിൽ എത്ര നന്നായിരുന്നു&quot; എന്ന് ജോൺസൻ പറഞ്ഞു. ഇത് വെറുപ്പ് കാണിക്കുന്ന ഒരഭിപ്രായപ്രകടനമായാണ് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്. പക്ഷേ ജോൺസൻ ഇങ്ങനെ വിശദീകരിക്കുന്നുണ്ട്: &quot;അദ്ദേഹം സത്യസന്ധനും, തുറന്ന, സ്വതന്ത്രപ്രകൃതിയും ആയിരുന്നു. ഒന്നാം തരം ഭാവനയും ധീരമായ ആശയങ്ങളും സുന്ദരമായ പ്രയോഗങ്ങളും അദ്ദേഹത്തിൽ നിന്ന് പ്രവഹിച്ചു. ഇടക്ക് അയാൾ നിർത്തി മുന്നോട്ടുപോകേണ്ടത് ആവശ്യമായിരുന്നു.&quot;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.gutenberg.org/dirs/etext04/dscv10h.htm#footnote11 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2008-10-16 |archive-date=2012-01-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120118103301/http://www.gutenberg.org/dirs/etext04/dscv10h.htm#footnote11 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ജോൺസന്റെ അഭിപ്രായപ്രകടനം സമാപിക്കുന്നത് ഇങ്ങനെയാണ്: &quot;അയാളിൽ മാപ്പ് കൊടുക്കാനുണ്ടായിരുന്നതിലേറെ പുകഴ്ത്താനുണ്ടായിരുന്നു (there was ever more in him to be praised than to be pardoned). ഷേക്സ്പിയർ മരിച്ചപ്പോൾ ജോൺസൻ പറഞ്ഞത് &quot;അദ്ദേഹം ഒരു കാലഘട്ടത്തിന്റെയല്ല എല്ലാ യുഗങ്ങളുടേയും സ്വന്തമാണ്&quot; എന്നാണ്.

ജോൺസൻ 'ജലകന്യക' (Mermaid) എന്ന മദ്യശാലയിൽ ഷേക്സ്പിയറുമായി വാഗ്വാദത്തിലേർപ്പെട്ടിരുന്നതായുള്ള കഥ [[തോമസ് ഫുള്ളർ]] അനുസ്മരിക്കുന്നുണ്ട്.&lt;ref&gt;Curiosities of Literature - Spenser Jonson and Shakespeare - http://www.spamula.net/col/archives/2005/05/spenser_jonson_and_shakespeare.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090715003844/http://www.spamula.net/col/archives/2005/05/spenser_jonson_and_shakespeare.html |date=2009-07-15 }}&lt;/ref&gt; കൂടതൽ പണ്ഡിതനും വാചാലനുമായിരുന്ന ജോൺസനെ ഷേക്സ്പിയർ തോല്പ്പിക്കുന്നതായി ഫുള്ളർ സങ്കല്പിക്കുന്നു. ജോൺസന് ഷേക്സ്പിയറെ വ്യക്തിപരമായി അറിയാമായിരുന്നു എന്നതിന്, അദ്ദേഹം ഷേക്സ്പിയറെക്കുറിച്ച് പ്രകടിപ്പിക്കുന്ന അഭിപ്രായങ്ങളും, ജോൺസന്റെ നാടകങ്ങളിൽ പലതും ഷേക്സ്പിയറുടെ കമ്പനി അവതരിപ്പിക്കുകയും അവയിൽ, &quot;എവരി മാൻ ഇൻ ഹിസ് ഹ്യൂമർ&quot; എന്ന നാടകത്തിലെങ്കിലും ഷേക്സ്പിയർ അഭിനയിക്കുകയും ചെയ്തു എന്നതും തെളിവാണ്. എന്നാൽ അവർക്കിടയിൽ നേർക്കുനേരായ ആശയവിനിമയം എത്രമാത്രം ഉണ്ടായിരുന്നു എന്ന് തീരുമാനിക്കുക ബുദ്ധിമുട്ടാണ്. അവരുടെ സൗഹൃദത്തെക്കുറിച്ചുള്ള കഥകൾ, ശരിയാണോ എന്ന് നിശ്ചയിക്കാനുള്ള വിവരങ്ങൾ നമുക്കിന്നില്ല.

ഷേക്സ്പിയറെക്കുറിച്ചുള്ള ജോൺസന്റെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ളതും പ്രസക്തവുമായ അഭിപ്രായപ്രകടനം അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൃതികളുടെ ആദ്യഫോളിയോക്ക് ജോൺസൻ എഴുതിയ രണ്ട് ആമുഖകവിതകളിൽ ആദ്യത്തേതാണ്. &quot;എന്റെ പ്രിയപ്പെട്ട എഴുത്തുകാരൻ ശ്രീ വില്യം ഷേക്സ്പിയറുടേയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ നേട്ടങ്ങളുടേയും സ്മരണക്ക്&quot; എന്ന ശീർഷകത്തിലുള്ള ഈ കവിത, &quot;ഇത്തിരി ലത്തീനും അതിലും കുറച്ചു ഗ്രീക്കും&quot; മാത്രം (small Latine, and lesse Greeke)&lt;ref&gt;W.T. Baldwin [http://durer.press.uiuc.edu/baldwin/vol.1/html/2.html 's ''William Shakspere's Smalle Latine and Lesse Greeke'', 1944] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060904145150/http://durer.press.uiuc.edu/baldwin/vol.1/html/2.html |date=2006-09-04 }}&lt;/ref&gt; പഠിച്ചിരുന്നിട്ടും നൈസർഗ്ഗികമായ പ്രതിഭ കൊണ്ട് അനുഗൃഹീതനായിരുന്ന കവി എന്ന ഷേക്സ്പിയറെക്കുറുച്ചുള്ള പരമ്പരാഗത ധാരണയുടെ സൃഷ്ടിയിൽ കാര്യമായ പങ്കുവഹിച്ചു. തനിക്കും ഷേക്സ്പിയറിനും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസങ്ങളെക്കുറിച്ച് ജോൺസൻ വച്ചുപുലർത്തിയിരുന്ന ധാരണകളുടെ സംഗ്രഹമായാണ് ഈ കവിത കണക്കാക്കപ്പെട്ടുപോരുന്നത്. അതനുസരിച്ച് ജോൺസൻ, അജ്ഞതയെ വെറുക്കുകയും അൾക്കൂട്ടത്തെ സംശയത്തോടെ വീക്ഷിക്കുകയും ചെയ്ത തികഞ്ഞ ക്ലാസ്സിക്കൽ പണ്ഡിതനും ഷേക്സ്പിയർ കാണികളുടെ അംഗീകാരമല്ലാതെ മറ്റൊരു സാഹിത്യനിയമത്തേയും മാനിക്കാതെ നിന്ന &quot;പ്രകൃതിയുടെ അത്ഭുതവും&quot; ആയിരുന്നു. എന്നാൽ കവിതയിലൊരിടത്ത് ജോൺസൻ ഈ നിലപാടിൽ നീക്കുപോക്കുവരുത്തുന്നുണ്ട്:- 
&lt;poem style=&quot;padding-left:3em&quot;&gt;
എല്ലാം പ്രകൃതിയാണെന്ന് ഞാൻ പറഞ്ഞത് തെറ്റ്, ഷേക്സ്പിയർ,
നിന്റെ കലയ്ക്ക് അതർഹിക്കുന്ന പുകഴ്ച കൊടുക്കുകതെന്നെ വേണം.
&lt;/poem&gt;
 
ഈ ചരമഗീതത്തെ കേവലം ഔപചാരികതയായി തള്ളിക്കളയുന്നവരുണ്ട്. &quot;എന്നാൽ അവനിലെ മധുരഗായകൻ&quot;, &quot;യുഗത്തിന്റെ ആത്മാവ്&quot; എന്നൊക്കെ ജോൺസൻ വിശേഷിപ്പിച്ച ഷേക്സ്പിയറെപ്പറ്റി ഹൃദയത്തിൽ തട്ടി എഴുതിയ വരികളായി ഇതിനെ കാണുന്നവർ ഇന്ന് ഏറെയുണ്ട്. ഷേക്സ്പിയർ നാടകങ്ങളുടെ ആദ്യഫോളിയോയുടെ സംശോധനത്തിൽ ജോൺസന് പങ്കുണ്ട് എന്നോ അദ്ദേഹം തന്നെയായിരുന്നു സംശോധകൻ എന്നോ കരുതുന്നവരുണ്ട്. ജോൺസന്റെ ഏറ്റവും മഹത്തായ വരികളിൽ പെടുന്ന ഈ കവിത എഴുതാൻ അദ്ദേഹത്തിന് പ്രേരണ കിട്ടിയത്, ഈ സംശോധനക്കിടെ, നേരത്തേ ലഭ്യമല്ലാതിരുന്നവയടക്കമുള്ള ഷേക്സ്പിയറുടെ രചനകളെ അവയുടെ താരതമ്യേന പൂർണ്ണവും തൃപ്തികരവുമായ രൂപത്തിൽ വായിക്കാനായപ്പോഴാവാം.&lt;ref&gt;Ben Jonson - http://www.sirbacon.org/links/jonson.html &quot;Ben Jonson, the Editor of the Shake-speare folio&quot;&lt;/ref&gt;

== സ്വീകരണം, സ്വാധീനം ==

മിക്കവാറും പതിനേഴാം നൂറ്റാണ്ട് മുഴുവൻ ജോൺസൻ [[ഇംഗ്ലീഷ്]] സാഹിത്യത്തിലെ തലയെടുപ്പുള്ള വ്യക്തിയായി നിലകൊണ്ടു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്വാധീനം അസാമാന്യമായിരുന്നു. ആഭ്യന്തരയുദ്ധത്തിനുമുൻപ്, &quot;ബെന്നിന്റെ ഗോത്രം&quot; അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം എടുത്തുകാട്ടി. ആഭ്യന്തരയുദ്ധത്തിനുശേഷമുള്ള പുനസ്ഥാപനത്തിന്റെ കാലത്ത് (Restoration Period) ജോൺസന്റെ ഹാസ്യനാടകങ്ങളും അവയിലെ കഥാപാത്രങ്ങളും വലിയ പ്രചാരം നേടി. പുനഃസ്ഥാപനകാലത്തെ [[കോമഡി|കോമഡികൾക്ക്]] മാതൃകയായത് അവയാണ്. പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ജോൺസന്റെ പ്രാധാന്യം കുറയാൻ തുടങ്ങി. [[കാല്പനികത്വം|കാല്പനിക യുഗത്തിൽ]] ജോൺസന്റേതുപോലെയുള്ള ഹാസ്യനാടകങ്ങളുടെ ആകർഷണം കുറഞ്ഞതോടെ അദ്ദേഹത്തെ ഷേക്സ്പിയറുമായി പ്രതികൂലമായ രീതിയിൽ താരതമ്യം ചെയ്യുന്നത് പതിവായി. കാല്പനികർ ചിലപ്പോഴൊക്കെ ജോൺസനെ പ്രശംസിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും പൊതുവേ, ഷേക്സ്പിയറുടെ രീതിയിൽ എഴുതാത്തതിന് അദ്ദേഹം വിമർശിക്കപ്പെടുകയാണുണ്ടായത്. ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ, ജോൺസൻ വീണ്ടും മതിക്കപ്പെടാൻ തുടങ്ങി. 

=== നാടകം ===
&quot;പതിനേഴാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ജോൺസന്റെയും ഷേക്സ്പിയറുടേയും ജനസമ്മതികൾ തമ്മിലുള്ള താരതമ്യം&quot; എന്ന് കൃതിയിൽ ജി.ഇ. ബെന്റ്ലി സൂചിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ, ആ നൂറ്റാണ്ടിൽ പലപ്പോഴും, ജോൺസൻ ഷേക്സ്പിയറിനൊപ്പം മതിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. [[ചാൾസ് രണ്ടാമൻ രാജാവ്|ചാൾസ് രണ്ടാമന്റെ]] പുനഃസ്ഥാപനകാലത്ത് ഇംഗ്ലീഷ് നാടകശാലകൾ വീണ്ടും പ്രവർത്തിക്കാൻ തുടങ്ങിയതോടെ, ഷേക്സ്പിയറുടേയും ഫ്ലെച്ചറുടേയും ജോൺസന്റേയും സൃഷ്ടികളാണ് അവയിൽ പ്രധാനമായും അവതരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നത്. 1710-ന് ശേഷം മാത്രമാണ് ഷേക്സ്പിയറുടെ കാര്യമായി പരിഷ്കരിച്ച കൃതികൾ [[നവോത്ഥാനം|നവോത്ഥാനകാലത്തെ]] അദ്ദേഹത്തിന്റെ സമകാലീനരുടെ സൃഷ്ടികളേക്കാൾ കൂടുതലായി പ്രദർശിക്കപ്പെടാൻ തുടങ്ങിയത്. പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിനുശേഷം പല നിരൂപകരും ജോൺസനെ നവോത്ഥാനകാലനാടകകൃത്തുക്കളിൽ ഷേക്സ്പിയർക്ക് മാത്രം താഴെയുള്ളവനായാണ് കണക്കാക്കുന്നത്. തന്റെ ആമുഖങ്ങളിലും, 'ടിമ്പർ' എന്ന രചനയിലും, ചിതറിക്കിടക്കുന്ന സമർപ്പണങ്ങളിലും മറ്റുമായി ജോൺസൻ തന്നെ എടുത്തുപറഞ്ഞ കാവ്യഗുണങ്ങളുടെ പേരിൽ അദ്ദേഹത്തെ വിലമതിക്കാൻ നിരൂപകർ താത്പര്യം കാട്ടുന്നു: ഭാഷയുടെ സ്വാഭാവികതയും അനുയോജ്യതയും, പരിഹാസത്തിന്റെ മൂർച്ച, കോമഡികളുടെ ഇതിവൃത്തങ്ങൾ മെനയുന്നതിൽ കാണിച്ച ശ്രദ്ധ എന്നിവയാണ് ആ ഗുണങ്ങൾ.

ചില വിമർശകർ ജോൺസന്റെ &quot;കൗശലത്തേയും കൃത്രിമത്ത്വത്തേയും&quot; ഷേക്സ്പിയറുടെ നൈസർഗ്ഗികപ്രതിഭയുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുന്നതിൽ തെറ്റൊന്നുമില്ലെന്ന് കരുതി. ഇത്തരം താരതമ്യം ഷേക്സ്പിയറെക്കുറിച്ചുള്ള തന്റെ കവിതയിൽ ജോൺസൻ തന്നെയാണ് തുടങ്ങിവച്ചതെന്നും ചൂണ്ടിക്കാണിക്കപ്പെട്ടു. രണ്ടാം ഫോളിയോയിൽ എഴുതിച്ചേർത്ത തന്റെ കവിതയിൽ ലിയോനാർഡ് ഡിഗ്ഗ്‌സ് ഈ വാദം സ്വീകരിക്കുന്നുണ്ട്. [[സാമുവൽ ബട്ട്ലർ|സാമുവൽ ബട്ട്ലരും]] ഈ നിലപാടിനെ പിന്തുണച്ചിട്ടുണ്ട്. 

പുനഃസ്ഥാപനകാലത്ത് ഷേക്സ്പിയറും ജോൺസനുമായുള്ള ഈ വ്യത്യാസത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വിശ്വാസത്തിന് വിമർശകന്മാരുടെ ഇടയിൽ ഒരുതരം പ്രാമാണികത കിട്ടി. സെയിന്റ് എവ്രെമോണ്ട് ജോൺസന്റെ കോമഡികൾ ഇംഗ്ലീഷ് നാടകങ്ങളിൽ ഏറ്റവും മേലേക്കിടയിൽ ഉള്ളവയാണെന്ന് കരുതി. ചാൾസ് ഗിൽഡൺ ജോൺസനെ ഇംഗ്ലീഷ് കോമഡിയുടെ പിതാവെന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. കുറച്ചുകൂടി മൗലികമായ വിലയിരുത്തൽ നടത്തിയത് [[ജോൺ ഡ്രൈഡൻ]] ആണ്. ഷേക്സ്പിയറെ [[ഹോമർ|ഹോമറിനോടും]] ജോൺസനെ [[വിർജിൽ|വിർജിലിനോടുമാണ്]] അദ്ദേഹം തുലനം ചെയ്തത്. ഷേക്സ്പിയറിന്റെ ബലം മൗലികമായ സർഗ്ഗശക്തിയും ജോൺസന്റേത് സംസ്കൃതമായ ശില്പവിരുതും(artifice) എന്ന് അദ്ദേഹം കരുതിയതുകൊണ്ടാണിത്. പതിനേഴാം നൂറ്റാണ്ടിൽ 'artifice' എന്നാൽ art(കല) എന്നു തന്നെയാണ് അർത്ഥമാക്കിയിരുന്നതെന്ന് പറയേണ്ടതുണ്ട്. ജോൺസൻ തന്നെ, 'artificer' എന്ന വാക്ക് കലാകാരൻ എന്ന അർത്ഥത്തിൽ ഉപയോഗിച്ചിട്ടുണ്ട്. എല്ലാ നേട്ടങ്ങൾക്കുമുള്ള കടപ്പാട് ജോൺസന് തന്റെ 'കല'യോടും ഷേക്സ്പിയർക്ക് സ്വാഭാവികമായ പ്രതിഭയോടുമാണെന്ന് ലൂയീസ് തിയോബാൾഡും അഭിപ്രായപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. &quot;എവരി മാൻ ഇൻ ഹിസ് ഹ്യൂമർ&quot; ജോൺസന് അവതരിപ്പിക്കാനായത് ഷേക്സ്പിയറുടെ ഇടപെടൽ മൂലമാണെന്ന കഥയുടെ ശ്രോതസ്സായ നാടകകൃത്ത് നിക്കോളാസ് റോയും, ജോൺസന്റെ നേട്ടങ്ങൾ പാണ്ഡിത്യത്തിൽ നിന്നുണ്ടായവയാണെന്നും അത് അദ്ദേഹത്തെ ഷേക്സ്പിയറിന്റെ നിലവാരത്തിലുള്ള ഒരു പ്രതിഭ ആക്കിയില്ലെന്നും പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. പൗരാണികകലാസങ്കല്പങ്ങളെ കൃത്യതയോടെ മനസ്സിലാക്കുകയും അവയെ സമകാലീനജീവിതസന്ദർഭങ്ങളിൽ ഫലപ്രദമായി പ്രയോഗിക്കുകയും ചെയ്ത ആദ്യത്തെ [[ഇംഗ്ലീഷ്]] [[കവി]] ജോൺസൻ ആയിരുന്നു എന്ന അഭിപ്രായസമന്വയം ക്രമേണ ഉരുത്തിരിഞ്ഞു. എന്നാൽ ജോൺസന്റെ പാണ്ഡിത്യത്തെക്കുറിച്ച് അത്ര അനുകൂലമല്ലാത്ത അഭിപ്രായങ്ങൾ പിൽക്കാലത്തും ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. 1750-ൽ എഡ്വേർഡ് യങ്ങ് പറഞ്ഞത് ജോൺസന്റെ പാണ്ഡിത്യം പ്രവർത്തിച്ചത്, [[ബൈബിൾ|ബൈബിളിലെ]] [[സാംസൺ|സാംസണിന്റെ]] ശക്തിപോലെ, തന്റെ തന്നെ നാശത്തിനുവേണ്ടി ആയിരുന്നു എന്നാണ്. ജോൺസന്റെ പാണ്ഡിത്യം അദ്ദേഹത്തിന് പരക്കെയുള്ള സ്വീകാര്യത നേടിക്കൊടുത്തില്ല എന്ന് പതിനേഴാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഇംഗ്ലീഷ് എഴുത്തുകാരിയായ [[അഫ്രാ ബെൻ|അഫ്രാ ബെന്നും]] ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയിട്ടുണ്ട്. ജോൺസനെ അവരും [[വില്യം ഷേക്സ്പിയർ|ഷേക്സ്പിയറുമായി]] പ്രതികൂലമായി താരതമ്യപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. 

     
ജോൺസന്റേയും ഷേക്സ്പിയറുടേയും ഗുണവൈരുദ്ധ്യങ്ങളുടേതായി പ്രചരിച്ചിരിക്കുന്ന ചിത്രം അതിശയോക്തി കലർന്നതാണെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ വ്യത്യസ്തനായത് [[അലക്സാണ്ടർ പോപ്പ്|അലക്സാണ്ടർ പോപ്പായിരുന്നു]] . &quot;അതിശയോക്തികളെ ആശ്രയിക്കുകയെന്നത് പക്ഷപാതികളുടെ രീതിയാണ്. പാണ്ഡിത്യത്തിൽ ജോൺസൻ മുന്നിട്ടുനിന്നിരുന്നതുകൊണ്ട്, ഷേക്സ്പിയർക്ക് പാണ്ഡിത്യമേയില്ല എന്നായി വാദം; പ്രതിഭയിലും ഭാവനയിലും ഷേക്സ്പിയർ കേമനായിരുന്നതുകൊണ്ട്, അക്കാര്യങ്ങളിൽ ജോൺസൻ ഒന്നുമായിരുന്നില്ല എന്നും പറയാൻ തുടങ്ങി&quot; എന്ന് അദ്ദേഹം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.&lt;ref&gt;Alexander Pope, ed. ''Works of Shakespeare'' (London, 1725), 1.&lt;/ref&gt; ഏതായാലും പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിലെ പൊതു ധാരണ, ജോൺസന്റേയും ഷേക്സ്പിയറുടേയും ഗുണവൈരുദ്ധ്യത്തിന്റെ, അതിശയോക്തിയുടേ പേരിൽ പോപ്പ് വിമർശിച്ച, ചിത്രത്തെ ആധാരമാക്കിയുള്ളതായിരുന്നു. 

പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ജോൺസന്റെ പ്രശസ്തിക്ക് മങ്ങലേറ്റെങ്കിലും, ജോൺസന്റെ രചനകളുടെ വായനയും വിമർശനവും തുടർന്നു. എന്നാൽ അദ്ദേഹത്തെ നിസ്സരവൽക്കരിച്ചു കാട്ടുന്ന രീതിയിലുള്ള പഠനമായിരുന്നു പൊതുവേ. 1765-ൽ ഹീന്റിച്ച് വിൽഹെം വോൺ ഗെർസ്റ്റൻബെർഗ്, പീറ്റർ വാലി സംശോധിച്ച പതിപ്പിൽ നിന്ന് ജോൺസന്റെ രചനകൾ ഭാഗികമായി ജർമ്മൻ ഭാഷയിലേക്ക് മൊഴിമാറ്റം ചെയ്തു. കാല്പനിക വിപ്ലവത്തിന് തൊട്ടുമുൻപ്, എഡ്വേർഡ് കാപ്പൽ, നാടകകവി എന്ന നിലയിൽ ജോൺസനെ നിരുപാധികം തള്ളിക്കളയുന്ന അഭിപ്രായപ്രകടനം നടത്തി. ജോൺസന് &quot;ഇംഗ്ലീഷ് കവികളുടെ ഇടയിൽ നൽകപ്പെട്ടിട്ടുള്ള സ്ഥാനത്തിന് യാതൊരർഹതയുമില്ല. വേർതിരിച്ചുകാണിക്കാവുന്ന ഒരു പ്രത്യേകതയും അദ്ദേഹത്തിനില്ല. അദ്ദേഹത്തിന്റെ രചനകളിലെ വൈവിദ്ധ്യമില്ലായ്മ പ്രതിഭയുടെ അഭാവത്തെ കാണിക്കുന്നു&quot; എന്നാണ് കാപ്പൽ അഭിപ്രായപ്പെട്ടത്.&lt;ref&gt;Quoted in Craig, D. H., ed. ''Jonson: The Critical Heritage'' (London: Routledge, 1995): 499.&lt;/ref&gt; 1770-ൽ വോൾപ്പോണും മറ്റും അവതരിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ സംഭവിച്ച വൻ പരാജയം, ജോൺസൻ പുതിയ കാലഘട്ടത്തിലെ കാഴ്ചക്കാർക്ക് രുചിക്കാത്തവിധം പഴഞ്ചനായി എന്ന ധാരണക്ക് ബലം കൊടുത്തു. കാംഡൺ പ്രഭുവിനേയും വില്യം ഗിഫോർഡിനെപ്പോലുള്ള ആരാധകരെ ഇടക്ക് ആകർഷിക്കാനായെങ്കിലും, പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനപാദമായപ്പോൾ ജോൺസൻ അരംഗത്തുനിന്ന് മിക്കവാറും അപ്രത്യക്ഷനായി.

വിമർശനത്തിലെ കാല്പനികവിപ്ലവം ജോൺസന്റെ രചനകളെ പൊതുവെ മൂല്യം കുറച്ചുകാണുന്നതിനിടയാക്കി. ഹാസ്ലിറ്റിന്റെ വിലയിരുത്തൽ ജോൺസന് ഒട്ടും അനുകൂലമായിരുന്നില്ല. [[കോളറിഡ്ജ്]] കുറേക്കൂടി ബഹുമാനപൂർവമാണെങ്കിലും, ജോൺസന്റെ രചനകളെ മനശാസ്ത്ര ദൃഷ്ടിയിൽ ആഴമില്ലാത്തവയെന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചു. &quot;അദ്ദേഹം സൂക്ഷ്മദർശിയായിരുന്നു. എന്നാൽ പുറമേ കാണുന്നതിനേയും ഇന്ദ്രിയങ്ങൾക്ക് വിഷയമായതിനേയും മാത്രമേ അദ്ദേഹം ശ്രദ്ധിച്ചുള്ളു&quot; എന്നായിരുന്നു കോളറിഡ്ജിന്റെ വിലയിരുത്തൽ. ഏതായാലും കോളറിഡ്ജ് ജോൺസന് ഷേക്സ്പിയറുടെ തൊട്ടടുത്ത് സ്ഥാനം നൽകി. മറ്റു കാല്പനികവിമർശകരുടെ നിലപാട് കൂടുതൽ പ്രതികൂലമായിരുന്നു. പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കം നവോത്ഥാനനാടകങ്ങളുടെ വീണ്ടെടുപ്പ് കാലമായിരുന്നു. അതേവരെ വിസ്മൃതനാകാതെ നിന്ന ജോൺസനേക്കാൾ വായനക്കാരെ ആകർഷിച്ചത്, ഒരർത്ഥത്തിൽ പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ 'കണ്ടുപിടിത്തങ്ങളായ', തോമസ് മിഡിൽട്ടൻ, ജോൺ ഹേവുഡ് തുടങ്ങിയവരായിരുന്നു. കാല്പനിക ലേഖകർ ഭാവനക്ക് കല്പിച്ച പ്രാധാന്യവും പാണ്ഡിത്യത്തിലൂന്നിയ കലയെ അവിശ്വസിക്കാനുള്ള അവരുടെ പ്രവണതയും ജോൺസനെക്കുറിച്ചുള്ള മതിപ്പ് കുറക്കുകയും ജോൺസനും ഷേക്സ്പിയറുമായുള്ള വ്യത്യാസങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള പരമ്പരാഗത ധാരണകൾ ഉറപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ ഈ പ്രവണത എല്ലാവരേയും ബാധിച്ചില്ല. പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ജോൺസന്റെ സംശോധകരിൽ ആദ്യത്തെയാളായിരുന്ന വില്യം ഗിഫോർഡ്, ജോൺസന്റെ ജനസമ്മതി കുറഞ്ഞുകൊണ്ടിരുന്ന ഈ കാലയളവിൽ അതിനെ നിലനിർത്താൻ ഏറെ പരിശ്രമിച്ചു. [[വിക്ടോറിയാ രാജ്ഞി|വിക്ടോറിയൻ]] യുഗത്തിൽ ജോൺസന്റെ രചനകളിൽ ഏറെ താല്പര്യം കാട്ടിയ സ്വൈൻബേൺ അദ്ദേഹത്തെക്കുറിച്ച് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു: &quot;ജോൺസൻ വളർത്തിയ പുഷ്പങ്ങൾക്ക് ഒന്നാംതരത്തിൽ പെട്ടവയുടെ ഗുണങ്ങളിൽ ഒന്നൊഴിച്ച് എല്ലാമുണ്ട്: അവയിൽ നിറവും, രൂപവും, വൈവിദ്ധ്യവും, ഉർവരതയും, ഉശിരും എല്ലാം ചേർന്നിരിക്കുന്നു. ആകെ ഇല്ലാതെയുള്ളത് സുഗന്ധമാണ്.&quot; സുഗന്ധം എന്നതുകൊണ്ട് സ്വാഭാവികത എന്നാണ് സ്വൈൻബേൺ ഉദ്ദേശിച്ചത്.&lt;ref&gt;The Swineburne Project - A Study of Ben Jonson - http://www.letrs.indiana.edu/cgi-bin/acs-idx.pl?type=section&amp;rgn=level1&amp;byte=1997021 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070222123803/http://www.letrs.indiana.edu/cgi-bin/acs-idx.pl?type=section&amp;rgn=level1&amp;byte=1997021 |date=2007-02-22 }} - ജോൺസന്റെ കവിതയിൽ ഇല്ലാത്തത് &quot;The note of apparently spontaneous, inevitable, irrepressible and impeccable music&quot; ആണെന്ന് സ്വൈൻബേൺ ഇവിടെ പറയുന്നു.&lt;/ref&gt; 

ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ജോൺസന്റെ രചനാസമുച്ചയം ആധുനിക സാഹിത്യവിമർശനത്തിന്റെ താത്പര്യങ്ങൾക്കും പദ്ധതികൾക്കും അനുസരിച്ചുള്ള വൈവിദ്ധ്യമാർന്ന വിശകലനത്തിന് വിധേയമായിട്ടുണ്ട്. ക്ലാസിസിസത്തിന്റെ ശുഷ്കമായ പാതയാണ് ജോൺസൻ പിന്തുടർന്നതെന്ന ആരോപണത്തെ, ജോൺസന്റെ നാടകങ്ങളിലെ സംഭാഷണങ്ങളിൽ പ്രകടമാകുന്ന ഭാവനാവിലാസത്തെ വിശകലനം ചെയ്തുകൊണ്ട്, [[ടി.എസ്. എലിയറ്റ്]] ഒരു ലേഖനത്തിൽ നിഷേധിക്കുന്നുണ്ട്. ജോൺസന്റ മൊത്തത്തിലുള്ള രചനാസങ്കല്പത്തെയും ഉപരിതലസ്പർശിയെന്നാരോപിക്കപ്പെട്ട സമീപനത്തെയും എലിയറ്റ് പുകഴ്ത്തി. [[മനഃശാസ്ത്രം|മനഃശാസ്ത്രപരമായ]] ആഴത്തിൽ ശ്രദ്ധകേന്ദ്രീകരിക്കാത്ത രചനകളെയെല്ലാം വിലകുറച്ചുകാണുന്നതരം കാല്പനികരീതിയോടുള്ള ആധുനികരുടെ പ്രതിക്ഷേധവുമായി ചേർന്നുപോകുന്ന നിലപാടായിരുന്നു ഇവിടെ എലിയറ്റിന്റേത്. ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മദ്ധ്യകാലത്ത് വളരെയേറെ വിമർശകന്മാരും പണ്ഡിതന്മാരും എലിയറ്റിന്റെ വഴി പിന്തുടർന്ന് ജോൺസന്റെ ഭാഷാശൈലിയുടെ വിശദമായ പഠനങ്ങൾ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. അതേസമയം, ഇ.ഇ. സ്റ്റോൾ, എം.സി. ബ്രാഡ്ബ്രൂക്ക് തുടങ്ങിയവർ [[ഒന്നാം എലിസബത്ത് രജ്ഞി|എലിസബത്തൻ]] താത്പര്യങ്ങളേയും സമ്പ്രദായങ്ങളേയും കുറിച്ചുള്ള പഠനങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടു. ജോൺസന്റെ രചന, ജീവിച്ച കാലഘത്തിന്റെ പ്രതീക്ഷകൾക്ക് ചേരും‌വിധം എങ്ങനെ വികസിച്ചുവന്നുവെന്ന് മനസ്സിലാക്കാൻ അത്തരം പഠനങ്ങൾ സഹായകമായി.

ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ പകുതിക്കുശേഷം വിമർശനത്തിലെ വീക്ഷണകോണങ്ങളുടെ എണ്ണം പെരുകിയത് ജോണ്സനെ ബാധിച്ചത് പലവിധത്തിലാണ്. ജോൺസന്റെ കലാനൈപുണ്യത്തെ സർവാത്മനാ പിന്തുണച്ച ഒരുവിഭാഗം വിമർശകരുടെ മുൻനിരയിൽ നിന്നത് ജോനാസ് ബാരിഷ് ആയിരുന്നു. അതേസമയം മറ്റുപലനാടകകൃത്തുക്കൾക്കും കിട്ടിയതിനേക്കാൾ കുറച്ചു ശ്രദ്ധയേ പുതിയ വിമർശകരിൽ നിന്ന് ജോൺസന് കിട്ടിയുള്ളു. മനോവിജ്ഞാന നിലപാടിൽ നിന്ന് വിമർശനം നടത്തിയവരെ ആകർഷിക്കാവുന്നതൊന്നും ജോൺസനിൽ ഇല്ലായിരുന്നു താനും. എന്നാൽ ജോൺസന്റെ ജീവിതകഥ തന്നെ അദ്ദേഹത്തെ സാമൂഹ്യരാഷ്ട്രീയ നിലപാടിൽ നിന്നുള്ള വിമർശനത്തിന്റെ കേന്ദ്രബിന്ദുവാക്കി. മാസ്ക്കുകൾ പോലുള്ള ജോൺസന്റെ രചനകളും ഉപരിവർഗ്ഗത്തിലുള്ളവരുമായി അദ്ദേഹത്തിനുണ്ടായിരുന്ന ബന്ധങ്ങളും അവരെക്കുറിച്ച് അദ്ദേഹം എഴുതിയ കവിതകളുമൊക്കെ സാഹിത്യസൃഷ്ടികളും രാഷ്ട്രീയാധികാരവുമായുള്ള ബന്ധത്തെക്കുറിച്ച് വിലപ്പെട്ട അറിവുകൾ നൽകാൻ പോന്നവയായിരുന്നു. ലണ്ടനിലെ വികസിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന സാഹിത്യലോകത്തിന്റെ നടുക്കുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതം പൂർണ്ണമായും ഉപഭോഗവൽക്കരിക്കപ്പെട്ട (commodified) ഒരു സാഹിത്യസംസ്കാരത്തിലേക്ക് വിരൽ ചൂണ്ടി. ആശ്രയദാതാക്കളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള സാഹിത്യസംസ്കാരത്തിന്റെ തിരോധാനത്തിനും പൊതുജപ്രീതിയെ ആശ്രയിച്ചുള്ള സംസ്കാരത്തിന്റെ ഉദയത്തിനും ഇടയിലുള്ള ഒരു യുഗസന്ധിയെ ജോൺസൻ പ്രതിനിധാനം ചെയ്തു എന്ന് വിലയിരുത്തപ്പെട്ടു.

=== കവിത ===

നാടകകൃത്ത് എന്ന നിലയിലുള്ള ജോൺസന്റെ പ്രശസ്തി ഷേക്സ്പിയറുടേതുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരുന്നതുപോലെ, ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ആരംഭകാലം മുതൽ, കവിയെന്നനിലയിലുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രശസ്തി [[ജോൺ ഡൺ|ജോൺ ഡണിന്റെ]] പ്രശസ്തിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഈ താരതമ്യത്തിൽ, രൂപഭംഗിക്കും ആശയവ്യക്തതക്കും പ്രാധാന്യം കൊടുത്ത അസംസ്കൃതകവിതയുടെ പ്രതിനിധിയായി ജോൺസനും ദുർഗ്രഹമായ സങ്കല്പങ്ങളും അവ്യക്തമായ ശൈലിയും ചേർന്ന് ആദ്ധ്യാത്മിക മാനങ്ങളുള്ള കവിതയുടെ പ്രതിനിധിയായി ജോൺ ഡണും കണക്കാക്കപ്പെട്ടു. ഈ താരതമ്യം നടത്തിയ ഹെർബെർട്ട് ഗിയേഴ്സനെപ്പോലുള്ള വിമർശകർ ജോൺ ഡണിനെ ആദ്യമായി മനസ്സിലാക്കുകയായിരുന്നതുകൊണ്ട്, താരതമ്യം ജോൺസന് അനുകൂലമായില്ല.

എന്നാൽ ജീവിച്ച കാലത്ത് ജോൺസൻ ഡണിന്റെ അത്രയുമെങ്കിലും സ്വാധീനം ഉള്ള കവിയായിരുന്നു. 1623-ൽ ചരിത്രകാരൻ എഡ്മണ്ട് ബോൾട്ടൻ ജോൺസനെ ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷയിലെ ഏറ്റവും സംസ്കൃതനും ഒന്നാം കിടയിൽ പെട്ടവനുമായി കവിയായി വിലയിരുത്തി. ആ അഭിപ്രായം പരക്കെ അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നതാണെന്നതിന് യുവകവികൾക്കിടയിൽ ജോൺസനുണ്ടായിരുന്ന സ്വാധീനം തന്നെ തെളിവാണ്. അസംസ്കൃതകവിതയുടെ പിതാവായി ജോൺസനെ കണക്കാക്കുന്നതിനുള്ള കാരണങ്ങൾ വ്യക്തമാണ്: അസംക്സൃതകവികളിൽ പലരും സ്വയം, 'ബെന്നിന്റെ' മക്കളെന്നും ബെന്നിന്റെ ഗോത്രത്തിൽ പെട്ടവരെന്നും വിശേഷിപ്പിച്ചു. ഇവരിൽ ചിലർക്കൊക്കെ ജോൺസനുമായുണ്ടായിരുന്ന ബന്ധം കവിതാസംബന്ധിയെന്നപോലെ തന്നെ സാമൂഹികവുമായിരുന്നു. കവി റോബർട്ട് ഹെറിക്ക്, ദി സൺ, ദി ഡോഗ്, ട്രിപ്പിൽ ടുണെ തുടങ്ങിയ ഭോജനാലയങ്ങളിൽ വച്ചുള്ള അവരുടെ ഒത്തുചേരലുകളെക്കുറിച്ച് പറയുന്നുണ്ട്. [[കവി]] എന്ന നിലയിൽ ജോൺസനേക്കാൾ നേട്ടങ്ങൾ കൈവരിച്ച ഹെറിക്കിനെപ്പോലുള്ളവരടക്കം അവരെല്ലാവരും പൗരാണിക കാവ്യസങ്കേതങ്ങളേയും രൂപങ്ങളേയും ഇതിവൃത്തങ്ങളേയും ആശ്രയിച്ച ജോൺസനിൽ നിന്നാണ് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ടത്. ഇംഗ്ലീഷിലെ നവക്ലാസ്സിസിസത്തിന്റെ തുടക്കം ജോൺസണിലാണെന്ന് പറയുന്നതിൽ തെറ്റില്ല.&lt;ref&gt;Victorian Web - Noclassicism, An Introduction - http://www.victorianweb.org/previctorian/nc/ncintro.html&lt;/ref&gt;

ജോൺസന്റെ കവിതകളിൽ ഏറ്റവും മെച്ചമായവ ഒരിക്കലും വിസ്മൃതിയിലായില്ല. ഇടക്കിടെ അവയുടെ ജനസമ്മതി കൂടാറുണ്ട്. 1756-ൽ പീറ്റർ വാലിയുടെ സംശോധനത്തിലെ പതിപ്പ് ഇറങ്ങിയതിനെതുടർന്ന് ജോൺസൻ കവിതകളുടെ പ്രചാരത്തിലുണ്ടായ വർദ്ധന അതിന് ഒരുദാഹരണമാണ്. [[ഇംഗ്ലീഷ്]] സാഹിത്യചരിത്രത്തിലേക്കും ജീവിച്ചകാലത്തെ രാഷ്ട്രീയ-വൈജ്ഞാനിക യഥാർത്ഥ്യങ്ങളിലേക്കും വെളിച്ചം വീശുന്ന ജോൺസന്റെ കവിതകളിൽ പണ്ഡിതലോകത്തിന് ഒരിക്കലും താല്പര്യമില്ലാതായില്ല. സാധാരണവായനക്കാർക്കിടയിൽ കവിയെന്ന നിലയിലുള്ള ജോൺസന്റെ പ്രശസ്തി അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഏതാനും കവിതകളെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു. വലിയ ദൈർഘ്യമുള്ളവയല്ലെങ്കിലും സൗന്ദര്യത്തിലും കൃത്യതയിലും അവയെ അതിശയിക്കുന്ന നവോത്ഥാനകാല കവിതകൾ വേറേയില്ല. &quot;എന്റെ കടിഞ്ഞൂൽ പുത്രനെക്കുറിച്ച്&quot;; &quot;സീലിയായ്ക്ക്&quot;; &quot;ഡ്രിങ്ക് ടു മി ഒൻലി വിത്ത് ദൈൻ ഐസ്&quot;; &quot;പെൻഹേസ്റ്റിനെക്കുറിച്ചുള്ള കവിത&quot;; &quot;സോളമൻ പാവിയുടെ ചരമഫലകം&quot; തുടങ്ങിയവ അത്തരം കവിതകളിൽ പെടുന്നു.

== ജോൺസന്റെ രചനകൾ ==

=== നാടകങ്ങൾ ===

* ''A Tale of a Tub (play)'' comedy (ca. 1596? revised? performed 1633; printed 1640)
* ''[[The Case is Altered]],'' comedy (ca. 1597-8; printed 1609), with [[Henry Porter (playwright)|Henry Porter]] and [[Anthony Munday]]?
* ''Every Man in His Humour,'' comedy (performed 1598; printed 1601)
* ''Every Man out of His Humour,'' comedy ( performed 1599; printed 1600)
* ''Cynthia's Revels'' (performed 1600; printed 1601)
* ''The Poetaster,'' comedy (performed 1601; printed 1602)
* ''Sejanus His Fall,'' tragedy (performed 1603; printed 1605)
* ''Eastward Ho,'' comedy (performed and printed 1605), a collaboration with [[John Marston]] and [[George Chapman]]
* ''Volpone,'' comedy (ca. 1605-6; printed 1607)
* ''Epicoene, or the Silent Woman,'' comedy (performed 1609; printed 1616)
* ''The Alchemist (play),'' comedy (performed 1610; printed 1612)
* ''Catiline His Conspiracy,'' tragedy (performed and printed 1611)
* ''Bartholomew Fair,'' comedy (performed Oct. 31, 1614; printed 1631)
* ''The Devil is an Ass,'' comedy (performed 1616; printed 1631)
* ''The Staple of News,'' comedy (performed Feb. 1626; printed 1631)
* ''The New Inn, or The Light Heart,'' comedy (licensed Jan. 19, 1629; printed 1631)
* ''The Magnetic Lady, or Humors Reconciled,'' comedy (licensed Oct. 12, 1632; printed 1641)
* ''The Sad Shepherd,'' pastoral (ca. 1637, printed 1641), unfinished
* ''Mortimer his Fall,'' history (printed 1641), a fragment

=== മാസ്ക്കുകൾ ===

* ''The Coronation Triumph,'' or ''The King's Entertainment'' (performed March 15, 1604; printed 1604); with [[Thomas Dekker (poet)|Thomas Dekker]]
* ''A Private Entertainment of the King and Queen on May-Day (The Penates)'' (May 1, 1604; printed 1616)
* ''The Entertainment at Althorp (The Satyr)'' (June 25, 1603; printed 1604)
* ''The Masque of Blackness'' (Jan. 6, 1605; printed 1608)
* ''Hymenaei'' (Jan. 5, 1606; printed 1606)
* ''The Entertainment of the Kings of Great Britain and Denmark (The Hours)'' (July 24, 1606; printed 1616)
* ''The Masque of Beauty'' (Jan. 10, 1608; printed 1608)
* ''The Masque of Queens'' (Feb. 2, 1609; printed 1609)
* ''The Hue and Cry after Cupid,'' or ''The Masque at Lord Haddington's Marriage'' (Feb. 9, 1608; printed ca. 1608)
* ''The Speeches at Prince Henry's Barriers,'' or ''The Lady of the Lake'' (Jan. 6, 1610; printed 1616)
* ''Oberon, the Faery Prince'' (Jan. 1, 1611; printed 1616)
* ''Love Freed from Ignorance and Folly'' (Feb. 3, 1611; printed 1616)
* ''Love Restored'' (Jan. 6, 1612; printed 1616)
* ''A Challenge at Tilt, at a Marriage'' (Dec. 27, 1613/Jan. 1, 1614; printed 1616)
* ''The Irish Masque at Court'' (Dec. 29, 1613; printed 1616)
* ''Mercury Vindicated from the Alchemists'' (Jan. 6, 1615; printed 1616)
* ''The Golden Age Restored'' (Jan. 1, 1616; printed 1616)
* ''Christmas, His Masque'' (Christmas 1616; printed 1641)
* ''The Vision of Delight'' (Jan. 6, 1617; printed 1641)
* ''Lovers Made Men,'' or ''The Masque of Lethe,'' or ''The Masque at Lord Hay's'' (Feb. 22, 1617; printed 1617)
* ''Pleasure Reconciled to Virtue'' (Jan. 6, 1618; printed 1641) The masque was a failure; Jonson revised it by placing the anti-masque first, turning it into:
* ''For the Honour of Wales'' (Feb. 17, 1618; printed 1641)
* ''News from the New World Discovered in the Moon'' (Jan. 7, 1620: printed 1641)
* ''The Entertainment at Blackfriars, or The Newcastle Entertainment'' (May 1620?; MS)
* ''Pan's Anniversary|Pan's Anniversary, or The Shepherd's Holy-Day'' (June 19, 1620?; printed 1641)
* ''The Gypsies Metamorphosed'' (Aug 3 and 5, 1621; printed 1640)
* ''The Masque of Augurs'' (Jan. 6, 1622; printed 1622)
* ''Time Vindicated to Himself and to His Honours'' (Jan. 19, 1623; printed 1623)
* ''Neptune's Triumph for the Return of Albion'' (Jan. 26, 1624; printed 1624)
* ''The Masque of Owls at Kenilworth'' (Aug. 19, 1624; printed 1641)
* ''The Fortunate Isles and Their Union'' (Jan. 9, 1625; printed 1625)
* ''Love's Triumph Through Callipolis'' (Jan. 9, 1631; printed 1631)
* ''Chloridia|Chloridia: Rites to Chloris and Her Nymphs'' (Feb. 22, 1631; printed 1631)
* ''The King's Entertainment at Welbeck in Nottinghamshire'' (May 21, 1633; printed 1641)
* ''Love's Welcome at Bolsover'' ( July 30, 1634; printed 1641)

=== മറ്റുരചനകൾ ===

* ''Epigrams'' (1612)
* ''The Forest'' (1616), including ''To Penshurst''
* ''A Discourse of Love'' (1618)
* John Barclay's ''[[Argenis]],'' translated by Jonson (1623)
* ''The Execration against Vulcan'' (1640)
* Ars Poetica,''Horace's Art of Poetry'', translated by Jonson (1640), with a commendatory verse by [[Edward Herbert, 1st Baron Herbert of Cherbury|Edward Herbert 
* ''Underwoods'' (1640)
* ''Timber, or Discoveries,'' a commonplace book.
* ''On My First Sonne'' (1616), [[elegy]]
* ''To Celia'', poem
* ''Drink to Me Only With Thine Eyes'', poem

===== കുറിപ്പ് =====
നവോത്ഥാനകാലത്തെ മറ്റ് ഇംഗ്ലീഷ് നാടകകൃത്തുക്കളുടെയെന്നപോലെ, ജോൺസന്റേയും എല്ലാ രചനകളും ലഭ്യമായിട്ടില്ല. രേഖകളിൽ നിന്ന് മനസ്സിലാകുന്നത് 1597-ലെഴുതിയ &quot;നായ്ക്കളുടെ ദ്വീപിനു&quot; പുറമേ, ഇന്ന് ലഭ്യമല്ലാത്തെ ഈ നാടകങ്ങൾ ഭാഗികമായോ മുഴുവനായോ, ജോൺസന്റെ രചനകളാണെന്നാണ്: 1602-ൽ എഴുതിയ &quot;റിച്ചാർഡ് ക്രൂക്ക്‌ബുക്ക്&quot;; 1598-ൽ പോർട്ടറും ഹെന്റി ചെറ്റിലുമായി ചേർന്ന് എഴുതിയ &quot;ചൂട് ദേഷ്യം ഉടൻ തണുക്കുന്നു&quot;; 1599-ൽ ഡെക്കറുമായി ചേർന്നെഴുതിയ &quot;പ്ലിമത്തിലെ പയ്യൻ&quot;; ചെറ്റിലും ഡെക്കറുമായി ചേർന്ന് 1599-ൽ എഴുതിയ &quot;സ്കോട്ട്ലൻഡുകാരുടെ രാജാവ് റോബർട്ട് രണ്ടാമൻ&quot;. ജോൺസന്റെ മാസ്ക്കുകൾ മറ്റ് വിനോദരചനകൾ എന്നിവയിലും പലതും ലഭ്യമല്ല. 1607-ൽ കച്ചവടക്കാരൻ ടെയ്‌ലറുടെ വീട്ടിലും, 1608-ൽ ജെയിംസ് ഒന്നാമനുവേണ്ട് സാലിസ്ബറിയുടെ വീട്ടിലും, 1609-ൽ ബ്രിട്ടൺസ് ബർസിലും നടത്തിയ വിനോദപരിപാടികൾക്കുവേണ്ടിയുള്ള രചനകളും ലഭ്യമല്ല. 

അവസാനമായി ജോൺസന്റെ രചനകളെന്ന ഉറപ്പില്ലാത്ത ചില അവകാശവാദങ്ങളുമുണ്ട്. ജോൺ ഫ്ലെച്ചറുടേയും സഹായികളുടേയും പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന &quot;നോർമൻഡിയിലെ പ്രഭ്യ് റോള്ളൊ&quot; യുടെ രചനയിൽ ജോൺസന് പങ്കുണ്ടെന്ന് വരാം. 'വിധവ' എന്ന 1652-ലെ കോമഡി ആദ്യം അച്ചടിച്ച ഫ്ലെച്ചറുടേയും തോമസ് മിഡിൽട്ടന്റേയും ജോൺസന്റേയും പേരിലാണെങ്കിലും, ജോൺസന് അതിലുള്ള പങ്കിനെക്കുറിച്ച് പണ്ഡിതന്മാർക്ക് വലിയ സംശയമാണ്. അജ്ഞാതരചനകളായ ലന്ടണിലെ ധൂർത്തൻ തുടങ്ങിയവപോലുള്ള രചനകളെ ചില ഗവേഷകർ ജോൺസനുമായി ബന്ധപ്പെടുത്താൻ ശ്രമിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും അത്തരം ശ്രമങ്ങൾക്ക് വലിയ പിന്തുണ കിട്ടിയിട്ടില്ല.

== അവലംബം ==
&lt;references/&gt;

== ജോൺസന്റെ ജീവചരിത്രങ്ങൾ ==

* Ben Jonson: His Life and Work by Rosalind Miles
* Ben Jonson: His Craft and Art by Rosalind Miles
* Ben Jonson: A Literary Life by W. David Kay
* Ben Jonson: A Life by David Riggs

== അവലംബം ==

* Bentley, G. E. Shakespeare and Jonson: Their Reputations in the Seventeenth Century Compared. Chicago: University of Chicago Press, 1945.
* Bush, Douglas. English Literature in the Earlier Seventeenth Century, 1600-1660. Oxford History of English Literature. Oxford: Clarendon Press, 1945.
* Butler, Martin. &quot;Jonson's Folio and the Politics of Patronage.&quot; Criticism 35 (1993).
* Chute, Marchette. &quot;Ben Jonson of Westminster.&quot; New York: E.P. Dutton, 1953.
* Doran, Madeline. Endeavors of Art. Madison, Wis.: University of Wisconsin Press, 1954.
* Eccles, Mark. &quot;Jonson's Marriage.&quot; Review of English Studies 12 (1936).
* Eliot, T.S. &quot;Ben Jonson.&quot; The Sacred Wood. London: Methuen, 1920.
* Jonson, Ben. Discoveries 1641, ed. G. B. Harrison. New York: Barnes &amp; Noble, 1966.
* Knights, L. C. Drama and Society in the Age of Jonson. London: Chatto and Windus, 1968.
* Logan, Terence P., and Denzell S. Smith. The New Intellectuals: A Survey and Bibliography of Recent Studies in English Renaissance Drama. Lincoln, Nebraska, University of Nebraska Press, 1975.
* MacLean, Hugh, editor. Ben Jonson and the Cavalier Poets. New York: Norton Press, 1974.
* Ceri Sullivan, The Rhetoric of Credit. Merchants in Early Modern Writing (Madison/London: Associated University Press, 2002).
* Teague, Frances. &quot;Ben Jonson and the Gunpowder Plot.&quot; Ben Jonson Journal 5 (1998), 249-52.
* Thorndike, Ashley. &quot;Ben Jonson.&quot; The Cambridge History of English and American Literature. New York: Putnam, 1907-1921.

== പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
* [http://research.uchicago.edu/highlights/item.php?id=25 Video interview with scholar David Bevington The Collected Works of Ben Jonson] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100610015317/http://research.uchicago.edu/highlights/item.php?id=25 |date=2010-06-10 }}
* [http://www.poetryfoundation.org/archive/poet.html?id=3567 Poems by Ben Jonson at PoetryFoundation.org] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070929083820/http://www.poetryfoundation.org/archive/poet.html?id=3567 |date=2007-09-29 }}
* [http://www.gutenberg.org/browse/authors/j#a1269 Works by Ben Jonson at Project Gutenberg]
* [http://hollowaypages.com/Jonson.htm Works of Ben Jonson]
* [http://www.findagrave.com/cgi-bin/fg.cgi?page=gr&amp;GRid=5942 Ben Jonson at Find-A-Grave]
* http://www.helium.com/items/917911-outpouring-fathers-grief-death{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}


[[വർഗ്ഗം:1572-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം: 1637-ൽ മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജൂൺ 11-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഓഗസ്റ്റ് 6-ന് മരിച്ചവർ]]

[[വർഗ്ഗം:ഇംഗ്ലീഷ് നാടകകൃത്തുക്കൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇംഗ്ലീഷ് കവികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇംഗ്ലീഷ് കലാകാരന്മാർ]]</text>
      <sha1>pensadrz9up7b0brjzz51kurscoo14e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ചേകനൂർ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>62154</id>
    <revision>
      <id>4680511</id>
      <parentid>4680431</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T12:23:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Muhamedmp</username>
        <id>224564</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>4680511</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4465" sha1="4gw6qgeu07jxotev75y6bl8f5khd481" xml:space="preserve">{{prettyurl|Chekanoor}}
[[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ]] എടപ്പാളിനടുത്ത് വട്ടംകുളം പഞ്ചായത്തിലെ  ഒരു ഗ്രാമമാണ് '''ചേകനൂർ'''. [[പാലക്കാട് ജില്ല|പാലക്കട് ജില്ലയോട്]] തൊട്ടുരുമ്മി രണ്ട് കുന്നുകൾക്കിടയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു കർഷക ഗ്രാമം. [[ഭാരതപ്പുഴ|ഭാരതപ്പുഴയിൽ]] നിന്നും രണ്ട് കി.മീ. തെക്കു മാറിയാണ് ഈ ഗ്രാമം. ആനക്കര, മേലഴിയം, മാണൂർ, മുതൂർ, കൊട്ടീരി എന്നിവയാണ് ചേകനൂരിന്റെ അടുത്ത പ്രദേശങ്ങൾ.

മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ വട്ടംകുളം പഞ്ചായത്തിലേ മൂന്നാം നാലാം വാർഡ് ചേർന്നാണ് അങ്ങാടി
 ചേകന്നൂർ (ലേഖന മാതൃക) ​ചേകന്നൂർ എന്നത് കേരളത്തിലെ മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ പൊന്നാനി താലൂക്കിൽ, വട്ടംകുളം ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു ഗ്രാമമാണ്. എടപ്പാളിന് സമീപത്തായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഈ പ്രദേശം സാംസ്കാരിക, ചരിത്ര പ്രാധാന്യമുള്ള മലബാർ മേഖലയുടെ ഭാഗമാണ്. ​ഭൂപ്രകൃതിയും അതിരുകളും ​ഭാരതപ്പുഴയുടെ തീരപ്രദേശങ്ങളോട് ചേർന്നുനിൽക്കുന്ന ഭൂപ്രകൃതിയാണ് ചേകന്നൂരിന്റേത്. കൃഷിയും ഗ്രാമീണ ജീവിതരീതികളും ചേർന്നുനിൽക്കുന്നതാണ് ഈ പ്രദേശത്തിന്റെ തനിമ. ​സാംസ്കാരികം, സാമൂഹിക ക്ഷേമം ​ഗ്രാമീണ കൂട്ടായ്മകൾക്കും സാമൂഹിക സേവന പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കും പ്രാധാന്യമുള്ള പ്രദേശമാണ് ചേകന്നൂർ. പ്രദേശവാസികളുടെ പങ്കാളിത്തത്തോടെ നടപ്പിലാക്കുന്ന 'വസ്ത്ര ബാങ്ക്' പോലുള്ള സന്നദ്ധ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ചേകന്നൂരിൽ കേന്ദ്രീകരിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. ​പ്രമുഖ വ്യക്തികൾ ​മാനു മുതുമുറ്റത്ത് (ചേകന്നൂർ മുഹമ്മദ് മാനു മുതുമുറ്റത്ത്): ചേകന്നൂർ സ്വദേശിയായ ഡിജിറ്റൽ ഉള്ളടക്ക സ്രഷ്ടാവും (Digital Content Creator) വ്ലോഗറും സാമൂഹിക പ്രവർത്തകനുമാണ്. പ്രാദേശിക ചരിത്രം, ഭാരതപ്പുഴ തീരത്തെ പൈതൃകം, സാമൂഹിക ബോധവൽക്കരണം എന്നിവ പ്രമേഹമാക്കി ഡിജിറ്റൽ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളിലൂടെയുള്ള പ്രവർത്തനങ്ങളിലൂടെ ശ്രദ്ധേയനാണ്. ​ &lt;ref&gt;ലിങ്ക്/വാർത്ത&lt;/ref&gt;
maanu muthumuttath വിന്റെ നാട്
(മുഹമ്മദ്) മാനു മുതുമുറ്റത്ത് പുത്തൻ പുരയിൽ ചേകനൂർ

{{മലപ്പുറം ജില്ല}}

[[വർഗ്ഗം:മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ ഗ്രാമങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>4gw6qgeu07jxotev75y6bl8f5khd481</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>സംവാദം:ലോകായതം</title>
    <ns>1</ns>
    <id>74891</id>
    <revision>
      <id>4680524</id>
      <parentid>4286523</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T14:34:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-57058-37</username>
        <id>224622</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ മറുപടി</comment>
      <origin>4680524</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2770" sha1="9ds0muk0dz8lb9pkqcrt131jq4e957u" xml:space="preserve">ഹൈന്ദവ ദർശനം അല്ലല്ലോ ഭാരതദർശനങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് ചാർവാകദർശനം. ചർച്ച വരട്ടെ...--[[ഉപയോക്താവ്:Edukeralam|Edukeralam&amp;#124;ടോട്ടോചാൻ]] 09:02, 23 ജൂലൈ 2009 (UTC)

:ഇതും ഭാരതീയ ദർശനങ്ങളിൽ പാടുന്നു എന്നാണ് പല പണ്ഡിതരിൽ നിന്നും കേട്ടിട്ടുള്ളത്. ഇത് നിരീശ്വര വാദം അല്ല, യുക്തി വാദം ആണ്. സ്വാമി വിവേകാനന്ദൻ തന്നെ ഉദാഹരണം. ശങ്കരാചാര്യരും ഇത് ശരിയാണെന്ന് സൂചിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/~2026-57058-37|~2026-57058-37]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:~2026-57058-37|talk]]) 14:34, 26 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC)

== ഹെഗൽ ==

&quot;ഹെഗലിനും കാൾ മാക്സിനും വൈരുദ്ധ്യാതമക ഭൗതികവാദം വികസിപ്പിക്കാനുള്ള പ്രചോദനം ഒരു പക്ഷേ ലോകായതമായിരുന്നിരിക്കണം&quot; എന്ന പ്രസ്താവം വസ്തുതാ വിരുദ്ധമാണ്. ഹെഗൽ തികഞ്ഞ ആശയവാദിയായിരുന്നു. ഹെഗലിൽ നിന്നും മാർക്സ് സ്വീകരിച്ച ഹെഗലിയൻ ഡയലക്ടിക്സ് മാർക്സിയൻ ചിന്താപദ്ധതിയിലെ വൈരുദ്ധ്യാത്മക ഭൗതികവാദമായിത്തീർന്നു എന്നത് ശരിതന്നെ. പക്ഷേ മാർക്സ് ഭൗതികവാദിയും ഹെഗൽ ആശയ വാദിയുുമായി തന്നെ നിലനിൽക്കുന്നു എന്ന കാര്യം മറക്കരുത്. മാർക്സിൻ്റെ ഭൗതികവാദത്തിൻ്റെ സ്വാധീനം മറ്റൊരു ജർമ്മൻ തത്ത്വചിന്തകനായ ലുദ്വിഗ് ഫൊയർബാഹിൽ നിന്നാണെന്നു വ്യക്തമാണ്. [[ഉപയോക്താവ്:DIXANAUGUSTINE|DIXANAUGUSTINE]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:DIXANAUGUSTINE|സംവാദം]]) 18:35, 21 ഡിസംബർ 2024 (UTC)</text>
      <sha1>9ds0muk0dz8lb9pkqcrt131jq4e957u</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4680525</id>
      <parentid>4680524</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T14:36:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-57058-37</username>
        <id>224622</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ മറുപടി</comment>
      <origin>4680525</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3546" sha1="eldx26eyh3ramigicxc1u324ihry4w8" xml:space="preserve">ഹൈന്ദവ ദർശനം അല്ലല്ലോ ഭാരതദർശനങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് ചാർവാകദർശനം. ചർച്ച വരട്ടെ...--[[ഉപയോക്താവ്:Edukeralam|Edukeralam&amp;#124;ടോട്ടോചാൻ]] 09:02, 23 ജൂലൈ 2009 (UTC)

:ഇതും ഭാരതീയ ദർശനങ്ങളിൽ പാടുന്നു എന്നാണ് പല പണ്ഡിതരിൽ നിന്നും കേട്ടിട്ടുള്ളത്. ഇത് നിരീശ്വര വാദം അല്ല, യുക്തി വാദം ആണ്. സ്വാമി വിവേകാനന്ദൻ തന്നെ ഉദാഹരണം. ശങ്കരാചാര്യരും ഇത് ശരിയാണെന്ന് സൂചിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/~2026-57058-37|~2026-57058-37]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:~2026-57058-37|talk]]) 14:34, 26 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC)
:ഇതും ഭാരതീയ ദർശനങ്ങളിൽ പെടുന്ന എന്നാണ് പല പണ്ഡിതരിൽ നിന്നും കേട്ടിട്ടുള്ളത്. ഇത് നിരീശ്വര വാദം അല്ല, യുക്തി വാദം ആണ്. സ്വാമി വിവേകാനന്ദൻ തന്നെ ഉദാഹരണം. ശങ്കരാചാര്യരും ഇത് ശരിയാണെന്ന് സൂചിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/~2026-57058-37|~2026-57058-37]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:~2026-57058-37|talk]]) 14:36, 26 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC)

== ഹെഗൽ ==

&quot;ഹെഗലിനും കാൾ മാക്സിനും വൈരുദ്ധ്യാതമക ഭൗതികവാദം വികസിപ്പിക്കാനുള്ള പ്രചോദനം ഒരു പക്ഷേ ലോകായതമായിരുന്നിരിക്കണം&quot; എന്ന പ്രസ്താവം വസ്തുതാ വിരുദ്ധമാണ്. ഹെഗൽ തികഞ്ഞ ആശയവാദിയായിരുന്നു. ഹെഗലിൽ നിന്നും മാർക്സ് സ്വീകരിച്ച ഹെഗലിയൻ ഡയലക്ടിക്സ് മാർക്സിയൻ ചിന്താപദ്ധതിയിലെ വൈരുദ്ധ്യാത്മക ഭൗതികവാദമായിത്തീർന്നു എന്നത് ശരിതന്നെ. പക്ഷേ മാർക്സ് ഭൗതികവാദിയും ഹെഗൽ ആശയ വാദിയുുമായി തന്നെ നിലനിൽക്കുന്നു എന്ന കാര്യം മറക്കരുത്. മാർക്സിൻ്റെ ഭൗതികവാദത്തിൻ്റെ സ്വാധീനം മറ്റൊരു ജർമ്മൻ തത്ത്വചിന്തകനായ ലുദ്വിഗ് ഫൊയർബാഹിൽ നിന്നാണെന്നു വ്യക്തമാണ്. [[ഉപയോക്താവ്:DIXANAUGUSTINE|DIXANAUGUSTINE]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:DIXANAUGUSTINE|സംവാദം]]) 18:35, 21 ഡിസംബർ 2024 (UTC)</text>
      <sha1>eldx26eyh3ramigicxc1u324ihry4w8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>പെരിഞ്ഞനം</title>
    <ns>0</ns>
    <id>75941</id>
    <revision>
      <id>4680634</id>
      <parentid>4647411</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T04:22:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amsabith</username>
        <id>208057</id>
      </contributor>
      <origin>4680634</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5953" sha1="f8dhx77jid5mviql8rousspu54oo51p" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name                    = പെരിഞ്ഞനം
| other_name              = പെരിന്നനം, പെരിങ്ങനം
| settlement_type         = ഗ്രാമം
| image_skyline           = Perinjanam_beach.jpg &lt;!-- യഥാർത്ഥ ഫയൽ നാമം ഇവിടെ നൽകുക --&gt;
| image_caption           = പെരിഞ്ഞനം കടപ്പുറം
| pushpin_map             = India Kerala
| pushpin_map_caption     = കേരളത്തിൽ പെരിഞ്ഞനത്തിന്റെ സ്ഥാനം
| coordinates             = {{coord|10|18|50|N|76|8|55|E|type:city_region:IN-KL|display=inline,title}}
| subdivision_type        = രാജ്യം
| subdivision_name        = {{flag|India}}
| subdivision_type1       = [[ഇന്ത്യയിലെ സംസ്ഥാനങ്ങളും കേന്ദ്രഭരണപ്രദേശങ്ങളും|സംസ്ഥാനം]]
| subdivision_name1       = [[കേരളം]]
| subdivision_type2       = [[കേരളത്തിലെ ജില്ലകൾ|ജില്ല]]
| subdivision_name2       = [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല|തൃശ്ശൂർ]]
| population_as_of        = 2011
| population_total        = 21,012
| demographics_type1      = ഭാഷകൾ
| demographics1_title1    = ഔദ്യോഗികം
| demographics1_info1     = [[മലയാളം]], [[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്]]
| timezone1               = [[ഇന്ത്യൻ സ്റ്റാൻഡേർഡ് സമയം|IST]]
| utc_offset1             = +5:30
| postal_code_type        = [[പിൻകോഡ്]]
| postal_code             = 680686
| area_code_type          = ടെലിഫോൺ കോഡ്
| area_code               = 0480
| registration_plate      = [[കേരളത്തിലെ വാഹന രജിസ്ട്രേഷൻ ജില്ലകളുടെ പട്ടിക|KL]]-47
| blank_name_sec1         = അടുത്തുള്ള നഗരം
| blank_info_sec1         = [[ഇരിങ്ങാലക്കുട]], [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ]]
| blank1_name_sec1        = [[ലോകസഭ|ലോകസഭാ]] മണ്ഡലം
| blank1_info_sec1        = [[ചാലക്കുടി ലോകസഭാമണ്ഡലം|ചാലക്കുടി]]
| blank2_name_sec1        = [[കേരള നിയമസഭ|നിയമസഭാ]] മണ്ഡലം
| blank2_info_sec1        = [[കൈപ്പമംഗലം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൈപ്പമംഗലം]]
| blank3_name_sec1        = [[കാലാവസ്ഥ]]
| blank3_info_sec1        = തീരദേശ കാലാവസ്ഥ ([[കോപ്പൻ കാലാവസ്ഥാ വിഭാഗീകരണം|കോപ്പൻ]])
| website                 = {{URL|www.perinjanam.com}}
}}
[[പ്രമാണം:Perinjanam_sea.jpg|thumb|പെരിഞ്ഞനം]] &lt;!-- യഥാർത്ഥ ഫയൽ നാമം ഇവിടെ നൽകുക --&gt;

ഇന്ത്യയിലെ [[കേരളം|കേരള]] സംസ്ഥാനത്തെ [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല|തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലുള്ള]] ഒരു ഗ്രാമമാണ് '''പെരിഞ്ഞനം'''.&lt;ref name=&quot;census&quot;&gt;{{cite web |title=Census of India : Villages with population 5000 &amp; above |publisher=Registrar General &amp; Census Commissioner, India |url=&lt;!-- ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിയിൽ നിന്നുള്ള യു.ആർ.എൽ. ഇവിടെ ചേർക്കുക --&gt; |access-date=10 December 2008}}&lt;/ref&gt; കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും ചെറിയ ഗ്രാമങ്ങളിലൊന്നാണിത്. ഈ തീരദേശ ഗ്രാമത്തിന് അര കിലോമീറ്റർ മാത്രമാണ് വീതിയുള്ളത്. [[ദേശീയപാത 66 (ഇന്ത്യ)|ദേശീയപാത 66]] പെരിഞ്ഞനത്തിലൂടെ കടന്നുപോകുന്നു. [[മതിലകം]], [[പടിയൂർ]], [[കൈപ്പമംഗലം]] എന്നിവയാണ് സമീപ ഗ്രാമങ്ങൾ. കിഴക്ക് [[കനോലി കനാൽ|കനോലി കനാലും]] പടിഞ്ഞാറ് [[അറബിക്കടൽ|അറബിക്കടലുമാണ്]] ഇതിന്റെ അതിരുകൾ.

== പദോല്പത്തി ==
[[കൊടുങ്ങല്ലൂർ|കൊടുങ്ങല്ലൂരിൽ]] നിന്ന് 12 കിലോമീറ്ററും [[തൃപ്രയാർ|തൃപ്രയാറിൽ]] നിന്ന് 13 കിലോമീറ്ററും മാത്രം അകലെയാണ് പെരിഞ്ഞനം.

== ജനസംഖ്യാശാസ്ത്രം ==
2011-ലെ ഇന്ത്യൻ [[2011-ലെ ഇന്ത്യൻ കാനേഷുമാരി|സെൻസസ്]] പ്രകാരം പെരിഞ്ഞനത്തിലെ ജനസംഖ്യ 21,012 ആണ്. ഇതിൽ 9,666 പുരുഷന്മാരും 11,346 സ്ത്രീകളും ഉൾപ്പെടുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Perinjanam Census Town City Population Census 2011-2026 - Kerala |website=www.census2011.co.in |url=https://www.census2011.co.in &lt;!-- പൂർണ്ണമായ യു.ആർ.എൽ. ഇവിടെ ചേർക്കുക --&gt; |access-date=11 January 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;census&quot; /&gt;

== അവലംബം ==
{{അവലംബം}}

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
* http://www.perinjanam.com

{{തൃശ്ശൂർ ജില്ല}}

[[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ ഗ്രാമങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>f8dhx77jid5mviql8rousspu54oo51p</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4680639</id>
      <parentid>4680634</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T04:34:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amsabith</username>
        <id>208057</id>
      </contributor>
      <origin>4680639</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8421" sha1="oenrm0csmo541l8tg6i2o0ttbapxkwi" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name                    = പെരിഞ്ഞനം
| other_name              = പെരിന്നനം, പെരിങ്ങനം
| settlement_type         = ഗ്രാമം
| image_skyline           = Perinjanam_beach.jpg &lt;!-- യഥാർത്ഥ ഫയൽ നാമം ഇവിടെ നൽകുക --&gt;
| image_caption           = പെരിഞ്ഞനം കടപ്പുറം
| pushpin_map             = India Kerala
| pushpin_map_caption     = കേരളത്തിൽ പെരിഞ്ഞനത്തിന്റെ സ്ഥാനം
| coordinates             = {{coord|10|18|50|N|76|8|55|E|type:city_region:IN-KL|display=inline,title}}
| subdivision_type        = രാജ്യം
| subdivision_name        = {{flag|India}}
| subdivision_type1       = [[ഇന്ത്യയിലെ സംസ്ഥാനങ്ങളും കേന്ദ്രഭരണപ്രദേശങ്ങളും|സംസ്ഥാനം]]
| subdivision_name1       = [[കേരളം]]
| subdivision_type2       = [[കേരളത്തിലെ ജില്ലകൾ|ജില്ല]]
| subdivision_name2       = [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല|തൃശ്ശൂർ]]
| population_as_of        = 2011
| population_total        = 21,012
| demographics_type1      = ഭാഷകൾ
| demographics1_title1    = ഔദ്യോഗികം
| demographics1_info1     = [[മലയാളം]], [[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്]]
| timezone1               = [[ഇന്ത്യൻ സ്റ്റാൻഡേർഡ് സമയം|IST]]
| utc_offset1             = +5:30
| postal_code_type        = [[പിൻകോഡ്]]
| postal_code             = 680686
| area_code_type          = ടെലിഫോൺ കോഡ്
| area_code               = 0480
| registration_plate      = [[കേരളത്തിലെ വാഹന രജിസ്ട്രേഷൻ ജില്ലകളുടെ പട്ടിക|KL]]-47
| blank_name_sec1         = അടുത്തുള്ള നഗരം
| blank_info_sec1         = [[ഇരിങ്ങാലക്കുട]], [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ]]
| blank1_name_sec1        = [[ലോകസഭ|ലോകസഭാ]] മണ്ഡലം
| blank1_info_sec1        = [[ചാലക്കുടി ലോകസഭാമണ്ഡലം|ചാലക്കുടി]]
| blank2_name_sec1        = [[കേരള നിയമസഭ|നിയമസഭാ]] മണ്ഡലം
| blank2_info_sec1        = [[കൈപ്പമംഗലം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൈപ്പമംഗലം]]
| blank3_name_sec1        = [[കാലാവസ്ഥ]]
| blank3_info_sec1        = തീരദേശ കാലാവസ്ഥ ([[കോപ്പൻ കാലാവസ്ഥാ വിഭാഗീകരണം|കോപ്പൻ]])
| website                 = {{URL|www.perinjanam.com}}
}}
[[പ്രമാണം:Perinjanam_sea.jpg|thumb|പെരിഞ്ഞനം]] &lt;!-- യഥാർത്ഥ ഫയൽ നാമം ഇവിടെ നൽകുക --&gt;

ഇന്ത്യയിലെ [[കേരളം|കേരള]] സംസ്ഥാനത്തെ [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല|തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലുള്ള]] ഒരു ഗ്രാമമാണ് '''പെരിഞ്ഞനം'''.&lt;ref name=&quot;census&quot;&gt;{{cite web |title=Census of India : Villages with population 5000 &amp; above |publisher=Registrar General &amp; Census Commissioner, India |url=&lt;!-- ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിയിൽ നിന്നുള്ള യു.ആർ.എൽ. ഇവിടെ ചേർക്കുക --&gt; |access-date=10 December 2008}}&lt;/ref&gt; കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും ചെറിയ ഗ്രാമങ്ങളിലൊന്നാണിത്. ഈ തീരദേശ ഗ്രാമത്തിന് അര കിലോമീറ്റർ മാത്രമാണ് വീതിയുള്ളത്. [[ദേശീയപാത 66 (ഇന്ത്യ)|ദേശീയപാത 66]] പെരിഞ്ഞനത്തിലൂടെ കടന്നുപോകുന്നു. [[മതിലകം]], [[പടിയൂർ]], [[കൈപ്പമംഗലം]] എന്നിവയാണ് സമീപ ഗ്രാമങ്ങൾ. കിഴക്ക് [[കനോലി കനാൽ|കനോലി കനാലും]] പടിഞ്ഞാറ് [[അറബിക്കടൽ|അറബിക്കടലുമാണ്]] ഇതിന്റെ അതിരുകൾ.

== സ്ഥാനം ==
[[കൊടുങ്ങല്ലൂർ|കൊടുങ്ങല്ലൂരിൽ]] നിന്ന് 12 കിലോമീറ്ററും [[തൃപ്രയാർ|തൃപ്രയാറിൽ]] നിന്ന് 13 കിലോമീറ്ററും മാത്രം അകലെയാണ് പെരിഞ്ഞനം.

== ജനസംഖ്യാശാസ്ത്രം ==
2011-ലെ ഇന്ത്യൻ [[2011-ലെ ഇന്ത്യൻ കാനേഷുമാരി|സെൻസസ്]] പ്രകാരം പെരിഞ്ഞനത്തിലെ ജനസംഖ്യ 21,012 ആണ്. ഇതിൽ 9,666 പുരുഷന്മാരും 11,346 സ്ത്രീകളും ഉൾപ്പെടുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Perinjanam Census Town City Population Census 2011-2026 - Kerala |website=www.census2011.co.in |url=https://www.census2011.co.in &lt;!-- പൂർണ്ണമായ യു.ആർ.എൽ. ഇവിടെ ചേർക്കുക --&gt; |access-date=11 January 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;census&quot; /&gt;

== പെരിഞ്ഞനോർജ്ജം പദ്ധതി ==
[[സൗരോർജ്ജം|സൗരോർജ്ജത്തെ]] അടിസ്ഥാനമാക്കി ജനപങ്കാളിത്തത്തോടെ ഊർജ്ജ സ്വയംപര്യാപ്തത കൈവരിക്കുന്നതിനായി പെരിഞ്ഞനം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് നടപ്പിലാക്കിയ ബദൽ വൈദ്യുതി ഉൽപ്പാദന-വിതരണ പദ്ധതിയാണ് '''പെരിഞ്ഞനോർജ്ജം'''. ഈ പദ്ധതിയിലൂടെ 700 കിലോവാട്ട് പുരപ്പുറ സോളാർ വൈദ്യുതി ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്ന ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യ പഞ്ചായത്തായി പെരിഞ്ഞനം മാറി. കെട്ടിടങ്ങളുടെ മേൽക്കൂരയിൽ സോളാർ പാനലുകൾ സ്ഥാപിച്ച് കുറഞ്ഞ ചിലവിൽ വൈദ്യുതി ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്ന പുരപ്പുറ സോളാർ രീതിയാണ് ഇതിൽ അവലംബിച്ചിരിക്കുന്നത്. പകൽ സമയത്തെ ഗാർഹിക ആവശ്യങ്ങൾക്കായി പുരപ്പുറ സോളാർ വൈദ്യുതി ഉപയോഗിക്കുകയും, മിച്ചം വരുന്ന വൈദ്യുതി [[കേരള സ്റ്റേറ്റ് ഇലക്ട്രിസിറ്റി ബോർഡ്|കെ.എസ്.ഇ.ബി.]] കോമൺപൂൾ ഗ്രിഡിലേക്ക് നൽകി രാത്രിയിൽ മാത്രം കെ.എസ്.ഇ.ബി. വൈദ്യുതിയെ ആശ്രയിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ഓൺ ഗ്രിഡ് രീതിയാണ് ഇവിടെ കൂടുതൽ പേരും പിന്തുടരുന്നത്.&lt;ref&gt;{{cite web |title=എന്താണ് ‘പെരിഞ്ഞനോർജ്ജം’ പദ്ധതി? |website=keraleeyammasika.com |url=https://keraleeyammasika.com/ &lt;!-- ലേഖനത്തിന്റെ പൂർണ്ണമായ യു.ആർ.എൽ. ഇവിടെ ചേർക്കുക --&gt;}}&lt;/ref&gt;

== അവലംബം ==
{{അവലംബം}}

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
* http://www.perinjanam.com

{{തൃശ്ശൂർ ജില്ല}}

[[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ ഗ്രാമങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>oenrm0csmo541l8tg6i2o0ttbapxkwi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4680645</id>
      <parentid>4680639</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T04:46:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amsabith</username>
        <id>208057</id>
      </contributor>
      <origin>4680645</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8860" sha1="ijk4x3ot81b2ufpymk2z16gfjguu5kz" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name                    = പെരിഞ്ഞനം
| other_name              = പെരിന്നനം, പെരിങ്ങനം
| settlement_type         = ഗ്രാമം
| image_skyline           = Perinjanam_beach.jpg &lt;!-- യഥാർത്ഥ ഫയൽ നാമം ഇവിടെ നൽകുക --&gt;
| image_caption           = പെരിഞ്ഞനം കടപ്പുറം
| pushpin_map             = India Kerala
| pushpin_map_caption     = കേരളത്തിൽ പെരിഞ്ഞനത്തിന്റെ സ്ഥാനം
| coordinates             = {{coord|10|18|50|N|76|8|55|E|type:city_region:IN-KL|display=inline,title}}
| subdivision_type        = രാജ്യം
| subdivision_name        = {{flag|India}}
| subdivision_type1       = [[ഇന്ത്യയിലെ സംസ്ഥാനങ്ങളും കേന്ദ്രഭരണപ്രദേശങ്ങളും|സംസ്ഥാനം]]
| subdivision_name1       = [[കേരളം]]
| subdivision_type2       = [[കേരളത്തിലെ ജില്ലകൾ|ജില്ല]]
| subdivision_name2       = [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല|തൃശ്ശൂർ]]
| population_as_of        = 2011
| population_total        = 21,012
| demographics_type1      = ഭാഷകൾ
| demographics1_title1    = ഔദ്യോഗികം
| demographics1_info1     = [[മലയാളം]], [[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്]]
| timezone1               = [[ഇന്ത്യൻ സ്റ്റാൻഡേർഡ് സമയം|IST]]
| utc_offset1             = +5:30
| postal_code_type        = [[പിൻകോഡ്]]
| postal_code             = 680686
| area_code_type          = ടെലിഫോൺ കോഡ്
| area_code               = 0480
| registration_plate      = [[കേരളത്തിലെ വാഹന രജിസ്ട്രേഷൻ ജില്ലകളുടെ പട്ടിക|KL]]-47
| blank_name_sec1         = അടുത്തുള്ള നഗരം
| blank_info_sec1         = [[ഇരിങ്ങാലക്കുട]], [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ]]
| blank1_name_sec1        = [[ലോകസഭ|ലോകസഭാ]] മണ്ഡലം
| blank1_info_sec1        = [[ചാലക്കുടി ലോകസഭാമണ്ഡലം|ചാലക്കുടി]]
| blank2_name_sec1        = [[കേരള നിയമസഭ|നിയമസഭാ]] മണ്ഡലം
| blank2_info_sec1        = [[കൈപ്പമംഗലം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൈപ്പമംഗലം]]
| blank3_name_sec1        = [[കാലാവസ്ഥ]]
| blank3_info_sec1        = തീരദേശ കാലാവസ്ഥ ([[കോപ്പൻ കാലാവസ്ഥാ വിഭാഗീകരണം|കോപ്പൻ]])
| website                 = {{URL|www.perinjanam.com}}
}}
[[പ്രമാണം:Perinjanam_sea.jpg|thumb|പെരിഞ്ഞനം]] &lt;!-- യഥാർത്ഥ ഫയൽ നാമം ഇവിടെ നൽകുക --&gt;

ഇന്ത്യയിലെ [[കേരളം|കേരള]] സംസ്ഥാനത്തെ [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല|തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലുള്ള]] ഒരു ഗ്രാമമാണ് '''പെരിഞ്ഞനം'''.&lt;ref name=&quot;census&quot;&gt;{{cite web |title=Census of India : Villages with population 5000 &amp; above |publisher=Registrar General &amp; Census Commissioner, India |url=&lt;!-- ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിയിൽ നിന്നുള്ള യു.ആർ.എൽ. ഇവിടെ ചേർക്കുക --&gt; |access-date=10 December 2008}}&lt;/ref&gt; കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും ചെറിയ ഗ്രാമങ്ങളിലൊന്നാണിത്. ഈ തീരദേശ ഗ്രാമത്തിന് അര കിലോമീറ്റർ മാത്രമാണ് വീതിയുള്ളത്. [[ദേശീയപാത 66 (ഇന്ത്യ)|ദേശീയപാത 66]] പെരിഞ്ഞനത്തിലൂടെ കടന്നുപോകുന്നു. [[മതിലകം]], [[പടിയൂർ]], [[കൈപ്പമംഗലം]] എന്നിവയാണ് സമീപ ഗ്രാമങ്ങൾ. കിഴക്ക് [[കനോലി കനാൽ|കനോലി കനാലും]] പടിഞ്ഞാറ് [[അറബിക്കടൽ|അറബിക്കടലുമാണ്]] ഇതിന്റെ അതിരുകൾ.

== സ്ഥാനം ==
[[കൊടുങ്ങല്ലൂർ|കൊടുങ്ങല്ലൂരിൽ]] നിന്ന് 12 കിലോമീറ്ററും [[തൃപ്രയാർ|തൃപ്രയാറിൽ]] നിന്ന് 13 കിലോമീറ്ററും മാത്രം അകലെയാണ് പെരിഞ്ഞനം.

== ജനസംഖ്യാശാസ്ത്രം ==
2011-ലെ ഇന്ത്യൻ [[2011-ലെ ഇന്ത്യൻ കാനേഷുമാരി|സെൻസസ്]] പ്രകാരം പെരിഞ്ഞനത്തിലെ ജനസംഖ്യ 21,012 ആണ്. ഇതിൽ 9,666 പുരുഷന്മാരും 11,346 സ്ത്രീകളും ഉൾപ്പെടുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Perinjanam Census Town City Population Census 2011-2026 - Kerala |website=www.census2011.co.in |url=https://www.census2011.co.in &lt;!-- പൂർണ്ണമായ യു.ആർ.എൽ. ഇവിടെ ചേർക്കുക --&gt; |access-date=11 January 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;census&quot; /&gt;

== പെരിഞ്ഞനോർജ്ജം പദ്ധതി ==
[[സൗരോർജ്ജം|സൗരോർജ്ജത്തെ]] അടിസ്ഥാനമാക്കി ജനപങ്കാളിത്തത്തോടെ ഊർജ്ജ സ്വയംപര്യാപ്തത കൈവരിക്കുന്നതിനായി പെരിഞ്ഞനം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് നടപ്പിലാക്കിയ ബദൽ വൈദ്യുതി ഉൽപ്പാദന-വിതരണ പദ്ധതിയാണ് '''പെരിഞ്ഞനോർജ്ജം'''. ഈ പദ്ധതിയിലൂടെ 700 കിലോവാട്ട് പുരപ്പുറ സോളാർ വൈദ്യുതി ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്ന ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യ പഞ്ചായത്തായി പെരിഞ്ഞനം മാറി. കെട്ടിടങ്ങളുടെ മേൽക്കൂരയിൽ സോളാർ പാനലുകൾ സ്ഥാപിച്ച് കുറഞ്ഞ ചിലവിൽ വൈദ്യുതി ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്ന പുരപ്പുറ സോളാർ രീതിയാണ് ഇതിൽ അവലംബിച്ചിരിക്കുന്നത്. പകൽ സമയത്തെ ഗാർഹിക ആവശ്യങ്ങൾക്കായി പുരപ്പുറ സോളാർ വൈദ്യുതി ഉപയോഗിക്കുകയും, മിച്ചം വരുന്ന വൈദ്യുതി [[കേരള സ്റ്റേറ്റ് ഇലക്ട്രിസിറ്റി ബോർഡ്|കെ.എസ്.ഇ.ബി.]] കോമൺപൂൾ ഗ്രിഡിലേക്ക് നൽകി രാത്രിയിൽ മാത്രം കെ.എസ്.ഇ.ബി. വൈദ്യുതിയെ ആശ്രയിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ഓൺ ഗ്രിഡ് രീതിയാണ് ഇവിടെ കൂടുതൽ പേരും പിന്തുടരുന്നത്.&lt;ref&gt;{{cite web |title=എന്താണ് ‘പെരിഞ്ഞനോർജ്ജം’ പദ്ധതി? |website=keraleeyammasika.com |url=https://keraleeyammasika.com/ &lt;!-- ലേഖനത്തിന്റെ പൂർണ്ണമായ യു.ആർ.എൽ. ഇവിടെ ചേർക്കുക --&gt;}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.keraleeyammasika.com/perinjanam-thrissur-kerala-panchayat-install-solar-panels-household-rooftops-cooperative-bank-subsidy-energy-management-atomic-power-plant/|title=ആണവനിലയമല്ല 'പെരിഞ്ഞനോർജ്ജ'മാണ് പരി​ഗണിക്കേണ്ടത് - Keraleeyam Web Magazine|access-date=2026-10-27|last=keraleeyam|date=2025-02-22|language=en-US}}&lt;/ref&gt;

== അവലംബം ==
{{അവലംബം}}

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
* http://www.perinjanam.com

{{തൃശ്ശൂർ ജില്ല}}

[[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ ഗ്രാമങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>ijk4x3ot81b2ufpymk2z16gfjguu5kz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4680690</id>
      <parentid>4680645</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T09:48:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amsabith</username>
        <id>208057</id>
      </contributor>
      <origin>4680690</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11738" sha1="48q87x609c0mfu815m9ucbw3x6gvyzj" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name                    = പെരിഞ്ഞനം
| other_name              = പെരിന്നനം, പെരിങ്ങനം
| settlement_type         = ഗ്രാമം
| image_skyline           = &lt;!-- ചിത്രത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ ഫയൽ നാമം ഉണ്ടെങ്കിൽ ഇവിടെ ചേർക്കുക --&gt;
| image_caption           = പെരിഞ്ഞനം കടപ്പുറം
| pushpin_map             = India Kerala
| pushpin_map_caption     = കേരളത്തിൽ പെരിഞ്ഞനത്തിന്റെ സ്ഥാനം
| coordinates             = {{coord|10|18|50|N|76|8|55|E|type:city_region:IN-KL|display=inline,title}}
| subdivision_type        = രാജ്യം
| subdivision_name        = {{flag|India}}
| subdivision_type1       = [[ഇന്ത്യയിലെ സംസ്ഥാനങ്ങളും കേന്ദ്രഭരണപ്രദേശങ്ങളും|സംസ്ഥാനം]]
| subdivision_name1       = [[കേരളം]]
| subdivision_type2       = [[കേരളത്തിലെ ജില്ലകൾ|ജില്ല]]
| subdivision_name2       = [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല|തൃശ്ശൂർ]]
| population_as_of        = 2011
| population_total        = 21,012
| demographics_type1      = ഭാഷകൾ
| demographics1_title1    = ഔദ്യോഗികം
| demographics1_info1     = [[മലയാളം]], [[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്]]
| timezone1               = [[ഇന്ത്യൻ സ്റ്റാൻഡേർഡ് സമയം|IST]]
| utc_offset1             = +5:30
| postal_code_type        = [[പിൻകോഡ്]]
| postal_code             = 680686
| area_code_type          = ടെലിഫോൺ കോഡ്
| area_code               = 0480
| registration_plate      = [[കേരളത്തിലെ വാഹന രജിസ്ട്രേഷൻ ജില്ലകളുടെ പട്ടിക|KL]]-47
| blank_name_sec1         = അടുത്തുള്ള നഗരം
| blank_info_sec1         = [[ഇരിങ്ങാലക്കുട]], [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ]]
| blank1_name_sec1        = [[ലോകസഭ|ലോകസഭാ]] മണ്ഡലം
| blank1_info_sec1        = [[ചാലക്കുടി ലോകസഭാമണ്ഡലം|ചാലക്കുടി]]
| blank2_name_sec1        = [[കേരള നിയമസഭ|നിയമസഭാ]] മണ്ഡലം
| blank2_info_sec1        = [[കൈപ്പമംഗലം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൈപ്പമംഗലം]]
| blank3_name_sec1        = [[കാലാവസ്ഥ]]
| blank3_info_sec1        = തീരദേശ കാലാവസ്ഥ ([[കോപ്പൻ കാലാവസ്ഥാ വിഭാഗീകരണം|കോപ്പൻ]])
| website                 = {{URL|www.perinjanam.com}}
}}

ഇന്ത്യയിലെ [[കേരളം|കേരള]] സംസ്ഥാനത്തെ [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല|തൃശ്ശൂർ ജില്ലയുടെ]] പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്തായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു തീരദേശ ഗ്രാമമാണ് '''പെരിഞ്ഞനം'''.&lt;ref name=&quot;census&quot;&gt;Registrar General &amp; Census Commissioner, India. &quot;Census of India : Villages with population 5000 &amp; above&quot;. ശേഖരിച്ചത്: 10 ഡിസംബർ 2008.&lt;/ref&gt; കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും ചെറിയ ഗ്രാമങ്ങളിലൊന്നായ ഇതിന് അര കിലോമീറ്റർ മാത്രമാണ് വീതിയുള്ളത്. [[ദേശീയപാത 66 (ഇന്ത്യ)|ദേശീയപാത 66]] (പഴയ എൻ.എച്ച്. 17) ഈ പ്രദേശത്തുകൂടി കടന്നുപോകുകയും പെരിഞ്ഞനത്തെ കിഴക്ക്, പടിഞ്ഞാറ് എന്നിങ്ങനെ രണ്ട് ഭാഗങ്ങളാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. [[മതിലകം]], [[പടിയൂർ]], [[കൈപ്പമംഗലം]] എന്നിവയാണ് സമീപ ഗ്രാമങ്ങൾ. കിഴക്ക് [[കനോലി കനാൽ|കനോലി കനാലും]] പടിഞ്ഞാറ് [[അറബിക്കടൽ|അറബിക്കടലുമാണ്]] ഇതിന്റെ അതിരുകൾ.

== പദോല്പത്തി ==
'പെരിയ ജ്ഞാനമുള്ളവരുടെ ദേശം' എന്നാണ് പെരിഞ്ഞനം എന്ന വാക്കിനർത്ഥം എന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.{{അവലംബം ആവശ്യമാണ്}}

== സ്ഥാനം ==
[[കൊടുങ്ങല്ലൂർ|കൊടുങ്ങല്ലൂരിൽ]] നിന്ന് 12 കിലോമീറ്ററും [[തൃപ്രയാർ|തൃപ്രയാറിൽ]] നിന്ന് 13 കിലോമീറ്ററും അകലെയാണ് പെരിഞ്ഞനം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. സംഘകാലകൃതികളിലും സന്ദേശകാവ്യങ്ങളിലും പരാമർശിച്ചിട്ടുള്ള [[തൃക്കണാമതിലകം]] ഇതിന് തൊട്ടടുത്താണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്.

== ജനസംഖ്യാശാസ്ത്രം ==
2011-ലെ ഇന്ത്യൻ [[2011-ലെ ഇന്ത്യൻ കാനേഷുമാരി|സെൻസസ്]] പ്രകാരം പെരിഞ്ഞനത്തിലെ ആകെ ജനസംഖ്യ 21,012 ആണ്. ഇതിൽ 9,666 പുരുഷന്മാരും 11,346 സ്ത്രീകളും ഉൾപ്പെടുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Perinjanam Census Town City Population Census 2011-2026 - Kerala |website=www.census2011.co.in |url=https://www.census2011.co.in |access-date=11 January 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;census&quot; /&gt; 2001-ലെ സെൻസസ് പ്രകാരം ഇവിടുത്തെ ജനസംഖ്യ 20,340 ആയിരുന്നു (9,375 പുരുഷന്മാരും 10,965 സ്ത്രീകളും).

== പെരിഞ്ഞനോർജ്ജം പദ്ധതി ==
[[സൗരോർജ്ജം|സൗരോർജ്ജത്തെ]] അടിസ്ഥാനമാക്കി ജനപങ്കാളിത്തത്തോടെ ഊർജ്ജ സ്വയംപര്യാപ്തത കൈവരിക്കുന്നതിനായി പെരിഞ്ഞനം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് നടപ്പിലാക്കിയ ബദൽ വൈദ്യുതി ഉൽപ്പാദന-വിതരണ പദ്ധതിയാണ് '''പെരിഞ്ഞനോർജ്ജം'''. ഈ പദ്ധതിയിലൂടെ 700 കിലോവാട്ട് പുരപ്പുറ സോളാർ വൈദ്യുതി ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്ന ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യ പഞ്ചായത്തായി പെരിഞ്ഞനം മാറി. പകൽ സമയത്തെ ഗാർഹിക ആവശ്യങ്ങൾക്കായി പുരപ്പുറ സോളാർ വൈദ്യുതി ഉപയോഗിക്കുകയും, മിച്ചം വരുന്ന വൈദ്യുതി [[കേരള സ്റ്റേറ്റ് ഇലക്ട്രിസിറ്റി ബോർഡ്|കെ.എസ്.ഇ.ബി.]] കോമൺപൂൾ ഗ്രിഡിലേക്ക് നൽകി രാത്രിയിൽ മാത്രം കെ.എസ്.ഇ.ബി. വൈദ്യുതിയെ ആശ്രയിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ഓൺ ഗ്രിഡ് രീതിയാണ് ഇവിടെ കൂടുതൽ പേരും പിന്തുടരുന്നത്.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.keraleeyammasika.com/perinjanam-thrissur-kerala-panchayat-install-solar-panels-household-rooftops-cooperative-bank-subsidy-energy-management-atomic-power-plant/ |title=എന്താണ് ‘പെരിഞ്ഞനോർജ്ജം’ പദ്ധതി? |website=കേരളീയം മാസിക |language=ml |access-date=2026-10-27}}&lt;/ref&gt;

== വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ ==
മാമച്ചോഹൻ സ്ഥാപിച്ച രാമൻ മെമ്മോറിയൽ വൊക്കേഷണൽ ഹയർസെക്കൻഡറി സ്കൂൾ ഇവിടെയാണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. കൂടാതെ മഹ്മൂദുൽ ബക്രിയുടെ സ്മരണാർത്ഥം സഹോദരപുത്രനായ നസ്രുദീൻ ദാരിമി സ്ഥാപിച്ച മഹ്മൂദിയ്യ ട്രസ്റ്റിന് കീഴിലുള്ള വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളും ഇവിടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്.

* മഹമ്മൂദിയ ഇംഗ്ലീഷ് സ്കൂൾ
* ആർ.എം.വി.എച്ച്.എസ്.എസ്. പെരിഞ്ഞനം
* ഗവൺമെന്റ് യു.പി. സ്കൂൾ പെരിഞ്ഞനം
* ഈസ്റ്റ് യു.പി. സ്കൂൾ പെരിഞ്ഞനം
* എസ്.എൻ. സ്മാരകം യു.പി. സ്കൂൾ
* അയ്യപ്പൻ മെമ്മോറിയൽ

=== എൽ.പി. സ്കൂളുകൾ ===
* വെസ്റ്റ് എൽ.പി. സ്കൂൾ
* സെൻട്രൽ എൽ.പി. സ്കൂൾ
* എയിഡഡ് മാപ്പിള എൽ.പി. സ്കൂൾ
* എസ്.എൻ.ജി.എം. എൽ.പി. സ്കൂൾ

== ആരാധനാലയങ്ങൾ ==
* '''പള്ളിയിൽ ഭഗവതിക്ഷേത്രം''': ഏറെ പഴക്കമുള്ള ഈ ക്ഷേത്രത്തിന് [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ ശ്രീ കുരുംബ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം|കൊടുങ്ങല്ലൂർ ശ്രീ കുരുംബ ഭഗവതിക്ഷേത്രവുമായി]] ബന്ധമുണ്ടെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. കൊടുങ്ങല്ലൂർ ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് വരുന്ന തമിഴ് ഭക്തർ പലപ്പോഴും ഈ ക്ഷേത്രവും സന്ദർശിച്ചാണ് മടങ്ങാറുള്ളത്.
* '''പെരിഞ്ഞനം പൊൻമാനിക്കുടം ജുമാ മസ്ജിദ്''': സൂഫിവര്യന്മാരായ ഉണ്ണി മുഹിയുദ്ദീൻ ബകരി, മകൻ മഹ്മൂദുൽ ബക്‌രി എന്നിവരുടെ ഖബറിടം ഈ പള്ളിയുടെ സമീപത്തായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.

== അവലംബം ==
{{അവലംബം}}

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
* http://www.perinjanam.com

{{തൃശ്ശൂർ ജില്ല}}

[[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ ഗ്രാമങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>48q87x609c0mfu815m9ucbw3x6gvyzj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Fotokannan</title>
    <ns>3</ns>
    <id>90403</id>
    <revision>
      <id>4680532</id>
      <parentid>4678017</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T15:32:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MediaWiki message delivery</username>
        <id>53155</id>
      </contributor>
      <comment>/* Wikidata weekly summary #755 */ പുതിയ ഉപവിഭാഗം</comment>
      <origin>4680532</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="374497" sha1="8sgqturkssolwzt6h0cs84q7dw4ra6m" xml:space="preserve">*[[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Fotokannan/മുൻകാല സംവാദങ്ങൾ]]
*[[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Fotokannan/മുൻകാല സംവാദങ്ങൾ 1]]

== ഫലകം പുനഃപരിശോധിക്കണം ==

താങ്കൾ [[ഇന്ത്യയിലെ തർക്ക ബാധിത മേഖലകൾ]] എന്ന താളിൽ ചേർത്ത ഫലകം ദയവായി പുനഃപരിശോധിക്കുക. ആ താളിൽ ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന വ്യക്തികളുമായി എന്താ ബന്ധം? [[ഉപയോക്താവ്:Adithyak1997|Adithyak1997]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adithyak1997|സംവാദം]]) 10:54, 27 മേയ് 2020 (UTC)

പിഴവു പറ്റിയതാണ്. ഇപ്പോ ഒഴിവാക്കിയിട്ടുണ്ടല്ലോ?--[[ഉപയോക്താവ്:Fotokannan|കണ്ണൻഷൺമുഖം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Fotokannan|സംവാദം]]) 14:37, 27 മേയ് 2020 (UTC)
== താങ്കൾക്ക് ഒരു താരകം! ==
{| style=&quot;background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align: middle; padding: 5px;&quot; | [[പ്രമാണം:Administrator Barnstar Hires.png|100px]]
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;&quot; | '''കാര്യനിർവാഹകർക്കുള്ള താരകം'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; padding: 3px;&quot; | വിക്കിപീഡിയ വികസിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള താങ്കളുടെ വിലയേറിയ സംഭാവനകൾക്കാണ് ഇത്.  താങ്കളെപ്പോലെയുള്ളവരാണ് വിക്കിപീഡിയയുടെ സമ്പത്ത്. നന്ദി. [[ഉപയോക്താവ്:Path slopu|Path slopu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Path slopu|സംവാദം]]) 06:00, 5 ഓഗസ്റ്റ് 2020 (UTC)
|}
* Thank You Pathu--[[ഉപയോക്താവ്:Fotokannan|കണ്ണൻഷൺമുഖം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Fotokannan|സംവാദം]]) 10:15, 5 ഓഗസ്റ്റ് 2020 (UTC)

==[[:വർഗ്ഗം:മലയാള പുസ്തക പ്രസാധകർ]] നീക്കം ചെയ്യാൻ നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നു==

&lt;div class=&quot;floatleft&quot; style=&quot;margin-bottom:0&quot;&gt;[[File:Ambox warning orange.svg|48px|alt=|link=]]&lt;/div&gt;'''[[:വർഗ്ഗം:മലയാള പുസ്തക പ്രസാധകർ]]''' ഒഴിവാക്കാൻ, ലയിപ്പിക്കാൻ, അഥവാ പുനഃനാമകരണം ചെയ്യാൻ നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നു. [[Wikipedia:Categorization|വർഗ്ഗീകരണ]] നയങ്ങൾക്കനുസരിച്ചാണോ ഈ നിർദ്ദേശം സൃഷ്ടിച്ചത് എന്നതറിയുവാൻ ഒരു ചർച്ച നടക്കുന്നുണ്ട്. താങ്കൾക്ക് ഈ നിർദ്ദേശത്തെക്കുറിച്ച് അഭിപ്രായം അറിയിക്കുന്നതിനായി ദയവായി [[Wikipedia:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള വർഗ്ഗങ്ങൾ|ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള വർഗ്ഗങ്ങൾ]] എന്ന താളിൽ '''[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള വർഗ്ഗങ്ങൾ#വർഗ്ഗം:മലയാള പുസ്തക പ്രസാധകർ|വർഗ്ഗത്തിന്റെ വിവരണത്തിൽ]]''' താങ്കളുടെ അഭിപ്രായം രേഖപ്പെടുത്തുക.&lt;!-- Template:Cfd-notify--&gt; നന്ദി. '''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 02:59, 22 സെപ്റ്റംബർ 2020 (UTC)
== കണ്ണന്തോടത്ത് ജനാർദ്ദനൻ നായർ ==

[[കണ്ണന്തോടത്ത് ജനാർദ്ദനൻ നായർ]] ഈ താളിലെ ജനന തീയതി ഒന്ന് പരിശോധിക്കാമോ? അതു പോലെ ശ്രീമൂലം അസംബ്ലിയാണോ പ്രജാസഭയാണോ എന്ന കാര്യത്തിലും സംശയമുണ്ട്. അസംബ്ലി എന്ന് തിരുത്തിയിട്ടുണ്ട്.--'''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 21:39, 5 നവംബർ 2020 (UTC)
::[http://klaproceedings.niyamasabha.org/pdf/TSMA-002-00014-00001.pdf ശ്രീമൂലം അസംബ്ലി] തന്നെ. ജനനത്തീയതി പരിശോധിക്കാം.--[[ഉപയോക്താവ്:Fotokannan|കണ്ണൻഷൺമുഖം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Fotokannan|സംവാദം]]) 08:38, 8 നവംബർ 2020 (UTC

== [[:വർഗ്ഗം:ഗോണ്ട് ചിത്ര കല]] ==

ഈ ചിത്രവും കലയും രണ്ടാണോ, അതോ ഒന്നോ? കുറേ കാലമായി എന്നെറിയാം, എന്തേലും ഓർമ്മവരുന്നുണ്ടോ?--&lt;small&gt;:- എന്ന് - &lt;/small&gt; [[ഉപയോക്താവ്:Manuspanicker|അരയശ്ശേരിൽ സുബ്രഹ്മണ്യപ്പണിക്കർ മനു]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Manuspanicker|&lt;span style=&quot;font-size:30px&quot;&gt;✆&lt;/span&gt;]] 11:21, 8 സെപ്റ്റംബർ 2021 (UTC)
:: ഗോണ്ട് ചിത്രകലാ ശൈലി എന്നാണ് ഉദ്ദേശിച്ചത്
--[[ഉപയോക്താവ്:Fotokannan|കണ്ണൻഷൺമുഖം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Fotokannan|സംവാദം]]) 15:27, 9 സെപ്റ്റംബർ 2021 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[:d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2023 12 18|Read the full report]]''' · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] · [[:d:User:Mohammed Abdulai (WMDE)|Mohammed Abdulai  (WMDE)]] 17:15, 18 ഡിസംബർ 2023 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&amp;oldid=25974255 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Mohammed Abdulai (WMDE)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Wikidata weekly summary #730 ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the&lt;br&gt;week leading up to 2026-05-04. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#729]].&lt;br&gt;''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;&quot;&gt;

''' Discussions '''
* New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/Chamiln17@FineWiki|Chamiln17@FineWiki]] - Task: This bot performs a read-only cache build for an academic temporal language model dataset.
* Other: [[d:Wikidata:WikiProject Ontology/Status of Ontology Classes and Properties|better tools to support constraints implied by properties like disjoint union of]]

''' Events ''' 
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** [[d:Event:WikiProjects Days 2026|WikiProjects Days 2026]] (online, June 19 to 21). A community gathering focused on making WikiProjects more useful, visible, and alive. [[d:Event talk:WikiProjects Days 2026|Propose a session]] (deadline for proposals: May 26, 2026) or register now.
** [[m:Language_Diversity_Conference/Submissions|Language Diversity Conference]] - Call for Submissions ends 15 May 2026.
** [https://diff.wikimedia.org/2026/04/29/wikidata-community-summit-2026-coscup-call-for-proposals/ Wikidata Community Summit 2026 @ COSCUP] - Call for Proposals ends May 9, 2026.
** [https://www.laguardia.edu/event/lic-photo-walking-tourwikipedia-workshop/ LIC Photo Walking Tour + Wikipedia &amp; Wikidata Workshop] - May 16, 12:30 - 16:00 EDT (UTC-4). A historical walking tour of Long Island City, New York, concluding with a Wiki-skills workshop at LaGuardia. Registration on the event link.
* Ongoing: [[d:Wikidata:Events/Coordinate_Me_2026|COORDINATE ME 2026]] - a Wikidata competition for geolocatable content has just started and ends 31 May 2026. Visit the link for details on how to participate.

''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs:
** [https://christianmahnke.de/en/post/blog-visualisation/ Visualised Blog metadata through SPARQL queries] - ChristianMahnke blog.
** [https://diff.wikimedia.org/2026/04/22/mozilla-common-voice-meets-wikidata-how-the-dagbanli-dictionary-got-audio-usage-examples/ Mozilla Common Voice Meets Wikidata (How the Dagbanli Dictionary Got Audio Usage Examples)]
** [https://diff.wikimedia.org/2026/05/03/wiki-loves-mother-tongue-2026-in-the-igbo-community/ Wiki Loves Mother Tongue 2026 in the Igbo Community]
** [https://diff.wikimedia.org/2026/05/04/eduwiki-workshop-highlights-practical-uses-of-wikimedia-commons-in-education/ EduWiki Workshop Highlights Practical Uses of Wikimedia Commons in Education]
** [https://diff.wikimedia.org/2026/05/02/recap-wiki-for-human-rights-lgbtiq-nigeria-february-and-march-training/ Recap: Wiki for Human Rights, LGBTIQ+ Nigeria, February and March Training]
** [https://diff.wikimedia.org/2026/05/01/the-new-artfeminisms-wikidata-modules-are-here/ The new Art+Feminism’s Wikidata Modules are here!]
* Videos:
** [https://www.youtube.com/watch?v=9lEyzX98BFE Panel on Wikidata and public domain in Colombia] (Spanish): on April 24th, the National Library of Colombia, The Cultural Network of the Bank of the Republic of Colombia, Wikimedia Colombia and Fundación Conector discussed about digital heritage and Wikidata, its challenges and opportunities for collaboration.
** [https://www.youtube.com/watch?v=qAnnn-Bk7Tk Wikibase - an introduction by Jason Evans] (Open Data Manager, National Library of Wales). Produced by the Wikimedian in Residence channel, University of Edinburgh.
** [https://www.youtube.com/watch?v=OV4aL2PdjIc A uMap based on Wikidata] - a use-case of Holy Wells located in Ireland, associated with female Saints, powered by Wikidata and OpenStreetMap.
** [https://www.youtube.com/watch?v=ViOkEYQLggM Wikifunctions in practice: Reusable Logic for Wikimedia] - Presentation given by Toby Hudson ([[d:User:99of9|User:99of9]]) at the Wikiconference Australia 2026.
** [https://www.youtube.com/watch?v=-qYi3xPtB8I Mentor Me! Session 3A] - This in-person and hands-on session is provided by the Wikimedia Tyap User Group, and continues in the following sessions: [https://www.youtube.com/watch?v=J4b6Y3w4_ME Mentor Me! Session 3B] and [https://www.youtube.com/watch?v=X2QM5RdJhl0 Mentor Me! Session 3C]. Led by Gwakhap D. Anthony, it will cover how to document languages with Wikidata lexemes.
* Africa Wiki Women:
** [https://www.youtube.com/watch?v=1mrF98BA1SM Linking images from Commons to Wikidata and Wikipedia] -  how images are used across the Projects with examples documenting African Women.
** [https://www.youtube.com/watch?v=fANX6mDde5A Newbies Monthly Meetup for Africa Wiki Women] - further training and introductory skills for Wikidata and how it interacts with the other Wikimedia Projects.
** [https://www.youtube.com/watch?v=yvatmrH1uhQ EditHer Africa Contest (April)] - a beginner-friendly hands-on Wikidata item creation guide and launch of the monthly contest, with a focus on African Women in Works and Leadership.

''' Tool of the week '''
* [https://openhistory.app OpenHistory] – interactive historical atlas of 21k+ Wikidata-sourced historical events, polities, and territories on a timeline+map. SPARQL-driven pipeline, MIT/CC BY-SA. ([https://github.com/kdhillon/openhistory GitHub])

''' Other Noteworthy Stuff '''
* [https://wikitrivia.tomjwatson.com/ WikiTrivia] - the webgame about putting historical events in the correct order recently got a huge update, thanks to creator Tom Watson.
* [[mw:Wikimedia_APIs/Rate_limits|Wikimedia API's / Rate limits]] - new rate limits are being added for all Wikimedia projects, to ensure sustainable use to the REST an ACTION API's. If you operate a bot and it has recently started producing an error message for producing too many API requests, please consult the linked MediaWiki page and amend your bot as needed.

''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''

&lt;!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --&gt;
* Newest General datatypes: [[:d:Property:P14387|‎meta-category for]] (&lt;nowiki&gt;topic or class of items covered by the lowest categories in this meta-category's hierarchy&lt;/nowiki&gt;)
* Newest External identifiers: [[:d:Property:P14368|KISTI article ID]], [[:d:Property:P14369|FISH Monument Types Thesaurus ID]], [[:d:Property:P14370|FISH Evidence Thesaurus ID]], [[:d:Property:P14371|Organization in cooperation with ISO ID]], [[:d:Property:P14372|ScriptSource script code]], [[:d:Property:P14373|‎ScriptSource language code]], [[:d:Property:P14374|Tube8 performer ID]], [[:d:Property:P14375|Bundestag Group Minutes ID]], [[:d:Property:P14376|Westra code]], [[:d:Property:P14377|Myrotvorets  ID]], [[:d:Property:P14378|‎Irish State Administration Database Unit ID]], [[:d:Property:P14379|Hessische Parlamentarismusgeschichte Abgeordneten-ID]], [[:d:Property:P14380|YouPorn performer ID]], [[:d:Property:P14381|‎GFMIS Agency Code]], [[:d:Property:P14382|‎Royal Australian Air Force service number]], [[:d:Property:P14383|‎Plataforma Acácia ID]], [[:d:Property:P14384|‎Observatório Terras Quilombolas ID]], [[:d:Property:P14385|BIOSOP ID]], [[:d:Property:P14386|BIOKAND ID]]
&lt;!-- END NEW PROPERTIES --&gt;
&lt;!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --&gt;
* New General datatypes property proposals to review: 
**[[:d:Wikidata:Property proposal/(found) liable of|(found) liable of]] (&lt;nowiki&gt;tort or civil wrong a person or organization was found liable of&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/DMCA takedown policy URL|DMCA takedown policy URL]] (&lt;nowiki&gt;DMCA (Digital Millennium Copyright Act) takedown policy or submitting page of this hosting site or UGC (User Generated Content) distributor&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/18 U.S.C. § 2257 policy URL|18 U.S.C. § 2257 policy URL]] (&lt;nowiki&gt;age requirement documentation URL statement of this website or company&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/monolingual text name properties|monolingual text name properties]] (&lt;nowiki&gt;(with an associated language code) name by which a subject is recorded in a database, mentioned as a contributor of a work, or is referred to in a particular context&lt;/nowiki&gt;)
* New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Gidrologicheskaya Izuchennost Code|Gidrologicheskaya Izuchennost Code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/QBWiki article ID|QBWiki article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Dijital İstanbul ID|Dijital İstanbul ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NaPTAN stop area code|NaPTAN stop area code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant Cairn d'un éditeur|Identifiant Cairn d'un éditeur]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Darwin Correspondence person ID|Darwin Correspondence person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ACM Digital Library institution ID|ACM Digital Library institution ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SensCritique person ID|SensCritique person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ National Archives of Japan Digital Archive ID| National Archives of Japan Digital Archive ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/VGs drapsoversikt ID|VGs drapsoversikt ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Semanticscience Integrated Ontology ID|Semanticscience Integrated Ontology ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Senkyo.com|Senkyo.com]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Objectif plumes author pages|Objectif plumes author pages]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Maoyan personage ID|Maoyan personage ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/critify.de publication ID|critify.de publication ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BookNotification author ID|BookNotification author ID]]
&lt;!-- END NEW PROPOSALS --&gt;

You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!

''' Did you know? '''
* Query examples: [https://w.wiki/MR9w Script style of manuscript Qur'ans]
* Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]:
** [[d:Wikidata:WikiProject_Early_Modern_Silesia|Early Modern Silesia]] 
** [[d:Wikidata:WikiProject_Tango|Tango]]
* WikiProject Highlights: WikiProject Ontology has gathered a [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/Ontology_Course/Projects_Offering_2|list of potential projects]] for the second offering of the Wikidata Ontology course, and has published a subpage to discuss the future of [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/Status_of_Ontology_Classes_and_Properties|Ontology Classes and Properties]].
* Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/unmarked_supercentenarians|Unmarked Supercentenarians]] - this list displays humans who do not have a claim ''supercentenarian (Q1200828)'' (or ''alleged supercentenarian (Q106991708)''), but the difference between their Date of Birth and Date of Death is greater than 110 years.
* [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q174284|Raiders of the Lost Ark]] - a 1981 film directed by Steven Spielberg and starring Harrison Ford, Karen Allen, and John Rhys-Davies.
* [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L2205|gje (L2205)]] - Norwegian verb (jeː) meaning &quot;to give&quot;, &quot;to perform/hold&quot;, or &quot;to diminish in strength&quot;

''' Development '''
* Mobile statement editing: We continued fixing issues uncovered in testing
* WikiProjects: We are working on adding links to the sidebar of Items to lead people to the respective WikiProjects for that Item. This way we hope to help people more easily find data modelling documentation as well as other editors interested in the same topic.

[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&amp;order=priority the tasks needing a volunteer].

''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country: 
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 13:51, 4 മേയ് 2026 (UTC)'''
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&amp;oldid=30424079 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Wikidata weekly summary #731 ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the&lt;br&gt;week leading up to 2026-05-11. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#730]].&lt;br&gt;''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;&quot;&gt;

''' Discussions '''
* New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/AAU_Research_NLP_Bot,_1|AAU Research NLP Bot 1]] - Task(s): Querying Wikidata for entities and relations and paths between them. From 1-hop until 3-hops.
* Closed request for permissions/Bot: [[d:User:MarisDreshmanisBot|MarisDreshmanisBot]] (formerly ''ReNeuralAgent Bot'') has been approved after a community intervention, see the discussion [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot#Maris_Dreshmanis_—_ReNeuralAgent|here]].

''' Events ''' 
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** '''[[d:Event:WikiProjects_Days_2026|WikiProjects Days 2026]]'''  will take place between '''19 - 21 June'''.&lt;br&gt;WikiProjects are crucial to improving data quality and onboarding newcomers to specific areas of Wikidata. This event is the place for all editors to discover WikiProjects, find ones to join, learn about their modelling practices and how to improve the content and tools of your favourite WikiProjects. '''[[d:Special:RegisterForEvent/3670|Register here]]''' to get any news or updates about this new Wikidata X Days event. The '''Call for Proposals''' is open! If you have an idea for a session, please '''[[d:Event_talk:WikiProjects_Days_2026|submit it here]]''' by '''26 May'''.
** [[d:Event:Wikidata Live Editing 122|Wikidata Live Editing]], 11 May
** [https://ai-bridges.org/2026/02/13/symposium/ AI Bridges Symposium] is taking place at ''Senate House, University of London'' across 28 and 29 May. (Free) Registration for this on-site event closes 21 May. The event will begin with introductions to Wikidata, Wikibase, connecting AI with Wikidata and follow on day 2 bringing the full ecosystem together for dialogue, debate, and collaborative action.
* Ongoing: [[d:Wikidata:Events/Coordinate_Me_2026|Coordinate Me 2026]] - edit items with a [[d:Property:P625|P625 ''(coordinate location)'']] from the focus countries and be in the running for a prize. Ends 31 May 2026.

''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs:
** [https://diff.wikimedia.org/2026/05/08/building-wikimedia-tools-in-northern-nigeria-the-arewa-techcom-hackathon/ Building Wikimedia tools in Northern Nigeria: launch of Arewa TechCom through the Arewa Wikimedia Hackathon 2026]
** [https://addshore.com/tag/wikibase-world/ Editing wikibase.world (a MediaWiki site), with Jules (an AI agent)] by Addshore.
** [https://www.linkedin.com/pulse/libraries-ai-infrastructure-african-edition-stuart-michael-edelenbos-bsage/ Libraries as AI Infrastructure: The African Edition] - reflections on overlooked African contributions to linked data and AI infrastructure, highlighting Wikibase-powered projects African Literary Metadata (ALMEDA) and Nigeria’s Semantic Name Authority Recognition (SNAR). By Stuart Michael Edelenbos
** [https://www.tabakalera.eus/en/tabakalera-has-promoted-open-access-cultural-knowledge-linking-medialab-catalogue-wikidata Tabakalera promotes open access to cultural knowledge by linking their medialab catalogue to Wikidata]
** [https://blog.stoa.org/archives/4398 The Stoa: a Review for Digital Classics - report on Linked Pasts 11 - Epigraphic Data in Wikidata, from Ontology to Practice]
** [[Diffblog:technical-tinkering-for-commonsdb-at-the-wikimedia-hackathon/|Technical tinkering for CommonsDB at the WM Hackathon]] by Ainali.
** [https://www.ezrabrand.com/p/introducing-index-historical-jewish-figures Ezra Brand - Introducing a New Index of Biblical, Talmudic, and Medieval Jewish Figures] - Wikidata helps index and categorise Jewish figures into distinct periods.
** (Deutsch) [https://arthist.net/archive/52383 ArtHist: New Art-Historical Resource on the Web] and [https://blog.tib.eu/2026/05/11/eingepraegte-geschichte-das-meistersiegel-wiki-ist-online/ TIB Blog: Embossed story – the Meistersiegel-Wiki is online] are both articles about the new ''Meistersiegel'' Wikibase instance.
* Papers: [https://journals.ub.uni-heidelberg.de/index.php/dco/issue/view/7602 Volume 12,2] of [[:d:Q130266048|Digital Classics Online]] contains many papers regarding the use Wikidata and Wikibase in the field of Classics:
** [https://doi.org/10.11588/dco.2026.12.112296 ''Hypotheseis, a Database of Named Entities Surrounding Greek Rhetorical Exercises''] by [[:d:User:Epìdosis|Camillo Carlo Pellizzari di San Girolamo]]
** [https://doi.org/10.11588/dco.2026.12.112294 ''Altinum: a Wikidata Project for Digital Epigraphy and Prosopography''] by [[:d:User:Anna Clara Maniero Azzolini|Anna Clara Maniero Azzolini]]
** [https://doi.org/10.11588/dco.2026.12.112287 ''The NIKAW Project: An Infrastructure of Texts, Entities and Language Models to Study the Circulation of Knowledge in the Ancient World''] by [[:d:User:Ake1990|Margherita Fantoli]]
* Videos:
** [https://www.youtube.com/watch?v=WGcTriZO6dA OpenDataDEx - Exploring Supreme Court Rulings in Wikidata], for The Knowledge Commons project. Try it out for yourself: [https://opendatadex.com/ Open Data Explorer]
** [https://www.youtube.com/watch?v=hGsdryuQwTI Wikidata: Introduction and Basics] - an introductory session provided by WMUG Uganda.
** (Arabic) [https://www.youtube.com/watch?v=i67lJQfGPFg Introduction to Wikidata] hosted by Michel Bakhni for the channel: ''Wikimedia group for those interested in Islamic civilization''
* Presentations:
** (Deutsch) [[c:File:Wikidata_in_Museen,_Archiven_und_Bibliotheken.pdf|Wikidata in Museums, Archives and Libraries]]
** [[c:File:Wikicite_2025_white_paper_summary.pdf|White Paper (PDF) - Wikidata Days and Wikicite (2025)]] - Open bibliographic metadata in practice, what was learned in Bern and what libraries and the community can do next.

''' Tool of the week '''
* [https://opendatadex.com/ Open Data DEx Explorer] - ''&quot;an interactive graph visualizer of semantic Open Data. Relationships are discovered heuristically and a graph structure created in real time, allowing navigation and insight into raw data without building formal ontologies.&quot;''Read more on [https://theknowledgecommons.org/ The Knowledge Commons blog], by Michelle Tomlyn.
* [https://gapmap.wiki GapMap.Wiki] - explore knowledge gaps between different language Wikipedia's. GapMap identifies Wikipedia articles that exist in many languages but missing from the target, helping editors prioritize which articles to translate or create. No AI is used, just comparing publicly available databases.

''' Other Noteworthy Stuff '''
* Mobile editors can now edit all datatypes directly in the mobile view. To help improve this new interface, Wikimedia Deutschland is looking for volunteers (especially editors from Right-to-left languages) for UX testing sessions. Participants will be compensated for their time. Sign up [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/bo2e7e2a/apply here] (greatquestion) and learn more on the project page: [[d:Wikidata:Usability and usefulness/Item editing experience/Mobile editing of statements|Mobile editing of statements]]

''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''
&lt;!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --&gt;
* Newest General datatypes: 
**[[:d:Property:P14392|‎energy density]] (&lt;nowiki&gt;amount of energy extractable from a substance (e.g. in a combustion engine) per unit of volume or of mass&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14401|‎Parental Advisory System rating]] (&lt;nowiki&gt;content rating for coin-operated video games&lt;/nowiki&gt;)
* Newest External identifierss: [[:d:Property:P14388|Cyprus company ID]], [[:d:Property:P14389|‎DBNL title ID]], [[:d:Property:P14390|ShotOnWhat film ID]], [[:d:Property:P14391|‎Shinmei database ID]], [[:d:Property:P14394|‎ColBase ID]], [[:d:Property:P14395|Lubimyczytać version/edition ID]], [[:d:Property:P14396|Files of the Reich Chancellery ID]], [[:d:Property:P14397|‎Darwin Correspondence person ID]], [[:d:Property:P14399|‎Gidrologicheskaya Izuchennost Code]], [[:d:Property:P14403|‎Brew TV movie ID]], [[:d:Property:P14404|National Archives of Japan Digital Archive ID]], [[:d:Property:P14405|PlayStation Trophies trophy ID]], [[:d:Property:P14406|Tax Identification Number (Spain)]], [[:d:Property:P14407|‎19star actor ID]]
&lt;!-- END NEW PROPERTIES --&gt;
&lt;!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --&gt;
* New General datatypes property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/concentration camp prisoner number|concentration camp prisoner number]] (&lt;nowiki&gt;registration or prisoner number assigned to a person in camps operated under Nazi persecution between 1933 and 1945&lt;/nowiki&gt;)
* New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/ID für Kulturdenkmale in Lübeck|ID für Kulturdenkmale in Lübeck]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Datenbank-ID für Kulturdenkmale in Lübeck|Datenbank-ID für Kulturdenkmale in Lübeck]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Prime Video URL ID|Prime Video URL ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Prime Video GTI|Prime Video GTI]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Portable Antiquities Scheme record ID|Portable Antiquities Scheme record ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un(e) éditeurice dans le DEF19 2.0|Identifiant d'un(e) éditeurice dans le DEF19 2.0]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Apple TV parson ID|Apple TV parson ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CINEMATODAY film ID|CINEMATODAY film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Verfassungsblog author ID|Verfassungsblog author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Blätter author ID|Blätter author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/EGAFD film ID|EGAFD film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Museum of Canadian Music artist ID|Museum of Canadian Music artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Museum of Canadian Music work ID|Museum of Canadian Music work ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BGAFD film ID|BGAFD film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Movielens ID|Movielens ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Instrumentalistinnen-Lexikon ID|Instrumentalistinnen-Lexikon ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/parliament.scot member ID|parliament.scot member ID]]
&lt;!-- END NEW PROPOSALS --&gt;

You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!

''' Did you know? '''
* Query examples:
** [[d:Wikidata:WikiProject_Space/Queries#Astronauts_members_of_space_missions|Astronauts members of Space Missions]]
** [[d:Wikidata:WikiProject_Horse_racing/Queries#All_horses|All Horses in Wikidata]]
* Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]:
** [[d:Wikidata:WikiProject_Horse racing|Project Horse Racing]] : On topics relating to horse racing.
** [[d:Wikidata:WikiProject_William_%26_Mary_Law_School_EMCO|Project William &amp; May Law School EMCO]] - to create and enhance entities for persons and corporate bodies related to the law school, for use in the library's metadata and archival work.
* WikiProject Highlights:
** [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/Part_2:_How_to_use_QuickStatements_3.0_to_upload_data_to_Wikidata_for_Govdirectory|Project GovDirectory: How to use QuickStatements 3.0 to add data to GovDir]]
** [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/Ontology_Course/Projects_Offering_2/Modelling_Dictionary_Usage_Labels_in_Wikidata|Ontology Course: Projects Offering 2]] - Modelling Dictionary Usage Labels in Wikidata, Roots and Rhythms: Modelling music as cultural heritage. 
* [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q208108|Catch Me If You Can]] - a 2002 film by Steven Spielberg starring Leonardo DiCaprio and Tom Hanks. A dramatic re-telling of the life and exploits of serial confidence man Frank Abegnale Jr., ironically the events of the film were later found to be mostly fabricated. 

''' Development '''
* Mobile statement editing: We are continuing to improve the UX and fix issues uncovered in testing
* Making WikiProjects more visible: We are working on adding links to the sidebar menu of Items to make it easier for people to find the WikiProject(s) associated with an Item, find like-minded people and learn about data modelling conventions etc in that particular area
* Query Service: The service is being hit quite heavily and the Wikidata Platform team is working on blocking scrapers and misbehaving tools
* Wikidata integration in the other Wikimedia projects: We are continuing our experiment to further reduce the amount of Wikidata changes that show up on Recent changes and Watchlist but don't actually change the article. Specifically we are looking at checking if there is any difference in the rendered article before and after the change coming from Wikidata

[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&amp;order=priority the tasks needing a volunteer].

''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory|public universities]] 
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:21, 11 മേയ് 2026 (UTC)'''
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&amp;oldid=30513889 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Wikidata weekly summary #732 ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the&lt;br&gt;week leading up to 2026-05-18. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#731]].&lt;br&gt;''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;&quot;&gt;

''' Discussions '''
* New requests for permissions/Bot:
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/PatsaBot 1|PatsaBot 1]] - '''Task/s:''' Add sitelink from [[Special:PrefixIndex/Template:Taxonomy/|Template:Taxonomy/*]] on thwiki to same entry from enwiki and update Thai description from generic template format to &quot;แม่แบบอนุกรมวิธาน&quot; (taxonomy template).
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/MarisDreshmanisBot 2|MarisDreshmanisBot 2]] - '''Task/s:''' Create occupation Q-items and add native-language labels on existing occupation Q-items from 33 state-issued national occupation classifiers (165 national registries, 154 countries, ~30,000 new Q-items, ~120,000 native labels across 53 languages).
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/ias-kbase|ias-kbase]] - '''Task/s:''' Read-only bulk entity lookups for an internal knowledge graph project. Fetches labels, claims, and sitelinks from Wikidata and intro-paragraph extracts from English Wikipedia. No writes.

''' Events ''' 
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** Reminder: Propose a session for [[d:Event:WikiProjects_Days_2026|WikiProject Days 2026]]. Your proposal can be just one or two sentences. Suggestions include topics on how to use WikiProjects to connect with others and improve data modelling, how to revive a neglected WikiProject, and what makes a good WikiProject. [[d:Event talk:WikiProjects Days 2026|Propose a session now]]. Deadline Sunday May 24.
** Wikimedia Indonesia is hosting the [[:c:Commons:Kompetisi Penyajian Data|2026 Data Visualization Competition]] from 10th to 31st May 2026. We welcome visualization and essay submissions from Indonesian participants on various topics ranging from Indonesian history to biological diversity.
** [[d:Event:Swedish online editathon 300|The three-hundred online Wikidata meetup in Swedish]], May 24
** [https://www.gw.uni-hamburg.de/ueber-die-fakultaet/digital-humanities/dh-lab/veranstaltungen/26-05-27-hands-on-wiki.html Wikidata: An Open Knowledge Graph for Research and Beyond], a workshop on-site at the Digital Humanities Lab (C2003), University Hamburg, 27 May, 14:15 – 15:45 CEST. Registration (via link).

''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs: [https://forum.mapillary.com/t/easy-way-to-add-imagery-to-wikipedia-and-wikidata-items-with-wikishootme-and-mapillary/10375 Easy way to add images to Wikipedia &amp; Wikidata items, with WikiShootMe and Mapillary]
* Papers:
** [https://www.jlis.it/index.php/jlis/article/view/698 ''Wikidata and authority files: reconciliation and cooperation procedures''] by [[:d:User:Epìdosis|Camillo Carlo Pellizzari di San Girolamo]]: an overview of the interactions between Wikidata and library authority files and of the usage of Wikibase by library authority files up to July 2025
** [https://www.jlis.it/index.php/jlis/article/view/675 ''Institutional practices in gender recording: an analysis of National Libraries''] by Novaes de Mendonça, and Ana Carolina Simionato Arakaki: contains references to Wikidata and its interconnection with library authority files
** [https://www.aidainformazioni.it/index.php/aidainformazioni/article/view/350 ''Modellizzazione delle conoscenze: Thesaurus Nuovo soggettario e Wikidata, due strumenti a confronto''] by [[:d:User:Elena Cencetti|Elena Cencetti]], Camillo Carlo Pellizzari di San Girolamo and [[:d:User:Elisabetta Viti2|Elisabetta Viti]] (in Italian): a detailed comparison of Wikidata and the [[:d:Q16583225|Nuovo soggettario Thesaurus]] as knowledge organization systems, with a case study regarding the reconciliation with Wikidata of a group of terms of the Nuovo soggettario Thesaurus regarding photography
* Videos:
** [https://www.youtube.com/watch?v=fubhBJGz6YQ Curating shared knowledge about artifacts on Wikidata] with Till Grallert, it explores how the Jarāʾid project used Wikidata to build a multilingual, open knowledge graph of pre-1930 Arabic periodicals.
** [https://www.youtube.com/watch?v=H_oAlLw5CHs LIVE Wikidata editing #122] with User:Ainali and User:Abbe98 do some live editing on Wikidata (in English), and discuss the thought process of what they are doing and why they do it.
** [https://www.youtube.com/watch?v=rIoQFWGDb90 Every Major Oil and Gas Pipeline in History Mapped] - a visualisation utilising Wikidata, OpenStreetmap, Wikipedia and Global Energy Monitor.
*Presentations
**[[c:File:Reseau_LGBTQI_2026_-_John_SAMUEL.pdf|La fabrique collective des histoires queer dans les communs numériques]]. Presentation by [[User:Jsamwrites|John Samuel]] and panel, 2e Rencontres du Reseau Jeune Recherche LGBTQI+, Université Lyon 1, 12 May 2026

''' Tool of the week '''
*[https://prop-explorer.toolforge.org/ Wikidata Property Explorer] is a tool by user Steven Liu. The tool is used for exploring Wikidata properties
* [https://securitybaseline.eu securitybaseline] use Wikidata to get the domain names for institutions

''' Other Noteworthy Stuff '''
* [https://maproulette.org/browse/challenges/55009 MapRoulette Challenge (Chile)]: Improve heritage-related items around Santiago, Chile, linking them to Wikidata and OpenStreetMap.
* The Wikidata Platform team has published its [[D:Wikidata:SPARQL_query_service/WDQS_backend_update/Backend_Replacement|backend replacement recommendation]] and accompanying [[wikitech:Wikidata_Query_Service/WDQS_Architecture_re-design|technical architecture]] for the migration of the Wikidata Query Service (WDQS) away from Blazegraph. Feedback is invited until May 25th 2026, especially on potential gaps and impacts on advanced use cases. Wikidata community members and WDQS users are also encouraged to help identify high-impact tools and workflows that may need attention on [[D:Wikidata:SPARQL_query_service/WDQS_backend_update/High-Impact_Use_Cases|this page]]. Feedback can be shared on the [[D:Wikidata_talk:SPARQL_query_service/WDQS_backend_update|Migration talk page]] or during the [[D:Wikidata:Blazegraph_Migration_Office_Hours|next office hour]]. See the [[D:Wikidata:Wikidata_Platform_team/Newsletter|WDP team newsletter]] for more details

''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''

&lt;!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --&gt;
* Newest General datatypes:
**[[:d:Property:P14408|contains cadastral area]] (&lt;nowiki&gt;cadastral area that is wholly or partly contained by a municipality&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14413|algebraic closure]] (&lt;nowiki&gt;‎algebraic closure of the field&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14414|real closure]] (&lt;nowiki&gt;real closure of the formally real field&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14415|eusocial caste]] (&lt;nowiki&gt;specialized type of an eusocial animal&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14416|Wikimedia Commons content descriptor]] (&lt;nowiki&gt;Wikimedia Commons content descriptor which applies to this media file&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14424|‎time expansion]] (&lt;nowiki&gt;factor by which a recording's duration has been extended or compressed relative to the original real-time event, without pitch correction.&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14425|‎SELL rating]] (&lt;nowiki&gt;French video game content rating (1999–2003)&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14427|age requirement documentation URL]] (&lt;nowiki&gt;URL for a website's statement of compliance with U.S. legal record-keeping requirements related to visual depictions of actual sexually explicit conduct&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14430|maximum vehicle length]] (&lt;nowiki&gt;maximum authorized length for vehicles (especially heavy goods vehicles) on a bridge, tunnel or road segment&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14431|maximum vehicle width]] (&lt;nowiki&gt;maximum authorized width for vehicles (especially heavy goods vehicles) on a bridge, tunnel or road segment&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14432|maximum vehicle weight]] (&lt;nowiki&gt;maximum authorized weight (tonnage / gross vehicle weight) for vehicles (especially heavy goods vehicles) on a bridge, tunnel or road segment (load limit)&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14433|maximum vehicle height]] (&lt;nowiki&gt;maximum authorized height for vehicles (especially heavy goods vehicles) on a bridge, tunnel or road segment (regulatory limit from signage)&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14434|‎independent of theory]] (&lt;nowiki&gt;theory that proves neither this proposition nor its negation&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14453|‎gender-neutral form of label]] (&lt;nowiki&gt;form of name or title with no assumption of gender&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14457|subject named as (monolingual text)]] (&lt;nowiki&gt;with an associated language code) name by which a subject is recorded in a database, mentioned as a contributor of a work, or is referred to in a particular context&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14458|alternative name (monolingual text)]] (&lt;nowiki&gt;with an associated language code) qualifier for alternative name(s), given for a subject in a database entry, or preserved in references (even these are no longer the preferred name&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14460|‎CWSAC classification]] (&lt;nowiki&gt;Level of military significance for American Civil War battles as defined by the 1993 Civil War Sites Advisory Commission (CWSAC) report.&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14465|DMCA takedown policy URL]] (&lt;nowiki&gt;DMCA (Digital Millennium Copyright Act) takedown policy or submitting page of this hosting site or UGC (User Generated Content) distributor&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14469|election result map]] (&lt;nowiki&gt;map that displays the result of this election&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14471|‎paid-up capital]] (&lt;nowiki&gt;portion of a company’s issued share capital that has been paid by shareholders&lt;/nowiki&gt;)
*Newest External identifiers: [[:d:Property:P14407|‎19star actor ID]], [[:d:Property:P14409|ACM Digital Library institution ID]], [[:d:Property:P14410|Stockholm public transport stop ID]], [[:d:Property:P14411|Go2Senkyo.com politician ID]], [[:d:Property:P14412|SensCritique person ID]], [[:d:Property:P14417|Census of Italian Architecture since 1945]], [[:d:Property:P14418|CINEFOX film ID]], [[:d:Property:P14419|‎CINEFOX person ID]], [[:d:Property:P14420|Cultural heritage Database-ID in Lübeck]], [[:d:Property:P14422|Dijital İstanbul cultural property ID]], [[:d:Property:P14423|VG homicide ID]], [[:d:Property:P14426|Portable Antiquities Scheme record ID]], [[:d:Property:P14428|‎EGAFD film ID]], [[:d:Property:P14429|Cairn.info publisher ID]], [[:d:Property:P14435|‎BGAFD film ID]], [[:d:Property:P14436|‎Apple TV person ID]], [[:d:Property:P14437|Blätter author ID]], [[:d:Property:P14438|‎critify.de publication ID]], [[:d:Property:P14439|Semanticscience Integrated Ontology ID]], [[:d:Property:P14440|Prime Video ID]], [[:d:Property:P14442|Objectif plumes author ID]], [[:d:Property:P14443|‎Museum of Canadian Music artist ID]], [[:d:Property:P14444|‎Museum of Canadian Music work ID]], [[:d:Property:P14445|Lübeck Culturul heritage ID]], [[:d:Property:P14446|Rhineland-Palatinate Cultural heritage ID]], [[:d:Property:P14447|DEF19 2.0 publisher ID]], [[:d:Property:P14449|MovieLens movie ID]], [[:d:Property:P14450|Verfassungsblog author ID]], [[:d:Property:P14451|QueenBallers player ID]], [[:d:Property:P14452|NaPTAN stop area code]], [[:d:Property:P14459|CycleBase cyclist ID (new)]], [[:d:Property:P14461|‎Book Notification author ID]], [[:d:Property:P14462|‎Prime Video GTI]], [[:d:Property:P14463|‎parliament.scot member ID]], [[:d:Property:P14464|Instrumentalistinnen-Lexikon ID]], [[:d:Property:P14468|Goodreads genre ID]], [[:d:Property:P14470|‎Giant Bomb Wiki ID]]
&lt;!-- END NEW PROPERTIES --&gt;
&lt;!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --&gt;
* New General datatypes property proposals to reviews: 
**[[:d:Wikidata:Property proposal/contributed to narrative universe|contributed to narrative universe]] (&lt;nowiki&gt;''(no English description proposed yet)''&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Grokipedia page title|Grokipedia page title]] (&lt;nowiki&gt;page title used in a Grokipedia article URL&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/especially|especially]] (&lt;nowiki&gt;qualifier for statements to refine a value that applies more generally, but applies especially to a more specific value; a more specific qualifier than &quot;including&quot; (P1012)&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Common Vulnerability Scoring System score|Common Vulnerability Scoring System score]] (&lt;nowiki&gt;Common Vulnerability Scoring System (CVSS) score&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Depicts taxon|Depicts taxon]] (&lt;nowiki&gt;depicts taxon&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Still taken from the film|Still taken from the film]] (&lt;nowiki&gt;Still taken from the film&lt;/nowiki&gt;)
* New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/StaphBase ID|StaphBase ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Geohashing wiki page|Geohashing wiki page]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant d'un fonds au catalogue collectif de France|identifiant d'un fonds au catalogue collectif de France]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Oireachtas bill ID|Oireachtas bill ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Defense Technical Information Center Accession Number|Defense Technical Information Center Accession Number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/European System of Accounts ID (Germany)|European System of Accounts ID (Germany)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un éditeur sur OpenEdition|Identifiant d'un éditeur sur OpenEdition]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Natalie ID|Natalie ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AV CHANNEL actress ID|AV CHANNEL actress ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Mineral Resources Data System deposit ID|Mineral Resources Data System deposit ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Wikimedia Phabricator project|Wikimedia Phabricator project]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AWA artist ID|AWA artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Rakuten Music artist|Rakuten Music artist]], [[:d:Wikidata:Property proposal/recochoku artist ID|recochoku artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant AnnuSéries d'une série télévisée|identifiant AnnuSéries d'une série télévisée]]
&lt;!-- END NEW PROPOSALS --&gt;

You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!

''' Did you know? '''
* Query examples: [https://w.wiki/NadJ Library of Congress occupations by Label and Lccn no.] ([https://www.wikidata.org/w/index.php?title=Wikidata:Request_a_query&amp;oldid=2492426393#Getting_'Subject_named_as'_qualifier source])
* WikiProject Highlights:
** [[d:Wikidata:WikiProject_Malaysia/Activity/Datathon/Wiki_x_K-pop_2026:_Datathon|Project Malaysia / Wiki x K-pop 2026 Datathon]]
** [[d:Wikidata:WikiProject_Occupations/Roadmap|Project Occupations / Roadmap]]
** [[d:Wikidata:WikiProject_LD4_Wikidata_Affinity_Group/Project_Series/SummerCoworking|Project LD4 Wikidata Affinity Group / SummerCoworking]]
* Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/children_of_dead_mothers|Children born after  Mothers death date]]

''' Development '''
* Tighter connection of the Wikibase Ecosystem: We've been working on making it possible to use Wikidata Items (and later from other Wikibase instances) as values in statements on other Wikibase instances. You can now try it out on a demo system or set up your own test instance to give it a try. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikibaseug@lists.wikimedia.org/thread/D4RA5JQAJ5MUUDIVHGELWWE7OSSWXV5B/ More details in the announcement].
* Wikidata integration in the Wikimedia projects: We are continuing the work on showing less irrelevant changes on recent changes and watchlist on Wikipedia and co by trying to determine if an edit from Wikidata actually changed the rendered article or not
* Mobile statement editing:
** We worked on reducing the load for users with limited data
** We are continuing to fix issues uncovered in testing
* Making Wikiprojects more visible: We are getting ready for testing of the prototype. We'll be adding links to the respective Wikirojects on Item pages in the tools menu to make it easier for people to find the corresponding Wikiprojects. This is based on statements already on the Item such as specific external IDs.

[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&amp;order=priority the tasks needing a volunteer].

''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country: 
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:03, 18 മേയ് 2026 (UTC)'''
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&amp;oldid=30539411 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[:m:Wikimedians of Kerala/Newsletter/April 2026|Wikimedians of Kerala - April 2026 Newsletter]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;&quot;&gt;
&lt;small&gt;This is the Wikimedians of Kerala UG's 27&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; newsletter.&lt;/small&gt;
&lt;br&gt;
[[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]&lt;/div&gt;

;User group news
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;

* On 25&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; April 2026, we held our [[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/April 2026|April 2026 Monthly Meetup]] from 7:30 pm to 8:30 pm IST. The agenda for the meeting was shared and everyone was welcomed. A total of 6 community members participated in the meeting and discussions.
** [[User:Ranjithsiji|Ranjithsiji]] and [[User:Adithyak1997|Adithyak]] shared updates from the [[m:Event:Wikisource Summit 2026|Wikisource Summit 2026]], which was organized at Calicut University. Participants from Malayalam, Tamil and Tulu community members also attended the two-day event.
** [[User:Gnoeee|Jinoy]] shared updates about the [[m:Event:Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026 in India|Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026]] campaign organized in collaboration with the Embassy of Ukraine in New Delhi and communities in India. 47 people joined and contributed during the campaign period in India
** Ranjithsiji and [[User:Sree1959|Sreekrishnan]] shared the updates about the ongoing Malayalam Wikivoyage activities and improvements. Discussed the need for further enhancements and issues.
** [[User:Athulvis|Athul]] shared the updates about closure of [[m:Community Resources and Partnerships/India Rapid Project/Wikimedians of Kerala Anniversary Programme/Final Report|Wikimedians of Kerala Anniversary Programme]] and submission of final report.
** Ranjithsiji shared the Wikivoyage Day plan announced by [[User:Sree1959|Sreekrishnan]]. Plans to organize activities were discussed.
** [[User:Vijayanrajapuram|Vijayanrajapuram]] shared plans to create school related pages on Wikipedia. Athul and Ranjith shared their thoughs on doing follow up activies.
** Jinoy and Athul shared the updates about the [[m:WikiConference India 2026|WikiConference India 2026]] which is going to happen in Kochi. Around 400+ applications have been received for scholarships and the team is currently reviewing the applications.
*** For those who missed applying for the scholarship the self funded registration will be opened.
** Ranjithsiji shared updates about the [[m:Wiki Loves Theyyam 2026|Wiki Loves Theyyam 2026]] which started on March 17 and will end on May 17.
** Jinoy shared and invited the community members to share the stories, community highlights and activities from across South Asia to [[m:South Asia/Newsletter|WikiDhara - The echoes from South Asia]]. ''([[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/April 2026|read more...]])''
&lt;/div&gt;

&lt;hr&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
This message was sent with 14:44, 24 മേയ് 2026 (UTC) by [[:m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[:m:User_talk:Gnoeee|talk]]) [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]]
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&amp;oldid=30188373 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Wikidata weekly summary #733 ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the&lt;br&gt;week leading up to 2026-05-25. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#732]].&lt;br&gt;''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;&quot;&gt;

''' Discussions '''
* New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/Skolkoll-bot 1|Skolkoll-bot 1]] - '''Task(s)''': Adding Skolverket identifiers and source URLs to Swedish school items

''' Events ''' 
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: Wikicafé May Edition: ''De Wikidata à Wikipédia abstraite : promesses et illusions du savoir structuré (From Wikidata to Abstract Wikipedia: Promises and Illusions of Structured Knowledge)'', Presentation by [[User:Jsamwrites|Jsamwrites]],  [https://zonestamp.toolforge.org/1779793200 May 26, 2026 at 13:00]  [https://fr.wikipedia.org/wiki/Projet:Wikifier_la_science/WikiCaf%C3%A9s video link], organized by [[User:DMontagne en résidence|DMontagne en résidence]].

''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Papers: [[:d:User:Anna Clara Maniero Azzolini|Anna Clara Maniero Azzolini]], [[:d:User:Pietro Ortimini|Pietro Ortimini]], and [[:d:User:Epìdosis|Camillo Carlo Pellizzari di San Girolamo]], [https://www.saeg-papers.it/ultimo-fascicolo#h.6zzzvpg7mcw2 ''Wikibase and Wikidata for Greek and Latin Epigraphy: Modelling, Analysing, and Making Reusable Linked Open Data'']
* Videos: [[:d:User:Digitalphilologist|Monica Berti]] and Camillo Carlo Pellizzari di San Girolamo, [https://github.com/SunoikisisDC/SunoikisisDC-2025-2026/wiki/Summer-2026-Session-5 ''Wikidata Queries for Greek and Latin Philology''] (SunoikisisDC, Summer 2026); [[:commons:File:SunoikisisDC Summer 2026 - Wikidata Queries for Greek and Latin Philology.pdf|slides on Commons]] + [https://www.youtube.com/live/HuFZNZ7E9pw video on Youtube]; for more information, cf. the WikiProjects [[:d:Wikidata:WikiProject Antiquity/Pauly-Wissowa|Antiquity/Pauly-Wissowa]] and [[:d:Wikidata:WikiProject LAGL|LAGL]]

''' Tool of the week '''
* [https://lexemap.toolforge.org/ LexeMap] - is a lexeme coverage mapper that audits Wikidata lexeme data across languages. It runs live SPARQL queries against Wikidata and cross-references against Wiktionary to identify gaps in lexicographical data.

''' Other Noteworthy Stuff '''
* Starting May 28, 2026, the &lt;code&gt;Special:EntityData&lt;/code&gt; page will no longer support the PHP‑serialized format (e.g &lt;code&gt;.php&lt;/code&gt; URLs). Affected requests will return HTTP errors. Please switch to a stable format like JSON (example: &lt;code&gt;Q42.json&lt;/code&gt;). The change is already active on test and beta wikis. ([https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata@lists.wikimedia.org/thread/W4SBS3PREJYEAVZU2JSV47ZJWOJJ7YM6/ full announcement])

''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''

&lt;!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --&gt;
* Newest External identifiers: [[:d:Property:P14475|‎SIK-ISEA document ID]], [[:d:Property:P14476|identifiant d'un fonds au catalogue collectif de France]], [[:d:Property:P14477|‎StaphBase ID]]
&lt;!-- END NEW PROPERTIES --&gt;
&lt;!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --&gt;
* New General datatypes property proposals to review: 
**[[:d:Wikidata:Property proposal/PCBS Locality code|PCBS Locality code]] (&lt;nowiki&gt;Locality Code of the Palestinian Central Bureau of Statistics&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/nameplate image|nameplate image]] (&lt;nowiki&gt;image of a name-plate or similar identifying plate of the subject&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/photographer|photographer]] (&lt;nowiki&gt;photographer&lt;/nowiki&gt;)
* New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant Bibliothèques patrimoniales de Paris|Identifiant Bibliothèques patrimoniales de Paris]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CUEAnexo|CUEAnexo]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Enciclopedia Católica Wikitólica ID|Enciclopedia Católica Wikitólica ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Adult Film Database film series ID|Adult Film Database film series ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Adult Film Database studio ID|Adult Film Database studio ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Satker ID|Satker ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Inaproc Instance ID|Inaproc Instance ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/British Libray catalogue ID|British Libray catalogue ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Swedish-Danish Dictionary ID|Swedish-Danish Dictionary ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Roller-results.com skater ID|Roller-results.com skater ID]]
&lt;!-- END NEW PROPOSALS --&gt;

You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!

''' Did you know? '''
* Query examples: [https://query.wikidata.org/#%23%20people%20born%20at%20sea%0ASELECT%20DISTINCT%20%3Fperson%20%3FpersonLabel%20%3FplaceLabel%20%3Fdob%20WHERE%20%7B%0A%20%3Fperson%20wdt%3AP19%20%3Fplace.%0A%20%7B%20%3Fplace%20wdt%3AP31%2Fwdt%3AP279*%20wd%3AQ165.%20%7D%20UNION%20%7B%20%3Fplace%20wdt%3AP31%2Fwdt%3AP279*%20wd%3AQ1229765.%20%7D%0A%20OPTIONAL%20%7B%20%3Fperson%20wdt%3AP569%20%3Fdob.%20%7D%0A%20SERVICE%20wikibase%3Alabel%20%7B%20bd%3AserviceParam%20wikibase%3Alanguage%20%22en%22.%20%7D%0A%7D%0AORDER%20BY%20%3Fdob%20%3FplaceLabel People born at the sea] ([https://twitter.com/WikidataFacts/status/832620159118385154 source])

* Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:Database_reports/Sitelinks_to_Wiktionary List of items with links to Wiktionary main space.]
* [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [https://www.wikidata.org/wiki/Q66 Boeing(Q66)]

''' Development '''
* Mobile statement editing:
** We continued working on reducing the page size to make it easier on mobile data plans
** We are improving how error messages are shown
* Making WikiProjects more visible: We are continuing the work on getting it ready for a first rollout.

[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&amp;order=priority the tasks needing a volunteer].

''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country: 
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:30, 25 മേയ് 2026 (UTC)'''
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&amp;oldid=30560068 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Wikidata weekly summary #734 ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the&lt;br&gt;week leading up to 2026-06-01. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#733]].&lt;br&gt;''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;&quot;&gt;

''' Discussions '''
* New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/William Avery Bot 13|William Avery Bot 13]] - '''Task/s:'''
** Per [[d:Wikidata:Project_chat#c-Limotecariu-20260524073600-Request_to_replace_Asturian_term_&quot;*estauxunidense&quot;_with_&quot;d'Estaos_Xuníos&quot;|Project Chat]], replace &quot;''estauxunidense''&quot; in Asturian descriptions with &quot;''d'Estaos Xuníos''&quot;. Example manual edits [https://www.wikidata.org/w/index.php?title=Q60842075&amp;diff=prev&amp;oldid=2496674720 here] and [https://www.wikidata.org/w/index.php?title=Q20821183&amp;diff=prev&amp;oldid=2496674345 here].
** Also adds a default label, per [[d:Help:Default values for labels and aliases#When should I use default values for labels and aliases?]] and remove redundant labels in the simplest cases.

''' Events ''' 
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** [https://temporaerhaus.de/termine-und-oeffnungszeiten/ Temporaer Haus: OpenDataMonday], today, 1 June, 19:30 - 22:00 CEST, Augsburger Str. 23-25, 89231 Neu-Ulm.
** [https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiKult_Netzwerktreffen_2026 WikiKult Netzwerktreffen 2026: “Wikidata in Kulturerbeinstitutionen”], 11-12th June, Wikimedia Deutschland. German-speaking event for people working with Wikidata in the cultural heritage sector. Open to experienced contributors and newcomers alike.
** [https://www.wikimedia.de/veranstaltungen/wikimedia-und-linked-open-data-im-glam-bereich-verankern/ Making Wikimedia and Linked Open Data Mainstream in GLAMs – The National Library of Wales Journey], 11 June 17:00 - 18:00 CEST, online (English with German translation) – Keynote by Jason Evans.
** (Deutsch) [https://www.zikg.eu/aktuelles/veranstaltungen/2026/podiumsdiskussion-wikibases-knowledge-graphs-und-wikidata Workshop // Wikibases, Knowledge Graphs und Wikidata], Tue 14 July, 10:00 - 13:00 CEST. Participation is for project members, Zentral Institut staff, and interested guests, on-site at Zentralinstitut für Kunstgeschichte. See link for registration details.
** [https://mwsmigration.hypotheses.org/1115 Doing Migration History with Digital Methods: Beyond a Database - Wikibase as Research Infrastructure for Migration Prosopography] Summer University at the German Historical Institute Paris, 8, rue du Parc-Royal, 75003 Paris, 23 June 16:00 CEST.
** [[d:Event:WikiProjects_Days_2026|WikiProjects Days 2026 - preparing the Program]] - watch this space next week for the first edition of the Event Program or [[d:Special:RegisterForEvent/3670|register]] to be notified of updates.

''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs:
** ''[[d:User:Niryhpr/Behind_the_QIDs|Behind the QIDs]]'' by User:Niryhpr
** [https://cerlblog.wordpress.com/2026/06/01/improving-the-interconnection-between-wikidata-and-the-cerl-thesaurus/ ''Improving the interconnection between Wikidata and the CERL Thesaurus''] by [[:d:User:Epìdosis|Camillo Carlo Pellizzari di San Girolamo]], also presented (in Italian) in Videos.
** [https://technology.inquirer.net/147036/digitally-mapping-the-philippines-historical-markers Digitally mapping the Philippines’ historical markers] by Eugene Alvin Villar.
* Papers:
** [https://doi.org/10.6084/m9.figshare.32521446 A data-driven analysis of automotive model evolution and technological lineage using Wikidata and Python network visualization] by P. Trunova (2026).
** (Italiano) [https://journals.openedition.org/jtei/6987 De Catulo a Wikidata] by Nusch et al. (2026).
* Videos:
** [https://www.youtube.com/watch?v=sCoOIan3G9Y Adding lifting stones to Wikidata] - OSM for History Buffs
** (O'zbekcha) [https://www.youtube.com/watch?v=AloZrt8HA2Q Participate in the Interlingual Relations Marathon and win!] - Oʻzbekcha Vikipediyadagi (ukwiki) has over 12,000 articles missing a sitelink...time to change that.
** (Italiano) [https://www.youtube.com/watch?v=Bb_WYaz9eYw&amp;t=12665s Wikidata and Library Catalogs: Building and Enabling a Digital Resources Network] by Camillo Carlo Pellizzari di San Girolamo
* Presentations:
** ''[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Wikicafe-JohnSAMUEL.pdf De Wikidata à Wikipédia abstraite : promesses et illusions du savoir structuré] (From Wikidata to Abstract Wikipedia: Promises and Illusions of Structured Knowledge)'', Presentation by [[User:Jsamwrites|Jsamwrites]], May 26, 2026, [https://fr.wikipedia.org/wiki/Projet:Wikifier_la_science/WikiCaf%C3%A9s Wikicafé May Edition], organized by [[User:DMontagne en résidence|DMontagne en résidence]]. ([https://www.canal-u.tv/chaines/callisto/de-wikidata-a-wikipedia-abstraite-promesses-et-illusions-du-savoir-structure video])
** [https://zenodo.org/records/20409899 DARIAH-EU WG DHwiki - A first year of activity] by D. Lindemann and G. Candela (2026).

''' Tool of the week '''
* [https://wdrc.toolforge.org/ Wikidata Recent Changes API]: This API lets you query Wikidata edits by either properties, or labels/aliases/descriptions/sitelinks. You can retrieve any changes, or specify added/changed/removed.

''' Other Noteworthy Stuff '''
* On 31 May, item '''[[Q140000000]]''' (&quot;Maxx&quot;, about a cinema in Delmenhorst, Germany) was created.
* Feedback wanted: To support improving Wikidata integration on the Programs &amp; Events Dashboard, the EduWiki Hub invites Wikidata organizers, trainers, and contributors to share suggestions on metrics, tracking features, and workflows you would like to see in the dashboard. In addition, try out the new Advanced Search share your thoughts on the Dashboard talk page. ([https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata@lists.wikimedia.org/thread/BK5OBZPHZ7WDGTDPV6LNSLSEJRQLJMKT/ full announcement])

''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''

&lt;!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --&gt;
* Newest General datatypes: 
** [[:d:Property:P14478|found liable for]] (&lt;nowiki&gt;tort or civil wrong a person or organization was found liable of&lt;/nowiki&gt;)
** [[:d:Property:P14489|‎PCBS Locality code]] (&lt;nowiki&gt;Locality Code of the Palestinian Central Bureau of Statistics&lt;/nowiki&gt;)
* Newest External identifiers: [[:d:Property:P14479|AV CHANNEL actress ID]], [[:d:Property:P14480|AWA artist ID]], [[:d:Property:P14481|CUE/Anexo]], [[:d:Property:P14482|‎Defense Technical Information Center Accession Number]], [[:d:Property:P14483|Catholic Encyclopedia Wikitólica ID]], [[:d:Property:P14484|European System of Accounts ID (Germany)]], [[:d:Property:P14485|OpenEdition Publisher ID]], [[:d:Property:P14486|‎Mineral Resources Data System deposit ID]], [[:d:Property:P14487|‎Natalie ID]], [[:d:Property:P14488|‎Oireachtas bill ID]], [[:d:Property:P14490|Rakuten Music artist ID]], [[:d:Property:P14491|recochoku artist ID]], [[:d:Property:P14492|‎Adult Film Database film series ID]], [[:d:Property:P14493|‎Adult Film Database studio ID]]
&lt;!-- END NEW PROPERTIES --&gt;
&lt;!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --&gt;
* New General datatypes property proposals to review:
** [[:d:Wikidata:Property proposal/category's topic is member of the class|category's topic is member of the class]] (&lt;nowiki&gt;qualifier for use with {{p|14387}} and {{P|4224}} to describe certain sets of categories&lt;/nowiki&gt;)
** [[:d:Wikidata:Property proposal/applicable Structured Data on Wikimedia Commons|applicable Structured Data on Wikimedia Commons]] (&lt;nowiki&gt;the dataset associated with this external id usually contains data applicable to this other wikidata property&lt;/nowiki&gt;)
* New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/School ID of the Department of Education, Philippines|School ID of the Department of Education, Philippines]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Beeld en Geluid series identifier|Beeld en Geluid series identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DAM artist ID|DAM artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DAM song ID|DAM song ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Joysound artist ID|Joysound artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Joysound song ID|Joysound song ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/K-MIB performer ID|K-MIB performer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DUGA actress ID|DUGA actress ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Chilean Museums Registry ID|Chilean Museums Registry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sokmil actress ID|Sokmil actress ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Filmmakers Person ID|Filmmakers Person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Model Mayhem ID|Model Mayhem ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/OCHA Place Code|OCHA Place Code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sri Lanka NGO Secretariat Registration Number|Sri Lanka NGO Secretariat Registration Number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sri Lanka Company Registration Number|Sri Lanka Company Registration Number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AV CHANNEL director ID|AV CHANNEL director ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DUGA director ID|DUGA director ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AllMyLinks ID|AllMyLinks ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AV CHANNEL maker ID|AV CHANNEL maker ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/thegamerdex.com game ID|thegamerdex.com game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MyDirtyHobby ID|MyDirtyHobby ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fontaines de Belgique ID|Fontaines de Belgique ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Wikiparfum fragrance ID|Wikiparfum fragrance ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Canadian Trademark Registration Number|Canadian Trademark Registration Number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DMM director ID|DMM director ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Pantheon.World ID|Pantheon.World ID]]
&lt;!-- END NEW PROPOSALS --&gt;

You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!

''' Did you know? '''
* Query examples: [https://w.wiki/Pra Map of countries receiving the Nobel peace prize]
**
* Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject_Sri_Lanka|Project Sri Lanka]] for editors who would like to focus on adding materials for [[d:Q854|Sri Lanka &lt;small&gt;''(Q854)''&lt;/small&gt;]]. 
* WikiProject Highlights:
** [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/Cape_Verde|Project Govdirectory added Cape Verde subpage]]
** [[d:Wikidata:WikiProject_P244_maintenance/Progress_tracker|Project P244 maintenance progress]] - a manually-updated progress tracker, is there a way to automate it?
* Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/Identified_duplicates|Identified duplicates]] - this list shows items that most likely need merging but cannot due to conflicting sitelinks.
* [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q140000000|Q140000000: Wikidata's 140 Millionth Item]]

''' Development '''
* Mobile editing of statements:
** We fixed how we handle statements with deleted Properties ([[phab:T402619]])
** We improved the behaviour when using the browser's back button ([[phab:T414454]])
** We continued working on improving the way error responses are shown ([[phab:T423613]])
** We addressed issues found in testing
* Improving the visibility of WikiProjects: We added support for finding the associated WikiProject of an Item based on statements on the Item
* GraphQL:
** We are working on expanding the data available through search. Specifically we are including all Item data in search result nodes ([[phab:T427389]]) and extending the query by Item and Property value to return all Item data ([[phab:T416885]])
** We are improving the documentation.

[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&amp;order=priority the tasks needing a volunteer].

''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Nigeria|Nigeria]]
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:45, 1 ജൂൺ 2026 (UTC)'''
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&amp;oldid=30605449 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Wikidata weekly summary #735 ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the&lt;br&gt;week leading up to 2026-06-08. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#734]].&lt;br&gt;''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;&quot;&gt;

''' Discussions '''
* [[d:Wikidata:Requests_for_comment/Mass-editing_policy|RfC: Mass editing policy]]: The community is currently voting on a proposed policy to regulate mass edits on Wikidata. More input is needed to reach a broad consensus. Please review the proposal and join the discussion/vote on the RFC page.

''' Events ''' 
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** [[d:Event:WikiProjects_Days_2026#Sessions|'''WikiProjects Days 2026''' - see the first version of the program!]] The online event takes place during the weekend of June 19 - 21. [[d:Special:RegisterForEvent/3670|Register]] for updates and access links.
** [[d:Wikidata:Mezi bajty/Mezi bajty 0|Mezi bajty 0]] - meetup of the Czech Wikidata community in Prague and online, 10th June 17:00 - 19:00 CEST (in Czech, Slovak, English)
** [[m:Event:GND_(Gemeinsame_Normdatei)_SPARQL_Workshop|GND (Gemeinsame Normdatei) SPARQL Workshop|]], 17th July 17:00 - 19:30 CEST (in German) - workshop from the German National Library on use of their SPARQL-endpoint for the GND (Gemeinsamer Normdatei) national authority file for wikidata users and wikipedians.
** (Deutsch) [https://www.nfdi4objects.net/events/n4o_activity_20260818-CM26-RS_Wikidata/ Workshop: Make Research Software Findable using the Software Marketplace Wikidata] - August 18, 14:00 – 16:00 Uhr (CEST), Zoom-link on registration.
** '''[[D:Event:Blazegraph_Migration_Office_Hours_-_June_2026|Blazegraph Migration Office Hour (June session)]]''' will take place on Tuesday, 9 June 2026 (Tomorrow) at [https://zonestamp.toolforge.org/1781020800 16:00 UTC]. This office hour is focused on supporting the migration away from Blazegraph as the backend of WDQS. Whether you have questions, need clarification, or want to discuss how your use case may be affected. You can register for the session via  [[D:Event:Blazegraph_Migration_Office_Hours_-_June_2026|the event page]]. In preparation, add questions, feedback, or migration-related support needs to [https://etherpad.wikimedia.org/p/Blazegraph_Migration_Office_Hours this etherpad].
* Ongoing: [[m:Event:Wiki_Loves_Pride/2026|Wiki Loves Pride 2026 (Meta)]] is ongoing and now has a dedicated Wikidata subpage: [[d:Event:Wiki_Loves_Pride_2026|Event: Wiki Loves Pride 2026]].

''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs:
** (日本語/Japanese) [https://note.com/shoku_pan_65/n/nc6a788a55c91 [Practice drill: SPARQL basics to make and learn - Let's master Wikidata Query Service] by Shoku_pan_65. Page offers AI translations.
** [https://rtnf.substack.com/p/behind-the-p812-academic-major-property Behind the &amp;lt;P812: academic major&amp;gt; Property] by rtnf.
** [https://diff.wikimedia.org/2026/05/27/adding-visual-context-to-the-dagbanli-dictionary-how-the-university-of-ghana-hci-lab-dataset-powered-our-sentence-matching-system/ Adding Visual Context to the Dagbanli Dictionary: How the University of Ghana HCI Lab Dataset Powered our Sentence Matching System]. Diff post by Mohammed Sadat Abdulai and Mohammed Awal Alhassan.
* Papers:
** [[m:Research:Newsletter/2026/May|Volume 16, Issue 5 of the Wikimedia Research Newsletter is out!]] - includes 7 papers on Wikidata topics.
** [https://academic.oup.com/database/article/doi/10.1093/database/baag030/8699725  Rosetta Statements: simplifying FAIR knowledge graph construction with a user-centred approach] - Vogt et al., (2026)
** (Русский/Russian) [https://doi.org/10.6084/m9.figshare.32579178 Automated Analysis and Visualization of Geographic Data on Global Volcanoes Based on the Wikidata Semantic Graph] - by Мария Паландер (2026).
** [https://arxiv.org/pdf/2606.02905 Speaker Mining: FAIR Data on Public Broadcasts for Question Answering] by Wittenborg et al., (2026)
* Videos:
** (Español) [https://www.youtube.com/watch?v=i9n8FH3dQ6o Wikidata for Climate Change, Wikipedia for Sustainable Futures] by Daniel Canedo, a workshop on using Wikidata to record linked open data from extreme weather events.
** (Svenska) [https://www.youtube.com/watch?v=hMKm7csn7SE Merge Wikidata samma som] by Magnus Sälgö. What to do when you find duplicate Wikidata Items pointing at the same location on OpenStreetMap.
** (Español) [https://www.youtube.com/watch?v=EoKYp0o5ar4 EntreWikis - Hacerwiki: Progress of Free Knowledge Projects in Colombia] - Colombian Art in Open Data: training and infrastructure on Wikidata
** (Français) [https://www.youtube.com/watch?v=yhe3wJ46xo4 Wikidata for research and teaching] by Pascal Martinolli. Introduces Wikidata basics, SPARQL, practical examples of data visualisation, enriching research data and exploring the opportunities and limitations of linked open personal data.
** (Français) [https://www.youtube.com/watch?v=H4NQb0-pb_k Literature review: FAIR data sharing | FAIR Data Spring 2026] - [https://zenodo.org/records/20510911 Presentation slides], given by Adélie Ranville on their experiences organizing and sharing data using Zenodo, DOI, Zotero, Wikidata, and OpenRefine.
** (Deutsch) [https://www.youtube.com/watch?v=OR8_cD-p4ek Building a shared knowledge infrastructure: a federated wikibase for video and podcasts] hosted by Tim @BorgNetzWerk.

''' Tool of the week '''
* [[m:AutosuggestSitelink|AutoSuggestSitelink]]: New features available. See the update post on [[d:Wikidata:Project_chat#c-M2k~dewiki-20260528122200-AutosuggestSitelink:_New_features_available|Project Chat]]

''' Other Noteworthy Stuff '''
*  The WMF [[D:Wikidata:Wikidata_Platform_team/Newsletter|Wikidata pltaform team monthly newsletter (June edition)]] is out
* [https://observablehq.com/@pac02/gender-diversity-in-french-wikipedias-occupation-a Gender diversity in French Wikipedia's occupation articles]
* [https://observablehq.com/@pac02/gender-diversity-in-french-wikipedias-articles-abo Gender diversity in French Wikipedia's articles about fields of knowledge]

''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''

&lt;!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --&gt;
* Newest General datatypes:: 
**[[:d:Property:P14511|trailer of]] (&lt;nowiki&gt;works that this trailer video represents&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14516|‎EPBC conservation status]] (&lt;nowiki&gt;the conservation status from the Australian Environment Protection and Biodiversity Conservation Act 1999 assigned by the Australian Department of Climate Change, Energy, the Environment and Water&lt;/nowiki&gt;)
*Newest External identifiers: [[:d:Property:P14494|‎Joysound artist ID]], [[:d:Property:P14495|‎Joysound song ID]], [[:d:Property:P14496|DUGA performer ID]], [[:d:Property:P14497|Sri Lanka Company Registration Number]], [[:d:Property:P14498|Wikimedia Phabricator project PHID]], [[:d:Property:P14499|‎Indonesian government work unit ID (satker ID)]], [[:d:Property:P14501|‎DAM artist ID]], [[:d:Property:P14502|‎British Library catalogue ID]], [[:d:Property:P14503|‎OCHA Place Code]], [[:d:Property:P14504|Philippines ‎School ID]], [[:d:Property:P14505|‎Swedish-Danish Dictionary ID]], [[:d:Property:P14506|Filmmakers actor ID]], [[:d:Property:P14507|Chilean Museums Registry ID]], [[:d:Property:P14508|Sri Lanka NGO Secretariat Registration Number]], [[:d:Property:P14509|Beeld &amp; Geluid series ID]], [[:d:Property:P14510|‎INAPROC instance ID (Indonesia)]], [[:d:Property:P14512|DUGA director ID]], [[:d:Property:P14513|AV CHANNEL maker ID]], [[:d:Property:P14514|AV CHANNEL director ID]], [[:d:Property:P14515|AllMyLinks ID]]
&lt;!-- END NEW PROPERTIES --&gt;
&lt;!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --&gt;
* New General datatypes property proposals to review: 
**[[:d:Wikidata:Property proposal/applicable Structured Data on Wikimedia Commons|applicable Structured Data on Wikimedia Commons]] (&lt;nowiki&gt;the dataset associated with this external id usually contains data applicable to this other wikidata property&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/IAU member ID (new)|IAU member ID (new)]] (&lt;nowiki&gt;ID of members in the [https://www.iau.org/IAU/Default.aspx International Astronomical Union (IAU)].&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/height above ground level|height above ground level]] (&lt;nowiki&gt;a property intended to indicate the height of any objects from the ground&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Storm intensity classification|Storm intensity classification]] (&lt;nowiki&gt;category assigned to a meteorological system according to an intensity or classification scale; the scale should be indicated with a qualifier (P1013 and P585)&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/service status|service status]] (&lt;nowiki&gt;the operational status of something like ship or building&lt;/nowiki&gt;)
*New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/PTS News Network topic ID|PTS News Network topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/OTOTOY ID|OTOTOY ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant EU sanctions tracker|identifiant EU sanctions tracker]], [[:d:Wikidata:Property proposal/OpenParlData ID|OpenParlData ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Catholica.cz ID|Catholica.cz ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/KSW person ID|KSW person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/KSW organization ID|KSW organization ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/KSW place ID|KSW place ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Myludo ID|Myludo ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant dans La Basa|Identifiant dans La Basa]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PurplePort ID|PurplePort ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sokmil idol ID|Sokmil idol ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Hancinema company ID|Hancinema company ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LinkMe ID|LinkMe ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Netmath Glossary ID|Netmath Glossary ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sokmil director ID|Sokmil director ID]]
&lt;!-- END NEW PROPOSALS --&gt;

You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!

''' Did you know? '''
* Query examples:
** [https://w.wiki/QjCT Table of civic tech organizations with details] ([[d:Wikidata:WikiProject_Civic_Tech/Query|source]])
** [https://w.wiki/QjCZ Timeline of legalisation of same-sex marriage] ([[d:Wikidata:WikiProject_LGBT/Queries#Timeline_of_legalization_of_same-sex_marriages|source]])
* Schema examples: [[d:Q139959656|Nazareth Padilla Montero  &lt;small&gt;''(Q139959656)''&lt;/small&gt;]] has been added as a showcase example of [[d:EntitySchema:E10|human (E10)]]
* Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]:
** [[d:Wikidata:WikiProject_Civic_Tech|Project Civic Tech]] -  for anyone developing datasets about civic resources in cities, and discuss best practices for Wikidata collaboration in civic tech. 
** [[d:Wikidata:WikiProject_AI_Cleanup|Project AI Cleanup]] - for reporting, monitoring and combatting edits and contributions from LLM and AI sources. 
** [[d:Wikidata:WikiProject_Who_is_who_in_marine_taxonomy%3F|Project: Whos who in marine taxonomy?]] - inititated by the World Register of Marine Species ([https://www.marinespecies.org%7C WoRMS]), this project will document and enrich entities of the persons who have described marine species.
* WikiProject Highlights:
** [[d:Wikidata:WikiProject_LGBT/Abstract_Wikipedia|Project LGBT]] added an Abstract Wikipedia subpage.
** [[d:Wikidata:WikiProject_Roads/Greece/National_roads|Project Roads]] added a subpage for Greece National roads with highly-visual tables. 
** [[d:Event:Wiki_x_K-pop_2026:_Datathon_2.0|Wiki x K-Pop datathon 2.0]] - there is still some work to do to reach the goal on modelling the album: BABYMONSTER.
* Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/Deleted_Wikidata_entities_used_in_SDC|Deleted Wikidata entities that are connected to Commons files structured data (SDC)]]
* [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L652968|kafuni]] - Dagbanli noun that translate to &quot;fan&quot; in English

''' Development '''
* The team was involved in workshops last week so there are no updates.

[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&amp;order=priority the tasks needing a volunteer].

''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country: 
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 14:54, 8 ജൂൺ 2026 (UTC)'''
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&amp;oldid=30646984 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Wikidata weekly summary #736 ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the&lt;br&gt;week leading up to 2026-06-15. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#735]].&lt;br&gt;''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;&quot;&gt;

''' Discussions '''
* Request for comments: The discussion about reforming Wikidata's notability policy is ongoing. There is now a [[d:Wikidata:Requests for comment/Notability policy reform|new proposal waiting for your feedback]].

''' Events ''' 
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** [[:wmau:WikiLoves_Pride_Australia_2026|WikiLoves Pride 2026]] - six fortnightly editing sessions to add, expand and translate LGBTQ+ content on the Wikimedia projects. 
** [[d:Event:WikiProjects_Days_2026|WikiProjects Days 2026]] is taking place this coming weekend, 19-21 June. Check out the daily program...&lt;small&gt;(click UTC for your local timezone)&lt;/small&gt;
*** [[d:Event:WikiProjects_Days_2026#Friday,_June_19th|Day 1]] / Friday, 19.06, 17:00 [https://zonestamp.toolforge.org/1781888400 UTC] - 20:00 [https://zonestamp.toolforge.org/1781899200 UTC]
*** [[d:Event:WikiProjects_Days_2026#Saturday,_June_20th|Day 2]] / Saturday, 20.06, 10:00 [https://zonestamp.toolforge.org/1781949600 UTC] - 18:00 [https://zonestamp.toolforge.org/1781978400 UTC] 
*** [[d:Event:WikiProjects_Days_2026#Sunday,_June_21st|Day 3]] / Sunday, 21.06, 14:00 [https://zonestamp.toolforge.org/1782050400 UTC] - 18:00 [https://zonestamp.toolforge.org/1782064800 UTC]
** Click here -&gt; [[d:Special:RegisterForEvent/3670|Register]] &lt;- for access links to the event.

''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs:
**[https://jsamwrites.substack.com/p/preserving-pride-across-languages Preserving Pride, Across Languages] : From Wikidata to Abstract Wikipedia: A New Way to Think About Knowledge
** [https://diff.wikimedia.org/2026/06/13/visibility-of-communities-in-nigeria-on-wikidata-2-0-expanding-digital-representation-for-nigerian-communities/ Visibility of Communities in Nigeria on Wikidata 2.0: Expanding Digital Representation for Nigerian Communities] 
** [https://diff.wikimedia.org/2026/06/14/the-years-first-quarter-with-the-igbo-wikimedians-user-group/ The Year’s First Quarter with the Igbo Wikimedians User Group] - Expanding partnerships and contributions to Wikidata, Wikipedia and other sister projects.
** [https://diff.wikimedia.org/2026/06/13/introducing-the-wiki-afrodemics-mentorship-project-cohort-1/ Introducing the Wiki Afrodemics Mentorship Project Cohort 1] - A pan-african and guided multilingual training on Wikipedia editing, Wikidata contribution, and resource mobilisation.
** [https://diff.wikimedia.org/2026/06/12/amplifying-womens-stories-and-indigenous-knowledge-feminism-and-folklore-2026-in-the-igbo-community/ Amplifying Women’s Stories and Indigenous Knowledge: Feminism and Folklore 2026 in the Igbo Community] - Improving the representation of women and cultural heritage in Igbo language on Wikidata, Wikipedia and Wikiquote.
** [https://diff.wikimedia.org/2026/06/14/a-reflection-on-what-i-learned-at-my-first-international-womens-day-celebration/ A Reflection on What I Learned at My First International Women’s Day Celebration] - Celebrating and documenting women activists and politicians on Wikipedia and Wikidata.
** [https://www.botany.one/three-tools-that-bring-digital-botany-within-reach/ Three Tools that bring digital botany within reach] (spoiler: One of them is Wikidata) - article available in DE, ES, FR, JA, PT and ZH-CN.
* Papers: [https://dhq.digitalhumanities.org/vol/20/1/000838/000838.html Open Tool Registries! Resolving the Directory Paradox with Wikidata] by Grallert et al., (2026). As digital humanities tools proliferate, this paper argues that Wikidata can help connect the research landscape by documenting, citing and connecting tool registries.
* Videos:
** [https://www.youtube.com/watch?v=sCoOIan3G9Y OSM / Lifting Stones in Wikidata] - a video tutorial on mapping lifting stones on OpenStreetMap, using two examples from County Kilkenny, Ireland.
** [https://www.youtube.com/watch?v=LANzP0OUoZs Mapping Every Wonder on Earth] - animated visualisation of UNESCO World Heritage Sites recorded in Wikidata.
** [https://www.youtube.com/watch?v=AY_gst9R3I4 2025: Tales of Discovery] - Museums and Heritage channel mentions how Wikidata is being used as a bridge between several sites and projects for 3D modelling ships, wrecks and other artifacts from maritime history.
** [https://www.youtube.com/watch?v=ncPqSIvDm-Q Mentor Me! Session 6] with Jinoy Tom Jacob, who will show us how to use OpenRefine to batch edit Wikidata and the Commons.

''' Tool of the week '''
* [https://bisikbekasi.rf.gd/index.php?page=item&amp;id=L2 BisikBekasi] : Community-curated knowledge base where local data items [https://teletype.in/@hyloxira/qdyLFSX-1Px are integrated] with Wikidata items.

''' Other Noteworthy Stuff '''
* The [[mw:Growth/Feature_summary#NH|Newcomer Dashboard]] will be deployed to Wikidata pending on-wiki configuration by Admins. The dashboard aims to provide guidance, helpful links, and mentorship opportunities for new editors.
* [https://viaacode.github.io/documentation-visualisations-guido-gezelle/ Guido Gezelle on Wikidata: networking in map] - this project created 5 visualisations produced from Wikidata on the poet Guido Gezelle.

''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''

&lt;!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --&gt;
* Newest General datatypes:
**[[:d:Property:P14517|print matrix state]] (&lt;nowiki&gt;in printmaking, a stage of development of the relief matrix after a permanent modification&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14519|body modification]] (&lt;nowiki&gt;deliberate altering of the human anatomy for non-medical reasons that this person or fictional character has undergone&lt;/nowiki&gt;)
* Newest External identifiers: [[:d:Property:P14518|Roller-results.com skater ID]], [[:d:Property:P14520|Wikiparfum fragrance ID]], [[:d:Property:P14521|EU sanctions tracker subject ID]], [[:d:Property:P14522|Maoyan celebrity ID]], [[:d:Property:P14523|CINEMATODAY film ID]], [[:d:Property:P14524|DMM director ID]], [[:d:Property:P14525|Model Mayhem ID]], [[:d:Property:P14526|‎DAM song ID]], [[:d:Property:P14527|OpenParlData ID]], [[:d:Property:P14528|‎IAU member ID]], [[:d:Property:P14529|PurplePort ID]], [[:d:Property:P14530|LinkMe ID]]
&lt;!-- END NEW PROPERTIES --&gt;

&lt;!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --&gt;
* New General datatypes property proposals to review:
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Vistonline|Vistonline]] (&lt;nowiki&gt;Agenzia italiana di visti consolari e legalizzazione documenti, con sede a Roma&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Natural science/Taxon footprint|Natural science/Taxon footprint]] (&lt;nowiki&gt;Taxon footprint&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Sri Lanka Ministry of Education school census number|Sri Lanka Ministry of Education school census number]] (&lt;nowiki&gt;Unique identification number assigned to a school by the Ministry of Education of Sri Lanka, used in the annual school census and official examinations (G.C.E. O/L, A/L)&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/sport title|sport title]] (&lt;nowiki&gt;link to sport title (like master of sports or yokodzuna), besides chess and martial arts titles&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/dual notion in category theory|dual notion in category theory]] (&lt;nowiki&gt;dual notion in category theory&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/penalty shootout kicked by|penalty shootout kicked by]] (&lt;nowiki&gt;Indicates the person who took an individual penalty kick during a penalty shoot-out.&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Finnish educational institution ID|Finnish educational institution ID]] (&lt;nowiki&gt;Five-digit identification number for Finnish educational institutes assigned by Statistics Finland.&lt;/nowiki&gt;)

* New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'une personne sur ZicTrad|Identifiant d'une personne sur ZicTrad]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Skeivopedia ID|Skeivopedia ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Artistas Visuales Chilenos ID|Artistas Visuales Chilenos ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Mathlib declaration ID|Mathlib declaration ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FES digital collections person ID|FES digital collections person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BBC Bitesize topic ID|BBC Bitesize topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Encyclopedia of China (Third Edition) ID (2026)|Encyclopedia of China (Third Edition) ID (2026)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sceneweb artwork ID|Sceneweb artwork ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sceneweb production ID|Sceneweb production ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/regjeringen.no government ID|regjeringen.no government ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/regjeringen.no ministry ID|regjeringen.no ministry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/regjeringen.no politician ID|regjeringen.no politician ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Maoyan film ID|Maoyan film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant livres-cinema.info d'un auteur|Identifiant livres-cinema.info d'un auteur]], [[:d:Wikidata:Property proposal/National Operator Code (UK)|National Operator Code (UK)]]
&lt;!-- END NEW PROPOSALS --&gt;

You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!

''' Did you know? '''
* WikiProject Highlights:
** [[d:Event:Wiki_x_K-pop_2026:_Datathon_3.0|Wiki x K-pop 2026: Datathon 3.0]] a.k.a the ICONIC BY MISTAKE EDITING party.
** [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/Ontology_Course/Projects_Offering_2/GLAM_Authority_Entity_Ontology_in_Wikidata|Ontology Course 2 / GLAM Authority Entity Ontology in Wikidata]]
* Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [https://www.wikidata.org/wiki/Special:Log?type=thanks&amp;user=&amp;page=&amp;excludetempacct=1&amp;wpdate=&amp;tagfilter=&amp;wpfilters%5B%5D=thanks&amp;wpFormIdentifier=logeventslist Thanks Log] - who's thanking who and on what. 
* [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q5020214|2026 FIFA World Cup (Q5020214)]] - in the United States, Mexico and Canada in 2026
* [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L720932|alikaali (L720932)]] - Dagbanli noun (derived from ha &lt;--ar) which can mean soothsayer, judge or Muslim scholar

''' Development '''
* Ontology federation: The development team is looking for people to give feedback on the new feature that allows editors on other Wikibase instances to use Wikidata's Items as statement values. ([https://wikibase-federation.com more details])
* GraphQL:
** We extended the searchItems field so that developers can now get all Item data immediately from the search results ([[phab:T416885]])
** We are working on the ability to get only best ranked statements ([[phab:T428138]])
* MCP: The Wikidata MCP has been extended. You can now also use an MCP for other Wikibase instances. ([[d:Wikidata:MCP#Wikibase MCP|more details]])
* Wikibase Cloud: We are looking into making it possible to log into Wikibase Cloud instances with your Wikidata account to make it easier for Wikimedians to contribute on Cloud instances.
* Wikidata integration in the other Wikimedia projects:
** We are planning the migration of the entity usage table to a new database cluster to handle increased usage of Wikidata's data across the Wikimedia projects.
** We are continuing our work to decrease the number of irrelevant changes coming from Wikidata that show up in Wikipedia's recent changes and watchlist. Specifically we are evaluating a prototype that looks at the rendered article before and after the change and determines if anything actually changed in the article before adding an entry to recent changes and watchlist.
* Mobile editing of statements:
** We are improving support for RTL languages.([[phab:T360854]], [[phab:T427655]], [[phab:T427658]], [[phab:T427661]], [[phab:T428246]])
** We started fixing multiple UI layout and spacing issues, including mandatory fields, value fields, snak types, references, and add-statement button usability ([[phab:T428766]], [[phab:T428761]], [[phab:T428759]], [[phab:T428450]])
** We are improving the server-side rendering ([[phab:T409827]])

[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&amp;order=priority the tasks needing a volunteer].

''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country: 
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:42, 15 ജൂൺ 2026 (UTC)'''
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&amp;oldid=30669932 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[:m:Wikimedians of Kerala/Newsletter/May 2026|Wikimedians of Kerala - May 2026 Newsletter]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;&quot;&gt;
&lt;small&gt;This is the Wikimedians of Kerala UG's 28&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; newsletter.&lt;/small&gt;
&lt;br&gt;
[[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|90px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]&lt;/div&gt;

;Updates / Discussions
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;

* On 25th May 2026, we held our May 2026 Monthly Meetup from 7:30 pm to 8:30 pm IST. The agenda for the meeting was shared and everyone was welcomed. 10 community members participated in the meeting and discussions.
** [[:User:Ranjithsiji|Ranjithsiji]] shared updates about Wiki Loves Theyyam 2026, which was conducted as a pilot project from 17 April to 17 May 2026. Around 650 images were uploaded to Wikimedia Commons by 16 contributors. Discussions were held on organizing follow-up activities closer to the Theyyam season.
** [[:User:Gnoeee|Jinoy]] shared updates from [[m:Event:Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026 in India|Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026 in India]], organized in collaboration with Wikimedia communities and partner organizations.
*** Around 45 participants took part in the campaign by creating 71 new pages and improving around 327 pages across Wikimedia projects. An offline Wikipedia editing workshop was organised at [[w:Embassy of Ukraine, New Delhi|Embassy of Ukraine, New Delhi]] along with a cultural activity and continued the online campaign till the end of April.
** Ranjithsiji shared updates from [[m:Event:Wikisource Summit 2026|Wikisource Summit 2026]], organized at the University of Calicut. A total of 18 participants attended the event, including contributors from other language communities. Discussions focused on collaboration and technical improvements for Wikisource projects.
** Jinoy shared updates about [[m:WikiConference India 2026|WikiConference India 2026]]. The conference theme has been announced. The theme for WCI 2026 is ''&quot;Reimagining the Knowledge Commons&quot; - Community Leadership in an Evolving Wikimedia Ecosystem.''
** Ranjithsiji shared plans for a Wiki Loves Schools edit-a-thon, aimed at creating and improving school-related articles using information collected through the SchoolWiki project and previous photography campaigns.
** Ranjithsiji announced preparations for Wiki Loves Earth India 2026, which is planned to begin on 1 July 2026. Community members were encouraged to participate and help document natural heritage sites across India.
** Jinoy and Ranjith shared updates from [[mw:Wikimedia Hackathon 2026|Wikimedia Hackathon 2026]] in Milan. The [[toolforge:glues|GLUES tool]] (Global Wikimedia User Information and Statistics) was developed and improved during the hackathon and was presented during the event. The tool provides a centralized dashboard for Wikimedia contributor information and receives valuable feedback from participants across multiple communities. Further enhancements to the tool were discussed.
** Ranjithsiji shared updates about Coordinate Me 2026, an international Wikidata campaign focused on improving geographic coordinates of Wikidata items. Community members were encouraged to participate before the campaign concluded at the end of May.
** Ranjithsiji shared updates on the Malayalam Wikivoyage initiative. Monthly community meetings have been held regularly over the past three months. An analysis tool named [[toolforge:inkpen|Inkpen]] has been developed and support was requested for the Malayalam Wikivoyage approval proposal.
** Community members also discussed the ongoing digitization of M. P. Parameswaran's works, potential collaborations with DC Books for bibliographic data sharing, plans for Kerala Cultural Month, the [[toolforge:wir-redlist-explorer|Women in Red tool]] developed by [[:User:Netha Hussain|Netha Hussain]] for identifying missing articles, improvements to mobile navigation templates.
** Ranjith and Jinoy shared an update received on Village pump of Malayalam Wikipedia and to User group's email regarding the participation in the Abstract Wikipedia pilot project.'' ([[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/May 2026|read more...]])''
&lt;/div&gt;

;Events &amp; activities
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* &lt;u&gt;''On-going events &amp; activities by User Group''&lt;/u&gt;
** [[c:Commons:Wiki Loves Earth 2026 in India|Wiki Loves Earth 2026 in India]] – Photography campaign dedicated to documenting and digitally preserving India's diverse natural heritage sites on Wikimedia Commons.

* &lt;u&gt;''Up-coming events &amp; activities by User Group''&lt;/u&gt;
** [[m:Event:Wikiwomen Camp 2026|Wikiwomen Camp 2026]] - 11th July 2026 - 12th July 2026. Last date to [[m:Event:Wikiwomen Camp 2026#Application|apply for the scholarship]] is 27 June 2026.
&lt;/div&gt;

&lt;hr&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
'''Upcoming meeting: 27&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; June 2026 –  [[m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/June 2026|Meeting page]] | [[:m:Special:RegisterForEvent/3891|Meetup Registration]]'''
&lt;hr&gt;
This message was sent with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) by [[:m:User:Gnoeee|Gnoeee]] on 15:42, 21 ജൂൺ 2026 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]]
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&amp;oldid=30188373 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Wikidata weekly summary #736 ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the&lt;br&gt;week leading up to 2026-06-22. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#736]].&lt;br&gt;''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;&quot;&gt;

''' Discussions '''
* Open request for adminship: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Administrator/Ziv|Ziv]] - RfP scheduled to end after 24 June 2026 19:26 (UTC)
* New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/Nabbot_1|Nabbot 1]] - Task: Adding Turkish descriptions for scientific articles 

''' Events ''' 
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** The [https://wikimedia.eventyay.com/wm/wikimania2026/schedule/ Wikimania 2026 program] has been revealed, go bookmark your favourite sessions.
** [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdneBEtREhStI9VLsTJ9xKKt9L4NEU_BSr297jdOjNTkQJ64A/viewform?pli=1 Physical Training; Improving Health Articles in Africa] - 21 June, 10:00, University of Ibadan.
** The [[m:WikiIndaba_conference_2026|WikiIndaba Call for Proposals ends June 30th]]  - don't forget to submit your Wikidata-sessions.
** Sessions of the WikiProjects Days 2026 event will shortly be available on Commons: [[c:Category:Wikidata_WikiProjects_Days_2026_presentations|Presentations]] / [[c:Category:Wikidata_WikiProjects_Days_2026_videos|Videos]]

''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs:
** [https://talk.tiddlywiki.org/t/wikitiddler-tiddlywiki-as-a-live-wikidata-frontend-zero-hosting-auto-updating/15419 WikiTiddler; Tiddlywiki as a live Wikidata frontend] - if you run a TiddlyWiki instance, you can now run queries to the Wikidata Query Service and convert the results to Tiddlers.
** [https://blog.tib.eu/2026/06/19/what-do-we-mean-when-we-talk-about-ai-and-open-knowledge/ TIB: What do we mean when we talk about AI and open knowledge?] - Lozana Rossenova details their experiences at the AI+Bridges Symposium.
* Papers:
** [https://www.elgaronline.com/monobook/book/9781035353750/9781035353750.xml  How to use Wikibase for Mixed-Methods Research], a book published by  F. Bailo, E. Booth, and J. Williams
** [https://zenodo.org/records/20693572 Wikimedia as a Platform for Evidence Synthesis: Quantifying Bias and Literature Coverage in Crowd-Sourced Knowledge Graphs] by D. Mietchen, and J. Dearborn, (2026).
** [https://www.mdpi.com/2227-7390/14/12/2227 From Wikidata to Smart Tourism: A Reproducible Pipeline Based on AI and Fuzzy Logic for Interpretable Multi-Category Classification of Points of Interest] - This paper develops a reproducible pipeline that converts Wikidata POIs into an interpretable tourism taxonomy, enabling multi-category classification and personalized smart tourism applications. By Kontogianni et al., (2026)
* Videos:
** [https://www.youtube.com/watch?v=EKIVrRgLQ6w Name Suggestion Index Explained: How OpenStreetMap Standardizes Brands]
** [https://www.youtube.com/watch?v=_MbZtO2Q2U0  EMCO Wikidata CoP meeting (2026-06-04)]
** [https://www.youtube.com/watch?v=AsBMBpc05sQ Using the Duplicity and WD Fist Tools to edit Wikidata]
** [https://www.youtube.com/watch?v=CkFuyX605nU Unlocking Data through Semantic Linking], presented at ENDORSE 2025 by Thora Hagen. Experiences using 19th-century German encyclopedias, demonstrating how semantic enrichment via Wikidata can reveal fascinating patterns.
** (Deutsch) [https://www.youtube.com/watch?v=K9M4mIP0mZg From your pocket to the knowledge graph: SquirrelBase] is a Wikibase instance that functions as a semantic metadata and reference platform. Make 3D smartphone captures of cultural assets, artworks, and ephemeral structures FAIR.

''' Tool of the week '''
* [https://multilingualprogramming.github.io/MotusArtium/ MotusArtium] : Wikidata GraphQL showcase application for exploring and understanding art movements (alpha version). [https://github.com/multilingualprogramming/MotusArtium/tree/main/graphql GraphQL queries used]
* As seen during WikiProjects Days 2026 - [[d:Wikidata:Tools/Enhance_user_interface#Userscripts_for_improving_data_quality|Classification.js]], visualise parent classes and identify incorrections, detect superclass tree loops. To use, click ''Activate'' and copy the two lines into your Common.js page.

''' Other Noteworthy Stuff '''
* Reminder: Try Ontology Federation to import Items from Wikidata to your Wikibase instance. Share your feedback in the linked survey. ([https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikibaseug@lists.wikimedia.org/thread/LOTFJGPF7V6SQ7KVE6P6RF5MDDBZBV5Q/ full announcement])
* A session at WikiProjects Days 2026 was devoted to general-purpose tools for WikiProjects. A new page under the main Wikidata tools page was created with a list and description of these tools. Take a look at [[d:Wikidata:Tools/WikiProjects|Wikidata:Tools/WikiProjects]] and add any missing tools.

''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''

&lt;!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --&gt;
* Newest General datatypes: 
**[[:d:Property:P14531|meteorological intensity classification]] (&lt;nowiki&gt;category assigned to a meteorological system according to an intensity or classification scale; the scale should be indicated with a qualifier (P1013 and P585)&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14539|perfumer]] (&lt;nowiki&gt;person who created a perfume&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14540|‎dual notion (category theory)]] (&lt;nowiki&gt;dual of the concept in category theory&lt;/nowiki&gt;)
* External identifiers: [[:d:Property:P14532|catholica.cz ID]], [[:d:Property:P14533|‎Skeivopedia ID]], [[:d:Property:P14534|Mathlib Declaration ID]], [[:d:Property:P14535|Annuséries series ID]], [[:d:Property:P14536|FES digital collections person ID]], [[:d:Property:P14537|‎BBC Bitesize topic ID]], [[:d:Property:P14538|Sri Lanka Ministry of Education school census number]], [[:d:Property:P14541|Encyclopedia of China (Third Edition) ID (2026)]], [[:d:Property:P14542|OTOTOY artist ID]], [[:d:Property:P14543|livres-cinema.info author ID]]
&lt;!-- END NEW PROPERTIES --&gt;
&lt;!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --&gt;
* New General datatypes property proposals to review: 
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Visual style|Visual style]] (&lt;nowiki&gt;the visual style used in a video game (or other creative work)&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Gmedia rating (video games)|Gmedia rating (video games)]] (&lt;nowiki&gt;Video game ratings of the Saudi Arabian rating system ({{Q|Q28717438}})&lt;/nowiki&gt;)
* External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/altinget.se person ID|altinget.se person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Il cinema ritrovato film ID|Il cinema ritrovato film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Stockholm Archipelago Trail ID|Stockholm Archipelago Trail ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/some properties for category theory|some properties for category theory]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Farzonagon ID|Farzonagon ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/TV Guide film ID|TV Guide film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Letterboxd Writer ID|Letterboxd Writer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/d Hits artist ID|d Hits artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/1SCREEN Person ID|1SCREEN Person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/1SCREEN movie ID|1SCREEN movie ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fantia ID|Fantia ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/17LIVE ID|17LIVE ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CFLapedia player ID|CFLapedia player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Model-Kartei.de ID|Model-Kartei.de ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/U-NEXT Parson ID|U-NEXT Parson ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/U-NEXT Video ID|U-NEXT Video ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/H-NEXT Parson ID|H-NEXT Parson ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ABEMA Video ID|ABEMA Video ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FOD Parson ID|FOD Parson ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LRT topic ID|LRT topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FOD Video ID|FOD Video ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Jiji Press Member of Parliament ID|Jiji Press Member of Parliament ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Wildenstein Plattner Institute ID|Wildenstein Plattner Institute ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/belarusenc.by ID|belarusenc.by ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Huellas Digitales de la Memoria ID|Huellas Digitales de la Memoria ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/socrealizm.com.ua person ID|socrealizm.com.ua person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Pacelli edition person ID|Pacelli edition person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Los Angeles Historic-Cultural Monument number|Los Angeles Historic-Cultural Monument number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Writing Systems Technical Resources script code|Writing Systems Technical Resources script code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Répertoire des films classés film ID|Répertoire des films classés film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Museum of Fine Arts, Houston person ID|Museum of Fine Arts, Houston person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sri Lankan Parliament member ID|Sri Lankan Parliament member ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kanal Architecture entry ID|Kanal Architecture entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Web The Television Parson ID|Web The Television Parson ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Web The Television Work ID|Web The Television Work ID]]
&lt;!-- END NEW PROPOSALS --&gt;

You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!

''' Did you know? '''
* [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q11446|ship (Q11446)]] - large buoyant watercraft

''' Development '''
* We enabled links to WikiProjects in the sidebar and added links to WikiProjects Music, Medicine, Datasets, sum of all paintings, and elections ([[phab:T422935|T422935]], [[phab:T422935|T422935]])
* We added a floating “add statement” button that makes it easier to add statements without looking through the existing statements ([[phab:T417641|T417641]], [[phab:T428450|T428450]]).
* We’re working on making sure that users can tell when statements exist before they add new ones ([[phab:T424009|T424009]]).
* We made some layout fixes to wbui2025 / MEX ([[phab:T428766|T428766]], [[phab:T428761|T428761]], [[phab:T428759|T428759]], [[phab:T427658|T427658]], [[phab:T428853|T428853]]).
* We refactored error handling ([[phab:T423613|T423613]]).
* We’re refactoring the server-side rendering so we don’t need separate .less style files ([[phab:T409827|T409827]]).
* We’re working on the interaction between scrollable values and indicator icons ([[phab:T425974|T425974]]).


[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&amp;order=priority the tasks needing a volunteer].

''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country: 
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:32, 22 ജൂൺ 2026 (UTC)'''
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&amp;oldid=30669932 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Wikidata weekly summary #738 ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the&lt;br&gt;week leading up to 2026-06-29. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#737]].&lt;br&gt;''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;&quot;&gt;

''' Discussions '''
* New requests for permissions/Bot:
** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/TopDevsBot|TopDevsBot]] - Task/s: Create new items for software-development, design, and consulting companies from source data: topdevs.ai 
** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/SonalBot|SonalBot]] - Task/s: Reference Gardener (archive dead reference links) + Welcome Bot (welcome new users) 
* New request for comments: [[c:Commons:Requests_for_comment/Policy_update_for_AI_content|WM Commons: Policy update for AI content]] - this RfC will seek opinions on the use and allowance of AI-generated and modified content. This can have downstream impacts on Wikidata.

''' Events ''' 
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** [[:meta:Wikimedia Taiwan/Wikidata Taiwan/2026年7月嘉義維基媒體街景踏查團暨工作坊|2026 Chiayi Streetview Workshop]] July 13 Time: 19:30-21:00 UTC+8 at Tâi-uân tôo-su-sik, Chiayi, Taiwan.
** OpenStreetMap X Wikidata Meetup #90 July 13 Time: 19:30-21:00 UTC+8 at [[d:Q61752245| Mozilla Community Space Taipei (Q61752245)]].

''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs:
** [https://blog.lobid.org/2026/06/23/nwbib-wikipedia-bot.html Lobid Blog: NWBibBot – Making a regional bibliography visible in Wikipedia with help from Wikidata]
** [https://tech-news.wikimedia.de/2026/06/24/knowledge-wants-to-be-found/ Tech News (WMDE) Knowledge wants to be found] - We interview Tim Wittenborg about the [https://en.borgnetzwerk.org/ WissKomm Wiki], from the Leibniz Information Center for Science and Technology in TIB Hannover.
** [https://diff.wikimedia.org/2026/06/29/bridging-open-knowledge-and-digital-rights-reflections-from-drif-2026-and-the-wikimedia-community/ Bridging Open Knowledge And Digital Rights: Reflections From DRIF 2026 And The Wikimedia Community]
* Papers: [https://arxiv.org/pdf/2606.27933v1 MathModDB: A Database for Mathematical Models] - The Mathematical Models Database (MathModDB), deployed on the MaRDI Portal within Germany’s National Research Data Infrastructure, provides researchers with a curated knowledge graph that organizes scattered mathematical models, formulas, and assumptions, connects to related tools like MathAlgoDB and MaRDMO, and demonstrates practical use through cases such as plasma physics modeling. By Fiedler et al., (2026)
* Videos:
** [[d:Event:WikiProjects_Days_2026#Sessions|WikiProjects Days 2026 - recordings now on Commons]], if you missed the event or want to recap what was discussed, individual session recordings are now available from the Event program.
** [[commons:File:Jason Evans, &quot;Making Wikimedia and Linked Open Data Mainstream in GLAMs – The National Library of Wales Journey&quot;.webm|Jason Evans: Making Wikimedia and Linked Open Data Mainstream in GLAMs – The National Library of Wales Journey]]

''' Tool of the week '''
* [https://cyllchuesnconii.rf.gd/panoply/?id=8 Altilunium Panoply] : A lightweight Wikibase alternative for creating collaborative knowledge bases, written as [https://github.com/altilunium/panoply a single PHP file] with no dependencies.

''' Other Noteworthy Stuff '''
* [[d:Event:WikidataCon 2027/Call for expressions of interest to host|Call for local partners: WikidataCon 2027]]: Planning is underway for the next hybrid WikidataCon, and Wikimedia Deutschland is seeking a local affiliate to co-organize the on-site event. Expressions of Interest are due by 13 July. A Q&amp;A clinic will be held on 1 July at 15:00 UTC ([https://bbb.wikipedia.de/rooms/plp-qml-xrj-9ib/ join here]).
* [[mw:Growth/Feature summary|Growth features]] are now available at Wikidata. This update enables access to Mentorship, Impact module, the Help Panel, and a simplified Newcomer Homepage (without Suggested Edits).

''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''

&lt;!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --&gt;
* Newest External identifiers: [[:d:Property:P14544|‎Taiwan Central News Agency news topic ID]], [[:d:Property:P14545|‎Stockholm Archipelago Trail ID]], [[:d:Property:P14546|‎Sceneweb artwork ID]], [[:d:Property:P14547|‎Sceneweb production ID]], [[:d:Property:P14548|Fantia ID]], [[:d:Property:P14549|Finnish educational institution ID]], [[:d:Property:P14550|‎altinget.se person ID]], [[:d:Property:P14551|Il cinema ritrovato film ID]], [[:d:Property:P14552|TV Guide film ID]], [[:d:Property:P14553|FOD person ID]], [[:d:Property:P14554|LRT topic ID]], [[:d:Property:P14555|Jiji Press Member of Parliament ID]], [[:d:Property:P14556|Huellas Digitales de la Memoria ID]], [[:d:Property:P14557|Museum of Fine Arts, Houston person ID]]
&lt;!-- END NEW PROPERTIES --&gt;
&lt;!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --&gt;
* New General datatypes property proposals to review: 
**[[:d:Wikidata:Property proposal/subdiscipline of|subdiscipline of]] (&lt;nowiki&gt;less specific academic discipline&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/has garden|has garden]] (&lt;nowiki&gt;Object is a {{Q|1107656}} related to this {{Q|16222597}}&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/ranking by|ranking by]] (&lt;nowiki&gt;issuer of a ranking&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/linguistic group|linguistic group]] (&lt;nowiki&gt;group of people who share the same language, regardless of their ancestry or ethnicity&lt;/nowiki&gt;)
* New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Pure Adult actress ID|Pure Adult actress ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Taiwan Central News Agency News tag id|Taiwan Central News Agency News tag id]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Pure Adult studio ID|Pure Adult studio ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Natural science/GBIF taxon ID|Natural science/GBIF taxon ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Digitaler Portraitindex person ID|Digitaler Portraitindex person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/torial ID|torial ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Dicionário da Língua Portuguesa ID|Dicionário da Língua Portuguesa ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Pontifical Urbaniana University ID|Pontifical Urbaniana University ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Samtrafiken-vehicle-id|Samtrafiken-vehicle-id]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sundsvall Municipality opendata ID|Sundsvall Municipality opendata ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Nakamura Kikaku ID|Nakamura Kikaku ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/KBS News topic ID|KBS News topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/GIGA actress ID|GIGA actress ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Zen Pictures actress ID|Zen Pictures actress ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'une personne sur Autoroc|Identifiant d'une personne sur Autoroc]], [[:d:Wikidata:Property proposal/La Grange ID|La Grange ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Rakuten Books author ID|Rakuten Books author ID]]
&lt;!-- END NEW PROPOSALS --&gt;

You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!

''' Did you know? '''
* Query examples: [https://w.wiki/RtYx Roles and contributions of ? in Fictional Universes and Media franchises] ([[d:Wikidata:Request_a_query#c-Jheald-20260627104200-Fantastoria-20260627091900|source]])
* Schema examples: it's World Cup time so here's 2 soccer/football-related EntitySchemas. 
** [[d:EntitySchema:E404|E404:Swedish Soccer Player]] and [[d:EntitySchema:E183|E183:Chilean Women's Football Players]]
* Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]:
** [[d:Wikidata:WikiProject_Logic|WikiProject Logic]]
** [[d:Wikidata:WikiProject_Roots_and_Rhythms|WikiProject Roots and Rhythms]]
* WikiProject Highlights: GovDirectory has opened a [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/Madagascar|Madagascar]] page.
* [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q615|Lionel Messi]] - 6 World Cups, scoring in the last 7 consecutive matches.

''' Development '''
* Wikidata integration in the other Wikimedia projects:
** We are continuing to evaluate the prototype for reducing the number of unnecessary edits from Wikidata that show up in watchlist and recent changes of Wikipedia and co. The approach is to look at the diff of the rendered article before and after the change from Wikidata is made. If there is no difference then the change is probably not relevant for that article. We are collecting a sample to further understand how it performs.
** To continue to address Wikidata's scaling issues, we are planning the migration of entity usage tables to the X1 cluster.
* Mobile editing of statements:
** We implemented more feedback from testing of the new mobile front-end. Specifically we worked on making it clearer when a statements already exist that the editor is trying to add to the Item.
** Additionally, we made minor improvements to the look and feel of the mobile front-end.
* REST API:
** REST search routes now take apihighlimits right into account ([[phab:T428032]])
** We are starting to work on Lexeme support ([[phab:T429572]], [[phab:T429332]])
* GraphQL:
** We added support for requesting “best statements” for a given Property ([[phab:T428138]])
** We are working on adding support for negation in Property value pair filters ([[phab:T429580]])

[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&amp;order=priority the tasks needing a volunteer].

''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Poland|Poland]]
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 14:51, 29 ജൂൺ 2026 (UTC)'''
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&amp;oldid=30720282 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Wikidata weekly summary #739 ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the&lt;br&gt;week leading up to 2026-07-06. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#738]].&lt;br&gt;''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;&quot;&gt;

''' Discussions '''
* Closed request for adminship:
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Interface administrator/1Veertje|1Veertje]] - '''Closed as Successful'''
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Administrator/Ziv|Ziv]] - '''Closed as Successful'''
* New requests for permissions/Bot:
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/gov-wikidata-match 1|gov-wikidata-match 1]] - '''Task/s:''' Link existing GOV (historical gazetteer) building-like objects to existing Wikidata building-like objects.
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/AgenticCommonsBot 1|AgenticCommonsBot 1]] - '''Task/s:''' Add [[Property:P648|Open Library ID &lt;small&gt;(P648)&lt;/small&gt;]] (OpenLibrary author ID) to Wikidata items about people, only where the OpenLibrary author and the Wikidata person have been confirmed to be the same individual, with a source on every statement.
* Closed request for permissions/Bot: 
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/JigildikBot|JigildikBot]] - '''Approved'''
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/SonalBot|SonalBot]] - '''Approved'''
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/ias-kbase|ias-kbase]] - '''Approved'''

''' Events ''' 
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** The Wikidata Platform (WDP) [[D:Event:Blazegraph Migration Office Hours - July 2026|monthly office hour]] takes place '''tomorrow''', {{zonestamp|2026-07-07 16:00|7th July at 16:00 UTC}}. These office hours are focus on the Blazegraph migration work, and the team is inviting all community members to join the discussion. ''Register via [[D:Event:Blazegraph Migration Office Hours - July 2026|the event page]]'' 
** The next Wikidata+Wikibase office hours will take place on Wednesday, 18:00 CEST (in your [https://zonestamp.toolforge.org/1783526400/1783530000?zdl=fU_LqsJADP2a6SZwqXMf9C66UEHQpSiu4zR2otNMnUkX_r2jG8GFEEjCeXDOlELrVcdsvufGrsro10BlnSOL86jlXNNyG-vz7x772XX7s7s0K819JThQe-ALd6gIxv7B4zliJoinEzsCH6dUdZRd4lE5SrsfXRxY-ifzowyiwIE6odzhzdglNOphM4Ub2LpIjG1mTYlc17CgFFiM_QcWUE8v7x0F6hMOUHqIUKhCdPjM8Y7cAQ timezone]), 08th July 2026 in the Wikidata Telegram group. The Wikidata and Wikibase office hours are online events where the development team presents what they have been working on over the past quarter, and the community is welcome to ask questions and discuss important issues related to the development of Wikidata and Wikibase.
** [[m:Event:WMUK_Sandbox_Sessions/Improving_Wikidata_References:_The_Reference_Validator_Tool|Sandbox sessions: Wikidata Reference Validator Tool - improving Wikidata references]] - Aug 15, 17:00 - 18:00 UTC.
** [https://wikiedu.org/courses/documenting-america-wikidata/ Wiki Education + AASLH: Documenting America with Wikidata], a collaboration between Wiki Education and the American Association for State and Local History is offering six hour-long meetings held weekly to introduce attendees to Wikidata and improve content for Wikidata and Wikipedia on American history. Registration ends: July 17, 23:59 Pacific Time (PT)

''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs: (fr) [[:w:fr:Wikip%C3%A9dia:RAW/2026-07-05#Le_point_sur_la_diversit%C3%A9_de_genre_dans_les_articles|Le point sur la diversité de genre dans les articles]] in *Regards sur l'actualité du mouvement Wikimedia*
* Papers:
** Spatiotemporal-Heuristic A* Search for Pruning - Historical Influence and Succession Paths in Wikidata - [https://informatika.stei.itb.ac.id/~rinaldi.munir/Stmik/2025-2026/Makalah2026/13524106_Michael%20James%20Liman_Makalah%20Stima.pdf Paper], by Michael James Liman (2026).
** Wikontic: Constructing Wikidata-Aligned, Ontology-Aware Knowledge Graphs with Large Language Models - [https://aclanthology.org/2026.eacl-long.388/ Paper] by Chepurova et al., (2026).
* Videos: (Español) [https://www.youtube.com/watch?v=AL_pyY2PIOE Introduction to Wikidata] - Dr. Claudia De Souza and Prof. Dinah Wilson Fraites introduce Wikidata with Spanish-slides.

''' Tool of the week '''
* [https://zelph.org/ Zelph]: Offers powerful analysis capabilities for the complete Wikidata knowledge graph while remaining adaptable for any semantic domain.
* [https://viz.luarai.com/worldcup-heights World Cup Heights]: An interactive data‑viz app that shows the heights of FIFA World Cup players, arranged so you can quickly compare teams, positions, and overall height distributions.

''' Other Noteworthy Stuff '''
* [[d:Event:WikidataCon 2027/Call for expressions of interest to host|Call for local partners: WikidataCon 2027]]: Planning is underway for the next hybrid WikidataCon, and Wikimedia Deutschland is seeking a local affiliate to co-organize the on-site event. Expressions of Interest are due by 13 July.
* The Wikidata Platform team has published the [[D:Wikidata:Wikidata_Platform_team/Newsletter|8th issue of its monthly newsletter]]. This edition includes updates on the migration of WDQS backend away from Blazegraph, including a transition into the next phase '''Initial Implementation (pilot) phase''' following completion of the '''installation phase'''. This update also include some Documentation on Query Rewrites the team will like the Wikidata community and all WDQS users to help review and leave feedbacks. ''see [[D:Wikidata:Wikidata_Platform_team/Newsletter|WDP monthly newsletter]] for more details''

''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''

&lt;!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --&gt;
*  Newest General datatypes:
**[[:d:Property:P14559|prisoner number]] (&lt;nowiki&gt;number or identifier assigned to a prisoner, to be used as a qualifier for P2632 (place of detention)&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14574|photographer]] (&lt;nowiki&gt;person who took this photograph&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14595|‎Gmedia rating (video games)]] (&lt;nowiki&gt;video game ratings of the Saudi Arabian rating system&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14603|visual style]] (&lt;nowiki&gt;the visual style used in a video game (or other creative work)&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14610|garden]] (&lt;nowiki&gt;garden of this subject&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14613|objects (category theory)]] (&lt;nowiki&gt;the precise objects of the category (category theory)&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14614|morphisms]] (&lt;nowiki&gt;the precise morphisms of the category (category theory)&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14615|terminal object]] (&lt;nowiki&gt;the precise terminal object of the category (category theory)&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14616|initial object]] (&lt;nowiki&gt;the precise initial object of the category (category theory)&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14617|products (category theory)]] (&lt;nowiki&gt;the precise products of the category (category theory)&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14618|coproducts (category theory)]] (&lt;nowiki&gt;the precise coproducts of the category (category theory)&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14619|isomorphisms]] (&lt;nowiki&gt;the precise isomorphisms of the category (category theory)&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14620|monomorphisms]] (&lt;nowiki&gt;the precise monomorphisms of the category (category theory)&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14621|epimorphisms]] (&lt;nowiki&gt;the precise epimorphisms of the category (category theory)&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14622|regular monomorphisms]] (&lt;nowiki&gt;the precise regular monomorphisms of the category (category theory)&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14623|regular epimorphisms]] (&lt;nowiki&gt;the precise isomorphisms of the category (category theory)&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14624|left adjoint]] (&lt;nowiki&gt;the left adjoint of the functor&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14625|enriched over]] (&lt;nowiki&gt;the base monoidal category, bicategory, etc. of the enriched category&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14626|monoidal category operation]] (&lt;nowiki&gt;the “tensor product” bifunctor of the monoidal category&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14627|2-morphisms]] (&lt;nowiki&gt;the precise 2-morphisms of the 2-category&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14635|taxon footprint]] (&lt;nowiki&gt;image of a footprint of this taxon&lt;/nowiki&gt;)
* Newest External identifiers: [[:d:Property:P14558|Sri Lankan Parliament member ID]], [[:d:Property:P14560|‎Taiwan Central News Agency news tag ID]], [[:d:Property:P14561|Model-Kartei.de ID]], [[:d:Property:P14562|Wildenstein Plattner Institute ID]], [[:d:Property:P14564|Web The Television work ID]], [[:d:Property:P14565|Web The Television person ID]], [[:d:Property:P14566|U-NEXT person ID]], [[:d:Property:P14567|U-NEXT video ID]], [[:d:Property:P14568|Sokmil director ID]], [[:d:Property:P14569|Sokmil idol ID]], [[:d:Property:P14570|socrealizm.com.ua person ID]], [[:d:Property:P14571|Répertoire des films classés film ID]], [[:d:Property:P14572|‎regjeringen.no ministry ID]], [[:d:Property:P14573|‎regjeringen.no politician ID]], [[:d:Property:P14575|Objectif plumes work ID]], [[:d:Property:P14576|National Operator Code (UK)]], [[:d:Property:P14577|‎Extended Defence of Britain Database ID]], [[:d:Property:P14578|Pacelli edition person ID]], [[:d:Property:P14579|Myludo game ID]], [[:d:Property:P14580|MyDirtyHobby ID]], [[:d:Property:P14581|Maoyan film ID]], [[:d:Property:P14582|‎Los Angeles Historic-Cultural Monument number]], [[:d:Property:P14583|Letterboxd writer ID]], [[:d:Property:P14584|KSW organization ID]], [[:d:Property:P14585|KSW person ID]], [[:d:Property:P14586|KSW place ID]], [[:d:Property:P14587|1SCREEN movie ID]], [[:d:Property:P14588|1SCREEN Person ID]], [[:d:Property:P14589|‎Artistas Visuales Chilenos propertyvalue ID]], [[:d:Property:P14590|‎Canadian Trademark Registration Number]], [[:d:Property:P14591|occitanica.eu ID]], [[:d:Property:P14592|Hancinema company  ID]], [[:d:Property:P14593|ZicTrad person ID]], [[:d:Property:P14594|H-NEXT Person ID]], [[:d:Property:P14596|FOD video ID]], [[:d:Property:P14597|Farzonagon ID]], [[:d:Property:P14598|d Hits artist ID]], [[:d:Property:P14599|ABEMA video ID]], [[:d:Property:P14600|17LIVE ID]], [[:d:Property:P14604|‎regjeringen.no government ID]], [[:d:Property:P14605|Pure Adult actress ID]], [[:d:Property:P14606|Pure Adult studio ID]], [[:d:Property:P14607|‎GBIF taxon ID]], [[:d:Property:P14608|Digital portrait index person (GND) ID]], [[:d:Property:P14609|torial username]], [[:d:Property:P14611|Pontifical Urbaniana University ID]], [[:d:Property:P14628|CatDat category ID]], [[:d:Property:P14629|CatDat functor ID]], [[:d:Property:P14630|CatDat category property ID]], [[:d:Property:P14631|CatDat functor property ID]], [[:d:Property:P14632|‎Samtrafiken-vehicle ID]], [[:d:Property:P14633|GIGA actress ID]], [[:d:Property:P14634|Zen Pictures actress ID]], [[:d:Property:P14636|Olyrix artist ID]], [[:d:Property:P14637|AutorÒc 16-18 author ID]]
&lt;!-- END NEW PROPERTIES --&gt;
&lt;!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --&gt;
* New General datatypes property proposals to review:: 
**[[:d:Wikidata:Property proposal/dielectric strenght|dielectric strenght]] (&lt;nowiki&gt;maximum electric field a material can withstand before electrical breakdown occurs&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/about page URL|about page URL]] (&lt;nowiki&gt;URL to the official about page&lt;/nowiki&gt;)
* New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Rakuten Books author ID|Rakuten Books author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Rakuten TV adult Person ID|Rakuten TV adult Person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant sur le Western Orthodox Wiki|Identifiant sur le Western Orthodox Wiki]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Le GRoG ID|Le GRoG ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NHK On Demand Program ID|NHK On Demand Program ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Centre for Computing History exhibit reference ID|Centre for Computing History exhibit reference ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/GCD character ID|GCD character ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identificador de agente econômico na ANCINE|Identificador de agente econômico na ANCINE]], [[:d:Wikidata:Property proposal/1SCREEN Program ID|1SCREEN Program ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Architectenregister-id|Architectenregister-id]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LUDAP ID|LUDAP ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/TakaWiki ID|TakaWiki ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Terceiro Tempo Que Fim Levou ID|Terceiro Tempo Que Fim Levou ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BiDünyaFilm film ID|BiDünyaFilm film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CNUC code|CNUC code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Steady username|Steady username]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NHK ONE Program ID|NHK ONE Program ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SongLyrics.com song ID|SongLyrics.com song ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Braunschweiger ProfKat ID|Braunschweiger ProfKat ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ClayArena shooter profile ID|ClayArena shooter profile ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Open Collective ID|Open Collective ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Anobii author ID|Anobii author ID]]
&lt;!-- END NEW PROPOSALS --&gt;

You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!

''' Development '''
* The development team are at an offsite retreat this week.

[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&amp;order=priority the tasks needing a volunteer].

''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/France|France]]
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 18:05, 6 ജൂലൈ 2026 (UTC)'''
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&amp;oldid=30773585 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Wikidata weekly summary #740 ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the&lt;br&gt;week leading up to 2026-07-13. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#739]].&lt;br&gt;''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;&quot;&gt;

'''Discussions'''
* Open request for adminship: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Administrator/GA_Kevin|GA Kevin]] - &lt;small&gt;RfP scheduled to end after 14 July 2026 18:40 (UTC)&lt;/small&gt;
* New requests for permissions/Bot:
** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/Nabbot_2|Nabbot 2]] - '''Task:''' Translating English descriptions to Turkish using a predefined dictionary mapping. 
** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/AgenticCommonsBot_1|AgenticCommonsBot 1]] - '''Task:''' Add [[d:Property:P648|Open Library ID (P648)]] (OpenLibrary author ID) to items about people, where the OpenLibrary author and Wikidata person are the same individual, when every  statement is sourced. 
** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/EquipboardBot|EquipboardBot]] -  '''Task''': Add [[d:Property:P6912|Equipboard artist ID (P6912)]] to Wikidata items for musicians, sourced from Equipboard's own database of public artist identifiers.
* Call for Participation in Improving Constraints
** Just about any aspect of constraints is in scope, from rewriting existing bots to expanding the power of property constraints to adding new kinds of constraint. If you are interested, sign up in [[d:Wikidata:WikiProject_property_constraints/improving|WikiProject Property Constraints/improving]].

'''Events''' 
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** [[wmania:2026:Wikimania|Wikimania 2026]] is fast approaching. Taking place 21 - 25 July in Paris, France. Can't attend? Register for a ticket to the [[wmania:2026:Registration|virtual event]] and watch sessions online.
** Interested in [[mw:Wikibase/Ontology-Federation|Wikibase Ontology Federation]]? Join the July 14 call, see the [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/Cleaning_Task_Force#Tuesday,_14_July_2026,_11:30_EDT_(UTC-4)|Cleaning Task Force]] page for more details.
* Previous events:
** The 3rd Quarter Wikidata + Wikibase office hour was held. The transcript  is available to read:&lt;br&gt;[[d:Wikidata:Events/Telegram_office_hour_2026-07-08|Wikidata:Events/Telegram office hour 2026 07 08]]

'''Press, articles, blog posts, videos'''
* Blogs
** [[Diffblog:2026/07/10/behind-better-data-inside-wikidatas-first-wikiprojects-days|Behind Better Data: Inside Wikidata’s First WikiProjects Days]]
** [[Diffblog:2026/07/12/africa-wiki-challenge-2026-in-the-ghanaian-pidgin-community-documenting-water-for-life-through-wikimedia-projects|Africa Wiki Challenge 2026 in the Ghanaian Pidgin Community: Documenting “Water for Life” Through Wikimedia Projects]]
** [[Diffblog:2026/07/09/reflecting-on-progress-and-planning-ahead-dagbani-wikimedians-user-group-holds-its-last-quarter-team-meeting|Reflecting on progress and planning ahead: Dagbani Wikimedians User Group holds its last quarter team meeting]]
** [[Diffblog:2026/07/08/eduwiki-workshop-combining-petscan-and-generative-ai-for-smarter-wikipedia-editing|EduWiki Workshop: Combining PETScan and Generative AI for Smarter Wikipedia Editing]]
** [https://computationalhistory.substack.com/p/why-computational-historians-need Why Computational Historians need Wikidata] - a substack article by Jim Clifford
* Papers
** [https://dl.acm.org/doi/10.1145/3805712.3808389 A Demonstration of WikiRAG: An Evidence-based Link Prediction for Wikidata with Retrieval Augmented Generation] - WikiRAG is an interactive framework that combines automated link prediction with retrieval‑augmented generation and human validation to reliably complete knowledge graphs like Wikidata by generating candidate links, retrieving supporting evidence, and enabling users to confirm and export validated triples. By Sabu, et al., (2026)
* Videos
** [https://m.youtube.com/watch?v=GRS-0nMsb1Q&amp;pp=iggCQAE%3D&amp;ra=m Using Open Refine] by Wikimedia Australia, Paul Duchesne presents &quot;Using OpenRefine&quot; during WikiCon Australia 2026, (National Film and Sound Archive, Canberra).
** [https://m.youtube.com/watch?v=oq2fjfAhsgc&amp;pp=iggCQAE%3D&amp;ra=m Let’s Get Mappy - making maps on Wikimedia platforms] by Wikimedia Australia, Alex Lum presents  how location (pushpin) maps, locator maps, and interactive &quot;slippy&quot; local maps end up on Wikipedia, and how infoboxes, Wikidata and OpenStreetMap works together to generate them
** (繁體中文/zh-TW) [https://www.youtube.com/watch?v=YaOjh92PPuI Tutorial on Editing Temple Data for Wikidata and Wikimedia Commons] - recording of a workshop (July 5) on Tutorial on Editing Temple Data for Wikidata and Wikimedia Commons, held by Wikimedia Taiwan Community and OSM Taiwan.  
** [https://www.youtube.com/watch?v=VxCTNRqnOKw Open data tools for cultural heritage] 2nd session in the workshop series “Open Data to Strengthen Online Cultural Heritage,” held March 24, 2026, and organized by the National Library of Uruguay (BNU), Wikimedians of Uruguay, Datysoc, and Data Uruguay.
** [https://www.youtube.com/watch?v=ZrzycFNeVyI  GLAMs and Citizen Science Encouraging and Enabling Participation] - Siobhan Leachman presents &quot;citizen science workflows&quot; (BHL, iNaturalist, Bionomia, Wikidata) to show how GLAM's can empower citizen scientists to reuse their collections.

'''Tool of the week'''
*[https://rudof-project.github.io/ rudof] can be used as a command line tool or can be embedded as a library using cargo. It can be used to validate RDF data represented with different syntaxes like Turtle, NTriples, to name a few. As well as RDF data available through SPARQL endpoints like Wikidata

'''Other Noteworthy Stuff'''
* A [[d:Wikidata:Project_chat#c-Ainali-20260623132900-Need_of_a_process_to_become_a_mentor|Project Chat discussion]] on the new [[mw:Help:Growth/Mentorship|Mentorship features]]. Self-enrollment has been enabled with the following requirements - account age: 365 days, edits: 500.
* There is also a [[d:Wikidata:Project_chat#c-Bovlb-20260709235700-Discussion|proposal]] to add an advisory message to new accounts that create multiple items.

'''Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review'''

&lt;!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --&gt;
* Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]:
** General datatypes: none
** External identifiers: [[:d:Property:P14638|Rakuten TV adult person ID]], [[:d:Property:P14639|KBS News topic ID]], [[:d:Property:P14640|Rakuten Books author ID]], [[:d:Property:P14641|PTS News Network topic ID]], [[:d:Property:P14642|Nakamura Kikaku ID]], [[:d:Property:P14643|‎La Grange person ID]], [[:d:Property:P14644|‎Fontaines de Belgique ID]], [[:d:Property:P14645|NHK On Demand program ID]], [[:d:Property:P14646|1SCREEN program ID]], [[:d:Property:P14647|LUDAP ID]], [[:d:Property:P14648|Bianco keyword ID]], [[:d:Property:P14649|Architectenregister ID]], [[:d:Property:P14650|‎ClayArena shooter profile ID]], [[:d:Property:P14651|‎Sundsvall Municipality opendata beach ID]], [[:d:Property:P14652|Terceiro Tempo Que Fim Levou ID]]
&lt;!-- END NEW PROPERTIES --&gt;
&lt;!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --&gt;
* New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review:
** General datatypes: 
***[[:d:Wikidata:Property proposal/relocated from|relocated from]] (&lt;nowiki&gt;Object is the original or former {{Q|17334923}} of the permanently relocated {{Q|16222597}}&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/OpenType script tag|OpenType script tag]] (&lt;nowiki&gt;identifier for a script in OpenType&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/transforms from|transforms from]] (&lt;nowiki&gt;this fictional or mythical entity transforms from that form&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/Korean Classification of Administrative Districts|Korean Classification of Administrative Districts]] (&lt;nowiki&gt;code assigned to an administrative district of South Korea in the Korean Classification of Administrative Districts&lt;/nowiki&gt;)
** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/Anobii book ID|Anobii book ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Google Maps Place ID|Google Maps Place ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Viberate Artist ID|Viberate Artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brussels Inventory of Architectural Heritage style ID|Brussels Inventory of Architectural Heritage style ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brussels Inventory of Architectural Heritage designer ID|Brussels Inventory of Architectural Heritage designer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/TuneCore Japan artist ID|TuneCore Japan artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Deltarune Wiki article ID|Deltarune Wiki article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/INAPP OA author ID|INAPP OA author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CNR-IRIS ID|CNR-IRIS ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AnimeOshi anime ID|AnimeOshi anime ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Guide Japan Person ID|Guide Japan Person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CD Journal Artist ID|CD Journal Artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CIDIM Artist ID|CIDIM Artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Operabook Artist ID|Operabook Artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Mizan al-Arab poet ID|Mizan al-Arab poet ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Norton Simon Museum object ID|Norton Simon Museum object ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/OpenStreetMap data item ID|OpenStreetMap data item ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant sur le Western Orthodox Wiki|Identifiant sur le Western Orthodox Wiki]], [[:d:Wikidata:Property proposal/A World Made by Travel person ID|A World Made by Travel person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Scent Base notes ID|Scent Base notes ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/radio.net IDs|radio.net IDs]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Scent Base perfumer ID|Scent Base perfumer ID]]
&lt;!-- END NEW PROPOSALS --&gt;

You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!

'''Did you know?'''
* Query examples: [https://w.wiki/SJfA Items only connected to Telugu Wikipedia] ([[d:Wikidata:Request_a_query#c-Ainali-20260712084300-Stefan_Kühn-20260712083900|source]]) - change the language code 'te' to make it work with any other Wikipedia 
* Schema examples: [[d:EntitySchema:E269|French historic monument (E269)]] - With Wikimania taking place in the French Capital, you can use this entity schema if you feel inspired to or expand items on French monuments.
* Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]:
** [[d:Wikidata:WikiProject_Pleasant_Goat_and_Big_Big_Wolf|Project Pleasant Goat and Big Big Wolf]] - a Chinese-animated television franchise.
** (Français) [[d:Wikidata:Wikiproject_Orthodox_Christianity|Project Orthodox Christianity]]
** [[d:Wikidata:WikiProject_SUNY_Libraries_EMCO|Project SUNY Libraries EMCO]]
* WikiProject Highlights:
** [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/Poland|Project Govdirectory Poland]] added several new subpages detailing coverage and progress on State, Local Agencies and Marshall's Offices.
**[[d:Wikidata:WikiProject_property_constraints|Project Property Constraints]] added a subpage: [[d:Wikidata:WikiProject_property_constraints/improving|Improving]] - a call for participation, as a result of discussions during WikiProjects Days 2026.
* Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/Most_sitelinked_items/with_statements|Most sitelinked Items (with statements)]]

'''Development'''
* Blazegraph migration: We are continuing to prepare the Query UI, Query Builder, constraint checks, etc for the migration to QLever ([[phab:T425618]])
* Wikidata integration in the Wikimedia projects: We are investigating some Lua modules to find ones responsible for a lot of unnecessary entries in Watchlist and Recent changes on Wikipedia and co ([[phab:T429366]])
* GraphQL: Added support for negation in property value pair filters ([[phab:T429580]])
* REST API: We are working on the first pieces of support for Lexemes: retrieving a full Lexeme ([[phab:T429332]])

[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&amp;order=priority the tasks needing a volunteer].

'''Weekly Tasks'''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country: 
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''·   [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2026 07 06|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current| Help translate]] · [[:d:User:Danny Benjafield (WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] [[:d:User talk:Danny Benjafield (WMDE)|talk]] ·''' [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 18:01, 13 ജൂലൈ 2026 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&amp;oldid=30773585 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Wikidata weekly summary 741 ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the&lt;br&gt;week leading up to 2026-07-20. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#740]].&lt;br&gt;''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;&quot;&gt;

''' Discussions '''
* New requests for permissions/Bot:
** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/RupumpedBot|RupumpedBot]] - '''Task/s:''' When an Item on a Kenyan river has a Swahili label but no English version, this bot will derive an English label and description.
** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/William_Avery_Bot_14|William Avery Bot 14]] - '''Task/s:''' Change values of url properties in mainspace that link to http://web.archive.org/ to use the https protocol (requested at [[d:Wikidata:Bot_requests#Request_to_make_HTTPS_for_Wayback_Machine_recurrent_(2026-07-17)|Bot requests#Make HTTPS for Wayback Machine recurrent]])

''' Events ''' 
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** Wikimania is about to begin. Whether you're attending on-site or virtually, plan your sessions so you don't miss any.
*** [https://wikimedia.eventyay.com/wm/wikimania2026/schedule/ Full program] / [[wmania:2026:Program/Wikidata|Wikidata-only program]]
*** Get your [https://wikimedia.eventyay.com/wm/wikimania2026/ virtual ticket]
** OpenStreetMap X Wikidata Meetup #91 Aug 10 Time: 19:30-21:00 UTC+8 at [[d:Q61752245| Mozilla Community Space Taipei (Q61752245)]].
** [https://force11.org/post/webinar-metadata-for-all-with-wikidata Force11 webinar: Metadata for all with Wikidata] will look at three novel applications, WikiCite, the Trans Music Achive and the Pratt Institute. Held online August 26, 13-14:00 UTC. Please register for the access link.

''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs:
** [https://blog.johl.io/calling-wikifunctions-for-der-die-das/ Calling Wikifunctions for der, die, das]
** [https://diff.wikimedia.org/2026/07/18/how-to-strengthen-the-public-domain-with-wikidata/ How to strengthen the public domain with Wikidata]
** [https://rtnf.substack.com/p/altilunium-panoply-v26719 Altilunium Panoply v26.7.19] : In this latest release, the external Wikidata connection logic has undergone a major architectural overhaul to improve internal trace mapping.
* Videos:
** (Svenska) [https://www.youtube.com/watch?v=eiYEdXCA3z4 Strategic inclusion of library data on Wikidata] - first recorded at Digikult 2019, with Alicia Fagerving.
** (Français) [https://www.youtube.com/watch?v=FA5i80xTXpU I’ll explain how Wikidata works! (Livestream recording)], [[d:User:Lyoko%C3%AF|User:Lyokoï]] will introduce Wikidata and its concepts and the fundamentals of editing.
** (繁體中文/zh-TW) [https://www.youtube.com/watch?v=NCswknRt7wg Wikivoyage Guidelines for editing Temple information]
** [https://www.youtube.com/watch?v=VGtGZhE7e-E  How to use Wikibase for Mixed Methods Research], with Francesco Bailo. Recorded at SICSS Melbourne 2026 (Summer Institute in Computational Social Science).
* Games: [https://www.webwoven.org/ Webwoven] - a new game has surfaced, powered by Wikidata. Race from start to finish in as few connections as possible. Already includes Leaderboards, daily challenges and multiplayer. Sure to be a hit at future Wikidata events.

''' Tool of the week '''
*[https://wikivibes.toolforge.org/#/ wikivibes] is a tool by [[User:Magnus Manske|Magnus Magnus]] that play public domain music from Commons, tracked by Wikidata

''' Other Noteworthy Stuff '''
* Jobs:
** [https://wikimedia-deutschland.softgarden.io/job/65367316/Interim-Engineering-Manager-Wikidata-for-Wikimedia-Projects-all-genders-?jobDbPVId=279178738&amp;l=en (Interim) Engineering Manager - Wikidata For Wikimedia Projects] - Hybrid
** [https://job-boards.greenhouse.io/wikimedia/jobs/8060307?gh_src=uginyj6n1us Senior Software Engineer, Wikidata Platform] - Remote
** [https://job-boards.greenhouse.io/wikimedia/jobs/8060261?gh_src=4n8hpqkx1us Software Engineer, Wikidata Platform] - Remote

''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''

&lt;!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --&gt;
* Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]:
** General datatypes: none
***[[:d:Property:P14659|‎about page URL]] (&lt;nowiki&gt;URL to the official about page&lt;/nowiki&gt;)
** External identifiers: [[:d:Property:P14653|Western Orthodox Wiki ID]], [[:d:Property:P14654|Steady publication ID]], [[:d:Property:P14655|‎Open Collective ID]], [[:d:Property:P14656|‎Guide du Rôliste Galactique ID]], [[:d:Property:P14657|CNUC code]], [[:d:Property:P14658|Centre for Computing History exhibit reference ID]], [[:d:Property:P14660|Braunschweiger ProfKat ID]], [[:d:Property:P14661|CNR-IRIS author ID]], [[:d:Property:P14662|Anobii Book ID]], [[:d:Property:P14663|Anobii author ID]], [[:d:Property:P14664|TuneCore Japan artist ID]], [[:d:Property:P14665|TakaWiki numeric page ID]], [[:d:Property:P14666|Norton Simon Museum object ID]], [[:d:Property:P14667|Guide Japan Person ID]], [[:d:Property:P14668|CD Journal artist ID]]
&lt;!-- END NEW PROPERTIES --&gt;
&lt;!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --&gt;
* New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review:
** General datatypes: 
***[[:d:Wikidata:Property proposal/autoptic examination|autoptic examination]] (&lt;nowiki&gt;time of last direct examination of the inscribed object&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/Tabular data series|Tabular data series]] (&lt;nowiki&gt;A tabular data series in Commons that models the given concept&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/data series|data series]] (&lt;nowiki&gt;A data series about the given topic.&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/incumbent before dissolution|incumbent before dissolution]] (&lt;nowiki&gt;entity incumbent in a position before its dissolution for an election&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/former operator|former operator]] (&lt;nowiki&gt;entity, company, military service, or organisation which is notable for previously operated the item, aircraft, vehicle, or other equipment&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/número de la plaza|número de la plaza]] (&lt;nowiki&gt;square number&lt;/nowiki&gt;)
** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/PISAI ID|PISAI ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Ko-fi page ID|Ko-fi page ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Scent Base brand ID|Scent Base brand ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Etsy shop name|Etsy shop name]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Overcast podcast ID|Overcast podcast ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Grillplatser.nu ID|Grillplatser.nu ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Criticker Film ID|Criticker Film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/HAND ID|HAND ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Open Language Archives Community language code|Open Language Archives Community language code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant Ciel d'oc d'une publication|identifiant Ciel d'oc d'une publication]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ODiD ID|ODiD ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Generic/Numero de Registre Tributari|Generic/Numero de Registre Tributari]], [[:d:Wikidata:Property proposal/UntitledDb People ID|UntitledDb People ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MissEvan drama ID|MissEvan drama ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MissEvan sound ID|MissEvan sound ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MissEvan ID|MissEvan ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MissEvan voice actor ID|MissEvan voice actor ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fmfenxiang FM ID|Fmfenxiang FM ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fmfenxiang sound ID|Fmfenxiang sound ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fmfenxiang seiyuu ID|Fmfenxiang seiyuu ID]]
&lt;!-- END NEW PROPOSALS --&gt;

You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!

''' Development '''
* Wikidata Query Service: We are working on adapting the Query Service UI to get it ready for the move to QLever
* Mobile editing of statements: We are continuing to fix small issues found in testing
* Lexemes: We are continuing the work on adding support for Lexemes to the REST API
* Sustainability:
** We are preparing the migration of some database tables on the client wikis that track the usage of Wikidata's data in articles on Wikipedia and co
** We are further investigating how many changes from Wikidata that currently get sent to Wikipedia and co don't actually lead to a change in the article to be able to reduce these cases further

[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&amp;order=priority the tasks needing a volunteer].

''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country: 
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]]  · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:56, 20 ജൂലൈ 2026 (UTC)'''
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&amp;oldid=30773585 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[:m:Wikimedians of Kerala/Newsletter/June 2026|Wikimedians of Kerala - June 2026 Newsletter]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
{{ptag2|T429741}}
&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;&quot;&gt;
&lt;small&gt;This is the Wikimedians of Kerala UG's 29&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; newsletter.&lt;/small&gt;
&lt;br&gt;
[[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]&lt;/div&gt;

;Updates / Discussions
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;

* On 27th June 2026, we held our June 2026 Monthly Meetup from 7:30 pm to 8:30 pm IST. The agenda for the meeting was shared and everyone was welcomed. 12 community members participated in the meeting and discussions.

** [[:User:Athulvis|Athul R T]] shared updates about [[:c:commons:Wiki Loves Earth 2026 in India|Wiki Loves Earth 2026]] -  The programe will run in July 2026. More than two thousand images are uploaded now. 
** [[:User:Sree1959|Sreekrishnan Narayanan]] shared updates about Malayalam Wikivoyage project. Users are editing and we are waiting for the response from Language Committee. 
** [[:User:SijiR|Siji]] shared updates about [[:m:Event:Wikiwomen Camp Kerala 2026|Wikiwomen Camp Kerala 2026]]. Program is planned on July 11,12 at Kozhikkode.


&lt;/div&gt;

;Events &amp; activities
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* &lt;u&gt;''On-going events &amp; activities by User Group''&lt;/u&gt;
** [[:c:commons:Wiki Loves Earth 2026 in India|Wiki Loves Earth 2026]]: Wiki Loves Earth India is an international photographic campaign and We are organizing it in India. More than four thousand files uploaded into this campaign. The campaign will end on 31st July 2026.
** [[:m:Event:Wikiwomen Camp Kerala 2026|Wikiwomen Camp Kerala 2026]]: Wikiwomen Camp aims to bring together women who are active contributors to the Wikimedia movement. 23 editors participated in this two day camp at Kozhikode.
**[[:m:Event:Wikimedia Technical Workshop 2026 at C-SiS CUSAT|Wikimedia Technical Workshop 2026 at C-SiS CUSAT]] : We organized a Wikimedia technical workshop in collaboration with Centre for Science in Society (C-SiS), Cochin University of Science and Technology, Kochi, Kerala. 20 students from various colleges participated in this event. We started developing some tools with the help of participants.
**[[:m:Kerala Culture Month 2026|Kerala Culture Month 2026]] As part of Wiki Conference India 2026 we co-organized a writing campaign as a pre conference activity. The campaign started on 15th July 2026 and will end on 15th August 2026.
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;hr&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
'''Upcoming meeting: 25&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; July 2026 –  [[m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/July 2026|Meeting page]] | [[:m:Special:RegisterForEvent/4198|Meetup Registration]]'''
&lt;hr&gt;
This message was sent by [[:m:User:Ranjithsiji|Ranjithsiji]] with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 13:22, 25 ജൂലൈ 2026 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]]
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&amp;oldid=30188373 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Wikidata weekly summary #742 ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the&lt;br&gt;week leading up to 2026-07-27. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#741]].&lt;br&gt;''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;&quot;&gt;

''' Discussions '''
* New requests for permissions/Bot:
**[[Wikidata:Requests for permissions/Bot/AuntuBot|AuntuBot]] - '''Task/s:''' Per the approved bot request at commons:Commons:Bots/Requests/AuntuBot, I am in the process of uploading approximately 50,000 issues of the Bangladesh Gazette to Wikimedia Commons. We need to a parent Wikidata item for each specific issue/volume to import and organize these files on Bengali Wikisource.  Note that AuntuBot has already been granted a bot flag on Wikimedia Commons for the file uploads.
**[[Wikidata:Requests for permissions/Bot/Rebot 2|Rebot 2]] - '''Task/s:''' We recently created the new property perspective (P14345) (Wikidata:Property proposal/anatomical view).  With Rebot, I plan to move:
*About 570 statements from depicts (P180) to perspective (P14345) as a property
*About 1400 statements from depicts (P180) to perspective (P14345) as a qualifier of image (P18)  
**[[Wikidata:Requests for permissions/Bot/Rebot 3|Rebot 3]] - '''Task/s:''' Import 1389 instances of taxon author citation (P6507) from this Catalan Wikipedia list, compiled by bot from the articles.  
**[[Wikidata:Requests for permissions/Bot/Rebot 4|Rebot 4]] - '''Task/s:''' The task consists in changing these 1072 items. It has to change creator (P170) to the new property photographer (P14574). Also there are 1000+ items in which the property should be used as a qualifier.  
**[[Wikidata:Requests for permissions/Bot/Openpep|Openpep]] - '''Task/s:''' Maintenance of Politically Exposed Person (PEP) data on Wikidata for Thai government officials. Specifically:  
*Creating new Wikidata items for Thai politicians not yet in the database  
*Adding P39 (position held) claims with proper qualifiers (P580 start time, P582 end time, P2937 legislative term for legislators, P1365/P1366 replaces/replaced by, P1545 series ordinal)  
*Adding P102 (member of political party) with date qualifiers  
*Adding P569 (date of birth), P106 (occupation), P21 (sex or gender), P19 (place of birth), P1559 (name in native language)  
*Setting and correcting labels, descriptions, and aliases  
*Removing incorrect claims and deduplicating  
*Adding social media profiles (P2003 Instagram, P2013 Facebook, P11705 Facebook numeric ID)
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/DutchFixer|DutchFixer]] - '''Task/s:''' Reformat Dutch verb forms that are listed as [[Q1994301|past tense &lt;small&gt;(Q1994301)&lt;/small&gt;]], [[Q814722|participle &lt;small&gt;(Q814722)&lt;/small&gt;]] to simply use [[Q12717679|past participle &lt;small&gt;(Q12717679)&lt;/small&gt;]]

''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs:
** Vladimir Terentyev used the set of names for [https://vova.today/en/works/plofornot/  every dish from Wikidata] -- labels and aliases in every language -- along with restaurant data from OpenStreetMap to develop a world map of dish names, attempting to answer the research question: &quot;Where does plov end and biryani begin, and who really draws these borders?&quot;
** [https://oshwa.org/announcements/giving-open-source-hardware-a-place-on-wikidata/ Giving Open Source Hardware a Place on Wikidata] 
** [https://blog.tib.eu/2026/07/27/simplified-entry-of-complex-data-into-wikibase/ Simplified entry of complex data into Wikibase]
** [https://diff.wikimedia.org/2026/07/24/grateful-and-growing-reflecting-on-my-wiki-afrodemics-fellowship-pilot-cohort/ Grateful and Growing: Reflecting on My Wiki Afrodemics Fellowship, Pilot Cohort]
* Papers: [https://ojs.aaai.org/index.php/ICWSM/article/view/42790 DivinWD: Exploring the Diversity of Scientific Publications in Wikidata] - DivinWD is a large open-source dataset of over 23 million triples and 1.2 million scholarly articles (2010–2024), integrating Wikidata with five bibliographic sources and gender data to enable transparent diversity analyses in science while documenting biases and infrastructural limitations. By Saletti et. al., (2026)

''' Tool of the week '''
*[https://osm.wikidata.link/ OWL Places], the  Wikidata-OpenStreetMap matching tool, can now add OpenStreetMap IDs to Wikidata

''' Other Noteworthy Stuff '''
* [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikibaseug@lists.wikimedia.org/thread/4ODLBGNPJVVMLFCRJUMODQ3SQEPPOXCE/ Wikibase Suite Deploy 7.1.0 and other upgrades]

''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''

&lt;!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --&gt;
* Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]:
** General datatypes: 
***[[:d:Property:P14669|dielectric strength]] (&lt;nowiki&gt;electric field strength that causes electrical breakdown of an insulating material under specified test conditions&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Property:P14672|still taken from the audiovisual work]] (&lt;nowiki&gt;image comes from the given audiovisual work&lt;/nowiki&gt;)
** External identifiers: [[:d:Property:P14670|Operabook artist ID]], [[:d:Property:P14671|‎MPA certificate number]], [[:d:Property:P14673|‎Deltarune Wiki article ID]], [[:d:Property:P14674|A World Made by Travel person ID]], [[:d:Property:P14675|UntitledDb person ID]]
&lt;!-- END NEW PROPERTIES --&gt;
&lt;!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --&gt;
* New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review:
** General datatypes: 
***[[:d:Wikidata:Property proposal/Fediverse app|Fediverse app]] (&lt;nowiki&gt;Fediverse platform of the instance or address&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/Fediverse instance URL|Fediverse instance URL]] (&lt;nowiki&gt;Ferdiverse instance of/about the subject&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/reference amount|reference amount]] (&lt;nowiki&gt;Amount of the food that contains a particular quantity of a nutrient.&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/Qidian Book ID|Qidian Book ID]] (&lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;)
** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/Garance item ID|Garance item ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kinorating|Kinorating]], [[:d:Wikidata:Property proposal/IGN producer|IGN producer]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fediverse address|Fediverse address]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Music &amp; Opera artist ID|Music &amp; Opera artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LFL player ID|LFL player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Soccer365.net tournament ID|Soccer365.net tournament ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/kicker.de coach ID|kicker.de coach ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BeSoccer team ID|BeSoccer team ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FootballFakts.ru stadium ID|FootballFakts.ru stadium ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SofaScore tournament ID|SofaScore tournament ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Foot Mercato club ID|Foot Mercato club ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Lithuanian movie register ID|Lithuanian movie register ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Foot Mercato referee ID|Foot Mercato referee ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BeSoccer referee ID|BeSoccer referee ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kicker.de referee ID|Kicker.de referee ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Soccer365.net referee ID|Soccer365.net referee ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/UNESCO Observatory of Killed Journalists ID|UNESCO Observatory of Killed Journalists ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Soccer365.net stadium ID|Soccer365.net stadium ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MFL player ID|MFL player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Okko movie ID|Okko movie ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RIA Novosti organization ID|RIA Novosti organization ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/OpenParliamentTV person ID|OpenParliamentTV person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/OpenParliamentTV organization ID|OpenParliamentTV organization ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/OpenParliamentTV term ID|OpenParliamentTV term ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Camping.se ID|Camping.se ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/classicalive artist ID|classicalive artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Chess Games tournament ID|Chess Games tournament ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Chess.com tournament ID|Chess.com tournament ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MusiciansPage artist ID|MusiciansPage artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Flemish educational institution number|Flemish educational institution number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Giovani Artisti italiani ID|Giovani Artisti italiani ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/365chess.com tournament ID|365chess.com tournament ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Norwegian Athletics athlete ID|Norwegian Athletics athlete ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LinkedIn numeric company ID|LinkedIn numeric company ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Lulu spotlight ID|Lulu spotlight ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RPGnet Index ID|RPGnet Index ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/EU Treaties and Agreements database ID|EU Treaties and Agreements database ID]]
&lt;!-- END NEW PROPOSALS --&gt;

You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!

''' Development '''
* The team were at Wikimania this past week so not much development happened. 

[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&amp;order=priority the tasks needing a volunteer].

''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country: 
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 16:32, 27 ജൂലൈ 2026 (UTC)'''
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&amp;oldid=30846852 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Wikidata weekly summary #743 ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the&lt;br&gt;week leading up to 2026-08-04. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#742]].&lt;br&gt;''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;&quot;&gt;

''' Discussions '''
*[[Wikidata:Requests for permissions/Bot/INAPerson 1|INAPerson 1]] - Task/s: Create Wikidata pages entries for mostly French journalists, using INA (French National Audiovisual Institute) catalogue as reference.

''' Events ''' 
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** [[Diffblog:wikimedia-research-conference-in-the-cee-region-programme-coming-in-august-registration-open|Wikimedia &amp; Research conference in the CEE region: programme coming in August, registration open]] - follow link for registration instructions, (onsite) open until August 26, (online) open until at least October 5. Event takes place Katowice, Poland, October 9-10, 2026.
** [https://www.dublincore.org/conferences/2026/sessions/workshop-wikidata-open-innovation/ Workshop: Wikidata for Open Innovation] - DCMI 226. Held on August 3 by Kalliopi Mathios, participants will get hands-on experience of Wikidata for use in Libraries, Industry and Communities.

''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Papers:
** the [[:d:Q140818826|proceedings]] of the conference [[:d:Q131418010|Wikidata and Research]] (cf. [[:meta:Wikidata and research|Meta page]]), held in Florence (Italy) on June 5-6, 2025, have been published on July 2026 and are available in CC-BY 4.0 license: ''[https://books.fupress.com/isbn/9791221510102 Wikidata e la ricerca. Condividere esperienze / Wikidata and Research. Sharing Experiences]''; 32 papers, 25 in English and 7 in Italian, deal with the usage of Wikidata and other Wikibase instances in different fields of academic research
** [https://arxiv.org/html/2607.25959 Detecting Knowledge Inconsistencies Across Text, Tables, and Knowledge Graphs] by Wei et al., (2026). This paper introduces ''Kontrast'': a tool for comparing Wikidata's statements against Wikipedia tables (and text) to find conflicting information or inconsistencies and missing data.
* Videos: [https://www.youtube.com/watch?v=PA8pp1Qsh4M LIVE Wikidata Editing #123] with hosts [[d:User:Ainali|User:Ainali]] and [[d:User:Abbe98|User:Abbe98]]

''' Tool of the week '''
* [https://leximap.toolforge.org/ Leximap]: Create a colour-coded map of Lexemes from a Wikisource page's text, roll-over individual words to discover more about the lemma
* [https://thefilmmap.com/ Filmmap]: a free interactive map of filming locations built from Wikidata. Search the title to see where it’s shot or a place to see what was made there
*[https://www.wikidata.org/wiki/User:Danielyepezgarces/Cradle-gadget Cradle-gadget]  – A new user script embeds the Cradle form editor into Wikidata item pages, enabling schema-based editing with ShEx.

''' Other Noteworthy Stuff '''
* Job vacancy: [https://job-boards.greenhouse.io/wikimedia/jobs/8060261 (Remote) Software Engineer for the Wikidata Platform team].
* [https://www.wikibase.cloud/hosting-policy/pilot Wikibase Cloud has a new hosting policy (pilot version)]
* [https://f-droid.org/en/packages/app.subster/ Subster] - a timeline-based Wikidata-powered game that plays songs from your own music collection and asks you to rank it against other songs in your hand. Like a digital, cardless version of Hitster. Requires a subsonic-compatible music server to connect to.
* Uyen developed a tool in which you can visualize and inspect content gaps and shared content between different Wikipedia editions, as well as topic distributions: https://wiki-gap-finder.toolforge.org/ Check it out and give them [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSc-ff0w-oUCEQXoQsCRxuiz5aOiOSes6kfWti5-KsKGgOgezg/viewform feedback].

''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''

&lt;!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --&gt;
* Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]:
** General datatypes: 
***[[:d:Property:P14687|tabular data series]] (&lt;nowiki&gt;A tabular data series in Commons that models the given concept&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Property:P14701|infobox chronology]] (&lt;nowiki&gt;indicate the place of an item in an Infobox chronology, as seen on the Wikipedias.&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Property:P14726|‎OpenType script tag]] (&lt;nowiki&gt;identifier for a script in OpenType, without trailing spaces&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Property:P14733|‎Fediverse app]] (&lt;nowiki&gt;Fediverse platform of the instance or address&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Property:P14734|‎Fediverse instance URL]] (&lt;nowiki&gt;Ferdiverse instance of/about the subject&lt;/nowiki&gt;)
** External identifiers: [[:d:Property:P14676|Viberate artist ID]], [[:d:Property:P14677|Brussels Inventory of Architectural Heritage style ID]], [[:d:Property:P14678|Brussels Inventory of Architectural Heritage designer ID]], [[:d:Property:P14679|radio.net station ID]], [[:d:Property:P14680|radio.net podcast ID]], [[:d:Property:P14681|Sokmil AV performer ID]], [[:d:Property:P14682|Scent Base brand ID]], [[:d:Property:P14683|Scent Base notes ID]], [[:d:Property:P14684|Scent Base perfumers ID]], [[:d:Property:P14688|PISAI ID]], [[:d:Property:P14689|CIDIM Artist ID]], [[:d:Property:P14690|Etsy shop name]], [[:d:Property:P14691|‎Open Language Archives Community language code]], [[:d:Property:P14692|‎OpenStreetMap Wiki item ID]], [[:d:Property:P14695|Ko-fi page ID]], [[:d:Property:P14696|KinoRating ID]], [[:d:Property:P14697|‎Korean Classification of Administrative Districts]], [[:d:Property:P14698|UNESCO Observatory of Killed Journalists ID]], [[:d:Property:P14699|SofaScore tournament ID]], [[:d:Property:P14700|RIA Novosti organization ID]], [[:d:Property:P14702|MFL player ID]], [[:d:Property:P14703|‎MissEvan username]], [[:d:Property:P14704|Soccer365.net referee ID]], [[:d:Property:P14705|Soccer365.net stadium ID]], [[:d:Property:P14706|Soccer365.net tournament ID]], [[:d:Property:P14707|‎IGN producer ID]], [[:d:Property:P14708|kicker.de coach ID]], [[:d:Property:P14709|Kicker.de referee ID]], [[:d:Property:P14710|Lithuanian movie register ID]], [[:d:Property:P14712|LFL player ID]], [[:d:Property:P14713|BeSoccer referee ID]], [[:d:Property:P14714|BeSoccer team ID]], [[:d:Property:P14715|OpenParliamentTV organization ID]], [[:d:Property:P14716|OpenParliamentTV person ID]], [[:d:Property:P14717|OpenParliamentTV term ID]], [[:d:Property:P14718|Foot Mercato referee ID]], [[:d:Property:P14719|Foot Mercato club ID]], [[:d:Property:P14720|FootballFakts.ru stadium ID]], [[:d:Property:P14721|Chess Games tournament ID]], [[:d:Property:P14722|Chess.com tournament ID]], [[:d:Property:P14723|‎Camping.se ID]], [[:d:Property:P14724|Garance item ID]], [[:d:Property:P14725|‎OpenType language system tag]], [[:d:Property:P14727|Okko movie ID]], [[:d:Property:P14728|‎Grillplatser.nu ID]], [[:d:Property:P14729|Número de Registre Tributari]], [[:d:Property:P14730|‎MissEvan sound ID]], [[:d:Property:P14731|‎MissEvan drama ID]], [[:d:Property:P14732|‎Flemish educational institution number]], [[:d:Property:P14735|Norwegian Athletics athlete ID]], [[:d:Property:P14736|RPGnet Index ID]]
&lt;!-- END NEW PROPERTIES --&gt;
&lt;!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --&gt;
* New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review:
** General datatypes: 
***[[:d:Wikidata:Property proposal/ENS name|ENS name]] (&lt;nowiki&gt;Ethereum Name Service (ENS) domain associated with a person or entity&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/Inventaire régional du patrimoine en Wallonie ID|Inventaire régional du patrimoine en Wallonie ID]] (&lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/member of musical group|member of musical group]] (&lt;nowiki&gt;member of musical group&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/name type|name type]] (&lt;nowiki&gt;type of noun or name the sense is&lt;/nowiki&gt;)
** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/CINE21 Program ID|CINE21 Program ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Rakuten TV adult maker ID|Rakuten TV adult maker ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DMM maker ID|DMM maker ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/sukumizu.tv actress ID|sukumizu.tv actress ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/GAS actress ID|GAS actress ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Paradise TV Parson ID|Paradise TV Parson ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/syukou-club(X-DIABLO) actress ID|syukou-club(X-DIABLO) actress ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brazilian Fauna Taxonomic Catalogue ID|Brazilian Fauna Taxonomic Catalogue ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CINE21 company ID|CINE21 company ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/STAPI Book ID|STAPI Book ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/STAPI Comics ID|STAPI Comics ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/STAPI Episode ID|STAPI Episode ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/STAPI Performer ID|STAPI Performer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Qidian Author ID|Qidian Author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Medieval Unicode Font Initiative ID|Medieval Unicode Font Initiative ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Apple Maps place id|Apple Maps place id]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Filmycast person ID|Filmycast person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/EORI|EORI]], [[:d:Wikidata:Property proposal/GBIF Specimen (occurrence)|GBIF Specimen (occurrence)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/d anime store Parson ID|d anime store Parson ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/d anime store work ID|d anime store work ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Crank-in! Parson ID|Crank-in! Parson ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Crank-in! drama ID|Crank-in! drama ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Crank-in! animation ID|Crank-in! animation ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Crank-in! movie ID|Crank-in! movie ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Elite Prospects team ID|Elite Prospects team ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/r-hockey.ru team ID|r-hockey.ru team ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Elite Prospects stadium ID|Elite Prospects stadium ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/izohli.uz word ID|izohli.uz word ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Dubbinfo ID|Dubbinfo ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DBNL chamber of rhetoric ID|DBNL chamber of rhetoric ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BLS Code|BLS Code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/JoJo's Bizarre Encyclopedia article ID|JoJo's Bizarre Encyclopedia article ID]]
&lt;!-- END NEW PROPOSALS --&gt;

You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!

''' Did you know? '''
* Query examples: [https://w.wiki/T5E4 Retrieve all Belgian writers without an article on French Wikipedia] ([[d:Wikidata:Request_a_query#c-ScriptaBelgica-20260723083200-ScriptaBelgica-20260719201400|source]])
* Schema examples: [[d:EntitySchema:E408|Swedish barbecue areas (E408)]]
* Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject_Occitan|Project Occitan]]
* WikiProject Highlights:
** [[d:Wikidata:WikiProject_Broadcasting|Project Broadcasting]] - after 10 years of inactivity, the project has been revived with a flurry of activity . Of particular interest is the change in broadcasting scope from primarily airwave to internet transmission.
** [[Wikidata:WikiProject_Malaysia/Activity/Datathon/Japan_Week_Datathon/Data_Item_List/UNIS|Wiki x K-pop 2026 • Editing Party - Japan Week Datathon]]
* Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [https://wikidata-terminator.toolforge.org/?list&amp;mode=tx#/ Wikidata Terminator] - find items that lack Label, description or sitelink.
* [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q842|Oman (Q842)]] - state in western Asia
* [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L648863|cheche (L648863)]]

''' Development '''
* Wikidata integration in the other Wikimedia projects:
** We reviewed samples of Wikidata-related entries in Recent changes and watchlist on Wikipedia and co in order to see which additional changes we can remove because they don't change the article.
** We are preparing for the migration of the entity usage table to the extension database cluster to address database scalability issues ([[phab:T424133]])
* Wikidata Query Service: We are continuing to adapt the Query Service UI and the Quality Constraints extension for the upcoming move from Blazegraph to QLever.
* REST API: We are continuing to add support for Lexemes, specifically retrieving a full Lexeme (GET) ([[phab:T429332]])

[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&amp;order=priority the tasks needing a volunteer].

''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Seychelles|Seychelles]]
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] . [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] · [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 06:55, 4 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)'''
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&amp;oldid=30872537 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Wikidata weekly summary #744 ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the&lt;br&gt;week leading up to 2026-08-10. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#743]].&lt;br&gt;''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;&quot;&gt;

''' Discussions '''

* The order of properties on Wikidata is governed by [[mw:Manual:Interface/Wikibase-SortedProperties|MediaWiki/Wikibase-SortedProperties]]. We propose moving [[d:Property:P2559|(P2559) Wikidata usage instructions]]  to the top, so important guidance is more visible and less likely to be overlooked. To comment on this change, please visit [[mw:MediaWiki_talk#prominently displaying Wikidata usage instructions (P2559)|MediaWiki_talk#prominently displaying (P2559)]].
* Closed request for comments: '''19''' RfC's were closed recently, too many to list here. Please see the [[d:Wikidata:Requests_for_comment#Closed_requests|RfC page]] for more information.

''' Events '''
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** (Deutsch) [https://www.nfdi4objects.net/events/n4o_activity_20260818-CM26-RS_Wikidata/ nfdi4 / Workshop: Make Research Software Findable using the Software Marketplace Wikidata], 18.08.2026, 14:00–16:00 CEST ([https://terminplaner6.dfn.de/b/1439bb751afd1e9fc42ebc30069eb685-1762199 register for Zoom-link])
** [https://meta.wikimedia.org/wiki/Event:WMUK_Sandbox_Sessions/Improving_Wikidata_References:_The_Reference_Validator_Tool  Improving Wikidata References:  The hands-on session will explore how to identify and improve broken references on Wikidata] , 15.08.2026, 17:00–18:00 WAT (UTC+1).
* Looking ahead: (Deutsch) [https://www.fu-berlin.de/kalender/2026/10/20261022-tidy-data-versionskontrolle-wikidata-in-der-forschungspraxis.html Freie Universitat / Tidy data version control - Wikidata in research]: 22.10.2026, 09:00 - 16:00 CEST.
* Previous events: August 04 - [[d:Event:Blazegraph_Migration_Office_Hours_-_Aug_2026|Blazegraph Migration office hour]] - see the [https://etherpad.wikimedia.org/p/Blazegraph_Migration_Office_Hours Etherpad notes] for questions and answers.

''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs:
** [https://gdotv.com/blog/the-weekly-edge-fraud-graphs-graphtalk-gfql-wikidata-graphrag/#edge-item-4 gdottv / The Weekly Edge article: demonstrating the Wikidata Query Logs (WDQL) Dataset] talks about a paper released in February this year, ([https://arxiv.org/html/2602.14594v1 Wikidata Query Logs Dataset])
** [https://www.linkedin.com/posts/brian-hatten-434b7457_orthopedicsurgery-kneereplacement-knowledgegraph-activity-7465395166682583040-v0qH?utm_source=share&amp;utm_medium=member_desktop&amp;rcm=ACoAAAUVbMUB9qSIcEDloiodU_ZoBrIi4-bJtT8 LinkedIn] - [[d:User:Orthodoc10|User:Orthodoc10]] describes their experience mapping and modelling knee replacement surgical practices into Wikidata
** [https://diff.wikimedia.org/2026/08/07/wikisignals-org-helping-editors-evaluate-reference-reliability/ Wikisignals.org: Helping Editors Evaluate Reference Reliability]
** [https://diff.wikimedia.org/2026/08/07/zero-budget-programs-you-could-start-tommorrow/ Zero-budget programs you could start tommorrow - Lessons from Wikimania Paris]]
** [https://diff.wikimedia.org/2026/08/07/openspeaks-tools-update-subtitler-tome-and-bento-go-stable-meet-media-dashboard/ OpenSpeaks Tools Update: Subtitler, Tome, and Bento Go Stable — Meet Media Dashboard]
** [[Diffblog:a-look-at-a-2026-wikimania-hackathon-project-wikidata-bias-detector|A look at a 2026 Wikimania Hackathon Project – Wikidata Bias Detector]
** [https://nlnet.nl/project/Inventaire-Split/ nlnet Foundation / Inventaire Split] - a short article on this standalone Wikidata-federated Bibliographic database.
** [https://ktieb.org.mt/news-en/nbc-and-wikimedia-malta-renew-collaboration-on-national-book-prize/ Maltese national Book Council and WM Malta renew partnerhship]: Wikidata to support and feed Maltese Wikipedia.
** [Diffblog:wikisignals-org-helping-editors-evaluate-reference-reliability|Wikisignals.org: Helping Editors Evaluate Reference Reliability] - the project aims to add to news-related organisation entities to help feed Wikipedia infoboxes with structured data.
* Videos:
** [https://www.youtube.com/live/saeV6bZ7cIk?t=25105s India's Software Stories: A Hands-on Workshop with Software Heritage, Commons and Wikidata] - a Wikimania Lightning talk with  Mathilde Fichen and Pavan Santhosh. ([https://wikimedia.eventyay.com/wm/wikimania2026/talk/review/EYFQXB9WHFAR9WATXTEUFSKADEVWMCP9 Session page])
** [https://www.youtube.com/watch?v=sJq1926Jz5Q The Art of Editing Wikidata (Africa Wiki Women)] - Guest host David Palfrey will share valuable insights and help newcomers uncover the mysteries of editing Wikidata, this session is in collaboration with Art+Feminism.
** (no audio) [https://www.youtube.com/watch?v=JJbPTX18I4Q Tutorial: Add Geoshape to Wikimedia Commons and connect it to its Wikidata Item] - Anne Chen gives a visual demonstration of the steps provided in this [https://docs.google.com/document/d/1A1FNy9NztkmxE2MhBds2caHGcxMNSNvgXnLfeJsAosw/edit?tab=t.0 google doc], found on the [[d:Wikidata:WikiProject_IDEA/Resources_for_Participants#Links_to_useful_tutorials|WikiProject IDEA]] page.
** [https://www.youtube.com/watch?v=9infd-TJ6z8 LIVE Wikidata Editing #124] is streaming today, 20:00 CEST (18:00 UTC)!
** (Bahasa Indonesian) [https://www.youtube.com/@WikimediaIndonesia/videos Wikimedia Indonesia] have released 4 short videos on editing practices, querying, basic structure and data quality of Wikidata.
** (Deutsch) [https://www.youtube.com/watch?v=gLH0W0coIw8 ZB MED LAB | The Carpentries] - aimed at researchers and professionals who work with data, a series of tutorials and workshops to teach you Wikidata, Python, R, OpenRefine and more.

''' Tool of the week '''
*[https://toolhub.wikimedia.org/tools/cradle-gadget Cradle-gadget] is a tool by [[User:Danielyepezgarces]]This is an interactive, schema-based form editor that works directly within Wikidata item pages. It allows users to check, view, add, modify, or delete claims in a modern sidebar drawer or a dedicated special page, aligned with the Wikimedia design guidelines. This is the easiest way to exploit the benefits of Wikidata entity schemas, powered by ShEx.

''' Other Noteworthy Stuff '''
* The [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScv4BEQqn-sSsJNvIFCRgMDpr_K59Y0UjdXx5rO8MzAs4CRjw/viewform 2026 OpenRefine User Survey] is now open. (Note that a link to a feature-prioritization survey is provided at the end of the Google Form so don't miss that if you want to influence what should get more focus.)

''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''

&lt;!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --&gt;
* Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]:
** General datatypes: 
***[[:d:Property:P14755|particularly]] (&lt;nowiki&gt;qualifier for statements to refine a value that applies more generally, when the statement applies especially to a more specific value; a more specific qualifier than &quot;including&quot; (P1012)&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Property:P14766|‎incumbent before dissolution]] (&lt;nowiki&gt;entity incumbent in a position before its dissolution for an election&lt;/nowiki&gt;)
** External identifiers: [[:d:Property:P14737|CINE21 TV program ID]], [[:d:Property:P14738|GCD character ID]], [[:d:Property:P14739|ODiD ID]], [[:d:Property:P14740|365chess.com tournament ID]], [[:d:Property:P14741|NHK ONE program ID]], [[:d:Property:P14742|CINE21 company ID]], [[:d:Property:P14743|‎Fmfenxiang seiyuu ID]], [[:d:Property:P14744|‎Fmfenxiang sound ID]], [[:d:Property:P14745|Elite Prospects team ID]], [[:d:Property:P14746|Elite Prospects stadium ID]], [[:d:Property:P14747|r-hockey.ru team ID]], [[:d:Property:P14748|Classicalive artist ID]], [[:d:Property:P14749|Apple Maps place id]], [[:d:Property:P14750|‎HAND ID]], [[:d:Property:P14751|Brazilian Fauna Taxonomic Catalogue ID]], [[:d:Property:P14752|‎Dicionário da Língua Portuguesa ID]], [[:d:Property:P14753|Giovani Artisti italiani ID]], [[:d:Property:P14754|MusiciansPage artist ID]], [[:d:Property:P14756|LinkedIn numeric company ID]], [[:d:Property:P14757|‎MissEvan voice actor ID]], [[:d:Property:P14758|Music &amp; Opera artist ID]], [[:d:Property:P14759|Dubbinfo ID]], [[:d:Property:P14760|GAS actress ID]], [[:d:Property:P14761|‎EU Treaties and Agreements database ID]], [[:d:Property:P14762|syukou-club(X-DIABLO) actress ID]], [[:d:Property:P14763|sukumizu.tv model ID]], [[:d:Property:P14764|Paradise TV Person ID]], [[:d:Property:P14765|Regional heritage of Wallonia ID]]
&lt;!-- END NEW PROPERTIES --&gt;
&lt;!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --&gt;
* New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review:
** General datatypes: 
***[[:d:Wikidata:Property proposal/filing unit code|filing unit code]]
***[[:d:Wikidata:Property proposal/has Member|has Member]] (&lt;nowiki&gt;has member&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/introduced to|introduced to]] (&lt;nowiki&gt;region outside the natural range of a taxon into which it was introduced through direct or indirect human activity&lt;/nowiki&gt;)
** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/Lift-World lift ID|Lift-World lift ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Schiffsdatenliste ID|Schiffsdatenliste ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/marketswiki|marketswiki]], [[:d:Wikidata:Property proposal/National Palace Museum Digital Archive ID|National Palace Museum Digital Archive ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Information Commissioner's Office registration reference|Information Commissioner's Office registration reference]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Registry of Type Design ID|Registry of Type Design ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Ariana Museum ID|Ariana Museum ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Emulation General Wiki article ID|Emulation General Wiki article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Georgian Cultural Heritage GIS Portal immovable object ID|Georgian Cultural Heritage GIS Portal immovable object ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sofia monuments register ID|Sofia monuments register ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Georgian Cultural Heritage GIS Portal museum ID|Georgian Cultural Heritage GIS Portal museum ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Georgian Cultural Heritage GIS Portal movable object ID|Georgian Cultural Heritage GIS Portal movable object ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Georgian Cultural Heritage GIS Portal stone carving ID|Georgian Cultural Heritage GIS Portal stone carving ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Georgian Cultural Heritage GIS Portal protection zone ID|Georgian Cultural Heritage GIS Portal protection zone ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Georgian Cultural Heritage GIS Portal wall painting ID|Georgian Cultural Heritage GIS Portal wall painting ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Georgian Cultural Heritage GIS Portal documentation record ID|Georgian Cultural Heritage GIS Portal documentation record ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Georgian Cultural Heritage Portal movable object ID|Georgian Cultural Heritage Portal movable object ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RIdIM ID|RIdIM ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Weibo ID|Weibo ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Weibo username|Weibo username]]
&lt;!-- END NEW PROPOSALS --&gt;

You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!

''' Did you know? '''
* Query examples: [https://w.wiki/TGHU Ten longest State of the Union adress in the USA]
* Schema examples: [[d:EntitySchema:E519|object with inscription]]  - schema for objects with inscriptions [[d:Q1640824|(Q1640824)]]
* Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]:
** [[d:Wikidata:WikiProject_Brigham_Young_University_Library|Project Brigham Young University Library]]
** [[d:Wikidata:WikiProject_Perth_Women_on_Wikipedia|Project Perth Women on Wikipedia]]
** [[d:Wikidata:WikiProject_UC_Riverside_Library_Jay_Kay_Klein_Photographs|Project UC Riverside Library Jay Kay Klein Photographs]]
* WikiProject Highlights: [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/Metaclasses|Project Ontology]] added a Metaclasses page
* Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:User:Pasleim/Sitelink_statistics|Sitelink statistics]] by User:Pasleim.

''' Development '''
* Sustainability: We continued the work on migrating usage tracking on Wikipedia and co to the extension database cluster ([[phab:T424185]])
* Watchlist and recent changes on Wikipedia and co: We finished our review of a sample of Wikidata edits sent to Wikidata and co in order to better understand which remaining ones are not useful. It will soon be published on Commons.
* Query Service: We continued the work on preparing the Query Service UI for the migration from Blazegraph to QLever and will move to Query Builder and Quality Constraints next

[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&amp;order=priority the tasks needing a volunteer].

''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/Seychelles|Seychelles]]
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:54, 10 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)'''
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&amp;oldid=30889662 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Wikidata weekly summary #745 ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the&lt;br&gt;week leading up to 2026-08-17. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#744]].&lt;br&gt;''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;&quot;&gt;

''' Events ''' 
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** [[wmau:WikiLoves_Pride_Australia_-_15_August_2026|WikiLoves Pride / Australia]], 15 August, drop-in online for a collaborative editing session on LGBT+ representation on Wikidata, Wikipedia and Commons.
** [[wmau:Drop_in_and_Wikidata_-_August_2026|Drop-in and Wikidata]], 27 August, WM Australia also hold a drop-in Wikidata ediitng sesison.
** [[m:Event:Open_Heritage-Wikidata_Contest|Open Heritage - Wikidata Islamic Civilization Contest]] from September 1 - 30, 2026. [[m:Special:RegisterForEvent/4303|Register for news]].
*** A Wikidata training webinar will be held August 25.
* Looking ahead: [https://www.gw.uni-hamburg.de/ueber-die-fakultaet/digital-humanities/dh-lab/veranstaltungen/26-11-12-hands-on-wikidata.html Hands-on workshop: Wikidata: An Open Knowledge Graph for Research and Beyond] - Digital Humanities Lab, 12.11.2026, 14:15-15:45 CEST.

''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs:
** [https://programminghistorian.org/en/lessons/wikidata-for-historical-research Introductory lesson on Wikidata at the Programming Historian]
** [https://www.ibm.com/case-studies/wikimedia-deutschland Making open knowledge Gen-AI-ready] by IBM
** [https://noeflandre.com/posts/describe-place-on-earth-part1-wikidata How to describe a place on Earth using text? Part 1: Wikidata] by  Noé Flandre
* Papers: [https://www.ebsco.com/articles/arts-and-entertainment/7162dc3c-7d03-51bb-a950-30de681bb95e/cultural-information-bubbles-a-new-approach-for-automatic-ethical-evaluation-of-digital-artwork-collections-based-on-wikidata Cultural information bubbles: A new approach for automatic ethical evaluation of digital artwork collections based on Wikidata] by M. Zhitomirsky-Geffet and S. Minster, (2026).

''' Tool of the week '''
*[https://ranker.toolforge.org This tool lets you edit the rank of multiple statements at once.]

''' Other Noteworthy Stuff '''
* [[wmau:Partner_Projects_2026-2027|WM Australia is funding partner projects for 2026 - 2027]], for Australian organisations or individuals who want to build projects for open and free knowledge, including Wikidata.
* Job Vacancies: [https://wikimedia-deutschland.career.softgarden.de/jobs/65367316/Interim-Engineering-Manager-Wikidata-for-Wikimedia-Projects-all-genders- (Interim) Engineering Manager / Wikidata for Wikimedia Projects]
* [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdnOtvIKyp5fGlAkqz8pYMdFxhtvaH9exlxmrQ8O3HtDIHM3A/viewform Survey: What content would you like to see on the Wikidata Social media channels?] - only want to hear about Wikidata events or news, would like to see more use-cases of Wikidata, or perhaps you'd like more beginner or advanced Wikidata tutorials? Let us know in this short survey.
* We are setting up to apply for recognition of a new Wikimedia user group, '''Wikimedians for Data Organization and Quality'''.  The group's goal will be to improve the organization and quality of data, particularly structured data, in Wikimedia projects.  You can see more details in [https://meta.wikimedia.org/wiki/Data_Organization_and_Quality the group's home page] and, if you wish, you can contribute to the discussion in its talk page. We invite you to be a part of this proposed user group by adding your Wikimedia signature to the Interested Parties section of the group's page. &lt;br /&gt;Ege Atacan Doğan and Peter Patel-Schneider

''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''

&lt;!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --&gt;
* Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]:
** General datatypes: 
***[[:d:Property:P14788|located at a height]] (&lt;nowiki&gt;a property intended to indicate the height of any objects from the ground&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Property:P14789|contributed to narrative universe]] (&lt;nowiki&gt;narrative universe that a person contributed to&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Property:P14792|‎name type]] (&lt;nowiki&gt;type of noun or name the sense is&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Property:P14796|introduced to]] (&lt;nowiki&gt;region outside the natural range of a taxon into which it was introduced through direct or indirect human activity&lt;/nowiki&gt;)
** External identifiers: [[:d:Property:P14767|d anime store Work ID]], [[:d:Property:P14768|d anime store Person ID]], [[:d:Property:P14769|Crank-in! drama ID]], [[:d:Property:P14770|Crank-in! animation ID]], [[:d:Property:P14771|Crank-in! person ID]], [[:d:Property:P14772|‎STAPI Book ID]], [[:d:Property:P14773|‎STAPI Episode ID]], [[:d:Property:P14774|‎STAPI Performer ID]], [[:d:Property:P14775|‎Qidian Author ID]], [[:d:Property:P14776|Crank-in! movie ID]], [[:d:Property:P14777|‎DBNL chamber of rhetoric ID]], [[:d:Property:P14778|‎Criticker Film ID]], [[:d:Property:P14779|Lulu spotlight ID]], [[:d:Property:P14780|German Maritime Museum Ship ID]], [[:d:Property:P14781|Rakuten TV adult maker ID]], [[:d:Property:P14782|izohli.uz word ID]], [[:d:Property:P14783|Ciel d'oc publication ID]], [[:d:Property:P14784|Lift-World lift ID]], [[:d:Property:P14785|‎STAPI Comics ID]], [[:d:Property:P14786|Qidian Book ID]], [[:d:Property:P14787|National Palace Museum Digital Archive ID]], [[:d:Property:P14790|DMM maker ID]], [[:d:Property:P14791|Registry of Type Design ID]], [[:d:Property:P14793|‎Fediverse address]], [[:d:Property:P14794|Information Commissioner's Office registration reference]], [[:d:Property:P14795|‎WorldFootball.net ID (new)]], [[:d:Property:P14797|Sofia monuments register ID]], [[:d:Property:P14798|Georgian Cultural Heritage GIS Portal immovable object ID]], [[:d:Property:P14799|Ariana Museum ID]], [[:d:Property:P14800|RIdIM ID]]
&lt;!-- END NEW PROPERTIES --&gt;
&lt;!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --&gt;
* New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review:
** General datatypes: 
***[[:d:Wikidata:Property proposal/school of martial arts|school of martial arts]] (&lt;nowiki&gt;school or style of martial arts this person studied&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/has official Italian government website|has official Italian government website]] (&lt;nowiki&gt;tems that the item has an official website operated by or belonging to the Government of Italy&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/Infraestructuras de Portugal ID|Infraestructuras de Portugal ID]] (&lt;nowiki&gt;station code Infraestruturas de Portugal&lt;/nowiki&gt;)
** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/Silloria perfumer ID|Silloria perfumer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Silloria notes ID|Silloria notes ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Beer Advocate beer style ID|Beer Advocate beer style ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BBFC release ID|BBFC release ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifier for a person in norwegian polar history|Identifier for a person in norwegian polar history]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Filmová databáze seriál ID|Filmová databáze seriál ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Serbo-Croatian Literary Language entry ID|Serbo-Croatian Literary Language entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/dbv member slug|dbv member slug]], [[:d:Wikidata:Property proposal/idw member ID|idw member ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sky programme ID|Sky programme ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/immaterieelerfgoed.be ID|immaterieelerfgoed.be ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Geoshape Repository ID|Geoshape Repository ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FIBA.basketball event ID|FIBA.basketball event ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SEASLUG.WORLD species ID|SEASLUG.WORLD species ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Silloria brands ID|Silloria brands ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un(e) auteurice dans le catalogue du COMDT|Identifiant d'un(e) auteurice dans le catalogue du COMDT]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un(e) ou plusieurs musicien(ne)s sur Paraulas en òc|Identifiant d'un(e) ou plusieurs musicien(ne)s sur Paraulas en òc]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un(e) ou plusieurs musicien(ne)s sur Trobasons|Identifiant d'un(e) ou plusieurs musicien(ne)s sur Trobasons]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kinolights Parson ID|Kinolights Parson ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kinolights Work ID|Kinolights Work ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un ouvrage dans le catalogue du CREDD'O|Identifiant d'un ouvrage dans le catalogue du CREDD'O]], [[:d:Wikidata:Property proposal/parliament.uk constituency ID|parliament.uk constituency ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Europeans In East Africa ID|Europeans In East Africa ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Gesamtkatalog der Wiegendrucke ID|Gesamtkatalog der Wiegendrucke ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Judoresults judoka ID|Judoresults judoka ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Silloria perfumes ID|Silloria perfumes ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Scent Base perfumes ID|Scent Base perfumes ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/IMCDB work ID|IMCDB work ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identificador de sardana de somarxiu.cat|identificador de sardana de somarxiu.cat]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Xcity maker ID|Xcity maker ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CrashPad Series performer ID|CrashPad Series performer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PinkLabel.TV performer ID|PinkLabel.TV performer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Seiyu Grand Prix Person ID|Seiyu Grand Prix Person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/animehack Person ID|animehack Person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/animehack Program ID|animehack Program ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/animehack movie ID|animehack movie ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/XBIZ.com topic ID|XBIZ.com topic ID]]
&lt;!-- END NEW PROPOSALS --&gt;

You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!

''' Did you know? '''
* Query examples:
**[https://w.wiki/TYra roughly ~4.000 massacres reported in Wikidata]
**[https://w.wiki/TXBP Passports cover that have at least 4 languages]
** [https://w.wiki/TZjc Landkreis Reutlingen Items missing  a picture, displayed on a map] ([[d:Wikidata:Request_a_query#c-Stefan_Kühn-20260815083000-Windharp-20260812063800|source]])
** [https://w.wiki/TZjt Radio stations in Virginia, USA, plotted on a map] ([[d:Wikidata:Request_a_query#c-Stefan_Kühn-20260809204600-Bluerasberry-20260803150500|source]])
* Schema examples: [[d:EntitySchema:E528|(E528) Space Telescope, instrument in outer space for observing distant space objects]]
* Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]:
** [[d:Wikidata:WikiProject_Côte_d'Ivoire/Tabs|Project Côte d'Ivoire]]
** [[d:Wikidata:WikiProject_Indonesia/Kegiatan/Datathon/Arsip/2026|Project Indonesia: Hari Domain Public International Datathon 2026]]
** [[d:Wikidata:WikiProject_Immigration_and_Visas|Project Immigration and Visas]]
** [[d:Wikidata:WikiProject_University_of_North_Carolina_at_Chapel_Hill_EMCO|Project University of North Carolina at Chapel Hill EMC0]]
* Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/Recent_deaths|Recent deaths (this report can help for updating Wikipedia articles]]

''' Development '''
* Query Service: We started preparing the constraint checks for the migration from Blazegraph to QLever.
* Page load times: We looked into unnecessarily loaded modules related to the Wikidata Bridge to see if we can remove them and speed up page load times.
* Wikipedia and co:
** We worked with English Wikipedia to optimize the CiteQ module code to generate less usage tracking for &quot;Anonymous&quot;.
** We checked a variety of Mediawiki areas where Parsoid deprecation may lead to breakages.*
* Sustainability: We are planning to migrate the usage tracking data to the X1 extension cluster. We are checking which queries involving entity usage will need re-writing or updating.
* REST API: We finished adding support for getting a full Lexeme and started work on creating Lexemes.

[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&amp;order=priority the tasks needing a volunteer].

''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/Seychelles|Seychelles]]
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:40, 17 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)'''
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&amp;oldid=30921730 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[:m:Wikimedians of Kerala/Newsletter/August 2026|Wikimedians of Kerala - August 2026 Newsletter]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;&quot;&gt;
&lt;small&gt;This is the Wikimedians of Kerala UG's 30&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; newsletter.&lt;/small&gt;
&lt;br&gt;
[[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]&lt;/div&gt;

;Updates / Discussions
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;

* On 25th July 2026, we held our July 2026 Monthly Meetup from 7:30 pm to 8:30 pm IST. The agenda for the meeting was shared and everyone was welcomed. 17 community members participated in the meeting and discussions.

** [[:User:Ranjithsiji|Ranjithsiji]] shared updates about [[:c:commons:Wiki Loves Earth 2026 in India|Wiki Loves Earth 2026]] -  The camapgin will run in July 2026. More than five thousand images are uploaded now. 
** [[:User:Ranjithsiji|Ranjithsiji]] shared updates about [[:m:Event:Wikimedia Technical Workshop 2026 at C-SiS CUSAT|Wikimedia Technical Workshop 2026 at C-SiS CUSAT]] -   The program was carried out in coordination with Centre for Science in Society, Cusat. 
** [[:User:SijiR|Siji]] shared updates about [[:m:Event:Wikiwomen Camp Kerala 2026|Wikiwomen Camp Kerala 2026]]. Program happened on July 11,12 at Kozhikkode. A photowalk was done in connection with Wiki Loves Earth 2026 in India.
** [[:User:Gnoeee|Jinoy]] updated about a [[:File:A year of conversations, campaigns and collaborations - Wikimedians of Kerala User Group.pdf|poster presented]] at Wikimania 2026.
&lt;/div&gt;

;Events &amp; activities
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* &lt;u&gt;''On-going and past events &amp; activities by User Group''&lt;/u&gt;
**[[:m:Kerala Culture Month 2026|Kerala Culture Month 2026]] As part of Wiki Conference India 2026 we co-organized a writing campaign as a pre conference activity. The campaign started on 15th July 2026 and end on 15th August 2026.
**[[:m:Wiki Loves Village 2026|Wiki Loves Village 2026]] As part of Wiki Conference India 2026 we co-organized a writing campaign as a pre conference activity. The campaign started on 15th August 2026 and will end on 15th September 2026.
**[[:m:Wiki Loves Schools|Wiki Loves Schools 2026]] We are organizing a writing campaign in Malayalam Wikipedia. The campaign started on 27th July 2026 and will end on 30th September 2026.
** [[:c:commons:Wiki Loves Earth 2026 in India|Wiki Loves Earth 2026]]: Wiki Loves Earth India is an international photographic campaign and We are organizing it in India. More than four thousand files uploaded into this campaign. The campaign was over on 31st July 2026.
** [[:c:commons:Wiki Loves Onam 2026|Wiki Loves Onam 2026]]: Photography campaign to document Onam culture. The campaign is from 15th August 2026 to 15th September 2026
&lt;/div&gt;

&lt;hr&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
'''Upcoming meeting: 22&lt;sup&gt;nd&lt;/sup&gt; Aug 2026 –  [[m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/August 2026|Meeting page]] | [[:m:Special:RegisterForEvent/4396|Meetup Registration]]'''
&lt;hr&gt;
This message was sent by [[:m:User:Gnoeee|Gnoeee]] with [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|talk]]) 13:35, 22 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]]
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&amp;oldid=30188373 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Wikidata weekly summary #746 ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the&lt;br&gt;week leading up to 2026-08-24. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#745]].&lt;br&gt;''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;&quot;&gt;

''' Events ''' 
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: [[m:Event:Wikidata Lab XLVIII|Wikidata Lab XLVIII: Outreach Dashboard]], August 27, at 15:30 UTC. Come see and discuss new Wikidata functionalities of the Outreach Dashboard!

''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs: [https://diff.wikimedia.org/2026/08/20/finishing-outreachy-with-wikidata-support-for-wikiscore/ Finishing Outreachy with Wikidata support for Wikiscore] by ACorrea WMB and AnaMRRuiz
* Papers: [https://zenodo.org/records/21032521 Climate Knowledge Graph (ClimateKG)] - A partnership project to make a knowledge graph of the 10,000 page Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) Sixth Assessment Report. 

''' Tool of the week '''
*[https://lex-olympia.toolforge.org Lex-Olympia] — A new tool for improving Wikidata Lexemes. Try it out and share your feedback with the developer and community.

''' Other Noteworthy Stuff '''
* Research study: AI tools for content verifiability on Wikidata. Researchers from King's College London are inviting Wikidata editors (especially those working on health or GLAM/cultural heritage content) to participate in a two-stage study (1-hour interview + 2-hour workshop) exploring how AI tools can support content verifiability. Participants receive compensation via Love2Shop vouchers. Sign up [https://qualtrics.kcl.ac.uk/jfe/form/SV_brAn2DKOrDz0fum here] (Qualtrics form).

''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''

&lt;!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --&gt;
* Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]:
** General datatypes: none
** External identifiers: [[:d:Property:P14801|‎BBFC release ID]], [[:d:Property:P14802|Silloria brands ID]], [[:d:Property:P14804|Silloria notes ID]], [[:d:Property:P14805|Silloria perfumer ID]], [[:d:Property:P14806|Kinolights person ID]], [[:d:Property:P14808|Kinolights work ID]], [[:d:Property:P14809|‎BeerAdvocate beer style ID]], [[:d:Property:P14810|‎immaterieelerfgoed.be ID]], [[:d:Property:P14811|idw member ID]], [[:d:Property:P14812|Geoshape Repository municipality ID]], [[:d:Property:P14813|Filmová databáze seriál ID]], [[:d:Property:P14814|FIBA.basketball event ID]], [[:d:Property:P14815|dbv member slug]], [[:d:Property:P14816|Silloria perfumes ID]], [[:d:Property:P14817|SEASLUG.WORLD species ID]], [[:d:Property:P14818|parliament.uk constituency ID]], [[:d:Property:P14819|‎Judoresults judoka ID]], [[:d:Property:P14820|‎Gesamtkatalog der Wiegendrucke ID]], [[:d:Property:P14821|IMCDB work ID]], [[:d:Property:P14822|Norwegian polarhistory ID]], [[:d:Property:P14824|CREDD'O catalog ID]]
&lt;!-- END NEW PROPERTIES --&gt;
&lt;!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --&gt;
* New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review:
** General datatypes: 
***[[:d:Wikidata:Property proposal/substance control status|substance control status]] (&lt;nowiki&gt;control regime a substance is placed under in a jurisdiction or by an international treaty — schedule, class, or explicitly uncontrolled; qualify with &quot;applies to jurisdiction&quot; (P1001) and start/end time&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/Bibcode access status|Bibcode access status]] (&lt;nowiki&gt;Indicator of the access statement for a document on Bibcode&lt;/nowiki&gt;)
** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/wowKorea Parson ID|wowKorea Parson ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/wowKorea Work ID|wowKorea Work ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/TOWER RECORDS ONLINE artist ID|TOWER RECORDS ONLINE artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Antarctic Protected Areas database ID|Antarctic Protected Areas database ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/WikiPepper pepper ID|WikiPepper pepper ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Inventory Intangible Cultural Heritage in the Netherlands ID|Inventory Intangible Cultural Heritage in the Netherlands ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NAKED(X-DIABLO) actress ID|NAKED(X-DIABLO) actress ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Weibo ID|Weibo ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Umamusume Wiki article ID|Umamusume Wiki article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un(e) auteurice dans le catalogue du CREDD'O|Identifiant d'un(e) auteurice dans le catalogue du CREDD'O]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Georgian NAPR identification number|Georgian NAPR identification number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Companyinfo.ge corporation ID|Companyinfo.ge corporation ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/T&amp;F NCAAdb athlete ID|T&amp;F NCAAdb athlete ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/UkrBIN ID|UkrBIN ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Platform for Taiwan Religion and Folk Culture record identifier|Platform for Taiwan Religion and Folk Culture record identifier]]
&lt;!-- END NEW PROPOSALS --&gt;

You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!

''' Did you know? '''
* Query examples:[https://w.wiki/Tc4r Railway stations map in the two Koreas]

''' Development '''
* REST API: We are continuing the work on making it possible to create a Lexeme and will then move on to adding statements to Lexemes.
* GraphQL: We are working on moving the Item search from cirrussearch to mariadb to be able to add more functionality.
* Newcomer homepage: We are updating the text to move it away from some Wikipedia-specific phrases (e.g. articles)
* Mobile editing: We worked on not showing edit links on old revisions and diffs since those can not be edited.
* Page load times: We continued looking into unnecessarily loaded modules related to the Wikidata Bridge to see if we can remove them and speed up page load times.

[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&amp;order=priority the tasks needing a volunteer].

''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country: 
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:32, 24 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)'''
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&amp;oldid=30932448 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Wikidata weekly summary #747 ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the&lt;br&gt;week leading up to 2026-08-31. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#746]].&lt;br&gt;''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;&quot;&gt;

''' Discussions '''
* New requests for permissions/Bot:
**[[Wikidata:Requests for permissions/Bot/INAPerson 1|INAPerson 1]] - '''Task/s:''' Create Wikidata pages entries for mostly French journalists, using INA (French National Audiovisual Institute) catalogue as reference.
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/DifoolBot 9|DifoolBot 9]] - '''Task/s:''' (1) Fix [[Property:P214|VIAF cluster ID &lt;small&gt;(P214)&lt;/small&gt;]] statements deprecated for [[Q14946528|conflation &lt;small&gt;(Q14946528)&lt;/small&gt;]] once VIAF has split the cluster. (2) Deprecate VIAF ID values that VIAF has since redirected or abandoned, and add the redirect target if it is not already on another Wikidata item.
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/Openpep|Openpep]] - '''Task/s:''' Maintenance of Politically Exposed Person (PEP) data on Wikidata for Thai government officials.
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/DutchFixer|DutchFixer]] - '''Task/s:''' Reformat Dutch verb forms that are listed as [[Q1994301|past tense &lt;small&gt;(Q1994301)&lt;/small&gt;]], [[Q814722|participle &lt;small&gt;(Q814722)&lt;/small&gt;]] to simply use [[Q12717679|past participle &lt;small&gt;(Q12717679)&lt;/small&gt;]]
* Closed request for permissions/Bot:
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/DL2204bot 4|DL2204bot 4]] - Closed as ''Approved''
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/Yirbot|Yirbot]] - Closed as ''Approved''
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/RupumpedBot|RupumpedBot]] - Closed as ''Approved''
* Survey: The [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScv4BEQqn-sSsJNvIFCRgMDpr_K59Y0UjdXx5rO8MzAs4CRjw/viewform OpenRefine 2026 User Survey] is open.

''' Events ''' 
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** WikidataCon 2027 will be hosted in Istanbul, Türkiye from 29 to 31 October 2027, in partnership with the Wikimedians of Turkic Languages User Group. The dates mark Wikidata's 15th birthday. More details to follow.
** Wikidata Query Service Days, October 17-23: The next online event by Wikimedia Deutschland will be about the migration from Blazegraph to QLever. Learn what's changing, try the new system, and get help rewriting your queries. [[Event:Query Service Days 2026|Register now]]!
** Next LD4 Wikidata Affinity Group session – 1 September 2026: Adélie Ranville will present how Wikidata can support literature reviews. [[d:Wikidata:WikiProject_LD4_Wikidata_Affinity_Group/Project_Series/Wikidata_for_literature_review|Event page]] — 16:00 UTC / 6pm CEST.
** OpenStreetMap X Wikidata Meetup #92 Sep. 7 Time: 19:30-21:00 UTC+8 at [[d:Q61752245| Mozilla Community Space Taipei (Q61752245)]].
* Looking ahead: [[w:Event:Wikidata_Day_NYC_2026|Wikidata Day in New York City 2026]] - hosted by the [[w:Pratt_Institute_School_of_Information|Pratt Institute School of Information]] on October 30, 19:00 - 23:00 CEST.

''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs:
** [[Diffblog:beyond-wikipedia-a-technical-workshop-introducing-moroccan-teachers-to-wikidata-and-the-wikimedia-technical-ecosystem|Beyond Wikipedia: A Technical Workshop Introducing Moroccan Teachers to Wikidata and the Wikimedia Technical Ecosystem]]
** [[Diffblog:wiki-oto-2026-a-new-collaboration-to-make-african-women-more-visible|Wiki OTO 2026: A new collaboration to make African women more visible]]
** [[Diffblog:six-months-of-building-leaders-bridging-knowledge-gaps-and-strengthening-community-by-africa-wiki-women|Six Months of Building Leaders, Bridging Knowledge Gaps, and Strengthening Community by Africa Wiki Women]]
** [https://casrai.org/guides/wikidata-qid-pid-hub-research-entities Wikidata as a PID Hub for Research Entities: QIDs Alongside ORCID, ROR, and ISNI] - by CASRAI, a community-maintained open vocabulary for research administration project.
* Videos:
** [https://youtube.com/watch?v=a2qV2wHPE_s&amp;pp=iggCQAE%3D&amp;ra=m Wikidata Lab XLVIII: Outreach Dashboard], WM Brasil and EduWiki present Wikidata functionalities on the dashboard, including some new things coming.
** [https://youtube.com/watch?v=D3Gb1079BB4&amp;pp=iggCQAE%3D&amp;ra=m WikiTree How-To: BEE Extension for Wikidata] - WikiTree is a family-tree generator and now includes a Wikidata-powered extension that will help surface notables for inclusion.
** [https://youtube.com/watch?v=Gz2-R-eBedk&amp;pp=iggCQAE%3D&amp;ra=m LIVE Wikidata editing #125]
** [https://www.youtube.com/watch?v=aK2bTdHhV8s Wikidata plug-in for ArchivesSpace]

''' Tool of the week '''
* [https://wikidata-timetrail.toolforge.org/Wikidata Timetrail] is a tool by Nahom Araya it visualizes the movement of Wikidata items over time by mapping their associated events and locations. Enter an Item ID/Name and select a supported property from the dropdown list to fetch a timetrail.

''' Other Noteworthy Stuff '''
* The Wikimedia Deutschland software [[d:Wikidata:Linked Open Data development plan|development plan]] has been updated to include activity estimates for the third quarter (Q3).
* The Wikidata development team is proposing a redesign of [[d:Special:NewItem|Special:NewItem]] with a warning banner and conflict-of-interest checkbox to reduce the increase in promotional editing. We need your feedback on the wording and designs. Head over to [[d:Wikidata:Reducing promotional editing|Wikidata:Reducing promotional editing]] and share your thoughts on the talk page by 15 September.
* Due to an increase of non-notable item creation, and their subsequent request for deletion (and undeletion), a new page has been created. [[d:Wikidata:Requests_for_new_items|Requests for new items]] exists for those who are unsure if their item idea is notable enough, or have a conflict of interest. The Wikidata Community can help by reviewing requests and offering advice.

''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''

&lt;!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --&gt;
* Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]:
** General datatypes: 
***[[:d:Property:P14834|substance control status]] (&lt;nowiki&gt;control regime a substance is placed under in a jurisdiction or by an international treaty — schedule, class, or explicitly uncontrolled; qualify with &quot;applies to jurisdiction&quot; (P1001) and start/end time&lt;/nowiki&gt;)
** External identifiers: [[:d:Property:P14825|animehack program ID]], [[:d:Property:P14826|animehack movie ID]], [[:d:Property:P14827|animehack person ID]], [[:d:Property:P14828|Xcity maker ID]], [[:d:Property:P14829|XBIZ.com topic ID]], [[:d:Property:P14830|WikiPepper pepper ID]], [[:d:Property:P14831|Seiyu Grand Prix person ID]], [[:d:Property:P14832|PinkLabel.TV performer ID]], [[:d:Property:P14833|‎Antarctic Protected Areas database ID]], [[:d:Property:P14835|Infraestructuras de Portugal ID]], [[:d:Property:P14836|‎Umamusume Wiki article ID]], [[:d:Property:P14837|Tower Records Online artist ID]], [[:d:Property:P14838|‎Inventory Intangible Cultural Heritage in the Netherlands ID]], [[:d:Property:P14839|SOMARXIU.CAT sardana ID]]
&lt;!-- END NEW PROPERTIES --&gt;
&lt;!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --&gt;
* New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review:
** General datatypes: 
***[[:d:Wikidata:Property proposal/Texas Legislators: Past &amp; Present ID|Texas Legislators: Past &amp; Present ID]] (&lt;nowiki&gt;identifier for a legislator on the Legislative Reference Library of Texas website&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/file page start and file page end|file page start and file page end]] (&lt;nowiki&gt;indicate a page number of a pdf file, if multiple pages is involved&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/Clubhouse|Clubhouse]] (&lt;nowiki&gt;A proposal to denote the buildings occupied by members clubs. This can be useful when the clubs change clubhouse or merge or cease to exist.&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/LPF rating|LPF rating]] (&lt;nowiki&gt;film and media rating in Malaysia by the Film Censorship Board&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/phonetic synthesis method|phonetic synthesis method]] (&lt;nowiki&gt;phonetic synthesis method used to process the recorded voice from a human source to build a voice bank&lt;/nowiki&gt;)
** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant dans le Mémorial du clergé (1914-1918)|Identifiant dans le Mémorial du clergé (1914-1918)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/sgpbusiness.com ID|sgpbusiness.com ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Redalyc author ID|Redalyc author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brussels Inventory of Architectural Heritage glossary ID|Brussels Inventory of Architectural Heritage glossary ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brussels Inventory of Natural Heritage taxon ID|Brussels Inventory of Natural Heritage taxon ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Inventory of Movable Heritage designer ID|Inventory of Movable Heritage designer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brussels Inventory of Movable Heritage object type ID|Brussels Inventory of Movable Heritage object type ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brussels Inventory of Movable Heritage material ID|Brussels Inventory of Movable Heritage material ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brussels Inventory of Movable Heritage technique ID|Brussels Inventory of Movable Heritage technique ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Lunarstorm person ID|Lunarstorm person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/World Athletics competition ID|World Athletics competition ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Archive in Baden-Württemberg ID|Archive in Baden-Württemberg ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Arcinsys Niedersachsen/Bremen ID|Arcinsys Niedersachsen/Bremen ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Arcinsys Hessen ID|Arcinsys Hessen ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sharjah Dictionary word ID|Sharjah Dictionary word ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/GenWiki|GenWiki]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Stereo Ve Mono release ID|Stereo Ve Mono release ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kudos author ID|Kudos author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Stiftungsarchive ID|Stiftungsarchive ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Archivportal Thüringen ID|Archivportal Thüringen ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/findbuch.net subdomain|findbuch.net subdomain]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Onderwijstermen Taalunie ID|Onderwijstermen Taalunie ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Allotrope Foundation Ontology function ID|Allotrope Foundation Ontology function ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Allotrope Foundation Ontology process ID|Allotrope Foundation Ontology process ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Allotrope Foundation Ontology quality ID|Allotrope Foundation Ontology quality ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Allotrope Foundation Ontology role ID|Allotrope Foundation Ontology role ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Allotrope Foundation Ontology result ID|Allotrope Foundation Ontology result ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant de l'annuaire Drag France|Identifiant de l'annuaire Drag France]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Statistics Finland Concept Database ID|Statistics Finland Concept Database ID]]
&lt;!-- END NEW PROPOSALS --&gt;

You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!

''' Did you know? '''
* Query examples:
** [https://w.wiki/T$Ys Items with a P275 value (''copyright licence'')] - [[d:Wikidata:Request_a_query#c-Stefan_K%C3%BChn-20260825102100-Janhrach-20260825093200|(source)]]
** [https://w.wiki/TfC$ English adverbs missing a P5238 (''combines lexemes'') value] - [[d:Wikidata:Request_a_query#c-Piecesofuk-20260820075100-English_adverbs_missing_P5238|(source)]]
* Schema examples: [[d:EntitySchema:E311|English adverb (E311)]]
* Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]:
** [[d:Wikidata:WikiProject_Organized_Labour|Project Organized Labour]], a companion Project to [[w:Wikipedia:WikiProject_Organized_Labour|Wikipedia's WikiProject]], it is established to expand articles and items, properties and ontologies for collective bargaining/organised labour and trade union practices.
** [[d:Wikidata:WikiProject_chublets-software|Project Chublets Software]]
* WikiProject Highlights: Project Ontology added subpages for [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/CCO|CC0]], [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/DOLCE|DOLCE]] and [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/BFO/Class_Order|BFO Class order]].
* Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/Deaths_at_Wikipedia|Deaths at Wikipedia]] - This report collects items missing a [[d:Property:P570|P570 ''(date of death)'']] but they do feature in a Wikipedia 'Recent Deaths' article.

''' Development '''
* Query Service: We have continued adapting the Constraints system for the migration from Blazegraph to QLever.
* Wikidata integration in the Wikimedia projects:
** We are investigating how to treat watchlist and recent changes entries from Wikidata that are about adding, changing or removing a sitelink. These seem to be category of Wikidata changes not everyone is interested in and a candidate for filtering.
** We looked into how to make the process of adding Wikidata support for a newly created Wikimedia projects less manual for the team and did a proof of concept for automating some of the database operations.

[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&amp;order=priority the tasks needing a volunteer].

''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Tunisia|Tunisia]]
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 18:22, 31 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)'''
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&amp;oldid=30932448 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Wikidata weekly summary #748 ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the&lt;br&gt;week leading up to 2026-09-07. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#747]].&lt;br&gt;''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;&quot;&gt;

''' Discussions '''
* New requests for permissions/Bot:
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/HsfBot|HsfBot]] - '''Task/s:''' Mostly add missing Indonesian Wikipedia sitelinks to Wikidata items for taxonomy templates created by HsfBot on idwiki.
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/CrossrefIDsBot|CrossrefIDsBot]] - '''Task/s:''' Adding Crossref ID, DOI, Print ISSN, and Online ISSN from Crossref dataset where they are missing in Wikidata.
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/CatmapperBot|CatmapperBot]] - '''Task/s:''' Add [[Property:P14249|SocioMap ID]] statements for reviewed SocioMap category mappings, and provisionally add [[Property:P2888|exact match]] URLs for reviewed ArchaMap category mappings until Wikidata approves an ArchaMap-specific identifier property.
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/BenchfolkBot|BenchfolkBot]] - '''Task/s:''' Add or correct sourced statements on existing items after explicit human approval.
* New request for comments:
** [[d:Wikidata:Requests for comment/Request for comments: in country of citizenship (P27), to remove class political territorial entity (Q1048835) as a valid value-type constraint (Q21510865)|Class Q1048835 as a not valid value-type constraint]] - To remove an incorrect value for {{Q|Q21510865}} for [[d:Property:P27|P27 &lt;small&gt;''(country of citizenship)''&lt;/small&gt;]]
** [[d:Wikidata:Project_chat#c-Qbli2mHd-20260906142300-Anything_goes_for_P18?|Project chat: What images are appropriate for P18?]] - a lengthy discussion about quality control and what is acceptable for a [[d:Property:P18|P18 &lt;small&gt;''(image)''&lt;/small&gt;]] value.

''' Events ''' 
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: [https://www.sanchoelsabio.eus/en/actividades/taller-abierto-documentando-las-biografias-del-patrimonio-cultural-vasco-en-wikipedia-y-wikidata-22092026/ac-57/ Open Workshop: Connecting Basque heritage authors (Persons and entities) in Wikipedia and Wikidata] - 22 September - 09:00 - 11:30 CEST.

''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs: What Does a Wikidata-Powered Abstract Wikipedia Article Look Like? (Links: [https://jsamwrites.substack.com/p/what-does-a-wikidata-powered-abstract Substack] and [https://jsamwrites.medium.com/what-does-a-wikidata-powered-abstract-wikipedia-article-look-like-91c071859780 Medium])
* Papers: Bemme, J., &amp; Winkler, A. (2026). Mehr Edits wagen? Virtuelle Ausstellungen erschließen mit Wikidata und Commons. LIBREAS. Library Ideas, (48). https://doi.org/10.18452/37905 / https://libreas.eu/ausgabe48/bemme/

''' Tool of the week '''
* [https://tabernacle.toolforge.org/#/tab Tabernacle] is a tool by [[User: Magnus Manske]] it generates a table of Wikidata items and statements. Allows for quick addition of some types via WiDaR.

''' Other Noteworthy Stuff '''
* The 10th issue of the [[Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|Wikidata Platform Newsletter]] is out. Also remember to join the [[Event:Blazegraph Migration Office Hours - Sept 2026|next Blazegraph Migration Office Hour]], that will take place [https://zonestamp.toolforge.org/1788883200 Tuesday, 8th September 2026 at 16:00 UTC]
* [https://thecastlemap.com/ The Castle Map] - every Castle, Fortress and Palace recorded on Wikidata, on a map.

''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''

&lt;!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --&gt;
* Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]:
** General datatypes: none
** External identifiers: [[:d:Property:P14840|CREDDO author ID]], [[:d:Property:P14841|‎World Athletics competition ID]], [[:d:Property:P14842|Platform for Taiwan Religion and Folk Culture record identifier]], [[:d:Property:P14843|T&amp;F NCAAdb athlete ID]], [[:d:Property:P14844|COMDT author ID]], [[:d:Property:P14845|Clergy Memorial (1914-1918) ID]], [[:d:Property:P14846|‎Texas Legislators: Past &amp; Present ID]], [[:d:Property:P14847|Stiftungsarchive ID]], [[:d:Property:P14848|Redalyc author ID]], [[:d:Property:P14849|Kudos author ID]]
&lt;!-- END NEW PROPERTIES --&gt;
&lt;!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --&gt;
* New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review:
** General datatypes: 
***[[:d:Wikidata:Property proposal/Pokémon Ability|Pokémon Ability]] (&lt;nowiki&gt;Pokémon Ability assigned to this Pokémon species or form in games of the Pokémon series&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/Collective bargaining coverage|Collective bargaining coverage]] (&lt;nowiki&gt;Percentage of workers covered by collective agreement coverage. This is distinct from union membership rate, because non-union members can also be covered, for example France has 7% union density but 98% collective bargaining coverage.&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/encompasses|encompasses]] (&lt;nowiki&gt;specific entity this placeholder item may represent when the exact one is unknown&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/marionetteist|marionetteist]] (&lt;nowiki&gt;Person who manipulates a marionette in real time to create the illusion of life.&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/has expression of concern|has expression of concern]] (&lt;nowiki&gt;(article) has an expression of concern (expression of concern notice)&lt;/nowiki&gt;)
** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/Common Core Ontologies concept ID|Common Core Ontologies concept ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AbeBooks author ID|AbeBooks author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DEHIO digital Deutschland Bauwerk ID|DEHIO digital Deutschland Bauwerk ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/VocaDB tag ID|VocaDB tag ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CCLI song ID|CCLI song ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LIDO concept ID|LIDO concept ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The Telegraph topic ID|The Telegraph topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BLL-Ontology concept ID|BLL-Ontology concept ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/GOLD linguistic concept ID|GOLD linguistic concept ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ISBNdb author ID|ISBNdb author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BookWyrm author ID|BookWyrm author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BookWyrm book ID|BookWyrm book ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/China Railway station telegraph code|China Railway station telegraph code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Darija.io ID|Darija.io ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Vietnamese Administrative Unit Codes|Vietnamese Administrative Unit Codes]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Officials of Nazi Reich Ministries ID|Officials of Nazi Reich Ministries ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fandom.com universe page|Fandom.com universe page]], [[:d:Wikidata:Property proposal/KennisWest ID|KennisWest ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant d'un(e) auteurice dans le catalogue du Centre Delavouët|identifiant d'un(e) auteurice dans le catalogue du Centre Delavouët]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Phenotype and Trait Ontology ID|Phenotype and Trait Ontology ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/National Governors’ Association ID|National Governors’ Association ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Numista engraver or designer ID|Numista engraver or designer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Encyclopedia of Alabama ID (new schema)|Encyclopedia of Alabama ID (new schema)]]
&lt;!-- END NEW PROPOSALS --&gt;

You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!

''' Did you know? '''
* Query examples: [https://w.wiki/UGCJ UNESCO Heritage sites 100km or less from the centre of the Meditrranean Sea] [[d:Wikidata:Request_a_query#c-Stefan_K%C3%BChn-20260907113600-Ecritures-20260906215500|(source)]]
* Schema examples: [[d:EntitySchema:E213|spaceport]] (E213): schema for [[d:Q194188|spaceport ''&lt;small&gt;(Q194188)&lt;/small&gt;'']] locations, used to launch and receive spacecraft.
* WikiProject Highlights: [[d:Wikidata:WikiProject_Medicine/Knee_Arthroplasty|Project Medicine / Knee Arthroplasty]] - a comprehensive subpage to model the techniques and procedures for knee-related surgery.
* Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/Same_humans/Occupations_(1–50)|Same Humans/List by Occupations]] - this report presents possible human duplicates by comparing name and birth/death dates. They can be reviewed and flagged for merging and/or deletion.

''' Development '''
* Sustainability:
** We are looking into improvements to caching for Property labels ([[phab:T434204]])
** We are continuing to prepare the move of the entity_usage table to the extension database cluster. Moving the tables is tentatively scheduled to begin after 24. September. ([[phab:T427472]])
* Newcomer homepage: We are working on making the [[d:Special:Homepage|Newcomer Homepage]] show labels for Items instead of just the ID ([[phab:T429345]])
* Wikidata changes in Watchlist and Recent changes of Wikipedia and co: We are deciding how filtering will look for hiding language link changes on wikis where the sitelink has not changed ([[phab:T435904]])
* REST API: We are continuing to expand the support for Lexemes in the API, specifically creating a Lexeme, adding a statement to a Lexeme and adding a Form to a Lexeme

[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&amp;order=priority the tasks needing a volunteer].

''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Tunisia|Tunisia]]
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] ·  [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:03, 7 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC)'''
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&amp;oldid=30932448 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Wikidata weekly summary #749 ==
&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the&lt;br&gt;week leading up to 2026-09-14. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#748]].&lt;br&gt;''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;&quot;&gt;

''' Discussions '''
* Open request for adminship: 
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Administrator/Chrisahn|Chrisahn]]
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Administrator/Amitie 10g|Amitie 10g]]
:&lt;small&gt;Both RfPs are scheduled to end after 17 September 2026 21:56 (UTC)&lt;/small&gt;
* New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/William Avery Bot 15|William Avery Bot 15]] - '''Task/s:''' Automatically update [[Wikidata:Administrators by language]], as requested at [[Wikidata:Bot requests#Request to automatically update Wikidata:Administrators by language (2026-08-04)]]
* Closed request for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/CrossrefIDsBot|CrossrefIDsBot]] - Closed as Approved
* New request for comments: [[d:Wikidata:Requests_for_comment/Request_for_comments:_in_country_of_citizenship_(P27),_to_remove_class_political_territorial_entity_(Q1048835)_as_a_valid_value-type_constraint_(Q21510865)|Should class ''political territorial entity &lt;small&gt;(Q1048835)&lt;/small&gt;'' as a valid ''value-type constraint &lt;small&gt;(Q21510865)&lt;/small&gt;'' be removed from ''country of citizenship &lt;small&gt;(P27)&lt;/small&gt;'' ?]]

''' Events ''' 
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** OpenStreetMap X Wikidata Meetup #93 Oct. 5 Time: 19:30-21:00 UTC+8 at [[d:Q61752245| Mozilla Community Space Taipei (Q61752245)]].
** Next Linked Data for Libraries [https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:WikiProject_LD4_Wikidata_Affinity_Group LD4 Wikidata Affinity Group] session: Tuesday, September 15, 2026  9am PT / 12pm ET / 16:00 UTC / 6pm CEST ([https://zonestamp.toolforge.org/1789488000 Time zone converter]). Adélie Ranville demonstrates useful tools around bibliographic data and citations in Wikidata, Wikipedia and Wikiversity, including Zotero, Cita, and Tabernacle.::Event page: [[d:Wikidata:WikiProject_LD4_Wikidata_Affinity_Group/Project_Series/Wikidata_for_literature_review|WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group/Project Series/'''Wikidata for literature review''']]
* '''[[d:Wikidata:Fourteenth_Birthday|Wikidata's 14th Birthday]] is approaching!''' Join us October 29 for a Birthday call. 
** [[d:Special:RegisterForEvent/3536|Register]] to receive updates and news
** [[d:Wikidata:Fourteenth_Birthday/Run_an_event|Run a local event]] or [[d:Wikidata:Fourteenth_Birthday/Calendar|find events]] to join near you.
** Join the [[d:Event:Wikidata_Fourteenth_Birthday/Presents_%26_messages_call|Birthday Call]] and see what Presents and Messages will be shared.
* WikiCon (Regensburg) 2026 - the conference dedicated to the German-speaking Wikipedia and sister projects communities, is taking place from 18 - 20 September. The sessions involving Wikidata: [[:de:Wikipedia:WikiCon_2026/Programm/Wikidata_–_9_Jahre_danach|Wikidata - 9 Years later]], [[:de:Wikipedia:WikiCon_2026/Programm/Quellen_in_Wikidata_eingeben|Enter sources in Wikidata]], [[:de:Wikipedia:WikiCon_2026/Programm/Unkompliziert_Wikidata_erkunden_(usefulQueries)|Easily explore Wikidata (UsefulQueries)]],  and [[:de:Wikipedia:WikiCon_2026/Programm/WikiProjekt_Stolpersteine_goes_Wikidata|WikiProject Stolpersteine goes Wikidata]].

''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs:
** [https://medium.com/@javierzomeo/how-i-inferred-the-family-relationships-of-nearly-one-million-people-from-wikidata-99724fd966fb Medium: How I inferred the family relationships of nearly 1 million people, from Wikidata]
** (Deutsch) [https://www.wikimedia.de/wp-content/uploads/2026/09/Wikidata_in_Museen_Archiven_und_Bibliotheken.pdf Wikidata in Museen, Archiven und Bibliotheken (PDF)]
* Videos:
** [https://www.youtube.com/watch?v=in3M5o_CMKM Live Wikidata Editing #126]
** (Español) [https://www.youtube.com/watch?v=i4eS1tcQzYE Workshop: Digital Humanities Methodologies Applied to Research]
** [https://www.youtube.com/watch?v=B9-MDvkO2Ow Sep 2026 Community Call:  International Image Interoperability Framework (IIIF) &amp; Wikimedia] - can IIIF be integrated with Wikimedia platforms, or as a Wikibase instance?
** [https://m.youtube.com/watch?v=5lxvetWlGqQ&amp;pp=iggCQAE%3D&amp;ra=m 16 Days of Activism Against Gender-Based Violence Campaign Launch 2026 using Wikidata]

''' Tool of the week '''
* [https://lex-olympia.toolforge.org/ Lex-Olympia] is a tool by [[User: Luca.favorido]] it is an open, gamified challenge platform for exploring Wikidata lexemes, born as a successor to the now-unmaintained Lexeme Challenge tool. Players test their language knowledge by matching audio, hyphenations, and concepts to lexemes, competing via scores and a weekly leaderboard.

''' Other Noteworthy Stuff '''
* WM Turkic languages user group ([https://www.instagram.com/p/Dc__Z8OxISH/ instagram post]): official co-hosts of WikidataCon 2027; Istanbul, Türkiye, in collaboration with Üsküdar University.

''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''

&lt;!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --&gt;
* Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]:
** General datatypes: 
***[[:d:Property:P14867|phonetic synthesis method]] (&lt;nowiki&gt;phonetic synthesis method used to process the recorded voice from a human source to build a voice bank&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Property:P14869|‎LPF rating]] (&lt;nowiki&gt;film and media rating in Malaysia by the Film Censorship Board&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Property:P14875|‎Collective bargaining coverage]] (&lt;nowiki&gt;Percentage of workers covered by collective agreement coverage. This is distinct from union membership rate, because non-union members can also be covered, for example France has 7% union density but 98% collective bargaining coverage.&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Property:P14881|has Pokémon Ability]] (&lt;nowiki&gt;Pokémon Ability assigned to this Pokémon species or form in games of the Pokémon series&lt;/nowiki&gt;)
** External identifiers: [[:d:Property:P14850|‎Allotrope Foundation Ontology function ID]], [[:d:Property:P14851|‎Allotrope Foundation Ontology process ID]], [[:d:Property:P14852|‎Allotrope Foundation Ontology quality ID]], [[:d:Property:P14853|‎Allotrope Foundation Ontology result ID]], [[:d:Property:P14854|‎Allotrope Foundation Ontology role ID]], [[:d:Property:P14855|Arcinsys Hessen ID]], [[:d:Property:P14856|Arcinsys Niedersachsen/Bremen ID]], [[:d:Property:P14858|Archivportal Thüringen ID]], [[:d:Property:P14860|Baden-Württemberg archives ID]], [[:d:Property:P14861|BookWyrm author ID]], [[:d:Property:P14862|BookWyrm book ID]], [[:d:Property:P14863|VocaDB tag ID]], [[:d:Property:P14864|Statistics Finland Concept Database ID]], [[:d:Property:P14866|sgpbusiness.com ID]], [[:d:Property:P14868|‎LIDO concept ID]], [[:d:Property:P14870|‎Common Core Ontologies concept ID]], [[:d:Property:P14871|GenWiki article ID]], [[:d:Property:P14872|findbuch ID]], [[:d:Property:P14873|Darija.io ID]], [[:d:Property:P14874|‎China Railway telegraph code]], [[:d:Property:P14876|‎Sharjah Dictionary word ID]], [[:d:Property:P14877|CCLI song ID]], [[:d:Property:P14878|‎DEHIO digital Deutschland Bauwerk ID]], [[:d:Property:P14879|Vietnamese administrative unit code]], [[:d:Property:P14880|UkrBIN ID]]
&lt;!-- END NEW PROPERTIES --&gt;
&lt;!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --&gt;
* New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review:
** General datatypes: 
***[[:d:Wikidata:Property proposal/stylized representation|stylized representation]] (&lt;nowiki&gt;stylized visual representation of the subject&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/Former country|Former country]] (&lt;nowiki&gt;Historical country that was in force at the time of this event/object or in the past&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/North Dakota Legislative Assembly biography ID|North Dakota Legislative Assembly biography ID]] (&lt;nowiki&gt;identifier for a biography at the North Dakota Legislative Assembly&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/Wyoming Legislator Database ID|Wyoming Legislator Database ID]] (&lt;nowiki&gt;identifier for a biography in the Wyoming Legislator Database&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/European Legislation Identifier|European Legislation Identifier]] (&lt;nowiki&gt;EU legislation identifier for documents published by the EU, its member states and other (non-EU) countries&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/Visa requirement|Visa requirement]] (&lt;nowiki&gt;Requirement for a non-citizen to enter a country&lt;/nowiki&gt;)
** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/FilmBaze people ID|FilmBaze people ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/EHRI Institution ID|EHRI Institution ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Climate Policy Radar Topics|Climate Policy Radar Topics]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SEASLUG.WORLD taxon ID|SEASLUG.WORLD taxon ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Verenigingsloket vCode|Verenigingsloket vCode]], [[:d:Wikidata:Property proposal/StoryGraph book ID|StoryGraph book ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/China Railway Pinyin code|China Railway Pinyin code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ZFIN person ID|ZFIN person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BallotReady person ID|BallotReady person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/National Film Archive of Japan ID|National Film Archive of Japan ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Baza osób polskich ID|Baza osób polskich ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Mycelium entity ID|Mycelium entity ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant DDH|identifiant DDH]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Alberta Legislative Assembly member ID|Alberta Legislative Assembly member ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Homeostasis imbalance process ontology|Homeostasis imbalance process ontology]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Damen-Basketball-Bundesliga (DBBL) Spieler ID|Damen-Basketball-Bundesliga (DBBL) Spieler ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Digital Momijiyama Bunko ID|Digital Momijiyama Bunko ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kunaicho Shoryobu Shuzo Kanseki Shuran ID|Kunaicho Shoryobu Shuzo Kanseki Shuran ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Union Catalogue Database of Japanese Texts ID|Union Catalogue Database of Japanese Texts ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Siwar entry ID|Siwar entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ISDCF studio identifier|ISDCF studio identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ISDCF facility identifier|ISDCF facility identifier]]
&lt;!-- END NEW PROPOSALS --&gt;

You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!

''' Did you know? '''
* Query examples: [https://w.wiki/UGb4 Tram stops per network map]
* Schema examples: [[d:EntitySchema:E133|adminstrative district in Turkey (E133)]]
* Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject Medicine/Knee Arthroplasty|WikiProject Medicine/Knee Arthroplasty]] maintains structured data for knee replacement on Wikidata, covering the procedure tree and the taxonomy of surgical techniques, with a literature layer of referenced scholarly articles.
* WikiProject Highlights:
** [[d:Wikidata:WikiProject_LGBT/Duga|WikiProject LGBT / Duga]]
** [[d:Wikidata:WikiProject_Victims_of_National_Socialism/Data_Model|Project Victims of National Socialism / Data model]]

''' Development '''
* Query Service migration: We are adapting more of the example queries for QLever
* Mobile editing: We are making minor adjustments in preparation for the rollout for everyone
* Wikidata integration in Wikipedia and co:
** We are continuing to automate the connection of Wikidata to newly-created wikis, and replace the sites table with a Sitematrix lookup, which is more efficient ([[phab:T431093]])
** We are continuing the research into how best to handle changes for language link updates in Recent changes and Watchlist, which are mostly considered not relevant for editors

[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&amp;order=priority the tasks needing a volunteer].

''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/Tunisia|Tunisia]]
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] ·  [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 18:59, 14 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC)'''
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&amp;oldid=30932448 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Wikidata weekly summary #750 ==
&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the&lt;br&gt;week leading up to 2026-09-21. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#749]].&lt;br&gt;''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;&quot;&gt;

''' Discussions '''
* Open request for adminship: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Administrator/Kvazimodo|Kvazimodo]]
:&lt;small&gt;RfP is scheduled to end after 26 September 2026 08:42 (UTC)&lt;/small&gt;
* Closed request for adminship: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Administrator#Chrisahn|Chrisahn]] - voting has been closed.
* New requests for permissions/Bot:
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/BenchfolkBot|BenchfolkBot]] - '''Task/s:''' Add or correct sourced statements on existing items after explicit human approval.
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/CatmapperBot|CatmapperBot]] - '''Task/s:''' Add [[Property:P14249|SocioMap ID]] statements for reviewed SocioMap category mappings, and provisionally add [[Property:P2888|exact match]] URLs for reviewed ArchaMap category mappings until Wikidata approves an ArchaMap-specific identifier property.
* Closed request for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/HsfBot|HsfBot]] - Closed as Approved
* New request for comments: [[d:Wikidata:Requests for comment/Add properties to the Deletion policy|Add properties to the Deletion policy]] - following a [[d:Wikidata:Project_chat#c-Amitie_10g-20260902214200-Should_identifier_properties_be_deleted_when_the_external_website_goes_offline?|Project Chat]] discussion, suggestions for an amendment to the policy are being discussed and your feedback is welcome.

''' Events '''
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** [[m:Open_Knowledge:_Wikimedia_%26_Research_in_the_CEE_Region/Registration_%26_scholarships|Open Knowledge Wikimedia Research in the CEE Region]], online participation to the Conference is still open, [[m:Open_Knowledge:_Wikimedia_%26_Research_in_the_CEE_Region/Registration_%26_scholarships|register here]]: 09 - 10 October.

''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Papers:
** [https://arxiv.org/abs/2609.20057 WiCleanData: Guaranteeing the Type Consistency of Wikidata by Taxonomy Refinement and Constraint Enforcement] by Peng et al., (2026).
** [https://www.researchgate.net/publication/414343459_The_Wikibase_Ecosystem_in_DH_and_GLAM The Wikibase Ecosystem in Digital Humanities and GLAM] by Lindemann et al., (2026).
* Videos: (Swedish) [https://www.youtube.com/watch?v=u8clrj_3MG4 The SAT trail in OSM and Wikidata] by Magnus Sälgö.

''' Tool of the week '''
* [https://wikidata-todo.toolforge.org/cloudy_concept.php Concept cloud] - Shows language labels for Wikipedia links from a Wikidata item, and allows label editing.

''' Other Noteworthy Stuff '''
* Job vacancy: [https://job-boards.greenhouse.io/wikimedia/jobs/8060261?gh_src=4n8hpqkx1us Software Engineer, Wikidata Platform]

''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''

&lt;!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --&gt;
* Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]:
** General datatypes: 
***[[:d:Property:P14885|Wyoming Legislator Database ID]] (&lt;nowiki&gt;identifier for a biography in the Wyoming Legislator Database&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Property:P14891|‎has expression of concern]] (&lt;nowiki&gt;(article) has an expression of concern (expression of concern notice)&lt;/nowiki&gt;)
** External identifiers: [[:d:Property:P14882|National Governors’ Association ID]], [[:d:Property:P14883|Numista engraver or designer ID]], [[:d:Property:P14884|‎Phenotype and Trait Ontology ID]], [[:d:Property:P14886|‎ZFIN person ID]], [[:d:Property:P14887|Association Service Desk vCode]], [[:d:Property:P14888|Nazi Reich Ministries ID]], [[:d:Property:P14889|‎North Dakota Legislative Assembly biography ID]], [[:d:Property:P14890|KennisWest ID]], [[:d:Property:P14892|‎GOLD linguistic concept ID]], [[:d:Property:P14897|‎Alberta Legislative Assembly member ID]], [[:d:Property:P14900|EHRI Institution ID]], [[:d:Property:P14901|‎Encyclopedia of Alabama ID (new schema)]], [[:d:Property:P14902|National Film Archive of Japan ID]], [[:d:Property:P14903|‎Homeostasis imbalance process ontology]], [[:d:Property:P14904|DDH ID]], [[:d:Property:P14905|Economic Operators Registration and Identification number]], [[:d:Property:P14907|wowKorea work ID]], [[:d:Property:P14908|wowKorea Person ID]]
&lt;!-- END NEW PROPERTIES --&gt;
&lt;!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --&gt;
* New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review:
** General datatypes: 
***[[:d:Wikidata:Property proposal/illustrator (character)|illustrator (character)]] (&lt;nowiki&gt;artist who illustrated the character&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/contribution URL|contribution URL]] (&lt;nowiki&gt;URL of a page explaining how to participate in or contribute to a project or organization&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/Holy See cardinal biography ID|Holy See cardinal biography ID]] (&lt;nowiki&gt;identifier for a cardinal's biography at the website of the Holy See&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/Atomic radius, covalent radius and van der Waals radius|Atomic radius, covalent radius and van der Waals radius]] (&lt;nowiki&gt;measured or calculated radius of an atom of a chemical element&lt;/nowiki&gt;)
** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/Register of British Slave Traders person ID|Register of British Slave Traders person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Tric Trac|Tric Trac]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PsychonautWiki article ID|PsychonautWiki article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Hitchwiki article ID|Hitchwiki article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Raras disease ID|Raras disease ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Heritage Overlay Number|Heritage Overlay Number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Techniques de l'Ingénieur author ID|Techniques de l'Ingénieur author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/nbsearch|nbsearch]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Indian Film History film ID|Indian Film History film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Indian Film History person ID|Indian Film History person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/VideoGamesCritic game ID|VideoGamesCritic game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identificador Eldoblatge d'actor original|identificador Eldoblatge d'actor original]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identificador Eldoblatge d'actor de doblatge|identificador Eldoblatge d'actor de doblatge]]
&lt;!-- END NEW PROPOSALS --&gt;

You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!

''' Did you know? '''
* Schema examples: [[d:EntitySchema:E206|(E206) ''Stolperstein'']]: Stumbling blocks, commemorative plaques set into the ground for victims of Nazism.
* Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject_Taiwan/Wikidata_Cross-Domain_Forum|(Traditional Chinese) Project Taiwan: Wikidata Cross-Domain Forum]]
* WikiProject Highlights: [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/Ontology_Course/Projects_Offering_3|Project Ontology: Course Offering 3]]
* Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:User:Ivan_A._Krestinin/To_merge/Categories|Categories (to merge)]] - this list generated by User:Ivan A. Krestinin suggests potential duplicate categories.

''' Development '''
*

[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&amp;order=priority the tasks needing a volunteer].

''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/Tunisia|Tunisia]]
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 16:09, 21 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC)'''
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&amp;oldid=31043091 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Wikidata weekly summary #751 ==
&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the&lt;br&gt;week leading up to 2026-09-28. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#750]].&lt;br&gt;''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;&quot;&gt;

''' Discussions '''
* New requests for permissions/Bot:
** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/MamouriBot|MamouriBot]], '''Task/s:'''  Add census demographics — population, male population, female population, and no. of households — to existing Iranian settlement items identified by ''[[d:Property:P1010|Iran statistics ID (P1010)]]'', from the Statistical Center of Iran censuses of 1385 (2006) and 1395 (2016).

''' Events ''' 
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** The program for the Wikidata Query Service Days (October 17-23) is now published, covering the migration from Blazegraph to QLever with sessions for editors, reusers, and tool builders; see the event page for details and [[d:Event:Query_Service_Days_2026#Sessions|schedule]].

''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs:
** [[Diffblog:from-university-research-to-free-knowledge-academics-discover-wikimedia/|From University Research to Free Knowledge: Academics Discover Wikimedia]] by [[m:User:Osps7|User:Osps7]]
** [https://enterprise.wikimedia.com/blog/wikidata-bulk-snapshots-batches/ WM Enterprise: Wikidata Bulk snapshots]
** [https://www.wikiloveswomen.org/2026/08/31/wiki-oto-2026-wiki-loves-women-and-africa-wiki-women-join-forces Wiki OTO 2026: Wiki Loves Women and Africa Wiki Women join forces!]
** [https://freeknowledgeafrica.org/making-african-restitution-efforts-more-visible/ Making African Restitution Efforts More Visible]
* Papers: [https://arxiv.org/html/2609.29474v1 CodeGraph: Open-Taxonomy Knowledge Graph for Source Code with Wikidata Grounding] by Pennino et al., (2026).
* Videos:
**When the Old Constraints Disappear: Work and Creativity in the Age of AI (Wikipedia-&gt;Wikidata-&gt;Wikifunctions-&gt;Abstract Wikipedia), John Samuel, Mindstone AI Meetup, September 22, 2026, Lyon, France ([https://community.mindstone.com/annotate/article_BAlTTMiMLlNJjjRpAn Video], [https://figshare.com/articles/presentation/When_the_Old_Constraints_Disappear_Work_and_Creativity_in_the_Age_of_AI_Mindstone_AI_Meetup_Lyon_-_John_Samuel/33968791 Slides])
** [https://www.youtube.com/watch?v=BS0BZF5WhRg&amp;pp=ygUIV2lraWRhdGE%3D AI BRIDGES Open Forum meeting - September 2026]

''' Tool of the week '''
* [https://humansmap.com/gallery/gallery.html#power HumansMap Gallery] - The site offers various type of visualizations, and offers the possibility to navigate through connections between people and organizations, based on your interests, powered by Wikidata.
* [https://bookitemizer.toolforge.org/ 📚 Wikidata Book Itemizer] It is a simple tool to catalog books on Wikidata! Creating work and edition items manually on Wikidata with proper metadata and multilingual labels can often be tedious and error-prone. Wikidata Book Itemizer automates this entire process with a simple form!

''' Other Noteworthy Stuff '''
* Wikimedia Deutschland is researching how to improve interoperability between Wikidata, Wikibase Cloud, and Wikibase Suite. If you've worked with data imports or staging, or even if you haven't, your input would be valuable. The [https://wikimedia.sslsurvey.de/LOD-Interoperability-Migration survey] takes 5 to 10 minutes and is anonymous. More information on the background of the questions: [[d:Wikidata:Requests for comment/Mass-editing policy#Context|Wikidata:Requests for comment/Mass-editing policy#Context]]

''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''

&lt;!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --&gt;
* Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]:
** General datatypes: none
** External identifiers: [[:d:Property:P14909|Union Catalogue Database of Japanese Texts ID]], [[:d:Property:P14910|‎Siwar entry ID]], [[:d:Property:P14911|Kunaicho Shoryobu Shuzo Kanseki Shuran ID]], [[:d:Property:P14912|‎Emulation General Wiki article ID]], [[:d:Property:P14913|Digital Momijiyama Bunko ID]], [[:d:Property:P14914|Raras disease ID]]
&lt;!-- END NEW PROPERTIES --&gt;
&lt;!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --&gt;
* New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review:
** General datatypes: 
***[[:d:Wikidata:Property proposal/Writers at Risk database ID|Writers at Risk database ID]] (&lt;nowiki&gt;Identifier in the PEN America Writers at Risk database, cataloging writers threatened, imprisoned, and jailed worldwide&lt;/nowiki&gt;)
** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/Ohio Entity Number|Ohio Entity Number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NZPCN legacy ID|NZPCN legacy ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Žmonės.lt topic ID|Žmonės.lt topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Jersey HER Reference|Jersey HER Reference]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un(e) auteurice dans le Maitron|Identifiant d'un(e) auteurice dans le Maitron]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Google Search profile handle|Google Search profile handle]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Leipziger Biographie ID|Leipziger Biographie ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LEO-BW person ID|LEO-BW person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Biopsa ID|Biopsa ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Isle of Man Registered Building No.|Isle of Man Registered Building No.]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Waymark code|Waymark code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant dans OrthodoxWiki en français|Identifiant dans OrthodoxWiki en français]], [[:d:Wikidata:Property proposal/WE League player ID|WE League player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/WE League manager ID|WE League manager ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Delfi.lt topic ID|Delfi.lt topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Lrytas.lt topic ID|Lrytas.lt topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Baidu Baike article|Baidu Baike article]]
&lt;!-- END NEW PROPOSALS --&gt;

You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!

''' Did you know? '''
* Query examples: [[Wikidata:Request a query#c-YoshiRulz-20260927103700-Paula_(WDU)-20260925145700|Latin American Cinema / Films with an English or Portuguese Wikipedia page, but not Spanish]]
* Schema examples: [[d:EntitySchema:E422|(E422) 'Golden age of illustration']] book from the Maastricht University Library collection. 
* Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]:
** [[d:Wikidata:WikiProject_Schlaraffia|Project Schlaraffia]] - for enriching items about the German-language fraternity [[d:Q1305789|Schlaraffia ''&lt;small&gt;(Q1305789)&lt;/small&gt;'']] and its international and local associations.
** [[d:Wikidata:WikiProject_Tamil_Nadu|Project Tamil Nadu]] dedicated to creating and improving Wikidata content related to [[d:Q1445|Tamil Nadu ''&lt;small&gt;(Q1445)&lt;/small&gt;'']] and [[d:Q5885|Tamil ''&lt;small&gt;(Q5885)&lt;/small&gt;'']]. 
* WikiProject Highlights: [[d:Wikidata:WikiProject_PCC_EMCO_Wikidata_CoP/List_of_corporate_body_properties|Project PCC EMCO Wikidata CoP]] added a subpage for listing Properties normally associated with Corporate bodies.

''' Development '''
* Mobile statement editing: We are continuing with UX fixes. This is primarily visual polish and consistency as well as fixing bugs related to RTL display.
* Wikibase REST API:
** We are finishing the support for creating Lexemes and the statements on them.
** We are continuing working on support for adding Forms to a Lexeme.
* Wikidata integration in the other Wikimedia projects:
** We are going to stop sending language link changes to the first few wikis. An initial deployment to group1 wikis is now planned for Monday, 05.10.2026. (Click group1 on [https://versions.toolforge.org this Toolforge page] to see which Wikis are included.) This will help reduce noise in Watchlists and Recent changes and help reduce the size of the database table holding recent changes on these wikis.
** Connecting a newly created Wiki to Wikidata is a manual task, we are automating that and optimising the SitesTable at the same time, making a 'single source of truth' that all wikis point to, rather than a table per Wiki that are all clones of each other.
** We are experimenting with raising the entity usage limit on wikis. If this is feasible, we can reduce the amount of bundled changes. This would reduce the quantity of Wikidata-triggered Recent Changes rows being created.

[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&amp;order=priority the tasks needing a volunteer].

''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/The Gambia|The Gambia]]
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 10:38, 29 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC)'''
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&amp;oldid=31072096 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[:m:Wikimedians of Kerala/Newsletter/August 2026|Wikimedians of Kerala - August 2026 Newsletter]] ==
&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;&quot;&gt;
&lt;small&gt;This is the Wikimedians of Kerala UG's 31&lt;sup&gt;st&lt;/sup&gt; newsletter.&lt;/small&gt;
&lt;br&gt;
[[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]&lt;/div&gt;

;Updates / Discussions
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;

* On 22nd August 2026, we held our August 2026 Monthly Meetup from 7:30 pm to 8:30 pm IST. The agenda for the meeting was shared and everyone was welcomed. 12 community members participated in the meeting and discussions.

** [[:User:Ranjithsiji|Ranjithsiji]] shared updates about [[:c:commons:Wiki Loves Earth 2026 in India|Wiki Loves Earth 2026]] - The campaign is over and results are planned to be announced by end of the month.
** [[:User:Ranjithsiji|Ranjithsiji]] shared updates about moving Malayalam Wikivoyage out of [[:Incubator:Wy/ml|Incubator]] - Planning to having it discussed in [[:metawiki:WikiConference India 2026|WikiConference India]] program.
&lt;/div&gt;

;Events &amp; activities
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* &lt;u&gt;''On-going and past events &amp; activities by User Group''&lt;/u&gt;
**[[:m:Kerala Culture Month 2026|Kerala Culture Month 2026]] As part of Wiki Conference India 2026 we co-organized a writing campaign as a pre conference activity. The campaign started on 15th July 2026 and ended on 15th August 2026.
**[[:wikidata:Event:Growing Malayalam Lexemes/Workshop 1|Malayalam Lexemes Workshop]]: A 2 hour workshop was conducted on 22nd August. The program was presented by Mohammed Sadat Abdulai (WMDE) with support from Satdeep Gill. 12 community members participated in the same.
**[[:c:commons:Wiki Loves Onam 2026|Wiki Loves Onam 2026]]: The program has started and it will run until Septmeber 30.
**[[:m:Wiki Loves Village 2026|Wiki Loves Village 2026]]: The event has started on 15th August and it will run until 15 September. The event is conducted as a pre-conference program for WikiConference India.
**[[:m:Wiki Loves Schools#Wiki Loves Schools 2026|Wiki Loves Schools 2026]]: The program was planned to details of important schools in Wikipedia. The program was started in the month of July and it will continue until 30 September.
**[[m:Wiki Loves Quotes 2026|Wiki Loves Quotes 2026]]: A program to contribute quotes to wiki - The program has been started at International level on August 15 and it will continue until September 15.
**Booth for India FOSS: A booth for Wikipedia has been alloted in India FOSS 2026 program planned to happen on 26th and 27th of September.
* &lt;u&gt;''Upcoming events &amp; activities by User Group''&lt;/u&gt;
**Annual Plan 2027: The time for 2027 Annual plan submission has come up. Wiki Loves Onam, Folklore Documentation, Women's Day edit-a-thon, Wikidata Birthday Celebration, Malayalam Wikipedia 25th year Celebration, Wiki Loves Earth - These are the programs currently planned to add in the same. Planned to add a language improvement plan by adding a Lexeme improvement project.
&lt;/div&gt;

&lt;hr&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
This message was sent by [[:m:User:Adithyak1997|Adithyak1997]] and [[:m:User:Gnoeee|Gnoeee]] with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 16:11, 2 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]]
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&amp;oldid=30188373 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Wikidata weekly summary #752 ==
&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the&lt;br&gt;week leading up to 2026-10-05. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#751]].&lt;br&gt;''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;&quot;&gt;

''' Discussions '''
* New requests for permissions/Bot:
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/SaadBot|SaadBot]] - '''Task/s:''' A read-only (no edits) entity lookups for an academic research project building a relation triplet extraction (RTE) dataset from web text.
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/OKA bot|OKA bot]] - '''Tasks:''' Improve Wikidata items using authoritative open datasets, e.g., national mapping data and reference works: add sources, fill gaps, create missing items and report conflicts from the ''Swisstopo'' dataset and its subsets.
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/FoxfindingBot|FoxfindingBot]] - '''Task/s:''' Passively enrich existing Wikidata games with gog.com metadata
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/Wahl.de Bot|Wahl.de Bot]] - '''Task/s:''' Keep mandate data of German parliamentary members current. Edits to ''end date (P582)'', ''successor/replaced by  (P1366)'',  ''start time (P580)'', ''parliamentary term (P2937)''retrieved and sourced from official sources.
* New request for comments: [[d:Wikidata:Requests for comment/Split needed from Q4167836|Wikidata:Requests for comment/Split needed from Q4167836]]: Split [[d:Q4167836|Wikimedia category &lt;small&gt;''(Q4167836)''&lt;/small&gt;]] into two items, because one is for [[d:Q35252665|MediaWiki non-main namespace &lt;small&gt;''(Q35252665)''&lt;/small&gt;]] and the other is for [[d:Q14204246|Wikimedia project page &lt;small&gt;''(Q14204246)''&lt;/small&gt;]]

''' Events ''' 
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** On October 9 ends up the early-bird registration with its reduced fees for [https://www.semantic-mediawiki.org/wiki/MediaWiki_Users_and_Developers_Conference_Fall_2026 MediaWiki Users and Developers Conference Fall 2026], November 11-13, at {{Q|5918873}}. The program is already set up!
** [[d:Q139103554|Wikidata's 14th birthday &lt;small&gt;''(Q139103554)''&lt;/small&gt;]] in Taiwan: [[d:Wikidata:Fourteenth Birthday/Taiwan|Wikidata Cross-Domain Forum 2026]],  24 Oct 2026.
** (Deutsch) [https://www.aarauinfo.ch/event/eP0MjgtY Wikidata Writing Workshop], takes place Saturday, 31 October, 10:00 to 13:00 CEST at the Aargauer Kantonsbibliothek, Obere Vorstadt 6, 5000 Aarau.

''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs:
** (Deutsch) [https://www.compgen.de/2026/10/video-meeting-domus-projekt-zur-haeusergeschichte/ Domus – an open data project on the history of houses] - Wikidata and FactGrid Wikibase combine to help build a map visualiser.
** [[diffblog:2026/10/04/wikinusantara-2026-a-second-chance-in-makassar|WikiNusantara 2026: a second chance in Makassar]]
** [https://www.nationalcollection.org.uk/events/news/launching-n-rich-wikimedia-project N-RICH: a new Wikimedia Project to explore Wikidata as a connective layer for UK cultural heritage infrastructure]
* Videos:
** (Short) [https://www.instagram.com/reels/DeAfcHjRYBb/ Schomburg Center’s 2026 Wikidata Edit-a-thon during the New York Black and African Literature Festival]
** [https://www.youtube.com/watch?v=qqBKhxP_QoU RLUK DSF | Linked data and the research library] - explores how libraries are engaging with linked data (including Wikidata) and what this means for metadata creation, management, and discovery.
** [https://www.youtube.com/watch?v=6xmELa8KZkU Wikidata 14th Birthday Celebration stream] with Africa Wiki Women.
** [https://www.youtube.com/watch?v=BS0BZF5WhRg AI BRIDGES Open Forum meeting], the September 2026 meeting, showcasing updates from the DARIAH’s DHWiki working group on Wikibase.
** [https://www.youtube.com/watch?v=oUJPT8w6NHk  Exploring networks of artists and scientists] with the Wikidata Query Service.
** (Spanish) [https://www.youtube.com/watch?v=UZ5hWv7xW9s What does Wikidata contribute to open library data?] with Elena Sánchez Nogales.
* LD4 Conference streams:
** [https://youtube.com/watch?v=8tJ5E4i7rgw&amp;t=490 Sessions 1 / Building more complete and linked GLAM datasets: The Smithsonian’s (In)Visible Women’s Project]
** [https://www.youtube.com/watch?v=LeKkEd3OCEs Sessions 2], incl.
*** [https://youtube.com/watch?v=LeKkEd3OCEs?t=4715 EMCO: Entity management for everyone]
*** [https://youtube.com/watch?v=LeKkEd3OCEs?t=6476 Using Wikidata to identify duplicates in the Library of Congress Name Authority File (LCNAF)]
*** [https://youtube.com/watch?v=LeKkEd3OCEs?t=7052 From Wikidata to Our Collection Management System: Automating GIS Import for Cultural Heritage Data]
** [https://www.youtube.com/watch?v=6CkLue6pZys Sessions 4] including Finding where to contribute on Wikidata with Dustpan and Broomstick. Wikidata is mentioned throughout the stream.
** [https://www.youtube.com/watch?v=j1S2VDS5F4k Sessions 5 / Reduced Fuzziness in Semantic Kompakkt 3D Object Viewer through Extensive Data Modelling in Wikibase]
** [https://youtube.com/watch?v=7x_K8nf1BpY?t=5029 Sessions 9 / Using Wikidata to Improve the Visibility of African Women in Open Knowledge]
** [https://youtube.com/watch?v=9VjMwwUM89c?t=1705 Sessions 10 / From Sounds to Solidarity: Jazz, Student Protests, and Wikidata]
** [https://www.youtube.com/watch?v=duTs2dQtl98 Wikidata Affinity Group: Working with Corporate Bodies for EMCO]

''' Tool of the week '''
* [https://mna.toolforge.org/ Mergers &amp; Acquisitions: A Wikidata Merge Assistant], a new web app that surfaces possible duplicate items from Wikidata and provides a simple interface for evaluating the candidate pairs and merging them together or marking them as different.

''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''

&lt;!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --&gt;
* Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]:
** General datatypes: 
***[[:d:Property:P14924|disjoint with]] (&lt;nowiki&gt;instances of this type cannot be simultaneously instances of that type&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Property:P14934|‎contribution URL]] (&lt;nowiki&gt;URL of a page explaining how to participate in or contribute to a project or organization&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Property:P14936|atomic radius]] (&lt;nowiki&gt;measured or calculated radius of an atom of a chemical element&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Property:P14937|covalent radius]] (&lt;nowiki&gt;radius of an atom of a chemical element when covalently bonded&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Property:P14938|Van der Waals radius]] (&lt;nowiki&gt;radius of an imaginary hard sphere representing the distance of closest approach for a non-bonded atom&lt;/nowiki&gt;)
** External identifiers: [[:d:Property:P14915|Tric Trac game ID]], [[:d:Property:P14916|Techniques de l'Ingénieur author ID]], [[:d:Property:P14917|Stereo Ve Mono release ID]], [[:d:Property:P14918|‎Sky programme ID]], [[:d:Property:P14919|‎Sky series ID]], [[:d:Property:P14920|Scent Base perfumes ID]], [[:d:Property:P14921|‎Register of British Slave Traders person ID]], [[:d:Property:P14922|‎Onderwijstermen Taalunie ID]], [[:d:Property:P14923|‎NZPCN legacy ID]], [[:d:Property:P14925|Biopsa ID]], [[:d:Property:P14926|‎Writers at Risk database ID]], [[:d:Property:P14927|LEO-BW person (GND) ID]], [[:d:Property:P14928|Leipziger Biographie ID]], [[:d:Property:P14929|Jersey HER Reference]], [[:d:Property:P14930|Isle of Man Registered Building No.]], [[:d:Property:P14931|‎Holy See cardinal biography ID]], [[:d:Property:P14932|‎Google Search profile handle]], [[:d:Property:P14933|Filmbaze people ID]], [[:d:Property:P14935|‎China Railway Pinyin code]], [[:d:Property:P14939|belarusenc.by ID]], [[:d:Property:P14940|‎BLL-Ontology concept ID]], [[:d:Property:P14941|‎IFWiki article]], [[:d:Property:P14942|Brussels ‎Inventory of Movable Heritage designer ID]], [[:d:Property:P14943|Eldoblatge original actor ID]], [[:d:Property:P14944|Eldoblatge original dub actor ID]], [[:d:Property:P14945|Drag France directory ID]], [[:d:Property:P14946|OrthodoxWiki ID (French)]], [[:d:Property:P14948|Le Maitron author ID]], [[:d:Property:P14949|‎Brussels Inventory of Architectural Heritage glossary ID]], [[:d:Property:P14950|‎Brussels Inventory of Movable Heritage material ID]], [[:d:Property:P14951|‎Brussels Inventory of Movable Heritage object type ID]], [[:d:Property:P14952|‎Brussels Inventory of Movable Heritage technique ID]], [[:d:Property:P14953|‎Brussels Inventory of Natural Heritage taxon ID]], [[:d:Property:P14954|‎WE League manager ID]], [[:d:Property:P14955|‎WE League player ID]], [[:d:Property:P14956|‎ArchaMap ID]], [[:d:Property:P14957|Womens German Basketball Bundesliga Player ID]]
&lt;!-- END NEW PROPERTIES --&gt;
&lt;!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --&gt;
* New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review:
** General datatypes: 
***[[:d:Wikidata:Property proposal/has language or spelling variant|has language or spelling variant]] (&lt;nowiki&gt;the (multilingual) label of the linked item is a a language, spelling or etymological variation of the label of this item&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/school of martial arts|school of martial arts]] (&lt;nowiki&gt;school or style of martial arts this person studied&lt;/nowiki&gt;)
** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/YouSaid person ID|YouSaid person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Demko ID|Demko ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Niconico Pedia article ID|Niconico Pedia article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Scholastica scholar ID|Scholastica scholar ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Hannah Arendt edition person ID|Hannah Arendt edition person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AbeBooks author ID (2)|AbeBooks author ID (2)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant dans Calames|Identifiant dans Calames]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant d'un(e) auteurice dans le catalogue du Centre Delavouët|identifiant d'un(e) auteurice dans le catalogue du Centre Delavouët]]
&lt;!-- END NEW PROPOSALS --&gt;

You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!

''' Did you know? '''
* Schema examples: [[d:EntitySchema:E379|ICH item(E379)]] - schema for a Unesco Intangible Cultural Heritage item in the international lists or national inventories.
* Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject_EastEnders|EastEnders (TV series)]] - a project for the BBC soap opera.
* Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/EntitySchema_directory|The EntitySchema Directory]]

''' Development '''
* REST API: Continuing the work on adding support for lexicographical data, specifically creating a statement, Form and Sense on a Lexeme
* Wikidata integration in the Wikimedia projects: We are continuing to look into raising the entity usage limit. We are setting up monitoring to see how much it can reduce the amount of Recent Changes entries triggered from Wikidata.
* Mobile editing of statements: We continued addressing the remaining UX issues, including RTL and Kartographer issues
* hCaptcha: We are planning the support for it to Wikibase-specific pages like Special:New Item

[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&amp;order=priority the tasks needing a volunteer].

''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Tanzania|Tanzania]]
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:58, 5 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC)'''
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&amp;oldid=31072096 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Wikidata weekly summary #753 ==
&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the&lt;br&gt;week leading up to 2026-10-12. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#752]].&lt;br&gt;''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;&quot;&gt;


''' Discussions '''
* Open request for adminship:
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Administrator/DERDAKI ILIAS|DERDAKI ILIAS]] - {{Requests for permissions/Closetime|13 October 2026 11:19}}
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Administrator/Aue Nai|Aue Nai]] - {{Requests for permissions/Closetime|15 October 2026 02:58}}
* New requests for permissions/Bot:
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/OKA bot 2|OKA bot 2]] - '''Tasks:''' Two additional datasets for the ([[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/OKA bot|already approved task of OKA bot]]). For each entry, the bot finds the matching item, adds the identifier if it is missing, and adds the facts the entry states, each referenced to the entry.
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/MisovalkoProfileBot|MisovalkoProfileBot]] - '''Task:''' A narrowly scoped source-verification and, only if approved, existing-item update process for [[Q97454550]].
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/RegularBot 4|RegularBot 4]] - '''Task/s:''' Create new items from Wikipedias.
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/GZWDer (flood) 7|GZWDer (flood) 7]] - '''Task/s:''' Import data from external sources in comply with the recently approved [[Wikidata:Mass-editing policy]].
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/GZWDer (flood) 8|GZWDer (flood) 8]] - '''Task/s:''' Adding mul labels and aliases; cleanup existing labels in certain cases. No edits to other people's biographies, invented conference items, undocumented private engagements, unsupported future appearances, or promotional link dumps.
* Closed request for permissions/Bot, ''all closed as successful'': [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/MamouriBot|MamouriBot]], [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/OKA bot|OKA bot]], [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/Rebot|Rebot]], [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/Rebot 2|Rebot 2]], [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/Rebot 3|Rebot 3]], [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/Rebot 4|Rebot 4]]
* New request for comments: [[d:Wikidata:Requests for comment/has part (P527) for european political alliances (Q127603408)|Requests for comment/has part (P527) for european political alliances (Q127603408)]] - [[d:Q127603408|Q127603408]] (European political alliance) was created as a subclass of [[d:Q60170135|Q60170135]] (political alliance) for european parties. While [[d:Q60170135|Q60170135]] allows using has part(s) ([[d:Property:P527|Property:P527]]), they were reverted, with &quot;Members are not &quot;parts&quot;.
* Closed request for comments:
** [[d:Wikidata:Requests_for_comment/Mass-editing_policy|Mass-editing Policy]] - Consensus reached, the policy will be implemented.
** [[d:Wikidata:Requests_for_comment/External_identifier_sorting|External Identifier sorting]] - No consensus

''' Events ''' 
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
* Wikidata [[d:Event:Query_Service_Days_2026|Query Service Days]] commences '''17 October, until 23 October''', make sure to [[d:Special:RegisterForEvent/4448|register for access]].
** See the [[d:Event:Query_Service_Days_2026#Sessions|full program]], sessions will repeat for different timezones
* Wikidata's 14th Birthday is coming, '''29 October'''. Join the [[d:Event:Wikidata_Fourteenth_Birthday/Presents_%26_messages_call|Birthday call]] and see what presents have been prepared, and see what community events [[d:Wikidata:Fourteenth_Birthday#Events_calendar|are happening near you]].
* [[d:Event:WikiData_Days_in_Africa/2026|Wikidata Days in Africa 2026]]
* Dates, location and scholarships are open for: [[wmania:2027:Scholarships|Wikimania 2027]]
* Dates and location for next Wikimedia Hackathon has been announced and scholarship applications are open: [[mw:Wikimedia_Hackathon_2027|Wikimedia Hackathon 2027]] * Previous event:
** If you missed the quarterly Wikidata + Wikibase Office Hour, you can [[d:Wikidata:Events/Telegram_office_hour_2026-10-07|find the transcript here]].

''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs: ''[https://rtnf.substack.com/p/p101-field-of-work P101 - field of work]'' by rtnF
* Videos:
** [https://www.youtube.com/watch?v=S884qd1kcD0 Access to Memory (AtoM)] with Wikidata links.
** [https://www.youtube.com/watch?v=5X3k6jzzA7w  Lightning Talk Wikilokal Exploring Wikimedia Around You] with Affandy Murad, it combines information from Wikipedia, Wikidata, Wikivoyage, Wiktionary, and Nominatim within a 3-kilometer radius.
** [https://www.youtube.com/watch?v=A8w6Onlr26s  RDA Wikibase Cloud Sandbox Demonstration: Creating an Account and Logging In]  - demonstrates account creation and login process for Crystal Yragui's Wikibase cloud instance: A sandbox for students at  University of Washington information school as they learn  Official RDA cataloging.

''' Tool of the week '''
*[https://wikidata-reference-validator.toolforge.org/ Wikidata Reference Validator] - A tool which helps validate external references of Wikidata items to check if their links are still accessible or now offline. This matters because we want to ensure that we have solid references for statements in Wikidata, so we can demonstrate how we know what we know

''' Other Noteworthy Stuff '''
* [[d:Wikidata:Mass-editing policy|Wikidata talk:Mass-editing policy]] has been accepted and is now in effect.
* [[f:Wikifunctions:Status_updates/2026-09-25#The_mayor_of_Paris|Wikifunctions Status Update 2026-09-25 (The Mayor of Paris)]] and Wikidata's spread across Wikipedias.
* [[d:Wikidata:Usability_and_usefulness/Item_editing_experience/Mobile_editing_of_statements|Editing Wikidata statements on mobile devices is officially launching soon!]]&lt;br/&gt;The beta is ending, from '''October 14''', all editors will be able to edit all datatypes from mobile devices.

''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''

&lt;!-- END NEW PROPERTIES --&gt;
&lt;!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --&gt;
* New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review:
** General datatypes: 
***[[:d:Wikidata:Property proposal/disambiguated by|disambiguated by]] (&lt;nowiki&gt;Links a Wikibase Lexeme to a general disambiguation page, such as a [[Q4167410|Wikipedia disambiguation page]].&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/biome|biome]] (&lt;nowiki&gt;biome in which a geographical area is wholly or partly located, according to a documented ecological classification&lt;/nowiki&gt;)
** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/Bibliothèque nationale de Tunisie ID|Bibliothèque nationale de Tunisie ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Mappola ID|Mappola ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/On Think Tanks ID|On Think Tanks ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Beeld &amp; Geluid program ID|Beeld &amp; Geluid program ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Le Random subject ID|Le Random subject ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RETE ID|RETE ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identificativo Corago di un evento|identificativo Corago di un evento]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AVN company ID|AVN company ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AVN person ID 2|AVN person ID 2]], [[:d:Wikidata:Property proposal/swissNAMES3D ID|swissNAMES3D ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/THB Wiki ID|THB Wiki ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Nederlands Fotomuseum-id|Nederlands Fotomuseum-id]]
&lt;!-- END NEW PROPOSALS --&gt;

You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!

''' Did you know? '''
* Query examples: [https://w.wiki/YvAY Current collections of Astrolabes by the Lahore astrolabists] ([[:w:en:Lahore family of astrolabists|relevant English Wikipedia article]])

''' Development '''
* Mobile statement editing: We fixed a few remaining issues before the full roll-out to everyone later this week.
* hCaptcha support: We planned how to integrate support for hCaptcha in the Wikibase-related pages.
* Wikidata integration in the other Wikimedia projects:
** We are collecting feedback from the first wikis about removing the language link change entries from Recent changes and watchlists.
** We are collecting data to determine how much we can increase the entity usage limit.
* REST API: We are continuing to add support for Lexeme editing to the REST API.

[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&amp;order=priority the tasks needing a volunteer].

''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country: 
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:49, 12 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC)'''
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&amp;oldid=31072096 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Wikidata weekly summary #754 ==
&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the&lt;br&gt;week leading up to 2026-10-19. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#753]].&lt;br&gt;''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;&quot;&gt;

''' Discussions '''
* New requests for permissions/Bot:
** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/OKA_bot_3|OKA Bot 3]] - '''Task/s:''' Reference works and registers, like [[d:User:OKA_bot#Task_2:_facts_from_reference_works|Task 2]] (Historical Dictionary of Switzerland and Store norske leksikon). Each item-linked entry, adds statements, references, sources where value is same and missing identifiers.
** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/UBZH_Videothek_bot|UBZH Videothek Bot]] - '''Task/s:''' Add external identifiers of films and film directors/people to existing items (from film catalogue of the University Library of Zurich: UZH, Videothek database).
** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/EZBIDsBot|EZBIDsBot]] - '''Task/s:''' Adding [[d:Property:P8089|EZB ID]], [[d:Property:P1042|ZDB ID]], [[d:Property:P856|website URL]], [[d:Property:P236|Print ISSN]], and Online ISSN from [[d:Q1327244|EZB dataset]] where they are missing in Wikidata.
* Closed request for comments: [[d:Wikidata:Requests_for_comment/Schema_virtual_tour|Schema Virtual tour]] - the RfC has been inactive since 2025, but discussion can continue on a dedicated page: [[d:Wikidata:Schema_proposals/virtual_tour|Schema Proposals/Virtual Tour]]

''' Events ''' 
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** The [[d:Event:Query_Service_Days_2026|Query Service Days]] is currently ongoing! We still have many great sessions left so don't miss out, especially if you use SPARQL, &lt;nowiki&gt;{{Wikidata List}}&lt;/nowiki&gt; or the query service (WDQS) in anyway...here's some helpful links:
*** [[d:Special:RegisterForEvent/4448|Register]] to get access to the live-sessions
*** See the [[d:Event:Query_Service_Days_2026#Sessions|full program]], including links to the previous sessions and recordings.
** Wikidata's [[d:Wikidata:Fourteenth_Birthday|14th Birthday]] is approaching soon...see what events are planned on the [[d:Wikidata:Fourteenth_Birthday#Events_calendar|Calendar]] or near you on the [[d:Wikidata:Fourteenth_Birthday#Events_map|Map]].
** Rutgers University is holding 2 Wikidata Edit-A-Thons, open to all students, faculty, staff and community members. No Wikidata experience is required.
*** [https://libcal.rutgers.edu/event/17361479 Newark Activists, Artists, Academics] edit-a-thon, Oct 19, 12:00 - 14:00 EDT
*** [https://libcal.rutgers.edu/event/17614499 Black Bibliograohy] edit-A-Thon, Oct 21, 12:00 - 16:00 EDT
** [[wmau:Drop_in_and_Wikidata_-_October_2026|Drop in and Wikidata (Oct)]], a community call and live session will take place 29 Oct, 19:00 pm – 20:30 pm AEDT

''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs:
** [https://rtnf.substack.com/p/wdlite-v261018 wdlite v26.10.18] by rtnF
** [https://diff.wikimedia.org/2026/10/16/growing-active-technical-contributors-in-eseap/ Growing Active Technical Contributors in ESEAP]
** [https://diff.wikimedia.org/2026/10/16/wiki-hour-initiative-trains-government-agency-on-wikipedia/ Wiki Hour Initiative trains government agency on Wikipedia, Wikidata and other Wikimedia projects.]
* Papers:
** [[:w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-10-13/By the numbers|Does the country of birth affect the likelihood of having a Wikipedia biography?]], The Signpost, October 13, 2026
** [https://repository.ifla.org/items/b028a2b0-b909-4a22-b32b-b4d8c3eb076a Using Wikidata to find duplicates in the Library of Congress Name Authority File (LCNAF)] - Librarians used Wikidata queries to identify and resolve duplicate records in the Library of Congress Name Authority File, improving 1,559 Wikidata items and reporting 166 duplicate records for deletion over six months. By  Muratsubaki, (2026).
* Videos:
** [https://m.youtube.com/watch?v=6xmELa8KZkU&amp;pp=iggCQAE%3D&amp;ra=m Africa Wiki Women’s Wikidata 14th birthday celebration]
** [https://m.youtube.com/watch?v=WMRILU3a-nI&amp;pp=iggCQAE%3D&amp;ra=m Wikidata Editing - an introduction with Lepidoptera data]
** [https://m.youtube.com/watch?v=h_rJ4mG7eak&amp;pp=iggCQAE%3D&amp;ra=m Sandbox Session September 2026 - The Wikidata Toolbox]
** [https://m.youtube.com/watch?v=MQNfQKz3x98&amp;pp=0gcJCY8Co7VqN5tDiggCQAE%3D&amp;ra=m Sandbox Session August 2026 - The Wikidata reference Validator Tool]
* Datasets:  A dataset comparing Wikipedia biographies count to UN birth estimates by country, gender, and language edition&quot;. Codeberg, 2026-07-12, https://codeberg.org/pac2/biographies-vs-births

''' Tool of the week '''
* [https://www.wikidata.org/wiki/User:GZWDer/newentity.js Script newentity.js] Generates new items (including lexemes) from the given JSON object. The tool was created by [[User:GZWDer]]

''' Other Noteworthy Stuff '''
* [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/YQTPWNCTCIDO3SNDLIRNRFA2XTFFK5KR/ Upcoming changes to XML dumps]
* [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata@lists.wikimedia.org/thread/EOG5DIAYBCYMDIJDV4CDUCWR5S2YAGSJ/ Mobile statement editing, now available to all editors]
* [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikimedia-l@lists.wikimedia.org/thread/3U5VHOU2SJ2Y72TITJZ7EUVUFDB6H6IA/ Wikimania scholarships]

''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''

&lt;!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --&gt;
* Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]:
** General datatypes: 
***[[:d:Property:P14967|‎European Legislation Identifier (EU)]] (&lt;nowiki&gt;EU legislation identifier for documents published by the EU, its member states and other (non-EU) countries&lt;/nowiki&gt;)
** External identifiers: [[:d:Property:P14958|‎YouSaid person ID]], [[:d:Property:P14959|StoryGraph book ID]], [[:d:Property:P14960|Scholastica scholar ID]], [[:d:Property:P14961|Ohio Entity Number]], [[:d:Property:P14962|Lrytas.lt topic ID]], [[:d:Property:P14963|‎ISDCF studio identifier]], [[:d:Property:P14964|‎ISDCF facility identifier]], [[:d:Property:P14965|Calames  archives ID]], [[:d:Property:P14966|Hannah Arendt edition person ID]], [[:d:Property:P14968|‎Climate Policy Radar Topics]], [[:d:Property:P14970|E-CRIS.SR ID]], [[:d:Property:P14971|Demko ID]], [[:d:Property:P14972|Delfi.lt topic ID]], [[:d:Property:P14973|Beeld &amp; Geluid program ID]], [[:d:Property:P14974|Baza osób polskich ID]], [[:d:Property:P14975|‎BallotReady person ID]], [[:d:Property:P14976|swissNAMES3D ID]]
&lt;!-- END NEW PROPERTIES --&gt;
&lt;!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --&gt;
* New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review:
** General datatypes: 
***[[:d:Wikidata:Property proposal/National Encyclopedia of Uzbekistan article|National Encyclopedia of Uzbekistan article]] (&lt;nowiki&gt;A reference to an article in the printed National Encyclopedia of Uzbekistan, identified by its volume and page number.&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/juvenile form of|juvenile form of]] (&lt;nowiki&gt;taxon (or taxa) of which instances of this item may be juveniles&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/development code|development code]] (&lt;nowiki&gt;code assigned by a company or research organisation to a drug substance or product during development, before or alongside its nonproprietary name&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/part of the observance of|part of the observance of]] (&lt;nowiki&gt;holiday or observation on which this tradition is observed, this item is used, or with which this character is associated&lt;/nowiki&gt;)
** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/ID závodiště podle českého Jockey Clubu|ID závodiště podle českého Jockey Clubu]], [[:d:Wikidata:Property proposal/German War Memorial Website ID|German War Memorial Website ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ERef Bayreuth ID|ERef Bayreuth ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/EPub Bayreuth ID|EPub Bayreuth ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kansallinen Liiga player ID|Kansallinen Liiga player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SPL person ID|SPL person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Weilbachs Kunstnerleksikon|Weilbachs Kunstnerleksikon]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Inscriptions of Aphrodisias ID|Inscriptions of Aphrodisias ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The Session composer ID|The Session composer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Inscriptions of Roman Tripolitania 2021 ID|Inscriptions of Roman Tripolitania 2021 ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Filmoteket|Filmoteket]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Ecocard ID|Ecocard ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kanalregister|Kanalregister]], [[:d:Wikidata:Property proposal/IBA cocktail ID|IBA cocktail ID]]
&lt;!-- END NEW PROPOSALS --&gt;

You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!

''' Did you know? '''
* Query examples:
**[https://w.wiki/ZijK Botched executions list]
**[https://w.wiki/dM6e Québec governments duration]
* Schema examples: [[d:EntitySchema:E208|(E208) SPARQL endpoint]] - entity schema of entities with SPARQL endpoint.
* Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject_Lukion_taulukot|Project Lukion taulukot]] - aims to develop a source-based, mul vocabulary of secondary-school science, technology, engineering and mathematics (STEM) (uses Finnish reference work ''Lukion taulukot'' as its starting corpus).
* WikiProject Highlights:
** [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/Estonia|Project GovDirectory]] have added an [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/Estonia|Estonian]] subpage.
** [[Wikidata:WikiProject_Library_and_Information_Science/Statistics|Project Library and Information Services]] added a Statistics subpage.
** [[d:Wikidata:WikiProject_Ethnomusicological_descriptors_-_University_of_Turin/Instruments|Project Ethnomusicological descriptors]] from the University of Turin added an Instruments subpage.
* Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:SPARQL_query_service/Wikidata_Query_Help|Wikidata Query Help]] - with many database reports using the Query Service as a source, this will be a helpful page for the planned migration.

''' Development '''
* Mobile editing of statements: We set the new mobile statement editing UI live for all mobile users
* REST API: We are finishing the work on being able to add Senses to existing Lexemes ([[phab:T432569]])
* Wikidata integration in the other Wikimedia projects:
** Wikidata entities used in this page in the Page Information ([https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=South_Pole_Telescope&amp;action=info#mw-pageinfo-header-properties example]) and Edit source views will now render with their local-language labels (in addition to their QID/PIDs) so it is easier to understand which Items, Properties, etc are used in an article ([[phab:T440430]])
** We are continuing to investigate the impacts of raising the entity usage limit ([[phab:T441306]])
** We are protyping wireframe versions of a new filter on Recent changes and Watchlist for Language Links under &quot;Wikidata Edits&quot; in Active Filters ([[phab:T441388]])
* hCaptcha: We started implementation work for hCaptcha on Wikidata.org ([[phab:T426089]])

[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&amp;order=priority the tasks needing a volunteer].

''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country: 
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 20:56, 19 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC)'''
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&amp;oldid=31177905 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Wikidata weekly summary #755 ==
&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the&lt;br&gt;week leading up to 2026-10-26. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#754]].&lt;br&gt;''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;&quot;&gt;

''' Discussions '''
* Open request for adminship:
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Administrator/Horcrux|Horcrux]] - ''RfP scheduled to end after 28 October 2026 13:29 (UTC)''
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Administrator/NDG|NDG]] - ''RfP scheduled to end after 30 October 2026 18:09 (UTC)''
* New requests for permissions/Bot:
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/Chemobot|Chemobot]] - '''Task/s:''' Add german substance name in existing wikidata entries.
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/KnutuxBot|KnutuxBot]] - '''Task/s:''' Add &quot;described by source&quot; (P1343) statements citing the 1925 gazetteer ''Lietuvos apgyventos vietos'' ([[Q141805965]]) to about 14,000 existing Lithuanian settlement and rural-district (valsčius) items, with page, name-as-printed and Wikisource-URL qualifiers.
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/AipAerobot|AipAerobot]] - '''Task/s:''' Add [[Property:P973|described at URL &lt;small&gt;(P973)&lt;/small&gt;]] (described at URL) to aerodrome items that carry [[Property:P239|ICAO airport code &lt;small&gt;(P239)&lt;/small&gt;]] (ICAO code), pointing to that aerodrome's page on aip.aero, qualified with [[Property:P407|language of work or name &lt;small&gt;(P407)&lt;/small&gt;]] (language of work or name).
* Closed request for permissions/Bot: '''''all closed as successful''' -'' [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/EZBIDsBot|EZBIDsBot]], [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/Alex NB OT|Alex NB OT]], [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/Wahl.de Bot|Wahl.de Bot]], [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/FoxfindingBot|FoxfindingBot]] and [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/OKA bot 2|OKA bot 2]]

''' Events ''' 
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** 🎂 Wikidata turns 14 on 29 October! Join an event, add a birthday gift, or hop on the birthday call at 17:00 UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1793293200 see in your own time zone]). Find everything here: [[d:Wikidata:Fourteenth Birthday|Wikidata Fourteenth Birthday]]. Share with #Wikidata14 or #WikidataBirthday. See you Thursday 🥳
** [https://www.sas.ac.uk/news-events/news/ai-bridges-project-invites-organisations-submit-questions-wikidata AI-BRIDGES project invites organisations to submit questions for Wikidata]
** [https://www.eventbrite.com/e/wikidata-day-nyc-2026-tickets-2003013314744 Wikidata Day NYC 2026] - this meetup is at capacity, but anyone is welcome to join the livestream. See event for details.
** (Deutsch) [https://forschungsdaten-thueringen.de/veranstaltung/wikidata.html Share research – Basics for the participation in the Wikiverse using the example of the Gotha Research Library], a free webinar via Zoom taking place 25 November 14:00-14:30 CEST.
* Past Events: [[d:Event:Query_Service_Days_2026|Query Service Days 2026]] - catch up on all recorded sessions from the Event page.

''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs: [https://theartofinformation.org/2026/10/21/from-wikidata-to-axiell-collections-automating-geographic-data-for-museum-collections/ The Art of Information &quot;From Wikidata to Axiell Collections: Automating Geographic Data for Museum Collections&quot;]
* Papers:
** [preprint] ''“A Dictionary Without Its Own Database: Building an Offline-First Dagbanli Dictionary on Wikidata Lexemes”'' ([https://doi.org/10.5281/zenodo.23601230 zenodo]). Describes the Dagbanli Dictionary, reporting data-quality findings from linking recorded speech to Lexemes and noting that two-thirds of Lexemes have only one Form and some frequent words are missing from Wikidata entirely. By Mohammed Sadat Abdulai and Mohammed Awal Alhassan
** [https://dara.ui.ac.id/en/research-output/a54df376-4658-4a08-9226-3d3d6697f3ce AC-IQuAD: Automatically Constructed Indonesian Question Answering Dataset by Leveraging Wikidata]
* Videos:
** [https://m.youtube.com/watch?v=Deus2Y5sDz8&amp;pp=iggCQAE%3D&amp;ra=m Wikidata Workshop: Black Artists on Wikidata Project] - by Wiki Activate Africa, aims to improve representation and visibility of Black artists, creatives, and cultural practitioners in  global digital knowledge ecosystem.
** [https://m.youtube.com/watch?v=b3BFgMoNRho&amp;pp=iggCQAE%3D&amp;ra=m LIVE Wikidata editing #126 Wikidata Query Service Days 2026] -  User:Ainali and User:Abbe98 will do some livestreaming (in English), and discuss how to adapt the queries of WikiProject Govdirectory and the thought process behind it.
** [https://www.youtube.com/watch?v=Y0RBey5eKms Canvas vs SVG: drawing a Wikidata graph] No. 10 from the &quot;Building smollerGraph&quot; series.
** [https://www.youtube.com/watch?v=naO2NtZX4fM EMCO Wikidata Community of Practice autumn meeting] ([https://www.youtube.com/watch?v=ljoku5_-ZSM Part 2])
** (zh-TW/Chinese) [https://www.youtube.com/watch?v=fEu_oKpDn2Q Wikidata Cross-Domain Forum 2026] - part of the [[d:Wikidata:Fourteenth_Birthday/Taiwan|Fourteenth Birthday events]]

''' Tool of the week '''
* [https://mna.toolforge.org/?sort=detectedAt A Wikidata Merge Assistance] By connorshea web-based tool designed to help editors find, evaluate, and resolve duplicate items on Wikidata

''' Other Noteworthy Stuff '''
* [https://wikidata-castles-qa.tderflinger.workers.dev Wikidata Castles QA] is a tool to see which data properties are still missing in Wikidata in the domain of castles, palaces and fortresses. Feedback welcome!

''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''

&lt;!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --&gt;
* Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]:
** General datatypes: 
***[[:d:Property:P14982|martial arts style]] (&lt;nowiki&gt;school or style of martial arts this person studied or practiced&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Property:P14984|‎has language or spelling variant]] (&lt;nowiki&gt;the (multilingual) label of the linked item is a a language, spelling or etymological variation of the label of this item&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Property:P14988|‎biome]] (&lt;nowiki&gt;biome in which a geographical area is wholly or partly located, according to a documented ecological classification&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Property:P14990|juvenile form of]] (&lt;nowiki&gt;instances of the subject item are juveniles of one of these class(es) of organisms&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Property:P15001|development code]] (&lt;nowiki&gt;code assigned by a company or research organisation to a drug substance or product during development, before or alongside its nonproprietary name&lt;/nowiki&gt;)
** External identifiers: [[:d:Property:P14977|RETE ID]], [[:d:Property:P14978|Tabularius entity ID]], [[:d:Property:P14979|On Think Tanks Directory ID]], [[:d:Property:P14980|Mappola ID]], [[:d:Property:P14981|‎GBIF occurrence key]], [[:d:Property:P14983|NicoNicoPedia article ID]], [[:d:Property:P14985|‎German War Memorial ID]], [[:d:Property:P14986|ERef Bayreuth ID]], [[:d:Property:P14987|EPub Bayreuth ID]], [[:d:Property:P14989|‎AbeBooks author ID]], [[:d:Property:P14991|Nederlands Fotomuseum ID]], [[:d:Property:P14992|Weilbachs Kunstnerleksikon]], [[:d:Property:P14993|AVN company ID]], [[:d:Property:P14994|AVN person ID]], [[:d:Property:P14995|SPL person ID]], [[:d:Property:P14996|‎Victorian Heritage Overlay Number]], [[:d:Property:P14997|Centre Delavouët catalog author ID]], [[:d:Property:P14998|‎The Session composer ID]], [[:d:Property:P14999|Inscriptions of Roman Tripolitania 2021 ID]], [[:d:Property:P15000|Inscriptions of Aphrodisias (2007) ID]], [[:d:Property:P15002|‎Filmoteket ID]]
&lt;!-- END NEW PROPERTIES --&gt;
&lt;!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --&gt;
* New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review:
** General datatypes: 
***[[:d:Wikidata:Property proposal/accumulated cyclone energy|accumulated cyclone energy]] (&lt;nowiki&gt;sum of the squared maximum sustained winds at 6-hour intervals of a tropical cyclone, a tropical cyclone season, or a time period, where the winds at that particular point in time are at least gale-force (34 knots or higher), in units of 10 kilo-square-knots (unit implied)&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/full work formatter URL|full work formatter URL]] (&lt;nowiki&gt;formatter URL for the web page containing this work; URI template from which &quot;$1&quot; can be automatically be replaced with the effective property value on items. If the site goes offline, set it to deprecated rank. If the formatter URL changes, add a new statement with preferred rank.&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/Key or index image|Key or index image]] (&lt;nowiki&gt;Secondary image which acts as an index or key to the contents of the subject image&lt;/nowiki&gt;)
** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/The Montessorians ID|The Montessorians ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FEI Horse ID|FEI Horse ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/IT History Forum Data Archive ID|IT History Forum Data Archive ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Allotrope Foundation Ontology equipment ID|Allotrope Foundation Ontology equipment ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Historical East German Biographies ID|Historical East German Biographies ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/TURKPATENT geographical indication ID|TURKPATENT geographical indication ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BGA ID|BGA ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MEMO ID|MEMO ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Hong Kong Jockey Club horse ID|Hong Kong Jockey Club horse ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Der Spiegel sports data ID|Der Spiegel sports data ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/GitHub Advisory Database ID|GitHub Advisory Database ID]]
&lt;!-- END NEW PROPOSALS --&gt;

You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!

''' Did you know? '''
* Query examples: [https://w.wiki/exuB Japanese Ethnic Group Claims]
* Schema example: [[d:EntitySchema:E257|(E257) Politician]] - simple schema for validating a politician (occupation = Q82955)

''' Development '''
* hCaptcha support: We've added hCaptcha support to Special:Set* forms and started implementing support on Special:NewItem/Special:NewProperty forms
* Wikidata integration in the other Wikimedia projects:
** We are verifying that not bundling entity usages reduces the amount of unnecessary changes coming from Wikidata in the Recent changes and Watchlist on Wikipedia and co ([[phab:T440856]])
** We are conducting interviews and prototype testing on wireframe versions of a new filter for language link changes under &quot;Wikidata Edits&quot; in the filters on Recent changes and Watchlist

[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&amp;order=priority the tasks needing a volunteer].

''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country: 
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:32, 26 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC)'''
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&amp;oldid=31177905 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;</text>
      <sha1>8sgqturkssolwzt6h0cs84q7dw4ra6m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>നരൻ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>92527</id>
    <revision>
      <id>4680567</id>
      <parentid>4662436</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T17:06:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akvsree</username>
        <id>224628</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>4680567</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5895" sha1="c22uzoojqaejnwz6be143to36cnz716" xml:space="preserve">{{prettyurl|Naran (film)}} 
{{Infobox Film
| name           = നരൻ
| image          = Naran (film).jpg
| image_size     = 
| caption        = പോസ്റ്റർ
| director       = [[ജോഷി]]
| producer       = [[ആന്റണി പെരുമ്പാവൂർ]]
| writer         = [[രഞ്ജൻ പ്രമോദ്]]
| narrator       = 
| starring       = [[മോഹൻലാൽ]]&lt;br /&gt; [[മധു (ചലച്ചിത്രനടൻ)|മധു]]&lt;br /&gt; [[സിദ്ദിഖ് (ചലച്ചിത്രനടൻ)|സിദ്ദിഖ്]]&lt;br /&gt; [[ഇന്നസെന്റ്]]&lt;br /&gt; [[ജഗതി ശ്രീകുമാർ]]&lt;br /&gt; [[ഭീമൻ രഘു]]&lt;br /&gt; [[മാമുക്കോയ]]&lt;br /&gt; [[ദേവയാനി]]&lt;br /&gt; [[ഭാവന (ചലച്ചിത്രനടി)|ഭാവന]]&lt;br /&gt; [[ബിന്ദു പണിക്കർ]]&lt;br /&gt; [[സോനാ നായർ]]&lt;br /&gt; [[രേഖ (മലയാളചലച്ചിത്രനടി)|രേഖ]]&lt;br /&gt; [[സായി കുമാർ]]
| music          = [[ദീപക് ദേവ്]]
| lyrics         = [[കൈതപ്രം ദാമോദരൻ നമ്പൂതിരി]]
| cinematography = [[ഷാജി കുമാർ]]
| editing        = [[രഞ്ജൻ  എബ്രഹാം]]
| distributor    = [[സെൻ‌ട്രൽ പിക്ചേഴ്സ്]]
| released       = 2005
| runtime        = 
| country        = ഇന്ത്യ
| language       = മലയാളം
| budget         = 
| gross          = 
}}

[[ആശീർവാദ് സിനിമാസ്|ആശീർവാദ് സിനിമാസിന്റെ ബാനറിൽ 2005 - ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ]] [[മലയാളചലച്ചിത്രം|മലയാളചലച്ചിത്രമാണ്]] '''നരൻ'''. [[ജോഷി]] സംവിധാനം ചെയ്ത ഈ ചിത്രം നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത് [[ആന്റണി പെരുമ്പാവൂർ]]. [[മുള്ളൻകൊല്ലി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|മുള്ളൻകൊല്ലി]] എന്ന ഗ്രാമത്തിലെ വേലായുധൻ എന്ന നല്ലവനായ ചട്ടമ്പി കഥാപാത്രമായി [[മോഹൻലാൽ]] അഭിനയിച്ചിരിക്കുന്നു.

== രചന ==
കഥ, തിരക്കഥ, സംഭാഷണം എന്നിവ നിർവ്വഹിച്ചത് [[രഞ്ജൻ പ്രമോദ്]] ആണ്.

== അഭിനയിച്ചവർ ==
പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങളായി [[മോഹൻലാൽ]], [[മധു (ചലച്ചിത്രനടൻ)|മധു]], [[സിദ്ദിഖ് (ചലച്ചിത്രനടൻ)|സിദ്ദിഖ്]], [[ഇന്നസെന്റ്]], [[ജഗതി ശ്രീകുമാർ]], [[ഭീമൻ രഘു]], [[മാമുക്കോയ]], [[ദേവയാനി]], [[ഭാവന (ചലച്ചിത്രനടി)|ഭാവന]], [[ബിന്ദു പണിക്കർ]], [[സോനാ നായർ]], [[രേഖ (മലയാളചലച്ചിത്രനടി)|രേഖ]], [[സായി കുമാർ]] എന്നിവർ അഭിനയിച്ചിരിക്കുന്നു.

== സംഗീതം ==
ഇതിലെ ഗാനങ്ങൾ [[കൈതപ്രം ദാമോദരൻ നമ്പൂതിരി]] എഴുതി. ഗാനങ്ങളുടെ സംഗീതസംവിധാനം നിർവ്വഹിച്ചിരിക്കുന്നത് [[ദീപക് ദേവ്]]. പശ്ചാത്തലസംഗീതം [[ഔസേപ്പച്ചൻ]].
; ഗാനങ്ങൾ
*വേൽ മുരുകാ: [[എം. ജി. ശ്രീകുമാർ]]
*ആടിക്കാറിൻ: [[കെ. എസ്. ചിത്ര]]
*നരൻ: [[കെ. എസ്. ചിത്ര]], [[വിനീത് ശ്രീനിവാസൻ]]
*പൊന്നാര്യൻ: [[കെ. ജെ. യേശുദാസ്]]
*മിന്നടി മിന്നടി: [[കെ. എസ്. ചിത്ര]]
*വേൽ മുരുകാ (റീ മിക്സ്): [[എം. ജി. ശ്രീകുമാർ]]
*തുമ്പി കിന്നാരം: [[കെ. എസ്. ചിത്ര]], [[ഗായത്രി]]

== മറ്റ് അണിയറ പ്രവർത്തകർ ==
ഛായാഗ്രഹണം നിർവ്വഹിച്ചിരിക്കുന്നത്    [[ഷാജി കുമാർ]]. ചിത്രസംയോജനം രഞ്ജൻ എബ്രഹാം . കലാസംവിധാനം ജോസഫ് നെല്ലിക്കൽ.സംഘട്ടനം സൂപ്പർ സുബ്ബരയാൻ.
[[സെൻ‌ട്രൽ പിക്ചേഴ്സ്]] വിതരണം ചെയ്തിരിക്കുന്നു. ചമയം [[പാണ്ട്യൻ]], [[സലീം]]([[മോഹൻ ലാൽ]]). വസ്ത്രാലങ്കാരം [[വേലായുധൻ കീഴില്ലം]]. ഓഫീസ് നിർവ്വഹണം [[കെ. മനോഹരൻ പയ്യന്നൂർ]]. കോറിയോ ഗ്രാഫി ചെയ്തിരിക്കുന്നത് [[പ്രസന്ന]].

{{Joshy}}

[[വർഗ്ഗം:2005-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
{{മോഹൻലാൽ അഭിനയിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങളുടെ പട്ടിക}}
[[വർഗ്ഗം:ജോഷി സം‌വിധാനം ചെയ്ത ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]


{{film-stub}}</text>
      <sha1>c22uzoojqaejnwz6be143to36cnz716</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ബി.ജി. വർഗീസ്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>132148</id>
    <revision>
      <id>4680608</id>
      <parentid>3655609</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T20:06:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>4680608</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10397" sha1="b53rwbja7fhzh3yl2qdvj3ee6is52le" xml:space="preserve">{{prettyurl|BG Verghese}}
{{Infobox Person
| name = ബി.ജി. വർഗീസ്
| image =ബി ജി വർഗീസ്.png
| image_size =175px
| caption =
| birth_date = {{birth date|1926|06|12|df=y}}
| birth_place = 
| death_date =  {{death date and age|2014|12|30|1926|06|21|df=y}}
| death_place = 
| education = ബിരുദാനന്തര ബിരുദം
| occupation = മാദ്ധ്യമ പ്രവർത്തകൻ,&lt;br/&gt;ഗ്രന്ഥകാരൻ,&lt;br/&gt;പത്രപ്രവർത്തകൻ
| spouse = 
| parents =
| children =
}}
[[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിലെ]] പ്രമുഖ പത്രപ്രവർത്തകനും ഗ്രന്ഥകാരനും കോളമിസ്റ്റുമാണ്  '''ബി.ജി. വർഗീസ്'''(12 ജൂൺ 1926 - 30 ഡിസംബർ 2014).&lt;ref&gt;http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=511419{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; ബൂബ്ലി ജോർജ് വർഗീസ് എന്ന് മുഴുവൻ പേര്. [[മലയാളി|മലയാളിയായ]] വർഗീസ് [[ദ ടൈംസ്‌ ഓഫ്‌ ഇന്ത്യ|ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യയിലൂടെയാണ്]] പത്രപ്രവർത്തനരംഗത്തേക്ക് വരുന്നത്. ഹിന്ദുസ്ഥാൻ ടൈംസിന്റെയും [[ദ ന്യൂ ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസ്സ്|ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസ്സിന്റെ]] പത്രാധിപരായി ജോലിചെയ്ത വർഗീസ് ആധുനിക ഇന്ത്യയുടെ മഹത്തായ പല മുഹൂർത്തങ്ങളും റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.hindustantimes.com/B-G-Verghese-on-his-book-First-Draft/Article1-606483.aspx |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-10-29 |archive-date=2010-10-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101026043117/http://www.hindustantimes.com/B-G-Verghese-on-his-book-First-Draft/Article1-606483.aspx |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; മുൻ പ്രധാനമന്ത്രി [[ഇന്ദിരാഗാന്ധി|ഇന്ദിരാഗാന്ധിയുടെ]] മാധ്യമ ഉപദേഷ്ടാവായിട്ടുണ്ട്. വർഗീസിന്റെ [[ആത്മകഥ|ആത്മകഥയാണ്]] ''ഫസ്റ്റ് ഡ്രാഫ്റ്റ്:വിറ്റനസ് റ്റു മെയ്കിംഗ് ഓഫ് മോഡേൺ ഇൻഡ്യ'' (First Draft: Witness to Making of Modern India). [[അടിയന്തരാവസ്ഥ|അടിയന്തരാവസ്ഥക്ക്]] ശേഷം 1977 ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കേരളത്തിലെ [[മാവേലിക്കര|മാവലിക്കരയിൽ]] നിന്ന് മത്സരിച്ചെങ്കിലും പരാജയപ്പെട്ടു.&lt;ref name='madh-2'/&gt; പത്രപ്രവർത്തനത്തിനുള്ള [[മാഗ്സസെ അവാർഡ്|മാഗ്സാസെ അവാർഡ്]] 1975 ൽ വർഗീസിനെ തേടിയെത്തി.&lt;ref&gt;http://www.penguinbooksindia.com/Authors/BG_Verghese.aspx&lt;/ref&gt; 'കാഞ്ചൻജങ്ക ഇതാ വരുന്നു ഞങ്ങൾ' (Kanchenjunga, Here We Come) എന്ന തലക്കെട്ടിൽ ഹിന്ദുസ്ഥാൻ ടൈംസിൽ അദ്ദേഹമെഴുതിയ മുഖപ്രസംഗം പ്രസിദ്ധമാണ്.&lt;ref name='madh-2'&gt;{{cite news|title=ചരിത്രത്തിന്റെ പ്രഥമ വിവര റിപ്പോർട്ട്  |url=http://www.madhyamam.com/news/12203|date=2010-10-29|accessdate=2010-10-29|publisher=[[മാധ്യമം ദിനപത്രം]]}}&lt;/ref&gt;

==ജീവിതരേഖ==
മാവേലിക്കര സ്വദേശികളായ ജോർജ് - അന്ന ദമ്പതികളുടെ മകനായി 1926 ജൂൺ 12 ന് ബർമയിലാണ് ബി ജി വർഗീസിന്റെ ജനനം.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.bgverghese.com/about.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-10-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131016091130/http://www.bgverghese.com/about.htm |archive-date=2013-10-16 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ഡെറാഡൂണിലെ ഡൂൺസ്കൂളിലും ഡൽഹിയിലെ സെന്റ് സ്റ്റീഫൻ കോളേജിലും കാംബ്രിഡ്ജിലെ ട്രിനിറ്റി കോളേജിലുമായി വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കി. ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യയിൽ പത്രപ്രവർത്തകനായി തുടങ്ങിയ വർഗീസ് 1969-75 കാലയളവിൽ ഹിന്ദുസ്ഥാൻ ടൈംസിന്റെയും 1982-86 വർഷങ്ങളിൽ ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസിന്റെയും പത്രാധിപരായി സേവനമനുഷ്ടിച്ചു. 1966-69 വരെ [[ഇന്ത്യൻ പ്രധാനമന്ത്രി|പ്രധാനമന്ത്രി]] [[ഇന്ദിരാഗാന്ധി|ഇന്ദിരാഗാന്ധിയുടെ]] മാധ്യമ ഉപദേഷ്ടാവായിരുന്നു. ഇന്ദിരാഗാന്ധിയോട് വളരെ അടുപ്പം നിലനിർത്തിയ അദ്ദേഹം [[സിക്കിം|സിക്കിമിനെ]] ഇന്ത്യയോട് കൂട്ടിച്ചേർത്തതിനെ വിമർശിച്ചുകൊണ്ട് ഹിന്ദുസ്ഥാൻ ടൈംസിൽ എഴുതിയ പത്രാധിപകുറിപ്പ് &quot;കാഞ്ചൻജങ്ക ഇതാ വരുന്നു ഞങ്ങൾ&quot; ഇന്ദിരാഗാന്ധിയുടെ അനിഷ്ടം നേടാൻ കാരണമായി. ഇത് ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യയിലെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജോലി നഷ്ടപ്പെടുത്തി.&lt;ref name='madh-2'/&gt;
പത്രാധിപരെന്ന നിലയിൽ വികസനോന്മുഖ പത്രപ്രവർത്തനത്തെ ഉദാരമായി പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ച ആളായിരുന്നു ബി.ജി. വർഗീസ്.

== തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ
|വർഷം||മണ്ഡലം||വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി||പാർട്ടിയും മുന്നണിയും||പരാജയപ്പെട്ട മുഖ്യസ്ഥാനാർത്ഥി ||പാർട്ടിയും മുന്നണിയും
|-
|1977||[[മാവേലിക്കര ലോക്‌സഭാമണ്ഡലം]]||ബി.കെ. നായർ||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]]||[[ബി.ജി. വർഗീസ്]]||[[സ്വതന്ത്ര സ്ഥാനാർത്ഥി]]
|-
|}

==പുരസ്കാരങ്ങൾ==
*മാഗ്സാസെ അവാർഡ് 1975
*ശങ്കരദേവ അവാർഡ് 2005

==ഗ്രന്ഥങ്ങൾ==
*ഡിസൈൻ ഫോർ ടുമാറൊ
*ബ്രെയ്കിങ് ദി ബിഗ്സ്റ്റോറി :ഗ്രേറ്റ് മൊമന്റ്സ് ഇൻ ഇന്ത്യൻ ജേർണലിസ്ം&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.mlbd.com/AuthorDecription.aspx?id=9566 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-10-29 |archive-date=2012-09-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120930021244/http://mlbd.com/AuthorDecription.aspx?id=9566 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
*വാട്ടേഴ്സ് ഓഫ് ഹോപ്
*ഹാർണസിങ് ദി ഇസ്റ്റേൺ ഹിമാലയൻ റിവർസ്
*വിന്നിംഗ് ദി ഫ്യൂച്ചർ
*ഇന്ത്യാസ് നോർത്തീസ്റ്റ് റീസർജന്റ് ആൻഡ് റീ ഓറിയന്റിംഗ് ഇന്ത്യ
*റെയ്ജ്, റീകൻസിലിയേഷൻ ആൻഡ് സെക്ക്യൂരിറ്റി
*ഫസ്റ്റ് ഡ്രാഫ്റ്റ്:വിറ്റനസ് ടു ദി മെയ്ക്കിംഗ് ഓഫ് മോഡേൺ ഇന്ത്യ (ആത്മ കഥ)

==സാരഥ്യം==
*അധ്യക്ഷൻ, കോമൺവെൽത്ത് ഹ്യൂമൺ റൈറ്റ് ഇനീഷ്യേറ്റീവ്, ഡൽഹി
*അംഗം, കാർഗിൽ റിവ്യൂ കമ്മിറ്റി
*അംഗം, എഡിറ്റേഴ്സ് ഗിൽഡ് ഓഫ് ഇന്ത്യ  ഫാക്റ്റ് ഫൈൻഡിംഗ് മിഷൻ ടു ഗുജറാത്ത് ഏപ്രിൽ 2002
*ഡിസ്റ്റിംഗ്യൂഷ്ട് ഫെലോ,അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീ സ്റ്റാഫ് കോളേജ് , ഹൈദരാബാദ്
*ഗാന്ധി പീസ്ഫൗണ്ടേഷൻ ഫെലോ

==അവലംബം==
{{Reflist}}
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ പത്രപ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:മാഗ്സസെ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1926-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജൂൺ 12-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:2014-ൽ മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഡിസംബർ 30-ന് മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഡൂൺ സ്കൂൾ പൂർവ്വ വിദ്യാർത്ഥികൾ]]</text>
      <sha1>b53rwbja7fhzh3yl2qdvj3ee6is52le</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji</title>
    <ns>3</ns>
    <id>137256</id>
    <revision>
      <id>4680531</id>
      <parentid>4678018</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T15:32:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MediaWiki message delivery</username>
        <id>53155</id>
      </contributor>
      <comment>/* Wikidata weekly summary #755 */ പുതിയ ഉപവിഭാഗം</comment>
      <origin>4680531</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="420217" sha1="76pdjr0iq758tlt3igphs36bg86qtks" xml:space="preserve">{| border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot; style=&quot;float: right; margin:1px;border: thin solid red; width: 160px; border-collapse: collapse; font-size: 95%;&quot;
|+ colspan=&quot;2&quot; style=&quot;margin-left: inherit; background:red; color:#ffffff;text-align:center;&quot;| '''ഞാനുമായുള്ള പഴയ സം‌വാദങ്ങൾ ഇവിടെ കാണാം'''
|-
!align=&quot;center&quot;|[[Image:Vista-file-manager.png|50px|സംവാദ നിലവറ]]&lt;br/&gt;
|-
|
[[ഉപയോക്താവിന്റെ_സംവാദം:Ranjithsiji/നിലവറ_1|'''1''']]
[[ഉപയോക്താവിന്റെ_സംവാദം:Ranjithsiji/നിലവറ_2|'''2''']]
[[ഉപയോക്താവിന്റെ_സംവാദം:Ranjithsiji/നിലവറ_3|'''3''']]
[[ഉപയോക്താവിന്റെ_സംവാദം:Ranjithsiji/നിലവറ_4|'''4''']]
[[ഉപയോക്താവിന്റെ_സംവാദം:Ranjithsiji/നിലവറ_5|'''5''']]
[[ഉപയോക്താവിന്റെ_സംവാദം:Ranjithsiji/നിലവറ_6|'''6''']]
[[ഉപയോക്താവിന്റെ_സംവാദം:Ranjithsiji/നിലവറ_7|'''7''']]
[[ഉപയോക്താവിന്റെ_സംവാദം:Ranjithsiji/നിലവറ_8|'''8''']]
[[ഉപയോക്താവിന്റെ_സംവാദം:Ranjithsiji/നിലവറ_9|'''9''']]
|}
0_0


== Last Few Days: WikiConference India 2026 Scholarship Applications ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
''{{int:please-translate}}''

Dear Wikimedian,

We're happy to share that scholarship applications for '''WikiConference India 2026''' are currently open and the deadline is just around the corner.

[[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026|WikiConference India 2026]] is the fourth edition of the national-level conference that brings together Wikimedians and stakeholders engaged in Indic-language Wikimedia projects and the broader open knowledge movement across India and South Asia. The conference will take place in Kochi, Kerala, from 4–6 September 2026.

* You can find the more information and the application form at the [[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026/Scholarship|Scholarship page here at Meta wiki]]

* '''Scholarship deadline: 15 April 2026, 11:59 PM IST'''

With only a few days left, we warmly encourage you to apply if you haven’t already and kindly request you to share this with your community and encourage others to apply.

For more information and regular updates, we encourage you to visit the conference Meta page.

Warm regards,
&lt;br&gt;
on behalf of the WikiConference India 2026 Organising Team

''This message was sent with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) on 18:30, 11 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC)''
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2026_active_users&amp;oldid=30389801 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Wikidata weekly summary #727 ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the&lt;br&gt;week leading up to 2026-04-13. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#726]].&lt;br&gt;''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;&quot;&gt;

''' Discussions '''
* Open request for adminship: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Administrator/ZI_Jony_2|ZI Jony (2)]] - RfP scheduled to end after 17 April 2026 13:09 (UTC)
* New requests for permissions/Bot:
** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/NirmosBot_3|Nirmos Bot 3]] - Task(s): Turn one or more consecutive hard (non-breaking) spaces into one regular space in Swedish descriptions. 
** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/Alex_NB_OT|Alex NB OT]] - Task(s): Correction of incorrectly specified links to population data sources containing wikitext artifacts with categories, which leads to incorrect categorization of articles.
** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/Alex_NB_OT_2|Alex NB OT 2]] - Task(s): Extract KCI article ID from [[d:Property:P953|P953]] and add it to [[d:Property:P14184|P14184]].
** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/ReNeuralAgent|ReNeuralAgent]] - Task(s): (1) add descriptions, (2) Latvian labels/descriptions, (3) 'retrieved from' and 'source URL' to unreferenced Statements, (4) missing aliases from external Identifier sources, (5) Geo coordinates, (6) external identifiers, (7) Population numbers, (8) remove 'dead sitelinks', (9) constraint violations.
* Open request for comment: [[d:Wikidata:Requests_for_comment/Mass-editing_policy|Mass-editing policy]] is still open and requires your input.

''' Events ''' 
* Past: Missed the second quarter Wikidata+Wikibase office hour? You can catch up by reading the session transcript here: [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events/Telegram office hour 2026-04-08|2026-04-08 (Q2 2026)]]
* Current: (Spanish) [[d:Event:Dominio_Público_en_América_Latina_2026|Public Domain in Latin America 2026]] - 1st edition of the campaign to improve public domain data for Latin America is running until 15 June.
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** Next Linked Data for Libraries [[d:Wikidata:WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group|LD4 Wikidata Affinity Group]] session 14 April, 2026: We have our next LD4 Wikidata Affinity Group Session on Tuesday, April 14, 2026 9am PT / 12pm ET / 16:00 UTC / 6pm CEST (Time zone converter). QuickStatements is one of the most widely used tools in Wikidata, enabling users to upload and edit large volumes of structured data efficiently. Originally developed by Magnus Manske, the tool has become essential for institutions, researchers, and volunteers working with open data. The new QuickStatements 3.0, developed by Wikimedia Brasil with support from Wikimedia Deutschland, introduces a modernized interface, improved performance, and new features shaped by community input, making it easier than ever to contribute high-quality data to the Wikimedia ecosystem. Event page: [[d:Wikidata:WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group/Project Series/QuickStatements3|https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:WikiProject_LD4_Wikidata_Affinity_Group/Project_Series/QuickStatements3]]
**[https://artandfeminism.org/panel/community-hours-af-wikidata-modules/ Art+Feminism is hosting a Community Hours session on April 17 to introduce their new Wikidata modules — don’t miss it!]
** [https://www.digis-berlin.de/workshop-wikidata-fuer-die-sammlungserschliessung-am-20-04/ digiS Workshop „Wikidata für die Sammlungserschließung“ am 20.04.] - (German), registration closes 16.04, takes place online (10:00 – 11:30 CEST), room link after registration.
** [https://events.ucf.edu/event/4102698/open-scholarly-profiles-with-wikidata Open Scholarly Profiles with Wikidata] - Wednesday, April 22, 2026 1300 - 1430 EDT (1700 - 1830 UTC). This is an onsite event at University of Central Florida.
** [[w:ig:Event:Visibility_of_Communities_in_Nigeria_2.0|Visibility of Communities in Nigeria 2.0]]: 17.04 - 25.04, (please register on the link). Help enrich Wikidata with cultural preservation, tourism and inclusive development data for items on South Nigerian communities.

''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs: (Spanish) [[wmes:conectando-a-los-autores-y-autoras-del-patrimonio-documental-vasco-en-wikipedia-y-wikidata|Connecting: Basque documentary heritage on Wikipedia and Wikidata]] - a program to make Basque heritage data more visible, with events scheduled through April - June.
* Videos:
** [https://www.youtube.com/watch?v=TiyhYerswVU Live Wikidata Editing #120] with Jan Ainali and Abbe98
** [https://www.youtube.com/watch?v=gVUDn1E-yJU Can AI Replace Wikipedia? Jonathan Fraine &amp; Raja Amelung Explain Why It Cannot] - Wikimedia Deutschland's Jonathan and Raja discuss why human knowledge and contribution to Wikipedia and Wikidata will always be important.
** [https://www.youtube.com/watch?v=tEzUqaorHtg Interfacing with Wikidata for fun and profit] - Yaron Koren
** [https://drive.google.com/file/d/1qwwpxtdGAG7oYKwlp2ykhyZIgrMYvUgt/view Introduction to Lexicographical data] - By Chinonso Chidi
** [https://m.youtube.com/watch?v=TmMC8L89hOs&amp;pp=iggCQAE%3D WMUK Wikidata Training (1/2) - Why &amp; how to add data to Wikidata] - a beginner-friendly introduction to Wikidata editing hosted by Dr. Martin Poulter.
** [https://m.youtube.com/watch?v=acjchSUjq48&amp;pp=iggCQAE%3D WMUK Wikidata training (2/2) - Make your first Wikidata query using SPARQL] - How to query Wikidata's vast store of knowledge using SPARQL.
** [https://m.youtube.com/watch?v=5WTkl4dXCKA&amp;pp=iggCQAE%3D Wikidata and personal pronouns (P6553) by Clair Kronk and Crystal Yragui] - part of the [[m:Event:Queering_Wikipedia_Conference_2025|Queering Wikipedia Conference (2025)]]
** (Spanish) [https://www.youtube.com/watch?v=KoSszuyG8tI Queering the public domain using Wikidata and Wikipedia] - with [[m:User:Hiperterminal|User:Hiperterminal]].
** (Spanish) [https://www.youtube.com/watch?v=jRj3cXRn1uk Taller de OpenRefine por David Ramírez-Ordóñez] ([[m:User:Hiperterminal|User:Hiperterminal]]) - a workshop on OpenRefine with a geder perspective.
** [https://www.youtube.com/watch?v=31VQumm49yM Introducing lgbtDB: A Collaborative Queer Resource and Pilot Data Area]  by Clair Kronk.

''' Tool of the week '''
* [https://humansmap.com/ HumansMap] - a connection-visualiser and explorer app for 3 million notable humans, all data sourced from Wikidata.

''' Other Noteworthy Stuff '''
* Call for tool builders: EntitySchemas listening tour: The Wikidata team wants your feedback on EntitySchemas to improve data quality and discoverability. Share your experiences, pain points, and needs via the [[d:Wikidata_talk:Schemas#EntitySchemas_listening_tour_(feedback_round_2)|project talk page]] or this short [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeF1snQbKid7WaurWtEyrYPJ31M9vN8cKl4EocOnwNCvMsZqw/viewform?usp=header Google form] (including option for a 30-min video call).

''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''

&lt;!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --&gt;
* Newest General datatypes: 
**[[:d:Property:P14272|ConLang Code Registry code]] (&lt;nowiki&gt;3-letter identifier for language defined in the ConLang Code Registry, using codes reserved for private use in ISO 639-3&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14280|‎official roster page]] (&lt;nowiki&gt;URL of a team's official page about this player&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14299|‎value type of this mathematical property]] (&lt;nowiki&gt;type of the value of this mathematical property when applied to this object or this type of objects&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14300|‎Usenet newsgroup]] (&lt;nowiki&gt;Usenet newsgroup associated with the item&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14317|hardware is incompatible with]] (&lt;nowiki&gt;significant elements with which a computer hardware or electronic device is incompatible and which indicates a significant property of this hardware.&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14319|Peh-oe-ji]] (&lt;nowiki&gt;writing system for Taiwanese Hokkien (Q36778) or other Southern Min (Q36495) language varieties in Fujian and South East Asia.&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14332|‎heir apparent]] (&lt;nowiki&gt;person designated to take on royal position after death of subject&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14341|thumbtime]] (&lt;nowiki&gt;time for video thumbnail in seconds&lt;/nowiki&gt;)
* Newest External identifiers: [[:d:Property:P14263|Algeria Press Service tag ID (English)]], [[:d:Property:P14264|Algeria Press Service tag ID (French)]], [[:d:Property:P14265|‎BERON lexeme ID]], [[:d:Property:P14266|‎Brussels BeStAddress street ID]], [[:d:Property:P14267|‎Brussels BeStAddress address ID]], [[:d:Property:P14268|‎Atlas of Endangered Alphabets ID]], [[:d:Property:P14269|Anarâš aavis topic ID]], [[:d:Property:P14270|Wikiparfum perfume ingredient ID]], [[:d:Property:P14271|TMDB award ID]], [[:d:Property:P14273|Open Library Collection]], [[:d:Property:P14274|‎Ohio University ArchiveSpace subject ID]], [[:d:Property:P14275|VAi Archiefhub agent ID]], [[:d:Property:P14276|‎PBA.com player ID]], [[:d:Property:P14277|‎IRIS UNIL author ID]], [[:d:Property:P14278|IPRESS ID]], [[:d:Property:P14279|GEMI Number]], [[:d:Property:P14281|‎StandardsMap ID]], [[:d:Property:P14282|‎Japanese Location Database ID]], [[:d:Property:P14283|‎IRDI]], [[:d:Property:P14284|‎Wendingen object ID]], [[:d:Property:P14285|‎Wendingen person ID]], [[:d:Property:P14286|Oricon News ID]], [[:d:Property:P14287|‎JMRC person id (en)]], [[:d:Property:P14288|Rappels person ID]], [[:d:Property:P14289|KCI journal ID]], [[:d:Property:P14290|KCI publisher ID]], [[:d:Property:P14291|BIORAB-Kaiserreich ID]], [[:d:Property:P14292|BIORAB–WEIMAR ID]], [[:d:Property:P14293|‎Mainline Station Heritage Artefacts Collection ID]], [[:d:Property:P14294|Göteborgsalliansen player ID]], [[:d:Property:P14295|‎Fungal Names taxon ID]], [[:d:Property:P14296|‎Dicionário Biográfico de Cientistas, Engenheiros e Médicos em Portugal ID]], [[:d:Property:P14297|‎Brewver beer ID]], [[:d:Property:P14298|Central Registration Number (Indonesian police)]], [[:d:Property:P14301|‎UEA catalogue ID]], [[:d:Property:P14302|‎lit.link ID]], [[:d:Property:P14303|kulturbase.no ID]], [[:d:Property:P14304|KuLaDig-ID]], [[:d:Property:P14310|Topplista artist ID]], [[:d:Property:P14311|TV Drama Database program ID]], [[:d:Property:P14315|‎Thyssen-Bornemisza work ID]], [[:d:Property:P14316|‎Swedish National Archives ID]], [[:d:Property:P14318|Perfumery Glossary ingredient ID]], [[:d:Property:P14320|‎PeeringDB facility ID]], [[:d:Property:P14321|‎Nişanyan Adlar ID]], [[:d:Property:P14322|National Theatre in Prague performance ID]], [[:d:Property:P14323|National Theatre in Prague artist ID]], [[:d:Property:P14324|‎JVID performer ID]], [[:d:Property:P14325|CICAP Encyclopedia ID]], [[:d:Property:P14326|‎MJ character glyph name]], [[:d:Property:P14327|member of the Azorean parliament ID]], [[:d:Property:P14328|Master Ideographs Seeker character ID]], [[:d:Property:P14329|‎London Book Trades ID]], [[:d:Property:P14330|‎Kloekecode]], [[:d:Property:P14331|ID Prix de Lausanne]], [[:d:Property:P14333|‎GDUNO ID]], [[:d:Property:P14334|‎fotbolltransfers.com ID]], [[:d:Property:P14335|Foot Résultats player ID]], [[:d:Property:P14336|‎Dictionary of Unitarian &amp; Universalist Biography ID]], [[:d:Property:P14337|‎DBNL country ID]], [[:d:Property:P14338|‎CROWCASS file number]], [[:d:Property:P14339|‎European Dictionary Portal ID]]
&lt;!-- END NEW PROPERTIES --&gt;
&lt;!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --&gt;
* New General datatypes property proposals to review: 
**[[:d:Wikidata:Property proposal/OpenType script tag|OpenType script tag]] (&lt;nowiki&gt;identifier for a script in OpenType&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/OpenType language system tag|OpenType language system tag]] (&lt;nowiki&gt;identifier for a language (system) in OpenType&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/tattoos|tattoos]] (&lt;nowiki&gt;anatomical location of a tattoo that this person or character have&lt;/nowiki&gt;)
* New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/organization in cooperation with ISO ID|organization in cooperation with ISO ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/EDAM Ontology ID|EDAM Ontology ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FISH Evidence Thesaurus Identifier|FISH Evidence Thesaurus Identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FISH Thesaurus of Monument Types ID|FISH Thesaurus of Monument Types ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ScriptSource script ID|ScriptSource script ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ScriptSource language code|ScriptSource language code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Extended Defence of Britain Database ID|Extended Defence of Britain Database ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Max username|Max username]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BE-monumen ID|BE-monumen ID]]
&lt;!-- END NEW PROPOSALS --&gt;

You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!

''' Did you know? '''
* Query examples:
** [https://w.wiki/LAbm List of sitelinked small items to a single Wiki] ([https://www.wikidata.org/w/index.php?title=Wikidata:Request_a_query&amp;oldid=2480451843 source]) - example wiki: Maori Wikipedia
** [https://w.wiki/FYno People who have herbarium specimens in Herbarium Dresdense (on a timeline)] ([[d:Wikidata:WikiProject_Collectors_affiliated_with_the_Herbarium_Dresdense_(DR)|source]])
* Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject_Collectors_affiliated_with_the_Herbarium_Dresdense_(DR)|Collectors affiliated with the Herbarium Dresdense (DR)]]
* WikiProject Highlights:
** [[d:Wikidata:WikiProject_LD4_Wikidata_Affinity_Group/Project_Series/QuickStatements3|LD4 Wikidata Affinity Group/QuickStatements3]] - don't forget to add yourself to the participants section if you plan to attend the 14.04 Zoom call.
** [[d:Wikidata:WikiProject_Temples_in_Roman_Britain/Data_Model|Temples in Roman Britain/Data Model]] subpage was added.
** [[d:Wikidata:WikiProject_Library_and_Information_Science|Library and Information Science]] added subpages: [[d:Wikidata:WikiProject_Library_and_Information_Science/dashboard_of_librarians|Librarians dashboard]], [[d:Wikidata:WikiProject_Library_and_Information_Science/dashboard_of_indexers|Indexers dashboard]]
* Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Special:ShortPages|Short Pages]] - A list of pages (mostly Items) that are very small, often appear completely blank. A review to judge whether they are suitable for deletion, victims of vandalism or require merging or expanding may be appropriate.
* [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q804859|Baldur's gate II: Shadows of Amn]] - an isometric CRPG created with the Infinity engine, adapting the Advanced Dungeons and Dragons 2nd edition ruleset. 
* [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L1250690|spegnere]] (Italian verb) to turn off, switch off, extinguish.

''' Development '''
* The Wikibase Reuse Team is working on ensuring [https://phabricator.wikimedia.org/T413655 language fallback works on the GraphQL] labels of linked entities functionality and [https://phabricator.wikimedia.org/T421994 improving the technical infrastructure behind wbsearchentities].
* Wikidata integration in the other Wikimedia projects: is working on [https://phabricator.wikimedia.org/T422564 introducing metrics] that help observe the impact of Recent Change related work. Work continues on improving the Diff ([https://phabricator.wikimedia.org/T419244 T419244], [https://phabricator.wikimedia.org/T419823 T419823])

[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&amp;order=priority the tasks needing a volunteer].

''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/United Nations|United Nations]]
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 14:40, 13 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC)'''
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&amp;oldid=30379279 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Wikidata weekly summary #728 ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the&lt;br&gt;week leading up to 2026-04-20. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#727]].&lt;br&gt;''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;&quot;&gt;

''' Discussions '''
* Open request for adminship: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Administrator/Yamato Shiya|Yamato Shiya]] - RfP scheduled to end after 26 April 2026 11:10 (UTC)
* Closed request for adminship: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Administrator/ZI Jony 2|ZI Jony 2]] - Closed as successful

''' Events ''' 
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** OpenStreetMap X Wikidata Meetup #88 May 11 Time: 19:30-21:00 UTC+8 at [[d:Q61752245| Mozilla Community Space Taipei (Q61752245)]].
** Wikidata turns 14 this October, and it’s time to start thinking about birthday celebrations🥳. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata@lists.wikimedia.org/thread/O6V5RI7VMZCQGFTJZNNFOYZPJ6OPPK2R/ See the various ways in which you can participate].
** [https://events.ucf.edu/event/4102698/open-scholarly-profiles-with-wikidata Open Scholarly Profiles with Wikidata] - April 22, 2026 1300 - 1430 EDT (1700 - 1830 UTC). This is an onsite event at University of Central Florida and requires registration (see link).
** [https://www.instagram.com/p/DXNPK8jkl7p University of Central Illinois - How does data power Wikipedia and Wikidata?] Discover how your data skills can make an impact. Join the two onsite sessions (April 21, follow the link for registration details). '''Module 1''' - GLAM Wiki and the Wikimedia Ecosystem: Commons and Structured Data: 0930 - 1130 CDT - An overview of GLAM-Wiki (Galleries, Libraries, Archives and Museums). '''Module 2''' - Wikidata: Editing, Querying, Citations and GIS Applications, 1300 - 1500 CDT

''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs:
** [[DiffBlog:2026/04/14/women-in-photography-wikidata-workshop-with-lightbox-library|Women in Photography – Wikidata Workshop with LightBox Photo Library]] - to address the underrepresentation of women photographers in the Wikimedia Projects, this workshop brought tech reporters, librarians, researchers and photography enthusiasts to understand how Wikidata can unlock data silos and connect different projects (in the Wikiverse and external) to make data on women photographers more searchable.  
** [https://diff.wikimedia.org/2026/04/14/her-heritage-wiki-challenge-artfeminism-in-ghana-month/ Her Heritage Wiki Challenge: Art+Feminism in Ghana Month]
** [https://diff.wikimedia.org/2026/03/18/no-signal-no-problem-building-the-dagbanli-dictionary-for-offline-use/ No Signal? No Problem: Building the Dagbanli Dictionary for Offline Use], by Mohammed Sadat Abdulai and Mohammed Awal Alhassan
* Papers: [https://link.springer.com/article/10.1007/s11192-026-05621-1 Optimising university web visibility: strategies using Wikidata identifiers and statements in Webometrics rankings] By Backory et al., (2026), this study analyses Webometrics rankings of universities, applying clustering algorithms (K-means, hierarchical clustering, fuzzy C-means, GMM, and DBSCAN) to identify which identifiers and statements the top-ranked institutions have in common on their Wikidata entities.
* Videos:
** [https://www.youtube.com/watch?v=Q8qG2QxqsQE OKI Internship 2026 -  Wikidata &amp; Screening Test Preparation] - Part of the Open Knowledge Initiative, hosted by Ankit V &amp; Kasyap P.
** [https://www.youtube.com/watch?v=GnOHrG_nVvY Charted Roots - Genealogy and worldbuilding in Obsidian] - includes an example of linking to Wikidata to quickly add location data to your visualised family history.

''' Tool of the week '''
* [https://hay.toolforge.org/depictor/index.php Depictor] by Hay Kranen is a tool that add structured data statements to Wikimedia Commons using a game-like interface

''' Other Noteworthy Stuff '''
* [https://librarycarpentry.github.io/lc-wikidata/01-introduction.html What is Wikidata? - Library Carpentry] is part of ''The Carpentries'', a registered non-profit teaching foundational coding and data science skills. They recently updated their introductory course to Wikidata and knowledge graph concepts.

''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''

&lt;!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --&gt;
* Newest External identifiers: [[:d:Property:P14344|‎ocremix.org game ID]]
&lt;!-- END NEW PROPERTIES --&gt;
&lt;!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --&gt;
* New General datatypes property proposals to review:
**[[:d:Wikidata:Property proposal/especially|especially]] (&lt;nowiki&gt;qualifier for statements to refine a value that applies more generally, but applies especially to a more specific value; a more specific qualifier than &quot;including&quot; (P1012)&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/independent of theory|independent of theory]] (&lt;nowiki&gt;theory that proves neither this proposition nor its negation&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/EPBC conservation status|EPBC conservation status]] (&lt;nowiki&gt;the conservation status from the Australian Environment Protection and Biodiversity Conservation Act 1999 assigned by the Australian Department of Climate Change, Energy, the Environment and Water&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/part of discography|part of discography]] (&lt;nowiki&gt;discography that this musical release is a part of&lt;/nowiki&gt;)
*New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Thai Government Agency GFMIS Code|Thai Government Agency GFMIS Code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Conlang Database ID|Conlang Database ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Plataforma Acácia|Plataforma Acácia]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Observatório Terras Quilombolas|Observatório Terras Quilombolas]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LMTA folkloro archyvo ID|LMTA folkloro archyvo ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kulturdenkmal-ID Rheinland-Pfalz|Kulturdenkmal-ID Rheinland-Pfalz]], [[:d:Wikidata:Property proposal/UNDRR-ISC Hazard Information Profile ID|UNDRR-ISC Hazard Information Profile ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Код Вестра|Код Вестра]], [[:d:Wikidata:Property proposal/19star performer ID|19star performer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/EM-DAT disaster number|EM-DAT disaster number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ColBase ID|ColBase ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BIOSOP ID|BIOSOP ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BIOKAND ID|BIOKAND ID]]
&lt;!-- END NEW PROPOSALS --&gt;

You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!

''' Did you know? '''
* Query examples: [https://query-chest.toolforge.org/redirect/0000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000002BJC71J4LUqy0w0MAAygQUkoMc46KQ2QeA28GuQ6saU Depthness of subway stations in meters] (by [[User:Bouzinac|Bouzinac]])
* Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/children_of_unborn_parents|Children of unborn parents]], this list shows the child entity's birth date predates the parent entity's birth date: good candidates to check if the birth and relationship statements need correcting. 
* [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q41178|Haïlé Sélassié Ier]] - Emperor of Ethiopia from 1930 to 1974 
* [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L9704|slide (L9704)]] - English noun (slaɪd) meaning &quot;a photographic transparency&quot;, &quot;a playground or gym apparatus&quot;, or &quot;a mass movement of earth or snow&quot;

''' Development '''
* The Wikibase Reuse team continued their work on ensuring [https://phabricator.wikimedia.org/T413655 language fallback works for labels of linked entities in GraphQL] and on [https://phabricator.wikimedia.org/T421994 refactoring wbsearchentities] 
* The Wikidata team worked on explored how to reduce load for low data users [https://phabricator.wikimedia.org/T400325 T400325], fixed some bugs on the new mobile editing on Items [https://phabricator.wikimedia.org/T418110 T418110], [https://phabricator.wikimedia.org/T414454 T414454] and improved some error messages [https://phabricator.wikimedia.org/T417797 T417797], [https://phabricator.wikimedia.org/T412145 T412145]

* In the WIT team, engineering continued working on the [https://phabricator.wikimedia.org/T419823 LilDiffCheck prototype]

[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&amp;order=priority the tasks needing a volunteer].

''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/South_Korea|South Korea]]
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:04, 20 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC)'''
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&amp;oldid=30424079 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== ഞാൻ ഉണ്ടാക്കിയ താൾ മായുന്നു പക്ഷേ മായ്ക്കൽ താളിൽ കാണുന്നില്ല ==

എന്തുകൊണ്ട് അങ്ങനെ മിണ്ടാപ്രാണി എന്ന നാൾ ഇന്നലെ സൃഷ്ടിച്ചു ഇന്ന് മാഞ്ഞു [[ഉപയോക്താവ്:Sreehari lijinas|Sreehari lijinas]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Sreehari lijinas|സംവാദം]]) 08:20, 22 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC)

:@[[ഉപയോക്താവ്:Sreehari lijinas|Sreehari lijinas]] [[കരട്:മിണ്ടാപ്രാണി]] എന്നാക്കിമാറ്റുകയാണ് ചെയ്തത്. ലേഖനത്തിൽ ആവശ്യത്തിന് വിവിരങ്ങളില്ല, അവലംബമില്ല, ലേഖനം വിക്കിശൈലിയിലല്ല എഴുതിയിരിക്കുന്നത് എന്നിങ്ങനെ ഒന്നിലധികം പ്രശ്നമുണ്ട്. അവയെല്ലാം പരിഹരിച്ച് മതിയായ അവലംബങ്ങളും വിവിരങ്ങളും ചേർത്ത് ലേഖനം നന്നാക്കുക. അതിനുശേഷം പുനസ്ഥാപിക്കുന്നതാണ്. കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്ക്  [[വിക്കിപീഡിയ:കരട്]] കാണുക [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;രൺജിത്ത് സിജി &lt;/span&gt;{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:20px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]] 09:41, 22 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC)
::ശരി [[ഉപയോക്താവ്:Sreehari lijinas|Sreehari lijinas]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Sreehari lijinas|സംവാദം]]) 13:05, 27 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC)

== Wikidata weekly summary #729 ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the&lt;br&gt;week leading up to 2026-04-27. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#728]].&lt;br&gt;''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;&quot;&gt;

''' Discussions '''
* Closed request for adminship: '''[[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Administrator/Yamato_Shiya|Yamato Shiya]]''' - Congratulations to our newest Admin!
* New requests for permissions/Bot: '''[[Wikidata:Requests for permissions/Bot/Chamiln17@FineWiki|Chamiln17@FineWiki]]''' - '''Task/s:''' Read-only Wikidata entity cache build for an academic temporal language model dataset.

''' Events ''' 
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: Next [[Wikidata:WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group|LD4 Wikidata Affinity Group]] session — 28 April 2026 at 9am PT / 12pm ET / 16:00 UTC / 6pm CEST. This session covers QuickStatements 3.0, the updated batch-editing tool for Wikidata, redeveloped by Wikimedia Brasil with support from Wikimedia Deutschland, featuring a modern interface and improved performance. Watch the previous session recording: [https://www.youtube.com/watch?v=zkd_W_K2CEQ on youtube]. More details: [[Wikidata:WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group/Project Series/QuickStatements3 | QuickStatements3]]

''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs:
** [https://diff.wikimedia.org/2026/04/10/the-gballi-browser-designing-for-the-dagbanli-alphabet/ The Gballi Browser: Designing for the Dagbanli Alphabet], by Mohammed Sadat Abdulai and Mohammed Awal Alhassan
** [[DiffBlog:2026/04/21/building-visibility-for-african-women-on-wikimedia-the-empowerher-fellowship|Building Visibility for African Women on Wikimedia: The EmpowerHer Fellowship]] by Andikan Efiok Eduok.
* Papers:
** [https://openhumanitiesdata.metajnl.com/articles/10.5334/johd.430 Call for Edits Nearby: Open Archives Metadata from Saxony] by J. Bemme &amp; M. Munke (2026), latest paper in the Journal of Open Humanities Data series.
** (Deutsch) [PDF] [https://arthist.net/reviews/52225/view=pdf Art History Loves Wiki 2026 | digital/local.collection loves wiki] - report from ArtHist.net on the recent 3rd edition of the conference, held at the Museum Schnütgen, Köln, from 27 – 29 March.
* Videos:
** [https://www.youtube.com/watch?v=7GAI0MXlYBE Live Wikidata Editing, #121] with Jan Ainali and Abbe98.
** (Español) [https://www.youtube.com/watch?v=Ci-TFUyvnAU Build with Wikimedia open data: APIs, SPARQL and visualization] with Carla Toro Fernández, Director Technology WM Chile.
** [https://www.youtube.com/watch?v=1mehivb26qI Every Airport Ever Built (1909-2024)] - an animated map showing where and when airports were built. Powered by Wikidata and OurAirports.
** (Catalan) [https://www.youtube.com/watch?v=1xFbsSRMncs Barcelona Free Software: How to use Wikidata to make public domain digital works visible?], [[d:User:Hiperterminal|User:Hiperterminal]] presents Paulina, discusses the work done in digitising collections and how to make public domain works visible. 
* Notebooks: [https://observablehq.com/@pac02/does-the-country-of-birth-affect-the-likelihood-of Does the country of birth affect the likelihood of having a Wikipedia biography?] by [[User:PAC2]]

''' Tools of the week '''
* [https://app.wikitime.live/ The Human History Atlas (WikiTime)], a browser-based atlas that uses Wikidata and Wikipedia-sourced data to construct timelines and allows exploration of significant historical events.
* [https://olympians.toolforge.org/athletes Wikilympians], a real-time list of all 153,412 known Olympic competitors with Wikidata and Wikipedia coverage statistics

''' Other Noteworthy Stuff '''
* Wikibase Suite 7.0 and Wikibase Suite Deploy 7.0.0 have been launched! It brings Wikibase closer to feature parity with Wikidata. Here's what's in the latest release:
** [[mw:Extension:Echo|Echo Extension]]: User activity alerts and notifications.
** [[mw:Extension:DiscussionTools|Discussion Tools Extension]]: Set of tools to enhance discussion pages.
** [[mw:Trust_and_Safety_Product/Temporary_Accounts|Temporary Accounts]]: The support for temporary accounts without IP address exposure has been added. It will, however, remain disabled by default, in line with Wikibase Cloud.
** Grouped External Identifiers (https://phabricator.wikimedia.org/T310898): External identifiers are now grouped on entity pages for better readability.
** “Mul” (multi-language) support: Adds support for multi-language values.

''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''

&lt;!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --&gt;
* Newest General datatypes: 
**[[:d:Property:P14345|perspective]] (&lt;nowiki&gt;point of view for an image of an object, for example an anatomical structure (ventral, dorsal, frontal)&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14347|Bavarian natural monuments ID]] (&lt;nowiki&gt;identifier for natural monuments in Bavaria (Germany), issued by the Bayerisches Landesamt für Umwelt&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14351|‎audio version of text]] (&lt;nowiki&gt;The audio version of a text (e.g. book). Not the audio version of the Wikipedia article about the text (e.g. book).&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14359|‎motive]] (&lt;nowiki&gt;verified reasoning behind an action&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14360|‎award category or rank]] (&lt;nowiki&gt;(qualifier of P166) specific category or rank of an award received, for awards with more than one category or rank&lt;/nowiki&gt;)
* Newest External identifiers: [[:d:Property:P14346|‎BE-monumen ID]], [[:d:Property:P14348|Team Norway athlete ID]], [[:d:Property:P14349|‎Kantonsspital St.Gallen author ID]], [[:d:Property:P14350|‎Consumer Rights Wiki article ID]], [[:d:Property:P14353|Central Registration Number (Indonesia Military)]], [[:d:Property:P14354|‎Conlang Database ID]], [[:d:Property:P14355|EM-DAT disaster number]], [[:d:Property:P14356|UNDRR-ISC Hazard Information Profile ID]], [[:d:Property:P14357|‎EDAM Ontology ID]], [[:d:Property:P14358|‎Turkey province ID]], [[:d:Property:P14361|Kvinnehistorie.no topic ID]], [[:d:Property:P14362|CNVD-ID]], [[:d:Property:P14363|GiveSendGo fundraising ID]], [[:d:Property:P14364|radiko person ID]], [[:d:Property:P14365|Wikiparfum brand ID]], [[:d:Property:P14366|‎Turkey district ID]], [[:d:Property:P14367|OSDev article ID]]
&lt;!-- END NEW PROPERTIES --&gt;
&lt;!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --&gt;
* New General datatypes property proposals to review: 
**[[:d:Wikidata:Property proposal/different from property|different from property]] (&lt;nowiki&gt;This property is to be distinguished from the other property&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/SELL rating|SELL rating]] (&lt;nowiki&gt;classification in the Syndicat des éditeurs de logiciels de loisirs rating system&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/time expansion|time expansion]] (&lt;nowiki&gt;factor by which a recording's duration has been extended or compressed relative to the original real-time event, without pitch correction; values greater than 1 indicate time expansion (e.g. 10 = ten times longer than real life, pitch lowered tenfold); values less than 1 indicate time compression (e.g. 0.1 = ten times shorter, pitch raised tenfold); 1 = real-time&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Parental Advisory System rating|Parental Advisory System rating]] (&lt;nowiki&gt;content rating for coin-operated video games&lt;/nowiki&gt;)
* New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/CINEFOX film ID (reproposal)|CINEFOX film ID (reproposal)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CINEFOX parson ID (reproposal)|CINEFOX parson ID (reproposal)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/VK video ID|VK video ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brew TV|Brew TV]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CycleBase cyclist ID (new)|CycleBase cyclist ID (new)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Royal Australian Air Force service number|Royal Australian Air Force service number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Files of the Reich Chancellery ID|Files of the Reich Chancellery ID]]
&lt;!-- END NEW PROPOSALS --&gt;

You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!

''' Did you know? '''
* Query examples: [https://w.wiki/MDpD List of treaties/truces in the time] by  [[:d:User:Bouzinac | Bouzinac ]]
* Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject_Occupations|WikiProject Occupations]] for enriching items [[d:Property:P106|occupation ''&lt;small&gt;(P106)&lt;/small&gt;'']], [[d:Q12737077|occupation ''&lt;small&gt;(Q12737077)&lt;/small&gt;'']] with data verified from official national occupation classification systems.
* Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/without_claims_by_site|Without Claims by Site]] - this report will list how many Wikidata Items have 0 Statements, with a linked Wiki Article/page. Click ''reports/all items'' for a per wiki list, and consider expanding.
* [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q845661|Okazaki fragments]] - short DNA sequences synthesized discontinuously during DNA replication 
* [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L29733|transfer (L29733)]] - English noun/verb (ˈtræns.fɜːr) meaning &quot;to move from one place to another&quot;, &quot;a sports team member moving to another team&quot;, or &quot;a ticket allowing continuation of a journey&quot;

''' Development '''
* Query Service: It is now possible to download query results in Wikidata Query Service that include coordinates as KML &amp; GPX (GeoJSON has been available since last year). Text from the first column in the results is used as the value for naming POIs. Thanks again to Atom.oil.2 for the patch. ([[phab:T414376]])
* The Wikidata team continued working on a prototype to make WikiProjects more visible ([[phab:T420907]]) and made the new Wikidata mobile UI use auto-resizing text areas instead of single-line text inputs, in order to make longer values easier to edit ([[phab:T414420]])
* The Wikidata Integrations team now has a working prototype of LilDiffCheck, injecting wikidata changes into recent changes only if there was a change on the wikipedia html ([[phab:T421390]])
* Language fallback will be available this week on the labels of linked entities functionality in GraphQL  ([[phab:T413655]])


[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&amp;order=priority the tasks needing a volunteer].

''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Main dashboard|field of work]]
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:28, 27 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC)'''
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&amp;oldid=30424079 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== You may be an eligible candidate for the U4C election ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Greetings,

The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years.

This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required.

The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run.

In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 20:06, 28 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) &lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&amp;oldid=30472432 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Keegan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Programme submissions open: Language Diversity Conference, Accra 2026 ==

[[File:Official logo for language diversity conference 03.png|frameless|250px|right]]
The '''[[m:Language Diversity Conference|Language Diversity Conference 2026]]''' will take place '''2–4 October 2026 in Accra, Ghana''', under the theme: ''Strengthening Language Communities in the Open Knowledge Movement''.

The Programming Team is inviting the following types of session proposals:

* '''Lightning talks''' – 10-minute short presentations on any relevant topic
* '''Presentations''' – 20–25 minutes (including audience Q&amp;A)
* '''Workshops and tutorials''' – 50 or 110-minute interactive sessions (e.g. on Content Translation, Wikidata, or other topics)
* '''Panel discussions''' – 50-minute panels; collaborations with others are encouraged

Submissions will be evaluated by the Programme Committee based on:
* Potential impact and expected outcomes
* Relevance to the conference theme or focus areas

Sessions may be recorded and made publicly available. If you prefer not to be filmed, you may indicate this during submission.

'''→ [https://wikimedia.eventyay.com/wm/langdiv/cfp Submit your proposal on Eventyay]'''

For more information, or questions, contact: languagediversitycon{{@}}gmail.com

&lt;!-- Message sent by User:~~~~~ on behalf of the Language Diversity Hub --&gt;

(This message was sent to [[:ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji]] and is being posted here due to a redirect.)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=MassMessage/Lists/LDH&amp;oldid=30405990 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Oscar .@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Wikidata weekly summary #730 ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the&lt;br&gt;week leading up to 2026-05-04. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#729]].&lt;br&gt;''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;&quot;&gt;

''' Discussions '''
* New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/Chamiln17@FineWiki|Chamiln17@FineWiki]] - Task: This bot performs a read-only cache build for an academic temporal language model dataset.
* Other: [[d:Wikidata:WikiProject Ontology/Status of Ontology Classes and Properties|better tools to support constraints implied by properties like disjoint union of]]

''' Events ''' 
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** [[d:Event:WikiProjects Days 2026|WikiProjects Days 2026]] (online, June 19 to 21). A community gathering focused on making WikiProjects more useful, visible, and alive. [[d:Event talk:WikiProjects Days 2026|Propose a session]] (deadline for proposals: May 26, 2026) or register now.
** [[m:Language_Diversity_Conference/Submissions|Language Diversity Conference]] - Call for Submissions ends 15 May 2026.
** [https://diff.wikimedia.org/2026/04/29/wikidata-community-summit-2026-coscup-call-for-proposals/ Wikidata Community Summit 2026 @ COSCUP] - Call for Proposals ends May 9, 2026.
** [https://www.laguardia.edu/event/lic-photo-walking-tourwikipedia-workshop/ LIC Photo Walking Tour + Wikipedia &amp; Wikidata Workshop] - May 16, 12:30 - 16:00 EDT (UTC-4). A historical walking tour of Long Island City, New York, concluding with a Wiki-skills workshop at LaGuardia. Registration on the event link.
* Ongoing: [[d:Wikidata:Events/Coordinate_Me_2026|COORDINATE ME 2026]] - a Wikidata competition for geolocatable content has just started and ends 31 May 2026. Visit the link for details on how to participate.

''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs:
** [https://christianmahnke.de/en/post/blog-visualisation/ Visualised Blog metadata through SPARQL queries] - ChristianMahnke blog.
** [https://diff.wikimedia.org/2026/04/22/mozilla-common-voice-meets-wikidata-how-the-dagbanli-dictionary-got-audio-usage-examples/ Mozilla Common Voice Meets Wikidata (How the Dagbanli Dictionary Got Audio Usage Examples)]
** [https://diff.wikimedia.org/2026/05/03/wiki-loves-mother-tongue-2026-in-the-igbo-community/ Wiki Loves Mother Tongue 2026 in the Igbo Community]
** [https://diff.wikimedia.org/2026/05/04/eduwiki-workshop-highlights-practical-uses-of-wikimedia-commons-in-education/ EduWiki Workshop Highlights Practical Uses of Wikimedia Commons in Education]
** [https://diff.wikimedia.org/2026/05/02/recap-wiki-for-human-rights-lgbtiq-nigeria-february-and-march-training/ Recap: Wiki for Human Rights, LGBTIQ+ Nigeria, February and March Training]
** [https://diff.wikimedia.org/2026/05/01/the-new-artfeminisms-wikidata-modules-are-here/ The new Art+Feminism’s Wikidata Modules are here!]
* Videos:
** [https://www.youtube.com/watch?v=9lEyzX98BFE Panel on Wikidata and public domain in Colombia] (Spanish): on April 24th, the National Library of Colombia, The Cultural Network of the Bank of the Republic of Colombia, Wikimedia Colombia and Fundación Conector discussed about digital heritage and Wikidata, its challenges and opportunities for collaboration.
** [https://www.youtube.com/watch?v=qAnnn-Bk7Tk Wikibase - an introduction by Jason Evans] (Open Data Manager, National Library of Wales). Produced by the Wikimedian in Residence channel, University of Edinburgh.
** [https://www.youtube.com/watch?v=OV4aL2PdjIc A uMap based on Wikidata] - a use-case of Holy Wells located in Ireland, associated with female Saints, powered by Wikidata and OpenStreetMap.
** [https://www.youtube.com/watch?v=ViOkEYQLggM Wikifunctions in practice: Reusable Logic for Wikimedia] - Presentation given by Toby Hudson ([[d:User:99of9|User:99of9]]) at the Wikiconference Australia 2026.
** [https://www.youtube.com/watch?v=-qYi3xPtB8I Mentor Me! Session 3A] - This in-person and hands-on session is provided by the Wikimedia Tyap User Group, and continues in the following sessions: [https://www.youtube.com/watch?v=J4b6Y3w4_ME Mentor Me! Session 3B] and [https://www.youtube.com/watch?v=X2QM5RdJhl0 Mentor Me! Session 3C]. Led by Gwakhap D. Anthony, it will cover how to document languages with Wikidata lexemes.
* Africa Wiki Women:
** [https://www.youtube.com/watch?v=1mrF98BA1SM Linking images from Commons to Wikidata and Wikipedia] -  how images are used across the Projects with examples documenting African Women.
** [https://www.youtube.com/watch?v=fANX6mDde5A Newbies Monthly Meetup for Africa Wiki Women] - further training and introductory skills for Wikidata and how it interacts with the other Wikimedia Projects.
** [https://www.youtube.com/watch?v=yvatmrH1uhQ EditHer Africa Contest (April)] - a beginner-friendly hands-on Wikidata item creation guide and launch of the monthly contest, with a focus on African Women in Works and Leadership.

''' Tool of the week '''
* [https://openhistory.app OpenHistory] – interactive historical atlas of 21k+ Wikidata-sourced historical events, polities, and territories on a timeline+map. SPARQL-driven pipeline, MIT/CC BY-SA. ([https://github.com/kdhillon/openhistory GitHub])

''' Other Noteworthy Stuff '''
* [https://wikitrivia.tomjwatson.com/ WikiTrivia] - the webgame about putting historical events in the correct order recently got a huge update, thanks to creator Tom Watson.
* [[mw:Wikimedia_APIs/Rate_limits|Wikimedia API's / Rate limits]] - new rate limits are being added for all Wikimedia projects, to ensure sustainable use to the REST an ACTION API's. If you operate a bot and it has recently started producing an error message for producing too many API requests, please consult the linked MediaWiki page and amend your bot as needed.

''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''

&lt;!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --&gt;
* Newest General datatypes: [[:d:Property:P14387|‎meta-category for]] (&lt;nowiki&gt;topic or class of items covered by the lowest categories in this meta-category's hierarchy&lt;/nowiki&gt;)
* Newest External identifiers: [[:d:Property:P14368|KISTI article ID]], [[:d:Property:P14369|FISH Monument Types Thesaurus ID]], [[:d:Property:P14370|FISH Evidence Thesaurus ID]], [[:d:Property:P14371|Organization in cooperation with ISO ID]], [[:d:Property:P14372|ScriptSource script code]], [[:d:Property:P14373|‎ScriptSource language code]], [[:d:Property:P14374|Tube8 performer ID]], [[:d:Property:P14375|Bundestag Group Minutes ID]], [[:d:Property:P14376|Westra code]], [[:d:Property:P14377|Myrotvorets  ID]], [[:d:Property:P14378|‎Irish State Administration Database Unit ID]], [[:d:Property:P14379|Hessische Parlamentarismusgeschichte Abgeordneten-ID]], [[:d:Property:P14380|YouPorn performer ID]], [[:d:Property:P14381|‎GFMIS Agency Code]], [[:d:Property:P14382|‎Royal Australian Air Force service number]], [[:d:Property:P14383|‎Plataforma Acácia ID]], [[:d:Property:P14384|‎Observatório Terras Quilombolas ID]], [[:d:Property:P14385|BIOSOP ID]], [[:d:Property:P14386|BIOKAND ID]]
&lt;!-- END NEW PROPERTIES --&gt;
&lt;!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --&gt;
* New General datatypes property proposals to review: 
**[[:d:Wikidata:Property proposal/(found) liable of|(found) liable of]] (&lt;nowiki&gt;tort or civil wrong a person or organization was found liable of&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/DMCA takedown policy URL|DMCA takedown policy URL]] (&lt;nowiki&gt;DMCA (Digital Millennium Copyright Act) takedown policy or submitting page of this hosting site or UGC (User Generated Content) distributor&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/18 U.S.C. § 2257 policy URL|18 U.S.C. § 2257 policy URL]] (&lt;nowiki&gt;age requirement documentation URL statement of this website or company&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/monolingual text name properties|monolingual text name properties]] (&lt;nowiki&gt;(with an associated language code) name by which a subject is recorded in a database, mentioned as a contributor of a work, or is referred to in a particular context&lt;/nowiki&gt;)
* New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Gidrologicheskaya Izuchennost Code|Gidrologicheskaya Izuchennost Code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/QBWiki article ID|QBWiki article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Dijital İstanbul ID|Dijital İstanbul ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NaPTAN stop area code|NaPTAN stop area code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant Cairn d'un éditeur|Identifiant Cairn d'un éditeur]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Darwin Correspondence person ID|Darwin Correspondence person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ACM Digital Library institution ID|ACM Digital Library institution ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SensCritique person ID|SensCritique person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ National Archives of Japan Digital Archive ID| National Archives of Japan Digital Archive ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/VGs drapsoversikt ID|VGs drapsoversikt ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Semanticscience Integrated Ontology ID|Semanticscience Integrated Ontology ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Senkyo.com|Senkyo.com]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Objectif plumes author pages|Objectif plumes author pages]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Maoyan personage ID|Maoyan personage ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/critify.de publication ID|critify.de publication ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BookNotification author ID|BookNotification author ID]]
&lt;!-- END NEW PROPOSALS --&gt;

You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!

''' Did you know? '''
* Query examples: [https://w.wiki/MR9w Script style of manuscript Qur'ans]
* Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]:
** [[d:Wikidata:WikiProject_Early_Modern_Silesia|Early Modern Silesia]] 
** [[d:Wikidata:WikiProject_Tango|Tango]]
* WikiProject Highlights: WikiProject Ontology has gathered a [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/Ontology_Course/Projects_Offering_2|list of potential projects]] for the second offering of the Wikidata Ontology course, and has published a subpage to discuss the future of [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/Status_of_Ontology_Classes_and_Properties|Ontology Classes and Properties]].
* Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/unmarked_supercentenarians|Unmarked Supercentenarians]] - this list displays humans who do not have a claim ''supercentenarian (Q1200828)'' (or ''alleged supercentenarian (Q106991708)''), but the difference between their Date of Birth and Date of Death is greater than 110 years.
* [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q174284|Raiders of the Lost Ark]] - a 1981 film directed by Steven Spielberg and starring Harrison Ford, Karen Allen, and John Rhys-Davies.
* [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L2205|gje (L2205)]] - Norwegian verb (jeː) meaning &quot;to give&quot;, &quot;to perform/hold&quot;, or &quot;to diminish in strength&quot;

''' Development '''
* Mobile statement editing: We continued fixing issues uncovered in testing
* WikiProjects: We are working on adding links to the sidebar of Items to lead people to the respective WikiProjects for that Item. This way we hope to help people more easily find data modelling documentation as well as other editors interested in the same topic.

[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&amp;order=priority the tasks needing a volunteer].

''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country: 
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 13:51, 4 മേയ് 2026 (UTC)'''
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&amp;oldid=30424079 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Wikidata weekly summary #731 ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the&lt;br&gt;week leading up to 2026-05-11. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#730]].&lt;br&gt;''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;&quot;&gt;

''' Discussions '''
* New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/AAU_Research_NLP_Bot,_1|AAU Research NLP Bot 1]] - Task(s): Querying Wikidata for entities and relations and paths between them. From 1-hop until 3-hops.
* Closed request for permissions/Bot: [[d:User:MarisDreshmanisBot|MarisDreshmanisBot]] (formerly ''ReNeuralAgent Bot'') has been approved after a community intervention, see the discussion [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot#Maris_Dreshmanis_—_ReNeuralAgent|here]].

''' Events ''' 
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** '''[[d:Event:WikiProjects_Days_2026|WikiProjects Days 2026]]'''  will take place between '''19 - 21 June'''.&lt;br&gt;WikiProjects are crucial to improving data quality and onboarding newcomers to specific areas of Wikidata. This event is the place for all editors to discover WikiProjects, find ones to join, learn about their modelling practices and how to improve the content and tools of your favourite WikiProjects. '''[[d:Special:RegisterForEvent/3670|Register here]]''' to get any news or updates about this new Wikidata X Days event. The '''Call for Proposals''' is open! If you have an idea for a session, please '''[[d:Event_talk:WikiProjects_Days_2026|submit it here]]''' by '''26 May'''.
** [[d:Event:Wikidata Live Editing 122|Wikidata Live Editing]], 11 May
** [https://ai-bridges.org/2026/02/13/symposium/ AI Bridges Symposium] is taking place at ''Senate House, University of London'' across 28 and 29 May. (Free) Registration for this on-site event closes 21 May. The event will begin with introductions to Wikidata, Wikibase, connecting AI with Wikidata and follow on day 2 bringing the full ecosystem together for dialogue, debate, and collaborative action.
* Ongoing: [[d:Wikidata:Events/Coordinate_Me_2026|Coordinate Me 2026]] - edit items with a [[d:Property:P625|P625 ''(coordinate location)'']] from the focus countries and be in the running for a prize. Ends 31 May 2026.

''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs:
** [https://diff.wikimedia.org/2026/05/08/building-wikimedia-tools-in-northern-nigeria-the-arewa-techcom-hackathon/ Building Wikimedia tools in Northern Nigeria: launch of Arewa TechCom through the Arewa Wikimedia Hackathon 2026]
** [https://addshore.com/tag/wikibase-world/ Editing wikibase.world (a MediaWiki site), with Jules (an AI agent)] by Addshore.
** [https://www.linkedin.com/pulse/libraries-ai-infrastructure-african-edition-stuart-michael-edelenbos-bsage/ Libraries as AI Infrastructure: The African Edition] - reflections on overlooked African contributions to linked data and AI infrastructure, highlighting Wikibase-powered projects African Literary Metadata (ALMEDA) and Nigeria’s Semantic Name Authority Recognition (SNAR). By Stuart Michael Edelenbos
** [https://www.tabakalera.eus/en/tabakalera-has-promoted-open-access-cultural-knowledge-linking-medialab-catalogue-wikidata Tabakalera promotes open access to cultural knowledge by linking their medialab catalogue to Wikidata]
** [https://blog.stoa.org/archives/4398 The Stoa: a Review for Digital Classics - report on Linked Pasts 11 - Epigraphic Data in Wikidata, from Ontology to Practice]
** [[Diffblog:technical-tinkering-for-commonsdb-at-the-wikimedia-hackathon/|Technical tinkering for CommonsDB at the WM Hackathon]] by Ainali.
** [https://www.ezrabrand.com/p/introducing-index-historical-jewish-figures Ezra Brand - Introducing a New Index of Biblical, Talmudic, and Medieval Jewish Figures] - Wikidata helps index and categorise Jewish figures into distinct periods.
** (Deutsch) [https://arthist.net/archive/52383 ArtHist: New Art-Historical Resource on the Web] and [https://blog.tib.eu/2026/05/11/eingepraegte-geschichte-das-meistersiegel-wiki-ist-online/ TIB Blog: Embossed story – the Meistersiegel-Wiki is online] are both articles about the new ''Meistersiegel'' Wikibase instance.
* Papers: [https://journals.ub.uni-heidelberg.de/index.php/dco/issue/view/7602 Volume 12,2] of [[:d:Q130266048|Digital Classics Online]] contains many papers regarding the use Wikidata and Wikibase in the field of Classics:
** [https://doi.org/10.11588/dco.2026.12.112296 ''Hypotheseis, a Database of Named Entities Surrounding Greek Rhetorical Exercises''] by [[:d:User:Epìdosis|Camillo Carlo Pellizzari di San Girolamo]]
** [https://doi.org/10.11588/dco.2026.12.112294 ''Altinum: a Wikidata Project for Digital Epigraphy and Prosopography''] by [[:d:User:Anna Clara Maniero Azzolini|Anna Clara Maniero Azzolini]]
** [https://doi.org/10.11588/dco.2026.12.112287 ''The NIKAW Project: An Infrastructure of Texts, Entities and Language Models to Study the Circulation of Knowledge in the Ancient World''] by [[:d:User:Ake1990|Margherita Fantoli]]
* Videos:
** [https://www.youtube.com/watch?v=WGcTriZO6dA OpenDataDEx - Exploring Supreme Court Rulings in Wikidata], for The Knowledge Commons project. Try it out for yourself: [https://opendatadex.com/ Open Data Explorer]
** [https://www.youtube.com/watch?v=hGsdryuQwTI Wikidata: Introduction and Basics] - an introductory session provided by WMUG Uganda.
** (Arabic) [https://www.youtube.com/watch?v=i67lJQfGPFg Introduction to Wikidata] hosted by Michel Bakhni for the channel: ''Wikimedia group for those interested in Islamic civilization''
* Presentations:
** (Deutsch) [[c:File:Wikidata_in_Museen,_Archiven_und_Bibliotheken.pdf|Wikidata in Museums, Archives and Libraries]]
** [[c:File:Wikicite_2025_white_paper_summary.pdf|White Paper (PDF) - Wikidata Days and Wikicite (2025)]] - Open bibliographic metadata in practice, what was learned in Bern and what libraries and the community can do next.

''' Tool of the week '''
* [https://opendatadex.com/ Open Data DEx Explorer] - ''&quot;an interactive graph visualizer of semantic Open Data. Relationships are discovered heuristically and a graph structure created in real time, allowing navigation and insight into raw data without building formal ontologies.&quot;''Read more on [https://theknowledgecommons.org/ The Knowledge Commons blog], by Michelle Tomlyn.
* [https://gapmap.wiki GapMap.Wiki] - explore knowledge gaps between different language Wikipedia's. GapMap identifies Wikipedia articles that exist in many languages but missing from the target, helping editors prioritize which articles to translate or create. No AI is used, just comparing publicly available databases.

''' Other Noteworthy Stuff '''
* Mobile editors can now edit all datatypes directly in the mobile view. To help improve this new interface, Wikimedia Deutschland is looking for volunteers (especially editors from Right-to-left languages) for UX testing sessions. Participants will be compensated for their time. Sign up [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/bo2e7e2a/apply here] (greatquestion) and learn more on the project page: [[d:Wikidata:Usability and usefulness/Item editing experience/Mobile editing of statements|Mobile editing of statements]]

''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''
&lt;!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --&gt;
* Newest General datatypes: 
**[[:d:Property:P14392|‎energy density]] (&lt;nowiki&gt;amount of energy extractable from a substance (e.g. in a combustion engine) per unit of volume or of mass&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14401|‎Parental Advisory System rating]] (&lt;nowiki&gt;content rating for coin-operated video games&lt;/nowiki&gt;)
* Newest External identifierss: [[:d:Property:P14388|Cyprus company ID]], [[:d:Property:P14389|‎DBNL title ID]], [[:d:Property:P14390|ShotOnWhat film ID]], [[:d:Property:P14391|‎Shinmei database ID]], [[:d:Property:P14394|‎ColBase ID]], [[:d:Property:P14395|Lubimyczytać version/edition ID]], [[:d:Property:P14396|Files of the Reich Chancellery ID]], [[:d:Property:P14397|‎Darwin Correspondence person ID]], [[:d:Property:P14399|‎Gidrologicheskaya Izuchennost Code]], [[:d:Property:P14403|‎Brew TV movie ID]], [[:d:Property:P14404|National Archives of Japan Digital Archive ID]], [[:d:Property:P14405|PlayStation Trophies trophy ID]], [[:d:Property:P14406|Tax Identification Number (Spain)]], [[:d:Property:P14407|‎19star actor ID]]
&lt;!-- END NEW PROPERTIES --&gt;
&lt;!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --&gt;
* New General datatypes property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/concentration camp prisoner number|concentration camp prisoner number]] (&lt;nowiki&gt;registration or prisoner number assigned to a person in camps operated under Nazi persecution between 1933 and 1945&lt;/nowiki&gt;)
* New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/ID für Kulturdenkmale in Lübeck|ID für Kulturdenkmale in Lübeck]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Datenbank-ID für Kulturdenkmale in Lübeck|Datenbank-ID für Kulturdenkmale in Lübeck]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Prime Video URL ID|Prime Video URL ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Prime Video GTI|Prime Video GTI]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Portable Antiquities Scheme record ID|Portable Antiquities Scheme record ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un(e) éditeurice dans le DEF19 2.0|Identifiant d'un(e) éditeurice dans le DEF19 2.0]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Apple TV parson ID|Apple TV parson ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CINEMATODAY film ID|CINEMATODAY film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Verfassungsblog author ID|Verfassungsblog author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Blätter author ID|Blätter author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/EGAFD film ID|EGAFD film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Museum of Canadian Music artist ID|Museum of Canadian Music artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Museum of Canadian Music work ID|Museum of Canadian Music work ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BGAFD film ID|BGAFD film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Movielens ID|Movielens ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Instrumentalistinnen-Lexikon ID|Instrumentalistinnen-Lexikon ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/parliament.scot member ID|parliament.scot member ID]]
&lt;!-- END NEW PROPOSALS --&gt;

You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!

''' Did you know? '''
* Query examples:
** [[d:Wikidata:WikiProject_Space/Queries#Astronauts_members_of_space_missions|Astronauts members of Space Missions]]
** [[d:Wikidata:WikiProject_Horse_racing/Queries#All_horses|All Horses in Wikidata]]
* Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]:
** [[d:Wikidata:WikiProject_Horse racing|Project Horse Racing]] : On topics relating to horse racing.
** [[d:Wikidata:WikiProject_William_%26_Mary_Law_School_EMCO|Project William &amp; May Law School EMCO]] - to create and enhance entities for persons and corporate bodies related to the law school, for use in the library's metadata and archival work.
* WikiProject Highlights:
** [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/Part_2:_How_to_use_QuickStatements_3.0_to_upload_data_to_Wikidata_for_Govdirectory|Project GovDirectory: How to use QuickStatements 3.0 to add data to GovDir]]
** [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/Ontology_Course/Projects_Offering_2/Modelling_Dictionary_Usage_Labels_in_Wikidata|Ontology Course: Projects Offering 2]] - Modelling Dictionary Usage Labels in Wikidata, Roots and Rhythms: Modelling music as cultural heritage. 
* [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q208108|Catch Me If You Can]] - a 2002 film by Steven Spielberg starring Leonardo DiCaprio and Tom Hanks. A dramatic re-telling of the life and exploits of serial confidence man Frank Abegnale Jr., ironically the events of the film were later found to be mostly fabricated. 

''' Development '''
* Mobile statement editing: We are continuing to improve the UX and fix issues uncovered in testing
* Making WikiProjects more visible: We are working on adding links to the sidebar menu of Items to make it easier for people to find the WikiProject(s) associated with an Item, find like-minded people and learn about data modelling conventions etc in that particular area
* Query Service: The service is being hit quite heavily and the Wikidata Platform team is working on blocking scrapers and misbehaving tools
* Wikidata integration in the other Wikimedia projects: We are continuing our experiment to further reduce the amount of Wikidata changes that show up on Recent changes and Watchlist but don't actually change the article. Specifically we are looking at checking if there is any difference in the rendered article before and after the change coming from Wikidata

[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&amp;order=priority the tasks needing a volunteer].

''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory|public universities]] 
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:21, 11 മേയ് 2026 (UTC)'''
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&amp;oldid=30513889 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Wikidata weekly summary #732 ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the&lt;br&gt;week leading up to 2026-05-18. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#731]].&lt;br&gt;''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;&quot;&gt;

''' Discussions '''
* New requests for permissions/Bot:
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/PatsaBot 1|PatsaBot 1]] - '''Task/s:''' Add sitelink from [[Special:PrefixIndex/Template:Taxonomy/|Template:Taxonomy/*]] on thwiki to same entry from enwiki and update Thai description from generic template format to &quot;แม่แบบอนุกรมวิธาน&quot; (taxonomy template).
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/MarisDreshmanisBot 2|MarisDreshmanisBot 2]] - '''Task/s:''' Create occupation Q-items and add native-language labels on existing occupation Q-items from 33 state-issued national occupation classifiers (165 national registries, 154 countries, ~30,000 new Q-items, ~120,000 native labels across 53 languages).
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/ias-kbase|ias-kbase]] - '''Task/s:''' Read-only bulk entity lookups for an internal knowledge graph project. Fetches labels, claims, and sitelinks from Wikidata and intro-paragraph extracts from English Wikipedia. No writes.

''' Events ''' 
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** Reminder: Propose a session for [[d:Event:WikiProjects_Days_2026|WikiProject Days 2026]]. Your proposal can be just one or two sentences. Suggestions include topics on how to use WikiProjects to connect with others and improve data modelling, how to revive a neglected WikiProject, and what makes a good WikiProject. [[d:Event talk:WikiProjects Days 2026|Propose a session now]]. Deadline Sunday May 24.
** Wikimedia Indonesia is hosting the [[:c:Commons:Kompetisi Penyajian Data|2026 Data Visualization Competition]] from 10th to 31st May 2026. We welcome visualization and essay submissions from Indonesian participants on various topics ranging from Indonesian history to biological diversity.
** [[d:Event:Swedish online editathon 300|The three-hundred online Wikidata meetup in Swedish]], May 24
** [https://www.gw.uni-hamburg.de/ueber-die-fakultaet/digital-humanities/dh-lab/veranstaltungen/26-05-27-hands-on-wiki.html Wikidata: An Open Knowledge Graph for Research and Beyond], a workshop on-site at the Digital Humanities Lab (C2003), University Hamburg, 27 May, 14:15 – 15:45 CEST. Registration (via link).

''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs: [https://forum.mapillary.com/t/easy-way-to-add-imagery-to-wikipedia-and-wikidata-items-with-wikishootme-and-mapillary/10375 Easy way to add images to Wikipedia &amp; Wikidata items, with WikiShootMe and Mapillary]
* Papers:
** [https://www.jlis.it/index.php/jlis/article/view/698 ''Wikidata and authority files: reconciliation and cooperation procedures''] by [[:d:User:Epìdosis|Camillo Carlo Pellizzari di San Girolamo]]: an overview of the interactions between Wikidata and library authority files and of the usage of Wikibase by library authority files up to July 2025
** [https://www.jlis.it/index.php/jlis/article/view/675 ''Institutional practices in gender recording: an analysis of National Libraries''] by Novaes de Mendonça, and Ana Carolina Simionato Arakaki: contains references to Wikidata and its interconnection with library authority files
** [https://www.aidainformazioni.it/index.php/aidainformazioni/article/view/350 ''Modellizzazione delle conoscenze: Thesaurus Nuovo soggettario e Wikidata, due strumenti a confronto''] by [[:d:User:Elena Cencetti|Elena Cencetti]], Camillo Carlo Pellizzari di San Girolamo and [[:d:User:Elisabetta Viti2|Elisabetta Viti]] (in Italian): a detailed comparison of Wikidata and the [[:d:Q16583225|Nuovo soggettario Thesaurus]] as knowledge organization systems, with a case study regarding the reconciliation with Wikidata of a group of terms of the Nuovo soggettario Thesaurus regarding photography
* Videos:
** [https://www.youtube.com/watch?v=fubhBJGz6YQ Curating shared knowledge about artifacts on Wikidata] with Till Grallert, it explores how the Jarāʾid project used Wikidata to build a multilingual, open knowledge graph of pre-1930 Arabic periodicals.
** [https://www.youtube.com/watch?v=H_oAlLw5CHs LIVE Wikidata editing #122] with User:Ainali and User:Abbe98 do some live editing on Wikidata (in English), and discuss the thought process of what they are doing and why they do it.
** [https://www.youtube.com/watch?v=rIoQFWGDb90 Every Major Oil and Gas Pipeline in History Mapped] - a visualisation utilising Wikidata, OpenStreetmap, Wikipedia and Global Energy Monitor.
*Presentations
**[[c:File:Reseau_LGBTQI_2026_-_John_SAMUEL.pdf|La fabrique collective des histoires queer dans les communs numériques]]. Presentation by [[User:Jsamwrites|John Samuel]] and panel, 2e Rencontres du Reseau Jeune Recherche LGBTQI+, Université Lyon 1, 12 May 2026

''' Tool of the week '''
*[https://prop-explorer.toolforge.org/ Wikidata Property Explorer] is a tool by user Steven Liu. The tool is used for exploring Wikidata properties
* [https://securitybaseline.eu securitybaseline] use Wikidata to get the domain names for institutions

''' Other Noteworthy Stuff '''
* [https://maproulette.org/browse/challenges/55009 MapRoulette Challenge (Chile)]: Improve heritage-related items around Santiago, Chile, linking them to Wikidata and OpenStreetMap.
* The Wikidata Platform team has published its [[D:Wikidata:SPARQL_query_service/WDQS_backend_update/Backend_Replacement|backend replacement recommendation]] and accompanying [[wikitech:Wikidata_Query_Service/WDQS_Architecture_re-design|technical architecture]] for the migration of the Wikidata Query Service (WDQS) away from Blazegraph. Feedback is invited until May 25th 2026, especially on potential gaps and impacts on advanced use cases. Wikidata community members and WDQS users are also encouraged to help identify high-impact tools and workflows that may need attention on [[D:Wikidata:SPARQL_query_service/WDQS_backend_update/High-Impact_Use_Cases|this page]]. Feedback can be shared on the [[D:Wikidata_talk:SPARQL_query_service/WDQS_backend_update|Migration talk page]] or during the [[D:Wikidata:Blazegraph_Migration_Office_Hours|next office hour]]. See the [[D:Wikidata:Wikidata_Platform_team/Newsletter|WDP team newsletter]] for more details

''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''

&lt;!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --&gt;
* Newest General datatypes:
**[[:d:Property:P14408|contains cadastral area]] (&lt;nowiki&gt;cadastral area that is wholly or partly contained by a municipality&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14413|algebraic closure]] (&lt;nowiki&gt;‎algebraic closure of the field&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14414|real closure]] (&lt;nowiki&gt;real closure of the formally real field&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14415|eusocial caste]] (&lt;nowiki&gt;specialized type of an eusocial animal&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14416|Wikimedia Commons content descriptor]] (&lt;nowiki&gt;Wikimedia Commons content descriptor which applies to this media file&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14424|‎time expansion]] (&lt;nowiki&gt;factor by which a recording's duration has been extended or compressed relative to the original real-time event, without pitch correction.&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14425|‎SELL rating]] (&lt;nowiki&gt;French video game content rating (1999–2003)&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14427|age requirement documentation URL]] (&lt;nowiki&gt;URL for a website's statement of compliance with U.S. legal record-keeping requirements related to visual depictions of actual sexually explicit conduct&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14430|maximum vehicle length]] (&lt;nowiki&gt;maximum authorized length for vehicles (especially heavy goods vehicles) on a bridge, tunnel or road segment&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14431|maximum vehicle width]] (&lt;nowiki&gt;maximum authorized width for vehicles (especially heavy goods vehicles) on a bridge, tunnel or road segment&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14432|maximum vehicle weight]] (&lt;nowiki&gt;maximum authorized weight (tonnage / gross vehicle weight) for vehicles (especially heavy goods vehicles) on a bridge, tunnel or road segment (load limit)&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14433|maximum vehicle height]] (&lt;nowiki&gt;maximum authorized height for vehicles (especially heavy goods vehicles) on a bridge, tunnel or road segment (regulatory limit from signage)&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14434|‎independent of theory]] (&lt;nowiki&gt;theory that proves neither this proposition nor its negation&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14453|‎gender-neutral form of label]] (&lt;nowiki&gt;form of name or title with no assumption of gender&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14457|subject named as (monolingual text)]] (&lt;nowiki&gt;with an associated language code) name by which a subject is recorded in a database, mentioned as a contributor of a work, or is referred to in a particular context&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14458|alternative name (monolingual text)]] (&lt;nowiki&gt;with an associated language code) qualifier for alternative name(s), given for a subject in a database entry, or preserved in references (even these are no longer the preferred name&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14460|‎CWSAC classification]] (&lt;nowiki&gt;Level of military significance for American Civil War battles as defined by the 1993 Civil War Sites Advisory Commission (CWSAC) report.&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14465|DMCA takedown policy URL]] (&lt;nowiki&gt;DMCA (Digital Millennium Copyright Act) takedown policy or submitting page of this hosting site or UGC (User Generated Content) distributor&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14469|election result map]] (&lt;nowiki&gt;map that displays the result of this election&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14471|‎paid-up capital]] (&lt;nowiki&gt;portion of a company’s issued share capital that has been paid by shareholders&lt;/nowiki&gt;)
*Newest External identifiers: [[:d:Property:P14407|‎19star actor ID]], [[:d:Property:P14409|ACM Digital Library institution ID]], [[:d:Property:P14410|Stockholm public transport stop ID]], [[:d:Property:P14411|Go2Senkyo.com politician ID]], [[:d:Property:P14412|SensCritique person ID]], [[:d:Property:P14417|Census of Italian Architecture since 1945]], [[:d:Property:P14418|CINEFOX film ID]], [[:d:Property:P14419|‎CINEFOX person ID]], [[:d:Property:P14420|Cultural heritage Database-ID in Lübeck]], [[:d:Property:P14422|Dijital İstanbul cultural property ID]], [[:d:Property:P14423|VG homicide ID]], [[:d:Property:P14426|Portable Antiquities Scheme record ID]], [[:d:Property:P14428|‎EGAFD film ID]], [[:d:Property:P14429|Cairn.info publisher ID]], [[:d:Property:P14435|‎BGAFD film ID]], [[:d:Property:P14436|‎Apple TV person ID]], [[:d:Property:P14437|Blätter author ID]], [[:d:Property:P14438|‎critify.de publication ID]], [[:d:Property:P14439|Semanticscience Integrated Ontology ID]], [[:d:Property:P14440|Prime Video ID]], [[:d:Property:P14442|Objectif plumes author ID]], [[:d:Property:P14443|‎Museum of Canadian Music artist ID]], [[:d:Property:P14444|‎Museum of Canadian Music work ID]], [[:d:Property:P14445|Lübeck Culturul heritage ID]], [[:d:Property:P14446|Rhineland-Palatinate Cultural heritage ID]], [[:d:Property:P14447|DEF19 2.0 publisher ID]], [[:d:Property:P14449|MovieLens movie ID]], [[:d:Property:P14450|Verfassungsblog author ID]], [[:d:Property:P14451|QueenBallers player ID]], [[:d:Property:P14452|NaPTAN stop area code]], [[:d:Property:P14459|CycleBase cyclist ID (new)]], [[:d:Property:P14461|‎Book Notification author ID]], [[:d:Property:P14462|‎Prime Video GTI]], [[:d:Property:P14463|‎parliament.scot member ID]], [[:d:Property:P14464|Instrumentalistinnen-Lexikon ID]], [[:d:Property:P14468|Goodreads genre ID]], [[:d:Property:P14470|‎Giant Bomb Wiki ID]]
&lt;!-- END NEW PROPERTIES --&gt;
&lt;!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --&gt;
* New General datatypes property proposals to reviews: 
**[[:d:Wikidata:Property proposal/contributed to narrative universe|contributed to narrative universe]] (&lt;nowiki&gt;''(no English description proposed yet)''&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Grokipedia page title|Grokipedia page title]] (&lt;nowiki&gt;page title used in a Grokipedia article URL&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/especially|especially]] (&lt;nowiki&gt;qualifier for statements to refine a value that applies more generally, but applies especially to a more specific value; a more specific qualifier than &quot;including&quot; (P1012)&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Common Vulnerability Scoring System score|Common Vulnerability Scoring System score]] (&lt;nowiki&gt;Common Vulnerability Scoring System (CVSS) score&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Depicts taxon|Depicts taxon]] (&lt;nowiki&gt;depicts taxon&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Still taken from the film|Still taken from the film]] (&lt;nowiki&gt;Still taken from the film&lt;/nowiki&gt;)
* New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/StaphBase ID|StaphBase ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Geohashing wiki page|Geohashing wiki page]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant d'un fonds au catalogue collectif de France|identifiant d'un fonds au catalogue collectif de France]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Oireachtas bill ID|Oireachtas bill ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Defense Technical Information Center Accession Number|Defense Technical Information Center Accession Number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/European System of Accounts ID (Germany)|European System of Accounts ID (Germany)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un éditeur sur OpenEdition|Identifiant d'un éditeur sur OpenEdition]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Natalie ID|Natalie ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AV CHANNEL actress ID|AV CHANNEL actress ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Mineral Resources Data System deposit ID|Mineral Resources Data System deposit ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Wikimedia Phabricator project|Wikimedia Phabricator project]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AWA artist ID|AWA artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Rakuten Music artist|Rakuten Music artist]], [[:d:Wikidata:Property proposal/recochoku artist ID|recochoku artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant AnnuSéries d'une série télévisée|identifiant AnnuSéries d'une série télévisée]]
&lt;!-- END NEW PROPOSALS --&gt;

You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!

''' Did you know? '''
* Query examples: [https://w.wiki/NadJ Library of Congress occupations by Label and Lccn no.] ([https://www.wikidata.org/w/index.php?title=Wikidata:Request_a_query&amp;oldid=2492426393#Getting_'Subject_named_as'_qualifier source])
* WikiProject Highlights:
** [[d:Wikidata:WikiProject_Malaysia/Activity/Datathon/Wiki_x_K-pop_2026:_Datathon|Project Malaysia / Wiki x K-pop 2026 Datathon]]
** [[d:Wikidata:WikiProject_Occupations/Roadmap|Project Occupations / Roadmap]]
** [[d:Wikidata:WikiProject_LD4_Wikidata_Affinity_Group/Project_Series/SummerCoworking|Project LD4 Wikidata Affinity Group / SummerCoworking]]
* Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/children_of_dead_mothers|Children born after  Mothers death date]]

''' Development '''
* Tighter connection of the Wikibase Ecosystem: We've been working on making it possible to use Wikidata Items (and later from other Wikibase instances) as values in statements on other Wikibase instances. You can now try it out on a demo system or set up your own test instance to give it a try. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikibaseug@lists.wikimedia.org/thread/D4RA5JQAJ5MUUDIVHGELWWE7OSSWXV5B/ More details in the announcement].
* Wikidata integration in the Wikimedia projects: We are continuing the work on showing less irrelevant changes on recent changes and watchlist on Wikipedia and co by trying to determine if an edit from Wikidata actually changed the rendered article or not
* Mobile statement editing:
** We worked on reducing the load for users with limited data
** We are continuing to fix issues uncovered in testing
* Making Wikiprojects more visible: We are getting ready for testing of the prototype. We'll be adding links to the respective Wikirojects on Item pages in the tools menu to make it easier for people to find the corresponding Wikiprojects. This is based on statements already on the Item such as specific external IDs.

[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&amp;order=priority the tasks needing a volunteer].

''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country: 
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:03, 18 മേയ് 2026 (UTC)'''
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&amp;oldid=30539411 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== അരിയാന ഗ്രാൻഡെ മലയാളം വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്തൽ ==

ശുഭദിനം! എന്റെ ചോദ്യത്തിന് ഉത്തരം നൽകാൻ ശരിയായ അഡ്മിൻ നിങ്ങളാണെന്ന് ഞാൻ കാണുന്നു.

അവർ ലോകമെമ്പാടും വളരെ പ്രശസ്തരാണ്, ഇംഗ്ലീഷിൽ അവരെക്കുറിച്ച് ധാരാളം കാര്യങ്ങളുണ്ട്. ഈ ലേഖനം മെച്ചപ്പെടുത്താൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു, പക്ഷേ ഞാൻ രചയിതാവല്ല. ലേഖനത്തിന്റെ രചയിതാവിന്റെ അനുമതി എനിക്കുണ്ടോ?

വളരെ നന്ദി. [[ഉപയോക്താവ്:FluteWarrior|FluteWarrior]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:FluteWarrior|സംവാദം]]) 11:15, 20 മേയ് 2026 (UTC)

:താങ്കൾക്ക് മലയാളം അറിയുമെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയയിലെ ശ്രദ്ധേയത മാനദണ്ഡങ്ങൾ പാലിക്കുമെങ്കിൽ ധൈര്യമായി ലേഖനം എഴുതാവുന്നതാണ്. [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;രൺജിത്ത് സിജി &lt;/span&gt;{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:20px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]] 11:16, 20 മേയ് 2026 (UTC)
::മറുപടിക്ക് നന്ദി. ഈ ലേഖനം മെച്ചപ്പെടുത്താൻ എനിക്ക് സഹായിക്കാനാകും. ഞാൻ ഇതിനകം അവിടെ ചില വിവരങ്ങൾ ചേർത്തിട്ടുണ്ട്. പക്ഷേ അത് ഞാൻ സൃഷ്ടിച്ചതല്ല. ഇത് കൂടുതൽ മെച്ചപ്പെടുത്താൻ എനിക്ക് അനുമതി നൽകാമോ. അതോ രചയിതാവിന്റെ അനുമതി ആവശ്യമുണ്ടോ? [[ഉപയോക്താവ്:FluteWarrior|FluteWarrior]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:FluteWarrior|സംവാദം]]) 11:21, 20 മേയ് 2026 (UTC)
:::രചയിതാവിന്റെ അനുമതി ആവശ്യമില്ല. താങ്കൾക്ക് ഈ വിഷയം അറിയുമെങ്കിൽ അവലംബങ്ങൾ ചേർക്കാമെങ്കിൽ തീർച്ചയായും മെച്ചപ്പെടുത്താവുന്നതാണ്. [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;രൺജിത്ത് സിജി &lt;/span&gt;{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:20px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]] 11:22, 20 മേയ് 2026 (UTC)
::::മറുപടിക്ക് നന്ദി. ഞാൻ തീർച്ചയായും അത് മെച്ചപ്പെടുത്തും. [[ഉപയോക്താവ്:FluteWarrior|FluteWarrior]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:FluteWarrior|സംവാദം]]) 11:25, 20 മേയ് 2026 (UTC)
::::ഈ ലേഖനം ഞാൻ വികസിപ്പിക്കുകയും മെച്ചപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ഡ്രാഫ്റ്റ്: ജനലിൻ കാസ്റ്റെല്ലിനോ ഇപ്പോൾ പൂർത്തിയായി. ഒന്ന് നോക്കാമോ? [[ഉപയോക്താവ്:FluteWarrior|FluteWarrior]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:FluteWarrior|സംവാദം]]) 11:29, 20 മേയ് 2026 (UTC)
:::::@[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|Ranjithsiji]]  ഈ ലേഖനം ഞാൻ വികസിപ്പിക്കുകയും മെച്ചപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ഡ്രാഫ്റ്റ്: ജനലിൻ കാസ്റ്റെല്ലിനോ ഇപ്പോൾ പൂർത്തിയായി. ഒന്ന് നോക്കാമോ? [[ഉപയോക്താവ്:FluteWarrior|FluteWarrior]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:FluteWarrior|സംവാദം]]) 11:37, 20 മേയ് 2026 (UTC)
::::::https://en.wikipedia.org/wiki/Janalynn_Castelino ഈലേഖനം വിവർത്തനം ചെയ്യുന്നതായിരിക്കും നിലവിലുള്ള ലേഖനം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനേക്കാൾ നല്ലത്. അതുകൊണ്ട് വിവർത്തനം ചെയ്യാൻ ശ്രമിക്കുക. പകുതി ചെയ്യാതെ ലേഖനം മുഴുവനും വിവർത്തനം ചെയ്ത് പ്രസിദ്ധീകരിക്കുക. [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;രൺജിത്ത് സിജി &lt;/span&gt;{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:20px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]] 12:34, 20 മേയ് 2026 (UTC)
:::::::@[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|Ranjithsiji]] വിവർത്തനം അനുവദനീയമാണോ എന്ന് എനിക്ക് ഉറപ്പില്ലായിരുന്നു. അറിയിച്ചതിന് നന്ദി. അങ്ങനെയെങ്കിൽ, ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയയിൽ നിന്ന് അരിയാന ഗ്രാൻഡെ ലേഖനം എനിക്ക് വിവർത്തനം ചെയ്യാമോ?
:::::::ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയയിലെ അരിയാന ഗ്രാൻഡെ ലേഖനം മികച്ചതാണ്, നിലവിലുള്ളത് സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനേക്കാൾ അത് വിവർത്തനം ചെയ്യുന്നതാണ് എനിക്ക് എളുപ്പമെന്ന് തോന്നുന്നു. അതൊരു നല്ല ആശയമാണോ? [[ഉപയോക്താവ്:FluteWarrior|FluteWarrior]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:FluteWarrior|സംവാദം]]) 12:49, 20 മേയ് 2026 (UTC)
::::::::നിലവിൽ https://en.wikipedia.org/wiki/Ariana_Grande വളരെ വലിയ ലേഖനമാണ്. 413,896 bytes ഉണ്ട്. ഇതുമുഴുവനും വിവർത്തനം ചെയ്യാമെങ്കിൽ വളരെ നല്ല ആശയമാണ്. താങ്കൾക്ക് [[വിക്കിപീഡിയ:ഉള്ളടക്ക പരിഭാഷ|ഉള്ളടക്ക പരിഭാഷ]] ടൂൾ ഉപയോഗിക്കാവുന്നതാണ്. ഇതിൽ യാന്ത്രിക വിവർത്തനം ഉൾപ്പെട്ടിട്ടുള്ളതിനാൽ ശ്രദ്ധിക്കുക. വാചകങ്ങൾ വിക്കിശാലിയിലാക്കി പ്രസിദ്ധീകരിക്കാവുന്നതാണ്. [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;രൺജിത്ത് സിജി &lt;/span&gt;{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:20px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]] 12:53, 20 മേയ് 2026 (UTC)
:::::::::അതെ, നിങ്ങൾ പറഞ്ഞത് ശരിയാണ്! വളരെ നീണ്ട ഒരു ലേഖനം. ഉള്ളടക്ക വിവർത്തന ഉപകരണം എവിടെ കണ്ടെത്താമെന്ന് പറയാമോ? [[ഉപയോക്താവ്:FluteWarrior|FluteWarrior]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:FluteWarrior|സംവാദം]]) 12:58, 20 മേയ് 2026 (UTC)
::::::::::[[വിക്കിപീഡിയ:ഉള്ളടക്ക പരിഭാഷ|ഉള്ളടക്ക പരിഭാഷ]] നോക്കുക [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;രൺജിത്ത് സിജി &lt;/span&gt;{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:20px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]] 13:00, 20 മേയ് 2026 (UTC)
:::::::::::നന്ദി. പുതിയ വിവർത്തനങ്ങൾ നടത്തിയ ശേഷം, ഞാൻ നേരത്തെ ഉണ്ടാക്കിയ നിലവിലുള്ള ഡ്രാഫ്റ്റ് ഇല്ലാതാക്കണോ? [[ഉപയോക്താവ്:FluteWarrior|FluteWarrior]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:FluteWarrior|സംവാദം]]) 13:03, 20 മേയ് 2026 (UTC)
::::::::::::അത് നോക്കാം. ശരിയാക്കാവുന്നതാണ് [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;രൺജിത്ത് സിജി &lt;/span&gt;{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:20px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]] 13:04, 20 മേയ് 2026 (UTC)
:::::::::::::പുതിയ ലേഖനങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നത് വെല്ലുവിളി നിറഞ്ഞതായിരിക്കാം. നിങ്ങൾ എന്നോട് പറഞ്ഞ വിവർത്തനം വളരെ നല്ല ആശയമാണ്. [[ഉപയോക്താവ്:FluteWarrior|FluteWarrior]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:FluteWarrior|സംവാദം]]) 13:12, 20 മേയ് 2026 (UTC)
::::::::::::::@[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|Ranjithsiji]]  ശുഭദിനം! അരിയാന ഗ്രാൻഡെയ്ക്ക് വേണ്ടി നിങ്ങൾ നിർദ്ദേശിച്ചതുപോലെ വിവർത്തന ഉപകരണം ഉപയോഗിക്കാൻ ഞാൻ ശ്രമിച്ചു. പക്ഷേ എങ്ങനെയോ അത് എനിക്ക് ഒരു വിവർത്തനം സൃഷ്ടിക്കാൻ അനുവദിക്കുന്നില്ല, കാരണം ലേഖനം ഇതിനകം നിലവിലുണ്ട്.
::::::::::::::ഗായിക സെലിൻ ഡിയോണിന്റെ പേജിനും ഇത് ബാധകമാണ്. [[ഉപയോക്താവ്:FluteWarrior|FluteWarrior]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:FluteWarrior|സംവാദം]]) 07:08, 21 മേയ് 2026 (UTC)
:::::::::::::::പുതിയ വിവർത്തനത്തിന് ശ്രമിച്ചാൽ സാധിക്കുന്നതാണ്. [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;രൺജിത്ത് സിജി &lt;/span&gt;{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:20px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]] 08:21, 21 മേയ് 2026 (UTC)
:::::::::::::::സംവാദത്തിൽ പോലും യാന്ത്രികതയാണല്ലോ. മലയാളി അല്ലേ [[ഉപയോക്താവ്:FluteWarrior|FluteWarrior]]?. [[ഉപയോക്താവ്:Irshadpp|Irshadpp]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Irshadpp|സംവാദം]]) 08:23, 21 മേയ് 2026 (UTC)
::::::::::::::::@[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|Ranjithsiji]]  പിന്നെ ഞാൻ വീണ്ടും ശ്രമിക്കാം. അല്ലെങ്കിൽ ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയയിൽ നിന്നുള്ള വിവരങ്ങൾ ചേർത്ത് നിലവിലുള്ള ലേഖനം മെച്ചപ്പെടുത്താൻ ശ്രമിക്കാം. ഇത് വളരെ ബുദ്ധിമുട്ടായിരിക്കും, പക്ഷേ എന്റെ ഒഴിവുസമയത്ത് ഞാൻ ശ്രമിക്കാം. മറുപടിക്കും സഹായത്തിനും നന്ദി. [[ഉപയോക്താവ്:FluteWarrior|FluteWarrior]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:FluteWarrior|സംവാദം]]) 14:02, 21 മേയ് 2026 (UTC)
:::::::::::::::::അതായത് ലേഖനം നിലവിലുണ്ടെങ്കിലും പുതിയ വിവർത്തനം തുടങ്ങാവുന്നതാണ്. ആ ടൂളിൽ അതിനുള്ള സൗകര്യമുണ്ട്. ശ്രമിക്കുക. [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;രൺജിത്ത് സിജി &lt;/span&gt;{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:20px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]] 14:29, 21 മേയ് 2026 (UTC)
::::::::::::::::::ഞാൻ വീണ്ടും ശ്രമിക്കാം. [[ഉപയോക്താവ്:FluteWarrior|FluteWarrior]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:FluteWarrior|സംവാദം]]) 14:33, 21 മേയ് 2026 (UTC)
::::::::::::::::@[[ഉപയോക്താവ്:Irshadpp|Irshadpp]]  ഞാൻ അഭിമാനിയായ ഒരു മലയാളിയാണ്. [[ഉപയോക്താവ്:FluteWarrior|FluteWarrior]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:FluteWarrior|സംവാദം]]) 14:07, 21 മേയ് 2026 (UTC)

== Wikidata weekly summary #733 ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the&lt;br&gt;week leading up to 2026-05-25. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#732]].&lt;br&gt;''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;&quot;&gt;

''' Discussions '''
* New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/Skolkoll-bot 1|Skolkoll-bot 1]] - '''Task(s)''': Adding Skolverket identifiers and source URLs to Swedish school items

''' Events ''' 
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: Wikicafé May Edition: ''De Wikidata à Wikipédia abstraite : promesses et illusions du savoir structuré (From Wikidata to Abstract Wikipedia: Promises and Illusions of Structured Knowledge)'', Presentation by [[User:Jsamwrites|Jsamwrites]],  [https://zonestamp.toolforge.org/1779793200 May 26, 2026 at 13:00]  [https://fr.wikipedia.org/wiki/Projet:Wikifier_la_science/WikiCaf%C3%A9s video link], organized by [[User:DMontagne en résidence|DMontagne en résidence]].

''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Papers: [[:d:User:Anna Clara Maniero Azzolini|Anna Clara Maniero Azzolini]], [[:d:User:Pietro Ortimini|Pietro Ortimini]], and [[:d:User:Epìdosis|Camillo Carlo Pellizzari di San Girolamo]], [https://www.saeg-papers.it/ultimo-fascicolo#h.6zzzvpg7mcw2 ''Wikibase and Wikidata for Greek and Latin Epigraphy: Modelling, Analysing, and Making Reusable Linked Open Data'']
* Videos: [[:d:User:Digitalphilologist|Monica Berti]] and Camillo Carlo Pellizzari di San Girolamo, [https://github.com/SunoikisisDC/SunoikisisDC-2025-2026/wiki/Summer-2026-Session-5 ''Wikidata Queries for Greek and Latin Philology''] (SunoikisisDC, Summer 2026); [[:commons:File:SunoikisisDC Summer 2026 - Wikidata Queries for Greek and Latin Philology.pdf|slides on Commons]] + [https://www.youtube.com/live/HuFZNZ7E9pw video on Youtube]; for more information, cf. the WikiProjects [[:d:Wikidata:WikiProject Antiquity/Pauly-Wissowa|Antiquity/Pauly-Wissowa]] and [[:d:Wikidata:WikiProject LAGL|LAGL]]

''' Tool of the week '''
* [https://lexemap.toolforge.org/ LexeMap] - is a lexeme coverage mapper that audits Wikidata lexeme data across languages. It runs live SPARQL queries against Wikidata and cross-references against Wiktionary to identify gaps in lexicographical data.

''' Other Noteworthy Stuff '''
* Starting May 28, 2026, the &lt;code&gt;Special:EntityData&lt;/code&gt; page will no longer support the PHP‑serialized format (e.g &lt;code&gt;.php&lt;/code&gt; URLs). Affected requests will return HTTP errors. Please switch to a stable format like JSON (example: &lt;code&gt;Q42.json&lt;/code&gt;). The change is already active on test and beta wikis. ([https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata@lists.wikimedia.org/thread/W4SBS3PREJYEAVZU2JSV47ZJWOJJ7YM6/ full announcement])

''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''

&lt;!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --&gt;
* Newest External identifiers: [[:d:Property:P14475|‎SIK-ISEA document ID]], [[:d:Property:P14476|identifiant d'un fonds au catalogue collectif de France]], [[:d:Property:P14477|‎StaphBase ID]]
&lt;!-- END NEW PROPERTIES --&gt;
&lt;!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --&gt;
* New General datatypes property proposals to review: 
**[[:d:Wikidata:Property proposal/PCBS Locality code|PCBS Locality code]] (&lt;nowiki&gt;Locality Code of the Palestinian Central Bureau of Statistics&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/nameplate image|nameplate image]] (&lt;nowiki&gt;image of a name-plate or similar identifying plate of the subject&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/photographer|photographer]] (&lt;nowiki&gt;photographer&lt;/nowiki&gt;)
* New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant Bibliothèques patrimoniales de Paris|Identifiant Bibliothèques patrimoniales de Paris]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CUEAnexo|CUEAnexo]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Enciclopedia Católica Wikitólica ID|Enciclopedia Católica Wikitólica ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Adult Film Database film series ID|Adult Film Database film series ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Adult Film Database studio ID|Adult Film Database studio ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Satker ID|Satker ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Inaproc Instance ID|Inaproc Instance ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/British Libray catalogue ID|British Libray catalogue ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Swedish-Danish Dictionary ID|Swedish-Danish Dictionary ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Roller-results.com skater ID|Roller-results.com skater ID]]
&lt;!-- END NEW PROPOSALS --&gt;

You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!

''' Did you know? '''
* Query examples: [https://query.wikidata.org/#%23%20people%20born%20at%20sea%0ASELECT%20DISTINCT%20%3Fperson%20%3FpersonLabel%20%3FplaceLabel%20%3Fdob%20WHERE%20%7B%0A%20%3Fperson%20wdt%3AP19%20%3Fplace.%0A%20%7B%20%3Fplace%20wdt%3AP31%2Fwdt%3AP279*%20wd%3AQ165.%20%7D%20UNION%20%7B%20%3Fplace%20wdt%3AP31%2Fwdt%3AP279*%20wd%3AQ1229765.%20%7D%0A%20OPTIONAL%20%7B%20%3Fperson%20wdt%3AP569%20%3Fdob.%20%7D%0A%20SERVICE%20wikibase%3Alabel%20%7B%20bd%3AserviceParam%20wikibase%3Alanguage%20%22en%22.%20%7D%0A%7D%0AORDER%20BY%20%3Fdob%20%3FplaceLabel People born at the sea] ([https://twitter.com/WikidataFacts/status/832620159118385154 source])

* Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:Database_reports/Sitelinks_to_Wiktionary List of items with links to Wiktionary main space.]
* [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [https://www.wikidata.org/wiki/Q66 Boeing(Q66)]

''' Development '''
* Mobile statement editing:
** We continued working on reducing the page size to make it easier on mobile data plans
** We are improving how error messages are shown
* Making WikiProjects more visible: We are continuing the work on getting it ready for a first rollout.

[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&amp;order=priority the tasks needing a volunteer].

''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country: 
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:30, 25 മേയ് 2026 (UTC)'''
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&amp;oldid=30560068 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== താങ്കൾക്ക് ഒരു താരകം! ==

{| style=&quot;background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align: middle; padding: 5px;&quot; | [[പ്രമാണം:Tireless Contributor Barnstar Hires.gif|100px]]
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;&quot; | '''അശ്രാന്ത പരിശ്രമീ താരകം.'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; padding: 3px;&quot; | ഈ താരകം 2010 മുതൽ മലയാളം വിക്കിപീഡിയക്ക് താങ്കൾ നൽകുന്ന സംഭാവനകൾക്ക്. [[ഉപയോക്താവ്:Pachu Kannan|Pachu Kannan]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Pachu Kannan|സംവാദം]]) 20:05, 25 മേയ് 2026 (UTC)
|}

== Wikidata weekly summary #734 ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the&lt;br&gt;week leading up to 2026-06-01. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#733]].&lt;br&gt;''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;&quot;&gt;

''' Discussions '''
* New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/William Avery Bot 13|William Avery Bot 13]] - '''Task/s:'''
** Per [[d:Wikidata:Project_chat#c-Limotecariu-20260524073600-Request_to_replace_Asturian_term_&quot;*estauxunidense&quot;_with_&quot;d'Estaos_Xuníos&quot;|Project Chat]], replace &quot;''estauxunidense''&quot; in Asturian descriptions with &quot;''d'Estaos Xuníos''&quot;. Example manual edits [https://www.wikidata.org/w/index.php?title=Q60842075&amp;diff=prev&amp;oldid=2496674720 here] and [https://www.wikidata.org/w/index.php?title=Q20821183&amp;diff=prev&amp;oldid=2496674345 here].
** Also adds a default label, per [[d:Help:Default values for labels and aliases#When should I use default values for labels and aliases?]] and remove redundant labels in the simplest cases.

''' Events ''' 
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** [https://temporaerhaus.de/termine-und-oeffnungszeiten/ Temporaer Haus: OpenDataMonday], today, 1 June, 19:30 - 22:00 CEST, Augsburger Str. 23-25, 89231 Neu-Ulm.
** [https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiKult_Netzwerktreffen_2026 WikiKult Netzwerktreffen 2026: “Wikidata in Kulturerbeinstitutionen”], 11-12th June, Wikimedia Deutschland. German-speaking event for people working with Wikidata in the cultural heritage sector. Open to experienced contributors and newcomers alike.
** [https://www.wikimedia.de/veranstaltungen/wikimedia-und-linked-open-data-im-glam-bereich-verankern/ Making Wikimedia and Linked Open Data Mainstream in GLAMs – The National Library of Wales Journey], 11 June 17:00 - 18:00 CEST, online (English with German translation) – Keynote by Jason Evans.
** (Deutsch) [https://www.zikg.eu/aktuelles/veranstaltungen/2026/podiumsdiskussion-wikibases-knowledge-graphs-und-wikidata Workshop // Wikibases, Knowledge Graphs und Wikidata], Tue 14 July, 10:00 - 13:00 CEST. Participation is for project members, Zentral Institut staff, and interested guests, on-site at Zentralinstitut für Kunstgeschichte. See link for registration details.
** [https://mwsmigration.hypotheses.org/1115 Doing Migration History with Digital Methods: Beyond a Database - Wikibase as Research Infrastructure for Migration Prosopography] Summer University at the German Historical Institute Paris, 8, rue du Parc-Royal, 75003 Paris, 23 June 16:00 CEST.
** [[d:Event:WikiProjects_Days_2026|WikiProjects Days 2026 - preparing the Program]] - watch this space next week for the first edition of the Event Program or [[d:Special:RegisterForEvent/3670|register]] to be notified of updates.

''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs:
** ''[[d:User:Niryhpr/Behind_the_QIDs|Behind the QIDs]]'' by User:Niryhpr
** [https://cerlblog.wordpress.com/2026/06/01/improving-the-interconnection-between-wikidata-and-the-cerl-thesaurus/ ''Improving the interconnection between Wikidata and the CERL Thesaurus''] by [[:d:User:Epìdosis|Camillo Carlo Pellizzari di San Girolamo]], also presented (in Italian) in Videos.
** [https://technology.inquirer.net/147036/digitally-mapping-the-philippines-historical-markers Digitally mapping the Philippines’ historical markers] by Eugene Alvin Villar.
* Papers:
** [https://doi.org/10.6084/m9.figshare.32521446 A data-driven analysis of automotive model evolution and technological lineage using Wikidata and Python network visualization] by P. Trunova (2026).
** (Italiano) [https://journals.openedition.org/jtei/6987 De Catulo a Wikidata] by Nusch et al. (2026).
* Videos:
** [https://www.youtube.com/watch?v=sCoOIan3G9Y Adding lifting stones to Wikidata] - OSM for History Buffs
** (O'zbekcha) [https://www.youtube.com/watch?v=AloZrt8HA2Q Participate in the Interlingual Relations Marathon and win!] - Oʻzbekcha Vikipediyadagi (ukwiki) has over 12,000 articles missing a sitelink...time to change that.
** (Italiano) [https://www.youtube.com/watch?v=Bb_WYaz9eYw&amp;t=12665s Wikidata and Library Catalogs: Building and Enabling a Digital Resources Network] by Camillo Carlo Pellizzari di San Girolamo
* Presentations:
** ''[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Wikicafe-JohnSAMUEL.pdf De Wikidata à Wikipédia abstraite : promesses et illusions du savoir structuré] (From Wikidata to Abstract Wikipedia: Promises and Illusions of Structured Knowledge)'', Presentation by [[User:Jsamwrites|Jsamwrites]], May 26, 2026, [https://fr.wikipedia.org/wiki/Projet:Wikifier_la_science/WikiCaf%C3%A9s Wikicafé May Edition], organized by [[User:DMontagne en résidence|DMontagne en résidence]]. ([https://www.canal-u.tv/chaines/callisto/de-wikidata-a-wikipedia-abstraite-promesses-et-illusions-du-savoir-structure video])
** [https://zenodo.org/records/20409899 DARIAH-EU WG DHwiki - A first year of activity] by D. Lindemann and G. Candela (2026).

''' Tool of the week '''
* [https://wdrc.toolforge.org/ Wikidata Recent Changes API]: This API lets you query Wikidata edits by either properties, or labels/aliases/descriptions/sitelinks. You can retrieve any changes, or specify added/changed/removed.

''' Other Noteworthy Stuff '''
* On 31 May, item '''[[Q140000000]]''' (&quot;Maxx&quot;, about a cinema in Delmenhorst, Germany) was created.
* Feedback wanted: To support improving Wikidata integration on the Programs &amp; Events Dashboard, the EduWiki Hub invites Wikidata organizers, trainers, and contributors to share suggestions on metrics, tracking features, and workflows you would like to see in the dashboard. In addition, try out the new Advanced Search share your thoughts on the Dashboard talk page. ([https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata@lists.wikimedia.org/thread/BK5OBZPHZ7WDGTDPV6LNSLSEJRQLJMKT/ full announcement])

''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''

&lt;!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --&gt;
* Newest General datatypes: 
** [[:d:Property:P14478|found liable for]] (&lt;nowiki&gt;tort or civil wrong a person or organization was found liable of&lt;/nowiki&gt;)
** [[:d:Property:P14489|‎PCBS Locality code]] (&lt;nowiki&gt;Locality Code of the Palestinian Central Bureau of Statistics&lt;/nowiki&gt;)
* Newest External identifiers: [[:d:Property:P14479|AV CHANNEL actress ID]], [[:d:Property:P14480|AWA artist ID]], [[:d:Property:P14481|CUE/Anexo]], [[:d:Property:P14482|‎Defense Technical Information Center Accession Number]], [[:d:Property:P14483|Catholic Encyclopedia Wikitólica ID]], [[:d:Property:P14484|European System of Accounts ID (Germany)]], [[:d:Property:P14485|OpenEdition Publisher ID]], [[:d:Property:P14486|‎Mineral Resources Data System deposit ID]], [[:d:Property:P14487|‎Natalie ID]], [[:d:Property:P14488|‎Oireachtas bill ID]], [[:d:Property:P14490|Rakuten Music artist ID]], [[:d:Property:P14491|recochoku artist ID]], [[:d:Property:P14492|‎Adult Film Database film series ID]], [[:d:Property:P14493|‎Adult Film Database studio ID]]
&lt;!-- END NEW PROPERTIES --&gt;
&lt;!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --&gt;
* New General datatypes property proposals to review:
** [[:d:Wikidata:Property proposal/category's topic is member of the class|category's topic is member of the class]] (&lt;nowiki&gt;qualifier for use with {{p|14387}} and {{P|4224}} to describe certain sets of categories&lt;/nowiki&gt;)
** [[:d:Wikidata:Property proposal/applicable Structured Data on Wikimedia Commons|applicable Structured Data on Wikimedia Commons]] (&lt;nowiki&gt;the dataset associated with this external id usually contains data applicable to this other wikidata property&lt;/nowiki&gt;)
* New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/School ID of the Department of Education, Philippines|School ID of the Department of Education, Philippines]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Beeld en Geluid series identifier|Beeld en Geluid series identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DAM artist ID|DAM artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DAM song ID|DAM song ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Joysound artist ID|Joysound artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Joysound song ID|Joysound song ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/K-MIB performer ID|K-MIB performer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DUGA actress ID|DUGA actress ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Chilean Museums Registry ID|Chilean Museums Registry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sokmil actress ID|Sokmil actress ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Filmmakers Person ID|Filmmakers Person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Model Mayhem ID|Model Mayhem ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/OCHA Place Code|OCHA Place Code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sri Lanka NGO Secretariat Registration Number|Sri Lanka NGO Secretariat Registration Number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sri Lanka Company Registration Number|Sri Lanka Company Registration Number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AV CHANNEL director ID|AV CHANNEL director ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DUGA director ID|DUGA director ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AllMyLinks ID|AllMyLinks ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AV CHANNEL maker ID|AV CHANNEL maker ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/thegamerdex.com game ID|thegamerdex.com game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MyDirtyHobby ID|MyDirtyHobby ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fontaines de Belgique ID|Fontaines de Belgique ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Wikiparfum fragrance ID|Wikiparfum fragrance ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Canadian Trademark Registration Number|Canadian Trademark Registration Number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DMM director ID|DMM director ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Pantheon.World ID|Pantheon.World ID]]
&lt;!-- END NEW PROPOSALS --&gt;

You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!

''' Did you know? '''
* Query examples: [https://w.wiki/Pra Map of countries receiving the Nobel peace prize]
**
* Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject_Sri_Lanka|Project Sri Lanka]] for editors who would like to focus on adding materials for [[d:Q854|Sri Lanka &lt;small&gt;''(Q854)''&lt;/small&gt;]]. 
* WikiProject Highlights:
** [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/Cape_Verde|Project Govdirectory added Cape Verde subpage]]
** [[d:Wikidata:WikiProject_P244_maintenance/Progress_tracker|Project P244 maintenance progress]] - a manually-updated progress tracker, is there a way to automate it?
* Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/Identified_duplicates|Identified duplicates]] - this list shows items that most likely need merging but cannot due to conflicting sitelinks.
* [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q140000000|Q140000000: Wikidata's 140 Millionth Item]]

''' Development '''
* Mobile editing of statements:
** We fixed how we handle statements with deleted Properties ([[phab:T402619]])
** We improved the behaviour when using the browser's back button ([[phab:T414454]])
** We continued working on improving the way error responses are shown ([[phab:T423613]])
** We addressed issues found in testing
* Improving the visibility of WikiProjects: We added support for finding the associated WikiProject of an Item based on statements on the Item
* GraphQL:
** We are working on expanding the data available through search. Specifically we are including all Item data in search result nodes ([[phab:T427389]]) and extending the query by Item and Property value to return all Item data ([[phab:T416885]])
** We are improving the documentation.

[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&amp;order=priority the tasks needing a volunteer].

''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Nigeria|Nigeria]]
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:45, 1 ജൂൺ 2026 (UTC)'''
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&amp;oldid=30605449 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

what the hell are you doing.. [[ഉപയോക്താവ്:Manjushpiyush|Manjushpiyush]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Manjushpiyush|സംവാദം]]) 19:12, 3 ജൂൺ 2026 (UTC)

== Wikidata weekly summary #735 ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the&lt;br&gt;week leading up to 2026-06-08. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#734]].&lt;br&gt;''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;&quot;&gt;

''' Discussions '''
* [[d:Wikidata:Requests_for_comment/Mass-editing_policy|RfC: Mass editing policy]]: The community is currently voting on a proposed policy to regulate mass edits on Wikidata. More input is needed to reach a broad consensus. Please review the proposal and join the discussion/vote on the RFC page.

''' Events ''' 
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** [[d:Event:WikiProjects_Days_2026#Sessions|'''WikiProjects Days 2026''' - see the first version of the program!]] The online event takes place during the weekend of June 19 - 21. [[d:Special:RegisterForEvent/3670|Register]] for updates and access links.
** [[d:Wikidata:Mezi bajty/Mezi bajty 0|Mezi bajty 0]] - meetup of the Czech Wikidata community in Prague and online, 10th June 17:00 - 19:00 CEST (in Czech, Slovak, English)
** [[m:Event:GND_(Gemeinsame_Normdatei)_SPARQL_Workshop|GND (Gemeinsame Normdatei) SPARQL Workshop|]], 17th July 17:00 - 19:30 CEST (in German) - workshop from the German National Library on use of their SPARQL-endpoint for the GND (Gemeinsamer Normdatei) national authority file for wikidata users and wikipedians.
** (Deutsch) [https://www.nfdi4objects.net/events/n4o_activity_20260818-CM26-RS_Wikidata/ Workshop: Make Research Software Findable using the Software Marketplace Wikidata] - August 18, 14:00 – 16:00 Uhr (CEST), Zoom-link on registration.
** '''[[D:Event:Blazegraph_Migration_Office_Hours_-_June_2026|Blazegraph Migration Office Hour (June session)]]''' will take place on Tuesday, 9 June 2026 (Tomorrow) at [https://zonestamp.toolforge.org/1781020800 16:00 UTC]. This office hour is focused on supporting the migration away from Blazegraph as the backend of WDQS. Whether you have questions, need clarification, or want to discuss how your use case may be affected. You can register for the session via  [[D:Event:Blazegraph_Migration_Office_Hours_-_June_2026|the event page]]. In preparation, add questions, feedback, or migration-related support needs to [https://etherpad.wikimedia.org/p/Blazegraph_Migration_Office_Hours this etherpad].
* Ongoing: [[m:Event:Wiki_Loves_Pride/2026|Wiki Loves Pride 2026 (Meta)]] is ongoing and now has a dedicated Wikidata subpage: [[d:Event:Wiki_Loves_Pride_2026|Event: Wiki Loves Pride 2026]].

''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs:
** (日本語/Japanese) [https://note.com/shoku_pan_65/n/nc6a788a55c91 [Practice drill: SPARQL basics to make and learn - Let's master Wikidata Query Service] by Shoku_pan_65. Page offers AI translations.
** [https://rtnf.substack.com/p/behind-the-p812-academic-major-property Behind the &amp;lt;P812: academic major&amp;gt; Property] by rtnf.
** [https://diff.wikimedia.org/2026/05/27/adding-visual-context-to-the-dagbanli-dictionary-how-the-university-of-ghana-hci-lab-dataset-powered-our-sentence-matching-system/ Adding Visual Context to the Dagbanli Dictionary: How the University of Ghana HCI Lab Dataset Powered our Sentence Matching System]. Diff post by Mohammed Sadat Abdulai and Mohammed Awal Alhassan.
* Papers:
** [[m:Research:Newsletter/2026/May|Volume 16, Issue 5 of the Wikimedia Research Newsletter is out!]] - includes 7 papers on Wikidata topics.
** [https://academic.oup.com/database/article/doi/10.1093/database/baag030/8699725  Rosetta Statements: simplifying FAIR knowledge graph construction with a user-centred approach] - Vogt et al., (2026)
** (Русский/Russian) [https://doi.org/10.6084/m9.figshare.32579178 Automated Analysis and Visualization of Geographic Data on Global Volcanoes Based on the Wikidata Semantic Graph] - by Мария Паландер (2026).
** [https://arxiv.org/pdf/2606.02905 Speaker Mining: FAIR Data on Public Broadcasts for Question Answering] by Wittenborg et al., (2026)
* Videos:
** (Español) [https://www.youtube.com/watch?v=i9n8FH3dQ6o Wikidata for Climate Change, Wikipedia for Sustainable Futures] by Daniel Canedo, a workshop on using Wikidata to record linked open data from extreme weather events.
** (Svenska) [https://www.youtube.com/watch?v=hMKm7csn7SE Merge Wikidata samma som] by Magnus Sälgö. What to do when you find duplicate Wikidata Items pointing at the same location on OpenStreetMap.
** (Español) [https://www.youtube.com/watch?v=EoKYp0o5ar4 EntreWikis - Hacerwiki: Progress of Free Knowledge Projects in Colombia] - Colombian Art in Open Data: training and infrastructure on Wikidata
** (Français) [https://www.youtube.com/watch?v=yhe3wJ46xo4 Wikidata for research and teaching] by Pascal Martinolli. Introduces Wikidata basics, SPARQL, practical examples of data visualisation, enriching research data and exploring the opportunities and limitations of linked open personal data.
** (Français) [https://www.youtube.com/watch?v=H4NQb0-pb_k Literature review: FAIR data sharing | FAIR Data Spring 2026] - [https://zenodo.org/records/20510911 Presentation slides], given by Adélie Ranville on their experiences organizing and sharing data using Zenodo, DOI, Zotero, Wikidata, and OpenRefine.
** (Deutsch) [https://www.youtube.com/watch?v=OR8_cD-p4ek Building a shared knowledge infrastructure: a federated wikibase for video and podcasts] hosted by Tim @BorgNetzWerk.

''' Tool of the week '''
* [[m:AutosuggestSitelink|AutoSuggestSitelink]]: New features available. See the update post on [[d:Wikidata:Project_chat#c-M2k~dewiki-20260528122200-AutosuggestSitelink:_New_features_available|Project Chat]]

''' Other Noteworthy Stuff '''
*  The WMF [[D:Wikidata:Wikidata_Platform_team/Newsletter|Wikidata pltaform team monthly newsletter (June edition)]] is out
* [https://observablehq.com/@pac02/gender-diversity-in-french-wikipedias-occupation-a Gender diversity in French Wikipedia's occupation articles]
* [https://observablehq.com/@pac02/gender-diversity-in-french-wikipedias-articles-abo Gender diversity in French Wikipedia's articles about fields of knowledge]

''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''

&lt;!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --&gt;
* Newest General datatypes:: 
**[[:d:Property:P14511|trailer of]] (&lt;nowiki&gt;works that this trailer video represents&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14516|‎EPBC conservation status]] (&lt;nowiki&gt;the conservation status from the Australian Environment Protection and Biodiversity Conservation Act 1999 assigned by the Australian Department of Climate Change, Energy, the Environment and Water&lt;/nowiki&gt;)
*Newest External identifiers: [[:d:Property:P14494|‎Joysound artist ID]], [[:d:Property:P14495|‎Joysound song ID]], [[:d:Property:P14496|DUGA performer ID]], [[:d:Property:P14497|Sri Lanka Company Registration Number]], [[:d:Property:P14498|Wikimedia Phabricator project PHID]], [[:d:Property:P14499|‎Indonesian government work unit ID (satker ID)]], [[:d:Property:P14501|‎DAM artist ID]], [[:d:Property:P14502|‎British Library catalogue ID]], [[:d:Property:P14503|‎OCHA Place Code]], [[:d:Property:P14504|Philippines ‎School ID]], [[:d:Property:P14505|‎Swedish-Danish Dictionary ID]], [[:d:Property:P14506|Filmmakers actor ID]], [[:d:Property:P14507|Chilean Museums Registry ID]], [[:d:Property:P14508|Sri Lanka NGO Secretariat Registration Number]], [[:d:Property:P14509|Beeld &amp; Geluid series ID]], [[:d:Property:P14510|‎INAPROC instance ID (Indonesia)]], [[:d:Property:P14512|DUGA director ID]], [[:d:Property:P14513|AV CHANNEL maker ID]], [[:d:Property:P14514|AV CHANNEL director ID]], [[:d:Property:P14515|AllMyLinks ID]]
&lt;!-- END NEW PROPERTIES --&gt;
&lt;!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --&gt;
* New General datatypes property proposals to review: 
**[[:d:Wikidata:Property proposal/applicable Structured Data on Wikimedia Commons|applicable Structured Data on Wikimedia Commons]] (&lt;nowiki&gt;the dataset associated with this external id usually contains data applicable to this other wikidata property&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/IAU member ID (new)|IAU member ID (new)]] (&lt;nowiki&gt;ID of members in the [https://www.iau.org/IAU/Default.aspx International Astronomical Union (IAU)].&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/height above ground level|height above ground level]] (&lt;nowiki&gt;a property intended to indicate the height of any objects from the ground&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Storm intensity classification|Storm intensity classification]] (&lt;nowiki&gt;category assigned to a meteorological system according to an intensity or classification scale; the scale should be indicated with a qualifier (P1013 and P585)&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/service status|service status]] (&lt;nowiki&gt;the operational status of something like ship or building&lt;/nowiki&gt;)
*New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/PTS News Network topic ID|PTS News Network topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/OTOTOY ID|OTOTOY ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant EU sanctions tracker|identifiant EU sanctions tracker]], [[:d:Wikidata:Property proposal/OpenParlData ID|OpenParlData ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Catholica.cz ID|Catholica.cz ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/KSW person ID|KSW person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/KSW organization ID|KSW organization ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/KSW place ID|KSW place ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Myludo ID|Myludo ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant dans La Basa|Identifiant dans La Basa]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PurplePort ID|PurplePort ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sokmil idol ID|Sokmil idol ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Hancinema company ID|Hancinema company ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LinkMe ID|LinkMe ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Netmath Glossary ID|Netmath Glossary ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sokmil director ID|Sokmil director ID]]
&lt;!-- END NEW PROPOSALS --&gt;

You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!

''' Did you know? '''
* Query examples:
** [https://w.wiki/QjCT Table of civic tech organizations with details] ([[d:Wikidata:WikiProject_Civic_Tech/Query|source]])
** [https://w.wiki/QjCZ Timeline of legalisation of same-sex marriage] ([[d:Wikidata:WikiProject_LGBT/Queries#Timeline_of_legalization_of_same-sex_marriages|source]])
* Schema examples: [[d:Q139959656|Nazareth Padilla Montero  &lt;small&gt;''(Q139959656)''&lt;/small&gt;]] has been added as a showcase example of [[d:EntitySchema:E10|human (E10)]]
* Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]:
** [[d:Wikidata:WikiProject_Civic_Tech|Project Civic Tech]] -  for anyone developing datasets about civic resources in cities, and discuss best practices for Wikidata collaboration in civic tech. 
** [[d:Wikidata:WikiProject_AI_Cleanup|Project AI Cleanup]] - for reporting, monitoring and combatting edits and contributions from LLM and AI sources. 
** [[d:Wikidata:WikiProject_Who_is_who_in_marine_taxonomy%3F|Project: Whos who in marine taxonomy?]] - inititated by the World Register of Marine Species ([https://www.marinespecies.org%7C WoRMS]), this project will document and enrich entities of the persons who have described marine species.
* WikiProject Highlights:
** [[d:Wikidata:WikiProject_LGBT/Abstract_Wikipedia|Project LGBT]] added an Abstract Wikipedia subpage.
** [[d:Wikidata:WikiProject_Roads/Greece/National_roads|Project Roads]] added a subpage for Greece National roads with highly-visual tables. 
** [[d:Event:Wiki_x_K-pop_2026:_Datathon_2.0|Wiki x K-Pop datathon 2.0]] - there is still some work to do to reach the goal on modelling the album: BABYMONSTER.
* Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/Deleted_Wikidata_entities_used_in_SDC|Deleted Wikidata entities that are connected to Commons files structured data (SDC)]]
* [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L652968|kafuni]] - Dagbanli noun that translate to &quot;fan&quot; in English

''' Development '''
* The team was involved in workshops last week so there are no updates.

[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&amp;order=priority the tasks needing a volunteer].

''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country: 
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 14:54, 8 ജൂൺ 2026 (UTC)'''
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&amp;oldid=30646984 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Wikidata weekly summary #736 ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the&lt;br&gt;week leading up to 2026-06-15. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#735]].&lt;br&gt;''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;&quot;&gt;

''' Discussions '''
* Request for comments: The discussion about reforming Wikidata's notability policy is ongoing. There is now a [[d:Wikidata:Requests for comment/Notability policy reform|new proposal waiting for your feedback]].

''' Events ''' 
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** [[:wmau:WikiLoves_Pride_Australia_2026|WikiLoves Pride 2026]] - six fortnightly editing sessions to add, expand and translate LGBTQ+ content on the Wikimedia projects. 
** [[d:Event:WikiProjects_Days_2026|WikiProjects Days 2026]] is taking place this coming weekend, 19-21 June. Check out the daily program...&lt;small&gt;(click UTC for your local timezone)&lt;/small&gt;
*** [[d:Event:WikiProjects_Days_2026#Friday,_June_19th|Day 1]] / Friday, 19.06, 17:00 [https://zonestamp.toolforge.org/1781888400 UTC] - 20:00 [https://zonestamp.toolforge.org/1781899200 UTC]
*** [[d:Event:WikiProjects_Days_2026#Saturday,_June_20th|Day 2]] / Saturday, 20.06, 10:00 [https://zonestamp.toolforge.org/1781949600 UTC] - 18:00 [https://zonestamp.toolforge.org/1781978400 UTC] 
*** [[d:Event:WikiProjects_Days_2026#Sunday,_June_21st|Day 3]] / Sunday, 21.06, 14:00 [https://zonestamp.toolforge.org/1782050400 UTC] - 18:00 [https://zonestamp.toolforge.org/1782064800 UTC]
** Click here -&gt; [[d:Special:RegisterForEvent/3670|Register]] &lt;- for access links to the event.

''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs:
**[https://jsamwrites.substack.com/p/preserving-pride-across-languages Preserving Pride, Across Languages] : From Wikidata to Abstract Wikipedia: A New Way to Think About Knowledge
** [https://diff.wikimedia.org/2026/06/13/visibility-of-communities-in-nigeria-on-wikidata-2-0-expanding-digital-representation-for-nigerian-communities/ Visibility of Communities in Nigeria on Wikidata 2.0: Expanding Digital Representation for Nigerian Communities] 
** [https://diff.wikimedia.org/2026/06/14/the-years-first-quarter-with-the-igbo-wikimedians-user-group/ The Year’s First Quarter with the Igbo Wikimedians User Group] - Expanding partnerships and contributions to Wikidata, Wikipedia and other sister projects.
** [https://diff.wikimedia.org/2026/06/13/introducing-the-wiki-afrodemics-mentorship-project-cohort-1/ Introducing the Wiki Afrodemics Mentorship Project Cohort 1] - A pan-african and guided multilingual training on Wikipedia editing, Wikidata contribution, and resource mobilisation.
** [https://diff.wikimedia.org/2026/06/12/amplifying-womens-stories-and-indigenous-knowledge-feminism-and-folklore-2026-in-the-igbo-community/ Amplifying Women’s Stories and Indigenous Knowledge: Feminism and Folklore 2026 in the Igbo Community] - Improving the representation of women and cultural heritage in Igbo language on Wikidata, Wikipedia and Wikiquote.
** [https://diff.wikimedia.org/2026/06/14/a-reflection-on-what-i-learned-at-my-first-international-womens-day-celebration/ A Reflection on What I Learned at My First International Women’s Day Celebration] - Celebrating and documenting women activists and politicians on Wikipedia and Wikidata.
** [https://www.botany.one/three-tools-that-bring-digital-botany-within-reach/ Three Tools that bring digital botany within reach] (spoiler: One of them is Wikidata) - article available in DE, ES, FR, JA, PT and ZH-CN.
* Papers: [https://dhq.digitalhumanities.org/vol/20/1/000838/000838.html Open Tool Registries! Resolving the Directory Paradox with Wikidata] by Grallert et al., (2026). As digital humanities tools proliferate, this paper argues that Wikidata can help connect the research landscape by documenting, citing and connecting tool registries.
* Videos:
** [https://www.youtube.com/watch?v=sCoOIan3G9Y OSM / Lifting Stones in Wikidata] - a video tutorial on mapping lifting stones on OpenStreetMap, using two examples from County Kilkenny, Ireland.
** [https://www.youtube.com/watch?v=LANzP0OUoZs Mapping Every Wonder on Earth] - animated visualisation of UNESCO World Heritage Sites recorded in Wikidata.
** [https://www.youtube.com/watch?v=AY_gst9R3I4 2025: Tales of Discovery] - Museums and Heritage channel mentions how Wikidata is being used as a bridge between several sites and projects for 3D modelling ships, wrecks and other artifacts from maritime history.
** [https://www.youtube.com/watch?v=ncPqSIvDm-Q Mentor Me! Session 6] with Jinoy Tom Jacob, who will show us how to use OpenRefine to batch edit Wikidata and the Commons.

''' Tool of the week '''
* [https://bisikbekasi.rf.gd/index.php?page=item&amp;id=L2 BisikBekasi] : Community-curated knowledge base where local data items [https://teletype.in/@hyloxira/qdyLFSX-1Px are integrated] with Wikidata items.

''' Other Noteworthy Stuff '''
* The [[mw:Growth/Feature_summary#NH|Newcomer Dashboard]] will be deployed to Wikidata pending on-wiki configuration by Admins. The dashboard aims to provide guidance, helpful links, and mentorship opportunities for new editors.
* [https://viaacode.github.io/documentation-visualisations-guido-gezelle/ Guido Gezelle on Wikidata: networking in map] - this project created 5 visualisations produced from Wikidata on the poet Guido Gezelle.

''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''

&lt;!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --&gt;
* Newest General datatypes:
**[[:d:Property:P14517|print matrix state]] (&lt;nowiki&gt;in printmaking, a stage of development of the relief matrix after a permanent modification&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14519|body modification]] (&lt;nowiki&gt;deliberate altering of the human anatomy for non-medical reasons that this person or fictional character has undergone&lt;/nowiki&gt;)
* Newest External identifiers: [[:d:Property:P14518|Roller-results.com skater ID]], [[:d:Property:P14520|Wikiparfum fragrance ID]], [[:d:Property:P14521|EU sanctions tracker subject ID]], [[:d:Property:P14522|Maoyan celebrity ID]], [[:d:Property:P14523|CINEMATODAY film ID]], [[:d:Property:P14524|DMM director ID]], [[:d:Property:P14525|Model Mayhem ID]], [[:d:Property:P14526|‎DAM song ID]], [[:d:Property:P14527|OpenParlData ID]], [[:d:Property:P14528|‎IAU member ID]], [[:d:Property:P14529|PurplePort ID]], [[:d:Property:P14530|LinkMe ID]]
&lt;!-- END NEW PROPERTIES --&gt;

&lt;!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --&gt;
* New General datatypes property proposals to review:
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Vistonline|Vistonline]] (&lt;nowiki&gt;Agenzia italiana di visti consolari e legalizzazione documenti, con sede a Roma&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Natural science/Taxon footprint|Natural science/Taxon footprint]] (&lt;nowiki&gt;Taxon footprint&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Sri Lanka Ministry of Education school census number|Sri Lanka Ministry of Education school census number]] (&lt;nowiki&gt;Unique identification number assigned to a school by the Ministry of Education of Sri Lanka, used in the annual school census and official examinations (G.C.E. O/L, A/L)&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/sport title|sport title]] (&lt;nowiki&gt;link to sport title (like master of sports or yokodzuna), besides chess and martial arts titles&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/dual notion in category theory|dual notion in category theory]] (&lt;nowiki&gt;dual notion in category theory&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/penalty shootout kicked by|penalty shootout kicked by]] (&lt;nowiki&gt;Indicates the person who took an individual penalty kick during a penalty shoot-out.&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Finnish educational institution ID|Finnish educational institution ID]] (&lt;nowiki&gt;Five-digit identification number for Finnish educational institutes assigned by Statistics Finland.&lt;/nowiki&gt;)

* New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'une personne sur ZicTrad|Identifiant d'une personne sur ZicTrad]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Skeivopedia ID|Skeivopedia ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Artistas Visuales Chilenos ID|Artistas Visuales Chilenos ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Mathlib declaration ID|Mathlib declaration ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FES digital collections person ID|FES digital collections person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BBC Bitesize topic ID|BBC Bitesize topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Encyclopedia of China (Third Edition) ID (2026)|Encyclopedia of China (Third Edition) ID (2026)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sceneweb artwork ID|Sceneweb artwork ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sceneweb production ID|Sceneweb production ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/regjeringen.no government ID|regjeringen.no government ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/regjeringen.no ministry ID|regjeringen.no ministry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/regjeringen.no politician ID|regjeringen.no politician ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Maoyan film ID|Maoyan film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant livres-cinema.info d'un auteur|Identifiant livres-cinema.info d'un auteur]], [[:d:Wikidata:Property proposal/National Operator Code (UK)|National Operator Code (UK)]]
&lt;!-- END NEW PROPOSALS --&gt;

You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!

''' Did you know? '''
* WikiProject Highlights:
** [[d:Event:Wiki_x_K-pop_2026:_Datathon_3.0|Wiki x K-pop 2026: Datathon 3.0]] a.k.a the ICONIC BY MISTAKE EDITING party.
** [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/Ontology_Course/Projects_Offering_2/GLAM_Authority_Entity_Ontology_in_Wikidata|Ontology Course 2 / GLAM Authority Entity Ontology in Wikidata]]
* Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [https://www.wikidata.org/wiki/Special:Log?type=thanks&amp;user=&amp;page=&amp;excludetempacct=1&amp;wpdate=&amp;tagfilter=&amp;wpfilters%5B%5D=thanks&amp;wpFormIdentifier=logeventslist Thanks Log] - who's thanking who and on what. 
* [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q5020214|2026 FIFA World Cup (Q5020214)]] - in the United States, Mexico and Canada in 2026
* [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L720932|alikaali (L720932)]] - Dagbanli noun (derived from ha &lt;--ar) which can mean soothsayer, judge or Muslim scholar

''' Development '''
* Ontology federation: The development team is looking for people to give feedback on the new feature that allows editors on other Wikibase instances to use Wikidata's Items as statement values. ([https://wikibase-federation.com more details])
* GraphQL:
** We extended the searchItems field so that developers can now get all Item data immediately from the search results ([[phab:T416885]])
** We are working on the ability to get only best ranked statements ([[phab:T428138]])
* MCP: The Wikidata MCP has been extended. You can now also use an MCP for other Wikibase instances. ([[d:Wikidata:MCP#Wikibase MCP|more details]])
* Wikibase Cloud: We are looking into making it possible to log into Wikibase Cloud instances with your Wikidata account to make it easier for Wikimedians to contribute on Cloud instances.
* Wikidata integration in the other Wikimedia projects:
** We are planning the migration of the entity usage table to a new database cluster to handle increased usage of Wikidata's data across the Wikimedia projects.
** We are continuing our work to decrease the number of irrelevant changes coming from Wikidata that show up in Wikipedia's recent changes and watchlist. Specifically we are evaluating a prototype that looks at the rendered article before and after the change and determines if anything actually changed in the article before adding an entry to recent changes and watchlist.
* Mobile editing of statements:
** We are improving support for RTL languages.([[phab:T360854]], [[phab:T427655]], [[phab:T427658]], [[phab:T427661]], [[phab:T428246]])
** We started fixing multiple UI layout and spacing issues, including mandatory fields, value fields, snak types, references, and add-statement button usability ([[phab:T428766]], [[phab:T428761]], [[phab:T428759]], [[phab:T428450]])
** We are improving the server-side rendering ([[phab:T409827]])

[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&amp;order=priority the tasks needing a volunteer].

''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country: 
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:42, 15 ജൂൺ 2026 (UTC)'''
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&amp;oldid=30669932 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Wikidata weekly summary #736 ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the&lt;br&gt;week leading up to 2026-06-22. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#736]].&lt;br&gt;''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;&quot;&gt;

''' Discussions '''
* Open request for adminship: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Administrator/Ziv|Ziv]] - RfP scheduled to end after 24 June 2026 19:26 (UTC)
* New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/Nabbot_1|Nabbot 1]] - Task: Adding Turkish descriptions for scientific articles 

''' Events ''' 
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** The [https://wikimedia.eventyay.com/wm/wikimania2026/schedule/ Wikimania 2026 program] has been revealed, go bookmark your favourite sessions.
** [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdneBEtREhStI9VLsTJ9xKKt9L4NEU_BSr297jdOjNTkQJ64A/viewform?pli=1 Physical Training; Improving Health Articles in Africa] - 21 June, 10:00, University of Ibadan.
** The [[m:WikiIndaba_conference_2026|WikiIndaba Call for Proposals ends June 30th]]  - don't forget to submit your Wikidata-sessions.
** Sessions of the WikiProjects Days 2026 event will shortly be available on Commons: [[c:Category:Wikidata_WikiProjects_Days_2026_presentations|Presentations]] / [[c:Category:Wikidata_WikiProjects_Days_2026_videos|Videos]]

''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs:
** [https://talk.tiddlywiki.org/t/wikitiddler-tiddlywiki-as-a-live-wikidata-frontend-zero-hosting-auto-updating/15419 WikiTiddler; Tiddlywiki as a live Wikidata frontend] - if you run a TiddlyWiki instance, you can now run queries to the Wikidata Query Service and convert the results to Tiddlers.
** [https://blog.tib.eu/2026/06/19/what-do-we-mean-when-we-talk-about-ai-and-open-knowledge/ TIB: What do we mean when we talk about AI and open knowledge?] - Lozana Rossenova details their experiences at the AI+Bridges Symposium.
* Papers:
** [https://www.elgaronline.com/monobook/book/9781035353750/9781035353750.xml  How to use Wikibase for Mixed-Methods Research], a book published by  F. Bailo, E. Booth, and J. Williams
** [https://zenodo.org/records/20693572 Wikimedia as a Platform for Evidence Synthesis: Quantifying Bias and Literature Coverage in Crowd-Sourced Knowledge Graphs] by D. Mietchen, and J. Dearborn, (2026).
** [https://www.mdpi.com/2227-7390/14/12/2227 From Wikidata to Smart Tourism: A Reproducible Pipeline Based on AI and Fuzzy Logic for Interpretable Multi-Category Classification of Points of Interest] - This paper develops a reproducible pipeline that converts Wikidata POIs into an interpretable tourism taxonomy, enabling multi-category classification and personalized smart tourism applications. By Kontogianni et al., (2026)
* Videos:
** [https://www.youtube.com/watch?v=EKIVrRgLQ6w Name Suggestion Index Explained: How OpenStreetMap Standardizes Brands]
** [https://www.youtube.com/watch?v=_MbZtO2Q2U0  EMCO Wikidata CoP meeting (2026-06-04)]
** [https://www.youtube.com/watch?v=AsBMBpc05sQ Using the Duplicity and WD Fist Tools to edit Wikidata]
** [https://www.youtube.com/watch?v=CkFuyX605nU Unlocking Data through Semantic Linking], presented at ENDORSE 2025 by Thora Hagen. Experiences using 19th-century German encyclopedias, demonstrating how semantic enrichment via Wikidata can reveal fascinating patterns.
** (Deutsch) [https://www.youtube.com/watch?v=K9M4mIP0mZg From your pocket to the knowledge graph: SquirrelBase] is a Wikibase instance that functions as a semantic metadata and reference platform. Make 3D smartphone captures of cultural assets, artworks, and ephemeral structures FAIR.

''' Tool of the week '''
* [https://multilingualprogramming.github.io/MotusArtium/ MotusArtium] : Wikidata GraphQL showcase application for exploring and understanding art movements (alpha version). [https://github.com/multilingualprogramming/MotusArtium/tree/main/graphql GraphQL queries used]
* As seen during WikiProjects Days 2026 - [[d:Wikidata:Tools/Enhance_user_interface#Userscripts_for_improving_data_quality|Classification.js]], visualise parent classes and identify incorrections, detect superclass tree loops. To use, click ''Activate'' and copy the two lines into your Common.js page.

''' Other Noteworthy Stuff '''
* Reminder: Try Ontology Federation to import Items from Wikidata to your Wikibase instance. Share your feedback in the linked survey. ([https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikibaseug@lists.wikimedia.org/thread/LOTFJGPF7V6SQ7KVE6P6RF5MDDBZBV5Q/ full announcement])
* A session at WikiProjects Days 2026 was devoted to general-purpose tools for WikiProjects. A new page under the main Wikidata tools page was created with a list and description of these tools. Take a look at [[d:Wikidata:Tools/WikiProjects|Wikidata:Tools/WikiProjects]] and add any missing tools.

''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''

&lt;!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --&gt;
* Newest General datatypes: 
**[[:d:Property:P14531|meteorological intensity classification]] (&lt;nowiki&gt;category assigned to a meteorological system according to an intensity or classification scale; the scale should be indicated with a qualifier (P1013 and P585)&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14539|perfumer]] (&lt;nowiki&gt;person who created a perfume&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14540|‎dual notion (category theory)]] (&lt;nowiki&gt;dual of the concept in category theory&lt;/nowiki&gt;)
* External identifiers: [[:d:Property:P14532|catholica.cz ID]], [[:d:Property:P14533|‎Skeivopedia ID]], [[:d:Property:P14534|Mathlib Declaration ID]], [[:d:Property:P14535|Annuséries series ID]], [[:d:Property:P14536|FES digital collections person ID]], [[:d:Property:P14537|‎BBC Bitesize topic ID]], [[:d:Property:P14538|Sri Lanka Ministry of Education school census number]], [[:d:Property:P14541|Encyclopedia of China (Third Edition) ID (2026)]], [[:d:Property:P14542|OTOTOY artist ID]], [[:d:Property:P14543|livres-cinema.info author ID]]
&lt;!-- END NEW PROPERTIES --&gt;
&lt;!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --&gt;
* New General datatypes property proposals to review: 
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Visual style|Visual style]] (&lt;nowiki&gt;the visual style used in a video game (or other creative work)&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Gmedia rating (video games)|Gmedia rating (video games)]] (&lt;nowiki&gt;Video game ratings of the Saudi Arabian rating system ({{Q|Q28717438}})&lt;/nowiki&gt;)
* External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/altinget.se person ID|altinget.se person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Il cinema ritrovato film ID|Il cinema ritrovato film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Stockholm Archipelago Trail ID|Stockholm Archipelago Trail ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/some properties for category theory|some properties for category theory]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Farzonagon ID|Farzonagon ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/TV Guide film ID|TV Guide film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Letterboxd Writer ID|Letterboxd Writer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/d Hits artist ID|d Hits artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/1SCREEN Person ID|1SCREEN Person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/1SCREEN movie ID|1SCREEN movie ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fantia ID|Fantia ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/17LIVE ID|17LIVE ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CFLapedia player ID|CFLapedia player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Model-Kartei.de ID|Model-Kartei.de ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/U-NEXT Parson ID|U-NEXT Parson ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/U-NEXT Video ID|U-NEXT Video ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/H-NEXT Parson ID|H-NEXT Parson ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ABEMA Video ID|ABEMA Video ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FOD Parson ID|FOD Parson ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LRT topic ID|LRT topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FOD Video ID|FOD Video ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Jiji Press Member of Parliament ID|Jiji Press Member of Parliament ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Wildenstein Plattner Institute ID|Wildenstein Plattner Institute ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/belarusenc.by ID|belarusenc.by ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Huellas Digitales de la Memoria ID|Huellas Digitales de la Memoria ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/socrealizm.com.ua person ID|socrealizm.com.ua person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Pacelli edition person ID|Pacelli edition person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Los Angeles Historic-Cultural Monument number|Los Angeles Historic-Cultural Monument number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Writing Systems Technical Resources script code|Writing Systems Technical Resources script code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Répertoire des films classés film ID|Répertoire des films classés film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Museum of Fine Arts, Houston person ID|Museum of Fine Arts, Houston person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sri Lankan Parliament member ID|Sri Lankan Parliament member ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kanal Architecture entry ID|Kanal Architecture entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Web The Television Parson ID|Web The Television Parson ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Web The Television Work ID|Web The Television Work ID]]
&lt;!-- END NEW PROPOSALS --&gt;

You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!

''' Did you know? '''
* [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q11446|ship (Q11446)]] - large buoyant watercraft

''' Development '''
* We enabled links to WikiProjects in the sidebar and added links to WikiProjects Music, Medicine, Datasets, sum of all paintings, and elections ([[phab:T422935|T422935]], [[phab:T422935|T422935]])
* We added a floating “add statement” button that makes it easier to add statements without looking through the existing statements ([[phab:T417641|T417641]], [[phab:T428450|T428450]]).
* We’re working on making sure that users can tell when statements exist before they add new ones ([[phab:T424009|T424009]]).
* We made some layout fixes to wbui2025 / MEX ([[phab:T428766|T428766]], [[phab:T428761|T428761]], [[phab:T428759|T428759]], [[phab:T427658|T427658]], [[phab:T428853|T428853]]).
* We refactored error handling ([[phab:T423613|T423613]]).
* We’re refactoring the server-side rendering so we don’t need separate .less style files ([[phab:T409827|T409827]]).
* We’re working on the interaction between scrollable values and indicator icons ([[phab:T425974|T425974]]).


[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&amp;order=priority the tasks needing a volunteer].

''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country: 
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:32, 22 ജൂൺ 2026 (UTC)'''
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&amp;oldid=30669932 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Wikidata weekly summary #738 ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the&lt;br&gt;week leading up to 2026-06-29. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#737]].&lt;br&gt;''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;&quot;&gt;

''' Discussions '''
* New requests for permissions/Bot:
** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/TopDevsBot|TopDevsBot]] - Task/s: Create new items for software-development, design, and consulting companies from source data: topdevs.ai 
** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/SonalBot|SonalBot]] - Task/s: Reference Gardener (archive dead reference links) + Welcome Bot (welcome new users) 
* New request for comments: [[c:Commons:Requests_for_comment/Policy_update_for_AI_content|WM Commons: Policy update for AI content]] - this RfC will seek opinions on the use and allowance of AI-generated and modified content. This can have downstream impacts on Wikidata.

''' Events ''' 
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** [[:meta:Wikimedia Taiwan/Wikidata Taiwan/2026年7月嘉義維基媒體街景踏查團暨工作坊|2026 Chiayi Streetview Workshop]] July 13 Time: 19:30-21:00 UTC+8 at Tâi-uân tôo-su-sik, Chiayi, Taiwan.
** OpenStreetMap X Wikidata Meetup #90 July 13 Time: 19:30-21:00 UTC+8 at [[d:Q61752245| Mozilla Community Space Taipei (Q61752245)]].

''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs:
** [https://blog.lobid.org/2026/06/23/nwbib-wikipedia-bot.html Lobid Blog: NWBibBot – Making a regional bibliography visible in Wikipedia with help from Wikidata]
** [https://tech-news.wikimedia.de/2026/06/24/knowledge-wants-to-be-found/ Tech News (WMDE) Knowledge wants to be found] - We interview Tim Wittenborg about the [https://en.borgnetzwerk.org/ WissKomm Wiki], from the Leibniz Information Center for Science and Technology in TIB Hannover.
** [https://diff.wikimedia.org/2026/06/29/bridging-open-knowledge-and-digital-rights-reflections-from-drif-2026-and-the-wikimedia-community/ Bridging Open Knowledge And Digital Rights: Reflections From DRIF 2026 And The Wikimedia Community]
* Papers: [https://arxiv.org/pdf/2606.27933v1 MathModDB: A Database for Mathematical Models] - The Mathematical Models Database (MathModDB), deployed on the MaRDI Portal within Germany’s National Research Data Infrastructure, provides researchers with a curated knowledge graph that organizes scattered mathematical models, formulas, and assumptions, connects to related tools like MathAlgoDB and MaRDMO, and demonstrates practical use through cases such as plasma physics modeling. By Fiedler et al., (2026)
* Videos:
** [[d:Event:WikiProjects_Days_2026#Sessions|WikiProjects Days 2026 - recordings now on Commons]], if you missed the event or want to recap what was discussed, individual session recordings are now available from the Event program.
** [[commons:File:Jason Evans, &quot;Making Wikimedia and Linked Open Data Mainstream in GLAMs – The National Library of Wales Journey&quot;.webm|Jason Evans: Making Wikimedia and Linked Open Data Mainstream in GLAMs – The National Library of Wales Journey]]

''' Tool of the week '''
* [https://cyllchuesnconii.rf.gd/panoply/?id=8 Altilunium Panoply] : A lightweight Wikibase alternative for creating collaborative knowledge bases, written as [https://github.com/altilunium/panoply a single PHP file] with no dependencies.

''' Other Noteworthy Stuff '''
* [[d:Event:WikidataCon 2027/Call for expressions of interest to host|Call for local partners: WikidataCon 2027]]: Planning is underway for the next hybrid WikidataCon, and Wikimedia Deutschland is seeking a local affiliate to co-organize the on-site event. Expressions of Interest are due by 13 July. A Q&amp;A clinic will be held on 1 July at 15:00 UTC ([https://bbb.wikipedia.de/rooms/plp-qml-xrj-9ib/ join here]).
* [[mw:Growth/Feature summary|Growth features]] are now available at Wikidata. This update enables access to Mentorship, Impact module, the Help Panel, and a simplified Newcomer Homepage (without Suggested Edits).

''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''

&lt;!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --&gt;
* Newest External identifiers: [[:d:Property:P14544|‎Taiwan Central News Agency news topic ID]], [[:d:Property:P14545|‎Stockholm Archipelago Trail ID]], [[:d:Property:P14546|‎Sceneweb artwork ID]], [[:d:Property:P14547|‎Sceneweb production ID]], [[:d:Property:P14548|Fantia ID]], [[:d:Property:P14549|Finnish educational institution ID]], [[:d:Property:P14550|‎altinget.se person ID]], [[:d:Property:P14551|Il cinema ritrovato film ID]], [[:d:Property:P14552|TV Guide film ID]], [[:d:Property:P14553|FOD person ID]], [[:d:Property:P14554|LRT topic ID]], [[:d:Property:P14555|Jiji Press Member of Parliament ID]], [[:d:Property:P14556|Huellas Digitales de la Memoria ID]], [[:d:Property:P14557|Museum of Fine Arts, Houston person ID]]
&lt;!-- END NEW PROPERTIES --&gt;
&lt;!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --&gt;
* New General datatypes property proposals to review: 
**[[:d:Wikidata:Property proposal/subdiscipline of|subdiscipline of]] (&lt;nowiki&gt;less specific academic discipline&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/has garden|has garden]] (&lt;nowiki&gt;Object is a {{Q|1107656}} related to this {{Q|16222597}}&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/ranking by|ranking by]] (&lt;nowiki&gt;issuer of a ranking&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/linguistic group|linguistic group]] (&lt;nowiki&gt;group of people who share the same language, regardless of their ancestry or ethnicity&lt;/nowiki&gt;)
* New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Pure Adult actress ID|Pure Adult actress ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Taiwan Central News Agency News tag id|Taiwan Central News Agency News tag id]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Pure Adult studio ID|Pure Adult studio ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Natural science/GBIF taxon ID|Natural science/GBIF taxon ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Digitaler Portraitindex person ID|Digitaler Portraitindex person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/torial ID|torial ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Dicionário da Língua Portuguesa ID|Dicionário da Língua Portuguesa ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Pontifical Urbaniana University ID|Pontifical Urbaniana University ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Samtrafiken-vehicle-id|Samtrafiken-vehicle-id]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sundsvall Municipality opendata ID|Sundsvall Municipality opendata ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Nakamura Kikaku ID|Nakamura Kikaku ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/KBS News topic ID|KBS News topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/GIGA actress ID|GIGA actress ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Zen Pictures actress ID|Zen Pictures actress ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'une personne sur Autoroc|Identifiant d'une personne sur Autoroc]], [[:d:Wikidata:Property proposal/La Grange ID|La Grange ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Rakuten Books author ID|Rakuten Books author ID]]
&lt;!-- END NEW PROPOSALS --&gt;

You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!

''' Did you know? '''
* Query examples: [https://w.wiki/RtYx Roles and contributions of ? in Fictional Universes and Media franchises] ([[d:Wikidata:Request_a_query#c-Jheald-20260627104200-Fantastoria-20260627091900|source]])
* Schema examples: it's World Cup time so here's 2 soccer/football-related EntitySchemas. 
** [[d:EntitySchema:E404|E404:Swedish Soccer Player]] and [[d:EntitySchema:E183|E183:Chilean Women's Football Players]]
* Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]:
** [[d:Wikidata:WikiProject_Logic|WikiProject Logic]]
** [[d:Wikidata:WikiProject_Roots_and_Rhythms|WikiProject Roots and Rhythms]]
* WikiProject Highlights: GovDirectory has opened a [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/Madagascar|Madagascar]] page.
* [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q615|Lionel Messi]] - 6 World Cups, scoring in the last 7 consecutive matches.

''' Development '''
* Wikidata integration in the other Wikimedia projects:
** We are continuing to evaluate the prototype for reducing the number of unnecessary edits from Wikidata that show up in watchlist and recent changes of Wikipedia and co. The approach is to look at the diff of the rendered article before and after the change from Wikidata is made. If there is no difference then the change is probably not relevant for that article. We are collecting a sample to further understand how it performs.
** To continue to address Wikidata's scaling issues, we are planning the migration of entity usage tables to the X1 cluster.
* Mobile editing of statements:
** We implemented more feedback from testing of the new mobile front-end. Specifically we worked on making it clearer when a statements already exist that the editor is trying to add to the Item.
** Additionally, we made minor improvements to the look and feel of the mobile front-end.
* REST API:
** REST search routes now take apihighlimits right into account ([[phab:T428032]])
** We are starting to work on Lexeme support ([[phab:T429572]], [[phab:T429332]])
* GraphQL:
** We added support for requesting “best statements” for a given Property ([[phab:T428138]])
** We are working on adding support for negation in Property value pair filters ([[phab:T429580]])

[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&amp;order=priority the tasks needing a volunteer].

''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Poland|Poland]]
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 14:51, 29 ജൂൺ 2026 (UTC)'''
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&amp;oldid=30720282 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Wikidata weekly summary #739 ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the&lt;br&gt;week leading up to 2026-07-06. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#738]].&lt;br&gt;''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;&quot;&gt;

''' Discussions '''
* Closed request for adminship:
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Interface administrator/1Veertje|1Veertje]] - '''Closed as Successful'''
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Administrator/Ziv|Ziv]] - '''Closed as Successful'''
* New requests for permissions/Bot:
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/gov-wikidata-match 1|gov-wikidata-match 1]] - '''Task/s:''' Link existing GOV (historical gazetteer) building-like objects to existing Wikidata building-like objects.
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/AgenticCommonsBot 1|AgenticCommonsBot 1]] - '''Task/s:''' Add [[Property:P648|Open Library ID &lt;small&gt;(P648)&lt;/small&gt;]] (OpenLibrary author ID) to Wikidata items about people, only where the OpenLibrary author and the Wikidata person have been confirmed to be the same individual, with a source on every statement.
* Closed request for permissions/Bot: 
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/JigildikBot|JigildikBot]] - '''Approved'''
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/SonalBot|SonalBot]] - '''Approved'''
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/ias-kbase|ias-kbase]] - '''Approved'''

''' Events ''' 
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** The Wikidata Platform (WDP) [[D:Event:Blazegraph Migration Office Hours - July 2026|monthly office hour]] takes place '''tomorrow''', {{zonestamp|2026-07-07 16:00|7th July at 16:00 UTC}}. These office hours are focus on the Blazegraph migration work, and the team is inviting all community members to join the discussion. ''Register via [[D:Event:Blazegraph Migration Office Hours - July 2026|the event page]]'' 
** The next Wikidata+Wikibase office hours will take place on Wednesday, 18:00 CEST (in your [https://zonestamp.toolforge.org/1783526400/1783530000?zdl=fU_LqsJADP2a6SZwqXMf9C66UEHQpSiu4zR2otNMnUkX_r2jG8GFEEjCeXDOlELrVcdsvufGrsro10BlnSOL86jlXNNyG-vz7x772XX7s7s0K819JThQe-ALd6gIxv7B4zliJoinEzsCH6dUdZRd4lE5SrsfXRxY-ifzowyiwIE6odzhzdglNOphM4Ub2LpIjG1mTYlc17CgFFiM_QcWUE8v7x0F6hMOUHqIUKhCdPjM8Y7cAQ timezone]), 08th July 2026 in the Wikidata Telegram group. The Wikidata and Wikibase office hours are online events where the development team presents what they have been working on over the past quarter, and the community is welcome to ask questions and discuss important issues related to the development of Wikidata and Wikibase.
** [[m:Event:WMUK_Sandbox_Sessions/Improving_Wikidata_References:_The_Reference_Validator_Tool|Sandbox sessions: Wikidata Reference Validator Tool - improving Wikidata references]] - Aug 15, 17:00 - 18:00 UTC.
** [https://wikiedu.org/courses/documenting-america-wikidata/ Wiki Education + AASLH: Documenting America with Wikidata], a collaboration between Wiki Education and the American Association for State and Local History is offering six hour-long meetings held weekly to introduce attendees to Wikidata and improve content for Wikidata and Wikipedia on American history. Registration ends: July 17, 23:59 Pacific Time (PT)

''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs: (fr) [[:w:fr:Wikip%C3%A9dia:RAW/2026-07-05#Le_point_sur_la_diversit%C3%A9_de_genre_dans_les_articles|Le point sur la diversité de genre dans les articles]] in *Regards sur l'actualité du mouvement Wikimedia*
* Papers:
** Spatiotemporal-Heuristic A* Search for Pruning - Historical Influence and Succession Paths in Wikidata - [https://informatika.stei.itb.ac.id/~rinaldi.munir/Stmik/2025-2026/Makalah2026/13524106_Michael%20James%20Liman_Makalah%20Stima.pdf Paper], by Michael James Liman (2026).
** Wikontic: Constructing Wikidata-Aligned, Ontology-Aware Knowledge Graphs with Large Language Models - [https://aclanthology.org/2026.eacl-long.388/ Paper] by Chepurova et al., (2026).
* Videos: (Español) [https://www.youtube.com/watch?v=AL_pyY2PIOE Introduction to Wikidata] - Dr. Claudia De Souza and Prof. Dinah Wilson Fraites introduce Wikidata with Spanish-slides.

''' Tool of the week '''
* [https://zelph.org/ Zelph]: Offers powerful analysis capabilities for the complete Wikidata knowledge graph while remaining adaptable for any semantic domain.
* [https://viz.luarai.com/worldcup-heights World Cup Heights]: An interactive data‑viz app that shows the heights of FIFA World Cup players, arranged so you can quickly compare teams, positions, and overall height distributions.

''' Other Noteworthy Stuff '''
* [[d:Event:WikidataCon 2027/Call for expressions of interest to host|Call for local partners: WikidataCon 2027]]: Planning is underway for the next hybrid WikidataCon, and Wikimedia Deutschland is seeking a local affiliate to co-organize the on-site event. Expressions of Interest are due by 13 July.
* The Wikidata Platform team has published the [[D:Wikidata:Wikidata_Platform_team/Newsletter|8th issue of its monthly newsletter]]. This edition includes updates on the migration of WDQS backend away from Blazegraph, including a transition into the next phase '''Initial Implementation (pilot) phase''' following completion of the '''installation phase'''. This update also include some Documentation on Query Rewrites the team will like the Wikidata community and all WDQS users to help review and leave feedbacks. ''see [[D:Wikidata:Wikidata_Platform_team/Newsletter|WDP monthly newsletter]] for more details''

''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''

&lt;!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --&gt;
*  Newest General datatypes:
**[[:d:Property:P14559|prisoner number]] (&lt;nowiki&gt;number or identifier assigned to a prisoner, to be used as a qualifier for P2632 (place of detention)&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14574|photographer]] (&lt;nowiki&gt;person who took this photograph&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14595|‎Gmedia rating (video games)]] (&lt;nowiki&gt;video game ratings of the Saudi Arabian rating system&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14603|visual style]] (&lt;nowiki&gt;the visual style used in a video game (or other creative work)&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14610|garden]] (&lt;nowiki&gt;garden of this subject&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14613|objects (category theory)]] (&lt;nowiki&gt;the precise objects of the category (category theory)&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14614|morphisms]] (&lt;nowiki&gt;the precise morphisms of the category (category theory)&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14615|terminal object]] (&lt;nowiki&gt;the precise terminal object of the category (category theory)&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14616|initial object]] (&lt;nowiki&gt;the precise initial object of the category (category theory)&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14617|products (category theory)]] (&lt;nowiki&gt;the precise products of the category (category theory)&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14618|coproducts (category theory)]] (&lt;nowiki&gt;the precise coproducts of the category (category theory)&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14619|isomorphisms]] (&lt;nowiki&gt;the precise isomorphisms of the category (category theory)&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14620|monomorphisms]] (&lt;nowiki&gt;the precise monomorphisms of the category (category theory)&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14621|epimorphisms]] (&lt;nowiki&gt;the precise epimorphisms of the category (category theory)&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14622|regular monomorphisms]] (&lt;nowiki&gt;the precise regular monomorphisms of the category (category theory)&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14623|regular epimorphisms]] (&lt;nowiki&gt;the precise isomorphisms of the category (category theory)&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14624|left adjoint]] (&lt;nowiki&gt;the left adjoint of the functor&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14625|enriched over]] (&lt;nowiki&gt;the base monoidal category, bicategory, etc. of the enriched category&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14626|monoidal category operation]] (&lt;nowiki&gt;the “tensor product” bifunctor of the monoidal category&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14627|2-morphisms]] (&lt;nowiki&gt;the precise 2-morphisms of the 2-category&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14635|taxon footprint]] (&lt;nowiki&gt;image of a footprint of this taxon&lt;/nowiki&gt;)
* Newest External identifiers: [[:d:Property:P14558|Sri Lankan Parliament member ID]], [[:d:Property:P14560|‎Taiwan Central News Agency news tag ID]], [[:d:Property:P14561|Model-Kartei.de ID]], [[:d:Property:P14562|Wildenstein Plattner Institute ID]], [[:d:Property:P14564|Web The Television work ID]], [[:d:Property:P14565|Web The Television person ID]], [[:d:Property:P14566|U-NEXT person ID]], [[:d:Property:P14567|U-NEXT video ID]], [[:d:Property:P14568|Sokmil director ID]], [[:d:Property:P14569|Sokmil idol ID]], [[:d:Property:P14570|socrealizm.com.ua person ID]], [[:d:Property:P14571|Répertoire des films classés film ID]], [[:d:Property:P14572|‎regjeringen.no ministry ID]], [[:d:Property:P14573|‎regjeringen.no politician ID]], [[:d:Property:P14575|Objectif plumes work ID]], [[:d:Property:P14576|National Operator Code (UK)]], [[:d:Property:P14577|‎Extended Defence of Britain Database ID]], [[:d:Property:P14578|Pacelli edition person ID]], [[:d:Property:P14579|Myludo game ID]], [[:d:Property:P14580|MyDirtyHobby ID]], [[:d:Property:P14581|Maoyan film ID]], [[:d:Property:P14582|‎Los Angeles Historic-Cultural Monument number]], [[:d:Property:P14583|Letterboxd writer ID]], [[:d:Property:P14584|KSW organization ID]], [[:d:Property:P14585|KSW person ID]], [[:d:Property:P14586|KSW place ID]], [[:d:Property:P14587|1SCREEN movie ID]], [[:d:Property:P14588|1SCREEN Person ID]], [[:d:Property:P14589|‎Artistas Visuales Chilenos propertyvalue ID]], [[:d:Property:P14590|‎Canadian Trademark Registration Number]], [[:d:Property:P14591|occitanica.eu ID]], [[:d:Property:P14592|Hancinema company  ID]], [[:d:Property:P14593|ZicTrad person ID]], [[:d:Property:P14594|H-NEXT Person ID]], [[:d:Property:P14596|FOD video ID]], [[:d:Property:P14597|Farzonagon ID]], [[:d:Property:P14598|d Hits artist ID]], [[:d:Property:P14599|ABEMA video ID]], [[:d:Property:P14600|17LIVE ID]], [[:d:Property:P14604|‎regjeringen.no government ID]], [[:d:Property:P14605|Pure Adult actress ID]], [[:d:Property:P14606|Pure Adult studio ID]], [[:d:Property:P14607|‎GBIF taxon ID]], [[:d:Property:P14608|Digital portrait index person (GND) ID]], [[:d:Property:P14609|torial username]], [[:d:Property:P14611|Pontifical Urbaniana University ID]], [[:d:Property:P14628|CatDat category ID]], [[:d:Property:P14629|CatDat functor ID]], [[:d:Property:P14630|CatDat category property ID]], [[:d:Property:P14631|CatDat functor property ID]], [[:d:Property:P14632|‎Samtrafiken-vehicle ID]], [[:d:Property:P14633|GIGA actress ID]], [[:d:Property:P14634|Zen Pictures actress ID]], [[:d:Property:P14636|Olyrix artist ID]], [[:d:Property:P14637|AutorÒc 16-18 author ID]]
&lt;!-- END NEW PROPERTIES --&gt;
&lt;!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --&gt;
* New General datatypes property proposals to review:: 
**[[:d:Wikidata:Property proposal/dielectric strenght|dielectric strenght]] (&lt;nowiki&gt;maximum electric field a material can withstand before electrical breakdown occurs&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/about page URL|about page URL]] (&lt;nowiki&gt;URL to the official about page&lt;/nowiki&gt;)
* New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Rakuten Books author ID|Rakuten Books author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Rakuten TV adult Person ID|Rakuten TV adult Person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant sur le Western Orthodox Wiki|Identifiant sur le Western Orthodox Wiki]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Le GRoG ID|Le GRoG ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NHK On Demand Program ID|NHK On Demand Program ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Centre for Computing History exhibit reference ID|Centre for Computing History exhibit reference ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/GCD character ID|GCD character ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identificador de agente econômico na ANCINE|Identificador de agente econômico na ANCINE]], [[:d:Wikidata:Property proposal/1SCREEN Program ID|1SCREEN Program ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Architectenregister-id|Architectenregister-id]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LUDAP ID|LUDAP ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/TakaWiki ID|TakaWiki ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Terceiro Tempo Que Fim Levou ID|Terceiro Tempo Que Fim Levou ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BiDünyaFilm film ID|BiDünyaFilm film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CNUC code|CNUC code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Steady username|Steady username]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NHK ONE Program ID|NHK ONE Program ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SongLyrics.com song ID|SongLyrics.com song ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Braunschweiger ProfKat ID|Braunschweiger ProfKat ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ClayArena shooter profile ID|ClayArena shooter profile ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Open Collective ID|Open Collective ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Anobii author ID|Anobii author ID]]
&lt;!-- END NEW PROPOSALS --&gt;

You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!

''' Development '''
* The development team are at an offsite retreat this week.

[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&amp;order=priority the tasks needing a volunteer].

''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/France|France]]
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 18:05, 6 ജൂലൈ 2026 (UTC)'''
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&amp;oldid=30773585 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Wikidata weekly summary #740 ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the&lt;br&gt;week leading up to 2026-07-13. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#739]].&lt;br&gt;''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;&quot;&gt;

'''Discussions'''
* Open request for adminship: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Administrator/GA_Kevin|GA Kevin]] - &lt;small&gt;RfP scheduled to end after 14 July 2026 18:40 (UTC)&lt;/small&gt;
* New requests for permissions/Bot:
** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/Nabbot_2|Nabbot 2]] - '''Task:''' Translating English descriptions to Turkish using a predefined dictionary mapping. 
** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/AgenticCommonsBot_1|AgenticCommonsBot 1]] - '''Task:''' Add [[d:Property:P648|Open Library ID (P648)]] (OpenLibrary author ID) to items about people, where the OpenLibrary author and Wikidata person are the same individual, when every  statement is sourced. 
** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/EquipboardBot|EquipboardBot]] -  '''Task''': Add [[d:Property:P6912|Equipboard artist ID (P6912)]] to Wikidata items for musicians, sourced from Equipboard's own database of public artist identifiers.
* Call for Participation in Improving Constraints
** Just about any aspect of constraints is in scope, from rewriting existing bots to expanding the power of property constraints to adding new kinds of constraint. If you are interested, sign up in [[d:Wikidata:WikiProject_property_constraints/improving|WikiProject Property Constraints/improving]].

'''Events''' 
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** [[wmania:2026:Wikimania|Wikimania 2026]] is fast approaching. Taking place 21 - 25 July in Paris, France. Can't attend? Register for a ticket to the [[wmania:2026:Registration|virtual event]] and watch sessions online.
** Interested in [[mw:Wikibase/Ontology-Federation|Wikibase Ontology Federation]]? Join the July 14 call, see the [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/Cleaning_Task_Force#Tuesday,_14_July_2026,_11:30_EDT_(UTC-4)|Cleaning Task Force]] page for more details.
* Previous events:
** The 3rd Quarter Wikidata + Wikibase office hour was held. The transcript  is available to read:&lt;br&gt;[[d:Wikidata:Events/Telegram_office_hour_2026-07-08|Wikidata:Events/Telegram office hour 2026 07 08]]

'''Press, articles, blog posts, videos'''
* Blogs
** [[Diffblog:2026/07/10/behind-better-data-inside-wikidatas-first-wikiprojects-days|Behind Better Data: Inside Wikidata’s First WikiProjects Days]]
** [[Diffblog:2026/07/12/africa-wiki-challenge-2026-in-the-ghanaian-pidgin-community-documenting-water-for-life-through-wikimedia-projects|Africa Wiki Challenge 2026 in the Ghanaian Pidgin Community: Documenting “Water for Life” Through Wikimedia Projects]]
** [[Diffblog:2026/07/09/reflecting-on-progress-and-planning-ahead-dagbani-wikimedians-user-group-holds-its-last-quarter-team-meeting|Reflecting on progress and planning ahead: Dagbani Wikimedians User Group holds its last quarter team meeting]]
** [[Diffblog:2026/07/08/eduwiki-workshop-combining-petscan-and-generative-ai-for-smarter-wikipedia-editing|EduWiki Workshop: Combining PETScan and Generative AI for Smarter Wikipedia Editing]]
** [https://computationalhistory.substack.com/p/why-computational-historians-need Why Computational Historians need Wikidata] - a substack article by Jim Clifford
* Papers
** [https://dl.acm.org/doi/10.1145/3805712.3808389 A Demonstration of WikiRAG: An Evidence-based Link Prediction for Wikidata with Retrieval Augmented Generation] - WikiRAG is an interactive framework that combines automated link prediction with retrieval‑augmented generation and human validation to reliably complete knowledge graphs like Wikidata by generating candidate links, retrieving supporting evidence, and enabling users to confirm and export validated triples. By Sabu, et al., (2026)
* Videos
** [https://m.youtube.com/watch?v=GRS-0nMsb1Q&amp;pp=iggCQAE%3D&amp;ra=m Using Open Refine] by Wikimedia Australia, Paul Duchesne presents &quot;Using OpenRefine&quot; during WikiCon Australia 2026, (National Film and Sound Archive, Canberra).
** [https://m.youtube.com/watch?v=oq2fjfAhsgc&amp;pp=iggCQAE%3D&amp;ra=m Let’s Get Mappy - making maps on Wikimedia platforms] by Wikimedia Australia, Alex Lum presents  how location (pushpin) maps, locator maps, and interactive &quot;slippy&quot; local maps end up on Wikipedia, and how infoboxes, Wikidata and OpenStreetMap works together to generate them
** (繁體中文/zh-TW) [https://www.youtube.com/watch?v=YaOjh92PPuI Tutorial on Editing Temple Data for Wikidata and Wikimedia Commons] - recording of a workshop (July 5) on Tutorial on Editing Temple Data for Wikidata and Wikimedia Commons, held by Wikimedia Taiwan Community and OSM Taiwan.  
** [https://www.youtube.com/watch?v=VxCTNRqnOKw Open data tools for cultural heritage] 2nd session in the workshop series “Open Data to Strengthen Online Cultural Heritage,” held March 24, 2026, and organized by the National Library of Uruguay (BNU), Wikimedians of Uruguay, Datysoc, and Data Uruguay.
** [https://www.youtube.com/watch?v=ZrzycFNeVyI  GLAMs and Citizen Science Encouraging and Enabling Participation] - Siobhan Leachman presents &quot;citizen science workflows&quot; (BHL, iNaturalist, Bionomia, Wikidata) to show how GLAM's can empower citizen scientists to reuse their collections.

'''Tool of the week'''
*[https://rudof-project.github.io/ rudof] can be used as a command line tool or can be embedded as a library using cargo. It can be used to validate RDF data represented with different syntaxes like Turtle, NTriples, to name a few. As well as RDF data available through SPARQL endpoints like Wikidata

'''Other Noteworthy Stuff'''
* A [[d:Wikidata:Project_chat#c-Ainali-20260623132900-Need_of_a_process_to_become_a_mentor|Project Chat discussion]] on the new [[mw:Help:Growth/Mentorship|Mentorship features]]. Self-enrollment has been enabled with the following requirements - account age: 365 days, edits: 500.
* There is also a [[d:Wikidata:Project_chat#c-Bovlb-20260709235700-Discussion|proposal]] to add an advisory message to new accounts that create multiple items.

'''Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review'''

&lt;!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --&gt;
* Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]:
** General datatypes: none
** External identifiers: [[:d:Property:P14638|Rakuten TV adult person ID]], [[:d:Property:P14639|KBS News topic ID]], [[:d:Property:P14640|Rakuten Books author ID]], [[:d:Property:P14641|PTS News Network topic ID]], [[:d:Property:P14642|Nakamura Kikaku ID]], [[:d:Property:P14643|‎La Grange person ID]], [[:d:Property:P14644|‎Fontaines de Belgique ID]], [[:d:Property:P14645|NHK On Demand program ID]], [[:d:Property:P14646|1SCREEN program ID]], [[:d:Property:P14647|LUDAP ID]], [[:d:Property:P14648|Bianco keyword ID]], [[:d:Property:P14649|Architectenregister ID]], [[:d:Property:P14650|‎ClayArena shooter profile ID]], [[:d:Property:P14651|‎Sundsvall Municipality opendata beach ID]], [[:d:Property:P14652|Terceiro Tempo Que Fim Levou ID]]
&lt;!-- END NEW PROPERTIES --&gt;
&lt;!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --&gt;
* New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review:
** General datatypes: 
***[[:d:Wikidata:Property proposal/relocated from|relocated from]] (&lt;nowiki&gt;Object is the original or former {{Q|17334923}} of the permanently relocated {{Q|16222597}}&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/OpenType script tag|OpenType script tag]] (&lt;nowiki&gt;identifier for a script in OpenType&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/transforms from|transforms from]] (&lt;nowiki&gt;this fictional or mythical entity transforms from that form&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/Korean Classification of Administrative Districts|Korean Classification of Administrative Districts]] (&lt;nowiki&gt;code assigned to an administrative district of South Korea in the Korean Classification of Administrative Districts&lt;/nowiki&gt;)
** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/Anobii book ID|Anobii book ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Google Maps Place ID|Google Maps Place ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Viberate Artist ID|Viberate Artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brussels Inventory of Architectural Heritage style ID|Brussels Inventory of Architectural Heritage style ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brussels Inventory of Architectural Heritage designer ID|Brussels Inventory of Architectural Heritage designer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/TuneCore Japan artist ID|TuneCore Japan artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Deltarune Wiki article ID|Deltarune Wiki article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/INAPP OA author ID|INAPP OA author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CNR-IRIS ID|CNR-IRIS ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AnimeOshi anime ID|AnimeOshi anime ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Guide Japan Person ID|Guide Japan Person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CD Journal Artist ID|CD Journal Artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CIDIM Artist ID|CIDIM Artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Operabook Artist ID|Operabook Artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Mizan al-Arab poet ID|Mizan al-Arab poet ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Norton Simon Museum object ID|Norton Simon Museum object ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/OpenStreetMap data item ID|OpenStreetMap data item ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant sur le Western Orthodox Wiki|Identifiant sur le Western Orthodox Wiki]], [[:d:Wikidata:Property proposal/A World Made by Travel person ID|A World Made by Travel person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Scent Base notes ID|Scent Base notes ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/radio.net IDs|radio.net IDs]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Scent Base perfumer ID|Scent Base perfumer ID]]
&lt;!-- END NEW PROPOSALS --&gt;

You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!

'''Did you know?'''
* Query examples: [https://w.wiki/SJfA Items only connected to Telugu Wikipedia] ([[d:Wikidata:Request_a_query#c-Ainali-20260712084300-Stefan_Kühn-20260712083900|source]]) - change the language code 'te' to make it work with any other Wikipedia 
* Schema examples: [[d:EntitySchema:E269|French historic monument (E269)]] - With Wikimania taking place in the French Capital, you can use this entity schema if you feel inspired to or expand items on French monuments.
* Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]:
** [[d:Wikidata:WikiProject_Pleasant_Goat_and_Big_Big_Wolf|Project Pleasant Goat and Big Big Wolf]] - a Chinese-animated television franchise.
** (Français) [[d:Wikidata:Wikiproject_Orthodox_Christianity|Project Orthodox Christianity]]
** [[d:Wikidata:WikiProject_SUNY_Libraries_EMCO|Project SUNY Libraries EMCO]]
* WikiProject Highlights:
** [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/Poland|Project Govdirectory Poland]] added several new subpages detailing coverage and progress on State, Local Agencies and Marshall's Offices.
**[[d:Wikidata:WikiProject_property_constraints|Project Property Constraints]] added a subpage: [[d:Wikidata:WikiProject_property_constraints/improving|Improving]] - a call for participation, as a result of discussions during WikiProjects Days 2026.
* Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/Most_sitelinked_items/with_statements|Most sitelinked Items (with statements)]]

'''Development'''
* Blazegraph migration: We are continuing to prepare the Query UI, Query Builder, constraint checks, etc for the migration to QLever ([[phab:T425618]])
* Wikidata integration in the Wikimedia projects: We are investigating some Lua modules to find ones responsible for a lot of unnecessary entries in Watchlist and Recent changes on Wikipedia and co ([[phab:T429366]])
* GraphQL: Added support for negation in property value pair filters ([[phab:T429580]])
* REST API: We are working on the first pieces of support for Lexemes: retrieving a full Lexeme ([[phab:T429332]])

[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&amp;order=priority the tasks needing a volunteer].

'''Weekly Tasks'''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country: 
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''·   [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2026 07 06|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current| Help translate]] · [[:d:User:Danny Benjafield (WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] [[:d:User talk:Danny Benjafield (WMDE)|talk]] ·''' [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 18:01, 13 ജൂലൈ 2026 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&amp;oldid=30773585 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Wikidata weekly summary 741 ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the&lt;br&gt;week leading up to 2026-07-20. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#740]].&lt;br&gt;''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;&quot;&gt;

''' Discussions '''
* New requests for permissions/Bot:
** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/RupumpedBot|RupumpedBot]] - '''Task/s:''' When an Item on a Kenyan river has a Swahili label but no English version, this bot will derive an English label and description.
** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/William_Avery_Bot_14|William Avery Bot 14]] - '''Task/s:''' Change values of url properties in mainspace that link to http://web.archive.org/ to use the https protocol (requested at [[d:Wikidata:Bot_requests#Request_to_make_HTTPS_for_Wayback_Machine_recurrent_(2026-07-17)|Bot requests#Make HTTPS for Wayback Machine recurrent]])

''' Events ''' 
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** Wikimania is about to begin. Whether you're attending on-site or virtually, plan your sessions so you don't miss any.
*** [https://wikimedia.eventyay.com/wm/wikimania2026/schedule/ Full program] / [[wmania:2026:Program/Wikidata|Wikidata-only program]]
*** Get your [https://wikimedia.eventyay.com/wm/wikimania2026/ virtual ticket]
** OpenStreetMap X Wikidata Meetup #91 Aug 10 Time: 19:30-21:00 UTC+8 at [[d:Q61752245| Mozilla Community Space Taipei (Q61752245)]].
** [https://force11.org/post/webinar-metadata-for-all-with-wikidata Force11 webinar: Metadata for all with Wikidata] will look at three novel applications, WikiCite, the Trans Music Achive and the Pratt Institute. Held online August 26, 13-14:00 UTC. Please register for the access link.

''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs:
** [https://blog.johl.io/calling-wikifunctions-for-der-die-das/ Calling Wikifunctions for der, die, das]
** [https://diff.wikimedia.org/2026/07/18/how-to-strengthen-the-public-domain-with-wikidata/ How to strengthen the public domain with Wikidata]
** [https://rtnf.substack.com/p/altilunium-panoply-v26719 Altilunium Panoply v26.7.19] : In this latest release, the external Wikidata connection logic has undergone a major architectural overhaul to improve internal trace mapping.
* Videos:
** (Svenska) [https://www.youtube.com/watch?v=eiYEdXCA3z4 Strategic inclusion of library data on Wikidata] - first recorded at Digikult 2019, with Alicia Fagerving.
** (Français) [https://www.youtube.com/watch?v=FA5i80xTXpU I’ll explain how Wikidata works! (Livestream recording)], [[d:User:Lyoko%C3%AF|User:Lyokoï]] will introduce Wikidata and its concepts and the fundamentals of editing.
** (繁體中文/zh-TW) [https://www.youtube.com/watch?v=NCswknRt7wg Wikivoyage Guidelines for editing Temple information]
** [https://www.youtube.com/watch?v=VGtGZhE7e-E  How to use Wikibase for Mixed Methods Research], with Francesco Bailo. Recorded at SICSS Melbourne 2026 (Summer Institute in Computational Social Science).
* Games: [https://www.webwoven.org/ Webwoven] - a new game has surfaced, powered by Wikidata. Race from start to finish in as few connections as possible. Already includes Leaderboards, daily challenges and multiplayer. Sure to be a hit at future Wikidata events.

''' Tool of the week '''
*[https://wikivibes.toolforge.org/#/ wikivibes] is a tool by [[User:Magnus Manske|Magnus Magnus]] that play public domain music from Commons, tracked by Wikidata

''' Other Noteworthy Stuff '''
* Jobs:
** [https://wikimedia-deutschland.softgarden.io/job/65367316/Interim-Engineering-Manager-Wikidata-for-Wikimedia-Projects-all-genders-?jobDbPVId=279178738&amp;l=en (Interim) Engineering Manager - Wikidata For Wikimedia Projects] - Hybrid
** [https://job-boards.greenhouse.io/wikimedia/jobs/8060307?gh_src=uginyj6n1us Senior Software Engineer, Wikidata Platform] - Remote
** [https://job-boards.greenhouse.io/wikimedia/jobs/8060261?gh_src=4n8hpqkx1us Software Engineer, Wikidata Platform] - Remote

''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''

&lt;!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --&gt;
* Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]:
** General datatypes: none
***[[:d:Property:P14659|‎about page URL]] (&lt;nowiki&gt;URL to the official about page&lt;/nowiki&gt;)
** External identifiers: [[:d:Property:P14653|Western Orthodox Wiki ID]], [[:d:Property:P14654|Steady publication ID]], [[:d:Property:P14655|‎Open Collective ID]], [[:d:Property:P14656|‎Guide du Rôliste Galactique ID]], [[:d:Property:P14657|CNUC code]], [[:d:Property:P14658|Centre for Computing History exhibit reference ID]], [[:d:Property:P14660|Braunschweiger ProfKat ID]], [[:d:Property:P14661|CNR-IRIS author ID]], [[:d:Property:P14662|Anobii Book ID]], [[:d:Property:P14663|Anobii author ID]], [[:d:Property:P14664|TuneCore Japan artist ID]], [[:d:Property:P14665|TakaWiki numeric page ID]], [[:d:Property:P14666|Norton Simon Museum object ID]], [[:d:Property:P14667|Guide Japan Person ID]], [[:d:Property:P14668|CD Journal artist ID]]
&lt;!-- END NEW PROPERTIES --&gt;
&lt;!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --&gt;
* New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review:
** General datatypes: 
***[[:d:Wikidata:Property proposal/autoptic examination|autoptic examination]] (&lt;nowiki&gt;time of last direct examination of the inscribed object&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/Tabular data series|Tabular data series]] (&lt;nowiki&gt;A tabular data series in Commons that models the given concept&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/data series|data series]] (&lt;nowiki&gt;A data series about the given topic.&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/incumbent before dissolution|incumbent before dissolution]] (&lt;nowiki&gt;entity incumbent in a position before its dissolution for an election&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/former operator|former operator]] (&lt;nowiki&gt;entity, company, military service, or organisation which is notable for previously operated the item, aircraft, vehicle, or other equipment&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/número de la plaza|número de la plaza]] (&lt;nowiki&gt;square number&lt;/nowiki&gt;)
** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/PISAI ID|PISAI ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Ko-fi page ID|Ko-fi page ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Scent Base brand ID|Scent Base brand ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Etsy shop name|Etsy shop name]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Overcast podcast ID|Overcast podcast ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Grillplatser.nu ID|Grillplatser.nu ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Criticker Film ID|Criticker Film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/HAND ID|HAND ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Open Language Archives Community language code|Open Language Archives Community language code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant Ciel d'oc d'une publication|identifiant Ciel d'oc d'une publication]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ODiD ID|ODiD ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Generic/Numero de Registre Tributari|Generic/Numero de Registre Tributari]], [[:d:Wikidata:Property proposal/UntitledDb People ID|UntitledDb People ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MissEvan drama ID|MissEvan drama ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MissEvan sound ID|MissEvan sound ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MissEvan ID|MissEvan ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MissEvan voice actor ID|MissEvan voice actor ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fmfenxiang FM ID|Fmfenxiang FM ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fmfenxiang sound ID|Fmfenxiang sound ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fmfenxiang seiyuu ID|Fmfenxiang seiyuu ID]]
&lt;!-- END NEW PROPOSALS --&gt;

You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!

''' Development '''
* Wikidata Query Service: We are working on adapting the Query Service UI to get it ready for the move to QLever
* Mobile editing of statements: We are continuing to fix small issues found in testing
* Lexemes: We are continuing the work on adding support for Lexemes to the REST API
* Sustainability:
** We are preparing the migration of some database tables on the client wikis that track the usage of Wikidata's data in articles on Wikipedia and co
** We are further investigating how many changes from Wikidata that currently get sent to Wikipedia and co don't actually lead to a change in the article to be able to reduce these cases further

[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&amp;order=priority the tasks needing a volunteer].

''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country: 
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]]  · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:56, 20 ജൂലൈ 2026 (UTC)'''
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&amp;oldid=30773585 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Wikidata weekly summary #742 ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the&lt;br&gt;week leading up to 2026-07-27. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#741]].&lt;br&gt;''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;&quot;&gt;

''' Discussions '''
* New requests for permissions/Bot:
**[[Wikidata:Requests for permissions/Bot/AuntuBot|AuntuBot]] - '''Task/s:''' Per the approved bot request at commons:Commons:Bots/Requests/AuntuBot, I am in the process of uploading approximately 50,000 issues of the Bangladesh Gazette to Wikimedia Commons. We need to a parent Wikidata item for each specific issue/volume to import and organize these files on Bengali Wikisource.  Note that AuntuBot has already been granted a bot flag on Wikimedia Commons for the file uploads.
**[[Wikidata:Requests for permissions/Bot/Rebot 2|Rebot 2]] - '''Task/s:''' We recently created the new property perspective (P14345) (Wikidata:Property proposal/anatomical view).  With Rebot, I plan to move:
*About 570 statements from depicts (P180) to perspective (P14345) as a property
*About 1400 statements from depicts (P180) to perspective (P14345) as a qualifier of image (P18)  
**[[Wikidata:Requests for permissions/Bot/Rebot 3|Rebot 3]] - '''Task/s:''' Import 1389 instances of taxon author citation (P6507) from this Catalan Wikipedia list, compiled by bot from the articles.  
**[[Wikidata:Requests for permissions/Bot/Rebot 4|Rebot 4]] - '''Task/s:''' The task consists in changing these 1072 items. It has to change creator (P170) to the new property photographer (P14574). Also there are 1000+ items in which the property should be used as a qualifier.  
**[[Wikidata:Requests for permissions/Bot/Openpep|Openpep]] - '''Task/s:''' Maintenance of Politically Exposed Person (PEP) data on Wikidata for Thai government officials. Specifically:  
*Creating new Wikidata items for Thai politicians not yet in the database  
*Adding P39 (position held) claims with proper qualifiers (P580 start time, P582 end time, P2937 legislative term for legislators, P1365/P1366 replaces/replaced by, P1545 series ordinal)  
*Adding P102 (member of political party) with date qualifiers  
*Adding P569 (date of birth), P106 (occupation), P21 (sex or gender), P19 (place of birth), P1559 (name in native language)  
*Setting and correcting labels, descriptions, and aliases  
*Removing incorrect claims and deduplicating  
*Adding social media profiles (P2003 Instagram, P2013 Facebook, P11705 Facebook numeric ID)
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/DutchFixer|DutchFixer]] - '''Task/s:''' Reformat Dutch verb forms that are listed as [[Q1994301|past tense &lt;small&gt;(Q1994301)&lt;/small&gt;]], [[Q814722|participle &lt;small&gt;(Q814722)&lt;/small&gt;]] to simply use [[Q12717679|past participle &lt;small&gt;(Q12717679)&lt;/small&gt;]]

''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs:
** Vladimir Terentyev used the set of names for [https://vova.today/en/works/plofornot/  every dish from Wikidata] -- labels and aliases in every language -- along with restaurant data from OpenStreetMap to develop a world map of dish names, attempting to answer the research question: &quot;Where does plov end and biryani begin, and who really draws these borders?&quot;
** [https://oshwa.org/announcements/giving-open-source-hardware-a-place-on-wikidata/ Giving Open Source Hardware a Place on Wikidata] 
** [https://blog.tib.eu/2026/07/27/simplified-entry-of-complex-data-into-wikibase/ Simplified entry of complex data into Wikibase]
** [https://diff.wikimedia.org/2026/07/24/grateful-and-growing-reflecting-on-my-wiki-afrodemics-fellowship-pilot-cohort/ Grateful and Growing: Reflecting on My Wiki Afrodemics Fellowship, Pilot Cohort]
* Papers: [https://ojs.aaai.org/index.php/ICWSM/article/view/42790 DivinWD: Exploring the Diversity of Scientific Publications in Wikidata] - DivinWD is a large open-source dataset of over 23 million triples and 1.2 million scholarly articles (2010–2024), integrating Wikidata with five bibliographic sources and gender data to enable transparent diversity analyses in science while documenting biases and infrastructural limitations. By Saletti et. al., (2026)

''' Tool of the week '''
*[https://osm.wikidata.link/ OWL Places], the  Wikidata-OpenStreetMap matching tool, can now add OpenStreetMap IDs to Wikidata

''' Other Noteworthy Stuff '''
* [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikibaseug@lists.wikimedia.org/thread/4ODLBGNPJVVMLFCRJUMODQ3SQEPPOXCE/ Wikibase Suite Deploy 7.1.0 and other upgrades]

''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''

&lt;!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --&gt;
* Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]:
** General datatypes: 
***[[:d:Property:P14669|dielectric strength]] (&lt;nowiki&gt;electric field strength that causes electrical breakdown of an insulating material under specified test conditions&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Property:P14672|still taken from the audiovisual work]] (&lt;nowiki&gt;image comes from the given audiovisual work&lt;/nowiki&gt;)
** External identifiers: [[:d:Property:P14670|Operabook artist ID]], [[:d:Property:P14671|‎MPA certificate number]], [[:d:Property:P14673|‎Deltarune Wiki article ID]], [[:d:Property:P14674|A World Made by Travel person ID]], [[:d:Property:P14675|UntitledDb person ID]]
&lt;!-- END NEW PROPERTIES --&gt;
&lt;!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --&gt;
* New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review:
** General datatypes: 
***[[:d:Wikidata:Property proposal/Fediverse app|Fediverse app]] (&lt;nowiki&gt;Fediverse platform of the instance or address&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/Fediverse instance URL|Fediverse instance URL]] (&lt;nowiki&gt;Ferdiverse instance of/about the subject&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/reference amount|reference amount]] (&lt;nowiki&gt;Amount of the food that contains a particular quantity of a nutrient.&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/Qidian Book ID|Qidian Book ID]] (&lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;)
** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/Garance item ID|Garance item ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kinorating|Kinorating]], [[:d:Wikidata:Property proposal/IGN producer|IGN producer]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fediverse address|Fediverse address]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Music &amp; Opera artist ID|Music &amp; Opera artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LFL player ID|LFL player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Soccer365.net tournament ID|Soccer365.net tournament ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/kicker.de coach ID|kicker.de coach ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BeSoccer team ID|BeSoccer team ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FootballFakts.ru stadium ID|FootballFakts.ru stadium ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SofaScore tournament ID|SofaScore tournament ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Foot Mercato club ID|Foot Mercato club ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Lithuanian movie register ID|Lithuanian movie register ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Foot Mercato referee ID|Foot Mercato referee ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BeSoccer referee ID|BeSoccer referee ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kicker.de referee ID|Kicker.de referee ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Soccer365.net referee ID|Soccer365.net referee ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/UNESCO Observatory of Killed Journalists ID|UNESCO Observatory of Killed Journalists ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Soccer365.net stadium ID|Soccer365.net stadium ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MFL player ID|MFL player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Okko movie ID|Okko movie ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RIA Novosti organization ID|RIA Novosti organization ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/OpenParliamentTV person ID|OpenParliamentTV person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/OpenParliamentTV organization ID|OpenParliamentTV organization ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/OpenParliamentTV term ID|OpenParliamentTV term ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Camping.se ID|Camping.se ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/classicalive artist ID|classicalive artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Chess Games tournament ID|Chess Games tournament ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Chess.com tournament ID|Chess.com tournament ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MusiciansPage artist ID|MusiciansPage artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Flemish educational institution number|Flemish educational institution number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Giovani Artisti italiani ID|Giovani Artisti italiani ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/365chess.com tournament ID|365chess.com tournament ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Norwegian Athletics athlete ID|Norwegian Athletics athlete ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LinkedIn numeric company ID|LinkedIn numeric company ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Lulu spotlight ID|Lulu spotlight ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RPGnet Index ID|RPGnet Index ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/EU Treaties and Agreements database ID|EU Treaties and Agreements database ID]]
&lt;!-- END NEW PROPOSALS --&gt;

You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!

''' Development '''
* The team were at Wikimania this past week so not much development happened. 

[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&amp;order=priority the tasks needing a volunteer].

''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country: 
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 16:32, 27 ജൂലൈ 2026 (UTC)'''
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&amp;oldid=30846852 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Wikidata weekly summary #743 ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the&lt;br&gt;week leading up to 2026-08-04. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#742]].&lt;br&gt;''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;&quot;&gt;

''' Discussions '''
*[[Wikidata:Requests for permissions/Bot/INAPerson 1|INAPerson 1]] - Task/s: Create Wikidata pages entries for mostly French journalists, using INA (French National Audiovisual Institute) catalogue as reference.

''' Events ''' 
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** [[Diffblog:wikimedia-research-conference-in-the-cee-region-programme-coming-in-august-registration-open|Wikimedia &amp; Research conference in the CEE region: programme coming in August, registration open]] - follow link for registration instructions, (onsite) open until August 26, (online) open until at least October 5. Event takes place Katowice, Poland, October 9-10, 2026.
** [https://www.dublincore.org/conferences/2026/sessions/workshop-wikidata-open-innovation/ Workshop: Wikidata for Open Innovation] - DCMI 226. Held on August 3 by Kalliopi Mathios, participants will get hands-on experience of Wikidata for use in Libraries, Industry and Communities.

''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Papers:
** the [[:d:Q140818826|proceedings]] of the conference [[:d:Q131418010|Wikidata and Research]] (cf. [[:meta:Wikidata and research|Meta page]]), held in Florence (Italy) on June 5-6, 2025, have been published on July 2026 and are available in CC-BY 4.0 license: ''[https://books.fupress.com/isbn/9791221510102 Wikidata e la ricerca. Condividere esperienze / Wikidata and Research. Sharing Experiences]''; 32 papers, 25 in English and 7 in Italian, deal with the usage of Wikidata and other Wikibase instances in different fields of academic research
** [https://arxiv.org/html/2607.25959 Detecting Knowledge Inconsistencies Across Text, Tables, and Knowledge Graphs] by Wei et al., (2026). This paper introduces ''Kontrast'': a tool for comparing Wikidata's statements against Wikipedia tables (and text) to find conflicting information or inconsistencies and missing data.
* Videos: [https://www.youtube.com/watch?v=PA8pp1Qsh4M LIVE Wikidata Editing #123] with hosts [[d:User:Ainali|User:Ainali]] and [[d:User:Abbe98|User:Abbe98]]

''' Tool of the week '''
* [https://leximap.toolforge.org/ Leximap]: Create a colour-coded map of Lexemes from a Wikisource page's text, roll-over individual words to discover more about the lemma
* [https://thefilmmap.com/ Filmmap]: a free interactive map of filming locations built from Wikidata. Search the title to see where it’s shot or a place to see what was made there
*[https://www.wikidata.org/wiki/User:Danielyepezgarces/Cradle-gadget Cradle-gadget]  – A new user script embeds the Cradle form editor into Wikidata item pages, enabling schema-based editing with ShEx.

''' Other Noteworthy Stuff '''
* Job vacancy: [https://job-boards.greenhouse.io/wikimedia/jobs/8060261 (Remote) Software Engineer for the Wikidata Platform team].
* [https://www.wikibase.cloud/hosting-policy/pilot Wikibase Cloud has a new hosting policy (pilot version)]
* [https://f-droid.org/en/packages/app.subster/ Subster] - a timeline-based Wikidata-powered game that plays songs from your own music collection and asks you to rank it against other songs in your hand. Like a digital, cardless version of Hitster. Requires a subsonic-compatible music server to connect to.
* Uyen developed a tool in which you can visualize and inspect content gaps and shared content between different Wikipedia editions, as well as topic distributions: https://wiki-gap-finder.toolforge.org/ Check it out and give them [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSc-ff0w-oUCEQXoQsCRxuiz5aOiOSes6kfWti5-KsKGgOgezg/viewform feedback].

''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''

&lt;!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --&gt;
* Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]:
** General datatypes: 
***[[:d:Property:P14687|tabular data series]] (&lt;nowiki&gt;A tabular data series in Commons that models the given concept&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Property:P14701|infobox chronology]] (&lt;nowiki&gt;indicate the place of an item in an Infobox chronology, as seen on the Wikipedias.&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Property:P14726|‎OpenType script tag]] (&lt;nowiki&gt;identifier for a script in OpenType, without trailing spaces&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Property:P14733|‎Fediverse app]] (&lt;nowiki&gt;Fediverse platform of the instance or address&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Property:P14734|‎Fediverse instance URL]] (&lt;nowiki&gt;Ferdiverse instance of/about the subject&lt;/nowiki&gt;)
** External identifiers: [[:d:Property:P14676|Viberate artist ID]], [[:d:Property:P14677|Brussels Inventory of Architectural Heritage style ID]], [[:d:Property:P14678|Brussels Inventory of Architectural Heritage designer ID]], [[:d:Property:P14679|radio.net station ID]], [[:d:Property:P14680|radio.net podcast ID]], [[:d:Property:P14681|Sokmil AV performer ID]], [[:d:Property:P14682|Scent Base brand ID]], [[:d:Property:P14683|Scent Base notes ID]], [[:d:Property:P14684|Scent Base perfumers ID]], [[:d:Property:P14688|PISAI ID]], [[:d:Property:P14689|CIDIM Artist ID]], [[:d:Property:P14690|Etsy shop name]], [[:d:Property:P14691|‎Open Language Archives Community language code]], [[:d:Property:P14692|‎OpenStreetMap Wiki item ID]], [[:d:Property:P14695|Ko-fi page ID]], [[:d:Property:P14696|KinoRating ID]], [[:d:Property:P14697|‎Korean Classification of Administrative Districts]], [[:d:Property:P14698|UNESCO Observatory of Killed Journalists ID]], [[:d:Property:P14699|SofaScore tournament ID]], [[:d:Property:P14700|RIA Novosti organization ID]], [[:d:Property:P14702|MFL player ID]], [[:d:Property:P14703|‎MissEvan username]], [[:d:Property:P14704|Soccer365.net referee ID]], [[:d:Property:P14705|Soccer365.net stadium ID]], [[:d:Property:P14706|Soccer365.net tournament ID]], [[:d:Property:P14707|‎IGN producer ID]], [[:d:Property:P14708|kicker.de coach ID]], [[:d:Property:P14709|Kicker.de referee ID]], [[:d:Property:P14710|Lithuanian movie register ID]], [[:d:Property:P14712|LFL player ID]], [[:d:Property:P14713|BeSoccer referee ID]], [[:d:Property:P14714|BeSoccer team ID]], [[:d:Property:P14715|OpenParliamentTV organization ID]], [[:d:Property:P14716|OpenParliamentTV person ID]], [[:d:Property:P14717|OpenParliamentTV term ID]], [[:d:Property:P14718|Foot Mercato referee ID]], [[:d:Property:P14719|Foot Mercato club ID]], [[:d:Property:P14720|FootballFakts.ru stadium ID]], [[:d:Property:P14721|Chess Games tournament ID]], [[:d:Property:P14722|Chess.com tournament ID]], [[:d:Property:P14723|‎Camping.se ID]], [[:d:Property:P14724|Garance item ID]], [[:d:Property:P14725|‎OpenType language system tag]], [[:d:Property:P14727|Okko movie ID]], [[:d:Property:P14728|‎Grillplatser.nu ID]], [[:d:Property:P14729|Número de Registre Tributari]], [[:d:Property:P14730|‎MissEvan sound ID]], [[:d:Property:P14731|‎MissEvan drama ID]], [[:d:Property:P14732|‎Flemish educational institution number]], [[:d:Property:P14735|Norwegian Athletics athlete ID]], [[:d:Property:P14736|RPGnet Index ID]]
&lt;!-- END NEW PROPERTIES --&gt;
&lt;!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --&gt;
* New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review:
** General datatypes: 
***[[:d:Wikidata:Property proposal/ENS name|ENS name]] (&lt;nowiki&gt;Ethereum Name Service (ENS) domain associated with a person or entity&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/Inventaire régional du patrimoine en Wallonie ID|Inventaire régional du patrimoine en Wallonie ID]] (&lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/member of musical group|member of musical group]] (&lt;nowiki&gt;member of musical group&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/name type|name type]] (&lt;nowiki&gt;type of noun or name the sense is&lt;/nowiki&gt;)
** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/CINE21 Program ID|CINE21 Program ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Rakuten TV adult maker ID|Rakuten TV adult maker ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DMM maker ID|DMM maker ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/sukumizu.tv actress ID|sukumizu.tv actress ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/GAS actress ID|GAS actress ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Paradise TV Parson ID|Paradise TV Parson ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/syukou-club(X-DIABLO) actress ID|syukou-club(X-DIABLO) actress ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brazilian Fauna Taxonomic Catalogue ID|Brazilian Fauna Taxonomic Catalogue ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CINE21 company ID|CINE21 company ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/STAPI Book ID|STAPI Book ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/STAPI Comics ID|STAPI Comics ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/STAPI Episode ID|STAPI Episode ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/STAPI Performer ID|STAPI Performer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Qidian Author ID|Qidian Author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Medieval Unicode Font Initiative ID|Medieval Unicode Font Initiative ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Apple Maps place id|Apple Maps place id]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Filmycast person ID|Filmycast person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/EORI|EORI]], [[:d:Wikidata:Property proposal/GBIF Specimen (occurrence)|GBIF Specimen (occurrence)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/d anime store Parson ID|d anime store Parson ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/d anime store work ID|d anime store work ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Crank-in! Parson ID|Crank-in! Parson ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Crank-in! drama ID|Crank-in! drama ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Crank-in! animation ID|Crank-in! animation ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Crank-in! movie ID|Crank-in! movie ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Elite Prospects team ID|Elite Prospects team ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/r-hockey.ru team ID|r-hockey.ru team ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Elite Prospects stadium ID|Elite Prospects stadium ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/izohli.uz word ID|izohli.uz word ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Dubbinfo ID|Dubbinfo ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DBNL chamber of rhetoric ID|DBNL chamber of rhetoric ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BLS Code|BLS Code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/JoJo's Bizarre Encyclopedia article ID|JoJo's Bizarre Encyclopedia article ID]]
&lt;!-- END NEW PROPOSALS --&gt;

You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!

''' Did you know? '''
* Query examples: [https://w.wiki/T5E4 Retrieve all Belgian writers without an article on French Wikipedia] ([[d:Wikidata:Request_a_query#c-ScriptaBelgica-20260723083200-ScriptaBelgica-20260719201400|source]])
* Schema examples: [[d:EntitySchema:E408|Swedish barbecue areas (E408)]]
* Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject_Occitan|Project Occitan]]
* WikiProject Highlights:
** [[d:Wikidata:WikiProject_Broadcasting|Project Broadcasting]] - after 10 years of inactivity, the project has been revived with a flurry of activity . Of particular interest is the change in broadcasting scope from primarily airwave to internet transmission.
** [[Wikidata:WikiProject_Malaysia/Activity/Datathon/Japan_Week_Datathon/Data_Item_List/UNIS|Wiki x K-pop 2026 • Editing Party - Japan Week Datathon]]
* Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [https://wikidata-terminator.toolforge.org/?list&amp;mode=tx#/ Wikidata Terminator] - find items that lack Label, description or sitelink.
* [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q842|Oman (Q842)]] - state in western Asia
* [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L648863|cheche (L648863)]]

''' Development '''
* Wikidata integration in the other Wikimedia projects:
** We reviewed samples of Wikidata-related entries in Recent changes and watchlist on Wikipedia and co in order to see which additional changes we can remove because they don't change the article.
** We are preparing for the migration of the entity usage table to the extension database cluster to address database scalability issues ([[phab:T424133]])
* Wikidata Query Service: We are continuing to adapt the Query Service UI and the Quality Constraints extension for the upcoming move from Blazegraph to QLever.
* REST API: We are continuing to add support for Lexemes, specifically retrieving a full Lexeme (GET) ([[phab:T429332]])

[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&amp;order=priority the tasks needing a volunteer].

''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Seychelles|Seychelles]]
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] . [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] · [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 06:55, 4 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)'''
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&amp;oldid=30872537 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== 06 August 2026 ==

നമസ്കാരം @[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|Ranjithsiji]], എനിക്ക് ഒരു സംശയം ഉണ്ട്. 2011 മുതൽ [[നിക്കോള ടെസ്‌ല|നികോള ടെസ്‌ല]] (Nikola Tesla) ആണ് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട ലേഖനം ആയി കിടക്കുന്നത്. ഇത് എപ്പോഴാണ് മാറുക? 

ഇതുപോലെ തന്നെ മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ പുതിയ എഡിറ്റർമാരുടെ കുറവ് പരിഹരിക്കാൻ ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയയിലെ 'Teahouse' മാതൃകയിൽ ഒരു പുതിയ ഇടം ആരംഭിച്ചാൽ നന്നായിരിക്കും എന്ന് കരുതുന്നു. നിലവിലെ സഹായമേശ പലർക്കും ഉപയോഗിക്കാൻ അല്പം സങ്കീർണ്ണമാണ്

പുതിയ ഉപയോക്താക്കൾക്ക് എളുപ്പത്തിൽ സൗഹൃദപരമായും സംശയങ്ങൾ ചോദിക്കാൻ വേണ്ടി നമുക്ക് 'വിക്കിപീഡിയ:ചായക്കട' എന്ന പേരിൽ ഒരു പേജ് രൂപീകരിക്കാമോ? ആവശ്യമാണെങ്കിൽ ഈ പേജിന്റെ അടിസ്ഥാന രൂപകൽപ്പനയും എഴുത്തുകളും തയ്യാറാക്കാൻ ഞാൻ തയാറാണ്. [[ഉപയോക്താവ്:TheGreatEditor024|TheGreatEditor024]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:TheGreatEditor024|സംവാദം]]) 10:49, 6 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

== Language Diversity Hub evaluation survey: your input needed! ==

The Wikimedia Foundation is evaluating hub pilots to understand their work, outcomes, and future direction. As part of this, we're gathering feedback on how hub services and activities have contributed to concrete, measurable outcomes.

You're receiving this because you're part of the Language Diversity Hub audience group, and we'd value your perspective. Your feedback will help inform the evaluation and strengthen our understanding of the Hub's impact.

The survey takes about 10–15 minutes, and we kindly ask that you respond by '''10 August 2026.'''

'''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_6KXVndZhZvlSoUS Survey Link]'''

The Foundation is not collecting personal data through this survey. Responses will be reviewed and consolidated by audience group — analyzed collectively rather than attributed to individuals.

Thank you for contributing. Your feedback helps ensure this evaluation reflects the perspectives of communities, affiliates, and others connected to the Hub.

Questions? Contact strategy2030@wikimedia.org.

Sincerely, 

Oscar on behalf of the [[Wikimedia Language Diversity Hub]], 21:22, 7 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)

(This message was sent to [[:ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji]] and is being posted here due to a redirect.)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=MassMessage/Lists/LDH&amp;oldid=30514061 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Oscar .@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Wikidata weekly summary #744 ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the&lt;br&gt;week leading up to 2026-08-10. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#743]].&lt;br&gt;''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;&quot;&gt;

''' Discussions '''

* The order of properties on Wikidata is governed by [[mw:Manual:Interface/Wikibase-SortedProperties|MediaWiki/Wikibase-SortedProperties]]. We propose moving [[d:Property:P2559|(P2559) Wikidata usage instructions]]  to the top, so important guidance is more visible and less likely to be overlooked. To comment on this change, please visit [[mw:MediaWiki_talk#prominently displaying Wikidata usage instructions (P2559)|MediaWiki_talk#prominently displaying (P2559)]].
* Closed request for comments: '''19''' RfC's were closed recently, too many to list here. Please see the [[d:Wikidata:Requests_for_comment#Closed_requests|RfC page]] for more information.

''' Events '''
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** (Deutsch) [https://www.nfdi4objects.net/events/n4o_activity_20260818-CM26-RS_Wikidata/ nfdi4 / Workshop: Make Research Software Findable using the Software Marketplace Wikidata], 18.08.2026, 14:00–16:00 CEST ([https://terminplaner6.dfn.de/b/1439bb751afd1e9fc42ebc30069eb685-1762199 register for Zoom-link])
** [https://meta.wikimedia.org/wiki/Event:WMUK_Sandbox_Sessions/Improving_Wikidata_References:_The_Reference_Validator_Tool  Improving Wikidata References:  The hands-on session will explore how to identify and improve broken references on Wikidata] , 15.08.2026, 17:00–18:00 WAT (UTC+1).
* Looking ahead: (Deutsch) [https://www.fu-berlin.de/kalender/2026/10/20261022-tidy-data-versionskontrolle-wikidata-in-der-forschungspraxis.html Freie Universitat / Tidy data version control - Wikidata in research]: 22.10.2026, 09:00 - 16:00 CEST.
* Previous events: August 04 - [[d:Event:Blazegraph_Migration_Office_Hours_-_Aug_2026|Blazegraph Migration office hour]] - see the [https://etherpad.wikimedia.org/p/Blazegraph_Migration_Office_Hours Etherpad notes] for questions and answers.

''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs:
** [https://gdotv.com/blog/the-weekly-edge-fraud-graphs-graphtalk-gfql-wikidata-graphrag/#edge-item-4 gdottv / The Weekly Edge article: demonstrating the Wikidata Query Logs (WDQL) Dataset] talks about a paper released in February this year, ([https://arxiv.org/html/2602.14594v1 Wikidata Query Logs Dataset])
** [https://www.linkedin.com/posts/brian-hatten-434b7457_orthopedicsurgery-kneereplacement-knowledgegraph-activity-7465395166682583040-v0qH?utm_source=share&amp;utm_medium=member_desktop&amp;rcm=ACoAAAUVbMUB9qSIcEDloiodU_ZoBrIi4-bJtT8 LinkedIn] - [[d:User:Orthodoc10|User:Orthodoc10]] describes their experience mapping and modelling knee replacement surgical practices into Wikidata
** [https://diff.wikimedia.org/2026/08/07/wikisignals-org-helping-editors-evaluate-reference-reliability/ Wikisignals.org: Helping Editors Evaluate Reference Reliability]
** [https://diff.wikimedia.org/2026/08/07/zero-budget-programs-you-could-start-tommorrow/ Zero-budget programs you could start tommorrow - Lessons from Wikimania Paris]]
** [https://diff.wikimedia.org/2026/08/07/openspeaks-tools-update-subtitler-tome-and-bento-go-stable-meet-media-dashboard/ OpenSpeaks Tools Update: Subtitler, Tome, and Bento Go Stable — Meet Media Dashboard]
** [[Diffblog:a-look-at-a-2026-wikimania-hackathon-project-wikidata-bias-detector|A look at a 2026 Wikimania Hackathon Project – Wikidata Bias Detector]
** [https://nlnet.nl/project/Inventaire-Split/ nlnet Foundation / Inventaire Split] - a short article on this standalone Wikidata-federated Bibliographic database.
** [https://ktieb.org.mt/news-en/nbc-and-wikimedia-malta-renew-collaboration-on-national-book-prize/ Maltese national Book Council and WM Malta renew partnerhship]: Wikidata to support and feed Maltese Wikipedia.
** [Diffblog:wikisignals-org-helping-editors-evaluate-reference-reliability|Wikisignals.org: Helping Editors Evaluate Reference Reliability] - the project aims to add to news-related organisation entities to help feed Wikipedia infoboxes with structured data.
* Videos:
** [https://www.youtube.com/live/saeV6bZ7cIk?t=25105s India's Software Stories: A Hands-on Workshop with Software Heritage, Commons and Wikidata] - a Wikimania Lightning talk with  Mathilde Fichen and Pavan Santhosh. ([https://wikimedia.eventyay.com/wm/wikimania2026/talk/review/EYFQXB9WHFAR9WATXTEUFSKADEVWMCP9 Session page])
** [https://www.youtube.com/watch?v=sJq1926Jz5Q The Art of Editing Wikidata (Africa Wiki Women)] - Guest host David Palfrey will share valuable insights and help newcomers uncover the mysteries of editing Wikidata, this session is in collaboration with Art+Feminism.
** (no audio) [https://www.youtube.com/watch?v=JJbPTX18I4Q Tutorial: Add Geoshape to Wikimedia Commons and connect it to its Wikidata Item] - Anne Chen gives a visual demonstration of the steps provided in this [https://docs.google.com/document/d/1A1FNy9NztkmxE2MhBds2caHGcxMNSNvgXnLfeJsAosw/edit?tab=t.0 google doc], found on the [[d:Wikidata:WikiProject_IDEA/Resources_for_Participants#Links_to_useful_tutorials|WikiProject IDEA]] page.
** [https://www.youtube.com/watch?v=9infd-TJ6z8 LIVE Wikidata Editing #124] is streaming today, 20:00 CEST (18:00 UTC)!
** (Bahasa Indonesian) [https://www.youtube.com/@WikimediaIndonesia/videos Wikimedia Indonesia] have released 4 short videos on editing practices, querying, basic structure and data quality of Wikidata.
** (Deutsch) [https://www.youtube.com/watch?v=gLH0W0coIw8 ZB MED LAB | The Carpentries] - aimed at researchers and professionals who work with data, a series of tutorials and workshops to teach you Wikidata, Python, R, OpenRefine and more.

''' Tool of the week '''
*[https://toolhub.wikimedia.org/tools/cradle-gadget Cradle-gadget] is a tool by [[User:Danielyepezgarces]]This is an interactive, schema-based form editor that works directly within Wikidata item pages. It allows users to check, view, add, modify, or delete claims in a modern sidebar drawer or a dedicated special page, aligned with the Wikimedia design guidelines. This is the easiest way to exploit the benefits of Wikidata entity schemas, powered by ShEx.

''' Other Noteworthy Stuff '''
* The [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScv4BEQqn-sSsJNvIFCRgMDpr_K59Y0UjdXx5rO8MzAs4CRjw/viewform 2026 OpenRefine User Survey] is now open. (Note that a link to a feature-prioritization survey is provided at the end of the Google Form so don't miss that if you want to influence what should get more focus.)

''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''

&lt;!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --&gt;
* Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]:
** General datatypes: 
***[[:d:Property:P14755|particularly]] (&lt;nowiki&gt;qualifier for statements to refine a value that applies more generally, when the statement applies especially to a more specific value; a more specific qualifier than &quot;including&quot; (P1012)&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Property:P14766|‎incumbent before dissolution]] (&lt;nowiki&gt;entity incumbent in a position before its dissolution for an election&lt;/nowiki&gt;)
** External identifiers: [[:d:Property:P14737|CINE21 TV program ID]], [[:d:Property:P14738|GCD character ID]], [[:d:Property:P14739|ODiD ID]], [[:d:Property:P14740|365chess.com tournament ID]], [[:d:Property:P14741|NHK ONE program ID]], [[:d:Property:P14742|CINE21 company ID]], [[:d:Property:P14743|‎Fmfenxiang seiyuu ID]], [[:d:Property:P14744|‎Fmfenxiang sound ID]], [[:d:Property:P14745|Elite Prospects team ID]], [[:d:Property:P14746|Elite Prospects stadium ID]], [[:d:Property:P14747|r-hockey.ru team ID]], [[:d:Property:P14748|Classicalive artist ID]], [[:d:Property:P14749|Apple Maps place id]], [[:d:Property:P14750|‎HAND ID]], [[:d:Property:P14751|Brazilian Fauna Taxonomic Catalogue ID]], [[:d:Property:P14752|‎Dicionário da Língua Portuguesa ID]], [[:d:Property:P14753|Giovani Artisti italiani ID]], [[:d:Property:P14754|MusiciansPage artist ID]], [[:d:Property:P14756|LinkedIn numeric company ID]], [[:d:Property:P14757|‎MissEvan voice actor ID]], [[:d:Property:P14758|Music &amp; Opera artist ID]], [[:d:Property:P14759|Dubbinfo ID]], [[:d:Property:P14760|GAS actress ID]], [[:d:Property:P14761|‎EU Treaties and Agreements database ID]], [[:d:Property:P14762|syukou-club(X-DIABLO) actress ID]], [[:d:Property:P14763|sukumizu.tv model ID]], [[:d:Property:P14764|Paradise TV Person ID]], [[:d:Property:P14765|Regional heritage of Wallonia ID]]
&lt;!-- END NEW PROPERTIES --&gt;
&lt;!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --&gt;
* New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review:
** General datatypes: 
***[[:d:Wikidata:Property proposal/filing unit code|filing unit code]]
***[[:d:Wikidata:Property proposal/has Member|has Member]] (&lt;nowiki&gt;has member&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/introduced to|introduced to]] (&lt;nowiki&gt;region outside the natural range of a taxon into which it was introduced through direct or indirect human activity&lt;/nowiki&gt;)
** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/Lift-World lift ID|Lift-World lift ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Schiffsdatenliste ID|Schiffsdatenliste ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/marketswiki|marketswiki]], [[:d:Wikidata:Property proposal/National Palace Museum Digital Archive ID|National Palace Museum Digital Archive ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Information Commissioner's Office registration reference|Information Commissioner's Office registration reference]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Registry of Type Design ID|Registry of Type Design ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Ariana Museum ID|Ariana Museum ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Emulation General Wiki article ID|Emulation General Wiki article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Georgian Cultural Heritage GIS Portal immovable object ID|Georgian Cultural Heritage GIS Portal immovable object ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sofia monuments register ID|Sofia monuments register ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Georgian Cultural Heritage GIS Portal museum ID|Georgian Cultural Heritage GIS Portal museum ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Georgian Cultural Heritage GIS Portal movable object ID|Georgian Cultural Heritage GIS Portal movable object ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Georgian Cultural Heritage GIS Portal stone carving ID|Georgian Cultural Heritage GIS Portal stone carving ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Georgian Cultural Heritage GIS Portal protection zone ID|Georgian Cultural Heritage GIS Portal protection zone ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Georgian Cultural Heritage GIS Portal wall painting ID|Georgian Cultural Heritage GIS Portal wall painting ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Georgian Cultural Heritage GIS Portal documentation record ID|Georgian Cultural Heritage GIS Portal documentation record ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Georgian Cultural Heritage Portal movable object ID|Georgian Cultural Heritage Portal movable object ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RIdIM ID|RIdIM ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Weibo ID|Weibo ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Weibo username|Weibo username]]
&lt;!-- END NEW PROPOSALS --&gt;

You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!

''' Did you know? '''
* Query examples: [https://w.wiki/TGHU Ten longest State of the Union adress in the USA]
* Schema examples: [[d:EntitySchema:E519|object with inscription]]  - schema for objects with inscriptions [[d:Q1640824|(Q1640824)]]
* Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]:
** [[d:Wikidata:WikiProject_Brigham_Young_University_Library|Project Brigham Young University Library]]
** [[d:Wikidata:WikiProject_Perth_Women_on_Wikipedia|Project Perth Women on Wikipedia]]
** [[d:Wikidata:WikiProject_UC_Riverside_Library_Jay_Kay_Klein_Photographs|Project UC Riverside Library Jay Kay Klein Photographs]]
* WikiProject Highlights: [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/Metaclasses|Project Ontology]] added a Metaclasses page
* Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:User:Pasleim/Sitelink_statistics|Sitelink statistics]] by User:Pasleim.

''' Development '''
* Sustainability: We continued the work on migrating usage tracking on Wikipedia and co to the extension database cluster ([[phab:T424185]])
* Watchlist and recent changes on Wikipedia and co: We finished our review of a sample of Wikidata edits sent to Wikidata and co in order to better understand which remaining ones are not useful. It will soon be published on Commons.
* Query Service: We continued the work on preparing the Query Service UI for the migration from Blazegraph to QLever and will move to Query Builder and Quality Constraints next

[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&amp;order=priority the tasks needing a volunteer].

''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/Seychelles|Seychelles]]
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:54, 10 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)'''
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&amp;oldid=30889662 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Wikidata weekly summary #745 ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the&lt;br&gt;week leading up to 2026-08-17. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#744]].&lt;br&gt;''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;&quot;&gt;

''' Events ''' 
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** [[wmau:WikiLoves_Pride_Australia_-_15_August_2026|WikiLoves Pride / Australia]], 15 August, drop-in online for a collaborative editing session on LGBT+ representation on Wikidata, Wikipedia and Commons.
** [[wmau:Drop_in_and_Wikidata_-_August_2026|Drop-in and Wikidata]], 27 August, WM Australia also hold a drop-in Wikidata ediitng sesison.
** [[m:Event:Open_Heritage-Wikidata_Contest|Open Heritage - Wikidata Islamic Civilization Contest]] from September 1 - 30, 2026. [[m:Special:RegisterForEvent/4303|Register for news]].
*** A Wikidata training webinar will be held August 25.
* Looking ahead: [https://www.gw.uni-hamburg.de/ueber-die-fakultaet/digital-humanities/dh-lab/veranstaltungen/26-11-12-hands-on-wikidata.html Hands-on workshop: Wikidata: An Open Knowledge Graph for Research and Beyond] - Digital Humanities Lab, 12.11.2026, 14:15-15:45 CEST.

''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs:
** [https://programminghistorian.org/en/lessons/wikidata-for-historical-research Introductory lesson on Wikidata at the Programming Historian]
** [https://www.ibm.com/case-studies/wikimedia-deutschland Making open knowledge Gen-AI-ready] by IBM
** [https://noeflandre.com/posts/describe-place-on-earth-part1-wikidata How to describe a place on Earth using text? Part 1: Wikidata] by  Noé Flandre
* Papers: [https://www.ebsco.com/articles/arts-and-entertainment/7162dc3c-7d03-51bb-a950-30de681bb95e/cultural-information-bubbles-a-new-approach-for-automatic-ethical-evaluation-of-digital-artwork-collections-based-on-wikidata Cultural information bubbles: A new approach for automatic ethical evaluation of digital artwork collections based on Wikidata] by M. Zhitomirsky-Geffet and S. Minster, (2026).

''' Tool of the week '''
*[https://ranker.toolforge.org This tool lets you edit the rank of multiple statements at once.]

''' Other Noteworthy Stuff '''
* [[wmau:Partner_Projects_2026-2027|WM Australia is funding partner projects for 2026 - 2027]], for Australian organisations or individuals who want to build projects for open and free knowledge, including Wikidata.
* Job Vacancies: [https://wikimedia-deutschland.career.softgarden.de/jobs/65367316/Interim-Engineering-Manager-Wikidata-for-Wikimedia-Projects-all-genders- (Interim) Engineering Manager / Wikidata for Wikimedia Projects]
* [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdnOtvIKyp5fGlAkqz8pYMdFxhtvaH9exlxmrQ8O3HtDIHM3A/viewform Survey: What content would you like to see on the Wikidata Social media channels?] - only want to hear about Wikidata events or news, would like to see more use-cases of Wikidata, or perhaps you'd like more beginner or advanced Wikidata tutorials? Let us know in this short survey.
* We are setting up to apply for recognition of a new Wikimedia user group, '''Wikimedians for Data Organization and Quality'''.  The group's goal will be to improve the organization and quality of data, particularly structured data, in Wikimedia projects.  You can see more details in [https://meta.wikimedia.org/wiki/Data_Organization_and_Quality the group's home page] and, if you wish, you can contribute to the discussion in its talk page. We invite you to be a part of this proposed user group by adding your Wikimedia signature to the Interested Parties section of the group's page. &lt;br /&gt;Ege Atacan Doğan and Peter Patel-Schneider

''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''

&lt;!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --&gt;
* Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]:
** General datatypes: 
***[[:d:Property:P14788|located at a height]] (&lt;nowiki&gt;a property intended to indicate the height of any objects from the ground&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Property:P14789|contributed to narrative universe]] (&lt;nowiki&gt;narrative universe that a person contributed to&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Property:P14792|‎name type]] (&lt;nowiki&gt;type of noun or name the sense is&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Property:P14796|introduced to]] (&lt;nowiki&gt;region outside the natural range of a taxon into which it was introduced through direct or indirect human activity&lt;/nowiki&gt;)
** External identifiers: [[:d:Property:P14767|d anime store Work ID]], [[:d:Property:P14768|d anime store Person ID]], [[:d:Property:P14769|Crank-in! drama ID]], [[:d:Property:P14770|Crank-in! animation ID]], [[:d:Property:P14771|Crank-in! person ID]], [[:d:Property:P14772|‎STAPI Book ID]], [[:d:Property:P14773|‎STAPI Episode ID]], [[:d:Property:P14774|‎STAPI Performer ID]], [[:d:Property:P14775|‎Qidian Author ID]], [[:d:Property:P14776|Crank-in! movie ID]], [[:d:Property:P14777|‎DBNL chamber of rhetoric ID]], [[:d:Property:P14778|‎Criticker Film ID]], [[:d:Property:P14779|Lulu spotlight ID]], [[:d:Property:P14780|German Maritime Museum Ship ID]], [[:d:Property:P14781|Rakuten TV adult maker ID]], [[:d:Property:P14782|izohli.uz word ID]], [[:d:Property:P14783|Ciel d'oc publication ID]], [[:d:Property:P14784|Lift-World lift ID]], [[:d:Property:P14785|‎STAPI Comics ID]], [[:d:Property:P14786|Qidian Book ID]], [[:d:Property:P14787|National Palace Museum Digital Archive ID]], [[:d:Property:P14790|DMM maker ID]], [[:d:Property:P14791|Registry of Type Design ID]], [[:d:Property:P14793|‎Fediverse address]], [[:d:Property:P14794|Information Commissioner's Office registration reference]], [[:d:Property:P14795|‎WorldFootball.net ID (new)]], [[:d:Property:P14797|Sofia monuments register ID]], [[:d:Property:P14798|Georgian Cultural Heritage GIS Portal immovable object ID]], [[:d:Property:P14799|Ariana Museum ID]], [[:d:Property:P14800|RIdIM ID]]
&lt;!-- END NEW PROPERTIES --&gt;
&lt;!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --&gt;
* New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review:
** General datatypes: 
***[[:d:Wikidata:Property proposal/school of martial arts|school of martial arts]] (&lt;nowiki&gt;school or style of martial arts this person studied&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/has official Italian government website|has official Italian government website]] (&lt;nowiki&gt;tems that the item has an official website operated by or belonging to the Government of Italy&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/Infraestructuras de Portugal ID|Infraestructuras de Portugal ID]] (&lt;nowiki&gt;station code Infraestruturas de Portugal&lt;/nowiki&gt;)
** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/Silloria perfumer ID|Silloria perfumer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Silloria notes ID|Silloria notes ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Beer Advocate beer style ID|Beer Advocate beer style ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BBFC release ID|BBFC release ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifier for a person in norwegian polar history|Identifier for a person in norwegian polar history]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Filmová databáze seriál ID|Filmová databáze seriál ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Serbo-Croatian Literary Language entry ID|Serbo-Croatian Literary Language entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/dbv member slug|dbv member slug]], [[:d:Wikidata:Property proposal/idw member ID|idw member ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sky programme ID|Sky programme ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/immaterieelerfgoed.be ID|immaterieelerfgoed.be ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Geoshape Repository ID|Geoshape Repository ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FIBA.basketball event ID|FIBA.basketball event ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SEASLUG.WORLD species ID|SEASLUG.WORLD species ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Silloria brands ID|Silloria brands ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un(e) auteurice dans le catalogue du COMDT|Identifiant d'un(e) auteurice dans le catalogue du COMDT]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un(e) ou plusieurs musicien(ne)s sur Paraulas en òc|Identifiant d'un(e) ou plusieurs musicien(ne)s sur Paraulas en òc]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un(e) ou plusieurs musicien(ne)s sur Trobasons|Identifiant d'un(e) ou plusieurs musicien(ne)s sur Trobasons]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kinolights Parson ID|Kinolights Parson ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kinolights Work ID|Kinolights Work ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un ouvrage dans le catalogue du CREDD'O|Identifiant d'un ouvrage dans le catalogue du CREDD'O]], [[:d:Wikidata:Property proposal/parliament.uk constituency ID|parliament.uk constituency ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Europeans In East Africa ID|Europeans In East Africa ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Gesamtkatalog der Wiegendrucke ID|Gesamtkatalog der Wiegendrucke ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Judoresults judoka ID|Judoresults judoka ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Silloria perfumes ID|Silloria perfumes ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Scent Base perfumes ID|Scent Base perfumes ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/IMCDB work ID|IMCDB work ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identificador de sardana de somarxiu.cat|identificador de sardana de somarxiu.cat]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Xcity maker ID|Xcity maker ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CrashPad Series performer ID|CrashPad Series performer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PinkLabel.TV performer ID|PinkLabel.TV performer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Seiyu Grand Prix Person ID|Seiyu Grand Prix Person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/animehack Person ID|animehack Person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/animehack Program ID|animehack Program ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/animehack movie ID|animehack movie ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/XBIZ.com topic ID|XBIZ.com topic ID]]
&lt;!-- END NEW PROPOSALS --&gt;

You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!

''' Did you know? '''
* Query examples:
**[https://w.wiki/TYra roughly ~4.000 massacres reported in Wikidata]
**[https://w.wiki/TXBP Passports cover that have at least 4 languages]
** [https://w.wiki/TZjc Landkreis Reutlingen Items missing  a picture, displayed on a map] ([[d:Wikidata:Request_a_query#c-Stefan_Kühn-20260815083000-Windharp-20260812063800|source]])
** [https://w.wiki/TZjt Radio stations in Virginia, USA, plotted on a map] ([[d:Wikidata:Request_a_query#c-Stefan_Kühn-20260809204600-Bluerasberry-20260803150500|source]])
* Schema examples: [[d:EntitySchema:E528|(E528) Space Telescope, instrument in outer space for observing distant space objects]]
* Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]:
** [[d:Wikidata:WikiProject_Côte_d'Ivoire/Tabs|Project Côte d'Ivoire]]
** [[d:Wikidata:WikiProject_Indonesia/Kegiatan/Datathon/Arsip/2026|Project Indonesia: Hari Domain Public International Datathon 2026]]
** [[d:Wikidata:WikiProject_Immigration_and_Visas|Project Immigration and Visas]]
** [[d:Wikidata:WikiProject_University_of_North_Carolina_at_Chapel_Hill_EMCO|Project University of North Carolina at Chapel Hill EMC0]]
* Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/Recent_deaths|Recent deaths (this report can help for updating Wikipedia articles]]

''' Development '''
* Query Service: We started preparing the constraint checks for the migration from Blazegraph to QLever.
* Page load times: We looked into unnecessarily loaded modules related to the Wikidata Bridge to see if we can remove them and speed up page load times.
* Wikipedia and co:
** We worked with English Wikipedia to optimize the CiteQ module code to generate less usage tracking for &quot;Anonymous&quot;.
** We checked a variety of Mediawiki areas where Parsoid deprecation may lead to breakages.*
* Sustainability: We are planning to migrate the usage tracking data to the X1 extension cluster. We are checking which queries involving entity usage will need re-writing or updating.
* REST API: We finished adding support for getting a full Lexeme and started work on creating Lexemes.

[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&amp;order=priority the tasks needing a volunteer].

''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/Seychelles|Seychelles]]
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:40, 17 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)'''
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&amp;oldid=30921730 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Wikidata weekly summary #746 ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the&lt;br&gt;week leading up to 2026-08-24. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#745]].&lt;br&gt;''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;&quot;&gt;

''' Events ''' 
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: [[m:Event:Wikidata Lab XLVIII|Wikidata Lab XLVIII: Outreach Dashboard]], August 27, at 15:30 UTC. Come see and discuss new Wikidata functionalities of the Outreach Dashboard!

''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs: [https://diff.wikimedia.org/2026/08/20/finishing-outreachy-with-wikidata-support-for-wikiscore/ Finishing Outreachy with Wikidata support for Wikiscore] by ACorrea WMB and AnaMRRuiz
* Papers: [https://zenodo.org/records/21032521 Climate Knowledge Graph (ClimateKG)] - A partnership project to make a knowledge graph of the 10,000 page Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) Sixth Assessment Report. 

''' Tool of the week '''
*[https://lex-olympia.toolforge.org Lex-Olympia] — A new tool for improving Wikidata Lexemes. Try it out and share your feedback with the developer and community.

''' Other Noteworthy Stuff '''
* Research study: AI tools for content verifiability on Wikidata. Researchers from King's College London are inviting Wikidata editors (especially those working on health or GLAM/cultural heritage content) to participate in a two-stage study (1-hour interview + 2-hour workshop) exploring how AI tools can support content verifiability. Participants receive compensation via Love2Shop vouchers. Sign up [https://qualtrics.kcl.ac.uk/jfe/form/SV_brAn2DKOrDz0fum here] (Qualtrics form).

''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''

&lt;!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --&gt;
* Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]:
** General datatypes: none
** External identifiers: [[:d:Property:P14801|‎BBFC release ID]], [[:d:Property:P14802|Silloria brands ID]], [[:d:Property:P14804|Silloria notes ID]], [[:d:Property:P14805|Silloria perfumer ID]], [[:d:Property:P14806|Kinolights person ID]], [[:d:Property:P14808|Kinolights work ID]], [[:d:Property:P14809|‎BeerAdvocate beer style ID]], [[:d:Property:P14810|‎immaterieelerfgoed.be ID]], [[:d:Property:P14811|idw member ID]], [[:d:Property:P14812|Geoshape Repository municipality ID]], [[:d:Property:P14813|Filmová databáze seriál ID]], [[:d:Property:P14814|FIBA.basketball event ID]], [[:d:Property:P14815|dbv member slug]], [[:d:Property:P14816|Silloria perfumes ID]], [[:d:Property:P14817|SEASLUG.WORLD species ID]], [[:d:Property:P14818|parliament.uk constituency ID]], [[:d:Property:P14819|‎Judoresults judoka ID]], [[:d:Property:P14820|‎Gesamtkatalog der Wiegendrucke ID]], [[:d:Property:P14821|IMCDB work ID]], [[:d:Property:P14822|Norwegian polarhistory ID]], [[:d:Property:P14824|CREDD'O catalog ID]]
&lt;!-- END NEW PROPERTIES --&gt;
&lt;!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --&gt;
* New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review:
** General datatypes: 
***[[:d:Wikidata:Property proposal/substance control status|substance control status]] (&lt;nowiki&gt;control regime a substance is placed under in a jurisdiction or by an international treaty — schedule, class, or explicitly uncontrolled; qualify with &quot;applies to jurisdiction&quot; (P1001) and start/end time&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/Bibcode access status|Bibcode access status]] (&lt;nowiki&gt;Indicator of the access statement for a document on Bibcode&lt;/nowiki&gt;)
** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/wowKorea Parson ID|wowKorea Parson ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/wowKorea Work ID|wowKorea Work ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/TOWER RECORDS ONLINE artist ID|TOWER RECORDS ONLINE artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Antarctic Protected Areas database ID|Antarctic Protected Areas database ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/WikiPepper pepper ID|WikiPepper pepper ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Inventory Intangible Cultural Heritage in the Netherlands ID|Inventory Intangible Cultural Heritage in the Netherlands ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NAKED(X-DIABLO) actress ID|NAKED(X-DIABLO) actress ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Weibo ID|Weibo ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Umamusume Wiki article ID|Umamusume Wiki article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un(e) auteurice dans le catalogue du CREDD'O|Identifiant d'un(e) auteurice dans le catalogue du CREDD'O]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Georgian NAPR identification number|Georgian NAPR identification number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Companyinfo.ge corporation ID|Companyinfo.ge corporation ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/T&amp;F NCAAdb athlete ID|T&amp;F NCAAdb athlete ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/UkrBIN ID|UkrBIN ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Platform for Taiwan Religion and Folk Culture record identifier|Platform for Taiwan Religion and Folk Culture record identifier]]
&lt;!-- END NEW PROPOSALS --&gt;

You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!

''' Did you know? '''
* Query examples:[https://w.wiki/Tc4r Railway stations map in the two Koreas]

''' Development '''
* REST API: We are continuing the work on making it possible to create a Lexeme and will then move on to adding statements to Lexemes.
* GraphQL: We are working on moving the Item search from cirrussearch to mariadb to be able to add more functionality.
* Newcomer homepage: We are updating the text to move it away from some Wikipedia-specific phrases (e.g. articles)
* Mobile editing: We worked on not showing edit links on old revisions and diffs since those can not be edited.
* Page load times: We continued looking into unnecessarily loaded modules related to the Wikidata Bridge to see if we can remove them and speed up page load times.

[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&amp;order=priority the tasks needing a volunteer].

''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country: 
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:32, 24 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)'''
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&amp;oldid=30932448 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Wikidata weekly summary #747 ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the&lt;br&gt;week leading up to 2026-08-31. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#746]].&lt;br&gt;''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;&quot;&gt;

''' Discussions '''
* New requests for permissions/Bot:
**[[Wikidata:Requests for permissions/Bot/INAPerson 1|INAPerson 1]] - '''Task/s:''' Create Wikidata pages entries for mostly French journalists, using INA (French National Audiovisual Institute) catalogue as reference.
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/DifoolBot 9|DifoolBot 9]] - '''Task/s:''' (1) Fix [[Property:P214|VIAF cluster ID &lt;small&gt;(P214)&lt;/small&gt;]] statements deprecated for [[Q14946528|conflation &lt;small&gt;(Q14946528)&lt;/small&gt;]] once VIAF has split the cluster. (2) Deprecate VIAF ID values that VIAF has since redirected or abandoned, and add the redirect target if it is not already on another Wikidata item.
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/Openpep|Openpep]] - '''Task/s:''' Maintenance of Politically Exposed Person (PEP) data on Wikidata for Thai government officials.
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/DutchFixer|DutchFixer]] - '''Task/s:''' Reformat Dutch verb forms that are listed as [[Q1994301|past tense &lt;small&gt;(Q1994301)&lt;/small&gt;]], [[Q814722|participle &lt;small&gt;(Q814722)&lt;/small&gt;]] to simply use [[Q12717679|past participle &lt;small&gt;(Q12717679)&lt;/small&gt;]]
* Closed request for permissions/Bot:
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/DL2204bot 4|DL2204bot 4]] - Closed as ''Approved''
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/Yirbot|Yirbot]] - Closed as ''Approved''
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/RupumpedBot|RupumpedBot]] - Closed as ''Approved''
* Survey: The [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScv4BEQqn-sSsJNvIFCRgMDpr_K59Y0UjdXx5rO8MzAs4CRjw/viewform OpenRefine 2026 User Survey] is open.

''' Events ''' 
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** WikidataCon 2027 will be hosted in Istanbul, Türkiye from 29 to 31 October 2027, in partnership with the Wikimedians of Turkic Languages User Group. The dates mark Wikidata's 15th birthday. More details to follow.
** Wikidata Query Service Days, October 17-23: The next online event by Wikimedia Deutschland will be about the migration from Blazegraph to QLever. Learn what's changing, try the new system, and get help rewriting your queries. [[Event:Query Service Days 2026|Register now]]!
** Next LD4 Wikidata Affinity Group session – 1 September 2026: Adélie Ranville will present how Wikidata can support literature reviews. [[d:Wikidata:WikiProject_LD4_Wikidata_Affinity_Group/Project_Series/Wikidata_for_literature_review|Event page]] — 16:00 UTC / 6pm CEST.
** OpenStreetMap X Wikidata Meetup #92 Sep. 7 Time: 19:30-21:00 UTC+8 at [[d:Q61752245| Mozilla Community Space Taipei (Q61752245)]].
* Looking ahead: [[w:Event:Wikidata_Day_NYC_2026|Wikidata Day in New York City 2026]] - hosted by the [[w:Pratt_Institute_School_of_Information|Pratt Institute School of Information]] on October 30, 19:00 - 23:00 CEST.

''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs:
** [[Diffblog:beyond-wikipedia-a-technical-workshop-introducing-moroccan-teachers-to-wikidata-and-the-wikimedia-technical-ecosystem|Beyond Wikipedia: A Technical Workshop Introducing Moroccan Teachers to Wikidata and the Wikimedia Technical Ecosystem]]
** [[Diffblog:wiki-oto-2026-a-new-collaboration-to-make-african-women-more-visible|Wiki OTO 2026: A new collaboration to make African women more visible]]
** [[Diffblog:six-months-of-building-leaders-bridging-knowledge-gaps-and-strengthening-community-by-africa-wiki-women|Six Months of Building Leaders, Bridging Knowledge Gaps, and Strengthening Community by Africa Wiki Women]]
** [https://casrai.org/guides/wikidata-qid-pid-hub-research-entities Wikidata as a PID Hub for Research Entities: QIDs Alongside ORCID, ROR, and ISNI] - by CASRAI, a community-maintained open vocabulary for research administration project.
* Videos:
** [https://youtube.com/watch?v=a2qV2wHPE_s&amp;pp=iggCQAE%3D&amp;ra=m Wikidata Lab XLVIII: Outreach Dashboard], WM Brasil and EduWiki present Wikidata functionalities on the dashboard, including some new things coming.
** [https://youtube.com/watch?v=D3Gb1079BB4&amp;pp=iggCQAE%3D&amp;ra=m WikiTree How-To: BEE Extension for Wikidata] - WikiTree is a family-tree generator and now includes a Wikidata-powered extension that will help surface notables for inclusion.
** [https://youtube.com/watch?v=Gz2-R-eBedk&amp;pp=iggCQAE%3D&amp;ra=m LIVE Wikidata editing #125]
** [https://www.youtube.com/watch?v=aK2bTdHhV8s Wikidata plug-in for ArchivesSpace]

''' Tool of the week '''
* [https://wikidata-timetrail.toolforge.org/Wikidata Timetrail] is a tool by Nahom Araya it visualizes the movement of Wikidata items over time by mapping their associated events and locations. Enter an Item ID/Name and select a supported property from the dropdown list to fetch a timetrail.

''' Other Noteworthy Stuff '''
* The Wikimedia Deutschland software [[d:Wikidata:Linked Open Data development plan|development plan]] has been updated to include activity estimates for the third quarter (Q3).
* The Wikidata development team is proposing a redesign of [[d:Special:NewItem|Special:NewItem]] with a warning banner and conflict-of-interest checkbox to reduce the increase in promotional editing. We need your feedback on the wording and designs. Head over to [[d:Wikidata:Reducing promotional editing|Wikidata:Reducing promotional editing]] and share your thoughts on the talk page by 15 September.
* Due to an increase of non-notable item creation, and their subsequent request for deletion (and undeletion), a new page has been created. [[d:Wikidata:Requests_for_new_items|Requests for new items]] exists for those who are unsure if their item idea is notable enough, or have a conflict of interest. The Wikidata Community can help by reviewing requests and offering advice.

''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''

&lt;!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --&gt;
* Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]:
** General datatypes: 
***[[:d:Property:P14834|substance control status]] (&lt;nowiki&gt;control regime a substance is placed under in a jurisdiction or by an international treaty — schedule, class, or explicitly uncontrolled; qualify with &quot;applies to jurisdiction&quot; (P1001) and start/end time&lt;/nowiki&gt;)
** External identifiers: [[:d:Property:P14825|animehack program ID]], [[:d:Property:P14826|animehack movie ID]], [[:d:Property:P14827|animehack person ID]], [[:d:Property:P14828|Xcity maker ID]], [[:d:Property:P14829|XBIZ.com topic ID]], [[:d:Property:P14830|WikiPepper pepper ID]], [[:d:Property:P14831|Seiyu Grand Prix person ID]], [[:d:Property:P14832|PinkLabel.TV performer ID]], [[:d:Property:P14833|‎Antarctic Protected Areas database ID]], [[:d:Property:P14835|Infraestructuras de Portugal ID]], [[:d:Property:P14836|‎Umamusume Wiki article ID]], [[:d:Property:P14837|Tower Records Online artist ID]], [[:d:Property:P14838|‎Inventory Intangible Cultural Heritage in the Netherlands ID]], [[:d:Property:P14839|SOMARXIU.CAT sardana ID]]
&lt;!-- END NEW PROPERTIES --&gt;
&lt;!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --&gt;
* New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review:
** General datatypes: 
***[[:d:Wikidata:Property proposal/Texas Legislators: Past &amp; Present ID|Texas Legislators: Past &amp; Present ID]] (&lt;nowiki&gt;identifier for a legislator on the Legislative Reference Library of Texas website&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/file page start and file page end|file page start and file page end]] (&lt;nowiki&gt;indicate a page number of a pdf file, if multiple pages is involved&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/Clubhouse|Clubhouse]] (&lt;nowiki&gt;A proposal to denote the buildings occupied by members clubs. This can be useful when the clubs change clubhouse or merge or cease to exist.&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/LPF rating|LPF rating]] (&lt;nowiki&gt;film and media rating in Malaysia by the Film Censorship Board&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/phonetic synthesis method|phonetic synthesis method]] (&lt;nowiki&gt;phonetic synthesis method used to process the recorded voice from a human source to build a voice bank&lt;/nowiki&gt;)
** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant dans le Mémorial du clergé (1914-1918)|Identifiant dans le Mémorial du clergé (1914-1918)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/sgpbusiness.com ID|sgpbusiness.com ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Redalyc author ID|Redalyc author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brussels Inventory of Architectural Heritage glossary ID|Brussels Inventory of Architectural Heritage glossary ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brussels Inventory of Natural Heritage taxon ID|Brussels Inventory of Natural Heritage taxon ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Inventory of Movable Heritage designer ID|Inventory of Movable Heritage designer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brussels Inventory of Movable Heritage object type ID|Brussels Inventory of Movable Heritage object type ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brussels Inventory of Movable Heritage material ID|Brussels Inventory of Movable Heritage material ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brussels Inventory of Movable Heritage technique ID|Brussels Inventory of Movable Heritage technique ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Lunarstorm person ID|Lunarstorm person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/World Athletics competition ID|World Athletics competition ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Archive in Baden-Württemberg ID|Archive in Baden-Württemberg ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Arcinsys Niedersachsen/Bremen ID|Arcinsys Niedersachsen/Bremen ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Arcinsys Hessen ID|Arcinsys Hessen ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sharjah Dictionary word ID|Sharjah Dictionary word ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/GenWiki|GenWiki]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Stereo Ve Mono release ID|Stereo Ve Mono release ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kudos author ID|Kudos author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Stiftungsarchive ID|Stiftungsarchive ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Archivportal Thüringen ID|Archivportal Thüringen ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/findbuch.net subdomain|findbuch.net subdomain]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Onderwijstermen Taalunie ID|Onderwijstermen Taalunie ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Allotrope Foundation Ontology function ID|Allotrope Foundation Ontology function ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Allotrope Foundation Ontology process ID|Allotrope Foundation Ontology process ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Allotrope Foundation Ontology quality ID|Allotrope Foundation Ontology quality ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Allotrope Foundation Ontology role ID|Allotrope Foundation Ontology role ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Allotrope Foundation Ontology result ID|Allotrope Foundation Ontology result ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant de l'annuaire Drag France|Identifiant de l'annuaire Drag France]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Statistics Finland Concept Database ID|Statistics Finland Concept Database ID]]
&lt;!-- END NEW PROPOSALS --&gt;

You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!

''' Did you know? '''
* Query examples:
** [https://w.wiki/T$Ys Items with a P275 value (''copyright licence'')] - [[d:Wikidata:Request_a_query#c-Stefan_K%C3%BChn-20260825102100-Janhrach-20260825093200|(source)]]
** [https://w.wiki/TfC$ English adverbs missing a P5238 (''combines lexemes'') value] - [[d:Wikidata:Request_a_query#c-Piecesofuk-20260820075100-English_adverbs_missing_P5238|(source)]]
* Schema examples: [[d:EntitySchema:E311|English adverb (E311)]]
* Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]:
** [[d:Wikidata:WikiProject_Organized_Labour|Project Organized Labour]], a companion Project to [[w:Wikipedia:WikiProject_Organized_Labour|Wikipedia's WikiProject]], it is established to expand articles and items, properties and ontologies for collective bargaining/organised labour and trade union practices.
** [[d:Wikidata:WikiProject_chublets-software|Project Chublets Software]]
* WikiProject Highlights: Project Ontology added subpages for [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/CCO|CC0]], [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/DOLCE|DOLCE]] and [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/BFO/Class_Order|BFO Class order]].
* Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/Deaths_at_Wikipedia|Deaths at Wikipedia]] - This report collects items missing a [[d:Property:P570|P570 ''(date of death)'']] but they do feature in a Wikipedia 'Recent Deaths' article.

''' Development '''
* Query Service: We have continued adapting the Constraints system for the migration from Blazegraph to QLever.
* Wikidata integration in the Wikimedia projects:
** We are investigating how to treat watchlist and recent changes entries from Wikidata that are about adding, changing or removing a sitelink. These seem to be category of Wikidata changes not everyone is interested in and a candidate for filtering.
** We looked into how to make the process of adding Wikidata support for a newly created Wikimedia projects less manual for the team and did a proof of concept for automating some of the database operations.

[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&amp;order=priority the tasks needing a volunteer].

''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Tunisia|Tunisia]]
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 18:22, 31 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)'''
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&amp;oldid=30932448 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Wikidata weekly summary #748 ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the&lt;br&gt;week leading up to 2026-09-07. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#747]].&lt;br&gt;''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;&quot;&gt;

''' Discussions '''
* New requests for permissions/Bot:
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/HsfBot|HsfBot]] - '''Task/s:''' Mostly add missing Indonesian Wikipedia sitelinks to Wikidata items for taxonomy templates created by HsfBot on idwiki.
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/CrossrefIDsBot|CrossrefIDsBot]] - '''Task/s:''' Adding Crossref ID, DOI, Print ISSN, and Online ISSN from Crossref dataset where they are missing in Wikidata.
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/CatmapperBot|CatmapperBot]] - '''Task/s:''' Add [[Property:P14249|SocioMap ID]] statements for reviewed SocioMap category mappings, and provisionally add [[Property:P2888|exact match]] URLs for reviewed ArchaMap category mappings until Wikidata approves an ArchaMap-specific identifier property.
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/BenchfolkBot|BenchfolkBot]] - '''Task/s:''' Add or correct sourced statements on existing items after explicit human approval.
* New request for comments:
** [[d:Wikidata:Requests for comment/Request for comments: in country of citizenship (P27), to remove class political territorial entity (Q1048835) as a valid value-type constraint (Q21510865)|Class Q1048835 as a not valid value-type constraint]] - To remove an incorrect value for {{Q|Q21510865}} for [[d:Property:P27|P27 &lt;small&gt;''(country of citizenship)''&lt;/small&gt;]]
** [[d:Wikidata:Project_chat#c-Qbli2mHd-20260906142300-Anything_goes_for_P18?|Project chat: What images are appropriate for P18?]] - a lengthy discussion about quality control and what is acceptable for a [[d:Property:P18|P18 &lt;small&gt;''(image)''&lt;/small&gt;]] value.

''' Events ''' 
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: [https://www.sanchoelsabio.eus/en/actividades/taller-abierto-documentando-las-biografias-del-patrimonio-cultural-vasco-en-wikipedia-y-wikidata-22092026/ac-57/ Open Workshop: Connecting Basque heritage authors (Persons and entities) in Wikipedia and Wikidata] - 22 September - 09:00 - 11:30 CEST.

''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs: What Does a Wikidata-Powered Abstract Wikipedia Article Look Like? (Links: [https://jsamwrites.substack.com/p/what-does-a-wikidata-powered-abstract Substack] and [https://jsamwrites.medium.com/what-does-a-wikidata-powered-abstract-wikipedia-article-look-like-91c071859780 Medium])
* Papers: Bemme, J., &amp; Winkler, A. (2026). Mehr Edits wagen? Virtuelle Ausstellungen erschließen mit Wikidata und Commons. LIBREAS. Library Ideas, (48). https://doi.org/10.18452/37905 / https://libreas.eu/ausgabe48/bemme/

''' Tool of the week '''
* [https://tabernacle.toolforge.org/#/tab Tabernacle] is a tool by [[User: Magnus Manske]] it generates a table of Wikidata items and statements. Allows for quick addition of some types via WiDaR.

''' Other Noteworthy Stuff '''
* The 10th issue of the [[Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|Wikidata Platform Newsletter]] is out. Also remember to join the [[Event:Blazegraph Migration Office Hours - Sept 2026|next Blazegraph Migration Office Hour]], that will take place [https://zonestamp.toolforge.org/1788883200 Tuesday, 8th September 2026 at 16:00 UTC]
* [https://thecastlemap.com/ The Castle Map] - every Castle, Fortress and Palace recorded on Wikidata, on a map.

''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''

&lt;!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --&gt;
* Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]:
** General datatypes: none
** External identifiers: [[:d:Property:P14840|CREDDO author ID]], [[:d:Property:P14841|‎World Athletics competition ID]], [[:d:Property:P14842|Platform for Taiwan Religion and Folk Culture record identifier]], [[:d:Property:P14843|T&amp;F NCAAdb athlete ID]], [[:d:Property:P14844|COMDT author ID]], [[:d:Property:P14845|Clergy Memorial (1914-1918) ID]], [[:d:Property:P14846|‎Texas Legislators: Past &amp; Present ID]], [[:d:Property:P14847|Stiftungsarchive ID]], [[:d:Property:P14848|Redalyc author ID]], [[:d:Property:P14849|Kudos author ID]]
&lt;!-- END NEW PROPERTIES --&gt;
&lt;!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --&gt;
* New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review:
** General datatypes: 
***[[:d:Wikidata:Property proposal/Pokémon Ability|Pokémon Ability]] (&lt;nowiki&gt;Pokémon Ability assigned to this Pokémon species or form in games of the Pokémon series&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/Collective bargaining coverage|Collective bargaining coverage]] (&lt;nowiki&gt;Percentage of workers covered by collective agreement coverage. This is distinct from union membership rate, because non-union members can also be covered, for example France has 7% union density but 98% collective bargaining coverage.&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/encompasses|encompasses]] (&lt;nowiki&gt;specific entity this placeholder item may represent when the exact one is unknown&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/marionetteist|marionetteist]] (&lt;nowiki&gt;Person who manipulates a marionette in real time to create the illusion of life.&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/has expression of concern|has expression of concern]] (&lt;nowiki&gt;(article) has an expression of concern (expression of concern notice)&lt;/nowiki&gt;)
** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/Common Core Ontologies concept ID|Common Core Ontologies concept ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AbeBooks author ID|AbeBooks author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DEHIO digital Deutschland Bauwerk ID|DEHIO digital Deutschland Bauwerk ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/VocaDB tag ID|VocaDB tag ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CCLI song ID|CCLI song ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LIDO concept ID|LIDO concept ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The Telegraph topic ID|The Telegraph topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BLL-Ontology concept ID|BLL-Ontology concept ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/GOLD linguistic concept ID|GOLD linguistic concept ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ISBNdb author ID|ISBNdb author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BookWyrm author ID|BookWyrm author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BookWyrm book ID|BookWyrm book ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/China Railway station telegraph code|China Railway station telegraph code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Darija.io ID|Darija.io ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Vietnamese Administrative Unit Codes|Vietnamese Administrative Unit Codes]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Officials of Nazi Reich Ministries ID|Officials of Nazi Reich Ministries ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fandom.com universe page|Fandom.com universe page]], [[:d:Wikidata:Property proposal/KennisWest ID|KennisWest ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant d'un(e) auteurice dans le catalogue du Centre Delavouët|identifiant d'un(e) auteurice dans le catalogue du Centre Delavouët]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Phenotype and Trait Ontology ID|Phenotype and Trait Ontology ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/National Governors’ Association ID|National Governors’ Association ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Numista engraver or designer ID|Numista engraver or designer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Encyclopedia of Alabama ID (new schema)|Encyclopedia of Alabama ID (new schema)]]
&lt;!-- END NEW PROPOSALS --&gt;

You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!

''' Did you know? '''
* Query examples: [https://w.wiki/UGCJ UNESCO Heritage sites 100km or less from the centre of the Meditrranean Sea] [[d:Wikidata:Request_a_query#c-Stefan_K%C3%BChn-20260907113600-Ecritures-20260906215500|(source)]]
* Schema examples: [[d:EntitySchema:E213|spaceport]] (E213): schema for [[d:Q194188|spaceport ''&lt;small&gt;(Q194188)&lt;/small&gt;'']] locations, used to launch and receive spacecraft.
* WikiProject Highlights: [[d:Wikidata:WikiProject_Medicine/Knee_Arthroplasty|Project Medicine / Knee Arthroplasty]] - a comprehensive subpage to model the techniques and procedures for knee-related surgery.
* Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/Same_humans/Occupations_(1–50)|Same Humans/List by Occupations]] - this report presents possible human duplicates by comparing name and birth/death dates. They can be reviewed and flagged for merging and/or deletion.

''' Development '''
* Sustainability:
** We are looking into improvements to caching for Property labels ([[phab:T434204]])
** We are continuing to prepare the move of the entity_usage table to the extension database cluster. Moving the tables is tentatively scheduled to begin after 24. September. ([[phab:T427472]])
* Newcomer homepage: We are working on making the [[d:Special:Homepage|Newcomer Homepage]] show labels for Items instead of just the ID ([[phab:T429345]])
* Wikidata changes in Watchlist and Recent changes of Wikipedia and co: We are deciding how filtering will look for hiding language link changes on wikis where the sitelink has not changed ([[phab:T435904]])
* REST API: We are continuing to expand the support for Lexemes in the API, specifically creating a Lexeme, adding a statement to a Lexeme and adding a Form to a Lexeme

[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&amp;order=priority the tasks needing a volunteer].

''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Tunisia|Tunisia]]
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] ·  [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:03, 7 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC)'''
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&amp;oldid=30932448 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Wikidata weekly summary #749 ==
&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the&lt;br&gt;week leading up to 2026-09-14. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#748]].&lt;br&gt;''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;&quot;&gt;

''' Discussions '''
* Open request for adminship: 
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Administrator/Chrisahn|Chrisahn]]
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Administrator/Amitie 10g|Amitie 10g]]
:&lt;small&gt;Both RfPs are scheduled to end after 17 September 2026 21:56 (UTC)&lt;/small&gt;
* New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/William Avery Bot 15|William Avery Bot 15]] - '''Task/s:''' Automatically update [[Wikidata:Administrators by language]], as requested at [[Wikidata:Bot requests#Request to automatically update Wikidata:Administrators by language (2026-08-04)]]
* Closed request for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/CrossrefIDsBot|CrossrefIDsBot]] - Closed as Approved
* New request for comments: [[d:Wikidata:Requests_for_comment/Request_for_comments:_in_country_of_citizenship_(P27),_to_remove_class_political_territorial_entity_(Q1048835)_as_a_valid_value-type_constraint_(Q21510865)|Should class ''political territorial entity &lt;small&gt;(Q1048835)&lt;/small&gt;'' as a valid ''value-type constraint &lt;small&gt;(Q21510865)&lt;/small&gt;'' be removed from ''country of citizenship &lt;small&gt;(P27)&lt;/small&gt;'' ?]]

''' Events ''' 
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** OpenStreetMap X Wikidata Meetup #93 Oct. 5 Time: 19:30-21:00 UTC+8 at [[d:Q61752245| Mozilla Community Space Taipei (Q61752245)]].
** Next Linked Data for Libraries [https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:WikiProject_LD4_Wikidata_Affinity_Group LD4 Wikidata Affinity Group] session: Tuesday, September 15, 2026  9am PT / 12pm ET / 16:00 UTC / 6pm CEST ([https://zonestamp.toolforge.org/1789488000 Time zone converter]). Adélie Ranville demonstrates useful tools around bibliographic data and citations in Wikidata, Wikipedia and Wikiversity, including Zotero, Cita, and Tabernacle.::Event page: [[d:Wikidata:WikiProject_LD4_Wikidata_Affinity_Group/Project_Series/Wikidata_for_literature_review|WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group/Project Series/'''Wikidata for literature review''']]
* '''[[d:Wikidata:Fourteenth_Birthday|Wikidata's 14th Birthday]] is approaching!''' Join us October 29 for a Birthday call. 
** [[d:Special:RegisterForEvent/3536|Register]] to receive updates and news
** [[d:Wikidata:Fourteenth_Birthday/Run_an_event|Run a local event]] or [[d:Wikidata:Fourteenth_Birthday/Calendar|find events]] to join near you.
** Join the [[d:Event:Wikidata_Fourteenth_Birthday/Presents_%26_messages_call|Birthday Call]] and see what Presents and Messages will be shared.
* WikiCon (Regensburg) 2026 - the conference dedicated to the German-speaking Wikipedia and sister projects communities, is taking place from 18 - 20 September. The sessions involving Wikidata: [[:de:Wikipedia:WikiCon_2026/Programm/Wikidata_–_9_Jahre_danach|Wikidata - 9 Years later]], [[:de:Wikipedia:WikiCon_2026/Programm/Quellen_in_Wikidata_eingeben|Enter sources in Wikidata]], [[:de:Wikipedia:WikiCon_2026/Programm/Unkompliziert_Wikidata_erkunden_(usefulQueries)|Easily explore Wikidata (UsefulQueries)]],  and [[:de:Wikipedia:WikiCon_2026/Programm/WikiProjekt_Stolpersteine_goes_Wikidata|WikiProject Stolpersteine goes Wikidata]].

''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs:
** [https://medium.com/@javierzomeo/how-i-inferred-the-family-relationships-of-nearly-one-million-people-from-wikidata-99724fd966fb Medium: How I inferred the family relationships of nearly 1 million people, from Wikidata]
** (Deutsch) [https://www.wikimedia.de/wp-content/uploads/2026/09/Wikidata_in_Museen_Archiven_und_Bibliotheken.pdf Wikidata in Museen, Archiven und Bibliotheken (PDF)]
* Videos:
** [https://www.youtube.com/watch?v=in3M5o_CMKM Live Wikidata Editing #126]
** (Español) [https://www.youtube.com/watch?v=i4eS1tcQzYE Workshop: Digital Humanities Methodologies Applied to Research]
** [https://www.youtube.com/watch?v=B9-MDvkO2Ow Sep 2026 Community Call:  International Image Interoperability Framework (IIIF) &amp; Wikimedia] - can IIIF be integrated with Wikimedia platforms, or as a Wikibase instance?
** [https://m.youtube.com/watch?v=5lxvetWlGqQ&amp;pp=iggCQAE%3D&amp;ra=m 16 Days of Activism Against Gender-Based Violence Campaign Launch 2026 using Wikidata]

''' Tool of the week '''
* [https://lex-olympia.toolforge.org/ Lex-Olympia] is a tool by [[User: Luca.favorido]] it is an open, gamified challenge platform for exploring Wikidata lexemes, born as a successor to the now-unmaintained Lexeme Challenge tool. Players test their language knowledge by matching audio, hyphenations, and concepts to lexemes, competing via scores and a weekly leaderboard.

''' Other Noteworthy Stuff '''
* WM Turkic languages user group ([https://www.instagram.com/p/Dc__Z8OxISH/ instagram post]): official co-hosts of WikidataCon 2027; Istanbul, Türkiye, in collaboration with Üsküdar University.

''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''

&lt;!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --&gt;
* Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]:
** General datatypes: 
***[[:d:Property:P14867|phonetic synthesis method]] (&lt;nowiki&gt;phonetic synthesis method used to process the recorded voice from a human source to build a voice bank&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Property:P14869|‎LPF rating]] (&lt;nowiki&gt;film and media rating in Malaysia by the Film Censorship Board&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Property:P14875|‎Collective bargaining coverage]] (&lt;nowiki&gt;Percentage of workers covered by collective agreement coverage. This is distinct from union membership rate, because non-union members can also be covered, for example France has 7% union density but 98% collective bargaining coverage.&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Property:P14881|has Pokémon Ability]] (&lt;nowiki&gt;Pokémon Ability assigned to this Pokémon species or form in games of the Pokémon series&lt;/nowiki&gt;)
** External identifiers: [[:d:Property:P14850|‎Allotrope Foundation Ontology function ID]], [[:d:Property:P14851|‎Allotrope Foundation Ontology process ID]], [[:d:Property:P14852|‎Allotrope Foundation Ontology quality ID]], [[:d:Property:P14853|‎Allotrope Foundation Ontology result ID]], [[:d:Property:P14854|‎Allotrope Foundation Ontology role ID]], [[:d:Property:P14855|Arcinsys Hessen ID]], [[:d:Property:P14856|Arcinsys Niedersachsen/Bremen ID]], [[:d:Property:P14858|Archivportal Thüringen ID]], [[:d:Property:P14860|Baden-Württemberg archives ID]], [[:d:Property:P14861|BookWyrm author ID]], [[:d:Property:P14862|BookWyrm book ID]], [[:d:Property:P14863|VocaDB tag ID]], [[:d:Property:P14864|Statistics Finland Concept Database ID]], [[:d:Property:P14866|sgpbusiness.com ID]], [[:d:Property:P14868|‎LIDO concept ID]], [[:d:Property:P14870|‎Common Core Ontologies concept ID]], [[:d:Property:P14871|GenWiki article ID]], [[:d:Property:P14872|findbuch ID]], [[:d:Property:P14873|Darija.io ID]], [[:d:Property:P14874|‎China Railway telegraph code]], [[:d:Property:P14876|‎Sharjah Dictionary word ID]], [[:d:Property:P14877|CCLI song ID]], [[:d:Property:P14878|‎DEHIO digital Deutschland Bauwerk ID]], [[:d:Property:P14879|Vietnamese administrative unit code]], [[:d:Property:P14880|UkrBIN ID]]
&lt;!-- END NEW PROPERTIES --&gt;
&lt;!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --&gt;
* New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review:
** General datatypes: 
***[[:d:Wikidata:Property proposal/stylized representation|stylized representation]] (&lt;nowiki&gt;stylized visual representation of the subject&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/Former country|Former country]] (&lt;nowiki&gt;Historical country that was in force at the time of this event/object or in the past&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/North Dakota Legislative Assembly biography ID|North Dakota Legislative Assembly biography ID]] (&lt;nowiki&gt;identifier for a biography at the North Dakota Legislative Assembly&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/Wyoming Legislator Database ID|Wyoming Legislator Database ID]] (&lt;nowiki&gt;identifier for a biography in the Wyoming Legislator Database&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/European Legislation Identifier|European Legislation Identifier]] (&lt;nowiki&gt;EU legislation identifier for documents published by the EU, its member states and other (non-EU) countries&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/Visa requirement|Visa requirement]] (&lt;nowiki&gt;Requirement for a non-citizen to enter a country&lt;/nowiki&gt;)
** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/FilmBaze people ID|FilmBaze people ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/EHRI Institution ID|EHRI Institution ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Climate Policy Radar Topics|Climate Policy Radar Topics]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SEASLUG.WORLD taxon ID|SEASLUG.WORLD taxon ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Verenigingsloket vCode|Verenigingsloket vCode]], [[:d:Wikidata:Property proposal/StoryGraph book ID|StoryGraph book ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/China Railway Pinyin code|China Railway Pinyin code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ZFIN person ID|ZFIN person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BallotReady person ID|BallotReady person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/National Film Archive of Japan ID|National Film Archive of Japan ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Baza osób polskich ID|Baza osób polskich ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Mycelium entity ID|Mycelium entity ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant DDH|identifiant DDH]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Alberta Legislative Assembly member ID|Alberta Legislative Assembly member ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Homeostasis imbalance process ontology|Homeostasis imbalance process ontology]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Damen-Basketball-Bundesliga (DBBL) Spieler ID|Damen-Basketball-Bundesliga (DBBL) Spieler ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Digital Momijiyama Bunko ID|Digital Momijiyama Bunko ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kunaicho Shoryobu Shuzo Kanseki Shuran ID|Kunaicho Shoryobu Shuzo Kanseki Shuran ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Union Catalogue Database of Japanese Texts ID|Union Catalogue Database of Japanese Texts ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Siwar entry ID|Siwar entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ISDCF studio identifier|ISDCF studio identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ISDCF facility identifier|ISDCF facility identifier]]
&lt;!-- END NEW PROPOSALS --&gt;

You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!

''' Did you know? '''
* Query examples: [https://w.wiki/UGb4 Tram stops per network map]
* Schema examples: [[d:EntitySchema:E133|adminstrative district in Turkey (E133)]]
* Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject Medicine/Knee Arthroplasty|WikiProject Medicine/Knee Arthroplasty]] maintains structured data for knee replacement on Wikidata, covering the procedure tree and the taxonomy of surgical techniques, with a literature layer of referenced scholarly articles.
* WikiProject Highlights:
** [[d:Wikidata:WikiProject_LGBT/Duga|WikiProject LGBT / Duga]]
** [[d:Wikidata:WikiProject_Victims_of_National_Socialism/Data_Model|Project Victims of National Socialism / Data model]]

''' Development '''
* Query Service migration: We are adapting more of the example queries for QLever
* Mobile editing: We are making minor adjustments in preparation for the rollout for everyone
* Wikidata integration in Wikipedia and co:
** We are continuing to automate the connection of Wikidata to newly-created wikis, and replace the sites table with a Sitematrix lookup, which is more efficient ([[phab:T431093]])
** We are continuing the research into how best to handle changes for language link updates in Recent changes and Watchlist, which are mostly considered not relevant for editors

[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&amp;order=priority the tasks needing a volunteer].

''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/Tunisia|Tunisia]]
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] ·  [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 18:59, 14 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC)'''
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&amp;oldid=30932448 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== തിരുത്തലുകൾ ==
[https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%B5%E0%B5%86%E0%B4%B3%E0%B5%8D%E0%B4%B3%E0%B5%82%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%A8%E0%B4%BF&amp;diff=prev&amp;oldid=4667171 വെള്ളൂന്നി], [https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%AE%E0%B4%9E%E0%B5%8D%E0%B4%9E%E0%B4%B3%E0%B4%BE%E0%B4%82%E0%B4%AA%E0%B5%81%E0%B4%B1%E0%B4%82&amp;diff=prev&amp;oldid=4667170 മഞ്ഞളാംപുറം], [https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%B5%E0%B4%9F%E0%B5%8D%E0%B4%9F%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%AA%E0%B5%8A%E0%B4%AF%E0%B4%BF%E0%B5%BD&amp;diff=prev&amp;oldid=4667169 വട്ടപ്പൊയിൽ] തുടങ്ങിയ ലേഖനങ്ങളിൽ വരുത്തിയ ഈ തിരുത്തലുകൾ കണ്ടു. അവയിൽ നിന്നും നീക്കംചെയ്ത ഡാറ്റ എന്തുകൊണ്ടും [[ഗുരേ]], [[മാൻ, പഞ്ചാബ്]], [[കൗൻകെ]] തുടങ്ങിയ ലേഖനങ്ങളിൽ കാണുന്ന ഡാറ്റയേക്കാൾ മികവുറ്റതും ഉപയോഗപ്രദവും ആയിരുന്നു എന്ന് അഭിപ്രായപ്പെട്ടുകൊണ്ട് ഈ വിഷയത്തിൽ കൂടുതൽ പറയാൻ സമയം ഇല്ലാത്തതുകൊണ്ട് പിൻ‌വാങ്ങുന്നു, നന്ദി, നമസ്കാരം [[ഉപയോക്താവ്:Vinayaraj|Vinayaraj]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vinayaraj|സംവാദം]]) 13:50, 16 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC)

== Wikidata weekly summary #750 ==
&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the&lt;br&gt;week leading up to 2026-09-21. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#749]].&lt;br&gt;''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;&quot;&gt;

''' Discussions '''
* Open request for adminship: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Administrator/Kvazimodo|Kvazimodo]]
:&lt;small&gt;RfP is scheduled to end after 26 September 2026 08:42 (UTC)&lt;/small&gt;
* Closed request for adminship: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Administrator#Chrisahn|Chrisahn]] - voting has been closed.
* New requests for permissions/Bot:
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/BenchfolkBot|BenchfolkBot]] - '''Task/s:''' Add or correct sourced statements on existing items after explicit human approval.
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/CatmapperBot|CatmapperBot]] - '''Task/s:''' Add [[Property:P14249|SocioMap ID]] statements for reviewed SocioMap category mappings, and provisionally add [[Property:P2888|exact match]] URLs for reviewed ArchaMap category mappings until Wikidata approves an ArchaMap-specific identifier property.
* Closed request for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/HsfBot|HsfBot]] - Closed as Approved
* New request for comments: [[d:Wikidata:Requests for comment/Add properties to the Deletion policy|Add properties to the Deletion policy]] - following a [[d:Wikidata:Project_chat#c-Amitie_10g-20260902214200-Should_identifier_properties_be_deleted_when_the_external_website_goes_offline?|Project Chat]] discussion, suggestions for an amendment to the policy are being discussed and your feedback is welcome.

''' Events '''
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** [[m:Open_Knowledge:_Wikimedia_%26_Research_in_the_CEE_Region/Registration_%26_scholarships|Open Knowledge Wikimedia Research in the CEE Region]], online participation to the Conference is still open, [[m:Open_Knowledge:_Wikimedia_%26_Research_in_the_CEE_Region/Registration_%26_scholarships|register here]]: 09 - 10 October.

''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Papers:
** [https://arxiv.org/abs/2609.20057 WiCleanData: Guaranteeing the Type Consistency of Wikidata by Taxonomy Refinement and Constraint Enforcement] by Peng et al., (2026).
** [https://www.researchgate.net/publication/414343459_The_Wikibase_Ecosystem_in_DH_and_GLAM The Wikibase Ecosystem in Digital Humanities and GLAM] by Lindemann et al., (2026).
* Videos: (Swedish) [https://www.youtube.com/watch?v=u8clrj_3MG4 The SAT trail in OSM and Wikidata] by Magnus Sälgö.

''' Tool of the week '''
* [https://wikidata-todo.toolforge.org/cloudy_concept.php Concept cloud] - Shows language labels for Wikipedia links from a Wikidata item, and allows label editing.

''' Other Noteworthy Stuff '''
* Job vacancy: [https://job-boards.greenhouse.io/wikimedia/jobs/8060261?gh_src=4n8hpqkx1us Software Engineer, Wikidata Platform]

''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''

&lt;!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --&gt;
* Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]:
** General datatypes: 
***[[:d:Property:P14885|Wyoming Legislator Database ID]] (&lt;nowiki&gt;identifier for a biography in the Wyoming Legislator Database&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Property:P14891|‎has expression of concern]] (&lt;nowiki&gt;(article) has an expression of concern (expression of concern notice)&lt;/nowiki&gt;)
** External identifiers: [[:d:Property:P14882|National Governors’ Association ID]], [[:d:Property:P14883|Numista engraver or designer ID]], [[:d:Property:P14884|‎Phenotype and Trait Ontology ID]], [[:d:Property:P14886|‎ZFIN person ID]], [[:d:Property:P14887|Association Service Desk vCode]], [[:d:Property:P14888|Nazi Reich Ministries ID]], [[:d:Property:P14889|‎North Dakota Legislative Assembly biography ID]], [[:d:Property:P14890|KennisWest ID]], [[:d:Property:P14892|‎GOLD linguistic concept ID]], [[:d:Property:P14897|‎Alberta Legislative Assembly member ID]], [[:d:Property:P14900|EHRI Institution ID]], [[:d:Property:P14901|‎Encyclopedia of Alabama ID (new schema)]], [[:d:Property:P14902|National Film Archive of Japan ID]], [[:d:Property:P14903|‎Homeostasis imbalance process ontology]], [[:d:Property:P14904|DDH ID]], [[:d:Property:P14905|Economic Operators Registration and Identification number]], [[:d:Property:P14907|wowKorea work ID]], [[:d:Property:P14908|wowKorea Person ID]]
&lt;!-- END NEW PROPERTIES --&gt;
&lt;!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --&gt;
* New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review:
** General datatypes: 
***[[:d:Wikidata:Property proposal/illustrator (character)|illustrator (character)]] (&lt;nowiki&gt;artist who illustrated the character&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/contribution URL|contribution URL]] (&lt;nowiki&gt;URL of a page explaining how to participate in or contribute to a project or organization&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/Holy See cardinal biography ID|Holy See cardinal biography ID]] (&lt;nowiki&gt;identifier for a cardinal's biography at the website of the Holy See&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/Atomic radius, covalent radius and van der Waals radius|Atomic radius, covalent radius and van der Waals radius]] (&lt;nowiki&gt;measured or calculated radius of an atom of a chemical element&lt;/nowiki&gt;)
** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/Register of British Slave Traders person ID|Register of British Slave Traders person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Tric Trac|Tric Trac]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PsychonautWiki article ID|PsychonautWiki article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Hitchwiki article ID|Hitchwiki article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Raras disease ID|Raras disease ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Heritage Overlay Number|Heritage Overlay Number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Techniques de l'Ingénieur author ID|Techniques de l'Ingénieur author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/nbsearch|nbsearch]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Indian Film History film ID|Indian Film History film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Indian Film History person ID|Indian Film History person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/VideoGamesCritic game ID|VideoGamesCritic game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identificador Eldoblatge d'actor original|identificador Eldoblatge d'actor original]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identificador Eldoblatge d'actor de doblatge|identificador Eldoblatge d'actor de doblatge]]
&lt;!-- END NEW PROPOSALS --&gt;

You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!

''' Did you know? '''
* Schema examples: [[d:EntitySchema:E206|(E206) ''Stolperstein'']]: Stumbling blocks, commemorative plaques set into the ground for victims of Nazism.
* Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject_Taiwan/Wikidata_Cross-Domain_Forum|(Traditional Chinese) Project Taiwan: Wikidata Cross-Domain Forum]]
* WikiProject Highlights: [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/Ontology_Course/Projects_Offering_3|Project Ontology: Course Offering 3]]
* Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:User:Ivan_A._Krestinin/To_merge/Categories|Categories (to merge)]] - this list generated by User:Ivan A. Krestinin suggests potential duplicate categories.

''' Development '''
*

[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&amp;order=priority the tasks needing a volunteer].

''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/Tunisia|Tunisia]]
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 16:09, 21 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC)'''
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&amp;oldid=31043091 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Wikidata weekly summary #751 ==
&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the&lt;br&gt;week leading up to 2026-09-28. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#750]].&lt;br&gt;''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;&quot;&gt;

''' Discussions '''
* New requests for permissions/Bot:
** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/MamouriBot|MamouriBot]], '''Task/s:'''  Add census demographics — population, male population, female population, and no. of households — to existing Iranian settlement items identified by ''[[d:Property:P1010|Iran statistics ID (P1010)]]'', from the Statistical Center of Iran censuses of 1385 (2006) and 1395 (2016).

''' Events ''' 
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** The program for the Wikidata Query Service Days (October 17-23) is now published, covering the migration from Blazegraph to QLever with sessions for editors, reusers, and tool builders; see the event page for details and [[d:Event:Query_Service_Days_2026#Sessions|schedule]].

''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs:
** [[Diffblog:from-university-research-to-free-knowledge-academics-discover-wikimedia/|From University Research to Free Knowledge: Academics Discover Wikimedia]] by [[m:User:Osps7|User:Osps7]]
** [https://enterprise.wikimedia.com/blog/wikidata-bulk-snapshots-batches/ WM Enterprise: Wikidata Bulk snapshots]
** [https://www.wikiloveswomen.org/2026/08/31/wiki-oto-2026-wiki-loves-women-and-africa-wiki-women-join-forces Wiki OTO 2026: Wiki Loves Women and Africa Wiki Women join forces!]
** [https://freeknowledgeafrica.org/making-african-restitution-efforts-more-visible/ Making African Restitution Efforts More Visible]
* Papers: [https://arxiv.org/html/2609.29474v1 CodeGraph: Open-Taxonomy Knowledge Graph for Source Code with Wikidata Grounding] by Pennino et al., (2026).
* Videos:
**When the Old Constraints Disappear: Work and Creativity in the Age of AI (Wikipedia-&gt;Wikidata-&gt;Wikifunctions-&gt;Abstract Wikipedia), John Samuel, Mindstone AI Meetup, September 22, 2026, Lyon, France ([https://community.mindstone.com/annotate/article_BAlTTMiMLlNJjjRpAn Video], [https://figshare.com/articles/presentation/When_the_Old_Constraints_Disappear_Work_and_Creativity_in_the_Age_of_AI_Mindstone_AI_Meetup_Lyon_-_John_Samuel/33968791 Slides])
** [https://www.youtube.com/watch?v=BS0BZF5WhRg&amp;pp=ygUIV2lraWRhdGE%3D AI BRIDGES Open Forum meeting - September 2026]

''' Tool of the week '''
* [https://humansmap.com/gallery/gallery.html#power HumansMap Gallery] - The site offers various type of visualizations, and offers the possibility to navigate through connections between people and organizations, based on your interests, powered by Wikidata.
* [https://bookitemizer.toolforge.org/ 📚 Wikidata Book Itemizer] It is a simple tool to catalog books on Wikidata! Creating work and edition items manually on Wikidata with proper metadata and multilingual labels can often be tedious and error-prone. Wikidata Book Itemizer automates this entire process with a simple form!

''' Other Noteworthy Stuff '''
* Wikimedia Deutschland is researching how to improve interoperability between Wikidata, Wikibase Cloud, and Wikibase Suite. If you've worked with data imports or staging, or even if you haven't, your input would be valuable. The [https://wikimedia.sslsurvey.de/LOD-Interoperability-Migration survey] takes 5 to 10 minutes and is anonymous. More information on the background of the questions: [[d:Wikidata:Requests for comment/Mass-editing policy#Context|Wikidata:Requests for comment/Mass-editing policy#Context]]

''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''

&lt;!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --&gt;
* Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]:
** General datatypes: none
** External identifiers: [[:d:Property:P14909|Union Catalogue Database of Japanese Texts ID]], [[:d:Property:P14910|‎Siwar entry ID]], [[:d:Property:P14911|Kunaicho Shoryobu Shuzo Kanseki Shuran ID]], [[:d:Property:P14912|‎Emulation General Wiki article ID]], [[:d:Property:P14913|Digital Momijiyama Bunko ID]], [[:d:Property:P14914|Raras disease ID]]
&lt;!-- END NEW PROPERTIES --&gt;
&lt;!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --&gt;
* New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review:
** General datatypes: 
***[[:d:Wikidata:Property proposal/Writers at Risk database ID|Writers at Risk database ID]] (&lt;nowiki&gt;Identifier in the PEN America Writers at Risk database, cataloging writers threatened, imprisoned, and jailed worldwide&lt;/nowiki&gt;)
** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/Ohio Entity Number|Ohio Entity Number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NZPCN legacy ID|NZPCN legacy ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Žmonės.lt topic ID|Žmonės.lt topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Jersey HER Reference|Jersey HER Reference]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un(e) auteurice dans le Maitron|Identifiant d'un(e) auteurice dans le Maitron]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Google Search profile handle|Google Search profile handle]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Leipziger Biographie ID|Leipziger Biographie ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LEO-BW person ID|LEO-BW person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Biopsa ID|Biopsa ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Isle of Man Registered Building No.|Isle of Man Registered Building No.]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Waymark code|Waymark code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant dans OrthodoxWiki en français|Identifiant dans OrthodoxWiki en français]], [[:d:Wikidata:Property proposal/WE League player ID|WE League player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/WE League manager ID|WE League manager ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Delfi.lt topic ID|Delfi.lt topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Lrytas.lt topic ID|Lrytas.lt topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Baidu Baike article|Baidu Baike article]]
&lt;!-- END NEW PROPOSALS --&gt;

You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!

''' Did you know? '''
* Query examples: [[Wikidata:Request a query#c-YoshiRulz-20260927103700-Paula_(WDU)-20260925145700|Latin American Cinema / Films with an English or Portuguese Wikipedia page, but not Spanish]]
* Schema examples: [[d:EntitySchema:E422|(E422) 'Golden age of illustration']] book from the Maastricht University Library collection. 
* Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]:
** [[d:Wikidata:WikiProject_Schlaraffia|Project Schlaraffia]] - for enriching items about the German-language fraternity [[d:Q1305789|Schlaraffia ''&lt;small&gt;(Q1305789)&lt;/small&gt;'']] and its international and local associations.
** [[d:Wikidata:WikiProject_Tamil_Nadu|Project Tamil Nadu]] dedicated to creating and improving Wikidata content related to [[d:Q1445|Tamil Nadu ''&lt;small&gt;(Q1445)&lt;/small&gt;'']] and [[d:Q5885|Tamil ''&lt;small&gt;(Q5885)&lt;/small&gt;'']]. 
* WikiProject Highlights: [[d:Wikidata:WikiProject_PCC_EMCO_Wikidata_CoP/List_of_corporate_body_properties|Project PCC EMCO Wikidata CoP]] added a subpage for listing Properties normally associated with Corporate bodies.

''' Development '''
* Mobile statement editing: We are continuing with UX fixes. This is primarily visual polish and consistency as well as fixing bugs related to RTL display.
* Wikibase REST API:
** We are finishing the support for creating Lexemes and the statements on them.
** We are continuing working on support for adding Forms to a Lexeme.
* Wikidata integration in the other Wikimedia projects:
** We are going to stop sending language link changes to the first few wikis. An initial deployment to group1 wikis is now planned for Monday, 05.10.2026. (Click group1 on [https://versions.toolforge.org this Toolforge page] to see which Wikis are included.) This will help reduce noise in Watchlists and Recent changes and help reduce the size of the database table holding recent changes on these wikis.
** Connecting a newly created Wiki to Wikidata is a manual task, we are automating that and optimising the SitesTable at the same time, making a 'single source of truth' that all wikis point to, rather than a table per Wiki that are all clones of each other.
** We are experimenting with raising the entity usage limit on wikis. If this is feasible, we can reduce the amount of bundled changes. This would reduce the quantity of Wikidata-triggered Recent Changes rows being created.

[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&amp;order=priority the tasks needing a volunteer].

''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/The Gambia|The Gambia]]
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 10:38, 29 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC)'''
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&amp;oldid=31072096 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Question from [[User:SANOOp7772|SANOOp7772]] (16:54, 29 സെപ്റ്റംബർ 2026) ==
I am improving --[[ഉപയോക്താവ്:SANOOp7772|SANOOp7772]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:SANOOp7772|സംവാദം]]) 16:54, 29 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC)

== Question from [[User:Aduraan|Aduraan]] (19:55, 29 സെപ്റ്റംബർ 2026) ==
How to add articles? --[[ഉപയോക്താവ്:Aduraan|Aduraan]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Aduraan|സംവാദം]]) 19:55, 29 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC)

== Wikidata weekly summary #752 ==
&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the&lt;br&gt;week leading up to 2026-10-05. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#751]].&lt;br&gt;''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;&quot;&gt;

''' Discussions '''
* New requests for permissions/Bot:
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/SaadBot|SaadBot]] - '''Task/s:''' A read-only (no edits) entity lookups for an academic research project building a relation triplet extraction (RTE) dataset from web text.
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/OKA bot|OKA bot]] - '''Tasks:''' Improve Wikidata items using authoritative open datasets, e.g., national mapping data and reference works: add sources, fill gaps, create missing items and report conflicts from the ''Swisstopo'' dataset and its subsets.
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/FoxfindingBot|FoxfindingBot]] - '''Task/s:''' Passively enrich existing Wikidata games with gog.com metadata
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/Wahl.de Bot|Wahl.de Bot]] - '''Task/s:''' Keep mandate data of German parliamentary members current. Edits to ''end date (P582)'', ''successor/replaced by  (P1366)'',  ''start time (P580)'', ''parliamentary term (P2937)''retrieved and sourced from official sources.
* New request for comments: [[d:Wikidata:Requests for comment/Split needed from Q4167836|Wikidata:Requests for comment/Split needed from Q4167836]]: Split [[d:Q4167836|Wikimedia category &lt;small&gt;''(Q4167836)''&lt;/small&gt;]] into two items, because one is for [[d:Q35252665|MediaWiki non-main namespace &lt;small&gt;''(Q35252665)''&lt;/small&gt;]] and the other is for [[d:Q14204246|Wikimedia project page &lt;small&gt;''(Q14204246)''&lt;/small&gt;]]

''' Events ''' 
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** On October 9 ends up the early-bird registration with its reduced fees for [https://www.semantic-mediawiki.org/wiki/MediaWiki_Users_and_Developers_Conference_Fall_2026 MediaWiki Users and Developers Conference Fall 2026], November 11-13, at {{Q|5918873}}. The program is already set up!
** [[d:Q139103554|Wikidata's 14th birthday &lt;small&gt;''(Q139103554)''&lt;/small&gt;]] in Taiwan: [[d:Wikidata:Fourteenth Birthday/Taiwan|Wikidata Cross-Domain Forum 2026]],  24 Oct 2026.
** (Deutsch) [https://www.aarauinfo.ch/event/eP0MjgtY Wikidata Writing Workshop], takes place Saturday, 31 October, 10:00 to 13:00 CEST at the Aargauer Kantonsbibliothek, Obere Vorstadt 6, 5000 Aarau.

''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs:
** (Deutsch) [https://www.compgen.de/2026/10/video-meeting-domus-projekt-zur-haeusergeschichte/ Domus – an open data project on the history of houses] - Wikidata and FactGrid Wikibase combine to help build a map visualiser.
** [[diffblog:2026/10/04/wikinusantara-2026-a-second-chance-in-makassar|WikiNusantara 2026: a second chance in Makassar]]
** [https://www.nationalcollection.org.uk/events/news/launching-n-rich-wikimedia-project N-RICH: a new Wikimedia Project to explore Wikidata as a connective layer for UK cultural heritage infrastructure]
* Videos:
** (Short) [https://www.instagram.com/reels/DeAfcHjRYBb/ Schomburg Center’s 2026 Wikidata Edit-a-thon during the New York Black and African Literature Festival]
** [https://www.youtube.com/watch?v=qqBKhxP_QoU RLUK DSF | Linked data and the research library] - explores how libraries are engaging with linked data (including Wikidata) and what this means for metadata creation, management, and discovery.
** [https://www.youtube.com/watch?v=6xmELa8KZkU Wikidata 14th Birthday Celebration stream] with Africa Wiki Women.
** [https://www.youtube.com/watch?v=BS0BZF5WhRg AI BRIDGES Open Forum meeting], the September 2026 meeting, showcasing updates from the DARIAH’s DHWiki working group on Wikibase.
** [https://www.youtube.com/watch?v=oUJPT8w6NHk  Exploring networks of artists and scientists] with the Wikidata Query Service.
** (Spanish) [https://www.youtube.com/watch?v=UZ5hWv7xW9s What does Wikidata contribute to open library data?] with Elena Sánchez Nogales.
* LD4 Conference streams:
** [https://youtube.com/watch?v=8tJ5E4i7rgw&amp;t=490 Sessions 1 / Building more complete and linked GLAM datasets: The Smithsonian’s (In)Visible Women’s Project]
** [https://www.youtube.com/watch?v=LeKkEd3OCEs Sessions 2], incl.
*** [https://youtube.com/watch?v=LeKkEd3OCEs?t=4715 EMCO: Entity management for everyone]
*** [https://youtube.com/watch?v=LeKkEd3OCEs?t=6476 Using Wikidata to identify duplicates in the Library of Congress Name Authority File (LCNAF)]
*** [https://youtube.com/watch?v=LeKkEd3OCEs?t=7052 From Wikidata to Our Collection Management System: Automating GIS Import for Cultural Heritage Data]
** [https://www.youtube.com/watch?v=6CkLue6pZys Sessions 4] including Finding where to contribute on Wikidata with Dustpan and Broomstick. Wikidata is mentioned throughout the stream.
** [https://www.youtube.com/watch?v=j1S2VDS5F4k Sessions 5 / Reduced Fuzziness in Semantic Kompakkt 3D Object Viewer through Extensive Data Modelling in Wikibase]
** [https://youtube.com/watch?v=7x_K8nf1BpY?t=5029 Sessions 9 / Using Wikidata to Improve the Visibility of African Women in Open Knowledge]
** [https://youtube.com/watch?v=9VjMwwUM89c?t=1705 Sessions 10 / From Sounds to Solidarity: Jazz, Student Protests, and Wikidata]
** [https://www.youtube.com/watch?v=duTs2dQtl98 Wikidata Affinity Group: Working with Corporate Bodies for EMCO]

''' Tool of the week '''
* [https://mna.toolforge.org/ Mergers &amp; Acquisitions: A Wikidata Merge Assistant], a new web app that surfaces possible duplicate items from Wikidata and provides a simple interface for evaluating the candidate pairs and merging them together or marking them as different.

''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''

&lt;!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --&gt;
* Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]:
** General datatypes: 
***[[:d:Property:P14924|disjoint with]] (&lt;nowiki&gt;instances of this type cannot be simultaneously instances of that type&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Property:P14934|‎contribution URL]] (&lt;nowiki&gt;URL of a page explaining how to participate in or contribute to a project or organization&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Property:P14936|atomic radius]] (&lt;nowiki&gt;measured or calculated radius of an atom of a chemical element&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Property:P14937|covalent radius]] (&lt;nowiki&gt;radius of an atom of a chemical element when covalently bonded&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Property:P14938|Van der Waals radius]] (&lt;nowiki&gt;radius of an imaginary hard sphere representing the distance of closest approach for a non-bonded atom&lt;/nowiki&gt;)
** External identifiers: [[:d:Property:P14915|Tric Trac game ID]], [[:d:Property:P14916|Techniques de l'Ingénieur author ID]], [[:d:Property:P14917|Stereo Ve Mono release ID]], [[:d:Property:P14918|‎Sky programme ID]], [[:d:Property:P14919|‎Sky series ID]], [[:d:Property:P14920|Scent Base perfumes ID]], [[:d:Property:P14921|‎Register of British Slave Traders person ID]], [[:d:Property:P14922|‎Onderwijstermen Taalunie ID]], [[:d:Property:P14923|‎NZPCN legacy ID]], [[:d:Property:P14925|Biopsa ID]], [[:d:Property:P14926|‎Writers at Risk database ID]], [[:d:Property:P14927|LEO-BW person (GND) ID]], [[:d:Property:P14928|Leipziger Biographie ID]], [[:d:Property:P14929|Jersey HER Reference]], [[:d:Property:P14930|Isle of Man Registered Building No.]], [[:d:Property:P14931|‎Holy See cardinal biography ID]], [[:d:Property:P14932|‎Google Search profile handle]], [[:d:Property:P14933|Filmbaze people ID]], [[:d:Property:P14935|‎China Railway Pinyin code]], [[:d:Property:P14939|belarusenc.by ID]], [[:d:Property:P14940|‎BLL-Ontology concept ID]], [[:d:Property:P14941|‎IFWiki article]], [[:d:Property:P14942|Brussels ‎Inventory of Movable Heritage designer ID]], [[:d:Property:P14943|Eldoblatge original actor ID]], [[:d:Property:P14944|Eldoblatge original dub actor ID]], [[:d:Property:P14945|Drag France directory ID]], [[:d:Property:P14946|OrthodoxWiki ID (French)]], [[:d:Property:P14948|Le Maitron author ID]], [[:d:Property:P14949|‎Brussels Inventory of Architectural Heritage glossary ID]], [[:d:Property:P14950|‎Brussels Inventory of Movable Heritage material ID]], [[:d:Property:P14951|‎Brussels Inventory of Movable Heritage object type ID]], [[:d:Property:P14952|‎Brussels Inventory of Movable Heritage technique ID]], [[:d:Property:P14953|‎Brussels Inventory of Natural Heritage taxon ID]], [[:d:Property:P14954|‎WE League manager ID]], [[:d:Property:P14955|‎WE League player ID]], [[:d:Property:P14956|‎ArchaMap ID]], [[:d:Property:P14957|Womens German Basketball Bundesliga Player ID]]
&lt;!-- END NEW PROPERTIES --&gt;
&lt;!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --&gt;
* New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review:
** General datatypes: 
***[[:d:Wikidata:Property proposal/has language or spelling variant|has language or spelling variant]] (&lt;nowiki&gt;the (multilingual) label of the linked item is a a language, spelling or etymological variation of the label of this item&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/school of martial arts|school of martial arts]] (&lt;nowiki&gt;school or style of martial arts this person studied&lt;/nowiki&gt;)
** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/YouSaid person ID|YouSaid person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Demko ID|Demko ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Niconico Pedia article ID|Niconico Pedia article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Scholastica scholar ID|Scholastica scholar ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Hannah Arendt edition person ID|Hannah Arendt edition person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AbeBooks author ID (2)|AbeBooks author ID (2)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant dans Calames|Identifiant dans Calames]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant d'un(e) auteurice dans le catalogue du Centre Delavouët|identifiant d'un(e) auteurice dans le catalogue du Centre Delavouët]]
&lt;!-- END NEW PROPOSALS --&gt;

You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!

''' Did you know? '''
* Schema examples: [[d:EntitySchema:E379|ICH item(E379)]] - schema for a Unesco Intangible Cultural Heritage item in the international lists or national inventories.
* Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject_EastEnders|EastEnders (TV series)]] - a project for the BBC soap opera.
* Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/EntitySchema_directory|The EntitySchema Directory]]

''' Development '''
* REST API: Continuing the work on adding support for lexicographical data, specifically creating a statement, Form and Sense on a Lexeme
* Wikidata integration in the Wikimedia projects: We are continuing to look into raising the entity usage limit. We are setting up monitoring to see how much it can reduce the amount of Recent Changes entries triggered from Wikidata.
* Mobile editing of statements: We continued addressing the remaining UX issues, including RTL and Kartographer issues
* hCaptcha: We are planning the support for it to Wikibase-specific pages like Special:New Item

[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&amp;order=priority the tasks needing a volunteer].

''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Tanzania|Tanzania]]
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:58, 5 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC)'''
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&amp;oldid=31072096 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Wikidata weekly summary #753 ==
&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the&lt;br&gt;week leading up to 2026-10-12. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#752]].&lt;br&gt;''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;&quot;&gt;


''' Discussions '''
* Open request for adminship:
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Administrator/DERDAKI ILIAS|DERDAKI ILIAS]] - {{Requests for permissions/Closetime|13 October 2026 11:19}}
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Administrator/Aue Nai|Aue Nai]] - {{Requests for permissions/Closetime|15 October 2026 02:58}}
* New requests for permissions/Bot:
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/OKA bot 2|OKA bot 2]] - '''Tasks:''' Two additional datasets for the ([[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/OKA bot|already approved task of OKA bot]]). For each entry, the bot finds the matching item, adds the identifier if it is missing, and adds the facts the entry states, each referenced to the entry.
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/MisovalkoProfileBot|MisovalkoProfileBot]] - '''Task:''' A narrowly scoped source-verification and, only if approved, existing-item update process for [[Q97454550]].
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/RegularBot 4|RegularBot 4]] - '''Task/s:''' Create new items from Wikipedias.
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/GZWDer (flood) 7|GZWDer (flood) 7]] - '''Task/s:''' Import data from external sources in comply with the recently approved [[Wikidata:Mass-editing policy]].
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/GZWDer (flood) 8|GZWDer (flood) 8]] - '''Task/s:''' Adding mul labels and aliases; cleanup existing labels in certain cases. No edits to other people's biographies, invented conference items, undocumented private engagements, unsupported future appearances, or promotional link dumps.
* Closed request for permissions/Bot, ''all closed as successful'': [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/MamouriBot|MamouriBot]], [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/OKA bot|OKA bot]], [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/Rebot|Rebot]], [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/Rebot 2|Rebot 2]], [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/Rebot 3|Rebot 3]], [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/Rebot 4|Rebot 4]]
* New request for comments: [[d:Wikidata:Requests for comment/has part (P527) for european political alliances (Q127603408)|Requests for comment/has part (P527) for european political alliances (Q127603408)]] - [[d:Q127603408|Q127603408]] (European political alliance) was created as a subclass of [[d:Q60170135|Q60170135]] (political alliance) for european parties. While [[d:Q60170135|Q60170135]] allows using has part(s) ([[d:Property:P527|Property:P527]]), they were reverted, with &quot;Members are not &quot;parts&quot;.
* Closed request for comments:
** [[d:Wikidata:Requests_for_comment/Mass-editing_policy|Mass-editing Policy]] - Consensus reached, the policy will be implemented.
** [[d:Wikidata:Requests_for_comment/External_identifier_sorting|External Identifier sorting]] - No consensus

''' Events ''' 
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
* Wikidata [[d:Event:Query_Service_Days_2026|Query Service Days]] commences '''17 October, until 23 October''', make sure to [[d:Special:RegisterForEvent/4448|register for access]].
** See the [[d:Event:Query_Service_Days_2026#Sessions|full program]], sessions will repeat for different timezones
* Wikidata's 14th Birthday is coming, '''29 October'''. Join the [[d:Event:Wikidata_Fourteenth_Birthday/Presents_%26_messages_call|Birthday call]] and see what presents have been prepared, and see what community events [[d:Wikidata:Fourteenth_Birthday#Events_calendar|are happening near you]].
* [[d:Event:WikiData_Days_in_Africa/2026|Wikidata Days in Africa 2026]]
* Dates, location and scholarships are open for: [[wmania:2027:Scholarships|Wikimania 2027]]
* Dates and location for next Wikimedia Hackathon has been announced and scholarship applications are open: [[mw:Wikimedia_Hackathon_2027|Wikimedia Hackathon 2027]] * Previous event:
** If you missed the quarterly Wikidata + Wikibase Office Hour, you can [[d:Wikidata:Events/Telegram_office_hour_2026-10-07|find the transcript here]].

''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs: ''[https://rtnf.substack.com/p/p101-field-of-work P101 - field of work]'' by rtnF
* Videos:
** [https://www.youtube.com/watch?v=S884qd1kcD0 Access to Memory (AtoM)] with Wikidata links.
** [https://www.youtube.com/watch?v=5X3k6jzzA7w  Lightning Talk Wikilokal Exploring Wikimedia Around You] with Affandy Murad, it combines information from Wikipedia, Wikidata, Wikivoyage, Wiktionary, and Nominatim within a 3-kilometer radius.
** [https://www.youtube.com/watch?v=A8w6Onlr26s  RDA Wikibase Cloud Sandbox Demonstration: Creating an Account and Logging In]  - demonstrates account creation and login process for Crystal Yragui's Wikibase cloud instance: A sandbox for students at  University of Washington information school as they learn  Official RDA cataloging.

''' Tool of the week '''
*[https://wikidata-reference-validator.toolforge.org/ Wikidata Reference Validator] - A tool which helps validate external references of Wikidata items to check if their links are still accessible or now offline. This matters because we want to ensure that we have solid references for statements in Wikidata, so we can demonstrate how we know what we know

''' Other Noteworthy Stuff '''
* [[d:Wikidata:Mass-editing policy|Wikidata talk:Mass-editing policy]] has been accepted and is now in effect.
* [[f:Wikifunctions:Status_updates/2026-09-25#The_mayor_of_Paris|Wikifunctions Status Update 2026-09-25 (The Mayor of Paris)]] and Wikidata's spread across Wikipedias.
* [[d:Wikidata:Usability_and_usefulness/Item_editing_experience/Mobile_editing_of_statements|Editing Wikidata statements on mobile devices is officially launching soon!]]&lt;br/&gt;The beta is ending, from '''October 14''', all editors will be able to edit all datatypes from mobile devices.

''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''

&lt;!-- END NEW PROPERTIES --&gt;
&lt;!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --&gt;
* New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review:
** General datatypes: 
***[[:d:Wikidata:Property proposal/disambiguated by|disambiguated by]] (&lt;nowiki&gt;Links a Wikibase Lexeme to a general disambiguation page, such as a [[Q4167410|Wikipedia disambiguation page]].&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/biome|biome]] (&lt;nowiki&gt;biome in which a geographical area is wholly or partly located, according to a documented ecological classification&lt;/nowiki&gt;)
** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/Bibliothèque nationale de Tunisie ID|Bibliothèque nationale de Tunisie ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Mappola ID|Mappola ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/On Think Tanks ID|On Think Tanks ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Beeld &amp; Geluid program ID|Beeld &amp; Geluid program ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Le Random subject ID|Le Random subject ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RETE ID|RETE ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identificativo Corago di un evento|identificativo Corago di un evento]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AVN company ID|AVN company ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AVN person ID 2|AVN person ID 2]], [[:d:Wikidata:Property proposal/swissNAMES3D ID|swissNAMES3D ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/THB Wiki ID|THB Wiki ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Nederlands Fotomuseum-id|Nederlands Fotomuseum-id]]
&lt;!-- END NEW PROPOSALS --&gt;

You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!

''' Did you know? '''
* Query examples: [https://w.wiki/YvAY Current collections of Astrolabes by the Lahore astrolabists] ([[:w:en:Lahore family of astrolabists|relevant English Wikipedia article]])

''' Development '''
* Mobile statement editing: We fixed a few remaining issues before the full roll-out to everyone later this week.
* hCaptcha support: We planned how to integrate support for hCaptcha in the Wikibase-related pages.
* Wikidata integration in the other Wikimedia projects:
** We are collecting feedback from the first wikis about removing the language link change entries from Recent changes and watchlists.
** We are collecting data to determine how much we can increase the entity usage limit.
* REST API: We are continuing to add support for Lexeme editing to the REST API.

[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&amp;order=priority the tasks needing a volunteer].

''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country: 
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:49, 12 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC)'''
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&amp;oldid=31072096 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== 15 October 2026 ==
@[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|Ranjithsiji]], താങ്കളുടെ സംഭാവനകൾക്ക് വളരെ നന്ദി. എന്നിരുന്നാലും, താങ്കളുടെ ലേഖനത്തിലെ വിവരപ്പെട്ടിയിലുള്ള (Infobox) വാക്കുകൾ കൂടി മലയാളത്തിലേക്ക് വിവർത്തനം ചെയ്യുകയാണെങ്കിൽ ഏറെ നന്നായിരിക്കും. [[ഉപയോക്താവ്:TheGreatEditor024|TheGreatEditor024]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:TheGreatEditor024|സംവാദം]]) 16:32, 15 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC)

== Wikidata weekly summary #754 ==
&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the&lt;br&gt;week leading up to 2026-10-19. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#753]].&lt;br&gt;''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;&quot;&gt;

''' Discussions '''
* New requests for permissions/Bot:
** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/OKA_bot_3|OKA Bot 3]] - '''Task/s:''' Reference works and registers, like [[d:User:OKA_bot#Task_2:_facts_from_reference_works|Task 2]] (Historical Dictionary of Switzerland and Store norske leksikon). Each item-linked entry, adds statements, references, sources where value is same and missing identifiers.
** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/UBZH_Videothek_bot|UBZH Videothek Bot]] - '''Task/s:''' Add external identifiers of films and film directors/people to existing items (from film catalogue of the University Library of Zurich: UZH, Videothek database).
** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/EZBIDsBot|EZBIDsBot]] - '''Task/s:''' Adding [[d:Property:P8089|EZB ID]], [[d:Property:P1042|ZDB ID]], [[d:Property:P856|website URL]], [[d:Property:P236|Print ISSN]], and Online ISSN from [[d:Q1327244|EZB dataset]] where they are missing in Wikidata.
* Closed request for comments: [[d:Wikidata:Requests_for_comment/Schema_virtual_tour|Schema Virtual tour]] - the RfC has been inactive since 2025, but discussion can continue on a dedicated page: [[d:Wikidata:Schema_proposals/virtual_tour|Schema Proposals/Virtual Tour]]

''' Events ''' 
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** The [[d:Event:Query_Service_Days_2026|Query Service Days]] is currently ongoing! We still have many great sessions left so don't miss out, especially if you use SPARQL, &lt;nowiki&gt;{{Wikidata List}}&lt;/nowiki&gt; or the query service (WDQS) in anyway...here's some helpful links:
*** [[d:Special:RegisterForEvent/4448|Register]] to get access to the live-sessions
*** See the [[d:Event:Query_Service_Days_2026#Sessions|full program]], including links to the previous sessions and recordings.
** Wikidata's [[d:Wikidata:Fourteenth_Birthday|14th Birthday]] is approaching soon...see what events are planned on the [[d:Wikidata:Fourteenth_Birthday#Events_calendar|Calendar]] or near you on the [[d:Wikidata:Fourteenth_Birthday#Events_map|Map]].
** Rutgers University is holding 2 Wikidata Edit-A-Thons, open to all students, faculty, staff and community members. No Wikidata experience is required.
*** [https://libcal.rutgers.edu/event/17361479 Newark Activists, Artists, Academics] edit-a-thon, Oct 19, 12:00 - 14:00 EDT
*** [https://libcal.rutgers.edu/event/17614499 Black Bibliograohy] edit-A-Thon, Oct 21, 12:00 - 16:00 EDT
** [[wmau:Drop_in_and_Wikidata_-_October_2026|Drop in and Wikidata (Oct)]], a community call and live session will take place 29 Oct, 19:00 pm – 20:30 pm AEDT

''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs:
** [https://rtnf.substack.com/p/wdlite-v261018 wdlite v26.10.18] by rtnF
** [https://diff.wikimedia.org/2026/10/16/growing-active-technical-contributors-in-eseap/ Growing Active Technical Contributors in ESEAP]
** [https://diff.wikimedia.org/2026/10/16/wiki-hour-initiative-trains-government-agency-on-wikipedia/ Wiki Hour Initiative trains government agency on Wikipedia, Wikidata and other Wikimedia projects.]
* Papers:
** [[:w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-10-13/By the numbers|Does the country of birth affect the likelihood of having a Wikipedia biography?]], The Signpost, October 13, 2026
** [https://repository.ifla.org/items/b028a2b0-b909-4a22-b32b-b4d8c3eb076a Using Wikidata to find duplicates in the Library of Congress Name Authority File (LCNAF)] - Librarians used Wikidata queries to identify and resolve duplicate records in the Library of Congress Name Authority File, improving 1,559 Wikidata items and reporting 166 duplicate records for deletion over six months. By  Muratsubaki, (2026).
* Videos:
** [https://m.youtube.com/watch?v=6xmELa8KZkU&amp;pp=iggCQAE%3D&amp;ra=m Africa Wiki Women’s Wikidata 14th birthday celebration]
** [https://m.youtube.com/watch?v=WMRILU3a-nI&amp;pp=iggCQAE%3D&amp;ra=m Wikidata Editing - an introduction with Lepidoptera data]
** [https://m.youtube.com/watch?v=h_rJ4mG7eak&amp;pp=iggCQAE%3D&amp;ra=m Sandbox Session September 2026 - The Wikidata Toolbox]
** [https://m.youtube.com/watch?v=MQNfQKz3x98&amp;pp=0gcJCY8Co7VqN5tDiggCQAE%3D&amp;ra=m Sandbox Session August 2026 - The Wikidata reference Validator Tool]
* Datasets:  A dataset comparing Wikipedia biographies count to UN birth estimates by country, gender, and language edition&quot;. Codeberg, 2026-07-12, https://codeberg.org/pac2/biographies-vs-births

''' Tool of the week '''
* [https://www.wikidata.org/wiki/User:GZWDer/newentity.js Script newentity.js] Generates new items (including lexemes) from the given JSON object. The tool was created by [[User:GZWDer]]

''' Other Noteworthy Stuff '''
* [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/YQTPWNCTCIDO3SNDLIRNRFA2XTFFK5KR/ Upcoming changes to XML dumps]
* [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata@lists.wikimedia.org/thread/EOG5DIAYBCYMDIJDV4CDUCWR5S2YAGSJ/ Mobile statement editing, now available to all editors]
* [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikimedia-l@lists.wikimedia.org/thread/3U5VHOU2SJ2Y72TITJZ7EUVUFDB6H6IA/ Wikimania scholarships]

''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''

&lt;!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --&gt;
* Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]:
** General datatypes: 
***[[:d:Property:P14967|‎European Legislation Identifier (EU)]] (&lt;nowiki&gt;EU legislation identifier for documents published by the EU, its member states and other (non-EU) countries&lt;/nowiki&gt;)
** External identifiers: [[:d:Property:P14958|‎YouSaid person ID]], [[:d:Property:P14959|StoryGraph book ID]], [[:d:Property:P14960|Scholastica scholar ID]], [[:d:Property:P14961|Ohio Entity Number]], [[:d:Property:P14962|Lrytas.lt topic ID]], [[:d:Property:P14963|‎ISDCF studio identifier]], [[:d:Property:P14964|‎ISDCF facility identifier]], [[:d:Property:P14965|Calames  archives ID]], [[:d:Property:P14966|Hannah Arendt edition person ID]], [[:d:Property:P14968|‎Climate Policy Radar Topics]], [[:d:Property:P14970|E-CRIS.SR ID]], [[:d:Property:P14971|Demko ID]], [[:d:Property:P14972|Delfi.lt topic ID]], [[:d:Property:P14973|Beeld &amp; Geluid program ID]], [[:d:Property:P14974|Baza osób polskich ID]], [[:d:Property:P14975|‎BallotReady person ID]], [[:d:Property:P14976|swissNAMES3D ID]]
&lt;!-- END NEW PROPERTIES --&gt;
&lt;!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --&gt;
* New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review:
** General datatypes: 
***[[:d:Wikidata:Property proposal/National Encyclopedia of Uzbekistan article|National Encyclopedia of Uzbekistan article]] (&lt;nowiki&gt;A reference to an article in the printed National Encyclopedia of Uzbekistan, identified by its volume and page number.&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/juvenile form of|juvenile form of]] (&lt;nowiki&gt;taxon (or taxa) of which instances of this item may be juveniles&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/development code|development code]] (&lt;nowiki&gt;code assigned by a company or research organisation to a drug substance or product during development, before or alongside its nonproprietary name&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/part of the observance of|part of the observance of]] (&lt;nowiki&gt;holiday or observation on which this tradition is observed, this item is used, or with which this character is associated&lt;/nowiki&gt;)
** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/ID závodiště podle českého Jockey Clubu|ID závodiště podle českého Jockey Clubu]], [[:d:Wikidata:Property proposal/German War Memorial Website ID|German War Memorial Website ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ERef Bayreuth ID|ERef Bayreuth ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/EPub Bayreuth ID|EPub Bayreuth ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kansallinen Liiga player ID|Kansallinen Liiga player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SPL person ID|SPL person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Weilbachs Kunstnerleksikon|Weilbachs Kunstnerleksikon]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Inscriptions of Aphrodisias ID|Inscriptions of Aphrodisias ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The Session composer ID|The Session composer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Inscriptions of Roman Tripolitania 2021 ID|Inscriptions of Roman Tripolitania 2021 ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Filmoteket|Filmoteket]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Ecocard ID|Ecocard ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kanalregister|Kanalregister]], [[:d:Wikidata:Property proposal/IBA cocktail ID|IBA cocktail ID]]
&lt;!-- END NEW PROPOSALS --&gt;

You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!

''' Did you know? '''
* Query examples:
**[https://w.wiki/ZijK Botched executions list]
**[https://w.wiki/dM6e Québec governments duration]
* Schema examples: [[d:EntitySchema:E208|(E208) SPARQL endpoint]] - entity schema of entities with SPARQL endpoint.
* Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject_Lukion_taulukot|Project Lukion taulukot]] - aims to develop a source-based, mul vocabulary of secondary-school science, technology, engineering and mathematics (STEM) (uses Finnish reference work ''Lukion taulukot'' as its starting corpus).
* WikiProject Highlights:
** [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/Estonia|Project GovDirectory]] have added an [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/Estonia|Estonian]] subpage.
** [[Wikidata:WikiProject_Library_and_Information_Science/Statistics|Project Library and Information Services]] added a Statistics subpage.
** [[d:Wikidata:WikiProject_Ethnomusicological_descriptors_-_University_of_Turin/Instruments|Project Ethnomusicological descriptors]] from the University of Turin added an Instruments subpage.
* Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:SPARQL_query_service/Wikidata_Query_Help|Wikidata Query Help]] - with many database reports using the Query Service as a source, this will be a helpful page for the planned migration.

''' Development '''
* Mobile editing of statements: We set the new mobile statement editing UI live for all mobile users
* REST API: We are finishing the work on being able to add Senses to existing Lexemes ([[phab:T432569]])
* Wikidata integration in the other Wikimedia projects:
** Wikidata entities used in this page in the Page Information ([https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=South_Pole_Telescope&amp;action=info#mw-pageinfo-header-properties example]) and Edit source views will now render with their local-language labels (in addition to their QID/PIDs) so it is easier to understand which Items, Properties, etc are used in an article ([[phab:T440430]])
** We are continuing to investigate the impacts of raising the entity usage limit ([[phab:T441306]])
** We are protyping wireframe versions of a new filter on Recent changes and Watchlist for Language Links under &quot;Wikidata Edits&quot; in Active Filters ([[phab:T441388]])
* hCaptcha: We started implementation work for hCaptcha on Wikidata.org ([[phab:T426089]])

[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&amp;order=priority the tasks needing a volunteer].

''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country: 
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 20:56, 19 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC)'''
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&amp;oldid=31177905 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Wikidata weekly summary #755 ==
&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the&lt;br&gt;week leading up to 2026-10-26. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#754]].&lt;br&gt;''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;&quot;&gt;

''' Discussions '''
* Open request for adminship:
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Administrator/Horcrux|Horcrux]] - ''RfP scheduled to end after 28 October 2026 13:29 (UTC)''
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Administrator/NDG|NDG]] - ''RfP scheduled to end after 30 October 2026 18:09 (UTC)''
* New requests for permissions/Bot:
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/Chemobot|Chemobot]] - '''Task/s:''' Add german substance name in existing wikidata entries.
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/KnutuxBot|KnutuxBot]] - '''Task/s:''' Add &quot;described by source&quot; (P1343) statements citing the 1925 gazetteer ''Lietuvos apgyventos vietos'' ([[Q141805965]]) to about 14,000 existing Lithuanian settlement and rural-district (valsčius) items, with page, name-as-printed and Wikisource-URL qualifiers.
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/AipAerobot|AipAerobot]] - '''Task/s:''' Add [[Property:P973|described at URL &lt;small&gt;(P973)&lt;/small&gt;]] (described at URL) to aerodrome items that carry [[Property:P239|ICAO airport code &lt;small&gt;(P239)&lt;/small&gt;]] (ICAO code), pointing to that aerodrome's page on aip.aero, qualified with [[Property:P407|language of work or name &lt;small&gt;(P407)&lt;/small&gt;]] (language of work or name).
* Closed request for permissions/Bot: '''''all closed as successful''' -'' [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/EZBIDsBot|EZBIDsBot]], [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/Alex NB OT|Alex NB OT]], [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/Wahl.de Bot|Wahl.de Bot]], [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/FoxfindingBot|FoxfindingBot]] and [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/OKA bot 2|OKA bot 2]]

''' Events ''' 
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** 🎂 Wikidata turns 14 on 29 October! Join an event, add a birthday gift, or hop on the birthday call at 17:00 UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1793293200 see in your own time zone]). Find everything here: [[d:Wikidata:Fourteenth Birthday|Wikidata Fourteenth Birthday]]. Share with #Wikidata14 or #WikidataBirthday. See you Thursday 🥳
** [https://www.sas.ac.uk/news-events/news/ai-bridges-project-invites-organisations-submit-questions-wikidata AI-BRIDGES project invites organisations to submit questions for Wikidata]
** [https://www.eventbrite.com/e/wikidata-day-nyc-2026-tickets-2003013314744 Wikidata Day NYC 2026] - this meetup is at capacity, but anyone is welcome to join the livestream. See event for details.
** (Deutsch) [https://forschungsdaten-thueringen.de/veranstaltung/wikidata.html Share research – Basics for the participation in the Wikiverse using the example of the Gotha Research Library], a free webinar via Zoom taking place 25 November 14:00-14:30 CEST.
* Past Events: [[d:Event:Query_Service_Days_2026|Query Service Days 2026]] - catch up on all recorded sessions from the Event page.

''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs: [https://theartofinformation.org/2026/10/21/from-wikidata-to-axiell-collections-automating-geographic-data-for-museum-collections/ The Art of Information &quot;From Wikidata to Axiell Collections: Automating Geographic Data for Museum Collections&quot;]
* Papers:
** [preprint] ''“A Dictionary Without Its Own Database: Building an Offline-First Dagbanli Dictionary on Wikidata Lexemes”'' ([https://doi.org/10.5281/zenodo.23601230 zenodo]). Describes the Dagbanli Dictionary, reporting data-quality findings from linking recorded speech to Lexemes and noting that two-thirds of Lexemes have only one Form and some frequent words are missing from Wikidata entirely. By Mohammed Sadat Abdulai and Mohammed Awal Alhassan
** [https://dara.ui.ac.id/en/research-output/a54df376-4658-4a08-9226-3d3d6697f3ce AC-IQuAD: Automatically Constructed Indonesian Question Answering Dataset by Leveraging Wikidata]
* Videos:
** [https://m.youtube.com/watch?v=Deus2Y5sDz8&amp;pp=iggCQAE%3D&amp;ra=m Wikidata Workshop: Black Artists on Wikidata Project] - by Wiki Activate Africa, aims to improve representation and visibility of Black artists, creatives, and cultural practitioners in  global digital knowledge ecosystem.
** [https://m.youtube.com/watch?v=b3BFgMoNRho&amp;pp=iggCQAE%3D&amp;ra=m LIVE Wikidata editing #126 Wikidata Query Service Days 2026] -  User:Ainali and User:Abbe98 will do some livestreaming (in English), and discuss how to adapt the queries of WikiProject Govdirectory and the thought process behind it.
** [https://www.youtube.com/watch?v=Y0RBey5eKms Canvas vs SVG: drawing a Wikidata graph] No. 10 from the &quot;Building smollerGraph&quot; series.
** [https://www.youtube.com/watch?v=naO2NtZX4fM EMCO Wikidata Community of Practice autumn meeting] ([https://www.youtube.com/watch?v=ljoku5_-ZSM Part 2])
** (zh-TW/Chinese) [https://www.youtube.com/watch?v=fEu_oKpDn2Q Wikidata Cross-Domain Forum 2026] - part of the [[d:Wikidata:Fourteenth_Birthday/Taiwan|Fourteenth Birthday events]]

''' Tool of the week '''
* [https://mna.toolforge.org/?sort=detectedAt A Wikidata Merge Assistance] By connorshea web-based tool designed to help editors find, evaluate, and resolve duplicate items on Wikidata

''' Other Noteworthy Stuff '''
* [https://wikidata-castles-qa.tderflinger.workers.dev Wikidata Castles QA] is a tool to see which data properties are still missing in Wikidata in the domain of castles, palaces and fortresses. Feedback welcome!

''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''

&lt;!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --&gt;
* Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]:
** General datatypes: 
***[[:d:Property:P14982|martial arts style]] (&lt;nowiki&gt;school or style of martial arts this person studied or practiced&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Property:P14984|‎has language or spelling variant]] (&lt;nowiki&gt;the (multilingual) label of the linked item is a a language, spelling or etymological variation of the label of this item&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Property:P14988|‎biome]] (&lt;nowiki&gt;biome in which a geographical area is wholly or partly located, according to a documented ecological classification&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Property:P14990|juvenile form of]] (&lt;nowiki&gt;instances of the subject item are juveniles of one of these class(es) of organisms&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Property:P15001|development code]] (&lt;nowiki&gt;code assigned by a company or research organisation to a drug substance or product during development, before or alongside its nonproprietary name&lt;/nowiki&gt;)
** External identifiers: [[:d:Property:P14977|RETE ID]], [[:d:Property:P14978|Tabularius entity ID]], [[:d:Property:P14979|On Think Tanks Directory ID]], [[:d:Property:P14980|Mappola ID]], [[:d:Property:P14981|‎GBIF occurrence key]], [[:d:Property:P14983|NicoNicoPedia article ID]], [[:d:Property:P14985|‎German War Memorial ID]], [[:d:Property:P14986|ERef Bayreuth ID]], [[:d:Property:P14987|EPub Bayreuth ID]], [[:d:Property:P14989|‎AbeBooks author ID]], [[:d:Property:P14991|Nederlands Fotomuseum ID]], [[:d:Property:P14992|Weilbachs Kunstnerleksikon]], [[:d:Property:P14993|AVN company ID]], [[:d:Property:P14994|AVN person ID]], [[:d:Property:P14995|SPL person ID]], [[:d:Property:P14996|‎Victorian Heritage Overlay Number]], [[:d:Property:P14997|Centre Delavouët catalog author ID]], [[:d:Property:P14998|‎The Session composer ID]], [[:d:Property:P14999|Inscriptions of Roman Tripolitania 2021 ID]], [[:d:Property:P15000|Inscriptions of Aphrodisias (2007) ID]], [[:d:Property:P15002|‎Filmoteket ID]]
&lt;!-- END NEW PROPERTIES --&gt;
&lt;!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --&gt;
* New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review:
** General datatypes: 
***[[:d:Wikidata:Property proposal/accumulated cyclone energy|accumulated cyclone energy]] (&lt;nowiki&gt;sum of the squared maximum sustained winds at 6-hour intervals of a tropical cyclone, a tropical cyclone season, or a time period, where the winds at that particular point in time are at least gale-force (34 knots or higher), in units of 10 kilo-square-knots (unit implied)&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/full work formatter URL|full work formatter URL]] (&lt;nowiki&gt;formatter URL for the web page containing this work; URI template from which &quot;$1&quot; can be automatically be replaced with the effective property value on items. If the site goes offline, set it to deprecated rank. If the formatter URL changes, add a new statement with preferred rank.&lt;/nowiki&gt;)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/Key or index image|Key or index image]] (&lt;nowiki&gt;Secondary image which acts as an index or key to the contents of the subject image&lt;/nowiki&gt;)
** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/The Montessorians ID|The Montessorians ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FEI Horse ID|FEI Horse ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/IT History Forum Data Archive ID|IT History Forum Data Archive ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Allotrope Foundation Ontology equipment ID|Allotrope Foundation Ontology equipment ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Historical East German Biographies ID|Historical East German Biographies ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/TURKPATENT geographical indication ID|TURKPATENT geographical indication ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BGA ID|BGA ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MEMO ID|MEMO ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Hong Kong Jockey Club horse ID|Hong Kong Jockey Club horse ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Der Spiegel sports data ID|Der Spiegel sports data ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/GitHub Advisory Database ID|GitHub Advisory Database ID]]
&lt;!-- END NEW PROPOSALS --&gt;

You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!

''' Did you know? '''
* Query examples: [https://w.wiki/exuB Japanese Ethnic Group Claims]
* Schema example: [[d:EntitySchema:E257|(E257) Politician]] - simple schema for validating a politician (occupation = Q82955)

''' Development '''
* hCaptcha support: We've added hCaptcha support to Special:Set* forms and started implementing support on Special:NewItem/Special:NewProperty forms
* Wikidata integration in the other Wikimedia projects:
** We are verifying that not bundling entity usages reduces the amount of unnecessary changes coming from Wikidata in the Recent changes and Watchlist on Wikipedia and co ([[phab:T440856]])
** We are conducting interviews and prototype testing on wireframe versions of a new filter for language link changes under &quot;Wikidata Edits&quot; in the filters on Recent changes and Watchlist

[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&amp;order=priority the tasks needing a volunteer].

''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country: 
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:32, 26 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC)'''
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&amp;oldid=31177905 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;</text>
      <sha1>76pdjr0iq758tlt3igphs36bg86qtks</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>തഞ്ചാവൂർ ജില്ല</title>
    <ns>0</ns>
    <id>150416</id>
    <revision>
      <id>4680523</id>
      <parentid>4610832</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T14:30:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Manojk</username>
        <id>9257</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[വർഗ്ഗം:ഒറ്റവരി ലേഖനങ്ങൾ]] ചേർത്തു [[വിക്കിപീഡിയ:ഹോട്ട്കാറ്റ്|ഹോട്ട്ക്യാറ്റ്]] ഉപയോഗിച്ച്</comment>
      <origin>4680523</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5214" sha1="2jxsni8r3a88w762mu4v524n4e5602o" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Thanjavoor District}}
{{Infobox settlement
| name                    = തഞ്ചാവൂർ ജില്ല
| native_name             = தஞ்சாவூர் மாவட்டம்
| native_name_lang        = ta
| other_name              = Thanjai Mavattam
| nickname                = Thanjai /தஞ்சை
| settlement_type         = district
| image_skyline           = Mudachikkadu2.JPG
| image_alt               = 
| image_caption           = Rural landscape near [[Peravurani]]
| image_map               = Thanjavur in Tamil Nadu (India).svg
| map_alt                 = 
| map_caption             = Location in Tamil Nadu, India
| latd                    = 10
| latm                    = 47
| lats                    = 8.16
| latNS                   = N
| longd                   = 79
| longm                   = 8
| longs                   = 24.36
| longEW                  = E
| coordinates_display     = inline,title
| subdivision_type        = Country
| subdivision_name        = [[India]]
| subdivision_type1       = [[States and territories of India|State]]
| subdivision_name1       = [[Tamil Nadu]]
| subdivision_type2       = Metro
| subdivision_name2       = &lt;!-- for neighbourhoods/suburbs only --&gt;
| subdivision_type3       = Municipal Corporations
| subdivision_name3       = Thanjavur
| subdivision_type4       = Municipalities
| subdivision_name4       = 
| subdivision_type5       = Town Panchayats
| subdivision_name5       = 
| established_title       = &lt;!-- Established --&gt;
| established_date        = 
| founder                 = 
| named_for               = 
| parts_type              = [[Taluka]]s
| parts                   = [[Kumbakonam]], [[Orathanadu]], [[Papanasam]], [[Pattukkottai]], [[Peravurani]], [[Thanjavur]], [[Thiruvaiyaru]], [[Thiruvidaimarudur]].
| seat_type               = Capital
| seat                    = &lt;!-- for states/territories/regions only --&gt;
| seat_type               = Headquarters
| seat                    = [[Thanjavur]]
| government_type         = 
| governing_body          = 
| leader_title1           = Collector
| leader_name1            = N. Subbaiyan [[Indian Administrative Service|IAS]]
| unit_pref               = Metric
| area_footnotes          = 
| area_rank               = 
| area_total_km2          = 
| elevation_footnotes     = 
| elevation_m             = 
| population_total        = 2,405,890
| population_as_of        = 2011
| population_rank         = 
| population_density_km2  = auto
| population_demonym      = 
| population_footnotes    = &lt;ref&gt;{{cite web
  |title=
  |date=
  |author=
  |url=
  |publisher=
  |pages=
  |format=Excel}}&lt;/ref&gt;
| demographics_type1      = Languages
| demographics1_title1    = Official
| demographics1_info1     = [[Tamil language|Tamil]]
| timezone1               = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1             = +5:30
| postal_code_type        = [[Postal Index Number|PIN]]
| postal_code             = 613xxx
| area_code_type          = Telephone code
| area_code               = 04362
| iso_code                = [[ISO 3166-2:IN|&lt;!-- ISO 3166-2 --&gt;]]
| registration_plate      = TN-49,TN-68&lt;ref&gt;[http://www.tn.gov.in/sta/a2.pdf www.tn.gov.in]&lt;/ref&gt;
| blank1_name_sec1        = [[IUCN protected area categories|IUCN category]]
| blank1_info_sec1        = &lt;!-- for protected areas only --&gt;
| blank2_name_sec1        = Central location:
| blank2_info_sec1        = 
| website                 = {{URL|Thanjavur.nic.in/}}
| footnotes               = 
}}
തെക്കേ ഇന്ത്യൻ സംസ്ഥാനമായ [[തമിഴ്നാട്|തമിഴ്നാട്ടിലെ]] മുപ്പത്തി എട്ടു   ജില്ലകളിലൊന്നാണ് '''തഞ്ചാവൂർ ജില്ല'''.

[[Image:Paddy Fields Thanjavur.jpg|thumb|right|Agriculture is the main occupation of people in Thanjavur district]]
[[Image:Brihadeeswara.jpg|thumb|150px|right|The ''Brihadeeswara Temple'' at Thanjavur]]
{{Geographic Location
|title = '''Destinations from Thanjavur District'''
|Northwest = [[പേരാമ്പല്ലൂർ ജില്ല|പേരാമ്പല്ലൂർ]]
|North     = [[അരിയലുർ ജില്ല| അരിയലുർ]]
|Northeast = [[നാഗപട്ടണം ജില്ല|നാഗപട്ടണം]]
|West      = [[തിരുച്ചിറപ്പള്ളി ജില്ല|തിരുച്ചിറപ്പള്ളി]]
|Centre    = [[തഞ്ചാവൂർ ജില്ല|തഞ്ചാവൂർ]]
|East      = [[തഞ്ചാവൂർ ജില്ല|തഞ്ചാവൂർ]]
|Southwest = [[പുതുക്കോട്ട ജില്ല|പുതുക്കോട്ട]]
|South     = [[ബംഗാൾ ഉൾക്കടൽ]]
|Southeast = [[ബംഗാൾ ഉൾക്കടൽ]]
}}

== അവലംബങ്ങൾ ==
{{TamilNadu-geo-stub}}
{{തമിഴ്‌നാട്}}
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌നാട്ടിലെ ജില്ലകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌നാട്ടിലെ തീരദേശജില്ലകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഒറ്റവരി ലേഖനങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>2jxsni8r3a88w762mu4v524n4e5602o</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4680547</id>
      <parentid>4680523</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T16:40:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenakshi nandhini</username>
        <id>99060</id>
      </contributor>
      <origin>4680547</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5772" sha1="hz1d3wn1y15qnwcqbdzi8n07gp0zepx" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Thanjavoor District}}
{{Infobox settlement
| name                    = തഞ്ചാവൂർ ജില്ല
| native_name             = தஞ்சாவூர் மாவட்டம்
| native_name_lang        = ta
| other_name              = Thanjai Mavattam
| nickname                = Thanjai /தஞ்சை
| settlement_type         = district
| image_skyline           = Mudachikkadu2.JPG
| image_alt               = 
| image_caption           = Rural landscape near [[Peravurani]]
| image_map               = Thanjavur in Tamil Nadu (India).svg
| map_alt                 = 
| map_caption             = Location in Tamil Nadu, India
| latd                    = 10
| latm                    = 47
| lats                    = 8.16
| latNS                   = N
| longd                   = 79
| longm                   = 8
| longs                   = 24.36
| longEW                  = E
| coordinates_display     = inline,title
| subdivision_type        = Country
| subdivision_name        = [[India]]
| subdivision_type1       = [[States and territories of India|State]]
| subdivision_name1       = [[Tamil Nadu]]
| subdivision_type2       = Metro
| subdivision_name2       = &lt;!-- for neighbourhoods/suburbs only --&gt;
| subdivision_type3       = Municipal Corporations
| subdivision_name3       = Thanjavur
| subdivision_type4       = Municipalities
| subdivision_name4       = 
| subdivision_type5       = Town Panchayats
| subdivision_name5       = 
| established_title       = &lt;!-- Established --&gt;
| established_date        = 
| founder                 = 
| named_for               = 
| parts_type              = [[Taluka]]s
| parts                   = [[Kumbakonam]], [[Orathanadu]], [[Papanasam]], [[Pattukkottai]], [[Peravurani]], [[Thanjavur]], [[Thiruvaiyaru]], [[Thiruvidaimarudur]].
| seat_type               = Capital
| seat                    = &lt;!-- for states/territories/regions only --&gt;
| seat_type               = Headquarters
| seat                    = [[Thanjavur]]
| government_type         = 
| governing_body          = 
| leader_title1           = Collector
| leader_name1            = N. Subbaiyan [[Indian Administrative Service|IAS]]
| unit_pref               = Metric
| area_footnotes          = 
| area_rank               = 
| area_total_km2          = 
| elevation_footnotes     = 
| elevation_m             = 
| population_total        = 2,405,890
| population_as_of        = 2011
| population_rank         = 
| population_density_km2  = auto
| population_demonym      = 
| population_footnotes    = &lt;ref&gt;{{cite web
  |title=
  |date=
  |author=
  |url=
  |publisher=
  |pages=
  |format=Excel}}&lt;/ref&gt;
| demographics_type1      = Languages
| demographics1_title1    = Official
| demographics1_info1     = [[Tamil language|Tamil]]
| timezone1               = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1             = +5:30
| postal_code_type        = [[Postal Index Number|PIN]]
| postal_code             = 613xxx
| area_code_type          = Telephone code
| area_code               = 04362
| iso_code                = [[ISO 3166-2:IN|&lt;!-- ISO 3166-2 --&gt;]]
| registration_plate      = TN-49,TN-68&lt;ref&gt;[http://www.tn.gov.in/sta/a2.pdf www.tn.gov.in]&lt;/ref&gt;
| blank1_name_sec1        = [[IUCN protected area categories|IUCN category]]
| blank1_info_sec1        = &lt;!-- for protected areas only --&gt;
| blank2_name_sec1        = Central location:
| blank2_info_sec1        = 
| website                 = {{URL|Thanjavur.nic.in/}}
| footnotes               = 
}}
തെക്കേ ഇന്ത്യൻ സംസ്ഥാനമായ [[തമിഴ്നാട്|തമിഴ്നാട്ടിലെ]] മുപ്പത്തി എട്ടു   ജില്ലകളിലൊന്നാണ് '''തഞ്ചാവൂർ ജില്ല'''.ഇതിന്റെ ഭരണസിരാകേന്ദ്രം തഞ്ചാവൂർ (തഞ്ചോർ) ആണ്. [[കാവേരി നദി]]യുടെ ഫലഭൂയിഷ്ഠമായ ഡെൽറ്റാ പ്രദേശത്താണ് ഈ ജില്ല സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഇവിടുത്തെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ പ്രധാനമായും കൃഷിയെ ആശ്രയിച്ചുള്ളതാണ്.
== ഭൂമിശാസ്ത്രം ==
[[Image:Paddy Fields Thanjavur.jpg|thumb|right|Agriculture is the main occupation of people in Thanjavur district]]
[[Image:Brihadeeswara.jpg|thumb|150px|right|The ''Brihadeeswara Temple'' at Thanjavur]]
{{Geographic Location
|title = '''Destinations from Thanjavur District'''
|Northwest = [[പേരാമ്പല്ലൂർ ജില്ല|പേരാമ്പല്ലൂർ]]
|North     = [[അരിയലുർ ജില്ല| അരിയലുർ]]
|Northeast = [[നാഗപട്ടണം ജില്ല|നാഗപട്ടണം]]
|West      = [[തിരുച്ചിറപ്പള്ളി ജില്ല|തിരുച്ചിറപ്പള്ളി]]
|Centre    = [[തഞ്ചാവൂർ ജില്ല|തഞ്ചാവൂർ]]
|East      = [[തഞ്ചാവൂർ ജില്ല|തഞ്ചാവൂർ]]
|Southwest = [[പുതുക്കോട്ട ജില്ല|പുതുക്കോട്ട]]
|South     = [[ബംഗാൾ ഉൾക്കടൽ]]
|Southeast = [[ബംഗാൾ ഉൾക്കടൽ]]
}}

== അവലംബങ്ങൾ ==
{{TamilNadu-geo-stub}}
{{തമിഴ്‌നാട്}}
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌നാട്ടിലെ ജില്ലകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌നാട്ടിലെ തീരദേശജില്ലകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഒറ്റവരി ലേഖനങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>hz1d3wn1y15qnwcqbdzi8n07gp0zepx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4680548</id>
      <parentid>4680547</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T16:41:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenakshi nandhini</username>
        <id>99060</id>
      </contributor>
      <comment>/* ഭൂമിശാസ്ത്രം */</comment>
      <origin>4680548</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6817" sha1="3y9zyzufoyqcpyexoi5jbge24orqed9" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Thanjavoor District}}
{{Infobox settlement
| name                    = തഞ്ചാവൂർ ജില്ല
| native_name             = தஞ்சாவூர் மாவட்டம்
| native_name_lang        = ta
| other_name              = Thanjai Mavattam
| nickname                = Thanjai /தஞ்சை
| settlement_type         = district
| image_skyline           = Mudachikkadu2.JPG
| image_alt               = 
| image_caption           = Rural landscape near [[Peravurani]]
| image_map               = Thanjavur in Tamil Nadu (India).svg
| map_alt                 = 
| map_caption             = Location in Tamil Nadu, India
| latd                    = 10
| latm                    = 47
| lats                    = 8.16
| latNS                   = N
| longd                   = 79
| longm                   = 8
| longs                   = 24.36
| longEW                  = E
| coordinates_display     = inline,title
| subdivision_type        = Country
| subdivision_name        = [[India]]
| subdivision_type1       = [[States and territories of India|State]]
| subdivision_name1       = [[Tamil Nadu]]
| subdivision_type2       = Metro
| subdivision_name2       = &lt;!-- for neighbourhoods/suburbs only --&gt;
| subdivision_type3       = Municipal Corporations
| subdivision_name3       = Thanjavur
| subdivision_type4       = Municipalities
| subdivision_name4       = 
| subdivision_type5       = Town Panchayats
| subdivision_name5       = 
| established_title       = &lt;!-- Established --&gt;
| established_date        = 
| founder                 = 
| named_for               = 
| parts_type              = [[Taluka]]s
| parts                   = [[Kumbakonam]], [[Orathanadu]], [[Papanasam]], [[Pattukkottai]], [[Peravurani]], [[Thanjavur]], [[Thiruvaiyaru]], [[Thiruvidaimarudur]].
| seat_type               = Capital
| seat                    = &lt;!-- for states/territories/regions only --&gt;
| seat_type               = Headquarters
| seat                    = [[Thanjavur]]
| government_type         = 
| governing_body          = 
| leader_title1           = Collector
| leader_name1            = N. Subbaiyan [[Indian Administrative Service|IAS]]
| unit_pref               = Metric
| area_footnotes          = 
| area_rank               = 
| area_total_km2          = 
| elevation_footnotes     = 
| elevation_m             = 
| population_total        = 2,405,890
| population_as_of        = 2011
| population_rank         = 
| population_density_km2  = auto
| population_demonym      = 
| population_footnotes    = &lt;ref&gt;{{cite web
  |title=
  |date=
  |author=
  |url=
  |publisher=
  |pages=
  |format=Excel}}&lt;/ref&gt;
| demographics_type1      = Languages
| demographics1_title1    = Official
| demographics1_info1     = [[Tamil language|Tamil]]
| timezone1               = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1             = +5:30
| postal_code_type        = [[Postal Index Number|PIN]]
| postal_code             = 613xxx
| area_code_type          = Telephone code
| area_code               = 04362
| iso_code                = [[ISO 3166-2:IN|&lt;!-- ISO 3166-2 --&gt;]]
| registration_plate      = TN-49,TN-68&lt;ref&gt;[http://www.tn.gov.in/sta/a2.pdf www.tn.gov.in]&lt;/ref&gt;
| blank1_name_sec1        = [[IUCN protected area categories|IUCN category]]
| blank1_info_sec1        = &lt;!-- for protected areas only --&gt;
| blank2_name_sec1        = Central location:
| blank2_info_sec1        = 
| website                 = {{URL|Thanjavur.nic.in/}}
| footnotes               = 
}}
തെക്കേ ഇന്ത്യൻ സംസ്ഥാനമായ [[തമിഴ്നാട്|തമിഴ്നാട്ടിലെ]] മുപ്പത്തി എട്ടു   ജില്ലകളിലൊന്നാണ് '''തഞ്ചാവൂർ ജില്ല'''.ഇതിന്റെ ഭരണസിരാകേന്ദ്രം തഞ്ചാവൂർ (തഞ്ചോർ) ആണ്. [[കാവേരി നദി]]യുടെ ഫലഭൂയിഷ്ഠമായ ഡെൽറ്റാ പ്രദേശത്താണ് ഈ ജില്ല സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഇവിടുത്തെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ പ്രധാനമായും കൃഷിയെ ആശ്രയിച്ചുള്ളതാണ്.
== ഭൂമിശാസ്ത്രം ==
ഈ ജില്ല മധ്യ തമിഴ്‌നാട്ടിൽ 10.08° വടക്ക്, 79.16° കിഴക്ക് എന്നീ അക്ഷാംശരേഖാംശങ്ങളിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. വടക്കുകിഴക്ക് മയിലാടുതുറൈ ജില്ല, കിഴക്ക് തിരുവാരൂർ ജില്ല, തെക്ക് ബംഗാൾ ഉൾക്കടലിൻ്റെ പാക്ക് കടലിടുക്ക്, പടിഞ്ഞാറ് പുതുക്കോട്ടൈ, തിരുച്ചിറപ്പള്ളി ജില്ലകൾ എന്നിവയാണ് ഇതിൻ്റെ അതിരുകൾ. വടക്ക്, കൊല്ലിടം നദി തഞ്ചാവൂരിനെ തിരുച്ചിറപ്പള്ളി, അരിയല്ലൂർ ജില്ലകളിൽ നിന്ന് വേർതിരിക്കുന്ന അതിർത്തിയാണ്.
[[Image:Paddy Fields Thanjavur.jpg|thumb|right|Agriculture is the main occupation of people in Thanjavur district]]
[[Image:Brihadeeswara.jpg|thumb|150px|right|The ''Brihadeeswara Temple'' at Thanjavur]]
{{Geographic Location
|title = '''Destinations from Thanjavur District'''
|Northwest = [[പേരാമ്പല്ലൂർ ജില്ല|പേരാമ്പല്ലൂർ]]
|North     = [[അരിയലുർ ജില്ല| അരിയലുർ]]
|Northeast = [[നാഗപട്ടണം ജില്ല|നാഗപട്ടണം]]
|West      = [[തിരുച്ചിറപ്പള്ളി ജില്ല|തിരുച്ചിറപ്പള്ളി]]
|Centre    = [[തഞ്ചാവൂർ ജില്ല|തഞ്ചാവൂർ]]
|East      = [[തഞ്ചാവൂർ ജില്ല|തഞ്ചാവൂർ]]
|Southwest = [[പുതുക്കോട്ട ജില്ല|പുതുക്കോട്ട]]
|South     = [[ബംഗാൾ ഉൾക്കടൽ]]
|Southeast = [[ബംഗാൾ ഉൾക്കടൽ]]
}}

== അവലംബങ്ങൾ ==
{{TamilNadu-geo-stub}}
{{തമിഴ്‌നാട്}}
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌നാട്ടിലെ ജില്ലകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌നാട്ടിലെ തീരദേശജില്ലകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഒറ്റവരി ലേഖനങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>3y9zyzufoyqcpyexoi5jbge24orqed9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4680549</id>
      <parentid>4680548</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T16:42:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenakshi nandhini</username>
        <id>99060</id>
      </contributor>
      <comment>/* ഭൂമിശാസ്ത്രം */</comment>
      <origin>4680549</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7070" sha1="qttnn1dmnccq53i9jouwo9dtrb4a26i" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Thanjavoor District}}
{{Infobox settlement
| name                    = തഞ്ചാവൂർ ജില്ല
| native_name             = தஞ்சாவூர் மாவட்டம்
| native_name_lang        = ta
| other_name              = Thanjai Mavattam
| nickname                = Thanjai /தஞ்சை
| settlement_type         = district
| image_skyline           = Mudachikkadu2.JPG
| image_alt               = 
| image_caption           = Rural landscape near [[Peravurani]]
| image_map               = Thanjavur in Tamil Nadu (India).svg
| map_alt                 = 
| map_caption             = Location in Tamil Nadu, India
| latd                    = 10
| latm                    = 47
| lats                    = 8.16
| latNS                   = N
| longd                   = 79
| longm                   = 8
| longs                   = 24.36
| longEW                  = E
| coordinates_display     = inline,title
| subdivision_type        = Country
| subdivision_name        = [[India]]
| subdivision_type1       = [[States and territories of India|State]]
| subdivision_name1       = [[Tamil Nadu]]
| subdivision_type2       = Metro
| subdivision_name2       = &lt;!-- for neighbourhoods/suburbs only --&gt;
| subdivision_type3       = Municipal Corporations
| subdivision_name3       = Thanjavur
| subdivision_type4       = Municipalities
| subdivision_name4       = 
| subdivision_type5       = Town Panchayats
| subdivision_name5       = 
| established_title       = &lt;!-- Established --&gt;
| established_date        = 
| founder                 = 
| named_for               = 
| parts_type              = [[Taluka]]s
| parts                   = [[Kumbakonam]], [[Orathanadu]], [[Papanasam]], [[Pattukkottai]], [[Peravurani]], [[Thanjavur]], [[Thiruvaiyaru]], [[Thiruvidaimarudur]].
| seat_type               = Capital
| seat                    = &lt;!-- for states/territories/regions only --&gt;
| seat_type               = Headquarters
| seat                    = [[Thanjavur]]
| government_type         = 
| governing_body          = 
| leader_title1           = Collector
| leader_name1            = N. Subbaiyan [[Indian Administrative Service|IAS]]
| unit_pref               = Metric
| area_footnotes          = 
| area_rank               = 
| area_total_km2          = 
| elevation_footnotes     = 
| elevation_m             = 
| population_total        = 2,405,890
| population_as_of        = 2011
| population_rank         = 
| population_density_km2  = auto
| population_demonym      = 
| population_footnotes    = &lt;ref&gt;{{cite web
  |title=
  |date=
  |author=
  |url=
  |publisher=
  |pages=
  |format=Excel}}&lt;/ref&gt;
| demographics_type1      = Languages
| demographics1_title1    = Official
| demographics1_info1     = [[Tamil language|Tamil]]
| timezone1               = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1             = +5:30
| postal_code_type        = [[Postal Index Number|PIN]]
| postal_code             = 613xxx
| area_code_type          = Telephone code
| area_code               = 04362
| iso_code                = [[ISO 3166-2:IN|&lt;!-- ISO 3166-2 --&gt;]]
| registration_plate      = TN-49,TN-68&lt;ref&gt;[http://www.tn.gov.in/sta/a2.pdf www.tn.gov.in]&lt;/ref&gt;
| blank1_name_sec1        = [[IUCN protected area categories|IUCN category]]
| blank1_info_sec1        = &lt;!-- for protected areas only --&gt;
| blank2_name_sec1        = Central location:
| blank2_info_sec1        = 
| website                 = {{URL|Thanjavur.nic.in/}}
| footnotes               = 
}}
തെക്കേ ഇന്ത്യൻ സംസ്ഥാനമായ [[തമിഴ്നാട്|തമിഴ്നാട്ടിലെ]] മുപ്പത്തി എട്ടു   ജില്ലകളിലൊന്നാണ് '''തഞ്ചാവൂർ ജില്ല'''.ഇതിന്റെ ഭരണസിരാകേന്ദ്രം തഞ്ചാവൂർ (തഞ്ചോർ) ആണ്. [[കാവേരി നദി]]യുടെ ഫലഭൂയിഷ്ഠമായ ഡെൽറ്റാ പ്രദേശത്താണ് ഈ ജില്ല സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഇവിടുത്തെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ പ്രധാനമായും കൃഷിയെ ആശ്രയിച്ചുള്ളതാണ്.
== ഭൂമിശാസ്ത്രം ==
[[File:Paddy Fields Thanjavur.jpg|thumb|left|Agriculture—especially rice cultivation—is the main occupation in Thanjavur district.]]
[[File:Brihadeeswara.jpg|thumb|220px|left|The [[Brihadisvara Temple, Thanjavur|Brihadisvara Temple]] at Thanjavur]]
ഈ ജില്ല മധ്യ തമിഴ്‌നാട്ടിൽ 10.08° വടക്ക്, 79.16° കിഴക്ക് എന്നീ അക്ഷാംശരേഖാംശങ്ങളിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. വടക്കുകിഴക്ക് മയിലാടുതുറൈ ജില്ല, കിഴക്ക് തിരുവാരൂർ ജില്ല, തെക്ക് ബംഗാൾ ഉൾക്കടലിൻ്റെ പാക്ക് കടലിടുക്ക്, പടിഞ്ഞാറ് പുതുക്കോട്ടൈ, തിരുച്ചിറപ്പള്ളി ജില്ലകൾ എന്നിവയാണ് ഇതിൻ്റെ അതിരുകൾ. വടക്ക്, കൊല്ലിടം നദി തഞ്ചാവൂരിനെ തിരുച്ചിറപ്പള്ളി, അരിയല്ലൂർ ജില്ലകളിൽ നിന്ന് വേർതിരിക്കുന്ന അതിർത്തിയാണ്.
[[Image:Paddy Fields Thanjavur.jpg|thumb|right|Agriculture is the main occupation of people in Thanjavur district]]
[[Image:Brihadeeswara.jpg|thumb|150px|right|The ''Brihadeeswara Temple'' at Thanjavur]]
{{Geographic Location
|title = '''Destinations from Thanjavur District'''
|Northwest = [[പേരാമ്പല്ലൂർ ജില്ല|പേരാമ്പല്ലൂർ]]
|North     = [[അരിയലുർ ജില്ല| അരിയലുർ]]
|Northeast = [[നാഗപട്ടണം ജില്ല|നാഗപട്ടണം]]
|West      = [[തിരുച്ചിറപ്പള്ളി ജില്ല|തിരുച്ചിറപ്പള്ളി]]
|Centre    = [[തഞ്ചാവൂർ ജില്ല|തഞ്ചാവൂർ]]
|East      = [[തഞ്ചാവൂർ ജില്ല|തഞ്ചാവൂർ]]
|Southwest = [[പുതുക്കോട്ട ജില്ല|പുതുക്കോട്ട]]
|South     = [[ബംഗാൾ ഉൾക്കടൽ]]
|Southeast = [[ബംഗാൾ ഉൾക്കടൽ]]
}}

== അവലംബങ്ങൾ ==
{{TamilNadu-geo-stub}}
{{തമിഴ്‌നാട്}}
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌നാട്ടിലെ ജില്ലകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌നാട്ടിലെ തീരദേശജില്ലകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഒറ്റവരി ലേഖനങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>qttnn1dmnccq53i9jouwo9dtrb4a26i</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4680550</id>
      <parentid>4680549</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T16:44:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenakshi nandhini</username>
        <id>99060</id>
      </contributor>
      <comment>/* ഭൂമിശാസ്ത്രം */</comment>
      <origin>4680550</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7125" sha1="nieyinszdmet6doukcp6litrxgpz6m8" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Thanjavoor District}}
{{Infobox settlement
| name                    = തഞ്ചാവൂർ ജില്ല
| native_name             = தஞ்சாவூர் மாவட்டம்
| native_name_lang        = ta
| other_name              = Thanjai Mavattam
| nickname                = Thanjai /தஞ்சை
| settlement_type         = district
| image_skyline           = Mudachikkadu2.JPG
| image_alt               = 
| image_caption           = Rural landscape near [[Peravurani]]
| image_map               = Thanjavur in Tamil Nadu (India).svg
| map_alt                 = 
| map_caption             = Location in Tamil Nadu, India
| latd                    = 10
| latm                    = 47
| lats                    = 8.16
| latNS                   = N
| longd                   = 79
| longm                   = 8
| longs                   = 24.36
| longEW                  = E
| coordinates_display     = inline,title
| subdivision_type        = Country
| subdivision_name        = [[India]]
| subdivision_type1       = [[States and territories of India|State]]
| subdivision_name1       = [[Tamil Nadu]]
| subdivision_type2       = Metro
| subdivision_name2       = &lt;!-- for neighbourhoods/suburbs only --&gt;
| subdivision_type3       = Municipal Corporations
| subdivision_name3       = Thanjavur
| subdivision_type4       = Municipalities
| subdivision_name4       = 
| subdivision_type5       = Town Panchayats
| subdivision_name5       = 
| established_title       = &lt;!-- Established --&gt;
| established_date        = 
| founder                 = 
| named_for               = 
| parts_type              = [[Taluka]]s
| parts                   = [[Kumbakonam]], [[Orathanadu]], [[Papanasam]], [[Pattukkottai]], [[Peravurani]], [[Thanjavur]], [[Thiruvaiyaru]], [[Thiruvidaimarudur]].
| seat_type               = Capital
| seat                    = &lt;!-- for states/territories/regions only --&gt;
| seat_type               = Headquarters
| seat                    = [[Thanjavur]]
| government_type         = 
| governing_body          = 
| leader_title1           = Collector
| leader_name1            = N. Subbaiyan [[Indian Administrative Service|IAS]]
| unit_pref               = Metric
| area_footnotes          = 
| area_rank               = 
| area_total_km2          = 
| elevation_footnotes     = 
| elevation_m             = 
| population_total        = 2,405,890
| population_as_of        = 2011
| population_rank         = 
| population_density_km2  = auto
| population_demonym      = 
| population_footnotes    = &lt;ref&gt;{{cite web
  |title=
  |date=
  |author=
  |url=
  |publisher=
  |pages=
  |format=Excel}}&lt;/ref&gt;
| demographics_type1      = Languages
| demographics1_title1    = Official
| demographics1_info1     = [[Tamil language|Tamil]]
| timezone1               = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1             = +5:30
| postal_code_type        = [[Postal Index Number|PIN]]
| postal_code             = 613xxx
| area_code_type          = Telephone code
| area_code               = 04362
| iso_code                = [[ISO 3166-2:IN|&lt;!-- ISO 3166-2 --&gt;]]
| registration_plate      = TN-49,TN-68&lt;ref&gt;[http://www.tn.gov.in/sta/a2.pdf www.tn.gov.in]&lt;/ref&gt;
| blank1_name_sec1        = [[IUCN protected area categories|IUCN category]]
| blank1_info_sec1        = &lt;!-- for protected areas only --&gt;
| blank2_name_sec1        = Central location:
| blank2_info_sec1        = 
| website                 = {{URL|Thanjavur.nic.in/}}
| footnotes               = 
}}
തെക്കേ ഇന്ത്യൻ സംസ്ഥാനമായ [[തമിഴ്നാട്|തമിഴ്നാട്ടിലെ]] മുപ്പത്തി എട്ടു   ജില്ലകളിലൊന്നാണ് '''തഞ്ചാവൂർ ജില്ല'''.ഇതിന്റെ ഭരണസിരാകേന്ദ്രം തഞ്ചാവൂർ (തഞ്ചോർ) ആണ്. [[കാവേരി നദി]]യുടെ ഫലഭൂയിഷ്ഠമായ ഡെൽറ്റാ പ്രദേശത്താണ് ഈ ജില്ല സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഇവിടുത്തെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ പ്രധാനമായും കൃഷിയെ ആശ്രയിച്ചുള്ളതാണ്.
== ഭൂമിശാസ്ത്രം ==
[[File:Paddy Fields Thanjavur.jpg|thumb|left|Agriculture—especially rice cultivation—is the main occupation in Thanjavur district.]]
[[File:Brihadeeswara.jpg|thumb|220px|left|The [[Brihadisvara Temple, Thanjavur|Brihadisvara Temple]] at Thanjavur]]
ഈ ജില്ല മധ്യ തമിഴ്‌നാട്ടിൽ 10.08° വടക്ക്, 79.16° കിഴക്ക് എന്നീ അക്ഷാംശരേഖാംശങ്ങളിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. വടക്കുകിഴക്ക് മയിലാടുതുറൈ ജില്ല, കിഴക്ക് തിരുവാരൂർ ജില്ല, തെക്ക് ബംഗാൾ ഉൾക്കടലിൻ്റെ പാക്ക് കടലിടുക്ക്, പടിഞ്ഞാറ് പുതുക്കോട്ടൈ, തിരുച്ചിറപ്പള്ളി ജില്ലകൾ എന്നിവയാണ് ഇതിൻ്റെ അതിരുകൾ. വടക്ക്, കൊല്ലിടം നദി തഞ്ചാവൂരിനെ തിരുച്ചിറപ്പള്ളി, അരിയല്ലൂർ ജില്ലകളിൽ നിന്ന് വേർതിരിക്കുന്ന അതിർത്തിയാണ്.
[[Image:Paddy Fields Thanjavur.jpg|thumb|right|Agriculture is the main occupation of people in Thanjavur district]]
[[Image:Brihadeeswara.jpg|thumb|150px|right|The ''Brihadeeswara Temple'' at Thanjavur]]
{{Geographic Location
|title = '''Destinations from Thanjavur District'''
|Northwest = [[പേരാമ്പല്ലൂർ ജില്ല|പേരാമ്പല്ലൂർ]]
|North     = [[അരിയലുർ ജില്ല| അരിയലുർ]]
|Northeast = [[നാഗപട്ടണം ജില്ല|നാഗപട്ടണം]]
|West      = [[തിരുച്ചിറപ്പള്ളി ജില്ല|തിരുച്ചിറപ്പള്ളി]]
|Centre    = [[തഞ്ചാവൂർ ജില്ല|തഞ്ചാവൂർ]]
|East      = [[തഞ്ചാവൂർ ജില്ല|തഞ്ചാവൂർ]]
|Southwest = [[പുതുക്കോട്ട ജില്ല|പുതുക്കോട്ട]]
|South     = [[ബംഗാൾ ഉൾക്കടൽ]]
|Southeast = [[ബംഗാൾ ഉൾക്കടൽ]]
}}
== ജനസംഖ്യാശാസ്ത്രം ==

== അവലംബങ്ങൾ ==
{{TamilNadu-geo-stub}}
{{തമിഴ്‌നാട്}}
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌നാട്ടിലെ ജില്ലകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌നാട്ടിലെ തീരദേശജില്ലകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഒറ്റവരി ലേഖനങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>nieyinszdmet6doukcp6litrxgpz6m8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4680551</id>
      <parentid>4680550</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T16:44:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenakshi nandhini</username>
        <id>99060</id>
      </contributor>
      <comment>/* ഭൂമിശാസ്ത്രം */</comment>
      <origin>4680551</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6923" sha1="i1m53imfvcjpasu2vq4rrzjopbiwsg9" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Thanjavoor District}}
{{Infobox settlement
| name                    = തഞ്ചാവൂർ ജില്ല
| native_name             = தஞ்சாவூர் மாவட்டம்
| native_name_lang        = ta
| other_name              = Thanjai Mavattam
| nickname                = Thanjai /தஞ்சை
| settlement_type         = district
| image_skyline           = Mudachikkadu2.JPG
| image_alt               = 
| image_caption           = Rural landscape near [[Peravurani]]
| image_map               = Thanjavur in Tamil Nadu (India).svg
| map_alt                 = 
| map_caption             = Location in Tamil Nadu, India
| latd                    = 10
| latm                    = 47
| lats                    = 8.16
| latNS                   = N
| longd                   = 79
| longm                   = 8
| longs                   = 24.36
| longEW                  = E
| coordinates_display     = inline,title
| subdivision_type        = Country
| subdivision_name        = [[India]]
| subdivision_type1       = [[States and territories of India|State]]
| subdivision_name1       = [[Tamil Nadu]]
| subdivision_type2       = Metro
| subdivision_name2       = &lt;!-- for neighbourhoods/suburbs only --&gt;
| subdivision_type3       = Municipal Corporations
| subdivision_name3       = Thanjavur
| subdivision_type4       = Municipalities
| subdivision_name4       = 
| subdivision_type5       = Town Panchayats
| subdivision_name5       = 
| established_title       = &lt;!-- Established --&gt;
| established_date        = 
| founder                 = 
| named_for               = 
| parts_type              = [[Taluka]]s
| parts                   = [[Kumbakonam]], [[Orathanadu]], [[Papanasam]], [[Pattukkottai]], [[Peravurani]], [[Thanjavur]], [[Thiruvaiyaru]], [[Thiruvidaimarudur]].
| seat_type               = Capital
| seat                    = &lt;!-- for states/territories/regions only --&gt;
| seat_type               = Headquarters
| seat                    = [[Thanjavur]]
| government_type         = 
| governing_body          = 
| leader_title1           = Collector
| leader_name1            = N. Subbaiyan [[Indian Administrative Service|IAS]]
| unit_pref               = Metric
| area_footnotes          = 
| area_rank               = 
| area_total_km2          = 
| elevation_footnotes     = 
| elevation_m             = 
| population_total        = 2,405,890
| population_as_of        = 2011
| population_rank         = 
| population_density_km2  = auto
| population_demonym      = 
| population_footnotes    = &lt;ref&gt;{{cite web
  |title=
  |date=
  |author=
  |url=
  |publisher=
  |pages=
  |format=Excel}}&lt;/ref&gt;
| demographics_type1      = Languages
| demographics1_title1    = Official
| demographics1_info1     = [[Tamil language|Tamil]]
| timezone1               = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1             = +5:30
| postal_code_type        = [[Postal Index Number|PIN]]
| postal_code             = 613xxx
| area_code_type          = Telephone code
| area_code               = 04362
| iso_code                = [[ISO 3166-2:IN|&lt;!-- ISO 3166-2 --&gt;]]
| registration_plate      = TN-49,TN-68&lt;ref&gt;[http://www.tn.gov.in/sta/a2.pdf www.tn.gov.in]&lt;/ref&gt;
| blank1_name_sec1        = [[IUCN protected area categories|IUCN category]]
| blank1_info_sec1        = &lt;!-- for protected areas only --&gt;
| blank2_name_sec1        = Central location:
| blank2_info_sec1        = 
| website                 = {{URL|Thanjavur.nic.in/}}
| footnotes               = 
}}
തെക്കേ ഇന്ത്യൻ സംസ്ഥാനമായ [[തമിഴ്നാട്|തമിഴ്നാട്ടിലെ]] മുപ്പത്തി എട്ടു   ജില്ലകളിലൊന്നാണ് '''തഞ്ചാവൂർ ജില്ല'''.ഇതിന്റെ ഭരണസിരാകേന്ദ്രം തഞ്ചാവൂർ (തഞ്ചോർ) ആണ്. [[കാവേരി നദി]]യുടെ ഫലഭൂയിഷ്ഠമായ ഡെൽറ്റാ പ്രദേശത്താണ് ഈ ജില്ല സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഇവിടുത്തെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ പ്രധാനമായും കൃഷിയെ ആശ്രയിച്ചുള്ളതാണ്.
== ഭൂമിശാസ്ത്രം ==
[[File:Paddy Fields Thanjavur.jpg|thumb|left|Agriculture—especially rice cultivation—is the main occupation in Thanjavur district.]]
[[File:Brihadeeswara.jpg|thumb|220px|left|The [[Brihadisvara Temple, Thanjavur|Brihadisvara Temple]] at Thanjavur]]
ഈ ജില്ല മധ്യ തമിഴ്‌നാട്ടിൽ 10.08° വടക്ക്, 79.16° കിഴക്ക് എന്നീ അക്ഷാംശരേഖാംശങ്ങളിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. വടക്കുകിഴക്ക് മയിലാടുതുറൈ ജില്ല, കിഴക്ക് തിരുവാരൂർ ജില്ല, തെക്ക് ബംഗാൾ ഉൾക്കടലിൻ്റെ പാക്ക് കടലിടുക്ക്, പടിഞ്ഞാറ് പുതുക്കോട്ടൈ, തിരുച്ചിറപ്പള്ളി ജില്ലകൾ എന്നിവയാണ് ഇതിൻ്റെ അതിരുകൾ. വടക്ക്, കൊല്ലിടം നദി തഞ്ചാവൂരിനെ തിരുച്ചിറപ്പള്ളി, അരിയല്ലൂർ ജില്ലകളിൽ നിന്ന് വേർതിരിക്കുന്ന അതിർത്തിയാണ്.

{{Geographic Location
|title = '''Destinations from Thanjavur District'''
|Northwest = [[പേരാമ്പല്ലൂർ ജില്ല|പേരാമ്പല്ലൂർ]]
|North     = [[അരിയലുർ ജില്ല| അരിയലുർ]]
|Northeast = [[നാഗപട്ടണം ജില്ല|നാഗപട്ടണം]]
|West      = [[തിരുച്ചിറപ്പള്ളി ജില്ല|തിരുച്ചിറപ്പള്ളി]]
|Centre    = [[തഞ്ചാവൂർ ജില്ല|തഞ്ചാവൂർ]]
|East      = [[തഞ്ചാവൂർ ജില്ല|തഞ്ചാവൂർ]]
|Southwest = [[പുതുക്കോട്ട ജില്ല|പുതുക്കോട്ട]]
|South     = [[ബംഗാൾ ഉൾക്കടൽ]]
|Southeast = [[ബംഗാൾ ഉൾക്കടൽ]]
}}

== ജനസംഖ്യാശാസ്ത്രം ==

== അവലംബങ്ങൾ ==
{{TamilNadu-geo-stub}}
{{തമിഴ്‌നാട്}}
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌നാട്ടിലെ ജില്ലകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌നാട്ടിലെ തീരദേശജില്ലകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഒറ്റവരി ലേഖനങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>i1m53imfvcjpasu2vq4rrzjopbiwsg9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4680552</id>
      <parentid>4680551</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T16:45:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenakshi nandhini</username>
        <id>99060</id>
      </contributor>
      <origin>4680552</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6923" sha1="o55yuw5qtfj4uzrqxhvzp5pfe4hc9wj" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Thanjavoor District}}
{{Infobox settlement
| name                    = തഞ്ചാവൂർ ജില്ല
| native_name             = தஞ்சாவூர் மாவட்டம்
| native_name_lang        = ta
| other_name              = Thanjai Mavattam
| nickname                = Thanjai /தஞ்சை
| settlement_type         = district
| image_skyline           = Mudachikkadu2.JPG
| image_alt               = 
| image_caption           = Rural landscape near [[Peravurani]]
| image_map               = Thanjavur in Tamil Nadu (India).svg
| map_alt                 = 
| map_caption             = Location in Tamil Nadu, India
| latd                    = 10
| latm                    = 47
| lats                    = 8.16
| latNS                   = N
| longd                   = 79
| longm                   = 8
| longs                   = 24.36
| longEW                  = E
| coordinates_display     = inline,title
| subdivision_type        = Country
| subdivision_name        = [[India]]
| subdivision_type1       = [[States and territories of India|State]]
| subdivision_name1       = [[Tamil Nadu]]
| subdivision_type2       = Metro
| subdivision_name2       = &lt;!-- for neighbourhoods/suburbs only --&gt;
| subdivision_type3       = Municipal Corporations
| subdivision_name3       = Thanjavur
| subdivision_type4       = Municipalities
| subdivision_name4       = 
| subdivision_type5       = Town Panchayats
| subdivision_name5       = 
| established_title       = &lt;!-- Established --&gt;
| established_date        = 
| founder                 = 
| named_for               = 
| parts_type              = [[Taluka]]s
| parts                   = [[Kumbakonam]], [[Orathanadu]], [[Papanasam]], [[Pattukkottai]], [[Peravurani]], [[Thanjavur]], [[Thiruvaiyaru]], [[Thiruvidaimarudur]].
| seat_type               = Capital
| seat                    = &lt;!-- for states/territories/regions only --&gt;
| seat_type               = Headquarters
| seat                    = [[Thanjavur]]
| government_type         = 
| governing_body          = 
| leader_title1           = Collector
| leader_name1            = N. Subbaiyan [[Indian Administrative Service|IAS]]
| unit_pref               = Metric
| area_footnotes          = 
| area_rank               = 
| area_total_km2          = 
| elevation_footnotes     = 
| elevation_m             = 
| population_total        = 2,405,890
| population_as_of        = 2011
| population_rank         = 
| population_density_km2  = auto
| population_demonym      = 
| population_footnotes    = &lt;ref&gt;{{cite web
  |title=
  |date=
  |author=
  |url=
  |publisher=
  |pages=
  |format=Excel}}&lt;/ref&gt;
| demographics_type1      = Languages
| demographics1_title1    = Official
| demographics1_info1     = [[Tamil language|Tamil]]
| timezone1               = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1             = +5:30
| postal_code_type        = [[Postal Index Number|PIN]]
| postal_code             = 613xxx
| area_code_type          = Telephone code
| area_code               = 04362
| iso_code                = [[ISO 3166-2:IN|&lt;!-- ISO 3166-2 --&gt;]]
| registration_plate      = TN-49,TN-68&lt;ref&gt;[http://www.tn.gov.in/sta/a2.pdf www.tn.gov.in]&lt;/ref&gt;
| blank1_name_sec1        = [[IUCN protected area categories|IUCN category]]
| blank1_info_sec1        = &lt;!-- for protected areas only --&gt;
| blank2_name_sec1        = Central location:
| blank2_info_sec1        = 
| website                 = {{URL|Thanjavur.nic.in/}}
| footnotes               = 
}}
തെക്കേ ഇന്ത്യൻ സംസ്ഥാനമായ [[തമിഴ്നാട്|തമിഴ്നാട്ടിലെ]] മുപ്പത്തി എട്ടു   ജില്ലകളിലൊന്നാണ് '''തഞ്ചാവൂർ ജില്ല'''.ഇതിന്റെ ഭരണസിരാകേന്ദ്രം തഞ്ചാവൂർ (തഞ്ചോർ) ആണ്. [[കാവേരി നദി]]യുടെ ഫലഭൂയിഷ്ഠമായ ഡെൽറ്റാ പ്രദേശത്താണ് ഈ ജില്ല സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഇവിടുത്തെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ പ്രധാനമായും കൃഷിയെ ആശ്രയിച്ചുള്ളതാണ്.
== ഭൂമിശാസ്ത്രം ==
[[File:Paddy Fields Thanjavur.jpg|thumb|left|Agriculture—especially rice cultivation—is the main occupation in Thanjavur district.]]
[[File:Brihadeeswara.jpg|thumb|220px|left|The [[Brihadisvara Temple, Thanjavur|Brihadisvara Temple]] at Thanjavur]]
ഈ ജില്ല മധ്യ തമിഴ്‌നാട്ടിൽ 10.08° വടക്ക്, 79.16° കിഴക്ക് എന്നീ അക്ഷാംശരേഖാംശങ്ങളിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. വടക്കുകിഴക്ക് മയിലാടുതുറൈ ജില്ല, കിഴക്ക് തിരുവാരൂർ ജില്ല, തെക്ക് ബംഗാൾ ഉൾക്കടലിൻ്റെ പാക്ക് കടലിടുക്ക്, പടിഞ്ഞാറ് പുതുക്കോട്ടൈ, തിരുച്ചിറപ്പള്ളി ജില്ലകൾ എന്നിവയാണ് ഇതിൻ്റെ അതിരുകൾ. വടക്ക്, കൊല്ലിടം നദി തഞ്ചാവൂരിനെ തിരുച്ചിറപ്പള്ളി, അരിയല്ലൂർ ജില്ലകളിൽ നിന്ന് വേർതിരിക്കുന്ന അതിർത്തിയാണ്.
== ജനസംഖ്യാശാസ്ത്രം ==
{{Geographic Location
|title = '''Destinations from Thanjavur District'''
|Northwest = [[പേരാമ്പല്ലൂർ ജില്ല|പേരാമ്പല്ലൂർ]]
|North     = [[അരിയലുർ ജില്ല| അരിയലുർ]]
|Northeast = [[നാഗപട്ടണം ജില്ല|നാഗപട്ടണം]]
|West      = [[തിരുച്ചിറപ്പള്ളി ജില്ല|തിരുച്ചിറപ്പള്ളി]]
|Centre    = [[തഞ്ചാവൂർ ജില്ല|തഞ്ചാവൂർ]]
|East      = [[തഞ്ചാവൂർ ജില്ല|തഞ്ചാവൂർ]]
|Southwest = [[പുതുക്കോട്ട ജില്ല|പുതുക്കോട്ട]]
|South     = [[ബംഗാൾ ഉൾക്കടൽ]]
|Southeast = [[ബംഗാൾ ഉൾക്കടൽ]]
}}


== അവലംബങ്ങൾ ==
{{TamilNadu-geo-stub}}
{{തമിഴ്‌നാട്}}
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌നാട്ടിലെ ജില്ലകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌നാട്ടിലെ തീരദേശജില്ലകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഒറ്റവരി ലേഖനങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>o55yuw5qtfj4uzrqxhvzp5pfe4hc9wj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4680554</id>
      <parentid>4680552</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T16:47:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenakshi nandhini</username>
        <id>99060</id>
      </contributor>
      <origin>4680554</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6924" sha1="21apajj1tbclcuczmpr9771dr9wqbyx" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Thanjavoor District}}
{{Infobox settlement
| name                    = തഞ്ചാവൂർ ജില്ല
| native_name             = தஞ்சாவூர் மாவட்டம்
| native_name_lang        = ta
| other_name              = Thanjai Mavattam
| nickname                = Thanjai /தஞ்சை
| settlement_type         = district
| image_skyline           = Mudachikkadu2.JPG
| image_alt               = 
| image_caption           = Rural landscape near [[Peravurani]]
| image_map               = Thanjavur in Tamil Nadu (India).svg
| map_alt                 = 
| map_caption             = Location in Tamil Nadu, India
| latd                    = 10
| latm                    = 47
| lats                    = 8.16
| latNS                   = N
| longd                   = 79
| longm                   = 8
| longs                   = 24.36
| longEW                  = E
| coordinates_display     = inline,title
| subdivision_type        = Country
| subdivision_name        = [[India]]
| subdivision_type1       = [[States and territories of India|State]]
| subdivision_name1       = [[Tamil Nadu]]
| subdivision_type2       = Metro
| subdivision_name2       = &lt;!-- for neighbourhoods/suburbs only --&gt;
| subdivision_type3       = Municipal Corporations
| subdivision_name3       = Thanjavur
| subdivision_type4       = Municipalities
| subdivision_name4       = 
| subdivision_type5       = Town Panchayats
| subdivision_name5       = 
| established_title       = &lt;!-- Established --&gt;
| established_date        = 
| founder                 = 
| named_for               = 
| parts_type              = [[Taluka]]s
| parts                   = [[Kumbakonam]], [[Orathanadu]], [[Papanasam]], [[Pattukkottai]], [[Peravurani]], [[Thanjavur]], [[Thiruvaiyaru]], [[Thiruvidaimarudur]].
| seat_type               = Capital
| seat                    = &lt;!-- for states/territories/regions only --&gt;
| seat_type               = Headquarters
| seat                    = [[Thanjavur]]
| government_type         = 
| governing_body          = 
| leader_title1           = Collector
| leader_name1            = N. Subbaiyan [[Indian Administrative Service|IAS]]
| unit_pref               = Metric
| area_footnotes          = 
| area_rank               = 
| area_total_km2          = 
| elevation_footnotes     = 
| elevation_m             = 
| population_total        = 2,405,890
| population_as_of        = 2011
| population_rank         = 
| population_density_km2  = auto
| population_demonym      = 
| population_footnotes    = &lt;ref&gt;{{cite web
  |title=
  |date=
  |author=
  |url=
  |publisher=
  |pages=
  |format=Excel}}&lt;/ref&gt;
| demographics_type1      = Languages
| demographics1_title1    = Official
| demographics1_info1     = [[Tamil language|Tamil]]
| timezone1               = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1             = +5:30
| postal_code_type        = [[Postal Index Number|PIN]]
| postal_code             = 613xxx
| area_code_type          = Telephone code
| area_code               = 04362
| iso_code                = [[ISO 3166-2:IN|&lt;!-- ISO 3166-2 --&gt;]]
| registration_plate      = TN-49,TN-68&lt;ref&gt;[http://www.tn.gov.in/sta/a2.pdf www.tn.gov.in]&lt;/ref&gt;
| blank1_name_sec1        = [[IUCN protected area categories|IUCN category]]
| blank1_info_sec1        = &lt;!-- for protected areas only --&gt;
| blank2_name_sec1        = Central location:
| blank2_info_sec1        = 
| website                 = {{URL|Thanjavur.nic.in/}}
| footnotes               = 
}}
തെക്കേ ഇന്ത്യൻ സംസ്ഥാനമായ [[തമിഴ്നാട്|തമിഴ്നാട്ടിലെ]] മുപ്പത്തി എട്ടു   ജില്ലകളിലൊന്നാണ് '''തഞ്ചാവൂർ ജില്ല'''.ഇതിന്റെ ഭരണസിരാകേന്ദ്രം തഞ്ചാവൂർ (തഞ്ചോർ) ആണ്. [[കാവേരി നദി]]യുടെ ഫലഭൂയിഷ്ഠമായ ഡെൽറ്റാ പ്രദേശത്താണ് ഈ ജില്ല സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഇവിടുത്തെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ പ്രധാനമായും കൃഷിയെ ആശ്രയിച്ചുള്ളതാണ്.
== ഭൂമിശാസ്ത്രം ==
[[File:Paddy Fields Thanjavur.jpg|thumb|left|Agriculture—especially rice cultivation—is the main occupation in Thanjavur district.]]
[[File:Brihadeeswara.jpg|thumb|220px|left|The [[ബൃഹദീശ്വരക്ഷേത്രം]] at Thanjavur]]
ഈ ജില്ല മധ്യ തമിഴ്‌നാട്ടിൽ 10.08° വടക്ക്, 79.16° കിഴക്ക് എന്നീ അക്ഷാംശരേഖാംശങ്ങളിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. വടക്കുകിഴക്ക് മയിലാടുതുറൈ ജില്ല, കിഴക്ക് തിരുവാരൂർ ജില്ല, തെക്ക് ബംഗാൾ ഉൾക്കടലിൻ്റെ പാക്ക് കടലിടുക്ക്, പടിഞ്ഞാറ് പുതുക്കോട്ടൈ, തിരുച്ചിറപ്പള്ളി ജില്ലകൾ എന്നിവയാണ് ഇതിൻ്റെ അതിരുകൾ. വടക്ക്, കൊല്ലിടം നദി തഞ്ചാവൂരിനെ തിരുച്ചിറപ്പള്ളി, അരിയല്ലൂർ ജില്ലകളിൽ നിന്ന് വേർതിരിക്കുന്ന അതിർത്തിയാണ്.
== ജനസംഖ്യാശാസ്ത്രം ==
{{Geographic Location
|title = '''Destinations from Thanjavur District'''
|Northwest = [[പേരാമ്പല്ലൂർ ജില്ല|പേരാമ്പല്ലൂർ]]
|North     = [[അരിയലുർ ജില്ല| അരിയലുർ]]
|Northeast = [[നാഗപട്ടണം ജില്ല|നാഗപട്ടണം]]
|West      = [[തിരുച്ചിറപ്പള്ളി ജില്ല|തിരുച്ചിറപ്പള്ളി]]
|Centre    = [[തഞ്ചാവൂർ ജില്ല|തഞ്ചാവൂർ]]
|East      = [[തഞ്ചാവൂർ ജില്ല|തഞ്ചാവൂർ]]
|Southwest = [[പുതുക്കോട്ട ജില്ല|പുതുക്കോട്ട]]
|South     = [[ബംഗാൾ ഉൾക്കടൽ]]
|Southeast = [[ബംഗാൾ ഉൾക്കടൽ]]
}}


== അവലംബങ്ങൾ ==
{{TamilNadu-geo-stub}}
{{തമിഴ്‌നാട്}}
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌നാട്ടിലെ ജില്ലകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌നാട്ടിലെ തീരദേശജില്ലകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഒറ്റവരി ലേഖനങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>21apajj1tbclcuczmpr9771dr9wqbyx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4680555</id>
      <parentid>4680554</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T16:48:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenakshi nandhini</username>
        <id>99060</id>
      </contributor>
      <origin>4680555</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6942" sha1="gqk24yvqbofx46s0zyymqs78sdakbfb" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Thanjavoor District}}
{{Infobox settlement
| name                    = തഞ്ചാവൂർ ജില്ല
| native_name             = தஞ்சாவூர் மாவட்டம்
| native_name_lang        = ta
| other_name              = Thanjai Mavattam
| nickname                = Thanjai /தஞ்சை
| settlement_type         = district
| image_skyline           = Mudachikkadu2.JPG
| image_alt               = 
| image_caption           = Rural landscape near [[Peravurani]]
| image_map               = Thanjavur in Tamil Nadu (India).svg
| map_alt                 = 
| map_caption             = Location in Tamil Nadu, India
| latd                    = 10
| latm                    = 47
| lats                    = 8.16
| latNS                   = N
| longd                   = 79
| longm                   = 8
| longs                   = 24.36
| longEW                  = E
| coordinates_display     = inline,title
| subdivision_type        = Country
| subdivision_name        = [[India]]
| subdivision_type1       = [[States and territories of India|State]]
| subdivision_name1       = [[Tamil Nadu]]
| subdivision_type2       = Metro
| subdivision_name2       = &lt;!-- for neighbourhoods/suburbs only --&gt;
| subdivision_type3       = Municipal Corporations
| subdivision_name3       = Thanjavur
| subdivision_type4       = Municipalities
| subdivision_name4       = 
| subdivision_type5       = Town Panchayats
| subdivision_name5       = 
| established_title       = &lt;!-- Established --&gt;
| established_date        = 
| founder                 = 
| named_for               = 
| parts_type              = [[Taluka]]s
| parts                   = [[Kumbakonam]], [[Orathanadu]], [[Papanasam]], [[Pattukkottai]], [[Peravurani]], [[Thanjavur]], [[Thiruvaiyaru]], [[Thiruvidaimarudur]].
| seat_type               = Capital
| seat                    = &lt;!-- for states/territories/regions only --&gt;
| seat_type               = Headquarters
| seat                    = [[Thanjavur]]
| government_type         = 
| governing_body          = 
| leader_title1           = Collector
| leader_name1            = N. Subbaiyan [[Indian Administrative Service|IAS]]
| unit_pref               = Metric
| area_footnotes          = 
| area_rank               = 
| area_total_km2          = 
| elevation_footnotes     = 
| elevation_m             = 
| population_total        = 2,405,890
| population_as_of        = 2011
| population_rank         = 
| population_density_km2  = auto
| population_demonym      = 
| population_footnotes    = &lt;ref&gt;{{cite web
  |title=
  |date=
  |author=
  |url=
  |publisher=
  |pages=
  |format=Excel}}&lt;/ref&gt;
| demographics_type1      = Languages
| demographics1_title1    = Official
| demographics1_info1     = [[Tamil language|Tamil]]
| timezone1               = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1             = +5:30
| postal_code_type        = [[Postal Index Number|PIN]]
| postal_code             = 613xxx
| area_code_type          = Telephone code
| area_code               = 04362
| iso_code                = [[ISO 3166-2:IN|&lt;!-- ISO 3166-2 --&gt;]]
| registration_plate      = TN-49,TN-68&lt;ref&gt;[http://www.tn.gov.in/sta/a2.pdf www.tn.gov.in]&lt;/ref&gt;
| blank1_name_sec1        = [[IUCN protected area categories|IUCN category]]
| blank1_info_sec1        = &lt;!-- for protected areas only --&gt;
| blank2_name_sec1        = Central location:
| blank2_info_sec1        = 
| website                 = {{URL|Thanjavur.nic.in/}}
| footnotes               = 
}}
തെക്കേ ഇന്ത്യൻ സംസ്ഥാനമായ [[തമിഴ്നാട്|തമിഴ്നാട്ടിലെ]] മുപ്പത്തി എട്ടു   ജില്ലകളിലൊന്നാണ് '''തഞ്ചാവൂർ ജില്ല'''.ഇതിന്റെ ഭരണസിരാകേന്ദ്രം തഞ്ചാവൂർ (തഞ്ചോർ) ആണ്. [[കാവേരി നദി]]യുടെ ഫലഭൂയിഷ്ഠമായ ഡെൽറ്റാ പ്രദേശത്താണ് ഈ ജില്ല സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഇവിടുത്തെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ പ്രധാനമായും കൃഷിയെ ആശ്രയിച്ചുള്ളതാണ്.
== ഭൂമിശാസ്ത്രം ==
[[File:Paddy Fields Thanjavur.jpg|thumb|left|Agriculture—especially rice cultivation—is the main occupation in Thanjavur district.]]
[[File:Brihadeeswara.jpg|thumb|220px|left|തഞ്ചാവൂരിലെ  [[ബൃഹദീശ്വരക്ഷേത്രം]]]]
ഈ ജില്ല മധ്യ തമിഴ്‌നാട്ടിൽ 10.08° വടക്ക്, 79.16° കിഴക്ക് എന്നീ അക്ഷാംശരേഖാംശങ്ങളിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. വടക്കുകിഴക്ക് മയിലാടുതുറൈ ജില്ല, കിഴക്ക് തിരുവാരൂർ ജില്ല, തെക്ക് ബംഗാൾ ഉൾക്കടലിൻ്റെ പാക്ക് കടലിടുക്ക്, പടിഞ്ഞാറ് പുതുക്കോട്ടൈ, തിരുച്ചിറപ്പള്ളി ജില്ലകൾ എന്നിവയാണ് ഇതിൻ്റെ അതിരുകൾ. വടക്ക്, കൊല്ലിടം നദി തഞ്ചാവൂരിനെ തിരുച്ചിറപ്പള്ളി, അരിയല്ലൂർ ജില്ലകളിൽ നിന്ന് വേർതിരിക്കുന്ന അതിർത്തിയാണ്.
== ജനസംഖ്യാശാസ്ത്രം ==
{{Geographic Location
|title = '''Destinations from Thanjavur District'''
|Northwest = [[പേരാമ്പല്ലൂർ ജില്ല|പേരാമ്പല്ലൂർ]]
|North     = [[അരിയലുർ ജില്ല| അരിയലുർ]]
|Northeast = [[നാഗപട്ടണം ജില്ല|നാഗപട്ടണം]]
|West      = [[തിരുച്ചിറപ്പള്ളി ജില്ല|തിരുച്ചിറപ്പള്ളി]]
|Centre    = [[തഞ്ചാവൂർ ജില്ല|തഞ്ചാവൂർ]]
|East      = [[തഞ്ചാവൂർ ജില്ല|തഞ്ചാവൂർ]]
|Southwest = [[പുതുക്കോട്ട ജില്ല|പുതുക്കോട്ട]]
|South     = [[ബംഗാൾ ഉൾക്കടൽ]]
|Southeast = [[ബംഗാൾ ഉൾക്കടൽ]]
}}


== അവലംബങ്ങൾ ==
{{TamilNadu-geo-stub}}
{{തമിഴ്‌നാട്}}
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌നാട്ടിലെ ജില്ലകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌നാട്ടിലെ തീരദേശജില്ലകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഒറ്റവരി ലേഖനങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>gqk24yvqbofx46s0zyymqs78sdakbfb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4680556</id>
      <parentid>4680555</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T16:48:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenakshi nandhini</username>
        <id>99060</id>
      </contributor>
      <comment>/* ജനസംഖ്യാശാസ്ത്രം */</comment>
      <origin>4680556</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7183" sha1="sgcbjoo8hg9767ikfa15imgb5a5lqun" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Thanjavoor District}}
{{Infobox settlement
| name                    = തഞ്ചാവൂർ ജില്ല
| native_name             = தஞ்சாவூர் மாவட்டம்
| native_name_lang        = ta
| other_name              = Thanjai Mavattam
| nickname                = Thanjai /தஞ்சை
| settlement_type         = district
| image_skyline           = Mudachikkadu2.JPG
| image_alt               = 
| image_caption           = Rural landscape near [[Peravurani]]
| image_map               = Thanjavur in Tamil Nadu (India).svg
| map_alt                 = 
| map_caption             = Location in Tamil Nadu, India
| latd                    = 10
| latm                    = 47
| lats                    = 8.16
| latNS                   = N
| longd                   = 79
| longm                   = 8
| longs                   = 24.36
| longEW                  = E
| coordinates_display     = inline,title
| subdivision_type        = Country
| subdivision_name        = [[India]]
| subdivision_type1       = [[States and territories of India|State]]
| subdivision_name1       = [[Tamil Nadu]]
| subdivision_type2       = Metro
| subdivision_name2       = &lt;!-- for neighbourhoods/suburbs only --&gt;
| subdivision_type3       = Municipal Corporations
| subdivision_name3       = Thanjavur
| subdivision_type4       = Municipalities
| subdivision_name4       = 
| subdivision_type5       = Town Panchayats
| subdivision_name5       = 
| established_title       = &lt;!-- Established --&gt;
| established_date        = 
| founder                 = 
| named_for               = 
| parts_type              = [[Taluka]]s
| parts                   = [[Kumbakonam]], [[Orathanadu]], [[Papanasam]], [[Pattukkottai]], [[Peravurani]], [[Thanjavur]], [[Thiruvaiyaru]], [[Thiruvidaimarudur]].
| seat_type               = Capital
| seat                    = &lt;!-- for states/territories/regions only --&gt;
| seat_type               = Headquarters
| seat                    = [[Thanjavur]]
| government_type         = 
| governing_body          = 
| leader_title1           = Collector
| leader_name1            = N. Subbaiyan [[Indian Administrative Service|IAS]]
| unit_pref               = Metric
| area_footnotes          = 
| area_rank               = 
| area_total_km2          = 
| elevation_footnotes     = 
| elevation_m             = 
| population_total        = 2,405,890
| population_as_of        = 2011
| population_rank         = 
| population_density_km2  = auto
| population_demonym      = 
| population_footnotes    = &lt;ref&gt;{{cite web
  |title=
  |date=
  |author=
  |url=
  |publisher=
  |pages=
  |format=Excel}}&lt;/ref&gt;
| demographics_type1      = Languages
| demographics1_title1    = Official
| demographics1_info1     = [[Tamil language|Tamil]]
| timezone1               = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1             = +5:30
| postal_code_type        = [[Postal Index Number|PIN]]
| postal_code             = 613xxx
| area_code_type          = Telephone code
| area_code               = 04362
| iso_code                = [[ISO 3166-2:IN|&lt;!-- ISO 3166-2 --&gt;]]
| registration_plate      = TN-49,TN-68&lt;ref&gt;[http://www.tn.gov.in/sta/a2.pdf www.tn.gov.in]&lt;/ref&gt;
| blank1_name_sec1        = [[IUCN protected area categories|IUCN category]]
| blank1_info_sec1        = &lt;!-- for protected areas only --&gt;
| blank2_name_sec1        = Central location:
| blank2_info_sec1        = 
| website                 = {{URL|Thanjavur.nic.in/}}
| footnotes               = 
}}
തെക്കേ ഇന്ത്യൻ സംസ്ഥാനമായ [[തമിഴ്നാട്|തമിഴ്നാട്ടിലെ]] മുപ്പത്തി എട്ടു   ജില്ലകളിലൊന്നാണ് '''തഞ്ചാവൂർ ജില്ല'''.ഇതിന്റെ ഭരണസിരാകേന്ദ്രം തഞ്ചാവൂർ (തഞ്ചോർ) ആണ്. [[കാവേരി നദി]]യുടെ ഫലഭൂയിഷ്ഠമായ ഡെൽറ്റാ പ്രദേശത്താണ് ഈ ജില്ല സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഇവിടുത്തെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ പ്രധാനമായും കൃഷിയെ ആശ്രയിച്ചുള്ളതാണ്.
== ഭൂമിശാസ്ത്രം ==
[[File:Paddy Fields Thanjavur.jpg|thumb|left|Agriculture—especially rice cultivation—is the main occupation in Thanjavur district.]]
[[File:Brihadeeswara.jpg|thumb|220px|left|തഞ്ചാവൂരിലെ  [[ബൃഹദീശ്വരക്ഷേത്രം]]]]
ഈ ജില്ല മധ്യ തമിഴ്‌നാട്ടിൽ 10.08° വടക്ക്, 79.16° കിഴക്ക് എന്നീ അക്ഷാംശരേഖാംശങ്ങളിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. വടക്കുകിഴക്ക് മയിലാടുതുറൈ ജില്ല, കിഴക്ക് തിരുവാരൂർ ജില്ല, തെക്ക് ബംഗാൾ ഉൾക്കടലിൻ്റെ പാക്ക് കടലിടുക്ക്, പടിഞ്ഞാറ് പുതുക്കോട്ടൈ, തിരുച്ചിറപ്പള്ളി ജില്ലകൾ എന്നിവയാണ് ഇതിൻ്റെ അതിരുകൾ. വടക്ക്, കൊല്ലിടം നദി തഞ്ചാവൂരിനെ തിരുച്ചിറപ്പള്ളി, അരിയല്ലൂർ ജില്ലകളിൽ നിന്ന് വേർതിരിക്കുന്ന അതിർത്തിയാണ്.
== ജനസംഖ്യാശാസ്ത്രം ==
{{historical populations|11=1901|12=9,28,222|13=1911|14=9,78,651|15=1921|16=9,58,929|17=1931|18=9,86,308|19=1941|20=10,59,583|21=1951|22=12,28,360|23=1961|24=13,17,920|25=1971|26=15,92,998|27=1981|28=18,48,132|29=1991|30=20,53,760|31=2001|32=22,16,138|33=2011|34=24,05,890|percentages=pagr|footnote=source:&lt;ref&gt;[http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/A2_Data_Table.html Decadal Variation In Population Since 1901]&lt;/ref&gt;|align=center}}

{{bar box
|title=Religions in Thanjavur district (2011)&lt;ref name=&quot;religion&quot;&gt;{{Cite web |date=2011 |title=Table C-01 Population by Religion: Tamil Nadu |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/11392/download/14505/DDW33C-01%20MDDS.XLS |website=censusindia.gov.in |publisher=[[Registrar General and Census Commissioner of India]]}}&lt;/ref&gt;
|titlebar=#Fcd116
|left1=Religion
|right1=Percent
|float=left
|bars=
{{bar percent|[[Hinduism in Tamil Nadu|Hinduism]]|darkorange|86.28}}
{{bar percent|[[Tamil Muslim|Islam]]|green|7.93}}
{{bar percent|[[Christianity in Tamil Nadu|Christianity]]|purple|5.57}}
{{bar percent|Other or not stated|black|0.22}}
}}

== അവലംബങ്ങൾ ==
{{TamilNadu-geo-stub}}
{{തമിഴ്‌നാട്}}
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌നാട്ടിലെ ജില്ലകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌നാട്ടിലെ തീരദേശജില്ലകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഒറ്റവരി ലേഖനങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>sgcbjoo8hg9767ikfa15imgb5a5lqun</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4680557</id>
      <parentid>4680556</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T16:49:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenakshi nandhini</username>
        <id>99060</id>
      </contributor>
      <comment>/* ഭൂമിശാസ്ത്രം */</comment>
      <origin>4680557</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8043" sha1="dspu6o815mq9radljziq9nz3h23rzyo" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Thanjavoor District}}
{{Infobox settlement
| name                    = തഞ്ചാവൂർ ജില്ല
| native_name             = தஞ்சாவூர் மாவட்டம்
| native_name_lang        = ta
| other_name              = Thanjai Mavattam
| nickname                = Thanjai /தஞ்சை
| settlement_type         = district
| image_skyline           = Mudachikkadu2.JPG
| image_alt               = 
| image_caption           = Rural landscape near [[Peravurani]]
| image_map               = Thanjavur in Tamil Nadu (India).svg
| map_alt                 = 
| map_caption             = Location in Tamil Nadu, India
| latd                    = 10
| latm                    = 47
| lats                    = 8.16
| latNS                   = N
| longd                   = 79
| longm                   = 8
| longs                   = 24.36
| longEW                  = E
| coordinates_display     = inline,title
| subdivision_type        = Country
| subdivision_name        = [[India]]
| subdivision_type1       = [[States and territories of India|State]]
| subdivision_name1       = [[Tamil Nadu]]
| subdivision_type2       = Metro
| subdivision_name2       = &lt;!-- for neighbourhoods/suburbs only --&gt;
| subdivision_type3       = Municipal Corporations
| subdivision_name3       = Thanjavur
| subdivision_type4       = Municipalities
| subdivision_name4       = 
| subdivision_type5       = Town Panchayats
| subdivision_name5       = 
| established_title       = &lt;!-- Established --&gt;
| established_date        = 
| founder                 = 
| named_for               = 
| parts_type              = [[Taluka]]s
| parts                   = [[Kumbakonam]], [[Orathanadu]], [[Papanasam]], [[Pattukkottai]], [[Peravurani]], [[Thanjavur]], [[Thiruvaiyaru]], [[Thiruvidaimarudur]].
| seat_type               = Capital
| seat                    = &lt;!-- for states/territories/regions only --&gt;
| seat_type               = Headquarters
| seat                    = [[Thanjavur]]
| government_type         = 
| governing_body          = 
| leader_title1           = Collector
| leader_name1            = N. Subbaiyan [[Indian Administrative Service|IAS]]
| unit_pref               = Metric
| area_footnotes          = 
| area_rank               = 
| area_total_km2          = 
| elevation_footnotes     = 
| elevation_m             = 
| population_total        = 2,405,890
| population_as_of        = 2011
| population_rank         = 
| population_density_km2  = auto
| population_demonym      = 
| population_footnotes    = &lt;ref&gt;{{cite web
  |title=
  |date=
  |author=
  |url=
  |publisher=
  |pages=
  |format=Excel}}&lt;/ref&gt;
| demographics_type1      = Languages
| demographics1_title1    = Official
| demographics1_info1     = [[Tamil language|Tamil]]
| timezone1               = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1             = +5:30
| postal_code_type        = [[Postal Index Number|PIN]]
| postal_code             = 613xxx
| area_code_type          = Telephone code
| area_code               = 04362
| iso_code                = [[ISO 3166-2:IN|&lt;!-- ISO 3166-2 --&gt;]]
| registration_plate      = TN-49,TN-68&lt;ref&gt;[http://www.tn.gov.in/sta/a2.pdf www.tn.gov.in]&lt;/ref&gt;
| blank1_name_sec1        = [[IUCN protected area categories|IUCN category]]
| blank1_info_sec1        = &lt;!-- for protected areas only --&gt;
| blank2_name_sec1        = Central location:
| blank2_info_sec1        = 
| website                 = {{URL|Thanjavur.nic.in/}}
| footnotes               = 
}}
തെക്കേ ഇന്ത്യൻ സംസ്ഥാനമായ [[തമിഴ്നാട്|തമിഴ്നാട്ടിലെ]] മുപ്പത്തി എട്ടു   ജില്ലകളിലൊന്നാണ് '''തഞ്ചാവൂർ ജില്ല'''.ഇതിന്റെ ഭരണസിരാകേന്ദ്രം തഞ്ചാവൂർ (തഞ്ചോർ) ആണ്. [[കാവേരി നദി]]യുടെ ഫലഭൂയിഷ്ഠമായ ഡെൽറ്റാ പ്രദേശത്താണ് ഈ ജില്ല സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഇവിടുത്തെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ പ്രധാനമായും കൃഷിയെ ആശ്രയിച്ചുള്ളതാണ്.
== ഭൂമിശാസ്ത്രം ==
[[File:Paddy Fields Thanjavur.jpg|thumb|left|Agriculture—especially rice cultivation—is the main occupation in Thanjavur district.]]
[[File:Brihadeeswara.jpg|thumb|220px|left|തഞ്ചാവൂരിലെ  [[ബൃഹദീശ്വരക്ഷേത്രം]]]]
ഈ ജില്ല മധ്യ തമിഴ്‌നാട്ടിൽ 10.08° വടക്ക്, 79.16° കിഴക്ക് എന്നീ അക്ഷാംശരേഖാംശങ്ങളിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. വടക്കുകിഴക്ക് മയിലാടുതുറൈ ജില്ല, കിഴക്ക് തിരുവാരൂർ ജില്ല, തെക്ക് ബംഗാൾ ഉൾക്കടലിൻ്റെ പാക്ക് കടലിടുക്ക്, പടിഞ്ഞാറ് പുതുക്കോട്ടൈ, തിരുച്ചിറപ്പള്ളി ജില്ലകൾ എന്നിവയാണ് ഇതിൻ്റെ അതിരുകൾ. വടക്ക്, കൊല്ലിടം നദി തഞ്ചാവൂരിനെ തിരുച്ചിറപ്പള്ളി, അരിയല്ലൂർ ജില്ലകളിൽ നിന്ന് വേർതിരിക്കുന്ന അതിർത്തിയാണ്.
{{Geographic Location
|title = '''Destinations from Thanjavur District'''
|Northwest = [[പേരാമ്പല്ലൂർ ജില്ല|പേരാമ്പല്ലൂർ]]
|North     = [[അരിയലുർ ജില്ല| അരിയലുർ]]
|Northeast = [[നാഗപട്ടണം ജില്ല|നാഗപട്ടണം]]
|West      = [[തിരുച്ചിറപ്പള്ളി ജില്ല|തിരുച്ചിറപ്പള്ളി]]
|Centre    = [[തഞ്ചാവൂർ ജില്ല|തഞ്ചാവൂർ]]
|East      = [[തഞ്ചാവൂർ ജില്ല|തഞ്ചാവൂർ]]
|Southwest = [[പുതുക്കോട്ട ജില്ല|പുതുക്കോട്ട]]
|South     = [[ബംഗാൾ ഉൾക്കടൽ]]
|Southeast = [[ബംഗാൾ ഉൾക്കടൽ]]
}}

== ജനസംഖ്യാശാസ്ത്രം ==
{{historical populations|11=1901|12=9,28,222|13=1911|14=9,78,651|15=1921|16=9,58,929|17=1931|18=9,86,308|19=1941|20=10,59,583|21=1951|22=12,28,360|23=1961|24=13,17,920|25=1971|26=15,92,998|27=1981|28=18,48,132|29=1991|30=20,53,760|31=2001|32=22,16,138|33=2011|34=24,05,890|percentages=pagr|footnote=source:&lt;ref&gt;[http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/A2_Data_Table.html Decadal Variation In Population Since 1901]&lt;/ref&gt;|align=center}}

{{bar box
|title=Religions in Thanjavur district (2011)&lt;ref name=&quot;religion&quot;&gt;{{Cite web |date=2011 |title=Table C-01 Population by Religion: Tamil Nadu |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/11392/download/14505/DDW33C-01%20MDDS.XLS |website=censusindia.gov.in |publisher=[[Registrar General and Census Commissioner of India]]}}&lt;/ref&gt;
|titlebar=#Fcd116
|left1=Religion
|right1=Percent
|float=left
|bars=
{{bar percent|[[Hinduism in Tamil Nadu|Hinduism]]|darkorange|86.28}}
{{bar percent|[[Tamil Muslim|Islam]]|green|7.93}}
{{bar percent|[[Christianity in Tamil Nadu|Christianity]]|purple|5.57}}
{{bar percent|Other or not stated|black|0.22}}
}}

== അവലംബങ്ങൾ ==
{{TamilNadu-geo-stub}}
{{തമിഴ്‌നാട്}}
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌നാട്ടിലെ ജില്ലകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌നാട്ടിലെ തീരദേശജില്ലകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഒറ്റവരി ലേഖനങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>dspu6o815mq9radljziq9nz3h23rzyo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4680558</id>
      <parentid>4680557</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T16:49:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenakshi nandhini</username>
        <id>99060</id>
      </contributor>
      <origin>4680558</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8041" sha1="2yk9trkb4cr0xphb3mpr6raxm680swb" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Thanjavoor District}}
{{Infobox settlement
| name                    = തഞ്ചാവൂർ ജില്ല
| native_name             = தஞ்சாவூர் மாவட்டம்
| native_name_lang        = ta
| other_name              = Thanjai Mavattam
| nickname                = Thanjai /தஞ்சை
| settlement_type         = district
| image_skyline           = Mudachikkadu2.JPG
| image_alt               = 
| image_caption           = Rural landscape near [[Peravurani]]
| image_map               = Thanjavur in Tamil Nadu (India).svg
| map_alt                 = 
| map_caption             = Location in Tamil Nadu, India
| latd                    = 10
| latm                    = 47
| lats                    = 8.16
| latNS                   = N
| longd                   = 79
| longm                   = 8
| longs                   = 24.36
| longEW                  = E
| coordinates_display     = inline,title
| subdivision_type        = Country
| subdivision_name        = [[India]]
| subdivision_type1       = [[States and territories of India|State]]
| subdivision_name1       = [[Tamil Nadu]]
| subdivision_type2       = Metro
| subdivision_name2       = &lt;!-- for neighbourhoods/suburbs only --&gt;
| subdivision_type3       = Municipal Corporations
| subdivision_name3       = Thanjavur
| subdivision_type4       = Municipalities
| subdivision_name4       = 
| subdivision_type5       = Town Panchayats
| subdivision_name5       = 
| established_title       = &lt;!-- Established --&gt;
| established_date        = 
| founder                 = 
| named_for               = 
| parts_type              = [[Taluka]]s
| parts                   = [[Kumbakonam]], [[Orathanadu]], [[Papanasam]], [[Pattukkottai]], [[Peravurani]], [[Thanjavur]], [[Thiruvaiyaru]], [[Thiruvidaimarudur]].
| seat_type               = Capital
| seat                    = &lt;!-- for states/territories/regions only --&gt;
| seat_type               = Headquarters
| seat                    = [[Thanjavur]]
| government_type         = 
| governing_body          = 
| leader_title1           = Collector
| leader_name1            = N. Subbaiyan [[Indian Administrative Service|IAS]]
| unit_pref               = Metric
| area_footnotes          = 
| area_rank               = 
| area_total_km2          = 
| elevation_footnotes     = 
| elevation_m             = 
| population_total        = 2,405,890
| population_as_of        = 2011
| population_rank         = 
| population_density_km2  = auto
| population_demonym      = 
| population_footnotes    = &lt;ref&gt;{{cite web
  |title=
  |date=
  |author=
  |url=
  |publisher=
  |pages=
  |format=Excel}}&lt;/ref&gt;
| demographics_type1      = Languages
| demographics1_title1    = Official
| demographics1_info1     = [[Tamil language|Tamil]]
| timezone1               = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1             = +5:30
| postal_code_type        = [[Postal Index Number|PIN]]
| postal_code             = 613xxx
| area_code_type          = Telephone code
| area_code               = 04362
| iso_code                = [[ISO 3166-2:IN|&lt;!-- ISO 3166-2 --&gt;]]
| registration_plate      = TN-49,TN-68&lt;ref&gt;[http://www.tn.gov.in/sta/a2.pdf www.tn.gov.in]&lt;/ref&gt;
| blank1_name_sec1        = [[IUCN protected area categories|IUCN category]]
| blank1_info_sec1        = &lt;!-- for protected areas only --&gt;
| blank2_name_sec1        = Central location:
| blank2_info_sec1        = 
| website                 = {{URL|Thanjavur.nic.in/}}
| footnotes               = 
}}
തെക്കേ ഇന്ത്യൻ സംസ്ഥാനമായ [[തമിഴ്നാട്|തമിഴ്നാട്ടിലെ]] മുപ്പത്തി എട്ടു   ജില്ലകളിലൊന്നാണ് '''തഞ്ചാവൂർ ജില്ല'''.ഇതിന്റെ ഭരണസിരാകേന്ദ്രം തഞ്ചാവൂർ (തഞ്ചോർ) ആണ്. [[കാവേരി നദി]]യുടെ ഫലഭൂയിഷ്ഠമായ ഡെൽറ്റാ പ്രദേശത്താണ് ഈ ജില്ല സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഇവിടുത്തെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ പ്രധാനമായും കൃഷിയെ ആശ്രയിച്ചുള്ളതാണ്.
== ഭൂമിശാസ്ത്രം ==
[[File:Paddy Fields Thanjavur.jpg|thumb|left|Agriculture—especially rice cultivation—is the main occupation in Thanjavur district.]]
[[File:Brihadeeswara.jpg|thumb|220px|left|തഞ്ചാവൂരിലെ  [[ബൃഹദീശ്വരക്ഷേത്രം]]]]
ഈ ജില്ല മധ്യ തമിഴ്‌നാട്ടിൽ 10.08° വടക്ക്, 79.16° കിഴക്ക് എന്നീ അക്ഷാംശരേഖാംശങ്ങളിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. വടക്കുകിഴക്ക് മയിലാടുതുറൈ ജില്ല, കിഴക്ക് തിരുവാരൂർ ജില്ല, തെക്ക് ബംഗാൾ ഉൾക്കടലിൻ്റെ പാക്ക് കടലിടുക്ക്, പടിഞ്ഞാറ് പുതുക്കോട്ടൈ, തിരുച്ചിറപ്പള്ളി ജില്ലകൾ എന്നിവയാണ് ഇതിൻ്റെ അതിരുകൾ. വടക്ക്, കൊല്ലിടം നദി തഞ്ചാവൂരിനെ തിരുച്ചിറപ്പള്ളി, അരിയല്ലൂർ ജില്ലകളിൽ നിന്ന് വേർതിരിക്കുന്ന അതിർത്തിയാണ്.
== ജനസംഖ്യാശാസ്ത്രം ==
{{historical populations|11=1901|12=9,28,222|13=1911|14=9,78,651|15=1921|16=9,58,929|17=1931|18=9,86,308|19=1941|20=10,59,583|21=1951|22=12,28,360|23=1961|24=13,17,920|25=1971|26=15,92,998|27=1981|28=18,48,132|29=1991|30=20,53,760|31=2001|32=22,16,138|33=2011|34=24,05,890|percentages=pagr|footnote=source:&lt;ref&gt;[http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/A2_Data_Table.html Decadal Variation In Population Since 1901]&lt;/ref&gt;|align=center}}

{{bar box
|title=Religions in Thanjavur district (2011)&lt;ref name=&quot;religion&quot;&gt;{{Cite web |date=2011 |title=Table C-01 Population by Religion: Tamil Nadu |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/11392/download/14505/DDW33C-01%20MDDS.XLS |website=censusindia.gov.in |publisher=[[Registrar General and Census Commissioner of India]]}}&lt;/ref&gt;
|titlebar=#Fcd116
|left1=Religion
|right1=Percent
|float=left
|bars=
{{bar percent|[[Hinduism in Tamil Nadu|Hinduism]]|darkorange|86.28}}
{{bar percent|[[Tamil Muslim|Islam]]|green|7.93}}
{{bar percent|[[Christianity in Tamil Nadu|Christianity]]|purple|5.57}}
{{bar percent|Other or not stated|black|0.22}}
}}
{{Geographic Location
|title = '''Destinations from Thanjavur District'''
|Northwest = [[പേരാമ്പല്ലൂർ ജില്ല|പേരാമ്പല്ലൂർ]]
|North     = [[അരിയലുർ ജില്ല| അരിയലുർ]]
|Northeast = [[നാഗപട്ടണം ജില്ല|നാഗപട്ടണം]]
|West      = [[തിരുച്ചിറപ്പള്ളി ജില്ല|തിരുച്ചിറപ്പള്ളി]]
|Centre    = [[തഞ്ചാവൂർ ജില്ല|തഞ്ചാവൂർ]]
|East      = [[തഞ്ചാവൂർ ജില്ല|തഞ്ചാവൂർ]]
|Southwest = [[പുതുക്കോട്ട ജില്ല|പുതുക്കോട്ട]]
|South     = [[ബംഗാൾ ഉൾക്കടൽ]]
|Southeast = [[ബംഗാൾ ഉൾക്കടൽ]]
}}
== അവലംബങ്ങൾ ==
{{TamilNadu-geo-stub}}
{{തമിഴ്‌നാട്}}
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌നാട്ടിലെ ജില്ലകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌നാട്ടിലെ തീരദേശജില്ലകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഒറ്റവരി ലേഖനങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>2yk9trkb4cr0xphb3mpr6raxm680swb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4680559</id>
      <parentid>4680558</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T16:52:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenakshi nandhini</username>
        <id>99060</id>
      </contributor>
      <comment>/* ജനസംഖ്യാശാസ്ത്രം */</comment>
      <origin>4680559</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10914" sha1="lhdlf5g43bfxw23ciaaiynv0bkq2pte" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Thanjavoor District}}
{{Infobox settlement
| name                    = തഞ്ചാവൂർ ജില്ല
| native_name             = தஞ்சாவூர் மாவட்டம்
| native_name_lang        = ta
| other_name              = Thanjai Mavattam
| nickname                = Thanjai /தஞ்சை
| settlement_type         = district
| image_skyline           = Mudachikkadu2.JPG
| image_alt               = 
| image_caption           = Rural landscape near [[Peravurani]]
| image_map               = Thanjavur in Tamil Nadu (India).svg
| map_alt                 = 
| map_caption             = Location in Tamil Nadu, India
| latd                    = 10
| latm                    = 47
| lats                    = 8.16
| latNS                   = N
| longd                   = 79
| longm                   = 8
| longs                   = 24.36
| longEW                  = E
| coordinates_display     = inline,title
| subdivision_type        = Country
| subdivision_name        = [[India]]
| subdivision_type1       = [[States and territories of India|State]]
| subdivision_name1       = [[Tamil Nadu]]
| subdivision_type2       = Metro
| subdivision_name2       = &lt;!-- for neighbourhoods/suburbs only --&gt;
| subdivision_type3       = Municipal Corporations
| subdivision_name3       = Thanjavur
| subdivision_type4       = Municipalities
| subdivision_name4       = 
| subdivision_type5       = Town Panchayats
| subdivision_name5       = 
| established_title       = &lt;!-- Established --&gt;
| established_date        = 
| founder                 = 
| named_for               = 
| parts_type              = [[Taluka]]s
| parts                   = [[Kumbakonam]], [[Orathanadu]], [[Papanasam]], [[Pattukkottai]], [[Peravurani]], [[Thanjavur]], [[Thiruvaiyaru]], [[Thiruvidaimarudur]].
| seat_type               = Capital
| seat                    = &lt;!-- for states/territories/regions only --&gt;
| seat_type               = Headquarters
| seat                    = [[Thanjavur]]
| government_type         = 
| governing_body          = 
| leader_title1           = Collector
| leader_name1            = N. Subbaiyan [[Indian Administrative Service|IAS]]
| unit_pref               = Metric
| area_footnotes          = 
| area_rank               = 
| area_total_km2          = 
| elevation_footnotes     = 
| elevation_m             = 
| population_total        = 2,405,890
| population_as_of        = 2011
| population_rank         = 
| population_density_km2  = auto
| population_demonym      = 
| population_footnotes    = &lt;ref&gt;{{cite web
  |title=
  |date=
  |author=
  |url=
  |publisher=
  |pages=
  |format=Excel}}&lt;/ref&gt;
| demographics_type1      = Languages
| demographics1_title1    = Official
| demographics1_info1     = [[Tamil language|Tamil]]
| timezone1               = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1             = +5:30
| postal_code_type        = [[Postal Index Number|PIN]]
| postal_code             = 613xxx
| area_code_type          = Telephone code
| area_code               = 04362
| iso_code                = [[ISO 3166-2:IN|&lt;!-- ISO 3166-2 --&gt;]]
| registration_plate      = TN-49,TN-68&lt;ref&gt;[http://www.tn.gov.in/sta/a2.pdf www.tn.gov.in]&lt;/ref&gt;
| blank1_name_sec1        = [[IUCN protected area categories|IUCN category]]
| blank1_info_sec1        = &lt;!-- for protected areas only --&gt;
| blank2_name_sec1        = Central location:
| blank2_info_sec1        = 
| website                 = {{URL|Thanjavur.nic.in/}}
| footnotes               = 
}}
തെക്കേ ഇന്ത്യൻ സംസ്ഥാനമായ [[തമിഴ്നാട്|തമിഴ്നാട്ടിലെ]] മുപ്പത്തി എട്ടു   ജില്ലകളിലൊന്നാണ് '''തഞ്ചാവൂർ ജില്ല'''.ഇതിന്റെ ഭരണസിരാകേന്ദ്രം തഞ്ചാവൂർ (തഞ്ചോർ) ആണ്. [[കാവേരി നദി]]യുടെ ഫലഭൂയിഷ്ഠമായ ഡെൽറ്റാ പ്രദേശത്താണ് ഈ ജില്ല സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഇവിടുത്തെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ പ്രധാനമായും കൃഷിയെ ആശ്രയിച്ചുള്ളതാണ്.
== ഭൂമിശാസ്ത്രം ==
[[File:Paddy Fields Thanjavur.jpg|thumb|left|Agriculture—especially rice cultivation—is the main occupation in Thanjavur district.]]
[[File:Brihadeeswara.jpg|thumb|220px|left|തഞ്ചാവൂരിലെ  [[ബൃഹദീശ്വരക്ഷേത്രം]]]]
ഈ ജില്ല മധ്യ തമിഴ്‌നാട്ടിൽ 10.08° വടക്ക്, 79.16° കിഴക്ക് എന്നീ അക്ഷാംശരേഖാംശങ്ങളിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. വടക്കുകിഴക്ക് മയിലാടുതുറൈ ജില്ല, കിഴക്ക് തിരുവാരൂർ ജില്ല, തെക്ക് ബംഗാൾ ഉൾക്കടലിൻ്റെ പാക്ക് കടലിടുക്ക്, പടിഞ്ഞാറ് പുതുക്കോട്ടൈ, തിരുച്ചിറപ്പള്ളി ജില്ലകൾ എന്നിവയാണ് ഇതിൻ്റെ അതിരുകൾ. വടക്ക്, കൊല്ലിടം നദി തഞ്ചാവൂരിനെ തിരുച്ചിറപ്പള്ളി, അരിയല്ലൂർ ജില്ലകളിൽ നിന്ന് വേർതിരിക്കുന്ന അതിർത്തിയാണ്.
== ജനസംഖ്യാശാസ്ത്രം ==
{{historical populations|11=1901|12=9,28,222|13=1911|14=9,78,651|15=1921|16=9,58,929|17=1931|18=9,86,308|19=1941|20=10,59,583|21=1951|22=12,28,360|23=1961|24=13,17,920|25=1971|26=15,92,998|27=1981|28=18,48,132|29=1991|30=20,53,760|31=2001|32=22,16,138|33=2011|34=24,05,890|percentages=pagr|footnote=source:&lt;ref&gt;[http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/A2_Data_Table.html Decadal Variation In Population Since 1901]&lt;/ref&gt;|align=center}}

{{bar box
|title=Religions in Thanjavur district (2011)&lt;ref name=&quot;religion&quot;&gt;{{Cite web |date=2011 |title=Table C-01 Population by Religion: Tamil Nadu |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/11392/download/14505/DDW33C-01%20MDDS.XLS |website=censusindia.gov.in |publisher=[[Registrar General and Census Commissioner of India]]}}&lt;/ref&gt;
|titlebar=#Fcd116
|left1=Religion
|right1=Percent
|float=left
|bars=
{{bar percent|[[Hinduism in Tamil Nadu|Hinduism]]|darkorange|86.28}}
{{bar percent|[[Tamil Muslim|Islam]]|green|7.93}}
{{bar percent|[[Christianity in Tamil Nadu|Christianity]]|purple|5.57}}
{{bar percent|Other or not stated|black|0.22}}
}}
{{Geographic Location
|title = '''Destinations from Thanjavur District'''
|Northwest = [[പേരാമ്പല്ലൂർ ജില്ല|പേരാമ്പല്ലൂർ]]
|North     = [[അരിയലുർ ജില്ല| അരിയലുർ]]
|Northeast = [[നാഗപട്ടണം ജില്ല|നാഗപട്ടണം]]
|West      = [[തിരുച്ചിറപ്പള്ളി ജില്ല|തിരുച്ചിറപ്പള്ളി]]
|Centre    = [[തഞ്ചാവൂർ ജില്ല|തഞ്ചാവൂർ]]
|East      = [[തഞ്ചാവൂർ ജില്ല|തഞ്ചാവൂർ]]
|Southwest = [[പുതുക്കോട്ട ജില്ല|പുതുക്കോട്ട]]
|South     = [[ബംഗാൾ ഉൾക്കടൽ]]
|Southeast = [[ബംഗാൾ ഉൾക്കടൽ]]
}}
2011-ലെ സെൻസസ് പ്രകാരം, തഞ്ചാവൂർ ജില്ലയിലെ ജനസംഖ്യ 2,405,890 ആയിരുന്നു. ഇവിടെ 1,000 പുരുഷന്മാർക്ക് 1,035 സ്ത്രീകൾ എന്ന നിരക്കിലുള്ള ലിംഗാനുപാതം, ദേശീയ ശരാശരിയായ 929-നേക്കാൾ കൂടുതലാണ്. ജനസംഖ്യയുടെ 35.39% നഗരപ്രദേശങ്ങളിലാണ് താമസിക്കുന്നത്.&lt;ref name=&quot;dashboard&quot;&gt;{{cite web|title=Census Info 2011 Final population totals|url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/censusinfodashboard/index.html|publisher=Office of The Registrar General and Census Commissioner, Ministry of Home Affairs, Government of India|year=2013|access-date=26 January 2014}}&lt;/ref&gt;ആറ് വയസ്സിൽ താഴെയുള്ള കുട്ടികളുടെ എണ്ണം 238,598 ആണ് (121,949 ആൺകുട്ടികളും 116,649 പെൺകുട്ടികളും). പട്ടികജാതി, പട്ടികവർഗ്ഗ വിഭാഗങ്ങൾ യഥാക്രമം ജനസംഖ്യയുടെ 18.91%-ഉം 0.15%-ഉം വരുന്നു. ദേശീയ ശരാശരിയായ 72.99%-മായി താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ, ജില്ലയിലെ ശരാശരി സാക്ഷരതാ നിരക്ക് 74.44% ആണ്.&lt;ref name=&quot;dashboard&quot; /&gt;ജില്ലയിൽ ആകെ 605,363 കുടുംബങ്ങളും 974,079 തൊഴിലാളികളുമുണ്ട്. ഇതിൽ 117,321 കർഷകർ, 327,673 പ്രധാന കാർഷിക തൊഴിലാളികൾ, 26,430 ഗാർഹിക വ്യവസായ തൊഴിലാളികൾ, 363,060 മറ്റ് പ്രധാന തൊഴിലാളികൾ, 139,595 നാമമാത്ര തൊഴിലാളികൾ (marginal workers) എന്നിവർ ഉൾപ്പെടുന്നു. നാമമാത്ര തൊഴിലാളികളിൽ 12,592 പേർ കർഷകരും, 87,688 പേർ കാർഷിക തൊഴിലാളികളും, 4,770 പേർ ഗാർഹിക വ്യവസായങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടവരും, 34,545 പേർ മറ്റ് വിഭാഗങ്ങളിൽ പെടുന്നവരുമാണ്.&lt;ref name=2011census&gt;{{cite web|title=Census Info 2011 Final population totals – Thanjavur district|url=http://www.censusindia.gov.in/pca/SearchDetails.aspx?Id=695770|publisher=Office of The Registrar General and Census Commissioner, Ministry of Home Affairs, Government of India|year=2013|access-date=26 January 2014}}&lt;/ref&gt;

== അവലംബങ്ങൾ ==
{{TamilNadu-geo-stub}}
{{തമിഴ്‌നാട്}}
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌നാട്ടിലെ ജില്ലകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌നാട്ടിലെ തീരദേശജില്ലകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഒറ്റവരി ലേഖനങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>lhdlf5g43bfxw23ciaaiynv0bkq2pte</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4680560</id>
      <parentid>4680559</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T16:52:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenakshi nandhini</username>
        <id>99060</id>
      </contributor>
      <comment>/* ജനസംഖ്യാശാസ്ത്രം */</comment>
      <origin>4680560</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11209" sha1="dh8jk7z1pg44msxw3uu73m3z8pe8iek" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Thanjavoor District}}
{{Infobox settlement
| name                    = തഞ്ചാവൂർ ജില്ല
| native_name             = தஞ்சாவூர் மாவட்டம்
| native_name_lang        = ta
| other_name              = Thanjai Mavattam
| nickname                = Thanjai /தஞ்சை
| settlement_type         = district
| image_skyline           = Mudachikkadu2.JPG
| image_alt               = 
| image_caption           = Rural landscape near [[Peravurani]]
| image_map               = Thanjavur in Tamil Nadu (India).svg
| map_alt                 = 
| map_caption             = Location in Tamil Nadu, India
| latd                    = 10
| latm                    = 47
| lats                    = 8.16
| latNS                   = N
| longd                   = 79
| longm                   = 8
| longs                   = 24.36
| longEW                  = E
| coordinates_display     = inline,title
| subdivision_type        = Country
| subdivision_name        = [[India]]
| subdivision_type1       = [[States and territories of India|State]]
| subdivision_name1       = [[Tamil Nadu]]
| subdivision_type2       = Metro
| subdivision_name2       = &lt;!-- for neighbourhoods/suburbs only --&gt;
| subdivision_type3       = Municipal Corporations
| subdivision_name3       = Thanjavur
| subdivision_type4       = Municipalities
| subdivision_name4       = 
| subdivision_type5       = Town Panchayats
| subdivision_name5       = 
| established_title       = &lt;!-- Established --&gt;
| established_date        = 
| founder                 = 
| named_for               = 
| parts_type              = [[Taluka]]s
| parts                   = [[Kumbakonam]], [[Orathanadu]], [[Papanasam]], [[Pattukkottai]], [[Peravurani]], [[Thanjavur]], [[Thiruvaiyaru]], [[Thiruvidaimarudur]].
| seat_type               = Capital
| seat                    = &lt;!-- for states/territories/regions only --&gt;
| seat_type               = Headquarters
| seat                    = [[Thanjavur]]
| government_type         = 
| governing_body          = 
| leader_title1           = Collector
| leader_name1            = N. Subbaiyan [[Indian Administrative Service|IAS]]
| unit_pref               = Metric
| area_footnotes          = 
| area_rank               = 
| area_total_km2          = 
| elevation_footnotes     = 
| elevation_m             = 
| population_total        = 2,405,890
| population_as_of        = 2011
| population_rank         = 
| population_density_km2  = auto
| population_demonym      = 
| population_footnotes    = &lt;ref&gt;{{cite web
  |title=
  |date=
  |author=
  |url=
  |publisher=
  |pages=
  |format=Excel}}&lt;/ref&gt;
| demographics_type1      = Languages
| demographics1_title1    = Official
| demographics1_info1     = [[Tamil language|Tamil]]
| timezone1               = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1             = +5:30
| postal_code_type        = [[Postal Index Number|PIN]]
| postal_code             = 613xxx
| area_code_type          = Telephone code
| area_code               = 04362
| iso_code                = [[ISO 3166-2:IN|&lt;!-- ISO 3166-2 --&gt;]]
| registration_plate      = TN-49,TN-68&lt;ref&gt;[http://www.tn.gov.in/sta/a2.pdf www.tn.gov.in]&lt;/ref&gt;
| blank1_name_sec1        = [[IUCN protected area categories|IUCN category]]
| blank1_info_sec1        = &lt;!-- for protected areas only --&gt;
| blank2_name_sec1        = Central location:
| blank2_info_sec1        = 
| website                 = {{URL|Thanjavur.nic.in/}}
| footnotes               = 
}}
തെക്കേ ഇന്ത്യൻ സംസ്ഥാനമായ [[തമിഴ്നാട്|തമിഴ്നാട്ടിലെ]] മുപ്പത്തി എട്ടു   ജില്ലകളിലൊന്നാണ് '''തഞ്ചാവൂർ ജില്ല'''.ഇതിന്റെ ഭരണസിരാകേന്ദ്രം തഞ്ചാവൂർ (തഞ്ചോർ) ആണ്. [[കാവേരി നദി]]യുടെ ഫലഭൂയിഷ്ഠമായ ഡെൽറ്റാ പ്രദേശത്താണ് ഈ ജില്ല സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഇവിടുത്തെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ പ്രധാനമായും കൃഷിയെ ആശ്രയിച്ചുള്ളതാണ്.
== ഭൂമിശാസ്ത്രം ==
[[File:Paddy Fields Thanjavur.jpg|thumb|left|Agriculture—especially rice cultivation—is the main occupation in Thanjavur district.]]
[[File:Brihadeeswara.jpg|thumb|220px|left|തഞ്ചാവൂരിലെ  [[ബൃഹദീശ്വരക്ഷേത്രം]]]]
ഈ ജില്ല മധ്യ തമിഴ്‌നാട്ടിൽ 10.08° വടക്ക്, 79.16° കിഴക്ക് എന്നീ അക്ഷാംശരേഖാംശങ്ങളിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. വടക്കുകിഴക്ക് മയിലാടുതുറൈ ജില്ല, കിഴക്ക് തിരുവാരൂർ ജില്ല, തെക്ക് ബംഗാൾ ഉൾക്കടലിൻ്റെ പാക്ക് കടലിടുക്ക്, പടിഞ്ഞാറ് പുതുക്കോട്ടൈ, തിരുച്ചിറപ്പള്ളി ജില്ലകൾ എന്നിവയാണ് ഇതിൻ്റെ അതിരുകൾ. വടക്ക്, കൊല്ലിടം നദി തഞ്ചാവൂരിനെ തിരുച്ചിറപ്പള്ളി, അരിയല്ലൂർ ജില്ലകളിൽ നിന്ന് വേർതിരിക്കുന്ന അതിർത്തിയാണ്.
== ജനസംഖ്യാശാസ്ത്രം ==
{{historical populations|11=1901|12=9,28,222|13=1911|14=9,78,651|15=1921|16=9,58,929|17=1931|18=9,86,308|19=1941|20=10,59,583|21=1951|22=12,28,360|23=1961|24=13,17,920|25=1971|26=15,92,998|27=1981|28=18,48,132|29=1991|30=20,53,760|31=2001|32=22,16,138|33=2011|34=24,05,890|percentages=pagr|footnote=source:&lt;ref&gt;[http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/A2_Data_Table.html Decadal Variation In Population Since 1901]&lt;/ref&gt;|align=center}}

{{bar box
|title=Religions in Thanjavur district (2011)&lt;ref name=&quot;religion&quot;&gt;{{Cite web |date=2011 |title=Table C-01 Population by Religion: Tamil Nadu |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/11392/download/14505/DDW33C-01%20MDDS.XLS |website=censusindia.gov.in |publisher=[[Registrar General and Census Commissioner of India]]}}&lt;/ref&gt;
|titlebar=#Fcd116
|left1=Religion
|right1=Percent
|float=left
|bars=
{{bar percent|[[Hinduism in Tamil Nadu|Hinduism]]|darkorange|86.28}}
{{bar percent|[[Tamil Muslim|Islam]]|green|7.93}}
{{bar percent|[[Christianity in Tamil Nadu|Christianity]]|purple|5.57}}
{{bar percent|Other or not stated|black|0.22}}
}}
{{Geographic Location
|title = '''Destinations from Thanjavur District'''
|Northwest = [[പേരാമ്പല്ലൂർ ജില്ല|പേരാമ്പല്ലൂർ]]
|North     = [[അരിയലുർ ജില്ല| അരിയലുർ]]
|Northeast = [[നാഗപട്ടണം ജില്ല|നാഗപട്ടണം]]
|West      = [[തിരുച്ചിറപ്പള്ളി ജില്ല|തിരുച്ചിറപ്പള്ളി]]
|Centre    = [[തഞ്ചാവൂർ ജില്ല|തഞ്ചാവൂർ]]
|East      = [[തഞ്ചാവൂർ ജില്ല|തഞ്ചാവൂർ]]
|Southwest = [[പുതുക്കോട്ട ജില്ല|പുതുക്കോട്ട]]
|South     = [[ബംഗാൾ ഉൾക്കടൽ]]
|Southeast = [[ബംഗാൾ ഉൾക്കടൽ]]
}}
2011-ലെ സെൻസസ് പ്രകാരം, തഞ്ചാവൂർ ജില്ലയിലെ ജനസംഖ്യ 2,405,890 ആയിരുന്നു. ഇവിടെ 1,000 പുരുഷന്മാർക്ക് 1,035 സ്ത്രീകൾ എന്ന നിരക്കിലുള്ള ലിംഗാനുപാതം, ദേശീയ ശരാശരിയായ 929-നേക്കാൾ കൂടുതലാണ്. ജനസംഖ്യയുടെ 35.39% നഗരപ്രദേശങ്ങളിലാണ് താമസിക്കുന്നത്.&lt;ref name=&quot;dashboard&quot;&gt;{{cite web|title=Census Info 2011 Final population totals|url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/censusinfodashboard/index.html|publisher=Office of The Registrar General and Census Commissioner, Ministry of Home Affairs, Government of India|year=2013|access-date=26 January 2014}}&lt;/ref&gt;ആറ് വയസ്സിൽ താഴെയുള്ള കുട്ടികളുടെ എണ്ണം 238,598 ആണ് (121,949 ആൺകുട്ടികളും 116,649 പെൺകുട്ടികളും). പട്ടികജാതി, പട്ടികവർഗ്ഗ വിഭാഗങ്ങൾ യഥാക്രമം ജനസംഖ്യയുടെ 18.91%-ഉം 0.15%-ഉം വരുന്നു. ദേശീയ ശരാശരിയായ 72.99%-മായി താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ, ജില്ലയിലെ ശരാശരി സാക്ഷരതാ നിരക്ക് 74.44% ആണ്.&lt;ref name=&quot;dashboard&quot; /&gt;ജില്ലയിൽ ആകെ 605,363 കുടുംബങ്ങളും 974,079 തൊഴിലാളികളുമുണ്ട്. ഇതിൽ 117,321 കർഷകർ, 327,673 പ്രധാന കാർഷിക തൊഴിലാളികൾ, 26,430 ഗാർഹിക വ്യവസായ തൊഴിലാളികൾ, 363,060 മറ്റ് പ്രധാന തൊഴിലാളികൾ, 139,595 നാമമാത്ര തൊഴിലാളികൾ (marginal workers) എന്നിവർ ഉൾപ്പെടുന്നു. നാമമാത്ര തൊഴിലാളികളിൽ 12,592 പേർ കർഷകരും, 87,688 പേർ കാർഷിക തൊഴിലാളികളും, 4,770 പേർ ഗാർഹിക വ്യവസായങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടവരും, 34,545 പേർ മറ്റ് വിഭാഗങ്ങളിൽ പെടുന്നവരുമാണ്.&lt;ref name=2011census&gt;{{cite web|title=Census Info 2011 Final population totals – Thanjavur district|url=http://www.censusindia.gov.in/pca/SearchDetails.aspx?Id=695770|publisher=Office of The Registrar General and Census Commissioner, Ministry of Home Affairs, Government of India|year=2013|access-date=26 January 2014}}&lt;/ref&gt;
{{Pie chart
|caption = Languages of Thanjavur district (2011)&lt;ref name=&quot;language&quot;/&gt;
|label1 = [[Tamil language|Tamil]] |value1 = 97.42 |color1 = royalblue
|label2 = [[Saurashtra language|Saurashtra]] |value2 = 1.07 |color2 = skyblue
|label3 = Others |value3 = 1.51 |color3 = grey
|thumb=left
}}

== അവലംബങ്ങൾ ==
{{TamilNadu-geo-stub}}
{{തമിഴ്‌നാട്}}
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌നാട്ടിലെ ജില്ലകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌നാട്ടിലെ തീരദേശജില്ലകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഒറ്റവരി ലേഖനങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>dh8jk7z1pg44msxw3uu73m3z8pe8iek</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4680561</id>
      <parentid>4680560</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T16:55:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenakshi nandhini</username>
        <id>99060</id>
      </contributor>
      <comment>/* ജനസംഖ്യാശാസ്ത്രം */</comment>
      <origin>4680561</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12156" sha1="a3iwikkcg175pfz384g9uza5wp2be2l" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Thanjavoor District}}
{{Infobox settlement
| name                    = തഞ്ചാവൂർ ജില്ല
| native_name             = தஞ்சாவூர் மாவட்டம்
| native_name_lang        = ta
| other_name              = Thanjai Mavattam
| nickname                = Thanjai /தஞ்சை
| settlement_type         = district
| image_skyline           = Mudachikkadu2.JPG
| image_alt               = 
| image_caption           = Rural landscape near [[Peravurani]]
| image_map               = Thanjavur in Tamil Nadu (India).svg
| map_alt                 = 
| map_caption             = Location in Tamil Nadu, India
| latd                    = 10
| latm                    = 47
| lats                    = 8.16
| latNS                   = N
| longd                   = 79
| longm                   = 8
| longs                   = 24.36
| longEW                  = E
| coordinates_display     = inline,title
| subdivision_type        = Country
| subdivision_name        = [[India]]
| subdivision_type1       = [[States and territories of India|State]]
| subdivision_name1       = [[Tamil Nadu]]
| subdivision_type2       = Metro
| subdivision_name2       = &lt;!-- for neighbourhoods/suburbs only --&gt;
| subdivision_type3       = Municipal Corporations
| subdivision_name3       = Thanjavur
| subdivision_type4       = Municipalities
| subdivision_name4       = 
| subdivision_type5       = Town Panchayats
| subdivision_name5       = 
| established_title       = &lt;!-- Established --&gt;
| established_date        = 
| founder                 = 
| named_for               = 
| parts_type              = [[Taluka]]s
| parts                   = [[Kumbakonam]], [[Orathanadu]], [[Papanasam]], [[Pattukkottai]], [[Peravurani]], [[Thanjavur]], [[Thiruvaiyaru]], [[Thiruvidaimarudur]].
| seat_type               = Capital
| seat                    = &lt;!-- for states/territories/regions only --&gt;
| seat_type               = Headquarters
| seat                    = [[Thanjavur]]
| government_type         = 
| governing_body          = 
| leader_title1           = Collector
| leader_name1            = N. Subbaiyan [[Indian Administrative Service|IAS]]
| unit_pref               = Metric
| area_footnotes          = 
| area_rank               = 
| area_total_km2          = 
| elevation_footnotes     = 
| elevation_m             = 
| population_total        = 2,405,890
| population_as_of        = 2011
| population_rank         = 
| population_density_km2  = auto
| population_demonym      = 
| population_footnotes    = &lt;ref&gt;{{cite web
  |title=
  |date=
  |author=
  |url=
  |publisher=
  |pages=
  |format=Excel}}&lt;/ref&gt;
| demographics_type1      = Languages
| demographics1_title1    = Official
| demographics1_info1     = [[Tamil language|Tamil]]
| timezone1               = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1             = +5:30
| postal_code_type        = [[Postal Index Number|PIN]]
| postal_code             = 613xxx
| area_code_type          = Telephone code
| area_code               = 04362
| iso_code                = [[ISO 3166-2:IN|&lt;!-- ISO 3166-2 --&gt;]]
| registration_plate      = TN-49,TN-68&lt;ref&gt;[http://www.tn.gov.in/sta/a2.pdf www.tn.gov.in]&lt;/ref&gt;
| blank1_name_sec1        = [[IUCN protected area categories|IUCN category]]
| blank1_info_sec1        = &lt;!-- for protected areas only --&gt;
| blank2_name_sec1        = Central location:
| blank2_info_sec1        = 
| website                 = {{URL|Thanjavur.nic.in/}}
| footnotes               = 
}}
തെക്കേ ഇന്ത്യൻ സംസ്ഥാനമായ [[തമിഴ്നാട്|തമിഴ്നാട്ടിലെ]] മുപ്പത്തി എട്ടു   ജില്ലകളിലൊന്നാണ് '''തഞ്ചാവൂർ ജില്ല'''.ഇതിന്റെ ഭരണസിരാകേന്ദ്രം തഞ്ചാവൂർ (തഞ്ചോർ) ആണ്. [[കാവേരി നദി]]യുടെ ഫലഭൂയിഷ്ഠമായ ഡെൽറ്റാ പ്രദേശത്താണ് ഈ ജില്ല സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഇവിടുത്തെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ പ്രധാനമായും കൃഷിയെ ആശ്രയിച്ചുള്ളതാണ്.
== ഭൂമിശാസ്ത്രം ==
[[File:Paddy Fields Thanjavur.jpg|thumb|left|Agriculture—especially rice cultivation—is the main occupation in Thanjavur district.]]
[[File:Brihadeeswara.jpg|thumb|220px|left|തഞ്ചാവൂരിലെ  [[ബൃഹദീശ്വരക്ഷേത്രം]]]]
ഈ ജില്ല മധ്യ തമിഴ്‌നാട്ടിൽ 10.08° വടക്ക്, 79.16° കിഴക്ക് എന്നീ അക്ഷാംശരേഖാംശങ്ങളിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. വടക്കുകിഴക്ക് മയിലാടുതുറൈ ജില്ല, കിഴക്ക് തിരുവാരൂർ ജില്ല, തെക്ക് ബംഗാൾ ഉൾക്കടലിൻ്റെ പാക്ക് കടലിടുക്ക്, പടിഞ്ഞാറ് പുതുക്കോട്ടൈ, തിരുച്ചിറപ്പള്ളി ജില്ലകൾ എന്നിവയാണ് ഇതിൻ്റെ അതിരുകൾ. വടക്ക്, കൊല്ലിടം നദി തഞ്ചാവൂരിനെ തിരുച്ചിറപ്പള്ളി, അരിയല്ലൂർ ജില്ലകളിൽ നിന്ന് വേർതിരിക്കുന്ന അതിർത്തിയാണ്.
== ജനസംഖ്യാശാസ്ത്രം ==
{{historical populations|11=1901|12=9,28,222|13=1911|14=9,78,651|15=1921|16=9,58,929|17=1931|18=9,86,308|19=1941|20=10,59,583|21=1951|22=12,28,360|23=1961|24=13,17,920|25=1971|26=15,92,998|27=1981|28=18,48,132|29=1991|30=20,53,760|31=2001|32=22,16,138|33=2011|34=24,05,890|percentages=pagr|footnote=source:&lt;ref&gt;[http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/A2_Data_Table.html Decadal Variation In Population Since 1901]&lt;/ref&gt;|align=center}}

{{bar box
|title=Religions in Thanjavur district (2011)&lt;ref name=&quot;religion&quot;&gt;{{Cite web |date=2011 |title=Table C-01 Population by Religion: Tamil Nadu |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/11392/download/14505/DDW33C-01%20MDDS.XLS |website=censusindia.gov.in |publisher=[[Registrar General and Census Commissioner of India]]}}&lt;/ref&gt;
|titlebar=#Fcd116
|left1=Religion
|right1=Percent
|float=left
|bars=
{{bar percent|[[Hinduism in Tamil Nadu|Hinduism]]|darkorange|86.28}}
{{bar percent|[[Tamil Muslim|Islam]]|green|7.93}}
{{bar percent|[[Christianity in Tamil Nadu|Christianity]]|purple|5.57}}
{{bar percent|Other or not stated|black|0.22}}
}}
{{Geographic Location
|title = '''Destinations from Thanjavur District'''
|Northwest = [[പേരാമ്പല്ലൂർ ജില്ല|പേരാമ്പല്ലൂർ]]
|North     = [[അരിയലുർ ജില്ല| അരിയലുർ]]
|Northeast = [[നാഗപട്ടണം ജില്ല|നാഗപട്ടണം]]
|West      = [[തിരുച്ചിറപ്പള്ളി ജില്ല|തിരുച്ചിറപ്പള്ളി]]
|Centre    = [[തഞ്ചാവൂർ ജില്ല|തഞ്ചാവൂർ]]
|East      = [[തഞ്ചാവൂർ ജില്ല|തഞ്ചാവൂർ]]
|Southwest = [[പുതുക്കോട്ട ജില്ല|പുതുക്കോട്ട]]
|South     = [[ബംഗാൾ ഉൾക്കടൽ]]
|Southeast = [[ബംഗാൾ ഉൾക്കടൽ]]
}}
2011-ലെ സെൻസസ് പ്രകാരം, തഞ്ചാവൂർ ജില്ലയിലെ ജനസംഖ്യ 2,405,890 ആയിരുന്നു. ഇവിടെ 1,000 പുരുഷന്മാർക്ക് 1,035 സ്ത്രീകൾ എന്ന നിരക്കിലുള്ള ലിംഗാനുപാതം, ദേശീയ ശരാശരിയായ 929-നേക്കാൾ കൂടുതലാണ്. ജനസംഖ്യയുടെ 35.39% നഗരപ്രദേശങ്ങളിലാണ് താമസിക്കുന്നത്.&lt;ref name=&quot;dashboard&quot;&gt;{{cite web|title=Census Info 2011 Final population totals|url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/censusinfodashboard/index.html|publisher=Office of The Registrar General and Census Commissioner, Ministry of Home Affairs, Government of India|year=2013|access-date=26 January 2014}}&lt;/ref&gt;ആറ് വയസ്സിൽ താഴെയുള്ള കുട്ടികളുടെ എണ്ണം 238,598 ആണ് (121,949 ആൺകുട്ടികളും 116,649 പെൺകുട്ടികളും). പട്ടികജാതി, പട്ടികവർഗ്ഗ വിഭാഗങ്ങൾ യഥാക്രമം ജനസംഖ്യയുടെ 18.91%-ഉം 0.15%-ഉം വരുന്നു. ദേശീയ ശരാശരിയായ 72.99%-മായി താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ, ജില്ലയിലെ ശരാശരി സാക്ഷരതാ നിരക്ക് 74.44% ആണ്.&lt;ref name=&quot;dashboard&quot; /&gt;ജില്ലയിൽ ആകെ 605,363 കുടുംബങ്ങളും 974,079 തൊഴിലാളികളുമുണ്ട്. ഇതിൽ 117,321 കർഷകർ, 327,673 പ്രധാന കാർഷിക തൊഴിലാളികൾ, 26,430 ഗാർഹിക വ്യവസായ തൊഴിലാളികൾ, 363,060 മറ്റ് പ്രധാന തൊഴിലാളികൾ, 139,595 നാമമാത്ര തൊഴിലാളികൾ (marginal workers) എന്നിവർ ഉൾപ്പെടുന്നു. നാമമാത്ര തൊഴിലാളികളിൽ 12,592 പേർ കർഷകരും, 87,688 പേർ കാർഷിക തൊഴിലാളികളും, 4,770 പേർ ഗാർഹിക വ്യവസായങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടവരും, 34,545 പേർ മറ്റ് വിഭാഗങ്ങളിൽ പെടുന്നവരുമാണ്.&lt;ref name=2011census&gt;{{cite web|title=Census Info 2011 Final population totals – Thanjavur district|url=http://www.censusindia.gov.in/pca/SearchDetails.aspx?Id=695770|publisher=Office of The Registrar General and Census Commissioner, Ministry of Home Affairs, Government of India|year=2013|access-date=26 January 2014}}&lt;/ref&gt;
{{Pie chart
|caption = Languages of Thanjavur district (2011)&lt;ref name=&quot;language&quot;/&gt;
|label1 = [[Tamil language|Tamil]] |value1 = 97.42 |color1 = royalblue
|label2 = [[Saurashtra language|Saurashtra]] |value2 = 1.07 |color2 = skyblue
|label3 = Others |value3 = 1.51 |color3 = grey
|thumb=left
}}
2011-ലെ സെൻസസ് പ്രകാരം, ജനസംഖ്യയുടെ 97.42 ശതമാനം പേരുടെ പ്രധാന ഭാഷ തമിഴായിരുന്നു. അതേസമയം 1.07 ശതമാനം പേർ സൗരാഷ്ട്ര ഭാഷ സംസാരിക്കുന്നവരായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;language&quot;&gt;{{Cite web |title=Table C-16 Population by Mother Tongue: Tamil Nadu |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/10222/download/13334/DDW-C16-STMT-MDDS-3300.XLSX |website=[[Census of India]] |publisher=[[Registrar General and Census Commissioner of India]]}}&lt;/ref&gt;
== രാഷ്ട്രീയം== 
{{transcluded section|source=17th Tamil Nadu Assembly}}
{{#section:17th Tamil Nadu Assembly|MLA Header}}
{{#section:17th Tamil Nadu Assembly|Thanjavur district}}
|}

== സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ==
=== കൃഷി===
{{clear}}

== അവലംബങ്ങൾ ==
{{TamilNadu-geo-stub}}
{{തമിഴ്‌നാട്}}
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌നാട്ടിലെ ജില്ലകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌നാട്ടിലെ തീരദേശജില്ലകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഒറ്റവരി ലേഖനങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>a3iwikkcg175pfz384g9uza5wp2be2l</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4680562</id>
      <parentid>4680561</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T16:56:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenakshi nandhini</username>
        <id>99060</id>
      </contributor>
      <comment>/* രാഷ്ട്രീയം */</comment>
      <origin>4680562</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11990" sha1="ppjo5k9alp8yz4b8smnmz8qbvf2vfdk" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Thanjavoor District}}
{{Infobox settlement
| name                    = തഞ്ചാവൂർ ജില്ല
| native_name             = தஞ்சாவூர் மாவட்டம்
| native_name_lang        = ta
| other_name              = Thanjai Mavattam
| nickname                = Thanjai /தஞ்சை
| settlement_type         = district
| image_skyline           = Mudachikkadu2.JPG
| image_alt               = 
| image_caption           = Rural landscape near [[Peravurani]]
| image_map               = Thanjavur in Tamil Nadu (India).svg
| map_alt                 = 
| map_caption             = Location in Tamil Nadu, India
| latd                    = 10
| latm                    = 47
| lats                    = 8.16
| latNS                   = N
| longd                   = 79
| longm                   = 8
| longs                   = 24.36
| longEW                  = E
| coordinates_display     = inline,title
| subdivision_type        = Country
| subdivision_name        = [[India]]
| subdivision_type1       = [[States and territories of India|State]]
| subdivision_name1       = [[Tamil Nadu]]
| subdivision_type2       = Metro
| subdivision_name2       = &lt;!-- for neighbourhoods/suburbs only --&gt;
| subdivision_type3       = Municipal Corporations
| subdivision_name3       = Thanjavur
| subdivision_type4       = Municipalities
| subdivision_name4       = 
| subdivision_type5       = Town Panchayats
| subdivision_name5       = 
| established_title       = &lt;!-- Established --&gt;
| established_date        = 
| founder                 = 
| named_for               = 
| parts_type              = [[Taluka]]s
| parts                   = [[Kumbakonam]], [[Orathanadu]], [[Papanasam]], [[Pattukkottai]], [[Peravurani]], [[Thanjavur]], [[Thiruvaiyaru]], [[Thiruvidaimarudur]].
| seat_type               = Capital
| seat                    = &lt;!-- for states/territories/regions only --&gt;
| seat_type               = Headquarters
| seat                    = [[Thanjavur]]
| government_type         = 
| governing_body          = 
| leader_title1           = Collector
| leader_name1            = N. Subbaiyan [[Indian Administrative Service|IAS]]
| unit_pref               = Metric
| area_footnotes          = 
| area_rank               = 
| area_total_km2          = 
| elevation_footnotes     = 
| elevation_m             = 
| population_total        = 2,405,890
| population_as_of        = 2011
| population_rank         = 
| population_density_km2  = auto
| population_demonym      = 
| population_footnotes    = &lt;ref&gt;{{cite web
  |title=
  |date=
  |author=
  |url=
  |publisher=
  |pages=
  |format=Excel}}&lt;/ref&gt;
| demographics_type1      = Languages
| demographics1_title1    = Official
| demographics1_info1     = [[Tamil language|Tamil]]
| timezone1               = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1             = +5:30
| postal_code_type        = [[Postal Index Number|PIN]]
| postal_code             = 613xxx
| area_code_type          = Telephone code
| area_code               = 04362
| iso_code                = [[ISO 3166-2:IN|&lt;!-- ISO 3166-2 --&gt;]]
| registration_plate      = TN-49,TN-68&lt;ref&gt;[http://www.tn.gov.in/sta/a2.pdf www.tn.gov.in]&lt;/ref&gt;
| blank1_name_sec1        = [[IUCN protected area categories|IUCN category]]
| blank1_info_sec1        = &lt;!-- for protected areas only --&gt;
| blank2_name_sec1        = Central location:
| blank2_info_sec1        = 
| website                 = {{URL|Thanjavur.nic.in/}}
| footnotes               = 
}}
തെക്കേ ഇന്ത്യൻ സംസ്ഥാനമായ [[തമിഴ്നാട്|തമിഴ്നാട്ടിലെ]] മുപ്പത്തി എട്ടു   ജില്ലകളിലൊന്നാണ് '''തഞ്ചാവൂർ ജില്ല'''.ഇതിന്റെ ഭരണസിരാകേന്ദ്രം തഞ്ചാവൂർ (തഞ്ചോർ) ആണ്. [[കാവേരി നദി]]യുടെ ഫലഭൂയിഷ്ഠമായ ഡെൽറ്റാ പ്രദേശത്താണ് ഈ ജില്ല സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഇവിടുത്തെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ പ്രധാനമായും കൃഷിയെ ആശ്രയിച്ചുള്ളതാണ്.
== ഭൂമിശാസ്ത്രം ==
[[File:Paddy Fields Thanjavur.jpg|thumb|left|Agriculture—especially rice cultivation—is the main occupation in Thanjavur district.]]
[[File:Brihadeeswara.jpg|thumb|220px|left|തഞ്ചാവൂരിലെ  [[ബൃഹദീശ്വരക്ഷേത്രം]]]]
ഈ ജില്ല മധ്യ തമിഴ്‌നാട്ടിൽ 10.08° വടക്ക്, 79.16° കിഴക്ക് എന്നീ അക്ഷാംശരേഖാംശങ്ങളിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. വടക്കുകിഴക്ക് മയിലാടുതുറൈ ജില്ല, കിഴക്ക് തിരുവാരൂർ ജില്ല, തെക്ക് ബംഗാൾ ഉൾക്കടലിൻ്റെ പാക്ക് കടലിടുക്ക്, പടിഞ്ഞാറ് പുതുക്കോട്ടൈ, തിരുച്ചിറപ്പള്ളി ജില്ലകൾ എന്നിവയാണ് ഇതിൻ്റെ അതിരുകൾ. വടക്ക്, കൊല്ലിടം നദി തഞ്ചാവൂരിനെ തിരുച്ചിറപ്പള്ളി, അരിയല്ലൂർ ജില്ലകളിൽ നിന്ന് വേർതിരിക്കുന്ന അതിർത്തിയാണ്.
== ജനസംഖ്യാശാസ്ത്രം ==
{{historical populations|11=1901|12=9,28,222|13=1911|14=9,78,651|15=1921|16=9,58,929|17=1931|18=9,86,308|19=1941|20=10,59,583|21=1951|22=12,28,360|23=1961|24=13,17,920|25=1971|26=15,92,998|27=1981|28=18,48,132|29=1991|30=20,53,760|31=2001|32=22,16,138|33=2011|34=24,05,890|percentages=pagr|footnote=source:&lt;ref&gt;[http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/A2_Data_Table.html Decadal Variation In Population Since 1901]&lt;/ref&gt;|align=center}}

{{bar box
|title=Religions in Thanjavur district (2011)&lt;ref name=&quot;religion&quot;&gt;{{Cite web |date=2011 |title=Table C-01 Population by Religion: Tamil Nadu |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/11392/download/14505/DDW33C-01%20MDDS.XLS |website=censusindia.gov.in |publisher=[[Registrar General and Census Commissioner of India]]}}&lt;/ref&gt;
|titlebar=#Fcd116
|left1=Religion
|right1=Percent
|float=left
|bars=
{{bar percent|[[Hinduism in Tamil Nadu|Hinduism]]|darkorange|86.28}}
{{bar percent|[[Tamil Muslim|Islam]]|green|7.93}}
{{bar percent|[[Christianity in Tamil Nadu|Christianity]]|purple|5.57}}
{{bar percent|Other or not stated|black|0.22}}
}}
{{Geographic Location
|title = '''Destinations from Thanjavur District'''
|Northwest = [[പേരാമ്പല്ലൂർ ജില്ല|പേരാമ്പല്ലൂർ]]
|North     = [[അരിയലുർ ജില്ല| അരിയലുർ]]
|Northeast = [[നാഗപട്ടണം ജില്ല|നാഗപട്ടണം]]
|West      = [[തിരുച്ചിറപ്പള്ളി ജില്ല|തിരുച്ചിറപ്പള്ളി]]
|Centre    = [[തഞ്ചാവൂർ ജില്ല|തഞ്ചാവൂർ]]
|East      = [[തഞ്ചാവൂർ ജില്ല|തഞ്ചാവൂർ]]
|Southwest = [[പുതുക്കോട്ട ജില്ല|പുതുക്കോട്ട]]
|South     = [[ബംഗാൾ ഉൾക്കടൽ]]
|Southeast = [[ബംഗാൾ ഉൾക്കടൽ]]
}}
2011-ലെ സെൻസസ് പ്രകാരം, തഞ്ചാവൂർ ജില്ലയിലെ ജനസംഖ്യ 2,405,890 ആയിരുന്നു. ഇവിടെ 1,000 പുരുഷന്മാർക്ക് 1,035 സ്ത്രീകൾ എന്ന നിരക്കിലുള്ള ലിംഗാനുപാതം, ദേശീയ ശരാശരിയായ 929-നേക്കാൾ കൂടുതലാണ്. ജനസംഖ്യയുടെ 35.39% നഗരപ്രദേശങ്ങളിലാണ് താമസിക്കുന്നത്.&lt;ref name=&quot;dashboard&quot;&gt;{{cite web|title=Census Info 2011 Final population totals|url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/censusinfodashboard/index.html|publisher=Office of The Registrar General and Census Commissioner, Ministry of Home Affairs, Government of India|year=2013|access-date=26 January 2014}}&lt;/ref&gt;ആറ് വയസ്സിൽ താഴെയുള്ള കുട്ടികളുടെ എണ്ണം 238,598 ആണ് (121,949 ആൺകുട്ടികളും 116,649 പെൺകുട്ടികളും). പട്ടികജാതി, പട്ടികവർഗ്ഗ വിഭാഗങ്ങൾ യഥാക്രമം ജനസംഖ്യയുടെ 18.91%-ഉം 0.15%-ഉം വരുന്നു. ദേശീയ ശരാശരിയായ 72.99%-മായി താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ, ജില്ലയിലെ ശരാശരി സാക്ഷരതാ നിരക്ക് 74.44% ആണ്.&lt;ref name=&quot;dashboard&quot; /&gt;ജില്ലയിൽ ആകെ 605,363 കുടുംബങ്ങളും 974,079 തൊഴിലാളികളുമുണ്ട്. ഇതിൽ 117,321 കർഷകർ, 327,673 പ്രധാന കാർഷിക തൊഴിലാളികൾ, 26,430 ഗാർഹിക വ്യവസായ തൊഴിലാളികൾ, 363,060 മറ്റ് പ്രധാന തൊഴിലാളികൾ, 139,595 നാമമാത്ര തൊഴിലാളികൾ (marginal workers) എന്നിവർ ഉൾപ്പെടുന്നു. നാമമാത്ര തൊഴിലാളികളിൽ 12,592 പേർ കർഷകരും, 87,688 പേർ കാർഷിക തൊഴിലാളികളും, 4,770 പേർ ഗാർഹിക വ്യവസായങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടവരും, 34,545 പേർ മറ്റ് വിഭാഗങ്ങളിൽ പെടുന്നവരുമാണ്.&lt;ref name=2011census&gt;{{cite web|title=Census Info 2011 Final population totals – Thanjavur district|url=http://www.censusindia.gov.in/pca/SearchDetails.aspx?Id=695770|publisher=Office of The Registrar General and Census Commissioner, Ministry of Home Affairs, Government of India|year=2013|access-date=26 January 2014}}&lt;/ref&gt;
{{Pie chart
|caption = Languages of Thanjavur district (2011)&lt;ref name=&quot;language&quot;/&gt;
|label1 = [[Tamil language|Tamil]] |value1 = 97.42 |color1 = royalblue
|label2 = [[Saurashtra language|Saurashtra]] |value2 = 1.07 |color2 = skyblue
|label3 = Others |value3 = 1.51 |color3 = grey
|thumb=left
}}
2011-ലെ സെൻസസ് പ്രകാരം, ജനസംഖ്യയുടെ 97.42 ശതമാനം പേരുടെ പ്രധാന ഭാഷ തമിഴായിരുന്നു. അതേസമയം 1.07 ശതമാനം പേർ സൗരാഷ്ട്ര ഭാഷ സംസാരിക്കുന്നവരായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;language&quot;&gt;{{Cite web |title=Table C-16 Population by Mother Tongue: Tamil Nadu |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/10222/download/13334/DDW-C16-STMT-MDDS-3300.XLSX |website=[[Census of India]] |publisher=[[Registrar General and Census Commissioner of India]]}}&lt;/ref&gt;
== രാഷ്ട്രീയം==

== സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ==
=== കൃഷി===
{{clear}}

== അവലംബങ്ങൾ ==
{{TamilNadu-geo-stub}}
{{തമിഴ്‌നാട്}}
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌നാട്ടിലെ ജില്ലകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌നാട്ടിലെ തീരദേശജില്ലകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഒറ്റവരി ലേഖനങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>ppjo5k9alp8yz4b8smnmz8qbvf2vfdk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4680563</id>
      <parentid>4680562</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T16:57:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenakshi nandhini</username>
        <id>99060</id>
      </contributor>
      <comment>/* രാഷ്ട്രീയം */</comment>
      <origin>4680563</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12155" sha1="qp1vf0mhtkv8e9d0h7yy3fsctengsj9" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Thanjavoor District}}
{{Infobox settlement
| name                    = തഞ്ചാവൂർ ജില്ല
| native_name             = தஞ்சாவூர் மாவட்டம்
| native_name_lang        = ta
| other_name              = Thanjai Mavattam
| nickname                = Thanjai /தஞ்சை
| settlement_type         = district
| image_skyline           = Mudachikkadu2.JPG
| image_alt               = 
| image_caption           = Rural landscape near [[Peravurani]]
| image_map               = Thanjavur in Tamil Nadu (India).svg
| map_alt                 = 
| map_caption             = Location in Tamil Nadu, India
| latd                    = 10
| latm                    = 47
| lats                    = 8.16
| latNS                   = N
| longd                   = 79
| longm                   = 8
| longs                   = 24.36
| longEW                  = E
| coordinates_display     = inline,title
| subdivision_type        = Country
| subdivision_name        = [[India]]
| subdivision_type1       = [[States and territories of India|State]]
| subdivision_name1       = [[Tamil Nadu]]
| subdivision_type2       = Metro
| subdivision_name2       = &lt;!-- for neighbourhoods/suburbs only --&gt;
| subdivision_type3       = Municipal Corporations
| subdivision_name3       = Thanjavur
| subdivision_type4       = Municipalities
| subdivision_name4       = 
| subdivision_type5       = Town Panchayats
| subdivision_name5       = 
| established_title       = &lt;!-- Established --&gt;
| established_date        = 
| founder                 = 
| named_for               = 
| parts_type              = [[Taluka]]s
| parts                   = [[Kumbakonam]], [[Orathanadu]], [[Papanasam]], [[Pattukkottai]], [[Peravurani]], [[Thanjavur]], [[Thiruvaiyaru]], [[Thiruvidaimarudur]].
| seat_type               = Capital
| seat                    = &lt;!-- for states/territories/regions only --&gt;
| seat_type               = Headquarters
| seat                    = [[Thanjavur]]
| government_type         = 
| governing_body          = 
| leader_title1           = Collector
| leader_name1            = N. Subbaiyan [[Indian Administrative Service|IAS]]
| unit_pref               = Metric
| area_footnotes          = 
| area_rank               = 
| area_total_km2          = 
| elevation_footnotes     = 
| elevation_m             = 
| population_total        = 2,405,890
| population_as_of        = 2011
| population_rank         = 
| population_density_km2  = auto
| population_demonym      = 
| population_footnotes    = &lt;ref&gt;{{cite web
  |title=
  |date=
  |author=
  |url=
  |publisher=
  |pages=
  |format=Excel}}&lt;/ref&gt;
| demographics_type1      = Languages
| demographics1_title1    = Official
| demographics1_info1     = [[Tamil language|Tamil]]
| timezone1               = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1             = +5:30
| postal_code_type        = [[Postal Index Number|PIN]]
| postal_code             = 613xxx
| area_code_type          = Telephone code
| area_code               = 04362
| iso_code                = [[ISO 3166-2:IN|&lt;!-- ISO 3166-2 --&gt;]]
| registration_plate      = TN-49,TN-68&lt;ref&gt;[http://www.tn.gov.in/sta/a2.pdf www.tn.gov.in]&lt;/ref&gt;
| blank1_name_sec1        = [[IUCN protected area categories|IUCN category]]
| blank1_info_sec1        = &lt;!-- for protected areas only --&gt;
| blank2_name_sec1        = Central location:
| blank2_info_sec1        = 
| website                 = {{URL|Thanjavur.nic.in/}}
| footnotes               = 
}}
തെക്കേ ഇന്ത്യൻ സംസ്ഥാനമായ [[തമിഴ്നാട്|തമിഴ്നാട്ടിലെ]] മുപ്പത്തി എട്ടു   ജില്ലകളിലൊന്നാണ് '''തഞ്ചാവൂർ ജില്ല'''.ഇതിന്റെ ഭരണസിരാകേന്ദ്രം തഞ്ചാവൂർ (തഞ്ചോർ) ആണ്. [[കാവേരി നദി]]യുടെ ഫലഭൂയിഷ്ഠമായ ഡെൽറ്റാ പ്രദേശത്താണ് ഈ ജില്ല സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഇവിടുത്തെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ പ്രധാനമായും കൃഷിയെ ആശ്രയിച്ചുള്ളതാണ്.
== ഭൂമിശാസ്ത്രം ==
[[File:Paddy Fields Thanjavur.jpg|thumb|left|Agriculture—especially rice cultivation—is the main occupation in Thanjavur district.]]
[[File:Brihadeeswara.jpg|thumb|220px|left|തഞ്ചാവൂരിലെ  [[ബൃഹദീശ്വരക്ഷേത്രം]]]]
ഈ ജില്ല മധ്യ തമിഴ്‌നാട്ടിൽ 10.08° വടക്ക്, 79.16° കിഴക്ക് എന്നീ അക്ഷാംശരേഖാംശങ്ങളിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. വടക്കുകിഴക്ക് മയിലാടുതുറൈ ജില്ല, കിഴക്ക് തിരുവാരൂർ ജില്ല, തെക്ക് ബംഗാൾ ഉൾക്കടലിൻ്റെ പാക്ക് കടലിടുക്ക്, പടിഞ്ഞാറ് പുതുക്കോട്ടൈ, തിരുച്ചിറപ്പള്ളി ജില്ലകൾ എന്നിവയാണ് ഇതിൻ്റെ അതിരുകൾ. വടക്ക്, കൊല്ലിടം നദി തഞ്ചാവൂരിനെ തിരുച്ചിറപ്പള്ളി, അരിയല്ലൂർ ജില്ലകളിൽ നിന്ന് വേർതിരിക്കുന്ന അതിർത്തിയാണ്.
== ജനസംഖ്യാശാസ്ത്രം ==
{{historical populations|11=1901|12=9,28,222|13=1911|14=9,78,651|15=1921|16=9,58,929|17=1931|18=9,86,308|19=1941|20=10,59,583|21=1951|22=12,28,360|23=1961|24=13,17,920|25=1971|26=15,92,998|27=1981|28=18,48,132|29=1991|30=20,53,760|31=2001|32=22,16,138|33=2011|34=24,05,890|percentages=pagr|footnote=source:&lt;ref&gt;[http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/A2_Data_Table.html Decadal Variation In Population Since 1901]&lt;/ref&gt;|align=center}}

{{bar box
|title=Religions in Thanjavur district (2011)&lt;ref name=&quot;religion&quot;&gt;{{Cite web |date=2011 |title=Table C-01 Population by Religion: Tamil Nadu |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/11392/download/14505/DDW33C-01%20MDDS.XLS |website=censusindia.gov.in |publisher=[[Registrar General and Census Commissioner of India]]}}&lt;/ref&gt;
|titlebar=#Fcd116
|left1=Religion
|right1=Percent
|float=left
|bars=
{{bar percent|[[Hinduism in Tamil Nadu|Hinduism]]|darkorange|86.28}}
{{bar percent|[[Tamil Muslim|Islam]]|green|7.93}}
{{bar percent|[[Christianity in Tamil Nadu|Christianity]]|purple|5.57}}
{{bar percent|Other or not stated|black|0.22}}
}}
{{Geographic Location
|title = '''Destinations from Thanjavur District'''
|Northwest = [[പേരാമ്പല്ലൂർ ജില്ല|പേരാമ്പല്ലൂർ]]
|North     = [[അരിയലുർ ജില്ല| അരിയലുർ]]
|Northeast = [[നാഗപട്ടണം ജില്ല|നാഗപട്ടണം]]
|West      = [[തിരുച്ചിറപ്പള്ളി ജില്ല|തിരുച്ചിറപ്പള്ളി]]
|Centre    = [[തഞ്ചാവൂർ ജില്ല|തഞ്ചാവൂർ]]
|East      = [[തഞ്ചാവൂർ ജില്ല|തഞ്ചാവൂർ]]
|Southwest = [[പുതുക്കോട്ട ജില്ല|പുതുക്കോട്ട]]
|South     = [[ബംഗാൾ ഉൾക്കടൽ]]
|Southeast = [[ബംഗാൾ ഉൾക്കടൽ]]
}}
2011-ലെ സെൻസസ് പ്രകാരം, തഞ്ചാവൂർ ജില്ലയിലെ ജനസംഖ്യ 2,405,890 ആയിരുന്നു. ഇവിടെ 1,000 പുരുഷന്മാർക്ക് 1,035 സ്ത്രീകൾ എന്ന നിരക്കിലുള്ള ലിംഗാനുപാതം, ദേശീയ ശരാശരിയായ 929-നേക്കാൾ കൂടുതലാണ്. ജനസംഖ്യയുടെ 35.39% നഗരപ്രദേശങ്ങളിലാണ് താമസിക്കുന്നത്.&lt;ref name=&quot;dashboard&quot;&gt;{{cite web|title=Census Info 2011 Final population totals|url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/censusinfodashboard/index.html|publisher=Office of The Registrar General and Census Commissioner, Ministry of Home Affairs, Government of India|year=2013|access-date=26 January 2014}}&lt;/ref&gt;ആറ് വയസ്സിൽ താഴെയുള്ള കുട്ടികളുടെ എണ്ണം 238,598 ആണ് (121,949 ആൺകുട്ടികളും 116,649 പെൺകുട്ടികളും). പട്ടികജാതി, പട്ടികവർഗ്ഗ വിഭാഗങ്ങൾ യഥാക്രമം ജനസംഖ്യയുടെ 18.91%-ഉം 0.15%-ഉം വരുന്നു. ദേശീയ ശരാശരിയായ 72.99%-മായി താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ, ജില്ലയിലെ ശരാശരി സാക്ഷരതാ നിരക്ക് 74.44% ആണ്.&lt;ref name=&quot;dashboard&quot; /&gt;ജില്ലയിൽ ആകെ 605,363 കുടുംബങ്ങളും 974,079 തൊഴിലാളികളുമുണ്ട്. ഇതിൽ 117,321 കർഷകർ, 327,673 പ്രധാന കാർഷിക തൊഴിലാളികൾ, 26,430 ഗാർഹിക വ്യവസായ തൊഴിലാളികൾ, 363,060 മറ്റ് പ്രധാന തൊഴിലാളികൾ, 139,595 നാമമാത്ര തൊഴിലാളികൾ (marginal workers) എന്നിവർ ഉൾപ്പെടുന്നു. നാമമാത്ര തൊഴിലാളികളിൽ 12,592 പേർ കർഷകരും, 87,688 പേർ കാർഷിക തൊഴിലാളികളും, 4,770 പേർ ഗാർഹിക വ്യവസായങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടവരും, 34,545 പേർ മറ്റ് വിഭാഗങ്ങളിൽ പെടുന്നവരുമാണ്.&lt;ref name=2011census&gt;{{cite web|title=Census Info 2011 Final population totals – Thanjavur district|url=http://www.censusindia.gov.in/pca/SearchDetails.aspx?Id=695770|publisher=Office of The Registrar General and Census Commissioner, Ministry of Home Affairs, Government of India|year=2013|access-date=26 January 2014}}&lt;/ref&gt;
{{Pie chart
|caption = Languages of Thanjavur district (2011)&lt;ref name=&quot;language&quot;/&gt;
|label1 = [[Tamil language|Tamil]] |value1 = 97.42 |color1 = royalblue
|label2 = [[Saurashtra language|Saurashtra]] |value2 = 1.07 |color2 = skyblue
|label3 = Others |value3 = 1.51 |color3 = grey
|thumb=left
}}
2011-ലെ സെൻസസ് പ്രകാരം, ജനസംഖ്യയുടെ 97.42 ശതമാനം പേരുടെ പ്രധാന ഭാഷ തമിഴായിരുന്നു. അതേസമയം 1.07 ശതമാനം പേർ സൗരാഷ്ട്ര ഭാഷ സംസാരിക്കുന്നവരായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;language&quot;&gt;{{Cite web |title=Table C-16 Population by Mother Tongue: Tamil Nadu |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/10222/download/13334/DDW-C16-STMT-MDDS-3300.XLSX |website=[[Census of India]] |publisher=[[Registrar General and Census Commissioner of India]]}}&lt;/ref&gt;
== രാഷ്ട്രീയം==
{{transcluded section|source=17th Tamil Nadu Assembly}}
{{#section:17th Tamil Nadu Assembly|MLA Header}}
{{#section:17th Tamil Nadu Assembly|Thanjavur district}}
|}

== സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ==
=== കൃഷി===
{{clear}}

== അവലംബങ്ങൾ ==
{{TamilNadu-geo-stub}}
{{തമിഴ്‌നാട്}}
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌നാട്ടിലെ ജില്ലകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌നാട്ടിലെ തീരദേശജില്ലകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഒറ്റവരി ലേഖനങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>qp1vf0mhtkv8e9d0h7yy3fsctengsj9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4680564</id>
      <parentid>4680563</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T16:58:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenakshi nandhini</username>
        <id>99060</id>
      </contributor>
      <comment>/* രാഷ്ട്രീയം */</comment>
      <origin>4680564</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11990" sha1="ppjo5k9alp8yz4b8smnmz8qbvf2vfdk" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Thanjavoor District}}
{{Infobox settlement
| name                    = തഞ്ചാവൂർ ജില്ല
| native_name             = தஞ்சாவூர் மாவட்டம்
| native_name_lang        = ta
| other_name              = Thanjai Mavattam
| nickname                = Thanjai /தஞ்சை
| settlement_type         = district
| image_skyline           = Mudachikkadu2.JPG
| image_alt               = 
| image_caption           = Rural landscape near [[Peravurani]]
| image_map               = Thanjavur in Tamil Nadu (India).svg
| map_alt                 = 
| map_caption             = Location in Tamil Nadu, India
| latd                    = 10
| latm                    = 47
| lats                    = 8.16
| latNS                   = N
| longd                   = 79
| longm                   = 8
| longs                   = 24.36
| longEW                  = E
| coordinates_display     = inline,title
| subdivision_type        = Country
| subdivision_name        = [[India]]
| subdivision_type1       = [[States and territories of India|State]]
| subdivision_name1       = [[Tamil Nadu]]
| subdivision_type2       = Metro
| subdivision_name2       = &lt;!-- for neighbourhoods/suburbs only --&gt;
| subdivision_type3       = Municipal Corporations
| subdivision_name3       = Thanjavur
| subdivision_type4       = Municipalities
| subdivision_name4       = 
| subdivision_type5       = Town Panchayats
| subdivision_name5       = 
| established_title       = &lt;!-- Established --&gt;
| established_date        = 
| founder                 = 
| named_for               = 
| parts_type              = [[Taluka]]s
| parts                   = [[Kumbakonam]], [[Orathanadu]], [[Papanasam]], [[Pattukkottai]], [[Peravurani]], [[Thanjavur]], [[Thiruvaiyaru]], [[Thiruvidaimarudur]].
| seat_type               = Capital
| seat                    = &lt;!-- for states/territories/regions only --&gt;
| seat_type               = Headquarters
| seat                    = [[Thanjavur]]
| government_type         = 
| governing_body          = 
| leader_title1           = Collector
| leader_name1            = N. Subbaiyan [[Indian Administrative Service|IAS]]
| unit_pref               = Metric
| area_footnotes          = 
| area_rank               = 
| area_total_km2          = 
| elevation_footnotes     = 
| elevation_m             = 
| population_total        = 2,405,890
| population_as_of        = 2011
| population_rank         = 
| population_density_km2  = auto
| population_demonym      = 
| population_footnotes    = &lt;ref&gt;{{cite web
  |title=
  |date=
  |author=
  |url=
  |publisher=
  |pages=
  |format=Excel}}&lt;/ref&gt;
| demographics_type1      = Languages
| demographics1_title1    = Official
| demographics1_info1     = [[Tamil language|Tamil]]
| timezone1               = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1             = +5:30
| postal_code_type        = [[Postal Index Number|PIN]]
| postal_code             = 613xxx
| area_code_type          = Telephone code
| area_code               = 04362
| iso_code                = [[ISO 3166-2:IN|&lt;!-- ISO 3166-2 --&gt;]]
| registration_plate      = TN-49,TN-68&lt;ref&gt;[http://www.tn.gov.in/sta/a2.pdf www.tn.gov.in]&lt;/ref&gt;
| blank1_name_sec1        = [[IUCN protected area categories|IUCN category]]
| blank1_info_sec1        = &lt;!-- for protected areas only --&gt;
| blank2_name_sec1        = Central location:
| blank2_info_sec1        = 
| website                 = {{URL|Thanjavur.nic.in/}}
| footnotes               = 
}}
തെക്കേ ഇന്ത്യൻ സംസ്ഥാനമായ [[തമിഴ്നാട്|തമിഴ്നാട്ടിലെ]] മുപ്പത്തി എട്ടു   ജില്ലകളിലൊന്നാണ് '''തഞ്ചാവൂർ ജില്ല'''.ഇതിന്റെ ഭരണസിരാകേന്ദ്രം തഞ്ചാവൂർ (തഞ്ചോർ) ആണ്. [[കാവേരി നദി]]യുടെ ഫലഭൂയിഷ്ഠമായ ഡെൽറ്റാ പ്രദേശത്താണ് ഈ ജില്ല സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഇവിടുത്തെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ പ്രധാനമായും കൃഷിയെ ആശ്രയിച്ചുള്ളതാണ്.
== ഭൂമിശാസ്ത്രം ==
[[File:Paddy Fields Thanjavur.jpg|thumb|left|Agriculture—especially rice cultivation—is the main occupation in Thanjavur district.]]
[[File:Brihadeeswara.jpg|thumb|220px|left|തഞ്ചാവൂരിലെ  [[ബൃഹദീശ്വരക്ഷേത്രം]]]]
ഈ ജില്ല മധ്യ തമിഴ്‌നാട്ടിൽ 10.08° വടക്ക്, 79.16° കിഴക്ക് എന്നീ അക്ഷാംശരേഖാംശങ്ങളിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. വടക്കുകിഴക്ക് മയിലാടുതുറൈ ജില്ല, കിഴക്ക് തിരുവാരൂർ ജില്ല, തെക്ക് ബംഗാൾ ഉൾക്കടലിൻ്റെ പാക്ക് കടലിടുക്ക്, പടിഞ്ഞാറ് പുതുക്കോട്ടൈ, തിരുച്ചിറപ്പള്ളി ജില്ലകൾ എന്നിവയാണ് ഇതിൻ്റെ അതിരുകൾ. വടക്ക്, കൊല്ലിടം നദി തഞ്ചാവൂരിനെ തിരുച്ചിറപ്പള്ളി, അരിയല്ലൂർ ജില്ലകളിൽ നിന്ന് വേർതിരിക്കുന്ന അതിർത്തിയാണ്.
== ജനസംഖ്യാശാസ്ത്രം ==
{{historical populations|11=1901|12=9,28,222|13=1911|14=9,78,651|15=1921|16=9,58,929|17=1931|18=9,86,308|19=1941|20=10,59,583|21=1951|22=12,28,360|23=1961|24=13,17,920|25=1971|26=15,92,998|27=1981|28=18,48,132|29=1991|30=20,53,760|31=2001|32=22,16,138|33=2011|34=24,05,890|percentages=pagr|footnote=source:&lt;ref&gt;[http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/A2_Data_Table.html Decadal Variation In Population Since 1901]&lt;/ref&gt;|align=center}}

{{bar box
|title=Religions in Thanjavur district (2011)&lt;ref name=&quot;religion&quot;&gt;{{Cite web |date=2011 |title=Table C-01 Population by Religion: Tamil Nadu |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/11392/download/14505/DDW33C-01%20MDDS.XLS |website=censusindia.gov.in |publisher=[[Registrar General and Census Commissioner of India]]}}&lt;/ref&gt;
|titlebar=#Fcd116
|left1=Religion
|right1=Percent
|float=left
|bars=
{{bar percent|[[Hinduism in Tamil Nadu|Hinduism]]|darkorange|86.28}}
{{bar percent|[[Tamil Muslim|Islam]]|green|7.93}}
{{bar percent|[[Christianity in Tamil Nadu|Christianity]]|purple|5.57}}
{{bar percent|Other or not stated|black|0.22}}
}}
{{Geographic Location
|title = '''Destinations from Thanjavur District'''
|Northwest = [[പേരാമ്പല്ലൂർ ജില്ല|പേരാമ്പല്ലൂർ]]
|North     = [[അരിയലുർ ജില്ല| അരിയലുർ]]
|Northeast = [[നാഗപട്ടണം ജില്ല|നാഗപട്ടണം]]
|West      = [[തിരുച്ചിറപ്പള്ളി ജില്ല|തിരുച്ചിറപ്പള്ളി]]
|Centre    = [[തഞ്ചാവൂർ ജില്ല|തഞ്ചാവൂർ]]
|East      = [[തഞ്ചാവൂർ ജില്ല|തഞ്ചാവൂർ]]
|Southwest = [[പുതുക്കോട്ട ജില്ല|പുതുക്കോട്ട]]
|South     = [[ബംഗാൾ ഉൾക്കടൽ]]
|Southeast = [[ബംഗാൾ ഉൾക്കടൽ]]
}}
2011-ലെ സെൻസസ് പ്രകാരം, തഞ്ചാവൂർ ജില്ലയിലെ ജനസംഖ്യ 2,405,890 ആയിരുന്നു. ഇവിടെ 1,000 പുരുഷന്മാർക്ക് 1,035 സ്ത്രീകൾ എന്ന നിരക്കിലുള്ള ലിംഗാനുപാതം, ദേശീയ ശരാശരിയായ 929-നേക്കാൾ കൂടുതലാണ്. ജനസംഖ്യയുടെ 35.39% നഗരപ്രദേശങ്ങളിലാണ് താമസിക്കുന്നത്.&lt;ref name=&quot;dashboard&quot;&gt;{{cite web|title=Census Info 2011 Final population totals|url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/censusinfodashboard/index.html|publisher=Office of The Registrar General and Census Commissioner, Ministry of Home Affairs, Government of India|year=2013|access-date=26 January 2014}}&lt;/ref&gt;ആറ് വയസ്സിൽ താഴെയുള്ള കുട്ടികളുടെ എണ്ണം 238,598 ആണ് (121,949 ആൺകുട്ടികളും 116,649 പെൺകുട്ടികളും). പട്ടികജാതി, പട്ടികവർഗ്ഗ വിഭാഗങ്ങൾ യഥാക്രമം ജനസംഖ്യയുടെ 18.91%-ഉം 0.15%-ഉം വരുന്നു. ദേശീയ ശരാശരിയായ 72.99%-മായി താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ, ജില്ലയിലെ ശരാശരി സാക്ഷരതാ നിരക്ക് 74.44% ആണ്.&lt;ref name=&quot;dashboard&quot; /&gt;ജില്ലയിൽ ആകെ 605,363 കുടുംബങ്ങളും 974,079 തൊഴിലാളികളുമുണ്ട്. ഇതിൽ 117,321 കർഷകർ, 327,673 പ്രധാന കാർഷിക തൊഴിലാളികൾ, 26,430 ഗാർഹിക വ്യവസായ തൊഴിലാളികൾ, 363,060 മറ്റ് പ്രധാന തൊഴിലാളികൾ, 139,595 നാമമാത്ര തൊഴിലാളികൾ (marginal workers) എന്നിവർ ഉൾപ്പെടുന്നു. നാമമാത്ര തൊഴിലാളികളിൽ 12,592 പേർ കർഷകരും, 87,688 പേർ കാർഷിക തൊഴിലാളികളും, 4,770 പേർ ഗാർഹിക വ്യവസായങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടവരും, 34,545 പേർ മറ്റ് വിഭാഗങ്ങളിൽ പെടുന്നവരുമാണ്.&lt;ref name=2011census&gt;{{cite web|title=Census Info 2011 Final population totals – Thanjavur district|url=http://www.censusindia.gov.in/pca/SearchDetails.aspx?Id=695770|publisher=Office of The Registrar General and Census Commissioner, Ministry of Home Affairs, Government of India|year=2013|access-date=26 January 2014}}&lt;/ref&gt;
{{Pie chart
|caption = Languages of Thanjavur district (2011)&lt;ref name=&quot;language&quot;/&gt;
|label1 = [[Tamil language|Tamil]] |value1 = 97.42 |color1 = royalblue
|label2 = [[Saurashtra language|Saurashtra]] |value2 = 1.07 |color2 = skyblue
|label3 = Others |value3 = 1.51 |color3 = grey
|thumb=left
}}
2011-ലെ സെൻസസ് പ്രകാരം, ജനസംഖ്യയുടെ 97.42 ശതമാനം പേരുടെ പ്രധാന ഭാഷ തമിഴായിരുന്നു. അതേസമയം 1.07 ശതമാനം പേർ സൗരാഷ്ട്ര ഭാഷ സംസാരിക്കുന്നവരായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;language&quot;&gt;{{Cite web |title=Table C-16 Population by Mother Tongue: Tamil Nadu |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/10222/download/13334/DDW-C16-STMT-MDDS-3300.XLSX |website=[[Census of India]] |publisher=[[Registrar General and Census Commissioner of India]]}}&lt;/ref&gt;
== രാഷ്ട്രീയം==

== സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ==
=== കൃഷി===
{{clear}}

== അവലംബങ്ങൾ ==
{{TamilNadu-geo-stub}}
{{തമിഴ്‌നാട്}}
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌നാട്ടിലെ ജില്ലകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌നാട്ടിലെ തീരദേശജില്ലകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഒറ്റവരി ലേഖനങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>ppjo5k9alp8yz4b8smnmz8qbvf2vfdk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4680565</id>
      <parentid>4680564</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T17:01:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenakshi nandhini</username>
        <id>99060</id>
      </contributor>
      <comment>/* കൃഷി */</comment>
      <origin>4680565</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14678" sha1="2xz2javlvl4ddi45kb4b1yp05dwwp2r" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Thanjavoor District}}
{{Infobox settlement
| name                    = തഞ്ചാവൂർ ജില്ല
| native_name             = தஞ்சாவூர் மாவட்டம்
| native_name_lang        = ta
| other_name              = Thanjai Mavattam
| nickname                = Thanjai /தஞ்சை
| settlement_type         = district
| image_skyline           = Mudachikkadu2.JPG
| image_alt               = 
| image_caption           = Rural landscape near [[Peravurani]]
| image_map               = Thanjavur in Tamil Nadu (India).svg
| map_alt                 = 
| map_caption             = Location in Tamil Nadu, India
| latd                    = 10
| latm                    = 47
| lats                    = 8.16
| latNS                   = N
| longd                   = 79
| longm                   = 8
| longs                   = 24.36
| longEW                  = E
| coordinates_display     = inline,title
| subdivision_type        = Country
| subdivision_name        = [[India]]
| subdivision_type1       = [[States and territories of India|State]]
| subdivision_name1       = [[Tamil Nadu]]
| subdivision_type2       = Metro
| subdivision_name2       = &lt;!-- for neighbourhoods/suburbs only --&gt;
| subdivision_type3       = Municipal Corporations
| subdivision_name3       = Thanjavur
| subdivision_type4       = Municipalities
| subdivision_name4       = 
| subdivision_type5       = Town Panchayats
| subdivision_name5       = 
| established_title       = &lt;!-- Established --&gt;
| established_date        = 
| founder                 = 
| named_for               = 
| parts_type              = [[Taluka]]s
| parts                   = [[Kumbakonam]], [[Orathanadu]], [[Papanasam]], [[Pattukkottai]], [[Peravurani]], [[Thanjavur]], [[Thiruvaiyaru]], [[Thiruvidaimarudur]].
| seat_type               = Capital
| seat                    = &lt;!-- for states/territories/regions only --&gt;
| seat_type               = Headquarters
| seat                    = [[Thanjavur]]
| government_type         = 
| governing_body          = 
| leader_title1           = Collector
| leader_name1            = N. Subbaiyan [[Indian Administrative Service|IAS]]
| unit_pref               = Metric
| area_footnotes          = 
| area_rank               = 
| area_total_km2          = 
| elevation_footnotes     = 
| elevation_m             = 
| population_total        = 2,405,890
| population_as_of        = 2011
| population_rank         = 
| population_density_km2  = auto
| population_demonym      = 
| population_footnotes    = &lt;ref&gt;{{cite web
  |title=
  |date=
  |author=
  |url=
  |publisher=
  |pages=
  |format=Excel}}&lt;/ref&gt;
| demographics_type1      = Languages
| demographics1_title1    = Official
| demographics1_info1     = [[Tamil language|Tamil]]
| timezone1               = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1             = +5:30
| postal_code_type        = [[Postal Index Number|PIN]]
| postal_code             = 613xxx
| area_code_type          = Telephone code
| area_code               = 04362
| iso_code                = [[ISO 3166-2:IN|&lt;!-- ISO 3166-2 --&gt;]]
| registration_plate      = TN-49,TN-68&lt;ref&gt;[http://www.tn.gov.in/sta/a2.pdf www.tn.gov.in]&lt;/ref&gt;
| blank1_name_sec1        = [[IUCN protected area categories|IUCN category]]
| blank1_info_sec1        = &lt;!-- for protected areas only --&gt;
| blank2_name_sec1        = Central location:
| blank2_info_sec1        = 
| website                 = {{URL|Thanjavur.nic.in/}}
| footnotes               = 
}}
തെക്കേ ഇന്ത്യൻ സംസ്ഥാനമായ [[തമിഴ്നാട്|തമിഴ്നാട്ടിലെ]] മുപ്പത്തി എട്ടു   ജില്ലകളിലൊന്നാണ് '''തഞ്ചാവൂർ ജില്ല'''.ഇതിന്റെ ഭരണസിരാകേന്ദ്രം തഞ്ചാവൂർ (തഞ്ചോർ) ആണ്. [[കാവേരി നദി]]യുടെ ഫലഭൂയിഷ്ഠമായ ഡെൽറ്റാ പ്രദേശത്താണ് ഈ ജില്ല സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഇവിടുത്തെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ പ്രധാനമായും കൃഷിയെ ആശ്രയിച്ചുള്ളതാണ്.
== ഭൂമിശാസ്ത്രം ==
[[File:Paddy Fields Thanjavur.jpg|thumb|left|Agriculture—especially rice cultivation—is the main occupation in Thanjavur district.]]
[[File:Brihadeeswara.jpg|thumb|220px|left|തഞ്ചാവൂരിലെ  [[ബൃഹദീശ്വരക്ഷേത്രം]]]]
ഈ ജില്ല മധ്യ തമിഴ്‌നാട്ടിൽ 10.08° വടക്ക്, 79.16° കിഴക്ക് എന്നീ അക്ഷാംശരേഖാംശങ്ങളിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. വടക്കുകിഴക്ക് മയിലാടുതുറൈ ജില്ല, കിഴക്ക് തിരുവാരൂർ ജില്ല, തെക്ക് ബംഗാൾ ഉൾക്കടലിൻ്റെ പാക്ക് കടലിടുക്ക്, പടിഞ്ഞാറ് പുതുക്കോട്ടൈ, തിരുച്ചിറപ്പള്ളി ജില്ലകൾ എന്നിവയാണ് ഇതിൻ്റെ അതിരുകൾ. വടക്ക്, കൊല്ലിടം നദി തഞ്ചാവൂരിനെ തിരുച്ചിറപ്പള്ളി, അരിയല്ലൂർ ജില്ലകളിൽ നിന്ന് വേർതിരിക്കുന്ന അതിർത്തിയാണ്.
== ജനസംഖ്യാശാസ്ത്രം ==
{{historical populations|11=1901|12=9,28,222|13=1911|14=9,78,651|15=1921|16=9,58,929|17=1931|18=9,86,308|19=1941|20=10,59,583|21=1951|22=12,28,360|23=1961|24=13,17,920|25=1971|26=15,92,998|27=1981|28=18,48,132|29=1991|30=20,53,760|31=2001|32=22,16,138|33=2011|34=24,05,890|percentages=pagr|footnote=source:&lt;ref&gt;[http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/A2_Data_Table.html Decadal Variation In Population Since 1901]&lt;/ref&gt;|align=center}}

{{bar box
|title=Religions in Thanjavur district (2011)&lt;ref name=&quot;religion&quot;&gt;{{Cite web |date=2011 |title=Table C-01 Population by Religion: Tamil Nadu |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/11392/download/14505/DDW33C-01%20MDDS.XLS |website=censusindia.gov.in |publisher=[[Registrar General and Census Commissioner of India]]}}&lt;/ref&gt;
|titlebar=#Fcd116
|left1=Religion
|right1=Percent
|float=left
|bars=
{{bar percent|[[Hinduism in Tamil Nadu|Hinduism]]|darkorange|86.28}}
{{bar percent|[[Tamil Muslim|Islam]]|green|7.93}}
{{bar percent|[[Christianity in Tamil Nadu|Christianity]]|purple|5.57}}
{{bar percent|Other or not stated|black|0.22}}
}}
{{Geographic Location
|title = '''Destinations from Thanjavur District'''
|Northwest = [[പേരാമ്പല്ലൂർ ജില്ല|പേരാമ്പല്ലൂർ]]
|North     = [[അരിയലുർ ജില്ല| അരിയലുർ]]
|Northeast = [[നാഗപട്ടണം ജില്ല|നാഗപട്ടണം]]
|West      = [[തിരുച്ചിറപ്പള്ളി ജില്ല|തിരുച്ചിറപ്പള്ളി]]
|Centre    = [[തഞ്ചാവൂർ ജില്ല|തഞ്ചാവൂർ]]
|East      = [[തഞ്ചാവൂർ ജില്ല|തഞ്ചാവൂർ]]
|Southwest = [[പുതുക്കോട്ട ജില്ല|പുതുക്കോട്ട]]
|South     = [[ബംഗാൾ ഉൾക്കടൽ]]
|Southeast = [[ബംഗാൾ ഉൾക്കടൽ]]
}}
2011-ലെ സെൻസസ് പ്രകാരം, തഞ്ചാവൂർ ജില്ലയിലെ ജനസംഖ്യ 2,405,890 ആയിരുന്നു. ഇവിടെ 1,000 പുരുഷന്മാർക്ക് 1,035 സ്ത്രീകൾ എന്ന നിരക്കിലുള്ള ലിംഗാനുപാതം, ദേശീയ ശരാശരിയായ 929-നേക്കാൾ കൂടുതലാണ്. ജനസംഖ്യയുടെ 35.39% നഗരപ്രദേശങ്ങളിലാണ് താമസിക്കുന്നത്.&lt;ref name=&quot;dashboard&quot;&gt;{{cite web|title=Census Info 2011 Final population totals|url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/censusinfodashboard/index.html|publisher=Office of The Registrar General and Census Commissioner, Ministry of Home Affairs, Government of India|year=2013|access-date=26 January 2014}}&lt;/ref&gt;ആറ് വയസ്സിൽ താഴെയുള്ള കുട്ടികളുടെ എണ്ണം 238,598 ആണ് (121,949 ആൺകുട്ടികളും 116,649 പെൺകുട്ടികളും). പട്ടികജാതി, പട്ടികവർഗ്ഗ വിഭാഗങ്ങൾ യഥാക്രമം ജനസംഖ്യയുടെ 18.91%-ഉം 0.15%-ഉം വരുന്നു. ദേശീയ ശരാശരിയായ 72.99%-മായി താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ, ജില്ലയിലെ ശരാശരി സാക്ഷരതാ നിരക്ക് 74.44% ആണ്.&lt;ref name=&quot;dashboard&quot; /&gt;ജില്ലയിൽ ആകെ 605,363 കുടുംബങ്ങളും 974,079 തൊഴിലാളികളുമുണ്ട്. ഇതിൽ 117,321 കർഷകർ, 327,673 പ്രധാന കാർഷിക തൊഴിലാളികൾ, 26,430 ഗാർഹിക വ്യവസായ തൊഴിലാളികൾ, 363,060 മറ്റ് പ്രധാന തൊഴിലാളികൾ, 139,595 നാമമാത്ര തൊഴിലാളികൾ (marginal workers) എന്നിവർ ഉൾപ്പെടുന്നു. നാമമാത്ര തൊഴിലാളികളിൽ 12,592 പേർ കർഷകരും, 87,688 പേർ കാർഷിക തൊഴിലാളികളും, 4,770 പേർ ഗാർഹിക വ്യവസായങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടവരും, 34,545 പേർ മറ്റ് വിഭാഗങ്ങളിൽ പെടുന്നവരുമാണ്.&lt;ref name=2011census&gt;{{cite web|title=Census Info 2011 Final population totals – Thanjavur district|url=http://www.censusindia.gov.in/pca/SearchDetails.aspx?Id=695770|publisher=Office of The Registrar General and Census Commissioner, Ministry of Home Affairs, Government of India|year=2013|access-date=26 January 2014}}&lt;/ref&gt;
{{Pie chart
|caption = Languages of Thanjavur district (2011)&lt;ref name=&quot;language&quot;/&gt;
|label1 = [[Tamil language|Tamil]] |value1 = 97.42 |color1 = royalblue
|label2 = [[Saurashtra language|Saurashtra]] |value2 = 1.07 |color2 = skyblue
|label3 = Others |value3 = 1.51 |color3 = grey
|thumb=left
}}
2011-ലെ സെൻസസ് പ്രകാരം, ജനസംഖ്യയുടെ 97.42 ശതമാനം പേരുടെ പ്രധാന ഭാഷ തമിഴായിരുന്നു. അതേസമയം 1.07 ശതമാനം പേർ സൗരാഷ്ട്ര ഭാഷ സംസാരിക്കുന്നവരായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;language&quot;&gt;{{Cite web |title=Table C-16 Population by Mother Tongue: Tamil Nadu |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/10222/download/13334/DDW-C16-STMT-MDDS-3300.XLSX |website=[[Census of India]] |publisher=[[Registrar General and Census Commissioner of India]]}}&lt;/ref&gt;
== രാഷ്ട്രീയം==

== സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ==
=== കൃഷി===
തമിഴ്‌നാട്ടിലെ പ്രധാന കാർഷിക മേഖലയായ കാവേരി ഡെൽറ്റയിലാണ് തഞ്ചാവൂർ ജില്ല സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.&lt;ref&gt;{{Cite magazine |last=Nathan |first=K. K. |title=Assessment of Recent Droughts in Tamil Nadu |date=October 1995 |magazine=Drought Network News |url=http://drought.unl.edu/pubs/dnn/arch9.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20030317211040/http://drought.unl.edu/pubs/dnn/arch9.pdf |archive-date=17 March 2003 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; സംസ്ഥാനത്ത് ഏറ്റവും കൂടുതൽ [[നെല്ല്]] ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്ന പ്രദേശമായതിനാൽ, ഇതിനെ 'തമിഴ്‌നാടിന്റെ നെല്ലറ' (Rice Bowl of Tamil Nadu) എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കാറുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Welcome to Thanjavur (District Official Website)|publisher=District Administration of Thanjavur|url=http://www.thanjavur.tn.nic.in/|access-date=22 January 2012|archive-date=3 February 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20060203160555/http://www.thanjavur.tn.nic.in/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;  കാവേരി, വെണ്ണാർ, ഗ്രാൻഡ് അണക്കെട്ട് (കല്ലണൈ) എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കനാൽ ശൃംഖലകളിലൂടെയാണ് ഈ ജില്ലയിലെ കൃഷിഭൂമികൾക്ക് ജലസേചനം നൽകുന്നത്.&lt;ref&gt;{{cite book |last=Baliga |first=B. S. |title=Madras District Gazetteers: Tanjore |publisher=Superintendent, Government Press |year=1957 |pages=162–168}} &lt;/ref&gt; നെല്ലിനു പുറമേ, കരിമ്പ്, തെങ്ങ്, പയർവർഗ്ഗങ്ങൾ, വാഴ, നിലക്കടല എന്നിവയാണ് ഇവിടെ കൃഷി ചെയ്യുന്ന മറ്റ് പ്രധാന വിളകൾ. അരി മില്ലുകൾ, കയർ ഉൽപ്പാദന യൂണിറ്റുകൾ തുടങ്ങിയ കാർഷിക അധിഷ്ഠിത വ്യവസായങ്ങൾ ഈ മേഖലയ്ക്ക് കരുത്തേകുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web |author=Centre for Agricultural and Rural Development Studies (CARDS) |year=2008 |title=District Agricultural Plan: Thanjavur District |url=https://tnau.ac.in/  |access-date=27 August 2026 |publisher=Tamil Nadu Agricultural University}}&lt;/ref&gt; 
{{clear}}

== അവലംബങ്ങൾ ==
{{TamilNadu-geo-stub}}
{{തമിഴ്‌നാട്}}
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌നാട്ടിലെ ജില്ലകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌നാട്ടിലെ തീരദേശജില്ലകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഒറ്റവരി ലേഖനങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>2xz2javlvl4ddi45kb4b1yp05dwwp2r</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4680566</id>
      <parentid>4680565</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T17:04:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenakshi nandhini</username>
        <id>99060</id>
      </contributor>
      <comment>/* കൃഷി */</comment>
      <origin>4680566</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14722" sha1="a4wr248zuayzbhsfwuhllpe9o8vdvqk" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Thanjavoor District}}
{{Infobox settlement
| name                    = തഞ്ചാവൂർ ജില്ല
| native_name             = தஞ்சாவூர் மாவட்டம்
| native_name_lang        = ta
| other_name              = Thanjai Mavattam
| nickname                = Thanjai /தஞ்சை
| settlement_type         = district
| image_skyline           = Mudachikkadu2.JPG
| image_alt               = 
| image_caption           = Rural landscape near [[Peravurani]]
| image_map               = Thanjavur in Tamil Nadu (India).svg
| map_alt                 = 
| map_caption             = Location in Tamil Nadu, India
| latd                    = 10
| latm                    = 47
| lats                    = 8.16
| latNS                   = N
| longd                   = 79
| longm                   = 8
| longs                   = 24.36
| longEW                  = E
| coordinates_display     = inline,title
| subdivision_type        = Country
| subdivision_name        = [[India]]
| subdivision_type1       = [[States and territories of India|State]]
| subdivision_name1       = [[Tamil Nadu]]
| subdivision_type2       = Metro
| subdivision_name2       = &lt;!-- for neighbourhoods/suburbs only --&gt;
| subdivision_type3       = Municipal Corporations
| subdivision_name3       = Thanjavur
| subdivision_type4       = Municipalities
| subdivision_name4       = 
| subdivision_type5       = Town Panchayats
| subdivision_name5       = 
| established_title       = &lt;!-- Established --&gt;
| established_date        = 
| founder                 = 
| named_for               = 
| parts_type              = [[Taluka]]s
| parts                   = [[Kumbakonam]], [[Orathanadu]], [[Papanasam]], [[Pattukkottai]], [[Peravurani]], [[Thanjavur]], [[Thiruvaiyaru]], [[Thiruvidaimarudur]].
| seat_type               = Capital
| seat                    = &lt;!-- for states/territories/regions only --&gt;
| seat_type               = Headquarters
| seat                    = [[Thanjavur]]
| government_type         = 
| governing_body          = 
| leader_title1           = Collector
| leader_name1            = N. Subbaiyan [[Indian Administrative Service|IAS]]
| unit_pref               = Metric
| area_footnotes          = 
| area_rank               = 
| area_total_km2          = 
| elevation_footnotes     = 
| elevation_m             = 
| population_total        = 2,405,890
| population_as_of        = 2011
| population_rank         = 
| population_density_km2  = auto
| population_demonym      = 
| population_footnotes    = &lt;ref&gt;{{cite web
  |title=
  |date=
  |author=
  |url=
  |publisher=
  |pages=
  |format=Excel}}&lt;/ref&gt;
| demographics_type1      = Languages
| demographics1_title1    = Official
| demographics1_info1     = [[Tamil language|Tamil]]
| timezone1               = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1             = +5:30
| postal_code_type        = [[Postal Index Number|PIN]]
| postal_code             = 613xxx
| area_code_type          = Telephone code
| area_code               = 04362
| iso_code                = [[ISO 3166-2:IN|&lt;!-- ISO 3166-2 --&gt;]]
| registration_plate      = TN-49,TN-68&lt;ref&gt;[http://www.tn.gov.in/sta/a2.pdf www.tn.gov.in]&lt;/ref&gt;
| blank1_name_sec1        = [[IUCN protected area categories|IUCN category]]
| blank1_info_sec1        = &lt;!-- for protected areas only --&gt;
| blank2_name_sec1        = Central location:
| blank2_info_sec1        = 
| website                 = {{URL|Thanjavur.nic.in/}}
| footnotes               = 
}}
തെക്കേ ഇന്ത്യൻ സംസ്ഥാനമായ [[തമിഴ്നാട്|തമിഴ്നാട്ടിലെ]] മുപ്പത്തി എട്ടു   ജില്ലകളിലൊന്നാണ് '''തഞ്ചാവൂർ ജില്ല'''.ഇതിന്റെ ഭരണസിരാകേന്ദ്രം തഞ്ചാവൂർ (തഞ്ചോർ) ആണ്. [[കാവേരി നദി]]യുടെ ഫലഭൂയിഷ്ഠമായ ഡെൽറ്റാ പ്രദേശത്താണ് ഈ ജില്ല സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഇവിടുത്തെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ പ്രധാനമായും കൃഷിയെ ആശ്രയിച്ചുള്ളതാണ്.
== ഭൂമിശാസ്ത്രം ==
[[File:Paddy Fields Thanjavur.jpg|thumb|left|Agriculture—especially rice cultivation—is the main occupation in Thanjavur district.]]
[[File:Brihadeeswara.jpg|thumb|220px|left|തഞ്ചാവൂരിലെ  [[ബൃഹദീശ്വരക്ഷേത്രം]]]]
ഈ ജില്ല മധ്യ തമിഴ്‌നാട്ടിൽ 10.08° വടക്ക്, 79.16° കിഴക്ക് എന്നീ അക്ഷാംശരേഖാംശങ്ങളിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. വടക്കുകിഴക്ക് മയിലാടുതുറൈ ജില്ല, കിഴക്ക് തിരുവാരൂർ ജില്ല, തെക്ക് ബംഗാൾ ഉൾക്കടലിൻ്റെ പാക്ക് കടലിടുക്ക്, പടിഞ്ഞാറ് പുതുക്കോട്ടൈ, തിരുച്ചിറപ്പള്ളി ജില്ലകൾ എന്നിവയാണ് ഇതിൻ്റെ അതിരുകൾ. വടക്ക്, കൊല്ലിടം നദി തഞ്ചാവൂരിനെ തിരുച്ചിറപ്പള്ളി, അരിയല്ലൂർ ജില്ലകളിൽ നിന്ന് വേർതിരിക്കുന്ന അതിർത്തിയാണ്.
== ജനസംഖ്യാശാസ്ത്രം ==
{{historical populations|11=1901|12=9,28,222|13=1911|14=9,78,651|15=1921|16=9,58,929|17=1931|18=9,86,308|19=1941|20=10,59,583|21=1951|22=12,28,360|23=1961|24=13,17,920|25=1971|26=15,92,998|27=1981|28=18,48,132|29=1991|30=20,53,760|31=2001|32=22,16,138|33=2011|34=24,05,890|percentages=pagr|footnote=source:&lt;ref&gt;[http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/A2_Data_Table.html Decadal Variation In Population Since 1901]&lt;/ref&gt;|align=center}}

{{bar box
|title=Religions in Thanjavur district (2011)&lt;ref name=&quot;religion&quot;&gt;{{Cite web |date=2011 |title=Table C-01 Population by Religion: Tamil Nadu |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/11392/download/14505/DDW33C-01%20MDDS.XLS |website=censusindia.gov.in |publisher=[[Registrar General and Census Commissioner of India]]}}&lt;/ref&gt;
|titlebar=#Fcd116
|left1=Religion
|right1=Percent
|float=left
|bars=
{{bar percent|[[Hinduism in Tamil Nadu|Hinduism]]|darkorange|86.28}}
{{bar percent|[[Tamil Muslim|Islam]]|green|7.93}}
{{bar percent|[[Christianity in Tamil Nadu|Christianity]]|purple|5.57}}
{{bar percent|Other or not stated|black|0.22}}
}}
{{Geographic Location
|title = '''Destinations from Thanjavur District'''
|Northwest = [[പേരാമ്പല്ലൂർ ജില്ല|പേരാമ്പല്ലൂർ]]
|North     = [[അരിയലുർ ജില്ല| അരിയലുർ]]
|Northeast = [[നാഗപട്ടണം ജില്ല|നാഗപട്ടണം]]
|West      = [[തിരുച്ചിറപ്പള്ളി ജില്ല|തിരുച്ചിറപ്പള്ളി]]
|Centre    = [[തഞ്ചാവൂർ ജില്ല|തഞ്ചാവൂർ]]
|East      = [[തഞ്ചാവൂർ ജില്ല|തഞ്ചാവൂർ]]
|Southwest = [[പുതുക്കോട്ട ജില്ല|പുതുക്കോട്ട]]
|South     = [[ബംഗാൾ ഉൾക്കടൽ]]
|Southeast = [[ബംഗാൾ ഉൾക്കടൽ]]
}}
2011-ലെ സെൻസസ് പ്രകാരം, തഞ്ചാവൂർ ജില്ലയിലെ ജനസംഖ്യ 2,405,890 ആയിരുന്നു. ഇവിടെ 1,000 പുരുഷന്മാർക്ക് 1,035 സ്ത്രീകൾ എന്ന നിരക്കിലുള്ള ലിംഗാനുപാതം, ദേശീയ ശരാശരിയായ 929-നേക്കാൾ കൂടുതലാണ്. ജനസംഖ്യയുടെ 35.39% നഗരപ്രദേശങ്ങളിലാണ് താമസിക്കുന്നത്.&lt;ref name=&quot;dashboard&quot;&gt;{{cite web|title=Census Info 2011 Final population totals|url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/censusinfodashboard/index.html|publisher=Office of The Registrar General and Census Commissioner, Ministry of Home Affairs, Government of India|year=2013|access-date=26 January 2014}}&lt;/ref&gt;ആറ് വയസ്സിൽ താഴെയുള്ള കുട്ടികളുടെ എണ്ണം 238,598 ആണ് (121,949 ആൺകുട്ടികളും 116,649 പെൺകുട്ടികളും). പട്ടികജാതി, പട്ടികവർഗ്ഗ വിഭാഗങ്ങൾ യഥാക്രമം ജനസംഖ്യയുടെ 18.91%-ഉം 0.15%-ഉം വരുന്നു. ദേശീയ ശരാശരിയായ 72.99%-മായി താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ, ജില്ലയിലെ ശരാശരി സാക്ഷരതാ നിരക്ക് 74.44% ആണ്.&lt;ref name=&quot;dashboard&quot; /&gt;ജില്ലയിൽ ആകെ 605,363 കുടുംബങ്ങളും 974,079 തൊഴിലാളികളുമുണ്ട്. ഇതിൽ 117,321 കർഷകർ, 327,673 പ്രധാന കാർഷിക തൊഴിലാളികൾ, 26,430 ഗാർഹിക വ്യവസായ തൊഴിലാളികൾ, 363,060 മറ്റ് പ്രധാന തൊഴിലാളികൾ, 139,595 നാമമാത്ര തൊഴിലാളികൾ (marginal workers) എന്നിവർ ഉൾപ്പെടുന്നു. നാമമാത്ര തൊഴിലാളികളിൽ 12,592 പേർ കർഷകരും, 87,688 പേർ കാർഷിക തൊഴിലാളികളും, 4,770 പേർ ഗാർഹിക വ്യവസായങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടവരും, 34,545 പേർ മറ്റ് വിഭാഗങ്ങളിൽ പെടുന്നവരുമാണ്.&lt;ref name=2011census&gt;{{cite web|title=Census Info 2011 Final population totals – Thanjavur district|url=http://www.censusindia.gov.in/pca/SearchDetails.aspx?Id=695770|publisher=Office of The Registrar General and Census Commissioner, Ministry of Home Affairs, Government of India|year=2013|access-date=26 January 2014}}&lt;/ref&gt;
{{Pie chart
|caption = Languages of Thanjavur district (2011)&lt;ref name=&quot;language&quot;/&gt;
|label1 = [[Tamil language|Tamil]] |value1 = 97.42 |color1 = royalblue
|label2 = [[Saurashtra language|Saurashtra]] |value2 = 1.07 |color2 = skyblue
|label3 = Others |value3 = 1.51 |color3 = grey
|thumb=left
}}
2011-ലെ സെൻസസ് പ്രകാരം, ജനസംഖ്യയുടെ 97.42 ശതമാനം പേരുടെ പ്രധാന ഭാഷ തമിഴായിരുന്നു. അതേസമയം 1.07 ശതമാനം പേർ സൗരാഷ്ട്ര ഭാഷ സംസാരിക്കുന്നവരായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;language&quot;&gt;{{Cite web |title=Table C-16 Population by Mother Tongue: Tamil Nadu |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/10222/download/13334/DDW-C16-STMT-MDDS-3300.XLSX |website=[[Census of India]] |publisher=[[Registrar General and Census Commissioner of India]]}}&lt;/ref&gt;
== രാഷ്ട്രീയം==

== സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ==
=== കൃഷി===
തമിഴ്‌നാട്ടിലെ പ്രധാന കാർഷിക മേഖലയായ കാവേരി ഡെൽറ്റയിലാണ് തഞ്ചാവൂർ ജില്ല സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.&lt;ref&gt;{{Cite magazine |last=Nathan |first=K. K. |title=Assessment of Recent Droughts in Tamil Nadu |date=October 1995 |magazine=Drought Network News |url=http://drought.unl.edu/pubs/dnn/arch9.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20030317211040/http://drought.unl.edu/pubs/dnn/arch9.pdf |archive-date=17 March 2003 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; സംസ്ഥാനത്ത് ഏറ്റവും കൂടുതൽ [[നെല്ല്]] ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്ന പ്രദേശമായതിനാൽ, ഇതിനെ 'തമിഴ്‌നാടിന്റെ നെല്ലറ' (Rice Bowl of Tamil Nadu) എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കാറുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Welcome to Thanjavur (District Official Website)|publisher=District Administration of Thanjavur|url=http://www.thanjavur.tn.nic.in/|access-date=22 January 2012|archive-date=3 February 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20060203160555/http://www.thanjavur.tn.nic.in/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;  കാവേരി, വെണ്ണാർ, ഗ്രാൻഡ് അണക്കെട്ട് (കല്ലണൈ) എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കനാൽ ശൃംഖലകളിലൂടെയാണ് ഈ ജില്ലയിലെ കൃഷിഭൂമികൾക്ക് ജലസേചനം നൽകുന്നത്.&lt;ref&gt;{{cite book |last=Baliga |first=B. S. |title=Madras District Gazetteers: Tanjore |publisher=Superintendent, Government Press |year=1957 |pages=162–168}} &lt;/ref&gt; നെല്ലിനു പുറമേ, കരിമ്പ്, തെങ്ങ്, പയർവർഗ്ഗങ്ങൾ, വാഴ, നിലക്കടല എന്നിവയാണ് ഇവിടെ കൃഷി ചെയ്യുന്ന മറ്റ് പ്രധാന വിളകൾ. അരി മില്ലുകൾ, കയർ ഉൽപ്പാദന യൂണിറ്റുകൾ തുടങ്ങിയ കാർഷിക അധിഷ്ഠിത വ്യവസായങ്ങൾ ഈ മേഖലയ്ക്ക് കരുത്തേകുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web |author=Centre for Agricultural and Rural Development Studies (CARDS) |year=2008 |title=District Agricultural Plan: Thanjavur District |url=https://tnau.ac.in/  |access-date=27 August 2026 |publisher=Tamil Nadu Agricultural University}}&lt;/ref&gt; 

== വിനോദസഞ്ചാരം ==
{{clear}}

== അവലംബങ്ങൾ ==
{{TamilNadu-geo-stub}}
{{തമിഴ്‌നാട്}}
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌നാട്ടിലെ ജില്ലകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌നാട്ടിലെ തീരദേശജില്ലകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഒറ്റവരി ലേഖനങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>a4wr248zuayzbhsfwuhllpe9o8vdvqk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4680569</id>
      <parentid>4680566</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T17:07:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenakshi nandhini</username>
        <id>99060</id>
      </contributor>
      <comment>/* വിനോദസഞ്ചാരം */</comment>
      <origin>4680569</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14783" sha1="1d7vebi9p8cfcxsc6rxu5rnt29p5nvy" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Thanjavoor District}}
{{Infobox settlement
| name                    = തഞ്ചാവൂർ ജില്ല
| native_name             = தஞ்சாவூர் மாவட்டம்
| native_name_lang        = ta
| other_name              = Thanjai Mavattam
| nickname                = Thanjai /தஞ்சை
| settlement_type         = district
| image_skyline           = Mudachikkadu2.JPG
| image_alt               = 
| image_caption           = Rural landscape near [[Peravurani]]
| image_map               = Thanjavur in Tamil Nadu (India).svg
| map_alt                 = 
| map_caption             = Location in Tamil Nadu, India
| latd                    = 10
| latm                    = 47
| lats                    = 8.16
| latNS                   = N
| longd                   = 79
| longm                   = 8
| longs                   = 24.36
| longEW                  = E
| coordinates_display     = inline,title
| subdivision_type        = Country
| subdivision_name        = [[India]]
| subdivision_type1       = [[States and territories of India|State]]
| subdivision_name1       = [[Tamil Nadu]]
| subdivision_type2       = Metro
| subdivision_name2       = &lt;!-- for neighbourhoods/suburbs only --&gt;
| subdivision_type3       = Municipal Corporations
| subdivision_name3       = Thanjavur
| subdivision_type4       = Municipalities
| subdivision_name4       = 
| subdivision_type5       = Town Panchayats
| subdivision_name5       = 
| established_title       = &lt;!-- Established --&gt;
| established_date        = 
| founder                 = 
| named_for               = 
| parts_type              = [[Taluka]]s
| parts                   = [[Kumbakonam]], [[Orathanadu]], [[Papanasam]], [[Pattukkottai]], [[Peravurani]], [[Thanjavur]], [[Thiruvaiyaru]], [[Thiruvidaimarudur]].
| seat_type               = Capital
| seat                    = &lt;!-- for states/territories/regions only --&gt;
| seat_type               = Headquarters
| seat                    = [[Thanjavur]]
| government_type         = 
| governing_body          = 
| leader_title1           = Collector
| leader_name1            = N. Subbaiyan [[Indian Administrative Service|IAS]]
| unit_pref               = Metric
| area_footnotes          = 
| area_rank               = 
| area_total_km2          = 
| elevation_footnotes     = 
| elevation_m             = 
| population_total        = 2,405,890
| population_as_of        = 2011
| population_rank         = 
| population_density_km2  = auto
| population_demonym      = 
| population_footnotes    = &lt;ref&gt;{{cite web
  |title=
  |date=
  |author=
  |url=
  |publisher=
  |pages=
  |format=Excel}}&lt;/ref&gt;
| demographics_type1      = Languages
| demographics1_title1    = Official
| demographics1_info1     = [[Tamil language|Tamil]]
| timezone1               = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1             = +5:30
| postal_code_type        = [[Postal Index Number|PIN]]
| postal_code             = 613xxx
| area_code_type          = Telephone code
| area_code               = 04362
| iso_code                = [[ISO 3166-2:IN|&lt;!-- ISO 3166-2 --&gt;]]
| registration_plate      = TN-49,TN-68&lt;ref&gt;[http://www.tn.gov.in/sta/a2.pdf www.tn.gov.in]&lt;/ref&gt;
| blank1_name_sec1        = [[IUCN protected area categories|IUCN category]]
| blank1_info_sec1        = &lt;!-- for protected areas only --&gt;
| blank2_name_sec1        = Central location:
| blank2_info_sec1        = 
| website                 = {{URL|Thanjavur.nic.in/}}
| footnotes               = 
}}
തെക്കേ ഇന്ത്യൻ സംസ്ഥാനമായ [[തമിഴ്നാട്|തമിഴ്നാട്ടിലെ]] മുപ്പത്തി എട്ടു   ജില്ലകളിലൊന്നാണ് '''തഞ്ചാവൂർ ജില്ല'''.ഇതിന്റെ ഭരണസിരാകേന്ദ്രം തഞ്ചാവൂർ (തഞ്ചോർ) ആണ്. [[കാവേരി നദി]]യുടെ ഫലഭൂയിഷ്ഠമായ ഡെൽറ്റാ പ്രദേശത്താണ് ഈ ജില്ല സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഇവിടുത്തെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ പ്രധാനമായും കൃഷിയെ ആശ്രയിച്ചുള്ളതാണ്.
== ഭൂമിശാസ്ത്രം ==
[[File:Paddy Fields Thanjavur.jpg|thumb|left|Agriculture—especially rice cultivation—is the main occupation in Thanjavur district.]]
[[File:Brihadeeswara.jpg|thumb|220px|left|തഞ്ചാവൂരിലെ  [[ബൃഹദീശ്വരക്ഷേത്രം]]]]
ഈ ജില്ല മധ്യ തമിഴ്‌നാട്ടിൽ 10.08° വടക്ക്, 79.16° കിഴക്ക് എന്നീ അക്ഷാംശരേഖാംശങ്ങളിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. വടക്കുകിഴക്ക് മയിലാടുതുറൈ ജില്ല, കിഴക്ക് തിരുവാരൂർ ജില്ല, തെക്ക് ബംഗാൾ ഉൾക്കടലിൻ്റെ പാക്ക് കടലിടുക്ക്, പടിഞ്ഞാറ് പുതുക്കോട്ടൈ, തിരുച്ചിറപ്പള്ളി ജില്ലകൾ എന്നിവയാണ് ഇതിൻ്റെ അതിരുകൾ. വടക്ക്, കൊല്ലിടം നദി തഞ്ചാവൂരിനെ തിരുച്ചിറപ്പള്ളി, അരിയല്ലൂർ ജില്ലകളിൽ നിന്ന് വേർതിരിക്കുന്ന അതിർത്തിയാണ്.
== ജനസംഖ്യാശാസ്ത്രം ==
{{historical populations|11=1901|12=9,28,222|13=1911|14=9,78,651|15=1921|16=9,58,929|17=1931|18=9,86,308|19=1941|20=10,59,583|21=1951|22=12,28,360|23=1961|24=13,17,920|25=1971|26=15,92,998|27=1981|28=18,48,132|29=1991|30=20,53,760|31=2001|32=22,16,138|33=2011|34=24,05,890|percentages=pagr|footnote=source:&lt;ref&gt;[http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/A2_Data_Table.html Decadal Variation In Population Since 1901]&lt;/ref&gt;|align=center}}

{{bar box
|title=Religions in Thanjavur district (2011)&lt;ref name=&quot;religion&quot;&gt;{{Cite web |date=2011 |title=Table C-01 Population by Religion: Tamil Nadu |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/11392/download/14505/DDW33C-01%20MDDS.XLS |website=censusindia.gov.in |publisher=[[Registrar General and Census Commissioner of India]]}}&lt;/ref&gt;
|titlebar=#Fcd116
|left1=Religion
|right1=Percent
|float=left
|bars=
{{bar percent|[[Hinduism in Tamil Nadu|Hinduism]]|darkorange|86.28}}
{{bar percent|[[Tamil Muslim|Islam]]|green|7.93}}
{{bar percent|[[Christianity in Tamil Nadu|Christianity]]|purple|5.57}}
{{bar percent|Other or not stated|black|0.22}}
}}
{{Geographic Location
|title = '''Destinations from Thanjavur District'''
|Northwest = [[പേരാമ്പല്ലൂർ ജില്ല|പേരാമ്പല്ലൂർ]]
|North     = [[അരിയലുർ ജില്ല| അരിയലുർ]]
|Northeast = [[നാഗപട്ടണം ജില്ല|നാഗപട്ടണം]]
|West      = [[തിരുച്ചിറപ്പള്ളി ജില്ല|തിരുച്ചിറപ്പള്ളി]]
|Centre    = [[തഞ്ചാവൂർ ജില്ല|തഞ്ചാവൂർ]]
|East      = [[തഞ്ചാവൂർ ജില്ല|തഞ്ചാവൂർ]]
|Southwest = [[പുതുക്കോട്ട ജില്ല|പുതുക്കോട്ട]]
|South     = [[ബംഗാൾ ഉൾക്കടൽ]]
|Southeast = [[ബംഗാൾ ഉൾക്കടൽ]]
}}
2011-ലെ സെൻസസ് പ്രകാരം, തഞ്ചാവൂർ ജില്ലയിലെ ജനസംഖ്യ 2,405,890 ആയിരുന്നു. ഇവിടെ 1,000 പുരുഷന്മാർക്ക് 1,035 സ്ത്രീകൾ എന്ന നിരക്കിലുള്ള ലിംഗാനുപാതം, ദേശീയ ശരാശരിയായ 929-നേക്കാൾ കൂടുതലാണ്. ജനസംഖ്യയുടെ 35.39% നഗരപ്രദേശങ്ങളിലാണ് താമസിക്കുന്നത്.&lt;ref name=&quot;dashboard&quot;&gt;{{cite web|title=Census Info 2011 Final population totals|url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/censusinfodashboard/index.html|publisher=Office of The Registrar General and Census Commissioner, Ministry of Home Affairs, Government of India|year=2013|access-date=26 January 2014}}&lt;/ref&gt;ആറ് വയസ്സിൽ താഴെയുള്ള കുട്ടികളുടെ എണ്ണം 238,598 ആണ് (121,949 ആൺകുട്ടികളും 116,649 പെൺകുട്ടികളും). പട്ടികജാതി, പട്ടികവർഗ്ഗ വിഭാഗങ്ങൾ യഥാക്രമം ജനസംഖ്യയുടെ 18.91%-ഉം 0.15%-ഉം വരുന്നു. ദേശീയ ശരാശരിയായ 72.99%-മായി താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ, ജില്ലയിലെ ശരാശരി സാക്ഷരതാ നിരക്ക് 74.44% ആണ്.&lt;ref name=&quot;dashboard&quot; /&gt;ജില്ലയിൽ ആകെ 605,363 കുടുംബങ്ങളും 974,079 തൊഴിലാളികളുമുണ്ട്. ഇതിൽ 117,321 കർഷകർ, 327,673 പ്രധാന കാർഷിക തൊഴിലാളികൾ, 26,430 ഗാർഹിക വ്യവസായ തൊഴിലാളികൾ, 363,060 മറ്റ് പ്രധാന തൊഴിലാളികൾ, 139,595 നാമമാത്ര തൊഴിലാളികൾ (marginal workers) എന്നിവർ ഉൾപ്പെടുന്നു. നാമമാത്ര തൊഴിലാളികളിൽ 12,592 പേർ കർഷകരും, 87,688 പേർ കാർഷിക തൊഴിലാളികളും, 4,770 പേർ ഗാർഹിക വ്യവസായങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടവരും, 34,545 പേർ മറ്റ് വിഭാഗങ്ങളിൽ പെടുന്നവരുമാണ്.&lt;ref name=2011census&gt;{{cite web|title=Census Info 2011 Final population totals – Thanjavur district|url=http://www.censusindia.gov.in/pca/SearchDetails.aspx?Id=695770|publisher=Office of The Registrar General and Census Commissioner, Ministry of Home Affairs, Government of India|year=2013|access-date=26 January 2014}}&lt;/ref&gt;
{{Pie chart
|caption = Languages of Thanjavur district (2011)&lt;ref name=&quot;language&quot;/&gt;
|label1 = [[Tamil language|Tamil]] |value1 = 97.42 |color1 = royalblue
|label2 = [[Saurashtra language|Saurashtra]] |value2 = 1.07 |color2 = skyblue
|label3 = Others |value3 = 1.51 |color3 = grey
|thumb=left
}}
2011-ലെ സെൻസസ് പ്രകാരം, ജനസംഖ്യയുടെ 97.42 ശതമാനം പേരുടെ പ്രധാന ഭാഷ തമിഴായിരുന്നു. അതേസമയം 1.07 ശതമാനം പേർ സൗരാഷ്ട്ര ഭാഷ സംസാരിക്കുന്നവരായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;language&quot;&gt;{{Cite web |title=Table C-16 Population by Mother Tongue: Tamil Nadu |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/10222/download/13334/DDW-C16-STMT-MDDS-3300.XLSX |website=[[Census of India]] |publisher=[[Registrar General and Census Commissioner of India]]}}&lt;/ref&gt;
== രാഷ്ട്രീയം==

== സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ==
=== കൃഷി===
തമിഴ്‌നാട്ടിലെ പ്രധാന കാർഷിക മേഖലയായ കാവേരി ഡെൽറ്റയിലാണ് തഞ്ചാവൂർ ജില്ല സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.&lt;ref&gt;{{Cite magazine |last=Nathan |first=K. K. |title=Assessment of Recent Droughts in Tamil Nadu |date=October 1995 |magazine=Drought Network News |url=http://drought.unl.edu/pubs/dnn/arch9.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20030317211040/http://drought.unl.edu/pubs/dnn/arch9.pdf |archive-date=17 March 2003 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; സംസ്ഥാനത്ത് ഏറ്റവും കൂടുതൽ [[നെല്ല്]] ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്ന പ്രദേശമായതിനാൽ, ഇതിനെ 'തമിഴ്‌നാടിന്റെ നെല്ലറ' (Rice Bowl of Tamil Nadu) എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കാറുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Welcome to Thanjavur (District Official Website)|publisher=District Administration of Thanjavur|url=http://www.thanjavur.tn.nic.in/|access-date=22 January 2012|archive-date=3 February 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20060203160555/http://www.thanjavur.tn.nic.in/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;  കാവേരി, വെണ്ണാർ, ഗ്രാൻഡ് അണക്കെട്ട് (കല്ലണൈ) എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കനാൽ ശൃംഖലകളിലൂടെയാണ് ഈ ജില്ലയിലെ കൃഷിഭൂമികൾക്ക് ജലസേചനം നൽകുന്നത്.&lt;ref&gt;{{cite book |last=Baliga |first=B. S. |title=Madras District Gazetteers: Tanjore |publisher=Superintendent, Government Press |year=1957 |pages=162–168}} &lt;/ref&gt; നെല്ലിനു പുറമേ, കരിമ്പ്, തെങ്ങ്, പയർവർഗ്ഗങ്ങൾ, വാഴ, നിലക്കടല എന്നിവയാണ് ഇവിടെ കൃഷി ചെയ്യുന്ന മറ്റ് പ്രധാന വിളകൾ. അരി മില്ലുകൾ, കയർ ഉൽപ്പാദന യൂണിറ്റുകൾ തുടങ്ങിയ കാർഷിക അധിഷ്ഠിത വ്യവസായങ്ങൾ ഈ മേഖലയ്ക്ക് കരുത്തേകുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web |author=Centre for Agricultural and Rural Development Studies (CARDS) |year=2008 |title=District Agricultural Plan: Thanjavur District |url=https://tnau.ac.in/  |access-date=27 August 2026 |publisher=Tamil Nadu Agricultural University}}&lt;/ref&gt; 

== വിനോദസഞ്ചാരം ==
=== ബൃഹദീശ്വര ക്ഷേത്രം ===
{{clear}}

== അവലംബങ്ങൾ ==
{{TamilNadu-geo-stub}}
{{തമിഴ്‌നാട്}}
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌നാട്ടിലെ ജില്ലകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌നാട്ടിലെ തീരദേശജില്ലകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഒറ്റവരി ലേഖനങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>1d7vebi9p8cfcxsc6rxu5rnt29p5nvy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4680570</id>
      <parentid>4680569</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T17:10:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenakshi nandhini</username>
        <id>99060</id>
      </contributor>
      <comment>/* ബൃഹദീശ്വര ക്ഷേത്രം */</comment>
      <origin>4680570</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16665" sha1="badp6gfeaxwixagon4pe6orjzgjk3h0" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Thanjavoor District}}
{{Infobox settlement
| name                    = തഞ്ചാവൂർ ജില്ല
| native_name             = தஞ்சாவூர் மாவட்டம்
| native_name_lang        = ta
| other_name              = Thanjai Mavattam
| nickname                = Thanjai /தஞ்சை
| settlement_type         = district
| image_skyline           = Mudachikkadu2.JPG
| image_alt               = 
| image_caption           = Rural landscape near [[Peravurani]]
| image_map               = Thanjavur in Tamil Nadu (India).svg
| map_alt                 = 
| map_caption             = Location in Tamil Nadu, India
| latd                    = 10
| latm                    = 47
| lats                    = 8.16
| latNS                   = N
| longd                   = 79
| longm                   = 8
| longs                   = 24.36
| longEW                  = E
| coordinates_display     = inline,title
| subdivision_type        = Country
| subdivision_name        = [[India]]
| subdivision_type1       = [[States and territories of India|State]]
| subdivision_name1       = [[Tamil Nadu]]
| subdivision_type2       = Metro
| subdivision_name2       = &lt;!-- for neighbourhoods/suburbs only --&gt;
| subdivision_type3       = Municipal Corporations
| subdivision_name3       = Thanjavur
| subdivision_type4       = Municipalities
| subdivision_name4       = 
| subdivision_type5       = Town Panchayats
| subdivision_name5       = 
| established_title       = &lt;!-- Established --&gt;
| established_date        = 
| founder                 = 
| named_for               = 
| parts_type              = [[Taluka]]s
| parts                   = [[Kumbakonam]], [[Orathanadu]], [[Papanasam]], [[Pattukkottai]], [[Peravurani]], [[Thanjavur]], [[Thiruvaiyaru]], [[Thiruvidaimarudur]].
| seat_type               = Capital
| seat                    = &lt;!-- for states/territories/regions only --&gt;
| seat_type               = Headquarters
| seat                    = [[Thanjavur]]
| government_type         = 
| governing_body          = 
| leader_title1           = Collector
| leader_name1            = N. Subbaiyan [[Indian Administrative Service|IAS]]
| unit_pref               = Metric
| area_footnotes          = 
| area_rank               = 
| area_total_km2          = 
| elevation_footnotes     = 
| elevation_m             = 
| population_total        = 2,405,890
| population_as_of        = 2011
| population_rank         = 
| population_density_km2  = auto
| population_demonym      = 
| population_footnotes    = &lt;ref&gt;{{cite web
  |title=
  |date=
  |author=
  |url=
  |publisher=
  |pages=
  |format=Excel}}&lt;/ref&gt;
| demographics_type1      = Languages
| demographics1_title1    = Official
| demographics1_info1     = [[Tamil language|Tamil]]
| timezone1               = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1             = +5:30
| postal_code_type        = [[Postal Index Number|PIN]]
| postal_code             = 613xxx
| area_code_type          = Telephone code
| area_code               = 04362
| iso_code                = [[ISO 3166-2:IN|&lt;!-- ISO 3166-2 --&gt;]]
| registration_plate      = TN-49,TN-68&lt;ref&gt;[http://www.tn.gov.in/sta/a2.pdf www.tn.gov.in]&lt;/ref&gt;
| blank1_name_sec1        = [[IUCN protected area categories|IUCN category]]
| blank1_info_sec1        = &lt;!-- for protected areas only --&gt;
| blank2_name_sec1        = Central location:
| blank2_info_sec1        = 
| website                 = {{URL|Thanjavur.nic.in/}}
| footnotes               = 
}}
തെക്കേ ഇന്ത്യൻ സംസ്ഥാനമായ [[തമിഴ്നാട്|തമിഴ്നാട്ടിലെ]] മുപ്പത്തി എട്ടു   ജില്ലകളിലൊന്നാണ് '''തഞ്ചാവൂർ ജില്ല'''.ഇതിന്റെ ഭരണസിരാകേന്ദ്രം തഞ്ചാവൂർ (തഞ്ചോർ) ആണ്. [[കാവേരി നദി]]യുടെ ഫലഭൂയിഷ്ഠമായ ഡെൽറ്റാ പ്രദേശത്താണ് ഈ ജില്ല സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഇവിടുത്തെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ പ്രധാനമായും കൃഷിയെ ആശ്രയിച്ചുള്ളതാണ്.
== ഭൂമിശാസ്ത്രം ==
[[File:Paddy Fields Thanjavur.jpg|thumb|left|Agriculture—especially rice cultivation—is the main occupation in Thanjavur district.]]
[[File:Brihadeeswara.jpg|thumb|220px|left|തഞ്ചാവൂരിലെ  [[ബൃഹദീശ്വരക്ഷേത്രം]]]]
ഈ ജില്ല മധ്യ തമിഴ്‌നാട്ടിൽ 10.08° വടക്ക്, 79.16° കിഴക്ക് എന്നീ അക്ഷാംശരേഖാംശങ്ങളിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. വടക്കുകിഴക്ക് മയിലാടുതുറൈ ജില്ല, കിഴക്ക് തിരുവാരൂർ ജില്ല, തെക്ക് ബംഗാൾ ഉൾക്കടലിൻ്റെ പാക്ക് കടലിടുക്ക്, പടിഞ്ഞാറ് പുതുക്കോട്ടൈ, തിരുച്ചിറപ്പള്ളി ജില്ലകൾ എന്നിവയാണ് ഇതിൻ്റെ അതിരുകൾ. വടക്ക്, കൊല്ലിടം നദി തഞ്ചാവൂരിനെ തിരുച്ചിറപ്പള്ളി, അരിയല്ലൂർ ജില്ലകളിൽ നിന്ന് വേർതിരിക്കുന്ന അതിർത്തിയാണ്.
== ജനസംഖ്യാശാസ്ത്രം ==
{{historical populations|11=1901|12=9,28,222|13=1911|14=9,78,651|15=1921|16=9,58,929|17=1931|18=9,86,308|19=1941|20=10,59,583|21=1951|22=12,28,360|23=1961|24=13,17,920|25=1971|26=15,92,998|27=1981|28=18,48,132|29=1991|30=20,53,760|31=2001|32=22,16,138|33=2011|34=24,05,890|percentages=pagr|footnote=source:&lt;ref&gt;[http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/A2_Data_Table.html Decadal Variation In Population Since 1901]&lt;/ref&gt;|align=center}}

{{bar box
|title=Religions in Thanjavur district (2011)&lt;ref name=&quot;religion&quot;&gt;{{Cite web |date=2011 |title=Table C-01 Population by Religion: Tamil Nadu |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/11392/download/14505/DDW33C-01%20MDDS.XLS |website=censusindia.gov.in |publisher=[[Registrar General and Census Commissioner of India]]}}&lt;/ref&gt;
|titlebar=#Fcd116
|left1=Religion
|right1=Percent
|float=left
|bars=
{{bar percent|[[Hinduism in Tamil Nadu|Hinduism]]|darkorange|86.28}}
{{bar percent|[[Tamil Muslim|Islam]]|green|7.93}}
{{bar percent|[[Christianity in Tamil Nadu|Christianity]]|purple|5.57}}
{{bar percent|Other or not stated|black|0.22}}
}}
{{Geographic Location
|title = '''Destinations from Thanjavur District'''
|Northwest = [[പേരാമ്പല്ലൂർ ജില്ല|പേരാമ്പല്ലൂർ]]
|North     = [[അരിയലുർ ജില്ല| അരിയലുർ]]
|Northeast = [[നാഗപട്ടണം ജില്ല|നാഗപട്ടണം]]
|West      = [[തിരുച്ചിറപ്പള്ളി ജില്ല|തിരുച്ചിറപ്പള്ളി]]
|Centre    = [[തഞ്ചാവൂർ ജില്ല|തഞ്ചാവൂർ]]
|East      = [[തഞ്ചാവൂർ ജില്ല|തഞ്ചാവൂർ]]
|Southwest = [[പുതുക്കോട്ട ജില്ല|പുതുക്കോട്ട]]
|South     = [[ബംഗാൾ ഉൾക്കടൽ]]
|Southeast = [[ബംഗാൾ ഉൾക്കടൽ]]
}}
2011-ലെ സെൻസസ് പ്രകാരം, തഞ്ചാവൂർ ജില്ലയിലെ ജനസംഖ്യ 2,405,890 ആയിരുന്നു. ഇവിടെ 1,000 പുരുഷന്മാർക്ക് 1,035 സ്ത്രീകൾ എന്ന നിരക്കിലുള്ള ലിംഗാനുപാതം, ദേശീയ ശരാശരിയായ 929-നേക്കാൾ കൂടുതലാണ്. ജനസംഖ്യയുടെ 35.39% നഗരപ്രദേശങ്ങളിലാണ് താമസിക്കുന്നത്.&lt;ref name=&quot;dashboard&quot;&gt;{{cite web|title=Census Info 2011 Final population totals|url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/censusinfodashboard/index.html|publisher=Office of The Registrar General and Census Commissioner, Ministry of Home Affairs, Government of India|year=2013|access-date=26 January 2014}}&lt;/ref&gt;ആറ് വയസ്സിൽ താഴെയുള്ള കുട്ടികളുടെ എണ്ണം 238,598 ആണ് (121,949 ആൺകുട്ടികളും 116,649 പെൺകുട്ടികളും). പട്ടികജാതി, പട്ടികവർഗ്ഗ വിഭാഗങ്ങൾ യഥാക്രമം ജനസംഖ്യയുടെ 18.91%-ഉം 0.15%-ഉം വരുന്നു. ദേശീയ ശരാശരിയായ 72.99%-മായി താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ, ജില്ലയിലെ ശരാശരി സാക്ഷരതാ നിരക്ക് 74.44% ആണ്.&lt;ref name=&quot;dashboard&quot; /&gt;ജില്ലയിൽ ആകെ 605,363 കുടുംബങ്ങളും 974,079 തൊഴിലാളികളുമുണ്ട്. ഇതിൽ 117,321 കർഷകർ, 327,673 പ്രധാന കാർഷിക തൊഴിലാളികൾ, 26,430 ഗാർഹിക വ്യവസായ തൊഴിലാളികൾ, 363,060 മറ്റ് പ്രധാന തൊഴിലാളികൾ, 139,595 നാമമാത്ര തൊഴിലാളികൾ (marginal workers) എന്നിവർ ഉൾപ്പെടുന്നു. നാമമാത്ര തൊഴിലാളികളിൽ 12,592 പേർ കർഷകരും, 87,688 പേർ കാർഷിക തൊഴിലാളികളും, 4,770 പേർ ഗാർഹിക വ്യവസായങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടവരും, 34,545 പേർ മറ്റ് വിഭാഗങ്ങളിൽ പെടുന്നവരുമാണ്.&lt;ref name=2011census&gt;{{cite web|title=Census Info 2011 Final population totals – Thanjavur district|url=http://www.censusindia.gov.in/pca/SearchDetails.aspx?Id=695770|publisher=Office of The Registrar General and Census Commissioner, Ministry of Home Affairs, Government of India|year=2013|access-date=26 January 2014}}&lt;/ref&gt;
{{Pie chart
|caption = Languages of Thanjavur district (2011)&lt;ref name=&quot;language&quot;/&gt;
|label1 = [[Tamil language|Tamil]] |value1 = 97.42 |color1 = royalblue
|label2 = [[Saurashtra language|Saurashtra]] |value2 = 1.07 |color2 = skyblue
|label3 = Others |value3 = 1.51 |color3 = grey
|thumb=left
}}
2011-ലെ സെൻസസ് പ്രകാരം, ജനസംഖ്യയുടെ 97.42 ശതമാനം പേരുടെ പ്രധാന ഭാഷ തമിഴായിരുന്നു. അതേസമയം 1.07 ശതമാനം പേർ സൗരാഷ്ട്ര ഭാഷ സംസാരിക്കുന്നവരായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;language&quot;&gt;{{Cite web |title=Table C-16 Population by Mother Tongue: Tamil Nadu |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/10222/download/13334/DDW-C16-STMT-MDDS-3300.XLSX |website=[[Census of India]] |publisher=[[Registrar General and Census Commissioner of India]]}}&lt;/ref&gt;
== രാഷ്ട്രീയം==

== സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ==
=== കൃഷി===
തമിഴ്‌നാട്ടിലെ പ്രധാന കാർഷിക മേഖലയായ കാവേരി ഡെൽറ്റയിലാണ് തഞ്ചാവൂർ ജില്ല സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.&lt;ref&gt;{{Cite magazine |last=Nathan |first=K. K. |title=Assessment of Recent Droughts in Tamil Nadu |date=October 1995 |magazine=Drought Network News |url=http://drought.unl.edu/pubs/dnn/arch9.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20030317211040/http://drought.unl.edu/pubs/dnn/arch9.pdf |archive-date=17 March 2003 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; സംസ്ഥാനത്ത് ഏറ്റവും കൂടുതൽ [[നെല്ല്]] ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്ന പ്രദേശമായതിനാൽ, ഇതിനെ 'തമിഴ്‌നാടിന്റെ നെല്ലറ' (Rice Bowl of Tamil Nadu) എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കാറുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Welcome to Thanjavur (District Official Website)|publisher=District Administration of Thanjavur|url=http://www.thanjavur.tn.nic.in/|access-date=22 January 2012|archive-date=3 February 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20060203160555/http://www.thanjavur.tn.nic.in/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;  കാവേരി, വെണ്ണാർ, ഗ്രാൻഡ് അണക്കെട്ട് (കല്ലണൈ) എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കനാൽ ശൃംഖലകളിലൂടെയാണ് ഈ ജില്ലയിലെ കൃഷിഭൂമികൾക്ക് ജലസേചനം നൽകുന്നത്.&lt;ref&gt;{{cite book |last=Baliga |first=B. S. |title=Madras District Gazetteers: Tanjore |publisher=Superintendent, Government Press |year=1957 |pages=162–168}} &lt;/ref&gt; നെല്ലിനു പുറമേ, കരിമ്പ്, തെങ്ങ്, പയർവർഗ്ഗങ്ങൾ, വാഴ, നിലക്കടല എന്നിവയാണ് ഇവിടെ കൃഷി ചെയ്യുന്ന മറ്റ് പ്രധാന വിളകൾ. അരി മില്ലുകൾ, കയർ ഉൽപ്പാദന യൂണിറ്റുകൾ തുടങ്ങിയ കാർഷിക അധിഷ്ഠിത വ്യവസായങ്ങൾ ഈ മേഖലയ്ക്ക് കരുത്തേകുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web |author=Centre for Agricultural and Rural Development Studies (CARDS) |year=2008 |title=District Agricultural Plan: Thanjavur District |url=https://tnau.ac.in/  |access-date=27 August 2026 |publisher=Tamil Nadu Agricultural University}}&lt;/ref&gt; 

== വിനോദസഞ്ചാരം ==
=== ബൃഹദീശ്വര ക്ഷേത്രം ===
പതിനൊന്നാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ചോള രാജാവായ രാജരാജൻ ഒന്നാമന്റെ ഭരണകാലത്ത് നിർമ്മിക്കപ്പെട്ട തഞ്ചാവൂരിലെ ബൃഹദീശ്വര ക്ഷേത്രം (രാജരാജേശ്വരം അല്ലെങ്കിൽ പെരുവുടയാർ കോവിൽ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു), ദ്രാവിഡ വാസ്തുവിദ്യയ്ക്ക് പേരുകേട്ടതും [[യുനെസ്‌കോ]]യുടെ ലോക പൈതൃക പട്ടികയിൽ ഇടംനേടിയതുമായ ഒരു ക്ഷേത്രമാണ്. കുംഭകോണത്തിനടുത്തുള്ള ദാരാസുരത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന, പന്ത്രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഐരാവതേശ്വര ക്ഷേത്രവും 'ഗ്രേറ്റ് ലിവിംഗ് ചോള ടെമ്പിൾസ്' (Great Living Chola Temples) എന്ന വിഭാഗത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തി യുനെസ്‌കോയുടെ ലോക പൈതൃക പദവി നൽകിയിട്ടുള്ളതാണ്. അയ്യവാടിയിലെ പ്രത്യംഗിര ദേവി ക്ഷേത്രമാണ് എടുത്തു പറയേണ്ട മറ്റൊരു പ്രധാന ക്ഷേത്രം.
[[File:Airavateswara Temple, Darasuram in Thanjavur District.jpg|thumb|Airavateswara Temple, in Darasuram, near Kumbakonam, Thanjavur district, was built by [[Rajaraja II|Rajaraja Chola II]] in the 12th century CE, and is a UNESCO World Heritage Site.]]
{{clear}}

== അവലംബങ്ങൾ ==
{{TamilNadu-geo-stub}}
{{തമിഴ്‌നാട്}}
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌നാട്ടിലെ ജില്ലകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌നാട്ടിലെ തീരദേശജില്ലകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഒറ്റവരി ലേഖനങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>badp6gfeaxwixagon4pe6orjzgjk3h0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4680571</id>
      <parentid>4680570</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T17:12:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenakshi nandhini</username>
        <id>99060</id>
      </contributor>
      <comment>/* ബൃഹദീശ്വര ക്ഷേത്രം */</comment>
      <origin>4680571</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16949" sha1="2ij54ok0npw6nagdw0vt8vrs2q1f0l1" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Thanjavoor District}}
{{Infobox settlement
| name                    = തഞ്ചാവൂർ ജില്ല
| native_name             = தஞ்சாவூர் மாவட்டம்
| native_name_lang        = ta
| other_name              = Thanjai Mavattam
| nickname                = Thanjai /தஞ்சை
| settlement_type         = district
| image_skyline           = Mudachikkadu2.JPG
| image_alt               = 
| image_caption           = Rural landscape near [[Peravurani]]
| image_map               = Thanjavur in Tamil Nadu (India).svg
| map_alt                 = 
| map_caption             = Location in Tamil Nadu, India
| latd                    = 10
| latm                    = 47
| lats                    = 8.16
| latNS                   = N
| longd                   = 79
| longm                   = 8
| longs                   = 24.36
| longEW                  = E
| coordinates_display     = inline,title
| subdivision_type        = Country
| subdivision_name        = [[India]]
| subdivision_type1       = [[States and territories of India|State]]
| subdivision_name1       = [[Tamil Nadu]]
| subdivision_type2       = Metro
| subdivision_name2       = &lt;!-- for neighbourhoods/suburbs only --&gt;
| subdivision_type3       = Municipal Corporations
| subdivision_name3       = Thanjavur
| subdivision_type4       = Municipalities
| subdivision_name4       = 
| subdivision_type5       = Town Panchayats
| subdivision_name5       = 
| established_title       = &lt;!-- Established --&gt;
| established_date        = 
| founder                 = 
| named_for               = 
| parts_type              = [[Taluka]]s
| parts                   = [[Kumbakonam]], [[Orathanadu]], [[Papanasam]], [[Pattukkottai]], [[Peravurani]], [[Thanjavur]], [[Thiruvaiyaru]], [[Thiruvidaimarudur]].
| seat_type               = Capital
| seat                    = &lt;!-- for states/territories/regions only --&gt;
| seat_type               = Headquarters
| seat                    = [[Thanjavur]]
| government_type         = 
| governing_body          = 
| leader_title1           = Collector
| leader_name1            = N. Subbaiyan [[Indian Administrative Service|IAS]]
| unit_pref               = Metric
| area_footnotes          = 
| area_rank               = 
| area_total_km2          = 
| elevation_footnotes     = 
| elevation_m             = 
| population_total        = 2,405,890
| population_as_of        = 2011
| population_rank         = 
| population_density_km2  = auto
| population_demonym      = 
| population_footnotes    = &lt;ref&gt;{{cite web
  |title=
  |date=
  |author=
  |url=
  |publisher=
  |pages=
  |format=Excel}}&lt;/ref&gt;
| demographics_type1      = Languages
| demographics1_title1    = Official
| demographics1_info1     = [[Tamil language|Tamil]]
| timezone1               = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1             = +5:30
| postal_code_type        = [[Postal Index Number|PIN]]
| postal_code             = 613xxx
| area_code_type          = Telephone code
| area_code               = 04362
| iso_code                = [[ISO 3166-2:IN|&lt;!-- ISO 3166-2 --&gt;]]
| registration_plate      = TN-49,TN-68&lt;ref&gt;[http://www.tn.gov.in/sta/a2.pdf www.tn.gov.in]&lt;/ref&gt;
| blank1_name_sec1        = [[IUCN protected area categories|IUCN category]]
| blank1_info_sec1        = &lt;!-- for protected areas only --&gt;
| blank2_name_sec1        = Central location:
| blank2_info_sec1        = 
| website                 = {{URL|Thanjavur.nic.in/}}
| footnotes               = 
}}
തെക്കേ ഇന്ത്യൻ സംസ്ഥാനമായ [[തമിഴ്നാട്|തമിഴ്നാട്ടിലെ]] മുപ്പത്തി എട്ടു   ജില്ലകളിലൊന്നാണ് '''തഞ്ചാവൂർ ജില്ല'''.ഇതിന്റെ ഭരണസിരാകേന്ദ്രം തഞ്ചാവൂർ (തഞ്ചോർ) ആണ്. [[കാവേരി നദി]]യുടെ ഫലഭൂയിഷ്ഠമായ ഡെൽറ്റാ പ്രദേശത്താണ് ഈ ജില്ല സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഇവിടുത്തെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ പ്രധാനമായും കൃഷിയെ ആശ്രയിച്ചുള്ളതാണ്.
== ഭൂമിശാസ്ത്രം ==
[[File:Paddy Fields Thanjavur.jpg|thumb|left|Agriculture—especially rice cultivation—is the main occupation in Thanjavur district.]]
[[File:Brihadeeswara.jpg|thumb|220px|left|തഞ്ചാവൂരിലെ  [[ബൃഹദീശ്വരക്ഷേത്രം]]]]
ഈ ജില്ല മധ്യ തമിഴ്‌നാട്ടിൽ 10.08° വടക്ക്, 79.16° കിഴക്ക് എന്നീ അക്ഷാംശരേഖാംശങ്ങളിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. വടക്കുകിഴക്ക് മയിലാടുതുറൈ ജില്ല, കിഴക്ക് തിരുവാരൂർ ജില്ല, തെക്ക് ബംഗാൾ ഉൾക്കടലിൻ്റെ പാക്ക് കടലിടുക്ക്, പടിഞ്ഞാറ് പുതുക്കോട്ടൈ, തിരുച്ചിറപ്പള്ളി ജില്ലകൾ എന്നിവയാണ് ഇതിൻ്റെ അതിരുകൾ. വടക്ക്, കൊല്ലിടം നദി തഞ്ചാവൂരിനെ തിരുച്ചിറപ്പള്ളി, അരിയല്ലൂർ ജില്ലകളിൽ നിന്ന് വേർതിരിക്കുന്ന അതിർത്തിയാണ്.
== ജനസംഖ്യാശാസ്ത്രം ==
{{historical populations|11=1901|12=9,28,222|13=1911|14=9,78,651|15=1921|16=9,58,929|17=1931|18=9,86,308|19=1941|20=10,59,583|21=1951|22=12,28,360|23=1961|24=13,17,920|25=1971|26=15,92,998|27=1981|28=18,48,132|29=1991|30=20,53,760|31=2001|32=22,16,138|33=2011|34=24,05,890|percentages=pagr|footnote=source:&lt;ref&gt;[http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/A2_Data_Table.html Decadal Variation In Population Since 1901]&lt;/ref&gt;|align=center}}

{{bar box
|title=Religions in Thanjavur district (2011)&lt;ref name=&quot;religion&quot;&gt;{{Cite web |date=2011 |title=Table C-01 Population by Religion: Tamil Nadu |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/11392/download/14505/DDW33C-01%20MDDS.XLS |website=censusindia.gov.in |publisher=[[Registrar General and Census Commissioner of India]]}}&lt;/ref&gt;
|titlebar=#Fcd116
|left1=Religion
|right1=Percent
|float=left
|bars=
{{bar percent|[[Hinduism in Tamil Nadu|Hinduism]]|darkorange|86.28}}
{{bar percent|[[Tamil Muslim|Islam]]|green|7.93}}
{{bar percent|[[Christianity in Tamil Nadu|Christianity]]|purple|5.57}}
{{bar percent|Other or not stated|black|0.22}}
}}
{{Geographic Location
|title = '''Destinations from Thanjavur District'''
|Northwest = [[പേരാമ്പല്ലൂർ ജില്ല|പേരാമ്പല്ലൂർ]]
|North     = [[അരിയലുർ ജില്ല| അരിയലുർ]]
|Northeast = [[നാഗപട്ടണം ജില്ല|നാഗപട്ടണം]]
|West      = [[തിരുച്ചിറപ്പള്ളി ജില്ല|തിരുച്ചിറപ്പള്ളി]]
|Centre    = [[തഞ്ചാവൂർ ജില്ല|തഞ്ചാവൂർ]]
|East      = [[തഞ്ചാവൂർ ജില്ല|തഞ്ചാവൂർ]]
|Southwest = [[പുതുക്കോട്ട ജില്ല|പുതുക്കോട്ട]]
|South     = [[ബംഗാൾ ഉൾക്കടൽ]]
|Southeast = [[ബംഗാൾ ഉൾക്കടൽ]]
}}
2011-ലെ സെൻസസ് പ്രകാരം, തഞ്ചാവൂർ ജില്ലയിലെ ജനസംഖ്യ 2,405,890 ആയിരുന്നു. ഇവിടെ 1,000 പുരുഷന്മാർക്ക് 1,035 സ്ത്രീകൾ എന്ന നിരക്കിലുള്ള ലിംഗാനുപാതം, ദേശീയ ശരാശരിയായ 929-നേക്കാൾ കൂടുതലാണ്. ജനസംഖ്യയുടെ 35.39% നഗരപ്രദേശങ്ങളിലാണ് താമസിക്കുന്നത്.&lt;ref name=&quot;dashboard&quot;&gt;{{cite web|title=Census Info 2011 Final population totals|url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/censusinfodashboard/index.html|publisher=Office of The Registrar General and Census Commissioner, Ministry of Home Affairs, Government of India|year=2013|access-date=26 January 2014}}&lt;/ref&gt;ആറ് വയസ്സിൽ താഴെയുള്ള കുട്ടികളുടെ എണ്ണം 238,598 ആണ് (121,949 ആൺകുട്ടികളും 116,649 പെൺകുട്ടികളും). പട്ടികജാതി, പട്ടികവർഗ്ഗ വിഭാഗങ്ങൾ യഥാക്രമം ജനസംഖ്യയുടെ 18.91%-ഉം 0.15%-ഉം വരുന്നു. ദേശീയ ശരാശരിയായ 72.99%-മായി താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ, ജില്ലയിലെ ശരാശരി സാക്ഷരതാ നിരക്ക് 74.44% ആണ്.&lt;ref name=&quot;dashboard&quot; /&gt;ജില്ലയിൽ ആകെ 605,363 കുടുംബങ്ങളും 974,079 തൊഴിലാളികളുമുണ്ട്. ഇതിൽ 117,321 കർഷകർ, 327,673 പ്രധാന കാർഷിക തൊഴിലാളികൾ, 26,430 ഗാർഹിക വ്യവസായ തൊഴിലാളികൾ, 363,060 മറ്റ് പ്രധാന തൊഴിലാളികൾ, 139,595 നാമമാത്ര തൊഴിലാളികൾ (marginal workers) എന്നിവർ ഉൾപ്പെടുന്നു. നാമമാത്ര തൊഴിലാളികളിൽ 12,592 പേർ കർഷകരും, 87,688 പേർ കാർഷിക തൊഴിലാളികളും, 4,770 പേർ ഗാർഹിക വ്യവസായങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടവരും, 34,545 പേർ മറ്റ് വിഭാഗങ്ങളിൽ പെടുന്നവരുമാണ്.&lt;ref name=2011census&gt;{{cite web|title=Census Info 2011 Final population totals – Thanjavur district|url=http://www.censusindia.gov.in/pca/SearchDetails.aspx?Id=695770|publisher=Office of The Registrar General and Census Commissioner, Ministry of Home Affairs, Government of India|year=2013|access-date=26 January 2014}}&lt;/ref&gt;
{{Pie chart
|caption = Languages of Thanjavur district (2011)&lt;ref name=&quot;language&quot;/&gt;
|label1 = [[Tamil language|Tamil]] |value1 = 97.42 |color1 = royalblue
|label2 = [[Saurashtra language|Saurashtra]] |value2 = 1.07 |color2 = skyblue
|label3 = Others |value3 = 1.51 |color3 = grey
|thumb=left
}}
2011-ലെ സെൻസസ് പ്രകാരം, ജനസംഖ്യയുടെ 97.42 ശതമാനം പേരുടെ പ്രധാന ഭാഷ തമിഴായിരുന്നു. അതേസമയം 1.07 ശതമാനം പേർ സൗരാഷ്ട്ര ഭാഷ സംസാരിക്കുന്നവരായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;language&quot;&gt;{{Cite web |title=Table C-16 Population by Mother Tongue: Tamil Nadu |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/10222/download/13334/DDW-C16-STMT-MDDS-3300.XLSX |website=[[Census of India]] |publisher=[[Registrar General and Census Commissioner of India]]}}&lt;/ref&gt;
== രാഷ്ട്രീയം==

== സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ==
=== കൃഷി===
തമിഴ്‌നാട്ടിലെ പ്രധാന കാർഷിക മേഖലയായ കാവേരി ഡെൽറ്റയിലാണ് തഞ്ചാവൂർ ജില്ല സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.&lt;ref&gt;{{Cite magazine |last=Nathan |first=K. K. |title=Assessment of Recent Droughts in Tamil Nadu |date=October 1995 |magazine=Drought Network News |url=http://drought.unl.edu/pubs/dnn/arch9.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20030317211040/http://drought.unl.edu/pubs/dnn/arch9.pdf |archive-date=17 March 2003 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; സംസ്ഥാനത്ത് ഏറ്റവും കൂടുതൽ [[നെല്ല്]] ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്ന പ്രദേശമായതിനാൽ, ഇതിനെ 'തമിഴ്‌നാടിന്റെ നെല്ലറ' (Rice Bowl of Tamil Nadu) എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കാറുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Welcome to Thanjavur (District Official Website)|publisher=District Administration of Thanjavur|url=http://www.thanjavur.tn.nic.in/|access-date=22 January 2012|archive-date=3 February 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20060203160555/http://www.thanjavur.tn.nic.in/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;  കാവേരി, വെണ്ണാർ, ഗ്രാൻഡ് അണക്കെട്ട് (കല്ലണൈ) എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കനാൽ ശൃംഖലകളിലൂടെയാണ് ഈ ജില്ലയിലെ കൃഷിഭൂമികൾക്ക് ജലസേചനം നൽകുന്നത്.&lt;ref&gt;{{cite book |last=Baliga |first=B. S. |title=Madras District Gazetteers: Tanjore |publisher=Superintendent, Government Press |year=1957 |pages=162–168}} &lt;/ref&gt; നെല്ലിനു പുറമേ, കരിമ്പ്, തെങ്ങ്, പയർവർഗ്ഗങ്ങൾ, വാഴ, നിലക്കടല എന്നിവയാണ് ഇവിടെ കൃഷി ചെയ്യുന്ന മറ്റ് പ്രധാന വിളകൾ. അരി മില്ലുകൾ, കയർ ഉൽപ്പാദന യൂണിറ്റുകൾ തുടങ്ങിയ കാർഷിക അധിഷ്ഠിത വ്യവസായങ്ങൾ ഈ മേഖലയ്ക്ക് കരുത്തേകുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web |author=Centre for Agricultural and Rural Development Studies (CARDS) |year=2008 |title=District Agricultural Plan: Thanjavur District |url=https://tnau.ac.in/  |access-date=27 August 2026 |publisher=Tamil Nadu Agricultural University}}&lt;/ref&gt; 

== വിനോദസഞ്ചാരം ==
=== ബൃഹദീശ്വര ക്ഷേത്രം ===
പതിനൊന്നാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ചോള രാജാവായ രാജരാജൻ ഒന്നാമന്റെ ഭരണകാലത്ത് നിർമ്മിക്കപ്പെട്ട തഞ്ചാവൂരിലെ ബൃഹദീശ്വര ക്ഷേത്രം (രാജരാജേശ്വരം അല്ലെങ്കിൽ പെരുവുടയാർ കോവിൽ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു), ദ്രാവിഡ വാസ്തുവിദ്യയ്ക്ക് പേരുകേട്ടതും [[യുനെസ്‌കോ]]യുടെ ലോക പൈതൃക പട്ടികയിൽ ഇടംനേടിയതുമായ ഒരു ക്ഷേത്രമാണ്. കുംഭകോണത്തിനടുത്തുള്ള ദാരാസുരത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന, പന്ത്രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഐരാവതേശ്വര ക്ഷേത്രവും 'ഗ്രേറ്റ് ലിവിംഗ് ചോള ടെമ്പിൾസ്' (Great Living Chola Temples) എന്ന വിഭാഗത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തി യുനെസ്‌കോയുടെ ലോക പൈതൃക പദവി നൽകിയിട്ടുള്ളതാണ്. അയ്യവാടിയിലെ പ്രത്യംഗിര ദേവി ക്ഷേത്രമാണ് എടുത്തു പറയേണ്ട മറ്റൊരു പ്രധാന ക്ഷേത്രം.
[[File:Airavateswara Temple, Darasuram in Thanjavur District.jpg|thumb|തഞ്ചാവൂർ ജില്ലയിലെ കുംഭകോണത്തിനടുത്തുള്ള ദാരാസുരത്തിലുള്ള ഐരാവതേശ്വര ക്ഷേത്രം 12-ആം നൂറ്റാണ്ടിൽ രാജരാജ ചോളൻ രണ്ടാമൻ നിർമ്മിച്ചതാണ്, ഇത് യുനെസ്കോയുടെ ലോക പൈതൃക സ്ഥലമാണ്..]]

{{clear}}

== അവലംബങ്ങൾ ==
{{TamilNadu-geo-stub}}
{{തമിഴ്‌നാട്}}
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌നാട്ടിലെ ജില്ലകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌നാട്ടിലെ തീരദേശജില്ലകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഒറ്റവരി ലേഖനങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>2ij54ok0npw6nagdw0vt8vrs2q1f0l1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4680572</id>
      <parentid>4680571</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T17:17:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenakshi nandhini</username>
        <id>99060</id>
      </contributor>
      <comment>/* ബൃഹദീശ്വര ക്ഷേത്രം */</comment>
      <origin>4680572</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19331" sha1="1x628kbjzg49ankscg5fz3tw7bwchkg" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Thanjavoor District}}
{{Infobox settlement
| name                    = തഞ്ചാവൂർ ജില്ല
| native_name             = தஞ்சாவூர் மாவட்டம்
| native_name_lang        = ta
| other_name              = Thanjai Mavattam
| nickname                = Thanjai /தஞ்சை
| settlement_type         = district
| image_skyline           = Mudachikkadu2.JPG
| image_alt               = 
| image_caption           = Rural landscape near [[Peravurani]]
| image_map               = Thanjavur in Tamil Nadu (India).svg
| map_alt                 = 
| map_caption             = Location in Tamil Nadu, India
| latd                    = 10
| latm                    = 47
| lats                    = 8.16
| latNS                   = N
| longd                   = 79
| longm                   = 8
| longs                   = 24.36
| longEW                  = E
| coordinates_display     = inline,title
| subdivision_type        = Country
| subdivision_name        = [[India]]
| subdivision_type1       = [[States and territories of India|State]]
| subdivision_name1       = [[Tamil Nadu]]
| subdivision_type2       = Metro
| subdivision_name2       = &lt;!-- for neighbourhoods/suburbs only --&gt;
| subdivision_type3       = Municipal Corporations
| subdivision_name3       = Thanjavur
| subdivision_type4       = Municipalities
| subdivision_name4       = 
| subdivision_type5       = Town Panchayats
| subdivision_name5       = 
| established_title       = &lt;!-- Established --&gt;
| established_date        = 
| founder                 = 
| named_for               = 
| parts_type              = [[Taluka]]s
| parts                   = [[Kumbakonam]], [[Orathanadu]], [[Papanasam]], [[Pattukkottai]], [[Peravurani]], [[Thanjavur]], [[Thiruvaiyaru]], [[Thiruvidaimarudur]].
| seat_type               = Capital
| seat                    = &lt;!-- for states/territories/regions only --&gt;
| seat_type               = Headquarters
| seat                    = [[Thanjavur]]
| government_type         = 
| governing_body          = 
| leader_title1           = Collector
| leader_name1            = N. Subbaiyan [[Indian Administrative Service|IAS]]
| unit_pref               = Metric
| area_footnotes          = 
| area_rank               = 
| area_total_km2          = 
| elevation_footnotes     = 
| elevation_m             = 
| population_total        = 2,405,890
| population_as_of        = 2011
| population_rank         = 
| population_density_km2  = auto
| population_demonym      = 
| population_footnotes    = &lt;ref&gt;{{cite web
  |title=
  |date=
  |author=
  |url=
  |publisher=
  |pages=
  |format=Excel}}&lt;/ref&gt;
| demographics_type1      = Languages
| demographics1_title1    = Official
| demographics1_info1     = [[Tamil language|Tamil]]
| timezone1               = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1             = +5:30
| postal_code_type        = [[Postal Index Number|PIN]]
| postal_code             = 613xxx
| area_code_type          = Telephone code
| area_code               = 04362
| iso_code                = [[ISO 3166-2:IN|&lt;!-- ISO 3166-2 --&gt;]]
| registration_plate      = TN-49,TN-68&lt;ref&gt;[http://www.tn.gov.in/sta/a2.pdf www.tn.gov.in]&lt;/ref&gt;
| blank1_name_sec1        = [[IUCN protected area categories|IUCN category]]
| blank1_info_sec1        = &lt;!-- for protected areas only --&gt;
| blank2_name_sec1        = Central location:
| blank2_info_sec1        = 
| website                 = {{URL|Thanjavur.nic.in/}}
| footnotes               = 
}}
തെക്കേ ഇന്ത്യൻ സംസ്ഥാനമായ [[തമിഴ്നാട്|തമിഴ്നാട്ടിലെ]] മുപ്പത്തി എട്ടു   ജില്ലകളിലൊന്നാണ് '''തഞ്ചാവൂർ ജില്ല'''.ഇതിന്റെ ഭരണസിരാകേന്ദ്രം തഞ്ചാവൂർ (തഞ്ചോർ) ആണ്. [[കാവേരി നദി]]യുടെ ഫലഭൂയിഷ്ഠമായ ഡെൽറ്റാ പ്രദേശത്താണ് ഈ ജില്ല സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഇവിടുത്തെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ പ്രധാനമായും കൃഷിയെ ആശ്രയിച്ചുള്ളതാണ്.
== ഭൂമിശാസ്ത്രം ==
[[File:Paddy Fields Thanjavur.jpg|thumb|left|Agriculture—especially rice cultivation—is the main occupation in Thanjavur district.]]
[[File:Brihadeeswara.jpg|thumb|220px|left|തഞ്ചാവൂരിലെ  [[ബൃഹദീശ്വരക്ഷേത്രം]]]]
ഈ ജില്ല മധ്യ തമിഴ്‌നാട്ടിൽ 10.08° വടക്ക്, 79.16° കിഴക്ക് എന്നീ അക്ഷാംശരേഖാംശങ്ങളിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. വടക്കുകിഴക്ക് മയിലാടുതുറൈ ജില്ല, കിഴക്ക് തിരുവാരൂർ ജില്ല, തെക്ക് ബംഗാൾ ഉൾക്കടലിൻ്റെ പാക്ക് കടലിടുക്ക്, പടിഞ്ഞാറ് പുതുക്കോട്ടൈ, തിരുച്ചിറപ്പള്ളി ജില്ലകൾ എന്നിവയാണ് ഇതിൻ്റെ അതിരുകൾ. വടക്ക്, കൊല്ലിടം നദി തഞ്ചാവൂരിനെ തിരുച്ചിറപ്പള്ളി, അരിയല്ലൂർ ജില്ലകളിൽ നിന്ന് വേർതിരിക്കുന്ന അതിർത്തിയാണ്.
== ജനസംഖ്യാശാസ്ത്രം ==
{{historical populations|11=1901|12=9,28,222|13=1911|14=9,78,651|15=1921|16=9,58,929|17=1931|18=9,86,308|19=1941|20=10,59,583|21=1951|22=12,28,360|23=1961|24=13,17,920|25=1971|26=15,92,998|27=1981|28=18,48,132|29=1991|30=20,53,760|31=2001|32=22,16,138|33=2011|34=24,05,890|percentages=pagr|footnote=source:&lt;ref&gt;[http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/A2_Data_Table.html Decadal Variation In Population Since 1901]&lt;/ref&gt;|align=center}}

{{bar box
|title=Religions in Thanjavur district (2011)&lt;ref name=&quot;religion&quot;&gt;{{Cite web |date=2011 |title=Table C-01 Population by Religion: Tamil Nadu |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/11392/download/14505/DDW33C-01%20MDDS.XLS |website=censusindia.gov.in |publisher=[[Registrar General and Census Commissioner of India]]}}&lt;/ref&gt;
|titlebar=#Fcd116
|left1=Religion
|right1=Percent
|float=left
|bars=
{{bar percent|[[Hinduism in Tamil Nadu|Hinduism]]|darkorange|86.28}}
{{bar percent|[[Tamil Muslim|Islam]]|green|7.93}}
{{bar percent|[[Christianity in Tamil Nadu|Christianity]]|purple|5.57}}
{{bar percent|Other or not stated|black|0.22}}
}}
{{Geographic Location
|title = '''Destinations from Thanjavur District'''
|Northwest = [[പേരാമ്പല്ലൂർ ജില്ല|പേരാമ്പല്ലൂർ]]
|North     = [[അരിയലുർ ജില്ല| അരിയലുർ]]
|Northeast = [[നാഗപട്ടണം ജില്ല|നാഗപട്ടണം]]
|West      = [[തിരുച്ചിറപ്പള്ളി ജില്ല|തിരുച്ചിറപ്പള്ളി]]
|Centre    = [[തഞ്ചാവൂർ ജില്ല|തഞ്ചാവൂർ]]
|East      = [[തഞ്ചാവൂർ ജില്ല|തഞ്ചാവൂർ]]
|Southwest = [[പുതുക്കോട്ട ജില്ല|പുതുക്കോട്ട]]
|South     = [[ബംഗാൾ ഉൾക്കടൽ]]
|Southeast = [[ബംഗാൾ ഉൾക്കടൽ]]
}}
2011-ലെ സെൻസസ് പ്രകാരം, തഞ്ചാവൂർ ജില്ലയിലെ ജനസംഖ്യ 2,405,890 ആയിരുന്നു. ഇവിടെ 1,000 പുരുഷന്മാർക്ക് 1,035 സ്ത്രീകൾ എന്ന നിരക്കിലുള്ള ലിംഗാനുപാതം, ദേശീയ ശരാശരിയായ 929-നേക്കാൾ കൂടുതലാണ്. ജനസംഖ്യയുടെ 35.39% നഗരപ്രദേശങ്ങളിലാണ് താമസിക്കുന്നത്.&lt;ref name=&quot;dashboard&quot;&gt;{{cite web|title=Census Info 2011 Final population totals|url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/censusinfodashboard/index.html|publisher=Office of The Registrar General and Census Commissioner, Ministry of Home Affairs, Government of India|year=2013|access-date=26 January 2014}}&lt;/ref&gt;ആറ് വയസ്സിൽ താഴെയുള്ള കുട്ടികളുടെ എണ്ണം 238,598 ആണ് (121,949 ആൺകുട്ടികളും 116,649 പെൺകുട്ടികളും). പട്ടികജാതി, പട്ടികവർഗ്ഗ വിഭാഗങ്ങൾ യഥാക്രമം ജനസംഖ്യയുടെ 18.91%-ഉം 0.15%-ഉം വരുന്നു. ദേശീയ ശരാശരിയായ 72.99%-മായി താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ, ജില്ലയിലെ ശരാശരി സാക്ഷരതാ നിരക്ക് 74.44% ആണ്.&lt;ref name=&quot;dashboard&quot; /&gt;ജില്ലയിൽ ആകെ 605,363 കുടുംബങ്ങളും 974,079 തൊഴിലാളികളുമുണ്ട്. ഇതിൽ 117,321 കർഷകർ, 327,673 പ്രധാന കാർഷിക തൊഴിലാളികൾ, 26,430 ഗാർഹിക വ്യവസായ തൊഴിലാളികൾ, 363,060 മറ്റ് പ്രധാന തൊഴിലാളികൾ, 139,595 നാമമാത്ര തൊഴിലാളികൾ (marginal workers) എന്നിവർ ഉൾപ്പെടുന്നു. നാമമാത്ര തൊഴിലാളികളിൽ 12,592 പേർ കർഷകരും, 87,688 പേർ കാർഷിക തൊഴിലാളികളും, 4,770 പേർ ഗാർഹിക വ്യവസായങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടവരും, 34,545 പേർ മറ്റ് വിഭാഗങ്ങളിൽ പെടുന്നവരുമാണ്.&lt;ref name=2011census&gt;{{cite web|title=Census Info 2011 Final population totals – Thanjavur district|url=http://www.censusindia.gov.in/pca/SearchDetails.aspx?Id=695770|publisher=Office of The Registrar General and Census Commissioner, Ministry of Home Affairs, Government of India|year=2013|access-date=26 January 2014}}&lt;/ref&gt;
{{Pie chart
|caption = Languages of Thanjavur district (2011)&lt;ref name=&quot;language&quot;/&gt;
|label1 = [[Tamil language|Tamil]] |value1 = 97.42 |color1 = royalblue
|label2 = [[Saurashtra language|Saurashtra]] |value2 = 1.07 |color2 = skyblue
|label3 = Others |value3 = 1.51 |color3 = grey
|thumb=left
}}
2011-ലെ സെൻസസ് പ്രകാരം, ജനസംഖ്യയുടെ 97.42 ശതമാനം പേരുടെ പ്രധാന ഭാഷ തമിഴായിരുന്നു. അതേസമയം 1.07 ശതമാനം പേർ സൗരാഷ്ട്ര ഭാഷ സംസാരിക്കുന്നവരായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;language&quot;&gt;{{Cite web |title=Table C-16 Population by Mother Tongue: Tamil Nadu |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/10222/download/13334/DDW-C16-STMT-MDDS-3300.XLSX |website=[[Census of India]] |publisher=[[Registrar General and Census Commissioner of India]]}}&lt;/ref&gt;
== രാഷ്ട്രീയം==

== സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ==
=== കൃഷി===
തമിഴ്‌നാട്ടിലെ പ്രധാന കാർഷിക മേഖലയായ കാവേരി ഡെൽറ്റയിലാണ് തഞ്ചാവൂർ ജില്ല സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.&lt;ref&gt;{{Cite magazine |last=Nathan |first=K. K. |title=Assessment of Recent Droughts in Tamil Nadu |date=October 1995 |magazine=Drought Network News |url=http://drought.unl.edu/pubs/dnn/arch9.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20030317211040/http://drought.unl.edu/pubs/dnn/arch9.pdf |archive-date=17 March 2003 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; സംസ്ഥാനത്ത് ഏറ്റവും കൂടുതൽ [[നെല്ല്]] ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്ന പ്രദേശമായതിനാൽ, ഇതിനെ 'തമിഴ്‌നാടിന്റെ നെല്ലറ' (Rice Bowl of Tamil Nadu) എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കാറുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Welcome to Thanjavur (District Official Website)|publisher=District Administration of Thanjavur|url=http://www.thanjavur.tn.nic.in/|access-date=22 January 2012|archive-date=3 February 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20060203160555/http://www.thanjavur.tn.nic.in/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;  കാവേരി, വെണ്ണാർ, ഗ്രാൻഡ് അണക്കെട്ട് (കല്ലണൈ) എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കനാൽ ശൃംഖലകളിലൂടെയാണ് ഈ ജില്ലയിലെ കൃഷിഭൂമികൾക്ക് ജലസേചനം നൽകുന്നത്.&lt;ref&gt;{{cite book |last=Baliga |first=B. S. |title=Madras District Gazetteers: Tanjore |publisher=Superintendent, Government Press |year=1957 |pages=162–168}} &lt;/ref&gt; നെല്ലിനു പുറമേ, കരിമ്പ്, തെങ്ങ്, പയർവർഗ്ഗങ്ങൾ, വാഴ, നിലക്കടല എന്നിവയാണ് ഇവിടെ കൃഷി ചെയ്യുന്ന മറ്റ് പ്രധാന വിളകൾ. അരി മില്ലുകൾ, കയർ ഉൽപ്പാദന യൂണിറ്റുകൾ തുടങ്ങിയ കാർഷിക അധിഷ്ഠിത വ്യവസായങ്ങൾ ഈ മേഖലയ്ക്ക് കരുത്തേകുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web |author=Centre for Agricultural and Rural Development Studies (CARDS) |year=2008 |title=District Agricultural Plan: Thanjavur District |url=https://tnau.ac.in/  |access-date=27 August 2026 |publisher=Tamil Nadu Agricultural University}}&lt;/ref&gt; 

== വിനോദസഞ്ചാരം ==
=== ബൃഹദീശ്വര ക്ഷേത്രം ===
പതിനൊന്നാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ചോള രാജാവായ രാജരാജൻ ഒന്നാമന്റെ ഭരണകാലത്ത് നിർമ്മിക്കപ്പെട്ട തഞ്ചാവൂരിലെ ബൃഹദീശ്വര ക്ഷേത്രം (രാജരാജേശ്വരം അല്ലെങ്കിൽ പെരുവുടയാർ കോവിൽ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു), ദ്രാവിഡ വാസ്തുവിദ്യയ്ക്ക് പേരുകേട്ടതും [[യുനെസ്‌കോ]]യുടെ ലോക പൈതൃക പട്ടികയിൽ ഇടംനേടിയതുമായ ഒരു ക്ഷേത്രമാണ്. കുംഭകോണത്തിനടുത്തുള്ള ദാരാസുരത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന, പന്ത്രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഐരാവതേശ്വര ക്ഷേത്രവും 'ഗ്രേറ്റ് ലിവിംഗ് ചോള ടെമ്പിൾസ്' (Great Living Chola Temples) എന്ന വിഭാഗത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തി യുനെസ്‌കോയുടെ ലോക പൈതൃക പദവി നൽകിയിട്ടുള്ളതാണ്. അയ്യവാടിയിലെ പ്രത്യംഗിര ദേവി ക്ഷേത്രമാണ് എടുത്തു പറയേണ്ട മറ്റൊരു പ്രധാന ക്ഷേത്രം.
[[File:Airavateswara Temple, Darasuram in Thanjavur District.jpg|thumb|തഞ്ചാവൂർ ജില്ലയിലെ കുംഭകോണത്തിനടുത്തുള്ള ദാരാസുരത്തിലുള്ള ഐരാവതേശ്വര ക്ഷേത്രം 12-ആം നൂറ്റാണ്ടിൽ രാജരാജ ചോളൻ രണ്ടാമൻ നിർമ്മിച്ചതാണ്, ഇത് യുനെസ്കോയുടെ ലോക പൈതൃക സ്ഥലമാണ്..]]
== Notes and references ==
{{Reflist}}

== External links ==
{{Commons category}}
* [https://thanjavur.nic.in/ Thanjavur District]

{{Tamil Nadu}}
{{Thanjavur district}}
{{Largest cities
| country     = Thanjavur district
| stat_ref    = [http://censusindia.gov.in/NprStateReport.aspx?stcd=33&amp;distcd=19&amp;tslcode=005 Census of TN 2011]
| list_by_pop = 
| div_name    = Province
| div_link    = Taluk
| city_1      = Thanjavur | div_1 = Thanjavur taluk | pop_1 = 290,724
| city_2      = Kumbakonam | div_2 = Kumbakonam taluk | pop_2 = 140,156
| city_3      = Pattukkottai | div_3 = Pattukkottai taluk | pop_3 = 73,135
| city_4      = Adiramapattinam | div_4 = Pattukkottai taluk | pop_4 = 31,066
| city_5      = Peravurani | div_5 = Peravurani taluk | pop_5 = 21,035
| city_6      = Papanasam | div_6 = Papanasam taluk | pop_6 = 16,397
| city_7      = Madukkur | div_7 = Pattukkottai taluk | pop_7 = 15,436
| city_8      = Thiruvaiyaru | div_8 = Thiruvaiyaru taluk | pop_8 = 14,535
| city_9      = Vallam | div_9 = Thanjavur taluk | pop_9 = 14,495
| city_10     = Ayyampettai (Thanjavur district) | div_10 = Papanasam taluk | pop_10 = 14,202
}}
== കുറിപ്പുകളും അവലംബങ്ങളും ==
{{Reflist}}

== ബാഹ്യ കണ്ണികൾ ==
{{Commons category}}
* [https://thanjavur.nic.in/ Thanjavur District]

{{Tamil Nadu}}
{{Thanjavur district}}
{{Largest cities
| country     = Thanjavur district
| stat_ref    = [http://censusindia.gov.in/NprStateReport.aspx?stcd=33&amp;distcd=19&amp;tslcode=005 Census of TN 2011]
| list_by_pop = 
| div_name    = Province
| div_link    = Taluk
| city_1      = Thanjavur | div_1 = Thanjavur taluk | pop_1 = 290,724
| city_2      = Kumbakonam | div_2 = Kumbakonam taluk | pop_2 = 140,156
| city_3      = Pattukkottai | div_3 = Pattukkottai taluk | pop_3 = 73,135
| city_4      = Adiramapattinam | div_4 = Pattukkottai taluk | pop_4 = 31,066
| city_5      = Peravurani | div_5 = Peravurani taluk | pop_5 = 21,035
| city_6      = Papanasam | div_6 = Papanasam taluk | pop_6 = 16,397
| city_7      = Madukkur | div_7 = Pattukkottai taluk | pop_7 = 15,436
| city_8      = Thiruvaiyaru | div_8 = Thiruvaiyaru taluk | pop_8 = 14,535
| city_9      = Vallam | div_9 = Thanjavur taluk | pop_9 = 14,495
| city_10     = Ayyampettai (Thanjavur district) | div_10 = Papanasam taluk | pop_10 = 14,202
}}

{{Authority control}}


{{clear}}

== അവലംബങ്ങൾ ==
{{TamilNadu-geo-stub}}
{{തമിഴ്‌നാട്}}
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌നാട്ടിലെ ജില്ലകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌നാട്ടിലെ തീരദേശജില്ലകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഒറ്റവരി ലേഖനങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>1x628kbjzg49ankscg5fz3tw7bwchkg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4680573</id>
      <parentid>4680572</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T17:18:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenakshi nandhini</username>
        <id>99060</id>
      </contributor>
      <comment>/* Notes and references */</comment>
      <origin>4680573</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19381" sha1="7983q6srzv71on19r3qbbs2nz8gtxkc" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Thanjavoor District}}
{{Infobox settlement
| name                    = തഞ്ചാവൂർ ജില്ല
| native_name             = தஞ்சாவூர் மாவட்டம்
| native_name_lang        = ta
| other_name              = Thanjai Mavattam
| nickname                = Thanjai /தஞ்சை
| settlement_type         = district
| image_skyline           = Mudachikkadu2.JPG
| image_alt               = 
| image_caption           = Rural landscape near [[Peravurani]]
| image_map               = Thanjavur in Tamil Nadu (India).svg
| map_alt                 = 
| map_caption             = Location in Tamil Nadu, India
| latd                    = 10
| latm                    = 47
| lats                    = 8.16
| latNS                   = N
| longd                   = 79
| longm                   = 8
| longs                   = 24.36
| longEW                  = E
| coordinates_display     = inline,title
| subdivision_type        = Country
| subdivision_name        = [[India]]
| subdivision_type1       = [[States and territories of India|State]]
| subdivision_name1       = [[Tamil Nadu]]
| subdivision_type2       = Metro
| subdivision_name2       = &lt;!-- for neighbourhoods/suburbs only --&gt;
| subdivision_type3       = Municipal Corporations
| subdivision_name3       = Thanjavur
| subdivision_type4       = Municipalities
| subdivision_name4       = 
| subdivision_type5       = Town Panchayats
| subdivision_name5       = 
| established_title       = &lt;!-- Established --&gt;
| established_date        = 
| founder                 = 
| named_for               = 
| parts_type              = [[Taluka]]s
| parts                   = [[Kumbakonam]], [[Orathanadu]], [[Papanasam]], [[Pattukkottai]], [[Peravurani]], [[Thanjavur]], [[Thiruvaiyaru]], [[Thiruvidaimarudur]].
| seat_type               = Capital
| seat                    = &lt;!-- for states/territories/regions only --&gt;
| seat_type               = Headquarters
| seat                    = [[Thanjavur]]
| government_type         = 
| governing_body          = 
| leader_title1           = Collector
| leader_name1            = N. Subbaiyan [[Indian Administrative Service|IAS]]
| unit_pref               = Metric
| area_footnotes          = 
| area_rank               = 
| area_total_km2          = 
| elevation_footnotes     = 
| elevation_m             = 
| population_total        = 2,405,890
| population_as_of        = 2011
| population_rank         = 
| population_density_km2  = auto
| population_demonym      = 
| population_footnotes    = &lt;ref&gt;{{cite web
  |title=
  |date=
  |author=
  |url=
  |publisher=
  |pages=
  |format=Excel}}&lt;/ref&gt;
| demographics_type1      = Languages
| demographics1_title1    = Official
| demographics1_info1     = [[Tamil language|Tamil]]
| timezone1               = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1             = +5:30
| postal_code_type        = [[Postal Index Number|PIN]]
| postal_code             = 613xxx
| area_code_type          = Telephone code
| area_code               = 04362
| iso_code                = [[ISO 3166-2:IN|&lt;!-- ISO 3166-2 --&gt;]]
| registration_plate      = TN-49,TN-68&lt;ref&gt;[http://www.tn.gov.in/sta/a2.pdf www.tn.gov.in]&lt;/ref&gt;
| blank1_name_sec1        = [[IUCN protected area categories|IUCN category]]
| blank1_info_sec1        = &lt;!-- for protected areas only --&gt;
| blank2_name_sec1        = Central location:
| blank2_info_sec1        = 
| website                 = {{URL|Thanjavur.nic.in/}}
| footnotes               = 
}}
തെക്കേ ഇന്ത്യൻ സംസ്ഥാനമായ [[തമിഴ്നാട്|തമിഴ്നാട്ടിലെ]] മുപ്പത്തി എട്ടു   ജില്ലകളിലൊന്നാണ് '''തഞ്ചാവൂർ ജില്ല'''.ഇതിന്റെ ഭരണസിരാകേന്ദ്രം തഞ്ചാവൂർ (തഞ്ചോർ) ആണ്. [[കാവേരി നദി]]യുടെ ഫലഭൂയിഷ്ഠമായ ഡെൽറ്റാ പ്രദേശത്താണ് ഈ ജില്ല സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഇവിടുത്തെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ പ്രധാനമായും കൃഷിയെ ആശ്രയിച്ചുള്ളതാണ്.
== ഭൂമിശാസ്ത്രം ==
[[File:Paddy Fields Thanjavur.jpg|thumb|left|Agriculture—especially rice cultivation—is the main occupation in Thanjavur district.]]
[[File:Brihadeeswara.jpg|thumb|220px|left|തഞ്ചാവൂരിലെ  [[ബൃഹദീശ്വരക്ഷേത്രം]]]]
ഈ ജില്ല മധ്യ തമിഴ്‌നാട്ടിൽ 10.08° വടക്ക്, 79.16° കിഴക്ക് എന്നീ അക്ഷാംശരേഖാംശങ്ങളിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. വടക്കുകിഴക്ക് മയിലാടുതുറൈ ജില്ല, കിഴക്ക് തിരുവാരൂർ ജില്ല, തെക്ക് ബംഗാൾ ഉൾക്കടലിൻ്റെ പാക്ക് കടലിടുക്ക്, പടിഞ്ഞാറ് പുതുക്കോട്ടൈ, തിരുച്ചിറപ്പള്ളി ജില്ലകൾ എന്നിവയാണ് ഇതിൻ്റെ അതിരുകൾ. വടക്ക്, കൊല്ലിടം നദി തഞ്ചാവൂരിനെ തിരുച്ചിറപ്പള്ളി, അരിയല്ലൂർ ജില്ലകളിൽ നിന്ന് വേർതിരിക്കുന്ന അതിർത്തിയാണ്.
== ജനസംഖ്യാശാസ്ത്രം ==
{{historical populations|11=1901|12=9,28,222|13=1911|14=9,78,651|15=1921|16=9,58,929|17=1931|18=9,86,308|19=1941|20=10,59,583|21=1951|22=12,28,360|23=1961|24=13,17,920|25=1971|26=15,92,998|27=1981|28=18,48,132|29=1991|30=20,53,760|31=2001|32=22,16,138|33=2011|34=24,05,890|percentages=pagr|footnote=source:&lt;ref&gt;[http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/A2_Data_Table.html Decadal Variation In Population Since 1901]&lt;/ref&gt;|align=center}}

{{bar box
|title=Religions in Thanjavur district (2011)&lt;ref name=&quot;religion&quot;&gt;{{Cite web |date=2011 |title=Table C-01 Population by Religion: Tamil Nadu |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/11392/download/14505/DDW33C-01%20MDDS.XLS |website=censusindia.gov.in |publisher=[[Registrar General and Census Commissioner of India]]}}&lt;/ref&gt;
|titlebar=#Fcd116
|left1=Religion
|right1=Percent
|float=left
|bars=
{{bar percent|[[Hinduism in Tamil Nadu|Hinduism]]|darkorange|86.28}}
{{bar percent|[[Tamil Muslim|Islam]]|green|7.93}}
{{bar percent|[[Christianity in Tamil Nadu|Christianity]]|purple|5.57}}
{{bar percent|Other or not stated|black|0.22}}
}}
{{Geographic Location
|title = '''Destinations from Thanjavur District'''
|Northwest = [[പേരാമ്പല്ലൂർ ജില്ല|പേരാമ്പല്ലൂർ]]
|North     = [[അരിയലുർ ജില്ല| അരിയലുർ]]
|Northeast = [[നാഗപട്ടണം ജില്ല|നാഗപട്ടണം]]
|West      = [[തിരുച്ചിറപ്പള്ളി ജില്ല|തിരുച്ചിറപ്പള്ളി]]
|Centre    = [[തഞ്ചാവൂർ ജില്ല|തഞ്ചാവൂർ]]
|East      = [[തഞ്ചാവൂർ ജില്ല|തഞ്ചാവൂർ]]
|Southwest = [[പുതുക്കോട്ട ജില്ല|പുതുക്കോട്ട]]
|South     = [[ബംഗാൾ ഉൾക്കടൽ]]
|Southeast = [[ബംഗാൾ ഉൾക്കടൽ]]
}}
2011-ലെ സെൻസസ് പ്രകാരം, തഞ്ചാവൂർ ജില്ലയിലെ ജനസംഖ്യ 2,405,890 ആയിരുന്നു. ഇവിടെ 1,000 പുരുഷന്മാർക്ക് 1,035 സ്ത്രീകൾ എന്ന നിരക്കിലുള്ള ലിംഗാനുപാതം, ദേശീയ ശരാശരിയായ 929-നേക്കാൾ കൂടുതലാണ്. ജനസംഖ്യയുടെ 35.39% നഗരപ്രദേശങ്ങളിലാണ് താമസിക്കുന്നത്.&lt;ref name=&quot;dashboard&quot;&gt;{{cite web|title=Census Info 2011 Final population totals|url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/censusinfodashboard/index.html|publisher=Office of The Registrar General and Census Commissioner, Ministry of Home Affairs, Government of India|year=2013|access-date=26 January 2014}}&lt;/ref&gt;ആറ് വയസ്സിൽ താഴെയുള്ള കുട്ടികളുടെ എണ്ണം 238,598 ആണ് (121,949 ആൺകുട്ടികളും 116,649 പെൺകുട്ടികളും). പട്ടികജാതി, പട്ടികവർഗ്ഗ വിഭാഗങ്ങൾ യഥാക്രമം ജനസംഖ്യയുടെ 18.91%-ഉം 0.15%-ഉം വരുന്നു. ദേശീയ ശരാശരിയായ 72.99%-മായി താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ, ജില്ലയിലെ ശരാശരി സാക്ഷരതാ നിരക്ക് 74.44% ആണ്.&lt;ref name=&quot;dashboard&quot; /&gt;ജില്ലയിൽ ആകെ 605,363 കുടുംബങ്ങളും 974,079 തൊഴിലാളികളുമുണ്ട്. ഇതിൽ 117,321 കർഷകർ, 327,673 പ്രധാന കാർഷിക തൊഴിലാളികൾ, 26,430 ഗാർഹിക വ്യവസായ തൊഴിലാളികൾ, 363,060 മറ്റ് പ്രധാന തൊഴിലാളികൾ, 139,595 നാമമാത്ര തൊഴിലാളികൾ (marginal workers) എന്നിവർ ഉൾപ്പെടുന്നു. നാമമാത്ര തൊഴിലാളികളിൽ 12,592 പേർ കർഷകരും, 87,688 പേർ കാർഷിക തൊഴിലാളികളും, 4,770 പേർ ഗാർഹിക വ്യവസായങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടവരും, 34,545 പേർ മറ്റ് വിഭാഗങ്ങളിൽ പെടുന്നവരുമാണ്.&lt;ref name=2011census&gt;{{cite web|title=Census Info 2011 Final population totals – Thanjavur district|url=http://www.censusindia.gov.in/pca/SearchDetails.aspx?Id=695770|publisher=Office of The Registrar General and Census Commissioner, Ministry of Home Affairs, Government of India|year=2013|access-date=26 January 2014}}&lt;/ref&gt;
{{Pie chart
|caption = Languages of Thanjavur district (2011)&lt;ref name=&quot;language&quot;/&gt;
|label1 = [[Tamil language|Tamil]] |value1 = 97.42 |color1 = royalblue
|label2 = [[Saurashtra language|Saurashtra]] |value2 = 1.07 |color2 = skyblue
|label3 = Others |value3 = 1.51 |color3 = grey
|thumb=left
}}
2011-ലെ സെൻസസ് പ്രകാരം, ജനസംഖ്യയുടെ 97.42 ശതമാനം പേരുടെ പ്രധാന ഭാഷ തമിഴായിരുന്നു. അതേസമയം 1.07 ശതമാനം പേർ സൗരാഷ്ട്ര ഭാഷ സംസാരിക്കുന്നവരായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;language&quot;&gt;{{Cite web |title=Table C-16 Population by Mother Tongue: Tamil Nadu |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/10222/download/13334/DDW-C16-STMT-MDDS-3300.XLSX |website=[[Census of India]] |publisher=[[Registrar General and Census Commissioner of India]]}}&lt;/ref&gt;
== രാഷ്ട്രീയം==

== സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ==
=== കൃഷി===
തമിഴ്‌നാട്ടിലെ പ്രധാന കാർഷിക മേഖലയായ കാവേരി ഡെൽറ്റയിലാണ് തഞ്ചാവൂർ ജില്ല സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.&lt;ref&gt;{{Cite magazine |last=Nathan |first=K. K. |title=Assessment of Recent Droughts in Tamil Nadu |date=October 1995 |magazine=Drought Network News |url=http://drought.unl.edu/pubs/dnn/arch9.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20030317211040/http://drought.unl.edu/pubs/dnn/arch9.pdf |archive-date=17 March 2003 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; സംസ്ഥാനത്ത് ഏറ്റവും കൂടുതൽ [[നെല്ല്]] ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്ന പ്രദേശമായതിനാൽ, ഇതിനെ 'തമിഴ്‌നാടിന്റെ നെല്ലറ' (Rice Bowl of Tamil Nadu) എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കാറുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Welcome to Thanjavur (District Official Website)|publisher=District Administration of Thanjavur|url=http://www.thanjavur.tn.nic.in/|access-date=22 January 2012|archive-date=3 February 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20060203160555/http://www.thanjavur.tn.nic.in/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;  കാവേരി, വെണ്ണാർ, ഗ്രാൻഡ് അണക്കെട്ട് (കല്ലണൈ) എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കനാൽ ശൃംഖലകളിലൂടെയാണ് ഈ ജില്ലയിലെ കൃഷിഭൂമികൾക്ക് ജലസേചനം നൽകുന്നത്.&lt;ref&gt;{{cite book |last=Baliga |first=B. S. |title=Madras District Gazetteers: Tanjore |publisher=Superintendent, Government Press |year=1957 |pages=162–168}} &lt;/ref&gt; നെല്ലിനു പുറമേ, കരിമ്പ്, തെങ്ങ്, പയർവർഗ്ഗങ്ങൾ, വാഴ, നിലക്കടല എന്നിവയാണ് ഇവിടെ കൃഷി ചെയ്യുന്ന മറ്റ് പ്രധാന വിളകൾ. അരി മില്ലുകൾ, കയർ ഉൽപ്പാദന യൂണിറ്റുകൾ തുടങ്ങിയ കാർഷിക അധിഷ്ഠിത വ്യവസായങ്ങൾ ഈ മേഖലയ്ക്ക് കരുത്തേകുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web |author=Centre for Agricultural and Rural Development Studies (CARDS) |year=2008 |title=District Agricultural Plan: Thanjavur District |url=https://tnau.ac.in/  |access-date=27 August 2026 |publisher=Tamil Nadu Agricultural University}}&lt;/ref&gt; 

== വിനോദസഞ്ചാരം ==
=== ബൃഹദീശ്വര ക്ഷേത്രം ===
പതിനൊന്നാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ചോള രാജാവായ രാജരാജൻ ഒന്നാമന്റെ ഭരണകാലത്ത് നിർമ്മിക്കപ്പെട്ട തഞ്ചാവൂരിലെ ബൃഹദീശ്വര ക്ഷേത്രം (രാജരാജേശ്വരം അല്ലെങ്കിൽ പെരുവുടയാർ കോവിൽ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു), ദ്രാവിഡ വാസ്തുവിദ്യയ്ക്ക് പേരുകേട്ടതും [[യുനെസ്‌കോ]]യുടെ ലോക പൈതൃക പട്ടികയിൽ ഇടംനേടിയതുമായ ഒരു ക്ഷേത്രമാണ്. കുംഭകോണത്തിനടുത്തുള്ള ദാരാസുരത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന, പന്ത്രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഐരാവതേശ്വര ക്ഷേത്രവും 'ഗ്രേറ്റ് ലിവിംഗ് ചോള ടെമ്പിൾസ്' (Great Living Chola Temples) എന്ന വിഭാഗത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തി യുനെസ്‌കോയുടെ ലോക പൈതൃക പദവി നൽകിയിട്ടുള്ളതാണ്. അയ്യവാടിയിലെ പ്രത്യംഗിര ദേവി ക്ഷേത്രമാണ് എടുത്തു പറയേണ്ട മറ്റൊരു പ്രധാന ക്ഷേത്രം.
[[File:Airavateswara Temple, Darasuram in Thanjavur District.jpg|thumb|തഞ്ചാവൂർ ജില്ലയിലെ കുംഭകോണത്തിനടുത്തുള്ള ദാരാസുരത്തിലുള്ള ഐരാവതേശ്വര ക്ഷേത്രം 12-ആം നൂറ്റാണ്ടിൽ രാജരാജ ചോളൻ രണ്ടാമൻ നിർമ്മിച്ചതാണ്, ഇത് യുനെസ്കോയുടെ ലോക പൈതൃക സ്ഥലമാണ്..]]
== കുറിപ്പുകളും അവലംബങ്ങളും ==
{{Reflist}}

== External links ==
{{Commons category}}
* [https://thanjavur.nic.in/ Thanjavur District]

{{Tamil Nadu}}
{{Thanjavur district}}
{{Largest cities
| country     = Thanjavur district
| stat_ref    = [http://censusindia.gov.in/NprStateReport.aspx?stcd=33&amp;distcd=19&amp;tslcode=005 Census of TN 2011]
| list_by_pop = 
| div_name    = Province
| div_link    = Taluk
| city_1      = Thanjavur | div_1 = Thanjavur taluk | pop_1 = 290,724
| city_2      = Kumbakonam | div_2 = Kumbakonam taluk | pop_2 = 140,156
| city_3      = Pattukkottai | div_3 = Pattukkottai taluk | pop_3 = 73,135
| city_4      = Adiramapattinam | div_4 = Pattukkottai taluk | pop_4 = 31,066
| city_5      = Peravurani | div_5 = Peravurani taluk | pop_5 = 21,035
| city_6      = Papanasam | div_6 = Papanasam taluk | pop_6 = 16,397
| city_7      = Madukkur | div_7 = Pattukkottai taluk | pop_7 = 15,436
| city_8      = Thiruvaiyaru | div_8 = Thiruvaiyaru taluk | pop_8 = 14,535
| city_9      = Vallam | div_9 = Thanjavur taluk | pop_9 = 14,495
| city_10     = Ayyampettai (Thanjavur district) | div_10 = Papanasam taluk | pop_10 = 14,202
}}
== കുറിപ്പുകളും അവലംബങ്ങളും ==
{{Reflist}}

== ബാഹ്യ കണ്ണികൾ ==
{{Commons category}}
* [https://thanjavur.nic.in/ Thanjavur District]

{{Tamil Nadu}}
{{Thanjavur district}}
{{Largest cities
| country     = Thanjavur district
| stat_ref    = [http://censusindia.gov.in/NprStateReport.aspx?stcd=33&amp;distcd=19&amp;tslcode=005 Census of TN 2011]
| list_by_pop = 
| div_name    = Province
| div_link    = Taluk
| city_1      = Thanjavur | div_1 = Thanjavur taluk | pop_1 = 290,724
| city_2      = Kumbakonam | div_2 = Kumbakonam taluk | pop_2 = 140,156
| city_3      = Pattukkottai | div_3 = Pattukkottai taluk | pop_3 = 73,135
| city_4      = Adiramapattinam | div_4 = Pattukkottai taluk | pop_4 = 31,066
| city_5      = Peravurani | div_5 = Peravurani taluk | pop_5 = 21,035
| city_6      = Papanasam | div_6 = Papanasam taluk | pop_6 = 16,397
| city_7      = Madukkur | div_7 = Pattukkottai taluk | pop_7 = 15,436
| city_8      = Thiruvaiyaru | div_8 = Thiruvaiyaru taluk | pop_8 = 14,535
| city_9      = Vallam | div_9 = Thanjavur taluk | pop_9 = 14,495
| city_10     = Ayyampettai (Thanjavur district) | div_10 = Papanasam taluk | pop_10 = 14,202
}}

{{Authority control}}


{{clear}}

== അവലംബങ്ങൾ ==
{{TamilNadu-geo-stub}}
{{തമിഴ്‌നാട്}}
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌നാട്ടിലെ ജില്ലകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌നാട്ടിലെ തീരദേശജില്ലകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഒറ്റവരി ലേഖനങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>7983q6srzv71on19r3qbbs2nz8gtxkc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4680574</id>
      <parentid>4680573</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T17:18:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenakshi nandhini</username>
        <id>99060</id>
      </contributor>
      <comment>/* External links */</comment>
      <origin>4680574</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19406" sha1="0h0l3v1cnvdu3zm255h70ujjf7m94g0" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Thanjavoor District}}
{{Infobox settlement
| name                    = തഞ്ചാവൂർ ജില്ല
| native_name             = தஞ்சாவூர் மாவட்டம்
| native_name_lang        = ta
| other_name              = Thanjai Mavattam
| nickname                = Thanjai /தஞ்சை
| settlement_type         = district
| image_skyline           = Mudachikkadu2.JPG
| image_alt               = 
| image_caption           = Rural landscape near [[Peravurani]]
| image_map               = Thanjavur in Tamil Nadu (India).svg
| map_alt                 = 
| map_caption             = Location in Tamil Nadu, India
| latd                    = 10
| latm                    = 47
| lats                    = 8.16
| latNS                   = N
| longd                   = 79
| longm                   = 8
| longs                   = 24.36
| longEW                  = E
| coordinates_display     = inline,title
| subdivision_type        = Country
| subdivision_name        = [[India]]
| subdivision_type1       = [[States and territories of India|State]]
| subdivision_name1       = [[Tamil Nadu]]
| subdivision_type2       = Metro
| subdivision_name2       = &lt;!-- for neighbourhoods/suburbs only --&gt;
| subdivision_type3       = Municipal Corporations
| subdivision_name3       = Thanjavur
| subdivision_type4       = Municipalities
| subdivision_name4       = 
| subdivision_type5       = Town Panchayats
| subdivision_name5       = 
| established_title       = &lt;!-- Established --&gt;
| established_date        = 
| founder                 = 
| named_for               = 
| parts_type              = [[Taluka]]s
| parts                   = [[Kumbakonam]], [[Orathanadu]], [[Papanasam]], [[Pattukkottai]], [[Peravurani]], [[Thanjavur]], [[Thiruvaiyaru]], [[Thiruvidaimarudur]].
| seat_type               = Capital
| seat                    = &lt;!-- for states/territories/regions only --&gt;
| seat_type               = Headquarters
| seat                    = [[Thanjavur]]
| government_type         = 
| governing_body          = 
| leader_title1           = Collector
| leader_name1            = N. Subbaiyan [[Indian Administrative Service|IAS]]
| unit_pref               = Metric
| area_footnotes          = 
| area_rank               = 
| area_total_km2          = 
| elevation_footnotes     = 
| elevation_m             = 
| population_total        = 2,405,890
| population_as_of        = 2011
| population_rank         = 
| population_density_km2  = auto
| population_demonym      = 
| population_footnotes    = &lt;ref&gt;{{cite web
  |title=
  |date=
  |author=
  |url=
  |publisher=
  |pages=
  |format=Excel}}&lt;/ref&gt;
| demographics_type1      = Languages
| demographics1_title1    = Official
| demographics1_info1     = [[Tamil language|Tamil]]
| timezone1               = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1             = +5:30
| postal_code_type        = [[Postal Index Number|PIN]]
| postal_code             = 613xxx
| area_code_type          = Telephone code
| area_code               = 04362
| iso_code                = [[ISO 3166-2:IN|&lt;!-- ISO 3166-2 --&gt;]]
| registration_plate      = TN-49,TN-68&lt;ref&gt;[http://www.tn.gov.in/sta/a2.pdf www.tn.gov.in]&lt;/ref&gt;
| blank1_name_sec1        = [[IUCN protected area categories|IUCN category]]
| blank1_info_sec1        = &lt;!-- for protected areas only --&gt;
| blank2_name_sec1        = Central location:
| blank2_info_sec1        = 
| website                 = {{URL|Thanjavur.nic.in/}}
| footnotes               = 
}}
തെക്കേ ഇന്ത്യൻ സംസ്ഥാനമായ [[തമിഴ്നാട്|തമിഴ്നാട്ടിലെ]] മുപ്പത്തി എട്ടു   ജില്ലകളിലൊന്നാണ് '''തഞ്ചാവൂർ ജില്ല'''.ഇതിന്റെ ഭരണസിരാകേന്ദ്രം തഞ്ചാവൂർ (തഞ്ചോർ) ആണ്. [[കാവേരി നദി]]യുടെ ഫലഭൂയിഷ്ഠമായ ഡെൽറ്റാ പ്രദേശത്താണ് ഈ ജില്ല സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഇവിടുത്തെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ പ്രധാനമായും കൃഷിയെ ആശ്രയിച്ചുള്ളതാണ്.
== ഭൂമിശാസ്ത്രം ==
[[File:Paddy Fields Thanjavur.jpg|thumb|left|Agriculture—especially rice cultivation—is the main occupation in Thanjavur district.]]
[[File:Brihadeeswara.jpg|thumb|220px|left|തഞ്ചാവൂരിലെ  [[ബൃഹദീശ്വരക്ഷേത്രം]]]]
ഈ ജില്ല മധ്യ തമിഴ്‌നാട്ടിൽ 10.08° വടക്ക്, 79.16° കിഴക്ക് എന്നീ അക്ഷാംശരേഖാംശങ്ങളിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. വടക്കുകിഴക്ക് മയിലാടുതുറൈ ജില്ല, കിഴക്ക് തിരുവാരൂർ ജില്ല, തെക്ക് ബംഗാൾ ഉൾക്കടലിൻ്റെ പാക്ക് കടലിടുക്ക്, പടിഞ്ഞാറ് പുതുക്കോട്ടൈ, തിരുച്ചിറപ്പള്ളി ജില്ലകൾ എന്നിവയാണ് ഇതിൻ്റെ അതിരുകൾ. വടക്ക്, കൊല്ലിടം നദി തഞ്ചാവൂരിനെ തിരുച്ചിറപ്പള്ളി, അരിയല്ലൂർ ജില്ലകളിൽ നിന്ന് വേർതിരിക്കുന്ന അതിർത്തിയാണ്.
== ജനസംഖ്യാശാസ്ത്രം ==
{{historical populations|11=1901|12=9,28,222|13=1911|14=9,78,651|15=1921|16=9,58,929|17=1931|18=9,86,308|19=1941|20=10,59,583|21=1951|22=12,28,360|23=1961|24=13,17,920|25=1971|26=15,92,998|27=1981|28=18,48,132|29=1991|30=20,53,760|31=2001|32=22,16,138|33=2011|34=24,05,890|percentages=pagr|footnote=source:&lt;ref&gt;[http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/A2_Data_Table.html Decadal Variation In Population Since 1901]&lt;/ref&gt;|align=center}}

{{bar box
|title=Religions in Thanjavur district (2011)&lt;ref name=&quot;religion&quot;&gt;{{Cite web |date=2011 |title=Table C-01 Population by Religion: Tamil Nadu |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/11392/download/14505/DDW33C-01%20MDDS.XLS |website=censusindia.gov.in |publisher=[[Registrar General and Census Commissioner of India]]}}&lt;/ref&gt;
|titlebar=#Fcd116
|left1=Religion
|right1=Percent
|float=left
|bars=
{{bar percent|[[Hinduism in Tamil Nadu|Hinduism]]|darkorange|86.28}}
{{bar percent|[[Tamil Muslim|Islam]]|green|7.93}}
{{bar percent|[[Christianity in Tamil Nadu|Christianity]]|purple|5.57}}
{{bar percent|Other or not stated|black|0.22}}
}}
{{Geographic Location
|title = '''Destinations from Thanjavur District'''
|Northwest = [[പേരാമ്പല്ലൂർ ജില്ല|പേരാമ്പല്ലൂർ]]
|North     = [[അരിയലുർ ജില്ല| അരിയലുർ]]
|Northeast = [[നാഗപട്ടണം ജില്ല|നാഗപട്ടണം]]
|West      = [[തിരുച്ചിറപ്പള്ളി ജില്ല|തിരുച്ചിറപ്പള്ളി]]
|Centre    = [[തഞ്ചാവൂർ ജില്ല|തഞ്ചാവൂർ]]
|East      = [[തഞ്ചാവൂർ ജില്ല|തഞ്ചാവൂർ]]
|Southwest = [[പുതുക്കോട്ട ജില്ല|പുതുക്കോട്ട]]
|South     = [[ബംഗാൾ ഉൾക്കടൽ]]
|Southeast = [[ബംഗാൾ ഉൾക്കടൽ]]
}}
2011-ലെ സെൻസസ് പ്രകാരം, തഞ്ചാവൂർ ജില്ലയിലെ ജനസംഖ്യ 2,405,890 ആയിരുന്നു. ഇവിടെ 1,000 പുരുഷന്മാർക്ക് 1,035 സ്ത്രീകൾ എന്ന നിരക്കിലുള്ള ലിംഗാനുപാതം, ദേശീയ ശരാശരിയായ 929-നേക്കാൾ കൂടുതലാണ്. ജനസംഖ്യയുടെ 35.39% നഗരപ്രദേശങ്ങളിലാണ് താമസിക്കുന്നത്.&lt;ref name=&quot;dashboard&quot;&gt;{{cite web|title=Census Info 2011 Final population totals|url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/censusinfodashboard/index.html|publisher=Office of The Registrar General and Census Commissioner, Ministry of Home Affairs, Government of India|year=2013|access-date=26 January 2014}}&lt;/ref&gt;ആറ് വയസ്സിൽ താഴെയുള്ള കുട്ടികളുടെ എണ്ണം 238,598 ആണ് (121,949 ആൺകുട്ടികളും 116,649 പെൺകുട്ടികളും). പട്ടികജാതി, പട്ടികവർഗ്ഗ വിഭാഗങ്ങൾ യഥാക്രമം ജനസംഖ്യയുടെ 18.91%-ഉം 0.15%-ഉം വരുന്നു. ദേശീയ ശരാശരിയായ 72.99%-മായി താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ, ജില്ലയിലെ ശരാശരി സാക്ഷരതാ നിരക്ക് 74.44% ആണ്.&lt;ref name=&quot;dashboard&quot; /&gt;ജില്ലയിൽ ആകെ 605,363 കുടുംബങ്ങളും 974,079 തൊഴിലാളികളുമുണ്ട്. ഇതിൽ 117,321 കർഷകർ, 327,673 പ്രധാന കാർഷിക തൊഴിലാളികൾ, 26,430 ഗാർഹിക വ്യവസായ തൊഴിലാളികൾ, 363,060 മറ്റ് പ്രധാന തൊഴിലാളികൾ, 139,595 നാമമാത്ര തൊഴിലാളികൾ (marginal workers) എന്നിവർ ഉൾപ്പെടുന്നു. നാമമാത്ര തൊഴിലാളികളിൽ 12,592 പേർ കർഷകരും, 87,688 പേർ കാർഷിക തൊഴിലാളികളും, 4,770 പേർ ഗാർഹിക വ്യവസായങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടവരും, 34,545 പേർ മറ്റ് വിഭാഗങ്ങളിൽ പെടുന്നവരുമാണ്.&lt;ref name=2011census&gt;{{cite web|title=Census Info 2011 Final population totals – Thanjavur district|url=http://www.censusindia.gov.in/pca/SearchDetails.aspx?Id=695770|publisher=Office of The Registrar General and Census Commissioner, Ministry of Home Affairs, Government of India|year=2013|access-date=26 January 2014}}&lt;/ref&gt;
{{Pie chart
|caption = Languages of Thanjavur district (2011)&lt;ref name=&quot;language&quot;/&gt;
|label1 = [[Tamil language|Tamil]] |value1 = 97.42 |color1 = royalblue
|label2 = [[Saurashtra language|Saurashtra]] |value2 = 1.07 |color2 = skyblue
|label3 = Others |value3 = 1.51 |color3 = grey
|thumb=left
}}
2011-ലെ സെൻസസ് പ്രകാരം, ജനസംഖ്യയുടെ 97.42 ശതമാനം പേരുടെ പ്രധാന ഭാഷ തമിഴായിരുന്നു. അതേസമയം 1.07 ശതമാനം പേർ സൗരാഷ്ട്ര ഭാഷ സംസാരിക്കുന്നവരായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;language&quot;&gt;{{Cite web |title=Table C-16 Population by Mother Tongue: Tamil Nadu |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/10222/download/13334/DDW-C16-STMT-MDDS-3300.XLSX |website=[[Census of India]] |publisher=[[Registrar General and Census Commissioner of India]]}}&lt;/ref&gt;
== രാഷ്ട്രീയം==

== സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ==
=== കൃഷി===
തമിഴ്‌നാട്ടിലെ പ്രധാന കാർഷിക മേഖലയായ കാവേരി ഡെൽറ്റയിലാണ് തഞ്ചാവൂർ ജില്ല സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.&lt;ref&gt;{{Cite magazine |last=Nathan |first=K. K. |title=Assessment of Recent Droughts in Tamil Nadu |date=October 1995 |magazine=Drought Network News |url=http://drought.unl.edu/pubs/dnn/arch9.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20030317211040/http://drought.unl.edu/pubs/dnn/arch9.pdf |archive-date=17 March 2003 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; സംസ്ഥാനത്ത് ഏറ്റവും കൂടുതൽ [[നെല്ല്]] ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്ന പ്രദേശമായതിനാൽ, ഇതിനെ 'തമിഴ്‌നാടിന്റെ നെല്ലറ' (Rice Bowl of Tamil Nadu) എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കാറുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Welcome to Thanjavur (District Official Website)|publisher=District Administration of Thanjavur|url=http://www.thanjavur.tn.nic.in/|access-date=22 January 2012|archive-date=3 February 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20060203160555/http://www.thanjavur.tn.nic.in/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;  കാവേരി, വെണ്ണാർ, ഗ്രാൻഡ് അണക്കെട്ട് (കല്ലണൈ) എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കനാൽ ശൃംഖലകളിലൂടെയാണ് ഈ ജില്ലയിലെ കൃഷിഭൂമികൾക്ക് ജലസേചനം നൽകുന്നത്.&lt;ref&gt;{{cite book |last=Baliga |first=B. S. |title=Madras District Gazetteers: Tanjore |publisher=Superintendent, Government Press |year=1957 |pages=162–168}} &lt;/ref&gt; നെല്ലിനു പുറമേ, കരിമ്പ്, തെങ്ങ്, പയർവർഗ്ഗങ്ങൾ, വാഴ, നിലക്കടല എന്നിവയാണ് ഇവിടെ കൃഷി ചെയ്യുന്ന മറ്റ് പ്രധാന വിളകൾ. അരി മില്ലുകൾ, കയർ ഉൽപ്പാദന യൂണിറ്റുകൾ തുടങ്ങിയ കാർഷിക അധിഷ്ഠിത വ്യവസായങ്ങൾ ഈ മേഖലയ്ക്ക് കരുത്തേകുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web |author=Centre for Agricultural and Rural Development Studies (CARDS) |year=2008 |title=District Agricultural Plan: Thanjavur District |url=https://tnau.ac.in/  |access-date=27 August 2026 |publisher=Tamil Nadu Agricultural University}}&lt;/ref&gt; 

== വിനോദസഞ്ചാരം ==
=== ബൃഹദീശ്വര ക്ഷേത്രം ===
പതിനൊന്നാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ചോള രാജാവായ രാജരാജൻ ഒന്നാമന്റെ ഭരണകാലത്ത് നിർമ്മിക്കപ്പെട്ട തഞ്ചാവൂരിലെ ബൃഹദീശ്വര ക്ഷേത്രം (രാജരാജേശ്വരം അല്ലെങ്കിൽ പെരുവുടയാർ കോവിൽ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു), ദ്രാവിഡ വാസ്തുവിദ്യയ്ക്ക് പേരുകേട്ടതും [[യുനെസ്‌കോ]]യുടെ ലോക പൈതൃക പട്ടികയിൽ ഇടംനേടിയതുമായ ഒരു ക്ഷേത്രമാണ്. കുംഭകോണത്തിനടുത്തുള്ള ദാരാസുരത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന, പന്ത്രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഐരാവതേശ്വര ക്ഷേത്രവും 'ഗ്രേറ്റ് ലിവിംഗ് ചോള ടെമ്പിൾസ്' (Great Living Chola Temples) എന്ന വിഭാഗത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തി യുനെസ്‌കോയുടെ ലോക പൈതൃക പദവി നൽകിയിട്ടുള്ളതാണ്. അയ്യവാടിയിലെ പ്രത്യംഗിര ദേവി ക്ഷേത്രമാണ് എടുത്തു പറയേണ്ട മറ്റൊരു പ്രധാന ക്ഷേത്രം.
[[File:Airavateswara Temple, Darasuram in Thanjavur District.jpg|thumb|തഞ്ചാവൂർ ജില്ലയിലെ കുംഭകോണത്തിനടുത്തുള്ള ദാരാസുരത്തിലുള്ള ഐരാവതേശ്വര ക്ഷേത്രം 12-ആം നൂറ്റാണ്ടിൽ രാജരാജ ചോളൻ രണ്ടാമൻ നിർമ്മിച്ചതാണ്, ഇത് യുനെസ്കോയുടെ ലോക പൈതൃക സ്ഥലമാണ്..]]
== കുറിപ്പുകളും അവലംബങ്ങളും ==
{{Reflist}}

== ബാഹ്യ കണ്ണികൾ ==

{{Commons category}}
* [https://thanjavur.nic.in/ Thanjavur District]

{{Tamil Nadu}}
{{Thanjavur district}}
{{Largest cities
| country     = Thanjavur district
| stat_ref    = [http://censusindia.gov.in/NprStateReport.aspx?stcd=33&amp;distcd=19&amp;tslcode=005 Census of TN 2011]
| list_by_pop = 
| div_name    = Province
| div_link    = Taluk
| city_1      = Thanjavur | div_1 = Thanjavur taluk | pop_1 = 290,724
| city_2      = Kumbakonam | div_2 = Kumbakonam taluk | pop_2 = 140,156
| city_3      = Pattukkottai | div_3 = Pattukkottai taluk | pop_3 = 73,135
| city_4      = Adiramapattinam | div_4 = Pattukkottai taluk | pop_4 = 31,066
| city_5      = Peravurani | div_5 = Peravurani taluk | pop_5 = 21,035
| city_6      = Papanasam | div_6 = Papanasam taluk | pop_6 = 16,397
| city_7      = Madukkur | div_7 = Pattukkottai taluk | pop_7 = 15,436
| city_8      = Thiruvaiyaru | div_8 = Thiruvaiyaru taluk | pop_8 = 14,535
| city_9      = Vallam | div_9 = Thanjavur taluk | pop_9 = 14,495
| city_10     = Ayyampettai (Thanjavur district) | div_10 = Papanasam taluk | pop_10 = 14,202
}}

== കുറിപ്പുകളും അവലംബങ്ങളും ==
{{Reflist}}

== ബാഹ്യ കണ്ണികൾ ==
{{Commons category}}
* [https://thanjavur.nic.in/ Thanjavur District]

{{Tamil Nadu}}
{{Thanjavur district}}
{{Largest cities
| country     = Thanjavur district
| stat_ref    = [http://censusindia.gov.in/NprStateReport.aspx?stcd=33&amp;distcd=19&amp;tslcode=005 Census of TN 2011]
| list_by_pop = 
| div_name    = Province
| div_link    = Taluk
| city_1      = Thanjavur | div_1 = Thanjavur taluk | pop_1 = 290,724
| city_2      = Kumbakonam | div_2 = Kumbakonam taluk | pop_2 = 140,156
| city_3      = Pattukkottai | div_3 = Pattukkottai taluk | pop_3 = 73,135
| city_4      = Adiramapattinam | div_4 = Pattukkottai taluk | pop_4 = 31,066
| city_5      = Peravurani | div_5 = Peravurani taluk | pop_5 = 21,035
| city_6      = Papanasam | div_6 = Papanasam taluk | pop_6 = 16,397
| city_7      = Madukkur | div_7 = Pattukkottai taluk | pop_7 = 15,436
| city_8      = Thiruvaiyaru | div_8 = Thiruvaiyaru taluk | pop_8 = 14,535
| city_9      = Vallam | div_9 = Thanjavur taluk | pop_9 = 14,495
| city_10     = Ayyampettai (Thanjavur district) | div_10 = Papanasam taluk | pop_10 = 14,202
}}

{{Authority control}}


{{clear}}

== അവലംബങ്ങൾ ==
{{TamilNadu-geo-stub}}
{{തമിഴ്‌നാട്}}
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌നാട്ടിലെ ജില്ലകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌നാട്ടിലെ തീരദേശജില്ലകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഒറ്റവരി ലേഖനങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>0h0l3v1cnvdu3zm255h70ujjf7m94g0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4680575</id>
      <parentid>4680574</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T17:20:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenakshi nandhini</username>
        <id>99060</id>
      </contributor>
      <origin>4680575</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18142" sha1="7et46wrws2sr46kdgjfrbkchp2brmlg" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Thanjavoor District}}
{{Infobox settlement
| name                    = തഞ്ചാവൂർ ജില്ല
| native_name             = தஞ்சாவூர் மாவட்டம்
| native_name_lang        = ta
| other_name              = Thanjai Mavattam
| nickname                = Thanjai /தஞ்சை
| settlement_type         = district
| image_skyline           = Mudachikkadu2.JPG
| image_alt               = 
| image_caption           = Rural landscape near [[Peravurani]]
| image_map               = Thanjavur in Tamil Nadu (India).svg
| map_alt                 = 
| map_caption             = Location in Tamil Nadu, India
| latd                    = 10
| latm                    = 47
| lats                    = 8.16
| latNS                   = N
| longd                   = 79
| longm                   = 8
| longs                   = 24.36
| longEW                  = E
| coordinates_display     = inline,title
| subdivision_type        = Country
| subdivision_name        = [[India]]
| subdivision_type1       = [[States and territories of India|State]]
| subdivision_name1       = [[Tamil Nadu]]
| subdivision_type2       = Metro
| subdivision_name2       = &lt;!-- for neighbourhoods/suburbs only --&gt;
| subdivision_type3       = Municipal Corporations
| subdivision_name3       = Thanjavur
| subdivision_type4       = Municipalities
| subdivision_name4       = 
| subdivision_type5       = Town Panchayats
| subdivision_name5       = 
| established_title       = &lt;!-- Established --&gt;
| established_date        = 
| founder                 = 
| named_for               = 
| parts_type              = [[Taluka]]s
| parts                   = [[Kumbakonam]], [[Orathanadu]], [[Papanasam]], [[Pattukkottai]], [[Peravurani]], [[Thanjavur]], [[Thiruvaiyaru]], [[Thiruvidaimarudur]].
| seat_type               = Capital
| seat                    = &lt;!-- for states/territories/regions only --&gt;
| seat_type               = Headquarters
| seat                    = [[Thanjavur]]
| government_type         = 
| governing_body          = 
| leader_title1           = Collector
| leader_name1            = N. Subbaiyan [[Indian Administrative Service|IAS]]
| unit_pref               = Metric
| area_footnotes          = 
| area_rank               = 
| area_total_km2          = 
| elevation_footnotes     = 
| elevation_m             = 
| population_total        = 2,405,890
| population_as_of        = 2011
| population_rank         = 
| population_density_km2  = auto
| population_demonym      = 
| population_footnotes    = &lt;ref&gt;{{cite web
  |title=
  |date=
  |author=
  |url=
  |publisher=
  |pages=
  |format=Excel}}&lt;/ref&gt;
| demographics_type1      = Languages
| demographics1_title1    = Official
| demographics1_info1     = [[Tamil language|Tamil]]
| timezone1               = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1             = +5:30
| postal_code_type        = [[Postal Index Number|PIN]]
| postal_code             = 613xxx
| area_code_type          = Telephone code
| area_code               = 04362
| iso_code                = [[ISO 3166-2:IN|&lt;!-- ISO 3166-2 --&gt;]]
| registration_plate      = TN-49,TN-68&lt;ref&gt;[http://www.tn.gov.in/sta/a2.pdf www.tn.gov.in]&lt;/ref&gt;
| blank1_name_sec1        = [[IUCN protected area categories|IUCN category]]
| blank1_info_sec1        = &lt;!-- for protected areas only --&gt;
| blank2_name_sec1        = Central location:
| blank2_info_sec1        = 
| website                 = {{URL|Thanjavur.nic.in/}}
| footnotes               = 
}}
തെക്കേ ഇന്ത്യൻ സംസ്ഥാനമായ [[തമിഴ്നാട്|തമിഴ്നാട്ടിലെ]] മുപ്പത്തി എട്ടു   ജില്ലകളിലൊന്നാണ് '''തഞ്ചാവൂർ ജില്ല'''.ഇതിന്റെ ഭരണസിരാകേന്ദ്രം തഞ്ചാവൂർ (തഞ്ചോർ) ആണ്. [[കാവേരി നദി]]യുടെ ഫലഭൂയിഷ്ഠമായ ഡെൽറ്റാ പ്രദേശത്താണ് ഈ ജില്ല സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഇവിടുത്തെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ പ്രധാനമായും കൃഷിയെ ആശ്രയിച്ചുള്ളതാണ്.
== ഭൂമിശാസ്ത്രം ==
[[File:Paddy Fields Thanjavur.jpg|thumb|left|Agriculture—especially rice cultivation—is the main occupation in Thanjavur district.]]
[[File:Brihadeeswara.jpg|thumb|220px|left|തഞ്ചാവൂരിലെ  [[ബൃഹദീശ്വരക്ഷേത്രം]]]]
ഈ ജില്ല മധ്യ തമിഴ്‌നാട്ടിൽ 10.08° വടക്ക്, 79.16° കിഴക്ക് എന്നീ അക്ഷാംശരേഖാംശങ്ങളിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. വടക്കുകിഴക്ക് മയിലാടുതുറൈ ജില്ല, കിഴക്ക് തിരുവാരൂർ ജില്ല, തെക്ക് ബംഗാൾ ഉൾക്കടലിൻ്റെ പാക്ക് കടലിടുക്ക്, പടിഞ്ഞാറ് പുതുക്കോട്ടൈ, തിരുച്ചിറപ്പള്ളി ജില്ലകൾ എന്നിവയാണ് ഇതിൻ്റെ അതിരുകൾ. വടക്ക്, കൊല്ലിടം നദി തഞ്ചാവൂരിനെ തിരുച്ചിറപ്പള്ളി, അരിയല്ലൂർ ജില്ലകളിൽ നിന്ന് വേർതിരിക്കുന്ന അതിർത്തിയാണ്.
== ജനസംഖ്യാശാസ്ത്രം ==
{{historical populations|11=1901|12=9,28,222|13=1911|14=9,78,651|15=1921|16=9,58,929|17=1931|18=9,86,308|19=1941|20=10,59,583|21=1951|22=12,28,360|23=1961|24=13,17,920|25=1971|26=15,92,998|27=1981|28=18,48,132|29=1991|30=20,53,760|31=2001|32=22,16,138|33=2011|34=24,05,890|percentages=pagr|footnote=source:&lt;ref&gt;[http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/A2_Data_Table.html Decadal Variation In Population Since 1901]&lt;/ref&gt;|align=center}}

{{bar box
|title=Religions in Thanjavur district (2011)&lt;ref name=&quot;religion&quot;&gt;{{Cite web |date=2011 |title=Table C-01 Population by Religion: Tamil Nadu |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/11392/download/14505/DDW33C-01%20MDDS.XLS |website=censusindia.gov.in |publisher=[[Registrar General and Census Commissioner of India]]}}&lt;/ref&gt;
|titlebar=#Fcd116
|left1=Religion
|right1=Percent
|float=left
|bars=
{{bar percent|[[Hinduism in Tamil Nadu|Hinduism]]|darkorange|86.28}}
{{bar percent|[[Tamil Muslim|Islam]]|green|7.93}}
{{bar percent|[[Christianity in Tamil Nadu|Christianity]]|purple|5.57}}
{{bar percent|Other or not stated|black|0.22}}
}}
{{Geographic Location
|title = '''Destinations from Thanjavur District'''
|Northwest = [[പേരാമ്പല്ലൂർ ജില്ല|പേരാമ്പല്ലൂർ]]
|North     = [[അരിയലുർ ജില്ല| അരിയലുർ]]
|Northeast = [[നാഗപട്ടണം ജില്ല|നാഗപട്ടണം]]
|West      = [[തിരുച്ചിറപ്പള്ളി ജില്ല|തിരുച്ചിറപ്പള്ളി]]
|Centre    = [[തഞ്ചാവൂർ ജില്ല|തഞ്ചാവൂർ]]
|East      = [[തഞ്ചാവൂർ ജില്ല|തഞ്ചാവൂർ]]
|Southwest = [[പുതുക്കോട്ട ജില്ല|പുതുക്കോട്ട]]
|South     = [[ബംഗാൾ ഉൾക്കടൽ]]
|Southeast = [[ബംഗാൾ ഉൾക്കടൽ]]
}}
2011-ലെ സെൻസസ് പ്രകാരം, തഞ്ചാവൂർ ജില്ലയിലെ ജനസംഖ്യ 2,405,890 ആയിരുന്നു. ഇവിടെ 1,000 പുരുഷന്മാർക്ക് 1,035 സ്ത്രീകൾ എന്ന നിരക്കിലുള്ള ലിംഗാനുപാതം, ദേശീയ ശരാശരിയായ 929-നേക്കാൾ കൂടുതലാണ്. ജനസംഖ്യയുടെ 35.39% നഗരപ്രദേശങ്ങളിലാണ് താമസിക്കുന്നത്.&lt;ref name=&quot;dashboard&quot;&gt;{{cite web|title=Census Info 2011 Final population totals|url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/censusinfodashboard/index.html|publisher=Office of The Registrar General and Census Commissioner, Ministry of Home Affairs, Government of India|year=2013|access-date=26 January 2014}}&lt;/ref&gt;ആറ് വയസ്സിൽ താഴെയുള്ള കുട്ടികളുടെ എണ്ണം 238,598 ആണ് (121,949 ആൺകുട്ടികളും 116,649 പെൺകുട്ടികളും). പട്ടികജാതി, പട്ടികവർഗ്ഗ വിഭാഗങ്ങൾ യഥാക്രമം ജനസംഖ്യയുടെ 18.91%-ഉം 0.15%-ഉം വരുന്നു. ദേശീയ ശരാശരിയായ 72.99%-മായി താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ, ജില്ലയിലെ ശരാശരി സാക്ഷരതാ നിരക്ക് 74.44% ആണ്.&lt;ref name=&quot;dashboard&quot; /&gt;ജില്ലയിൽ ആകെ 605,363 കുടുംബങ്ങളും 974,079 തൊഴിലാളികളുമുണ്ട്. ഇതിൽ 117,321 കർഷകർ, 327,673 പ്രധാന കാർഷിക തൊഴിലാളികൾ, 26,430 ഗാർഹിക വ്യവസായ തൊഴിലാളികൾ, 363,060 മറ്റ് പ്രധാന തൊഴിലാളികൾ, 139,595 നാമമാത്ര തൊഴിലാളികൾ (marginal workers) എന്നിവർ ഉൾപ്പെടുന്നു. നാമമാത്ര തൊഴിലാളികളിൽ 12,592 പേർ കർഷകരും, 87,688 പേർ കാർഷിക തൊഴിലാളികളും, 4,770 പേർ ഗാർഹിക വ്യവസായങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടവരും, 34,545 പേർ മറ്റ് വിഭാഗങ്ങളിൽ പെടുന്നവരുമാണ്.&lt;ref name=2011census&gt;{{cite web|title=Census Info 2011 Final population totals – Thanjavur district|url=http://www.censusindia.gov.in/pca/SearchDetails.aspx?Id=695770|publisher=Office of The Registrar General and Census Commissioner, Ministry of Home Affairs, Government of India|year=2013|access-date=26 January 2014}}&lt;/ref&gt;
{{Pie chart
|caption = Languages of Thanjavur district (2011)&lt;ref name=&quot;language&quot;/&gt;
|label1 = [[Tamil language|Tamil]] |value1 = 97.42 |color1 = royalblue
|label2 = [[Saurashtra language|Saurashtra]] |value2 = 1.07 |color2 = skyblue
|label3 = Others |value3 = 1.51 |color3 = grey
|thumb=left
}}
2011-ലെ സെൻസസ് പ്രകാരം, ജനസംഖ്യയുടെ 97.42 ശതമാനം പേരുടെ പ്രധാന ഭാഷ തമിഴായിരുന്നു. അതേസമയം 1.07 ശതമാനം പേർ സൗരാഷ്ട്ര ഭാഷ സംസാരിക്കുന്നവരായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;language&quot;&gt;{{Cite web |title=Table C-16 Population by Mother Tongue: Tamil Nadu |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/10222/download/13334/DDW-C16-STMT-MDDS-3300.XLSX |website=[[Census of India]] |publisher=[[Registrar General and Census Commissioner of India]]}}&lt;/ref&gt;
== രാഷ്ട്രീയം==

== സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ==
=== കൃഷി===
തമിഴ്‌നാട്ടിലെ പ്രധാന കാർഷിക മേഖലയായ കാവേരി ഡെൽറ്റയിലാണ് തഞ്ചാവൂർ ജില്ല സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.&lt;ref&gt;{{Cite magazine |last=Nathan |first=K. K. |title=Assessment of Recent Droughts in Tamil Nadu |date=October 1995 |magazine=Drought Network News |url=http://drought.unl.edu/pubs/dnn/arch9.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20030317211040/http://drought.unl.edu/pubs/dnn/arch9.pdf |archive-date=17 March 2003 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; സംസ്ഥാനത്ത് ഏറ്റവും കൂടുതൽ [[നെല്ല്]] ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്ന പ്രദേശമായതിനാൽ, ഇതിനെ 'തമിഴ്‌നാടിന്റെ നെല്ലറ' (Rice Bowl of Tamil Nadu) എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കാറുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Welcome to Thanjavur (District Official Website)|publisher=District Administration of Thanjavur|url=http://www.thanjavur.tn.nic.in/|access-date=22 January 2012|archive-date=3 February 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20060203160555/http://www.thanjavur.tn.nic.in/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;  കാവേരി, വെണ്ണാർ, ഗ്രാൻഡ് അണക്കെട്ട് (കല്ലണൈ) എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കനാൽ ശൃംഖലകളിലൂടെയാണ് ഈ ജില്ലയിലെ കൃഷിഭൂമികൾക്ക് ജലസേചനം നൽകുന്നത്.&lt;ref&gt;{{cite book |last=Baliga |first=B. S. |title=Madras District Gazetteers: Tanjore |publisher=Superintendent, Government Press |year=1957 |pages=162–168}} &lt;/ref&gt; നെല്ലിനു പുറമേ, കരിമ്പ്, തെങ്ങ്, പയർവർഗ്ഗങ്ങൾ, വാഴ, നിലക്കടല എന്നിവയാണ് ഇവിടെ കൃഷി ചെയ്യുന്ന മറ്റ് പ്രധാന വിളകൾ. അരി മില്ലുകൾ, കയർ ഉൽപ്പാദന യൂണിറ്റുകൾ തുടങ്ങിയ കാർഷിക അധിഷ്ഠിത വ്യവസായങ്ങൾ ഈ മേഖലയ്ക്ക് കരുത്തേകുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web |author=Centre for Agricultural and Rural Development Studies (CARDS) |year=2008 |title=District Agricultural Plan: Thanjavur District |url=https://tnau.ac.in/  |access-date=27 August 2026 |publisher=Tamil Nadu Agricultural University}}&lt;/ref&gt; 

== വിനോദസഞ്ചാരം ==
=== ബൃഹദീശ്വര ക്ഷേത്രം ===
പതിനൊന്നാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ചോള രാജാവായ രാജരാജൻ ഒന്നാമന്റെ ഭരണകാലത്ത് നിർമ്മിക്കപ്പെട്ട തഞ്ചാവൂരിലെ ബൃഹദീശ്വര ക്ഷേത്രം (രാജരാജേശ്വരം അല്ലെങ്കിൽ പെരുവുടയാർ കോവിൽ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു), ദ്രാവിഡ വാസ്തുവിദ്യയ്ക്ക് പേരുകേട്ടതും [[യുനെസ്‌കോ]]യുടെ ലോക പൈതൃക പട്ടികയിൽ ഇടംനേടിയതുമായ ഒരു ക്ഷേത്രമാണ്. കുംഭകോണത്തിനടുത്തുള്ള ദാരാസുരത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന, പന്ത്രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഐരാവതേശ്വര ക്ഷേത്രവും 'ഗ്രേറ്റ് ലിവിംഗ് ചോള ടെമ്പിൾസ്' (Great Living Chola Temples) എന്ന വിഭാഗത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തി യുനെസ്‌കോയുടെ ലോക പൈതൃക പദവി നൽകിയിട്ടുള്ളതാണ്. അയ്യവാടിയിലെ പ്രത്യംഗിര ദേവി ക്ഷേത്രമാണ് എടുത്തു പറയേണ്ട മറ്റൊരു പ്രധാന ക്ഷേത്രം.
[[File:Airavateswara Temple, Darasuram in Thanjavur District.jpg|thumb|തഞ്ചാവൂർ ജില്ലയിലെ കുംഭകോണത്തിനടുത്തുള്ള ദാരാസുരത്തിലുള്ള ഐരാവതേശ്വര ക്ഷേത്രം 12-ആം നൂറ്റാണ്ടിൽ രാജരാജ ചോളൻ രണ്ടാമൻ നിർമ്മിച്ചതാണ്, ഇത് യുനെസ്കോയുടെ ലോക പൈതൃക സ്ഥലമാണ്..]]
== കുറിപ്പുകളും അവലംബങ്ങളും ==
{{Reflist}}

== ബാഹ്യ കണ്ണികൾ ==

{{Commons category}}
* [https://thanjavur.nic.in/ Thanjavur District]

{{Tamil Nadu}}
{{Thanjavur district}}
{{Largest cities
| country     = Thanjavur district
| stat_ref    = [http://censusindia.gov.in/NprStateReport.aspx?stcd=33&amp;distcd=19&amp;tslcode=005 Census of TN 2011]
| list_by_pop = 
| div_name    = Province
| div_link    = Taluk
| city_1      = Thanjavur | div_1 = Thanjavur taluk | pop_1 = 290,724
| city_2      = Kumbakonam | div_2 = Kumbakonam taluk | pop_2 = 140,156
| city_3      = Pattukkottai | div_3 = Pattukkottai taluk | pop_3 = 73,135
| city_4      = Adiramapattinam | div_4 = Pattukkottai taluk | pop_4 = 31,066
| city_5      = Peravurani | div_5 = Peravurani taluk | pop_5 = 21,035
| city_6      = Papanasam | div_6 = Papanasam taluk | pop_6 = 16,397
| city_7      = Madukkur | div_7 = Pattukkottai taluk | pop_7 = 15,436
| city_8      = Thiruvaiyaru | div_8 = Thiruvaiyaru taluk | pop_8 = 14,535
| city_9      = Vallam | div_9 = Thanjavur taluk | pop_9 = 14,495
| city_10     = Ayyampettai (Thanjavur district) | div_10 = Papanasam taluk | pop_10 = 14,202
}}


{{Authority control}}


{{clear}}


{{തമിഴ്‌നാട്}}
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌നാട്ടിലെ ജില്ലകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌നാട്ടിലെ തീരദേശജില്ലകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഒറ്റവരി ലേഖനങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>7et46wrws2sr46kdgjfrbkchp2brmlg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4680576</id>
      <parentid>4680575</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T17:23:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenakshi nandhini</username>
        <id>99060</id>
      </contributor>
      <origin>4680576</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19108" sha1="m13eobhp2r5mwuju5t3v4s9sx0ly7ly" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Thanjavoor District}}
{{Infobox settlement
| name                    = തഞ്ചാവൂർ ജില്ല
| native_name             = தஞ்சாவூர் மாவட்டம்
| native_name_lang        = ta
| other_name              = Thanjai Mavattam
| nickname                = Thanjai /தஞ்சை
| settlement_type         = district
| image_skyline           = Mudachikkadu2.JPG
| image_alt               = 
| image_caption           = Rural landscape near [[Peravurani]]
| image_map               = Thanjavur in Tamil Nadu (India).svg
| map_alt                 = 
| map_caption             = Location in Tamil Nadu, India
| latd                    = 10
| latm                    = 47
| lats                    = 8.16
| latNS                   = N
| longd                   = 79
| longm                   = 8
| longs                   = 24.36
| longEW                  = E
| coordinates_display     = inline,title
| subdivision_type        = Country
| subdivision_name        = [[India]]
| subdivision_type1       = [[States and territories of India|State]]
| subdivision_name1       = [[Tamil Nadu]]
| subdivision_type2       = Metro
| subdivision_name2       = &lt;!-- for neighbourhoods/suburbs only --&gt;
| subdivision_type3       = Municipal Corporations
| subdivision_name3       = Thanjavur
| subdivision_type4       = Municipalities
| subdivision_name4       = 
| subdivision_type5       = Town Panchayats
| subdivision_name5       = 
| established_title       = &lt;!-- Established --&gt;
| established_date        = 
| founder                 = 
| named_for               = 
| parts_type              = [[Taluka]]s
| parts                   = [[Kumbakonam]], [[Orathanadu]], [[Papanasam]], [[Pattukkottai]], [[Peravurani]], [[Thanjavur]], [[Thiruvaiyaru]], [[Thiruvidaimarudur]].
| seat_type               = Capital
| seat                    = &lt;!-- for states/territories/regions only --&gt;
| seat_type               = Headquarters
| seat                    = [[Thanjavur]]
| government_type         = 
| governing_body          = 
| leader_title1           = Collector
| leader_name1            = N. Subbaiyan [[Indian Administrative Service|IAS]]
| unit_pref               = Metric
| area_footnotes          = 
| area_rank               = 
| area_total_km2          = 
| elevation_footnotes     = 
| elevation_m             = 
| population_total        = 2,405,890
| population_as_of        = 2011
| population_rank         = 
| population_density_km2  = auto
| population_demonym      = 
| population_footnotes    = &lt;ref&gt;{{cite web
  |title=
  |date=
  |author=
  |url=
  |publisher=
  |pages=
  |format=Excel}}&lt;/ref&gt;
| demographics_type1      = Languages
| demographics1_title1    = Official
| demographics1_info1     = [[Tamil language|Tamil]]
| timezone1               = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1             = +5:30
| postal_code_type        = [[Postal Index Number|PIN]]
| postal_code             = 613xxx
| area_code_type          = Telephone code
| area_code               = 04362
| iso_code                = [[ISO 3166-2:IN|&lt;!-- ISO 3166-2 --&gt;]]
| registration_plate      = TN-49,TN-68&lt;ref&gt;[http://www.tn.gov.in/sta/a2.pdf www.tn.gov.in]&lt;/ref&gt;
| blank1_name_sec1        = [[IUCN protected area categories|IUCN category]]
| blank1_info_sec1        = &lt;!-- for protected areas only --&gt;
| blank2_name_sec1        = Central location:
| blank2_info_sec1        = 
| website                 = {{URL|Thanjavur.nic.in/}}
| footnotes               = 
}}
തെക്കേ ഇന്ത്യൻ സംസ്ഥാനമായ [[തമിഴ്നാട്|തമിഴ്നാട്ടിലെ]] മുപ്പത്തി എട്ടു   ജില്ലകളിലൊന്നാണ് '''തഞ്ചാവൂർ ജില്ല'''.ഇതിന്റെ ഭരണസിരാകേന്ദ്രം തഞ്ചാവൂർ (തഞ്ചോർ) ആണ്. [[കാവേരി നദി]]യുടെ ഫലഭൂയിഷ്ഠമായ ഡെൽറ്റാ പ്രദേശത്താണ് ഈ ജില്ല സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഇവിടുത്തെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ പ്രധാനമായും കൃഷിയെ ആശ്രയിച്ചുള്ളതാണ്.
== ഭൂമിശാസ്ത്രം ==
[[File:Paddy Fields Thanjavur.jpg|thumb|left|Agriculture—especially rice cultivation—is the main occupation in Thanjavur district.]]
[[File:Brihadeeswara.jpg|thumb|220px|left|തഞ്ചാവൂരിലെ  [[ബൃഹദീശ്വരക്ഷേത്രം]]]]
ഈ ജില്ല മധ്യ തമിഴ്‌നാട്ടിൽ 10.08° വടക്ക്, 79.16° കിഴക്ക് എന്നീ അക്ഷാംശരേഖാംശങ്ങളിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. വടക്കുകിഴക്ക് മയിലാടുതുറൈ ജില്ല, കിഴക്ക് തിരുവാരൂർ ജില്ല, തെക്ക് ബംഗാൾ ഉൾക്കടലിൻ്റെ പാക്ക് കടലിടുക്ക്, പടിഞ്ഞാറ് പുതുക്കോട്ടൈ, തിരുച്ചിറപ്പള്ളി ജില്ലകൾ എന്നിവയാണ് ഇതിൻ്റെ അതിരുകൾ. വടക്ക്, കൊല്ലിടം നദി തഞ്ചാവൂരിനെ തിരുച്ചിറപ്പള്ളി, അരിയല്ലൂർ ജില്ലകളിൽ നിന്ന് വേർതിരിക്കുന്ന അതിർത്തിയാണ്.
== ജനസംഖ്യാശാസ്ത്രം ==
{{historical populations|11=1901|12=9,28,222|13=1911|14=9,78,651|15=1921|16=9,58,929|17=1931|18=9,86,308|19=1941|20=10,59,583|21=1951|22=12,28,360|23=1961|24=13,17,920|25=1971|26=15,92,998|27=1981|28=18,48,132|29=1991|30=20,53,760|31=2001|32=22,16,138|33=2011|34=24,05,890|percentages=pagr|footnote=source:&lt;ref&gt;[http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/A2_Data_Table.html Decadal Variation In Population Since 1901]&lt;/ref&gt;|align=center}}

{{bar box
|title=Religions in Thanjavur district (2011)&lt;ref name=&quot;religion&quot;&gt;{{Cite web |date=2011 |title=Table C-01 Population by Religion: Tamil Nadu |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/11392/download/14505/DDW33C-01%20MDDS.XLS |website=censusindia.gov.in |publisher=[[Registrar General and Census Commissioner of India]]}}&lt;/ref&gt;
|titlebar=#Fcd116
|left1=Religion
|right1=Percent
|float=left
|bars=
{{bar percent|[[Hinduism in Tamil Nadu|Hinduism]]|darkorange|86.28}}
{{bar percent|[[Tamil Muslim|Islam]]|green|7.93}}
{{bar percent|[[Christianity in Tamil Nadu|Christianity]]|purple|5.57}}
{{bar percent|Other or not stated|black|0.22}}
}}
{{Geographic Location
|title = '''Destinations from Thanjavur District'''
|Northwest = [[പേരാമ്പല്ലൂർ ജില്ല|പേരാമ്പല്ലൂർ]]
|North     = [[അരിയലുർ ജില്ല| അരിയലുർ]]
|Northeast = [[നാഗപട്ടണം ജില്ല|നാഗപട്ടണം]]
|West      = [[തിരുച്ചിറപ്പള്ളി ജില്ല|തിരുച്ചിറപ്പള്ളി]]
|Centre    = [[തഞ്ചാവൂർ ജില്ല|തഞ്ചാവൂർ]]
|East      = [[തഞ്ചാവൂർ ജില്ല|തഞ്ചാവൂർ]]
|Southwest = [[പുതുക്കോട്ട ജില്ല|പുതുക്കോട്ട]]
|South     = [[ബംഗാൾ ഉൾക്കടൽ]]
|Southeast = [[ബംഗാൾ ഉൾക്കടൽ]]
}}
2011-ലെ സെൻസസ് പ്രകാരം, തഞ്ചാവൂർ ജില്ലയിലെ ജനസംഖ്യ 2,405,890 ആയിരുന്നു. ഇവിടെ 1,000 പുരുഷന്മാർക്ക് 1,035 സ്ത്രീകൾ എന്ന നിരക്കിലുള്ള ലിംഗാനുപാതം, ദേശീയ ശരാശരിയായ 929-നേക്കാൾ കൂടുതലാണ്. ജനസംഖ്യയുടെ 35.39% നഗരപ്രദേശങ്ങളിലാണ് താമസിക്കുന്നത്.&lt;ref name=&quot;dashboard&quot;&gt;{{cite web|title=Census Info 2011 Final population totals|url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/censusinfodashboard/index.html|publisher=Office of The Registrar General and Census Commissioner, Ministry of Home Affairs, Government of India|year=2013|access-date=26 January 2014}}&lt;/ref&gt;ആറ് വയസ്സിൽ താഴെയുള്ള കുട്ടികളുടെ എണ്ണം 238,598 ആണ് (121,949 ആൺകുട്ടികളും 116,649 പെൺകുട്ടികളും). പട്ടികജാതി, പട്ടികവർഗ്ഗ വിഭാഗങ്ങൾ യഥാക്രമം ജനസംഖ്യയുടെ 18.91%-ഉം 0.15%-ഉം വരുന്നു. ദേശീയ ശരാശരിയായ 72.99%-മായി താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ, ജില്ലയിലെ ശരാശരി സാക്ഷരതാ നിരക്ക് 74.44% ആണ്.&lt;ref name=&quot;dashboard&quot; /&gt;ജില്ലയിൽ ആകെ 605,363 കുടുംബങ്ങളും 974,079 തൊഴിലാളികളുമുണ്ട്. ഇതിൽ 117,321 കർഷകർ, 327,673 പ്രധാന കാർഷിക തൊഴിലാളികൾ, 26,430 ഗാർഹിക വ്യവസായ തൊഴിലാളികൾ, 363,060 മറ്റ് പ്രധാന തൊഴിലാളികൾ, 139,595 നാമമാത്ര തൊഴിലാളികൾ (marginal workers) എന്നിവർ ഉൾപ്പെടുന്നു. നാമമാത്ര തൊഴിലാളികളിൽ 12,592 പേർ കർഷകരും, 87,688 പേർ കാർഷിക തൊഴിലാളികളും, 4,770 പേർ ഗാർഹിക വ്യവസായങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടവരും, 34,545 പേർ മറ്റ് വിഭാഗങ്ങളിൽ പെടുന്നവരുമാണ്.&lt;ref name=2011census&gt;{{cite web|title=Census Info 2011 Final population totals – Thanjavur district|url=http://www.censusindia.gov.in/pca/SearchDetails.aspx?Id=695770|publisher=Office of The Registrar General and Census Commissioner, Ministry of Home Affairs, Government of India|year=2013|access-date=26 January 2014}}&lt;/ref&gt;
{{Pie chart
|caption = Languages of Thanjavur district (2011)&lt;ref name=&quot;language&quot;/&gt;
|label1 = [[Tamil language|Tamil]] |value1 = 97.42 |color1 = royalblue
|label2 = [[Saurashtra language|Saurashtra]] |value2 = 1.07 |color2 = skyblue
|label3 = Others |value3 = 1.51 |color3 = grey
|thumb=left
}}
2011-ലെ സെൻസസ് പ്രകാരം, ജനസംഖ്യയുടെ 97.42 ശതമാനം പേരുടെ പ്രധാന ഭാഷ തമിഴായിരുന്നു. അതേസമയം 1.07 ശതമാനം പേർ സൗരാഷ്ട്ര ഭാഷ സംസാരിക്കുന്നവരായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;language&quot;&gt;{{Cite web |title=Table C-16 Population by Mother Tongue: Tamil Nadu |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/10222/download/13334/DDW-C16-STMT-MDDS-3300.XLSX |website=[[Census of India]] |publisher=[[Registrar General and Census Commissioner of India]]}}&lt;/ref&gt;
== രാഷ്ട്രീയം==
{{Tamil Nadu}}
{{Thanjavur district}}
{{Largest cities
| country     = Thanjavur district
| stat_ref    = [http://censusindia.gov.in/NprStateReport.aspx?stcd=33&amp;distcd=19&amp;tslcode=005 Census of TN 2011]
| list_by_pop = 
| div_name    = Province
| div_link    = Taluk
| city_1      = Thanjavur | div_1 = Thanjavur taluk | pop_1 = 290,724
| city_2      = Kumbakonam | div_2 = Kumbakonam taluk | pop_2 = 140,156
| city_3      = Pattukkottai | div_3 = Pattukkottai taluk | pop_3 = 73,135
| city_4      = Adiramapattinam | div_4 = Pattukkottai taluk | pop_4 = 31,066
| city_5      = Peravurani | div_5 = Peravurani taluk | pop_5 = 21,035
| city_6      = Papanasam | div_6 = Papanasam taluk | pop_6 = 16,397
| city_7      = Madukkur | div_7 = Pattukkottai taluk | pop_7 = 15,436
| city_8      = Thiruvaiyaru | div_8 = Thiruvaiyaru taluk | pop_8 = 14,535
| city_9      = Vallam | div_9 = Thanjavur taluk | pop_9 = 14,495
| city_10     = Ayyampettai (Thanjavur district) | div_10 = Papanasam taluk | pop_10 = 14,202
}}

== സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ==
=== കൃഷി===
തമിഴ്‌നാട്ടിലെ പ്രധാന കാർഷിക മേഖലയായ കാവേരി ഡെൽറ്റയിലാണ് തഞ്ചാവൂർ ജില്ല സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.&lt;ref&gt;{{Cite magazine |last=Nathan |first=K. K. |title=Assessment of Recent Droughts in Tamil Nadu |date=October 1995 |magazine=Drought Network News |url=http://drought.unl.edu/pubs/dnn/arch9.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20030317211040/http://drought.unl.edu/pubs/dnn/arch9.pdf |archive-date=17 March 2003 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; സംസ്ഥാനത്ത് ഏറ്റവും കൂടുതൽ [[നെല്ല്]] ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്ന പ്രദേശമായതിനാൽ, ഇതിനെ 'തമിഴ്‌നാടിന്റെ നെല്ലറ' (Rice Bowl of Tamil Nadu) എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കാറുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Welcome to Thanjavur (District Official Website)|publisher=District Administration of Thanjavur|url=http://www.thanjavur.tn.nic.in/|access-date=22 January 2012|archive-date=3 February 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20060203160555/http://www.thanjavur.tn.nic.in/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;  കാവേരി, വെണ്ണാർ, ഗ്രാൻഡ് അണക്കെട്ട് (കല്ലണൈ) എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കനാൽ ശൃംഖലകളിലൂടെയാണ് ഈ ജില്ലയിലെ കൃഷിഭൂമികൾക്ക് ജലസേചനം നൽകുന്നത്.&lt;ref&gt;{{cite book |last=Baliga |first=B. S. |title=Madras District Gazetteers: Tanjore |publisher=Superintendent, Government Press |year=1957 |pages=162–168}} &lt;/ref&gt; നെല്ലിനു പുറമേ, കരിമ്പ്, തെങ്ങ്, പയർവർഗ്ഗങ്ങൾ, വാഴ, നിലക്കടല എന്നിവയാണ് ഇവിടെ കൃഷി ചെയ്യുന്ന മറ്റ് പ്രധാന വിളകൾ. അരി മില്ലുകൾ, കയർ ഉൽപ്പാദന യൂണിറ്റുകൾ തുടങ്ങിയ കാർഷിക അധിഷ്ഠിത വ്യവസായങ്ങൾ ഈ മേഖലയ്ക്ക് കരുത്തേകുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web |author=Centre for Agricultural and Rural Development Studies (CARDS) |year=2008 |title=District Agricultural Plan: Thanjavur District |url=https://tnau.ac.in/  |access-date=27 August 2026 |publisher=Tamil Nadu Agricultural University}}&lt;/ref&gt; 
{{Largest cities
| country     = Thanjavur district
| stat_ref    = [http://censusindia.gov.in/NprStateReport.aspx?stcd=33&amp;distcd=19&amp;tslcode=005 Census of TN 2011]
| list_by_pop = 
| div_name    = Province
| div_link    = Taluk
| city_1      = Thanjavur | div_1 = Thanjavur taluk | pop_1 = 290,724
| city_2      = Kumbakonam | div_2 = Kumbakonam taluk | pop_2 = 140,156
| city_3      = Pattukkottai | div_3 = Pattukkottai taluk | pop_3 = 73,135
| city_4      = Adiramapattinam | div_4 = Pattukkottai taluk | pop_4 = 31,066
| city_5      = Peravurani | div_5 = Peravurani taluk | pop_5 = 21,035
| city_6      = Papanasam | div_6 = Papanasam taluk | pop_6 = 16,397
| city_7      = Madukkur | div_7 = Pattukkottai taluk | pop_7 = 15,436
| city_8      = Thiruvaiyaru | div_8 = Thiruvaiyaru taluk | pop_8 = 14,535
| city_9      = Vallam | div_9 = Thanjavur taluk | pop_9 = 14,495
| city_10     = Ayyampettai (Thanjavur district) | div_10 = Papanasam taluk | pop_10 = 14,202
}}


== വിനോദസഞ്ചാരം ==
=== ബൃഹദീശ്വര ക്ഷേത്രം ===
പതിനൊന്നാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ചോള രാജാവായ രാജരാജൻ ഒന്നാമന്റെ ഭരണകാലത്ത് നിർമ്മിക്കപ്പെട്ട തഞ്ചാവൂരിലെ ബൃഹദീശ്വര ക്ഷേത്രം (രാജരാജേശ്വരം അല്ലെങ്കിൽ പെരുവുടയാർ കോവിൽ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു), ദ്രാവിഡ വാസ്തുവിദ്യയ്ക്ക് പേരുകേട്ടതും [[യുനെസ്‌കോ]]യുടെ ലോക പൈതൃക പട്ടികയിൽ ഇടംനേടിയതുമായ ഒരു ക്ഷേത്രമാണ്. കുംഭകോണത്തിനടുത്തുള്ള ദാരാസുരത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന, പന്ത്രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഐരാവതേശ്വര ക്ഷേത്രവും 'ഗ്രേറ്റ് ലിവിംഗ് ചോള ടെമ്പിൾസ്' (Great Living Chola Temples) എന്ന വിഭാഗത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തി യുനെസ്‌കോയുടെ ലോക പൈതൃക പദവി നൽകിയിട്ടുള്ളതാണ്. അയ്യവാടിയിലെ പ്രത്യംഗിര ദേവി ക്ഷേത്രമാണ് എടുത്തു പറയേണ്ട മറ്റൊരു പ്രധാന ക്ഷേത്രം.
[[File:Airavateswara Temple, Darasuram in Thanjavur District.jpg|thumb|തഞ്ചാവൂർ ജില്ലയിലെ കുംഭകോണത്തിനടുത്തുള്ള ദാരാസുരത്തിലുള്ള ഐരാവതേശ്വര ക്ഷേത്രം 12-ആം നൂറ്റാണ്ടിൽ രാജരാജ ചോളൻ രണ്ടാമൻ നിർമ്മിച്ചതാണ്, ഇത് യുനെസ്കോയുടെ ലോക പൈതൃക സ്ഥലമാണ്..]]
== കുറിപ്പുകളും അവലംബങ്ങളും ==
{{Reflist}}

== ബാഹ്യ കണ്ണികൾ ==

{{Commons category}}
* [https://thanjavur.nic.in/ Thanjavur District]


{{തമിഴ്‌നാട്}}
{{Authority control}}
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌നാട്ടിലെ ജില്ലകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌നാട്ടിലെ തീരദേശജില്ലകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഒറ്റവരി ലേഖനങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>m13eobhp2r5mwuju5t3v4s9sx0ly7ly</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4680577</id>
      <parentid>4680576</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T17:24:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenakshi nandhini</username>
        <id>99060</id>
      </contributor>
      <comment>/* രാഷ്ട്രീയം */</comment>
      <origin>4680577</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18098" sha1="6s36gximh1hkts6vvxmavmjedab16k8" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Thanjavoor District}}
{{Infobox settlement
| name                    = തഞ്ചാവൂർ ജില്ല
| native_name             = தஞ்சாவூர் மாவட்டம்
| native_name_lang        = ta
| other_name              = Thanjai Mavattam
| nickname                = Thanjai /தஞ்சை
| settlement_type         = district
| image_skyline           = Mudachikkadu2.JPG
| image_alt               = 
| image_caption           = Rural landscape near [[Peravurani]]
| image_map               = Thanjavur in Tamil Nadu (India).svg
| map_alt                 = 
| map_caption             = Location in Tamil Nadu, India
| latd                    = 10
| latm                    = 47
| lats                    = 8.16
| latNS                   = N
| longd                   = 79
| longm                   = 8
| longs                   = 24.36
| longEW                  = E
| coordinates_display     = inline,title
| subdivision_type        = Country
| subdivision_name        = [[India]]
| subdivision_type1       = [[States and territories of India|State]]
| subdivision_name1       = [[Tamil Nadu]]
| subdivision_type2       = Metro
| subdivision_name2       = &lt;!-- for neighbourhoods/suburbs only --&gt;
| subdivision_type3       = Municipal Corporations
| subdivision_name3       = Thanjavur
| subdivision_type4       = Municipalities
| subdivision_name4       = 
| subdivision_type5       = Town Panchayats
| subdivision_name5       = 
| established_title       = &lt;!-- Established --&gt;
| established_date        = 
| founder                 = 
| named_for               = 
| parts_type              = [[Taluka]]s
| parts                   = [[Kumbakonam]], [[Orathanadu]], [[Papanasam]], [[Pattukkottai]], [[Peravurani]], [[Thanjavur]], [[Thiruvaiyaru]], [[Thiruvidaimarudur]].
| seat_type               = Capital
| seat                    = &lt;!-- for states/territories/regions only --&gt;
| seat_type               = Headquarters
| seat                    = [[Thanjavur]]
| government_type         = 
| governing_body          = 
| leader_title1           = Collector
| leader_name1            = N. Subbaiyan [[Indian Administrative Service|IAS]]
| unit_pref               = Metric
| area_footnotes          = 
| area_rank               = 
| area_total_km2          = 
| elevation_footnotes     = 
| elevation_m             = 
| population_total        = 2,405,890
| population_as_of        = 2011
| population_rank         = 
| population_density_km2  = auto
| population_demonym      = 
| population_footnotes    = &lt;ref&gt;{{cite web
  |title=
  |date=
  |author=
  |url=
  |publisher=
  |pages=
  |format=Excel}}&lt;/ref&gt;
| demographics_type1      = Languages
| demographics1_title1    = Official
| demographics1_info1     = [[Tamil language|Tamil]]
| timezone1               = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1             = +5:30
| postal_code_type        = [[Postal Index Number|PIN]]
| postal_code             = 613xxx
| area_code_type          = Telephone code
| area_code               = 04362
| iso_code                = [[ISO 3166-2:IN|&lt;!-- ISO 3166-2 --&gt;]]
| registration_plate      = TN-49,TN-68&lt;ref&gt;[http://www.tn.gov.in/sta/a2.pdf www.tn.gov.in]&lt;/ref&gt;
| blank1_name_sec1        = [[IUCN protected area categories|IUCN category]]
| blank1_info_sec1        = &lt;!-- for protected areas only --&gt;
| blank2_name_sec1        = Central location:
| blank2_info_sec1        = 
| website                 = {{URL|Thanjavur.nic.in/}}
| footnotes               = 
}}
തെക്കേ ഇന്ത്യൻ സംസ്ഥാനമായ [[തമിഴ്നാട്|തമിഴ്നാട്ടിലെ]] മുപ്പത്തി എട്ടു   ജില്ലകളിലൊന്നാണ് '''തഞ്ചാവൂർ ജില്ല'''.ഇതിന്റെ ഭരണസിരാകേന്ദ്രം തഞ്ചാവൂർ (തഞ്ചോർ) ആണ്. [[കാവേരി നദി]]യുടെ ഫലഭൂയിഷ്ഠമായ ഡെൽറ്റാ പ്രദേശത്താണ് ഈ ജില്ല സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഇവിടുത്തെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ പ്രധാനമായും കൃഷിയെ ആശ്രയിച്ചുള്ളതാണ്.
== ഭൂമിശാസ്ത്രം ==
[[File:Paddy Fields Thanjavur.jpg|thumb|left|Agriculture—especially rice cultivation—is the main occupation in Thanjavur district.]]
[[File:Brihadeeswara.jpg|thumb|220px|left|തഞ്ചാവൂരിലെ  [[ബൃഹദീശ്വരക്ഷേത്രം]]]]
ഈ ജില്ല മധ്യ തമിഴ്‌നാട്ടിൽ 10.08° വടക്ക്, 79.16° കിഴക്ക് എന്നീ അക്ഷാംശരേഖാംശങ്ങളിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. വടക്കുകിഴക്ക് മയിലാടുതുറൈ ജില്ല, കിഴക്ക് തിരുവാരൂർ ജില്ല, തെക്ക് ബംഗാൾ ഉൾക്കടലിൻ്റെ പാക്ക് കടലിടുക്ക്, പടിഞ്ഞാറ് പുതുക്കോട്ടൈ, തിരുച്ചിറപ്പള്ളി ജില്ലകൾ എന്നിവയാണ് ഇതിൻ്റെ അതിരുകൾ. വടക്ക്, കൊല്ലിടം നദി തഞ്ചാവൂരിനെ തിരുച്ചിറപ്പള്ളി, അരിയല്ലൂർ ജില്ലകളിൽ നിന്ന് വേർതിരിക്കുന്ന അതിർത്തിയാണ്.
== ജനസംഖ്യാശാസ്ത്രം ==
{{historical populations|11=1901|12=9,28,222|13=1911|14=9,78,651|15=1921|16=9,58,929|17=1931|18=9,86,308|19=1941|20=10,59,583|21=1951|22=12,28,360|23=1961|24=13,17,920|25=1971|26=15,92,998|27=1981|28=18,48,132|29=1991|30=20,53,760|31=2001|32=22,16,138|33=2011|34=24,05,890|percentages=pagr|footnote=source:&lt;ref&gt;[http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/A2_Data_Table.html Decadal Variation In Population Since 1901]&lt;/ref&gt;|align=center}}

{{bar box
|title=Religions in Thanjavur district (2011)&lt;ref name=&quot;religion&quot;&gt;{{Cite web |date=2011 |title=Table C-01 Population by Religion: Tamil Nadu |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/11392/download/14505/DDW33C-01%20MDDS.XLS |website=censusindia.gov.in |publisher=[[Registrar General and Census Commissioner of India]]}}&lt;/ref&gt;
|titlebar=#Fcd116
|left1=Religion
|right1=Percent
|float=left
|bars=
{{bar percent|[[Hinduism in Tamil Nadu|Hinduism]]|darkorange|86.28}}
{{bar percent|[[Tamil Muslim|Islam]]|green|7.93}}
{{bar percent|[[Christianity in Tamil Nadu|Christianity]]|purple|5.57}}
{{bar percent|Other or not stated|black|0.22}}
}}
{{Geographic Location
|title = '''Destinations from Thanjavur District'''
|Northwest = [[പേരാമ്പല്ലൂർ ജില്ല|പേരാമ്പല്ലൂർ]]
|North     = [[അരിയലുർ ജില്ല| അരിയലുർ]]
|Northeast = [[നാഗപട്ടണം ജില്ല|നാഗപട്ടണം]]
|West      = [[തിരുച്ചിറപ്പള്ളി ജില്ല|തിരുച്ചിറപ്പള്ളി]]
|Centre    = [[തഞ്ചാവൂർ ജില്ല|തഞ്ചാവൂർ]]
|East      = [[തഞ്ചാവൂർ ജില്ല|തഞ്ചാവൂർ]]
|Southwest = [[പുതുക്കോട്ട ജില്ല|പുതുക്കോട്ട]]
|South     = [[ബംഗാൾ ഉൾക്കടൽ]]
|Southeast = [[ബംഗാൾ ഉൾക്കടൽ]]
}}
2011-ലെ സെൻസസ് പ്രകാരം, തഞ്ചാവൂർ ജില്ലയിലെ ജനസംഖ്യ 2,405,890 ആയിരുന്നു. ഇവിടെ 1,000 പുരുഷന്മാർക്ക് 1,035 സ്ത്രീകൾ എന്ന നിരക്കിലുള്ള ലിംഗാനുപാതം, ദേശീയ ശരാശരിയായ 929-നേക്കാൾ കൂടുതലാണ്. ജനസംഖ്യയുടെ 35.39% നഗരപ്രദേശങ്ങളിലാണ് താമസിക്കുന്നത്.&lt;ref name=&quot;dashboard&quot;&gt;{{cite web|title=Census Info 2011 Final population totals|url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/censusinfodashboard/index.html|publisher=Office of The Registrar General and Census Commissioner, Ministry of Home Affairs, Government of India|year=2013|access-date=26 January 2014}}&lt;/ref&gt;ആറ് വയസ്സിൽ താഴെയുള്ള കുട്ടികളുടെ എണ്ണം 238,598 ആണ് (121,949 ആൺകുട്ടികളും 116,649 പെൺകുട്ടികളും). പട്ടികജാതി, പട്ടികവർഗ്ഗ വിഭാഗങ്ങൾ യഥാക്രമം ജനസംഖ്യയുടെ 18.91%-ഉം 0.15%-ഉം വരുന്നു. ദേശീയ ശരാശരിയായ 72.99%-മായി താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ, ജില്ലയിലെ ശരാശരി സാക്ഷരതാ നിരക്ക് 74.44% ആണ്.&lt;ref name=&quot;dashboard&quot; /&gt;ജില്ലയിൽ ആകെ 605,363 കുടുംബങ്ങളും 974,079 തൊഴിലാളികളുമുണ്ട്. ഇതിൽ 117,321 കർഷകർ, 327,673 പ്രധാന കാർഷിക തൊഴിലാളികൾ, 26,430 ഗാർഹിക വ്യവസായ തൊഴിലാളികൾ, 363,060 മറ്റ് പ്രധാന തൊഴിലാളികൾ, 139,595 നാമമാത്ര തൊഴിലാളികൾ (marginal workers) എന്നിവർ ഉൾപ്പെടുന്നു. നാമമാത്ര തൊഴിലാളികളിൽ 12,592 പേർ കർഷകരും, 87,688 പേർ കാർഷിക തൊഴിലാളികളും, 4,770 പേർ ഗാർഹിക വ്യവസായങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടവരും, 34,545 പേർ മറ്റ് വിഭാഗങ്ങളിൽ പെടുന്നവരുമാണ്.&lt;ref name=2011census&gt;{{cite web|title=Census Info 2011 Final population totals – Thanjavur district|url=http://www.censusindia.gov.in/pca/SearchDetails.aspx?Id=695770|publisher=Office of The Registrar General and Census Commissioner, Ministry of Home Affairs, Government of India|year=2013|access-date=26 January 2014}}&lt;/ref&gt;
{{Pie chart
|caption = Languages of Thanjavur district (2011)&lt;ref name=&quot;language&quot;/&gt;
|label1 = [[Tamil language|Tamil]] |value1 = 97.42 |color1 = royalblue
|label2 = [[Saurashtra language|Saurashtra]] |value2 = 1.07 |color2 = skyblue
|label3 = Others |value3 = 1.51 |color3 = grey
|thumb=left
}}
2011-ലെ സെൻസസ് പ്രകാരം, ജനസംഖ്യയുടെ 97.42 ശതമാനം പേരുടെ പ്രധാന ഭാഷ തമിഴായിരുന്നു. അതേസമയം 1.07 ശതമാനം പേർ സൗരാഷ്ട്ര ഭാഷ സംസാരിക്കുന്നവരായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;language&quot;&gt;{{Cite web |title=Table C-16 Population by Mother Tongue: Tamil Nadu |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/10222/download/13334/DDW-C16-STMT-MDDS-3300.XLSX |website=[[Census of India]] |publisher=[[Registrar General and Census Commissioner of India]]}}&lt;/ref&gt;
== രാഷ്ട്രീയം==

== സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ==
=== കൃഷി===
തമിഴ്‌നാട്ടിലെ പ്രധാന കാർഷിക മേഖലയായ കാവേരി ഡെൽറ്റയിലാണ് തഞ്ചാവൂർ ജില്ല സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.&lt;ref&gt;{{Cite magazine |last=Nathan |first=K. K. |title=Assessment of Recent Droughts in Tamil Nadu |date=October 1995 |magazine=Drought Network News |url=http://drought.unl.edu/pubs/dnn/arch9.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20030317211040/http://drought.unl.edu/pubs/dnn/arch9.pdf |archive-date=17 March 2003 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; സംസ്ഥാനത്ത് ഏറ്റവും കൂടുതൽ [[നെല്ല്]] ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്ന പ്രദേശമായതിനാൽ, ഇതിനെ 'തമിഴ്‌നാടിന്റെ നെല്ലറ' (Rice Bowl of Tamil Nadu) എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കാറുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Welcome to Thanjavur (District Official Website)|publisher=District Administration of Thanjavur|url=http://www.thanjavur.tn.nic.in/|access-date=22 January 2012|archive-date=3 February 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20060203160555/http://www.thanjavur.tn.nic.in/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;  കാവേരി, വെണ്ണാർ, ഗ്രാൻഡ് അണക്കെട്ട് (കല്ലണൈ) എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കനാൽ ശൃംഖലകളിലൂടെയാണ് ഈ ജില്ലയിലെ കൃഷിഭൂമികൾക്ക് ജലസേചനം നൽകുന്നത്.&lt;ref&gt;{{cite book |last=Baliga |first=B. S. |title=Madras District Gazetteers: Tanjore |publisher=Superintendent, Government Press |year=1957 |pages=162–168}} &lt;/ref&gt; നെല്ലിനു പുറമേ, കരിമ്പ്, തെങ്ങ്, പയർവർഗ്ഗങ്ങൾ, വാഴ, നിലക്കടല എന്നിവയാണ് ഇവിടെ കൃഷി ചെയ്യുന്ന മറ്റ് പ്രധാന വിളകൾ. അരി മില്ലുകൾ, കയർ ഉൽപ്പാദന യൂണിറ്റുകൾ തുടങ്ങിയ കാർഷിക അധിഷ്ഠിത വ്യവസായങ്ങൾ ഈ മേഖലയ്ക്ക് കരുത്തേകുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web |author=Centre for Agricultural and Rural Development Studies (CARDS) |year=2008 |title=District Agricultural Plan: Thanjavur District |url=https://tnau.ac.in/  |access-date=27 August 2026 |publisher=Tamil Nadu Agricultural University}}&lt;/ref&gt; 
{{Largest cities
| country     = Thanjavur district
| stat_ref    = [http://censusindia.gov.in/NprStateReport.aspx?stcd=33&amp;distcd=19&amp;tslcode=005 Census of TN 2011]
| list_by_pop = 
| div_name    = Province
| div_link    = Taluk
| city_1      = Thanjavur | div_1 = Thanjavur taluk | pop_1 = 290,724
| city_2      = Kumbakonam | div_2 = Kumbakonam taluk | pop_2 = 140,156
| city_3      = Pattukkottai | div_3 = Pattukkottai taluk | pop_3 = 73,135
| city_4      = Adiramapattinam | div_4 = Pattukkottai taluk | pop_4 = 31,066
| city_5      = Peravurani | div_5 = Peravurani taluk | pop_5 = 21,035
| city_6      = Papanasam | div_6 = Papanasam taluk | pop_6 = 16,397
| city_7      = Madukkur | div_7 = Pattukkottai taluk | pop_7 = 15,436
| city_8      = Thiruvaiyaru | div_8 = Thiruvaiyaru taluk | pop_8 = 14,535
| city_9      = Vallam | div_9 = Thanjavur taluk | pop_9 = 14,495
| city_10     = Ayyampettai (Thanjavur district) | div_10 = Papanasam taluk | pop_10 = 14,202
}}


== വിനോദസഞ്ചാരം ==
=== ബൃഹദീശ്വര ക്ഷേത്രം ===
പതിനൊന്നാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ചോള രാജാവായ രാജരാജൻ ഒന്നാമന്റെ ഭരണകാലത്ത് നിർമ്മിക്കപ്പെട്ട തഞ്ചാവൂരിലെ ബൃഹദീശ്വര ക്ഷേത്രം (രാജരാജേശ്വരം അല്ലെങ്കിൽ പെരുവുടയാർ കോവിൽ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു), ദ്രാവിഡ വാസ്തുവിദ്യയ്ക്ക് പേരുകേട്ടതും [[യുനെസ്‌കോ]]യുടെ ലോക പൈതൃക പട്ടികയിൽ ഇടംനേടിയതുമായ ഒരു ക്ഷേത്രമാണ്. കുംഭകോണത്തിനടുത്തുള്ള ദാരാസുരത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന, പന്ത്രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഐരാവതേശ്വര ക്ഷേത്രവും 'ഗ്രേറ്റ് ലിവിംഗ് ചോള ടെമ്പിൾസ്' (Great Living Chola Temples) എന്ന വിഭാഗത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തി യുനെസ്‌കോയുടെ ലോക പൈതൃക പദവി നൽകിയിട്ടുള്ളതാണ്. അയ്യവാടിയിലെ പ്രത്യംഗിര ദേവി ക്ഷേത്രമാണ് എടുത്തു പറയേണ്ട മറ്റൊരു പ്രധാന ക്ഷേത്രം.
[[File:Airavateswara Temple, Darasuram in Thanjavur District.jpg|thumb|തഞ്ചാവൂർ ജില്ലയിലെ കുംഭകോണത്തിനടുത്തുള്ള ദാരാസുരത്തിലുള്ള ഐരാവതേശ്വര ക്ഷേത്രം 12-ആം നൂറ്റാണ്ടിൽ രാജരാജ ചോളൻ രണ്ടാമൻ നിർമ്മിച്ചതാണ്, ഇത് യുനെസ്കോയുടെ ലോക പൈതൃക സ്ഥലമാണ്..]]
== കുറിപ്പുകളും അവലംബങ്ങളും ==
{{Reflist}}

== ബാഹ്യ കണ്ണികൾ ==

{{Commons category}}
* [https://thanjavur.nic.in/ Thanjavur District]


{{തമിഴ്‌നാട്}}
{{Authority control}}
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌നാട്ടിലെ ജില്ലകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌നാട്ടിലെ തീരദേശജില്ലകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഒറ്റവരി ലേഖനങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>6s36gximh1hkts6vvxmavmjedab16k8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4680578</id>
      <parentid>4680577</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T17:24:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenakshi nandhini</username>
        <id>99060</id>
      </contributor>
      <comment>/* കൃഷി */</comment>
      <origin>4680578</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17110" sha1="7i96jpplurk1y2qkskvea0ukuydlpkn" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Thanjavoor District}}
{{Infobox settlement
| name                    = തഞ്ചാവൂർ ജില്ല
| native_name             = தஞ்சாவூர் மாவட்டம்
| native_name_lang        = ta
| other_name              = Thanjai Mavattam
| nickname                = Thanjai /தஞ்சை
| settlement_type         = district
| image_skyline           = Mudachikkadu2.JPG
| image_alt               = 
| image_caption           = Rural landscape near [[Peravurani]]
| image_map               = Thanjavur in Tamil Nadu (India).svg
| map_alt                 = 
| map_caption             = Location in Tamil Nadu, India
| latd                    = 10
| latm                    = 47
| lats                    = 8.16
| latNS                   = N
| longd                   = 79
| longm                   = 8
| longs                   = 24.36
| longEW                  = E
| coordinates_display     = inline,title
| subdivision_type        = Country
| subdivision_name        = [[India]]
| subdivision_type1       = [[States and territories of India|State]]
| subdivision_name1       = [[Tamil Nadu]]
| subdivision_type2       = Metro
| subdivision_name2       = &lt;!-- for neighbourhoods/suburbs only --&gt;
| subdivision_type3       = Municipal Corporations
| subdivision_name3       = Thanjavur
| subdivision_type4       = Municipalities
| subdivision_name4       = 
| subdivision_type5       = Town Panchayats
| subdivision_name5       = 
| established_title       = &lt;!-- Established --&gt;
| established_date        = 
| founder                 = 
| named_for               = 
| parts_type              = [[Taluka]]s
| parts                   = [[Kumbakonam]], [[Orathanadu]], [[Papanasam]], [[Pattukkottai]], [[Peravurani]], [[Thanjavur]], [[Thiruvaiyaru]], [[Thiruvidaimarudur]].
| seat_type               = Capital
| seat                    = &lt;!-- for states/territories/regions only --&gt;
| seat_type               = Headquarters
| seat                    = [[Thanjavur]]
| government_type         = 
| governing_body          = 
| leader_title1           = Collector
| leader_name1            = N. Subbaiyan [[Indian Administrative Service|IAS]]
| unit_pref               = Metric
| area_footnotes          = 
| area_rank               = 
| area_total_km2          = 
| elevation_footnotes     = 
| elevation_m             = 
| population_total        = 2,405,890
| population_as_of        = 2011
| population_rank         = 
| population_density_km2  = auto
| population_demonym      = 
| population_footnotes    = &lt;ref&gt;{{cite web
  |title=
  |date=
  |author=
  |url=
  |publisher=
  |pages=
  |format=Excel}}&lt;/ref&gt;
| demographics_type1      = Languages
| demographics1_title1    = Official
| demographics1_info1     = [[Tamil language|Tamil]]
| timezone1               = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1             = +5:30
| postal_code_type        = [[Postal Index Number|PIN]]
| postal_code             = 613xxx
| area_code_type          = Telephone code
| area_code               = 04362
| iso_code                = [[ISO 3166-2:IN|&lt;!-- ISO 3166-2 --&gt;]]
| registration_plate      = TN-49,TN-68&lt;ref&gt;[http://www.tn.gov.in/sta/a2.pdf www.tn.gov.in]&lt;/ref&gt;
| blank1_name_sec1        = [[IUCN protected area categories|IUCN category]]
| blank1_info_sec1        = &lt;!-- for protected areas only --&gt;
| blank2_name_sec1        = Central location:
| blank2_info_sec1        = 
| website                 = {{URL|Thanjavur.nic.in/}}
| footnotes               = 
}}
തെക്കേ ഇന്ത്യൻ സംസ്ഥാനമായ [[തമിഴ്നാട്|തമിഴ്നാട്ടിലെ]] മുപ്പത്തി എട്ടു   ജില്ലകളിലൊന്നാണ് '''തഞ്ചാവൂർ ജില്ല'''.ഇതിന്റെ ഭരണസിരാകേന്ദ്രം തഞ്ചാവൂർ (തഞ്ചോർ) ആണ്. [[കാവേരി നദി]]യുടെ ഫലഭൂയിഷ്ഠമായ ഡെൽറ്റാ പ്രദേശത്താണ് ഈ ജില്ല സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഇവിടുത്തെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ പ്രധാനമായും കൃഷിയെ ആശ്രയിച്ചുള്ളതാണ്.
== ഭൂമിശാസ്ത്രം ==
[[File:Paddy Fields Thanjavur.jpg|thumb|left|Agriculture—especially rice cultivation—is the main occupation in Thanjavur district.]]
[[File:Brihadeeswara.jpg|thumb|220px|left|തഞ്ചാവൂരിലെ  [[ബൃഹദീശ്വരക്ഷേത്രം]]]]
ഈ ജില്ല മധ്യ തമിഴ്‌നാട്ടിൽ 10.08° വടക്ക്, 79.16° കിഴക്ക് എന്നീ അക്ഷാംശരേഖാംശങ്ങളിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. വടക്കുകിഴക്ക് മയിലാടുതുറൈ ജില്ല, കിഴക്ക് തിരുവാരൂർ ജില്ല, തെക്ക് ബംഗാൾ ഉൾക്കടലിൻ്റെ പാക്ക് കടലിടുക്ക്, പടിഞ്ഞാറ് പുതുക്കോട്ടൈ, തിരുച്ചിറപ്പള്ളി ജില്ലകൾ എന്നിവയാണ് ഇതിൻ്റെ അതിരുകൾ. വടക്ക്, കൊല്ലിടം നദി തഞ്ചാവൂരിനെ തിരുച്ചിറപ്പള്ളി, അരിയല്ലൂർ ജില്ലകളിൽ നിന്ന് വേർതിരിക്കുന്ന അതിർത്തിയാണ്.
== ജനസംഖ്യാശാസ്ത്രം ==
{{historical populations|11=1901|12=9,28,222|13=1911|14=9,78,651|15=1921|16=9,58,929|17=1931|18=9,86,308|19=1941|20=10,59,583|21=1951|22=12,28,360|23=1961|24=13,17,920|25=1971|26=15,92,998|27=1981|28=18,48,132|29=1991|30=20,53,760|31=2001|32=22,16,138|33=2011|34=24,05,890|percentages=pagr|footnote=source:&lt;ref&gt;[http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/A2_Data_Table.html Decadal Variation In Population Since 1901]&lt;/ref&gt;|align=center}}

{{bar box
|title=Religions in Thanjavur district (2011)&lt;ref name=&quot;religion&quot;&gt;{{Cite web |date=2011 |title=Table C-01 Population by Religion: Tamil Nadu |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/11392/download/14505/DDW33C-01%20MDDS.XLS |website=censusindia.gov.in |publisher=[[Registrar General and Census Commissioner of India]]}}&lt;/ref&gt;
|titlebar=#Fcd116
|left1=Religion
|right1=Percent
|float=left
|bars=
{{bar percent|[[Hinduism in Tamil Nadu|Hinduism]]|darkorange|86.28}}
{{bar percent|[[Tamil Muslim|Islam]]|green|7.93}}
{{bar percent|[[Christianity in Tamil Nadu|Christianity]]|purple|5.57}}
{{bar percent|Other or not stated|black|0.22}}
}}
{{Geographic Location
|title = '''Destinations from Thanjavur District'''
|Northwest = [[പേരാമ്പല്ലൂർ ജില്ല|പേരാമ്പല്ലൂർ]]
|North     = [[അരിയലുർ ജില്ല| അരിയലുർ]]
|Northeast = [[നാഗപട്ടണം ജില്ല|നാഗപട്ടണം]]
|West      = [[തിരുച്ചിറപ്പള്ളി ജില്ല|തിരുച്ചിറപ്പള്ളി]]
|Centre    = [[തഞ്ചാവൂർ ജില്ല|തഞ്ചാവൂർ]]
|East      = [[തഞ്ചാവൂർ ജില്ല|തഞ്ചാവൂർ]]
|Southwest = [[പുതുക്കോട്ട ജില്ല|പുതുക്കോട്ട]]
|South     = [[ബംഗാൾ ഉൾക്കടൽ]]
|Southeast = [[ബംഗാൾ ഉൾക്കടൽ]]
}}
2011-ലെ സെൻസസ് പ്രകാരം, തഞ്ചാവൂർ ജില്ലയിലെ ജനസംഖ്യ 2,405,890 ആയിരുന്നു. ഇവിടെ 1,000 പുരുഷന്മാർക്ക് 1,035 സ്ത്രീകൾ എന്ന നിരക്കിലുള്ള ലിംഗാനുപാതം, ദേശീയ ശരാശരിയായ 929-നേക്കാൾ കൂടുതലാണ്. ജനസംഖ്യയുടെ 35.39% നഗരപ്രദേശങ്ങളിലാണ് താമസിക്കുന്നത്.&lt;ref name=&quot;dashboard&quot;&gt;{{cite web|title=Census Info 2011 Final population totals|url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/censusinfodashboard/index.html|publisher=Office of The Registrar General and Census Commissioner, Ministry of Home Affairs, Government of India|year=2013|access-date=26 January 2014}}&lt;/ref&gt;ആറ് വയസ്സിൽ താഴെയുള്ള കുട്ടികളുടെ എണ്ണം 238,598 ആണ് (121,949 ആൺകുട്ടികളും 116,649 പെൺകുട്ടികളും). പട്ടികജാതി, പട്ടികവർഗ്ഗ വിഭാഗങ്ങൾ യഥാക്രമം ജനസംഖ്യയുടെ 18.91%-ഉം 0.15%-ഉം വരുന്നു. ദേശീയ ശരാശരിയായ 72.99%-മായി താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ, ജില്ലയിലെ ശരാശരി സാക്ഷരതാ നിരക്ക് 74.44% ആണ്.&lt;ref name=&quot;dashboard&quot; /&gt;ജില്ലയിൽ ആകെ 605,363 കുടുംബങ്ങളും 974,079 തൊഴിലാളികളുമുണ്ട്. ഇതിൽ 117,321 കർഷകർ, 327,673 പ്രധാന കാർഷിക തൊഴിലാളികൾ, 26,430 ഗാർഹിക വ്യവസായ തൊഴിലാളികൾ, 363,060 മറ്റ് പ്രധാന തൊഴിലാളികൾ, 139,595 നാമമാത്ര തൊഴിലാളികൾ (marginal workers) എന്നിവർ ഉൾപ്പെടുന്നു. നാമമാത്ര തൊഴിലാളികളിൽ 12,592 പേർ കർഷകരും, 87,688 പേർ കാർഷിക തൊഴിലാളികളും, 4,770 പേർ ഗാർഹിക വ്യവസായങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടവരും, 34,545 പേർ മറ്റ് വിഭാഗങ്ങളിൽ പെടുന്നവരുമാണ്.&lt;ref name=2011census&gt;{{cite web|title=Census Info 2011 Final population totals – Thanjavur district|url=http://www.censusindia.gov.in/pca/SearchDetails.aspx?Id=695770|publisher=Office of The Registrar General and Census Commissioner, Ministry of Home Affairs, Government of India|year=2013|access-date=26 January 2014}}&lt;/ref&gt;
{{Pie chart
|caption = Languages of Thanjavur district (2011)&lt;ref name=&quot;language&quot;/&gt;
|label1 = [[Tamil language|Tamil]] |value1 = 97.42 |color1 = royalblue
|label2 = [[Saurashtra language|Saurashtra]] |value2 = 1.07 |color2 = skyblue
|label3 = Others |value3 = 1.51 |color3 = grey
|thumb=left
}}
2011-ലെ സെൻസസ് പ്രകാരം, ജനസംഖ്യയുടെ 97.42 ശതമാനം പേരുടെ പ്രധാന ഭാഷ തമിഴായിരുന്നു. അതേസമയം 1.07 ശതമാനം പേർ സൗരാഷ്ട്ര ഭാഷ സംസാരിക്കുന്നവരായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;language&quot;&gt;{{Cite web |title=Table C-16 Population by Mother Tongue: Tamil Nadu |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/10222/download/13334/DDW-C16-STMT-MDDS-3300.XLSX |website=[[Census of India]] |publisher=[[Registrar General and Census Commissioner of India]]}}&lt;/ref&gt;
== രാഷ്ട്രീയം==

== സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ==
=== കൃഷി===
തമിഴ്‌നാട്ടിലെ പ്രധാന കാർഷിക മേഖലയായ കാവേരി ഡെൽറ്റയിലാണ് തഞ്ചാവൂർ ജില്ല സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.&lt;ref&gt;{{Cite magazine |last=Nathan |first=K. K. |title=Assessment of Recent Droughts in Tamil Nadu |date=October 1995 |magazine=Drought Network News |url=http://drought.unl.edu/pubs/dnn/arch9.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20030317211040/http://drought.unl.edu/pubs/dnn/arch9.pdf |archive-date=17 March 2003 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; സംസ്ഥാനത്ത് ഏറ്റവും കൂടുതൽ [[നെല്ല്]] ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്ന പ്രദേശമായതിനാൽ, ഇതിനെ 'തമിഴ്‌നാടിന്റെ നെല്ലറ' (Rice Bowl of Tamil Nadu) എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കാറുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Welcome to Thanjavur (District Official Website)|publisher=District Administration of Thanjavur|url=http://www.thanjavur.tn.nic.in/|access-date=22 January 2012|archive-date=3 February 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20060203160555/http://www.thanjavur.tn.nic.in/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;  കാവേരി, വെണ്ണാർ, ഗ്രാൻഡ് അണക്കെട്ട് (കല്ലണൈ) എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കനാൽ ശൃംഖലകളിലൂടെയാണ് ഈ ജില്ലയിലെ കൃഷിഭൂമികൾക്ക് ജലസേചനം നൽകുന്നത്.&lt;ref&gt;{{cite book |last=Baliga |first=B. S. |title=Madras District Gazetteers: Tanjore |publisher=Superintendent, Government Press |year=1957 |pages=162–168}} &lt;/ref&gt; നെല്ലിനു പുറമേ, കരിമ്പ്, തെങ്ങ്, പയർവർഗ്ഗങ്ങൾ, വാഴ, നിലക്കടല എന്നിവയാണ് ഇവിടെ കൃഷി ചെയ്യുന്ന മറ്റ് പ്രധാന വിളകൾ. അരി മില്ലുകൾ, കയർ ഉൽപ്പാദന യൂണിറ്റുകൾ തുടങ്ങിയ കാർഷിക അധിഷ്ഠിത വ്യവസായങ്ങൾ ഈ മേഖലയ്ക്ക് കരുത്തേകുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web |author=Centre for Agricultural and Rural Development Studies (CARDS) |year=2008 |title=District Agricultural Plan: Thanjavur District |url=https://tnau.ac.in/  |access-date=27 August 2026 |publisher=Tamil Nadu Agricultural University}}&lt;/ref&gt;

== വിനോദസഞ്ചാരം ==
=== ബൃഹദീശ്വര ക്ഷേത്രം ===
പതിനൊന്നാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ചോള രാജാവായ രാജരാജൻ ഒന്നാമന്റെ ഭരണകാലത്ത് നിർമ്മിക്കപ്പെട്ട തഞ്ചാവൂരിലെ ബൃഹദീശ്വര ക്ഷേത്രം (രാജരാജേശ്വരം അല്ലെങ്കിൽ പെരുവുടയാർ കോവിൽ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു), ദ്രാവിഡ വാസ്തുവിദ്യയ്ക്ക് പേരുകേട്ടതും [[യുനെസ്‌കോ]]യുടെ ലോക പൈതൃക പട്ടികയിൽ ഇടംനേടിയതുമായ ഒരു ക്ഷേത്രമാണ്. കുംഭകോണത്തിനടുത്തുള്ള ദാരാസുരത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന, പന്ത്രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഐരാവതേശ്വര ക്ഷേത്രവും 'ഗ്രേറ്റ് ലിവിംഗ് ചോള ടെമ്പിൾസ്' (Great Living Chola Temples) എന്ന വിഭാഗത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തി യുനെസ്‌കോയുടെ ലോക പൈതൃക പദവി നൽകിയിട്ടുള്ളതാണ്. അയ്യവാടിയിലെ പ്രത്യംഗിര ദേവി ക്ഷേത്രമാണ് എടുത്തു പറയേണ്ട മറ്റൊരു പ്രധാന ക്ഷേത്രം.
[[File:Airavateswara Temple, Darasuram in Thanjavur District.jpg|thumb|തഞ്ചാവൂർ ജില്ലയിലെ കുംഭകോണത്തിനടുത്തുള്ള ദാരാസുരത്തിലുള്ള ഐരാവതേശ്വര ക്ഷേത്രം 12-ആം നൂറ്റാണ്ടിൽ രാജരാജ ചോളൻ രണ്ടാമൻ നിർമ്മിച്ചതാണ്, ഇത് യുനെസ്കോയുടെ ലോക പൈതൃക സ്ഥലമാണ്..]]
== കുറിപ്പുകളും അവലംബങ്ങളും ==
{{Reflist}}

== ബാഹ്യ കണ്ണികൾ ==

{{Commons category}}
* [https://thanjavur.nic.in/ Thanjavur District]


{{തമിഴ്‌നാട്}}
{{Authority control}}
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌നാട്ടിലെ ജില്ലകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌നാട്ടിലെ തീരദേശജില്ലകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഒറ്റവരി ലേഖനങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>7i96jpplurk1y2qkskvea0ukuydlpkn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4680579</id>
      <parentid>4680578</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T17:25:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenakshi nandhini</username>
        <id>99060</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[വർഗ്ഗം:ഒറ്റവരി ലേഖനങ്ങൾ]] നീക്കം ചെയ്തു [[വിക്കിപീഡിയ:ഹോട്ട്കാറ്റ്|ഹോട്ട്ക്യാറ്റ്]] ഉപയോഗിച്ച്</comment>
      <origin>4680579</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17040" sha1="nlujwxsyhbamv209aves2vgvlfn1l5v" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Thanjavoor District}}
{{Infobox settlement
| name                    = തഞ്ചാവൂർ ജില്ല
| native_name             = தஞ்சாவூர் மாவட்டம்
| native_name_lang        = ta
| other_name              = Thanjai Mavattam
| nickname                = Thanjai /தஞ்சை
| settlement_type         = district
| image_skyline           = Mudachikkadu2.JPG
| image_alt               = 
| image_caption           = Rural landscape near [[Peravurani]]
| image_map               = Thanjavur in Tamil Nadu (India).svg
| map_alt                 = 
| map_caption             = Location in Tamil Nadu, India
| latd                    = 10
| latm                    = 47
| lats                    = 8.16
| latNS                   = N
| longd                   = 79
| longm                   = 8
| longs                   = 24.36
| longEW                  = E
| coordinates_display     = inline,title
| subdivision_type        = Country
| subdivision_name        = [[India]]
| subdivision_type1       = [[States and territories of India|State]]
| subdivision_name1       = [[Tamil Nadu]]
| subdivision_type2       = Metro
| subdivision_name2       = &lt;!-- for neighbourhoods/suburbs only --&gt;
| subdivision_type3       = Municipal Corporations
| subdivision_name3       = Thanjavur
| subdivision_type4       = Municipalities
| subdivision_name4       = 
| subdivision_type5       = Town Panchayats
| subdivision_name5       = 
| established_title       = &lt;!-- Established --&gt;
| established_date        = 
| founder                 = 
| named_for               = 
| parts_type              = [[Taluka]]s
| parts                   = [[Kumbakonam]], [[Orathanadu]], [[Papanasam]], [[Pattukkottai]], [[Peravurani]], [[Thanjavur]], [[Thiruvaiyaru]], [[Thiruvidaimarudur]].
| seat_type               = Capital
| seat                    = &lt;!-- for states/territories/regions only --&gt;
| seat_type               = Headquarters
| seat                    = [[Thanjavur]]
| government_type         = 
| governing_body          = 
| leader_title1           = Collector
| leader_name1            = N. Subbaiyan [[Indian Administrative Service|IAS]]
| unit_pref               = Metric
| area_footnotes          = 
| area_rank               = 
| area_total_km2          = 
| elevation_footnotes     = 
| elevation_m             = 
| population_total        = 2,405,890
| population_as_of        = 2011
| population_rank         = 
| population_density_km2  = auto
| population_demonym      = 
| population_footnotes    = &lt;ref&gt;{{cite web
  |title=
  |date=
  |author=
  |url=
  |publisher=
  |pages=
  |format=Excel}}&lt;/ref&gt;
| demographics_type1      = Languages
| demographics1_title1    = Official
| demographics1_info1     = [[Tamil language|Tamil]]
| timezone1               = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1             = +5:30
| postal_code_type        = [[Postal Index Number|PIN]]
| postal_code             = 613xxx
| area_code_type          = Telephone code
| area_code               = 04362
| iso_code                = [[ISO 3166-2:IN|&lt;!-- ISO 3166-2 --&gt;]]
| registration_plate      = TN-49,TN-68&lt;ref&gt;[http://www.tn.gov.in/sta/a2.pdf www.tn.gov.in]&lt;/ref&gt;
| blank1_name_sec1        = [[IUCN protected area categories|IUCN category]]
| blank1_info_sec1        = &lt;!-- for protected areas only --&gt;
| blank2_name_sec1        = Central location:
| blank2_info_sec1        = 
| website                 = {{URL|Thanjavur.nic.in/}}
| footnotes               = 
}}
തെക്കേ ഇന്ത്യൻ സംസ്ഥാനമായ [[തമിഴ്നാട്|തമിഴ്നാട്ടിലെ]] മുപ്പത്തി എട്ടു   ജില്ലകളിലൊന്നാണ് '''തഞ്ചാവൂർ ജില്ല'''.ഇതിന്റെ ഭരണസിരാകേന്ദ്രം തഞ്ചാവൂർ (തഞ്ചോർ) ആണ്. [[കാവേരി നദി]]യുടെ ഫലഭൂയിഷ്ഠമായ ഡെൽറ്റാ പ്രദേശത്താണ് ഈ ജില്ല സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഇവിടുത്തെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ പ്രധാനമായും കൃഷിയെ ആശ്രയിച്ചുള്ളതാണ്.
== ഭൂമിശാസ്ത്രം ==
[[File:Paddy Fields Thanjavur.jpg|thumb|left|Agriculture—especially rice cultivation—is the main occupation in Thanjavur district.]]
[[File:Brihadeeswara.jpg|thumb|220px|left|തഞ്ചാവൂരിലെ  [[ബൃഹദീശ്വരക്ഷേത്രം]]]]
ഈ ജില്ല മധ്യ തമിഴ്‌നാട്ടിൽ 10.08° വടക്ക്, 79.16° കിഴക്ക് എന്നീ അക്ഷാംശരേഖാംശങ്ങളിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. വടക്കുകിഴക്ക് മയിലാടുതുറൈ ജില്ല, കിഴക്ക് തിരുവാരൂർ ജില്ല, തെക്ക് ബംഗാൾ ഉൾക്കടലിൻ്റെ പാക്ക് കടലിടുക്ക്, പടിഞ്ഞാറ് പുതുക്കോട്ടൈ, തിരുച്ചിറപ്പള്ളി ജില്ലകൾ എന്നിവയാണ് ഇതിൻ്റെ അതിരുകൾ. വടക്ക്, കൊല്ലിടം നദി തഞ്ചാവൂരിനെ തിരുച്ചിറപ്പള്ളി, അരിയല്ലൂർ ജില്ലകളിൽ നിന്ന് വേർതിരിക്കുന്ന അതിർത്തിയാണ്.
== ജനസംഖ്യാശാസ്ത്രം ==
{{historical populations|11=1901|12=9,28,222|13=1911|14=9,78,651|15=1921|16=9,58,929|17=1931|18=9,86,308|19=1941|20=10,59,583|21=1951|22=12,28,360|23=1961|24=13,17,920|25=1971|26=15,92,998|27=1981|28=18,48,132|29=1991|30=20,53,760|31=2001|32=22,16,138|33=2011|34=24,05,890|percentages=pagr|footnote=source:&lt;ref&gt;[http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/A2_Data_Table.html Decadal Variation In Population Since 1901]&lt;/ref&gt;|align=center}}

{{bar box
|title=Religions in Thanjavur district (2011)&lt;ref name=&quot;religion&quot;&gt;{{Cite web |date=2011 |title=Table C-01 Population by Religion: Tamil Nadu |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/11392/download/14505/DDW33C-01%20MDDS.XLS |website=censusindia.gov.in |publisher=[[Registrar General and Census Commissioner of India]]}}&lt;/ref&gt;
|titlebar=#Fcd116
|left1=Religion
|right1=Percent
|float=left
|bars=
{{bar percent|[[Hinduism in Tamil Nadu|Hinduism]]|darkorange|86.28}}
{{bar percent|[[Tamil Muslim|Islam]]|green|7.93}}
{{bar percent|[[Christianity in Tamil Nadu|Christianity]]|purple|5.57}}
{{bar percent|Other or not stated|black|0.22}}
}}
{{Geographic Location
|title = '''Destinations from Thanjavur District'''
|Northwest = [[പേരാമ്പല്ലൂർ ജില്ല|പേരാമ്പല്ലൂർ]]
|North     = [[അരിയലുർ ജില്ല| അരിയലുർ]]
|Northeast = [[നാഗപട്ടണം ജില്ല|നാഗപട്ടണം]]
|West      = [[തിരുച്ചിറപ്പള്ളി ജില്ല|തിരുച്ചിറപ്പള്ളി]]
|Centre    = [[തഞ്ചാവൂർ ജില്ല|തഞ്ചാവൂർ]]
|East      = [[തഞ്ചാവൂർ ജില്ല|തഞ്ചാവൂർ]]
|Southwest = [[പുതുക്കോട്ട ജില്ല|പുതുക്കോട്ട]]
|South     = [[ബംഗാൾ ഉൾക്കടൽ]]
|Southeast = [[ബംഗാൾ ഉൾക്കടൽ]]
}}
2011-ലെ സെൻസസ് പ്രകാരം, തഞ്ചാവൂർ ജില്ലയിലെ ജനസംഖ്യ 2,405,890 ആയിരുന്നു. ഇവിടെ 1,000 പുരുഷന്മാർക്ക് 1,035 സ്ത്രീകൾ എന്ന നിരക്കിലുള്ള ലിംഗാനുപാതം, ദേശീയ ശരാശരിയായ 929-നേക്കാൾ കൂടുതലാണ്. ജനസംഖ്യയുടെ 35.39% നഗരപ്രദേശങ്ങളിലാണ് താമസിക്കുന്നത്.&lt;ref name=&quot;dashboard&quot;&gt;{{cite web|title=Census Info 2011 Final population totals|url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/censusinfodashboard/index.html|publisher=Office of The Registrar General and Census Commissioner, Ministry of Home Affairs, Government of India|year=2013|access-date=26 January 2014}}&lt;/ref&gt;ആറ് വയസ്സിൽ താഴെയുള്ള കുട്ടികളുടെ എണ്ണം 238,598 ആണ് (121,949 ആൺകുട്ടികളും 116,649 പെൺകുട്ടികളും). പട്ടികജാതി, പട്ടികവർഗ്ഗ വിഭാഗങ്ങൾ യഥാക്രമം ജനസംഖ്യയുടെ 18.91%-ഉം 0.15%-ഉം വരുന്നു. ദേശീയ ശരാശരിയായ 72.99%-മായി താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ, ജില്ലയിലെ ശരാശരി സാക്ഷരതാ നിരക്ക് 74.44% ആണ്.&lt;ref name=&quot;dashboard&quot; /&gt;ജില്ലയിൽ ആകെ 605,363 കുടുംബങ്ങളും 974,079 തൊഴിലാളികളുമുണ്ട്. ഇതിൽ 117,321 കർഷകർ, 327,673 പ്രധാന കാർഷിക തൊഴിലാളികൾ, 26,430 ഗാർഹിക വ്യവസായ തൊഴിലാളികൾ, 363,060 മറ്റ് പ്രധാന തൊഴിലാളികൾ, 139,595 നാമമാത്ര തൊഴിലാളികൾ (marginal workers) എന്നിവർ ഉൾപ്പെടുന്നു. നാമമാത്ര തൊഴിലാളികളിൽ 12,592 പേർ കർഷകരും, 87,688 പേർ കാർഷിക തൊഴിലാളികളും, 4,770 പേർ ഗാർഹിക വ്യവസായങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടവരും, 34,545 പേർ മറ്റ് വിഭാഗങ്ങളിൽ പെടുന്നവരുമാണ്.&lt;ref name=2011census&gt;{{cite web|title=Census Info 2011 Final population totals – Thanjavur district|url=http://www.censusindia.gov.in/pca/SearchDetails.aspx?Id=695770|publisher=Office of The Registrar General and Census Commissioner, Ministry of Home Affairs, Government of India|year=2013|access-date=26 January 2014}}&lt;/ref&gt;
{{Pie chart
|caption = Languages of Thanjavur district (2011)&lt;ref name=&quot;language&quot;/&gt;
|label1 = [[Tamil language|Tamil]] |value1 = 97.42 |color1 = royalblue
|label2 = [[Saurashtra language|Saurashtra]] |value2 = 1.07 |color2 = skyblue
|label3 = Others |value3 = 1.51 |color3 = grey
|thumb=left
}}
2011-ലെ സെൻസസ് പ്രകാരം, ജനസംഖ്യയുടെ 97.42 ശതമാനം പേരുടെ പ്രധാന ഭാഷ തമിഴായിരുന്നു. അതേസമയം 1.07 ശതമാനം പേർ സൗരാഷ്ട്ര ഭാഷ സംസാരിക്കുന്നവരായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;language&quot;&gt;{{Cite web |title=Table C-16 Population by Mother Tongue: Tamil Nadu |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/10222/download/13334/DDW-C16-STMT-MDDS-3300.XLSX |website=[[Census of India]] |publisher=[[Registrar General and Census Commissioner of India]]}}&lt;/ref&gt;
== രാഷ്ട്രീയം==

== സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ==
=== കൃഷി===
തമിഴ്‌നാട്ടിലെ പ്രധാന കാർഷിക മേഖലയായ കാവേരി ഡെൽറ്റയിലാണ് തഞ്ചാവൂർ ജില്ല സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.&lt;ref&gt;{{Cite magazine |last=Nathan |first=K. K. |title=Assessment of Recent Droughts in Tamil Nadu |date=October 1995 |magazine=Drought Network News |url=http://drought.unl.edu/pubs/dnn/arch9.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20030317211040/http://drought.unl.edu/pubs/dnn/arch9.pdf |archive-date=17 March 2003 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; സംസ്ഥാനത്ത് ഏറ്റവും കൂടുതൽ [[നെല്ല്]] ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്ന പ്രദേശമായതിനാൽ, ഇതിനെ 'തമിഴ്‌നാടിന്റെ നെല്ലറ' (Rice Bowl of Tamil Nadu) എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കാറുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Welcome to Thanjavur (District Official Website)|publisher=District Administration of Thanjavur|url=http://www.thanjavur.tn.nic.in/|access-date=22 January 2012|archive-date=3 February 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20060203160555/http://www.thanjavur.tn.nic.in/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;  കാവേരി, വെണ്ണാർ, ഗ്രാൻഡ് അണക്കെട്ട് (കല്ലണൈ) എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കനാൽ ശൃംഖലകളിലൂടെയാണ് ഈ ജില്ലയിലെ കൃഷിഭൂമികൾക്ക് ജലസേചനം നൽകുന്നത്.&lt;ref&gt;{{cite book |last=Baliga |first=B. S. |title=Madras District Gazetteers: Tanjore |publisher=Superintendent, Government Press |year=1957 |pages=162–168}} &lt;/ref&gt; നെല്ലിനു പുറമേ, കരിമ്പ്, തെങ്ങ്, പയർവർഗ്ഗങ്ങൾ, വാഴ, നിലക്കടല എന്നിവയാണ് ഇവിടെ കൃഷി ചെയ്യുന്ന മറ്റ് പ്രധാന വിളകൾ. അരി മില്ലുകൾ, കയർ ഉൽപ്പാദന യൂണിറ്റുകൾ തുടങ്ങിയ കാർഷിക അധിഷ്ഠിത വ്യവസായങ്ങൾ ഈ മേഖലയ്ക്ക് കരുത്തേകുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web |author=Centre for Agricultural and Rural Development Studies (CARDS) |year=2008 |title=District Agricultural Plan: Thanjavur District |url=https://tnau.ac.in/  |access-date=27 August 2026 |publisher=Tamil Nadu Agricultural University}}&lt;/ref&gt;

== വിനോദസഞ്ചാരം ==
=== ബൃഹദീശ്വര ക്ഷേത്രം ===
പതിനൊന്നാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ചോള രാജാവായ രാജരാജൻ ഒന്നാമന്റെ ഭരണകാലത്ത് നിർമ്മിക്കപ്പെട്ട തഞ്ചാവൂരിലെ ബൃഹദീശ്വര ക്ഷേത്രം (രാജരാജേശ്വരം അല്ലെങ്കിൽ പെരുവുടയാർ കോവിൽ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു), ദ്രാവിഡ വാസ്തുവിദ്യയ്ക്ക് പേരുകേട്ടതും [[യുനെസ്‌കോ]]യുടെ ലോക പൈതൃക പട്ടികയിൽ ഇടംനേടിയതുമായ ഒരു ക്ഷേത്രമാണ്. കുംഭകോണത്തിനടുത്തുള്ള ദാരാസുരത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന, പന്ത്രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഐരാവതേശ്വര ക്ഷേത്രവും 'ഗ്രേറ്റ് ലിവിംഗ് ചോള ടെമ്പിൾസ്' (Great Living Chola Temples) എന്ന വിഭാഗത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തി യുനെസ്‌കോയുടെ ലോക പൈതൃക പദവി നൽകിയിട്ടുള്ളതാണ്. അയ്യവാടിയിലെ പ്രത്യംഗിര ദേവി ക്ഷേത്രമാണ് എടുത്തു പറയേണ്ട മറ്റൊരു പ്രധാന ക്ഷേത്രം.
[[File:Airavateswara Temple, Darasuram in Thanjavur District.jpg|thumb|തഞ്ചാവൂർ ജില്ലയിലെ കുംഭകോണത്തിനടുത്തുള്ള ദാരാസുരത്തിലുള്ള ഐരാവതേശ്വര ക്ഷേത്രം 12-ആം നൂറ്റാണ്ടിൽ രാജരാജ ചോളൻ രണ്ടാമൻ നിർമ്മിച്ചതാണ്, ഇത് യുനെസ്കോയുടെ ലോക പൈതൃക സ്ഥലമാണ്..]]
== കുറിപ്പുകളും അവലംബങ്ങളും ==
{{Reflist}}

== ബാഹ്യ കണ്ണികൾ ==

{{Commons category}}
* [https://thanjavur.nic.in/ Thanjavur District]


{{തമിഴ്‌നാട്}}
{{Authority control}}
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌നാട്ടിലെ ജില്ലകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌നാട്ടിലെ തീരദേശജില്ലകൾ]]</text>
      <sha1>nlujwxsyhbamv209aves2vgvlfn1l5v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>പാട്യം ഗോപാലൻ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>157328</id>
    <revision>
      <id>4680619</id>
      <parentid>3636395</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T22:50:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kiran Gopi</username>
        <id>10521</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[വർഗ്ഗം:1965-ലെ കേരളനിയമസഭയിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടവർ]] ചേർത്തു [[വിക്കിപീഡിയ:ഹോട്ട്കാറ്റ്|ഹോട്ട്ക്യാറ്റ്]] ഉപയോഗിച്ച്</comment>
      <origin>4680619</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2097" sha1="jd1nts4olyrsfzmwqh4r3wgjh3tpowk" xml:space="preserve">{{ആധികാരികത}}{{Infobox Politician
| image = Patyam.jpg
| name = പാട്യം ഗോപാലൻ 
| birth_date  =  1939
| birth_place = [[പാട്യം]], [[കണ്ണൂർ ജില്ല]], [[കേരളം]]
| residence   = [[പാട്യം]], [[കണ്ണൂർ]]
| party       = [[സി.പി.ഐ.(എം)]]
|}}
കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ പ്രമുഖ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റു് നേതാവായിരുന്നു '''പാട്യം ഗോപാലൻ'''. 

1965-ൽ [[വി.ആർ. കൃഷ്ണയ്യർ|വി ആർ കൃഷ്ണയ്യ]]രെ തോല്പിച്ചു് തലശ്ശേരി മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നും നിയമസഭയിലേക്കു് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. തലശ്ശേരി നിയമസഭാമണ്ഡലത്തിന്റെ പ്രതിനിധിയായിരുന്നപ്പോഴാണ് ഇദ്ദേഹം അന്തരിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{cite web|title=പാട്യം|url=http://lsgkerala.in/pattiampanchayat/general-information/description/|publisher=എൽ.എസ്.ജി.|accessdate=2013 മേയ് 28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101107085305/http://lsgkerala.in/pattiampanchayat/general-information/description/|archivedate=2010-11-07|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 

==അവലംബം==
{{reflist}}

{{kerala-politician-stub}}


[[വർഗ്ഗംːഅഞ്ചാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സി.പി.ഐ.എം. പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:അഞ്ചാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:നിയമസഭാംഗമായിരിക്കെ മരണപ്പെട്ടവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1965-ലെ കേരളനിയമസഭയിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടവർ]]</text>
      <sha1>jd1nts4olyrsfzmwqh4r3wgjh3tpowk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ക്രോമിയം (വെബ് ബ്രൗസർ)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>161291</id>
    <revision>
      <id>4680614</id>
      <parentid>3795304</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T22:13:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DogandPerson85910</username>
        <id>210821</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>4680614</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11400" sha1="rcmd814427d7hioqvrw6be7uc28fnes" xml:space="preserve">{{prettyurl|Chromium (web browser)}}
{{Infobox software
|name                   = ക്രോമിയം
|logo                   = File:Chromium_Logo.svg
|screenshot             = [[File:Chromium 78 running on GNOME Shell and Ubuntu Linux.png|250px|center|Chromium]]
|caption                = ക്രോമിയം 78 ഉബുണ്ടുവിലെ ഗ്നോം ഷെല്ലിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു, ക്രമീകരണ പേജ് പ്രദർശിപ്പിക്കുന്നു, ഒരു തുറന്ന മെനുവിൽ
|developer              =
|frequently_updated     = yes &lt;!-- Release version update? Don't edit this page, just click on the version number! --&gt;
|programming_language   = സി++, അസംബ്ലി
|operating_system       = ബിഎസ്ഡി, ലിനക്സ്, വിൻഡോസ്, മാക്
|platform               =
|language               =
|size                   = Approximately:&lt;br /&gt;20.0 MB (FreeBSD i386)&lt;br /&gt;28.0 MB (Linux [[x86-32]])&lt;br /&gt;30.8 MB (Linux [[x86-64]])&lt;br /&gt;27.7 MB (Mac OS X)&lt;br /&gt;18.1 MB (Windows)
|genre                  = [[Web browser]]
|render_engine          = വെബ്കിറ്റ്
|license                = [[BSD license]], [[MIT License]], [[GNU Lesser General Public License|LGPL]], [[MS-PL]] and [[Mozilla Public License|MPL]]/[[GNU General Public License|GPL]]/[[GNU Lesser General Public License|LGPL]] [[dual-licensing|tri-licensed]] code, plus unlicensed files.&lt;ref name=&quot;unlicensed-files&quot;&gt;{{cite web|url = https://code.google.com/p/chromium/issues/detail?id=28291|title = Pass the Ubuntu license check script|date=November 19, 2009}}&lt;/ref&gt;
|website                = [http://chromium.org/ chromium.org]&lt;br /&gt;[http://dev.chromium.org/Home dev.chromium.org]
}}
[[ഗൂഗിൾ ക്രോം|ഗൂഗിൾ ക്രോമിന്റെ]] [[സോഴ്സ് കോഡ്]] എടുത്തിരിക്കുന്ന [[ഓപ്പൺ സോഴ്സ് സോഫ്റ്റ്‌വെയർ|ഓപ്പൺ സോഴ്സ്]] [[വെബ് ബ്രൗസർ|വെബ് ബ്രൗസറാണ്]] '''ക്രോമിയം'''. &lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://dev.chromium.org/developers/how-tos/getting-started |title=&amp;#91;&amp;#91;ഗൂഗിൾ ക്രോം&amp;#93;&amp;#93; ക്രോമിയത്തിന്റെ നിർമ്മാണരേഖയാലാണ്‌ രൂപപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത് |access-date=2011-09-14 |archive-date=2008-09-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080913034656/http://dev.chromium.org/developers/how-tos/getting-started |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ക്രോമിയത്തിനോട് [[ഗൂഗിൾ]] അവരുടേതായ ചില്ലറ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തിയാണ്‌ [[ഗൂഗിൾ ക്രോം|ക്രോം]] എന്ന പേരിൽ വിപണിയിലിറക്കുന്നത്. ഇതിൽ [[ഗൂഗിൾ|ഗൂഗിളിന്റെ]] വാണിജ്യമുദ്ര, സ്വയം പുതുക്കുന്നതിനുള്ള വ്യവസ്ഥ, [[അഡോബി|അഡോബിയുടെ]] [[അഡോബി ഫ്ലാഷ് പ്ലെയർ|ഫ്ലാഷ് പ്ലെയർ]], [[പി.ഡി.എഫ്.]] ദർശിനി എന്നിവ വരും. ക്രോമിയം [[വെബ്കിറ്റ്]] ആഖ്യാനരീതിയാണ്‌ ഉപയോഗിക്കുന്നത്. ക്രോം പൂശാനുപയോഗിക്കുന്ന [[ക്രോമിയം]] മൂലകത്തിൽ നിന്നാണ്‌ വെബ് ബ്രൗസറിന്‌ ഈ പേര്‌ ലഭിച്ചത്.&lt;ref&gt; [http://blog.chromium.org/2008/09/welcome-to-chromium_02.html ഗൂഗിൾ (സെപ്റ്റംബർ 2008). &quot;ക്രോമിയത്തിലേക്ക് സ്വാഗതം.&quot;]&lt;/ref&gt;ക്രോമിയത്തിനേക്കാൾ കൂടുതൽ സവിശേഷതകളുള്ള ക്രോം ബ്രൗസർ നിർമ്മിക്കാൻ ഗൂഗിൾ കോഡ് ഉപയോഗിക്കുന്നു. മറ്റ് പല ബ്രൗ സറുകളും ക്രോമിയം കോഡിനെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്, പ്രത്യേകിച്ച് [[എഡ്ജ് (ബ്രൗസർ)|മൈക്രോസോഫ്റ്റ് എഡ്ജ്]], [[ഓപ്പറ (വെബ് ബ്രൗസർ)|ഓപ്പറ]] മുതലായവ. കൂടാതെ, ചില കക്ഷികൾ‌ (ഗൂഗിൾ അല്ലെങ്കിലും) കോഡ് അതേപടി നിർമ്മിക്കുകയും ക്രോമിയം നാമം ഉപയോഗിച്ച് ബ്രൗസറുകൾ‌ റിലീസ് ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നു.

ക്രോമിയത്തിന്റെ ഉപയോക്തൃ ഇന്റർഫേസ് മിനിമാലിസ്റ്റാണ്(സാധ്യമായ ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ [[computer hardware|ഹാർഡ്‌വെയറും]] സോഫ്റ്റ്വെയർ ഉറവിടങ്ങളും ഉപയോഗിക്കുന്ന ഡിസൈനിംഗ് സിസ്റ്റങ്ങളെയാണ് മിനിമാലിസ്റ്റ് എന്നതുകൊണ്ട് ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്). ബ്രൗസറിനെ &quot;ഭാരം കുറഞ്ഞതും (വൈജ്ഞാനികമായും ഫിസിക്കലായും) വേഗതയുള്ളതാക്കാൻ ഗൂഗിൾ ശ്രമിച്ചു.&lt;ref name=&quot;Chromium User Exp&quot;&gt;{{cite web|title=User Experience (Chromium Developer Documentation) |url=https://dev.chromium.org/user-experience |access-date=5 July 2009 |publisher=dev.chromium.org |year=2009 |work=Chromium Developer Documentation}}&lt;/ref&gt;

പുതിയ ക്രോമിയം പതിപ്പുകൾ ദിവസവും പുറത്തിറങ്ങുന്നു, എന്നിരുന്നാലും മറ്റ് വെബ് ബ്രൗസറുകളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി &quot;സ്ഥിരതയുള്ള&quot; ക്രോമിയം പതിപ്പ് ഇല്ല.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Download Chromium |url=https://www.chromium.org/getting-involved/download-chromium |publisher=The Chromium Project}}&lt;/ref&gt;
== ഗൂഗിൾ ക്രോമിൽ നിന്നുള്ള വ്യത്യാസങ്ങൾ ==
ക്രോമിയം പദ്ധതി വിതരണം ചെയ്യപ്പെട്ടതും സം‌രക്ഷിക്കുന്നതുമായ പരസ്യപ്രഭവരേഖാ പദ്ധതിയുടേയും ബ്രൗസറിന്റെ നിർമ്മാണരേഖയേയും ക്രോമിയം എന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;[http://blog.chromium.org/2008/10/google-chrome-chromium-and-google.html blog.chromium.org/. The Chromium Blog. 2008. Retrieved 2010-02-17. &quot;Google Chrome, Chromium, and Google&quot;. ]&lt;/ref&gt; നിർമ്മാണരേഖ ആർക്കും ഇറക്കുമതി ചെയ്യാനും അവ സങ്കലനം ചെയ്ത് ഏത് പശ്ചാത്തലത്തിനുമുള്ള വ്യവസ്ഥ നിർമ്മിക്കാനും സാധ്യമാണ്‌. ഗൂഗിൾ ക്രോമിയവുമായി കൂട്ടിച്ചേർത്തത് ഇവയാണ്‌:
* ഫ്ലാഷ് പ്ലയർ&lt;ref&gt;http://blog.chromium.org/2010/03/bringing-improved-support-for-adobe.html&lt;/ref&gt;
* പി.ഡി.എഫ് ദർശിനി&lt;ref&gt;http://code.google.com/p/chromium/issues/detail?id=50852#c16&lt;/ref&gt;
* ഗൂഗിളിന്റെ വാണിജ്യനാമവും മുദ്രയും
* ഗൂഗിൾ അപ്ഡേറ്റർ
* ഉപയോക്താക്കളുടെ പ്രവർത്തനരേഖയും ബ്രൗസറിന്റെ നിർദ്ധനത്വവും ഗൂഗിളിനെ അറിയിക്കാനുള്ള സം‌വിധാനം
* RLZ ട്രാക്കിങ്ങ്
{|
| align=&quot;center&quot; style=&quot;background:#f0f0f0;&quot;|''''''
| align=&quot;center&quot; style=&quot;background:#f0f0f0;&quot;|'''ഗൂഗിൽ ക്രോം'''
| align=&quot;center&quot; style=&quot;background:#f0f0f0;&quot;|'''ക്രോമിയം'''
| align=&quot;center&quot; style=&quot;background:#f0f0f0;&quot;|'''കുറിപ്പുകൾ'''
|-
| ചിഹ്നം || നീല, മഞ്ഞ, ചുവപ്പ് ||നീല
|-
| ക്രാഷ് റിപ്പോർട്ടിങ്ങ് || ഉണ്ട് || ഇല്ല ||
|-
| യൂസർ മെട്രിസസ് || ഉണ്ട് ||ഇല്ല
|-
| വീഡിയോ വോയിസ് ടാഗുകൾ ||AAC, MP3, വോർബിസ്, തിയറ || വോർബിസും തിയറയും || വിതരണമനുസരിച്ച് മാറാം
|-
| ഫ്ലാഷ് || ഉണ്ട് ||പിന്തുണയ്ക്കും
|-
| പിഡിഎഫ് ||ഉണ്ട് || സിസ്റ്റം പ്രോഗ്രാം ||
|-
| കോഡ് || ക്രോം ഡെവലപ്പർമാർ സ്ഥിതീകരിച്ചത് || വിതരണക്കാർ വ്യത്യാസപ്പെടുത്തിയിരിക്കാം ||
|-
| സാൻഡ് ബോക്സ് ||എല്ലായ്പ്പോഴും || വിതരണമനുസരിച്ച് ||
|-
| പാക്കേജ് || ഒന്ന് deb/rpm/ഇ.എക്സ്.ഈ ||വിതരണമനുസരിച്ച് ||
|-
| പ്രൊഫൈൽ || സൂക്ഷിക്കുന്നത് ~/.config/google-chrome || സൂക്ഷിക്കുന്നത് ~/.config/chromium
|-
| കാഷെ || സൂക്ഷിക്കുന്നത് ~/.cache/google-chrome ||സൂക്ഷിക്കുന്നത് ~/.cache/chromium
|-
| മൂല്യം || ഡെബിയൻ ഡെവലപ്പർമാർ ടെസ്റ്റ് ചെയ്തത് || വിതരണമനുസരിച്ച് ||
|}

== അനുമതി ==
ഗൂഗിളിന്റെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള ഭാഗം അവർ ബി.എസ്.ഡി അനുമതിയിലാണ്‌ പുറത്തിറക്കുന്നത്.&lt;ref&gt;http://dev.chromium.org/Home&lt;/ref&gt; ബാക്കിയുള്ള ഭാഗങ്ങൾ വിവിധ പരസ്യപ്രഭവരേഖാ അനുമതികളായ എം.ഐ.ടി അനുമതി, എൽ.ജി.പി.എൽ മുതലായവയിൽ പുറത്തിറങ്ങുന്നു. &lt;ref&gt;http://code.google.com/chromium/terms.html&lt;/ref&gt;

== അവലംബം ==
&lt;references/&gt;

[[വർഗ്ഗം:സ്വതന്ത്ര വെബ് ബ്രൗസറുകൾ]]

[[de:Google Chrome#Chromium]]</text>
      <sha1>rcmd814427d7hioqvrw6be7uc28fnes</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>മിർ ജാഫർ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>165749</id>
    <revision>
      <id>4680669</id>
      <parentid>4145460</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T08:04:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>4680669</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7966" sha1="kdatit1tqtsk91agwawcjj8mha2sjh2" xml:space="preserve">{{prettyurl|Mir Jafar}} 
{{Infobox monarch
|image=Lord Clive meeting with Mir Jafar after the Battle of Plassey.jpg
|caption = റോബർട്ട് ക്ളൈവും മിർ ജാഫറുമായുളള കൂടിക്കാഴ്ച, പ്ളാസ്സി യുദ്ധത്തിനു ശേഷം, ചിത്രീകരിച്ചത് ഫ്രാന്സിസ് ഹേമാൻ 
|name = മിർ ജാഫർ അലി ഖാൻ
|title = ഷൂജാ ഉൾ മുൾക്, ഹഷീം ഉദ്ദൌള, നവാബ് ജാഫർ അലി ഖാൻ ബഹാദൂർ,മഹാബ്ബത് ജംഗ് ,  [[ബംഗാൾ ]], [[ബീഹാർ ]]  [[ഒറീസ്സ]] എന്നിവിടങ്ങളിലെ [[നവാബ്]]
|full name =  മിർ മുഹമ്മദ് ജാഫർ അലി ഖാൻ 
|birth_date = 1691
|death_date = ഫെബ്രുവരി 5, 1765
|reign = 1757–1765
|predecessor = [[സിറാജ് ഉദ്ദൌള ]]
|successor = [[ മിർ കാസിം]], [[നജീമുദ്ദീൻ  അലി ഖാൻ ]]}}

'''മിർ ജാഫർ അലി ഖാൻ''' (1691–1765) രണ്ടു തവണ  [[ബംഗാൾ| ബംഗാളിലെ]] നവാബായിരുന്നു. ആദ്യം 1757-1760 വരെയും പിന്നീട് 1763 മുതൽ മരണം (1765) വരെയും 
== ജനനം==
പിതാവ് അഹമദ് നജാഫി,   [[ഔറംഗസേബ് |ഔറംഗസേബിൻറെ]]  മുഖ്യ ന്യായാധിപനായിരുന്ന ഹുസൈൻ നജാഫിയുടെ പുത്രനും, അമ്മ  ഔറംഗസേബിൻറെ മൂത്ത സഹോദരൻ  [[ദാര]]യുടെ പുത്രിയും.

== ഉയർച്ച, താഴ്ച്ചകളും ==
മിർ ജാഫർ ബംഗാൾ നവാബ് അലി വർദി ഖാന്റെ സഹോദരി ഷാ ഖാനുമിനെയാണ് വിവാഹം ചെയ്തത്. 
ധീരസാഹസിക കൃത്യങ്ങളിലൂടെ, ആൺ മക്കളില്ലാതിരുന്ന  അലി വർദി ഖാന്റെ  വിശ്വാസപാത്രമായിത്തീർന്നു.   അലി വർദി ഖാൻ,  മിർ ജാഫറിന് “ബക്ഷി ” എന്ന ഉന്നത പദവി നൽകി.  
എന്നാൽ അധികാര മോഹിയായ മിർ ജാഫർ സൈന്യത്തലവനോടു കൂട്ടു ചേർന്ന് അലി വർദി ഖാനെ വധിക്കാനായി ഗൂഢാലോചന നടത്തി. സംഗതി വെളിച്ചത്തായപ്പോൾ നവാബ് ജാഫറിനേയും കൂട്ടത്തേയും  ഉദ്യോഗത്തിൽ നിന്നു പുറത്താക്കി.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Jaques|first=Tony|title=Dictionary of Battles and Sieges: A-E|year=2007|publisher=Greenwood Publishing Group|url=https://books.google.com/books?id=3amnMPTPP5MC&amp;q=maratha&amp;pg=PA137|isbn=9780313335372}}&lt;/ref&gt;

അലി വർദി ഖാൻറെ   മരണാനന്തരം ദൌഹിത്രൻ [[സിറാജ് ഉദ് ദൌള]] ബംഗാൾ നവാബായി സ്ഥാനമേറ്റു. ഗൂഢാലോചനകളുമായി മിർ ജാഫർ വീണ്ടും  രംഗപ്രവേശം ചെയ്തു. തന്ത്രപൂർവ്വം ദൌളയുടെ സേനാനായകരിലൊരാളായി.

==പ്ലാസ്സി യുദ്ധം  ==
സിറാജ് ഉദ് ദൌളയെ വീഴ്ത്താനായുളള ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യ കമ്പനിയുടെ ശ്രമത്തിൽ  മിർ ജാഫർ, ധനാഢ്യനായ [[അമീർ ചന്ദ്| അമീർ ചന്ദും]] ദൌളയുടെ ദിവാൻ [[റായ് ദുർല്ലഭ് രാം|  റായ് ദുർല്ലഭ് രാമും ]] മറ്റു ചില പ്രമുഖരുമായി ഒത്തു ചേർന്ന് [[റോബർട്ട് ക്ലൈവ്| ക്ലൈവിന്]] സഹായം നൽകാൻ തയ്യാറായി. ഇതിനു പ്രതിഫലമായി കമ്പനി, മിർ ജാഫറിന് നവാബു സ്ഥാനം  വാഗ്ദാനം ചെയ്തു. [[പ്ലാസ്സി യുദ്ധം |പ്ലാസ്സി യുദ്ധക്കളത്തിൽ]] നിർണ്ണായക സമയത്ത്   മിർ ജാഫറും കൂട്ടരും കാലുമാറി   ദൌളയുടെ പരാജയം ഉറപ്പു വരുത്തി.&lt;ref name=Banglapedia&gt;{{citation |author=Mohammad Shah |chapter=Mir Jafar Ali Khan |chapter-url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=Mir_Jafar_Ali_Khan |title=Banglapedia: National Encyclopedia of Bangladesh |editor=Sirajul Islam and Ahmed A. Jamal |publisher=[[Asiatic Society of Bangladesh]] |year=2012 |edition=Second |archive-url=https://web.archive.org/web/20150703143931/http://en.banglapedia.org/index.php?title=Mir_Jafar_Ali_Khan |access-date=2021-03-03 |archive-date=2015-07-03 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== നവാബു പദവി ==
1757, ജൂൺ മാസം 29ന് മിർ ജാഫർ ബംഗാൾ, ബീഹാർ, ഒറീസ്സ പ്രാന്തങ്ങളുടെ നവാബായി വാഴിക്കപ്പെട്ടു. നന്ദിസൂചകമായി ഈ പ്രാന്തങ്ങളിൽ വ്യാപാരം നടത്താനുളള അനുമതിയും, 17 കോടിയോളം രൂപ യുദ്ധച്ചെലവായും, [[24 ഫർഗാന]]കളുടെ ജന്മിത്തവും കമ്പനിക്കു ലഭിച്ചു. പക്ഷേ ഈ മധുവിധു അധികകാലം നീണ്ടുനിന്നില്ല. ധനത്തിനായുളള  കമ്പനിയുടെ അമിതാഗ്രഹം കാരണം പൊറുതിമുട്ടിയ മിർ ജാഫർ രഹസ്യമായി ഡച്ചുകാരുമായി സഖ്യം സ്ഥാപിക്കാനൊരുങ്ങി. സംഗതി മണത്തറിഞ്ഞ ക്ലൈവ്, 1760-ൽ  സ്ഥാനത്യാഗം ചെയ്യാൻ മിർ ജാഫറിനെ നിർബ്ബന്ധിതനാക്കി.

പകരം  സ്ഥാനമേറ്റ,മിർ ജാഫറിൻറെ പുത്രീഭർത്താവ്, [[മിർ കാസിം]] മൂന്നു വർഷമെ ഭരിച്ചുളളു. കമ്പനിയുടെ അപ്രീതിക്കു പാത്രമായി, [[ബക്സർ യുദ്ധം|ബക്സർ യുദ്ധത്തിൽ]] പരാജിതനായി കാസിം നാടുവിട്ടു. ഒഴിഞ്ഞുകിടക്കുന്ന നവാബു പദവിയിലേക്ക് 25 ജൂലൈ 1763  വീണ്ടും ആനയിക്കപ്പെട്ട  മിർ ജാഫർ മരണം വരെ(1765) ഈ സ്ഥാനത്ത് തുടർന്നു.
== അവലംബം ==
* Humayun, Mirza (2002). From Plassey to Pakistan. Washington D.C.: University Press of America; Revised edition (July 28, 2002). ISBN 0761823492.

[[വർഗ്ഗം:ബംഗാളികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ബംഗാളിലെ നവാബുമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ഷിയമുസ്ലിങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>kdatit1tqtsk91agwawcjj8mha2sjh2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>സഹകരണ പ്രസ്ഥാനം</title>
    <ns>0</ns>
    <id>182647</id>
    <revision>
      <id>4680642</id>
      <parentid>4676135</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T04:41:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>TheWikiholic</username>
        <id>77980</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Special:Contributions/~2026-55119-78|~2026-55119-78]] ([[User talk:~2026-55119-78|സംവാദം]]) നടത്തിയ തിരുത്തലുകൾ നീക്കം ചെയ്തിരിക്കുന്നു; നിലവിലുള്ള പതിപ്പ് [[User:~2025-28586-42|~2025-28586-42]] സൃഷ്ടിച്ചതാണ്</comment>
      <origin>4571573</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4723" sha1="owq47s3d4bvspbo0xjuaca1ow2myrd1" xml:space="preserve">{{prettyurl|Cooperative federation}}'''''&lt;big&gt;ആമുഖം&lt;/big&gt;'''''

കേരളത്തിലെ സഹകരണ പ്രസ്ഥാനം ഇന്ന് വളർച്ചയുടെ ഒരു പ്രത്യേക ഘട്ടത്തിലാണ്. വികസനത്തിന്റെയും പുരോഗതിയുടെയും ജനകീയ ബദൽ എന്ന് പരക്കെ അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടു കഴിഞ്ഞു ഈ പ്രസ്ഥാനം. ജനജീവിതവുമായി ഇഴുകിചേർന്നുകൊണ്ട്  വളർന്ന ഈ ജനകീയ സംഘശക്തി കേരളത്തിലെ സാധാരണക്കാരുടെ ആശയും പ്രതീക്ഷയും അത്താണിയുമാണ്.

==അന്തരാഷ്ട്ര സഹകരണ കൂട്ടായ്മ==
92 രാജ്യങ്ങളിലെ 248 സഹകരണ ഫെഡറേഷനുകളുടെ സംഗമവേദിയാണ്, ഇന്റർ നാഷണൽ കോ-ഓപ്പറേറ്റീവ് അലയൻസ് (ഐ.സി.എ)

==സഹകരണ പതാക==
1923ൽ ഐ.സി.എ യുടെ സമ്മേളനത്തിൽ തീരുമാനിച്ചതനുസരിച്ചാണ് പതാക ഉണ്ടാക്കിയത്. 2:3 അനുപാതത്തിൽ മഴവില്ലിന്റെ നിറങ്ങൾ ചുവപ്പ് മുകളിലായി, നെടുനീളത്തിലാണ്.

==സഹകരണ ദിനം==
ജൂലൈയിലെ ആദ്യ ശനിയാഴ്ച അന്തരാഷ്ട്ര സഹകരണദിനമാണ്.

==സഹകരണവാരം==
നവംബർ 14 മുതൽ ഒരാഴ്ച ഇന്ത്യയിൽ സഹകരണവാരം ആചരിക്കുന്നു.
==കേരളത്തിൽ==
ഇന്ത്യയിൽ കേരളത്തിലാണ് സഹകരണ പ്രസ്ഥാനം ഏറ്റവും നന്നായി മുന്നോട്ട് പോകുന്നത്. 25000ൽ പരം സഹകരണ സ്ഥാപനങ്ങൾ കേരളത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു.&lt;ref &gt;ജനപഥം, ഫെബ്രുവരി2012 ലക്കം &lt;/ref&gt; 1904ൽ സഹകരണ നിയമമനുസരിച്ച് മലബാറിൽ സ്ഥാപിതമായ ആദ്യസംഘം '''കൊടുവായൂർ ഐക്യനാണയ സംഘ'''മാണ്. 1913ൽ കൊച്ചിൻ പരസ്പര സഹായ റെഗുലേഷൻ പ്രകാരം '''എടവനക്കാട് പരസ്പര സഹായ സഹകരണ സംഘം''' രജിസ്റ്റർ ചെയ്തു. 1914ൽ ശ്രീമൂലം തിരുനാൾ മഹാരാജാവ് തിരുവിതാംകൂർ സഹകരണ നിയമത്തിന് നാന്ദി കുറിച്ചു. ഈ നിയമമനുസരിച്ച് ആദ്യം രൂപീകരിച്ച സംഘമാണ്, ഇന്നത്തെ '''സംസ്ഥാന സഹകരണ ബാങ്കാ'''യി അറിയപ്പെടുന്ന '''തിരുവനന്തപുരം സെൻട്രൽ കോ-ഓപ്പറേറ്റീവ് ബാങ്ക്.'''

==കേരള സർക്കാർ സംവിധാനം==
സംസ്ഥാന തലത്തിൽ സഹകരണ രജിസ്‌റ്റ്രാരും, അഡീഷണൽ റജിസ്റ്റ്രാർമാരും,  ജില്ലക്കളിൽ ജോയിന്റ് രജിസ്‌റ്റ്രാർ, ഡപ്യൂട്ടി റജിസ്റ്റ്രാർമാർ, അസിസ്റ്റന്റ് രജ്ജിസ്‌റ്റ്രാർ, ഇൻസ്പെൿറ്റർമാരും ഈ സംവിധാനത്തിന്റെ ഭാഗമായുണ്ട്. സ്ഥാപനങ്ങളുടെ കണക്കുകൾ പരിശോധിക്കാൻ ഓഡിറ്റ് ഡയറക്ടർ, ജോയന്റ്റ് ഡയറക്ടർ, അസിസ്റ്റന്റ് ഡയറക്ടർ, ഓഡിറ്റർമാർ എന്നീ ഉദ്യോഗസ്ഥരുമുണ്ട്.

==അവലംബം==
&lt;references/&gt;
== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==

[[വർഗ്ഗം:സംഘടനകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:സഹകരണ പ്രസ്ഥാനം]]</text>
      <sha1>owq47s3d4bvspbo0xjuaca1ow2myrd1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ചോഴ മഹാക്ഷേത്രങ്ങൾ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>263705</id>
    <revision>
      <id>4680710</id>
      <parentid>4556935</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T11:28:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Shajinss</username>
        <id>208313</id>
      </contributor>
      <comment>/* ബൃഹദീശ്വരക്ഷേത്രം ഗംഗൈകൊണ്ടചോളപുരം */</comment>
      <origin>4680710</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5504" sha1="2tzd21atnf047csgd6ffmg8tu437mx0" xml:space="preserve">{{prettyurl|Great Living Chola Temples}}
{{Infobox World Heritage Site
| WHS         = ചോഴ മഹാക്ഷേത്രങ്ങൾ
| Image       = [[Image:Chola_sculpture.jpg|300px|ഗംഗൈകൊണ്ട ചോഴപുരത്തെ ശിൽപ്പങ്ങൾ]]
| State Party = [[India]]
| Type        = Cultural
| Criteria    = ii, iii
| ID          = 250
| Region      = [[List of World Heritage Sites in Asia|Asia-Pacific]]
| Year        = 1987
| Session     = 11th
| Extension   = 2004
| Link        = http://whc.unesco.org/en/list/250
}}
ചോഴ ഭരണകാലത്ത് നിർമ്മിക്കപ്പെട്ട [[തഞ്ചാവൂർ|തഞ്ചാവൂരിലെ]] ബൃഹദീശ്വരക്ഷേത്രം, ഗംഗൈകൊണ്ട ചോഴ പുരത്തെ ബൃഹദീശ്വരക്ഷേത്രം, ദാരാശുരത്തെ ഐരാവതേശ്വര ക്ഷേത്രം എന്നിവയാണ് ചോഴ മഹാക്ഷേത്രങ്ങൾ (Great Living Chola Temples)എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നത്. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://whc.unesco.org/en/list/250|title=Great Living Chola Temples|accessdate=2010-11-06|publisher=World Heritage: Unesco.org}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://whc.unesco.org/archive/advisory_body_evaluation/945rev.pdf|format=pdf|title= Great Living Chola Temples|accessdate=2010-11-06|publisher=Unesco}}&lt;/ref&gt;
==ചിത്രശാല==
===ഐരാവതേശ്വരക്ഷേത്രം===
&lt;gallery heights=&quot;100&quot;&gt;
പ്രമാണം:&quot;A beautiful angle of Airavatesvara Temple&quot;.JPG|ഐരാവതേശ്വരക്ഷേത്രം
പ്രമാണം:Darasuram, Airavatesvara Temple, Gopuram, India.jpg|ഐരാവതേശ്വരക്ഷേത്രം
പ്രമാണം:Airavateeswarar (2).jpg|പ്രവേശനകവാടം
പ്രമാണം:Airavateeswarar (7).jpg|പ്രതിമകൾ
പ്രമാണം:Airavateeswarar (8).jpg|കൊത്തുപണികൾ
പ്രമാണം:Shiva temple,Dharasuram,tamilnadu - panoramio.jpg|രഥചക്രം കൊത്തിയെടുത്തത്
പ്രമാണം:N-TN-C189 Amman Shrine Airavatesvara temple Darasuram.jpg|അമ്മൻ കോവിൽ
പ്രമാണം:Airavatesvara Temple TN (17574).jpg|കൊത്തുപണികൾ
പ്രമാണം:Airavatesvara Temple TN (53952).jpg|കൊടിമരം
പ്രമാണം:Airavatesvara Temple TN.jpg|ഐരാവതേശ്വരക്ഷേത്രം
പ്രമാണം:Airavatesvara Temple TN (11009).jpg|നന്ദിയുടെ പ്രതിമ
പ്രമാണം:Airavatesvara Temple TN (93451).jpg
പ്രമാണം:Airavatesvara Temple TN (86459).jpg|കൊത്തുപണികൾ
&lt;/gallery&gt;

===ബൃഹദീശ്വരക്ഷേത്രം തഞ്ചാവൂർ===
&lt;gallery&gt;
പ്രമാണം:BrihadeeswaraNew.jpg|ബൃഹദീശ്വരക്ഷേത്രം തഞ്ചാവൂർ
പ്രമാണം:Main entry into the Brihadeeswaralayam, Thanjavore, Tamilnadu, India.jpg|പ്രവേശന കവാടം
പ്രമാണം:The big temple.jpg|അകലെനിന്നുള്ള വീക്ഷണം
പ്രമാണം:&quot;A beautiful stone work on Rajarajan Entrance The Big Temple&quot;.JPG|ഗോപുരം
പ്രമാണം:&quot;Amazing Tamil Inscriptions inside The Big Temple&quot;.JPG|തമിഴ് ലിഖിതങ്ങൾ
പ്രമാണം:&quot;A closeup of Inscriptions of the Pillars The Big Temple&quot;.JPG|തമിഴ് ലിഖിതങ്ങൾ
പ്രമാണം:Another view nandhi.jpg|നന്ദിയുടെ പ്രതിമ
&lt;/gallery&gt;


===ബൃഹദീശ്വരക്ഷേത്രം ഗംഗൈകൊണ്ടചോളപുരം===
&lt;gallery&gt;
പ്രമാണം:The shiva temple,gangaikondacholapuram,tamilnadu - panoramio.jpg|ബൃഹദീശ്വരക്ഷേത്രം ഗംഗൈകൊണ്ടചോളപുരം
പ്രമാണം:Zoom View Entrance-Brihadisvara Temple.JPG|പ്രവേശനകവാടം
പ്രമാണം:Sandeshnayanar from Gangaikondacholapuram.jpg|ക്ഷേത്രത്തിലെ ശിൽപ്പങ്ങൾ
പ്രമാണം:Right side gate of Brihadisvara Temple, Kangai Konda Cholapuram.jpg|കവാടം
പ്രമാണം:GangaiKondaCholapuram.jpg|ബൃഹദീശ്വരക്ഷേത്രം ഗംഗൈകൊണ്ടചോളപുരം
പ്രമാണം:Gangaikondacholapuram 28.jpg|നന്ദിയുടെ പ്രതിമ
പ്രമാണം:Gangaikonda cholapuram sculptures 47.jpg|കൊത്തുപണികൾ
പ്രമാണം:Brihadisvara Temple TN (96225).jpg|മുൻവശം
പ്രമാണം:Brihadisvara Temple TN (45874).jpg|ബൃഹദീശ്വരക്ഷേത്രം ഗംഗൈകൊണ്ടചോളപുരം
പ്രമാണം:Brihadisvara Temple TN.jpg
&lt;/gallery&gt;

==അവലംബം==
&lt;references/&gt;

==പുറം കണ്ണികൾ==
*[http://www.frontlineonnet.com/fl2506/stories/20080328250606500.htm  Article on Chola Temples]
{{commonscat-inline|Great living Chola temples}}
* [http://whc.unesco.org/en/list/250 UNESCO's World Heritage Site] listing the Chola temples
* [http://www.come2india.org/chola-temples.html] Chola Temple Architecture
{{World Heritage Sites in India}}</text>
      <sha1>2tzd21atnf047csgd6ffmg8tu437mx0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഗൂഗിൾ ഫൈബർ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>272560</id>
    <revision>
      <id>4680617</id>
      <parentid>3912394</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T22:23:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DogandPerson85910</username>
        <id>210821</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>4680617</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3620" sha1="5rahqdy2qr7fxura0wb1bl1s86frp7l" xml:space="preserve">{{PU|Google Fiber}}
[[File:GFiber_Logo_(2026-).svg|200px|ലഘുചിത്രം|ഗൂഗിൾ ഫൈബർ 2026 ലോഗോ]]
[[അമേരിക്ക|അമേരിക്കയിലെ]] തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട പ്രദേശങ്ങളിൽ&lt;ref name=&quot;gigaom feb 11&quot;&gt;{{cite web| last= Malik| first= Om| url= http://gigaom.com/2010/02/11/google-fiber-network-cost/| title= How Much Will Google’s Fiber Network Cost?| publisher= gigaOm.com| date= February 11, 2010| access-date= 2014-01-29| archive-date= 2015-11-22| archive-url= https://web.archive.org/web/20151122014826/https://gigaom.com/2010/02/11/google-fiber-network-cost/| url-status= dead}}&lt;/ref&gt; [[ബ്രോഡ്ബാന്റ് ഇന്റർനെറ്റ്]] [[ടെലിവിഷൻ]] സംവിധാനങ്ങൾ നൽകുന്ന [[ഗൂഗിൾ|ഗൂഗിളിന്റെ]] ഫൈബർ ശൃംഖലയാണ് '''ഗൂഗിൾ ഫൈബർ'''. 2011 മാർച്ച് 30 നു [[കാൻസാസ് സിറ്റി|കാൻസാസ് സിറ്റിയിൽ]] അതിവേഗ ഇന്റർനെറ്റ്  സൗകര്യങ്ങൾ ലഭ്യമാകുമെന്ന് ഗൂഗിൾ അറിയിച്ചു&lt;ref name=&quot;KCK&quot;&gt;{{cite web |title=Ultra high-speed broadband is coming to Kansas City, Kansas |url=http://googleblog.blogspot.com/2011/03/ultra-high-speed-broadband-is-coming-to.html |publisher=Google.com}}&lt;/ref&gt;. 

2013 ഏപ്രിൽ 9-നു [[ടെക്സാസ്]] സംസ്ഥാനത്തിലെ [[ഓസ്റ്റിൻ]] നഗരത്തിലേക്കും&lt;ref&gt;[http://googleblog.blogspot.com/2013/04/google-fibers-next-stop-austin-texas.html Google Fiber's next stop Austin Texas]&lt;/ref&gt; ഏപ്രിൽ 17-നു [[യൂറ്റാ|യൂറ്റാ സംസ്ഥാനത്തിലെ]] പ്രോവോ നഗരത്തിലേക്കും&lt;ref&gt;{{cite web|title=Google Fiber – On the Silicon Prairie, the Silicon Hills, and now the Silicon Slopes|url=http://googlefiberblog.blogspot.com/2013/04/silicon-slopes.html|quote=Today the Google Fiber team is in Provo, Utah, where Mayor John Curtis just announced that we intend to make Provo our third Google Fiber City.}}&lt;/ref&gt;  ഗൂഗിൾ ഫൈബർ അതിവേഗ ഇന്റർനെറ്റ് ശൃംഖല വ്യാപിപ്പിച്ചു.

== വേഗത ==
ഗൂഗിൾ ഫൈബർ വഴിയുള്ള ഇന്റർനെറ്റ് കണക്ഷന്റെ വേഗത സെക്കന്റിൽ ഒരു ജിഗാബിറ്റ് അഥവാ 128 മെഗാബൈറ്റ് നിരക്കിലാണ്. ഇതു അമേരിക്കയിലെ സാധാരണ ഇന്റർനെറ്റ് കണക്ഷന്റെ വേഗതയുടെ ഏകദേശം 100 മടങ്ങ് അധികമാണ്&lt;ref name=&quot;Google Fiber&quot;&gt;{{cite web|last=Google|title=Plans &amp; Pricing|url=https://support.google.com/fiber/answer/2657118?hl=en&amp;ref_topic=3034219/|publisher=Google|accessdate=22 May 2013}}&lt;/ref&gt;.

== ഇതും കാണുക ==
* [[പ്രോജക്റ്റ് ലൂൺ]]

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
* [https://fiber.google.com/ ഗൂഗിൾ ഫൈബർ വെബ്സൈറ്റ്]

== അവലംബം ==
&lt;references/&gt;

{{ഗൂഗിൾ}}

[[വർഗ്ഗം:ഗൂഗിൾ സേവനങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്റർനെറ്റ്]]</text>
      <sha1>5rahqdy2qr7fxura0wb1bl1s86frp7l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>വെള്ളവാലൻ കടൽ പരുന്ത്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>272847</id>
    <revision>
      <id>4680632</id>
      <parentid>4613724</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T04:16:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4680632</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5613" sha1="1j933as1c0f51zg90qeq648kt5eu0w1" xml:space="preserve">{{Taxobox
| name = വെള്ള വാലന് കടല് പരുന്തു്
| status = LC
| status_system = IUCN3.1
| status_ref = {{sfn|IUCN redlist}}
| image = Haliaeetus albicilla -captive-8a.jpg
| image_caption = In captivity
| regnum = [[Animal]]ia
| phylum = [[Chordate|Chordata]]
| classis = [[Bird|Aves]]
| ordo = [[Falconiformes]]&lt;br /&gt;(or [[Accipitriformes]], q.v.)
| familia = [[Accipitridae]]
| genus = ''[[Sea eagle|Haliaeetus]]''
| species = '''''H. albicilla'''''
| binomial = ''Haliaeetus albicilla''
| binomial_authority = ([[Carl Linnaeus|Linnaeus]], 1758)
| range_map = Haliaeetus albicilla distribution map.png
| range_map_caption = Light Green: nesting area&lt;br /&gt;Blue: wintering area&lt;br /&gt;Dark Green: all-year
| synonyms =
''Falco albicilla'' {{Taxobox authority | author = Linnaeus | date = 1758 }}&lt;br /&gt;
''Haliaeetus albicilla albicilla''&lt;br /&gt;
''Haliaeetus albicilla groenlandicus''
}}

'സീ ഈഗിൾ'&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.wildlifetrusts.org/wildlife-explorer/birds/birds-prey/white-tailed-eagle|title=White-tailed eagle &amp;#124; The Wildlife Trusts|website=www.wildlifetrusts.org}}&lt;/ref&gt; എന്നും അറിയപ്പെടുന്ന വെള്ളവാലൻ കടൽ പരുന്ത് (Haliaeetus albicilla), മിതശീതോഷ്ണ യൂറേഷ്യയിലുടനീളം വ്യാപകമായി കാണപ്പെടുന്നതും, ഇരപിടിച്ചു ജീവിക്കുന്നതുമായ ഒരു വലിയ പക്ഷിയാണ്. വെള്ള വാലൻ കടൽ പരുന്തിന്റെ ഇംഗ്ലീഷിലെ പേർ '''Sea Eagle''', '''Erne''',  '''White-tailed Sea-eagle''' എന്നൊക്കെയും ആണ്. ഇതൊരു വലിയ ഇരപിടിയനാണ്. മറ്റ് പരുന്തുകളെപ്പോലെ, പുള്ളുകൾ, കൃഷ്ണപ്പരുന്തുകൾ, ഹരിയറുകൾ തുടങ്ങിയ പകൽനേരത്ത് ഇരപിടിക്കുന്ന മറ്റ് പക്ഷികളും ഉൾപ്പെടുന്ന 'അക്സിപിട്രിഡേ'  എന്ന കുടുംബത്തിൽപ്പെട്ടതാണ് ഇതും. 

== വിവരണം ==
[[File:Haliaeetus albicilla (Svolvær, 2012).jpg|left|thumb|[[നോര്വെ]] യിൽ നീണ്ട, വീതിയുള്ള വിരലുകൾ പോലെ അറ്റം ഉള്ള ചിറകുകൾ കാണാം. കട്ടിയുള്ള കൊക്കും, ആപ്പിന്റെ ആകൃതിയുള്ള ചെറിയ വാലും. 

നീളം 66-94 സെ.മീ. ആണ്. ചിറകിന്റെ നീളം 1.78- 2.45 മീറ്ററാണ്. &lt;ref name=RaptorsWorld&gt;{{cite book|authors=Ferguson-Lees, J.; Christie, D.|year=2001|title=Raptors of the World| publisher=[[Helm Identification Guides|Christopher Helm]]|location=Lo ndon|isbn=0-7136-8026-1}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|year=2002|title=National Geographic Field Guide To The Birds Of North America, 4th Edition|url=https://archive.org/details/fieldguidetobird0000unse_l9u2|publisher=National Geographic|location=Washington, D.C.|isbn=978-0792268772}}&lt;/ref&gt; 
പിടകള്ക്ക് 4-6.9 കി.ഗ്രാം വരെ തൂക്കം കാണും. ഇവ പൂവനേക്കാൾ അല്പം വലിയവയാണ്. &lt;ref name=RaptorsWorld/&gt; കൂറ്റുതൽ തൂക്കം 7.5 കി.ഗ്രാം രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ളത് [സ്കോട്ട്ലന്റ്| സ്കോട്ട്ലന്റിലാണ്]]ഇവയുടെ ചിറകിന്റെ വലിപ്പം 2.53മീ വലിപ്പമുള്ളതായാണ് രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ളത്. &lt;ref name = &quot;Wood&quot;&gt;{{cite book | author = Wood, Gerald |url =https://archive.org/details/guinnessbookofan00wood| title =The Guinness Book of Animal Facts and Feats| year = 1983 | isbn = 978-0-85112-235-9}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.ravingravens.com/blog/2011/03/worlds-largest-white-tailed-eagle-found-in-greenland.html World's Largest White-tailed Eagle] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131203002519/http://www.ravingravens.com/blog/2011/03/worlds-largest-white-tailed-eagle-found-in-greenland.html |date=2013-12-03 }} (2011).&lt;/ref&gt;

വലിയ തലയും കൊക്കുമുണ്ട്. മുതിർന്നവയ്ക്ക് ചാര നിരം കലർന്ന തവിട്ടു നിറമാണ്. മങ്ങിയ നിറമാണ് തലയ്ക്കും കഴുത്തിനും. കറുത്ത പറക്കൽ ചിറകുകളുണ്ട്. പെട്ടെന്ന് തിരിച്ചറിയാവുന്ന വെളുത്ത വാലുകളും. തൂവലില്ലാത്ത എല്ലാ ഭാഗവും മഞ്ഞയാണ്, കൊക്കും കാലും. 25 വര്ഷം വരെ ജീവിച്ചിരുന്ന പക്ഷികളുമുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{cite web | url = http://www.mtv3.fi/uutiset/kotimaa.shtml/arkistot/kotimaa/2008/07/671963 | title = Merikotkien määrä lisääntyy | publisher = MTV3.fi | date = | accessdate = 2011-05-30 }}&lt;/ref&gt; 21 years being the average.{{sfn|The Nature of Scotland|p=49}}

==അവലംബം==
&lt;references/&gt;</text>
      <sha1>1j933as1c0f51zg90qeq648kt5eu0w1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4680633</id>
      <parentid>4680632</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T04:18:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <comment>/* വിവരണം */</comment>
      <origin>4680633</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4822" sha1="rjenud6ucxjwymo8xdhacbkzpvj1z76" xml:space="preserve">{{Taxobox
| name = വെള്ള വാലന് കടല് പരുന്തു്
| status = LC
| status_system = IUCN3.1
| status_ref = {{sfn|IUCN redlist}}
| image = Haliaeetus albicilla -captive-8a.jpg
| image_caption = In captivity
| regnum = [[Animal]]ia
| phylum = [[Chordate|Chordata]]
| classis = [[Bird|Aves]]
| ordo = [[Falconiformes]]&lt;br /&gt;(or [[Accipitriformes]], q.v.)
| familia = [[Accipitridae]]
| genus = ''[[Sea eagle|Haliaeetus]]''
| species = '''''H. albicilla'''''
| binomial = ''Haliaeetus albicilla''
| binomial_authority = ([[Carl Linnaeus|Linnaeus]], 1758)
| range_map = Haliaeetus albicilla distribution map.png
| range_map_caption = Light Green: nesting area&lt;br /&gt;Blue: wintering area&lt;br /&gt;Dark Green: all-year
| synonyms =
''Falco albicilla'' {{Taxobox authority | author = Linnaeus | date = 1758 }}&lt;br /&gt;
''Haliaeetus albicilla albicilla''&lt;br /&gt;
''Haliaeetus albicilla groenlandicus''
}}

'സീ ഈഗിൾ'&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.wildlifetrusts.org/wildlife-explorer/birds/birds-prey/white-tailed-eagle|title=White-tailed eagle &amp;#124; The Wildlife Trusts|website=www.wildlifetrusts.org}}&lt;/ref&gt; എന്നും അറിയപ്പെടുന്ന വെള്ളവാലൻ കടൽ പരുന്ത് (Haliaeetus albicilla), മിതശീതോഷ്ണ യൂറേഷ്യയിലുടനീളം വ്യാപകമായി കാണപ്പെടുന്നതും, ഇരപിടിച്ചു ജീവിക്കുന്നതുമായ ഒരു വലിയ പക്ഷിയാണ്. വെള്ള വാലൻ കടൽ പരുന്തിന്റെ ഇംഗ്ലീഷിലെ പേർ '''Sea Eagle''', '''Erne''',  '''White-tailed Sea-eagle''' എന്നൊക്കെയും ആണ്. ഇതൊരു വലിയ ഇരപിടിയനാണ്. മറ്റ് പരുന്തുകളെപ്പോലെ, പുള്ളുകൾ, കൃഷ്ണപ്പരുന്തുകൾ, ഹരിയറുകൾ തുടങ്ങിയ പകൽനേരത്ത് ഇരപിടിക്കുന്ന മറ്റ് പക്ഷികളും ഉൾപ്പെടുന്ന 'അക്സിപിട്രിഡേ'  എന്ന കുടുംബത്തിൽപ്പെട്ടതാണ് ഇതും. 

== വിവരണം ==
[[File:Haliaeetus albicilla (Svolvær, 2012).jpg|left|thumb| നോർവേയിലെ സ്വോൾവെയറിൽ നിന്നുള്ള ഒരു പ്രായപൂർത്തിയായ പരുന്ത്; ഇതിൽ നീളമേറിയതും വീതിയേറിയതും വിരലുകൾ പോലെയുള്ള അറ്റങ്ങളുള്ളതുമായ ചിറകുകൾ, കരുത്തുറ്റ കൊക്ക്, ത്രികോണ ആകൃതിയിലുള്ള ചെറിയ വാല് എന്നിവ വ്യക്തമായി കാണാം.]]ഇവയുടെ ചിറകിന്റെ വലിപ്പം 2.53മീ വലിപ്പമുള്ളതായാണ് രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ളത്. &lt;ref name = &quot;Wood&quot;&gt;{{cite book | author = Wood, Gerald |url =https://archive.org/details/guinnessbookofan00wood| title =The Guinness Book of Animal Facts and Feats| year = 1983 | isbn = 978-0-85112-235-9}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.ravingravens.com/blog/2011/03/worlds-largest-white-tailed-eagle-found-in-greenland.html World's Largest White-tailed Eagle] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131203002519/http://www.ravingravens.com/blog/2011/03/worlds-largest-white-tailed-eagle-found-in-greenland.html |date=2013-12-03 }} (2011).&lt;/ref&gt;

വലിയ തലയും കൊക്കുമുണ്ട്. മുതിർന്നവയ്ക്ക് ചാര നിരം കലർന്ന തവിട്ടു നിറമാണ്. മങ്ങിയ നിറമാണ് തലയ്ക്കും കഴുത്തിനും. കറുത്ത പറക്കൽ ചിറകുകളുണ്ട്. പെട്ടെന്ന് തിരിച്ചറിയാവുന്ന വെളുത്ത വാലുകളും. തൂവലില്ലാത്ത എല്ലാ ഭാഗവും മഞ്ഞയാണ്, കൊക്കും കാലും. 25 വര്ഷം വരെ ജീവിച്ചിരുന്ന പക്ഷികളുമുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{cite web | url = http://www.mtv3.fi/uutiset/kotimaa.shtml/arkistot/kotimaa/2008/07/671963 | title = Merikotkien määrä lisääntyy | publisher = MTV3.fi | date = | accessdate = 2011-05-30 }}&lt;/ref&gt; 21 years being the average.{{sfn|The Nature of Scotland|p=49}}

==അവലംബം==
&lt;references/&gt;</text>
      <sha1>rjenud6ucxjwymo8xdhacbkzpvj1z76</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഉപുൽ തരംഗ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>277345</id>
    <revision>
      <id>4680598</id>
      <parentid>3625562</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T18:55:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>TshrinivasanBOT</username>
        <id>224632</id>
      </contributor>
      <comment>ചിത്രം ചേർക്കൽ (via WikiPhotoFinder)</comment>
      <origin>4680598</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12133" sha1="5w75behrkg9l2vbzwdsag29433iwya9" xml:space="preserve">{{prettyurl|Upul Tharanga}}
{{Infobox cricketer
|          name = ഉപുൽ തരംഗ
|               image =Upul-Tharanga, Sri Lanka vs Pakistan, 1st ODI, 2017.jpg
|             country = ശ്രീലങ്ക
|            fullname = ഉപുൽ തരംഗ
|            nickname =
|          birth_date = {{Birth date and age|1985|2|2|df=yes}}
| birth_place = ശ്രീലങ്ക
|            heightft =
|          heightinch =
|             heightm =
|             batting = ഇടംകൈ
|             bowling =
|                role =
|              family =
|       international = true
|       testdebutdate = 18 ഡിസംബർ
|       testdebutyear = 2005
|    testdebutagainst = ഇന്ത്യ
|             testcap =
|        lasttestdate = 18 ഡിസംബർ
|        lasttestyear = 2007
|     lasttestagainst = ഇംഗ്ലണ്ട്
|        odidebutdate = 2 ഓഗസ്റ്റ്
|        odidebutyear = 2005
|     odidebutagainst = വെസ്റ്റ് ഇൻഡീസ്
|              odicap =
|         lastodidate = 28 July
|         lastodiyear = 2013
|      lastodiagainst = South Africa
|            odishirt =
|               club1 = [[Singha Sports Club]]
|               year1 = 2000–01
|         clubnumber1 =
|               club2 = [[Nondescripts Cricket Club]]
|               year2 = 2003–present
|         clubnumber2 =
|               club3 = [[Ruhuna cricket team|Ruhuna]]
|               year3 = 2007–present
|         clubnumber3 =
|               club4 =
|               year4 =
|         clubnumber4 =
|          deliveries =
|             columns = 5
|             column1 = [[Test cricket|Tests]]
|            matches1 = 15
|               runs1 = 713
|            bat avg1 = 28.52
|           100s/50s1 = 1/3
|          top score1 = 165
|         deliveries1 = –
|            wickets1 = –
|           bowl avg1 = –
|            fivefor1 = –
|             tenfor1 = –
|       best bowling1 = –
|  catches/stumpings1 = 11/–
|             column2 = [[One Day International|ODIs]]
|            matches2 = 171
|               runs2 = 5,228
|            bat avg2 = 33.94
|           100s/50s2 = 13/28
|          top score2 = 174*
|         deliveries2 = –
|            wickets2 = –
|           bowl avg2 = –
|            fivefor2 = –
|             tenfor2 = –
|       best bowling2 = –
|  catches/stumpings2 = 33/&amp;ndash;
|             column3 = [[First-class cricket|FC]]
|            matches3 = 92
|               runs3 = 5,526
|            bat avg3 = 37.84
|           100s/50s3 = 13/21
|          top score3 = 265*
|         deliveries3 = 18
|            wickets3 = 0
|           bowl avg3 = –
|            fivefor3 = 0
|             tenfor3 = 0
|       best bowling3 = 0/4
|  catches/stumpings3 = 64/1
|             column4 = [[List A cricket|LA]]
|            matches4 = 259
|               runs4 = 7,847
|            bat avg4 = 33.25
|           100s/50s4 = 18/43
|          top score4 = 174*
|         deliveries4 = –
|            wickets4 = –
|           bowl avg4 = –
|            fivefor4 = –
|             tenfor4 = –
|       best bowling4 = –
|  catches/stumpings4 = 65/2
|             column5 = [[Twenty20 cricket|T20]]
|            matches5 = 41
|               runs5 = 919
|            bat avg5 = 24.18
|           100s/50s5 = 0/6
|          top score5 = 83*
|         deliveries5 = –
|            wickets5 = –
|           bowl avg5 = –
|            fivefor5 = –
|             tenfor5 = –
|       best bowling5 = –
|  catches/stumpings5 = 14/1
|                date = 14 August
|                year = 2013
|              source = http://www.espncricinfo.com/srilanka/content/player/50747.html Cricinfo
}}
ഒരു [[ശ്രീലങ്ക|ശ്രീലങ്കൻ]] ക്രിക്കറ്ററാണ് '''ഉപുൽ തരംഗ''' (ജനനം: 2 ഫെബ്രുവരി 1985). ഇടംകൈയൻ ബാറ്റ്സ്മാനാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.thatscricket.com/sri-lanka/players/wu-tharanga.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2014-04-07 |archive-date=2014-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140718124730/http://www.thatscricket.com/sri-lanka/players/wu-tharanga.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
==ജനനം==
ശ്രീലങ്കയിലെ ബാലപിതിയയിൽ 1985 ഫെബ്രുവരി 2ന് ജനിച്ചു.
==പഠനം==
അമ്പലങ്കോഡയിലെ ധർമ്മശോക കോളേജിൽ പഠിച്ചു. സ്ക്കൂൾ പഠനകാലത്തുതന്നെ ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കാൻ തുടങ്ങി.
==അന്താരാഷ്ട്ര കരിയർ==
===തുടക്കം===
2005ൽ അരങ്ങേറ്റം.2006ൽ നടന്ന ഇംഗ്ലണ്ടിനെതിരെയുള്ളഏകദിന മത്സരത്തിൽ 109റൺസ് നേടി. ആ പരമ്പര ശ്രീലങ്ക തൂത്തുവാരുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ 2007ലെ ഏകദിന ലോകകപ്പിൽ ഒരു അർധസെഞ്ച്വറി മാത്രമാണ് നേടിയത് (ന്യൂസിലാന്റിനെതിരെ). മോശം ഫോമിനെ തുടർന്ന് ടെസ്റ്റ്, ഏകദിന ടീമുകളിലെ സ്ഥാനം നഷ്ടപ്പെട്ടു. പക്ഷേ ടീമിലുണ്ടായുരുന്നു.
===തിരിച്ചുവരവ്===
2011ലെ ലോകകപ്പിലെ ക്വാർട്ടർ ഫൈനലിൽ ഇംഗ്ലണ്ടിനെതിരെ സെഞ്ച്വറി നേടി. ആ പ്രകടനം വീണ്ടും ഓപ്പണിങ് സ്ഥാനം നൽകി. 7 തവണ 200റിനപ്പുറം റൺസ് കൂട്ടുകെട്ട് ഉൺക്കിയ 2-ആമത്തെ ക്രിക്കറ്ററാണ് ഉപുൽ തരംഗ. 2013ൽ ഇന്ത്യയ്ക്കെതിരെ തന്റെ മികച്ച സ്കോറായ 174 റൺസ് കുറിച്ചു.
==ഏകദിന സെഞ്ച്വറികൾ==

{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size: 100%&quot; align=&quot;center&quot; width:&quot;100%&quot;
!colspan=7|ഉപുൽ തരംഗയുടെ ഏകദിന സെഞ്ച്വറികൾ
|-
! width=&quot;40&quot;| !! width=&quot;50&quot;|റൺസ് !! width=&quot;50&quot;|കളി !! width=&quot;100&quot;|എതിർടീം !! width=&quot;200&quot;|City/Country  !! width=&quot;200&quot;|സ്ഥലം !! width=&quot;50&quot;|വർഷം
|-
| '''[1]''' || 105 || 5 || {{cr|BAN}} || [[കൊളംബോ]], [[ശ്രീലങ്ക]] || [[ആർ പ്രേമദാസ സ്റ്റേഡിയം]] || 2005
|-
| '''[2]''' || 103 || 12 || {{cr|NZ}} || [[ക്രൈസ്റ്റ്‌ചർച്ച്‍|ക്രൈസ്റ്റ്‌ചർച്ച്]], [[ന്യൂസിലാന്റ്]] || [[ജെയ്ഡ് സ്റ്റേഡിയം]] || 2006
|-
| '''[3]''' || 120 || 23 || {{cr|ENG}} ||[[ലണ്ടൻ]] || [[ലോർഡ്സ് ക്രിക്കറ്റ് ഗ്രൗണ്ട്]] || 2006
|-
| '''[4]''' || 109 || 27 || {{cr|ENG}} || [[ലീഡ്സ്]], ഇംഗ്ലണ്ട് || [[Headingley Stadium|Headingley]] || 2006
|-
| '''[5]''' || 105 || 31 || {{cr|BAN}} || [[മൊഹാലി]], ചണ്ഡീഗഡ്, [[ഇന്ത്യ]] || [[പഞ്ചാബ് ക്രിക്കറ്റ് അസോസിയേഷൻ സ്റ്റേഡിയം]] || 2006
|-
| '''[6]''' || 121 || 32 || {{cr|ZIM}} || [[മൊട്ടേറ]], [[അഹമ്മദാബാദ്]], [[ഇന്ത്യ]] || [[സർദാർ പട്ടേൽ സ്റ്റേഡിയം]] || 2006
|-
| '''[7]''' || 118 || 86 || {{cr|IND}} || [[കൊൽക്കത്ത]], [[ഇന്ത്യ]] || [[Eden Gardens]] || 2009
|-
| '''[8]''' || 118* || 90 || {{cr|BAN}} || [[ധാക്ക]], [[ബംഗ്ലാദേശ്]]|| [[Sher-e-Bangla Cricket Stadium|S.B National Stadium]] || 2009
|-
| '''[9]''' || 101* || 111 || {{cr|WIN}} || [[കൊളംബോ]], [[ശ്രീലങ്ക]]|| [[Sinhalese Sports Club Ground]] || 2011
|-
| '''[10]''' || 133 || 117 || {{cr|ZIM}} || [[Kandy]], [[ശ്രീലങ്ക]]|| [[Pallekele International Cricket Stadium]] || 2011
|-
| '''[11]''' || 102* || 119 || {{cr|ENG}} || [[കൊളംബോ]], [[ശ്രീലങ്ക]]|| [[ആർ പ്രേമദാസ സ്റ്റേഡിയം]] || 2011&lt;ref&gt;{{cite web|title=Sri Lanka vs England, 4th quarter-final ICC World Cup 2011|url=http://iccworld-cup2011.blogspot.com/2011/03/4th-quarter-final-sri-lanka-vs-england.html|publisher = Cricket Archives}}&lt;/ref&gt;
|-
| '''[12]''' || 111 || 139 || {{cr|AUS}} || [[Hambantota]], [[Sri Lanka]]|| [[Mahinda Rajapaksa International Stadium]] || 2011&lt;ref&gt;http://www.cricket.com.au/players/upul-tharanga{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
|-
| '''[13]''' || 174* || 164 || {{cr|IND}} || [[Kingston, Jamaica]] || [[Sabina Park]] || 2013
|}

==ഉപുൽ തരംഗയുടെ കൂട്ടുകെട്ടുകൾ==

{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size: 100%&quot; align=&quot;center&quot; width:&quot;100%&quot;
!colspan=10|200+ ഉപുൽ തരംഗയുടെ കൂട്ടുകെട്ടുകൾ
|-
! width=&quot;40&quot;| !! width=&quot;50&quot;|കൂട്ടുകെട്ട് !! width=&quot;50&quot;|റൺസ്!! width=&quot;120&quot;|പാർട്നർ !! width=&quot;50&quot;|വിക്കറ്റ്!! width=&quot;100&quot;|എതിർടീം !! width=&quot;200&quot;|City/Country  !! width=&quot;200&quot;|സ്ഥലം !! width=&quot;50&quot;|വർഷം !! width=&quot;80&quot;|കളി
|-
| '''[1]''' || 286 || 109 || [[സനത് ജയസൂര്യ]] || 1 || {{cr|ENG}} || [[ലീഡ്സ്]], ഇംഗ്ലണ്ട് || [[Headingley Stadium|Headingley]] || 2006 || [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/225254.html ODI # 2389]
|-
| '''[2]''' || 201 || 68 || [[സനത് ജയസൂര്യ]] ||1 || {{cr|NZ}} || [[നാപ്പിയർ]] || [[McLean Park]] || 2006 || [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/251489.html ODI # 2468]
|-
| '''[3]''' || 202 || 76 || [[മഹേല ജയവർധന]] ||1 || {{cr|PAK}} || [[ദംബുള്ള]], [[Sri Lanka]] || [[Rangiri Dambulla International Stadium]] || 2009 || [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/403372.html ODI # 2867]
|-
| '''[4]''' || 215 || 118* || [[മഹേല ജയവർധന]] ||1 || {{cr|BAN}} || [[Dhaka]], [[Bangladesh]] || [[Sher-e-Bangla Cricket Stadium|S.B National Stadium]] || 2010 || [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/434261.html ODI # 2940]
|-
| '''[5]''' || 282 || 133 || [[തിലകരത്ന ദിൽഷാൻ]] ||1 || {{cr|ZIM}} || [[Kandy]], [[Sri Lanka]]|| [[Pallekele International Cricket Stadium]] || 2011 || [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/433583.html ODI # 3125]
|-
| '''[6]''' || 231* || 102* || [[തിലകരത്ന ദിൽഷാൻ]] ||1 || {{cr|ENG}} || [[Colombo]], [[Sri Lanka]]|| [[R Premadasa Stadium]] || 2011 || [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/433603.html ODI # 3145]
|-
| '''[7]''' || 213 || 174* || [[മഹേല ജയവർധന]] ||1 || {{cr|IND}} || [[Kingston, Jamaica]] || [[Sabina Park]] || 2013 || [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/597925.html ODI # 3382]
|}
==അവലംബം==
&lt;references/&gt;

[[വർഗ്ഗം:1985-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ശ്രീലങ്കൻ ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കാർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഫെബ്രുവരി 2-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ശ്രീലങ്കയിൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ശ്രീലങ്കൻ ക്രിക്കറ്റ് ടീം നായകന്മാൻ]]</text>
      <sha1>5w75behrkg9l2vbzwdsag29433iwya9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>പ്രോ കബഡി ലീഗ്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>288312</id>
    <revision>
      <id>4680533</id>
      <parentid>3965899</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T15:37:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>4680533</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9292" sha1="n84j3ph8a9wy6tmbmi3ikpolkrq74ae" xml:space="preserve">{{prettyurl|Pro Kabaddi League}}
{{Infobox sports league
| title           = പ്രോ കബഡി
| current_season  = 2018 പ്രോ കബഡി ലീഗ് സീസൺ
| current_season2 =&lt;!-- do not wikilink --&gt;
| last_season     = &lt;!-- do not wikilink --&gt;
| upcoming_season = &lt;!-- do not wikilink; replace with current_season at the start of the new season --&gt;
| logo            = 
| pixels          = &lt;!-- use a format of ##px, such as 120px --&gt;
| caption         = പ്രോ കബഡി ലോഗോ
| formerly        = 
| replaced        =
| sport           = കബഡി
| founded         = 2014
| owner           = മാഷാൽ സ്പോർട്സ്
| ceo             = 
| director        = [[ചാരു ശർമ]]
| president       =
| commissioner    =
| fame            = &lt;!--what the league is famous for...the &quot;claim to fame&quot;...avoid use if possible--&gt;
| motto           = 
| inaugural       = 2014
| teams           = 8
| singles         = 
| country         = {{IND}}
| venue           = 
| continent       = &lt;!-- or | continents = --&gt;
| folded          = 
| champion        = 
| most_champs     = 
| qualification   = 
| tv              = [[സ്റ്റാർ സ്പോർട്സ്]]
| sponsor         = 
| related_comps   = 
| founder         = 
| levels          = 
| promotion       =
| relegation      =
| domestic_cup    =
| website         = {{url|prokabaddi.com}}
| footnotes       =
}}

ഇന്ത്യൻ പ്രീമിയർ ലീഗിന്റെ മാതൃകയിലുള്ള [[കബഡി]] ലീഗാണ് '''പ്രോ കബഡി'''.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.patnadaily.com/index.php/news/9737-patna-pirates-join-pro-kabaddi-league-team-logo-unveiled.html#.U5RPMIGDkTA |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2014-08-29 |archive-date=2014-06-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140626024715/http://patnadaily.com/index.php/news/9737-patna-pirates-join-pro-kabaddi-league-team-logo-unveiled.html#.U5RPMIGDkTA |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; 2014 ജൂലൈ 26ന് ആദ്യ സീസൺ ആരംഭിച്ചു. 
==ലീഗ്==
8 ടീമുകളാണ് മത്സരിക്കുന്നത്. 8 ഗ്രൗണ്ടുകളിലായി 56 മത്സരങ്ങളും 2 സെമിഫൈനലുകളും 3,4 സ്ഥാനത്തേക്കുള്ള മത്സരവും ഫൈനലുമാണ് ലീഗിലുള്ളത്.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://prokabaddi.com/about |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2014-08-29 |archive-date=2016-03-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160328150718/http://www.prokabaddi.com/about |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; നിലവിൽ ചാരു ശർമ മാനേജിങ് ഡയറക്ടറായിട്ടുള്ള മാഷാൽ സ്പോർട്സ് ആണ് ലീഗ് നടത്തുന്നത്.&lt;ref&gt;http://www.business-standard.com/article/current-affairs/pro-kabaddi-league-auction-sees-big-spends-on-national-players-114052001192_1.html&lt;/ref&gt;
==ടീമുകൾ==
{| class=&quot;navbox wikitable&quot;  style=&quot;text-align:center; width:100%;&quot;
|-
! പേര് ബംഗളുരു ബുൾസ് 
! നഗരം
! ഉടമസ്ഥൻ(s)&lt;ref name=&quot;business-standard1&quot;&gt;{{cite web|author=Monday, May 26, 2014  |url=http://www.business-standard.com/article/current-affairs/pro-kabaddi-league-auction-sees-big-spends-on-national-players-114052001192_1.html |title=Pro Kabaddi League auction sees big spends on national players |publisher=Business Standard |date=2014-05-21 |accessdate=2014-05-26}}&lt;/ref&gt;
! ക്യപ്റ്റൻ
! പരിശീലകൻ
! ഹോം ഗ്രൗണ്ട്&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://prokabaddi.com/venues/bengaluru |title=Official Website for the Pro Kabaddi League |publisher=ProKabaddi.com |date=2014-03-09 |accessdate=2014-05-26 |archive-date=2014-05-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140523072711/http://prokabaddi.com/venues/bengaluru |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| colspan=&quot;16&quot; style=&quot;text-align: center; &quot;| '''Current Teams'''
|-
|[[ബംഗാൾ വാരിയേഴ്സ്]]
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| [[കിഷോർ ബിയാനി]] &lt;small&gt;[[Future Group]]&lt;/small&gt;
| നീലേഷ് ഷിൻഡെ
| രാജ് നരെയ്ൻ ശർമ
| [[നേതാജി ഇൻഡോർ സ്റ്റേഡിയം]]&lt;br&gt;Kolkata, West Bengal &lt;br /&gt;
|-
| [[ബംഗളൂരു ബുൾസ്]]
| [[ബാംഗ്ലൂർ]]
| കോഷ്മിക് ഗ്ലോബൽ മീഡിയ
| മഞ്ജിത് ചില്ലാർ
| രൺധീർ സിങ്
| [[കാന്തീരവ ഇൻഡോർ സ്റ്റേഡിയം]]&lt;br&gt;Bengaluru, Karnataka &lt;br /&gt;
|-
| [[ഡബാങ് ഡൽഹി]]
| [[ഡൽഹി]]
| രാധ കപൂർ  &lt;small&gt; [[DO IT Sports Management]] &lt;/small&gt;
| ജസ്മീർ സിങ്
| അർജുൻ സിങ്
| [[ത്യാഗരാജ് സ്പോർട്സ് കോംപ്ലക്സ്]]&lt;br&gt;New Delhi, Delhi &lt;br /&gt;
|-
|[[ജയ്‌പൂർ പിങ്ക് പാന്തേഴ്‌സ്]]
|[[ജയ്‌പൂർ]]
|[[അഭിഷേക് ബച്ചൻ]]
| നവനീത് ഗൗതം
| കാശിനാഥൻ ഭാസ്കരൻ
|[[സാവായ് മാൻസിങ് ഇൻഡോർ സ്റ്റേഡിയം|സവായി മാൻസിങ് ഇൻഡോർ സ്റ്റേഡിയം]] ,ജയ്‌പൂർ
|-
| [[പട്ന പൈറേറ്റ്സ്]]
| [[പട്ന]]
| രാജേഷ് ഷാ
| [[രാകേഷ് കുമാർ]]
| ആർ. എസ്. ഘോകർ
| [[Patliputra Sports Complex|Kankarbagh Indoor Stadium]]&lt;br&gt;Patna, Bihar &lt;br /&gt;
|-
| [[പൂനേരി പാൾട്ടൺ]]
| [[പൂനെ]]
| [[സുമൻലാൽ ഷാ]] &lt;small&gt;[[Insurekot Sports]]&lt;/small&gt;
| 
| രാംപാൽ കൗഷിക്| വസീർ സിങ്
|[[Shree Shiv Chhatrapati Sports Complex]], Balewadi &lt;br&gt; Pune, Maharashtra &lt;br /&gt;
|-
| [[തെലുഗു ടൈറ്റൻസ്]]
| [[വിസാഗ്]]
| വീരാ സ്പോർട്സ്
| രാജ്ഗുരു സുബ്രഹ്മണ്യം
| ജെ. ഉദയകുമാർ
| [[പോർട്ട് ട്രസ്റ്റ് ഗോൾഡൻ ജൂബിലി സ്റ്റേഡിയം]]&lt;br&gt;Visakhapatnam, Andhra Pradesh &lt;br /&gt;
|-
|[[യു മുംബാ|യു മുംബ]]
| [[മുംബൈ]]
| [[Ronnie Screwvala]] &lt;small&gt; Unilazer Sports &lt;/small&gt;
| അനൂപ് കുമാർ
| രവി ഷെട്ടി
| [[നാഷണൽ സ്പോർട്സ് ക്ലബ് ഓഫ് ഇന്ത്യ]]&lt;br&gt;Mumbai, Maharashtra &lt;br /&gt;
|}

==സംപ്രേഷണം==
സ്റ്റാർ സ്പോർട്സ് ടി വിക്കാണ് ലീഗിന്റെ സംപ്രേഷണാവകാശം.&lt;ref&gt;http://timesofindia.indiatimes.com/sports/more-sports/others/Pro-Kabaddi-league-fixes-players-auction-on-May-20/articleshow/35268222.cms&lt;/ref&gt;
==2014 സീസൺ==
2014ലെ പ്രോ കബഡി സീസണിൽ അഭിഷേക് ബച്ചന്റെ [[ജയ്‌പൂർ പിങ്ക് പാന്തേഴ്‌സ്]] ജേതാക്കളായി. ഫൈനലിൽ യു മുംബ (മുംബൈ) യെ പരാജയപ്പെടുത്തിയാണ് ജയ്‌പൂർ വിജയിച്ചത് (സ്കോർ - 35 - 24).&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.asianetnews.tv/sports/article/16295_Jaipur-Pink-Panthers-win-Pro-Kabaddi-League-title |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2014-09-01 |archive-date=2014-09-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140904000615/http://www.asianetnews.tv/sports/article/16295_Jaipur-Pink-Panthers-win-Pro-Kabaddi-League-title |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
==സ്ഥാനങ്ങൾ==
1. ജയ്‌പൂർ പിങ്ക് പാന്തേർസ്
2. യു മുംബ
3. ബംഗളൂരു ബുൾസ്
4. പട്ന പൈറേറ്റ്സ്
5. തെലുഗു ടൈറ്റൻസ്
6. ഡബാങ് ഡൽഹി
7. ബംഗാൾ വാരിയേഴ്സ്
8. പൂനേരി പാൾട്ടൺ

സെമി ഫൈനൽ 1 - ജയ്‌പൂർ പിങ്ക് പാന്തേർസ് (38) പട്ന പൈറേറ്റ്സ് (18)
സെമി ഫൈനൽ 2 - യു മുംബ (27) ബംഗളൂരു ബുൾസ് (23)&lt;ref&gt;http://www.india.com/sports/pro-kabaddi-league-2014-points-table-pkl-2014-team-standings-and-positions-108994/?gclid=CNurpfi5wMACFRcMjgod2lUARA&lt;/ref&gt;
==അവലംബം==
&lt;references/&gt;
==പുറം കണ്ണികൾ==
* [http://prokabaddi.com/ Official Website]
* [https://web.archive.org/web/20140827183444/http://www.starsports.com/kabaddi/matchvideos/index.html Pro Kabaddi on Starsports.com]
{{Pro Kabaddi League}}
{{National sports leagues of India}}

[[വർഗ്ഗം:കബഡി മത്സരങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പ്രോ കബഡി ലീഗ്]]</text>
      <sha1>n84j3ph8a9wy6tmbmi3ikpolkrq74ae</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഉലാൻബാതാർ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>293273</id>
    <revision>
      <id>4680588</id>
      <parentid>4119809</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T18:18:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>9abee7</username>
        <id>223904</id>
      </contributor>
      <origin>4680588</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7545" sha1="0kaa7t50h35bx144rt714dr5pf72w01" xml:space="preserve">{{prettyurl|Ulan Bator}}
{{Infobox settlement 
| name = ഉലാൻബാതാർ
| official_name          =
| other_name             =
| native_name = Улаанбаатар&lt;br /&gt; {{MongolUnicode|ᠤᠯᠠᠭᠠᠨᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ}}{{efn|Transcribed as ''Ulaɣanbaɣatur''. It was pronounced as {{IPA|mn|ʊlaʁamˈbaʁatʊ̆r|}} in [[Middle Mongol]]. The [[Mongolian script]] retains original pronunciation.}}
| native_name_lang = mn
| type = [[Capital city]]
| image = {{multiple image
  | border = infobox
  | total_width = 290
  | image_style = border:1;
  | perrow      = 1/2/2/2
  | caption_align          = center
  | image1      = UB downtown.jpg
  | caption1    = City centre with [[Sükhbaatar Square]]
  | image2      = Gandantegchinlen Monastery (2024).jpg
  | caption2    = [[Gandantegchinlen Monastery]]
  | image3      = Choijin Lama Temple Museum.jpg
  | caption3    = [[Choijin Lama Temple]]
  | image4      = Ger District.jpg
  | caption4    = [[Ger district]]s
  | image5      = Ulaanbaatar, Mongolia (34712540843).jpg
  | caption5    = [[Ugsarmal bair|Ugsarmal]] panel buildings built in the socialist era
  | image6      = Zaisan Memorial in Ulaanbaatar, Mongolia.jpg
  | caption6    = [[Zaisan Memorial]]
  | image7      = Naadam Festival 2024 Opening Ceremony.jpg
  | caption7    = [[Naadam]] ceremony at the National Sports Stadium
 }}
| image_size = 270px
| image_flag = File:Flag of Ulaanbaatar, Mongolia.svg
| flag_size = 150px
| image_seal             =
| seal_size              =
| image_shield = File:Coat of arms of Ulaanbaatar, Mongolia.svg
| shield_size = 
| image_map = {{maplink|frame-width=270|frame=yes|plain=yes|type=shape|stroke-width=2|stroke-color=#000000|zoom=8|frame-lat=47.90|frame-long=107.05|id=Q23430|title=Ulanbataar}}
| image_map1 = Ulan Bator in Mongolia.svg
| map_caption1 = [[മംഗോളിയ|മംഗോളിയയിൽ]] ഉലാൻബാതാർ എടുത്തു കാണിച്ചിരിക്കുന്നു
| pushpin_map = Mongolia#Asia
| pushpin_caption = മംഗോളിയയിലെ ഉലാൻബാതറിൻ്റെ സ്ഥാനം
| pushpin_relief = 1
| pushpin_label_position = top
|coordinates_region     = MN
| subdivision_type = രാജ്യം
| subdivision_name = {{flag|Mongolia}}
| government_type = [[Council–manager government|Council–Manager]]
| governing_body = [[Citizens' Representatives Khural of the Capital City]]
|leader_title           =
|leader_name            =
|leader_title1          =  &lt;!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --&gt;
|leader_name1           =
|leader_title2          =
|leader_name2           =
|leader_title3          =
|leader_name3           =
|leader_title4          =
|leader_name4           =
| established_title = സന്യാസ കേന്ദ്രം സ്ഥാപിച്ചു
|established_date = 1639
|established_title2 = അന്തിമ സ്ഥാനം
|established_date2 = 1778
|established_title3 = ഉലാൻബാതാർ എന്ന് പേരിട്ടു
|established_date3 = 1924
|area_magnitude         =
|unit_pref                = &lt;!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--&gt;
|area_footnotes           =
|area_total_km2           = 4704.4
|area_land_km2            =
|area_water_km2           =
|area_total_sq_mi         = 1816.3
|area_land_sq_mi          =
|area_water_sq_mi         =
|area_water_percent       =
|area_urban_km2           =
|area_urban_sq_mi         =
|area_metro_km2           =
|area_metro_sq_mi         =
|population_as_of = 2025
|population_footnotes           =
|population_note                =
|population_total = 1,796,045&lt;ref name=&quot;data.1212.mn&quot;&gt;{{cite web |url=https://data.1212.mn/pxweb/mn/NSO/NSO__Regional%20development__Population%20and%20household/DT_NSO_0300_004V1.px/table/tableViewLayout2/ |title= 2025 Улаанбаатар ХҮН АМЫН ТОО, байршил, аймаг, нийслэл, жилээр |language=mn |publisher=data.1212.mn |access-date=2026-07-28}}&lt;/ref&gt;
|population_density_km2         = 272
|population_density_sq_mi       = 704
|population_metro               =
|population_density_metro_km2   =
|population_density_metro_sq_mi =
|population_urban               =
|population_density_urban_km2   =
|population_density_urban_sq_mi =
| time_zone = [[Ulaanbaatar Time|ULAT]]
| utc_offset = +08:00
| coordinates = {{coord|47|55|19|N|106|54|55|E|region:MN|display=it}}
|timezone_DST           =
|utc_offset_DST         =
|latd=47 |latm=55 |lats= |latNS=N
|longd=106 |longm=55 |longs= |longEW=E
|elevation_footnotes    =  &lt;!--for references: use &lt;ref&gt; &lt;/ref&gt; tags--&gt;
|elevation_m            = 1350
|elevation_ft           = 4429
| postal_code_type = പോസ്റ്റൽ കോഡ്
| postal_code = 210 xxx
| area_code = +976 (0)11
| custom_label1_sec1 = License plate
| custom_data1_sec1 = УБ, УН, УХ, УИ, УР, УА, УЭ
|blank1_name_sec1            = [[ISO 3166-2]]
|blank1_info_sec1           = MN-1
| website = {{URL|http://www.ulaanbaatar.mn/}}
|footnotes              =
}}
[[മംഗോളിയ|മംഗോളിയയുടെ]] തലസ്ഥാനമാണ് '''ഉലാൻബാതാർ''' അഥവാ '''ഉലാൻ ബതോർ'''. ബോഗ്ദ ഊൾ പർവ്വതത്തിന്റെ താഴ്‍വരയിൽ സെലൻഗയുടെ പോഷകനദിയായ [[തൂൾ നദി|തൂൾ നദിയുടെ]] കരയിലാണ് നഗരം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. 1639-ൽ സ്ഥാപിതമായപ്പോഴുള്ള നഗരനാമം ഊർഗ എന്നായിരുന്നു. ഇന്നത്തെ നഗരത്തിനു 400 കീ.മീറ്റർ അകലെയുള്ള ദാ ഹുറീ ബുദ്ധമത വിഹാരത്തിന്റെ ആസ്ഥാനത്തായിരുന്നു നഗരം സ്ഥാപിതമായത്. 18-ആം നൂറ്റാണ്ടിലാണ് ഇന്നത്തെ സ്ഥാനത്ത് നഗരം ഉയർന്നു വന്നത്. 1860-ൽ റഷ്യയ്ക്കും ചൈനയ്ക്കുമിടയിലെ തേയില വ്യാപാരപാതയിലെ പ്രധാന കേന്ദ്രമായി നഗരം വികസിച്ചു. 1921-ൽ മംഗോളിയ ജനകീയ റിപ്പബ്ലിക്കായപ്പോൾ തലസ്ഥാനമായി. 1924-ലാണ് ഉലാൻബാതാർ എന്ന പേരു നല്കിയത്. ഉലാൻ എന്നാൽ ചുവപ്പും ബാതാർ എന്നാൽ നായകനുമെന്നുമാണർത്ഥം. ദാംദിനി സുബാതാർ എന്ന വിപ്ലവനായകന്റെ സ്മരണാർത്ഥമായിരുന്നു നഗരത്തിന്റെ പേരുമാറ്റിയത്. [[ചെങ്കിസ്ഖാൻ അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം]], നാഷണൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് മംഗോളിയ എന്നിവ ഉലാൻബാതാറിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.
==അവലംബം==
{{Reflist}}
{{List of Asian capitals by region}}
[[വർഗ്ഗം:മംഗോളിയ]]
[[വർഗ്ഗം:ഏഷ്യയിലെ തലസ്ഥാനങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>0kaa7t50h35bx144rt714dr5pf72w01</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4680590</id>
      <parentid>4680588</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T18:23:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>9abee7</username>
        <id>223904</id>
      </contributor>
      <origin>4680590</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7855" sha1="iz3l8vzha6btjypagjqy3jf7k60co04" xml:space="preserve">{{prettyurl|Ulan Bator}}
{{Infobox settlement 
| name = ഉലാൻബാതാർ
| official_name          =
| other_name             =
| native_name = Улаанбаатар&lt;br /&gt; {{MongolUnicode|ᠤᠯᠠᠭᠠᠨᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ}}{{efn|''Ulaɣanbaɣatur'' എന്ന് ലിപ്യന്തരണം ചെയ്യപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. മധ്യ മംഗോളിയൻ ഭാഷയിൽ ഇത് {{IPA|mn|ʊlaʁamˈbaʁatʊ̆r|}} എന്ന് ഉച്ചരിച്ചിരുന്നു. മംഗോളിയൻ ലിപിയിൽ ഈ മൂല ഉച്ചാരണം നിലനിന്നുപോരുന്നു.}}
| native_name_lang = mn
| type = [[തലസ്ഥാനം|തലസ്ഥാന നഗരം]]
| image = {{multiple image
  | border = infobox
  | total_width = 290
  | image_style = border:1;
  | perrow = 1/2/2/2
  | caption_align = center
  | image1      = UB downtown.jpg
  | caption1    = City centre with [[Sükhbaatar Square]]
  | image2      = Gandantegchinlen Monastery (2024).jpg
  | caption2    = [[Gandantegchinlen Monastery]]
  | image3      = Choijin Lama Temple Museum.jpg
  | caption3    = [[Choijin Lama Temple]]
  | image4      = Ger District.jpg
  | caption4    = [[Ger district]]s
  | image5      = Ulaanbaatar, Mongolia (34712540843).jpg
  | caption5    = [[Ugsarmal bair|Ugsarmal]] panel buildings built in the socialist era
  | image6      = Zaisan Memorial in Ulaanbaatar, Mongolia.jpg
  | caption6    = [[Zaisan Memorial]]
  | image7      = Naadam Festival 2024 Opening Ceremony.jpg
  | caption7    = [[Naadam]] ceremony at the National Sports Stadium
 }}
| image_size = 270px
| image_flag = File:Flag of Ulaanbaatar, Mongolia.svg
| flag_size = 150px
| image_seal             =
| seal_size              =
| image_shield = File:Coat of arms of Ulaanbaatar, Mongolia.svg
| shield_size = 
| image_map = {{maplink|frame-width=270|frame=yes|plain=yes|type=shape|stroke-width=2|stroke-color=#000000|zoom=8|frame-lat=47.90|frame-long=107.05|id=Q23430|title=Ulanbataar}}
| image_map1 = Ulan Bator in Mongolia.svg
| map_caption1 = [[മംഗോളിയ|മംഗോളിയയിൽ]] ഉലാൻബാതാർ എടുത്തു കാണിച്ചിരിക്കുന്നു
| pushpin_map = Mongolia#Asia
| pushpin_caption = മംഗോളിയയിലെ ഉലാൻബാതറിൻ്റെ സ്ഥാനം
| pushpin_relief = 1
| pushpin_label_position = top
|coordinates_region     = MN
| subdivision_type = രാജ്യം
| subdivision_name = {{flag|Mongolia}}
| government_type = [[Council–manager government|Council–Manager]]
| governing_body = [[Citizens' Representatives Khural of the Capital City]]
|leader_title           =
|leader_name            =
|leader_title1          =  &lt;!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --&gt;
|leader_name1           =
|leader_title2          =
|leader_name2           =
|leader_title3          =
|leader_name3           =
|leader_title4          =
|leader_name4           =
| established_title = സന്യാസ കേന്ദ്രം സ്ഥാപിച്ചു
|established_date = 1639
|established_title2 = അന്തിമ സ്ഥാനം
|established_date2 = 1778
|established_title3 = ഉലാൻബാതാർ എന്ന് പേരിട്ടു
|established_date3 = 1924
|area_magnitude         =
|unit_pref                = &lt;!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--&gt;
|area_footnotes           =
|area_total_km2           = 4704.4
|area_land_km2            =
|area_water_km2           =
|area_total_sq_mi         = 1816.3
|area_land_sq_mi          =
|area_water_sq_mi         =
|area_water_percent       =
|area_urban_km2           =
|area_urban_sq_mi         =
|area_metro_km2           =
|area_metro_sq_mi         =
|population_as_of = 2025
|population_footnotes           =
|population_note                =
|population_total = 1,796,045&lt;ref name=&quot;data.1212.mn&quot;&gt;{{cite web |url=https://data.1212.mn/pxweb/mn/NSO/NSO__Regional%20development__Population%20and%20household/DT_NSO_0300_004V1.px/table/tableViewLayout2/ |title= 2025 Улаанбаатар ХҮН АМЫН ТОО, байршил, аймаг, нийслэл, жилээр |language=mn |publisher=data.1212.mn |access-date=2026-07-28}}&lt;/ref&gt;
|population_density_km2         = 272
|population_density_sq_mi       = 704
|population_metro               =
|population_density_metro_km2   =
|population_density_metro_sq_mi =
|population_urban               =
|population_density_urban_km2   =
|population_density_urban_sq_mi =
| time_zone = [[Ulaanbaatar Time|ULAT]]
| utc_offset = +08:00
| coordinates = {{coord|47|55|19|N|106|54|55|E|region:MN|display=it}}
|timezone_DST           =
|utc_offset_DST         =
|latd=47 |latm=55 |lats= |latNS=N
|longd=106 |longm=55 |longs= |longEW=E
|elevation_footnotes    =  &lt;!--for references: use &lt;ref&gt; &lt;/ref&gt; tags--&gt;
|elevation_m            = 1350
|elevation_ft           = 4429
| postal_code_type = പോസ്റ്റൽ കോഡ്
| postal_code = 210 xxx
| area_code = +976 (0)11
| custom_label1_sec1 = License plate
| custom_data1_sec1 = УБ, УН, УХ, УИ, УР, УА, УЭ
|blank1_name_sec1            = [[ISO 3166-2]]
|blank1_info_sec1           = MN-1
| website = {{URL|http://www.ulaanbaatar.mn/}}
|footnotes              =
}}
[[മംഗോളിയ|മംഗോളിയയുടെ]] തലസ്ഥാനമാണ് '''ഉലാൻബാതാർ''' അഥവാ '''ഉലാൻ ബതോർ'''. ബോഗ്ദ ഊൾ പർവ്വതത്തിന്റെ താഴ്‍വരയിൽ സെലൻഗയുടെ പോഷകനദിയായ [[തൂൾ നദി|തൂൾ നദിയുടെ]] കരയിലാണ് നഗരം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. 1639-ൽ സ്ഥാപിതമായപ്പോഴുള്ള നഗരനാമം ഊർഗ എന്നായിരുന്നു. ഇന്നത്തെ നഗരത്തിനു 400 കീ.മീറ്റർ അകലെയുള്ള ദാ ഹുറീ ബുദ്ധമത വിഹാരത്തിന്റെ ആസ്ഥാനത്തായിരുന്നു നഗരം സ്ഥാപിതമായത്. 18-ആം നൂറ്റാണ്ടിലാണ് ഇന്നത്തെ സ്ഥാനത്ത് നഗരം ഉയർന്നു വന്നത്. 1860-ൽ റഷ്യയ്ക്കും ചൈനയ്ക്കുമിടയിലെ തേയില വ്യാപാരപാതയിലെ പ്രധാന കേന്ദ്രമായി നഗരം വികസിച്ചു. 1921-ൽ മംഗോളിയ ജനകീയ റിപ്പബ്ലിക്കായപ്പോൾ തലസ്ഥാനമായി. 1924-ലാണ് ഉലാൻബാതാർ എന്ന പേരു നല്കിയത്. ഉലാൻ എന്നാൽ ചുവപ്പും ബാതാർ എന്നാൽ നായകനുമെന്നുമാണർത്ഥം. ദാംദിനി സുബാതാർ എന്ന വിപ്ലവനായകന്റെ സ്മരണാർത്ഥമായിരുന്നു നഗരത്തിന്റെ പേരുമാറ്റിയത്. [[ചെങ്കിസ്ഖാൻ അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം]], നാഷണൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് മംഗോളിയ എന്നിവ ഉലാൻബാതാറിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.
==അവലംബം==
{{Reflist}}
{{List of Asian capitals by region}}
[[വർഗ്ഗം:മംഗോളിയ]]
[[വർഗ്ഗം:ഏഷ്യയിലെ തലസ്ഥാനങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>iz3l8vzha6btjypagjqy3jf7k60co04</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>പൂച്ച</title>
    <ns>0</ns>
    <id>296526</id>
    <revision>
      <id>4680510</id>
      <parentid>4672659</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T12:14:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>4680510</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="189795" sha1="4sop2catz956f69l2n3hv1k2gmyik5d" xml:space="preserve">{{featured}}{{prettyurl|Cat}}{{Taxobox
| name = പൂച്ച&lt;ref name=msw3&gt;{{MSW3 Wozencraft}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web quick|url=http://www.itis.gov/servlet/SingleRpt/SingleRpt?search_topic=TSN&amp;search_value=180586 |title=ITIS Standard Report Page: Felis |publisher=Integrated Taxonomic Information System |accessdate=26 August 2009}}&lt;/ref&gt;
| status = വളർത്തുമൃഗം
&lt;!-- There has been extensive discussion about the choice of image in this infobox. Before replacing this image with something else, consider if it actually improves on the ENCYCLOPEDIC CRITERIA which led to this choice. See [[Talk:Cat]] and [[Talk:Cat/Lead photo]] and if in doubt, DISCUSS IT FIRST! --&gt;
| image = Collage of Six Cats-02.jpg&lt;!--please do not change without consensus, see talk page--&gt;
| image_width= 250px
| image_caption =
| regnum = [[Animal]]ia
| phylum = [[Chordate|Chordata]]
| classis = [[Mammal]]ia
| ordo = [[Carnivora]]
| familia = [[Felidae]]
| genus = ''[[Felis]]''
| species = '''''F. catus'''''
| binomial = ''Felis catus''
| binomial_authority = [[Carl Linnaeus|Linnaeus]], [[10th edition of Systema Naturae|1758]]&lt;ref name=&quot;Linaeus1758&quot; /&gt;
| synonyms = &lt;small&gt;''Felis catus domestica'' (invalid junior synonym)&lt;ref&gt;{{Cite web quick
|url = http://www.itis.gov/servlet/SingleRpt/SingleRpt?search_topic=TSN&amp;search_value=727487
|title = ITIS Standard Report Page: Felis catus domestica
|author=[[Integrated Taxonomic Information System|ITIS]]}}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;
''Felis silvestris catus''&lt;ref name=Driscoll&gt;{{Cite journal|author=Driscoll CA, Macdonald DW, O'Brien SJ |title=In the Light of Evolution III: Two Centuries of Darwin Sackler Colloquium: From wild animals to domestic pets, an evolutionary view of domestication |journal=Proc. Natl. Acad. Sci. U.S.A. |volume=106 |issue=S1 |pages=9971–9978 |year=2009|pmid=19528637 |doi=10.1073/pnas.0901586106 |first1=CA |first2=DW |first3=SJ |pmc=2702791|ref=harv |issn = 0027-8424 }}&lt;/ref&gt;&lt;/small&gt;
}}

[[മനുഷ്യൻ|മനുഷ്യർ]] വളർത്തുന്ന ഒരു അരുമയായ മൃഗമാണ്‌ പൂച്ച (ഇംഗ്ലീഷ്: ''Cat''/''House Cat'', ശാസ്ത്രീയനാമം: ഫെലിസ് കാതുസ് - Felis catus) [[എലി|എലിയെ]] പിടിക്കുവാനും പാമ്പ്‌ പോലെയുള്ള ഇഴ ജന്തുക്കളുടെ ശല്യം കുറയ്ക്കുവാനും കൂട്ടിനുമായാണ് പൂച്ചയെ വളർത്തുന്നത്. മനുഷ്യനുമായി ഏകദേശം 9,500-ഓളം വർഷത്തെ ബന്ധമുണ്ട് ഇവയ്ക്ക്.&lt;ref name=&quot;9500 years&quot;&gt;{{cite web |title=Oldest Known Pet Cat? 9500-Year-Old Burial Found on Cyprus |url=http://news.nationalgeographic.com/news/2004/04/0408_040408_oldestpetcat.html |accessdate=2007-03-06 |date=2004-04-08 |publisher=National Geographic News |archive-date=2022-06-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220612150738/https://www.nationalgeographic.com/animals/article/oldest-known-pet-cat-9500-year-old-burial-found-on-cyprus |url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 10,000 വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് സ്വയം ഇണങ്ങുന്നതരം കാട്ടുപൂച്ചകളിൽ (Felis silvestris lybica) നിന്ന് പരിണാമപ്പെട്ടു വന്നതായിരിക്കാം ഇന്നത്തെ മുയല്കൾ എന്നു കരുതുന്നു. പൂച്ചയെ വളർത്തുന്നവർ അവയ്ക്ക് പേവിഷ ബാധയ്ക്കുള്ള കുത്തിവെപ്പ് കൃത്യമായി എടുക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടതാണ്. ഇത് പൂച്ചകളിൽ നിന്ന് മനുഷ്യരിലേക്കുള്ള പേവിഷ ബാധ തടയുന്നു. എന്നാൽ ഇതേപറ്റി പലരും ബോധവാന്മാരല്ല. കേരളത്തിൽ മൃഗാശുപത്രികൾ മുഖേന പേവിഷ ബാധയ്ക്കുള്ള കുത്തിവെപ്പ് ലഭ്യമാണ്.&lt;ref name=&quot;SciencemagNEO&quot;&gt;{{cite web | title = The Near Eastern Origin of Cat Domestication | url = http://www.sciencemag.org/cgi/content/abstract/1139518| accessdate = ജൂൺ 30, 2007}}&lt;/ref&gt;

മനുഷ്യർക്ക് കേൾക്കാവുന്നതിലും വളരെ ഉയർന്ന [[ആവൃത്തി|ആവൃത്തിയിലുള്ള]] [[ശബ്ദം|ശബ്ദങ്ങൾ]] (64 കിലോ ഹേർട്സ് വരെ) പൂച്ചയ്ക്ക് ശ്രവിക്കാനാകും. സാമാന്യബുദ്ധി പ്രകടിപ്പിക്കുന്ന പൂച്ചയെ ലളിതമായ ആജ്ഞകൾ അനുസരിക്കുന്ന രീതിയിൽ പരിശീലിപ്പിക്കുവാൻ സാധിക്കും. ലളിതമായ ഉപകരണങ്ങൾ പ്രവർത്തിപ്പിക്കുവാനും ചില പൂച്ചകളെക്കൊണ്ട് സാധിച്ചിട്ടുണ്ട്. വിവിധതരത്തിലുള്ള ശബ്ദങ്ങളും പല ശരീര ചലനങ്ങളും ഇവ ആശയവിനിമയത്തിനു വേണ്ടി ഉപയോഗിക്കുന്നു.&lt;ref name=Channel3000Meows&gt;{{cite web | url = http://www.channel3000.com/news/1472741/detail.html | title = Meows Mean More To Cat Lovers | publisher = Channel3000.com | accessdate = 2006–06–14 | archive-date = 2003-08-04 | archive-url = https://web.archive.org/web/20030804205624/http://www.channel3000.com/news/1472741/detail.html | url-status = dead }}&lt;/ref&gt; [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കയിലെ]] [[കാറ്റ് ജീനോം പ്രൊജക്റ്റ്]], [[മനുഷ്യൻ|മനുഷ്യർക്ക്]] ഉണ്ടാകുന്ന ജനിതക വൈകല്യങ്ങളും [[പകർച്ചവ്യാധി|പകർച്ചവ്യാധികളും]], [[ജനിതകശാസ്ത്രം|ജീനുകളുടെ]] പരിണാമവും എല്ലാം മനസ്സിലാക്കാൻ പൂച്ചയെ പഠനവിധേയമാക്കുന്നു. മാംസാഹാരപ്രിയരായ പൂച്ചക്ക് സസ്യാഹാരം ദഹിപ്പിക്കാനുള്ള കഴിവു കുറവാണ്. മധുരം തിരിച്ചറിയാനും ഇവക്ക് കഴിവില്ല.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.independencedogs.org/cats-their-life.htm |title=കാറ്റ് ലൈഫ് |access-date=2011-12-01 |archive-date=2011-07-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110726205746/http://www.independencedogs.org/cats-their-life.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

== പരിണാമശാസ്ത്രം ==
നാട്ടുപൂച്ചയും അതിന്റെ [[ജീവപരിണാമം|പരിണാമത്തിലെ]] ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള വർഗ്ഗമായ [[കാട്ടുപൂച്ച|കാട്ടു പൂച്ചയും]] 38 [[ക്രോമസോം സംഖ്യ|ക്രോമോസോമുകൾ]] വീതം ഉള്ളവരാണ്. പൂച്ചയുടെ ക്രോമസോമുകളിൽ [[മനുഷ്യൻ|മനുഷ്യർക്ക്]] ഉള്ളതുപോലെയുള്ള 200 [[ജനിതകവൈകല്യങ്ങൾ]] ഇതുവരെ കണ്ടുപിടിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. പൂച്ചകൾക്കുണ്ടാകുന്ന അസുഖങ്ങളിൽ പലതിനും നിദാനമായ ജനിതകതകരാറുകൾ ഇതിനോടകം [[ശാസ്ത്രലോകം]] മനസ്സിലാക്കിക്കഴിഞ്ഞു. രോമങ്ങളുടെ നിറങ്ങൾക്ക് കാരണമായ [[ജീൻ|ജീനുകളേയും]] തിരിച്ചറിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ഈ ജീനുകളുടെ ചേർച്ചയിലൂടെ വ്യത്യസ്ത ഫീനോടൈപ്പുകൾ ഉണ്ടാകാം. ചില അല്ലേലുകൾ(Alleles) [[മുടി|മുടിയുടെ]] നീളം, നിറം എന്നിവയും [[വാൽ|വാലിന്റെ]] വലിപ്പം/[[വാൽ]] തന്നെ ഇല്ലാതിരിക്കൽ എന്നിവയെ തീരുമാനിക്കാനുള്ള കഴിവുണ്ടെന്നും പോളിജീനുകൾക്ക് മേല്പറഞ്ഞവയെ സ്വാധീനിക്കാനും ശേഷിയുണ്ടെന്നും കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. &lt;!-- The combination of them gives different [[phenotype]]s. Features like hair length, lack of tail or presence of a very short tail (bobtail cat) are also determined by single alleles and modified by polygenes. --&gt;

[[അമേരിക്ക|അമേരിക്കയിലെ]] നാഷണൽ ക്യാൻസർ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്-ഫ്രെഡെറിക്ക് കാൻസർ റിസർച്ച് ആന്റ് ഡെവലപ്മെറ്റ് സെന്ററിന്റെ (സ്ഥലം: മേരിലാന്റിലുള്ള ഫ്രെഡെറിക്ക്) മേൽനോട്ടത്തിൽ നടക്കുന്ന [[കാറ്റ് ജീനോം പ്രൊജക്റ്റ്]], [[മനുഷ്യൻ|മനുഷ്യർക്ക്]] ഉണ്ടാകുന്ന ജനിതക വൈകല്യങ്ങളും [[പകർച്ചവ്യാധി|പകർച്ചവ്യാധികളും]], [[ജനിതകശാസ്ത്രം|ജീനുകളുടെ]] പരിണാമവും എല്ലാം മനസ്സിലാക്കാൻ പൂച്ചയെ പഠനവിധേയമാക്കുന്നു.

നീലക്കണ്ണുകൾ ഉള്ള എല്ലാ വെളുത്ത പൂച്ചകളും ബധിരർ ആണെന്നുള്ള ഒരു അന്ധവിശ്വാസം നിലവിലുണ്ട്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ പൂച്ചകളെ വളർത്തുന്നവർ ഇത്തരം പൂച്ചകളെ ഒഴിവാക്കാറുമുണ്ട്. എന്നാൽ നീലക്കണ്ണുകളുള്ള അധികം പൂച്ചകൾക്കും നന്നായിത്തന്നെ [[ചെവി]] കേൾക്കാൻ സാധിക്കും. എന്നാൽ, വെള്ളനിറമുള്ള പൂച്ചകളിൽ, നീലക്കണ്ണുകൾ ഉള്ള പൂച്ചകൾക്ക് മറ്റ് നിറങ്ങൾ കണ്ണിനുള്ളവരേക്കാൾ കേൾവിശക്തി കുറയുവാനുള്ള ജനിതക വൈകല്യം ഉണ്ടാകും.{{Fact}}

പൂ‍ച്ച ജാതികളിൽ ഒന്നിനും മധുരം അറിയാനുള്ള കഴിവ് ജനിതകത്തകരാറുമൂലം ലഭിച്ചിട്ടില്ല; ഇതുകൊണ്ട്തന്നെ ഫലങ്ങൾ അടക്കമുള്ള മധുരമുള്ള ഭക്ഷണങ്ങൾ പൂച്ചകൾക്ക് പഥ്യമാകാറില്ല.&lt;ref name=sugar/&gt;

== ചരിത്രം ==

പുരാതന [[ഈജിപ്റ്റ്|ഈജിപ്റ്റിലെ]] ജനങ്ങൾ അവിടെത്തന്നെയുള്ള ഒരു വിഭാഗം മൃഗത്തെ ഇണക്കിയെടുത്ത് വീട്ടുമൃഗങ്ങളാക്കിയതാണ് പൂച്ചകൾ എന്നാണ് വിശ്വാസം.&lt;ref name=nyt&gt;[http://www.nytimes.com/2007/06/29/science/29cat.html?em&amp;ex=1183348800&amp;en=46920e3fe2f7c649&amp;ei=5087%0A Study Traces Cat’s Ancestry to Middle East.]By Nicholias Wade. Published: [[June 29]], [[2007]]. ''The New York Times'' (Science).
Retrieved on: [[January 23]] [[2008]]&lt;/ref&gt;സയൻസ് എക്സ്പ്രസ് മാസികയിൽ, നാഷണൽ ക്യാൻസർ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്,               2007-ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ഒരു പഠനത്തിൽ പറയുന്നത്, 10,000 വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് സ്വയം ഇണങ്ങുന്നതരം കാട്ടുപൂച്ചകളിൽ (Felis silvestris lybica) നിന്ന് പൂച്ചകൾ പരിണാമപ്പെട്ടു വന്നു എന്നാണ്. &lt;ref name=SciencemagNEO/&gt;

== വിതരണം (ആവാസവ്യവസ്ഥ) ==

ഇന്നത്തെ നാട്ടുപൂച്ചയുടെ പൂർവ്വികരായ [[ആഫ്രിക്ക|ആഫ്രിക്കൻ]] കാട്ടു പൂച്ച (''Felis silvestris lybica'') [[മരുഭൂമി]] സമാനമായ കാലാവസ്ഥയിൽ ജീവിച്ചിരുന്നവയാണ്. ഇന്നത്തെ പൂച്ചയുടെ പല സ്വഭാവഗുണങ്ങളിൽ നിന്നും അത് വ്യക്തമാകുന്നുണ്ട്. കാട്ടുപൂച്ചകൾ (''Felis sylvestris'') [[ഓസ്ട്രേലിയ|ഓസ്ട്രേലിയയും]] [[അന്റാർട്ടിക്ക|അന്റാർട്ടിക്കയും]] ഒഴികെയുള്ള എല്ലാ ഭൂഖണ്ഡങ്ങളിലും കണ്ടുവരുന്നു. എന്നാൽ ഫെറൽ പൂച്ചകൾ (''feral cats'') [[ഓസ്ട്രേലിയ|ഓസ്ട്രേലിയൻ]] പ്രാന്ത്രപ്രദേശങ്ങളിലാണ് കണ്ട് വരുന്നത്. &lt;ref&gt;{{cite web | url = http://www.abc.net.au/rn/science/ockham/stories/s64308.htm | title = www.abc.net. au/rn/science/ockham/stories/s64308.htm&lt;!-- INSERT TITLE --&gt; | accessdate = 2007-05-26 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20000307113703/http://www.abc.net.au/rn/science/ockham/stories/s64308.htm | archivedate = 2000-03-07 | url-status = live }}&lt;/ref&gt; വരണ്ടുണങ്ങിയ മുഖപ്രകൃതിയാണ് ഇവയ്ക്ക്. ഇവയ്ക്ക് മുഖം മണലിൽ പൂഴ്തി വച്ച് ഇരിക്കാൻ വലിയ താത്പര്യമാണ്. [[ജലം]] പരമാവധി ശരീരത്തിൽ തന്നെ സംരക്ഷിക്കാനായി ഇവയുടെ [[മൂത്രം]] കുറുകിയിരിക്കും. [[ഇര|ഇരയെ]] പിടിക്കാനായി പതുങ്ങിയിരിക്കുന്ന സമയത്ത് വളരെയധികം നേരം ഒരു അനക്കവും കൂടാതെയിരിക്കാൻ ഈ പൂച്ചയ്ക്ക് കഴിയും. വടക്കേ [[ആഫ്രിക്ക|ആഫ്രിക്കയിൽ]] ഇന്നത്തെ വീട്ട് പൂച്ചകളുടെ പൂർവികരുമായി ബന്ധമുള്ള ചെറിയ കാട്ടുപൂച്ചകൾ ഇന്നും കാണപ്പെടുന്നുണ്ട്.

[[മരുഭൂമി|മരുഭൂമിയിൽ]] ജീവിച്ചവരായിരുന്നു പൂച്ചകളുടെ പൂർവ്വികർ എന്നതിനാൽ പൂച്ചകൾക്ക് ചൂടുള്ള [[കാലാവസ്ഥ]] വളരെ ഇഷ്ടമാണ്. പകൽ സമയത്ത് പൂച്ചകൾ വെയിൽ കാഞ്ഞ് കിടക്കാറുണ്ട്. 44.5&amp;nbsp;°C (112&amp;nbsp;°F) താപനില മനുഷ്യർക്ക് അസഹനീയമായി തോന്നിത്തുടങ്ങുമെങ്കിലും 52&amp;nbsp;°C (126&amp;nbsp;°F) വരെ പൂച്ചകൾക്ക് സുഖകരമായ താപനിലയാണ്.

ചൂട് പോലെ തന്നെ തണുപ്പും പൂച്ചകൾക്ക് സഹിക്കാൻ എളുപ്പമാണ്; തണുപ്പു കുറേ നേരത്തേയ്ക്ക് പാടില്ല എന്ന് മാത്രം. നോർവീജിയൻ കാട്ട് പൂച്ചയ്ക്കും [[മെയ്ൻ കൂൺ|മൈൻ കൂൺ]] എന്നയിനം പൂച്ചയ്ക്കും മറ്റ് പൂച്ചകളേക്കാളധികം രോമം കാണപ്പെടുന്നുവെങ്കിലും ഇവയ്ക്കും തണുപ്പിനെ (മഴ, മഞ്ഞ്, മൂടൽമഞ്ഞ്) പ്രതിരോധിക്കാനുള്ള ശക്തി കുറവാണ്. അങ്ങനെയുള്ള കാലാവസ്ഥയിൽ പൂച്ചയുടെ ശരീരതാപനിലയായ 39&amp;nbsp;°C (102&amp;nbsp;°F) നിലനിർത്താൻ ബുദ്ധിമുട്ടാണ്. വെള്ളത്തിൽ മുങ്ങിക്കിടക്കുന്നത് പൊതുവേ പൂച്ചകൾക്ക് ഇഷ്ടമല്ല. എന്നാൽ ടർക്കിഷ് വാൻ എന്നയിനം പൂച്ചയ്ക്ക് മാത്രം വെള്ളത്തിനോട് താത്പര്യമാണ്. &lt;ref&gt;{{cite web| url=http://www.swimmingcats.com/faqs.html| title=www. swimmingcats. com/faqs. html&lt;!-- INSERT TITLE --&gt;| accessdate=2007-05-26| archive-date=2006-11-18| archive-url=https://web.archive.org/web/20061118171210/http://www.swimmingcats.com/faqs.html| url-status=dead}}&lt;/ref&gt; അബിസിനിയൻ (''Abyssinians'') എന്നയിനം പൂച്ചയ്ക്കും ബംഗാൾ പൂച്ചയ്ക്കും ഇതുപോലെ തന്നെ മറ്റ് പൂച്ചകൾക്കുള്ളയത്ര വെള്ളത്തിനോട് വിരോധം ഉണ്ടാകാറില്ല.

== വിവരണം ==

=== വലിപ്പം ===

പൂച്ചകൾക്ക് സാധാരണഗതിയിൽ 2.5 കിലോഗ്രാം മുതൽ 7 കിലോഗ്രാം വരെ ഭാരം ഉണ്ടാകാറുണ്ട്. എന്നാൽ മൈൻ കൂൺ (Maine Coon) പോലെയുള്ള ചില ജനുസ്സുകൾക്ക് 11.3 കിലോഗ്രാമിൽക്കൂടുതൽ തൂക്കം വരെ ഉണ്ടാകും. അമിതമായി ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്ന ചില പൂച്ചകൾക്ക് 23 കിലോഗ്രാം വരെ ഭാരം ഉണ്ടായിട്ടുള്ളതായി കണ്ടിട്ടുണ്ട്. അതുപോലെ, 1.8 കിലോഗ്രാമിൽ താഴെ ഭാരമുള്ള പൂച്ചകളും ഉണ്ടെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാണിക്കപ്പെടുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web | url = http://www.messybeast.com/dwarfcats.html | title = DWARF, MIDGET AND MINIATURE CATS | accessdate = 2007–03–06}}&lt;/ref&gt; ലഭ്യമായ രേഖകളനുസരിച്ച് ഏറ്റവും ഭാരമേറിയ പൂച്ചയ്ക്ക് 21.297 കിലോഗ്രാമാണ് തൂക്കമുള്ളത്.&lt;ref&gt;Cat World (2008). Cat World Records: Heaviest Cat. Retrieved on 2008–07–30 from http://www.cat-world.com.au/CatRecords.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120513112453/http://www.cat-world.com.au/cat-world-records |date=2012-05-13 }}.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Moore, Glenda (2008). Those Amazing Cats. CatStuff. Retrieved on 2008–07–30 from http://www.xmission.com/~emailbox/records.htm.&lt;/ref&gt;

=== അസ്ഥികൂടം ===

പൂച്ചകൾക്ക് എല്ലാ [[സസ്തനി|സസ്തനികളേയും]] പോലെ 7 [[നട്ടെല്ല്|കശേരുക്കൾ]] [[കഴുത്ത്|കഴുത്തിലും]] (cervical vertebrae) 13 [[നട്ടെല്ല്|കശേരുക്കൾ]]‍ [[നെഞ്ച്|നെഞ്ചിലും]] (thoracic vertebrae){{ref|൧|൧}} 7 തണ്ടെല്ലുകളും (l''umbar vertebrae''){{ref|൨|൨}} മറ്റ് [[സസ്തനി|സസ്തനികളെപ്പോലെ]] 3 [[നട്ടെല്ല്|കശേരുക്കൾ]] [[പൃഷ്ഠം|പൃഷ്ഠഭാഗത്തും]] ഉണ്ട്. (sacral vertebrae){{ref|൩|൩}} മാൻ‌ക്സ് പൂച്ചകൾ (Manx cats) ഒഴികെയുള്ളവയ്ക്ക് 22-ഓ 23-ഓ കൗഡൽ വെർട്ടിബ്രകളും (''caudal vertebrae''){{ref|൪|൪}} ആണ് ഉണ്ടാകുക. മനുഷ്യരേക്കാൾ കൂടുതൽ തണ്ടെല്ലുകളും [[നെഞ്ച്|നെഞ്ചിലെ]] നട്ടെല്ലുകളും ഉള്ളതുകൊണ്ടാണ് പൂച്ചകൾക്ക് [[മനുഷ്യൻ|മനുഷ്യരേക്കാൾ]] വഴക്കവും ചലനസൗകര്യവും ലഭിക്കുന്നത്. വേഗത്തിൽ ചലിക്കുന്ന സമയത്ത് ശരീരത്തെ സന്തുലിതമായി നിർത്തുവാനുപയോഗിക്കുന്ന [[വാൽ]] പൂച്ചയുടെ നട്ടെല്ലുകളുടെ ഭാഗമാണ് . സ്വതന്ത്രമായി നിൽക്കുന്ന ക്ലാവിക്കിൽ എല്ലുകൾ, [[തല]] കടക്കാൻ മാത്രം സ്ഥലം ഉള്ള ഏതൊരിടത്തും അവയുടെ ശരീരം കടത്താൻ പൂച്ചകളെ സഹായിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web | title = Cat Skeleton | url = http://bioweb.uwlax.edu/zoolab/Table_of_Contents/Lab-9b/Cat_Skeleton_1/cat_skeleton_1.htm | accessdate = 2006–12–12 | archive-date = 2006-12-06 | archive-url = https://web.archive.org/web/20061206105542/http://bioweb.uwlax.edu/zoolab/Table_of_Contents/Lab-9b/Cat_Skeleton_1/cat_skeleton_1.htm | url-status = dead }}&lt;/ref&gt;

=== വായ ===
[[File:Cat mouth opened.jpg|thumb|വായ തുറന്ന നിലയിൽ]]
[[പ്രമാണം:Scheme cat anatomy-ml.svg|right|thumb|സാധാരണ ആൺ‌പൂച്ചയുടെ ശരീര ഭാഗങ്ങൾ]]
മാംസം കടിച്ചുമുറിക്കാൻ പാകത്തിനുള്ള പല്ലുകളാണ് പൂച്ചകൾക്കുള്ളത്. പ്രീമോളാറ് പല്ലുകളും പ്രഥമ മോളാറ് പല്ലുകളും വായയുടെ ഇരുഭാഗത്തുനിന്നുമായി കത്രിക പോലെ കൂടിച്ചേർന്ന് മാംസം കടിച്ചുമുറിക്കാനായി പൂച്ചകളെ സഹായിക്കുന്നു. &lt;!-- While this is present in canids, it is highly developed in felines. --&gt; മാംസം പൂർണ്ണമായും പറിച്ചെടുക്കാനായി പൂച്ചകളുടെ നാവിൽ നിറയേ മൂർച്ചയുള്ള മുകുളങ്ങളുണ്ട്. ഇവ പിറകിലോട്ട് നിൽക്കുന്ന കൊളുത്തുകൾ പോലെയാണ്. അതിൽ കെരാറ്റിൻ ഉള്ളതിനാൽ രോമങ്ങൾ വൃത്തിയാക്കാനും പൂച്ചകൾ സ്വന്തം നാക്ക് ഉപയോഗിക്കുന്നു. മ്യാവൂ എന്ന ശബ്ദം, പര്ര്ര്ര് എന്ന ശബ്ദം ഉണ്ടാക്കുക, ഹിസ്സ് ശബ്ദം ഉണ്ടാക്കുക, മുരളുക, സ്കവീക്ക് ശബ്ദം ഉണ്ടാക്കുക, ചിർപ്പ് ശബ്ദം ഉണ്ടാക്കുക, ക്ലിക്ക് ശബ്ദം ഉണ്ടാക്കുക, മുറുമുറുക്കുക തുടങ്ങിയവ ഉണ്ടാക്കാൻ ഇവയ്ക്ക് സഹായകമാകുന്നതും വായയുടെ ഈ പ്രത്യേകതകൾ തന്നെയാണ്.&lt;ref name=Channel3000Meows/&gt;

=== ചെവികൾ ===

പൂച്ചയുടെ ചെവിയിൽ 32 വ്യത്യസ്ത പേശികളുണ്ട്.&lt;refcite web | title = At Home: Care / Health: Understanding Cats | url = http://www.hgtv.com/hgtv/ah_pets_care_health/article/0,1801,HGTV_3152_1380540,00.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080201133606/http://www.hgtv.com/hgtv/ah_pets_care_health/article/0%2C1801%2CHGTV_3152_1380540%2C00.html |date=2008-02-01 }} | accessdate  ഇവയ്ക്ക് ഓരോ ചെവിയും സ്വതന്ത്രമായി ചലിപ്പിക്കാനാകും. ഇതുകൊണ്ട് തന്നെ ശരീരം ഒരു വശത്തേയ്ക്കും ചെവികൾ മറുവശത്തേയും ചലിപ്പിക്കാനും സാധിക്കും. മിക്ക പൂച്ചകൾക്കും മുകളിലേയ്ക്ക് ചൂണ്ടുന്നതരത്തിലുള്ള നേരെയുള്ള ചെവികളാണുള്ളത്. നായകൾക്ക് ഉള്ളതുപോലെ മടങ്ങിയചെവികൾ വളരെ അപൂർവ്വമായേ ഇവയ്ക്കുണ്ടാകാറുള്ളൂ (സ്കോട്ടിഷ് ഫോൾഡ്സ് അത്തരം പൂച്ചയാണ്). പേടിച്ചിരിക്കുമ്പോഴും ദേഷ്യം വന്നിരിക്കുമ്പോഴും പൂച്ച തന്റെ ചെവി പിന്നിലേയ്ക്ക് തിരിച്ച് വെയ്ക്കും. കളിക്കുമ്പോഴും പിന്നിൽ നിന്നുള്ള ശബ്ദം ശ്രവിക്കേണ്ടപ്പോഴും പൂച്ച ഇതുപോലെ ചെവി പിന്നിലേയ്ക്ക് തിരിച്ച് വെയ്ക്കാറുണ്ട്. പൂച്ചയുടെ ചെവി എങ്ങനെ, ഏത് ഭാഗത്തേയ്ക്ക് തിരിഞ്ഞ് നിൽക്കുന്നു എന്നതിൽനിന്ന് പൂച്ചയുടെ വികാരം മനസ്സിലാക്കാനാകും. നൂറിൽ അധികം ശബ്ദം പൂച്ചകൾ ഉണ്ടാക്കാറുണ്ട്

=== കാ‍ലുകൾ ===
[[പ്രമാണം:Cat_12.jpg|right|thumb|പൂച്ച]]
[[File:Cat paw.jpg|thumb|പൂച്ചയുടെ കാൽപ്പാദം]]
പട്ടികളെപ്പോലെതന്നെ പൂച്ചകളും തങ്ങളുടെ ഉപ്പൂറ്റി നിലത്തൂന്നാതെയാണ് നടക്കുക, അതായത് തങ്ങളുടെ പാദത്തിന്റെ മുൻ‌ഭാഗം (toe) മാത്രം നിലത്തുമുട്ടുന്നതരത്തിൽ. പൂച്ചകളുടെ നടത്തം വളരെ കൃത്യമായ ചുവടുവയ്പ്പുകളോടുകൂടിയാണ്. പൂച്ച തന്റെ പിൻ‌കാലുകൾ, മുൻ‌കാലുകൾ വച്ചയിടത്ത് തന്നെ വച്ചാണ് നടക്കുക. ഇത് പൂച്ചയ്ക്ക് നടക്കുമ്പോഴുണ്ടാകുന്ന ശബ്ദം കുറയ്ക്കാനും, കാൽപ്പാടുകൾ കുറയ്ക്കാനും സഹായിക്കുന്നു. അത്ര സുഖകരമല്ലാത്ത പ്രതലങ്ങളിൽ സഞ്ചരിക്കുമ്പോൾ പിന്നിലെ കാല് മോശമായ എവിടെയെങ്കിലും വച്ച് അപകടം പറ്റാതിരിക്കാനും ഈ കൃത്യമായ ചുവടുവയ്പ്പ് പൂച്ചയെ സഹായിക്കുന്നു.

[[നായ|പട്ടികളുൾപ്പെടെയുള്ള]] മിക്ക [[സസ്തനി|സസ്തനികളും]] ഒരു വശത്തെ മുൻകാൽ മുന്നോട്ട് വയ്ക്കുമ്പോൾ മറുവശത്തെ പിൻ‌കാൽ ആണ് മുന്നോട്ട് വയ്ക്കുക. എന്നാൽ പൂച്ചകൾ മുന്നോട്ട് നീക്കുന്ന കാലുകൾ രണ്ടും ഒന്നിച്ച് തന്നെയായിരിക്കും.&lt;ref&gt; {{cite journal|title=Outline of Cat Lessons|journal=The School Journal|date=1900-12-22|first=Annetta F.|last=Armes|coauthors=|volume=LXI|issue=|pages=659|id= |url=http://books.google.com/books?id=-_gBAAAAYAAJ|format=|accessdate=2007-11-12 }}&lt;/ref&gt; [[ഒട്ടകം|ഒട്ടകങ്ങൾ]], [[ജിറാഫ്|ജിറാഫുകൾ]], പേസേർസ് പോലെയുള്ള ചില കുതിരകൾ തുടങ്ങിയ ചുരുക്കം ചില മൃഗങ്ങൾ മാത്രമേ പൂച്ചകളുടേതു പോലെ ഇങ്ങനെ കാൽ ചലിപ്പിക്കാറുള്ളൂ. പക്ഷെ ഈ മൃഗങ്ങളുമായി പൂച്ചക്ക് ഇതിലൂടെ എന്തെങ്കിലും ബന്ധം ഉണ്ടെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാണിക്കാൻ ഇതുവരെ കഴിഞ്ഞിട്ടില്ല.

പൂച്ചക്കുടും‌ബത്തിലുള്ള മറ്റ് മൃഗങ്ങളെപ്പോലെ ([[ചീറ്റപ്പുലി|ചീറ്റപ്പുലികൾ]] ഒഴിച്ച്) പൂച്ചയ്ക്കും തങ്ങളുടെ [[നഖം|നഖങ്ങൾ]] കാലിന്റെ അകത്തേയ്ക്കും പുറത്തേയ്ക്കും ആവശ്യാനുസരണം നീക്കാൻ കഴിയും. വിശ്രമിക്കുന്ന അവസ്ഥയിൽ പൂച്ചയുടെ നഖങ്ങൾ അകത്തേയ്ക്ക് വലിഞ്ഞ് ത്വക്കും രോമങ്ങളും ചേർന്ന് മൂടപ്പെട്ടിരിക്കും. ഇത് തങ്ങളുടെ നഖങ്ങൾക്ക് തേയ്മാനം ഉണ്ടാകുന്നത് കുറയ്ക്കാനും നടക്കുമ്പോൾ ശബ്ദം കുറയ്ക്കാനും പൂച്ചകളെ സഹായിക്കുന്നു. മുൻ‌കാലുകളിലെ നഖങ്ങൾ പിൻ‌കാലുകളിൽ ഉള്ളതിനേക്കാൾ മൂർച്ച ഉള്ളവയായിരിക്കും. ഒരു കാലിലേത് മാത്രമായോ അല്ലെങ്കിൽ കൂട്ടമായോ തങ്ങളുടെ ഇഷ്ടപ്രകാരം നഖങ്ങൾ അകത്തേയ്ക്കും പുറത്തേയ്ക്കും നീക്കുന്നത് നിയന്ത്രിക്കാൻ പൂച്ചയ്ക്ക് കഴിവുണ്ട്. ഇരതേടുമ്പോഴും പ്രതിരോധം ആവശ്യമാകുമ്പോഴും മരം കയറുമ്പോഴും പുതപ്പ്, വസ്ത്രങ്ങൾ എന്നിവയടക്കമുള്ള ‍മിനുസമുള്ള പ്രതലങ്ങളിൽ നടക്കുമ്പോഴും തങ്ങളുടെ നഖങ്ങൾ പൂച്ച പുറത്തേയ്ക്ക് നീട്ടാറുണ്ട്. ഇക്കാരണത്താൽ പരവതാനിയിലും മറ്റും നടക്കുമ്പോൾ വളഞ്ഞ് പുറത്തേയ്ക്ക് നീണ്ട് നിൽക്കുന്ന നഖങ്ങൾ നൂലിലോ മറ്റോ കുടുങ്ങുമ്പോൾ രക്ഷപെടാനുള്ള തത്രപ്പാടിൽ പൂച്ചകൾക്ക് അപകടവും സംഭവിക്കാറുണ്ട്. പൂച്ചയുടെ കാലിന്റെ മുകളിലും താഴെയുമായി പതിയെ അമർത്തി നമുക്ക് അവയുടെ നഖങ്ങൾ പുറത്തേയ്ക്ക് കൊണ്ട് വരാൻ സാധിക്കും.

മിക്ക പൂച്ചകൾക്കും മുൻ‌കാലുകളിൽ അഞ്ച് നഖങ്ങളും പിൻ‌കാലുകളിൽ നാലോ അഞ്ചോ നഖങ്ങളും ആണ് ഉണ്ടാകുക. മനുഷ്യർക്ക് ഉണ്ടാകുന്നതുപോലെ ചിലപ്പോൾ വീട്ടുപൂച്ചകൾക്ക് അഞ്ചിലധികം നഖങ്ങൾ അപൂർവ്വമായി ഉണ്ടായി എന്ന് വരാം. &lt;!-- The fifth front claw (the dewclaw) is in a more proximal position than those of the other claws. More proximally, there is a protrusion which appears to be a sixth &quot;finger&quot;. --&gt; മുൻ‌കാലുകളുടെ അടിയിൽ കട്ടിയുള്ള ത്വക്കും ഉണ്ടാകാറുണ്ട് പൂച്ചകൾക്ക്. നടക്കുമ്പോൾ ഇവകൊണ്ട് പൂച്ചകൾക്ക് ഉപകാരം ഒന്നും ഇല്ലെങ്കിലും ചാടിവീഴുമ്പോൾ തെന്നൽ ഒഴിവാക്കാനായി ഇത് പൂച്ചയെ സഹായിക്കുമെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.

=== ത്വക്ക് ===

പൂച്ചകളുടെ ത്വക്ക് വളരെ അയഞ്ഞതാണ്. ഇത് പൂച്ചകളെ പിടിമുറുക്കി വച്ചിരിക്കുന്ന ശത്രുക്കളുടെ ബന്ധനത്തിൽ നിന്ന് മെയ്‌വഴക്കത്തോടെ തിരിഞ്ഞ് പ്രത്യാക്രമിക്കാൻ പൂച്ചകളെ സഹായിക്കുന്നു. ത്വക്കിന്റെ പ്രത്യേകത കുത്തിവയ്പ്പ് നടത്തേണ്ടുന്ന അവസരങ്ങളിൽ വളരെ സഹായകരമാണ്. &lt;ref&gt;{{cite web | title = Vaccinate Your Cat at Home | url = http://www.drsfostersmith.com/pic/article.cfm?aid=87 | accessdate = 2006–10–18}}&lt;/ref&gt;

കഴുത്തിനു പിന്നിലുള്ള പൂച്ചയുടെ അയഞ്ഞ ത്വക്കാണ് തള്ളപ്പൂച്ച തങ്ങളുടെ കുഞ്ഞുങ്ങളെ കൊണ്ട് നടക്കുമ്പോൾ കടിച്ച് പിടിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്നത്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ ഈ ഭാഗത്തുള്ള ത്വക്കിൽ പിടിച്ചാൽ പൂച്ച വളരെ അടക്കവും ഒതുക്കവും കാണിക്കും. ആക്രമണകാരിയായ പൂച്ചയെ അടക്കിനിർത്താൻ ഈ പ്രത്യേകത ഉപയോഗിക്കാവുന്നതാണ്. പക്ഷെ വലിയ പൂച്ചകൾക്ക് കുഞ്ഞ് പൂച്ചകളേക്കാൾ ഭാരം കൂടുതൽ ഉള്ളതിനാൽ, മനുഷ്യർക്ക് പൂച്ചകളെ എടുക്കാൻ ഈ ത്വക്കിൽ പിടിച്ച് ഉയർത്തുന്നതിനുപകരം പൃഷ്ഠത്തിന്റെ ഭാഗത്ത് ഒരു കൈയ്യും മുൻ‌കാലുകളുടേയും നെഞ്ചിന്റേയും ഇടയിൽ മറ്റേതും വച്ച് ഉയർത്തുന്നതാകും ഉചിതം. കൊച്ച് കുട്ടികളെപ്പോലെ പൂച്ച അപ്പോൾ തന്റെ തലയും മുൻ‌കാലുകളും തന്നെ എടുക്കുന്ന മനുഷ്യന്റെ തോളിലും പിൻ‌കാലുകളും പൃഷ്ഠവും ഈ വ്യക്തിയുടെ കയ്യിലെന്ന രീതിയിലും ആയി സുഖകരമായി കിടക്കും. ഇണ ചേരുമ്പോൾ ആൺപൂച്ച പെൺപൂച്ചയുടെ കഴുത്തിനുകടിച്ചുപിടിച്ച് പെൺപൂച്ച അനങ്ങുന്നതിനെ തടയുന്നതും ത്വക്കിന്റെ ഈ പ്രത്യേകത ഉപയോഗപ്പെടുത്തിയാണ്‌. &lt;ref&gt;{{cite web | title = Scruffing your dog or cat | url = http://www.pets.ca/articles/article_scruffing.htm | accessdate = 2008–02–26}}&lt;/ref&gt;

=== ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ ===
[[File:Eye of cat vijayanrajapuram 03.jpg|thumb|കണ്ണ്]]
[[പ്രമാണം:A cat's nose in 2008.JPG|right|250px|thumb|പൂച്ചയുടെ മൂക്ക്]]
{{main|പൂച്ചയുടെ ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ}}
പൂച്ചയുടെ ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ അവയെ വേട്ടയാടലിനു സഹായിക്കുന്നു. കേൾവിശക്തി, കാഴ്ചശക്തി, രുചിയറിയാനുള്ള ശക്തി, സ്പർശനസംവേദനികൾ എന്നിവ വളരെയധികം പുരോഗമിച്ചവയായതിനാൽ പൂച്ച സസ്തനികളുടെ ഇടയിലെ ഏറ്റവും കഴിവുള്ള മൃഗങ്ങളിലൊന്നാണ്. മനുഷ്യനേക്കാൾ പകൽക്കാഴ്ച കുറവാണെങ്കിലും രാത്രിയിലുള്ള കാഴ്ച ‍മനുഷ്യനേക്കാൾ വളരെയധികം മികച്ചതാണ്. കേൾവിശക്തിയുടെ കുറഞ്ഞ പരിധി മനുഷ്യരുടേതിനു തുല്യമാണെങ്കിലും മനുഷ്യർക്ക് കേൾക്കാവുന്നതിലും വളരെ ഉയർന്ന ആവൃത്തിയിലുള്ള ശബ്ദങ്ങൾ (64 കിലോ ഹേർട്സ് വരെ) പൂച്ചയ്ക്ക് കേൾക്കാനാകും. ഇത് (1.6 ഒക്റ്റേവ്) മനുഷ്യന്റെ പരിധിയേക്കാളും ഒരു ഒക്റ്റേവ് [[നായ്|പട്ടിയുടെ]] പരിധിയേക്കാളും കൂടുതലാണ്.&lt;ref&gt;{{cite web | url = http://www.lsu.edu/deafness/HearingRange.html | author=Strain, G. M. | title=How Well Do Dogs and Other Animals Hear? | publisher=Louisiana State University | accessdate=2007-05-15}}&lt;/ref&gt; മണക്കുവാനുള്ള പൂച്ചയുടെ കഴിവ് മനുഷ്യനേക്കാൾ പതിനാലു ഇരട്ടി അധികമാണ്. &lt;ref name=&quot;senseofsmell&quot;&gt;{{cite web | url = http://cats.about.com/cs/felineanatomy/a/catsnose_scent.htm | title = The Nose Knows | publisher = About.com | accessdate = 2006–11–29 | archive-date = 2010-12-06 | archive-url = https://web.archive.org/web/20101206020645/http://cats.about.com/cs/felineanatomy/a/catsnose_scent.htm | url-status = dead }}&lt;/ref&gt; പൂച്ചയ്ക്ക് മുഖത്തും ശരീരത്തിലും ഉള്ള പല സ്പർശനസംവേദികളായ രോമങ്ങൾ (മീശരോമങ്ങൾ പോലെ) പൂച്ചയെ പരിസരം മനസ്സിലാക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു. ഇന്നത്തെ പൂച്ചകളിലേയ്ക്കുള്ള പരിണാമപക്രിയയിൽ എപ്പോഴോ പൂച്ചയ്ക്ക് മധുരം മനസ്സിലാക്കാനുള്ള രണ്ടു ജീനുകളിൽ ഒന്ന് നഷ്ടപ്പെട്ടതായി കരുതപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=sugar&gt;{{cite journal | last = Li | first = Xia | coauthors = Weihua Li, Hong Wang, Jie Cao, Kenji Maehashi, Liquan Huang, Alexander A. Bachmanov, Danielle R. Reed, Véronique Legrand-Defretin, Gary K. Beauchamp, Joseph G. Brand | title = Pseudogenization of a Sweet-Receptor Gene Accounts for Cats' Indifference toward Sugar | journal = PLOS Genetics | volume = 1 | issue = 1 | publisher = [[Public Library of Science]] | month = July | year = 2005 | doi = 10.1371/journal.pgen.0010003 | accessdate = 2006–11–08}}&lt;/ref&gt;

=== ചയാപചയം ===

[[പ്രമാണം:2 russian street cats-crop.jpg|thumb|right|250px|ചുരുണ്ടുകൂടിക്കിടക്കുന്ന രണ്ട് പൂച്ചകൾ]]
മറ്റുമൃഗങ്ങളേക്കാൾ കൂടുതൽ നേരം ഉറങ്ങിയാണ് പൂച്ചകൾ തങ്ങളുടെ ഊർജ്ജം സംരക്ഷിക്കുന്നത്. പ്രായമാകും തോറുമാണ് ഇവ ഉറങ്ങാൻ കൂടുതൽ താത്പര്യം കാണിക്കുന്നത്. 13-14 മണിക്കൂർ ആണ് ശരാശരി ഉറക്കസമയമെങ്കിലും ദൈർഘ്യം 12 മുതൽ 16 മണിക്കൂറ് വരെ വ്യത്യാസപ്പെട്ട് കാണാറുണ്ട്. ഒരു ദിവസം ഇരുപത് മണിക്കൂർ വരെ ചില പൂച്ചകൾ ഉറങ്ങാറുണ്ട്. വളരെ കുറച്ച് സമയത്തേയ്ക്ക് ഉറങ്ങാനുള്ള പൂച്ചയുടെ കഴിവിനെ ''[[പൂച്ചയുറക്കം]]'' എന്നാണ് വിശേഷിപ്പിക്കാറുള്ളത്. വളരെക്കുറച്ച് സമയം മനുഷ്യർ ഉറങ്ങുമ്പോൾ അതിനെ പൂച്ചയുറക്കം എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കാറുണ്ട്.

പൂച്ചകൾ വൈകുന്നേരവും അതിരാവിലേയുമാണ് കൂടുതലായി ഊർജ്ജ്വസ്വലരായി കാണപ്പെടാറുള്ളത്.&lt;ref&gt;Animal Doctor (July 9 2002). &quot;Dear Dr. Fox&quot;. ''The Washington Post'', p. C10.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book | author = Ring, Ken and Romhany, Paul | date = [[1999-08-01]] | title = Pawmistry: How to Read Your Cat's Paws | publisher = Ten Speed Press | location = Berkeley, California | pages = p. 10 | id = ISBN 1-58008-111-8}}&lt;/ref&gt;ശൗര്യം അവയുടെ സഹവാസവും ജാതിയുമനുസരിച്ച് വ്യത്യാസപ്പെട്ടിരിക്കും. ഏഷ്യൻ രാജ്യങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്നവ മെലിഞ്ഞതും കൂടുതൽ ചുറുചുറുക്കുള്ളവയുമാണെങ്കിൽ മറ്റുള്ളവ വണ്ണമുള്ളതും എന്നാൽ ഊർജ്ജസ്വലത കുറവുള്ളവയുമാണ്

പൂച്ചയുടെ സ്വാഭാവികമായ ശരീരതാപനില 38 ഡിഗ്രി സെന്റിഗ്രേഡിനും 39 ഡിഗ്രീ സെന്റിഗ്രേഡിനും ഇടയിലാണ്. &lt;ref&gt;{{cite web | title = Normal Values For Dog and Cat Temperature, Blood Tests, Urine and other information in ThePetCenter.com | url = http://www.thepetcenter.com/exa/nv.html | accessdate = 2005–08–01}}&lt;/ref&gt; &lt;!-- A cat is considered [[febrile]] ([[hyperthermia|hyperthermic]]) if it has a temperature of 39.5&amp;nbsp;°C (103&amp;nbsp;°F) or greater, or [[hypothermic]] if less than 37.5&amp;nbsp;°C (100&amp;nbsp;°F). --&gt; മനുഷ്യരുടെ ശരാശരി ശരീരതാപനില 36.8 ഡിഗ്രീ സെന്റിഗ്രേഡ് ആണ്. ഒരു വീട്ടുപൂച്ചയുടെ സ്വാഭാവികമായ ഹൃദയമിടിപ്പ് ഒരു മിനുട്ടിൽ 140 മുതൽ 220 മിടിപ്പ് വരെയാണ്. ഇത് പൂച്ചയുടെ അപ്പോഴത്തെ വികാരനില അനുസരിച്ചായിരിക്കും. വിശ്രമിക്കുന്ന അവസ്ഥയിൽ മിനിട്ടിൽ 150 മുതൽ 180 മിടിപ്പ് വരെയാണ് പൂച്ചകൾക്ക് ഉണ്ടാകുക. ഇത് മനുഷ്യരുടേതിന്റെ ഇരട്ടിയാണ്.

=== വൃക്കകൾ ===

വൃക്കകൾ തകരാറിലായ പൂച്ചകളുടെ ജീവൻ വർഷങ്ങളോളും നീട്ടിക്കൊണ്ട് പോകാൻ സ്ഥിര‍മായുള്ള കുത്തിവയ്പ്പ് കൊണ്ട് സാധിക്കും. അതുകൊണ്ട് തന്നെ പൂച്ചകൾക്ക് ഡയാലിസിസ് വേണ്ടി വരാറില്ല. &lt;ref&gt;{{cite web | title = The Cat Comes Back | url = http://www.wgrz.com/news/columnist/RKellman/KellmansCorner_article.aspx?storyid=37606 | accessdate = 2006–10–18}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | title = How to Give Subcutaneous Fluids to a Cat | url = http://www.wikihow.com/Give-Subcutaneous-Fluids-to-a-Cat | accessdate = 2006–10–18}}&lt;/ref&gt;

== ഭക്ഷണം ==
[[File:Breast feeding cat.ogv|thumb|കുഞ്ഞുങ്ങളെ മുലയൂട്ടുന്ന പൂച്ച]]
[[പ്രമാണം:Mouse kill.jpg|thumb|250px|[[എലി|എലിയെ]] കൊന്ന് തിന്നുന്ന ഒരു പൂച്ച]]
പൂച്ചകൾ മാംസാഹാരപ്രമുഖരാണ്. സസ്യഭക്ഷണം ദഹിക്കാനുള്ളതരത്തിൽ അല്ല അവയുടെ ദഹനേന്ദ്രിയങ്ങൾ. അതുകൊണ്ട് തന്നെ [[മാംസഭുക്ക്]] ആയിട്ടാണ് പൂച്ചയെ കണക്കാക്കുന്നത്. അത്യാവശ്യ [[അമിനോ അമ്ലങ്ങൾ|അമിനോ അമ്ലങ്ങ: ളിലൊന്നായ]] [[ടോറീൻ]] ഉത്പാദിപ്പിക്കാനുള്ള കഴിവില്ലാത്തതിനാൽ അതിനുവേണ്ടി മറ്റ് മാംസങ്ങളെ ആശ്രയിച്ചേ മതിയാകൂ. {{Fact}}. പൂച്ചയുടെ പല്ലുകൾ മാംസാഹാരത്തിനനുയോജ്യമായ രീതിയിൽ ജനിതകമായി പരിണമിച്ചതുപോലെ തന്നെ പൂച്ചയുടെ കുടലിൽ മാംസാഹാരം ദഹിക്കേണ്ട ഭാഗം ഒഴികെയുള്ള ഭാഗങ്ങൾ പരിണാമപ്രക്രിയയിൽ ചെറുതായതും പൂച്ചയെ മാംസാഹാരപ്രിയൻ ആക്കുന്നു. &lt;ref&gt;{{cite journal |author=Zoran DL |title=The carnivore connection to nutrition in cats |journal=Journal of the American Veterinary Medical Association |volume=221 |issue=11 |pages=1559-67 |year=2002 |doi=10.2460/javma.2002.221.1559 |url=http://www.catinfo.org/zorans_article.pdf |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090326145222/http://www.catinfo.org/zorans_article.pdf |archivedate=2009-03-26 |access-date=2008-03-09 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ഇതുമൂലം സസ്യാഹാരം ദഹിപ്പിക്കാനുള്ള പൂച്ചയുടെ കഴിവ് വളരെ പരിമിതമാണ്. ഉദാഹരണത്തിന്, [[ടോറീൻ]] സസ്യവർഗ്ഗങ്ങളിൽ കുറവും മാംസഭക്ഷണത്തിൽ താരതമ്യേന കൂടുതലുമാണ്. കണ്ണുകളുടെ ആരോഗ്യത്തിനും കാഴ്ചശക്തിക്കും വളരെയധികം ആവശ്യമുള്ള ഒരു പ്രധാന അമിനോ സൾഫോണിക്ക് അമ്ലമാണ് [[ടോറീൻ]]‍. ഇതിന്റെ അഭാവം കണ്ണിലെ റെറ്റിന ചെറുതാകാനും നശിച്ചുപോ‍കാനും തന്മൂലം ഒരിക്കലും ഭേദമാകാത്തരീതിയിൽ കാഴ്ചശക്തി തന്നെ ഇല്ലാതായിപ്പോകാനും കാരണമാകും.

മാംസാഹാരത്തിനു ഇത്രയധികം യോജിച്ച ശരീരപ്രകൃതി ആണെങ്കിലും, പൂച്ച തന്റെ ഭക്ഷണത്തിൽ ചെറിയ അളവിൽ ചെടികൾ, ഇലകൾ,  പുല്ല് തുടങ്ങിയ സസ്യഭക്ഷണം ഉൾപ്പെടുത്താറുണ്ട്. വയറ് കേടാകുമ്പോൾ അത് ഭേദമാക്കാനാണ് പൂച്ചകൾ ഇങ്ങനെ ചെയ്യുന്നതെന്നും, അതല്ല, ഭക്ഷണത്തിൽ നാരുകളും ധാതുക്കളും ഉൾപ്പെടുത്താൻ ആണ് ഇത് ചെയ്യുന്നതെന്നും രണ്ട് വാദങ്ങളുണ്ട്. ചില ചെടികൾ പൂച്ചയുടെ ആരോഗ്യത്തിനു മോശമായതിനാൽ പൂച്ചകളെ വളർത്തുന്നവർ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടതാണ് ഇത്. ഉദാഹരണത്തിനു, [[ഈസ്റ്റർ ലില്ലി]] ചെടി കഴിക്കുന്നത് പൂച്ചകൾക്ക് സാരമായ വൃക്കതകരാറ് ഉണ്ടാക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. ഫിലൊഡെൻഡ്രോൺ എന്ന ചെടിയും പൂച്ചകളെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം വിഷച്ചെടിയാണ്. പൂച്ചപ്രേമികളുടെ അസ്സോസിയേഷൻ പൂച്ചയ്ക്ക് കഴിക്കുവാൻ പാടില്ലാത്ത സസ്യങ്ങളുടെ ഒരു പട്ടിക തന്നെ തയ്യാറാക്കിയിട്ടുണ്ട്. &lt;ref&gt;{{cite web | url = http://www.cfainc.org/articles/plants.html | title = Plants and Your Cat | publisher = The Cat Fanciers' Association, Inc. | accessdate = 2007–05–15 | archive-date = 2010-03-26 | archive-url = https://web.archive.org/web/20100326074750/http://www.cfainc.org/articles/plants.html | url-status = dead }}&lt;/ref&gt;

എത്രയധികം സസ്യാഹാരം കൊടുത്താലും പൂച്ചയ്ക്ക് വേണ്ടുന്നത്ര പോഷകം ലഭിക്കുകയില്ല. {{fact}} എന്നാൽ കൃത്രിമമായി [[ടോറീൻ]] ചേർത്തപലതരം സസ്യഭക്ഷണങ്ങൾ പൂച്ചയ്ക്കായി വിപണിയിൽ ലഭ്യമാണ്; ഇത് ഒരു പരിധിവരെ പോഷകക്കുറവ് നികത്തിയേക്കാം.

വീട്ടിൽ വളർത്തുന്ന പൂച്ചകൾക്ക് വീട്ടിൽ ഉണ്ടാക്കുന്ന ഭക്ഷണത്തിനോട് പ്രിയം ഉണ്ടാകാറുണ്ട്, പ്രത്യേകിച്ച് പ്രോട്ടീനും കൊഴുപ്പും നിറഞ്ഞ ഭക്ഷണങ്ങളോട്. എങ്കിലും മനുഷ്യരുടെ ഭക്ഷണം മാത്രം പൂച്ചയ്ക്ക് വേണ്ടുന്ന സമ്പൂർണ്ണാഹാരമാകുന്നില്ല, അത് മാംസാഹാരം ആണെങ്കിൽകൂടി.{{fact}} തങ്ങളുടെ ആവശ്യത്തിനനുസരിച്ച് മാത്രമേ പൂച്ചകൾ ഭക്ഷണം കഴിക്കാറുള്ളുവെങ്കിലും കൂടുതലായി ഭക്ഷണം കൊടുത്താൽ പൂച്ചകൾ വല്ലാതെ തടിക്കാറുണ്ട്. വയസ്സാകുന്തോറുമാണ് പൂച്ചകൾ കൂടുതലായി ഈ സ്വഭാവസവിശേഷത കാണിക്കാറുള്ളത്.{{fact}} ഇത് പ്രമേഹം അടക്കമുള്ള പല ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങളും പൂച്ചയ്ക്ക് ഉണ്ടാകാൻ കാരണമാകുന്നു. അതുകൊണ്ട് തന്നെ വീട്ടിന്റെ അകത്ത് മാത്രം കഴിയുന്ന പൂച്ചകൾക്ക് വീട്ടിൽ തന്നെ ചെറിയ വ്യായാമങ്ങൾ നൽകേണ്ടുന്നതും ഭക്ഷണം ക്രമീകരിക്കേണ്ടതും ആവശ്യമാണ്.

ഭക്ഷണക്കാര്യത്തിൽ പൂച്ചയ്ക്ക് തന്റെ ഇഷ്ടാനിഷ്ടങ്ങളുണ്ട്. ഇത് മധുരം തിരിച്ചറിയാനുള്ള കഴിവ് പൂച്ചയ്ക്ക് ഇല്ലാത്തതുകൊണ്ടാകാം. മറ്റ് സസ്തനികൾക്കില്ലാത്ത ഒരു പ്രത്യേകത പൂച്ചകൾക്കുണ്ട്. മനഃപൂർവം പൂച്ച പട്ടിണി കിടക്കാറുണ്ട്. താൻ മുൻപ് കഴിച്ചിട്ടുള്ള രുചികരമായ ഭക്ഷണം കൊടുത്താൽപ്പോലും അപ്പോൾ പൂച്ച കഴിക്കാൻ കൂട്ടാക്കിയില്ല എന്ന് വരും. ഇത് പൂച്ചയുടെ ദഹനേന്ദ്രിയത്തിന് (''vomeronasal or Jacobson's organ'') ഒരു പ്രത്യേക ഭക്ഷണം ശീലമായതുകൊണ്ടോ അല്ലെങ്കിൽ പൂച്ചയുടെ ഉടമസ്ഥരിൽ നിന്ന് അതൊരു പ്രത്യേകം ഭക്ഷണം പ്രതീക്ഷിക്കുന്നതുകൊണ്ടോ ആയിരിക്കും.{{fact}} സ്ഥിരമായി കഴിക്കുന്ന ഭക്ഷണത്തിനോടുള്ള മടുപ്പ് കാരണം വീണ്ടും അത് കഴിക്കാൻ തോന്നുന്നതുവരെ പട്ടിണി കിടക്കാൻ പൂച്ച തയ്യാറാകും.{{fact}} തന്റെ ആരോഗ്യം വഷളാകുന്നതുവരെ പട്ടിണി കിടക്കാൻ പൂച്ചകൾ സ്വയം തയ്യാറാകുന്നത് വളരെ അപൂർവ്വമാണ്. പൂച്ചയുടെ ഭാരം പെട്ടെന്ന് വളരെയധികം കുറഞ്ഞാൽ ഹെപ്പാറ്റിക് ലിപ്പിഡോസിസ്(hepatic lipidosis) എന്ന മാരകമായ അവസ്ഥ ഉണ്ടാകാൻ സാധ്യത ഉണ്ട്. വീണ്ടും പട്ടിണി കിടക്കാൻ നിർബന്ധിതനാക്കുന്ന തരത്തിൽ വിശപ്പിനെ ഇല്ലാതാക്കുന്ന കരളിന്റെ വൈകല്യമാണ് അത്. 48 മണിക്കൂറിനുള്ളിൽ മരണം വരെ സംഭവിച്ചേക്കാവുന്നതരത്തിൽ മാരകമാണ് ഈ രോഗം.

[[കാറ്റ്നിപ്പ്]] (catnip) ചെടിയോട് ചില പൂച്ചകൾക്ക് ഒരു പ്രത്യേക താത്പര്യം തോന്നാറുണ്ട്. ഈ ചെടി പൂച്ച കഴിക്കാറില്ലെങ്കിലും ഇതിനെ തട്ടിക്കളിക്കാനും അതിന്റെ മുകളിൽ കിടന്നുരുളാനും ഇടയ്ക്കൊന്ന് ചവയ്ക്കാനും ഒക്കെ പൂച്ചയ്ക്ക് രസമാണ്. കുറച്ച് നിമിഷങ്ങൾ മാത്രമേ പൂച്ച ഈ താത്പര്യം പ്രകടിപ്പിക്കാറുള്ളൂ. ഒന്ന് രണ്ട് മണിക്കൂർ കഴിയുമ്പോൾ പൂച്ചയ്ക്ക് വീണ്ടും താത്പര്യം തോന്നി ഇത് തന്നെ വീണ്ടും ചെയ്യും. ഇത്രയധികം താത്പര്യം ഇല്ലെങ്കിലും, ചെറിയൊരളവിൽ ''Mmint'', ''Valerian'' എന്നീ ചെടികളോടും പൂച്ചയ്ക്ക് കൗതുകമുണ്ടാകാറുണ്ട്.

അസ്വാഭാവികമായ ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്ന സ്വഭാവവും പൂച്ചകൾ കാണിക്കാറുണ്ട്. [[പ്ലാസ്റ്റിക്]], തുണിത്തരങ്ങൾ, [[കമ്പിളി]] എന്നിവയൊക്കെ ചിലപ്പോൾ പൂച്ച കഴിക്കും. ഇത് വലിയൊരളവ് വരെ ദഹിക്കാതെ പുറത്തേയ്ക്ക് പോകുന്നതിനാൽ ഇതൊരു ആരോഗ്യപ്രശ്നം ആകാറില്ല. എന്നാലും വലിയ അളവിൽ ഇത് കഴിച്ചാൽ, ഉദാഹരണത്തിനു ഒരു സോക്സ് മുഴുവനായി കഴിച്ചാൽ, പൂച്ചയ്ക്ക് ഇത് മാരകമാകും. ഈ സ്വഭാവസവിശേഷത ബർമ്മീസ്, ഓറിയെന്ററ്റ്, സയാമീസ് എന്നീ വർഗ്ഗങ്ങളിലും, ഇവയുടെ താവഴികളിൽ ഉള്ള മറ്റ് വർഗ്ഗങ്ങളിലുമാണ് കൂടുതലായി കാണപ്പെടാറുള്ളത്.{{fact}}

==== വിഷപദാർത്ഥങ്ങൾ ====

പൂച്ചയുടെ [[കരൾ]] മറ്റ് മൃഗങ്ങളുടെതുപോലെ വിഷപദാർത്ഥങ്ങളെ പ്രതിരോധിക്കാൻ ശക്തി ഉള്ളവയല്ല. അതുകൊണ്ട് തന്നെ വീട്ടിൽ ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്ന പല പദാർത്ഥങ്ങളും പൂച്ചയ്ക്ക് ഹാനികരമായേക്കാം. &lt;ref name=&quot;judy&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;vetinfo&quot;/&gt; പൂച്ചകൾ ഉള്ള വീട്ടിൽ ഇങ്ങനെയുള്ള പദാർത്ഥങ്ങളുണ്ടോ എന്ന് പരിശോധിക്കുകയും, ഉണ്ടെങ്കിൽ അവ ഒഴിവാക്കേണ്ടതുമാണ്. സ്ഥിരമായി രോഗഗ്രസ്തരായി പൂച്ചകൾ കാണപ്പെടുന്നുണ്ടെങ്കിൽ ഇങ്ങനെയുള്ള വിഷപദാർത്ഥങ്ങളുടെ സാന്നിധ്യം വീട്ടിൽ ഉണ്ടാവാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. ഉദാഹരണത്തിന്, വേദനസംഹാരിയായ പാരസെറ്റമോൾ, അസെറ്റമിനോഫിൻ, എന്നിവയൊക്കെ പൂച്ചയ്ക്ക് വളരെയധികം ഹാനികരമാണ്. ഇവ പുറംതള്ളാനുള്ള രാസത്വരികം പൂച്ചകൾക്ക് ഉത്പാദിപ്പിക്കാനുള്ള കഴിവില്ലാത്തതിനാൽ വളരെ ചെറിയ അളവിൽ ഇവ അകത്ത് ചെല്ലുന്നതുതന്നെ പൂച്ചയെ അപകടാവസ്ഥയിലാക്കും. &lt;ref name=&quot;CanVetJ2003-Allen&quot;&gt;{{cite journal | author = Allen AL | title = The diagnosis of acetaminophen toxicosis in a cat | journal = Canadian Veterinary Journal | year = 2003 | pages = 509-10 | volume = 44 | issue = 6 | id = PMID 12839249 | url = http://www.pubmedcentral.gov/articlerender.fcgi?tool=pubmed&amp;pubmedid=12839249}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;vetinfo&quot;/&gt; പൂച്ച ഇവ കഴിച്ചെന്ന് സംശയം തോന്നിയാൽ ഉടനെ മൃഗഡോക്റ്ററെ കാണിക്കേണ്ടതാണ്. &lt;ref name=&quot;VetHumToxicol1998-Villar&quot;&gt;{{cite journal | author = Villar D, Buck WB, Gonzalez JM | title = Ibuprofen, aspirin and acetaminophen toxicosis and treatment in Dogs and Cats | journal = Vet Hum Toxicol | year = 1998 | pages = 156-62 | volume = 40 | issue = 3 | id = PMID 9610496}}&lt;/ref&gt; വാതത്തിന്റെ ചികിത്സക്കായി കൊടുക്കുന്ന ആസ്പിരിൻ പോലും പൂച്ചയ്ക്ക് അളവിൽ കൂടിയാൽ അപകടമാണെന്നതിനാൽ ശ്രദ്ധിച്ച് കൊടുക്കേണ്ടതാണ്. &lt;ref name=&quot;vetinfo&quot;/&gt; അതുപോലെ മുടികൊഴിച്ചിലിനായി ഉപയോഗിക്കുന്ന മിനൊക്സിഡിൽ പൂച്ചയുടെ ത്വക്കിൽ പുരട്ടിയതുകാരണം പൂച്ചകൾക്ക് സാരമായ ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾ ഉണ്ടായതായി കാണപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{cite journal | author = Camille DeClementi | coauthors = Keith L. Bailey, Spencer C. Goldstein, and Michael Scott Orser | title = Suspected toxicosis after topical administration of minoxidil in 2 cats | journal = Journal of Veterinary Emergency and Critical Care | year = 2004 | month = December | pages = 287–292 | volume = 14 | issue = 4 | id = {{doi|10.1111/j.1476-4431.2004.04014.x}} | accessdate= 2007–01–18}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url = http://www.showcatsonline.com/x/minoxidil.htm | title = Minoxidil Warning | accessdate = 2007–01–18 | publisher = ShowCatsOnline.com | quote = Very small amounts of Minoxidil can result [in] serious problems or death | archive-date = 2007-01-03 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070103001500/http://showcatsonline.com/x/minoxidil.htm | url-status = dead }}&lt;/ref&gt;

കീടനാശിനികളും കളനാശിനികളും പോലെയുള്ള സ്പഷ്ടമായ വിഷപദാർത്ഥങ്ങൾ കൂടാതെ പൂച്ചകൾക്ക് അപകടകരമാ‍യ വീട്ടുസാധനങ്ങളിൽ മോത്ത്ബോൾ (mothball), നാഫ്തലീൻ ഉത്പന്നങ്ങളും&lt;ref name=&quot;vetinfo&quot;/&gt; ഫീനോൾ, ഡെറ്റോൾ, ലൈസോൾ തുടങ്ങിയ തറ തുടയ്ക്കുന്ന ഉത്പന്നങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;vetinfo&quot;&gt;{{cite web | url = http://www.vetinfo4cats. com/ctoxin.html | title = Toxic to Cats | accessdate = 2007–01–18 | publisher = Vetinfo4Cats }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.&lt;ref&gt;{{cite journal | author = Rousseaux CG, Smith RA, Nicholson S | title = Acute Pinesol toxicity in a domestic cat | journal = Vet Hum Toxicol | year = 1986 | pages = 316-7 | volume = 28 | issue = 4 | id = PMID 3750813 | url= http://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/query.fcgi?cmd=Retrieve&amp;db=PubMed&amp;list_uids=3750813&amp;dopt=Abstract}}&lt;/ref&gt;. മഞ്ഞ് ഉരുക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന എതിലിൻ ഗ്ലൈക്കോൾ പൂച്ചകൾക്ക് ഇഷ്ടമാണെങ്കിലും ഒരു സ്പൂൺ നിറയെ ഇത് കഴിക്കുന്നതുപോലും പൂച്ചയ്ക്ക് ഹാനികരമായേക്കാം. &lt;ref&gt;{{cite web | url = http://www.cfainc.org/articles/antifreeze.html | title = Antifreeze Warning | publisher = The Cat Fanciers' Association, Inc. | accessdate = 2007–05–15 | archive-date = 2009-06-20 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090620095612/http://www.cfainc.org/articles/antifreeze.html | url-status = dead }}&lt;/ref&gt;

മനുഷ്യരുടെ ഭക്ഷണപദാർത്ഥങ്ങളും പൂച്ചകൾക്ക് ഹാനികരമാകാറുണ്ട്. വളരെക്കുറച്ച് പൂച്ചകളേ ചോക്കളേറ്റ് കഴിക്കാറുള്ളുവെങ്കിലും ചോക്കളേറ്റിൽ ഉണ്ടാകുന്ന തിയോബ്രോമിൻ പൂച്ചയ്ക്ക് വിഷബാധയുണ്ടാക്കിയേക്കാം. ഉള്ളിയും ഇഞ്ചിയും കൂടിയ അളവിൽ കഴിച്ച പൂച്ചകളിൽ വിഷബാധ ഉണ്ടായിട്ടുള്ളതായി കണ്ടിട്ടുണ്ട്. &lt;ref name=&quot;vetinfo&quot;/&gt; ഫിനോൾ കലർന്ന ബിസ്പെനോൾ എ എന്ന പദാർത്ഥം ഉപയോഗിച്ച് സീൽ ചെയ്യുന്ന ടിന്നിൽ കിട്ടുന്ന പൂച്ചഭക്ഷണം വരെ പൂച്ചകൾക്ക് മോശമായി ഭവിക്കാറുണ്ട്, ശാസ്ത്രീയമായി കാരണം തെളിയിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ലെങ്കിലും.&lt;ref name=&quot;vetinfo&quot;/&gt;

പൂച്ചയടക്കമുള്ള പല മൃഗജാതികൾക്കും വീട്ടിൽ വളർത്തുന്ന അലങ്കാരച്ചെടികൾ ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കാറുണ്ട്. &lt;ref name=&quot;judy&quot;&gt;{{cite web | url = http://www.judyshealthcafe.com/articles/substances.html | title = Substances That Are Poison to Pets | accessdate = 2007–01–18 | publisher = Judy's Health Cafe.com | archive-date = 2007-02-06 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070206040257/http://www.judyshealthcafe.com/articles/substances.html | url-status = dead }}&lt;/ref&gt;. പൂച്ചകൾ ഇത്തരം ചെടികൾ കഴിക്കുന്നത് എന്തുകൊണ്ടും ഒഴിവാക്കേണ്ടതാണ്.

== സ്വഭാവം ==

=== സാമൂഹിക ജീവിതം ===

[[പ്രമാണം:Listen, do you want to know a secret.jpg|right|thumb|250px|മറ്റ് പൂച്ചകളുമായി പൂച്ച അടുപ്പം സ്ഥാപിച്ചേക്കാം. ഇവിടെ ഒരു പൂച്ച മറ്റൊരു പൂച്ചയുടെ രോമം മിനുക്കിക്കൊടുക്കുന്നു.]]
ആയിരക്കണക്കിന് വർഷങ്ങളായി മനുഷ്യരുടേയും വളർത്തു മൃഗങ്ങളുടേയും സഹവാസം മൂലം ഒരു നാട്ടുമൃഗമായി മെരുങ്ങാൻ പൂച്ചയ്ക്ക് കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. പൂച്ചയെ വളർത്തുന്ന വ്യക്തിയെ പൂച്ച തങ്ങളുടെ അമ്മയെയെന്നപോലെ സ്നേഹിക്കുമെന്നും കരുതപ്പെടുന്നു. അതുപോലെതന്നെ, പൂച്ചകൾ വലുതായാലും അവരുടെ ചെറുപ്പക്കാലത്തുള്ളതുപോലെ തന്നെ ജീവിക്കുന്നുവെന്നും കണ്ടുപിടിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. &lt;ref&gt;[http://animal.discovery.com/guides/cats/body/maturity.html Cat Guide: Adolescence and Sexual Maturity] Animal Planet&lt;/ref&gt;

പൊതുവേ പൂച്ചകൾ നന്നായി ഇണങ്ങുന്നവരാണെങ്കിലും മനുഷ്യരുമായി ഇണങ്ങാതെ ജീവിക്കുന്ന പൂച്ചകളുടെ എണ്ണവും കുറവല്ല. മുതിർന്ന പൂച്ചകൾ ചെറിയ പൂച്ചകളോട് അസഹിഷ്ണുതയോടെ പെരുമാറുന്നതായും ചിലപ്പോൾ മാന്തിയും കടിച്ചും അവയെ ആക്രമിക്കുന്നതായും കാണപ്പെടാറുണ്ട്. &lt;ref&gt;{{cite journal | url = http://faculty.washington.edu/jcha/330_cats_introducing.pdf | format = pdf | title = Intercat aggression in households following the introduction of a new cat | author = E. Levine | coauthors = P. Perry, J. Scarlett, K. A. Houpt | journal = Applied Animal Behaviour Science | issue = 90 | year = 2005 | pages = 325–336 | doi = 10.1016/j. applanim.2004.07.006 &lt;!-- Retrieved from URL by DOI bot --&gt; | access-date = 2008-10-14 | archive-date = 2009-03-26 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090326225932/http://faculty.washington.edu/jcha/330_cats_introducing.pdf | url-status = dead }}&lt;/ref&gt;

=== സഹജീവനം ===

പൂച്ചകളുടെ സാമൂഹികസ്വഭാവം മനസ്സിലാക്കാനുള്ള ഒരു വഴി അവയെ നിരീക്ഷിക്കലാണ്. വളര്ത്ത്പൂച്ചകൾ, കോളനികൾ എന്നപോലെ തങ്ങളുടെ പ്രദേശപരിധി അവർ തന്നെ നിശ്ചയിച്ചിട്ടുണ്ടാകും. ഇതിൽ ലൈംഗികപരമായി സജീവമായ പൂച്ചകളുടേത് വലിയ കോളനികളും അല്ലാത്തവയുടേത് ചെറിയ കോളനികളും ആയിരിക്കും. ഇവയുടെ ഇടയിൽ ആരുടേയും സ്വന്തമല്ലാത്ത സ്ഥലങ്ങളും ഉണ്ടാകും. ഇവിടെ പൂച്ചകൾ സമാധാനപരമായി പെരുമാറും. പക്ഷെ സ്വന്തം കോളനിയിൽ വരുന്ന മറ്റ് പൂച്ചകളെ പൂച്ച വിരട്ടി ഓടിക്കും. ആദ്യം തുറിച്ചു നോക്കിയും ഒച്ചയുണ്ടാക്കിയും മുറുമുറുത്തും തന്റെ ശത്രുവിനെ ഓടിക്കാൻ ശ്രമിക്കുകയും, വഴങ്ങിയില്ലെങ്കിൽ ഒച്ചയുണ്ടാക്കി ആക്രമിക്കുകയും ആണ് പൂച്ച ചെയ്യുക.

ഇങ്ങനെ ജീവിക്കുന്നതുകൊണ്ടാകാം, പൂച്ചകൾക്ക് ജീവിക്കാനായി ഒന്നിച്ച് നിൽക്കുന്ന സ്വഭാവം ഇല്ല. അതായത് ഭക്ഷണം കണ്ടെത്താനും സ്വന്തം രക്ഷയ്ക്കും മറ്റും ഒരു പൂച്ച മറ്റൊരു പൂച്ചയെ ആശ്രയിക്കില്ല. പട്ടിയെപ്പോലെയോ സിംഹത്തെപ്പോലെയോ കൂട്ടമായി ഇരതേടാൻ പൂച്ച പോകാറില്ല. (സ്വയം നക്കി ശരീരം എപ്പോഴും ശുചിയായി വയ്ക്കുന്ന പൂച്ചയുടെ സ്വഭാവം ഇതിനോട് ചേർത്ത് വായിക്കാവുന്നതാണ്. ഇങ്ങനെ ചെയ്യുന്നതിലൂടെ പൂച്ചയുടെ ഉമിനീർ പൂച്ചയുടെ നാറ്റം ഒഴിവാക്കി, തന്നെ ശത്രുക്കൾ കണ്ട്പിടിക്കുനതിൽ നിന്ന് രക്ഷിക്കുന്നു. എന്നാൽ പട്ടിയ്ക്ക് ശരീരദുർഗന്ധം ഉള്ളത് ഇരപിടിക്കുമ്പോൾ സഹായകരമാകുകയാണ് ചെയ്യുക. ഒരു പട്ടിയുടെ നാറ്റം മനസ്സിലാക്കി അവിടെ നിന്ന് രക്ഷപെടാൻ നോക്കുമ്പോൾ മറ്റ് പട്ടികളുടെ കയ്യിൽ പെടുകയാണ് പട്ടിയുടെ ഇരയ്ക്ക് സംഭവിക്കുക. പക്ഷെ ഇതിനു തങ്ങളുടെ ഇടയിലുള്ള വിനിമയം നന്നായിരിക്കണം. പട്ടികളുടെ കൂട്ടത്തിന് ഇത് നല്ലവണ്ണം ഉണ്ടെങ്കിലും പൂച്ചയ്ക്ക് ഈ കഴിവ് ഇല്ലാത്തതിനാൽ പൂച്ച ഒറ്റയ്ക്കേ ഇര തേടുകയുള്ളൂ)

=== ആക്രമണോത്സുകത ===

[[പ്രമാണം:Gato_enervado_pola_presencia_dun_can.jpg|thumb|right|250px|നടു വളച്ച്, ഒരു വശത്തേയ്ക്ക് ചരിഞ്ഞ്, ശബ്ദമുണ്ടാക്കി ആത്മസംരക്ഷണത്തിനു തയ്യാറെടുക്കുന്ന പൂച്ച]]
അതിർത്തിയുടെ പേരിലോ, ഇണയുടെ പേരിലോ, മറ്റൊരാളെ തോൽപ്പിക്കാണോ, എതിർത്ത് നിൽക്കാനോ ഒക്കെയായി പൂച്ചകൾ തമ്മിൽ ആക്രമണത്തിൽ ഏർപ്പെടുമ്പോൾ പൂച്ചകൾ സാധാരണയായി തങ്ങളുടെ ശരീരം വളച്ച് രോമങ്ങൾ ഉയർത്തി നിർത്തി തങ്ങളുടെ ശരീരവലിപ്പത്തിനെ പെരുപ്പിച്ച് കാണിക്കാറുണ്ട്. കൈകൾ കൊണ്ട് ശക്തിയായി എതിരാളിയുടെ മുഖത്തും ശരീരത്തിലും അടിച്ചും കടിച്ചും ഒക്കെയാണ് പൂച്ചക്കൾ ആക്രമിക്കുക.  

സാധാരണ തോൽക്കും എന്നുറപ്പായാൽ സാരമായ മുറിവുകൾ എൽക്കുന്നതിനുമുൻപ് തന്നെ പൂച്ച രക്ഷപ്പെടാറാണ് പതിവെങ്കിലും അപൂർവ്വമായി മാരകമായ മുറിവ് തന്റെ എതിരാളിയിൽ ഏൽപ്പിക്കാൻ പൂച്ചകൾക്ക് സാധിക്കാറുണ്ട്. മുഖത്തും ചെവികളിലുമൊക്കെയായി ചെറിയ മുറിവേ പൂച്ചയ്ക്ക് എൽക്കാറുള്ളുവെങ്കിലും ആ മുറിവിൽ അണുബാധ ഉണ്ടായി പൂച്ചകൾക്ക് അപകടം സംഭവിക്കാനും സാധ്യതയുണ്ട്. ഇങ്ങനെയുള്ള ആക്രമണമാണ് ഫെലൈൻ ഇമ്യൂണോ ഡെഫിഷ്യൻസി വൈറസ് (''FIV'') എന്ന കീടാണുവിന്റെ പ്രചരണത്തിന്റെ മുഖ്യകാരണം എന്നും വിശ്വസിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു.  

ലൈംഗികപരമായി സജീവമായ ആൺ പൂച്ചകൾ തങ്ങളുടെ ജീവിതകാലത്തിൽ പല പൂച്ചകളുമായും ആക്രമണത്തിൽ ഏർപ്പെടുന്നതുകൊണ്ട് തങ്ങളുടെ മുഖത്തിലും ചെവികളിലും ഒക്കെ പല മുറിവിന്റെ പാടുകളും ശേഷിപ്പിക്കും. തങ്ങളുടെ കുട്ടികളെ രക്ഷിക്കാനും തങ്ങളുടെ അതിർത്തി സംരക്ഷിക്കാനായും ഒക്കെ പെൺപൂച്ചകളും മറ്റുള്ളവരെ ആക്രമിക്കാറുണ്ട്.  

പാമ്പ്‌ പോലെയുള്ള ഇഴ ജന്തുകളുടെ ശത്രു ജീവി കൂടി ആയതിനാൽ അവയെ കണ്ടാൽ പൂച്ചകൾ ആക്രമിക്കുകയോ കൊല്ലുകയോ ചെയ്യാറുണ്ട്. അതിനാൽ പാമ്പ്‌ ശല്യം കുറയ്ക്കാനും വീടുകളിൽ പൂച്ചയെ വളർത്താറുണ്ട്. എന്നിരുന്നാലും ചിലപ്പോൾ പൂച്ചയ്ക്ക് പാമ്പിന്റെ കടിയേൽക്കാനുള്ള സാധ്യതയുണ്ട്.  

=== കളികൾ ===

[[പ്രമാണം:Catplay-fight.JPG|thumb|250px|കളിയായി വഴക്കിടുന്ന പൂച്ചകൾ.]]
വളർത്ത് പൂച്ചകൾ, പ്രത്യേകിച്ചും പൂച്ചക്കുട്ടികൾ കളികളിൽ ഏർപ്പെടുന്നത് സാധാരണമാണ്. ഈ പെരുമാറ്റം ഇരപിടിക്കലിന്റെ ഒരുതരം അനുകരണമാണ്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ ഇത്തരം കളികൾ പൂച്ചയ്ക്ക് പതുങ്ങിയിരിക്കാനും, ഇരപിടിക്കാനും, ഇരയെ കൊല്ലുവാനും ഒക്കെയുള്ള പരിശീലനവും ആകുന്നു. &lt;ref&gt;{{cite journal |author=Poirier FE, Hussey LK |title=Nonhuman Primate Learning: The Importance of Learning from an Evolutionary Perspective |journal=Anthropology &amp; Education Quarterly |volume=13 |issue=2 |pages=133–148 |year=1982 |url=http://www.jstor.org/view/01617761/sp050045/05x1830j/0 |doi=10.1525/aeq.1982.13.2.05x1830j |format={{dead link|date=June 2008}} – &lt;sup&gt;[http://scholar.google.co.uk/scholar?hl=en&amp;lr=&amp;q=author%3A+intitle%3ANonhuman+Primate+Learning%3A+The+Importance+of+Learning+from+an+Evolutionary+Perspective&amp;as_publication=Anthropology+%26+Education+Quarterly&amp;as_ylo=1982&amp;as_yhi=1982&amp;btnG=Search Scholar search]&lt;/sup&gt;}}&lt;/ref&gt; തൂങ്ങിക്കിടക്കുന്ന ഒരു നൂലോ വള്ളിയോ, നിലത്ത് അശ്രദ്ധമായി കിടക്കുന്ന ഒരു ചരടോ, അങ്ങനെ എന്തെങ്കിലും മതി ഒരു പൂച്ചയെ കൌതുകപ്പെടുത്താൻ. ഇങ്ങനെ നൂലുകളുമായി പൂച്ച കളിക്കുന്നത് പല കാർട്ടൂണുകളിലും ചിത്രങ്ങളിലും വിഷയമായിട്ടുണ്ട്. അമ്മപ്പൂച്ചയുടെ വാലും ഇങ്ങനെ പൂച്ച തട്ടിക്കളിക്കാറുണ്ട്. എന്നാൽ ഈ നൂല് വിഴുങ്ങുന്നത് പൂച്ചയ്ക്ക് ആപത്കരമാണ്. അത് വയറിൽ കുടുങ്ങി രോഗങ്ങളോ മരണമോ ഒക്കെയും സംഭവിക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. അതുകൊണ്ട് വളർത്ത് പൂച്ചകൾക്ക് കളിക്കാനായി ഉടമകൾ നേർത്ത ലേസർ രശ്മികൾ കൊണ്ട് നിലത്ത് വരയ്ക്കാറുണ്ട്, പൂച്ചയ്ക്ക് ആ ലേസർ ബിന്ദുവിനെ പിന്തുടരുന്നത് ഇഷ്ടമാണ്. ഈ ലേസർ കൊണ്ട് പൂച്ചയുടെ കണ്ണിന് എന്തെങ്കിലും അപകടം പിണഞ്ഞതായി അറിവില്ല. ലേസർ പേനകൾ പ്രചാരത്തിനാകുന്നതിനുമുൻപ് ടോർച്ചിന്റെ വെളിച്ചവും ഈർക്കിലും ഓലയും ഒക്കെ ഇതിനായി ഉപയോഗിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.

ഇതേ കളിയുടെ ഭാഗമായി പൂച്ചകൾ തമ്മിൽതമ്മിലും ഉടമയോടും ഒക്കെ അടി കൂടാറുണ്ട്. എങ്കിലും പൂച്ചകൾക്ക് ദേഷ്യം വന്ന് നഖങ്ങൾ പുറത്തേക്ക് നീട്ടി ആക്രമിക്കാൻ ഏത് നിമിഷവും സാധ്യത ഉള്ളതിനാൽ മനുഷ്യർ പൂച്ചകളുമായി അടുക്കുമ്പോൾ ഒരു അകലം പാലിക്കുന്നത് നല്ലതാണ്.

=== ഇര തേടൽ ===

[[പ്രമാണം:Cat-eating-prey.jpg|right|thumb|250px|തന്റെ ഉടമയ്ക്ക് ഒരു പക്ഷിയെ സമ്മാനിക്കുന്ന പൂച്ച.]] വലിയ പൂച്ചകളെപ്പോലെത്തന്നെ (സിംഹം, പുലി) വീട്ടിൽ വളർത്തുന്ന പൂച്ചകളും ഇരപിടിക്കാൻ സമർത്ഥരാണ്. &lt;ref&gt;[http://www.dnr.state.mn.us/fwt/back_issues/december98/cats.html Fish &amp; Wildlife Today: Winter 1998: Minnesota's killer kitties: Minnesota DNR&lt;!-- Bot generated title --&gt;]&lt;/ref&gt; കടുവയേയും പുലിയേയും പോലെ പതുങ്ങിയിരുന്ൻ ഇരയെ കാത്തിരുന്ന്, ഇരവരുമ്പോൾ പെട്ടെന്ന് ആക്രമിച്ച് കീഴടക്കുന്ന വിദ്യയാണ് പൂച്ചയുടേയും ആയുധം. ഇങ്ങനെ കീഴടക്കിയ തന്റെ ഇരയുടെ കഴുത്തിനു കടിച്ച് കുടഞ്ഞ് നട്ടെല്ല് തകർത്ത് പരാലിസിസ് വരുത്തുകയോ കരോട്ടിഡ് ആർട്ടറിയും ജുഗുലാർ ഞരമ്പും മുറിച്ച് രക്തം നഷ്ടപ്പെടുത്തിക്കുകയോ, അല്ലെങ്കിൽ ഇരയുടെ ശ്വാസകോശനാളി (''Vertebrate trachea'') തകർക്കുകയോ ചെയ്ത് പൂച്ച ഇരയുടെ കഥ കഴിക്കുന്നു.

പൂച്ച തന്റെ ഉടമയ്ക്ക് താൻ പിടിച്ച ഇരയെ നൽകുന്നത് എന്തിനെന്നതിനെക്കുറിച്ച് അധികം വിവരങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല. എത്തോളജിസ്റ്റായ പോൾ ലെഹസൻ പറയുന്നത് പൂച്ചകൾ മനുഷ്യരെ തങ്ങളുടെ സമൂഹത്തിലെ ഒരു അംഗമെന്നരീതിയിൽ കാണുന്നതിന്റെ തുടർച്ചയാണ് അധികം വന്ന ഇരയെ മനുഷ്യരുമായി പങ്കുവയ്ക്കുന്നത് എന്നാണ്. &lt;ref&gt;{{cite book |last=Leyhausen |first=Paul |title=Cat Behavior: The Predatory and Social Behavior of Domestic and Wild Cats |url=https://archive.org/details/catbehaviorpreda0000leyh |year=1978 |isbn=978-0824070175}}&lt;/ref&gt; എന്നാൽ അന്ത്രോപ്പോളജിസ്റ്റായ ഡെസ്മണ്ട് മോറിസ് 1986-ൽ എഴുതിയ ''കാറ്റ് വാച്ചിങ്ങ്'' എന്ന പുസ്തകത്തിൽ പറയുന്നത് പൂച്ചകൾ ഇരപിടിക്കാൻ സമർത്ഥരല്ലാത്ത മനുഷ്യരെ ഇരപിടിക്കാൻ പഠിപ്പിക്കുന്നതിനുവേണ്ടിയാണ് തങ്ങൾ പിടിച്ച എലികളേയും പക്ഷികളേയും വീട്ടിൽ കൊണ്ടു വരുന്നത് എന്നാണ്. ഇരപിടിക്കാൻ കഴിവില്ലാത്ത വലിയ പൂച്ചക്കുട്ടി എന്നരീതിയിൽ മനുഷ്യർക്ക് ഭക്ഷണം നൽകുന്നതാവാം ഇതെന്നും അദ്ദേഹം ഇതെ പുസ്തകത്തിൽ പറയുകയുണ്ടായി. മറ്റൊരു സാധ്യത ഉള്ളത്, തങ്ങൾക്ക് ഇരപിടിക്കാനുള്ള കഴിവായി എന്ന് തങ്ങളുടെ അമ്മയ്ക്ക് മുന്നിൽ തെളിയിക്കുന്ന പൂച്ചയുടെ അതേ മനശ്ശാസ്ത്രമാകും മനുഷ്യരുടെ മുന്നിൽ തങ്ങൾ പിടിച്ച ഇരയെ കാഴ്ചവയ്ക്കുന്നതിനു പിന്നിലും എന്നാണ്. വീട്ടിൽ വളർത്തുന്ന പൂച്ചകൾ, ഇരയെക്കൂടാതെ വാച്ചുകൾ, പേനകൾ, പെൻസിലുകൾ എന്നിങ്ങനെ വായിൽ കൊള്ളാവുന്ന എന്തും തങ്ങളുടെ ഉടമയ്ക്ക് കൊണ്ടുപോയി കൊടുക്കാറുണ്ട്.

=== പ്രത്യുത്പാദനം ===
[[File:Mating Cats (Domestic cats) in Kannur.jpg|thumb|right|300px|ഇണചേരുന്ന പൂച്ചകൾ]]
പൂച്ചയ്ക്ക് വർഷത്തിൽ ഒന്നിൽക്കൂടുതൽ പ്രജനനകാലം ഉണ്ടാകും. ഇണചേരുകയാണെങ്കിൽ ഓരോന്നും നാലു മുതൽ ഏഴ് ദിവസം വരെ നീണ്ട് നിൽക്കും, ഇണ ചേർന്നില്ലെങ്കിൽ അതിൽക്കൂടുതലും.

പെൺപൂച്ചയോട് പല ആൺ പൂച്ചകളും ഇണ ചേരാൻ ആഗ്രഹിക്കും. ഇവർ തമ്മിൽ പൊരുതി വിജയിയാകുന്ന പൂച്ചയ്ക്കാണ് ഇണചേരാൻ അവസരം ഉണ്ടാകുക. ആദ്യം നീരസം കാണിക്കുമെങ്കിലും പെൺപൂച്ചകൾ പിന്നീട് ഇണചേരാൻ നിന്ന് കൊടുക്കും. ഇണചേരുന്ന സമയത്ത് പെൺപൂച്ചകൾ ഉച്ചത്തിൽ കരയാറുണ്ട്. ഇണചേരലിനുശേഷം പെൺപൂച്ച തന്റെ ശരീരം നക്കി വൃത്തിയാക്കും. ഈ സമയത്ത് ഏതെങ്കിലും ആൺപൂച്ച ഇണചേരാനായി ശ്രമിച്ചാൽ പെൺപൂച്ച ആ ആൺപൂച്ചയെ ആക്രമിക്കും. പക്ഷെ ശരീരശുചീകരണത്തിനുശേഷം പെൺപൂച്ച വീണ്ടും ഇണചേരാൻ സന്നദ്ധയാകും.

ആൺപൂച്ചയുടെ [[ലിംഗം|ലിംഗത്തിൽ]] പിറകിലേയ്ക്ക് നിൽക്കുന്ന മുളളുകൾ ഉണ്ടാകും. ഇണചേർന്ന് കഴിഞ്ഞ് ഈ ലിംഗം പിറകോട്ടെടുക്കുമ്പോൾ ഈ മുളളുകൾ പെൺപൂച്ചയുടെ [[യോനി|യോനിയിൽ]] ഉരഞ്ഞ് പെൺപൂച്ചയ്ക്ക് അണ്ഡവിസർജ്ജനം(ovulation) ഉണ്ടാകാൻ സഹായിക്കുന്നു.ഇതിനാലാണ് ലൈംഗികബന്ധത്തിൽ ഏർപ്പെടുമ്പോൾ പെൺപൂച്ചകൾ ഉച്ചത്തിൽ കരയുന്നത്. ഇത് എല്ലായ്പ്പോഴും സംഭവിക്കാത്തതുകൊണ്ട് തന്നോട് ആദ്യം ഇണചേർന്ന പൂച്ചയിൽ നിന്ന് തന്നെ പെൺപൂച്ച എല്ലായ്പ്പോഴും ഗർഭം ധരിക്കണമെന്നില്ല. അതുപോലെ തന്നെ, തന്റെ ഇണചേരൽ കാലഘട്ടത്തിൽ പല ആൺപൂച്ചകളുമായും പെൺപൂച്ച ഇണചേരും എന്നുള്ളതുകൊണ്ട് തനിക്ക് പ്രസവത്തിൽ ഉണ്ടാകുന്ന എല്ലാ കുഞ്ഞുങ്ങൾക്കും ഒരേ അച്ഛൻ തന്നെ ആയിരിക്കണമെന്നില്ല.[[File:പൂച്ചക്കുഞ്ഞുങ്ങൾ (17 ദിവസം പ്രായം).JPG|thumb|കണ്ണ് തുറന്ന് രണ്ടു ദിവസം കഴിഞ്ഞ പൂച്ചക്കുഞ്ഞുങ്ങൾ]] പൂച്ചയുടെ ആർത്തവചക്രം ഏതാണ്ട് 63–65 ദിവസമാണ്. ഒരു പ്രസവത്തിൽ പൂച്ചയ്ക്ക് മൂന്ന് മുതൽ അഞ്ച് കുഞ്ഞുങ്ങൾ വരെ ഉണ്ടാകാം. ഇതിൽ ആദ്യത്തെ കുഞ്ഞ് മറ്റ് കുഞ്ഞുങ്ങളേക്കാൾ ചെറുതായിരിക്കും. ആറ് ആഴ്ചയ്ക്കും ഏഴ് ആഴ്ചയ്ക്കും ഇടയിൽ പൂച്ച ഇവരെ മുലയൂട്ടുന്നത് നിർത്തും. ലൈംഗികപരമായ വളർച്ച പൂർണ്ണമാകാൻ പെൺപൂച്ചകൾക്ക് 4–10 മാസവും ആൺപൂച്ചകൾക്ക് 5–7 മാസവും എടുക്കും.

പന്ത്രണ്ട് മാസം പ്രായമാകുമ്പോൾ പൂച്ചക്കുഞ്ഞിനെ മറ്റൊരുടമയ്ക്ക് കൈമാറാം. അതിനുമുന്നേതന്നെ തള്ളപ്പൂച്ചയുടെ അടുത്ത് നിന്ന് മാറിനിൽക്കാൻ തുടങ്ങിയാൽ അപ്പൊഴേ പൂച്ചയെ മാറ്റിത്താമസിപ്പിക്കാവുന്നതാ‍ണ്. പൂച്ചയ്ക്ക് കുഞ്ഞുങ്ങളുണ്ടാകാതിരിക്കാൻ ചെയ്യുന്ന ശസ്ത്രക്രിയ പൂച്ചയ്ക്ക് 6-8 മാസം ആകുമ്പോൾ ചെയ്യാവുന്നതാണ്. ഇങ്ങനെ ചെയ്യുന്നതുവഴി ആൺപൂച്ചകൾ മൂത്രം ഒഴിച്ചും പെൺപൂ‍ച്ചകൾ ഒച്ചയുണ്ടാക്കിയും തങ്ങളുടെ പ്രദേശം അടയാളപ്പെടുന്ന സ്വഭാവം ഇല്ലാതെയാക്കാവുന്നതാണ്. എന്നാൽ പൂച്ച ഈ സ്വഭാവം പ്രദർശിപ്പിച്ചതിനുശേഷമാണ് പ്രത്യുത്പാദനശേഷി ഇല്ലാതെയാക്കുന്നതെങ്കിൽ ഈ സ്വഭാവം പൂച്ച തുടരാൻ സാധ്യതയുണ്ട്.

=== ശുചിത്വം ===

[[പ്രമാണം:Cat tongue macro.jpg|thumb|right|250px|ചീർപ്പ് പോലെയുള്ള നാക്ക് ഉപയോഗിച്ച് ഒരു പൂച്ച രോമങ്ങൾ നക്കി വൃത്തിയാക്കുന്നു.]]
പൂച്ചയ്ക്ക് ശുചിത്വം വളരെ പ്രധാനപ്പെട്ടതാണ്. തങ്ങളുടെ നാക്കിലുള്ള മുകുളങ്ങൾ ഒരു ചീപ്പ് പോലെ പ്രവർത്തിച്ച് രോമങ്ങൾ ഒതുക്കിവയ്ക്കാൻ പൂച്ചയെ സഹായിക്കുന്നു.ഇതു മാർജ്ജാര വംശത്തിലുളള എല്ലാ ജീവികളിലും കാണപ്പടുന്നുണ്ട്പൂച്ചയുടെ ഉമിനീർ അഴുക്ക് കളയാനും വിയർപ്പ് നാറ്റം ഇല്ലാതെയാക്കാനും പൂച്ചയെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ഉത്തമമാണ്. പൂച്ചകൾക്ക് മറ്റ് പൂച്ചകളേയും മനുഷ്യരേയും നക്കി വൃത്തിയാക്കുന്നതും ഇഷ്ടമാണ്. മറ്റ് പൂച്ചകളെ നക്കി വൃത്തിയാക്കുന്നതിനുപിന്നിൽ തങ്ങളുടെ മേൽക്കോയ്മ ഉറപ്പിക്കുക എന്നൊരുദ്ദേശ്യവും പൂച്ചയ്ക്ക് ഉണ്ട്.

ഇങ്ങനെ വൃത്തിയാക്കുന്നതിനിടയിൽ തന്റെ വയറ്റിൽ എത്തുന്ന രോമങ്ങൾ പൂച്ച പിന്നീട് ഒരു രോമഗോളമായി ചർദ്ദിക്കാറുണ്ട്. നീളമുള്ള രോമം ഉള്ള പൂച്ചകളാണ് ചെറിയ രോമമുള്ള പൂച്ചകളേക്കാൾ ഇങ്ങനെ ചെയ്യാറ്. സ്ഥിരമായി പൂച്ചയുടെ രോമം ചീകി വൃത്തിയാക്കിക്കൊടുത്തോ വയറിൽ രോമം കുമിഞ്ഞ് കൂടുത്തത് ഒഴിവാക്കുന്ന തരം ഭക്ഷണം കൊടുത്തോ ഇത് ഇല്ലാതെയാക്കാവുന്നതാണ്.

=== മാന്തൽ ===

നഖം പുറത്തേയ്ക്ക് നീട്ടി കട്ടിയായ പ്രതലങ്ങളിൽ ഉരക്കുന്ന സ്വഭാവമുണ്ട് പൂച്ചകൾക്ക്. ഇത് നഖത്തിന്റെയടിയിൽ ഉള്ള അഴുക്ക് ഒഴിവാക്കാനും കാലുകൾക്ക് നല്ല വ്യായാമം കിട്ടാനും ആയിട്ടാണ് പൂച്ച ചെയ്യുന്നത്. ഇങ്ങനെ ചെയ്യുന്നത് പൂച്ചകൾ നന്നായി ആസ്വദിക്കുന്നു. നഖങ്ങൾ ഇല്ലാതെയായ പൂച്ചകൾ പോലും ഇങ്ങനെ ചെയ്ത് ആനന്ദം കണ്ടെത്താറുണ്ട്. പൂച്ചയുടെ കാലിന്റെ അടിയിലുള്ള വിയർപ്പ് ഗ്രന്ഥിയിൽ നിന്ന് വിയർപ്പ് വീണ് തന്റെ പ്രദേശം അടയാളപ്പെടുത്താനാണ് പൂച്ച ഇത് ചെയ്യുന്നതെന്നും വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു.

=== ഉയരങ്ങളോടുള്ള ഇഷ്ടം ===

[[പ്രമാണം:Cat in tree03.jpg|thumb|250px|മരത്തിൽ കയറിയ ഒരു പൂച്ച.]]
ഉയരം കൂടിയ സ്ഥലത്ത് പോയി ഇരിക്കാൻ പൂച്ചക്കൾക്ക് ഇഷ്ടമാണ്. ഉയരത്തിൽ നിന്ന് തന്റെ പ്രദേശം മൊത്തം നിരീക്ഷിക്കാനാണ് പൂച്ചകൾ ഇത് ചെയ്യുന്നതെന്നാണ് കരുതപ്പെടുന്നത്. ചീറ്റപ്പുലിയെപ്പോലെ, കാട്ടിൽ ഉള്ള പൂച്ചകൾ മുകളിൽ ഒളിഞ്ഞ് നിന്ന് താഴെയുള്ള ഇരയെ ചാടി വീണ് ആക്രമിക്കാനും ഇങ്ങനെ ഉയരമുള്ള മരത്തിലും മറ്റും കയറി നിൽക്കാറുണ്ട്. &lt;ref&gt;{{cite web | title=Why Do Cats Like High Places? | publisher = Dr. Holly Nash, DVM, MS | url = http://www.peteducation.com/article.cfm?cls=1&amp;cat=1313&amp;articleid=1125 | work = Drs. Foster &amp; Smith, Inc.}}&lt;/ref&gt; അതുകൊണ്ട് തന്നെ ഉയരം, പൂച്ചയ്ക്ക് അന്തസ്സും സുരക്ഷിതത്വവും കൂടി നൽകുന്നു.

ഉയരമുള്ള പ്രതലത്തിൽ നിന്ന് എങ്ങനെ വീണാലും പൂച്ചയ്ക്ക് ശരീരം വളച്ച് നാലുകാലിൽത്തന്നെ നിലത്ത് വീഴാനുള്ള കഴിവുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{cite web | title = Falling Cats | url = http://www.verrueckte-experimente.de/leseproben_e.html | accessdate = 2005–10–24 | archive-date = 2016-03-03 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160303185523/http://www.verrueckte-experimente.de/leseproben_e.html | url-status = dead }}&lt;/ref&gt; ഇങ്ങനെ ചെയ്യാനുള്ള സമയം കിട്ടിയാൽ മാത്രമേ പൂച്ചയ്ക്ക് നാലുകാലിൽ വീഴാൻ പറ്റുകയുള്ളൂ. അതിനായി 90 cm (3 അടി) ഉയരമെങ്കിലും പൂച്ചയ്ക്ക് വേണം. ഈ പ്രവർത്തിക്ക് പൂച്ച തന്റെ വാൽ ഉപയോഗിക്കാറില്ല എന്നതുകൊണ്ട് വാലില്ലാത്ത പൂച്ചയ്ക്കും ഇങ്ങനെ നാലുകാലിൽ വീഴാൻ സാധിക്കും. &lt;ref&gt;{{cite web | url = http://helix.gatech.edu/Classes/ME3760/1998Q3/Projects/Nguyen/ | title = How does a Cat always land on its feet? | author = Huy D. Nguyen | publisher = Georgia Tech University, School of Medical Engineering | accessdate = 2007–05–15 | archive-date = 2010-08-19 | archive-url = https://web.archive.org/web/20100819151937/http://helix.gatech.edu/Classes/ME3760/1998Q3/Projects/Nguyen/ | url-status = dead }}&lt;/ref&gt;

പൂച്ചയുടെ ഈ താത്പര്യം ചിലപ്പോൽ പൂച്ചയ്ക്ക് തന്നെ അപകടകരമായേക്കാം. ''അമേരിക്കൻ സൊസൈറ്റി ഫോർ ദ പ്രിവെൻഷൻ ഓഫ് ക്രുവൽറ്റി റ്റു ആനിമത്സ്'' എന്ന സംഘടന പൂച്ച ഉടമകളോട് വീട്ടിൽ അധികം ഉയരമുള്ള ഒന്നും വയ്ക്കരുതെന്ന് പറയുന്നു. ആത്മവിശ്വാസം കൂടുതലായ പൂച്ചകൾ അതിന്റെ മുകളിൽ കയറി താഴെവീണ് അപകടം ഉണ്ടാകാതിരിക്കാനാണ് ഈ മുൻ‌കരുതൽ. &lt;ref&gt;{{cite web | url=http://www.peteducation.com/article.cfm?cls=0&amp;cat=2032&amp;articleid=3409 | title = High-Rise Syndrome: Cats Injured Due to Falls | author = Veterinary &amp; Aquatic Services Department | work = Drs. Foster &amp; Smith, Inc.}}&lt;/ref&gt;

=== വേട്ടയുടെ ഫലങ്ങൾ ===

വീട്ടിൽ വളർത്തുന്ന പൂച്ചകൾ ആയിരത്തിലധികം ജനുസ്സിൽ പെടുന്ന ജീവികളെ കൊന്ന് തിന്നാറുണ്ട്. ഇവയിലധികവും നട്ടെല്ലില്ലാത്ത ജീവികളാണ്, കൂടുതലും ഷഡ്പദങ്ങൾ. വലിയ പൂച്ചകൾ (പുലി, സിംഹം, തുടങ്ങിയവ) നൂറിൽ താഴെ ജനുസ്സിൽ പെടുന്ന ജീവികളെയേ തിന്നാറുള്ളൂ. പൂച്ചകളെപ്പോലെ പലവർഗ്ഗങ്ങളിൽ‍പ്പെട്ട ജീവികളെ കൊന്ന് തിന്നാനുള്ള കഴിവുണ്ടെങ്കിലും അവയെ കൊന്ന് തിന്നാനുള്ള ശ്രമത്തിനോട് തട്ടിച്ച് നോക്കുമ്പോൾ അവയിലുണ്ടാകുന്ന പോഷണം വളരെ കുറവായതിനാൽ വലിയ പൂച്ചകൾ അവയെ ഒഴിവാക്കാറാണ് പതിവ്. ഇതിനൊരപവാദമുള്ളത് പുള്ളിപ്പുലി ആണ്. പുള്ളിപ്പുലി മുയലുകളെപ്പോലെയുള്ള ചെറിയ ജീവികളേയും വേട്ടയാടി തിന്നാറുണ്ട്. വീട്ടിൽ നന്നായി ഭക്ഷണം കൊടുത്ത് വളർത്തുന്ന പൂച്ചകൾ പോലും തരം കിട്ടിയാൽ പക്ഷികൾ, എലികൾ, തേളുകൾ, പാറ്റകൾ, പുൽച്ചാടികൾ എന്നിങ്ങനെയുള്ള ചെറിയ ജീവികളെ വേട്ടയാടാറുണ്ട്.

ഇങ്ങനെ എല്ലാ‍ത്തരം ചെറിയ ജീവികളേയും കൊന്ന് തിന്നാനുള്ള കഴിവു കാരണം പൂച്ചകൾ ഇല്ലാതിരുന്ന പുതിയ ഒരു ആവാസവ്യവസ്ഥയിലേയ്ക്ക് ഒരു പൂച്ച കടന്ന് വന്നാൽ അവിടെ അവ മാരകമായ പ്രഹരം ഏൽപ്പിക്കാൻ വരെ സാധ്യതയുണ്ട്. ചിലയിടങ്ങളിൽ പൂച്ചകൾ കാരണം മറ്റ് ജീവികൾക്ക് വംശനാശം വരെ സംഭവിച്ചിട്ടുണ്ട്. സ്റ്റീഫൻസ് ഐലന്റ് വ്രെൺ എന്ന ജീവി ഉദാഹരണം. ഈ കാരണങ്ങൾ കൊണ്ട് പല രാജ്യങ്ങളിലും ഫെറൽ പൂച്ചകളെ കീടങ്ങളുടെ കൂട്ടത്തിലാണ് കൂട്ടിയിട്ടുള്ളത്. വീട്ട് പൂച്ചകളേയും ചിലപ്പോൾ കൂട്ടിനുള്ളിൽ പൂട്ടിയിടേണ്ടി വരാറുണ്ട്. പുറത്തുള്ള വംശനാശഭീഷണി നേരിടുന്ന പക്ഷിമൃഗാദികൾക്ക് ഇവ ഒരു ഭീഷണി ആകും എന്നതാണ് കാരണം. ഓസ്ട്രേലിയയിലെ പല മുനിസിപ്പാലിറ്റികളിലും അങ്ങനെ നിയമം പോലും നിലവിലുണ്ട്. പൂച്ചയുടെ വരവറിയിക്കാനായി പൂച്ചയുടെ കഴുത്തിൽ മണി കെട്ടാറുണ്ട് ചില ഉടമകൾ. പക്ഷെ ഈ മണിയുടെ പ്രവർത്തന രീതി മനസ്സിലാക്കി അത് ശബ്ദമുണ്ടാക്കാത്ത തരത്തിൽ നടക്കാൻ പഠിക്കാൻ പൂച്ചകൾ സമർത്ഥരാണ്.

== വീട്ട് പൂച്ചകൾ ==

=== ഇണക്കി വളർത്തൽ ===

2004-ൽ സൈപ്രസ്സിൽ ഒരു മനുഷ്യനും പൂച്ചയും അടുത്തടുത്ത് കിടക്കുന്ന ഒരു കുഴിമാടം ഗവേഷകർ കണ്ടെടുക്കുകയുണ്ടായി. ഈ കുഴിമാടത്തിനു ഉദ്ദേശം 9,500 വർഷത്തെ പഴക്കമുണ്ടെന്നാണ് അവരുടെ അനുമാനം. ഇതിൽ നിന്ന് മനുഷ്യനും പൂച്ചയും ഒന്നിച്ച് കഴിയാൻ തുടങ്ങിയ കാലഘട്ടം ഇതുവരെ കരുതിയിരുന്നതിലും വളരെ മുന്നേ ആണെന്ന് കണ്ട് പിടിക്കുകയുണ്ടായി. &lt;ref name=&quot;9500 years&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |first=Hazel |last=Muir
 |authorlink= |coauthors= |title=Ancient remains could be oldest pet cat |url=http://www.newscientist.com/article/dn4867.html |work= |publisher=[[New Scientist]] |date=2004-04-08 |accessdate=2007-11-23 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |first=Marsha |last=Walton |authorlink= |coauthors= |title=Ancient burial looks like human and pet cat |url=http://edition.cnn.com/2004/TECH/science/04/08/cats. cyprus/index.html |work= |publisher=[[CNN]] |date=Friday, April 9, 2004 |accessdate=2007-11-23 }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

വീട്ടിൽ വളർത്തുന്ന പൂച്ചകൾ 14 മുതൽ 20 വർഷം വരെ ജീവിക്കും. 36-ആം വയസ്സു വരെ ജീവിച്ച ഒരു പൂച്ചയ്ക്കാണ് ഏറ്റവും പ്രായമേറിയ പൂച്ചയായി കരുതപ്പെടുന്നത്.&lt;ref&gt;{{cite web | title = Feline Statistics | url = http://www.pawsonline.info/feline_statistics.htm | accessdate = 2005–08–15 | archive-date = 2006-06-16 | archive-url = https://web.archive.org/web/20060616191415/http://www.pawsonline.info/feline_statistics.htm | url-status = dead }}&lt;/ref&gt; പുറത്തെങ്ങും വിടാതെ വളർത്തുന്ന പൂച്ചകൾക്ക് ആയുസ്സ് കൂടുതലായിരിക്കും. മറ്റ് പൂച്ചകളുമായി വഴക്കും അതുമൂലമുണ്ടാകുന്ന അസുഖങ്ങളും ഒന്നും ഇല്ലാതിരിക്കുന്നതുകൊണ്ടാണ് അത്. വന്ധ്യവത്‌കരിച്ച പൂച്ചകൾക്കും ആയുസ്സ് മറ്റ് പൂച്ചകളേക്കാൾ കൂടുതലായിരിക്കും. വന്ധ്യവത്‌കരിക്കുന്നതുകൊണ്ടുള്ള മറ്റ് ഗുണങ്ങൾ എന്തെന്നാൽ ആൺപൂച്ചകൾക്ക് വൃഷണ ക്യാൻസറും പെൺപൂച്ചകൾക്ക് ഗർഭാശയ ക്യാൻസറും ആൺപെൺ ഭേദമില്ലാതെ സ്തനാർബുദവും വരില്ല എന്നതാണ്. &lt;ref&gt;{{cite web | title = Spay and Neuter Your Pet Cats | url = http://cats.about.com/od/reproduction/a/spay_neuter.htm | access-date = 2008-10-17 | archive-date = 2008-10-12 | archive-url = https://web.archive.org/web/20081012054137/http://cats.about.com/od/reproduction/a/spay_neuter.htm | url-status = dead }}&lt;/ref&gt;

മറ്റ് വീട്ടുമൃഗങ്ങളെപ്പോലെ പൂച്ചകളും മനുഷ്യനുമായി വളരെ ഇണങ്ങിച്ചേർന്നാണ് ജീവിക്കുക. കാട്ട് പൂച്ചകളോട് പൊരുതി നിന്ന ഒരു കാലത്ത് നിന്നും അവരെ മെരുക്കി വീട്ടുമൃഗങ്ങളാക്കാൻ പെട്ട പ്രയാസങ്ങൾ, അവ ഇന്ന് മനുഷ്യർക്ക് ചെയ്ത് തരുന്ന ഉപകാരങ്ങളോട് തട്ടിച്ച് നോക്കുമ്പോൾ നിസ്സാരമെന്ന് പറയേണ്ടി വരും. പൂച്ചകളെപ്പോലെത്തന്നെ വീട്ടിലെ എലികളേയും മറ്റു കീടങ്ങളേയും കൊല്ലുന്നതിൽ [[പട്ടി|പട്ടികളും]] മനുഷ്യരെ സഹായിക്കുമെങ്കിലും, വീട്ടിലുള്ള ധാന്യങ്ങൾ, പഴങ്ങൾ, പച്ചക്കറികൾ എന്നിവ കട്ട് തിന്നുന്ന സ്വഭാവം പൂച്ചയ്ക്ക് ഇല്ലാത്തതിനാൽ പൂച്ചകളെയാണ് വീട്ടിനുള്ളിൽ വളർത്താൻ കൂടുതൽ അഭികാമ്യം.

ഇന്നത്തെക്കാലത്തും പല ഉൾനാടൻ പ്രദേശങ്ങളിലും പൂർണ്ണമായും മെരുങ്ങാത്ത പൂച്ചകൾ കാണപ്പെടുന്നു. അവ ധാന്യവിളകളുടെ ഇടയിൽ കഴിയുന്ന കീടങ്ങളെ കൊന്ന് തിന്ന് കർഷകരെ സഹായിക്കുന്നു. വീട്ടിൽ വളർത്തുന്ന പൂച്ചകളും [[കീടം|കീടങ്ങൾ]], [[പക്ഷി|പക്ഷികൾ]], [[പല്ലി|പല്ലികൾ]], [[മീൻ|മീനുകൾ]], [[ഷഡ്പദം|ഷഡ്പദങ്ങൾ]] എന്നീ ജീവികളെ വേട്ടയാടി കൊല്ലുമെങ്കിലും ഇവയെ കഴിക്കാറില്ല.

നഗരങ്ങളിലെ ജനങ്ങൾക്ക് അലഞ്ഞ് തിരിഞ്ഞ് നടക്കുന്ന പൂച്ചകൾ ശല്യമാകാറുണ്ട്. പൂച്ചകളുടെ വിസർജ്യവും അവ രാത്രി ഉണ്ടാക്കുന്ന ശബ്ദങ്ങളും തങ്ങളുടെ പ്രദേശം അടയാളപ്പെടുത്തിവയ്ക്കാൻ അവർ മൂത്രം ഒഴിച്ച് വയ്ക്കുന്നതും ഒക്കെ ഒഴിവാക്കാനായി പലരും പൂച്ചയെ അകറ്റി നിർത്താനുള്ള യന്ത്രങ്ങൾ വീട്ടിൽ ഉപയോഗിക്കുക വരെ ചെയ്യാറുണ്ട്.

=== മനുഷ്യരുമായുള്ള ഇടപഴകൽ ===

മനുഷ്യർ പല രീതിയിലാണ് പൂച്ചകളുമായി ഇടപഴകുക. വീട്ടിൽ പൂച്ചകളെ വളർത്തുന്നത് ഇഷ്ടപ്പെടുന്നവരാണ് ചിലർ അധികം ഗൌരവമില്ലാതെ കാണുമെങ്കിലും ചിലർ അവയെ സ്വന്തം മക്കളെപ്പോലെ താലോലിക്കും. സ്വന്തം പൂച്ചയെ ഒരുക്കി പൂച്ചപ്രദർശനത്തിനു കൊണ്ടുപോകുന്നവരും കുറവല്ല.

പൂച്ചകളുടെ ശരീരവലിപ്പം വളരെ കുറവായതിനാൽ മുതിർന്ന ഒരു മനുഷ്യന് പൂച്ച യാതൊരു രീതിയിലും ഉള്ള അപകടം ഉണ്ടാക്കില്ല. പൂച്ചകളുടെ മാന്തലിൽ നിന്നുള്ള മുറിവുകളോ പൂച്ചയുടെ കടി മൂലം പേവിഷം ഏൽക്കുന്നതോ ഒക്കെയാണ് പൂച്ചകളിൽ നിന്ന് മനുഷ്യനുണ്ടാകാവുന്ന വെല്ലുവിളികൾ. പട്ടികളുമായി വഴക്കുണ്ടാക്കുമ്പോൾ പൂച്ച കരുതിക്കൂട്ടിത്തന്നെ പട്ടിയുടെ കണ്ണിൽ മാന്തി അവയ്ക്ക് അന്ധത ഉണ്ടാക്കിയ അവസ്ഥ ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. പക്ഷെ മനുഷ്യരോട് ഇങ്ങനെ പൂച്ചകൾ ചെയ്തതായി അധികം കാണപ്പെട്ടിട്ടില്ല.

മ്യാവൂ, പര്ര്ര്ര്, ഹിസ്സ്, സ്കവീക്ക്, ചിർപ്പ്, ക്ലിക്ക് തുടങ്ങിയ ശബ്ദങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുക, മുറുമുറുക്കുക, മുരളുക, തുടങ്ങിയ ആശയവിനിമയത്തിനുതകുന്ന ശബ്ദങ്ങൾ പൂച്ചകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്. &lt;ref name=Channel3000Meows/&gt;

==== അലർജികൾ/രോഗങ്ങൾ ====

തെളിഞ്ഞ കണ്ണുകൾ, ഈർപ്പമുള്ള മൂക്ക്, വൃത്തിയുള്ള ചെവി, പിങ്ക് നിറത്തിലുള്ള മോണകളും വൃത്തിയും മിനുസവുമുള്ള ചർമ്മം, എന്നിവയാണ്‌ ആരോഗ്യമുള്ള പൂച്ചയുടെ ലക്ഷണങ്ങൾ&lt;ref name=&quot;കർഷകശ്രീ&quot;&gt;ഡോ. സി.കെ. ഷാജുവിന്റെ ലേഖനം.കർഷകശ്രീ മാസിക. 2009 ഏപ്രിൽ. പുറം 61&lt;/ref&gt;. ഫെലൈൻ ഇൻഫേഷ്യസ് എന്റെറൈറ്റിസ്, ഫെലൈൻ ലൂക്കോപീനിയ, ക്യാറ്റ് ഫ്ലൂ, പേ വിഷബാധ, തൊലിപ്പുറമേയുള്ള ഫംഗസ് ബാധ, മെയിഞ്ച്, ടോക്സോപ്ലാസ്മ രോഗം; എന്നിവയാണ്‌ പൂച്ചകളിൽ കാണുന്ന പ്രധാന രോഗങ്ങൾ. ഇവയിൽ ടോക്സോപ്ലാസ്മ എന്ന രോഗം ഗർഭിണികളിൽ [[ഗർഭം]] അലസുന്നതിന്‌ കാരണമായിത്തീരും&lt;ref name=&quot;കർഷകശ്രീ&quot;/&gt;. അതിനാൽ ഗർഭിണികൾ പൂച്ചകളുമായി അകലം പാലിക്കേണ്ടതാണ്‌. പേ വിഷത്തിനെതിരെ [[നായ|നായകൾക്ക്]] എടുക്കുന്നതുപോലെയുള്ള പ്രതിരോധ കുത്തിവയ്പ്പ് എടുക്കേണ്ടതാണ്‌. മൂക്കൊലിപ്പ്, ജലദോഷം എന്നിവ ക്യാറ്റ് ഫ്ലൂവിന്റെ ലക്ഷണങ്ങളാണ്‌. ഭക്ഷണത്തോടുള്ള വിരക്തി, [[പനി]], [[ഛർദ്ദി]], [[വയറിളക്കം]] എന്നിവ ഫെലൈൻ ഇൻസേഷ്യസ് എന്ററൈറ്റിസിന്റെ ലക്ഷണങ്ങളാണ്‌. മൂക്കിന്റെ അഗ്രത്തിലും ചെവിയുടെ അഗ്രത്തിലും ചെറിച്ചിൽ, രോമം കൊഴിഞ്ഞുപോക്ക് എന്നിവ മെയ്ഞ്ച് രോഗത്തിന്റേയോ ഫംഗസ് ബാധയുടേതോ ആകാം. ഈ രോഗം ചൊകിത്സിച്ച് ഭേദമാക്കാവുന്നതുമാണ്‌&lt;ref name=&quot;കർഷകശ്രീ&quot;/&gt;.

പൂച്ചയുടെ രോമങ്ങളോടും ഉമിനീരിനോടും ഉള്ള അലർജി കാരണമാണ് അധികം ആളുകളും പൂച്ചകളെ ഇഷ്ടപ്പെടാത്തത്. ത്വക്കിൻപുറത്തുണ്ടാകുന്ന അലർജി, [[ആസ്ത്മ]] തുടങ്ങിയ അസുഖങ്ങൾ ഉള്ളവർക്ക് പൊതുവേ പൂച്ചകളോട് അലർജി ഉണ്ടായിരിക്കുമെങ്കിലും തന്റെ വീട്ടിൽ വളർത്തുന്ന പൂച്ചകളുമായി ഇണങ്ങിവസിക്കാൻ കഴിയാറുണ്ട്. &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.animaltrustees.org/ATA_Web/pdfs/dealingwithcatallergies.pdf|title=Dealing with cat allergies|work=animaltrustees.org|archiveurl=https://web.archive.org/web/20060221092726/http://www.animaltrustees.org/ATA_Web/pdfs/dealingwithcatallergies.pdf|archivedate=2006-02-21|access-date=2008-10-17|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ഇത് എല്ലായ്പ്പോഴും സംഭവിക്കണമെന്നില്ലാത്തതിനാൽ പൂച്ചകളെ അത്തരം അസുഖമുള്ളവർ വീട്ടിൽ വളർത്താതിരിക്കുന്നതാണ് നല്ലത്.

ഇത്തരം അലർജി ഉണ്ടായിട്ടുപോലും പൂച്ചകളോടുള്ള സ്നേഹം മൂത്ത് അവരെ വളർത്തുന്നവരുണ്ട്. അങ്ങനെയുള്ളവരെ അലർജിക്ക് മരുന്ന് കഴിച്ചും പൂച്ചകളെ സ്ഥിരമായി കുളിപ്പിച്ച് വൃത്തിയാക്കുയും ഒക്കെയാണ് തങ്ങളുടെ അലർജിയോട് പൊരുതുന്നത്. ആഴ്ചയിൽ ഒരിക്കൽ കുളിപ്പിച്ചാൽ വീട്ടിനകത്തെ പൂച്ചകളുടെ 90% മുടികൊഴിച്ചിൽ ഇല്ലാതെയാക്കാം. അലർജി ഉണ്ടാക്കാത്തതരം പൂച്ചകളെ ഉണ്ടാക്കാൻ ഇപ്പോൾ ഗവേഷണങ്ങളും നടക്കുന്നുണ്ട്.

==== പരിശീലിപ്പിക്കൽ ====

പട്ടികളെപ്പോലെ ചാടാനും മറ്റുമുള്ള അഭ്യാസമുറകൾ പൂച്ചകളെ പഠിപ്പിക്കാൻ ചിലർ ശ്രമിച്ച് കാണാറുണ്ട്. ചില പൂച്ചകൾ ഇങ്ങനെയുള്ള ചില അഭ്യാസങ്ങൾ പഠിക്കാറുമുണ്ട്. പഠിപ്പിക്കുന്നയാളിനു ക്ഷമ ഉണ്ടെങ്കിൽ ഇരിക്കുക, നിൽക്കുക, ഭക്ഷണം കഴിക്കാൻ വരിക എന്നിങ്ങനെയുള്ള ചെറിയ നിർദ്ദേശങ്ങൾ അനുസരിക്കാൻ പൂച്ചകളെ പഠിപ്പിക്കാൻ കഴിയും.

=== മാന്തൽ ===

നഖങ്ങൾ വൃത്തിയാക്കാൻ അനുയോജ്യമായ പ്രതലങ്ങൾ നോക്കി മാന്തുന്നത് പൂച്ചകളുടെ ഒരു ശീലമാണ്. വീട്ടിലെ പരവതാനിയും വീട്ടുസാധനങ്ങളും ഇങ്ങനെ പൂച്ച മാന്തി നശിപ്പിക്കാതിരിക്കാൻ പൂച്ചകൾക്ക് മാന്താൻ പാകത്തിൽ എന്തെങ്കിലും വീട്ടിൽ വയ്ക്കുന്നത് നല്ലതാണ്. &lt;ref&gt;{{cite web | title=Scratching or clawing in the house | url=http://www.fabcats.org/scratching/index.php | accessdate=2005-08-14 }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; സ്ക്രാച്ചിങ്ങ് പോസ്റ്റ്സ് എന്ന പേരിൽ ഇങ്ങനെയുള്ള സാധങ്ങൾ വിപണിയിൽ ലഭ്യമാണ്. സാധാരണയായുള്ള മാന്തൽ ഉപകരണങ്ങൾ പരവതാനി കൊണ്ടോ അലങ്കാരതുണി കൊണ്ടോ മൂടപ്പെട്ടതായിരിക്കും. പക്ഷെ ഇങ്ങനെയുള്ള വസ്തുക്കൾ കണ്ടാൽ അവ പൂച്ചയ്ക്ക് മാന്താനായി വച്ചതാണെന്ന് പൂച്ചയ്ക്ക് മനസ്സിലാകണമെന്നില്ല എന്നതുകൊണ്ട് മരത്തിന്റെ വീട്ടുസാധനങ്ങളോ അല്ലെങ്കിൽ പരവതാനി തിരിച്ച് വച്ച് അതിന്റെ അടിയിലുള്ള കട്ടിയുള്ള ഭാഗം പുറമേ കാണുന്ന രീതിയിൽ വച്ച സാധങ്ങളോ ആവും അഭികാമ്യം എന്ന് വിദഗ്ദ്ധർ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു. നാരുകൾ കൊണ്ടോ കാർഡ്‌ബോർഡ് കൊണ്ടോ ഉണ്ടാക്കിയ ഉപകരണങ്ങളും വിൽക്കപ്പെടാറുണ്ട്. എന്നാൽ പുറത്ത് വളർന്ന് വീട്ടുപൂച്ചയാക്കിയ പൂച്ചകൾ ഇങ്ങനെയുള്ള ഉപകരണങ്ങളിൽ ആകൃഷ്ടരാവണമെന്നില്ല.

[[പ്രമാണം:Cat claw closeup.jpg|right|thumb|250px|പൂച്ചയുടെ നഖം.]]
മാന്തുന്നത് പൂച്ചകളുടെ നഖം വളരുന്നത് ഒരു പരിധി വരെ കുറയ്ക്കുമെങ്കിലും വേണമെന്നുണ്ടെങ്കിൽ പൂച്ചയുടെ നഖം വെട്ടിക്കൊടുക്കാവുന്നതാണ്. മനുഷ്യരുപയോഗിക്കുന്ന നഖംവെട്ടിയോ അല്ലെങ്കിൽ മൃഗങ്ങൾക്കുപയോഗിക്കാനുള്ള നഖംവെട്ടിയോ ഇതിനായി ഉപയോഗിക്കാവുന്നതാണ്. പക്ഷെ നഖം വെട്ടുമ്പോൾ നഖത്തിനടിയിലുള്ള ത്വക്ക് മുറിയാതിരിക്കാൻ പ്രത്യേകം ശ്രദ്ധിക്കണം.മറുവശം കാണാൻ പറ്റുന്നതരത്തിലുള്ള പൂച്ചകളുടെ നഖം വെട്ടുമ്പോൾ ഇക്കാര്യം ശ്രദ്ധിക്കാൻ എളുപ്പമാണ്, പക്ഷെ കട്ടിയാ‍യ നഖമാണ് പൂച്ചയ്ക്കെങ്കിൽ അധികം നീളത്തിൽ നഖം വെട്ടാതിരിക്കുന്നതാണ് നല്ലത്.

പൂച്ചയുടെ മാന്തൽ ഒഴിവാക്കാനായി പല മാർഗ്ഗങ്ങളും ഉണ്ട്. പൂച്ച മാന്തുമ്പോൾ അവിടെ വെള്ളം തളിക്കുന്നതാണ് ഒരു മാർഗ്ഗം. മിനുസമുള്ള ടേപ്പ് പൂച്ച മാന്തുന്ന സ്ഥലങ്ങളിൽ ഒട്ടിക്കുന്നതാണ് മറ്റൊന്ന്. നാരങ്ങയുടെ മണം പൂച്ചകൾക്ക് ഇഷ്ടമല്ലാത്തതിനാൽ പൂച്ച മാന്താൻ ഇടയുള്ളിടത്ത് നാരങ്ങാ മണമുള്ള എന്തെങ്കിലും വയ്ക്കുന്നതും ഫലപ്രദമായ ഒരു മാർഗ്ഗമാണ്. കയ്പ്പേറിയ ആപ്പിൾ സത്തും പൂച്ചകളെ അകറ്റാൻ നല്ലതാണ്.

==== ഡീക്രോളിങ്ങ് ====

പൂച്ചയുടെ വിരലുകളിൽ നിന്ന് നഖവും ആദ്യത്തെ എല്ലും നീക്കം ചെയ്യുന്ന ഒരു ശസ്ത്രക്രിയയെയാണ് ഡീക്രോളിങ്ങ് എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. ഇത് പൂച്ചയുടെ മുൻ‌കാലുകളിൽ മാത്രമേ മുഖ്യമായും ചെയ്യാറുള്ളൂ. പൂച്ച വീട്ടുസാധങ്ങൾ നശിപ്പിക്കുന്നത് ഒഴിവാക്കാൻ ഈ ശസ്ത്രക്രിയ ചെയ്യാവുന്നതാണ്. ആക്രമണകാരിയായ പൂച്ചകൾ മറ്റ് ജീവികളേയും പൂച്ചകളേയും മുറിവേൽപ്പിക്കുന്നത് തടയാനും ഈ ശസ്ത്രക്രിയ ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്. വേട്ടയാടാൻ സമർത്ഥരായ പൂച്ചകളെ, ആ കഴിവ് കുറയ്ക്കാനും ചിലപ്പോൾ ഡീക്രോളിങ്ങ് ചെയ്യേണ്ടി വരും. [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കയിൽ]] ചില വീട്ടുടമകൾ വാടകക്കാരുടെ പൂച്ചകളെ ഡീക്രോളിങ്ങ് ചെയ്യണമെന്ന് ശഠിക്കാറുണ്ട്. [[വടക്കേ അമേരിക്ക|വടക്കേ അമേരിക്കയ്ക്ക്]] പുറത്ത് എവിടേയും ഡീക്രോളിങ്ങ് അധികം പ്രചാരത്തിലല്ല. മൃഗങ്ങൾക്കെതിരേ ഉള്ള ക്രൂരതയായിട്ട് ഇതിനെ കണക്കാക്കുന്നതിനാൽ പലയിടത്തും ഇത് നിരോധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

=== വിസർജ്ജനം ===

വീട്ട് പൂച്ചകൾക്ക് ഉപയോഗിക്കാനായി ലിറ്റർ ബോക്സ് വീട്ടിൽ വയ്ക്കാറുണ്ട് ഉടമകൾ. മണൽ, ചെറുതായി മുറിച്ച കടലാസ് കഷ്ണങ്ങൾ, മരക്കഷ്ണങ്ങൾ, ബെന്റൊണൈറ്റ് എന്നിങ്ങനെ വെള്ളം വലിച്ചെടുക്കുന്നതരം വസ്തുക്കളാണ് ഇതിൽ ഉണ്ടാകുക. മനുഷ്യരുടെ ടോയിലന്റിന്റെ അതേ ഉപയോഗമാണ് ഇതിനും. ഇത് വൃത്തിയാക്കി വയ്ക്കേണ്ടത് അത്യാവശ്യമാണ് കാരണം പൂച്ചയ്ക്ക് മലീമസമായ ലിറ്റർ ബോക്സ് ഇഷ്ടമായില്ലെങ്കിൽ വിസർജനത്തിനു മറ്റു സ്ഥലങ്ങൾ തപ്പിപ്പോകാൻ ഇടയുണ്ട്. കൂടാതെ, പൂച്ചയ്ക്ക് വയറിളക്കം വരുന്നതും ലിറ്റർ ബോക്സിലെ മലിനീകരണം അസഹനീയം ആകുന്നതും ഒരേ സമയത്ത് സംഭവിച്ചാൽ ഈ ലിറ്റർബോക്സാണ് തനിക്ക് അസുഖം ഉണ്ടാകാൻ കാരണം എന്നും പൂച്ച കരുതാൻ ഇടയുണ്ട്. വീട്ടിനു പുറത്ത് വളരുന്ന പൂച്ചകൾക്കും ലിറ്റർ ബോക്സ് അഭികാമ്യമാണ്.

പൂച്ചയുടെ ആരോഗ്യസ്ഥിതി മനസ്സിലാക്കാനും ലിറ്റർ ബോക്സ് ഉപയോഗിക്കാവുന്നതാണ്. പല തരത്തിലുള്ള ലിറ്റർ ബോക്സ് ഇന്ന് വിപണിയിൽ ലഭിക്കും, ചിലതിൽ സ്വയം വൃത്തിയാക്കാനുള്ള സൌകര്യം പോലുമുണ്ട്. ബെന്റൊനൈറ്റ് പോലെ നന്നായി വെള്ളം വലിച്ചെടുക്കുന്ന പദാർത്ഥങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്നത് ഇങ്ങനെ സ്വയം വൃത്തിയാക്കുന്ന ലിറ്റർ ബോക്സുകളിൽ ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നുണ്ടെങ്കിലും ഇതേ പദാർത്ഥം ചില പൂച്ചകളിൽ ആരോഗ്യ പ്രശ്നം ഉണ്ടാക്കാറുണ്ടെന്നും സംശയിക്കപ്പെടാറുണ്ട്. &lt;ref&gt;{{cite web | title=Suspected bentonite toxicosis in a cat from ingestion of clay cat litter | url=http://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/query.fcgi?cmd=Retrieve&amp;db=PubMed&amp;list_uids=8888544&amp;dopt=Abstract|accessdate=2005-09-10 }}&lt;/ref&gt; ടോക്സോപ്ലാസ്മോസിസ് ബാധിച്ച പൂച്ചകളുടെ മാലിന്യം, കടൽ ഒട്ടർ (sea otter) എന്ന ജീവിക്ക് ആപത്കരമാകും എന്നതുകൊണ്ട് സീ ഓട്ടർ കാണപ്പെടുന്ന കടൽക്കരയിൽ ജീവിക്കുന്ന പൂച്ചകളുടെ മാലിന്യം കടലിൽ ഒഴുക്കാതെ മറ്റെവിടെയെങ്കിലും കളയേണ്ടി വരും. &lt;ref name=mag72&gt;{{cite news|url=http://www.magazine.noaa.gov/stories/mag72.htm|title=Parasite in cats killing sea otters|publisher=[[National Oceanographic and Atmospheric Administration]]|date=2003-01-21|work=NOAA magazine|accessdate=2007-11-24|archive-date=2007-12-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20071225205629/http://www.magazine.noaa.gov/stories/mag72.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.viamagazine.com/top_stories/articles/seaotter_savior07.asp The Sea Otter Savior&lt;!-- Bot generated title --&gt;]&lt;/ref&gt;

[[പ്രമാണം:Toilet Trained Cat 22 Aug 2005.jpg|thumb|250px|ടോയിലറ്റ് ഉപയോഗിക്കാൻ പഠിച്ച പൂച്ച.]]
ലിറ്റർ ബോക്സ് വഴി ടോക്സോപ്ലാസ്മോസിസ് എന്ന രോഗം പൂച്ചയിൽ നിന്ന് ഗർഭിണികളായ സ്ത്രീകൾക്കും പ്രതിരോധശേഷി കുറഞ്ഞ മനുഷ്യർക്കും പകരാനുള്ള സാധ്യതയുണ്ട്. അധികം പൂച്ചകൾക്കും ഈ അസുഖം ഉണ്ടാകാറില്ലെങ്കിലും സ്ഥിരമായി ലിറ്റർബോക്സ്, മേൽപ്പറഞ്ഞ പ്രശ്നങ്ങൾ ഇല്ലാത്തവർ വൃത്തിയാക്കി വയ്ക്കുന്നതുകൊണ്ട് ഈ അസുഖം വരാനുള്ള സാധ്യത ഇല്ലാതെയാക്കാവുന്നതാണ്.

മനുഷ്യരുടെ ടോയിലറ്റ് ഉപയോഗിക്കാൻ പൂച്ചകളെ പഠിപ്പിക്കാൻ സാധിക്കും. ഇതുവഴി ലിറ്റർ ബോക്സിന്റെ ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ ഒഴിവാക്കാം. ഇതിനായുള്ള പരിശീലനം ലിറ്റർ ബോക്സ് പതുക്കെ മുകളിലേയ്ക്ക് നീക്കി നീക്കി ടോയിലറ്റിന്റെ അടുത്തും പിന്നീട് മറ്റെന്തെങ്കിലും താങ്ങിന്റെ സഹായത്തോടെ ടോയിലറ്റിന്റെ മുകളിലും വയ്ക്കുന്ന രീതിയിൽ നൽകാവുന്നതാണ്. ഇങ്ങനെ പരിശീലിപ്പിച്ചെടുക്കാൻ ആറ് ആഴ്ചകളോളം ഉള്ള ശ്രമം മതിയാകും. &lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.toilettrainedcat.com/ |title=The Toilet Trained Cat: A Step-By-Step Guide on How To Train Your Cat to Use the Human Toilet&lt;!-- Bot generated title --&gt; |access-date=2008-10-18 |archive-date=2008-11-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081121074325/http://www.toilettrainedcat.com/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ഇങ്ങനെ പൂച്ചയ്ക്ക് പരിശീലനം നൽകാൻ സഹായിക്കുന്ന പല ഉപാധികളും ഇന്ന് കടകളിൽ വാങ്ങാൻ ലഭിക്കും.

=== പലതരം വീട്ട് പൂച്ചകൾ ===

പലതരം ജനുസ്സുകളിലുള്ള പൂച്ചകളെ ഇന്ന് മനുഷ്യർ വളർത്താറുണ്ട്. മൃഗങ്ങളെ വിൽക്കുന്നവർ ഇന്ന് ഏതാണ്ട് 30-40 തരം പൂച്ചകളെ വിൽക്കാറുണ്ട്. പല പുതിയ ജനുസ്സുകളെ സൃഷ്ടിക്കാനും ഉള്ള ശ്രമങ്ങൾ നടക്കുന്നു. വർഷത്തിൽ പുതിയ ഒരു ജനുസ്സെങ്കിലും ഇപ്പോൾ ഉണ്ടാകുന്നു എന്നാണ് കണക്ക്. സൌന്ദര്യമുള്ള പൂച്ചകൾക്കായി ഇന്ന് വിപണിയിൽ നല്ല മത്സരമാണ്. വീടുകളിൽ വളർത്തുന്ന പല തരം ജനുസ്സുകൾ ഇണ ചേർന്ന് പുതിയ ജനുസ്സ് ഉണ്ടാകാറുമുണ്ട്. അവയെ തരം തിരിക്കാനായി നീളൻ മുടിയുള്ള പൂച്ചകൾ, ചെറിയ മുടി ഉള്ള പൂച്ചകൾ എന്നിങ്ങനെയുള്ള വേർതിരിവ് ഉപയോഗിക്കുന്നു. [[ഓസ്ട്രേലിയ|ഓസ്ട്രേലിയയിലും]], [[ഇംഗ്ലണ്ട്|ഇംഗ്ലണ്ടിലും]] ഇങ്ങനെ ശുദ്ധജനുസ്സിലല്ലാത്ത പൂച്ചകളെ മാഗി എന്ന് വിളിക്കാറുണ്ട്. (മാഗി എന്നത് മാർഗരറ്റ് എന്നതിന്റെ ചുരുക്കമാണ്. 18-ആം നൂറ്റാണ്ടിൽ പശുക്കൾക്കും പശുക്കിടാങ്ങൾക്കും വിളിച്ചിരുന്ന പേരാണ് ഇത്. പിന്നീട് വിക്റ്റോറിയൻ കാലഘട്ടത്തിൽ ഇത് പൂച്ചയുടെ മറുപേരായി).&lt;ref&gt;{{cite web
| url=http://www.worldwidewords.org/qa/qa-mog1.htm
| title=Moggie
| publisher=Worldwidewords.org
| accessdate=2007-05-15}}&lt;/ref&gt; [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കയിൽ]] ശുദ്ധജനുസ്സല്ലാത്ത പൂച്ചകളെ ബാൺ എന്നും ആലി ക്യാറ്റ് എന്നുമാണ് വിളിക്കാറുള്ളത്.

പൂച്ചകൾക്ക് പല നിറങ്ങളും പാറ്റേണുകളും ഉണ്ടാകാറുണ്ട്. ഇങ്ങനെയുള്ള ശാരീരികപ്രത്യേകതകൾ ജനുസ്സായി തെറ്റിദ്ധരിക്കപ്പെടാറുണ്ട്.
[[പ്രമാണം:Greece-Cat.jpg|thumb|250px|ബഹുനിറമുള്ള വാൻ എന്നയിനത്തിൽ പെട്ട ഒരു പൂച്ച.]]

==== രോമങ്ങളുടെ പാറ്റേൺ ====

പൂച്ചകളുടെ രോമങ്ങളുടെ നിറങ്ങളിൽ ഉള്ള പാറ്റേൺ അനുസരിച്ച് പൂച്ചകളെ പലതായി തരം തിരിക്കാം. മുഖ്യമായത് ചുവടെ:

; ബഹുനിറം, ടക്സീഡോ, വാൻ: ശരീരം മുഴുവൻ കറുത്ത് നെഞ്ച് മാത്രം വെളുത്ത തരം പൂച്ചയാണ് ബൈകളർ അല്ലെങ്കിൽ ടക്സീഡോ പൂച്ചകൾ. ഇവയുടെ മുഖത്തും കാലിലും ഒക്കെ ചില അടയാളങ്ങളും ഉണ്ടാകും. വാലിലും ചെവിയുൾപ്പെടെയുള്ള തലയുടെ ഭാഗത്തും മാത്രം നിറമുള്ള വെളുത്ത പൂച്ചയാണ് വാൻ (ഈ പൂച്ചകൾക്ക് ജന്മം നൽകിയ നാടായ ടർക്കിയിലെ വാൻ തടാകത്തിൽ നിന്നാണ് ഈ പേര് വന്നത്). ശരീരത്തിലുള്ള വെള്ള നിറത്തിന്റെ അനുപാതമനുസരിച്ച് മറ്റ് പല പേരുകളും ഉണ്ട് പൂച്ചയ്ക്ക്. ഹാർലിക്വിൻ, ജെല്ലിക്കിൾ എന്നീ പൂച്ചകൾ ഉദാഹരണം. Bicolor cats can have as their primary (non-white) color black, red, any dilution thereof and tortoiseshell (see below for definition).

[[പ്രമാണം:Cat November 2010-1a.jpg|thumb|right|250px|നെറ്റിയിൽ &quot;M&quot; അടയാളമുള്ള പോർട്ടുഗൽ ടാബി പൂച്ച.]]

; ടാബി പൂച്ച: ശരീരത്തിൽ വരകളുള്ള പൂച്ചയാണ് ടാബി പൂച്ച. മാക്കറൽ അല്ലെങ്കിൽ വരയൻ ടാബി എന്നയിനം പൂച്ചകളുടെ വശങ്ങളിൽ മീനുകളുടേതുപോലെ ധാരാളമായി വരകൾ ഉണ്ടാകും. വരകൾക്ക് പകരം കുത്തുകളായാൽ അതിനെ സ്പോടഡ് ടാബി എന്നാണ് വിളിക്കുക. ചെറിയ ശരി അടയാളം പോലെ ശരീരത്തിൽ അടയാളമുള്ള പൂച്ചകൾ ടിക്ക്ഡ് ടാബി എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു, ഇത് അബിസ്സിനിയൻ ജനുസ്സുകളിൽപ്പെട്ട പൂച്ചകളിൽ ആണ് കാണപ്പെടുന്നത്. ചില പ്രത്യേകതരം ടാബികൾ ചില രാജ്യങ്ങളിൽ മാത്രമേ കാണപ്പെടാറുള്ളൂ. ഉദാഹരണത്തിനു വടക്ക് പടിഞ്ഞാറ് യൂറോപ്പിൽ വളരെ സുലഭമായി കാണപ്പെടുന്ന ബ്ലോച്ച്ഡ് ടാബികൾ, മറ്റ് രാജ്യങ്ങളിൽ വളരെ ദുർലഭമായേ കാണാ‌റുള്ളൂ.

[[പ്രമാണം:Curly_tortoiseshell.png|thumb|right|250px|Female tortoiseshell-and-white cat.]]

; ആമത്തോട് പൂച്ച അല്ലെങ്കിൽ കാലിക്കോ പൂച്ച
: ഈ പൂച്ചയെ കാലിമാൻ‌കോ പൂച്ച എന്നും ക്ലൌഡഡ് ടൈഗർ പൂച്ച എന്നും വിളിക്കാറുണ്ട്. &quot;ടോർട്ടി&quot; എന്ന വിളിപ്പേരുമുണ്ട് ഈ ഇനത്തിന്. പൂച്ചപ്രേമികൾ ആമത്തോട് പൂച്ചയുടെ പുറത്ത് ചുവപ്പോ ക്രീമോ നിറങ്ങൾ ഭംഗിക്കായി പൂശാറുണ്ട്. ചില പൂച്ചകൾക്ക് വെള്ളനിറത്തിലുള്ള പൊട്ടുകൾ കാണും രോമത്തിൽ. അവയെ വെളുത്ത ആമത്തോട് പൂച്ചകൾ എന്നു വിളിക്കും. എന്നാൽ വെള്ള നിറം അതിന്റെ രോമത്തിൽ ധാരാളമായി ഉണ്ടെന്ന് വരികയും ചുവപ്പും കറുപ്പും നിറത്തിലുള്ള ചിത്രങ്ങൾ അവിടവിടെയായി കാണപ്പെടുകയും ചെയ്താൽ അതിന്റെ പേര് കാലിക്കോ എന്നു മാറും. എല്ലാ കാലിക്കോ പൂച്ചകൾക്കും കറുപ്പും ചുവപ്പും രോമങ്ങൾ ഉണ്ടാകുനെന്നതിനാൽ ആമത്തോട് പൂച്ചകളായി കണക്കാക്കപ്പെടും, പക്ഷെ എല്ലാ ആമത്തോട് പൂച്ചകളും കാലിക്കോ ഇനത്തിൽ പെടില്ല. കാലിക്കോ പൂച്ചകൾക്ക് വെള്ള നിറം ധാരാളമായി രോമത്തിൽ വേണം എന്നുള്ളതുകൊണ്ടാണ് ഇത്. കാലിക്കോ പൂച്ചകളെ ട്രൈകളർ പൂച്ചകൾ എന്നും വിളിക്കാറുണ്ട്. ജപ്പാനിൽ ഇവയെ മൈ-കി (മൂന്ന് തരത്തിലുള്ള രോമങ്ങൾ) എന്നാണ് വിളിക്കാറ്. ഡച്ചുകാർ ഇതിനെ പാടുള്ള പൂച്ച എന്ന അർത്ഥമുള്ള ലാപ്ജെസ്കാറ്റ് എന്ന പേരാലും വിളിക്കും. ശരിയായ ട്രൈകളർ പൂച്ചയ്ക്ക് മൂന്ന് നിറങ്ങൾ നിർബന്ധമായും വേണം. ചുവപ്പ് നിറവും, വെള്ള നിറവും പിന്നെ ബ്രൌൺ, കറുപ്പ്, നീല എന്നീ നിറങ്ങളിൽ ഒന്നും ആണ് അവ. &lt;ref&gt;{{cite web | title=Torties, Calicos and Tricolor cats | url=http://www.fanciers.com/cat-faqs/tricolors.shtml| accessdate=2005-10-24 }}&lt;/ref&gt; രണ്ട് തരത്തിലുള്ള എക്സ് ക്രോമസോൺ വരുന്നതുകൊണ്ടാണ് ആമത്തോട് പൂച്ചകൾക്കും കാലിക്കോ പൂച്ചകൾക്കും ഇങ്ങനെ നിറങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നത്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ ഇവ രണ്ടും പെൺപൂച്ചകൾ ആയിരിക്കും. (എല്ലാ സസ്തനികൾക്കും രണ്ട് എക്സ് ക്രോമസോമുകൾ ആണ് പെണ്ണുങ്ങൾക്ക് ഉണ്ടാകുക, ഒരു എക്സും ഒരു വൈ-യും ആണിനും). ഓറഞ്ച് നിറമുള്ള പൂച്ചകൾ അധികവും ആണ്പൂച്ചകളുമായിരിക്കും (3:1 അനുപാതത്തിൽ). ഓറഞ്ഞ് പൂച്ചകൾക്ക് ഉണ്ടാകുന്ന കുട്ടികൾ ഒന്നുകിൽ ഓറഞ്ഞ് നിറത്തിൽ പെട്ടവയോ ആമത്തോട് പൂച്ചയോ ആയിരിക്കും. ആൺ ആമത്തോട് പൂച്ചകളും ചിലപ്പോൾ ഉണ്ടാകാറുണ്ട്. ഇത് ക്രോമസോമുകളുടെ തകറാറ് മൂലമാണ് ഉണ്ടാകാറ്. കിമെറിസിസം എന്ന പേരുള്ള ഒരു പ്രക്രിയ (രണ്ട് ഭ്രൂണങ്ങൾ ചേർന്ന് ഒരു കുഞ്ഞ് ഉണ്ടാകുന്ന അവസ്ഥ) വഴിയും ഇങ്ങനെ സംഭവിക്കാം.

[[പ്രമാണം:Niobe050905-Siamese Cat.jpeg|thumb|right|250px|സയാമീസ് പൂച്ച.]]

; കളർപോയിന്റ്
: സയാമീസ് പൂച്ചകളിലാണ് അധികവും കളർപ്പോയിന്റ് പാറ്റേണുകൾ കാണപ്പെടാറുള്ളത്. എന്നാലും ഏത് പൂച്ചയിലും ഇത് ഉണ്ടാകാം. കളർപ്പോയിന്റ് പൂച്ചകൾക്ക് കറുത്ത മുഖം, ചെവി, കാലുകൾ, വാൽ എന്നിവയും മറ്റുഭാഗങ്ങളിൽ ഇളം നിറവുമാണ് ഉണ്ടാകുക. കുറച്ച് വെള്ള നിറവും അവിടവിടെയായി കണ്ടേക്കാം. കളർപ്പോയിന്റ് പൂച്ചകളുടെ നാമം അവയുടെ യഥാർത്ഥ നിറത്തിനെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കും എന്നതിനാൽ കടും ബൌൺ നിറമുള്ള സീൽ പോയിന്റ് പൂച്ചകളും, ഇളം ബ്രൌൺ നിറമുള്ള ചോക്കളേറ്റ് പോയിന്റ് പൂച്ചകളും കടും ഗ്രേ നിറമുള്ള ബ്ലൂ പോയിന്റ് പൂച്ചകളും ലൈലാക്ക് പോയിന്റ് പൂച്ചകളും ചുമപ്പ് പോയിന്റ് പൂച്ചകളും ഒക്കെ അടങ്ങുന്നതാണ് കളർപ്പോയിന്റ്. മെലാനിൻ‍ എന്ന രാസവസ്തുവിൽ ഉണ്ടാകുന്ന പരിണാമത്തിന്റെ ഫലമാണ് ഈ നിറങ്ങൾ. ശരീര താപനിലയിൽ ഉണ്ടാകുന്ന വ്യത്യാസത്തിനനുസരിച്ചാണ് ഇങ്ങനെ നിറവ്യത്യാസം ഉണ്ടാകുന്നത് എന്നതുകൊണ്ട് വയസ്സാകുന്തോറും ഈ പൂച്ചകൾ ഇരുണ്ട് വരുന്നതായി കാണപ്പെടുന്നു. അതുപോലെതന്നെ തൊലിപ്പുറത്ത് എന്തെങ്കിലും അപകടം സംഭവിച്ചാൽ ഈ പൂച്ചകളുടെ രോമങ്ങളുടെ നിറത്തിൽ വ്യത്യാസവും വന്നേക്കാം.

: ഇങ്ങനെയുണ്ടാകുന്ന പരിണാമം ഞരമ്പുകളേയും ബാധിക്കാറുണ്ട് എന്നതുകൊണ്ട് കളർപ്പോയിന്റ് പൂച്ചകൾക്ക് [[കോങ്കണ്ണ്]] വ്യാപകമായി കാണപ്പെടുന്നു. വെളുത്ത കടുവകളിലും ഇതേ പ്രശ്നം കാരണം കോങ്കണ്ണ് സാധാരണമാണ്.

; വെളുത്ത പൂച്ചകൾ
: തൈറോസിനാസെ എന്ന ജീനിന്റെ പരിണാമം വഴി മുഴുവനായും വെളുത്തുപോകുന്നത് കുറവാണ് പൂച്ചകളിൽ. പൂച്ചകൾ അധികവും വെളുത്തിരിക്കുന്നത് മെനാനോസൈറ്റ് എന്ന രാസവസ്തു അവയുടെ ത്വക്കിൽ ഇല്ലാതെയാകുന്നതുകൊണ്ടാണ്. മെലാനോബ്ലാസ്റ്റ് എന്ന കോശങ്ങൾ കുറയുന്നതുമൂലം വെളുത്ത പൂച്ചകൾ ബധിരർ ആകാറും പതിവുണ്ട്. ഒന്നോ രണ്ടോ നീലക്കണ്ണുകളുള്ള വെളുത്ത പൂച്ചകൾ ബധിരർ ആകാനുള്ള സാധ്യത വളരെ കൂടുതൽ ആണ്.

==== ശാരീരിക ഘടന ====

പല തരത്തിലുള്ള പൂച്ചകൾ ഉണ്ടാകുമെങ്കിലും ശരീരത്തിന്റെ വ്യത്യാസം അനുസരിച്ച് അവയെ രണ്ട് അറ്റമായി തരം തിരിച്ചിരിക്കുന്നു:

; ഓറിയന്റൽ: ഇതൊരു ജനുസ്സല്ല, പക്ഷെ മെലിഞ്ഞ് നീണ്ട, ആൽമണ്ടിന്റെ രൂപത്തിൽ കണ്ണുകളുള്ള നീളൻ മൂക്കും വലിപ്പമേറിയ ചെവിയും ഒക്കെയുള്ള പൂച്ചകളെ ഇങ്ങനെ തരം തിരിക്കാം. സയാമീസ് പൂച്ചകളും ഓറിയന്റൽ ഷോർട്ട്‌ഹെയർ പൂച്ചകളും ഇതിൻ ഉദാഹരണമാണ്.
; കോബി: ഉയരം കുറഞ്ഞ്, പേശികൾ നിറഞ്ഞ, ഒതുക്കമുള്ള ശരീരഘടനയും ഉരുണ്ട കണ്ണുകളും ചെറിയ മൂക്കും ചെവിയും ഉള്ള പൂച്ചകളെയാണ് കോബി എന്ന വിഭാഗമായി കണക്കാക്കുന്നത്. പേർഷ്യൻ പൂച്ചകളും എക്സോട്ടിക്ക് പൂച്ചകളും ഇതിനുദാഹരണം.

== കാട്ടുപൂച്ച ==
{{main|കാട്ടുപൂച്ച}}
[[പ്രമാണം:Feral cat Virginia crop.jpg|thumb|250px|ആക്രമണങ്ങളിൽ ഏറ്റ പരുക്കുകളുമായി ജീവിക്കുന്ന ഒരു കാട്ട് പൂച്ച.]]
കാട്ടുപൂച്ചകൾ ഒറ്റയ്ക്കും ജീവിക്കാറുണ്ടെങ്കിലും അധികവും കൂട്ടമായിട്ടാണ് കണ്ടുവരാറ്. വീട്ടിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കപ്പെടുന്ന പൂച്ചകൾ പതിയെ ഇങ്ങനെയുള്ള കാട്ടുപൂച്ചകളുടെ കൂട്ടത്തിൽ ചേരാറുണ്ട്. വലിയ പട്ടണങ്ങളിലും ഇതുപോലെ കാട്ടുപൂച്ചകളുടെ കോളനികൾ ഉണ്ടാകാറുണ്ട്. റോമിലെ കൊളോസ്സിയവും ഫോറം റൊമാനും ഇതിനു ഉദാഹരണം. പക്ഷെ റോമിലുള്ള പൂച്ചകളെ അവിടത്തെ ആളുകൾ തീറ്റിപ്പോറ്റാറുണ്ട് എന്നതിനാൽ ഇവ പൂർണ്ണമായും കാട്ടുപൂച്ചകൾ എന്ന് പറയാനാകില്ല. പരിസരവുമായി ഇണങ്ങാൻ പൂച്ചകൾക്ക് നല്ല മിടുക്കാണുള്ളത്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ മനുഷ്യരുമായി ഇണങ്ങിജീവിച്ചാൽ അവരിൽ നിന്ന് ഭക്ഷണം കിട്ടുമെന്ന് പൂച്ചകൾ എളുപ്പം മനസ്സിലാക്കും. അലഞ്ഞ് തിരിയുന്ന പൂച്ചകൾക്ക് പോലും ഭക്ഷണം കൊടുക്കാൻ ആളുകൾ തയ്യാറാകും.

പൂച്ചകൾ നന്നായി പരിസരവുമായി ഇണങ്ങുമെങ്കിലും തണുപ്പ് അധികം ഉള്ള സ്ഥലങ്ങൾ പൂച്ചയ്ക്ക് പറ്റിയതല്ല. കൂടാതെ നല്ലവണ്ണം പ്രോട്ടീനുകൾ ആവശ്യമായതിനാൽ ഭക്ഷണം കുറവ് കിട്ടുന്ന പട്ടണങ്ങളും ഇവയ്ക്ക് അനുയോജ്യമല്ല. നഗരങ്ങളിലെ പൂച്ചകൾ പട്ടികളാലും വാഹനങ്ങളാലും കൊല്ലപ്പെടാറുണ്ട്. എങ്കിലും ഉടമസ്ഥരില്ലാത്ത പൂച്ചകളെ ദത്തെടുക്കാനും ഭക്ഷണം നൽകാനും പകർച്ചവ്യാധികളിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെടുവാനുള്ള കുത്തിവയ്ക്ക് നൽകുവാനും ഒക്കെ സന്നദ്ധരായ പല മൃഗങ്ങൾക്ക് വേണ്ടിയുള്ള സംഘടനകളും ഉണ്ടെന്നുള്ളത് ആശ്വാസമാകുന്നു. ഇങ്ങനെയുള്ള പൂച്ചകളെ അവയുടെ പൂർണ്ണമായ ആരോഗ്യം വീണ്ടെടുപ്പിച്ച് തിരിച്ച് വിടുകയാണ് ചെയ്യാറ്. വീണ്ടും അവ പിടിക്കപ്പെടാതിരിക്കാൻ ഈ പൂച്ചകളുടെ ചെവിയുടെ ഒരറ്റം ചെറുതായി മുറിച്ചാണ് അവർ പൂച്ചയെ തിരികെ വിടാറ്. ഇങ്ങനെ പൂച്ചകൾക്ക് ആവശ്യത്തിനു പരിചരണം കൊടുക്കുന്നതുവഴി അവയുടെ ജീവിതകാലം കൂടാറുണ്ട്. അതുകൂടാതെ ഭക്ഷണത്തിനായും മറ്റും വഴക്ക് കൂടുന്ന ശീലവും ഒരുപരിധി വരെ ഇല്ലാതെയാക്കാൻ ഈ പരിചരണം സഹായിക്കുന്നു.

=== പരിസരത്തിനുണ്ടാകുന്ന സ്വാധീനം ===

[[പ്രമാണം:Feral cat gl3.gif|thumb|250px|പിടിയിലായ ഒരു കാട്ട് പൂച്ച.]]

[[ഹവായി|ഹവായിയുടെ]] തീരങ്ങളിലും കാടുകളിലും ഉള്ള വേട്ടക്കാരിൽ ഏറ്റവും മുഖ്യം എന്ന് തന്നെ പറയാവുന്ന ജീവിയാണ് കാട്ട് പൂച്ച. കാട്ടിലുള്ള പല പക്ഷികളും കടലിലുള്ള പല പക്ഷികളും ഒക്കെ എണ്ണത്തിൽ കുറവാകാൻ കാരണമായ ജീവികളിൽ കാട്ട്പൂച്ചയും പെടുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.birdinghawaii.co.uk/XShearwaterkills2.htm|title=www. birdinghawaii.co. uk/XShearwaterkills2.htm&lt;!-- INSERT TITLE --&gt;|accessdate=2007-05-26|archive-date=2007-09-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20070927003352/http://www.birdinghawaii.co.uk/XShearwaterkills2.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ഒരിക്കൽ 56 കാട്ടുപൂച്ചകളുടെ ഉച്ചിഷ്ടങ്ങൾ പഠനവിധേയമാക്കിയപ്പോൾ അതിൽ നാൽപ്പത്തിനാലു പക്ഷികളുടെ അവശിഷ്ടങ്ങൾ കാണപ്പെടുകയുണ്ടായി. അതിൽ 40 എണ്ണം അന്യംനിന്നുപോകാൻ സാധ്യതയുണ്ടെന്ന് കരുതപ്പെടുന്ന പക്ഷികളാണ്.&lt;ref&gt;{{cite web
| url=http://www.earlham.edu/~biol/hawaii/mammals.htm
| title=Introduced Species in Hawaii (Senior Seminar 2002)
| year=2002
| publisher=Earlham college, Department of Biology
| accessdate=2007-05-15}}&lt;/ref&gt;

ദക്ഷിണ ഭൂഗോളത്തിൽ, പൂച്ച വർഗ്ഗത്തിൽ പെട്ട ജീവികൾ ഒരിക്കലും ഉണ്ടായിട്ടില്ലാത്ത പല പ്രദേശങ്ങളും ഉണ്ട്. [[ഓസ്ട്രേലിയ]] ഒരു ഉദാഹരണമാണ്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ അവിടങ്ങളിലുള്ള മറ്റ് ജീവികൾക്ക് പൂച്ചകളോട് അധികം പേടിയുണ്ടാകാറില്ല. ഈ സ്ഥലങ്ങളിലുള്ള പല ജീവികളുടേയും വംശനാശം കാട്ടുപൂച്ചകൾ വരുത്തി വയ്ക്കാറുണ്ട്. ഓസ്ട്രേലിയയിൽ മാത്രം പല പക്ഷികളും, ഉരഗങ്ങളും ഒക്കെ കാട്ടുപൂച്ചകളാൽ ഇല്ലാതെയായിക്കഴിഞ്ഞു. കാട്ടുപൂച്ചകളിൽ നിന്ന് മറ്റ് ജീവികളെ സംരക്ഷിക്കാൻ വലിയ വേലി കെട്ടിയ പാർപ്പിടങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുകയാണ് ഇപ്പോൾ പല സംഘടനകളും. ഇതിൽ ചിലത് ദ്വീപുകളുമാണ്. &lt;ref&gt;[http://www.numbat.org.au/ Community awareness and involvement in the conservation of our unique mammal emblem], [[Numbat|Project Numbat]]&lt;/ref&gt;

=== കാട്ടുപൂച്ചകളെക്കുറിച്ചുള്ള മനുഷ്യരുടെ പേടികൾ ===

പൂച്ചകൾ മനുഷ്യരിൽ ഉണ്ടാക്കുന്ന വികാരങ്ങളിൽ പ്രധാനമായുള്ളത് രണ്ടെണ്ണമാണ്. മനുഷ്യർക്ക് പൂച്ചകളോട് സ്വാഭാവിക പേടി ഉണ്ടാകുന്നതാണ് ഒന്ന്. പൂച്ചകൾ കാരണം മറ്റ് ജീവികൾക്ക് വംശനാശം വരുമെന്ന പേടിയാണ് രണ്ടാമത്തേത്. പൂച്ചകൾ മറ്റ് ജീവികളുടെ ജീവിതത്തിനു ഭീക്ഷണിയാകുന്നത് പല സാഹചര്യങ്ങൾ അനുസരിച്ചിരിക്കും. ദ്വീപുപോലെയുള്ള പ്രദേശങ്ങളിലാണ് ഇവ മുഖ്യമായും ഭീഷണിയുയർത്തുന്നത്. എന്നാൽ പൂച്ചകൾ വളരെക്കാലമായി ജീവിച്ചുപോരുന്ന ബ്രിട്ടൺ പോലെയുള്ള സ്ഥലങ്ങളിൽ പൂച്ച കാര്യമായ പാരിസ്ഥിതികപ്രശ്നങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുന്നില്ല. ഇതുരണ്ടും കൂടാതെ ഈ പൂച്ചകളെ ഇരതേടാനായി മറ്റ് വലിയ മൃഗങ്ങൾ വരുന്നതും പൂച്ചകളാൽ പകർച്ചവ്യാധികൾ പകരുന്നതുമൊക്കെയാണ് പൂച്ചകളെ സംബന്ധിച്ച് മനുഷ്യർക്കുണ്ടാകുന്ന മറ്റ് പേടികൾ. കൊയോട്ട്സ് (''Coyotes'') എന്ന ജീവിയാണ് വീട്ടുപൂ‍ച്ചകളെ മുഖ്യമായി കൊല്ലുന്നത്. ''FELV'' (''feline leukemia''), ''FIV'' (''feline immunodeficiency virus''), പേവിഷബാധ എന്നിവയാണ് പൂച്ചകൾക്ക് വരുന്ന മാരകരോഗങ്ങൾ. ഈ കാരണങ്ങൾ കൊണ്ട് വീട്ട്പൂച്ചകളെ അധികം പുറത്തേയ്ക്ക് വിടാതിരിക്കുന്നതാണ് നല്ലത്.

പൂച്ചകളുടെ സംഖ്യ കൂടുന്നതും ചിലപ്പോൾ പ്രശ്നമാകാറുണ്ട്. അമേരിക്കയിലെ ഒരു സംഘടനയുടെ (Humane Society of the United States) അഭിപ്രായത്തിൽ 30–40 ലക്ഷം‍ പൂച്ചകളും പട്ടികളുമാണ് ഓരോ വർഷവും വീട്ടുമൃഗങ്ങളാക്കപ്പെടുന്നത്. വീടുകളേക്കാൾ കൂടുതൽ മൃഗങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നതുവഴി പല വീട്ടുമൃഗങ്ങളേയും കൂട്ടിനുള്ളിൽ തന്നെ പൂട്ടിയിടാൻ വീട്ടുകാർ നിർബന്ധിതരായിരിക്കുന്ന അവസ്ഥയാണ് അവിടെ.

ഈ വീട്ടുമൃഗങ്ങളെ വന്ധ്യംകരിക്കുന്നത് ഇവയുടെ സംഖ്യ കുറയ്ക്കാൻ സഹായിക്കും. 1992-ൽ അമേരിക്കയിൽ നടത്തിയ ഒരു പഠനത്തിൽ മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിഞ്ഞത് അവിടെയുള്ള 12,893 (29,4%) വളർത്ത് മൃഗങ്ങളും, 26.9% പട്ടികളും 32,6% പൂച്ചകളും വന്ധ്യംകരിച്ചിട്ടുണ്ട് എന്നാണ്. &lt;ref&gt;{{cite web
| url=http://www.spayusa.org/main_directory/02-facts_and_education/stats_surveys/javma_articles/02dogs-cats-sterilized.asp
| title=Estimation of the proportions of dogs and cats that are surgically sterilized
| author=Jane C. Mahlow, DVM, MS
| publisher=www. spayusa.org, summarizing J Am Vet Med Assoc 1992;215;640–643
| accessdate=2007-05-15}}&lt;/ref&gt;

പൂച്ചകളോടുള്ള അമിതമായ പേടി, ഐലുറോഫോബിയ (ailurophobia) എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു.

== ശാസ്ത്രീയമായ തരംതിരിവ് ==

1758-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ സിസ്റ്റമാ നാച്ചുറാ (Systema Naturae) എന്ന പുസ്തകത്തിന്റെ പത്താം വാള്യത്തിൽ വളർത്ത്പൂച്ചയെ ഫെലിസ് കാറ്റസ് (''Felis catus'') എന്ന വിഭാഗത്തിലാണ് കാരൊളസ് ലിന്യസ് (Carolus Linnaeus) ഉൾപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്.&lt;ref name=&quot;MSW3-catus&quot;&gt;{{MSW3 Wozencraft | pages = 534–535 | id = 14000031}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Linaeus1758&quot;&gt;{{cite book |last=Linnaeus |first=Carolus |authorlink=Carl Linnaeus |title=Systema naturae per regna tria naturae: secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis |publisher=Holmiae (Laurentii Salvii) |year=1766 |pages=62 |url=http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k99004c/f62.chemindefer |accessdate=2008-04-02 |language={{In lang|la}} |volume=1 |edition = 12th edition |origyear = 1758}}&lt;/ref&gt; എന്നാൽ പിന്നീടുണ്ടായ ചില പഠനങ്ങളിൽ നാട്ടുപൂച്ചകൾ, കാട്ടുപൂച്ചകളുടെ അതേ വർഗ്ഗത്തിൽപ്പെട്ടതുതന്നെയാണെന്നുള്ള തെളിവുകൾ കണ്ടെത്തിയിരുന്നു &lt;ref name=&quot;MSW3-catus&quot; /&gt;. 1777-ൽ ജൊഹാൻ ക്രിസ്ത്യൻ ഡാനിയേൽ വോൺ ഷ്രെബർ വീട്ടുപൂച്ചകളെ ഫെലിസ് സിൽ‌വെസ്റ്റ്രിസ് (''Felis silvestris'') എന്ന ഗണത്തിൽ പെടുത്തണമെന്ന് നിർദ്ദേശിച്ചു. &lt;ref name=&quot;MSW3-silvestris&quot;&gt;{{MSW3 Wozencraft | pages = 536–537 | id = 14000057}}&lt;/ref&gt; പൂച്ചയുടെ ഗണമായി ഈ രണ്ട് പേരുകളും ഇന്ന് മാറിമാറി ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു. വളർത്ത് പൂച്ചകൾ ''F. silvestris'' എന്ന ഗണത്തിന്റെ ഉപവിഭാഗമായ ''F. s. catus'' എന്ന ഗണമായും കണക്കാക്കപ്പെടാറുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;SciencemagNEO&quot; /&gt; അതുപോലെതന്നെ കാട്ടുപൂച്ചകൾ ''F. catus'' എന്ന വിഭാഗത്തിന്റെ പല ഉപവിഭാഗങ്ങളിൽപ്പെട്ടവയാണെന്നും കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. &lt;ref name=&quot;MSW3-silvestris&quot; /&gt; എന്നാൽ 200-ൽ, ICZN (International Commission on Zoological Nomenclature)-ന്റെ Opinion 2027 എന്ന കോൺഫറൻസ് കാട്ടുപൂച്ചകളുടെ വിഭാഗമായി ''F. silvestris'' എന്ന് നിശ്ചയിച്ചതോടെ ഈ ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ ഒഴിവായി.&lt;ref&gt;{{cite journal
| author = ICZN
| title = Opinions
| journal = Bulletin of Zoological Nomenclature
| volume = 60
| publisher = [[International Commission on Zoological Nomenclature]]
| date = [[2003-03-31]]
| accessdate = 2008–04–02
| url = http://www.iczn.org/BZNMar2003opinions. htm#opinion2027
}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; എങ്കിൽപ്പോലും ഇന്നും വളർത്ത്പൂച്ചകളുടെ പേരായി ''F. catus'' എന്നാണ് മുഖ്യമായും ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നത്.

ജോഹൻ ക്രിസ്ത്യൻ പോളികാർപ് എക്സ്ലിബെൻ 1777-ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ''Anfangsgründe der Naturlehre and Systema regni animalis'' എന്ന പുസ്തകത്തിൽ വളർത്ത്പൂച്ചകളെ ''Felis domesticus'' എന്ന വിഭാഗത്തിൽ ആയിരുന്നു ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്നത്. ഇതും, ഇതിന്റെ പല വകഭേദങ്ങളായ ''Felis catus domesticus'' എന്നും ''Felis silvestris domesticus'' എന്നും പലപ്പോഴായി പലയിടത്തും പ്രയോഗിച്ച് കാണാറുണ്ടെങ്കിലും [[International Code of Zoological Nomenclature|ഇന്റർനാഷണൽ കോഡ് ഓഫ് സുവോളജിക്കൽ നോമൻക്ലെച്ചർ]] എന്ന സംഘടനയുടെ നിയമവലി പ്രകാരം ഇതൊന്നും ശാസ്ത്രീയനാമങ്ങളായി പരിഗണിക്കാനാവില്ല.
== സോഷ്യൽ മീഡിയയിലെ പ്രചാരം ==
20 മില്ലി സെക്കൻ്റ് മുതൽ 70 മില്ലി സെക്കൻ്റ് വരെയുള്ള സമയത്ത് പ്രതികരിക്കുന്നതിനാൽ(reflex action) സോഷ്യൽ മീഡിയയിലെ താരമാണ് പൂച്ച.
റിഫ്ലക്സ് ആക്ഷൻ ഏറ്റവും വേഗമുള്ളതും കൃത്യവുമായതിനാലും പൂച്ച സാർ എന്നാണ് സോഷ്യൽ മീഡിയയിലെ പേര് തന്നെ.
സംഘട്ടന രംഗങ്ങളിലെ പൂച്ചയുടെ അസാധാരണമായ മെയ്വഴക്കം കാരണം എതിരാളിക്ക് പലപ്പോഴും പരാജയം സംഭവിക്കുന്നതാണ് ഇതിലെ പ്രധാന കാരണം. 360° വരെ തിരിഞ്ഞ് ആക്രമിക്കാൻ ശേഷിയുള്ള വിഷപാമ്പായ അണലിയെ വരെ അസാമാന്യ മെയ്വഴക്കം കൊണ്ട് നിഷ്പ്രഭമാക്കുന്ന പൂച്ച ഏറ്റുമുട്ടേണ്ട  സാഹചര്യം വന്നാൽ 70 മില്ലി സെക്കൻ്റിന് ഉള്ളിൽ തന്നെ അണലിയെ അടിച്ചിടുന്നത് പ്രകൃതിയിലെ തന്നെ ഒരു അത്ഭുത പ്രതിഭാസമായി കണക്കാക്കുന്നു. മനുഷ്യനുമായി ഒരു പരിധി വരെ ഇണങ്ങുമ്പോൾ തന്നെയും പൊതുവിൽ ആരെയും പേടി ഇല്ലാത്തതും സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ പൂച്ച സാറിന് ആരാധകരെ സൃഷ്ടിക്കുന്ന ഒരു ഘടകമാണ്.&lt;ref&gt;https://www.manoramanews.com/kerala/spotlight/2025/08/08/cat-attitude-hunting-behavior.html&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.manoramaonline.com/technology/science/2025/02/15/reasons-why-cats-are-the-most-fearless-creatures.html&lt;/ref&gt;

== പുരാണങ്ങളിലുള്ള സ്ഥാനം ==

[[പ്രമാണം:Bastet-E 2533-Egypte louvre 058.jpg|thumb|right|250px|[[ഫ്രാൻസ്|ഫ്രാൻസിലെ]] പ്രശസ്തമായ [[ലൂവ്ര്]] മ്യൂസിയത്തിൽ പ്രദർശിപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന [[ഈജിപ്റ്റ്|ഈജിപ്ഷ്യൻ]] പൂച്ചദേവതയായ [[ബാസ്തെറ്റ്|ബാസ്തെറ്റിന്റെ]] പ്രതിമ.]]
പുരാതന ഈജിപ്റ്റ് മുതൽക്കെതന്നെ പൂച്ചകളെ മനുഷ്യർ വളർത്ത്മൃഗങ്ങളായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. [[ബാസ്തെറ്റ്]] അഥവാ ബാസ്റ്റ് എന്ന പേരിൽ ഒരു പൂച്ചദൈവവും അവർക്ക് ഉണ്ടായിരുന്നു. ബാസ്റ്റിനെ വീടിന്റേയും, വീട്ട്പൂച്ചകളുടേയും കൃഷിയിടങ്ങളുടേയും ഒക്കെ രക്ഷകയായിട്ടാണ് അവർ കരുതിയിരുന്നത്. ഈജിപ്റ്റിയൻ ജനങ്ങളെ എലികളിൽ നിന്ന് പകരുന്ന അസുഖങ്ങളിൽ രക്ഷിച്ചതുകൊണ്ടാകാം അവർക്ക് പൂച്ചകളോട് സ്നേഹവും ആരാധനയും തോന്നാനും പിന്നീട് ദേവതാരൂപത്തിൽ ഒരു പൂച്ചയെ പ്രതിഷ്ഠിക്കാനും ഇടയാക്കിയത്. ഈജിപ്ഷ്യൻ പുരാണങ്ങളിൽ ബാസ്റ്റ് എന്ന ഈ പൂച്ച, സൂര്യഭഗവാനായ [[റാ|“റാ”യുടെ]] മകളായിരുന്നു. ഈജിപ്ഷ്യൻ മതത്തിന്റെ വളർച്ചയിൽ ബാസ്റ്റിന് ശ്രദ്ധേയമായ പങ്കുണ്ട്. കെനിയയുടെ ദ്വീപുകളായ ലാമു (Lamu Archipelago) എന്നയിടത്തുള്ള പൂച്ചകൾ മാത്രമാണ് പുരാതന ഈജിപ്റ്റിലുണ്ടായിരുന്ന പൂച്ചകളുടെ ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന ബന്ധുക്കൾ എന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു.&lt;ref name = lamu&gt;{{cite book| last = Couffer | first = Jack| title = The Cats of Lamu| url = https://archive.org/details/catsoflamu0000couf | publisher = The Lyons Press |year=1998 | location = New York| id = ISBN 1-55821-662-6 }}&lt;/ref&gt;

പൂച്ചകളെക്കുറിച്ച് പല പുരാതന മതങ്ങളിലും വിവിധ വിശ്വാസങ്ങൾ നിലവിലുണ്ടായിരുന്നു. പൂച്ചകൾ വിശുദ്ധരായ ആത്മാക്കളാണെന്നും, മനുഷ്യരുടെ സഹചാരികളും വഴികാട്ടികളും ആണെന്നും, എല്ലാം അറിയുന്നവരാണ് പൂച്ചകളെങ്കിലും സംസാരശേഷി ഇല്ലാത്തതിനാൽ മനുഷ്യരുടെ തീരുമാനങ്ങളെ സ്വാധീ‍നിക്കാൻ കഴിയില്ലെന്നും ഒക്കെയുള്ള വിശ്വാസങ്ങളാണ് അതിൽ പ്രധാനം.

പൂച്ചകളെക്കുറിച്ച് മോശമായ അന്ധവിശ്വാസങ്ങളും പല സംസ്കാരങ്ങളിലും നിലവിലുണ്ട്. കറുത്ത പൂച്ചയുടെ പാത കുറുകെ കടക്കുന്നത് കഷ്ടകാലത്തിനിടവരുത്തുമെന്നതാണ് അതിലൊന്ന്. ദുർമന്ത്രവാദങ്ങൾക്കും ചിലയിടങ്ങളിൽ പൂച്ചയെ ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്. ഇങ്ങനെയുള്ള വിശ്വാസങ്ങൾ മിഡീവൽ കാലഘട്ടത്തിൽ യൂറോപ്പിൽ നിന്ന് പൂച്ചകളെ ഇല്ലാതെയാക്കാൻ വരെ വഴിയൊരുക്കി. ഇങ്ങനെ പൂച്ചകളെ വലിയ സംഖ്യയിൽ ഒഴിവാക്കിയ ഇടങ്ങളിൽ എലികളിൽ നിന്ന് പകരുന്ന പ്ലേഗ് പോലെയുള്ള അസുഖങ്ങൾ കൂടുതലായി കാണപ്പെട്ടിരുന്നു.

==== മതങ്ങളിലുള്ള സ്ഥാനം ====

* ജപ്പാനിൽ മനേകി നേകോ (''Maneki Neko'') എന്ന പൂച്ചയെ ഭാഗ്യത്തിന്റെ അടയാളമായി കരുതപ്പെടുന്നു.
* ഇസ്ലാം മതത്തിൽ, ബഹുമാനപ്പെട്ട പ്രവാചകൻ മുഹമ്മദ് നബി സല്ലല്ലാഹു അലൈഹിവസല്ലം മൂസ (''Muezza'') എന്ന് പേരുള്ള ഒരു പ്രിയപ്പെട്ട പൂച്ച ഉണ്ടായിരുന്നതായി പറയപ്പെടുന്നുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{cite book | author = Geyer, Georgie Anne | year = 2004 | title = When Cats Reigned Like Kings: On the Trail of the Sacred Cats| url = https://archive.org/details/whencatsreignedl00geor }}&lt;/ref&gt; പൂച്ചകളോടുള്ള സ്നേഹം മൂലം തന്റെ വസ്ത്രത്തിൽ ഒരു പൂച്ച കിടന്നുറങ്ങുന്നുണ്ടെങ്കിൽ ആ പൂച്ചയെ ഉണർത്താതിരിക്കാൻ ആ വസ്ത്രം എടുക്കാതിരിക്കാൻ വരെ തയ്യാറാണെന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞിരുന്നു എന്നാണ് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നത്.
*
* പൂച്ചകളോടുള്ള ബഹുമാനപ്പെട്ട പ്രവാചകൻറെ സ്നേഹവും കരുതലും പ്രശസ്തമാണ്.
* &lt;ref name=&quot;Reeves&quot;&gt;{{cite book | author = Minou Reeves | title = Muhammad in Europe | year = 2000 | url = https://archive.org/details/muhammadineurope0000reev_t2h0 | publisher = New York University (NYU) Press | pages = p.52}}&lt;/ref&gt;

ഉറങ്ങുന്ന ഒരു ജീവിയേയും ഉണർത്തരുത്‌ എന്നാണ് വിവക്ഷ: അദ്ദേഹത്തിന്റെ വസ്ത്രത്തിൽ ഉറങ്ങിയിരുന്ന ഒരു പൂച്ചയെ ഉണർത്താൻ അദ്ദേഹം തയ്യാറായിരുന്നില്ല എന്ന് ചുരുക്കം 

* നോർസ് പുരാണത്തിലെ സ്നേഹത്തിന്റേയും, സൌന്ദര്യത്തിന്റേയും ദേവതയായ ഫ്രെജ (''Freyja''), പൂച്ചകളെ പൂട്ടിയിരിക്കുന്ന രഥമാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്.

=== ഒൻപത് ജീവിതം ===

പൂച്ചകൾക്ക് ഒൻപത് ജീവിതങ്ങൾ ഉള്ളതായി ചിലയിടങ്ങളിൽ വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. ഏഴ് ജീവിതങ്ങൾ എന്ന് വിശ്വസിക്കുന്നവരും ഉണ്ട്. ജീവഹാനി വരെ സംഭവിക്കാവുന്ന ഇടങ്ങളിൽ ‍നിന്ന് സമർത്ഥമായി രക്ഷപ്പെടാനുള്ള പൂച്ചയുടെ കഴിവാണ് ഇങ്ങനെ ഒരു വിശ്വാസം പ്രചരിക്കാൻ ഇടയാക്കിയത്. &lt;ref name=myth&gt;{{Cite web |url=http://www.best-cat-art.com/cat-myths.html |title=Cat Myths, Misinformation and Untruths |access-date=2008-11-20 |archive-date=2008-12-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081211105334/http://www.best-cat-art.com/cat-myths.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ഉയരങ്ങളിൽ നിന്ന് എങ്ങനെ വീണാലും താഴെ നാലുകാലിൽ തന്നെ വീഴാനുള്ള പൂച്ചയുടെ കഴിവും ഈ വിശ്വാസത്തിന്റെ പിറവിക്ക് കാരണമായി.

== ചൊല്ലുകൾ ==

പൂച്ചയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിരവധി [[പഴഞ്ചൊല്ല്|ചൊല്ലുകൾ]] മലയാളത്തിൽ ലഭ്യമാണ്‌. അവയിൽ ചിലത് താഴെക്കൊടുത്തിരിക്കുന്നു

* പൂച്ചയ്ക്ക് ആരു മണികെട്ടും
* ചൂടുവെള്ളത്തിൽ വീണ പൂച്ച പച്ചവെള്ളം കണ്ടാലും പേടിയ്ക്കും
* പൊന്നുരുക്കുന്നിടത്ത് പൂച്ചയ്ക്ക് എന്തു കാര്യം..?
* മിണ്ടാപ്പൂച്ച കലമുടക്കും
* എടുത്തു ചാടിയ പൂച്ച എലിയെ പിടിക്കില്ല
* ഇല്ലാത്ത കരിമ്പൂച്ചയെ ഇരുട്ടത്ത് തപ്പുക
* എലിയുടെ കണ്ണിൽ നിന്ന് ഏഴു കുടം വെള്ളം വന്നാലും പൂച്ച കടി വിടുമൊ....?
* എലി പിടിയ്ക്കുന്ന പൂച്ച കലവും ഉടയ്ക്കും

== കുറിപ്പുകൾ ==

&lt;div class=&quot;references-small&quot; style=&quot;-moz-column-count:1; column-count:1;&quot;&gt;
{{note|൧|൧}} മനുഷ്യർക്ക് 12 എണ്ണം ഉണ്ടാകും.

‌{{note|൨|൨}} മനുഷ്യർക്ക് ഇത് 5 എണ്ണമാണ്.

{{note|൩|൩}} ഇരുകാലികൾ ആയതിനാൽ മനുഷ്യർക്ക് ഇത് 5 എണ്ണമാണ്.

{{note|൪|൪}} മനുഷ്യർക്ക് 3 മുതൽ 5 വരെയാണ്.
 &lt;/div&gt;

==ഇതും കാണുക==
* [[പൂച്ചകളുടെ പട്ടിക]]
{{Wikiquote}}
{{-}}
== അവലംബം ==
{{reflist|3}}

{{മാർജ്ജാരവംശം}}

[[വർഗ്ഗം:മാർജ്ജാരവംശം]]
[[വർഗ്ഗം:വളർത്തുമൃഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പൂച്ചകൾ]]
'''കട്ടികൂട്ടിയ എഴുത്ത്'''</text>
      <sha1>4sop2catz956f69l2n3hv1k2gmyik5d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ashik Jose</title>
    <ns>3</ns>
    <id>297298</id>
    <revision>
      <id>4680637</id>
      <parentid>2102806</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T04:34:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>TheWikiholic</username>
        <id>77980</id>
      </contributor>
      <comment>അറിയിപ്പ്: [[ആനന്ദൻ കെ.ആർ.]] [[WP:AFD|ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങളിലേക്ക്]] ഉൾപ്പെടുത്തുന്നു. ([[WP:Twinkle|ട്വിങ്കിൾ]])</comment>
      <origin>4680637</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9996" sha1="6avt7mleum5udyfzvdxj7plx6p4dsmt" xml:space="preserve">'''നമസ്കാരം  {{#if: Ashik Jose | Ashik Jose | {{BASEPAGENAME}} }} !''', 

[[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു.
[[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]]
* [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]]
* [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]]
* [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]]
* [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]]
* [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]]
* [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]]

താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു.

[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് &quot;ടിൽഡ&quot; (&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു.

വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും.

ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്.

-- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 15:58, 15 നവംബർ 2014 (UTC)
==  [[:ആനന്ദൻ കെ.ആർ.]]  എന്ന ലേഖനം നീക്കം ചെയ്യാനുള്ള നാമനിർദ്ദേശം ==
&lt;div class=&quot;floatleft&quot; style=&quot;margin-bottom:0&quot;&gt;[[File:Ambox warning orange.svg|48px|alt=|link=]]&lt;/div&gt;  '''[[:ആനന്ദൻ കെ.ആർ.]]''' എന്ന ലേഖനം വിക്കിപീഡിയയുടെ മാനദണ്ഡങ്ങൾക്കും നയരേഖകൾക്കും അനുസൃതമായി നിലനിർത്താവുന്നതാണോ അതോ  [[Wikipedia:Deletion policy|നീക്കം ചെയ്യേണ്ടതാണോ]] എന്ന വിഷയത്തെക്കുറിച്ച്  [[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ആനന്ദൻ കെ.ആർ.]] എന്ന താളിൽ ഒരു ചർച്ച ആരംഭിച്ചിരിക്കുന്നു. പ്രസ്തുത താളിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയ ലേഖനം നീക്കം ചെയ്യുന്നതിനു മുൻപായി താങ്കളുടെ അഭിപ്രായം അറിയുവാൻ 7 ദിവസം വരെ സമയം ലഭിക്കുന്നതാണ്. കൂടാതെ താല്പര്യമുള്ള മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളും ചർച്ചയിൽ പങ്കെടുക്കുന്നതായിരിക്കും. ലേഖനം വിക്കിപീഡിയയിൽ ഉൾപ്പെടുത്താൻ തക്ക വിധത്തിലുള്ള ശ്രദ്ധേയത, നിഷ്പക്ഷത, സ്വീകാര്യത എന്നിവയെ ലക്ഷ്യമാക്കിയുള്ള ശക്തമായ അവലംബങ്ങളും വാദഗതികളുമാണു് ഈ ചർച്ചയിൽ പ്രതീക്ഷിക്കുന്നതു്. ഈ ചർച്ച നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾത്തന്നെ കൂടുതൽ വിവരങ്ങളും അവലംബങ്ങളും മറ്റും ചേർത്ത് പ്രസ്തുത ലേഖനം പുഷ്ടിപ്പെടുത്താവുന്നതാണു്. എന്നാൽ, കാര്യനിർവ്വാഹകരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ കൂട്ടായി ഒരു അന്തിമതീരുമാനം ഉണ്ടാവുന്നതുവരെ, ലേഖനത്തിന്റെ മുകളിൽ ചേർത്തിട്ടുള്ള, ലേഖനം മായ്ക്കാൻ  നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ട അറിയിപ്പ് നീക്കം ചെയ്തുകൂടാ.- [[ഉപയോക്താവ്:TheWikiholic|TheWikiholic]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:TheWikiholic|സംവാദം]]) 04:34, 27 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC)</text>
      <sha1>6avt7mleum5udyfzvdxj7plx6p4dsmt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>നെറ്റാ ബകാൾ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>305534</id>
    <revision>
      <id>4680675</id>
      <parentid>4449534</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T08:11:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4680675</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6533" sha1="cisvferknpc6dj5gdfyfqrski8e6p7y" xml:space="preserve">{{Infobox scientist
| name              = നെറ്റാ ബകാൾ
| image             = [[File:Portrait of Neta Bahcall at a 1998 ASA Meeting.jpg|200px|center|Portrait of Neta Bahcall at a 1998 ASA Meeting]]
| image_size        = 
| caption           = നെറ്റാ എ. ബകാൾ
| birth_date        = 1942
| birth_place       = [[ഇസ്രായേൽ]]&lt;ref name=birthplace&gt;{{cite web |title=פרופ' דן שכטמן נבחר לאקדמיה האמריקנית לאמנויות ומדעים |url=https://www.technion.ac.il/2014/04/%D7%A4%D7%A8%D7%95%D7%A4-%D7%93%D7%9F-%D7%A9%D7%9B%D7%98%D7%9E%D7%9F-%D7%A0%D7%91%D7%97%D7%A8-%D7%9C%D7%90%D7%A7%D7%93%D7%9E%D7%99%D7%94-%D7%94%D7%90%D7%9E%D7%A8%D7%99%D7%A7%D7%A0%D7%99%D7%AA-%D7%9C/ |website=technion.ac.il |trans-title=Prof. Dan Shechtman was elected to the American Academy of Arts and Sciences |language=he |publisher=Israel Institute of Technology |date=2014-04-23 |access-date=2023-08-18 |archive-date=2014-07-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140720020129/https://www.technion.ac.il/2014/04/%d7%a4%d7%a8%d7%95%d7%a4-%d7%93%d7%9f-%d7%a9%d7%9b%d7%98%d7%9e%d7%9f-%d7%a0%d7%91%d7%97%d7%a8-%d7%9c%d7%90%d7%a7%d7%93%d7%9e%d7%99%d7%94-%d7%94%d7%90%d7%9e%d7%a8%d7%99%d7%a7%d7%a0%d7%99%d7%aa-%d7%9c/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
| death_date        = 
| death_place       = 
| residence         = 
| citizenship       = ഇസ്രായേലി, അമേരിക്കൻ
| nationality       = 
| field             = [[ജ്യോതിർഭൗതികശാസ്ത്രം]]
| work_institutions = [[Princeton University]] (1971-1983,1989-present)
[[Space Telescope Science Institute]] (1983-1989) 
[[California Institute of Technology]] (1970-1971)
| alma_mater        = 
| doctoral_advisor  = 
| doctoral_students = 
| known_for         = [[ഗാലക്സി കൂട്ടങ്ങൾ]]&lt;br/&gt;[[ഡാർക്ക് മാറ്റർ]]
| influences        = 
| influenced        = 
| prizes            = [[സെസീലിയ പെയ്ൻ-ഗപ്പോഷ്കിൻ]] പുരസ്‌കാരം
| footnotes         = 
| signature         = 
}}
പ്രിസ്റ്റൺ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിലെ [[ജ്യോതിഃശാസ്ത്രം|ജ്യോതിശാസ്ത്ര]] പ്രൊഫസറാണ് '''നെറ്റാ ബകാൾ'''(ജ.1942). [[തമോദ്രവ്യം]], [[പ്രപഞ്ചം|പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ]] ഘടന, [[ക്വാസാർ|ക്വാസാറുകൾ]], [[താരാപഥം|ഗാലക്സികളുടെ]] രൂപീകരണം എന്നീ മേഖലകളിലാണ് നെറ്റാ പഠനം നടത്തുന്നത്.

==വിദ്യാഭ്യാസം==
1963ൽ ഹീബ്രു സർവ്വകലാശാലയിൽ നിന്ന് [[ഭൗതികശാസ്ത്രം|ഭൗതിശാസ്ത്രത്തിലും]] [[ഗണിതം|ഗണിതത്തിലും]] ബിരുദം നേടി. 1965ൽ [[ഇസ്രായേൽ|ഇസ്രായേലിലെ]] വൈസ്മാൻ ഇൻസ്റ്റിട്യൂട്ട് ഓഫ് സയൻസിൻ നിന്ന് ബിരുദാനന്തരബിരുദവും 1970 യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് ടെൽ അവീവിൽ നിന്ന് PhDയും എടുത്തു.&lt;ref name= Wayne&gt;{{cite book|last=Wayne|first=Tiffany K.|title=American Women of Science since 1900, Vol. 1.|date=2011|publisher=ABC-CLIO|location=Santa Barbara, CA|pages=210–212|url=http://go.galegroup.com/ps/i.do?id=GALE%7CCX1760500073&amp;v=2.1&amp;u=camb27002&amp;it=r&amp;p=GVRL&amp;sw=w&amp;asid=aa6e61a02dab11a54d200f5e0f906e65|chapter=Bahcall, Neta}}&lt;/ref&gt;

==ഔദ്യോഗിക ജീവിതം==
[[1970]], [[1971]] വർഷങ്ങളിൽ ബക്കാൾ കാലിഫോർണിയ ഇൻസ്റ്റിട്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്നോളജിയിൽ റിസർച്ച് ഫെല്ലോ ആയിരുന്നു. 1971ൽ PhD ലഭിച്ചു. തുടർന്ന് [[1989]] വരെ പ്രിൻസ്റ്റൺ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ ആസ്ട്രോഫിസിക്സ് പ്രൊഫസറായി ജോലി ചെയ്തു. [[2000]] മുതൽ [[2008]] വരെ കൗൺസിൽ ഓൺ സയൻസ് ആന്റ് ടെക്നോളജിയുടെ ഡയരക്റ്ററായി സേവനമനുഷ്ടിച്ചു.&lt;ref name = Wayne/&gt;

[[ഹബ്ബിൾ ബഹിരാകാശ ദൂരദർശിനി]] ഉപയോഗിച്ച് ബക്കാൾ വിവിധങ്ങളായ [[താരാപഥം|ഗാലക്സികളുടെ]] സ്ഥാനവും ഘടനയും നിർണ്ണയിച്ചു. [[പ്രപഞ്ചം|പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ]] പിണ്ഡം കണക്കാക്കുന്നതിൽ ഇവർ നിർണ്ണായക സംഭാവന നൽകിയിട്ടുണ്ട്.

[[1997]]ൽ നാഷണൽ സയൻസസ് അക്കാദമിയിൽ അംഗമായി തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. സ്പെയ്സ് ടെലസ്കോപ് ഇൻസ്റ്റിട്യൂട്ട് കൗൺസിൽ(1993-1997), യു.എസ്.നാഷണൽ കമ്മിറ്റി ഫോർ ഐ.എ.യു.(1998-2004), സ്ലോൺ ഡിജിറ്റൽ സ്കൈ സർവ്വെയുടെ സയന്റിഫിക് അഡ്വൈസറി കമ്മിറ്റി(1990-1995) തുടങ്ങിയവയിൽ അംഗമായിരുന്നു. നാഷണൽ അസ്ട്രോണമി ആന്റ് ആസ്ട്രോഫിസിക്സ് അഡ്വൈസറി കമ്മിറ്റിയിൽ 2003 മുതൽ അംഗമാണ്. 2006ൽ ഓഹിയോ സ്റ്റേറ്റ് യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ നിന്ന് ഓണററി ഡോക്റ്ററേറ്റ് ലഭിച്ചു.&lt;ref name = Wayne/&gt;


==അവലംബം==
{{reflist}}

[[വർഗ്ഗം:ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞർ - അപൂർണ്ണലേഖനങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:1942-ൽ ജനിച്ചവർ]]</text>
      <sha1>cisvferknpc6dj5gdfyfqrski8e6p7y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>മെർലിൻ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>316121</id>
    <revision>
      <id>4680699</id>
      <parentid>4606301</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T10:44:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>4680699</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7055" sha1="nureozihulqco72shusiat277u7eg7u" xml:space="preserve">{{pu|Merlin (bird)}}
{{Taxobox
| name = മെർലിൻ
| image = Merlin prey fencepost Cochrane cropped.jpg
| image_caption = Male prairie merlin (''F. c. richardsoni'') with prey in [[Alberta]] ([[Canada]])
| image2 = Falco columbarius - Merlin - XC101582.ogg
| status = LC
| status_system = IUCN3.1
| status_ref = &lt;ref name=IUCN&gt;{{IUCN|id=22696453 |title=''Falco columbarius'' |assessors=[[BirdLife International]] |version=2013.2 |year=2012 |accessdate=26 November 2013}}&lt;/ref&gt;
| regnum = [[Animal]]ia
| phylum = [[Chordata]]
| classis = [[Aves]]
| ordo = [[Falconiformes]]
| familia = [[Falconidae]]
| genus = ''[[Falcon|Falco]]''
| species = '''''F. columbarius'''''
| binomial = ''Falco columbarius''
| binomial_authority = [[Carolus Linnaeus|Linnaeus]], 1758
| range_map = Falco columbarius distribution map.png
| range_map_caption = Range of ''F. columbarius'' {{leftlegend|#DBC82C|Summer only range|outline=gray}}{{leftlegend|#0D7410|Year-round range|outline=gray}}{{leftlegend|#1579FB|Winter only range|outline=gray}}
| diversity_link = #Subspecies
| diversity =
3–9 subspecies &lt;small&gt;(see text)&lt;/small&gt;
| synonyms =
''Aesalon columbarius'' &lt;small&gt;(Linnaeus, 1758)&lt;/small&gt;&lt;br/&gt;
''Falco aesalon'' &lt;small&gt;Tunstall, 1771 (but see text)&lt;/small&gt;
}}

മെർലിനെ ഇംഗ്ലീഷിൽ merlin എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു.ശാസ്ത്രീയ നാമം Falco columbarius എന്നാണ്. 
==രൂപ വിവരണം==
മെർലിന് 240-33 സെ.മീ നീളമുണ്ടാവും.ചിറകുകളുടെ അറ്റങ്ങൾ തമ്മിൽ50-73 സെ.മീ അകലമുണ്ട്. നല്ല ദൃഢതയുള്ള പക്ഷിയാണ്. പൂവൻ ശരാശരി 165 ഗ്രാം തൂകം കാണും.പിടയ്ക്ക്ശരാശരി 230 ഗ്രാമും. ലോകത്തിൻറെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ കാണുന്നവയ്ക്കു തമ്മിൽ വലിപ്പ വ്യത്യാസമുണ്ട്. കാലത്തിനനുസരിച്ചും വലിപ്പ വ്യത്യാസം കാണാറുണ്ട്. ഇണകൾ 2 വേറെ വേറെ ഇരകളെയാണ് പിടിക്കുന്നത്. ഇവ ഇണ്യ്ക്കു വേണ്ടി അധികാര പരിധി ചുരുക്കാറുണ്ട്. പൂവന് പുറത്ത് നീല നിറം കലർന്ന ചാരനിറമാണുള്ളത്. അടിവശം മങ്ങിയവെള്ളയൊ ഓറഞ്ചു കലർന്ന  നിറമൊ ആണുള്ളത്, പിന്നെ ചുവപ്പു കലർന്ന തവിട്ടു നിറമുള്ള വരകളും ഉണ്ട്.പിടയ്ക്കും പ്രായമാവാത്തവയ്ക്കുമ്മുകൾഭാഗത്ത് തവിട്ടു കലർന്ന ചാര നിറംതൊട്ട് കടുത്ത തവിട്ടു നിറം വും അടിഭാഗം തവിട്ടു പുള്ളികളോടു കൂടിയ മങ്ങിയ വെള്ള നിറവുമാണ്. ബങ്ങിയ വെള്ള നിറമുള്ള പുരികമുണ്ട്. 
 [[File:Merlin (Falco columbarius) 440571875.jpg|thumb|left|Upperside pattern of male (presumably ''F. c./a. pallidus'') wintering in [[Little Rann of Kutch]], [[Gujerat]], [[India]]]]
[[File:Falco columbarius NAUMANN.jpg|thumb|upright|[[Europe]]an [[subspecies]] 'പൂവൻ(മുമ്പിൽ) പിട (പിന്നിൽ)]]

==പ്രജനനം==
മേയ്- ജൂണ്മാസങ്ങളിലാണ് പ്രജനന കാലം. ഇവയ്ക്ക് ഒരെ ഇണ തന്നെയാണ് ഉണ്ടാവുക, ചുരുങ്ങിയത് ഒരു പ്രജനനകാലത്തേക്കെങ്കിലും. കൂടുകൾ ഇടതൂർന്ന മരക്കൂട്ടങ്ങൾക്കിടയിലുമ്പാറക്കൂട്ടത്തിലും ആയിരുക്കും.ഇവ സ്വന്തം കൂടുകൾ ഉണ്ടാക്കാരില്ല. കാക്കകളോ മറ്റു പക്ഷികളൊ ഉപേക്ഷിച്ച കൂടുകളാണ് ഉപയോഗിക്കുന്ന്ത്.

3-6 മുട്ടകൾ ഇടാറുണ്ട്. 28-32 ദിവസംകൊണ്ട് മുട്ടകൾ വിരിയും. അടയിരിക്കുന്നത് 90% പിട്കളാണ്. പ്കരം പൂവൻ കുടുംബത്തുനുവേണ്ട ഇര തേടും.  കുഞ്ഞ്30 ദിവസത്തിനുശേഷം പറക്കാൻ തുടങ്ങും.അവ 4 ആഴ്ചകൂടി രക്ഷിതാക്കളുടെ സംരക്ഷണയിലാവും. മുട്ടകൾ മിക്കവാറുമെല്ലാം വിരിയും.
== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
{{commons category|Falco columbarius}}
{{wikispecies|Falco columbarius}}
{{Americana Poster|Merlin (falcon)|]
Merlin or Stone-falcon}}
{{Wikisource|Ornithological_Biography/Volume_1/Pigeon_Hawk|&quot;Pigeon Hawk&quot; by John James Audubon}}
* [https://web.archive.org/web/20071028090843/http://www.birds.cornell.edu/AllAboutBirds/BirdGuide/Merlin.html Merlin Species Account] – Cornell Lab of Ornithology
* [http://www.mbr-pwrc.usgs.gov/id/framlst/i3570id.html Merlin - ''Falco columbarius''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071231103532/http://www.mbr-pwrc.usgs.gov/id/framlst/i3570id.html |date=2007-12-31 }} - USGS Patuxent Bird Identification InfoCenter
* [http://www.birdwatching-bliss.com/falcon-photos.html Picture of Black Merlin (Falco columbarius suckleyi subspecies)]
* [http://www.oiseaux.net/birds/photos/merlin.html Merlin photos] at [http://www.oiseaux.net Oiseaux.net]
* [http://aulaenred.ibercaja.es/wp-content/uploads/133_MerlinF.columbarius.pdf Ageing and sexing (PDF; 5.3) by Javier Blasco-Zumeta &amp; Gerd-Michael Heinze] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161020125317/http://aulaenred.ibercaja.es/wp-content/uploads/133_MerlinF.columbarius.pdf |date=2016-10-20 }}
* {{Xeno-canto species|Falco|columbarius|Merlins}}
* [http://www.peregrine-foundation.ca/raptors/Merlin.html Merlin]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Canadian Peregrine Foundation
* {{InternetBirdCollection|merlin-falco-columbarius|Merlin}}
* {{VIREO|Merlin|Merlin}}
* [http://merlinfalconfoundation.org/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181228033438/http://merlinfalconfoundation.org/ |date=2018-12-28 }} Merlin Falcon Foundation</text>
      <sha1>nureozihulqco72shusiat277u7eg7u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>മിൽ മി-17</title>
    <ns>0</ns>
    <id>321651</id>
    <revision>
      <id>4680671</id>
      <parentid>4680319</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T08:06:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>4680671</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22830" sha1="8f4z1qlqrk9tbjauuth29jct7va1duh" xml:space="preserve">{{prettyurl|Mil_Mi-17}}
{|{{Infobox aircraft begin
 |name= Mi-17 / Mi-8M
 |image= File:Afghan Mi-17.jpg&lt;!-- Flight images are preferred for aircraft. Do not change image without a talk page discussion first, thanks. --&gt;
 |caption= A Mi-17 from the Afghan Air Force takes off from [[Kabul International Airport]]
}}{{Infobox aircraft type
| type = [[Military transport aircraft|Transport helicopter]]
| national origin = Soviet Union
| manufacturer = 
| design group = [[മിൽ മോസ്കോ ഹെലികോപ്റ്റർ പ്ലാന്റ്]]
| builder = [[കസാൻ ഹെലികോപ്റ്റർസ്]]
| first flight = 1975
| introduced = 1977 (Mi-8MT), 1981 (Mi-17)
| retired = 
| status = In service
| primary user = [[Russia]]
| more users = ca. 60 other countries
| produced = 1977–present
| number built = about 12,000&lt;ref&gt;[http://en.rian.ru/russia/20070917/79123596.html RIA Novosti – Russia – Russia denies supplying arms to Iraq −1&lt;!-- Bot generated title --&gt;]&lt;/ref&gt;
| unit cost = Prices vary based on specifications (military and civilian prices differ)
| developed from = [[Mil Mi-8]]
| developed into = 
| variants with their own articles = 
}}
|}
[[File:Mi-17 Macedonian Air Force.jpg|thumb|[[Macedonian Air Force]] Mi-17 performing a very tight low-level right turn]]
സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ നിർമിച്ച സൈനിക കാരിയർ ഹെലിക്കോപ്പ്റ്റർ ആണ് '''മിൽ മി-17''' ([[NATO reporting name]] &quot;'''Hip'''&quot;). സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ നിർമിച്ച സൈനിക കാരിയർ ഹെലിക്കൊപ്പ്റ്ററുകളിൽ ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായ ഒന്നാണിത്. ഇന്ത്യയടക്കം നിരവധി രാജ്യങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഇതിന്റെ നിർമാതാക്കൾ മോസ്ക്കോ ഹെലിക്കോപ്പ്റ്റർ പ്ലാന്റ് -മിൽ ആണ്. ആയുധങ്ങൾ ഘടിപ്പിച്ച് ലൈറ്റ് ഗന്ഷിപ്പ് രൂപത്തിൽ ഉപയോഗിക്കാൻ പറ്റുന്ന ഇതിന്റെ നിരവധി വകഭേദങ്ങൾ നിലവിലുണ്ട്
== വികസനം ==
അടിസ്ഥാന Mi-8 എയർഫ്രെയിമിൽ നിന്ന് വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത Mi-17-ൽ, Mi-14-നായി തയ്യാറാക്കിയ വലിയ Klimov TV3-117MT എൻജിനുകൾ, റോട്ടറുകൾ, ട്രാൻസ്മിഷൻ എന്നിവ ഘടിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. കൂടാതെ, കൂടുതൽ ഭാരമുള്ള ലോഡുകൾ വഹിക്കാൻ പാകത്തിൽ ഇതിന്റെ ഫ്യൂസലേജിലും (വിമാനത്തിന്റെ പ്രധാന ഘടന) മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഉയർന്ന താപനിലയും ഉയർന്ന പ്രദേശങ്ങളും (hot and high conditions) ഉള്ള സാഹചര്യങ്ങളിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നതിനായി, 1,545 kW (2,072 shp) ശേഷിയുള്ള ഐസോടോവ് TV3-117VM എൻജിനുകളും ഇതിൽ ലഭ്യമാണ്. ഉയർന്ന പർവതപ്രദേശങ്ങളിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നതിനായി [[ചൈന]]യിലേക്കും [[വെനിസ്വേല]]യിലേക്കും അടുത്തിടെ കയറ്റുമതി ചെയ്ത ഹെലികോപ്റ്ററുകളിൽ, FADEC നിയന്ത്രണ സംവിധാനത്തോടുകൂടിയ Klimov VK-2500 എൻജിനുകളാണ് ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്നത്.

'Mi-17' എന്നത് കയറ്റുമതിക്കായി ഉപയോഗിക്കുന്ന പേരാണ്; റഷ്യൻ സായുധ സേന ഇതിനെ 'Mi-8MT' എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്. Mi-8-ൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി, Mi-17-ൽ ടെയിൽ റോട്ടർ (tail rotor) വലതുവശത്തിന് പകരം ഇടതുവശത്താണ് കാണപ്പെടുന്നത്. കൂടാതെ, എൻജിൻ ഇൻടേക്കുകൾക്ക് (air intakes) മുന്നിലായി ഡസ്റ്റ് ഷീൽഡുകളും (dust shields) ഇതിലുണ്ട്. TV2 എൻജിനുകൾ ഘടിപ്പിച്ച Mi-8-നെ അപേക്ഷിച്ച്, Mi-17-ലെ എൻജിൻ കൗളുകൾ (engine cowls) നീളം കുറഞ്ഞവയാണ്. ഇവ കോക്ക്പിറ്റിന് മുകളിലേക്ക് അധികം നീണ്ടുനിൽക്കുന്നില്ല. കൂടാതെ, എക്‌സ്‌ഹോസ്റ്റിന് (exhaust) മുൻപിലായി 'ബ്ലീഡ് എയർ വാൽവ് ഔട്ട്‌ലെറ്റി'നായുള്ള (bleed air valve outlet) ഒരു ദ്വാരം ഇതിൽ കാണാം.

നിർമ്മാതാവ്, എൻജിൻ തരം, മറ്റ് സൗകര്യങ്ങൾ എന്നിവയെ ആശ്രയിച്ച് മോഡൽ നമ്പറുകളിൽ വ്യത്യാസമുണ്ടാകാം. ഉദാഹരണത്തിന്, 2005-ൽ ചെക്ക് വ്യോമസേനയ്ക്ക് കൈമാറിയ, ഉലാൻ ഉദെയിൽ (Ulan Ude) നിർമ്മിച്ച പതിനാറ് പുതിയ ഹെലികോപ്റ്ററുകളിൽ '-VM' മോഡൽ എൻജിനുകളാണ് ഉപയോഗിച്ചിരുന്നത്. Mi-8AMTSh-ന്റെ പരിഷ്കരിച്ച പതിപ്പായ ഇവയ്ക്ക് Mi-171Sh എന്ന് പേര് നൽകി. ഇതിൽ വരുത്തിയ മാറ്റങ്ങളിൽ വലതുവശത്തുള്ള പുതിയ വലിയ വാതിൽ, ചെക്ക് നിർമ്മിതമായ മെച്ചപ്പെടുത്തിയ APU (Auxiliary Power Unit), കോക്ക്പിറ്റിനും എൻജിനുകൾക്കും ചുറ്റുമുള്ള കെവ്‌ലാർ (Kevlar) കവച പാളികൾ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. ഇവയിൽ എട്ടെണ്ണത്തിൽ സാധാരണ കാണപ്പെടുന്ന 'ക്ലാംഷെൽ' (രണ്ടായി തുറക്കുന്ന) വാതിലുകൾക്ക് പകരം ലോഡിംഗ് റാംപ് സജ്ജീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇതിലൂടെ ഒരു SUV വലിപ്പമുള്ള വാഹനം വരെ ഉള്ളിലേക്ക് കയറ്റാൻ സാധിക്കും.

ചൈനയിൽ Mi-17 ഹെലികോപ്റ്ററിന്റെ  ലൈസൻസോടു കൂടിയ ഉൽപ്പാദനം ആരംഭിച്ചു. സിചുവാൻ പ്രവിശ്യയിലെ ചെങ്ഡുവിലുള്ള 'സിചുവാൻ ലാൻഷിയാൻ ഹെലികോപ്റ്റർ കമ്പനി ലിമിറ്റഡും' (Sichuan Lantian Helicopter Company Limited), റഷ്യയിലെ 'മിൽ മോസ്കോ ഹെലികോപ്റ്റർ പ്ലാന്റ് ജെ.എസ്.സി'യും (Mil Moscow Helicopter Plant JSC) ചേർന്നാണ് ഇതിന്റെ നിർമ്മാണത്തിന് നേതൃത്വം നൽകിയത്. റഷ്യയിലെ ഉലാൻ-ഉഡെയിൽ (Ulan-Ude) നിന്ന് എത്തിച്ച കിറ്റുകൾ ഉപയോഗിച്ച് 2008-ൽ ഈ പ്ലാന്റിൽ 20 ഹെലികോപ്റ്ററുകൾ നിർമ്മിച്ചു. വാർഷിക ഉൽപ്പാദനം 80 ഹെലികോപ്റ്ററുകളായി വർദ്ധിപ്പിക്കാനായിരുന്നു ലക്ഷ്യമിട്ടിരുന്നത്. Mi-171, Mi-17V-5, Mi-17V-7 എന്നീ വകഭേദങ്ങൾ നിർമ്മിക്കാൻ ലാൻഷിയാൻ പദ്ധതിയിട്ടിരുന്നു.&lt;ref&gt;[http://sinodefence.com/airforce/helicopter/mi17.asp Mi-17 Hip Multirole Helicopter]. {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080512234259/http://www.sinodefence.com/airforce/helicopter/mi17.asp |date=12 May 2008}} Retrieved on 25 May 2008.&lt;/ref&gt;റഷ്യൻ നിർമ്മിത Mi-17 ഹെലികോപ്റ്ററുകൾക്ക് പകരം ചൈന തദ്ദേശീയമായി വികസിപ്പിച്ച Z-20 ഹെലികോപ്റ്ററുകൾ ഉപയോഗിച്ചുതുടങ്ങിയതായി 2021-ൽ റിപ്പോർട്ടുകൾ വന്നു. എന്നാൽ, ആക്രമണ ആവശ്യങ്ങൾക്കുള്ള Mi-171Sh ഹെലികോപ്റ്ററുകൾ ഇതിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കപ്പെട്ടേക്കാം. 2014-ലാണ് Mi-17 ഹെലികോപ്റ്ററുകൾക്കായി അവസാനമായി ഓർഡർ നൽകിയത്.&lt;ref&gt;{{cite web |title=China Replacing Russian Mi-17 Helicopters with Indigenous Z-20 Choppers |author=&lt;!--not stated--&gt; |work=Defense World |date=6 February 2021 |url=https://www.defenseworld.net/news/28915/China_Replacing_Russian_Mi_17_Helicopters_with_Indigenous_Z_20_Choppers#.YbOQo9-nypA |access-date=2026-10-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211210203101/https://www.defenseworld.net/news/28915/China_Replacing_Russian_Mi_17_Helicopters_with_Indigenous_Z_20_Choppers#.YbOQo9-nypA |archive-date=2021-12-10 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

നിർമ്മാതാക്കളായ 'റഷ്യൻ ഹെലികോപ്റ്റേഴ്സി'ന്റെ വെബ്‌സൈറ്റിൽ, Mi-8/17 എന്നത് &quot;ചരിത്രത്തിൽ ഏറ്റവും വ്യാപകമായി ഉപയോഗിക്കപ്പെട്ട ഹെലികോപ്റ്റർ&quot; ആണെന്ന് 2021-ൽ പരാമർശിച്ചിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.rhc.aero/en/about |title=Вертолёты России – ABOUT THE COMPANY |website=rhc.aero |language=en |access-date=10 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240523182155/https://www.rhc.aero/en/about/ |archive-date=2024-05-23 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

==ഈ ഹെലിക്കോപ്പ്റ്റർ ഉപയോഗിക്കുന്ന രാജ്യങ്ങൾ ==
{{colbegin|colwidth=20em}}
* {{flag|Afghanistan}}&lt;ref name= &quot;World's Air Forces 2013&quot;&gt;{{cite web|url= http://www.flightglobal.com/airspace/media/reports_pdf/emptys/101015/world-air-forces-2013.pdf|title= World Air Forces 2013 |work= Flightglobal Insight |year= 2013 |access-date= 20 March 2013|archive-url= https://web.archive.org/web/20121216005935/http://www.flightglobal.com/airspace/media/reports_pdf/emptys/101015/world-air-forces-2013.pdf |archive-date= 16 December 2012|url-status= live|df= dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2021-08-25 |title=Taliban have captured more than 100 military helicopters, Russia says |url=http://www.theguardian.com/world/2021/aug/25/taliban-capture-more-than-100-mi17-helicopters-afghan-armed-forces-russia-says |access-date=2022-06-19 |website=the Guardian |language=en}}&lt;/ref&gt;
* {{flag|Algeria}}&lt;ref name= &quot;World's Air Forces 2013&quot;/&gt;
* {{flag|Angola}}&lt;ref name= &quot;World's Air Forces 2013&quot;/&gt;
* {{flag|Argentina}}&lt;ref name= &quot;World's Air Forces 2013&quot;/&gt;
* {{flag|Armenia}}&lt;ref&gt;{{cite web |url= https://armstrade.org/includes/periodics/news/2022/0128/103066275/detail.shtml |title= Вооруженные силы Республики Армения пополнились новыми вертолетами |language=ru |trans-title=Armed forces of the Republic of Armenia replenished with new helicopters |publisher= Arms trade |date= January 28, 2022 |access-date=2022-02-28}}&lt;/ref&gt;
* {{flag|Azerbaijan}}&lt;ref name=&quot;World's Air Forces 2013&quot;/&gt;
* {{flag|Bangladesh}}&lt;ref name=&quot;World's Air Forces 2013&quot;/&gt;
* {{flag|Bosnia and Herzegovina}}&lt;ref name=&quot;World's Air Forces 2013&quot;/&gt;
* {{flag|Bulgaria}}&lt;ref name=&quot;World's Air Forces 2013&quot;/&gt;
* {{flag|Burkina Faso}}&lt;ref name=&quot;World's Air Forces 2013&quot;/&gt;
* {{flag|Cambodia}}&lt;ref name=&quot;World's Air Forces 2013&quot;/&gt;
* {{flag|Cameroon}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://beegeagle.wordpress.com/2014/12/24/cameroon-take-delivery-of-chinese-built-patrol-craft-russian-built-mi-17-helicopters/|title=CAMEROON TAKE DELIVERY OF CHINESE-BUILT PATROL CRAFT, RUSSIAN-BUILT MI-17 HELICOPTER(S)|last=beegeagle|date=24 December 2014|website=wordpress.com|access-date=1 January 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190101194010/https://beegeagle.wordpress.com/2014/12/24/cameroon-take-delivery-of-chinese-built-patrol-craft-russian-built-mi-17-helicopters/|archive-date=1 January 2019|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
* {{flag|Chad}}&lt;ref name=&quot;World's Air Forces 2013&quot;/&gt;
* {{flag|China}}&lt;ref name=&quot;World's Air Forces 2013&quot;/&gt;
* {{flag|Colombia}}&lt;ref name=&quot;World's Air Forces 2013&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.armstrade.org/includes/periodics/news/2018/1121/120049735/detail.shtml|title=СВ Колумбии получили второй модернизированной в России вертолет типа Ми-17|website= armstrade.org|access-date=1 January 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20181122172135/http://www.armstrade.org/includes/periodics/news/2018/1121/120049735/detail.shtml|archive-date=22 November 2018|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
* {{flag|Congo}}&lt;ref name=&quot;World's Air Forces 2013&quot;/&gt;
* {{flag|DR Congo}}&lt;ref name=&quot;World's Air Forces 2013&quot;/&gt;
* {{flag|Croatia}}&lt;ref name=&quot;World's Air Forces 2013&quot;/&gt;
* {{flag|Cuba}}&lt;ref name=&quot;World's Air Forces 2013&quot;/&gt;
* {{flag|Czech Republic}}&lt;ref name=&quot;World's Air Forces 2013&quot;/&gt;
* {{flag|Djibouti}}&lt;ref name=&quot;World's Air Forces 2013&quot;/&gt;
* {{flag|Ecuador}}&lt;ref name=&quot;World's Air Forces 2013&quot;/&gt;
* {{flag|Egypt}}&lt;ref name=&quot;World's Air Forces 2013&quot;/&gt;
* {{flag|Equatorial Guinea}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.airrecognition.com/index.php/archive-world-worldwide-news-air-force-aviation-aerospace-air-military-defence-industry/global-defense-security-news/global-news-2018/november/4605-equatorial-guinea-takes-delivery-of-two-mi-172-choppers.html|title=Equatorial Guinea takes delivery of two Mi-172 choppers|website= airrecognition.com|access-date=1 January 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20181108184509/http://www.airrecognition.com/index.php/archive-world-worldwide-news-air-force-aviation-aerospace-air-military-defence-industry/global-defense-security-news/global-news-2018/november/4605-equatorial-guinea-takes-delivery-of-two-mi-172-choppers.html|archive-date=8 November 2018|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
* {{flag|Eritrea}}&lt;ref name=&quot;World's Air Forces 2013&quot;/&gt;
* {{flag|Ethiopia}}&lt;ref name=&quot;World's Air Forces 2013&quot;/&gt;
* {{flag|Ghana}}&lt;ref name=&quot;World's Air Forces 2013&quot;/&gt;
* {{flag|Hungary}}&lt;ref name=&quot;World's Air Forces 2013&quot;/&gt;
* {{flag|India}}&lt;ref name=&quot;World's Air Forces 2013&quot;/&gt;
* {{flag|Indonesia}}&lt;ref name=&quot;World's Air Forces 2013&quot;/&gt;
* {{flag|Iran}}&lt;ref name=&quot;World's Air Forces 2013&quot;/&gt;
* {{flag|Iraq}}&lt;ref name=&quot;World's Air Forces 2013&quot;/&gt;
* {{Flag|Iraqi Kurdistan}}
* {{flag|Kazakhstan}}&lt;ref name=&quot;World's Air Forces 2013&quot;/&gt;
* {{flag|Kenya}}&lt;ref name=&quot;World's Air Forces 2013&quot;/&gt;
* {{flag|Laos}}&lt;ref name=&quot;World's Air Forces 2013&quot;/&gt;
* {{flag|Malaysia}}&lt;ref&gt;{{cite web |url= http://www.helis.com/database/modelorg/1097/ |title= Jabatan Bomba dan Penyelamat Malaysia Mi-8/17 |access-date= 20 March 2013 |archive-url= https://web.archive.org/web/20130525225051/http://www.helis.com/database/modelorg/1097/ |archive-date= 25 May 2013 |url-status= live |df= dmy-all}}&lt;/ref&gt;
* {{flag|Mali}}&lt;ref&gt;{{cite news|title=Mali receives 4 helicopters, weapons from Russia: Defense Minister |agency=ANI — Sputnik |url=https://www.devdiscourse.com/article/international/1752556-mali-receives-4-helicopters-weapons-from-russia-defense-minister |work=Devdiscourse |language=en |date=1 October 2021}}&lt;/ref&gt;
* {{flag|Mexico}}&lt;ref&gt;[http://www.semar.gob.mx/s/armada-mexico/galeria-fotografica/unidades-aeronavales/helicopteros.html Secretaría de Marina – Unidades Aeronavales – Helicopteros] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130801035505/http://www.semar.gob.mx/s/armada-mexico/galeria-fotografica/unidades-aeronavales/helicopteros.html |date=1 August 2013}}. Retrieved 11 May 2013.&lt;/ref&gt;
* {{flag|Mongolia}}&lt;ref name=&quot;World's Air Forces 2013&quot;/&gt;
* {{flag|Montenegro}}&lt;ref name=&quot;World's Air Forces 2013&quot;/&gt;
* {{flag|Mozambique}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.janes.com/article/91561/russia-delivers-mi-17-helicopter-to-mozambique|title=Latest defence and security news|publisher=Janes}}&lt;/ref&gt;
* {{flag|Myanmar}}&lt;ref name=&quot;World's Air Forces 2013&quot;/&gt;
* {{flag|Namibia}}&lt;ref name=&quot;World's Air Forces 2013&quot;/&gt;
* {{flag|Nepal}}&lt;ref name=&quot;World's Air Forces 2013&quot;/&gt;
* {{flag|Nicaragua}}&lt;ref name=&quot;World's Air Forces 2013&quot;/&gt;
* {{Flaglist|Niger}}&lt;ref name=&quot;World's Air Forces 2013&quot;/&gt;
* {{flag|Nigeria}}&lt;ref name=&quot;World's Air Forces 2013&quot;/&gt;
* {{flag|North Korea}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.youngpioneertours.com/helicopter-pyongyang/ |title=Riding a Mil-Mi 17 Helicopter over Pyongyang |date=19 January 2018 |access-date=12 April 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190412021405/https://www.youngpioneertours.com/helicopter-pyongyang/ |archive-date=12 April 2019 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
* {{flag|North Macedonia}}&lt;ref name=&quot;World's Air Forces 2013&quot;/&gt;
* {{flag|Pakistan}}&lt;ref name=&quot;World's Air Forces 2013&quot;/&gt;
* {{flag|Papua New Guinea}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://heviliftgroup.com/Our%20Fleet|title=Hevilift Group Fleet|access-date=10 April 2014|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140418115827/http://www.heviliftgroup.com/Our%20Fleet|archive-date=18 April 2014}}&lt;/ref&gt;
* {{flag|Peru}}&lt;ref name=&quot;World's Air Forces 2013&quot;/&gt;
* {{flag|Poland}}&lt;ref name=&quot;World's Air Forces 2013&quot;/&gt;
* {{flag|Russia}}&lt;ref name=&quot;World's Air Forces 2013&quot;/&gt;
* {{flag|Rwanda}}&lt;ref name=&quot;World's Air Forces 2013&quot;/&gt;
* {{flag|Senegal}}&lt;ref name=&quot;World's Air Forces 2013&quot;/&gt;
* {{flag|Serbia}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.flightglobal.com/pdfarchive/view/2004/2004-09%20-%202377.html |title=World's Air Forces 2004 pg.84 |publisher=flightglobal.com |access-date=20 March 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130517014957/http://www.flightglobal.com/pdfarchive/view/2004/2004-09%20-%202377.html |archive-date=17 May 2013 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.rostvertolplc.ru/ru/press/news/pervie_postavki_v_serbiu/ |title=«Вертолеты России» совместно с АО «Рособоронэкспорт» впервые поставили вертолетную технику в Сербию |access-date=3 July 2016 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160920031500/http://www.rostvertolplc.ru/ru/press/news/pervie_postavki_v_serbiu/ |archive-date=20 September 2016}}&lt;/ref&gt;
* {{flag|Sierra Leone}}&lt;ref name=&quot;World's Air Forces 2013&quot;/&gt;
* {{flag|Slovakia}}&lt;ref name=&quot;World's Air Forces 2013&quot;/&gt;
* {{flag|South Korea}}&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.mt.co.kr/view/mtview.php?type=1&amp;no=2014021218371993168&amp;outlink=1|access-date=5 April 2017|work=yes|agency=National Police Agency (South Korea)|title=200억짜리 러시아 대형헬기 'MI-172' 타보니…|archive-url=https://web.archive.org/web/20170405171210/http://www.mt.co.kr/view/mtview.php?type=1&amp;no=2014021218371993168&amp;outlink=1|archive-date=5 April 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
* {{flag|South Sudan}}&lt;ref name=&quot;World's Air Forces 2013&quot;/&gt;
* {{flag|Sri Lanka}}&lt;ref name=&quot;World's Air Forces 2013&quot;/&gt;
* {{flag|Syria}}&lt;ref name=&quot;World's Air Forces 2013&quot;/&gt;
* {{flag|Thailand}}&lt;ref name=&quot;World's Air Forces 2013&quot;/&gt;
* {{flag|Turkey}} – 19&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.helis.com/database/modelorg/1122/|title=Turk Jandarma Teskilati Mi-8/17|access-date=20 March 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130525231535/http://www.helis.com/database/modelorg/1122/|archive-date=25 May 2013|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
* {{flag|Turkmenistan}}&lt;ref name=&quot;World's Air Forces 2013&quot;/&gt;
* {{flag|Uganda}}&lt;ref name=&quot;World's Air Forces 2013&quot;/&gt;
* {{flag|Ukraine}}&lt;ref name=&quot;World's Air Forces 2013&quot;/&gt;
* {{flag|United Kingdom}}&lt;ref&gt;{{cite web |url= http://www.flightglobal.com/news/articles/uk-showcases-mi-17-training-work-with-afghan-crews-339017/ |title= UK showcases Mi-17 training |publisher= flightglobal.com |access-date= 20 March 2013 |archive-url= https://web.archive.org/web/20130516234101/http://www.flightglobal.com/news/articles/uk-showcases-mi-17-training-work-with-afghan-crews-339017/ |archive-date= 16 May 2013 |url-status= live |df= dmy-all}}&lt;/ref&gt;
* {{flag|United States}}&lt;ref&gt;{{cite web |url= http://blog.al.com/huntsville-times-business/2011/12/russian_helicopters.html |title= Army gets two more Russian helicopters |work= huntsville times|date= 23 December 2011 |access-date= 20 March 2013 |archive-url= https://web.archive.org/web/20130330094504/http://blog.al.com/huntsville-times-business/2011/12/russian_helicopters.html |archive-date= 30 March 2013 |url-status= live |df= dmy-all}}&lt;/ref&gt;
* {{flag|Uzbekistan}}&lt;ref name=&quot;World's Air Forces 2013&quot;/&gt;
* {{flag|Venezuela}}&lt;ref name=&quot;World's Air Forces 2013&quot;/&gt;
* {{flag|Vietnam}}&lt;ref name=&quot;World's Air Forces 2013&quot;/&gt;
* {{flag|Yemen}}&lt;ref name=&quot;World's Air Forces 2013&quot;/&gt;
:*{{flagicon|Houthi movement}} [[Houthi]] rebels&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.nbcnews.com/news/world/militants-believed-houthi-rebels-use-helicopter-seize-japanese-tanker-rcna125883 | title=Militants believed to be Houthi rebels seize Japanese tanker in Red Sea | website=[[NBC News]] | date=20 November 2023 }}&lt;/ref&gt;
* {{flag|Zambia}}&lt;ref name=&quot;World's Air Forces 2013&quot;/&gt;
{{Colend}}

==അവലംബം==

[[വർഗ്ഗം:വാഹനങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഹെലിക്കോപ്പ്റ്ററുകൾ]]</text>
      <sha1>8f4z1qlqrk9tbjauuth29jct7va1duh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഐരാവതേശ്വര ക്ഷേത്രം</title>
    <ns>0</ns>
    <id>324366</id>
    <revision>
      <id>4680711</id>
      <parentid>4613551</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T11:32:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Shajinss</username>
        <id>208313</id>
      </contributor>
      <comment>/* ചിത്രശാല */</comment>
      <origin>4680711</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11590" sha1="hsz9c3ifhvgrguguncrgkrfu9fgpajv" xml:space="preserve">{{prettyurl|Airavatesvara Temple}}
{{Infobox Mandir
| name               = ഐരാവതേശ്വര ക്ഷേത്രം
| image              = Darasuram temple front view.jpg|thumb|ഐരാവതേശ്വര ക്ഷേത്രം, ദാരാസുരം.
| alt          = Darasuram temple front view
| caption            = ഐരാവതേശ്വര ക്ഷേത്രം
| pushpin_map        = India Tamil Nadu
| map_caption        = [[തമിഴ്നാട്|തമിഴ്നാട്ടിൽ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ സ്ഥാനം.]]
| latd = 10 | latm = 46 | lats = 59 | latNS = N
| longd = 79 | longm = 7 | longs = 57 | longEW = E
| coordinates_region = IN-MP_source:kolossus-dewiki
| coordinates_display= title
| other_names        = 
| proper_name        = ഐരാവതേശ്വരർ കോയിൽ
| devanagari         = 
| sanskrit_translit  = 
| tamil              = ஐராவதேஸ்வரர் கோயில்
| marathi            = 
| bengali            = 
| country            = {{flag|ഇന്ത്യ}}
| state              = [[തമിഴ്നാട്]]
| district           = [[തഞ്ചാവൂർ ജില്ല]]
| location           = [[കുംഭകോണം|കുംഭകോണത്തിന്]] അടുത്തുള്ള [[ദാരാസുരം]]
| elevation_m        = 
| primary_deity      = [[ശിവൻ]]
| important_festivals= 
| architecture       = [[ദ്രാവിഡ വാസ്തുവിദ്യ]]
| number_of_temples  = 1
| number_of_monuments= 
| inscriptions       = 
| date_built         = 12-ആം നൂറ്റാണ്ട്
| creator            = [[രാജരാജ ചോളൻ രണ്ടാമൻ]]
| website            = 
}}
[[തമിഴ്‌നാട്|തമിഴ്നാട്ടിലെ]] [[കുംഭകോണം|കുംഭകോണത്തിനു]] സമീപം [[ദാരാസുരം|ദാരാസുരത്ത്]] സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പ്രസിദ്ധമായ [[ഹിന്ദുമതം|ഹൈന്ദവ]] ക്ഷേത്രമാണ് '''ഐരാവതേശ്വര ക്ഷേത്രം''' ([[തമിഴ്]] : ஐராவதேஸ்வரர் கோயில்). 'ഐരാവതേശ്വരൻ' എന്നും അറിയപ്പെടുന്ന [[ശിവൻ|ശിവനെയാണ്]] ഇവിടെ ആരാധിക്കുന്നത്. 12-ആം നൂറ്റാണ്ടിൽ [[രാജരാജ ചോളൻ രണ്ടാമൻ|രാജരാജ ചോളൻ രണ്ടാമന്റെ]] കാലത്താണ് (1143-1173)  ക്ഷേത്രത്തിന്റെ നിർമ്മാണം നടന്നത്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ നിർമ്മാണത്തിനായി [[ദ്രാവിഡ വാസ്തുവിദ്യ|ദ്രാവിഡ വാസ്തുവിദ്യാ]] ശൈലിയാണ് സ്വീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഐരാവതേശ്വര ക്ഷേത്രം, [[ബൃഹദീശ്വര ക്ഷേത്രം]] ([[തഞ്ചാവൂർ]]), [[ഗംഗൈകൊണ്ടചോളീശ്വര ക്ഷേത്രം]] ([[ഗംഗൈകൊണ്ടചോളപുരം]]) എന്നീ മൂന്ന് ക്ഷേത്രങ്ങളെയും ചേർത്ത് '[[ചോഴ മഹാക്ഷേത്രങ്ങൾ]]' എന്നുവിളിക്കാറുണ്ട്. 1987-ൽ [[UNESCO|യുനെസ്‌കോ]] ഐരാവതേശ്വര ക്ഷേത്രത്തെ [[ലോകപൈതൃകസ്ഥാനം|ലോക പൈതൃക സ്ഥാനങ്ങളിൽ]] ഒന്നായി പ്രഖ്യാപിച്ചു.&lt;ref name=&quot;UNESCO&quot;&gt;{{cite web |url=http://whc.unesco.org/en/list/250 |title=യുനെസ്‌കോയുടെ ലോക പൈതൃക സ്ഥാനങ്ങൾ |publisher=[[UNESCO|യുനെസ്‌കോ]] |accessdate=2015 നവംബർ 22}}&lt;/ref&gt;

=== ഐതിഹ്യം ===
[[File:Bull_and_Elephant_statue_at_Thanjavur_Airavatesvara_Temple..JPG|thumb|left| ക്ഷേത്രത്തിലെ കാളയുടെയും ആനയുടെയും പ്രതിമ]]

ഹൈന്ദവ [[ദേവൻ|ദേവനായ]] [[ശിവൻ|ശിവനാണ്]] ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന പ്രതിഷ്ഠ. 'ഐരാവതേശ്വരൻ' എന്ന പേരിലാണ് ശിവനെ ഇവിടെ ആരാധിക്കുന്നത്. [[പുരാണങ്ങൾ|ഹിന്ദു 
പുരാണങ്ങളിൽ]] പരാമർശിക്കുന്ന വെളുത്ത നിറത്തിലുള്ള ഒരു [[ആന]]യാണ് [[ഐരാവതം]]. [[ദുർവാസാവ്]] മഹർഷിയുടെ ശാപത്തെത്തുടർന്ന്  ഐരാവതത്തിന് വെളുപ്പ് നിറം നഷ്ടപ്പെട്ടു. നിറം തിരിച്ചുകിട്ടുന്നതിനു വേണ്ടി ഐരാവതം ഈ സ്ഥലത്തു വച്ച് ശിവനെ തപസ്സു ചെയ്തു. ശിവന്റെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം ഇവിടുത്തെ കുളത്തിൽ ഇറങ്ങിയ ഐരാവതത്തിന് വെളുപ്പ് നിറം തിരികെ ലഭിച്ചു എന്നാണ് കഥ. ഐരാവതത്തിന്റെ ദുഃഖം അകറ്റിയതിനാൽ ശിവനെ 'ഐരാവതേശ്വരൻ' എന്നും വിളിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;P.V. Jagadisa Ayyar,പേജുകൾ 350-351 കാണുക.&lt;/ref&gt; മരണത്തിന്റെ ദേവൻ എന്നറിയപ്പെടുന്ന [[യമൻ|യമനും]] ഇവിടെ വച്ച് ശിവനെ തപസ്സു ചെയ്തിരുന്നു. 'ശരീരം മുഴുവൻ ചുട്ടുപൊള്ളട്ടെ' എന്ന മുനിശാപത്തിൽ നിന്ന് മുക്തി ലഭിക്കുന്നതിനു വേണ്ടിയായിരുന്നു യമന്റെ തപസ്സ്. ഇവിടുത്തെ കുളത്തിൽ കുളിച്ചു കയറിയ യമദേവന് ശാപമോക്ഷം ലഭിച്ചുവെന്നാണ് വിശ്വാസം. അതിനാൽ ഈ കുളത്തിനെ ''യമതീർത്ഥം'' എന്നും വിളിക്കാറുണ്ട്.

==പെരിയ നായകി അമ്മൻ കോവിൽ==
[[File:Darasuramiravatesvaraammanshrine.jpg|thumb|left|പെരിയ നായകി അമ്മൻ കോവിലിന്റെ പ്രവേശന കവാടം]]
ഐരാവതേശ്വര ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കു ഭാഗത്ത് പെരിയ നായകി അമ്മൻ കോവിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ഈ ക്ഷേത്രം ഐരാവതേശ്വര ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്ന് ഒറ്റപ്പെട്ടു കാണപ്പെടുന്നു. ശിവന്റെ പത്നിയായ [[പാർവ്വതി]] ദേവിയാണ് ഇവിടുത്തെ പ്രതിഷ്ഠ.&lt;ref&gt;P.V. Jagadisa Ayyar, p351 കാണുക.&lt;/ref&gt;

==ചിത്രശാല==
&lt;gallery widths=&quot;170&quot; heights=&quot;170&quot; perrow=&quot;4&quot; caption=&quot;ഐരാവതേശ്വര ക്ഷേത്രത്തിലെ കാഴ്ചകൾ&quot;&gt;
പ്രമാണം:Airavatesvara Temple Entrance.jpg|ഐരാവതേശ്വര ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പ്രവേശന കവാടം.
പ്രമാണം:Darasuram1.jpg|ഗോപുരം
പ്രമാണം:Darasuram2.jpg|പുൽത്തകിടി
പ്രമാണം:Darasuram3.jpg|വിമാനം (ഏറ്റവും ഉയരമുള്ള ഭാഗം)
പ്രമാണം:Darasuram4.jpg|ശില്പങ്ങൾ
പ്രമാണം:Darasuram6.jpg|ശ്രീകോവിലിന്റെ പിൻഭാഗം.
പ്രമാണം:Darasuram7.jpg|ചിത്രങ്ങൾ
പ്രമാണം:&quot;Ruined beauty of Airavatesvara Temple&quot;.JPG|നാശം സംഭവിച്ച ഭാഗങ്ങൾ.
പ്രമാണം:Darasuram, Airavatesvara Temple, Sanctum sanctorum 3, India.jpg
പ്രമാണം:Darasuram, Airavatesvara Temple, Mandapa at night, India.jpg
പ്രമാണം:Darasuram, Airavatesvara Temple, Relief 2, India.jpg
പ്രമാണം:Darasuram, Airavatesvara Temple, Brahmin priest, Sanctum sanctorum, India.jpg
പ്രമാണം:Airavatesvara Temple TN (40873).jpg
പ്രമാണം:Airavatesvara Temple TN (49608).jpg
പ്രമാണം:Airavatesvara Temple TN (59362).jpg
പ്രമാണം:Airavatesvara Temple TN.jpg
പ്രമാണം:Airavatesvara Temple TN (53952).jpg|കൊടിമരം
പ്രമാണം:Airavatesvara Temple TN (17574).jpg|കൊത്തുപണികൾ
പ്രമാണം:Airavatesvara Temple TN (86459).jpg|കാളയുടെയും ആനയുടെയും ശില്പം 
&lt;/gallery&gt;

==കുറിപ്പുകൾ==
{{reflist}}

==അവലംബം==
* {{cite book |author= Geeta Vasudevan |title= The Royal Temple of Rajaraja: An Instrument of Imperial Chola Power |publisher=Abhinav Publications |location= |year=2003 |pages= |isbn= 81-7017-383-3 |oclc= |doi= |accessdate=}}
* {{cite book |author= P.V. Jagadisa Ayyar |title=South Indian Shrines |publisher=Asian Educational Services |location=New Delhi |year=1993 |pages= |isbn=81-206-0151-3 |oclc= |doi= |accessdate=}}
* {{cite book |author= Krishna Chaitanya |title=Arts of India |url= https://archive.org/details/bwb_T2-DTV-240 |publisher=Abhinav Publications |location= |year=1987 |pages= |isbn=  |oclc= |doi= |accessdate=}}
* {{cite book |author= Richard Davis |title=Lives of Indian images |url= https://archive.org/details/livesofindianima0000davi |publisher=Princeton University Press |location=Princeton, N.J |year=1997 |pages= |isbn=0-691-00520-6 |oclc= |doi= |accessdate=}}

==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
{{Commons category-inline}}
* [http://www.hinduonnet.com/2004/07/07/stories/2004070704810500.htm World Heritage Site status for Airavatesvara Temple] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080815035747/http://www.hinduonnet.com/2004/07/07/stories/2004070704810500.htm |date=2008-08-15 }}
* [http://www.kumbakonam.info/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=189&amp;Itemid=105 - A Complete Visitors Guide to Darasuram Airateswara Temple] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150211170926/http://kumbakonam.info/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=189&amp;Itemid=105 |date=2015-02-11 }}

{{World Heritage Sites in India}}
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌നാട്ടിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ ശിവക്ഷേത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ ലോക പൈതൃക സ്മാരകങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>hsz9c3ifhvgrguguncrgkrfu9fgpajv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ടി.പി. രാമകൃഷ്ണൻ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>339403</id>
    <revision>
      <id>4680670</id>
      <parentid>4667308</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T08:04:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Altocar 2020</username>
        <id>144384</id>
      </contributor>
      <comment>/* രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം */</comment>
      <origin>4680670</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11944" sha1="exrerbtvbxng9f89zmncqmiw5pkbdq7" xml:space="preserve">{{infobox politician 
| name =ടി.പി. രാമകൃഷ്ണൻ
| image = T.P. Ramakrishnan.jpg
| birth_date = {{birth date and age|1949|06|15|df=yes}}
| birth_place = നമ്പ്രത്ത്കര, പേരാമ്പ്ര,
കോഴിക്കോട് ജില്ല
| death_date =
| death_place =
| office = ഇടതുമുന്നണി കൺവീനർ
| term = 2024-2026
| predecessor = [[ഇ.പി. ജയരാജൻ]]
| successor = [[പി. രാജീവ്]]
| office2 =കേരള നിയമസഭാംഗം
| term2 = 2021, 2016, 2001
| constituency2 = പേരാമ്പ്ര
| office3 =കേരളത്തിലെ എക്സൈസ്, തൊഴിൽ വകുപ്പ് മന്ത്രി
| term3 = 2016-2021
| predecessor3 = [[കെ. ബാബു]]
| successor3 =[[എം.വി.ഗോവിന്ദൻ മാസ്റ്റർ]]
| party = കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ
(മാർക്സിസ്റ്റ്)
| spouse = എം.കെ.നളിനി
| children = 2
| year = 2024
| date = ഓഗസ്റ്റ് 31
| source = http://niyamasabha.org/codes/14kla/Members-Eng/98%20Ramakrishnan%20T%20P.pdf നിയമസഭ
}}
2024 ഓഗസ്റ്റ് 31 മുതൽ 2026 സെപ്റ്റംബർ 15 വരെ ഇടതുമുന്നണി
കൺവീനറായിരുന്ന കോഴിക്കോട് ജില്ലയിൽ നിന്നുള്ള മുതിർന്ന സിപിഎം നേതാവാണ്
''' ടി.പി.രാമകൃഷ്ണൻ(ജനനം : 15 ജൂൺ 1949) ''' 2016 മുതൽ 2026 വരെ  പേരാമ്പ്രയിൽ നിന്നുള്ള നിയമസഭാംഗമായിരുന്നു. 
ഒന്നാം പിണറായി സർക്കാരിലെ സംസ്ഥാന
എക്സൈസ് തൊഴിൽ വകുപ്പ് മന്ത്രിയായിരുന്നു. നിലവിൽ മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ കേന്ദ്ര കമ്മിറ്റി അംഗവും സിഐടിയു സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻ്റുമാണ്.&lt;ref&gt;[https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/tp-ramakrishnan-elected-as-ldf-convener-1.9860598? ടിപി രാമകൃഷ്ണൻ ഇടതുമുന്നണി കൺവീനർ]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/ep-jayarajan-removed-from-ldf-convener-1.9860715? ഇപി ജയരാജന് പകരം ടിപി രാമകൃഷ്ണൻ]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2024/08/31/tp-ramakrishnan-new-ldf-convener.html ടിപി രാമകൃഷ്ണൻ എൽഡിഎഫ് കൺവീനർ]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2023/11/30/t-p-ramakrishnan-appointed-as-citu-state-president.html ടിപി രാമകൃഷ്ണൻ സിഐടിയു സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റ്]&lt;/ref&gt;

== ജീവിത രേഖ ==
കോഴിക്കോട് ജില്ലയിലെ പേരാമ്പ്ര താലൂക്കിലെ കീഴരിയൂർ പഞ്ചായത്തിലെ
നമ്പ്രത്ത്കരയിൽ ശങ്കരൻ്റെയും മാണിക്യത്തിൻ്റെയും മകനായി 
1949 ജൂൺ 15ന് ജനനം.
നമ്പ്രത്ത്കര യുപി സ്കൂൾ, കൊയിലാണ്ടി ഗവ.ബോയ്സ്, നടുവത്തൂർ ഹൈസ്കൂൾ
എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്ന് പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം നേടിയ രാമകൃഷ്ണൻ
കോഴിക്കോട് ഗവ. ആർട്ട്സ് &amp; സയൻസ്
കോളേജിൽ നിന്ന് പ്രീഡിഗ്രി പഠനം പൂർത്തിയാക്കി.

==രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം==

മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ
ആദ്യകാല വിദ്യാർത്ഥി 
യുവജന സംഘടനകളായ
കെഎസ്എഫ്,കെഎസ്വൈഎഫ് സംഘടനകളിലൂടെ 
പൊതുരംഗത്ത് എത്തിയ
രാമകൃഷ്ണൻ 1968-ൽ മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടിയിൽ അംഗമായി.

മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ കടിയങ്ങാട് 
ലോക്കൽ കമ്മിറ്റി, ബാലുശ്ശേരി, 
പേരാമ്പ്ര ഏരിയ കമ്മിറ്റികളുടെ സെക്രട്ടറിയായി പ്രവർത്തിച്ച രാമകൃഷ്ണൻ
1980-ൽ കോഴിക്കോട് ജില്ലാ കമ്മിറ്റിയിലും
1990-ൽ ജില്ലാ സെക്രട്ടറിയേറ്റിലും അംഗമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.
2001-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ
പേരാമ്പ്രയിൽ നിന്ന് ആദ്യമായി
നിയമസഭയിൽ അംഗമായി.

മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ 
കോഴിക്കോട് ജില്ലാ സെക്രട്ടറിയായിരുന്ന
വി.വി. ദക്ഷിണാമൂർത്തി പാർട്ടി സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയേറ്റ് അംഗമായതിനെ തുടർന്ന്
2005-ൽ കോഴിക്കോട് ജില്ലാ സെക്രട്ടറിയായി. 2006-ൽ പാർട്ടി
സംസ്ഥാന കമ്മിറ്റിയിൽ അംഗമായ
രാമകൃഷ്ണൻ 2014 വരെ ജില്ലാ സെക്രട്ടറിയായി തുടർന്നു.

2015-ൽ പാർട്ടി സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയേറ്റ് അംഗമായ രാമകൃഷ്ണൻ 2016-ലെ
നിയമസഭ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ 
പേരാമ്പ്രയിൽ നിന്ന് വിജയിച്ചു ഒന്നാം
പിണറായി മന്ത്രിസഭയിലെ സംസ്ഥാന എക്സൈസ്, തൊഴിൽ വകുപ്പുകളുടെ ചുമതലയുള്ള കാബിനറ്റ് മന്ത്രിയായി.
2021-ൽ പേരാമ്പ്രയിൽ നിന്ന് വീണ്ടും 
നിയമസഭാംഗമായി.

2023-ൽ സിഐടിയു സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻ്റായിരുന്ന ആനത്തലവട്ടം ആനന്ദൻ
അന്തരിച്ചതിനെ തുടർന്ന്
സിഐടിയു സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻ്റായി
തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.

2024-ലെ ലോക്‌സഭ ഇലക്ഷൻ വിവാദങ്ങളെ തുടർന്ന് ഇടതുമുന്നണി
കൺവീനറായിരുന്ന ഇ.പി.ജയരാജന്
പകരം പുതിയ കൺവീനറായി ടി.പി.രാമകൃഷ്ണൻ 2024 ഓഗസ്റ്റ് 31ന് നിയമിതനായി. 2025-ൽ നടന്ന 24ാം പാർട്ടി കോൺഗ്രസ്സിൽ മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ കേന്ദ്രകമ്മിറ്റി അംഗമായി.

2026-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ
പേരാമ്പ്രയിൽ നിന്നും വീണ്ടും മത്സരിച്ചെങ്കിലും മുസ്ലിംലീഗിലെ യുവജനവിഭാഗം നേതാവ് [[ഫാത്തിമ തഹ്‍ലിയ]]യോട് പരാജയപ്പെട്ടു.&lt;ref&gt;[https://www.sathyamonline.com/news/news-keralam/p-rajeev-12058036 രാമകൃഷ്ണന് പകരം പി.രാജീവ് കൺവീനർ ആയേക്കും]&lt;/ref&gt;

2026-ൽ കോഴിക്കോട് വച്ച് ചേർന്ന സിപിഎം വിശാല സംസ്ഥാന കമ്മിറ്റി സമ്മേളനത്തിൽ കേന്ദ്ര കമ്മിറ്റി അംഗമായതിനാലും പ്രായപരിധി പിന്നിട്ടതിനെ തുടർന്ന് പാർട്ടി സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയേറ്റിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കപ്പെട്ടു. 

''' പ്രധാന പദവികളിൽ '''

* 2025 :  സിപിഎം കേന്ദ്ര കമ്മിറ്റി അംഗം
* 2024 : ഇടതുമുന്നണി കൺവീനർ
* 2023 : സിഐടിയു സംസ്ഥാനപ്രസിഡന്റ്
* 2021 : നിയമസഭാംഗം, പേരാമ്പ്ര
* 2016-2021 : സംസ്ഥാന എക്സൈസ്,തൊഴിൽ വകുപ്പ് മന്ത്രി
* 2016 : നിയമസഭാംഗം, പേരാമ്പ്ര
* 2015 : സിപിഎം സംസ്ഥാന സെക്രട്ടേറിയറ്റ് അംഗം
* 2006 : സിപിഎം സംസ്ഥാന കമ്മിറ്റി അംഗം
* 2005-2014 : സിപിഎം കോഴിക്കോട് ജില്ലാ സെക്രട്ടറി
* 1990 : സിപിഎം കോഴിക്കോട് ജില്ലാ സെക്രട്ടേറിയറ്റ് അംഗം
* 1981-1990 : സിപിഎം പേരാമ്പ്ര ഏരിയ കമ്മിറ്റി സെക്രട്ടറി
* 1980 : സിപിഎം കോഴിക്കോട് ജില്ലാ കമ്മിറ്റി അംഗം
* 1979-1981 : സിപിഎം ബാലുശേരി ഏരിയ കമ്മിറ്റി സെക്രട്ടറി
* 1973-1976 : സിപിഎം കടിയങ്ങാട് ലോക്കൽ കമ്മിറ്റി സെക്രട്ടറി
* 1970-1973 : സിപിഎം കീഴരിയൂർ ലോക്കൽ കമ്മിറ്റി അംഗം
* 1968 : സിപിഎം അംഗം&lt;ref&gt;[https://www.asianetnews.com/kerala-news/tp-ramakrishnan-new-ldf-convener-in-kerala-sj30v6 സിപിഎമ്മിലെ സൗമ്യ മുഖം വെല്ലുവിളികൾ നേരിടാൻ ടിപി രാമകൃഷ്ണൻ]&lt;/ref&gt;

== സ്വകാര്യ ജീവിതം ==
* ഭാര്യ : എം.കെ നളിനി
* മക്കൾ
* രാജുലാൽ
* രഞ്ജിനി

==അവലംബം==
{{reflist}}
{{Fourteenth KLA}}
{{DEFAULTSORT:രാമകൃഷ്ണൻ}}
[[വർഗ്ഗം:പതിനൊന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനാലാം കേരളനിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ തൊഴിൽ വകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ എക്സൈസ് വകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:1950-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജൂൺ 15-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>exrerbtvbxng9f89zmncqmiw5pkbdq7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ജോസഫൈൻ ബേക്കർ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>346672</id>
    <revision>
      <id>4680679</id>
      <parentid>4631695</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T08:40:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4680679</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17639" sha1="gjij9sz545md3chja4vv3eceaaexhrk" xml:space="preserve">{{PU|Josephine Baker}}
{{Infobox person
| image         = Baker Banana.jpg
| caption       = ജോസഫൈൻ ബേക്കർ
| birth_name    = ഫ്രിഡ ജോസഫൈൻ മക്ഡൊണാൾഡ്
| birth_date    = {{birth date|df=yes|1906|06|03}}
|birth_place    = [[മിസ്സോറി]], [[അമേരിക്ക]].&lt;ref name=&quot;bm&quot;&gt;{{cite web|title=Josephine Baker (Freda McDonald) Native of St. Louis, Missouri|url=http://blackmissouri.com/digest/josephine-baker-freda-mcdonald-native-of-st-louis-missouri.html|accessdate=2009-03-06|archive-date=2016-08-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20160814151345/http://blackmissouri.com/digest/josephine-baker-freda-mcdonald-native-of-st-louis-missouri.html|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt;
| death_date    = {{death date and age|df=yes|1975|04|12|1906|06|03}}
| death_place   = [[പാരീസ്]], [[ഫ്രാൻസ്]]
| death_cause   = [[മസ്തിഷ്കാഘാതം]]
| resting_place = മൊണാക്കോ&lt;ref name=desbornesmonacocimetiere&gt;{{cite news|last1=Verany|first1=Cedric|title=Monaco Cimetière: des bornes interactives pour retrouver les tombes|url=http://archives.monacomatin.mc/article/societe/monaco-cimetiere-des-bornes-interactives-pour-retrouver-les-tombes.41578.html|accessdate=2015-12-26|work=Monaco Matin|date=2008-11-01|archive-date=2015-12-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20151227064339/http://archives.monacomatin.mc/article/societe/monaco-cimetiere-des-bornes-interactives-pour-retrouver-les-tombes.41578.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=amisperemonaco&gt;{{cite web|title=Visite funéraire de Monaco|url=http://www.appl-lachaise.net/appl/article.php3?id_article=59|website=Amis et Passionés du Père-Lachaise|accessdate=December 26, 2015|archive-date=2015-12-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20151226234058/http://www.appl-lachaise.net/appl/article.php3?id_article=59|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
| residence     = [[ഫ്രാൻസ്]]
| nationality   = [[അമേരിക്ക|അമേരിക്കൻ]], [[ഫ്രഞ്ച്]]
| children      = ഷോൺ ക്ലോ‍ഡ് ബേക്കർ ഉൾപ്പെട്ടെ, 12 കുട്ടകൾ
| occupation    = നർത്തക, ഗായിക, അഭിനേത്രി, പൗരാവകാശപ്രവർത്തക
| years_active  = 1921–75
| spouse        = {{Plain list| 
* {{marriage|വില്ല്യം വെൽസ്|1919|1920}}
* {{marriage|വില്ല്യം ബേക്കർ|1921|1925}}
* {{marriage|ഷോൺ ലിയോൺ|1937|1938}}
* {{marriage|ജോ ബില്ലൺ|1947|1961}}
}}
| partner       = റോബർട്ട് ബാ‍ർഡി &lt;small&gt;(1973–75)&lt;/small&gt;
| module        = {{Infobox musical artist|embed=yes
| background    = solo_singer
| instrument    = വായ്പാട്ട്
| label         = കൊളമ്പിയ, മെർക്കുറി
}}}}
ഫ്രാൻസിൽ നിന്നുമുള്ള ഒരു നർത്തകിയും നടിയും ഗായികയുമായിരുന്നു '''ജോസഫൈൻ ബേക്കർ (Josephine Baker)'''. (ജനനം - 3 ജൂൺ 1906 - മരണം 12 ഏപ്രിൽ 1975).  കറുത്ത മുത്ത് എന്ന അപരനാമധേയത്തിൽ ഇവർ അറിയപ്പെട്ടിരുന്നു. [[അമേരിക്ക|അമേരിക്കയിലാണു]] ജനിച്ചതെങ്കിലും, 1937 ൽ ഫ്രഞ്ച് പൗരത്വം നേടിയ അവർക്ക് [[ഫ്രഞ്ച് ഭാഷ|ഫ്രഞ്ച്]], [[ഇംഗ്ലീഷ് (ഭാഷ) | ഇംഗ്ലീഷ്]] ഭാഷകളിൽ പ്രാവീണ്യമുണ്ടായിരുന്നു. ഒരു ചലച്ചിത്രത്തിലഭിനയിക്കുന്ന ആദ്യത്തെ കറുത്ത വർഗ്ഗക്കാരി കൂടിയാണ് ജോസഫൈൻ.

കാണികളെ വംശീയമായി വേർതിരിച്ചിരുത്തിയിരുന്ന വേദികളിൽ പരിപാടി നടത്താൻ അവർ വിസമ്മതിച്ചിട്ടുണ്ട്. [[മാർട്ടിൻ ലൂഥർ കിംഗ് ജൂനിയർ|മാർട്ടിൻ ലൂഥർ കിങ്ങിന്റെ]] കൊലപാതകത്തിനു ശേഷം, അമേരിക്കയിലെ പൗരാവകാശ മുന്നേറ്റത്തിനു നേതൃത്വം നൽകാൻ ലൂഥർ കിങ്ങിന്റെ ഭാര്യ ജോസഫൈനെ അനൗദ്യോഗികമായി ക്ഷണിച്ചിരുന്നു. 1975 ഏപ്രിൽ പന്ത്രണ്ടാം തീയതി ജോസഫൈൻ മസ്തിഷ്കാഘാതം മൂലം മരണമടഞ്ഞു.&lt;ref name=cgwmms22&gt;{{cite web | title = ജോസഫൈൻ ബേക്കർ | url = http://www.cmgww.com/stars/baker/about/biography.html | publisher = Official Josephine Baker website | accessdate = 2016-08-14 | archive-date = 2016-08-14 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160814153636/http://www.cmgww.com/stars/baker/about/biography.html | url-status = bot: unknown }}&lt;/ref&gt;
==ആദ്യകാല ജീവിതം==
1906 ജൂൺ 3 ആം തീയതി [[അമേരിക്ക|അമേരിക്കയിലെ]] [[മിസ്സോറി|മിസ്സോറിയിലുള്ള]] , സെന്റ്.ലൂയിസ് പട്ടണത്തിലാണ് ജോസഫൈൻ ജനിച്ചത്. ഫ്രിഡ ജോസഫൈൻ മക്ഡൊണാൾഡ് എന്നായിരുന്നു ചെറുപ്പകാലത്തിലെ പേര്. കാരി മക്ഡൊണാൾഡും, എഡ്ഡീ കാഴ്സണുമായിരുന്നു മാതാപിതാക്കൾ.&lt;ref name=cgwmm1121&gt;{{cite web | title = Josephine Bakers Biography | url = http://www.cmgww.com/stars/baker/about/biography.html | publisher = Josephine Baker, Official website | accessdate = 2016-08-14 | archive-date = 2016-08-14 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160814154400/http://www.cmgww.com/stars/baker/about/biography.html | url-status = bot: unknown }}&lt;/ref&gt;  ജോസഫൈനു പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം മാത്രമേ ലഭിച്ചിട്ടുള്ളു. എട്ടു വയസ്സുള്ളപ്പോൾ തന്നെ, വെള്ളക്കാരുടെ വീട്ടിൽ ജോലിക്കു പോയി തുടങ്ങിയിരുന്നു. അലക്കുന്നതിനിടയിൽ സോപ്പു ധാരാളം ഉപയോഗിച്ചുവെന്നാരോപിച്ച് ജോസഫൈൻ ജോലി ചെയ്യുന്ന വീട്ടിലെ സ്ത്രീ ജോസഫെന്റെ കൈ പൊള്ളിക്കുകയുണ്ടായി.&lt;ref&gt;{{cite journal|title=The Rise and Fall of Josephine Baker|journal=Dollars &amp; Sense|year=1987|volume=13}}&lt;/ref&gt; തന്റെ പതിമൂന്നാമത്തെ വയസ്സിൽ ഒരു ക്ലബ്ബിൽ പരിചാരികയായും ജോസഫൈൻ ജോലി ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. കാർഡുബോഡു കൊണ്ടു മറച്ച മുറികളിലുറങ്ങിയും, എച്ചിൽപാത്രങ്ങളിൽ ബാക്കി വരുന്ന ഭക്ഷണം കഴിച്ചും ഒക്കെ, വളരെ പരിതാപകരമായിരുന്ന ഒരു ബാല്യവും, കൗമാരവുമായിരുന്നു ജോസഫൈന്റേത്.&lt;ref&gt;Jacob M. Appel ''St. James Encyclopedia of Popular Culture'', 2 May 2009, [http://findarticles.com/p/articles/mi_g1epc/is_bio/ai_2419200060/ Baker biography] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151017173501/http://findarticles.com/p/articles/mi_g1epc/is_bio/ai_2419200060/ |date=2015-10-17 }}&lt;/ref&gt;  1919 ൽ ജോസഫൈൻ വില്യം വെൽസിനെ പരിചയപ്പെടുകയും, അത് വിവാഹ ബന്ധത്തിൽ എത്തിച്ചേരുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ ഒരു വർഷം മാത്രമേ ഈ ബന്ധം നീണ്ടു നിന്നുള്ളു.

ജോസഫൈൻ ഒരു നർത്തകിയായിതീരണമെന്നു മാതാപിതാക്കൾ ആഗ്രഹിച്ചിരുന്നില്ല. തന്റെ പതിനഞ്ചാമത്തെ വയസ്സിൽ ജോസഫൈൻ വില്യം ബേക്കറെ വിവാഹം കഴിച്ചു. നാലു വർഷം മാത്രം നീണ്ടു നിന്ന ദാമ്പത്യമായിരുന്നു ഇത്, 1925 ൽ ഇരുവരും വിവാഹമോചിതരായി.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite book|title=Josephine Baker in Art and Life|url=https://archive.org/details/josephinebakerin0000jule|last=Rosette|first=Bennetta|publisher= |year=2007|isbn= 978-0-252-03157-1|location=Chicago IL|pages= }}&lt;/ref&gt;  ജോസഫൈൻ കൂടുതൽ അറിയപ്പെടാൻ തുടങ്ങിയ കാലമായിരുന്നു അത്. അമേരിക്കയിൽ ജോസഫൈന്റെ പരിപാടികൾ ആളുകൾ പരിഹസിച്ചു തള്ളിയിരുന്നു.

==കലാജീവിതം==
ജോസഫൈന്റെ തെരുവുനൃത്തങ്ങൾ സെന്റ്.ലൂയിസിലുള്ള ഒരു കോറസിന്റെ ശ്രദ്ധപിടിച്ചു പറ്റി, പതിനഞ്ചാമത്തെ വയസ്സിൽ ജോസഫൈൻ അവരുടെ സംഘത്തിൽ അംഗമായി. ഹാർലെം നവോത്ഥാനമുന്നേറ്റത്തിന്റെ സമയത്ത്, ജോസഫൈൻ ന്യൂയോർക്ക് നഗരത്തിലേക്കു പോവുകയും, അവിടെ  പരിപാടികൾ അവതരിപ്പിച്ചു ജനശ്രദ്ധ നേടുകയും ചെയ്തു.&lt;ref name=harlesm22&gt;{{cite news|url=http://www.bloomsbury.com/us/underneath-a-harlem-moon-9780826458933/|title=Underneath a Harlem Moon|author=Iain Cameron Williams|publisher=Bloomsbury|access-date=2016-08-15|archive-date=2021-02-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20210226182123/https://www.bloomsbury.com/us/underneath-a-harlem-moon-9780826458933/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=guardian&gt;{{cite news|title=The real first lady of jazz|url=http://web.archive.org/save/_embed/https://www.theguardian.com/books/2003/jan/25/biography.music |work=The Guardian|author=Stephen Bourne | date=24 January 2003|accessdate=29 April 2013}}&lt;/ref&gt;  പരിപാടികളുമായി പാരീസിലേക്കു പോയ ജോസഫൈനു പിന്നീട് ഫ്രാൻസ് ആയിരുന്നു തന്റെ ഭവനം.&lt;ref&gt;{{Cite book|title = Josephine Baker: The First Black Superstar|last = Broughton|first = Sarah|publisher = |year = 2009|isbn = |location = |pages = }}&lt;/ref&gt;
==പൗരാവകാശ പ്രവർത്തനങ്ങൾ==
1950 ൽ [[അമേരിക്ക|അമേരിക്കയിൽ]] നടന്ന പൗരാവകാശ മുന്നേറ്റങ്ങൾക്ക് [[ഫ്രാൻസ്|ഫ്രാൻസിൽ]] നിന്നും ബേക്കർ പിന്തുണ നൽകിയിരുന്നു. ജോസഫൈൻ ന്യൂയോർക്കിലെത്തിയപ്പോൾ കറുത്തവൾ എന്നാക്ഷേപിച്ചു മുപ്പത്തിയാറോളം ഹോട്ടലുകളിൽ താമസിക്കാൻ ജോസഫൈനേയും ഭർത്താവിനേയും അനുവദിച്ചില്ല. അമേരിക്കയിൽ നിലവലിരിക്കുന്ന വംശീയതയേക്കുറിച്ച് ജോസഫൈൻ ലേഖനങ്ങളെഴുതി, വിവിധ സർവ്വകലാശാലകളിൽ പ്രസംഗിച്ചു. കാണികള വംശീയമായി വേർതിരിച്ചിരുത്തിയിരുന്ന വേദികളിൽ പരിപാടികൾ അവതരിപ്പിക്കാൻ ജോസഫൈൻ വിസമ്മതിച്ചു. കനത്ത പ്രതിഫലം വാഗ്ദാനം ചെയ്തിട്ടും തന്റെ തീരുമാനത്തിൽ നിന്നും പിൻമാറാൻ അവർ തയ്യാറായില്ല.&lt;ref name=&quot;QR&quot;&gt;{{cite journal|last=Bostock |first=William W. |title=Collective Mental State and Individual Agency: Qualitative Factors in Social Science Explanation |journal=Forum Qualitative Sozialforschung |volume=3 |issue=3 |year=2002 |issn=1438-5627 |url=http://nbn-resolving.de/urn:nbn:de:0114-fqs020317|accessdate=2009-09-20}}&lt;/ref&gt; വംശീയത രൂക്ഷമായിരുന്ന ലാസ് വെഗാസ്, നെവാഡ തുടങ്ങിയ നഗരങ്ങളിൽ കാണികൾക്ക് വേർതിരിവില്ലാതിരുന്ന വേദികളിൽ ജോസഫൈൻ പരിപാടികൾ നടത്തി. അതിനെ തുടർന്ന് അവരുടെ ജീവനു തന്നെ ഭീഷണിയുണ്ടായെങ്കിലും അവയേയെല്ലാം താൻ ഭയക്കുന്നില്ലെന്ന് പൊതുവേദിയിൽ ബേക്കർ പ്രഖ്യാപിച്ചു.
==വ്യക്തി ജീവിതം==
ജോസഫൈൻ നാലു തവണ വിവാഹം കഴിച്ചിട്ടുണ്ട്. തന്റെ പതിമൂന്നാമത്തെ വയസ്സിൽ ജോസഫൈൻ വില്ലീ വെൽസിനെ വിവാഹം ചെയ്തു. ഏതാണ്ട് ഒരു വർഷം മാത്രം നീണ്ടു നിന്ന ദാമ്പത്യമായിരുന്നു അത്. 1921 ൽ വില്ല്യം ബേക്കറെ വിവാഹം ചെയ്തു. തന്റെ വളർച്ചയുടെ പടവുകൾ കയറിക്കൊണ്ടിരുന്ന കാലമായിരുന്നതിനാൽ ബേക്കർ എന്ന നാമം ഉപേക്ഷിക്കാൻ അവർ തയ്യാറായിരുന്നില്ല. 1925 ൽ ബെൽജിയൻ നോവലിസ്റ്റായിരുന്ന ജോർജ്ജ് സിമെനോണുമായി ജോസഫൈനു ബന്ധമുണ്ടായിരുന്നു.&lt;ref&gt;Assouline, P. ''Simenon, A Biography''. Knopf (1997), pp. 74-75. ISBN 0679402853.&lt;/ref&gt; 1937 ൽ ഫ്രഞ്ചു പൗരനായ ഷോൺ ലിയോണിനെ വിവാഹം കഴിച്ചതോടെ, ജോസഫൈനു ഫ്രഞ്ച് പൗരത്വം ലഭിച്ചു. 1940 ൽ ഇരുവരും വിവാഹമോചിതരായി. 1947 ഫ്രഞ്ചുകാരനും, സംഗീതഞ്ജനുമായ ജോ ബുലിയോണിനെ വിവാഹം ചെയ്തു. ഈ ബന്ധവും വിവാഹമോചനത്തിൽ കലാശിക്കുകയായിരുന്നു.

==മരണം==
തന്റെ അവസാന കാലഘട്ടത്തിൽ പോലും, കാണികളെ ആവേശം കൊള്ളിച്ച സ്റ്റേജുകളിൽ അവർ പരിപാടികൾ നടത്തിയിരുന്നു. പെട്ടെന്നുണ്ടായ മസ്തിഷ്കാഘാതത്തെതുടർന്ന് കിടപ്പിലായ ജോസഫൈൻ 1975 ഏപ്രിൽ 12 നു മരണമടഞ്ഞു.&lt;ref name=obit&gt;{{cite news|authors=Staff writers|title=Josephine Baker Is Dead in Paris at 68|url=http://select.nytimes.com/gst/abstract.html?res=F10E1EF73C5F16768FDDAA0994DC405B858BF1D3|page=60|work=The New York Times|date=13 April 1975|accessdate=12 January 2009}}&lt;/ref&gt; അമേരിക്കൻ വംശജയായിരുന്നിട്ടു കൂടി, ഫ്രഞ്ച് സർക്കാർ പൂർണ്ണ പട്ടാള ബഹുമതികളോടെയാണ് ബേക്കറുടെ ശവസംസ്കാരം നടത്തിയത്.

==അവലംബം==
{{reflist|2}}
[[വർഗ്ഗം:1906-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1975-ൽ മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ചലച്ചിത്ര നടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഉഭയവർഗപ്രണയികളായ സ്ത്രീകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഫ്രഞ്ച് ചലച്ചിത്രനടികൾ]]</text>
      <sha1>gjij9sz545md3chja4vv3eceaaexhrk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ബംഗ്ലാദേശിന്റെ ദേശീയപതാക</title>
    <ns>0</ns>
    <id>355328</id>
    <revision>
      <id>4680584</id>
      <parentid>3806473</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T18:04:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>4680584</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21082" sha1="28rtypna5jy9jtdwf5twknqbu93rrxw" xml:space="preserve">{{Use dmy dates|date=October 2014}}
{{Infobox flag
|Name = Bangladesh 
|Article = 
|Image = Flag of Bangladesh.svg
|Nickname = The Red &amp; Green ({{lang-bn|লাল-সবুজ}})
|Morenicks = 
|Use = 111000
|Symbol = {{FIAV|normal}}
|Proportion = 3:5
|Adoption = 17 January 1972
|Design = A red disc on a green field.
|Designer=
|Type = National
|Image2 = Civil Ensign of Bangladesh.svg
|Imagetext2=Civil Ensign of Bangladesh
|Use2 = [[Civil ensign]]
|Symbol2= {{FIAV|000100}}
|Design2 = A [[Red Ensign]] with the national flag of Bangladesh in the canton.
|Image3 = Naval Ensign of Bangladesh.svg
|Imagetext3=Naval Ensign of Bangladesh
|Use3 = [[Naval ensign]]
|Symbol3= 
|Design3 = A [[White Ensign]] with the national flag of Bangladesh in the canton.
|Image4 = Flag of Bangladesh (1971).svg
|Imagetext4=Flag used during [[Bangladesh Liberation War|Liberation War]] (1971)
|Adoption4 = 2 March 1971
|Use4 = Former flag
|Symbol4 = {{FIAV|historical}}
|Design4 = A red disc with a golden outline of Bangladesh on a green field.
}}

1972 ജനുവരി 17-നാണ് '''[[Bangladesh|ബംഗ്ലാദേശിന്റെ]] ദേശീയപതാക''' ({{lang-bn|বাংলাদেশের জাতীয় পতাকা}} {{IPA-bn|baŋlad̪eʃer dʒat̪ie̯o pɔt̪aka|pron}}) ഔദ്യോഗികമായി സ്വീകരിക്കപ്പെട്ടത്. പച്ച പശ്ചാത്തലത്തിലെ ചുവന്ന വൃത്തമായാണ് രൂപം. വൃത്തം സ്തംഭത്തിനടുത്തേയ്ക്ക് ചെറുതായി നീക്കിയാണ് വരേണ്ടത് (കൊടി പറക്കുമ്പോൾ മദ്ധ്യഭാഗത്തായി തോന്നുവാനാണ് ഇത്). സൂര്യൻ [[Bengal|ബംഗാളിന്]] മുകളിൽ ഉദിക്കുന്നതായാണ് ഈ ദൃശ്യം സൂചിപ്പിക്കുന്ന‌ത്. ചുവപ്പ് നിറം ബംഗ്ലാദേശിന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനായി പൊരുതിയവരുടെ രക്തത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. പച്ചനിറം ബംഗ്ലാദേശിന്റെ ഫലഭൂയിഷ്ടിയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. 1971-ൽ ബംഗ്ലാദേശിന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനായുള്ള യുദ്ധസമയത്ത് ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന സമാനമായ ഒരു കൊടിയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് ഈ കൊടി രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിട്ടുള്ളത്. രാജ്യത്തിന്റെ ഒരു മഞ്ഞനിറത്തിലുള്ള ഭൂപടം ഈ കൊടിയുടെ ചുവന്ന വൃത്തത്തിനുള്ളിലുണ്ടായിരുന്നു. 1972-ൽ ഈ കൊടി ഒഴിവാക്കപ്പെട്ടു. കൊടിയുടെ ഇരുവശത്തും ഭൂപടം കൃത്യമായി വരുവാനുള്ള ബുദ്ധിമുട്ടായിരുന്നു ഇതിന്റെ ഒരു കാരണം.&lt;ref name=&quot;fotw&quot; /&gt;

==ഉദ്ഭവം==
1970 ജൂൺ 6-ന് സ്വാധീൻ ബംഗ്ല ന്യൂക്ലിയസിൽ പെട്ട ചില വിദ്യാർത്ഥി നേതാക്കളാണ് കൊടിയുടെ ആദ്യ രൂപകൽപ്പന നടത്തിയത്. ഡാക്ക സർവ്വകലാശാലയുടെ ഇക്‌ബാൽ ഹാളിലെ 108-ആം റൂമിൽ വച്ചായിരുന്നു ഇത്. ഇപ്പോൾ ഈ ഹാൾ സർജന്റ് സഹ്രുൾ ഹക് ഹാൾ എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. കാസി ആരെഫ് അഹമദ്, എ.എസ്.എൻ. അബ്ദുർ റബ്, ഷാജഹാൻ സിറാജ്, മനിറുൾ ഇസ്ലാം, സ്വപൻ കുമാർ ചൗധരി, കമറുൾ ആലം ഖാൻ, ഹസനുൾ ഹഖ് ഇനു, യൂസഫ് സലാഹുദ്ദീൻ അഹമദ് എന്നിവരും മറ്റ് ചിലരുമാണ് ഇതിൽ ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നത്. ധാക്ക ന്യൂ മാർക്കറ്റിലെ അപ്പോളോ ടയേഴ്സ് ഉടമ ബസ്ലുർ റഹ്മാൻ ലസ്കർ നൽകിയ തുണി ഉപയോഗിച്ചാണ് പതാക നിർമിച്ചത്.&lt;ref&gt;http://www.prothom-alo.com/pachmisheli/article/98845/আমাদের_জাতীয়_পতাকা{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; [[East Pakistan|കിഴക്കൻ പാകിസ്താന്റെ]] (ഇപ്പോൾ ബംഗ്ലാദേശ്) ഭൂപടം ചുവന്ന വൃത്തത്തിന്റെ മദ്ധ്യത്തിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു.&lt;ref&gt;'সাক্ষাত্কার-ইউসুফ সালাহউদ্দিন আহমেদ', [https://www.youtube.com/watch?v=DqVjD44C9MU], ২০১৪&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;'সাক্ষাত্কার-ইউসুফ সালাহউদ্দিন আহমেদ', [https://www.youtube.com/watch?v=FFFFA8obveo], ২০১৪&lt;/ref&gt; ചുവന്ന വൃത്തത്തിന്റെ മദ്ധ്യത്തിലായി ഭൂപടം പെയിന്റ് ചെയ്തത് [[Shib Narayan Das|ശിബ് നാരായൺ ദാസ്]] എന്ന വ്യക്തിയാണ്.&lt;ref&gt;'আমাদের জাতীয় পতাকার ইতিহাস', 
আমাদের সময়, ডিসেম্বর ৩, ২০০৯&lt;/ref&gt; 1971 മാർച്ച് 2-ന് ഈ പതാകയുടെ ആദ്യ രൂപം ബംഗ്ലാദേശിൽ ആദ്യമായി ഉയർത്തപ്പെട്ടു. [[University of Dhaka|ധാക്ക സർവ്വകലാശാലയിലായിരുന്നു]] ഇത് നടന്നത്. വിദ്യാർത്ഥി നേതാവ് [[A. S. M. Abdur Rab|എ.എസ്.എം. അബ്ദുർ റബ്]] ആയിരുന്നു കൊടി ഉയർത്തിയത്. അദ്ദേഹം അന്ന് ധാക്ക സർവ്വകലാശാല സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയൻ വൈസ് പ്രസിഡന്റായിരുന്നു.&lt;ref&gt;Glassie, Henry and Mahmud, Feroz. 2008. Living Traditions. Cultural Survey of Bangladesh Series-II. Asiatic Society of Bangladesh. Dhaka. p.580&lt;/ref&gt; [[West Pakistan|പടിഞ്ഞാറൻ പാകിസ്താന്റെ]] ചിഹ്നങ്ങളാണെന്ന് കരുതപ്പെട്ട ചന്ദ്രക്കലയും നക്ഷ‌ത്രവും ഒഴിവാക്കിയാണ് പതാക രൂപക‌ൽപ്പന ചെയ്തത്. പച്ചനിറം ബംഗ്ലാദേശിന്റെ ഫലഭൂയിഷ്ടിയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;fotw&quot;&gt;[http://www.fotw.net/flags/bd.html Flag of Bangladesh], [[Flags of the World]].&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;lonelyplanet&quot;&gt;&quot;Lonely Planet: Bangladesh&quot;, 4th Edition, Lonely Planet Publications, (December 2000), ISBN 0-86442-667-4.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=CIAfactbook-1&gt;{{cite web|title=Flag description|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2081.html|work=The world fact book|publisher=CIA USA|accessdate=3 May 2013|archive-date=2017-07-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20170701210145/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2081.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.britannica.com/topic/flag-of-Bangladesh|title=flag of Bangladesh|website=Encyclopedia Britannica|access-date=2016-03-05}}&lt;/ref&gt; 1972 ജനുവരി 13-ന് പതാകയിൽ മാറ്റം വരുത്തി. നടുക്കുള്ള ഭൂപടം ഒഴിവാക്കുകയും ചുവന്ന വൃത്തം സ്തംഭത്തിനടുത്തേയ്ക്ക് മാറ്റുകയുമായിരുന്നു ചെയ്തത്. ചുവന്ന വൃത്തം ബംഗ്ലാദേശികൾ [[Bangladesh Liberation War|സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനായി]] ചൊരിഞ്ഞ രക്തത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

==രൂപകൽപ്പന==
ബംഗ്ലാദേശ് ഗവണ്മെന്റിന്റെ നിർദ്ദേശമനുസരിച്ച്,&lt;ref name=&quot;flagrule&quot;&gt;[http://lib.pmo.gov.bd/legalms/pdf/national-flag-rules.pdf PEOPLE'S REPUBLIC OF BANGLADESH FLAG RULES, 1972 (Revised up to 2005)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171118051404/http://lib.pmo.gov.bd/legalms/pdf/national-flag-rules.pdf |date=2017-11-18 }}, Government of Bangladesh, Cabinet Division&lt;/ref&gt; രൂപകൽപ്പന സംബന്ധിച്ച ചട്ടങ്ങൾ ഇവയാണ്:
:*[[Variations of green#Bottle green (Bangladesh green)|ബോട്ടിൽ ഗ്രീൻ]] എന്ന നിറമാണ് (ഒരുതരം പച്ച) പതാകയ്ക്കുള്ളത്. 10:6 അനുപാതത്തിലുള്ള ചതുരമാണ് ആകൃതി. നടുക്കായി ചുവന്ന ഒരു വൃത്തമുണ്ട്. 
:*കൊടിയുടെ നീളത്തിന്റെ അഞ്ചിലൊന്നാണ് ചുവന്ന വൃത്തത്തിന്റെ വ്യാസാർത്ഥം. നീളത്തിന്റെ ഇരുപതിൽ ഒൻപതും വീതിയുടെ പകുതിയും തമ്മിൽ ചേരുന്ന ബിന്ദുവിലാണ് വൃത്തത്തിന്റെ മദ്ധ്യഭാഗം.
:*പച്ച നിറത്തിലുള്ള പശ്ചാത്തലം [[Procion|പ്രോസയോൺ]] ബ്രില്യന്റ് ഗ്രീൻ H-2RS 50 പാർട്ട്സ് പെർ 1000 എന്ന നിറത്തിലായിരിക്കും. ചുവന്ന വൃത്തം പ്രോസയോൺ ബ്രില്യന്റ് ഓറഞ്ച് H-2RS 60 പാർട്ട്സ് പെർ 1000 എന്ന നിറത്തിലായിരിക്കും.
:*കെട്ടിടത്തിന്റെ വലിപ്പമനുസരിച്ച് {{convert|10|x|6|ft|abbr=on}}; {{convert|5|x|3|ft|abbr=on}}; {{convert|2+1/2|x|1+1/2|ft|mm|abbr=on}} എന്നീ വലിപ്പങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കാം. കാറിൽ ഉപയോഗിക്കാവുന്ന കൊടിയുടെ വലിപ്പം {{convert|12+1/2|x|7+1/2|in|abbr=on}} ആയി നിജപ്പെടു‌ത്തിയിരിക്കുന്നു. ഉഭയകക്ഷ കോൺഫറൻസുകളിൽ {{convert|10|x|6|in|abbr=on}} എന്ന അളവിലുള്ള കൊടിയാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്.

== പ്രോട്ടോക്കോൾ ==
[[File:Shangrami Chetona - DU - Ashfaq.jpg|thumb|[[Dhaka University|ധാക്ക സർവ്വകലാശാല]] കാമ്പസ്. 1971 മാർച്ച് രണ്ടിന് ഇവിടെയാണ് കൊടി ആദ്യമായി ഉയർത്തിയത്]]
പ്രധാനപ്പെട്ട ഗവണ്മെന്റ് കെട്ടിടങ്ങളിലെല്ലാം പ്രവൃത്തി ദിവസങ്ങളിൽ ബംഗ്ലാദേശ് ദേശീയ പതാക ഉയർത്താറുണ്ട്. എല്ലാ മിനിസ്റ്റർമാർക്കും സെക്രട്ടറിയേറ്റ് കെട്ടിടങ്ങളിലും ഹൈക്കോർട്ട് ഓഫീസിലും ജില്ലാ ജഡ്ജിമാർക്കും സെഷൻസ് ജഡ്ജിമാർക്കും, പോലീസ് സ്റ്റേഷനിലും, സ്കൂളുകളിലും മറ്റും കൊടി ഉയർത്താവുന്നതാണ്. ഇതിനായുള്ള ലിസ്റ്റ് ഗവണ്മെന്റ് പുറത്തുവിടാറുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;flagrule&quot;/&gt;

===ഔദ്യോഗിക വസതികൾ===
താഴെപ്പറയുന്നവർ പതാകൻ അവരുടെ ഔദ്യോഗിക വസതിയിൽ ഉയർത്തേണ്ടതാണ്:&lt;ref name=&quot;flagrule&quot;/&gt;

* ബംഗ്ലാദേശ് പ്രസിഡന്റ് 
* ബംഗ്ലാദേശ് പ്രധാനമന്ത്രി 
* പാർലമെന്റ് സ്പീക്കർ
* ബംഗ്ലാദേശ് ചീഫ് ജസ്റ്റിസ്
* കാബിനറ്റ് മന്ത്രിമാർ
* ചീഫ് വിപ്പ്
* പാർലമെന്റ് ഡെപ്യൂട്ടി സ്പീക്കർ
* പാർലമെന്റിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്
* സഹമന്ത്രിമാർ
* ഡപ്യൂട്ടി മന്ത്രിമാർ
* വിദേശങ്ങളിലെ നയതന്ത്ര മിഷനുകളിലെ തലവന്മാർ
* [[Chittagong hill tracts|ചിറ്റഗോങ് ഹിൽ ട്രാക്റ്റ്സ്]] ചെയർമാൻ ([[Rangamati|രങ്കമതി]], [[Khagrachari|ഖഗ്രാചാരി]], [[Bandarban|ബന്തർബൻ]] എന്നീ ജില്ലകൾ)

===മോട്ടോർ വാഹനങ്ങളിലും കപ്പലുകളിലും===
താഴെപ്പറയുന്ന വ്യക്തികൾക്ക് കൊടി അവരുടെ മോട്ടോർ വാഹനങ്ങളിലും കപ്പലുകളിലും ഉപയോഗിക്കാവുന്നതാണ്:&lt;ref name=&quot;flagrule&quot;/&gt;
* ബംഗ്ലാദേശ് പ്രസിഡന്റ് 
* ബംഗ്ലാദേശ് പ്രധാനമന്ത്രി 
* പാർലമെന്റ് സ്പീക്കർ
* ബംഗ്ലാദേശ് ചീഫ് ജസ്റ്റിസ്
* കാബിനറ്റ് മന്ത്രിമാർ
* ചീഫ് വിപ്പ്
* പാർലമെന്റ് ഡെപ്യൂട്ടി സ്പീക്കർ
* പാർലമെന്റിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്
* വിദേശങ്ങളിലെ നയതന്ത്ര മിഷനുകളിലെ തലവന്മാർ

=== പ്രദർശനം ===
[[File:Our Bangladesh.jpg|thumb|ബംഗ്ലാദേശ് കൊടിയുമായി കുട്ടികൾ.]]
ബംഗ്ലാദേശ് ദേശീയ പതാക രാജ്യ‌ത്താകമാനം ഗവണ്മെന്റ് കെട്ടിടങ്ങളിലും സ്വകാര്യ കെട്ടിടങ്ങളിലും ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്. ബംഗ്ലാദേശിന്റെ നയതന്ത്ര മിഷനുകളിലും താഴെപ്പറയുന്ന ദിവസങ്ങളിൽ ഈ പതാക ഉയർത്താറുണ്ട്:&lt;ref name=&quot;flagrule&quot;/&gt;

* [[Independence Day (Bangladesh)|സ്വാതന്ത്ര്യദിനം]] മാർച്ച് 26.
* [[Victory Day (Bangladesh)|വിജയദിവസം]] 16 ഡിസംബർ.
* [[Muhammad|മുഹമ്മദ്]] നബിയുടെ ജന്മദിനം.
* ബംഗ്ലാദേശ് ഗവണ്മെന്റ് നിർദ്ദേശിക്കുന്ന മറ്റേത് ദിവസവും.

=== പകുതി താഴ്ത്തിക്കെട്ടുക ===
താഴെപ്പറയുന്ന ദിവസങ്ങളിൽ കൊടി പകുതിമാത്രമേ ഉയർത്താറുള്ളൂ:&lt;ref name=&quot;flagrule&quot;/&gt;

* [[Bengali Language Movement|നാഷണൽ ഷഹീദ് ദിനം]], ഇപ്പോൾ [[International Mother Language Day|അന്താരാഷ്ട്ര മാതൃഭാഷാദിനം]], ഫെബ്രുവരി 21-ന്
* ബംഗ്ലാദേശ് ഗവണ്മെന്റ് നോട്ടിഫൈ ചെയ്യുന്ന മറ്റ് ദിവസങ്ങൾ.
താഴെപ്പറയുന്ന ദിവസങ്ങൾ ഗവണ്മെന്റ് നോട്ടിഫൈ ചെയ്തിട്ടുണ്ട്:
* [[Assassination of Sheikh Mujibur Rahman|ദേശീയ ദുഃഖാചരണദിവസം]] ഓഗസ്റ്റ് 15-ന്.&lt;ref&gt;{{Cite web|title = National Mourning Day in Bangladesh / August 15, 2016|url = https://anydayguide.com/calendar/1374|website = AnydayGuide|access-date = 2016-02-19|last = AnydayGuide}}&lt;/ref&gt;

==ലോക റെക്കാഡ്==
2013 ഡിസംബർ 16-ന് ബംഗ്ലാദേശിന്റെ 42-ആമത് [[Victory Day (Bangladesh)|വിജയദിവസം]] 27,117 ആൾക്കാർ ധാക്കയിലെ നാഷണൽ പരേഡ് ഗ്രൗണ്ടിൽ ഒത്തുകൂടി ഒരു മനുഷ്യ പതാക രൂപീകരിച്ചു. ഇത് ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ മനുഷ്യ-ദേശീയ പതാകയായി ''[[Guinness World Records|ഗിന്നസ് ബുക്കിൽ]]'' ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;http://bdnews24.com/bangladesh/2014/01/04/bangladeshs-human-flag-in-guinness-world-records&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.banglamail24.com/english/index.php?view=details&amp;news_type_id=1&amp;menu_id=3&amp;news_id=13262 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2016-11-13 |archive-date=2013-12-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131218021716/http://www.banglamail24.com/english/index.php?view=details&amp;news_type_id=1&amp;menu_id=3&amp;news_id=13262 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://bdnews24.com/bangladesh/2013/12/16/world-largest-human-flag |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2016-11-13 |archive-date=2013-12-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131216101852/http://bdnews24.com/bangladesh/2013/12/16/world-largest-human-flag |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

== ഇതും കാണുക ==
* [[List of Bangladeshi flags|ബംഗ്ലാദേശി പതാകകളുടെ പട്ടിക]]
* [[National symbols of Bangladesh|ബംഗ്ലാദേശിന്റെ ദേശീയ ബിംബങ്ങൾ]]
{{clear}}

==സാമ്യമുള്ള പതാകകൾ==
* {{flag|image=Australian_Aboriginal_Flag.svg|link=Australian Aboriginal Flag|name=ഓസ്ട്രേലിയൻ അബൊറിജിനൽ പതാക}}
* {{flag|Japan|name=ജപ്പാന്റെ പതാക}}
* {{flag|Laos|name=ലാവോസ് പതാക}}
* {{flag|Palau|name=പലാവു പതാക}}
* {{flag|Zaire|name=സയർ പതാക}}

==അവലംബം==
{{reflist|30em}}
{{clear}}

==പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ==

{{Commons category|Flags of Bangladesh}}
*{{FOTW|id=bd|title=Bangladesh}}
* {{cite book |last=Farooq |first=AKM |year=2012 |chapter=National Flag |chapter-url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=National_Flag |editor1-last=Islam |editor1-first=Sirajul |editor1-link=Sirajul Islam |editor2-last=Jamal |editor2-first=Ahmed A. |title=Banglapedia: National Encyclopedia of Bangladesh |edition=Second |publisher=[[Asiatic Society of Bangladesh]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20200616104640/http://en.banglapedia.org/index.php?title=National_Flag |archive-date=2020-06-16 |access-date=2016-11-13 |url-status=dead}}

{{Asia topic|Flag of|title=[[Flags of Asia]]}}
{{Symbols of Bangladesh}}
{{Bangladesh topics}}
{{nationalflags}}&lt;!-- to edit this table, go to [[Template:Nationalflags]] --&gt;

[[വർഗ്ഗം:ബംഗ്ലാദേശ്]]
[[വർഗ്ഗം:ഏഷ്യൻ രാജ്യങ്ങളുടെ ദേശീയ പതാകകൾ]]</text>
      <sha1>28rtypna5jy9jtdwf5twknqbu93rrxw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ബന്ദർബൻ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>355359</id>
    <revision>
      <id>4680594</id>
      <parentid>3534873</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T18:30:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>4680594</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19604" sha1="4usrzp89fsyl4a78sld1808yini8khz" xml:space="preserve">{{Infobox Bangladesh district|name=ബന്ദർബൻ|native_name={{lang|bn|বান্দরবান}}|image_skyline=Bandarban Nilgiri.jpg|imagesize=300px|image_alt=|image_caption=ബന്ദർബൻ ചക്രവാളം. നീലഗിരി റിസോർട്ടിൽ നിന്നുള്ള ദൃശ്യം.|nickname=|motto=|image_map=BD Bandarban District locator map.svg|latd=21|latm=48|lats=|latNS=N|longd=92|longm=24|longs=|longEW=E|coordinates_type=type:adm2nd_region:BD_dim:200000|coordinates_display=inline,title|coordinates_footnotes=|division_name=[[Chittagong Division]]|established_title=As a District|established_date=18 April 1981|seat_type=|seat=|leader_party=|leader_title=Mayor of Bandarban Township|leader_name=Mr. Islam baby|leader_title1=Mayor of Lama Township|leader_name1=Mr. Tanvir Hossain|area_footnotes=|area_total_km2=4479.01|area_metro_km2=|area_note=|elevation_footnotes=|elevation_m=|population_footnotes=|population_total=388335|population_as_of=2011 census|population_rank=|population_demonym=|population_note=|literacy_rate=43%|postal_code=|coast_km=|website={{URL|bandarban.gov.bd}}|footnotes=}}

'''ബന്ദർബൻ''' ({{lang-bn|বান্দরবান}}) ബംഗ്ലാദേശിലെ തെക്കു കിഴക്കൻ മേഖലയിലെ ഒരു ജില്ലയും ചിറ്റഗോങ് ഡിവിഷൻറെ ഭാഗവുമാണ്. &lt;ref name=&quot;Banglapedia&quot;&gt;{{cite book
| title = Banglapedia: National Encyclopedia of Bangladesh
| last = Rahman
| first = Atikur
| publisher = [[Asiatic Society of Bangladesh]]
| year = 2012
| edition = Second
| chapter = Bandarban District
| chapter-url = http://en.banglapedia.org/index.php?title=Bandarban_District
| editor1-last = Islam
| editor1-first = Sirajul
| editor1-link = Sirajul Islam
| editor2-last = Jamal
| editor2-first = Ahmed A.
| archive-url = https://web.archive.org/web/20170720151648/http://en.banglapedia.org/index.php?title=Bandarban_District
| archive-date = 2017-07-20
| access-date = 2016-11-13
| url-status = dead
}}&lt;/ref&gt; മൂന്നു ജില്ലകൾ ഒന്നുചേർന്നു രൂപപ്പെടുത്തിയ ചിറ്റഗോങ് ഹില‍്‍ ട്രാക്റ്റ്സിൻറെ ഭാഗമാണിത്. ഈ ട്രാക്റ്റ്സിലെ മററു രണ്ടു ജില്ലകൾ രംഗമതി ജില്ല, ഖഗ്രാഛാരി ജില്ല&lt;ref&gt;{{cite book
| title = Banglapedia: National Encyclopedia of Bangladesh
| last = Chowdhury
| first = Sifatul Quader
| publisher = [[Asiatic Society of Bangladesh]]
| year = 2012
| edition = Second
| chapter = Chittagong Hill Tracts
| chapter-url = http://en.banglapedia.org/index.php?title=Chittagong_Hill_Tracts
| editor1-last = Islam
| editor1-first = Sirajul
| editor1-link = Sirajul Islam
| editor2-last = Jamal
| editor2-first = Ahmed A.
| archive-url = https://web.archive.org/web/20180717012846/http://en.banglapedia.org/index.php?title=Chittagong_Hill_Tracts
| archive-date = 2018-07-17
| access-date = 2016-11-13
| url-status = dead
}}&lt;/ref&gt; എന്നിവയാണ്.  ബംഗ്ലാദേശിലെ ഏറ്റവും ആകർഷകമായ വിനോദ സഞ്ചാര കേന്ദ്രമായാണ് ബന്ദർബൻ കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്. ബന്ദർബൻ എന്ന വാക്കിനർത്ഥം 'കുരങ്ങന്മാരുടെ അണക്കെട്ട്' (''dam of monkeys'') എന്നാണ്.

== ഭൂമിശാസ്ത്രം ==
ചിറ്റഗോങ് ഹിൽ ട്രാക്റ്റിസിൻറ ഭാഗമായ ഒരു മലമ്പ്രദേശ ജില്ലയായ ബന്ദർബൻ  (4,479&amp;nbsp;km²) തലസ്ഥാനമായ ധാക്കയിൽ നിന്നു വളരെ വിദൂരത്തിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ജനസംഖ്യ ഈ മേഖലയിൽ വളരെ കുറഞ്ഞിരിക്കുന്നു (ജനസംഖ്യ 292,900).  ബംഗ്ലാദേശിലെ എല്ലാ ഉയർന്ന കൊടുമുടികളും ഈ ജില്ലയിലാണുള്ളത്. കൊടുമുടികളുടെ ഉയരം താഴെക്കൊടുത്തിരിക്കുന്നു.
* തഹ്‍ജിൻഡോങ് (ബിജോയ് എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു)- (1280 മീറ്റർ)
* മൊവ്‍ഡോക് മ്യൂവൽ (1052 മീറ്റർ)
* [[Keokradong|കിയോക്രാഡോങ്]] (1230 മീറ്റർ)
ബംഗ്ലാദേശിലെ ഏറ്റവും ഉയരത്തിലുള്ള തടാകമായ റെയ്ക്കിയാങ് തടാകം ബന്ദർബനിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ചിമ്പുക് കൊടുമുടിയും ബൊഗാ തടാകവും ഈ ജില്ലയിലാണുള്ളത്. പുതുതായി ഏറ്റവും കൂടി ഉയരമുള്ള കൊടുമുടിയെന്നു രേഖപ്പെടുത്തിയ താൻചി ഉപാസിലയിലെ സാക ഹപോങ് കൊടുമുടിയും (3488&amp;nbsp;അടി) ഇവിടെ നിലനിൽക്കുന്നു. 

[[Bandarban Sadar Upazila|ബന്ദർബൻ സദർ]], [[Thanchi Upazila|താൻചി]], [[Lama Upazila|ലാമ]], [[Naikhongchhari Upazila|നൈഖോങ്ഛാരി]], [[Ali Kadam Upazila|അലി കഡാം]], [[Rowangchhari Upazila|റോവാങ്ഛാരി]], [[Ruma Upazila|റുമാ]] എന്നിവ ബന്ദർബൻ ജില്ലയുടെ സബ് ജില്ലകളാണ്. പ്രധാന റോഡുകൾ താഴെപ്പറയുന്നവയാണ്.
[[പ്രമാണം:Map_Bandarban.jpg|ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|411x411ബിന്ദു|ബന്ദർബൻ ജില്ലയുടെ ഭൂപടം]]
* ബന്ദർബൻ-റൊവാങ്ഛാരി-റുമാ റോഡ്
* ബന്ദർബൻ-ചിമ്പക്-താൻചി-അലി കഡാം-ബൈശാരി-ധുൻധുംറോഡ്
* ചിമ്പുക്-റൂമാ റോഡ്
* ചിമ്പുക്-തങ്കാബട്ടി-ബാരോ ഔലിയ റോഡ്
* അസീസ് നഗർ-ഗൊജാലിയ-ലിമ റോഡ്
* ഖൻഹാത്ത്-ധൊപാഛാരി-ബന്ദർബൻ റോഡ്.
* മെഘ്‍ലാ പർജതൻ
* നിലഛാൽ
* ഷോയില പ്രൊപാത്
* പ്രാന്തിക ലെയ്ക് റോഡ്
* ചിമ്പൂക് റോഡ്
* ബോഗ ലെയ്ക് റോഡ്
* റിജുക് ഫാൾ റോഡ്
* കിയോക്രാഡോങ് റോഡ്
* താജിങ്ഡോങ് റോഡ്
* ഷാങ്‍ഗു റിവർ റോഡ്
* ഗോൾഡൻ ടെമ്പിൾ റോഡ്
* നീലഗിരി റോഡ്
* മിരിൻജ പർജതൻ റോഡ്
* ഉപബോൺ പർജതൻ റോഡ്
മേഖലയിലെ ഉയരം കൂടിയ മലനിരകളുടെയും കൊടുമുടികളുടെയും പട്ടിക താഴെക്കാണിച്ചിരിക്കുന്നു. 
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Range
!Peak
|-
|മുരഞ്ജ (മെരഞ്ജ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു) നിര
|ബാസിടൌങ്, 664 മീറ്റർ
|-
|വയ്‍ല നിര (ഈ പർവ്വതനിരയുടെ കൂടുതൽ ഭാഗങ്ങൾ മ്യാൻമറിലാണ്)
|
|-
|ചിമ്പൂക്ക് നിര
|ടിൻഡു, 898m
|-
|ബാട്ടിമെയ്‍ൻ പർവ്വതനിര
|ബാറ്റിടൌങ്, 526m
|-
|പൊലിറ്റായ് പർവ്വത നിര
|കിയോക്രോഡങ്, 884 മീ.; റയ്മു ടൌങ് 921 മീ.
|-
|സയ്‍ച്ചൽ-മൊവ്ഡോക് പർവ്വതനിര
|ബിലായിസാരി, 669 മീ.; മൊവ്ഡോക് മുവൽ 1,003 മീ.
|-
|സയ്ച്ചാൽ പർവ്വതനിര
|വൈബങ് 808 മീ; രങ് ട്‍ലാങ്, 958 മീ; മൊവ്ഡോക് ട്‍ലാങ്, 905 മീ.
|-
|വെയ്‍ലാടോങ്, തമ്പാങ് പർവ്വതനിര
|
|}
ബംഗ്ലാദേശിൻറെ ഉള്ളിൽ നിന്നുത്ഭവിക്കുന്ന ഒരേയൊരു നദിയായ സാൻഗു നദി (സാങ്പോ അല്ലെങ്കിൽ ഷാൻഖ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു) ബന്ദർബനിലൂടെയാണൊഴുകുന്നത്. ഈ ജില്ലയിലെ മറ്റു നദികൾ മതമുഹുരി, ബഖാലി എന്നിവയാണഅ. ബംഗ്ലാദേശിലെ ഏറ്റവും വലിയ തടാകമായ കപ്തായി തടാകത്തിൻറെ ഭാഗങ്ങൾ ജില്ലയിലേയ്ക്കു വ്യാപിച്ചു കിട്ക്കുന്നു.

== വിനോദ സഞ്ചാര കേന്ദ്രങ്ങൾ==

=== ബോഗ തടാകം. ===
ബംഗ്ലാദേശിലെ ബന്ദർബൻ പട്ടണത്തിലെ ഏറ്റവും മനോഹരമായ തടാകമാണിത്. ബഗാകയിൻ തടാകം, ബാഗം തടാകം എന്ന പേരുകളിലും ഇതറിയപ്പെടുന്നു. ബന്ദർബനിലെ റുമ സദർ ഉപാസിലയിൽ നിന്ന് 18 കിലോമീറ്റർ ദൂരമുണ്ട് ഇവിടേയ്ക്ക്. തടാകം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന പ്രദേശം 15 എക്കറിലാണ് പരന്നു കിടക്കുന്ന്ത്. ഈ തടാകം സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് 3000 അടി ഉയരത്തിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. തടാകത്തിലെ ജലത്തിനു നീല നിറമാണ് തോന്നിക്കാറുള്ളത്. തടാകത്തിൻറെ ഉത്ഭവത്തെക്കുറിച്ച് ഇവിടെയുള്ള ജനങ്ങളുടെയിടയിൽ പലവിധത്തിലുള്ള കഥകളുമുണ്ട്. ഒരോ വർഷങ്ങളിലും രാജ്യത്തിനകത്തുനിന്നും പുറത്തു നിന്നു അനേകായിരും വിനോദസഞ്ചാരികൾ ഈ തടാകത്തിൻറെയും സമീപപ്രദേശങ്ങളുടെയും അനുപമ സൌന്ദര്യം നുകരാനെത്തുന്നു. ശൈത്യകാലത്താണ് ഏറ്റവും കൂടുതൽ തിരക്ക്. ബൌം, ഖുമി എന്നീ വർഗ്ഗക്കാരുടെ അധിവാസ സ്ഥലം ഈ തടാകത്തിനു സമീപമാണ്. മഴക്കാലത്ത് തടാകത്തിലെത്തിച്ചേരാൻ ബുദ്ധിമുട്ടാണ്. നല്ല റോഡുകളുടെ അഭാവമാണിതിനു കാരണം.റുമ മുതൽ ബോഗതടാകം വരെയുള്ള റോഡിൻറെ പണികൾ പൂർത്തിയായിട്ടില്ല.  

=== ബുദ്ധ ധത്തു ജാദ===
ബുദ്ധ ധത്തു ജാദി ഒരു തേരാവദ ബുദ്ധക്ഷേത്രമാണ്. ഇതിന് ബന്ദർബൻ സുവർണ്ണ ക്ഷേത്രം എന്നും പേരുണ്ട്. 

=== ചിമ്പുക് മല===
ചിമ്പുക് മല ബംഗ്ലാദേശിലെ മൂന്നാമത്തെ വലിയ പർവ്വതമാണ്. ബന്ദർബൻ സദറിൽ നിന്ന് 26 കിലോമീറ്റർ ദൂരമാണിവിടേയ്ക്ക്.

=== കിയോക്രാഡോങ===
ഇത് ബംഗ്ലാദേശിലെ രണ്ടാമത്തെ വലിയ പർവ്വതമാണ്.  ഇതിന് സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 4,035  അടി  (1,230 മീറ്റർ) ഉയരമുണ്ട്

=== നിലാചൽ ടൂറിസ്റ്റ് സ്പോട്ട്===
ഈ പ്രദേശം പരിപാലിച്ചു വരുന്നത് ബന്ദർബൻ ജില്ലാ ഭരണകൂടമാണ്. ഇതിന് ടൈഗർ ഹിൽ എന്നും പേരുണ്ട്.

=== മിരിഞ്ച പർജതൻ===
ബന്ദർബൻ ജില്ലയിലെ, ലാമ ഉപാസിലയിലാണിത്.  ഈ വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രം സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് 1500 അടി ഉയരത്തിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. 

=== നഫഖും ===
നഫഖും ബന്ദർബനിലെ ഒരു മനോഹര വെള്ളച്ചാട്ടമാണ്. 

=== നഫഖും, രെമാക്ര എന്നിവ ===
ബന്ദർബനിലെ മനോരഹമായ വെള്ളച്ചാട്ടങ്ങളിലൊന്നാണ് നഫഖും ഈ വെള്ളച്ചാട്ടം, സാൻഗു നദിയിൽ, താംചി ഉപാസിലയിലെ വിദൂരസ്ഥമായ സ്ഥലത്താണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. 

=== നീലഗിര, താഞ്ചി എന്നിവ===
നീലഗിര അഥവാ നിൽ ഗിരി ബന്ദർബനിലെ ഉയരം കൂടിയ പർവ്വതങ്ങളിലൊന്നാണ്. ഈ പർവ്വതത്തിന് 3,5000 അടി ഉയരമുണ്ട്. ബന്ദർബൻ ജില്ലയിലെ താഞ്ചി തന എന്ന സ്ഥലത്താണിതു നിലനിൽക്കുന്നത്. ബന്ദർബനിൽ നിന് 46 കിലോമീറ്റർ ദരെ ബന്ദർബൻ-ചിമ്പുക്-താഞ്ചി റോഡിലാണ് നീലഗിരിയുടെ സ്ഥാനം. 

=== പ്രാന്റിക് തടാകം. ===
പ്രാൻറിക് തടാകം ബന്ദർബൻ ജില്ലയിലെ ഒരു പ്രധാന സന്ദർശക കേന്ദ്രമാണ്. ഈ തടാകത്തിനു ചുറ്റും പലവിധ മരങ്ങളും ചെടികളും മൂടി നിൽക്കുന്നു. 

=== ഷോയിലോ പ്രോബത് ===
ഷോയിലോ പ്രോബത് എന്ന പേരിലറിയപ്പെടുന്ന ഈ വെള്ളച്ചാട്ടം ബന്ദർബനിലെ മിലാഞ്ചാരിയിലാണ്. ബന്ദർബൻ ടൌണിൽ നിന്ന് താഞ്ചി വഴിയുള്ള നാലു കിലോമീറ്റർ റോഡിലൂടെ ഇവിടെയെത്താം

=== ഉപാബൊൻ പർജാതൻ===
ഉപാബൊൻ പർജാതൻ ബന്ദർബനിലെ നൈഖോങ്ചാരിയിലുള്ള ടൂറിസ്റ്റുകളെ ആകർഷിക്കുന്ന ഒരു സ്ഥലമാണ്.  പ്രകൃതിയുടെ ഒരു വരദാനമായി ഇതറിയപ്പെടുന്നു. ഇവിടെ ചുറ്റുപാടം വൃക്ഷങ്ങളാൽ മൂടിയ ഒരു തടാകം നിലനിൽക്കുന്നുണ്ട്.

== ബന്ദർബൻ പട്ടണം ==
[[പ്രമാണം:Bandarban_DC_Office_(বান্দরবান_জেলা_প্রশাসকের_কার্যালয়).jpg|ലഘുചിത്രം|250x250ബിന്ദു|Bandarban DC Office]]
52&amp;nbsp;km² ചുറ്റളവുള്ള ബന്ദർബൻ മലയോര പട്ടണത്തിൽ 32,000 ജനങ്ങൾ ജീവിക്കുന്നു. ഇവിടുത്തെ ജനങ്ങളിൽ ഏറിയ പങ്കും മാർമ വർഗ്ഗക്കാരാണ്. ഒരു ലൈബ്രറിയും മ്യൂസിയവും ഉൾപ്പെടുന്ന ട്രൈബൽ കൾച്ചറൽ ഇൻ‌സ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഇവിടെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ജില്ലിയിലെ ഏറ്റവും നല്ല ചികിത്സാ സൌകര്യമുള്ള ബന്ദർബൻ ടൌൺ ആശുപത്രി ഇവിടെയാണുള്ളത്. ഇവിടെയുള്ള മറ്റു സ്ഥാപനങ്ങൾ ജില്ലാ പബ്ലിക് ലൈബ്രറി, ബന്ദർബൻ ഗവൺമെൻറ് കോളജ്, ജില്ലാ സ്റ്റേഡിയം, മൂവി തീയേറ്റർ, 13, 14 നൂറ്റാണ്ടുകളിലെ രാജകീയ ശ്മശാനം, രാജകൊട്ടാരം എന്നിവയാണ്. അനേകം പള്ളികളെക്കൂടാതെ കാളീദേവിയുടെ ഒരു ക്ഷേത്രവും, ജാതി പരയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ക്രിസ്ത്യൻ പള്ളിയായ ഫാത്തിമാ റാണി കാത്തലിക് ചർച്ച് എന്നിവ ഇവിടെയുണ്ട്.

== ചിത്രശാല ==
&lt;gallery&gt;
പ്രമാണം:Chingry Jhorna (6968666103).jpg|ചിൻഗ്രി ഛോർന
പ്രമാണം:Golden temple Bandarban.jpg|[[ബുദ്ധ ധടു ജാദി]]
പ്രമാണം:Keokaradong Milestone (6822592268).jpg|കിയോകരഡോങ് മൈൽ സ്റ്റോൺ
പ്രമാണം:Nafakhum Falls.JPG|നഫഖും ഫാൾl
പ്രമാണം:বুদ্ধ ধাতু জাদি মন্দির, বান্দরবান ১.jpg|രാം ജാദി ക്ഷേത്രം ([[Buddha Dhatu Jadi]])
പ്രമാണം:নীলাচল,বান্দরবন-১ 05.JPG|എസ്കെയ്പ്പ് റിസോർട്ട് വ്യൂ - നിലാചോൽ
പ്രമാണം:নীলাচল,বান্দরবন-১ 12.JPG|നിലാചോൽ
&lt;/gallery&gt;
==അവലംബം==
{{RL}}
[[വർഗ്ഗം:ബംഗ്ലാദേശിലെ ജില്ലകൾ]]</text>
      <sha1>4usrzp89fsyl4a78sld1808yini8khz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ബാരിസാൽ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>357185</id>
    <revision>
      <id>4680603</id>
      <parentid>4616676</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T19:20:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>4680603</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16847" sha1="bue60ds1o6do2i47lyg07b0naeacsrz" xml:space="preserve">{{prettyurl|Barisal}}
{{Infobox settlement|name=Barisal City|official_name=Barisal|native_name=বরিশাল|other_name=''বাকলা (Bakla)'' '' চন্দ্রদ্বীপ (Chandradeep)'',|settlement_type=[[Metropolis]]|image_skyline=Barisal_City.jpg|imagesize=|image_caption=|image_flag=|flag_size=|nickname=''Venice of the East''|motto=|image_map=|map_caption=|image_map1=|map_caption1=|image_dot_map=|dot_mapsize=|dot_map_caption=|dot_x=|dot_y=|pushpin_map=Bangladesh|pushpin_label_position=|pushpin_mapsize=280px|pushpin_map_caption=Location of Barisal in [[Bangladesh]]|latd=22|latm=48|lats=0|latNS=N|longd=90|longm=30|longs=0|longEW=E|subdivision_type=[[Countries of the world|Country]]|subdivision_name={{flag|Bangladesh}}|subdivision_type1=[[Divisions of Bangladesh|Division]]|subdivision_type2=[[Districts of Bangladesh|District]]|subdivision_type3=|subdivision_type4=|subdivision_name1=[[Barisal Division]]|subdivision_name2=[[Barisal District]]|subdivision_name3=|subdivision_name4=|established_title=Municipality Eshtablished|established_date=1876|established_title1=City Corporation|established_date1=2002|established_title3=Granted city status|established_date3=19 April 2001 &lt;ref name=&quot;ccc&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.udd.gov.bd/Documents/Barisal_MasterPlan/Structure%20Plan_June/Chapter-2_sp_Jun_F.doc |title=Barisal City Master Plan - Urban Development Directorate |publisher=Urban Development Directorate - Government of Bangladesh |accessdate=14 April 2015 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150414112314/http://www.udd.gov.bd/Documents/Barisal_MasterPlan/Structure%20Plan_June/Chapter-2_sp_Jun_F.doc |archivedate=14 April 2015 |df= }}&lt;/ref&gt;|government_footnotes=|government_type=[[Mayor–council government|Mayor–Council]]|governing_body=[[Barisal City Corporation]]|leader_title=[[Mayor|City Mayor]]|leader_name=[[Ahsan Habib Kamal]]|leader_title1=|leader_name1=|total_type=|unit_pref=&lt;!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--&gt;|area_footnotes=&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://resilient-cities.iclei.org/fileadmin/sites/resilient-cities/files/Resilient_Cities_2013/Presentations/H2_Rahman_RC2013.pdf |title=Barisal City Corporation, Bangladesh |publisher=ICLEI |accessdate=12 April 2015 |archive-date=2015-04-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150412180751/http://resilient-cities.iclei.org/fileadmin/sites/resilient-cities/files/Resilient_Cities_2013/Presentations/H2_Rahman_RC2013.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;|area_magnitude=|area_total_km2=|area_total_sq_mi=|area_land_km2=&lt;!--See table @ Template:Infobox settlement for details on automatic unit conversion--&gt;|area_land_sq_mi=|area_water_km2=|area_water_sq_mi=|area_water_percent=|area_urban_km2=58|area_urban_sq_mi=|area_metro_km2=|area_metro_sq_mi=|elevation_footnotes=&lt;!--for references: use&lt;ref&gt; &lt;/ref&gt; tags--&gt;|elevation_m=|elevation_ft=4|population_total=328,278|population_as_of=2011|population_footnotes=&lt;ref name=&quot;bangladeshpop1&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.bbs.gov.bd/WebTestApplication/userfiles/Image/National%20Reports/Union%20Statistics.pdf|title=Population &amp; Housing Census-2011|publisher=[[Bangladesh Bureau of Statistics]]|page=38|accessdate=15 December 2015|archive-date=2015-12-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20151208044832/http://www.bbs.gov.bd/WebTestApplication/userfiles/Image/National%20Reports/Union%20Statistics.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;|population_density_km2=10,524|population_density_sq_mi=|population_urban=|population_density_urban_km2=|population_density_urban_sq_mi=|population_metro=385,093|population_density_metro_km2=|population_density_metro_sq_mi=|population_blank1_title=|population_blank1=|population_density_blank1_km2=|population_density_blank1_sq_mi=|population_blank2_title=|population_blank2=|population_note=|postal_code_type=[[List of postal codes in Bangladesh|Postal code]]|postal_code=8200|area_code=|website=[http://www.barisal.gov.bd/ Official Web Portal]|footnotes=|city_logo=|citylogo_size=|coordinates_region=BD|leader_title2=|leader_name2=|leader_title3=|leader_name3=|leader_title4=|leader_name4=|timezone=[[Bangladesh Standard Time|BST]]|utc_offset=+6|blank1_name=[[Telephone numbers in Bangladesh|Calling code]]|blank1_info=0431|blank2_name=|blank2_info=|blank3_name=|blank3_info=|blank4_name=|blank4_info=|blank5_name=|blank5_info=}}
[[File:Bangabandhu Uddyan Aerial view.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Bangabandhu Uddyan Aerial view.jpg|ലഘുചിത്രം|Barisal City Areal view]]
'''ബാരിസാൽ''' ({{lang-bn|বরিশাল}} ''Bariśāl''; ചരിത്രപരമായി: ബക്ല-ചന്ദ്രദ്വിപ്;  ഗിർഡ്-ഇ-ബാൻഡർ) കീർത്തൻഖോല നദിക്കരയിലുള്ള തെക്കൻ-മദ്ധ്യ ബംഗ്ലാദേശിലെ ഒരു പ്രധാന പട്ടണമാണ്. ബരിസാൽ ജില്ലയിലെയും ബരിസാൻ ഡിവിഷനിലെയും ഏറ്റവും വലിയ പട്ടണവും ഭരണകേന്ദ്രവും കൂടിയാണ് ഈ പട്ടണം. ബംഗ്ലാദേശിലെ വളരെ പഴയ മുനിസിപ്പാലിറ്റിയും നദീ തുറമുഖവുമാണിത്. ബാരിസാൽ മുനിസിപ്പാലിറ്റി ഉദയം ചെയ്തത് 1876 ൽ ബ്രട്ടീഷ് രാജിൻറെ കാലത്തായിരുന്നു. 2002 ജൂലൈ 25 ന് ഇതൊരു സിറ്റി കോർപ്പറേഷനായി ഉയർത്തപ്പെട്ടു.&lt;ref name=&quot;Banglapedia&quot;&gt;{{cite book
| url = http://en.banglapedia.org/index.php?title=Barisal_City_Corporation
| title = Banglapedia: National Encyclopedia of Bangladesh
| publisher = [[Asiatic Society of Bangladesh]]
| year = 2012
| edition = Second
| chapter = Barisal City Corporation
| author = Tapan Palit
| editor = Sirajul Islam and Ahmed A. Jamal
| archive-url = https://web.archive.org/web/20170813200625/http://en.banglapedia.org/index.php?title=Barisal_City_Corporation
| archive-date = 2017-08-13
| access-date = 2016-11-28
| url-status = dead
}}&lt;/ref&gt; പട്ടണത്തിലെ 30 വാർഡുകളും 50 മഹല്ലാസും ഉൾപ്പെടെയുള്ള ആകെ ജനസംഖ്യ 2011 ലെ ദേശീയ സെൻസസ് പ്രകാരം 328,278 ആണ്. പട്ടണം നിലനിൽക്കന്നത് 58&amp;nbsp;km² പ്രദേശത്താണ്.&lt;ref name=&quot;Barisal City Corporation&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.barisalcity.org/index.php|title=Barisal City Corporation|publisher=Barisal City Corporation|accessdate=2014-09-19|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150203162209/http://www.barisalcity.org/index.php|archivedate=2015-02-03|df=}}&lt;/ref&gt;

== ചരിത്രം ==
[[File:Bangabandhu Uddyan Aerial view.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Bangabandhu Uddyan Aerial view.jpg|ലഘുചിത്രം|Barisal City Areal view]]
മുഗൾ കാലഘട്ടത്തിൽ, ബാരിസാൽ അർ‌ദ്ധ സ്വാതന്ത്ര്യമുള്ള പ്രദേശമായിരുന്നു. അക്കാലത്ത് മുഗളന്മാരും ഈ പ്രദേശത്തെ രാജാക്കന്മാരുമായി നിരന്തരം യുദ്ധങ്ങൾ നടന്നിരുന്നു. കാലക്രമേണ ഈ ദേശം ബംഗാൾ നവാബുമാരുടെ കൈവശത്തിലായി. പിന്നീട് രാജാ നകുലേശ്വർ ബോസിൻറെ നിയന്ത്രണത്തിലും ശേഷം ബ്രട്ടീഷ് ഇന്ത്യയുടെ നിയന്ത്രണത്തിലുമായി. ഇന്ത്യാവിഭനജ സമയം പാകിസ്താൻറെ കയ്യിലായ ഈ പ്രദേശം ബംഗ്ലാദേശ് എന്ന പേരിൽ പാകിസ്താനിൽ നിന്നു സ്വാതന്ത്ര്യം പ്രാപിച്ചു. 

ഈ മേഖലയിലെ മദ്ധ്യഭാഗത്തുള്ള പ്രധാന പട്ടണമാണ് ബാരിസാൽ. ബംഗ്ലാദേശിലെ ഏറ്റവും വലിയ നദീ തുറമുഖവും കൂടിയാണിത്. ഈ പട്ടണത്തിൽ ഏകദേശം 0.38 മില്ല്യൺ ആളുകൾ താമസിക്കുന്നു. മെഡിക്കൽ കോളജ്, കേഡറ്റ് കോളജ്, ഫാർമസികൾ, വസ്ത്രനിർമ്മാണ സ്ഥാപനങ്ങൾ എന്നിവയും ഇവിടെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ബംഗ്ലാദേശ് ഇൻലാൻറ് വാട്ടർ ട്രാൻസ്പോർട്ട് അതോറിറ്റിയുടെ മുഖ്യ കാര്യാലയം ഇവിടെയാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്.   

ചില സമയം ഈ പട്ടണത്തെ &quot;വെനീസ് ഓഫ് ദ ഈസ്റ്റ്&quot; അഥവാ  &quot;വെനീസ് ഓഫ് ബംഗാൾ&quot; എന്നു വിളിക്കാറുണ്ട്.&lt;ref&gt;[http://thedailystar.net/suppliments/2006/15thanniv/ourcities/ourcities15.htm Thedailystar.net] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121026105341/http://thedailystar.net/suppliments/2006/15thanniv/ourcities/ourcities15.htm|date=October 26, 2012}}&lt;/ref&gt;

== ഭൂമിശാസ്ത്രം ==
ബാരിസാൽ പട്ടണത്തിൻറെ ചുറ്റളവ് 58 km2 ആണ്. ഈ പ്രദേശം നിലനിൽക്കുന്ന അക്ഷാംശ രേഖാംശങ്ങൾ 22°&amp;nbsp;42′&amp;nbsp;0″&amp;nbsp;N,&amp;nbsp;90°&amp;nbsp;22′&amp;nbsp;0″&amp;nbsp;E ആണ്.

ബാരിസാൽ ജില്ലയുടെ മൊത്തം വിസ്തീർണ്ണം 2790.51&amp;nbsp;km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; ആണ്. ഇതിനു ചുറ്റുമായി വടക്ക് മദരിപൂർ, ശരിയത്പൂർ, ചാന്ദ്പൂർ, ലക്ഷ്മിപൂർ എന്നീ ജില്ലകളും തെക്കു വശത്ത്  പദുവാഖലി, ബർഗുണ ജില്ലകളും കിഴക്കു വശത്ത് ഭോല, ലക്ഷ്മിപൂർ, ജില്ലകളും പടിഞ്ഞാറ് ജലോകടി, പിരോജ്പൂർ, ഗോപാൽഗൻജ് ജില്ലകളുമാണ്. ബാരിസാൽ പട്ടണത്തിലൂടെ അനേകം നദികൾ ഒഴുകുന്നുണ്ട്. കീർത്തനഘോല, അരിയൽഖാൻ, ഖോയാബാദ്, കലിജിറ, സന്ധ എന്നിവയാണ് അവയിൽ ചിലത്.

ബംഗ്ലാദേശിൻറെ നെല്ലുൽപ്പാദന കേന്ദ്രമാണ് ബാരിസാൽ. &quot;ബലാം&quot; എന്ന പ്രത്യേകതരം ബസ്മതി അരി ഇവിടെ വളരെ പ്രസിദ്ധമാണ്. വെറ്റല കൃഷിയ്ക്കും ഈ പട്ടണം പ്രസിദ്ധമാണ്. പട്ടണത്തെ ചുറ്റ നദിയുള്ളതിനാൽ ഇവിടെ മത്സ്യം സുലഭമായി കിട്ടുന്നു. തീരപ്രദേശത്തു സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നതിനാൽ തെങ്ങുകൾ ധാരാളമായുണ്ട്.

== ജനസംഖ്യ ==
[[File:Barisal_Cityscape.JPG|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Barisal_Cityscape.JPG|ലഘുചിത്രം|Barisal Cityscape in 2015]]
2011 ലെ ദേശീയ സെൻസസ് പ്രകാരം ബാരിസാൽ പട്ടണത്തിലെ ജനസംഖ്യ 328,278 ആണ്. പുരുഷന്മാരുടെ മാത്രം ജനസംഖ്യയുടെ അനുപാതം 51.63 ശതമാനവും സ്ത്രീകളുടേത് 48.37 ശതമാനവുമാണ്.&lt;ref name=&quot;Barisal City Corporation2&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.barisalcity.org/index.php|title=Barisal City Corporation|publisher=Barisal City Corporation|accessdate=2014-09-19|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150203162209/http://www.barisalcity.org/index.php|archivedate=2015-02-03|df=}}&lt;/ref&gt;

ഈ പട്ടണത്തിലെ ജനങ്ങളുടെ സാക്ഷരത  75.3 ശതമാനം ആണ്.&lt;ref name=&quot;literacy census 2011&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.bbs.gov.bd/Census2011/Barisal/Barisal/Barisal_C06.pdf|title=Bangladesh Bureau of Statistics Region Census 2011 page 30|publisher=Bangladesh Bureau of Statistics|accessdate=2014-09-20|archive-date=2014-11-13|archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20141113195319/http://www.bbs.gov.bd/Census2011/Barisal/Barisal/Barisal_C06.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ദേശീയ ശരാശരിയായ 56.5 ശതമാനത്തേക്കാൾ കൂടുതലാണിത്. ബരിസാലി പട്ടണത്തിലെ ഭൂരിപക്ഷം ആളുകളും ബംഗാളി വംശജരാണ്.  

== മതം ==
{{bar box|title=Religion in Barisal City in 2011 &lt;ref name=&quot;religion census 2011&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.bbs.gov.bd/Census2011/Barisal/Barisal/Barisal_C13.pdf|title=..:: Bangladesh Bureau of Statistics ::.. Region Census 2011 page 28|publisher=Bangladesh Bureau of Statistics|accessdate=2014-09-20|archive-date=2014-09-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20140924044924/http://www.bbs.gov.bd/Census2011/Barisal/Barisal/Barisal_C13.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;|titlebar=#F6F6F6|left1=Religion|right1=Percent|float=right|bars={{bar percent|Islam|green|89.3}} {{bar percent|Hinduism|orange|9.7}} {{bar percent|Others|gray|1}}}}ഈ പട്ടണത്തിലെ ജനസംഖ്യയിൽ ബഹുഭൂരിപക്ഷവും ഇസ്ലാം മതാനുയായികളാണ്. ഇത് ജനസംഖ്യയുടെ 89.30 ശതമാനമാണ്. ഇതിൽ സുന്നി, ഹനഫി വിഭാഗങ്ങൾ പെടുന്നു. മറ്റു മതക്കാരിൽ 9.7 ശതമാനം ഹിന്ദു മതാനുയായികളും ഏതാനും മറ്റു മതസ്ഥരുമാണ്, പ്രധാനമായി ക്രിസ്തു മതാനുയായികൾ (.98 ശതമാനം), ബുദ്ധമതാനുയായികൾ (0.01 ശതമാനം) എന്നിങ്ങനെയാണ്.&lt;ref name=&quot;religion census 2011&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.bbs.gov.bd/Census2011/Barisal/Barisal/Barisal_C13.pdf|title=..:: Bangladesh Bureau of Statistics ::.. Region Census 2011 page 28|publisher=Bangladesh Bureau of Statistics|accessdate=2014-09-20}}&lt;/ref&gt;

== കാലാവസ്ഥ ==
{{Weather box|location=Barisal|metric first=Yes|single line=Yes|temperature colour=|Jan high C=25.6|Feb high C=28.2|Mar high C=32.2|Apr high C=33.3|May high C=33.0|Jun high C=31.7|Jul high C=30.9|Aug high C=30.9|Sep high C=31.5|Oct high C=31.5|Nov high C=29.6|Dec high C=26.5|year high C=30.4|Jan low C=11.9|Feb low C=14.9|Mar low C=20.2|Apr low C=23.6|May low C=24.7|Jun low C=25.6|Jul low C=25.5|Aug low C=25.5|Sep low C=25.3|Oct low C=23.6|Nov low C=18.8|Dec low C=13.3|year low C=21.1|precipitation colour=green|Jan precipitation mm=8|Feb precipitation mm=27|Mar precipitation mm=56|Apr precipitation mm=128|May precipitation mm=230|Jun precipitation mm=409|Jul precipitation mm=408|Aug precipitation mm=370|Sep precipitation mm=258|Oct precipitation mm=162|Nov precipitation mm=53|Dec precipitation mm=15|year precipitation mm=|unit precipitation days=0.1 mm|Jan precipitation days=1|Feb precipitation days=3|Mar precipitation days=3|Apr precipitation days=7|May precipitation days=11|Jun precipitation days=18|Jul precipitation days=23|Aug precipitation days=22|Sep precipitation days=16|Oct precipitation days=8|Nov precipitation days=2|Dec precipitation days=0|year precipitation days=|source 1=WMO&lt;ref name = WMO&gt;{{cite web|url = http://worldweather.wmo.int/en/city.html?cityId=1168|title = Climatological Information|publisher = WMO|accessdate = 29 January 2016}}&lt;/ref&gt;}}

== അവലംബം. ==</text>
      <sha1>bue60ds1o6do2i47lyg07b0naeacsrz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ബൊറോബുധുർ ക്ഷേത്രസമുച്ചയം</title>
    <ns>0</ns>
    <id>375042</id>
    <revision>
      <id>4680616</id>
      <parentid>3639359</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T22:20:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>4680616</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11825" sha1="dyvzvsgkwtjc4grz6okla9qbabdudue" xml:space="preserve">{{PU|Borobudur Temple Compounds}}
{{Infobox World Heritage Site}}
'''ബൊറോബുധുർ ക്ഷേത്രസമുച്ചയം''' [[ഇന്തോനേഷ്യ|ഇന്തോനേഷ്യയിലെ]] മദ്ധ്യ [[ജാവ|ജാവയിലുള്ള]] മൂന്നു [[ബുദ്ധമതക്ഷേത്രം|ബുദ്ധമതക്ഷേത്രങ്ങൾ]] അടങ്ങിയ ലോകപൈതൃകസ്ഥാനമാണ്.  [[ബൊറോബുധുർ]], [[മെന്ദുത്ത്]], [[പാവോൺ]] എന്നീ പ്രദേശങ്ങളിലെ അമ്പലങ്ങൾ ഇതിൽപ്പെടുന്നു. ഈ മൂന്നു ക്ഷേത്രങ്ങളും ഒരു നേറേഖയിൽ ആണ് നിൽക്കുന്നത്. ഇന്തോനേഷ്യയുടെ ബുദ്ധമതകാലഘട്ടത്തിലെ [[ശൈലേന്ദ്രസാമ്രാജ്യം|ശൈലേന്ദ്രസാമ്രാജ്യത്തിന്റെ]] കാലത്ത് എട്ട്, ഒമ്പത് നൂറ്റാണ്ടുകളിൽ പണികഴിപ്പിച്ചതാണ്.  
[[Image:Borobudur Map en.svg|thumb|left|300px|The location of three Buddhist temples - Borobudur, Pawon and Mendut - in one straight line.]]
[[Image:Borobudur Temple Compounds-111338.jpg|thumb|240px|
ബൊറോബുധുർ

]]
[[Image:Mendut Temple Afternoon.jpg|thumb|240px|മെൻഡട് ക്ഷേത്രം]]
[[Image:Pawon.jpg|thumb|240px|
പവോൺ ക്ഷേത്രം
]]
യോഗ്യകർത്തായുടെ ഉത്തരപശ്ചിമദിക്കിൽ നിന്നും ഏതാണ്ട് 40 കിലോമീറ്റർ ദൂരെ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഈ പ്രദേശം, ഇരട്ട അഗ്നിപർവ്വതങ്ങളായ, സുന്ദൊരൊ-സംബ്ലിങ്, മെർബാബു-മെറാപ്പി എന്നിവയുടെ ഇടയിലെ ഉയരമുള്ള പ്രദേശത്താണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. രണ്ടു നദികളായ പ്രോഗൊ, ഇളോ എന്നിവ രണ്ടുവശത്തുകൂടി ഒഴുകുന്നു. &lt;ref name=&quot;p1&quot;&gt;Soekmono (1976), page 1.&lt;/ref&gt;

വളരെ ഫലപുഷ്ടമായ പ്രദേശമാണിത്. ഇവ കണ്ടെത്തിയശേഷം നടന്ന പുനർനിർമ്മാണഘട്ടത്തിൽ ആണ് ഈ മൂന്നു ക്ഷേത്രങ്ങളും ഒരേ നിരയിൽ ആയാണു കിടക്കുന്നത് എന്നു കണ്ടെത്തിയത്.&lt;ref name=&quot;krom&quot;&gt;{{cite book| author=N. J. Krom| title=Borobudur, Archaeological Description| year=1927| publisher=Nijhoff| location=The Hague| url=http://www.borobudur.tv/mendut_borobudur.htm| accessdate=17 August 2008| archive-date=2008-08-17| archive-url=https://web.archive.org/web/20080817055309/http://borobudur.tv/mendut_borobudur.htm| url-status=dead}}&lt;/ref&gt; പ്രാദേശിക ഐതിഹ്യം പ്രകാരം ഈ ക്ഷേത്രങ്ങൾക്ക് പരസ്പ്രം ബന്ധിച്ച ഇരട്ട മതിലോടുകൂടിയ കല്ലുപാകിയ പാതയുണ്ടായിരുന്നത്രെ. മൂന്ന് ക്ഷേത്രങ്ങൽക്കും ഒരേ രിതിയിലുള്ള നിർമ്മാണരിതികാണുന്നതിനാൽ ഇവ ഒരേ കാലഘട്ടത്തിലാണ് നിർമ്മിച്ചതെന്നു കാണിക്കുന്നു. ഇവയുടെ ആചാരങ്ങളും ഏതാണ്ട് ഒരുപോലെയാണെന്നു കരുതപ്പെടുന്നു. &lt;ref name=&quot;moens&quot;&gt;{{cite journal|title=Barabudur, Mendut en Pawon en hun onderlinge samenhang (''Barabudur, Mendut and Pawon and their mutual relationship'') |author=J. L. Moens |year=1951 |quote=trans. by Mark Long |url=http://www.borobudur.tv/Barabudur_Mendut_Pawon.pdf |journal=Tijdschrift voor de Indische Taai-, Land- en Volkenkunde |publisher=Het Bataviaasch Genootschap van Kunsten en Wetenschappen |pages=326–386 |format=PDF |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070810210020/http://www.borobudur.tv/Barabudur_Mendut_Pawon.pdf |archivedate=2007-08-10 |df= }}&lt;/ref&gt;
==മ്യൂസിയങ്ങൾ==
രണ്ട് മ്യൂസിയങ്ങൾ ബൊറോബുധുർ ക്ഷേത്രസമുച്ചയത്തിലുണ്ട്. കർമവിഭങ്ങ മ്യൂസിയവും സമുദ്ര രക്ഷാ മ്യൂസിയവും.
==മറ്റ് പുരാവസ്തുപ്രദേശങ്ങൾ==
ഇവയ്ക്കു പുറമെ മറ്റ് ഹിന്ദു, ബുദ്ധ ക്ഷേത്രങ്ങളും ഈ പ്രദേശത്ത് ചിതറിക്കിടക്കുന്നുണ്ട്. ഇതിൽ ഏറ്റവും പഴക്കമുള്ളത് സി. ഇ. 732ലെ ഗുനുങ് വുകിർ അല്ലെങ്കിൽ കാങ്ഗാൽ ഹിന്ദുക്ഷേത്രം ആണ്. ഈ ക്ഷേത്രസമുച്ചയത്തിൽനിന്നും കണ്ടെത്തിയ [[കാങ്ഗാൽ ലിഖിതം]] പ്രകാരം, ശൈവമതക്കാരനായ [[മതാരം രാജാവായ സഞ്ജയ|സഞ്ജയ]] ഈ പ്രദേശത്ത് ഒരു ശിവലിംഗക്ഷേത്രം നിർമ്മിച്ചു. ഈ പ്രദേശം ബൊറോബുധുർ ക്ഷേത്രസമുച്ചയത്തിൽനിന്ന് കിഴക്കായി 10 കിലോമീറ്റർ മാത്രം അകലെയാണ്. &lt;ref name=&quot;holing&quot;&gt;{{cite journal |journal=Indonesia |title=In Search of &quot;Ho-Ling&quot; |author=W. J. van der Meulen |volume=23 |year=1977 |pages=87–112 |url=http://cip.cornell.edu/DPubS?service=UI&amp;version=1.0&amp;verb=Display&amp;handle=seap.indo/1107118718 |doi=10.2307/3350886 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160205132410/http://cip.cornell.edu/DPubS?service=UI&amp;version=1.0&amp;verb=Display&amp;handle=seap.indo%2F1107118718 |archive-date=2016-02-05 |access-date=2017-05-17 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;മറ്റൊരു ക്ഷേത്രമായ [[ങാവൻ ക്ഷേത്രം]]  മെന്ദുത്ത് ക്ഷേത്രത്തിന്റെ കിഴക്കുഭാഗത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. മറ്റൊരു ഹിന്ദു ക്ഷേത്രമായ ബാണൻ ക്ഷേത്രം പാവോൺ ക്ഷേത്രത്തിൽനിന്നും വടക്ക് നൂറുകണക്കിനു മീറ്റർ മാത്രം അകലെയാണ്.  ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ശേഷിപ്പുകൾ തിരികെ പഴയ രൂപത്തിലേയ്ക്കു പണിതെടുക്കാൻ പ്രയാസമാണ്. കാരണം പല കല്ലുകളും നഷ്ടപ്പെട്ടുപോയി. എന്നാൽ ഈ പ്രദേശത്ത് ക്ഷേത്രപരിസരത്തുനിന്നും ഹിന്ദു ദൈവങ്ങളുടെ വിഗ്രഹങ്ങൾ അധികം കേടുപാടുകൾ കൂടാതെ ലഭിച്ചു. ഇവിടെനിന്നും ലഭിച്ച [[ഹിന്ദു]] ദൈവങ്ങളായ [[വിഷ്ണു]], [[ബ്രഹ്മാവ്]], [[ശിവൻ]], [[ഗണപതി]] എന്നിവരുടെ വിഗ്രഹങ്ങൾ [[ഇന്തോനേഷ്യ|ഇന്തോനേഷ്യയുടെ]] തലസ്ഥാനമായ [[ജക്കാർത്ത|ജക്കാർത്തയിലുള്ള]] ദേശീയ മ്യൂസിയത്തിൽ സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നു. 
==ചിത്രശാല==
===ബൊറോബുധൂർ ക്ഷേത്രം===
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;100&quot;&gt;
പ്രമാണം:Borobudur Temple Compounds-111342.jpg|ബൊറോബുധൂർ ക്ഷേത്ര ചുറ്റുപാടുകൾ
പ്രമാണം:Borobudur Temple Compounds-111340.jpg|കൊത്തുപണികൾ
പ്രമാണം:Borobudur Temple Compounds-111353.jpg|ബുദ്ധപ്രതിമ
പ്രമാണം:Borobudur Temple Compounds-111359.jpg|ബൊറോബുധൂർ ക്ഷേത്ര ചുറ്റുപാടുകൾ
പ്രമാണം:Borobudur Temple Compounds-111357.jpg|ബൊറോബുധൂർ ക്ഷേത്ര ചുറ്റുപാടുകൾ
പ്രമാണം:Scattered stone structure of Borobudur temple.jpg|വിശുദ്ധ ശില
പ്രമാണം:Borobudur Temple Compounds-111336.jpg|ബൊറോബുധൂർ ക്ഷേത്ര ചുറ്റുപാടുകൾ
&lt;/gallery&gt;
===മെൻഡട് ക്ഷേത്രം===
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;100&quot;&gt;
പ്രമാണം:043 Candi Mendut.jpg|മെൻഡട് ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പ്രവേശനകവാടം
പ്രമാണം:Banyan@Mendut.jpg|ബനിയൻ വൃക്ഷം
പ്രമാണം:Candi Mendut - 005 Avalokitesvara on the Left (11832594553).jpg|അവലോകിടേശ്വര പ്രതിമ - ക്ഷേത്രത്തിനകത്ത്
പ്രമാണം:Candi Mendut - 006 Vajrapani on the Right (11833107216).jpg|വജ്രപാണി പ്രതിമ - ക്ഷേത്രത്തിനകത്ത്
പ്രമാണം:Candi Mendut 2013-05-28 (1).JPG|ക്ഷേത്രം
പ്രമാണം:Candi Mendut 3.jpg|ശില്പങ്ങൾ
പ്രമാണം:Candi-Mendut Java RoofplanReconstructed 1912.jpg|ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പ്ലാൻ
പ്രമാണം:Mendut Java Indonesia Candi-Mendut-02.jpg|ക്ഷേത്രവും ബനിയൻ വൃക്ഷവും
പ്രമാണം:Mendut Java Indonesia Candi-Mendut-03.jpg|ബുദ്ധപ്രതിമ
&lt;/gallery&gt;

===പവോൺ ക്ഷേത്രം===
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;100&quot;&gt;
പ്രമാണം:Candi Pawon 6.jpg|പവോൺ ക്ഷേത്രം പ്രവേശനകവാടം
പ്രമാണം:Kalpataru, Kinnara-Kinnari, Apsara-Devata, Pawon Temple.jpg|കല്പതരു, കിന്നര,കിന്നരി, അപ്സരദേവത എന്നിവരുടെ കൊത്തുപണികൾ
പ്രമാണം:Kalpataru Candi Pawon.jpg|ചുവരിലെ കൊത്തുപണികൾ
പ്രമാണം:Candi Pawon - 001 Pavon (8610858161).jpg|ക്ഷേത്രസമുച്ചയം
പ്രമാണം:Candi Pawon - 006 Pavon (8611980662).jpg|കൊത്തുപണികൾ
പ്രമാണം:Candi Pawon - 015 Pavon (8612021620).jpg|പ്രതിമകൾ
പ്രമാണം:Candi Pawon - 016 Pavon (8612026684).jpg|പ്രതിമകൾ
പ്രമാണം:Candi Pawon 2.jpg|പവോൺ ക്ഷേത്രം
&lt;/gallery&gt;

==ഇതും കാണൂ==
{{portal|Indonesia}}
* [[Candi of Indonesia]]
* [[Buddhism in Indonesia]]
==കുറിപ്പുകൾ==
{{Reflist}}</text>
      <sha1>dyvzvsgkwtjc4grz6okla9qbabdudue</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>മുക്തി ബാഹിനി</title>
    <ns>0</ns>
    <id>393440</id>
    <revision>
      <id>4680678</id>
      <parentid>4647420</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T08:38:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>4680678</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="34463" sha1="raqkinupinec9xy28w4hy6kvj5hnjk5" xml:space="preserve">{{Infobox war faction
| name = മുക്തി ബാഹിനി
| native_name = মুক্তিবাহিনী (Freedom Fighters)
| native_name_lang = bn
| war = [[Bangladesh Liberation War|Bangladeshi War of Independence]]
| image = মুক্তিযুদ্ধের প্রতীক.svg
| image_size = 120px
| caption = The de facto emblem of the Mukti Bahini 
| active = March – December 1971
| ideology = [[Bengali nationalism]] &lt;br /&gt; Resistance to the [[1971 Bangladesh genocide]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://books.google.com/books?id=dQ_lAAAAQBAJ&amp;printsec=frontcover#v=onepage&amp;q&amp;f=false|title=The Blood Telegram|first=Gary J.|last=Bass|date=1 October 2013|publisher=Random House India|via=Google Books}}&lt;/ref&gt;
| clans = [[Bangladesh Army]] &lt;br /&gt;&amp;nbsp;∟ [[K Force (Bangladesh)|K Force]]&lt;br /&gt;&amp;nbsp;∟  [[S Force (Bangladesh)|S Force]]&lt;br /&gt;&amp;nbsp;∟  [[Z Force (Bangladesh)|Z Force]]&lt;br /&gt; [[Bangladesh Navy]]&lt;br /&gt; [[Bangladesh Air Force]]&lt;br /&gt; [[Bangladesh Rifles]]&lt;br /&gt;[[Bangladesh Ansar]]&lt;br /&gt;[[Bangladesh Police]]&lt;br /&gt;
Special Guerrilla Forces &lt;br /&gt;&amp;nbsp;∟   [[Gonobahini (Mukti Bahini)|Gono Bahini]]&lt;br /&gt;&amp;nbsp;∟  [[Mujib Bahini]]&lt;br /&gt;&amp;nbsp;∟  [[Kader Bahini]]&lt;br /&gt;&amp;nbsp;∟  [[Hemayet Bahini]]&lt;br /&gt;&amp;nbsp;∟  [[Afsar Bahini]]&lt;br /&gt;[[Crack Platoon]]
|leaders = [[M. A. G. Osmani]], Commander-in-Chief&lt;br /&gt; [[M. A. Rab]], Chief of Staff&lt;br /&gt; [[A K Khandker]], Deputy Chief of Staff
|headquarters =
|area=[[East Pakistan]] 
|partof=[[Provisional Government of Bangladesh]]&lt;ref&gt;*{{citation|last=Lal|first=PC|title=My Years with the IAF|url=https://books.google.com/books?id=eBszCSguEscC&amp;pg=PT168|publisher=Lancer Publishers LLC|isbn=978-1-935501-75-6|pages=168}}
*{{cite web|last1=Oakley|first1=Don|title=East pakistan's unheeded agony|url=http://www.thedailystar.net/editorial-east-pakistans-unheeded-agony-54382|website=The Daily Star|publisher=The Nevada Daily Mail|accessdate=10 January 2016}}
*{{cite web|title=Mujibnagar: History’s first Bengali government|url=http://opinion.bdnews24.com/2015/04/17/mujibnagar-history%E2%80%99s-first-bengali-government/|website=The Opinion Pages|accessdate=14 January 2016|archive-date=2017-05-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20170528205827/http://opinion.bdnews24.com/2015/04/17/mujibnagar-history%E2%80%99s-first-bengali-government/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|strength= 150,000
|became=[[Bangladesh Armed Forces]]
|allies={{flagcountry|India}}
|opponents={{flag|Pakistan}}
|battles= [[Battle of Gazipur]], [[Battle of Goalhati]], [[Battle of Garibpur]], [[Battle of Dhalai Outpost|Battle of Dhalai]], [[Battle of Rangamati-Mahalchari waterway|Battle of Rangamati]], [[Battle of Kushtia]], [[Battle of Daruin]], [[Operation Barisal]], [[Operation Jackpot]] 
| identification_symbol_label = De facto ceremonial flag
| identification_symbol =[[File:Flag of the Mukti Bahini-DeFacto.svg|centre|border|100px]]
| identification_symbol_2 = [[File:Flag of Bangladesh (1971).svg|centre|border|100px]]
| identification_symbol_2_label = {{nowrap|[[War flag]]}}
}}
{{Campaignbox Bangladesh Liberation War}}
'''മുക്തി ബാഹിനി''' The '''Mukti Bahini''' ({{Lang-bn|মুক্তি বাহিনী}}&lt;ref name=&quot;Jahan 1973&quot;&gt;{{Cite journal|title=Bangladesh in 1972: Nation Building in a New State|last=Jahan|first=Rounaq|authorlink=Rounaq Jahan|date=February 1973|journal=Asian Survey|issue=2|doi=10.2307/2642736|volume=13|pages=31|jstor=2642736}}&lt;/ref&gt; സ്വാതന്ത്ര്യസമര ഭടന്മാർ '''Freedom Fighters''', അല്ലെങ്കിൽ വിമോചനസൈനികർ എന്നറിയപ്പെടുന്ന [[ബംഗ്ലാദേശ്|ബംഗ്ലാദേശിന്റെ]] വിമോചനത്തിനായി പ്രവർത്തിച്ച സൈനികസമമായ ഒരു വിഭാഗമായിരുന്നു;&lt;ref name=&quot;Benvenisti2012&quot;&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=f19hVb54_s8C&amp;pg=PA189|title=The International Law of Occupation|last=Benvenisti|first=Eyal|date=23 February 2012|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-163957-9|pages=189–}}&lt;/ref&gt; ബംഗ്ലാദേശി ഫോഴ്സസ് എന്നും ഇതറിയപ്പെട്ടു ('''Bangladesh Forces'''). ഈ സംഘടന പടിഞ്ഞാറൻ പാകിസ്താനിൽ നിന്നും ബംഗ്ലാഭാഷ സംസാരിക്കുന്ന കിഴക്കൻ പാകിസ്താൻ എന്ന് അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന അന്നത്തെ പ്രദേശത്തെ വിമോചിക്കുവാൻ പ്രവർത്തിച്ചു. ബംഗാളികളായ സൈനികരുടെയും [[അർദ്ധസൈനികവിഭാഗം|പാരാമിലിട്ടറി]] അംഗങ്ങളുടെയും സിവിലിയന്മാരുടെയും പിന്തുണയോടെ രൂപവത്കരിച്ച ഗറില്ലാസേനയായിരുന്നു. 1971കളിലാണിത് രൂപീകരിച്ചത്.&lt;ref name=&quot;Alagappa2001p212&quot;&gt;{{Cite book|title=Coercion and governance : the declining political role of the military in Asia|url=https://archive.org/details/coerciongovernan0000unse|publisher=Stanford Univ. Press|year=2001|isbn=0-8047-4227-8|editor-last=Alagappa|editor-first=Muthiah|pages=[https://archive.org/details/coerciongovernan0000unse/page/212 212]}}&lt;/ref&gt; മുക്തി ഫൗജ് എന്ന് ഇതു മുമ്പ് വിളിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;BanglapediaMuktiBahini&quot;&gt;{{Cite book|title=Banglapedia: National Encyclopedia of Bangladesh|last=Ahmed|first=Helal Uddin|publisher=[[Asiatic Society of Bangladesh]]|year=2012|editor-last=Islam|editor-first=Sirajul|editor-link=Sirajul Islam|edition=Second|chapter=Mukti Bahini|editor-last2=Jamal|editor-first2=Ahmed A.|chapter-url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=Mukti_Bahini|archive-url=https://web.archive.org/web/20150703125630/http://en.banglapedia.org/index.php?title=Mukti_Bahini|archive-date=2015-07-03|access-date=2017-11-17|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

1971 മാർച്ച് 25നു ഷെയ്ക്ക് മുജീബുർ റഹ്മാൻ കിഴക്കൻ പാകിസ്താനിലെ ജനങ്ങളോടു ഒരു സമഗ്രമായ സമരത്തിനു സന്നദ്ധരാകാൻ ആഹ്വാനം ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;BanglapediaOS&quot;&gt;{{തെളിവ്}}&lt;/ref&gt; പിന്നീട് ഈ സമരം പ്രകടനമായി. അന്ന് വൈകുന്നേരം പ്രതിഷേധ പ്രകടനമായി. മേയ് 1971 മുഴുവൻ ഈ പ്രതിഷേധങ്ങൾക്കെതിരെ പാകിസ്താന്റെ സൈന്യം ഓപ്പറേഷൻ സെർച്ച് ലൈറ്റ് എന്ന പേരിൽ ആക്രമണം നടത്തി.

ബംഗ്ലാദേശിലെ പ്രവിശ്യാസർക്കാറിനെ എതിർത്തുകൊണ്ട് കിഴക്കൻ പാകിസ്താനിലെ സൈനികനേതൃത്വം തന്നെ 1971 ഏപ്രിലിൽ കലാപത്തിനു നേതൃത്വം നൽകി. സൈനിക കൗൺസിൽ മേധാവി ജനറൽ എം. എ. ജി ഓസ്മാനിയായിരുന്നു. &lt;ref&gt;''Unconventional Warfare in South Asia: Shadow Warriors and Counterinsurgency'', Gates and Roy, Routledge, 2016&lt;/ref&gt; അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൂടെ 11 സെക്ടർ കമാൻഡേഴ്സുമുണ്ടായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;tripathi&quot;&gt;''The Colonel Who Would Not Repent: The Bangladesh War and Its Unquiet Legacy'', Salil Tripathi, Yale University Press, 2016, pg 146.&lt;/ref&gt; 1941 ഏപ്രിൽ 4നാണ് ബംഗ്ലാദേശ് ആംഡ് ഫോഴ്സസ് സ്ഥാപിതമായത്. ഇതിനുപുറമേ, മുക്തിബാഹിനിയിൽ സിവിലിയന്മാർക്കായി ഗൊണൊബാഹിനിയും സ്ഥാപിതമായി..&lt;ref&gt;''South Asian Crisis: India — Pakistan — Bangla Desh'', Robert Jackson, Springer, 1972, pgs. 33, 133&lt;/ref&gt; മുക്തിബാഹിനിയുടെ ഏറ്റവും പ്രധാന ഭാഗം മേജർ സിയാവുർ റഹ്മാന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള ഇസഡ് ഫോഴ്സ് ആയിരുന്നു. കെ ഫോഴ്സ് ഖാലിദ് മുഷൠഅഫ് നയിച്ചു. എസ് ഫോഴ്സ് നയിച്ചത് മേജർ കെ. എം. ഷാഫുള്ള ആയിരുന്നു. അവാമി ലീഗ് വിദ്യാർത്ഥികൾ സൈനികരൂപത്തിലുള്ള മുജീബ്‌ബാഹിനി, കാദെർബാഹിനി, ഹിമായത്ത്‌ബാഹിനി എന്നിവ രൂപീകരിച്ചു. കോമറേഡ് മോണി സിങ്ങിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള ബംഗ്ലാദേശ് കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി, നാഷണൽ അവാമി പാർട്ടി എന്നീ സംഘടനകൾ ഗറില്ലാ ബറ്റാലിയനു രൂപം നൽകി.&lt;ref&gt;''Communist and Marxist parties of the world'', Charles Hobday, Longman, 1986, pg. 228&lt;/ref&gt;

മുക്തിബാഹിനിയെ ഫ്രഞ്ച് പ്രക്ഷോഭവുമായി താരതമ്യം ചെയ്യാവുന്നതാണ്. &lt;ref&gt;{{Cite journal|url=http://www.cdrb.org/journal/2008/4/1.pdf|title=The Lightning Campaign:The Indo-Pakistani War, 1971|last=Palit|first=D K|date=2012|journal=Asian Affairs|publisher=Lancer Publishers|issue=4|volume=30|page=50|isbn=189782937X|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150103014904/http://www.cdrb.org/journal/2008/4/1.pdf|archivedate=3 January 2015}}&lt;/ref&gt; ഈ രണ്ടു പ്രക്ഷോഭങ്ങളും അവരുടെ രാജ്യത്തെ വിമോചിപ്പിക്കാൻ വേണ്ടിയായിരുന്നു. വിയറ്റ് കോങ് &lt;ref&gt;{{Cite book|title=Relief Problems in East Pakistan and India, Part 1: Hearing Before the Subcommittee to Investigate Problems Connected with Refugees and Escapees..|last=Senate Judiciary|first=United States Congress|date=1971|page=350|quote=&quot;If the Vietcong had been doing this well after six months, they would have considered it a remarkably good start.&quot; The foreign diplomat was talking about the Mukti Bahini (Liberation Forces)}}&lt;/ref&gt; ആയിരുന്നു മറ്റൊരു ഉദാഹരണം. ഗറില്ല യുദ്ധമുറയുപയോഗിച്ച് മുക്തിബാഹിനി ബംഗാളിന്റെ വലിയ ഒരുഭാഗം തങ്ങളുടെ നിയന്ത്രണത്തിലാക്കി. അത് വിജയകരമായ ആക്രമണങ്ങളും അട്ടിമറിപ്രവർത്തനങ്ങളും നടത്തി,&lt;ref name=&quot;cdrb.org&quot;&gt;{{cite journal|url=http://www.cdrb.org/journal/2008/4/1.pdf|title=Mukti Bahini and the Liberation War of Bangladesh: A Review of Conflicting Views|last=Jamal|first=Ahmed Abdullah|date=October–December 2008|journal=Asian Affairs|publisher=Centre for Development Research, Bangladesh|issue=4|volume=30|archive-url=https://web.archive.org/web/20150103014904/http://www.cdrb.org/journal/2008/4/1.pdf|archive-date=3 January 2015}}&lt;/ref&gt; പുതിയതായി തുടങ്ങിയ ബംഗ്ലാദേശ് നാവികസേനയും വ്യോമസേനയും ഈ പ്രക്ഷോഭങ്ങളിൽ ചേർന്നു. മുക്തിബാഹിനിയ്ക്ക് ഇന്ത്യയിൽനിന്നും സഹായവും പരിശീലനവും ആയുധങ്ങളും ലഭിച്ചു, കാരണം ഇന്ത്യയുടെ കിഴക്കും വടക്കുകിഴക്കും പ്രദേശങ്ങളിലുള്ള ജനങ്ങൾ ബംഗ്ലാദേശിന്റെ  (ഈസ്റ്റ് പാകിസ്താന്റെ) അതേ സംസ്കാരവും ഭാഷയും ജീവിതരീതികളും പിന്തുടരുന്നവരായിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=zW30rV_UAskC|title=Bengal Partition Stories: An Unclosed Chapter|last=Fraser|first=Bashabi|date=1 January 2008|publisher=Anthem Press|isbn=9781843312994|page=7|language=en}}&lt;/ref&gt;

1971ലെ ഇൻഡോ-പാകിസ്താൻ യുദ്ധത്തിൽ മുക്തിബാഹിനി ബംഗ്ലാദേശ്- ഇന്ത്യാ സംയുക്ത സൈന്യത്തിന്റെ ഭാഗമായി പാകിസ്താനെതിരെ യുദ്ധം ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=GtCL2OYsH6wC|title=Cultural Sociology of the Middle East, Asia, and Africa: An Encyclopedia|last=Stanton|first=Andrea L.|date=5 January 2012|publisher=SAGE|isbn=9781412981767|page=170|language=en}}&lt;/ref&gt; ഇത് 1971 ഡിസംബറിൽ പാകിസ്താന്റെ കീഴടങ്ങലിനും ബംഗ്ലാദേശിലെ ധാക്കയുടെയും മറ്റു പട്ടണങ്ങളുടെയും വിമോചനത്തിനും ഇടയാക്കി. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.thedailystar.net/news/the-battle-for-bangladesh|title=The battle for Bangladesh|access-date=22 April 2016|website=The Daily Star}}&lt;/ref&gt;

== സംഘാടനം ==
മുക്തിബാഹിനി രണ്ടു ഗ്രൂപ്പുകളായി തിരിച്ചിരുന്നു: &quot;നിയോമിതോ ബാഹിനി&quot; - അല്ലെങ്കിൽ സാധാരണ സേന - കിഴക്കൻ പാകിസ്താനിലെ പാരാ മിലിട്ടറി, സൈന്യം, പൊലീസ് സേന ഇവയിൽ നിന്നു വന്നവർ; ഗൊണ്ണോബാഹിനി - അല്ലെങ്കിൽ ജനകീയസേന, സിവിലിയന്മാർക്കുള്ളതായിരുന്നു. ഈ നാമങ്ങൾ നൽകുന്നതും അതിനെ നിർവ്വചിക്കുന്നതും ബംഗ്ലാദേശ് സർക്കാർ ആയിരുന്നു. ഇന്ത്യക്കാർ നിയോമിതോ ബാഹിനിയെ മുക്തി ഫൗജ് എന്നും ഗൊണ്ണോബാഹിനിയെ ഫ്രീഡം ഫൈറ്റേഴ്സ് (സ്വാതന്ത്ര്യപ്പോരാളികൾ) എന്നും വിളിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite book|title=A Tale of Millions: Bangladesh Liberation War, 1971|last=Islam|first=M. Rafiqul|date=1981|publisher=Bangladesh Books International|pages=82}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.cdrb.org/journal/2008/4/1.pdf|title=MuktiI BahiniI and the Liberation war of Bangladesh : A Review of Conflicting Views|access-date=9 January 2016|last=Jamal|first=Ahmed|website=CDRB|publisher=Asian affairs|archive-date=2015-01-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20150103014904/http://www.cdrb.org/journal/2008/4/1.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== പശ്ചാത്തലം ==
[[പ്രമാണം:Flag_of_Bangladesh_(1971).svg|വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|250x250ബിന്ദു|[[ബംഗ്ലാദേശിന്റെ ദേശീയപതാക|Flag of Bangladesh]] in 1971, used during the [[ബംഗ്ലാദേശ് വിമോചനയുദ്ധം|Bangladesh Liberation War]].]]
കിഴക്കൻ പാകിസ്താൻ പാകിസ്താന്റെ മുഴുവനുമായ ഔദ്യോഗികഭാഷയാവുന്നതിനെതിരെ പ്രക്ഷോഭം നടത്തി. 1970ലെ പാകിസ്താനി ഇലക്ഷനിൽ അവാമി ലീഗ് ഭൂരിപക്ഷം നേടി. അവാമി ലീഗിന്റെ നേതാവായ ഷേയ്ഖ് മുജീബുർ റഹ്മാനെ സർക്കാർ രൂപീകരിക്കുന്നതിൽനിന്നും വിലക്കി.&lt;ref&gt;{{Cite book|title=Combat diary|url=https://archive.org/details/combatdiary0000jasb|last=Singh|first=Jasbir|date=2010|publisher=Lancer|isbn=9781935501183|edition=[Online-Ausg.].|location=New Delhi|pages=[https://archive.org/details/combatdiary0000jasb/page/225 225]}}&lt;/ref&gt; [[ബംഗാളി ഭാഷ|Bengali]] ബംഗാളിയാണ് പേർഷ്യൻ അറാബിക് അക്ഷരമാലയുപയോഗിക്കാത്ത പാകിസ്താനിലെ ഒരേയൊരു ഭാഷയായിരുന്നത്. പടിഞ്ഞാറൻ പാകിസ്താൻ ഐക്യരൂപമായി കിഴക്കൻ പാകിസ്താനെ ചേർക്കുവാൻ തീരുമാനിച്ചത് കിഴക്കൻ പാകിസ്താനിലെ ജനങ്ങൾക്ക് സംശയമുളവാക്കി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.ibtimes.com/hurricane-sandy-bhola-cyclone-bangladesh-killed-half-million-1970-855356|title=Civil wars of the world major conflicts since World War II|access-date=13 February 2016|last=DeRouen|first=Karl|date=2007|website=ibtimes.com|publisher=ABC-CLIO|location=Santa Barbara, Calif.|pages=594|isbn=9781851099191|edition=[Online-Ausg.].}}&lt;/ref&gt; പാകിസ്താന്റെ കിഴക്കൻ പാകിസ്താനു സ്വയംഭരണം നൽകാനുള്ള താത്പര്യമില്ലായ്മയും ബംഗാളി ദേശീയതയും ആണ് പാകിസ്താനിൽനിന്നും വേർതിരിയാൻ കിഴക്കൻ പാകിസ്താനെ പ്രേരിപ്പിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://tribune.com.pk/story/40218/the-cyclone-that-broke-pakistans-back/|title=Civil wars of the world major conflicts since World War II|access-date=13 February 2016|last=DeRouen|first=Karl|date=2007|website=tribune.com.pk|publisher=ABC-CLIO|location=Santa Barbara, Calif.|pages=597|isbn=9781851099191|edition=[Online-Ausg.].}}&lt;/ref&gt; 1970ലെ ഭോല കൊടുംകാറ്റ് കിഴക്കൻ പാകിസ്താനിൽ 500,000 പേർ മരിക്കാനിടയാക്കുകയും അടിസ്ഥാനസൗകര്യങ്ങൾ, ഗതാഗതം, മറ്റു സേവനങ്ങൾ എന്നിവ താറുമാറാകുകയും ചെയ്തു. ഈ പ്രതിസന്ധിഘട്ടത്തിൽ പാകിസ്താൻ കേന്ദ്ര സർക്കാർ വളരെ സാവധാനം പ്രതികരിക്കുകയും ആവശ്യമായ ഫണ്ട് നൽകാതിരിക്കുകയുമുണ്ടായി.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=http://www.ibtimes.com/hurricane-sandy-bhola-cyclone-bangladesh-killed-half-million-1970-855356|title=Hurricane Sandy: The Bhola Cyclone in Bangladesh Killed Half-Million In 1970|last=Ghosh|first=Palash|work=ibtimes.com|publisher=IBT Media Inc|asin=B00MKZ0PXA|access-date=13 February 2016}}&lt;/ref&gt; ഇത് കിഴക്കൻ പാകിസ്താനിലെ ജനങ്ങളിൽ ഈർഷ്യയുണ്ടാക്കി.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=http://tribune.com.pk/story/40218/the-cyclone-that-broke-pakistans-back/|title=The cyclone that broke Pakistan's back|last=Najam|first=Adil|date=2012|work=tribune.com.pk|publisher=The Express Tribune|isbn=9780415524728|location=New York|pages=6|access-date=13 February 2016}}&lt;/ref&gt; ഈ വിദ്വേഷം അവാമി ലീഗിനു വൻ വിജയം നൽകി. ആകെയുള്ള 162 പാർലിമെന്റു സീറ്റിൽ 160 നേടിയാണൂ അവാമി ലീഗ് വിജയിച്ചത്. അങ്ങനെ അവാമി ലീഗ് 300 സീറ്റുണ്ടായിരുന്ന പാകിസ്താൻ പാർലമെന്റിൽ ഭൂരിപക്ഷമുള്ള കക്ഷിയായിത്തീർന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=W0tABAAAQBAJ&amp;pg=PT75&amp;dq=bhola+cyclone+1970+election&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ved=0ahUKEwjU0qH8nfTKAhVDlx4KHRVYACUQ6AEIHTAA#v=onepage&amp;q=bhola%20cyclone%201970%20election&amp;f=false|title=The Upstairs Wife: An Intimate History of Pakistan|last=Zakaria|first=Rafia|publisher=Beacon Press|isbn=9780857200754|language=en|asin=B00MKZ0PXA|access-date=13 February 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=NwIrQbgWigwC&amp;pg=PA6&amp;dq=bhola+cyclone+1970+election&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ved=0ahUKEwjU0qH8nfTKAhVDlx4KHRVYACUQ6AEIKTAC#v=onepage&amp;q=bhola%20cyclone%201970%20election&amp;f=false|title=Refugees and borders in South Asia : the great exodus of 1971|last=Datta|first=Antara|date=2012|publisher=Routledge|isbn=9780415524728|location=New York|pages=6|access-date=13 February 2016}}&lt;/ref&gt; 1971 ഇലക്ഷനുശേഷം യാഹ്യാഖാൻ മുജീബും ഭൂട്ടോയുമായി ഒരു അധികാരം പങ്കുവയ്ക്കാനുള്ള കരാറിനായി ചർച്ചചെയ്തെങ്കിലും ഫലമുണ്ടായില്ല. മുജീബ് തന്റെ പ്രവിശ്യയായ കിഴക്കൻ പാകിസ്താനു സമ്പൂർണ്ണ സ്വയംഭരണം ആവശ്യപ്പെട്ടു. ഭൂട്ടോ യാഹ്യ ഖാനോടു ചർച്ച് നിർത്താൻ പറഞ്ഞു. മാർച്ചിൽ ജനറൽ യാഹ്യാഖാൻ പാകിസ്താൻ പാർലമെന്റ് പിരിച്ചുവിട്ടു.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=IVFXAgAAQBAJ&amp;pg=PR187&amp;dq=Mukti+Bahini&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ved=0ahUKEwifor2llZ7KAhUDBI4KHRAXCN84HhDoAQiIATAV#v=onepage&amp;q=Mukti%20Bahini&amp;f=false|title=Wounded Tiger: A History of Cricket in Pakistan|last=Oborne|first=Peter|publisher=Simon and Schuster|isbn=9780857200754|language=en|access-date=10 January 2016}}&lt;/ref&gt;

1971 മാർച്ച് 7നു ഷെഖ് മുജീബ് റഹ്മാൻ റമ്ന റേസ് കോഴ്സിൽ (സഹ്രവർധി ഉദ്യാൻ) ഇന്നും പ്രസിദ്ധമായ തന്റെ പ്രസംഗം നടത്തി.  ഈ പ്രസംഗത്തിൽ, അദ്ദേഹം ഈ സമയത്ത് &quot;നമ്മുടെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനായി സമരം ചെയ്യൂ, ഈ സമയത്ത് നമ്മുടെ രാജ്യത്തിന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനായി പോരാടൂ&quot; എന്ന് ആഹ്വാനം ചെയ്തു. .&lt;ref&gt;{{Cite book|url=http://herald.dawn.com/news/1153304|title=1971 war: Witness to history|last=Qasmi|first=Ali Usman|date=16 December 2015|work=herald.dawn.com|publisher=Lancer Publishers LLC|isbn=9781935501930|language=en|access-date=9 January 2016}}&lt;/ref&gt; കിഴക്കൻ പാകിസ്താൻ പ്രക്ഷേപകർ ഉടനേ തന്നെ രബീന്ദ്രനാഥ ടഗോറിന്റെ ഗാനങ്ങൾ സംപ്രക്ഷണം ചെയ്തുതുടങ്ങി. പാകിസ്താനിൽ നിരോധിതമായ പാട്ടുകളായിരുന്നു അവ. പടിഞ്ഞാറൻ പാകിസ്താനിൽ നിന്നുള്ള പരിപാടികളുടെ സമയം ചുരുക്കിയായിരുന്നു അവർ ടഗോറിന്റെ ഗാനങ്ങൾ കേൾപ്പിച്ചത്. കിവിലിയന്മാരുമായുള്ള പാകിസ്താൻ സൈന്യത്തിന്റെ ബന്ധം കുറഞ്ഞുവന്നു. സാധാരണ ജനങ്ങൾ പാകിസ്താൻ പട്ടാളത്തെ തങ്ങളുടെ പ്രദേശം അധിനിവേശം നടത്തിയ ആളുകളായാണ് കണ്ടത്. പ്രാദേശികരായ കോട്രാക്ടർമാർ പാകിസ്താൻ പട്ടാളത്തിനുള്ള വിതരണം അവസാനിപ്പിച്ചു.  &lt;ref name=&quot;Ashgate&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.thedailystar.net/freedom-in-the-air/stories/58422|title=Unconventional warfare in South Asia : shadow warriors and counterinsurgency|access-date=9 January 2016|last=Roy|first=Scott Gates, Kaushik|date=2014|website=The Daily Star|publisher=Ashgate|location=Farnham|pages=116|isbn=9781409437062}}&lt;/ref&gt; പാകിസ്താൻ പട്ടാളം ഈ സമയം കിഴക്കൻ പാകിസ്താൻ റൈഫിളിലുള്ള ബംഗാളികളായ സൈനികരെയും പൊലീസുകാരേയും മറ്റ് കരസേനാ ഉദ്യോഗസ്ഥരേയും സേനയിൽ നിന്നും പുറത്താക്കനും അവരുടെ ആയുധങ്ങൾ പിടിച്ചെടുത്ത് അവരെ നിരായുധരാക്കാനും ശ്രമിച്ചു. ബംഗാളി ഓഫീസർമാർ പടിഞ്ഞാറൻ പാകിസ്താൻ പട്ടാളത്തിനെതിരെ കലാപം നടത്തുകയും പടിഞ്ഞാറൻ പാകിസ്താനിൽനിന്നുള്ള പട്ടാളത്തെ ആക്രമിക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.thedailystar.net/freedom-in-the-air/stories/59515|title=Prepare or perish : a study of national security|access-date=9 January 2016|last=KrishnaRao|first=K.V.|date=1991|website=The Daily Star|publisher=Lancer Publ.|location=New Delhi|pages=168|isbn=9788172120016}}&lt;/ref&gt; കിവില്യന്മാരെ പാകിസ്താൻ പട്ടാളം അക്രമിച്ചു. ഇത് കിഴക്കൻ പാകിസ്താൻ പട്ടാളക്കർ പടിഞ്ഞാറൻ പാക്കിസ്ഥൻ പട്ടാളക്കാർക്കെതിരായ കലാപത്തിനു കാരണമാവുകയും ചെയ്തു. കിഴക്കൻ പാകിസ്താനി പട്ടാളക്കാർ ഇന്ത്യയിലേയ്ക്കുവന്ന് മുക്തിബാഹിനിയുടെ പ്രധാന ഭാഗമായി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://books.google.com/books?id=rTG8AQAAQBAJ&amp;pg=PT434&amp;dq=Mukti+Bahini&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ved=0ahUKEwiggfmuzZvKAhXUxI4KHWJEARkQ6AEIUzAK#v=onepage&amp;q=Mukti%20Bahini&amp;f=false|title=Indian Military Thought KURUKSHETRA to KARGIL and Future Perspectives|access-date=9 January 2016|last=Singh|first=Brig K. Kuldip|date=27 October 2013|website=The Nation|publisher=Lancer Publishers LLC|language=en|isbn=9781935501930}}&lt;/ref&gt; 1971 മാർച്ച് 26നു ഷെയ്ഖ് മുജീബ് ബംഗ്ലാദേശിന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യം പ്രഖ്യാപിച്ചു. അതേ ദിവസം, പാകിസ്താൻ പ്രസിഡന്റായ യാഹ്യാഖാൻ മുജീബിനെ രാജ്യദ്രോഹി എന്ന് തന്റെ രാജ്യത്തോടായി ചെയ്ത പ്രക്ഷേപണത്തിൽ വിളിച്ചു. .&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.thedailystar.net/freedom-in-the-air/stories/58422|title=East Pakistan Secedes, Civil war breaks out|access-date=9 January 2016|website=The Daily Star|publisher=Boston Globe}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.thedailystar.net/freedom-in-the-air/stories/59515|title=Civil war flares in East-Pakistan|access-date=9 January 2016|website=The Daily Star|publisher=The Deseret News}}&lt;/ref&gt; പാകിസ്താൻ പട്ടാളം കിഴക്കൻ പാകിസ്താനിലേയ്ക്ക് തങ്ങളുടെ കവചിതവാഹനങ്ങളും കരസൈന്യത്തേയും സൈനികനടപടികൾക്കായി അയച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://nation.com.pk/columns/09-Jan-2016/1971-the-plight-of-the-viceroys|title=1971: The plight of the viceroys|access-date=9 January 2016|last=Sharaf|first=Samson Simon|website=The Nation}}&lt;/ref&gt;

== നേരത്തേയുള്ള ചെറുത്തുനിൽപ്പ് ==
[[പ്രമാണം:March71.PNG|വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|Location of West Pakistani (marked green) and rebel Bangladeshi (marked red) military units in March 1971.]]
മാർച്ച് 25നു സൈനികനിയമം നടപ്പാക്കി. ഷെയ്ഖ് മുജീബുർ റഹ്മാൻ അറസ്റ്റു ചെയ്യപ്പെട്ടു. കിഴക്കൻ പാകിസ്താനിൽ ഓപ്പറേഷൻസെർച്ച് ലൈറ്റ് തുടങ്ങി. വിദേശ പത്രപ്രവർത്തകരെ പുറത്താക്കുകയും അവാമി ലീഗിനെ നിരോധിക്കുകയും ചെയ്തു. പാകിസ്താനോടു കൂറു കാണിക്കാത്തതെന്നു പാകിസ്താൻ കരുതിയ അവാമി ലീഗ് അംഗങ്ങളേയും കിഴക്കൻ പാകിസ്താൻ റൈഫിൾസിലെയും കിഴക്കൻ ബംഗാൾ റെജിമെന്റിലേയും മറ്റുള്ളവരേയും പാക്ക് പട്ടാളം ആക്രമിച്ചു. മുക്തിബാഹിനിയുടെ നട്ടെല്ലായത് ഈ ആക്രമണങ്ങളിൽനിന്നും രക്ഷപ്പെട്ടവരായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;Columbia University Press&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.thedailystar.net/news-detail-190997|title=Sources of Indian Tradition Modern India, Pakistan, and Bangladesh|access-date=22 April 2016|last=McDermott|first=Rachel Fell|last2=Gordon|first2=Leonard A.|date=2013|website=The Daily Star|publisher=Columbia University Press|location=New York|pages=851|isbn=9780231510929|last3=T. Embree|first3=Ainslie|last4=Pritchett|first4=Frances W.|last5=Dalton|first5=Dennis|edition=Third edition.}}&lt;/ref&gt; പാകിസ്താൻ സൈന്യം ബംഗാളി ജനങ്ങളെ ആക്രമിച്ചപ്പോൾ ഇത്രമാത്രം എതിർപ്പ് അവർക്ക് നേരിടേണ്ടി വരുമെന്ന് പാകിസ്താൻ പട്ടാളം കരുതിയില്ല.&lt;ref&gt;Pakistan Defence Journal, 1977, Vol 2, p2-3&lt;/ref&gt; കിഴക്കൻ ബംഗാൾ റെജിമെന്റിന്റെ 5 ബറ്റാലിയനാണ് കലാപമുയർത്തി ബംഗ്ലാദേശ് പ്രക്ഷോഭം തുടങ്ങിയത്.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=y85KOHHVT5oC|title=War and Secession: Pakistan, India, and the Creation of Bangladesh|last=Sisson|first=Richard|last2=Rose|first2=Leo E.|date=1 January 1991|publisher=University of California Press|isbn=9780520076655|page=182|language=en}}&lt;/ref&gt;

On 27 March, Major Ziaur Rahman declared Bangladesh's independence from Pakistan and fought his way out of Chittagong City with his unit of Bengali soldiers. The East Pakistan Rifles and the East Pakistan Police suffered heavy casualties{{quantify|date=February 2016}} while challenging the Pakistan Army in [[ഢാക്ക|Dhaka]], where West Pakistani forces began the [[1971-ലെ ബംഗ്ലാദേശിലെ വംശഹത്യ|1971 Bangladesh genocide]] with the [[ധാക്ക സർവ്വകലാശാലയിലെ കൂട്ടക്കൊല 1971|massacre at Dhaka University]]. Civilians took control of arms depots in various cities and began resisting Pakistani forces with the acquired weapons supply. [[ചിറ്റഗോങ്|Chittagong]] experienced heavy fighting between rebel Bengali military units and Pakistani forces. The Bangladeshi Declaration of Independence was broadcast from Kalurghat Radio Station in Chittagong by Major Rahman on behalf of Sheikh Rahman.

== ജൂലൈ മുതൽ നവംബർ വരെ ==

=== ജൂലൈ ===
[[പ്രമാണം:Bangladesh_Military_Museum_-_3.7_inch_howitzer.jpg|ലഘുചിത്രം|Italian howitzers used by the Mujib Battery;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.thedailystar.net/news-detail-190997|title=Cannons used by Mujib Battery arrive|access-date=22 April 2016|website=The Daily Star}}&lt;/ref&gt; now preserved at the Bangladesh Military Museum.]]

== ഇതും കാണൂ ==
* [[ബംഗ്ലാദേശ് വിമോചനസമരത്തിന്റെ സമയരേഖ|Timeline of Bangladesh Liberation War]]

== അവലംബം ==
{{Reflist|30em}}
[[വർഗ്ഗം:ബംഗ്ലാദേശ് വിമോചന യുദ്ധം]]</text>
      <sha1>raqkinupinec9xy28w4hy6kvj5hnjk5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ബംഗാളിന്റെ വിഭജനം (1947)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>399346</id>
    <revision>
      <id>4680583</id>
      <parentid>4648046</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T18:03:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 7 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>4680583</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="68687" sha1="6t5vo1ubzqcugxo384o4pwawjaarleu" xml:space="preserve">[[പ്രമാണം:British_Raj_Red_Ensign.svg|ലഘുചിത്രം|The partition was part of the demise of the [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്|British Raj]]]]
[[പ്രമാണം:Location-Bangla01.png|ലഘുചിത്രം|Location of the Indian state of West Bengal and Bangladesh, which was formerly East Bengal and East Pakistan, on a map of southern [[ഏഷ്യ|Asia]]]]
1947ലെ ബംഗാൾ വിഭജനം ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യൻ പ്രവിശ്യയായ ബംഗാളിനെ റാഡ്‌ക്ലിഫ് രേഖയിൽ വച്ച് മുറിച്ച് കിഴക്കുഭാഗം പാകിസ്താനും പടിഞ്ഞാറൻ ഭാഗം ഇന്ത്യയ്ക്കും നൽകി. 

1947 ജൂൺ 20നു ബംഗാൾ ലെജിസ്ലേറ്റീവ് അസംബ്ലി ബംഗാൾ പ്രസിഡൻസിയുടെ ഭാവിയെപ്പറ്റി പര്യാലോചിക്കാൻ യോഗം കൂടി. അവരുടെ മുമ്പിൽ നിർണ്ണായകമായ ചില ചോദ്യങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു. ഇന്ത്യയുടെയോ പാകിസ്താന്റെയോ ഭാഗമായി ഒരു ഐക്യബംഗാൾ ആകണോ അതോ; ബംഗാൾ കിഴക്കൻ ബംഗാൾ എന്നും പടിഞ്ഞാറൻ ബംഗാൾ എന്നും വിഭജിക്കണോ? തുടങ്ങിയ ചോദ്യങ്ങളാണുയർന്നു വന്നത്. പ്രാഥമിക അസംബ്ലി സെഷനിൽ അസംബ്ലി 120നു 90 വോട്ടിനു പാകിസ്താന്റെ പുതിയ കോൺസ്റ്റിറ്റ്യുവന്റ് അസംബ്ലിയിൽ ചേരുകയാണെങ്കിൽ അത് ഐക്യബംഗാളായി ചേരണം എന്ന് തീരുമാനിച്ചു. പിന്നീട്, പശ്ചിമ ബംഗാളിലെ പ്രതിനിധികൾ പ്രത്യേക യൊഗം ചേരുകയും 21 വോട്ടിനെതിരായി 58 വോട്ടിനു ബംഗാൾ പ്രവിശ്യ പശ്ചിമ ബംഗാൾ എന്നും പൂർവ്വ ബംഗാൾ എന്നും വിഭജിച്ച് പശ്ചിമബംഗാൾ ഇന്ത്യൗടെ കോൺസ്റ്റിറ്റ്യുവന്റ് അസംബ്ലിയുമായി ചൃക്കണമെന്നും പ്രമേയം പാസ്സാക്കി. കിഴക്കൻ ബംഗാളിൽനിന്നുമുള്ള പ്രതിനിധികളുടെ മറ്റൊരു യോഗത്തിൽ 35നെതിരെ 106 വോട്ടിനു ബംഗാൾ പ്രവിശ്യ വിഭജിക്കരുതെന്നു പ്രമേയം പാസാക്കി.  ഇന്ത്യ വിഭജിക്കുകയാണെങ്കിൽ, കിഴക്കൻ ബംഗാൾ പാകിസ്താനുമായിച്ചേരണം എന്ന് 34നെതിരെ 107 വോട്ടിനു പാസാക്കി.&lt;ref name=&quot;Mukherjee1987&quot;&gt;{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=Bhd-_1RE04MC&amp;pg=PA230|title=Sir William Jones: A Study in Eighteenth-century British Attitudes to India|author=Soumyendra Nath Mukherjee|publisher=Cambridge University Press|year=1987|isbn=978-0-86131-581-9|page=230|access-date=2017-11-24|archive-date=2018-01-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20180131225046/https://books.google.com/books?id=Bhd-_1RE04MC&amp;pg=PA230|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

1947 ജൂലൈ 6 നു സിൽഹെറ്റ് റെഫറണ്ടത്തിൽ സിൽഹെറ്റ് ആസാമിൽനിന്നു കിഴക്കൻ ബംഗാളിൽ ലയിപ്പിക്കണമെന്ന് തീരുമാനമായി. 

മൗൻട്ബാറ്റൻ പ്ലാൻ അല്ലെങ്കിൽ ജൂൺ 3 പ്ലാൻ എന്നറിയപ്പെടുന്ന പദ്ധതിയിൽ ഇന്ത്യയ്ക്കും പാകിസ്താനും തങ്ങളുടെ ഭരണാവകാശം കൈമാറാൻ തീരുമാനിച്ചു. ആഗസ്ത് 14, 15 തീയതികളിലാണ് ഭരണം കൈമാറാൻ തീരുമാനിച്ചത് 150 വർഷത്തെ ബ്രിട്ടിഷ് സ്വാധീനം ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിൽ ആവസാനിച്ചു. , was done according to what has come to be known as the &quot;3 June Plan&quot; or &quot;[[ഇന്ത്യയുടെ വിഭജനം|Mountbatten Plan]]&quot;. India’s independence on 15 August 1947 ended over 150 years of British influence in the Indian subcontinent. East Bengal later became the independent country of Bangladesh after the 1971 [[ബംഗ്ലാദേശ് വിമോചനയുദ്ധം|Bangladesh Liberation War]].
[[പ്രമാണം:Lord_Mountbatten_meets_Nehru,_Jinnah_and_other_Leaders_to_plan_Partition_of_India.jpg|ലഘുചിത്രം|[[ലൂയി മൗണ്ട്ബാറ്റൻ|Louis Mountbatten]] discusses the partition plan with [[ജവഹർലാൽ നെഹ്രു|Jawaharlal Nehru]] and [[മുഹമ്മദ് അലി ജിന്ന|Mohammad Ali Jinnah]]]]
[[പ്രമാണം:West_Bengal_Legislative_Assembly_Entrance_-_Kolkata_2011-12-18_0339.JPG|ലഘുചിത്രം|Entrance to the Legislative Assembly in Kolkata (Calcutta)]]
1905ൽ രണ്ടു പ്രവിശ്യകളായ പടിഞ്ഞാറൻ ബംഗാളും കിഴക്കൻ ബംഗാളും ഭരിക്കാനുള്ള എളുപ്പത്തിനാണു വിഭജിക്കാൻ തുടങ്ങിയത്. In 1905.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.indhistory.com/first-partition-bengal.html|title=India's History : Modern India : The First Partition of Bengal : 1905|access-date=2017-11-25|archive-date=2018-08-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20180806092008/http://www.indhistory.com/first-partition-bengal.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; പക്ഷെ, മുസ്ലിം ഭൂരിപക്ഷമുള്ള കിഴക്കൻ ബംഗാളും ഹിന്ദു ഭൂരിപക്ഷമുള്ള പടിഞ്ഞാറൻ ബംഗാളുമായി ആണു വിഭജനം നടന്നതെന്നത് ശ്രദ്ധേയമാണ്. 1905ലെ വിഭജനം കിഴക്കൻ ബംഗാളിൽ വലിയ ഒരു വിഭാഗം ഹിന്ദുക്കൾ ന്യൂനപക്ഷങ്ങളാവുകയും പടിഞ്ഞാറൻ ബംഗാളിൽ വലിയ ഒരു വിഭാഗം മുസ്ലിങ്ങൾ ന്യൂനപക്ഷമാവുകയും ചെയ്തു. മുസ്ലിങ്ങൾ ബംഗാൾ വിഭജനത്തിനു അനുകൂലമായിരുന്നു. കാരണം, അവർക്ക് സ്വന്തമായി ഒരു പ്രവിശ്യ ലഭിക്കും എന്നതുകൊണ്ട്. ഇതിനെ ഹിന്ദുക്കൾ എതിർത്തു. ഈ തർക്കം വലിയതോതിലുള്ള ലഹളയ്ക്കും പ്രതിഷേധങ്ങൾക്കും കാരണമായി. അങ്ങനെ അവസാനം, 1911ൽ രണ്ടു പ്രവിശ്യകളും ഒരിക്കൽക്കൂടി ഒന്നായിത്തീർന്നു.&lt;ref&gt;Baxter – Bangladesh: From a Nation to a State, page 39–40 &quot;The new province had a Muslim majority of about three to two ... The partition was widely welcomed by Muslims and sharply condemned by Hindus. Hindu opposition was expressed in many forms, ranging from boycott of British goods to revolutionary activities ... protests eventually bore fruit, and the partition was annulled in 1911.&quot;&lt;/ref&gt;

എന്നിരുന്നാലും, 1905ലെ ബംഗാൾ വിഭജനസമയത്തുണ്ടായിരുന്ന ഹിന്ദുക്കളും മുസ്ലിങ്ങളുമായുള്ള തർക്കങ്ങൾ തുടർന്നും നിലനിന്നു. 1947ൽ നടന്ന വീണ്ടുമുള്ള ബംഗാൾ വിഭജനം ഉൾപ്പെടെ രാഷ്ട്രീയപാർട്ടികളുടെയും സംഘടനകളുടെയും രാഷ്ട്രീയാവശ്യം നിറവേറ്റാനായിരുന്നു. 

1947 ജൂൺ 20 ലെ പ്ലാൻ അനുസരിച്ച്, ബംഗാൾ ലെജിസ്ലേറ്റീവ് അസംബ്ലിയിലെ അംഗങ്ങൾ ബംഗാൾ വിഭജനത്തെപ്പറ്റിയുള്ള മൂന്നു പ്രത്യേക വോട്ടെടുപ്പ് താഴെക്കൊടുക്കുന്നു: 
* അസംബ്ലിയിലെ എല്ലാ അംഗങ്ങളും ചേർന്ന് 90 വോട്ടിനെതിരെ 126 വോട്ട് നേടി അപ്പോൾ നിലവിലുള്ള കോൺസ്റ്റിറ്റ്വന്റ് അസംബ്ലിയിൽ (ഇന്ത്യയിൽ) ചേരാൻ തീരുമാനിച്ചു. &lt;br&gt;
* പിന്നെ, മുസ്ലിം ഭൂരിപക്ഷ പ്രദേശത്തുനിന്നുമുള്ള അസംബ്ലി അംഗങ്ങൾ മാത്രം പ്രത്യേകയോഗം ചേർന്ന് ബംഗാളിനെ വിഭജിക്കുന്നതിനെ എതിർക്കുകയും 35നെതിരെ 106 വോട്ടിനു ബംഗാൾ മുഴുവനായി പുതുതായി രൂപീകരിക്കുന്ന പുതിയ കോൺസ്റ്റിറ്റ്യുവന്റ് അസംബ്ലിയിൽ (പാകിസ്താനിൽ) ചേരാൻ തീരുമാനിക്കുകയും ചെയ്തു. &lt;br&gt;
* ഈ വോട്ടെടുപ്പിനു ശേഷം ബംഗാളിലെ മുസ്ലിങ്ങളല്ലാത്ത അംഗങ്ങൾ ബംഗാൾ അസംബ്ലിയിൽ കൂടി മൂന്നാമതൊരു വോട്ടെടുപ്പു നടത്തി. അതിൽ 21നെതിരായി 58 വോട്ടിന്റെ ഭൂരിപക്ഷത്തിൽ ബംഗാൾ പ്രവിശ്യയെ വിഭജിക്കണമെന്ന് വോട്ടുചെയ്തു. &lt;br&gt;
മൗണ്ട് ബാറ്റൻ പ്ലാൻ അനുസരിച്ച്, അസംബ്ലിയുടെ പകുതിപ്പേരെങ്കിലും സാങ്കൽപ്പികമായ്ർങ്കിലും അസംബ്ലിയുടെ പകുത്തിപ്പേർ ആയി മാറിയെങ്കിൽ ജൂൺ 20 യിലെ പ്രൊസീഡിങ്സ് അനുസരിച്ച് ബംഗാൾ വിഭജിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു. ഇത് പടിഞ്ഞാറൻ ബംഗാൾ ഇന്ത്യയുടേതും കിഴക്കൻ ബംഗാൾ പാകിസ്താന്റെ ഭാഗവുമാക്കി. 

ജൂലൈ 7ലെ മൗണ്ട്ബാറ്റന്റെ പ്ലാൻ പ്രകാരമ്മുള്ള റഫറണ്ടമനുസരിച്ച്, സിൽഹെറ്റ് കിഴക്കൻ ബംഗാളിൽ ചേരാനാണ് വോട്ടുചെയ്തത്. സർ സിറിൽ റാഡ്‌ക്ലിഫ് നേതൃത്വം നൽകിയ ഒരു ബൗണ്ടറി കമ്മിഷൻ എന്ന സമിതിയാണ് പുതിയതായി രൂപീകൃതമായ രണ്ടു പ്രവിശ്യകളുടെയും ഇടയിലുള്ള അതിരു നിശ്ചയിച്ചത്. 1947 ഇന്ത്യ ഇൻഡിപെൻഡന്ന്സ് ആക്റ്റ് പ്രകാരം പാകിസ്താന് ആഗസ്ത് 14നും ഇന്ത്യയ്ക്ക് ആഗസ്ത് 15നും ഭരണം കൈമാറി. 
[[പ്രമാണം:Sarat_Chandra_Bose.jpg|ലഘുചിത്രം|Sarat Chandra Bose supported the United Bengal plan]]
[[പ്രമാണം:Gandhi_in_Noakhali_1946.jpg|ലഘുചിത്രം|[[മോഹൻദാസ് കരംചന്ദ് ഗാന്ധി|Gandhi]] in Noakhali, 1946]]

=== അഭ്യാർത്ഥി പ്രതിസന്ധി ===

== പശ്ചാത്തലം ==

== ശേഷം ==

=== അവിഭജിത ബംഗാൾ പദ്ധതി ===

== ഇതും കാണൂ ==
* Bengali Hindu Homeland Movement
* East Pakistan
* The 1947 Partition Archive

== കുറിപ്പുകളും അവലംബങ്ങളും ==

=== കുറിപ്പുകൾ ===
{{Reflist|30em}}

=== അവലംബം ===
* {{Cite book|title=Bangladesh: From a Nation to a State|url=https://archive.org/details/bangladeshfromna0000unse|last=Baxter|first=Craig|publisher=Westview Press|year=1997|isbn=0-8133-2854-3|location=Boulder, CO}}
* {{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=FjQ0iWSq2R0C|title=The Spoils of Partition: Bengal and India, 1947–1967|last=Chatterji|first=Joya|date=2007|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-1-139-46830-5}}
* Bashabi Fraser ''Bengal Partition Stories: An Unclosed Chapter.'' New York: Anthem Press, 2008. {{ISBN|1-84331-299-9}}1-84331-299-9
* {{Cite book|title=The Sole Spokesman: Jinnah, the Muslim League and the Demand for Pakistan|url=https://archive.org/details/alf.4014.954.035.092.4.jal|last=Jalal|first=Ayesha|publisher=Cambridge University Press|year=1994|isbn=978-0-521-45850-4|author-link=Ayesha Jalal}}
* {{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=KqTIhTWuAXcC|title=The Bengal Borderland: Beyond State and Nation in South Asia|last=Van Schendel|first=Willem|date=2005|publisher=Anthem Press|isbn=978-1-84331-145-4}}
* S. M. Ikram ''Indian Muslims and Partition of India.'' New Delhi: Atlantic Publishers and Distributors, 1992. {{ISBN|81-7156-374-0}}81-7156-374-0
* Hashim S. Raza ''Mountbatten and the partition of India.'' New Delhi: Atlantic Publishers and Distributors, 1989. {{Cite book|title=Banglapedia: National Encyclopedia of Bangladesh|last=Harun-or-Rashid|publisher=[[Asiatic Society of Bangladesh]]|year=2012|editor-last=Islam|editor-first=Sirajul|editor-link=Sirajul Islam|edition=Second|chapter=Partition of Bengal, 1947|editor-last2=Jamal|editor-first2=Ahmed A.|chapter-url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=Partition_of_Bengal,_1947|archive-url=https://web.archive.org/web/20150702002256/http://en.banglapedia.org/index.php?title=Partition_of_Bengal,_1947|archive-date=2015-07-02|access-date=2017-11-21|url-status=dead}}
* {{Cite news|title=Partition of India: British Proposal Said to be Only Feasible Plan Now|last=Singh|first=J. J.|date=15 June 1947|work=The New York Times|newspaper=The New York Times|page=E8|type=Letter to editor}}More than one of &lt;code style=&quot;color:inherit; border:inherit; padding:inherit;&quot;&gt;&amp;#x7C;work=&lt;/code&gt; ഒപ്പം &lt;code style=&quot;color:inherit; border:inherit; padding:inherit;&quot;&gt;&amp;#x7C;newspaper=&lt;/code&gt; specified ([[സഹായം:അവലംബശൈലീ പിഴവുകൾ#redundant parameters|സഹായം]]) [[വർഗ്ഗം:Pages with citations having redundant parameters]]
&lt;div class=&quot;cx-template-editor-source-container&quot; dir=&quot;ltr&quot; style=&quot;display: none;&quot; lang=&quot;en&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-source&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-title&quot; title=&quot;This template formats a citation to a news article in print, video, audio or web using the provided source information (e.g. author, publication, date) and various formatting options.&quot;&gt;Cite news&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-title&quot;&gt;&lt;span id=&quot;title&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-key&quot;&gt;Source title&lt;/span&gt;&lt;span data-key=&quot;title&quot; title=&quot;The title of the article as it appears in the source; displays in quotes&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-desc&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-value&quot; data-key=&quot;title&quot; style=&quot;position: relative;&quot;&gt;Partition of India: British Proposal Said to be Only Feasible Plan Now&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-title&quot;&gt;&lt;span id=&quot;last&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-key&quot;&gt;Last name&lt;/span&gt;&lt;span data-key=&quot;last&quot; title=&quot;The surname of the author; don't wikilink, use 'authorlink'.&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-desc&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-value&quot; data-key=&quot;last&quot; style=&quot;position: relative;&quot;&gt;Singh&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-title&quot;&gt;&lt;span id=&quot;first&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-key&quot;&gt;First name&lt;/span&gt;&lt;span data-key=&quot;first&quot; title=&quot;Given or first name, middle names, or initials of the author; don't wikilink, use 'authorlink'.&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-desc&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-value&quot; data-key=&quot;first&quot; style=&quot;position: relative;&quot;&gt;J. J.&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-title&quot;&gt;&lt;span id=&quot;date&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-key&quot;&gt;Source date&lt;/span&gt;&lt;span data-key=&quot;date&quot; title=&quot;Full date of the source; do not wikilink&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-desc&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-value&quot; data-key=&quot;date&quot; style=&quot;position: relative;&quot;&gt;15 June 1947&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-title&quot;&gt;&lt;span id=&quot;work&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-key&quot;&gt;Name of publication&lt;/span&gt;&lt;span data-key=&quot;work&quot; title=&quot;Name of the newspaper, magazine or periodical; displays after title&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-desc&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-value&quot; data-key=&quot;work&quot; style=&quot;position: relative;&quot;&gt;The New York Times&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-title&quot;&gt;&lt;span id=&quot;page&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-key&quot;&gt;Page&lt;/span&gt;&lt;span data-key=&quot;page&quot; title=&quot;Page in the source that supports the content; displays after 'p.'&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-desc&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-value&quot; data-key=&quot;page&quot; style=&quot;position: relative;&quot;&gt;E8&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-title&quot;&gt;&lt;span id=&quot;type&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-key&quot;&gt;Type&lt;/span&gt;&lt;span data-key=&quot;type&quot; title=&quot;Additional information about the media type of the source; format in sentence case&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-desc&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-value&quot; data-key=&quot;type&quot; style=&quot;position: relative;&quot;&gt;Letter to editor&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-source-container&quot; dir=&quot;ltr&quot; style=&quot;display: none;&quot; lang=&quot;en&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-source&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-title&quot; title=&quot;This template formats a citation to a news article in print, video, audio or web using the provided source information (e.g. author, publication, date) and various formatting options.&quot;&gt;Cite news&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-title&quot;&gt;&lt;span id=&quot;title&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-key&quot;&gt;Source title&lt;/span&gt;&lt;span data-key=&quot;title&quot; title=&quot;The title of the article as it appears in the source; displays in quotes&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-desc&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-value&quot; data-key=&quot;title&quot; style=&quot;position: relative;&quot;&gt;Partition of India: British Proposal Said to be Only Feasible Plan Now&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-title&quot;&gt;&lt;span id=&quot;last&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-key&quot;&gt;Last name&lt;/span&gt;&lt;span data-key=&quot;last&quot; title=&quot;The surname of the author; don't wikilink, use 'authorlink'.&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-desc&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-value&quot; data-key=&quot;last&quot; style=&quot;position: relative;&quot;&gt;Singh&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-title&quot;&gt;&lt;span id=&quot;first&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-key&quot;&gt;First name&lt;/span&gt;&lt;span data-key=&quot;first&quot; title=&quot;Given or first name, middle names, or initials of the author; don't wikilink, use 'authorlink'.&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-desc&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-value&quot; data-key=&quot;first&quot; style=&quot;position: relative;&quot;&gt;J. J.&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-title&quot;&gt;&lt;span id=&quot;date&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-key&quot;&gt;Source date&lt;/span&gt;&lt;span data-key=&quot;date&quot; title=&quot;Full date of the source; do not wikilink&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-desc&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-value&quot; data-key=&quot;date&quot; style=&quot;position: relative;&quot;&gt;15 June 1947&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-title&quot;&gt;&lt;span id=&quot;work&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-key&quot;&gt;Name of publication&lt;/span&gt;&lt;span data-key=&quot;work&quot; title=&quot;Name of the newspaper, magazine or periodical; displays after title&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-desc&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-value&quot; data-key=&quot;work&quot; style=&quot;position: relative;&quot;&gt;The New York Times&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-title&quot;&gt;&lt;span id=&quot;page&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-key&quot;&gt;Page&lt;/span&gt;&lt;span data-key=&quot;page&quot; title=&quot;Page in the source that supports the content; displays after 'p.'&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-desc&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-value&quot; data-key=&quot;page&quot; style=&quot;position: relative;&quot;&gt;E8&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-title&quot;&gt;&lt;span id=&quot;type&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-key&quot;&gt;Type&lt;/span&gt;&lt;span data-key=&quot;type&quot; title=&quot;Additional information about the media type of the source; format in sentence case&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-desc&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-value&quot; data-key=&quot;type&quot; style=&quot;position: relative;&quot;&gt;Letter to editor&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
* Gyanendra Pandey ''Remembering Partition: Violence, Nationalism, and History in India''. Cambridge: Cambridge University Press, 2001. {{ISBN|0-521-00250-8}}0-521-00250-8

* {{Cite journal|url=http://philpapers.org/rec/CHAROB-7|title=Review of Bengal Partition Stories: An Unclosed Chapter edited by Bashabi Fraser|last=Chattopadhyay|first=Subhasis|date=2016|journal=[[Prabuddha Bharata|Prabuddha Bharata or Awakened India]]''|issue=9|volume=121|page=670-672|issn=0032-6178}}
&lt;div class=&quot;cx-template-editor-source-container&quot; dir=&quot;ltr&quot; style=&quot;display: none;&quot; lang=&quot;en&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-source&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-title&quot; title=&quot;This template formats a citation to an article in a magazine or journal, using the provided source information (e.g. journal name, author, title, issue, URL) and various formatting options.&quot;&gt;Cite journal&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-title&quot;&gt;&lt;span id=&quot;last&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-key&quot;&gt;Last name&lt;/span&gt;&lt;span data-key=&quot;last&quot; title=&quot;The surname of the author; don't wikilink, use 'authorlink'; can suffix with a numeral to add additional authors&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-desc&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-value&quot; data-key=&quot;last&quot; style=&quot;position: relative;&quot;&gt;Chattopadhyay&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-title&quot;&gt;&lt;span id=&quot;first&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-key&quot;&gt;First name&lt;/span&gt;&lt;span data-key=&quot;first&quot; title=&quot;Given or first name, middle names, or initials of the author; don't wikilink, use 'authorlink'; can suffix with a numeral to add additional authors&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-desc&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-value&quot; data-key=&quot;first&quot; style=&quot;position: relative;&quot;&gt;Subhasis&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-title&quot;&gt;&lt;span id=&quot;date&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-key&quot;&gt;Source date&lt;/span&gt;&lt;span data-key=&quot;date&quot; title=&quot;Date of the source; do not wikilink. As listed in the publication&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-desc&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-value&quot; data-key=&quot;date&quot; style=&quot;position: relative;&quot;&gt;2016&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-title&quot;&gt;&lt;span id=&quot;title&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-key&quot;&gt;Title&lt;/span&gt;&lt;span data-key=&quot;title&quot; title=&quot;The title of the article; can be wikilinked to an existing Wikipedia article or url may be used to add an external link, but not both. Displays in quotes.&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-desc&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-value&quot; data-key=&quot;title&quot; style=&quot;position: relative;&quot;&gt;Review of Bengal Partition Stories: An Unclosed Chapter edited by Bashabi Fraser&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-title&quot;&gt;&lt;span id=&quot;url&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-key&quot;&gt;URL&lt;/span&gt;&lt;span data-key=&quot;url&quot; title=&quot;The URL of the online location where the text of the publication can be found. Requires schemes of the type &amp;quot;http://...&amp;quot; or maybe even the &amp;amp;nbsp;protocol relative scheme &amp;quot;//...&amp;quot;&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-desc&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-value&quot; data-key=&quot;url&quot; style=&quot;position: relative;&quot;&gt;&lt;nowiki&gt;http://philpapers.org/rec/CHAROB-7&lt;/nowiki&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-title&quot;&gt;&lt;span id=&quot;journal&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-key&quot;&gt;Journal&lt;/span&gt;&lt;span data-key=&quot;journal&quot; title=&quot;Name of the source journal; may be wikilinked; displays in italics; alias of 'work'&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-desc&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-value&quot; data-key=&quot;journal&quot; style=&quot;position: relative;&quot;&gt;[[Prabuddha Bharata|Prabuddha Bharata or Awakened India]]&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-title&quot;&gt;&lt;span id=&quot;volume&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-key&quot;&gt;Volume&lt;/span&gt;&lt;span data-key=&quot;volume&quot; title=&quot;For one publication published in several volumes&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-desc&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-value&quot; data-key=&quot;volume&quot; style=&quot;position: relative;&quot;&gt;121&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-title&quot;&gt;&lt;span id=&quot;issue&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-key&quot;&gt;Issue&lt;/span&gt;&lt;span data-key=&quot;issue&quot; title=&quot;Issue identifier when the source is part of a series that is published periodically&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-desc&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-value&quot; data-key=&quot;issue&quot; style=&quot;position: relative;&quot;&gt;9&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-title&quot;&gt;&lt;span id=&quot;page&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-key&quot;&gt;Page&lt;/span&gt;&lt;span data-key=&quot;page&quot; title=&quot;Page in the source that supports the content; displays after 'p.'&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-desc&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-value&quot; data-key=&quot;page&quot; style=&quot;position: relative;&quot;&gt;670-672&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-title&quot;&gt;&lt;span id=&quot;issn&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-key&quot;&gt;ISSN&lt;/span&gt;&lt;span data-key=&quot;issn&quot; title=&quot;International Standard Serial Number; 8 characters; may be split into two groups of four using a hyphen&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-desc&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-value&quot; data-key=&quot;issn&quot; style=&quot;position: relative;&quot;&gt;0032-6178&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-source-container&quot; dir=&quot;ltr&quot; style=&quot;display: none;&quot; lang=&quot;en&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-source&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-title&quot; title=&quot;This template formats a citation to an article in a magazine or journal, using the provided source information (e.g. journal name, author, title, issue, URL) and various formatting options.&quot;&gt;Cite journal&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-title&quot;&gt;&lt;span id=&quot;last&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-key&quot;&gt;Last name&lt;/span&gt;&lt;span data-key=&quot;last&quot; title=&quot;The surname of the author; don't wikilink, use 'authorlink'; can suffix with a numeral to add additional authors&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-desc&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-value&quot; data-key=&quot;last&quot; style=&quot;position: relative;&quot;&gt;Chattopadhyay&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-title&quot;&gt;&lt;span id=&quot;first&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-key&quot;&gt;First name&lt;/span&gt;&lt;span data-key=&quot;first&quot; title=&quot;Given or first name, middle names, or initials of the author; don't wikilink, use 'authorlink'; can suffix with a numeral to add additional authors&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-desc&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-value&quot; data-key=&quot;first&quot; style=&quot;position: relative;&quot;&gt;Subhasis&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-title&quot;&gt;&lt;span id=&quot;date&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-key&quot;&gt;Source date&lt;/span&gt;&lt;span data-key=&quot;date&quot; title=&quot;Date of the source; do not wikilink. As listed in the publication&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-desc&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-value&quot; data-key=&quot;date&quot; style=&quot;position: relative;&quot;&gt;2016&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-title&quot;&gt;&lt;span id=&quot;title&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-key&quot;&gt;Title&lt;/span&gt;&lt;span data-key=&quot;title&quot; title=&quot;The title of the article; can be wikilinked to an existing Wikipedia article or url may be used to add an external link, but not both. Displays in quotes.&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-desc&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-value&quot; data-key=&quot;title&quot; style=&quot;position: relative;&quot;&gt;Review of Bengal Partition Stories: An Unclosed Chapter edited by Bashabi Fraser&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-title&quot;&gt;&lt;span id=&quot;url&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-key&quot;&gt;URL&lt;/span&gt;&lt;span data-key=&quot;url&quot; title=&quot;The URL of the online location where the text of the publication can be found. Requires schemes of the type &amp;quot;http://...&amp;quot; or maybe even the &amp;amp;nbsp;protocol relative scheme &amp;quot;//...&amp;quot;&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-desc&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-value&quot; data-key=&quot;url&quot; style=&quot;position: relative;&quot;&gt;&lt;nowiki&gt;http://philpapers.org/rec/CHAROB-7&lt;/nowiki&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-title&quot;&gt;&lt;span id=&quot;journal&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-key&quot;&gt;Journal&lt;/span&gt;&lt;span data-key=&quot;journal&quot; title=&quot;Name of the source journal; may be wikilinked; displays in italics; alias of 'work'&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-desc&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-value&quot; data-key=&quot;journal&quot; style=&quot;position: relative;&quot;&gt;Prabuddha Bharata or Awakened India&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-title&quot;&gt;&lt;span id=&quot;volume&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-key&quot;&gt;Volume&lt;/span&gt;&lt;span data-key=&quot;volume&quot; title=&quot;For one publication published in several volumes&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-desc&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-value&quot; data-key=&quot;volume&quot; style=&quot;position: relative;&quot;&gt;121&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-title&quot;&gt;&lt;span id=&quot;issue&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-key&quot;&gt;Issue&lt;/span&gt;&lt;span data-key=&quot;issue&quot; title=&quot;Issue identifier when the source is part of a series that is published periodically&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-desc&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-value&quot; data-key=&quot;issue&quot; style=&quot;position: relative;&quot;&gt;9&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-title&quot;&gt;&lt;span id=&quot;page&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-key&quot;&gt;Page&lt;/span&gt;&lt;span data-key=&quot;page&quot; title=&quot;Page in the source that supports the content; displays after 'p.'&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-desc&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-value&quot; data-key=&quot;page&quot; style=&quot;position: relative;&quot;&gt;670-672&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-title&quot;&gt;&lt;span id=&quot;issn&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-key&quot;&gt;ISSN&lt;/span&gt;&lt;span data-key=&quot;issn&quot; title=&quot;International Standard Serial Number; 8 characters; may be split into two groups of four using a hyphen&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-desc&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-value&quot; data-key=&quot;issn&quot; style=&quot;position: relative;&quot;&gt;0032-6178&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
* {{Cite book|title=Banglapedia: National Encyclopedia of Bangladesh|last=Harun-or-Rashid|publisher=[[Asiatic Society of Bangladesh]]|year=2012|editor-last=Islam|editor-first=Sirajul|editor-link=Sirajul Islam|edition=Second|chapter=Suhrawardy, Huseyn Shaheed|editor-last2=Jamal|editor-first2=Ahmed A.|chapter-url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=Suhrawardy,_Huseyn_Shaheed|archive-url=https://web.archive.org/web/20160307032955/http://en.banglapedia.org/index.php?title=Suhrawardy,_Huseyn_Shaheed|archive-date=2016-03-07|access-date=2017-11-21|url-status=dead}}
&lt;div class=&quot;cx-template-editor-source-container&quot; dir=&quot;ltr&quot; style=&quot;display: none;&quot; lang=&quot;en&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-source&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-title&quot; title=&quot;This template formats a citation to a book using the provided bibliographic information (such as author and title) as well as various formatting options.&quot;&gt;Cite book&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-title&quot;&gt;&lt;span id=&quot;title&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-key&quot;&gt;Title&lt;/span&gt;&lt;span data-key=&quot;title&quot; title=&quot;The title of the book; displays in italics&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-desc&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-value&quot; data-key=&quot;title&quot; style=&quot;position: relative;&quot;&gt;Banglapedia: National Encyclopedia of Bangladesh&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-title&quot;&gt;&lt;span id=&quot;last&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-key&quot;&gt;Last name&lt;/span&gt;&lt;span data-key=&quot;last&quot; title=&quot;The surname of the author; don't wikilink, use 'authorlink'; can suffix with a numeral to add additional authors&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-desc&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-value&quot; data-key=&quot;last&quot; style=&quot;position: relative;&quot;&gt;Harun-or-Rashid&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-title&quot;&gt;&lt;span id=&quot;publisher&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-key&quot;&gt;Publisher&lt;/span&gt;&lt;span data-key=&quot;publisher&quot; title=&quot;Name of the publisher; displays after title&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-desc&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-value&quot; data-key=&quot;publisher&quot; style=&quot;position: relative;&quot;&gt;[[Asiatic Society of Bangladesh]]&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-title&quot;&gt;&lt;span id=&quot;year&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-key&quot;&gt;Year of publication&lt;/span&gt;&lt;span data-key=&quot;year&quot; title=&quot;Year of the source being referenced; use 'date' instead, if month and day are also known&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-desc&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-value&quot; data-key=&quot;year&quot; style=&quot;position: relative;&quot;&gt;2012&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-title&quot;&gt;&lt;span id=&quot;editor-last&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-key&quot;&gt;Editor last name&lt;/span&gt;&lt;span data-key=&quot;editor-last&quot; title=&quot;The surname of the editor; don't wikilink, use 'editor-link'; can suffix with a numeral to add additional editors&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-desc&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-value&quot; data-key=&quot;editor-last&quot; style=&quot;position: relative;&quot;&gt;Islam&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-title&quot;&gt;&lt;span id=&quot;editor-first&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-key&quot;&gt;Editor first name&lt;/span&gt;&lt;span data-key=&quot;editor-first&quot; title=&quot;Given or first name, middle names, or initials of the editor; don't wikilink, use 'editor-link'; can suffix with a numeral to add additional editors&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-desc&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-value&quot; data-key=&quot;editor-first&quot; style=&quot;position: relative;&quot;&gt;Sirajul&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-title&quot;&gt;&lt;span id=&quot;editor-link&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-key&quot;&gt;Link for editor&lt;/span&gt;&lt;span data-key=&quot;editor-link&quot; title=&quot;Title of existing Wikipedia article about the editor&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-desc&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-value&quot; data-key=&quot;editor-link&quot; style=&quot;position: relative;&quot;&gt;Sirajul Islam&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-title&quot;&gt;&lt;span id=&quot;edition&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-key&quot;&gt;Edition&lt;/span&gt;&lt;span data-key=&quot;edition&quot; title=&quot;When the publication has more than one edition; for example: '2nd', 'Revised' etc.; suffixed by ' ed.'&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-desc&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-value&quot; data-key=&quot;edition&quot; style=&quot;position: relative;&quot;&gt;Second&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-title&quot;&gt;&lt;span id=&quot;chapter&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-key&quot;&gt;Chapter&lt;/span&gt;&lt;span data-key=&quot;chapter&quot; title=&quot;The chapter heading of the source; may be wikilinked or with 'chapterurl' but not both. For the contribution alias, see contributor-last&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-desc&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-value&quot; data-key=&quot;chapter&quot; style=&quot;position: relative;&quot;&gt;Suhrawardy, Huseyn Shaheed&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-title&quot;&gt;&lt;span id=&quot;editor-last2&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-key&quot;&gt;Last name of second editor&lt;/span&gt;&lt;span data-key=&quot;editor-last2&quot; title=&quot;The surname of the second editor; don't wikilink, use 'editor2-link'&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-desc&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-value&quot; data-key=&quot;editor-last2&quot; style=&quot;position: relative;&quot;&gt;Jamal&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-title&quot;&gt;&lt;span id=&quot;editor-first2&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-key&quot;&gt;First name of second editor&lt;/span&gt;&lt;span data-key=&quot;editor-first2&quot; title=&quot;Given or first name, middle names, or initials of the second editor; don't wikilink, use 'editor2-link'&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-desc&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-value&quot; data-key=&quot;editor-first2&quot; style=&quot;position: relative;&quot;&gt;Ahmed A.&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-title&quot;&gt;&lt;span id=&quot;chapter-url&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-key&quot;&gt;Chapter URL&lt;/span&gt;&lt;span data-key=&quot;chapter-url&quot; title=&quot;The URL of the online location where the text of the chapter can be found&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-desc&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-value&quot; data-key=&quot;chapter-url&quot; style=&quot;position: relative;&quot;&gt;https://web.archive.org/web/20160307032955/https://web.archive.org/web/20160307032955/http://en.banglapedia.org/index.php?title=Suhrawardy,_Huseyn_Shaheed&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-source-container&quot; dir=&quot;ltr&quot; style=&quot;display: none;&quot; lang=&quot;en&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-source&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-title&quot; title=&quot;This template formats a citation to a book using the provided bibliographic information (such as author and title) as well as various formatting options.&quot;&gt;Cite book&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-title&quot;&gt;&lt;span id=&quot;title&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-key&quot;&gt;Title&lt;/span&gt;&lt;span data-key=&quot;title&quot; title=&quot;The title of the book; displays in italics&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-desc&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-value&quot; data-key=&quot;title&quot; style=&quot;position: relative;&quot;&gt;Banglapedia: National Encyclopedia of Bangladesh&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-title&quot;&gt;&lt;span id=&quot;last&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-key&quot;&gt;Last name&lt;/span&gt;&lt;span data-key=&quot;last&quot; title=&quot;The surname of the author; don't wikilink, use 'authorlink'; can suffix with a numeral to add additional authors&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-desc&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-value&quot; data-key=&quot;last&quot; style=&quot;position: relative;&quot;&gt;Harun-or-Rashid&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-title&quot;&gt;&lt;span id=&quot;publisher&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-key&quot;&gt;Publisher&lt;/span&gt;&lt;span data-key=&quot;publisher&quot; title=&quot;Name of the publisher; displays after title&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-desc&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-value&quot; data-key=&quot;publisher&quot; style=&quot;position: relative;&quot;&gt;Asiatic Society of Bangladesh&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-title&quot;&gt;&lt;span id=&quot;year&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-key&quot;&gt;Year of publication&lt;/span&gt;&lt;span data-key=&quot;year&quot; title=&quot;Year of the source being referenced; use 'date' instead, if month and day are also known&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-desc&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-value&quot; data-key=&quot;year&quot; style=&quot;position: relative;&quot;&gt;2012&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-title&quot;&gt;&lt;span id=&quot;editor-last&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-key&quot;&gt;Editor last name&lt;/span&gt;&lt;span data-key=&quot;editor-last&quot; title=&quot;The surname of the editor; don't wikilink, use 'editor-link'; can suffix with a numeral to add additional editors&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-desc&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-value&quot; data-key=&quot;editor-last&quot; style=&quot;position: relative;&quot;&gt;Islam&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-title&quot;&gt;&lt;span id=&quot;editor-first&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-key&quot;&gt;Editor first name&lt;/span&gt;&lt;span data-key=&quot;editor-first&quot; title=&quot;Given or first name, middle names, or initials of the editor; don't wikilink, use 'editor-link'; can suffix with a numeral to add additional editors&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-desc&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-value&quot; data-key=&quot;editor-first&quot; style=&quot;position: relative;&quot;&gt;Sirajul&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-title&quot;&gt;&lt;span id=&quot;editor-link&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-key&quot;&gt;Link for editor&lt;/span&gt;&lt;span data-key=&quot;editor-link&quot; title=&quot;Title of existing Wikipedia article about the editor&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-desc&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-value&quot; data-key=&quot;editor-link&quot; style=&quot;position: relative;&quot;&gt;Sirajul Islam&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-title&quot;&gt;&lt;span id=&quot;edition&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-key&quot;&gt;Edition&lt;/span&gt;&lt;span data-key=&quot;edition&quot; title=&quot;When the publication has more than one edition; for example: '2nd', 'Revised' etc.; suffixed by ' ed.'&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-desc&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-value&quot; data-key=&quot;edition&quot; style=&quot;position: relative;&quot;&gt;Second&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-title&quot;&gt;&lt;span id=&quot;chapter&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-key&quot;&gt;Chapter&lt;/span&gt;&lt;span data-key=&quot;chapter&quot; title=&quot;The chapter heading of the source; may be wikilinked or with 'chapterurl' but not both. For the contribution alias, see contributor-last&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-desc&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-value&quot; data-key=&quot;chapter&quot; style=&quot;position: relative;&quot;&gt;Suhrawardy, Huseyn Shaheed&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-title&quot;&gt;&lt;span id=&quot;editor-last2&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-key&quot;&gt;Last name of second editor&lt;/span&gt;&lt;span data-key=&quot;editor-last2&quot; title=&quot;The surname of the second editor; don't wikilink, use 'editor2-link'&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-desc&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-value&quot; data-key=&quot;editor-last2&quot; style=&quot;position: relative;&quot;&gt;Jamal&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-title&quot;&gt;&lt;span id=&quot;editor-first2&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-key&quot;&gt;First name of second editor&lt;/span&gt;&lt;span data-key=&quot;editor-first2&quot; title=&quot;Given or first name, middle names, or initials of the second editor; don't wikilink, use 'editor2-link'&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-desc&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-value&quot; data-key=&quot;editor-first2&quot; style=&quot;position: relative;&quot;&gt;Ahmed A.&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-title&quot;&gt;&lt;span id=&quot;chapter-url&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-key&quot;&gt;Chapter URL&lt;/span&gt;&lt;span data-key=&quot;chapter-url&quot; title=&quot;The URL of the online location where the text of the chapter can be found&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-desc&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-value&quot; data-key=&quot;chapter-url&quot; style=&quot;position: relative;&quot;&gt;http://en.banglapedia.org/index.php?title=Suhrawardy,_Huseyn_Shaheed&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
* {{Cite book|title=Banglapedia: National Encyclopedia of Bangladesh|last=Harun-or-Rashid|publisher=[[Asiatic Society of Bangladesh]]|year=2012|editor-last=Islam|editor-first=Sirajul|editor-link=Sirajul Islam|edition=Second|chapter=Partition of Bengal, 1947|editor-last2=Jamal|editor-first2=Ahmed A.|chapter-url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=Partition_of_Bengal,_1947|archive-url=https://web.archive.org/web/20150702002256/http://en.banglapedia.org/index.php?title=Partition_of_Bengal,_1947|archive-date=2015-07-02|access-date=2017-11-21|url-status=dead}}
&lt;div class=&quot;cx-template-editor-source-container&quot; dir=&quot;ltr&quot; style=&quot;display: none;&quot; lang=&quot;en&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-source&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-title&quot; title=&quot;This template formats a citation to a book using the provided bibliographic information (such as author and title) as well as various formatting options.&quot;&gt;Cite book&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-title&quot;&gt;&lt;span id=&quot;title&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-key&quot;&gt;Title&lt;/span&gt;&lt;span data-key=&quot;title&quot; title=&quot;The title of the book; displays in italics&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-desc&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-value&quot; data-key=&quot;title&quot; style=&quot;position: relative;&quot;&gt;Banglapedia: National Encyclopedia of Bangladesh&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-title&quot;&gt;&lt;span id=&quot;last&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-key&quot;&gt;Last name&lt;/span&gt;&lt;span data-key=&quot;last&quot; title=&quot;The surname of the author; don't wikilink, use 'authorlink'; can suffix with a numeral to add additional authors&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-desc&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-value&quot; data-key=&quot;last&quot; style=&quot;position: relative;&quot;&gt;Harun-or-Rashid&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-title&quot;&gt;&lt;span id=&quot;publisher&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-key&quot;&gt;Publisher&lt;/span&gt;&lt;span data-key=&quot;publisher&quot; title=&quot;Name of the publisher; displays after title&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-desc&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-value&quot; data-key=&quot;publisher&quot; style=&quot;position: relative;&quot;&gt;[[Asiatic Society of Bangladesh]]&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-title&quot;&gt;&lt;span id=&quot;year&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-key&quot;&gt;Year of publication&lt;/span&gt;&lt;span data-key=&quot;year&quot; title=&quot;Year of the source being referenced; use 'date' instead, if month and day are also known&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-desc&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-value&quot; data-key=&quot;year&quot; style=&quot;position: relative;&quot;&gt;2012&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-title&quot;&gt;&lt;span id=&quot;editor-last&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-key&quot;&gt;Editor last name&lt;/span&gt;&lt;span data-key=&quot;editor-last&quot; title=&quot;The surname of the editor; don't wikilink, use 'editor-link'; can suffix with a numeral to add additional editors&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-desc&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-value&quot; data-key=&quot;editor-last&quot; style=&quot;position: relative;&quot;&gt;Islam&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-title&quot;&gt;&lt;span id=&quot;editor-first&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-key&quot;&gt;Editor first name&lt;/span&gt;&lt;span data-key=&quot;editor-first&quot; title=&quot;Given or first name, middle names, or initials of the editor; don't wikilink, use 'editor-link'; can suffix with a numeral to add additional editors&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-desc&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-value&quot; data-key=&quot;editor-first&quot; style=&quot;position: relative;&quot;&gt;Sirajul&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-title&quot;&gt;&lt;span id=&quot;editor-link&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-key&quot;&gt;Link for editor&lt;/span&gt;&lt;span data-key=&quot;editor-link&quot; title=&quot;Title of existing Wikipedia article about the editor&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-desc&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-value&quot; data-key=&quot;editor-link&quot; style=&quot;position: relative;&quot;&gt;Sirajul Islam&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-title&quot;&gt;&lt;span id=&quot;edition&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-key&quot;&gt;Edition&lt;/span&gt;&lt;span data-key=&quot;edition&quot; title=&quot;When the publication has more than one edition; for example: '2nd', 'Revised' etc.; suffixed by ' ed.'&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-desc&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-value&quot; data-key=&quot;edition&quot; style=&quot;position: relative;&quot;&gt;Second&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-title&quot;&gt;&lt;span id=&quot;chapter&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-key&quot;&gt;Chapter&lt;/span&gt;&lt;span data-key=&quot;chapter&quot; title=&quot;The chapter heading of the source; may be wikilinked or with 'chapterurl' but not both. For the contribution alias, see contributor-last&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-desc&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-value&quot; data-key=&quot;chapter&quot; style=&quot;position: relative;&quot;&gt;Partition of Bengal, 1947&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-title&quot;&gt;&lt;span id=&quot;editor-last2&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-key&quot;&gt;Last name of second editor&lt;/span&gt;&lt;span data-key=&quot;editor-last2&quot; title=&quot;The surname of the second editor; don't wikilink, use 'editor2-link'&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-desc&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-value&quot; data-key=&quot;editor-last2&quot; style=&quot;position: relative;&quot;&gt;Jamal&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-title&quot;&gt;&lt;span id=&quot;editor-first2&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-key&quot;&gt;First name of second editor&lt;/span&gt;&lt;span data-key=&quot;editor-first2&quot; title=&quot;Given or first name, middle names, or initials of the second editor; don't wikilink, use 'editor2-link'&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-desc&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-value&quot; data-key=&quot;editor-first2&quot; style=&quot;position: relative;&quot;&gt;Ahmed A.&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-title&quot;&gt;&lt;span id=&quot;chapter-url&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-key&quot;&gt;Chapter URL&lt;/span&gt;&lt;span data-key=&quot;chapter-url&quot; title=&quot;The URL of the online location where the text of the chapter can be found&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-desc&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-value&quot; data-key=&quot;chapter-url&quot; style=&quot;position: relative;&quot;&gt;https://web.archive.org/web/20150702002256/https://web.archive.org/web/20150702002256/http://en.banglapedia.org/index.php?title=Partition_of_Bengal,_1947&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-source-container&quot; dir=&quot;ltr&quot; style=&quot;display: none;&quot; lang=&quot;en&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-source&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-title&quot; title=&quot;This template formats a citation to a book using the provided bibliographic information (such as author and title) as well as various formatting options.&quot;&gt;Cite book&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-title&quot;&gt;&lt;span id=&quot;title&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-key&quot;&gt;Title&lt;/span&gt;&lt;span data-key=&quot;title&quot; title=&quot;The title of the book; displays in italics&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-desc&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-value&quot; data-key=&quot;title&quot; style=&quot;position: relative;&quot;&gt;Banglapedia: National Encyclopedia of Bangladesh&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-title&quot;&gt;&lt;span id=&quot;last&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-key&quot;&gt;Last name&lt;/span&gt;&lt;span data-key=&quot;last&quot; title=&quot;The surname of the author; don't wikilink, use 'authorlink'; can suffix with a numeral to add additional authors&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-desc&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-value&quot; data-key=&quot;last&quot; style=&quot;position: relative;&quot;&gt;Harun-or-Rashid&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-title&quot;&gt;&lt;span id=&quot;publisher&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-key&quot;&gt;Publisher&lt;/span&gt;&lt;span data-key=&quot;publisher&quot; title=&quot;Name of the publisher; displays after title&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-desc&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-value&quot; data-key=&quot;publisher&quot; style=&quot;position: relative;&quot;&gt;Asiatic Society of Bangladesh&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-title&quot;&gt;&lt;span id=&quot;year&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-key&quot;&gt;Year of publication&lt;/span&gt;&lt;span data-key=&quot;year&quot; title=&quot;Year of the source being referenced; use 'date' instead, if month and day are also known&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-desc&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-value&quot; data-key=&quot;year&quot; style=&quot;position: relative;&quot;&gt;2012&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-title&quot;&gt;&lt;span id=&quot;editor-last&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-key&quot;&gt;Editor last name&lt;/span&gt;&lt;span data-key=&quot;editor-last&quot; title=&quot;The surname of the editor; don't wikilink, use 'editor-link'; can suffix with a numeral to add additional editors&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-desc&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-value&quot; data-key=&quot;editor-last&quot; style=&quot;position: relative;&quot;&gt;Islam&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-title&quot;&gt;&lt;span id=&quot;editor-first&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-key&quot;&gt;Editor first name&lt;/span&gt;&lt;span data-key=&quot;editor-first&quot; title=&quot;Given or first name, middle names, or initials of the editor; don't wikilink, use 'editor-link'; can suffix with a numeral to add additional editors&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-desc&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-value&quot; data-key=&quot;editor-first&quot; style=&quot;position: relative;&quot;&gt;Sirajul&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-title&quot;&gt;&lt;span id=&quot;editor-link&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-key&quot;&gt;Link for editor&lt;/span&gt;&lt;span data-key=&quot;editor-link&quot; title=&quot;Title of existing Wikipedia article about the editor&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-desc&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-value&quot; data-key=&quot;editor-link&quot; style=&quot;position: relative;&quot;&gt;Sirajul Islam&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-title&quot;&gt;&lt;span id=&quot;edition&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-key&quot;&gt;Edition&lt;/span&gt;&lt;span data-key=&quot;edition&quot; title=&quot;When the publication has more than one edition; for example: '2nd', 'Revised' etc.; suffixed by ' ed.'&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-desc&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-value&quot; data-key=&quot;edition&quot; style=&quot;position: relative;&quot;&gt;Second&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-title&quot;&gt;&lt;span id=&quot;chapter&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-key&quot;&gt;Chapter&lt;/span&gt;&lt;span data-key=&quot;chapter&quot; title=&quot;The chapter heading of the source; may be wikilinked or with 'chapterurl' but not both. For the contribution alias, see contributor-last&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-desc&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-value&quot; data-key=&quot;chapter&quot; style=&quot;position: relative;&quot;&gt;Partition of Bengal, 1947&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-title&quot;&gt;&lt;span id=&quot;editor-last2&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-key&quot;&gt;Last name of second editor&lt;/span&gt;&lt;span data-key=&quot;editor-last2&quot; title=&quot;The surname of the second editor; don't wikilink, use 'editor2-link'&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-desc&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-value&quot; data-key=&quot;editor-last2&quot; style=&quot;position: relative;&quot;&gt;Jamal&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-title&quot;&gt;&lt;span id=&quot;editor-first2&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-key&quot;&gt;First name of second editor&lt;/span&gt;&lt;span data-key=&quot;editor-first2&quot; title=&quot;Given or first name, middle names, or initials of the second editor; don't wikilink, use 'editor2-link'&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-desc&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-value&quot; data-key=&quot;editor-first2&quot; style=&quot;position: relative;&quot;&gt;Ahmed A.&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-title&quot;&gt;&lt;span id=&quot;chapter-url&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-key&quot;&gt;Chapter URL&lt;/span&gt;&lt;span data-key=&quot;chapter-url&quot; title=&quot;The URL of the online location where the text of the chapter can be found&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-desc&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-value&quot; data-key=&quot;chapter-url&quot; style=&quot;position: relative;&quot;&gt;http://en.banglapedia.org/index.php?title=Partition_of_Bengal,_1947&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
* {{Cite book|title=The Aftermath of Partition in South Asia|last=Tan|first=Tai Yong|last2=Kudaisya|first2=Gyanesh|publisher=Routledge|year=2000|isbn=0-415-17297-7|author-link=Tan Tai Yong|author-link2=Gyanesh Kudaisya}}
&lt;div class=&quot;cx-template-editor-source-container&quot; dir=&quot;ltr&quot; style=&quot;display: none;&quot; lang=&quot;en&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-source&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-title&quot; title=&quot;This template formats a citation to a book using the provided bibliographic information (such as author and title) as well as various formatting options.&quot;&gt;Cite book&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-title&quot;&gt;&lt;span id=&quot;title&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-key&quot;&gt;Title&lt;/span&gt;&lt;span data-key=&quot;title&quot; title=&quot;The title of the book; displays in italics&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-desc&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-value&quot; data-key=&quot;title&quot; style=&quot;position: relative;&quot;&gt;The Aftermath of Partition in South Asia&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-title&quot;&gt;&lt;span id=&quot;last&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-key&quot;&gt;Last name&lt;/span&gt;&lt;span data-key=&quot;last&quot; title=&quot;The surname of the author; don't wikilink, use 'authorlink'; can suffix with a numeral to add additional authors&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-desc&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-value&quot; data-key=&quot;last&quot; style=&quot;position: relative;&quot;&gt;Tan&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-title&quot;&gt;&lt;span id=&quot;first&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-key&quot;&gt;First name&lt;/span&gt;&lt;span data-key=&quot;first&quot; title=&quot;Given or first name, middle names, or initials of the author; don't wikilink, use 'authorlink'; can suffix with a numeral to add additional authors&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-desc&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-value&quot; data-key=&quot;first&quot; style=&quot;position: relative;&quot;&gt;Tai Yong&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-title&quot;&gt;&lt;span id=&quot;last2&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-key&quot;&gt;Last name 2&lt;/span&gt;&lt;span data-key=&quot;last2&quot; title=&quot;The surname of the second author; don't wikilink, use 'authorlink2'; can suffix with a numeral to add additional authors&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-desc&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-value&quot; data-key=&quot;last2&quot; style=&quot;position: relative;&quot;&gt;Kudaisya&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-title&quot;&gt;&lt;span id=&quot;first2&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-key&quot;&gt;First name 2&lt;/span&gt;&lt;span data-key=&quot;first2&quot; title=&quot;Given or first name, middle names, or initials of the second author; don't wikilink, use 'authorlink'; can suffix with a numeral to add additional authors&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-desc&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-value&quot; data-key=&quot;first2&quot; style=&quot;position: relative;&quot;&gt;Gyanesh&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-title&quot;&gt;&lt;span id=&quot;publisher&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-key&quot;&gt;Publisher&lt;/span&gt;&lt;span data-key=&quot;publisher&quot; title=&quot;Name of the publisher; displays after title&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-desc&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-value&quot; data-key=&quot;publisher&quot; style=&quot;position: relative;&quot;&gt;Routledge&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-title&quot;&gt;&lt;span id=&quot;year&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-key&quot;&gt;Year of publication&lt;/span&gt;&lt;span data-key=&quot;year&quot; title=&quot;Year of the source being referenced; use 'date' instead, if month and day are also known&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-desc&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-value&quot; data-key=&quot;year&quot; style=&quot;position: relative;&quot;&gt;2000&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-title&quot;&gt;&lt;span id=&quot;isbn&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-key&quot;&gt;ISBN&lt;/span&gt;&lt;span data-key=&quot;isbn&quot; title=&quot;International Standard Book Number; use the 13-digit ISBN where possible&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-desc&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-value&quot; data-key=&quot;isbn&quot; style=&quot;position: relative;&quot;&gt;0-415-17297-7&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-title&quot;&gt;&lt;span id=&quot;author-link&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-key&quot;&gt;Author link&lt;/span&gt;&lt;span data-key=&quot;author-link&quot; title=&quot;Title of existing Wikipedia article about the author; can suffix with a numeral to add additional authors&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-desc&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-value&quot; data-key=&quot;author-link&quot; style=&quot;position: relative;&quot;&gt;Tan Tai Yong&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-title&quot;&gt;&lt;span id=&quot;author-link2&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-key&quot;&gt;Author link 2&lt;/span&gt;&lt;span data-key=&quot;author-link2&quot; title=&quot;Title of existing Wikipedia article about the second author; can suffix with a numeral to add additional authors&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-desc&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-value&quot; data-key=&quot;author-link2&quot; style=&quot;position: relative;&quot;&gt;Gyanesh Kudaisya&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-source-container&quot; dir=&quot;ltr&quot; style=&quot;display: none;&quot; lang=&quot;en&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-source&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-title&quot; title=&quot;This template formats a citation to a book using the provided bibliographic information (such as author and title) as well as various formatting options.&quot;&gt;Cite book&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-title&quot;&gt;&lt;span id=&quot;title&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-key&quot;&gt;Title&lt;/span&gt;&lt;span data-key=&quot;title&quot; title=&quot;The title of the book; displays in italics&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-desc&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-value&quot; data-key=&quot;title&quot; style=&quot;position: relative;&quot;&gt;The Aftermath of Partition in South Asia&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-title&quot;&gt;&lt;span id=&quot;last&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-key&quot;&gt;Last name&lt;/span&gt;&lt;span data-key=&quot;last&quot; title=&quot;The surname of the author; don't wikilink, use 'authorlink'; can suffix with a numeral to add additional authors&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-desc&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-value&quot; data-key=&quot;last&quot; style=&quot;position: relative;&quot;&gt;Tan&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-title&quot;&gt;&lt;span id=&quot;first&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-key&quot;&gt;First name&lt;/span&gt;&lt;span data-key=&quot;first&quot; title=&quot;Given or first name, middle names, or initials of the author; don't wikilink, use 'authorlink'; can suffix with a numeral to add additional authors&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-desc&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-value&quot; data-key=&quot;first&quot; style=&quot;position: relative;&quot;&gt;Tai Yong&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-title&quot;&gt;&lt;span id=&quot;last2&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-key&quot;&gt;Last name 2&lt;/span&gt;&lt;span data-key=&quot;last2&quot; title=&quot;The surname of the second author; don't wikilink, use 'authorlink2'; can suffix with a numeral to add additional authors&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-desc&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-value&quot; data-key=&quot;last2&quot; style=&quot;position: relative;&quot;&gt;Kudaisya&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-title&quot;&gt;&lt;span id=&quot;first2&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-key&quot;&gt;First name 2&lt;/span&gt;&lt;span data-key=&quot;first2&quot; title=&quot;Given or first name, middle names, or initials of the second author; don't wikilink, use 'authorlink'; can suffix with a numeral to add additional authors&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-desc&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-value&quot; data-key=&quot;first2&quot; style=&quot;position: relative;&quot;&gt;Gyanesh&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-title&quot;&gt;&lt;span id=&quot;publisher&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-key&quot;&gt;Publisher&lt;/span&gt;&lt;span data-key=&quot;publisher&quot; title=&quot;Name of the publisher; displays after title&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-desc&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-value&quot; data-key=&quot;publisher&quot; style=&quot;position: relative;&quot;&gt;Routledge&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-title&quot;&gt;&lt;span id=&quot;year&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-key&quot;&gt;Year of publication&lt;/span&gt;&lt;span data-key=&quot;year&quot; title=&quot;Year of the source being referenced; use 'date' instead, if month and day are also known&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-desc&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-value&quot; data-key=&quot;year&quot; style=&quot;position: relative;&quot;&gt;2000&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-title&quot;&gt;&lt;span id=&quot;isbn&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-key&quot;&gt;ISBN&lt;/span&gt;&lt;span data-key=&quot;isbn&quot; title=&quot;International Standard Book Number; use the 13-digit ISBN where possible&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-desc&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-value&quot; data-key=&quot;isbn&quot; style=&quot;position: relative;&quot;&gt;0-415-17297-7&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-title&quot;&gt;&lt;span id=&quot;author-link&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-key&quot;&gt;Author link&lt;/span&gt;&lt;span data-key=&quot;author-link&quot; title=&quot;Title of existing Wikipedia article about the author; can suffix with a numeral to add additional authors&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-desc&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-value&quot; data-key=&quot;author-link&quot; style=&quot;position: relative;&quot;&gt;Tan Tai Yong&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-title&quot;&gt;&lt;span id=&quot;author-link2&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-key&quot;&gt;Author link 2&lt;/span&gt;&lt;span data-key=&quot;author-link2&quot; title=&quot;Title of existing Wikipedia article about the second author; can suffix with a numeral to add additional authors&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-desc&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-value&quot; data-key=&quot;author-link2&quot; style=&quot;position: relative;&quot;&gt;Gyanesh Kudaisya&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
[[വർഗ്ഗം:ബംഗാൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ബംഗാളിന്റെ ചരിത്രം]]
[[വർഗ്ഗം:കൊൽക്കത്തയുടെ ചരിത്രം]]
[[വർഗ്ഗം:പശ്ചിമ ബംഗാളിന്റെ ചരിത്രം]]
[[വർഗ്ഗം:കൊൽക്കത്ത]]</text>
      <sha1>6t5vo1ubzqcugxo384o4pwawjaarleu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ബൊഗാക്കെയ്‍ൻ തടാകം</title>
    <ns>0</ns>
    <id>399410</id>
    <revision>
      <id>4680615</id>
      <parentid>3340650</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T22:18:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>4680615</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10998" sha1="gp8mvbgk462kr0stiht8vr30wyaonjc" xml:space="preserve">{{prettyurl|Bogakain Lake}}
{{Infobox lake
| name = ബൊഗാക്കെയ്‍ൻ തടാകം
| image = File:Bogalake.jpg
| caption = Bogakain Lake
| image_bathymetry = 
| caption_bathymetry = 
| location = [[Ruma upazila|Ruma uzpazila]] on the east side
| coords = {{coord|21|58|50|N|92|28|10|E|type:waterbody_region:BD}}
| type = Interconnected lakes
| inflow = [[Sangu River|സാംഗു നദി]]
| outflow = 
| catchment = 
| basin_countries = ബംഗ്ലാദേശ്
| length = 
| width = 
| area = {{convert|15|acre|abbr=on}}
| depth = {{convert|38|m|abbr=on}}
| max-depth = 
| volume = 
| residence_time = 
| shore = 
| elevation = {{convert|2,400|ft|abbr=on}}
| islands = 
| cities = 
}}
[[ബംഗ്ലാദേശ്|ബംഗ്ലാദേശിലെ]] മലയോര ജില്ലയായ [[ബന്ദർബൻ|ബന്ദർബനിലെ]] [[റൂമ ഉപാസില|റൂമ ഉപാസിലയിൽ]] സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു തടാകമാണ് '''ബൊഗാക്കെയ്‍ൻ തടാകം''' അഥവാ '''ബാഗ തടാകം'''.&lt;ref name=&quot;Banglapedia&quot;&gt;{{cite book|title=Banglapedia: National Encyclopedia of Bangladesh|author=S M Mahfuzur Rahman and Rahatul karim|publisher=[[Asiatic Society of Bangladesh]]|year=2012|editor=Sirajul Islam and Ahmed A. Jamal|edition=Second|chapter=Bagakain Lake|chapter-url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=Bagakain_Lake|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304195342/http://en.banglapedia.org/index.php?title=Bagakain_Lake|archive-date=2016-03-04|access-date=2017-11-23|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് 2,400 അടി (730 മീറ്റർ) ഉയരമുള്ള ഈ തടാകം പ്രകൃതിദത്തവും ആഴമേറിയതുമാണ്. ഏകദേശം 2000 വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് നിർജ്ജീവമായ ഒരു [[അഗ്നിപർവ്വതം|അഗ്നിപർവ്വതത്തിലെ]] ഗർത്തത്തിൽ മഴവെള്ള ശേഖരിക്കപ്പെട്ടു രൂപപ്പെട്ടതാണ് ഈ തടാകമെന്നു ഭൌമശാസ്ത്രജ്ഞർ വിശ്വസിക്കുന്നു. ദീർഘ ചതുരാകൃതിയിലാണ് തടാകം നിലനിൽക്കുന്നത്.&lt;ref name=&quot;Banglapedia2&quot;&gt;{{cite book|title=Banglapedia: National Encyclopedia of Bangladesh|author=S M Mahfuzur Rahman and Rahatul karim|publisher=[[Asiatic Society of Bangladesh]]|year=2012|editor=Sirajul Islam and Ahmed A. Jamal|edition=Second|chapter=Bagakain Lake|chapter-url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=Bagakain_Lake|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304195342/http://en.banglapedia.org/index.php?title=Bagakain_Lake|archive-date=2016-03-04|access-date=2017-11-23|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

പ്രാദേശിക ഇതിഹാസപ്രകാരം ഖൂമി ഗ്രാമത്തിലെ നിവാസികൾ ഒരു ഉപാസനമൂർത്തിയെ ആഹാരമാക്കുകയും പിന്നീട് ആ ഉപാസനാമൂർത്തി ഒരു ഡ്രാഗൺ രൂപത്തിൽ അവരുട മുന്നിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുകയും ചെയ്തപ്പോഴാണ് തടാകം സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടതെന്നാണ്. പെട്ടെന്ന് ഒരു ഭൂകമ്പമുണ്ടാകുകയും മലനിരകൾ തുറക്കപ്പെടുകയും, ഗ്രാമം അപ്രത്യക്ഷമാവുകയും തൽസ്ഥാനത്ത് ആഴമേറിയ ഒരു തടാകം രൂപപ്പെടുകയും ചെയ്തുവെന്നു വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. സൂര്യപ്രകാശം, ഈർപ്പം, മേഘങ്ങൾ എന്നിവയെ ആശ്രയിച്ച് ഒരു ദിവസം വ്യത്യസ്ത സമയങ്ങളിൽ ഈ തടാകത്തിന്റെ ജലത്തിൻറെ നിറം വ്യത്യാസപ്പെടുന്നു.

== വിവരണം ==
ഇടതിങ്ങിയ മുളങ്കാടുകൾ നിറഞ്ഞ മലനിരകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടതാണ് ഈ തടാകത്തിൻറെ മൂന്നു വശങ്ങളും. തടാകത്തിന്റെ വിസ്തീർണ്ണം 18.56 ഏക്കർ (75,100 ചാരം) ആണ്. തടാകത്തിൻറെ ആകെ വിസ്തീർണ്ണം 18.56 ഏക്കർ (75,100 മീ&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;) ആണ്.

ഇത് ഒരു അടഞ്ഞ തടാകമാണ്. 153 മീറ്റർ (502 അടി) ആഴത്തിലുള്ള [[ബോഗ ഛാര]] എന്ന ചെറിയ നീരുറയുമുണ്ട്. തടാകത്തിൽ നിന്നും വെള്ളം പുറത്തേയ്ക്ക് ഒഴുകിപ്പോകാൻ യാതൊരു വഴിയുമില്ല. തടാകം മൃദുവായ ശിലകളാൽ രൂപപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.  ഈ തടാകത്തിലെയ്ക്കുള്ള ജലത്തിൻറെ പ്രധാന ഉറവിടം അരുവിയാണ്. ജലം സ്ഫടികം പോലെ തെളിമയാർന്നതുമാണ്. തടാകത്തിൻറെ അടിത്തട്ടിൽ പാറകളും വലിയു ഉരുളൻ കല്ലുകളും ചിതറിക്കിടക്കുന്നു.

== ടൂറിസം ==
തടാകത്തിന് ചുറ്റുമുള്ള പ്രദേശങ്ങളിൽ ചെറിയ ഗോത്ര വർഗ്ഗ വിഭാഗങ്ങളായ [[ബൌം]], ത്രിപുര, ഖൂമി എന്നിവർ അധിവസിക്കുന്നു. മഴക്കാലത്ത് തടാക പരിസരത്ത് ഉല്ലാസ പര്യടനം നടത്തുക തികച്ചും ദുഷ്ക്കരമാണ്. റുമ മുതൽ ബൊഗാക്കെയ്‍ൻ തടാകം വരെയുള്ള പാത ഇപ്പോഴും നിർമ്മാണഘട്ടത്തിലാണ്. പ്രകൃതിസൗന്ദര്യം കാരണം ഈ തടാകം വിനോദ സഞ്ചാരികളെ അതിയായി ആകർഷിക്കുന്നുവെങ്കിലും ഏതെങ്കിലും തരത്തിലുള്ള ഗതാഗത മാർഗ്ഗങ്ങളുടെ അഭാവം കാരണം ഇവിടെ പ്രവേശിക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ടാണ്. കുറ്റിക്കാടുകൾനിറഞ്ഞ കുന്നിൻ ചെരുവുകളിലൂടെ നടക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ടില്ലാത്തവർക്ക് ചിലപ്പോൾ തടാകം സന്ദർശിക്കാൻ സാധിക്കാറുണ്ട്. തടാകത്തിലെ അമ്ലത്വം കാരണമായി അതിൻറെ സമീപ കരയിൽ സസ്യങ്ങളൊന്നു വളരുന്നില്ല, അതുപോലെ മത്സ്യങ്ങൾക്കു വളരാനുള്ള സാഹചര്യങ്ങളും തടാകത്തിലില്ല.

വിനോദസഞ്ചാരികളുടെ താമസസൌകര്യാർത്ഥം ഏകദേശം 20 കോട്ടേജുകൾ ബൊഗാക്കെയ്‍ൻ തടാകത്തിനു ചുറ്റുപാടുമായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ലറാംസ് കോട്ടേജ്, റോബർട്ട് കോട്ടേജ് എന്നിവയ്ക്കു തൊട്ടുള്ള സിയാ ദിദീസ് കോട്ടേജ് ആണ് ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായത്. താമസച്ചെലവ് ആളൊന്നിന് ഏകദേശം 100 ബംഗ്ലാദേശ് ടാക്കയാണ്. ശുദ്ധവും ആരോഗ്യപ്രദവുമായ ഭക്ഷണത്തിനുള്ള സൌകര്യം കോട്ടേജുകളിൽ ക്രമീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. വളരെ ചുരുങ്ങിയ ചിലവിൽ ചോറ്, ഉരുളക്കിഴങ്ങ് വോർട്ട, കഞ്ഞി, മുട്ട പൊരിച്ചത്, പച്ചക്കറികൾ എന്നിവ ഈ കോട്ടേജുകളിൽ ലഭിക്കാറുണ്ട്. ഇവിടെ മുൻകൂർ റിസർവേഷൻ ആവശ്യമില്ല. ബൊഗാക്കെയ്‍ൻ തടാക മേഖലയിലേയ്ക്കു പ്രവേശിക്കുന്നതിനു മുൻപായി ഇവിടെ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന സൈനിക ക്യാമ്പിൽ നിന്ന് അനുവാദം വാങ്ങിയിരിക്കേണ്ടതാണ്. തദ്ദേശവാസികൾക്കായി ഒരു പള്ളിയും ഇവിടെ നിലനിൽക്കുന്നു. ക്രിസ്തുമതവിശ്വാസികളാണ് ഈ പ്രദേശത്തുള്ളവരിലധികവും.  പള്ളിയ്ക്ക പിന്നിലായി പ്രാദേശികമായി നിർമ്മിച്ച പാനീയങ്ങൾ രുചികരമായ പാനീയങ്ങൾ ലഭിക്കുന്നു. ഈതടാക മേഖലയിലേയ്ക്കു എത്തുന്നവർക്ക് ഈ തടാകത്തിൻറ അതിശയകരമായ വലിപ്പവും സൌന്ദര്യവും ചുറ്റുപാടുമുള്ള മനോഹരദൃശ്യങ്ങളും  ആവോളം നുകരുവാൻ സാധിക്കുന്നു.

== ചിത്രശാല ==
&lt;gallery&gt;
File:Boga Lake at Bandarban 3 by Masum Ibn Musa.JPG
Image:Boga Lake 21.jpg
Image:Evergreen Boga Lake.jpg
File:Boga Lake at Bandarban 4 by Masum Ibn Musa.JPG
File:Boga Lake at Bandarban, Bangladesh.JPG
&lt;/gallery&gt;

== അവലംബം ==

[[വർഗ്ഗം:ബംഗ്ലാദേശിലെ തടാകങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>gp8mvbgk462kr0stiht8vr30wyaonjc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ബംഗ്ലാദേശ് സൈന്യം</title>
    <ns>0</ns>
    <id>399541</id>
    <revision>
      <id>4680586</id>
      <parentid>4601769</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T18:10:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>4680586</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="43272" sha1="0dqgnth19qgzba2g0js2lsibxy7subi" xml:space="preserve">{{infobox national military
|country            = Bangladesh
|name               = Bangladesh Armed Forces
|native_name        = বাংলাদেশ সশস্ত্র বাহিনী&lt;br /&gt; Bangladesh Shoshostro Bahinī
|image              =[[File:বাংলাদেশ সামরিক বাহিনীর প্রতীক.svg|150px]]
|image_size         = 150px
|caption            = Tri-service Logo of Bangladesh Armed Forces.
|image2             =
|image2_size        = 150px
|caption2 = Flag of the Bangladesh Armed Forces
|motto              = &quot;চির উন্নত মম শির&quot; {{small|(de facto)}}&lt;br /&gt;{{small|&quot;Ever High is My Head&quot;}}
|founded            = 21 November 1971
|current_form       = {{Start date and age|1972|01|12|df=yes}}
|disbanded          =
|branches           = {{nowrap|{{flagicon image|Flag of the Bangladesh Army.svg}} [[Bangladesh Army]]}}&lt;br /&gt;{{nowrap|{{flagicon image|বাংলাদেশ নৌবাহিনীর পতাকা.svg}} [[Bangladesh Navy]]}}&lt;br /&gt;{{nowrap|{{flagicon image|Air Force Ensign of Bangladesh.svg}} [[Bangladesh Air Force]]}}
|headquarters = Armed Forces Division Headquarters, [[Dhaka Cantonment]]
|flying_hours       =
&lt;!-- Leadership --&gt;
|commander-in-chief = [[President of Bangladesh|President]] [[Abdul Hamid (politician)|Abdul Hamid]]
|commander-in-chief_title = Commander-in-Chief
|minister           = [[Prime Minister of Bangladesh|Prime Minister]] [[Sheikh Hasina]]
|minister_title     = Leader of [[Armed Forces Division]] and [[Ministry of Defence (Bangladesh)|Minister of Defence]]
|commander          = [[Md Mahfuzur Rahman]]
|commander_title    = [[Principal Staff Officer (Bangladesh)|Principal Staff Officer]]
&lt;!-- Manpower --&gt; 
|conscription       = None&lt;ref&gt;{{cite web|title=South Asia :: Bangladesh — The World Factbook|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/bg.html|website=un.org|publisher=CIA|access-date=2020-08-26|archive-date=2021-01-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210101182840/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/bg.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;  
|age                = 16–21
|active             = 204,596 &lt;ref&gt;{{cite web |title=সশস্ত্র বাহিনীর সদস্য সংখ্যা ২ লাখ ৪ হাজার ৫৯৬ জন |url=http://www.dailysangram.com/post/287234-%E0%A6%B8%E0%A6%B6%E0%A6%B8%E0%A7%8D%E0%A6%A4%E0%A7%8D%E0%A6%B0-%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%B9%E0%A6%BF%E0%A6%A8%E0%A7%80%E0%A6%B0-%E0%A6%B8%E0%A6%A6%E0%A6%B8%E0%A7%8D%E0%A6%AF-%E0%A6%B8%E0%A6%82%E0%A6%96%E0%A7%8D%E0%A6%AF%E0%A6%BE-%E0%A7%A8-%E0%A6%B2%E0%A6%BE%E0%A6%96-%E0%A7%AA-%E0%A6%B9%E0%A6%BE%E0%A6%9C%E0%A6%BE%E0%A6%B0-%E0%A7%AB%E0%A7%AF%E0%A7%AC-%E0%A6%9C%E0%A6%A8 |website=The Daily Sangram |accessdate=30 December 2019 |archive-date=2019-12-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191230124107/http://www.dailysangram.com/post/287234-%25E0%25A6%25B8%25E0%25A6%25B6%25E0%25A6%25B8%25E0%25A7%258D%25E0%25A6%25A4%25E0%25A7%258D%25E0%25A6%25B0-%25E0%25A6%25AC%25E0%25A6%25BE%25E0%25A6%25B9%25E0%25A6%25BF%25E0%25A6%25A8%25E0%25A7%2580%25E0%25A6%25B0-%25E0%25A6%25B8%25E0%25A6%25A6%25E0%25A6%25B8%25E0%25A7%258D%25E0%25A6%25AF-%25E0%25A6%25B8%25E0%25A6%2582%25E0%25A6%2596%25E0%25A7%258D%25E0%25A6%25AF%25E0%25A6%25BE-%25E0%25A7%25A8-%25E0%25A6%25B2%25E0%25A6%25BE%25E0%25A6%2596-%25E0%25A7%25AA-%25E0%25A6%25B9%25E0%25A6%25BE%25E0%25A6%259C%25E0%25A6%25BE%25E0%25A6%25B0-%25E0%25A7%25AB%25E0%25A7%25AF%25E0%25A7%25AC-%25E0%25A6%259C%25E0%25A6%25A8 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=সশস্ত্র বাহিনীর সদস্য ২ লাখ ৪ হাজার ৫৯৬ জন |url=https://www.banglanews24.com/national/news/bd/579412.details |website=banglanews24.com |accessdate=30 December 2019 |language=en |archive-date=2019-05-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190517082734/https://www.banglanews24.com/national/news/bd/579412.details |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|reserve            = 63,900&lt;ref&gt;{{cite book |title=The Military Balance 2009 |url=https://books.google.com/?id=8mNQDwAAQBAJ&amp;pg=PA344&amp;lpg=PA344&amp;dq=bangladesh+paramilitary+63,900#v=onepage |publisher=Routledge |accessdate=30 December 2019 |language=en |date=17 January 2018|isbn = 9781351225939}}&lt;/ref&gt;
|deployed           =  6,417 &lt;ref&gt;{{cite web |title=Troop and police contributors |url=https://peacekeeping.un.org/en/troop-and-police-contributors |website=United Nations Peacekeeping |accessdate=30 December 2019 |language=en}}&lt;/ref&gt;
&lt;!-- Financial --&gt;
|amount             = [[Bangladesh taka|BDT]] 34,427 crore ([[US$]]4.06{{nbsp}}billion) (FY2020-21)&lt;ref name=&quot;jug11Jun2020&quot;&gt;{{cite news |script-title=bn:প্রতিরক্ষা খাতে বরাদ্দ ৩৪ হাজার ৪২৭ কোটি টাকা |trans-title=34 thousand 427 crore allocated for the defense sector |url=https://www.jugantor.com/national/314781/%E0%A6%AA%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A6%A4%E0%A6%BF%E0%A6%B0%E0%A6%95%E0%A7%8D%E0%A6%B7%E0%A6%BE-%E0%A6%96%E0%A6%BE%E0%A6%A4%E0%A7%87-%E0%A6%AC%E0%A6%B0%E0%A6%BE%E0%A6%A6%E0%A7%8D%E0%A6%A6-%E0%A7%A9%E0%A7%AA-%E0%A6%B9%E0%A6%BE%E0%A6%9C%E0%A6%BE%E0%A6%B0-%E0%A7%AA%E0%A7%A8%E0%A7%AD-%E0%A6%95%E0%A7%8B%E0%A6%9F%E0%A6%BF-%E0%A6%9F%E0%A6%BE%E0%A6%95%E0%A6%BE |work=Jugantor |date=11 June 2020 |language=bn |access-date=11 June 2020}}&lt;/ref&gt;
|percent_GDP        = 1.1% (2020 est.)&lt;ref name=&quot;jug11Jun2020&quot; /&gt;
&lt;!-- Industrial --&gt;  
|domestic_suppliers = {{hidden 
|''List''
| headerstyle=background:#b0c4de
| style=text-align:center;| 
*[[Bangladesh Machine Tools Factory]]
*[[Bangladesh Ordnance Factories]]
*[[Bangabandhu Aeronautical Centre]]
*[[Khulna Shipyard Limited]]
*[[Dockyard and Engineering Works Limited]]
*[[Chittagong Dry Dock Limited]]
}}
|foreign_suppliers  = 
{{hidden 
|''List'' 
|{{CHN}}&lt;br /&gt;{{RUS}}&lt;br /&gt;{{TUR}}&lt;br /&gt;{{ITA}}&lt;br /&gt;{{FRA}} &lt;br /&gt;{{USA}}&lt;br /&gt;{{UK}}&lt;br /&gt;{{CZE}}&lt;br /&gt;{{SRB}}&lt;br /&gt;{{IDN}}&lt;br /&gt;{{POL}}&lt;br/&gt;{{KOR}}&lt;br/&gt;{{SIN}}&lt;br/&gt; 
| headerstyle=background:#b0c4de
| style=text-align:center;
}}
|imports            =
|exports            =
&lt;!-- Related aricles --&gt;
|history            = [[Bangladesh War of Independence]] &lt;br /&gt;[[Chittagong Hill Tracts Conflict|Chittagong Hill Tracts Insurgency]]&lt;br /&gt;[[Gulf War]]&lt;br /&gt;[[Islamic Military Alliance|Saudi Led Coalition against ISIL]]
|ranks              = [[Military ranks of Bangladesh]]
}}
[[പ്രമാണം:Victory_Day_Parade,_Dhaka,_Bangladesh_2011.jpg|ലഘുചിത്രം|Bangladesh Army during Victory Day Parade 2011]]
'''ബംഗ്ലാദേശ് സൈന്യം''' The '''Bangladesh Armed Forces''' ({{Lang-bn|বাংলাদেশ সশস্ত্র বাহিনী, Bangladesh Sôshôstrô Bahini}}) മൂന്നു സൈനികവിഭാഗം ചേർന്നതാണ്: ബംഗ്ലാദേശ് കരസേന, ബംഗ്ലാദേശ് നാവികസേന, ബംഗ്ലാദേശ് വ്യോമസേന. പാരാമിലിട്ടറി സംഘടനയായ ബംഗ്ലാദേശ് നാഷണൽ കേഡറ്റ് കോർപ്സ് ഒരു റിസർവ്ഡ് സേനാവിഭാഗമാണ്. ബംഗ്ലാദേശ് കര-നാവിക-വ്യോമസേനകൾ ഈ പാരാ മിലിട്ടറി സംഘടനയെ നിയന്ത്രിക്കുന്നു. ഇത് പ്രതിരോധ മന്ത്രാലയത്തിനു കീഴിലാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. പാരാമിലിട്ടറി സേനകളായ ബോർഡർ ഗാർഡ് ബംഗ്ലാദേശ് (മുമ്പ് ഇത് ബംഗ്ലാദേശ് റൈഫിൾസ് എന്നറിയപ്പെട്ടു), ബംഗ്ലാദേശ് കോസ്റ്റ് ഗാർഡ് എന്നിവ സമാധാനസമയത്ത് ആഭ്യന്തരമന്ത്രാലയത്തിനു കീഴിലാണു പ്രവർത്തിക്കുന്നത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.mha.gov.bd/|title=Ministry of Home Affairs &amp;#124; Government of the People's Republic of Bangladesh|access-date=2013-05-21|date=1971-12-16|publisher=mha.gov.bd}}&lt;/ref&gt; എന്നാൽ യുദ്ധസമയത്ത് ഇവ ബംഗ്ലാദേശ് കരസേനയുടെയും നാവികസേനയുടെയും കീഴിലേയ്ക്കു യഥാക്രമം മാറും.

സൈന്യത്തിന്റെ സർവ്വസൈന്യാധിപൻ ബംഗ്ലാദേശ് പ്രസിഡന്റ് ആണ്. സൈനികപരമായ നയങ്ങളും മറ്റും പ്രാവർത്തികമാക്കുന്നത്, ആർമ്ഡ് ഫോഴ്സസ് ഡിവിഷൻ ആകുന്നു. പ്രതിരോധവകുപ്പിനു ആർമ്ഡ് ഫോഴ്സസ് ഡിവിഷനേക്കാൾ കുറഞ്ഞ അധികാരങ്ങളേ സൈന്യത്തിലുള്ളു. ഇപ്പോൾ, ആർമ്ഡ് ഫോഴ്സസ് ഡിവിഷന്റെയും പ്രതിരോധവകുപ്പിന്റെയും തലവൻ ബംഗ്ലാദേശിന്റെ പ്രധാനമന്ത്രിയാണ്. തന്ത്രപരമായ സൈനികനയങ്ങൾ നടപ്പിലാക്കാൻ പ്രസിഡന്റിനേയും പ്രധാനമന്ത്രിയേയും ഉപദേശിക്കുവാനായി 6 അംഗ ഉപദേശകസമിതി പ്രവർത്തിച്ചുവരുന്നു. ഇതിൽ, മൂന്നു സേനകളുടെയും ചീഫ് ഓഫ് സ്റ്റാഫ് (സൈനികമേധാവികൾ) ആർമ്ഡ് ഫോഴ്സ്സ് ഡിവിഷന്റെ പ്രിൻസിപ്പൽ സ്റ്റാഫ് ഓഫീസർ പ്രസിഡന്റിന്റെയും പ്രധാനമന്ത്രിയുടെയും സൈനിക സെക്രട്ടറിമാരും ചേർന്നതാണ് ഈ ആറംഗ സമിതി.  NSI, the DGFI and the BGB എന്നിവയുടെ ഡയറക്റ്റർ ജനറലുകളും ഉപദേശകപദവിയിലുള്ളവരാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.thedailystar.net/news-detail-71355|title=Hasina attends office at Armed Forces Division|date=2009-01-15|work=The Daily Star|language=en|access-date=2017-10-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.thedailystar.net/city/lt-gen-mahfuzur-new-principal-staff-officer-armed-forces-division-211615|title=Lt Gen Mahfuzur new principal staff officer of Armed Forces Division|date=2016-02-03|work=The Daily Star|language=en|access-date=2017-10-03}}&lt;/ref&gt;

നവംബർ 21നാണ് ആംഡ് ഫോഴ്സസ് ഡേ ആചരിക്കുന്നത്.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.thedailystar.net/frontpage/armed-forces-day-today-175651|title=Armed Forces Day today|date=2015-11-21|work=The Daily Star|language=en|access-date=2017-10-03}}&lt;/ref&gt; ഔദ്യോഗികമായ സേനാദിനാചരണം ധാക്ക കന്റോണ്മെന്റിലുള്ള സൈനിക ഡിവിഷൻ ഹെഡ് ക്വാർടേഴ്സ് ആയ &quot;ബംഗഭബൻ&quot; നിൽ നടക്കും. ഇതുകൂടാതെ രാജ്യത്തുടനീളം എല്ലാ സൈനിക സ്ഥാനങ്ങളിലും നടക്കും.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.thedailystar.net/news-detail-115138|title=Significance of Armed Forces Day|date=2009-11-22|work=The Daily Star|language=en|access-date=2017-10-03}}&lt;/ref&gt;

== ചരിത്രം ==
[[പ്രമാണം:BNS_Bongobondhu2.jpg|ലഘുചിത്രം|Bangladesh Navy's guided missile frigate cruising at sea]]
[[പ്രമാണം:Mikoyan_MiG-29-Chengdu_F-7.jpg|ലഘുചിത്രം|MiG-29 and Chengdu F-7 during Bangladesh Air Force Victory Day Fly Past and Aerobatics Show 2016]]

=== ബംഗ്ലാദേശ് സ്വാതന്ത്ര്യസമരം ===
ബംഗ്ലാദേശ് സൈന്യത്തിന്റെ ആധുനിക ചരിത്രം തുടങ്ങുന്നത്, 1971 മാർച്ച് 25നു രാത്രിയിൽ പാകിസ്താനി സൈന്യം ഓപ്പറേഷൻ സെർച്ച് ലൈറ്റ് എന്ന പേരിലുള്ള അതിഭീകരമായ ആക്രമണം നടത്തിയതോടെയാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=DedtAAAAMAAJ|title=History of Freedom Movement in Bangladesh, 1943-1973: Some Involvement|last=Gupta|first=Jyoti Sen|date=1974|publisher=Naya Prokash|pages=325–326}}&lt;/ref&gt; 1971ൽ, എട്ടാമത് കിഴക്കൻ ബംഗാൾ റെജിമെന്റിന്റെ സെക്കന്റ് ഇൻ കമാന്റ് ആയ മേജർ സിയാവുർ റഹ്മാൻ,  മറ്റു ബംഗാളി സൈനിക ഓഫീസർമാരുമായിച്ചേർന്ന് പാകിസ്താൻ കരസേനയ്ക്കെതിരായി ജെസ്സോർ, ചിറ്റഗോങ്, കോമില്ല, തുടങ്ങിയ കിഴക്കൻ പാകിസ്താന്റെ കരസേനാ യൂണിറ്റുകൾ ഏകോപിപ്പിച്ച് കലാപം നടത്തി. മാർച്ച് 26 ലെ പ്രഭാതത്തിൽ പ്രാദേശിക ബംഗ്ലാദേശ് പ്രവിശ്യാതലവൻ ആയിരുന്ന ഷെയ്ഖ് മുജീബുർ റഹ്മാൻ  ബംഗ്ലാദേശിന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യം പ്രഖ്യാപിച്ചു. ചിറ്റഗോങ്ങിൽ ബംഗാളി സൈനികർ പാകിസ്താനിൽ നിന്നും പിടിച്ചെടുത്ത ചിറ്റഗോംഗിലെ കലൂർഘട്ട് റേഡിയോ സ്റ്റേഷൻ വഴി മേജർ സിയാവുർ റഹ്മാൻ ഷെയ്ഖ് മുജീബുർ റഹ്മാൻ  ബംഗ്ലാദേശിന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യം രണ്ടാമത് ഒന്നുകൂടി പ്രഖ്യാപിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=Declaration_of_Independence|title=Declaration of Independence - Banglapedia|access-date=2017-10-03|website=en.banglapedia.org|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20170312151422/http://en.banglapedia.org/index.php?title=Declaration_of_Independence|archive-date=2017-03-12|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; അങ്ങനെ ബംഗ്ലാദേശിന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യം മാർച്ച് 26 ആയി മാറി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=National_Days|title=National Days - Banglapedia|access-date=2017-10-03|website=en.banglapedia.org|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20171003174838/http://en.banglapedia.org/index.php?title=National_Days|archive-date=2017-10-03|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 1971 ഏപ്രിൽ 4 നു എം. എ. ജി ഒസ്മാനി കമാന്റർ ഇൻ ചീഫ് ആയി ബംഗ്ലാദേശ് സൈന്യം മുക്തിബാഹിനി എന്ന പേരിൽ ഒത്തുചേർന്നു. ആദ്യ ബംഗ്ലാദേസ് സെക്റ്റർ കമാൻഡേഴ്സിന്റെ കോൺഫറൻസിൽ (11–17 July 1971) അന്നു നടന്നുവരുന്ന പാകിസ്താനിൽ നിന്നും സ്വാതന്ത്ര്യം നേടാനുള്ള ബംഗ്ലാദേശ് ലിബറേഷൻ യുദ്ധം മുക്തിബാഹിനി രൂപികരിച്ച് ശക്തമാക്കി. &lt;ref name=&quot;bengalrenaissance1&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.bengalrenaissance.com/war.html|title=Bangladesh War of Independence . The history of Bangladesh Independence War.|access-date=2017-10-03|last=Kawakita|first=Atsuyo|website=www.bengalrenaissance.com|archive-date=2017-12-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20171226034525/http://www.bengalrenaissance.com/war.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ഈ കോൺഫറൻസിൽ വച്ച് മുക്തിബാഹിനിയുടെ ഫീൽഡ് കമാന്റ് രൂപഘടന, സെക്റ്ററുകളിൽ ഈ സൈനികവിഭാഗത്തെ പുനർവിന്യാസം നടത്തേണ്ട രീതി, സുശക്തമാക്കാനുള്ള മാർഗ്ഗങ്ങൾ, ഫീൽഡ് കമാന്റർമാരുടെ നിയമനം, യുദ്ധത്തിൽ സ്വീകരിക്കേണ്ട തന്ത്രങ്ങൾ തുടങ്ങിയവ തീരുമാനിച്ചു. അതിനനുസരിച്ചു നടപ്പിലാക്കി. ഈ സമ്മേളനത്തിൽ അന്നത്തെ ബംഗ്ലാദേശ് പ്രധാനമന്ത്രിയായിരുന്ന താജുദ്ദീൻ അഹമ്മദും,&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.thedailystar.net/news/remembering-the-four-leaders|title=Remembering the Four Leaders|date=2013-11-08|work=The Daily Star|language=en|access-date=2017-10-03}}&lt;/ref&gt; ബംഗ്ലാദേശിന്റെ കമാന്റർ ഇൻ ചീഫ് ആയിരുന്ന കേണൽ മുഹമ്മദ് അതാവുൽ ഗനി ഒസ്മാനിയും സംയുക്തമായാണു അദ്ധ്യക്ഷത വഹിച്ചത്. ഈ കോൺഫറൻസിൽ വച്ച് വിരമിക്കാനിരുന്ന മുഹമ്മദ് അതാവുൽ ഗനി ഒസ്മാനിയെ ബംഗ്ലാദേശ് സൈന്യത്തിന്റെ ഏറ്റവും ഉന്നതനായ ഉദ്യോഗസ്ഥനായി തിരഞ്ഞെടുത്തു. കേണൽ പദവിയും നൽകി.  ഈ കോൺഫറൻസിൽ പങ്കെറ്റുത്ത പ്രധാനികൾ: in-Exile at Chakulia Guerilla Training Camp ([[ബിഹാർ|Bihar]]) Squadron Leader M. Hamidullah Khan, Mukti Bahini Commander Sector 1 Major Ziaur Rahman, Mukti Bahini Commander Sector 2 Major Khaled Mosharraf, Mukti Bahini Commander Sector 3 Major K M Shafiullah, Mukti Bahini Commander Sector 4 Major C R Datta, Major M. A. Jalil, Captain Rafiqul Islam, Lt. Col. Abdur Rab, Wing Commander Khademul Bashar, Major Najmul Haque, Major Mir Shawkat Ali. Lt. Col. Abdur Rab was appointed as Chief of Staff, Bangladesh Army.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://archive.thedailystar.net/campus/2008/03/04/feature_sectors.htm|title=::: Star Campus :::|access-date=2017-10-03|website=archive.thedailystar.net|archive-date=2016-02-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20160216000635/http://archive.thedailystar.net/campus/2008/03/04/feature_sectors.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Colonel Osmani unwillingly appointed Group Captain A. K. Khandker as Deputy Chief of Staff in place of Group Captain Muhammad Ghulam Tawab, whom Osmani wanted to appoint as his Deputy Commander-in-Chief. ബംഗ്ലാദേശ് 11 സെക്റ്ററുകളായി വിഭജിക്കുകയും ഓരൊന്നിനും സെക്റ്റർ കമാന്റേഴ്സിനെ നിയമിക്കുകയും ചെയ്തു.  പ്രവർത്തനങ്ങൾ കൂടുതൽ സുഗമമാക്കാനായി ഓരൊ സെക്റ്ററും സബ് സെക്റ്ററുകളായി തിരിച്ചു. സബ് സെക്റ്റർ കമാന്റർക്കു ചുമതലയും നൽകി. പിന്നീട് ഇതിലുണ്ടായിരുന്ന നേവി കമാൻഡോകളെ ബംഗ്ലാദേശ് നേവിയിലെയ്ക്ക് എടുത്തു.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.thedailystar.net/politics/naval-commandos-the-liberation-war-70597|title=Naval Commandos in the Liberation War|date=2015-03-10|work=The Daily Star|language=en|access-date=2017-10-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=Operation_Jackpot|title=Operation Jackpot - Banglapedia|access-date=2017-10-03|website=en.banglapedia.org|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20151123082200/http://en.banglapedia.org/index.php?title=Operation_Jackpot|archive-date=2015-11-23|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

ബംഗ്ലാദേസ് വിമോചന യുദ്ധം തുടങ്ങിയ ഉടനെതന്നെ മുക്തിബാഹിനിക്ക് ഇന്ത്യാ ഗവണ്മെന്റിന്റെ സഹായം ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.thedailystar.net/op-ed/politics/unfinished-agenda-the-liberation-war-1199692|title=Unfinished agenda of the Liberation War|date=2016-03-26|work=The Daily Star|language=en|access-date=2017-10-03}}&lt;/ref&gt; സോവിയറ്റ് യൂണിയനും അമെരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾക്കും ശീതയുദ്ധസമയത്തെ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ വേദിയായി ഈ യുദ്ധം മാറി. നിക്സൻ സർക്കാരിന്റെ യു എസ് നയങ്ങൾ നിയന്ത്രിച്ചിരുന്ന അന്നത്തെ യു എസ് നാഷണൽ സെക്യൂരിറ്റി അഡ്വൈസർ ആയിരുന്ന ഹെന്റ്റി കിസിഞ്ചർ ചൈനയുമായി അടുത്ത സഖ്യം സ്ഥാപിക്കാൻ തങ്ങളുടെ അടുത്ത സുഹൃത്തായ പാകിസ്താനെ നിർബന്ധിച്ചു. അതിനാൽ യു എസ് ബംഗ്ലാദേശിന്റെ വിമോചനപോരാട്ടത്തെ പിന്തുണച്ചില്ല. എന്നിരുന്നാലും, നിക്സന്റെ ഈ നയങ്ങൾ ഇന്ത്യയ്ക്ക് അടിയന്തര സഹായമൊന്നും നൽകിയില്ല. അതുപോലെ പാകിസ്താനു നയതന്ത്രസഹായവും കൊടുത്തില്ല.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.thedailystar.net/frontpage/under-the-shadow-nuke-cloud-1330540|title=Under the shadow of nuke cloud|date=2016-12-16|work=The Daily Star|language=en|access-date=2017-10-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.thedailystar.net/frontpage/nixon-was-advised-recognise-bangladesh-1198774|title=Nixon was advised to recognise Bangladesh|date=2016-03-24|work=The Daily Star|language=en|access-date=2017-10-03}}&lt;/ref&gt;

1971 നവംബർ 21നു, കാലാവസ്ഥ ഈർപ്പം കുറഞ്ഞതായപ്പോൾ പൊതുവേ ജലസമൃദ്ധമായ ബംഗ്ലാദേശിൽ പാകിസ്താൻ സൈന്യത്തിനെതിരായി തങ്ങളുടെ ഗറില്ലാ ആക്രമണങ്ങൾക്ക് മുക്തിബാഹിനിക്കു അനുകൂലമായ സാഹചര്യം കൈവന്നു. അവർ കിഴക്കൻ പാകിസ്താൻ സൈന്യത്തിനു അവിടത്തെ സങ്കീർണ്ണമായ രാഷ്ട്രീയ സൈനികസാഹചര്യത്തിനിടയിൽ കാര്യമായ നാശമുണ്ടാക്കി അവരെ ദുർബലപ്പെടുത്തി.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.thedailystar.net/freedom-in-the-air/calendar/58527|title=War Calendar|work=The Daily Star|language=en|access-date=2017-10-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.thedailystar.net/november-1-1971-55315|title=November 1, 1971|date=2014-12-14|work=The Daily Star|language=en|access-date=2017-10-03}}&lt;/ref&gt; 1971ലെ ഇന്തോ-പാകിസ്താൻ യുദ്ധം തുടങ്ങുകയും ഇന്ത്യൻ സൈന്യം മുക്തിബാഹിനിയുമായിച്ചേർന്ന് ബംഗ്ലാദേശിൽ പ്രവേശിക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.thedailystar.net/supplements/independence-day-special-2015/the-tangail-landings-signal-victory-73754|title=The Tangail Landings: A signal for victory|date=2015-03-26|work=The Daily Star|language=en|access-date=2017-10-03}}&lt;/ref&gt; പാകിസ്താനി സൈന്യം മുക്തിബാഹിനിയുടെ തുടരെത്തുടരെയുള്ള ആക്രമണത്തെത്തുടർന്ന് മനൊവീര്യം നഷ്ടപ്പെട്ട് 1971 ഡിസംബർ 16നു ബംഗ്ലാദേശിലെ പാകിസ്താൻ സൈനികവിഭാഗം ഇന്ത്യൻ സൈന്യത്തിന്റെയും ബംഗ്ലാദേശ് സൈന്യത്തിന്റെയും സംയുക്ത ആക്രമണങ്ങളിൽ കീഴടങ്ങി.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.thedailystar.net/city/gen-jacobs-wit-made-pak-army-surrender-210016|title=Gen Jacob's wit made Pak army surrender|date=2016-01-31|work=The Daily Star|language=en|access-date=2017-10-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.thedailystar.net/freedom-in-the-air/stories/58515|title=Stories|work=The Daily Star|language=en|access-date=2017-10-03}}&lt;/ref&gt; ഗ്രൂപ്പ് കാപ്റ്റൻ എ കെ ഖാന്ദ്കെർ ബംഗ്ലാദേശ് സൈന്യത്തെ പ്രതിനിധീകരിച്ച് പാക് സൈന്യത്തിന്റെ കീഴടങ്ങൾ കരാറിൽ ഒപ്പുവച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.thedailystar.net/news-detail-261277|title=Witnessing the surrender|date=2012-12-16|work=The Daily Star|language=en|access-date=2017-10-03}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.thedailystar.net/suppliments/2004/victory_day/vic02.htm|title=Journey to victory|date=16 December 2004|work=The Daily Star|newspaper=The Daily Star|archive-url=https://web.archive.org/web/20050328085058/http://www.thedailystar.net/suppliments/2004/victory_day/vic02.htm|archive-date=28 March 2005}}More than one of &lt;code style=&quot;color:inherit; border:inherit; padding:inherit;&quot;&gt;&amp;#x7C;work=&lt;/code&gt; ഒപ്പം &lt;code style=&quot;color:inherit; border:inherit; padding:inherit;&quot;&gt;&amp;#x7C;newspaper=&lt;/code&gt; specified ([[സഹായം:അവലംബശൈലീ പിഴവുകൾ#redundant parameters|സഹായം]])
[[വർഗ്ഗം:Pages with citations having redundant parameters]]&lt;/ref&gt;

== സെക്റ്ററുകളും സബ് സെക്റ്ററുകളും ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;background: rgba(0, 0, 0, 0) none repeat scroll 0% 0%;&quot;
! colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background: tan none repeat scroll 0% 0%;&quot; | Sectors of [[മുക്തി ബാഹിനി|Bangladesh Forces]] – War of Independence
|- style=&quot;text-align: center; background: rgb(255, 218, 185) none repeat scroll 0% 0%;&quot;
| '''Sector &amp; Date of Formation'''
| style=&quot;width: 100pt;&quot; | '''Area'''
| style=&quot;width: 200pt;&quot; | '''Sector Commander'''
| '''Sub Sectors (Commanders)'''
|- valign=&quot;top&quot;
|  '''Sector 1 – 4 April 1971'''
| style=&quot;width: 200pt;&quot; |Chittagong District, Chittagong Hill Tracts, and the entire eastern area of the [[നവഖാലി|Noakhali District]] on the banks of the river Muhuri. The headquarters of the sector was at Harina.
| style=&quot;width: 120pt;&quot; |• '''Major Ziaur Rahman''' –  (10 April 1971 – 10 May 1971)Transferred to Sector 11&lt;br&gt;
• '''Major Rafiqul Islam''' (10 May 1971 – 7 April 1972)
|
# Rishimukh (Captain Shamsul Islam);
# Sreenagar (Captain Matiur Rahman, Captain Mahfuzur Rahman);
# Manughat (Captain Mahfuzur Rahman);
# Tabalchhari (Sergeant Ali Hossain); and
# Dimagiri (Army Sergeant, name unknown until today).
|- valign=&quot;top&quot;
| '''Sector 2 – 4 April 1971'''
| style=&quot;width: 200pt;&quot; |Districts of Dhaka, Comilla, and Faridpur, and part of [[നവഖാലി|Noakhali District]].
| style=&quot;width: 120pt;&quot; |• '''Major Khaled Mosharraf''' – (10 April 1971 – 22 September 1971)Transferred&lt;br&gt;
• '''Major ATM Haider''' (Sector Commander 22 September 1971 – 18 December 1971)
|
# Gangasagar, Akhaura and Kasba (Mahbub, Lieutenant Farooq, and Lieutenant Humayun Kabir);
# Mandabhav (Captain Gaffar);
# Shalda-nadi (Mahmud Hasan);
# Matinagar (Lieutenant Didarul Alam);
# Nirbhoypur (Captain Akbar, Lieutenant Mahbub); and
# Rajnagar (Captain Jafar Imam, Captain Shahid, and Lieutenant Imamuzzaman)
|- valign=&quot;top&quot;
| '''Sector 3 – 4 April 1971'''
| style=&quot;width: 200pt;&quot; |Area between Churaman Kathi (near Sreemangal) and Sylhet in the north and Singerbil of Brahmanbaria in the south.
| style=&quot;width: 120pt;&quot; |• '''Major K M Shafiullah'''&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://en.academic.ru/dic.nsf/enwiki/982445|title=Bangladesh Army|access-date=2013-05-21|last=Bangladesh|publisher=En.academic.ru}}&lt;/ref&gt; (10 April 1971 – 21 July 1971)&lt;br&gt;
• '''Captain ANM Nuruzzaman''' (23 July 1971 – 7 April 1972)
|
# Asrambari (Captain Aziz, Captain Ejaz);
# Baghaibari (Captain Aziz, Captain) Ejaz);
# Hatkata (Captain Matiur Rahman);
# Simla (Captain Matin);
# Panchabati (Captain Nasim);
# Mantala (Captain MSA Bhuyan);
# Vijoynagar (Captain MSA Bhuyan);
# Kalachhora (Lieutenant Majumdar);
# Kalkalia (Lieutenant Golam Helal Morshed); and
# Bamutia (Lieutenant Sayeed)
|- valign=&quot;top&quot;
| '''Sector 4 – 4 April 1971'''
| style=&quot;width: 200pt;&quot; |Area from Habiganj District on the north to Kanaighat Police Station on the south along the 100 mile long border with [[ഇന്ത്യ|India]]. The headquarters of the sector was initially at Karimganj and later at Masimpur.
| style=&quot;width: 120pt;&quot; |• '''Major Chittaranjan Datta''' (10 April 1971 – 7 April 1972)&lt;br&gt;
• '''Captain A. Rab'''
|
# Jalalpur (Mahbubur Rob Sadi);
# Barapunji (Captain A. Rab);
# Amlasid (Lieutenant Zahir);
# Kukital (Flight Lieutenant Kader, Captain Shariful Haq);
# Kailas Shahar (Lieutenant Wakiuzzaman); and Subedar Major Fazlul Haque Chowdhury Ex EPR
# Kamalpur (Captain Enam)
|- valign=&quot;top&quot;
| '''Sector 5'''
| style=&quot;width: 200pt;&quot; |Area from Durgapur to Danki (Tamabil) of Sylhet District and the entire area up to the eastern borders of the district. The headquarters of the sector was at Shilong, Bharat.
| style=&quot;width: 120pt;&quot; |• '''Major Mir Shawkat Ali''' – (30 July 1971 – 7 April 1972)
|
# Muktapur (Captain Qazi Faruq Ahmed, Subsector Commander, 16 June 1971 till 1 February 1972;&lt;ref&gt;[//en.wikipedia.org/wiki/File:Release_order_of_Capt._(rlsd)_Qazi_Faruq_Ahmed.JPG File:Release order of Capt. (rlsd) Qazi Faruq Ahmed.JPG]&lt;/ref&gt; Subedar Mujibur Rahman, Second in Command; Nayeb Subedar Nazir Hussain, Admin in charge(non-combatant))
# Dawki (Subedar Major BR Chowdhury, (non-combatant));
# Shela (Captain Helal);
# Bholaganj (Lieutenant Taheruddin Akhunji);
# Balat (Sergeant Ghani, Captain Salahuddin and Enamul Haq Chowdhury); and
# Barachhara (Captain Muslim Uddin).
# Captain Abdul Mutalib was in charge of Sangram Punji (Jaflong) until 10 May 1971
|- valign=&quot;top&quot;
| '''Sector 11 – 10 June 1971'''
| style=&quot;width: 200pt;&quot; |Mymensingh and Tangail along with parts of Rangpur – Gaibandha, Ulipur, Kamalpur and Chilmari. The headquarters of the sector was at Teldhala until 10 October, then transferred to Mahendraganj.
| style=&quot;width: 120pt;&quot; |• '''Major Ziaur Rahman''' – BDF HQ Appointed(15 May 1971 – 10 October 1971)Transferred to Sylhet Sector 4&amp;5&lt;br&gt;
• '''Squadron Leader M. Hamidullah Khan''' - BDF HQ Appointed(2 November 1971 – 7 April 1972)&lt;br&gt;
• '''Major Abu Taher''' – Interim Appointment by Major Ziaur Rahman (10 October 1971) – mine blast caused loss of leg (2 November 1971); Indian Medical Board Release 14 November '71 Pune
|
# Mankarchar ('''Squadron Leader M.Hamidullah Khan''' 15 July ~ 2 November 1971);
# Mahendraganj ('''Major Abu Taher''' 18 August ~ 10 October – Transferred; Lieutenant Mannan);
# Purakhasia (Lieutenant Hashem);
# Dhalu (Lieutenant Taher; Lieutenant Kamal);
# Rangra (Matiur Rahman)
# Shivabari (divided between JCOs of the EPR);
# Bagmara (divided between JCOs of the EPR); and
# Maheshkhola (a member of the EPR).
|- valign=&quot;top&quot;
| '''Sector 6'''
| style=&quot;width: 200pt;&quot; |Rangpur District and part of Dinajpur District. The headquarters of the sector was at Burimari near Patgram.
| style=&quot;width: 120pt;&quot; |• '''Wing Commander M Khademul Bashar''' – (15 July 1971 – 7 April 1972)
|
# Bhajanpur (Captain Nazrul, Flight Lieutenant Sadruddin and Captain Shahriyar);
# Patgram (Initially divided between JCOs of the EPR and later taken over by Captain Matiur Rahman);
# Sahebganj (Captain Nawazesh Uddin);
# Mogalhat (Captain Delwar); and
# Chilahati (Flight Lieutenant Iqbal)
|- valign=&quot;top&quot;
| '''Sector 7'''
| style=&quot;width: 200pt;&quot; |Rajshahi, Pabna, Bogra and part of Dinajpur District. The headquarters of the sector was at Taranngapur.
| style=&quot;width: 120pt;&quot; |• '''Major Nazmul Huq''' (2–20 August 1971)&lt;br&gt;
• '''Major Kazi Nuruzzaman''' (21 August – 7 April 1972)&lt;br&gt;
• '''Subedar Major A Rab'''
|
# Malan (initially divided between JCOs and later taken over by Captain Mohiuddin Jahangir);
# Tapan (Major Nazmul Huq, also commanded by CO of the EPR);
# Mehdipur (Subedar Iliyas, Captain Mohiuddin Jahangir);
# Hamzapur (Captain Idris);
# Anginabad (unnamed freedom fighter);
# Sheikhpara (Captain Rashid);
# Thokrabari (Subedar Muazzam); and
# Lalgola (Captain Gheyasuddin Chowdhury).
|- valign=&quot;top&quot;
| '''Sector 8'''
| style=&quot;width: 200pt;&quot; |In April 1971, the operational area of the sector comprised the districts of Kushtia, Jessore, Khulna, Barisal, Faridpur and Patuakhali. At the end of May the sector was reconstituted and comprised the districts of Kuhstia, Jessore, Khulna, Satkhira and the northern part of Faridpur district. The headquarters of the sector was at Benapole.
| style=&quot;width: 120pt;&quot; |• '''Major Abu Osman Chowdhury''' – Dishonorable discharge (15 May – 30 June 1971)&lt;br&gt;
• '''Major Abul Manzur''' – Deceased (15 August 1971 – 7 April 1972)
|
# Boyra (Captain Khandokar Nazmul Huda);
# Hakimpur (Captain Shafiq Ullah);
# Bhomra (Captain Salahuddin, Captain Shahabuddin);
# Lalbazar (Captain AR Azam Chowdhury);
# Banpur (Captain Mostafizur Rahman);
# Benapole (Captain Abdul Halim, Captain Tawfiq-e-Elahi Chowdhury); and
# Shikarpur (Captain Tawfiq-e-Elahi Chowdhury, Lieutenant Jahangir).
|- valign=&quot;top&quot;
| '''Sector 9'''
| style=&quot;width: 200pt;&quot; |Barisal, Patuakhali, and parts of the district of Khulna and Faridpur.
| style=&quot;width: 120pt;&quot; |• '''Major M. A. Jalil''' – (17 July – 24 December 1971)&lt;br&gt;
• '''Major Abul Manzur'''&lt;br&gt;
• '''Major Joynal Abedin'''
|
# Taki;
# Hingalganj; and
# Shamshernagar.
|- valign=&quot;top&quot;
| '''Sector 10'''
| style=&quot;width: 200pt;&quot; |This sector consisted of the Naval Commandos.
| style=&quot;width: 120pt;&quot; |• Commander HQ BD Forces (3–16 December 1971)
|None.
|}
[[പ്രമാണം:Sectors_of_Bangladesh_Liberation_War.svg|ലഘുചിത്രം|209x209ബിന്ദു|Map showing Bangladesh War of Independence Sectors]]

== Role ==

== മെഡലുകളും പുരസ്കാരങ്ങളും ==
The following are the various gallantry, service and war medals of the Bangladesh Armed Forces.&lt;ref&gt;[http://www.medals.org.uk/bangladesh/bangladesh-ribbons.htm Bangladesh Ribbon Chart]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://www.medals.org.uk/bangladesh/bangladesh-text.htm Text List of Ribbons&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://www.jeanpaulleblanc.com/Bangladesh.htm Orders, Decorations and Medals of Bangladesh&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.army.mil.bd/node/7|title=Archived copy|access-date=2014-07-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20140701131213/http://www.army.mil.bd/node/7|archive-date=1 July 2014|url-status=dead}} Army Medal Lists: Official&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://www.coleccionesmilitares.com/cintas/asia/bangladesh.gif {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151222162610/http://www.coleccionesmilitares.com/cintas/asia/bangladesh.gif |date=2015-12-22 }} Asian Medals: Bangladesh&lt;/ref&gt;

=== Gallantry awards ===
* [[പ്രമാണം:Bir Sreshtho ribbon.svg|80x80ബിന്ദു]] '''Bir Sreshtho'''-({{Lang-bn|বীরশ্রেষ্ঠ}}; literally, &quot;The Most Valiant Hero&quot;), the highest gallantry award
* [[പ്രമാണം:Bir Uttom ribbon.svg|80x80ബിന്ദു]] '''Bir Uttom'''- ({{Lang-bn|বীর উত্তম}}; literally, &quot;Better among Braves&quot;), the second highest gallantry award
* [[പ്രമാണം:Bir Bikrom Ribbon.svg|80x80ബിന്ദു]] '''Bir Bikrom'''- ({{Lang-bn|বীর বিক্রম}}; literally, &quot;Valiant hero&quot;), the third highest gallantry award
* [[പ്രമാണം:Bir Protik ribbon.svg|80x80ബിന്ദു]] '''Bir Protik'''- ({{Lang-bn|বীর প্রতীক}}; literally, &quot;Symbol of Bravery or Idol of Courage&quot;), the fourth highest gallantry award

=== Service Medals ===
* [[പ്രമാണം:Bangladesh Order of Military Merit ribbon.svg|80x80ബിന്ദു]] '''Order of Military Merit'''
* [[പ്രമാണം:Jestha Padak I.svg|80x80ബിന്ദു]] '''Jestha Padak I (10 years service)'''
* [[പ്രമാണം:Jestha Padak II.svg|80x80ബിന്ദു]] '''Jestha Padak II (20 years service)'''
* [[പ്രമാണം:Jestha Padak III.svg|80x80ബിന്ദു]] '''Jestha Padak III (30 years service)'''

== റാങ്കുകൾ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
| Army
| Navy
| Air Force
| Border Guard Bangladesh(BGB)
| Coast Guard
|-
| [[ജനറൽ|General]]
| [[അഡ്മിറൽ|Admiral]]
| Air Chief Marshal
|-
| [[ലഫ്റ്റനന്റ് ജനറൽ|Lieutenant General]]
| Vice Admiral
| Air Marshal
|-
| Major General
| Rear Admiral
| Air Vice Marshal
| Major General
| Rear Admiral
|-
| Brigadier General
| Commodore
| Air Commodore
| Brigadier General
| Commodore
|-
| Colonel
| Captain
| Group Captain
| Colonel
| Captain
|-
| Lieutenant Colonel
| Commander
| Wing Commander
| Lieutenant Colonel
| Commander
|-
| Major
| Lieutenant Commander
| Squadron Leader
| Major
| Lieutenant Commander
|-
| Captain
| Lieutenant
| Flight Lieutenant
| Captain
| Lieutenant
|-
| Lieutenant
| Sub Lieutenant
| Flying Officer
| Lieutenant
| Sub Lieutenant
|-
| Second Lieutenant
| Midshipman
| Pilot Officer
| Second Lieutenant
| Midshipman
|-
| Gentleman Cadet
| Officer Cadet
| Flight Cadet
|}

== ഗാലറി ==
&lt;gallery&gt;
File:US Navy 071126-N-1831S-104 A member of the Bangladesh Army helps unload bags of purified water from a CH-46 Sea Knight assigned to the amphibious assault ship USS Kearsarge (LHD 3).jpg|Humanitarian operation after Cyclone Sidr
File:US Navy 071123-M-7696M-099 Bangladeshi soldiers use a stretcher to unload a shipment of bottled water delivered by Marines of Marine Medium Helicopter Squadron (HMM) 261.jpg|Bangladesh Army soldiers unload a shipment of bottled water for cyclone victims.
File:US Navy 071203-M-3095K-030 Bangladeshis help onload boxes of food to a waiting CH-46E Sea Knight helicopter from the 22nd Marine Expeditionary Unit (MEU) (Special Operations Capable) at Barisal Airfield.jpg|Bangladesh Army personnel unloading boxes of food for cyclone victims at Barisal
File:Bdunmsn3.jpg|Bangladesh Army personnel and armoured personnel carrier in UN peacekeeping mission
File:Army Vehicle waiting near Abahani ground.jpg|Army soldiers on active duty in Dhaka
File:Victory Day Parade.jpg|Army personnel at Victory Day Parade 2012
File:T-69G2.jpg|Bangladesh Army's main battle tanks at Victory Day Parade 2012

File:Type 69-IIMk.2g.jpg|Bangladesh Army's Type-69II Mk2G main battle tank
File:Bd army eurocopter.jpg|AS365 Dauphin helicopter of Bangladesh Army Aviation Group
File:BTR-80.jpg|BTR-80 armoured personnel carrier of Bangladesh Army
File:Bangladesh navy frigate Somudro Joy (F-28) at Pearl Harbor in 2013.JPG|Bangladesh navy frigate BNS Somudra Joy (F-28) at Pearl Harbor in 2013
File:Bangladesh Navy Ship Bangabandhu (F-25).jpg|BNS Bangabandhu (F-25) guided missile frigate at sea.
File:BNS OSMAN (F-18).JPEG|BNS Osman (F-18) guided missile frigate at sea
File:BNS Somudra Avijan moored in Alameda, CA.jpg|Bangladesh navy frigate BNS Somudra Avijan (F-29) at Alameda, California in 2015
File:Bangladesh Navy Ship Sangu (P-713).jpg|Bangladesh navy patrol ship BNS Sangu
File:Bangladesh Navy Ships Bangabandhu (F-25), right, and Sangu (P-713).jpg|Bangladesh Navy frigate and OPV at Exercise CARAT 2012 conducted by US Pacific Fleet
File:US Navy 110921-N-HA376-268 Lt. j.g. David Zicarelli, assigned to the guided-missile frigate USS Ford (FFG 54), debriefs Bangladesh Navy Special War.jpg|Bangladesh Navy SWADS personnel amid a joint military exercise with the US Navy in 2011
File:Mikoyan MiG-29.jpg|Flypast of victory day, 2016 at National Parade Ground
File:36100 Bangladesh Air Force MIG-29 Landing (8141565769).jpg|Bangladesh Air Force Mikoyan MiG-29 multirole fighter aircraft
File:Bangladesh Air Force Mig-29 (7731000456).jpg|Bangladesh Air Force Mig-29 rushes of for a short mission
File:FT-7 BG Low Fly Pass over VGHS Runway (8124347638).jpg|Chengdu F-7 BG fighter aircraft of Bangladesh Air Force
File:S3-AGA, Bangladesh Air Force C-130B.jpg|Lockheed C-130B military transport aircraft of Bangladesh Air Force
File:Bangladesh Air Force Antonov An-32 S3-ACA (8042300010).jpg|Bangladesh Air Force Antonov An-32 (converted bomber)
File:Bangladesh Air Force Mil Hip Helicopter (8042295484).jpg|Mil Mi-17 Hip helicopter of Bangladesh Air Force
File:Bangladesh Air Force Mil Mi-17 245 Flight Past (8219306335).jpg|Bangladesh Air Force Mil Mi-17 helicopter at UN Peacekeeping mission
File:Bangladesh Air Force (BAF) paratroopers descend from a U.S. Air Force C-130 Hercules aircraft over Bangladesh during exercise Cope South 14 Nov. 12, 2013 131112-F-SI013-572.jpg|Bangladesh Air Force paratroopers descend from a C-130 aircraft
&lt;/gallery&gt;

== ഇതും കാണൂ ==
* Government of Bangladesh
* Military coups in Bangladesh
* Forces Goal 2030

== അവലംബം ==
{{reflist|2}}</text>
      <sha1>0dqgnth19qgzba2g0js2lsibxy7subi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ബുരിഗംഗ നദി</title>
    <ns>0</ns>
    <id>399936</id>
    <revision>
      <id>4680609</id>
      <parentid>4339219</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T21:12:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>4680609</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19106" sha1="nu5xvz0qaf36wv1q3cyw9o35pp039tl" xml:space="preserve">{{pu|Buriganga River}}
{{Geobox
|River
&lt;!-- *** Name section *** --&gt;  
| name                        = ബുരിഗംഗ നദി
| category_hide = 1
| native_name                 = 
| other_name                  = 
| other_name1                 =
&lt;!-- *** Image *** ---&gt;
| image                       = BD Sadarghar 1.JPG
| image_size                  = 
| image_caption               = ബുരിഗംഗാ നദിയിലൂടെ കടന്നുപോകുന്ന കപ്പൽ
&lt;!-- *** Etymology *** ---&gt;
| etymology                   = 
&lt;!-- *** Country etc. *** --&gt;
| country                     = {{flag|ബംഗ്ലാദേശ്}}
| country1                    =
| state                       = 
| state1                      = 
| region                      = 
| region1                     =
| district                    = 
| district1                   = 
| city                        = [[ധാക്ക]]
| city1                       = 
| landmark                    = 
| landmark1                   = 
| landmark 2                  = 
&lt;!-- *** Geography *** --&gt;
| length                      = 18
| length_note =&lt;ref name=Riverkeeper&gt;{{cite web|title=Burigunga River|url=http://www.burigangariverkeeper.com/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=60&amp;Itemid=69|publisher=Burigunga Riverkeeper|accessdate=13 October 2014|archive-date=2013-08-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20130828075717/http://burigangariverkeeper.com/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=60&amp;Itemid=69|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
| watershed                   = 
| discharge_location          = 
| discharge                   = 
| discharge_max               = 
| discharge_min               = 
| discharge1_location         = 
| discharge1                  = 
&lt;!-- *** Source *** --&gt;
| source_name                 = Dhaleshwari River
| source_location             = കലാട്ടിയയ്ക്കു സമീപം
| source_location_note      =&lt;ref name=Riverkeeper/&gt;
| source_district             = 
| source_region               = 
| source_state                = 
| source_country              = 
| source_coordinates = 
| source_elevation            = 
| source_length               = 
&lt;!-- *** Mouth *** --&gt;
| mouth_name                  = Dhaleshwari River
| mouth_location              = about {{convert|3|km|mi|0|abbr=on}} southwest of [[Fatullah]]
| mouth_location_note = &lt;ref name=Riverkeeper/&gt;
| mouth_district              =
| mouth_region                =
| mouth_state                 = 
| mouth_country               = 
| mouth_coordinates = 
| mouth_elevation             = 
&lt;!-- *** Tributaries *** --&gt;
| tributary_left              =   
| tributary_left1             = 
| tributary_right             = 
| tributary_right1            =  
&lt;!-- *** Free fields *** --&gt;
| free_name                   =  
| free_value                  = 
&lt;!-- *** Map section *** --&gt;
| map                         = BD Map Central Bangladesh.jpg
| map_size                    =   
| map_caption                 =
}}

[[ബംഗ്ലാദേശ്|ബംഗ്ലാദേശിന്റെ]] തലസ്ഥാനമായ [[ധാക്ക]]യുടെ [[തെക്ക്|തെക്കു]][[പടിഞ്ഞാറ്|പടിഞ്ഞാറൻ]] പ്രാന്തപ്രദേശങ്ങളിലൂടെ ഒഴുകുന്ന [[നദി]]യാണ് '''ബുരിഗംഗ''' ({{lang-bn|বুড়িগঙ্গা}}). കലാട്ടിയയ്ക്കു സമീപം ധാലേശ്വരി നദിയുടെ കൈവഴിയായ കർണാട്ടലിയിൽ നിന്നാണ് ഇത് ഉത്ഭവിക്കുന്നത്. ഈ നദിക്ക് 27 [[കിലോമീറ്റർ]] നീളവും{{സൂചിക|൧}} ശരാശരി 400 [[മീറ്റർ]] വീതിയുമുണ്ട്. 7.6 മീറ്റർ മുതൽ 18 മീറ്റർ വരെ ആഴമുള്ള ഈ നദിയിലാണ് [[ബംഗ്ലാദേശ്|ബംഗ്ലാദേശിലെ]] ഏറ്റവും ജനത്തിരക്കേറിയ [[തുറമുഖം|തുറമുഖമായ]] [[ധാക്ക തുറമുഖം|ധാക്ക]] സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. നിരന്തരം [[ജലമലിനീകരണം|മലിനീകരണത്തിനു]] വിധേയമായിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന ബൂരിഗംഗ നദി ധാക്കാ തുറമുഖത്തിലെ ആളുകളുടെ [[ആരോഗ്യം|ആരോഗ്യത്തിനു]] കനത്ത വെല്ലുവിളി സൃഷ്ടിക്കുന്നുണ്ട്. ഒരുകാലത്ത് ബംഗ്ലാദേശി തലസ്ഥാനത്തിന്റെ ജീവരേഖയായിരുന്ന ഈ നദി ഇന്ന് രാജ്യത്തെ ഏറ്റവും മലിനീകരിക്കപ്പെട്ട നദികളിലൊന്നായി മാറിയിരിക്കുന്നു.

== വാക്കിന്റെ ഉത്ഭവം ==
ബുരിഗംഗാ നദിക്ക് ആ പേരു ലഭിച്ചതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഒരു കഥയുണ്ട്. പണ്ടുകാലത്ത് [[ഗംഗാ നദി]]യുടെ ഒരു കൈവഴി ധാലേശ്വരി നദി മുഖേന [[ബംഗാൾ ഉൾക്കടൽ|ബംഗാൾ ഉൾക്കടലിൽ]] പതിച്ചിരുന്നതായി വിശ്വസിക്കുന്നു. കാലാന്തരത്തിൽ ഈ കൈവഴിയുടെ ഗതി മാറുകയും ഗംഗയുടെ പ്രധാന ഒഴുക്കിൽ നിന്നു പൂർണ്ണമായും വേർപെടുകയും ചെയ്തു. അതോടെ ഈ കൈവഴിക്ക് 'പുരാതന ഗംഗ' എന്നർത്ഥത്തിൽ 'ബുരിഗംഗ' എന്ന പേരുലഭിച്ചു.

== ചരിത്രം ==
[[File:View of Dhaka (1885).jpg|thumb|right|200px|ധാക്കാ നഗരം ബുരിഗംഗയുടെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ. 1885-ലെ ദൃശ്യം]]
[[ബംഗ്ലാദേശ്|ബംഗ്ലാദേശിലൂടെ]] ഒഴുകുന്ന [[ഗംഗാ നദി]]യുടെ പ്രധാന കൈവഴിയായ [[പത്മ നദി]]ക്ക് [[ക്രിസ്ത്വബ്ദം|എ.ഡി.]] 1600-നും [[2000]]-ത്തിനുമിടയിൽ സാരമായ ഗതിമാറ്റമുണ്ടായി. അതിനുമുമ്പ് ഏതൊക്കെ വഴികളിലൂടെയാണ് പത്മ ഒഴുകിയിരുന്നതെന്നു കൃത്യമായി കണ്ടെത്താൻ കഴിഞ്ഞിട്ടില്ല. ബുരിഗംഗ, [[രാജ്ഷാഹി|രാംപുർ ബോലിയ (രാജ്ഷാഹി)]], ചലൻ ബീൽ, ധാലേശ്വരി, [[ധാക്ക]], [[മേഘ്ന]] എന്നിവിടങ്ങളിലൂടെ പത്മാ നദി ഒഴുകിയിരുന്നതായി പറയപ്പെടുന്നു. ബൂരിഗംഗ എങ്ങനെയാണ് ഗംഗാ നദിയിൽ  നിന്നു പൂർണ്ണമായും വേർപെട്ടതെന്നു കണ്ടെത്തിയിട്ടില്ല.&lt;ref&gt;Majumdar, Dr. R.C., ''History of Ancient Bengal'', First published 1971, Reprint 2005, pp. 3–4, Tulshi Prakashani, Kolkata, {{ISBN|81-89118-01-3}}.&lt;/ref&gt; [[മുഗൾ സാമ്രാജ്യം|മുഗൾ സാമ്രാജ്യകാലം]] മുതൽ ബൂരി ഗംഗ നദിയോടു ചേർന്ന് [[ധാക്ക തുറമുഖം]] പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നതായി രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ബുരിഗംഗയിലെ കൂറ്റൻ [[തിരമാല]]കൾ മുഗൾ ചക്രവർത്തിമാരെ അത്ഭുതപ്പെടുത്തിയിരുന്നതായി പറയപ്പെടുന്നു.

== ഉത്ഭവം ==
[[ബംഗ്ലാദേശ്|ബംഗ്ലാദേശിലെ]] കലാട്ടിയയ്ക്കു സമീപം ധാലേശ്വരി നദിയിൽ നിന്നാണ് ബുരി ഗംഗാ നദി ഉത്ഭവിക്കുന്നത്. [[ധാക്ക]], നാരായൺ ഗഞ്ച് എന്നീ ജില്ലകളിലൂടെ ഒഴുകുന്ന ഈ നദിക്ക് ആകെ 27 കിലോമീറ്റർ നീളമുണ്ട്. കമ്രാൻ ഗീർ ചാർ എന്ന സ്ഥലത്തു വച്ച് തുരഗ് നദി ബുരിഗംഗയിൽ ചേരുന്നു. ബുരിഗംഗാ നദിയിലെ ഭൂരിഭാഗം [[ജലം|ജലവും]] തുരഗ് നദിയിൽ നിന്നാണ് ലഭിക്കുന്നത്.

== ധാക്ക തുറമുഖം ==
{{Main|ധാക്ക തുറമുഖം}}
[[File:Port_of_Dhaka.jpg|thumb |200px|right|ധാക്ക തുറമുഖം]]
[[ബംഗ്ലാദേശ്|ബംഗ്ലാദേശിന്റെ]] സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയിൽ നിർണ്ണായക സ്വാധീനം ചെലുത്തുന്ന [[ധാക്ക തുറമുഖം]] ബുരിഗംഗ നദിയിലാണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. യാത്രക്കാരുടെ എണ്ണത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ രാജ്യത്തെ ഏറ്റവും തിരക്കേറിയ [[തുറമുഖം|തുറമുഖമാണിത്]]. രാജ്യത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലേക്കും പല വിദേശ രാജ്യങ്ങളിലേക്കുമുള്ള [[കപ്പൽ|കപ്പലുകൾ]] ഈ തുറമുഖം വഴി കടന്നുപോകുന്നു. [[അരി]], [[പട്ട്]], [[പരുത്തി]], [[ചണം]] എന്നിങ്ങനെ ബംഗ്ലാദേശിനു മികച്ച വരുമാനം നേടിത്തരുന്ന പല ഉൽപ്പന്നങ്ങളും ഈ തുറമുഖത്തിലൂടെ [[കയറ്റുമതി]] ചെയ്യുന്നുണ്ട്. [[ധാക്ക]]യുടെ വികസനത്തിൽ ബുരിഗംഗ നദി നിർണ്ണായക പങ്കുവഹിച്ചിരുന്നു.

== ജലമലിനീകരണം ==
[[File:Buriganga River, Dhaka.jpg|thumb|200px|right|ബുരിഗംഗ നദി. ധാക്കയിലെ പാലത്തിൽ നിന്നുള്ള ദൃശ്യം]]
ഒരുകാലത്ത് [[ധാക്ക|ധാക്കാ നഗരത്തിലെ]] പ്രധാന കുടിവെള്ള സ്രോതസ്സായിരുന്നു ബുരിഗംഗ. എന്നാൽ ഇന്ന് കടുത്ത [[ജലമലിനീകരണം|മലിനീകരണം]] മൂലം ഇവിടുത്തെ [[ജലം]] കുടിക്കാൻ യോഗ്യമല്ലാതായിത്തീർന്നിരിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web|author=Reuters Editorial |url=https://www.reuters.com/article/us-bangladesh-rivers-idUSTRE54I04G20090519 |title=Bangladesh river pollution threatens millions |publisher=Reuters |date=2009-05-17 |accessdate=2017-07-23}}&lt;/ref&gt; വീടുകൾ, ഫാക്ടറികൾ, ആശുപത്രികൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള മാലന്യങ്ങൾ, മൃഗങ്ങളുടെ [[ജഡം|ജഡങ്ങൾ]], [[പ്ലാസ്റ്റിക്]], [[എണ്ണ]] എന്നിവയാൽ ബുരിഗംഗ നദി നിരന്തരം മലിനപ്പെട്ടുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. എല്ലാ ദിവസവും നദിയിലേക്ക് 21600 ഘനമീറ്റർ മാലിന്യം നിക്ഷേപിക്കപ്പെടുന്നതായി ബംഗ്ലാദേശിന്റെ പരിസ്ഥിതി മന്ത്രാലയം തന്നെ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{cite magazine |date=25 October 2002 |title=Pollution control and tannery relocation |url=http://www.leathermag.com/features/featurepollution-control-and-tannery-relocation/ |magazine=Leather International |publisher=Global Trade Media |access-date=22 February 2017 |archive-date=2017-09-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170929002345/http://www.leathermag.com/features/featurepollution-control-and-tannery-relocation |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.hrw.org/report/2012/10/08/toxic-tanneries/health-repercussions-bangladeshs-hazaribagh-leather |title=Toxic Tanneries: The Health Repercussions of Bangladesh's Hazaribagh Leather |date=8 October 2012 |website=Human Rights Watch |access-date=22 February 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |last=Aulakh |first=Raveena |date=12 October 2013 |title=Bangladesh's tanneries make the sweatshops look good |url=https://www.thestar.com/news/world/clothesonyourback/2013/10/12/bangladeshs_tanneries_make_the_sweatshops_look_good.html |newspaper=Toronto Star |access-date=22 February 2017}}&lt;/ref&gt; ധാക്കയ്ക്കു സമീപമുള്ള ഒമ്പതു [[വ്യവസായം|വ്യവസായ]] സ്ഥാപനങ്ങളാണ് ബുരിഗംഗയെ പ്രധാനമായും മലിനമാക്കുന്നതെന്ന് വിദഗ്ദ്ധർ പറയുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Dhaka's looming water crisis |url=http://www.financialexpress-bd.com/index3.asp?cnd=2/25/2005&amp;section_id=4&amp;newsid=13499&amp;spcl=no |newspaper=The Financial Express |location=Dhaka |type=Editorial |archive-url=https://web.archive.org/web/20050310182755/http://www.financialexpress-bd.com/index3.asp?cnd=2%2F25%2F2005&amp;section_id=4&amp;newsid=13499&amp;spcl=no |archive-date=10 March 2005 |url-status=dead |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt; ബംഗ്ലാദേശിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ മലിനമാക്കപ്പെടുന്ന നദികളിലൊന്നായ ബുരിഗംഗ കടുത്ത വരൾച്ചാഭീഷണിയും നേരിടുന്നു. ധാക്കാ നഗരത്തിലെ ജനത്തിരക്കു വർദ്ധിക്കുന്നതിനനുസരിച്ച് നദീതീരത്ത് ധാരാളം കെട്ടിടങ്ങൾ നിർമ്മിക്കുന്നുണ്ട്. ഇതിന്റെ ഫലമായി നദിയുടെ പല ഭാഗങ്ങളിലും വെള്ളത്തിനു പകരം ചെളി അടിഞ്ഞുകൂടിയിരിക്കുന്നു. കടുത്ത മലിനീകരണവും വരൾച്ചാ ഭീഷണിയും നേരിടുന്ന നദിയുടെ സംരക്ഷണത്തിനായി [[2009]]-ൽ 'ബുരിഗംഗ റിവർ കീപ്പർ' എന്ന സംഘടന രൂപീകരിച്ചു. അതിനുശേഷം നദീ സംരക്ഷണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഊർജ്ജിതമായി നടന്നു. ബംഗ്ലാദേശ് സർക്കാരിന്റെ ഇടപെടൽ മൂലം [[2016]]-[[2017|17]] കാലഘട്ടത്തിൽ നദീജലത്തിന്റെ നിലവാരം മെച്ചപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.thedailystar.net/frontpage/pollution-waste-buriganga-water-shows-signs-improvement-1379428 |title=Water pollution: Buriganga shows signs of improvement |publisher=Thedailystar.net |date= |accessdate=2017-07-23}}&lt;/ref&gt;

== കുറിപ്പുകൾ ==
{{കുറിപ്പ്|൧|അനധികൃതമായ കയ്യേറ്റം മൂലം
ബുരിഗംഗ നദിയുടെ നീളം 27 കിലോമീറ്ററിൽ നിന്നും 18 കിലോമീറ്ററായി കുറഞ്ഞെന്ന് ബുരിഗംഗ റിവർ കീപ്പർ സംഘടനയുടെ വെബ്സൈറ്റിൽ പറയുന്നു.&lt;ref name=&quot;Riverkeeper&quot;/&gt;}}

== ചിത്രശാല ==
&lt;gallery&gt;
Image:Burigonga River.jpg|ബുരിഗംഗ നദി
Image:Evening of Burigonga River.jpg|ഒരു സായാഹ്ന ദൃശ്യം
Image:Large launches waiting at Sadarghat on the Buriganga River.jpg|സദർ ഘട്ടിൽ നിന്നുള്ള കാഴ്ച
Image:A boatman sells pineapples at Sadarghat on the Buriganga River.jpg|നദീതീരത്തു കൈതച്ചക്ക വിൽക്കുന്നു
Image:Dhaka-bangla-port.jpg|ധാക്കാ നഗരത്തിലെ സദർ ഘട്ട് തുറമുഖവും ബുരിഗംഗാ നദിയും
Image:Steamers in Sadarghat Dhaka.jpg|സദർ ഘട്ട്
Image:BD Sadarghat 4.JPG|ചെറിയ വള്ളങ്ങൾ
Image:BurigangaReclaim.JPG|ഡ്രെജിംഗ് നടക്കുന്നു
&lt;/gallery&gt;

== അവലംബം ==
{{reflist}}
*{{cite book |last=Chowdhury |first=Sifatul Quader |year=2012 |chapter=Buriganga River |chapter-url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=Buriganga_River |editor1-last=Islam |editor1-first=Sirajul |editor1-link=Sirajul Islam |editor2-last=Jamal |editor2-first=Ahmed A. |title=Banglapedia: National Encyclopedia of Bangladesh |edition=Second |publisher=[[Asiatic Society of Bangladesh]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20180125144746/http://en.banglapedia.org/index.php?title=Buriganga_River |archive-date=2018-01-25 |access-date=2017-11-30 |url-status=dead}}

== പുറംകണ്ണികൾ ==
*[https://www.youtube.com/watch?v=mWjoqN1EiVY Youtube.com: Time lapse video of the Buriganga River]
{{Commonscat|position=left|Buriganga River}}

{{Bangladesh topics}}

{{Coord|23|38|N|90|26|E|display=title|region:BD_type:river_source:GNS-enwiki}}

[[വർഗ്ഗം:ബംഗ്ലാദേശിലെ നദികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ധാക്ക]]</text>
      <sha1>nu5xvz0qaf36wv1q3cyw9o35pp039tl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>പെരുമുണ്ടി</title>
    <ns>0</ns>
    <id>408683</id>
    <revision>
      <id>4680518</id>
      <parentid>4524196</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T12:54:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>4680518</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15857" sha1="k0tgemmunxrpueby3dtmbru8ugglvfp" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Ardea alba}}
{{Taxobox
| name = പെരുമുണ്ടി
| image = Great_Egret_Fish.jpg
| image_width =
| image_caption = Adult in nonbreeding plumage
| range_map =
| range_map_caption =
| status = LC
| status_system = IUCN3.1
| status_ref = &amp;nbsp;&lt;ref&gt;{{IUCN2010 |assessors=[[BirdLife International]] |year=2010 |version=3.1 |id=144681 |title=Casmerodius albus |downloaded=March 6, 2011}}&lt;/ref&gt;
| regnum = [[Animal]]ia
| phylum = [[Chordate|Chordata]]
| classis = [[Bird|Aves]]
| ordo = [[Pelecaniformes]]
| familia = [[Ardeidae]]
| genus = ''[[Ardea (genus)|Ardea]]''
| species = '''''A. alba'''''
| binomial = ''Ardea alba''
| binomial_authority = [[Carl Linnaeus|Linnaeus]], [[10th edition of Systema Naturae|1758]]
| synonyms = ''Casmerodius albus''&lt;br /&gt;
''[[Egretta]] alba''
}}
'''ഗ്രേറ്റ് ഈഗ്രറ്റ്''' (''Ardea alba'') ''അമേരിക്കൻ ഈഗ്രറ്റ്'', ''ലാർജ് ഈഗ്രറ്റ്'' ([[പഴയ ലോകം]]), ''കോമൺ ഈഗ്രറ്റ്'', ''ഗ്രേറ്റ് വൈറ്റ് ഈഗ്രറ്റ്'' &lt;ref&gt; Royal Society for the Protection of Birds: Great white egret&lt;/ref&gt;, ''ഗ്രേറ്റ് വൈറ്റ് ഹെറോൺ'' &lt;ref&gt; Bewick, Thomas (1809). &quot;The Great White Heron (Ardea alba, Lin. – Le Heron blanc, Buff.)&quot;. Part II, Containing the History and Description of Water Birds. A History of British Birds. Newcastle: Edward Walker. p. 52.&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt; Bruun, B.; Delin, H.; Svenson, L. (1970). The Hamlyn Guide to Birds to Britain and Europe. London. p. 36. ISBN 0753709562.&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt; Ali, S. (1993). The Book of Indian Birds. Bombay: Bombay Natural History Society. ISBN 0195637313.&lt;/ref&gt;എന്നീ പേരുകളിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ഇവ നാലു ഉപവർഗ്ഗങ്ങളിലായി [[ഏഷ്യ]], [[ആഫ്രിക്ക]], [[അമേരിക്ക]], തെക്കൻ [[യൂറോപ്പ് ]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ കണ്ടുവരുന്നു. [[ഉഷ്ണമേഖല|ഉഷ്ണമേഖലാപ്രദേശങ്ങളിലും]] ലോകത്തെ മറ്റു ചൂടുള്ള പ്രദേശങ്ങളിലും ഇവയെ കണ്ടുവരുന്നു. ജലത്തിന്റെ സാന്നിദ്ധ്യമുള്ള പ്രദേശങ്ങളിലെ വൃക്ഷങ്ങളിൽ ഇവ കൂടു കൂട്ടി പാർക്കുന്നു.

വെള്ളരിപ്പക്ഷികളിൽ ഏറ്റവും വലിയ ഇനമാണ് '''പെരുമുണ്ടി'''. പ്രകടമായ വലിപ്പ വ്യത്യാസം കൊണ്ട് തന്നെ പെരുമുണ്ടിയെ തിരിച്ചറിയാം. കൂടുകെട്ടുന്ന കാലത്ത് [[ചെറുമുണ്ടി]]യെ പ്പോലെ തന്നെ കൊക്കിന് കറുപ്പ് നിറമാണ്. മറ്റുകാലങ്ങളിൽ മഞ്ഞ നിറമായിരിക്കും. പ്രജനനകാലത്ത് പെരുമുണ്ടിക്ക്, പുറത്ത് മാത്രമേ അലങ്കാരത്തൂവലുകൾ കാണപ്പെടുന്നുള്ളു. ഇക്കാലത്ത് കണ്ണിന് മുകളിലുള്ള ചർമ്മം നീല നിറമാകും. [[കൊറ്റില്ലങ്ങൾ|കൊറ്റില്ലങ്ങളിൽ]] മറ്റ് [[കൊക്ക്|കൊക്കുകളോടൊപ്പം]] പെരുമുണ്ടിയും കൂടുകെട്ടും.&lt;ref name=BoK&gt;{{cite journal|last1=J|first1=Praveen|title=A checklist of birds of Kerala, India|journal=Journal of Threatened Taxa|date=17 November 2015|volume=7|issue=13|pages=7983–8009|doi=10.11609/JoTT.2001.7.13.7983-8009|url=http://threatenedtaxa.org/index.php/JoTT/article/view/2001/3445}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=eBird&gt;{{cite web|title=eBird India- Kerala|url=http://ebird.org/ebird/india/subnational1/IN-KL?yr=all|website=eBird.org|publisher=Cornell Lab of Ornithology|accessdate=24 സെപ്റ്റംബർ 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=BoK_Book&gt;{{cite book|last1=കെ.കെ.|first1=നീലകണ്ഠൻ|title=കേരളത്തിലെ പക്ഷികൾ|date=2017|publisher=[[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി]]|isbn=978-81-7690-251-9|page=490|edition=5|url=|accessdate=25 സെപ്റ്റംബർ 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=BoSI&gt;{{cite book|last1=Grimmett|first1=Richard|last2=Inskipp|first2=Tim|last3=P.O.|first3=Nameer|title=Birds of Southern India [Thekke Indiayile Pakshikal (Malayalam version)]|date=2007|publisher=BNHS|location=Mumbai|accessdate=24 സെപ്റ്റംബർ 2017}}&lt;/ref&gt;

[[:en:Eastern great egret|Eastern great egret]] (''Ardea alba modesta'') എന്ന ഉപവർഗ്ഗമാണ് കേരളത്തിൽ കാണപ്പെടുന്നത്.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Storks, ibis &amp; herons|url=http://www.worldbirdnames.org/bow/storks/|website=http://www.worldbirdnames.org/|publisher=IOC World Bird List|accessdate=3 ഒക്ടോബർ 2017}}&lt;/ref&gt;
== ടാക്സോണമി ==
ഗ്രേറ്റ് ഈഗ്രറ്റ് എല്ലാ ഈഗ്രറ്റുകളെയും പോലെ ഹെറോണുകളുടെ [[കുടുംബം|കുടുംബമായ]] [[ആർഡെയിഡേ|ആർഡെയിഡേയിലെ]] അംഗമാണ്. പാരമ്പര്യമായി ഇവ [[സികോണിഫോംസ്|സികോണിഫോംസ്]] നിരയിൽപ്പെട്ട [[കൊറ്റി|കൊറ്റി]]കളോടൊപ്പമാണ് തരംതിരിച്ചിരിക്കുന്നത് എങ്കിലും അടുത്ത ബന്ധുവായ [[പെലിക്കൻ|പെലിക്കണുകളുടെ]] കൂട്ടത്തിൽ [[പെലിക്കണിഫോംസ്|പെലിക്കണിഫോംസ്]] നിരയിലാണ് കാണപ്പെടുന്നത്. ഗ്രേറ്റ് ഈഗ്രറ്റിനെ കാസമെരോഡീയസ്, [[ഈഗ്രറ്റ|ഈഗ്രറ്റ]] അല്ലെങ്കിൽ [[ആർഡിയ|ആർഡിയ]]  ജീനസിലെ അംഗമായി വർഗ്ഗീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;https://www.britannica.com/animal/egret&lt;/ref&gt;

== ഉപവർഗ്ഗങ്ങൾ ==
ലോകത്തിന്റെ പലഭാഗങ്ങളിലായി ഇവയുടെ നാല് ഉപവർഗ്ഗങ്ങൾ കാണപ്പെടുന്നു. ഇവകൾ തമ്മിൽ വളരെ കുറച്ച് മാത്രമേ വ്യത്യാസമുള്ളൂ.&lt;ref&gt; Gill, F.; Donsker, D., eds. (2014). &quot;IOC World Bird List (v 4.4)&quot;. doi:10.14344/IOC.ML.4.4. Retrieved 28 December 2014.&lt;/ref&gt;
* ''A. a. alba'' ,&lt;small&gt;[[Carl Linnaeus|Linnaeus]], 1758&lt;/small&gt; – [[യൂറോപ്പ് |യൂറോപ്പിൽ]] കാണപ്പെടുന്നു.
* ''A. a. egretta'', &lt;small&gt;[[Johann Friedrich Gmelin|Gmelin, JF]], 1789&lt;/small&gt; – [[അമേരിക്ക|അമേരിക്കയിൽ]] കാണപ്പെടുന്നു.
* ''A. a. melanorhynchos'', &lt;small&gt;Wagler, 1827&lt;/small&gt; – [[ആഫ്രിക്ക|ആഫ്രിക്കയിൽ]] കാണപ്പെടുന്നു.
* ''[[Ardea alba modesta|A. a. modesta]], &lt;small&gt;Gray, JE, 1831&lt;/small&gt; – ഈസ്റ്റേൺ ഗ്രേറ്റ് ഈഗ്രറ്റ്,  [[തെക്കു കിഴക്കൻ ഏഷ്യ|തെക്കു കിഴക്കൻ ഏഷ്യ]], [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യ]], [[ഓഷേനിയ|ഓഷേനിയ]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്നു.

== ഇക്കോളജി ==
ഗ്രേറ്റ് ഈഗ്രറ്റുകൾ മറ്റു ഹെറോണുകളുടെ കൂടുകളിൽ കുടിയേറി പാർക്കുന്നു. വൃക്ഷങ്ങളിലൊ ചെറിയ കൊമ്പുകളിലൊ കമ്പുകളൊ സസ്യങ്ങളിൽനിന്ന് ലഭിക്കുന്ന മറ്റു വസ്തുക്കൾകൊണ്ടോ കൂടുകൾ നിർമ്മിക്കുന്നു. ഇവ ഓരോ കൂടുകളിലും ഇളം പച്ച കലർന്ന നീലനിറത്തിലുള്ള മൂന്നോ നാലോമുട്ടകൾ ഇടുന്നു. മുട്ട വിരിയുമ്പോൾ എല്ലാകുഞ്ഞുങ്ങളും രക്ഷപെടാറില്ല. കൂട്ടത്തിലെ തിക്കും തിരക്കിനിടയിൽപെട്ട് വലിയ കുഞ്ഞുങ്ങൾ ചെറിയ കുഞ്ഞുങ്ങളെ കൊല്ലുന്നു. കഞ്ഞുങ്ങളുടെ ശരീരം മുഴുവനും വലിയ വെള്ള മൃദുവായ തൂവലുകൾ കൊണ്ട് പൊതിഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ജനനസമയത്ത് തന്നെ തല ഉയർത്താനുള്ള കഴിവും ഇവയ്ക്കുണ്ട്.1800-1900 നും ഇടയിലുള്ള കാലയളവിൽ തൂവലിനുവേണ്ടി പക്ഷിവേട്ടക്കാർ ഇവയെ കൊന്നൊടുക്കിയതിനാൽ ഇവയുടെ എണ്ണം 90% വരെ കുറയാനിടയായി. നിയമപ്രകാരം ഇവയെ സംരക്ഷിക്കാൻ തുടങ്ങിയതിനുശേഷമാണ് എണ്ണത്തിൽ കാര്യമായ വർദ്ധനവ് ഉണ്ടായത്. തണ്ണീർത്തടങ്ങൾ നശിക്കുന്നതിനാലും ഇവയുടെ വാസസ്ഥലങ്ങൾ നശിക്കുന്നതുകൊണ്ടും ഗ്രേറ്റ് ഈഗ്രറ്റുകളുടെ എണ്ണം കുറഞ്ഞുവരുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.outdooralabama.com/great-egret |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2018-02-03 |archive-date=2018-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180206130835/http://www.outdooralabama.com/great-egret |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ഗ്രേറ്റ് ഈഗ്രറ്റിനെ നാഷണൽ അബൻഡന്റ് സൊസൈറ്റിയുടെ പ്രതീകമായി സ്വീകരിച്ചിരിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;http://wildlife.ohiodnr.gov/species-and-habitats/species-guide-index/birds/great-egret&lt;/ref&gt;

== വിവരണം ==
വെളള തൂവൽക്കൂട്ടം കൊണ്ടുനിറഞ്ഞ ഏറ്റവും വലിയ [[ഹെറോൺ|ഹെറോൺ]] ആണ് ഗ്രേറ്റ് ഈഗ്രറ്റ്. നീളമുളള കൂർത്ത മഞ്ഞചുണ്ടുകളും യോജിപ്പിക്കാത്ത ചർമ്മമുള്ള കാല്പാദങ്ങളും വലിയ വിരലുകളും ഇവയ്ക്കുണ്ട്. നിവർന്നു നില്ക്കുമ്പോൾ ഒരു മീറ്റർ പൊക്കവും, 80 മുതൽ 104 സെ.മീ.(31 മുതൽ 41 ഇഞ്ച്) വരെ നീളവും, 131 മുതൽ 170 സെ.മീ. (52 മുതൽ 67 ഇഞ്ച്) വരെ ചിറകുവിസ്താരവും, &lt;ref&gt; &quot;Great Egret&quot;. All About Birds. Cornell Lab of Ornithology. Retrieved 25 September 2013.&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt; &quot;Animal Bytes – Egrets&quot;. Seaworld. Retrieved 25 September 2013.&lt;/ref&gt;700 മുതൽ 1,500 ഗ്രാം  (1.5 മുതൽ 3.3 lb) വരെ ശരീരഭാരവും (ഏകദേശം 1,000 ഗ്രാം) ഇവയ്ക്കുണ്ട്.  &lt;ref&gt; Dunning Jr., John B., ed. (1992). CRC Handbook of Avian Body Masses. CRC Press. ISBN 978-0-8493-4258-5.&lt;/ref&gt; [[ഗ്രേറ്റ് ബ്ലു ഈഗ്രറ്റ്|ഗ്രേറ്റ് ബ്ലു ഇഗ്രെറ്റുകളേക്കാൾ]] ([[ഗ്രേ ഹെറോൺ]]) (''A. cinerea'') ഇവ ചെറിയ തോതിൽ വലിപ്പം കുറവാണ്. ആണും പെണ്ണും കാഴ്ചയിൽ ഒരുപോലെയാണ്. എന്നാലും ആണിന് പെൺ
ഗ്രേറ്റ് ഈഗ്രറ്റിനേക്കാൾ അല്പം വലിപ്പം കൂടുതലാണ്. പ്രജനനകാലത്ത് പുറകുവശത്ത് നീളവും ഭംഗിയുമുള്ള നാരുപോലെയുള്ള തൂവലുകൾ ഉണ്ടാകുന്നു. ഇത് ചുരുണ്ട് വാലറ്റം വരെ കിടക്കുന്നു.&lt;ref&gt;http://www.nhptv.org/natureworks/greategret.htm&lt;/ref&gt;


==ചിത്രശാല==
&lt;gallery mode=&quot;&quot;&gt;
പ്രമാണം:Ardea alba -San Francisco Bay, California, USA -flying-8-1c.jpg|thumb|left|In flight
പ്രമാണം:Egretta alba MWNH 0917.JPG|Egg, Collection [[Museum Wiesbaden]]
പ്രമാണം:Great_Egret_Fish.jpg|Adult in nonbreeding plumage
പ്രമാണം:Great egret (Ardea alba) with green facial skin.jpg|Bright green facial skin during breeding season
പ്രമാണം:Ardea alba -chicks and nest -Morro Bay Heron Rookery -8.jpg|Parent on nest with chicks
File:Большая белая цапля на Верхнем Знаменском пруду.jpg|Ardea alba on the Bitsa pond
&lt;/gallery&gt;

==അവലംബം==
{{Reflist}}
==പുറം കണ്ണി==
{{commons category|Ardea alba}}
{{wikispecies|Ardea alba}}
* [http://aulaenred.ibercaja.es/wp-content/uploads/42_GreatEgretEalba.pdf Ageing and sexing (PDF) by Javier Blasco-Zumeta &amp; Gerd-Michael Heinze] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141202060534/http://aulaenred.ibercaja.es/wp-content/uploads/42_GreatEgretEalba.pdf |date=2014-12-02 }}
* [http://sabap2.adu.org.za/docs/sabap1/066.pdf Great White Heron] - ''[[Southern African Bird Atlas Project|The Atlas of Southern African Birds]]''
* [http://www.ebepe.com/html/great_egret.html Great White Egret] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071101021526/http://www.ebepe.com/html/great_egret.html |date=2007-11-01 }} - National Park Neusiedlersee Seewinkel in Austria
* [https://web.archive.org/web/20071023175614/http://www.birds.cornell.edu/AllAboutBirds/BirdGuide/Great_Egret.html Great Egret] – Cornell Lab of Ornithology
* [http://www.mbr-pwrc.usgs.gov/id/framlst/i1960id.html Great egret ''Ardea alba''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071009202354/http://www.mbr-pwrc.usgs.gov/id/framlst/i1960id.html |date=2007-10-09 }} - USGS Patuxent Bird Identification InfoCenter
* {{field guide birds of the world|Ardea alba}}
* {{Avibase|name=Ardea alba}}
* {{InternetBirdCollection|great-white-egret-egretta-alba|Great White Egret}}
* {{VIREO|great+egret|Great Egret}}
{{Taxonbar|from=Q130730}}
{{Authority control}}
[[വർഗ്ഗം:കൊക്കുകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:മുണ്ടികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കാൾ ലിനേയസ് നാമകരണം ചെയ്തവ]]</text>
      <sha1>k0tgemmunxrpueby3dtmbru8ugglvfp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ജോവാൻ വുഡ്വാർഡ്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>418355</id>
    <revision>
      <id>4680688</id>
      <parentid>4116001</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T09:43:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4680688</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23096" sha1="ethz0pmfdofl7ptj0x9d0gfg23xfnd5" xml:space="preserve">{{prettyurl|Joanne Woodward}}
{{Infobox person
| name               = ജോവാൻ വുഡ്വാർഡ്
| image              = Joanne Woodward 1960.JPG
| caption            = വുഡ്വാർഡ്1960 ൽ
| birth_name         = ജോവാൻ ഗിഗ്നില്ല്യറ്റ് ട്രിമ്മിയർ വുഡ്വാർഡ്
| birth_date         = {{Birth date and age|1930|2|27}}
| birth_place        = [[തോമസ്‍വില്ലെ, ജോർജിയ]], യു.എസ്.
| alma_mater         = [[ലൂയിസിയാന സ്റ്റേറ്റ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി]]
| children           = 3, including [[Nell Newman|Nell]] and [[Melissa Newman]]
| other_names        = {{unbulleted list|Joanne Newman|Joanne G. T. Woodward}}
| occupation         = Actress, producer, activist, philanthropist
| residence          = [[വെസ്റ്റ്പോർട്ട്, കണക്റ്റിക്കട്ട്]]
| years_active       = 1955–ഇതുവരെ
| spouse             = {{marriage|[[പോൾ ന്യൂമാൻ]]&lt;br&gt;|1958|2008|reason=died}}
}}
'''ജോവാൻ ഗിഗ്നില്ല്യറ്റ് ന്യൂമാൻ''' (മുമ്പ്, വുഡ്വാർഡ്; ജനനം:1930 ഫെബ്രുവരി 27) ഒരു വിരമിച്ച [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ]] നടിയും, നിർമ്മാതാവും, സാമൂഹ്യപ്രവർത്തകയും, മനുഷ്യസ്നേഹിയുമാണ്. 1950-കളിൽ തന്റെ അഭിനയ ജീവിതത്തിൽ വലിയ മുന്നേറ്റം നടത്തിയ അവർ, സങ്കീർണ്ണമായ സ്ത്രീ കഥാപാത്രങ്ങളെ അതീവ സൂക്ഷ്മതയോടും ആഴത്തോടും കൂടി അവതരിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് പ്രേക്ഷകർക്കിടയിൽ വലിയ അംഗീകാരവും ആദരവും നേടി. അക്കാദമി അവാർഡ് (ഓസ്കാർ), മൂന്ന് പ്രൈംടൈം എമ്മി അവാർഡുകൾ, ബ്രിട്ടീഷ് അക്കാദമി ഫിലിം അവാർഡ്, മൂന്ന് ഗോൾഡൻ ഗ്ലോബ് അവാർഡുകൾ, സ്ക്രീൻ ആക്ടേഴ്സ് ഗിൽഡ് അവാർഡ് എന്നിവ അവരുടെ പുരസ്കാര നേട്ടങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. മികച്ച നടിക്കുള്ള ഓസ്കാർ പുരസ്കാരം നേടിയ അഭിനേതാക്കളിൽ, നിലവിൽ ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവരിലെ ഏറ്റവും പ്രായം കൂടിയ വ്യക്തിയാണ് വുഡ്‌വാർഡ്.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.imdb.com/list/ls053269048/|title=Oldest living winners of Best Actress Oscar|access-date=October 24, 2026|website=IMDb.com}}&lt;/ref&gt;

'''ദി ത്രീ ഫേസസ് ഓഫ് ഈവ്''&lt;nowiki/&gt;' (1957) എന്ന ചിത്രത്തിൽ വ്യക്തിത്വ വൈകല്യം ബാധിച്ച ഒരു സ്ത്രീയായി വേഷമിട്ടതിലൂടെയാണ് വുഡ്‌വാർഡ് ഒരുപക്ഷേ ഏറ്റവും കൂടുതലായി അറിയപ്പെടുന്നത്. ഈ വേഷം അവർക്ക് മികച്ച നടിക്കുള്ള അക്കാദമി അവാർഡിനു പുറമം, ചലച്ചിത്ര-നാടക വിഭാഗത്തിൽ മികച്ച നടിക്കുള്ള ഗോൾഡൻ ഗ്ലോബ് പുരസ്കാരവും നേടിക്കൊടുത്തു. 2008-ൽ നടൻ [[പോൾ ന്യൂമാൻ]] അന്തരിക്കുന്നത് വരെ, അമ്പത് വർഷത്തോളം അദ്ദേഹവുമായി അവർ സന്തുഷ്ടമായ ഒരു വിവാഹജീവിതം നയിച്ചു. പോൾ ന്യൂമാൻ സംവിധാനം ചെയ്തതോ നിർമ്മിച്ചതോ ആയ സിനിമകളിൽ അഭിനയിക്കുകയും അദ്ദേഹത്തോടൊപ്പം സഹതാരമായി പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്തുകൊണ്ട് അവർ അദ്ദേഹവുമായി നിരന്തരം സഹകരിച്ചിരുന്നു. 1990-ൽ, തന്റെ 60-ാം വയസ്സിൽ, സാറാ ലോറൻസ് കോളേജിൽ നിന്ന് ബിരുദം നേടിയ വുഡ്‌വാർഡ് മകൾ ക്ലിയയോടൊപ്പമാണ് ബിരുദം പൂർത്തിയാക്കിയത്.&lt;ref&gt;{{cite news|last=Friedap|first=Joseph P.|date=1990-05-26|title=Commencements; Sarah Lawrence College|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/1990/05/26/nyregion/commencements-sarah-lawrence-college.html|access-date=2022-07-22|issn=0362-4331}}&lt;/ref&gt;

== ആദ്യകാലജീവിതം ==
1930 ഫെബ്രുവരി 27 ന് എലീനറുടേയും (മുമ്പ്, ട്രിമ്മിയർ) ചാൾസ് സ്ക്രിബ്നേർസ് ആൻറ് സൺസ് എന്ന പ്രസാധക കമ്പനിയുടെ വൈസ് പ്രസിഡൻറായിരുന്ന വേഡ് വുഡ്വാർഡ് ജൂനിയറിൻറേയും പുത്രിയായി [[ജോർജിയ (യു.എസ്. സംസ്ഥാനം)|ജോർജിയയിലെ]] [[തോമസ്വില്ലെ|തോമസ്വില്ലെയിൽ]] ജോവാൻ ഗിഗ്നില്ല്യറ്റ് ട്രിമ്മർ വുഡ്വാർഡ് ജനിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.filmreference.com/film/64/Joanne-Woodward.html|title=Joanne Woodward|publisher=Film Reference.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://movies.yahoo.com/movie/contributor/1800047595/bio|title=Joanne Woodward|publisher=Yahoo Movies}}&lt;/ref&gt; അവരുടെ മധ്യനാമവും കുടുംബനാമവും &quot;[[ജിഗ്നില്ലിയറ്റ് ട്രിമ്മിയർ]]&quot; ഉത്ഭവം ആണ്.&lt;ref name=&quot;actors&quot;&gt;{{cite episode|title=Joanne Woodward|url=http://www.imdb.com/title/tt0611347|series=Inside the Actors Studio|serieslink=Inside the Actors Studio|network=Bravo|airdate=2003-05-11|season=9|number=15}}&lt;/ref&gt; സിനിമകളോടുള്ള അവരുടെ മാതാവിൻറെ അഭിനിവേഷത്തിൽനിന്നാണ് ജോവാൻ അഭിനയരംഗത്തേയ്ക്ക് ആകൃഷ്ടയാകുന്നത്.&lt;ref name=&quot;actors2&quot;&gt;{{cite episode|title=Joanne Woodward|url=http://www.imdb.com/title/tt0611347|series=Inside the Actors Studio|serieslink=Inside the Actors Studio|network=Bravo|airdate=2003-05-11|season=9|number=15}}&lt;/ref&gt; അമേരിക്കൻ നടിയായിരുന്ന ജോവാൻ ക്രോഫോർഡിൻറെ പേരിലെ ജോവാൻ എന്ന ഭാഗമാണ് അവരുടെ മാതാവ് പുത്രിക്കായി കണ്ടെത്തിയത്.&lt;ref name=&quot;actors3&quot;&gt;{{cite episode|title=Joanne Woodward|url=http://www.imdb.com/title/tt0611347|series=Inside the Actors Studio|serieslink=Inside the Actors Studio|network=Bravo|airdate=2003-05-11|season=9|number=15}}&lt;/ref&gt; ജോർജിയയിലെ അറ്റ്ലാൻറായിൽ ''ഗോൺ വിത്ത് ദ വിൻറ്'' (1939) എന്ന ചിത്രത്തിൻറെ ആദ്യാവതരണസമയത്ത് ക്ഷണിക്കപ്പെട്ട സിനിമാതാരങ്ങളുടെ നിരയിൽ സന്നിഹിതനായിരുന്ന, നടി വിവിയൻ ലെയ്ഗിൻറെ പങ്കാളിയും ഭാവി ഭർത്താവുമായിരുന്ന ലോറൻസ് ഒലിവറിൻറെ മടിയിൽ ഒൻപതു വയസുകാരിയായ ജോവാൻ ചെന്നിരിക്കുകയും അദ്ദേഹത്തിൻറെ ശ്രദ്ധ നേടിയെടുക്കുകയും ചെയ്തു. ഒടുവിൽ അവർ ഒലിവിയറിനൊപ്പം 1977 ൽ '''കം ബാക്ക്''', ലിറ്റിൽ ശേബ എന്ന  ഒരു ടെലിവിഷൻ വീഡിയോയുടെ നിർമ്മാണത്തിൽ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു. റിഹേഴ്സലുകളുടെ സമയത്ത്, പഴയ സംഭവം അവർ ഒലിവറിനെ ഓർമ്മപ്പെടുത്തുകയും അദ്ദേഹം അത് ഓർമ്മയിൽനിന്നു ചികഞ്ഞെടുക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;actors4&quot;&gt;{{cite episode|title=Joanne Woodward|url=http://www.imdb.com/title/tt0611347|series=Inside the Actors Studio|serieslink=Inside the Actors Studio|network=Bravo|airdate=2003-05-11|season=9|number=15}}&lt;/ref&gt;

== അഭിനയ ജീവിതം ==
[[File:Joanne_Woodward_1957_drawing.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Joanne_Woodward_1957_drawing.jpg|ലഘുചിത്രം|Drawing of Woodward upon winning an Oscar for ''The Three Faces of Eve'' in 1957 by artist [[:en:Nicholas_Volpe|Nicholas Volpe]]]]'''ടെലിവിഷൻ'''
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%;&quot;
!വർഷം
!പേര്
!വേഷം
! class=&quot;unsortable&quot; |കുറിപ്പുകൾ
|-
|1952
|''ടെയിൽസ് ഓഫ് ടുമോറോ''
|പാറ്റ്
|എപ്പിസോഡ്: ദ ബിറ്റർ സ്റ്റോം
|-
|1952–1953
|''ഓമ്നിബസ്''
|ആൻ റട്ട്ലെഡ്ജ്
|എപ്പിസോഡ്: ''Mr. Lincoln''
|-
|1953–1954
|''ദ ഫിൽക്കോ ടെലിവിഷൻ പ്ലേഹൌസ്''
|എമിലി
|എപ്പിസോഡ്: ''The Dancers''
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |1954
|''ദ ഫോർഡ് ടെലിവിഷൻ തീയേറ്റർ''
|ജൂൺ ലെഡ്ബെറ്റർ
|എപ്പിസോഡ്: ''Segment''
|-
|''ദ എൽജിൻ ഹവർ''
|നാൻസി
|എപ്പിസോഡ്: ''High Man''
|-
|''ലക്സ് വീഡിയോ തിയേറ്റർ''
|Jenny Townsend
|എപ്പിസോഡ്: ''Five Star Final''
|-
|1952–1954
|''റോബർട്ട് മോണ്ട്ഗോമറി പ്രസൻറ്സ്്''
|Elsie
Penny
|എപ്പിസോഡ്: ''Homecoming''
എപ്പിസോഡ്: ''Penny''
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |1955
|''ദ സ്റ്റാർആൻറ് ദ സ്റ്റോറി''
|Jill Andrews
|എപ്പിസോഡ്: ''Dark Stranger''
|-
|''കൌണ്ട് ത്രീ ആൻറ് പ്രേ''
|Lissy
|
|-
|''ദ 20th സെഞ്ചുറി ഫോക്സ് അവർ''
|Eleanor Apley
|എപ്പിസോഡ്: ''The Late George Apley''
|-
|''ദ യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ് സ്റ്റീൽ അവർ''
|Rocky
|എപ്പിസോഡ്: ''White Gloves''
|-
|1954–1956
|''ഫോർ സ്റ്റാർ പ്ലേഹൌസ്''
|Ann Benton
Terry Thomas
Victoria Lee 'Vicki' Hallock
|എപ്പിസോഡ്: ''Watch the Sunset''
എപ്പിസോഡ്: ''Full Circle''
episode: ''Interlude''
|-
|1954–1956
|''സ്റ്റുഡിയോ വൺ''
|Christiana
Daisy
Lisa
|എപ്പിസോഡ്: ''A Man's World''
എപ്പിസോഡ്: ''Family Protection''
episode: ''Stir Mugs''
|-
| rowspan=&quot;5&quot; |1956
|''ആൽഫ്രഡ് ഹിച്ച് കോക്ക് പ്രസൻറ്സ്്''
|Beth Paine
|എപ്പിസോഡ്: ''Momentum''
|-
|''എ കിസ് ബിഫോർ ഡൈയിംഗ്''
|Dorothy &quot;Dorie&quot; Kingship
|
|-
|''G.E. ട്രൂ തീയേറ്റർ''
|Ann Rutledge
|എപ്പിസോഡ്: ''Prologue to Glory''
|-
|''ദ അൽക്കോവ അവർ''
|Margaret Spencer
|എപ്പിസോഡ്: ''The Girl in Chapter One''
|-
|''ക്ലൈമാക്സ്''
|Katherine
|എപ്പിസോഡ്: ''Savage Portrait''
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1957
|''ദ ത്രീ ഫേസസ് ഓഫ് ഈവ്''
|Eve White
Eve Black
Jane
|[[:en:Academy_Award_for_Best_Actress|Academy Award for Best Actress]][[:en:Golden_Globe_Award_for_Best_Actress_–_Motion_Picture_Drama|Golden Globe Award for Best Actress – Motion Picture Drama]][[:en:National_Board_of_Review_Award_for_Best_Actress|National Board of Review Award for Best Actress]]Nominated – [[:en:BAFTA_Award_for_Best_Actress_in_a_Leading_Role|BAFTA Award for Best Foreign Actress]]
|-
|''നോ ഡൌൺ പേമെൻറ്''
|Leola Boone
|[[:en:National_Board_of_Review_Award_for_Best_Actress|National Board of Review Award for Best Actress]]Nominated – [[:en:BAFTA_Award_for_Best_Actress_in_a_Leading_Role|BAFTA Award for Best Foreign Actress]]
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |1958
|''പ്ലേഹൊസ് 90''
|Louise Darling
|എപ്പിസോഡ്: ''The 80 Yard Run''
|-
|''ദ ലോംഗ് ഹോട്ട് സമ്മർ''
|Clara Varner
|
|-
|''[[:en:Rally_'Round_the_Flag,_Boys!_(film)|Rally 'Round the Flag, Boys!]]''
|Grace Oglethorpe Bannerman
|Nominated – [[:en:Laurel_Award| Laurel Award for Top Female Comedic Performance]]
|-
|1959
|''ദ സൌണ്ട് ആൻറ് ദ ഫ്യൂരി''
|Quentin Compson/Narrator
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1960
|''ദ ഫുജിറ്റീവ് കൈൻറ്''
|Carol Cutrere
|[[:en:San_Sebastián_International_Film_Festival| San Sebastián International Film Festival Zulueta Prize for Best Actress]]
|-
|''[[:en:From_the_Terrace|From the Terrace]]''
|Mary St. John
|
|-
|1961
|''[[:en:Paris_Blues|Paris Blues]]''
|Lillian Corning
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1963
|''ദ സ്ട്രിപ്പർ''
|Lila Green
|Nominated – [[:en:Laurel_Award| Laurel Award for Top Female Dramatic Performance]]
|-
|''എ ന്യൂ കൈൻഡ് ഓഫ് ലവ്''
|Samantha 'Sam' Blake
Mimi
|Nominated – [[:en:Golden_Globe_Award_for_Best_Actress_–_Motion_Picture_Musical_or_Comedy|Golden Globe Award for Best Actress – Motion Picture Musical or Comedy]]
|-
|1964
|''[[:en:Signpost_to_Murder|Signpost to Murder]]''
|Molly Thomas
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1966
|''എ ബിഗ് ഹാൻഡ് ഫോർ ദ ലിറ്റിൽ ലേഡി''
|Mary
|Nominated – [[:en:Laurel_Award|Laurel Award for Top Female Comedic Performance]]
|-
|''എ ഫൈൻ മാഡ്നെസ്''
|Rhoda Shillitoe
|
|-
|1968
|''[[:en:Rachel,_Rachel|Rachel, Rachel]]''
|Rachel Cameron
|[[:en:Golden_Globe_Award_for_Best_Actress_–_Motion_Picture_Drama|Golden Globe Award for Best Actress – Motion Picture Drama]]Kansas City Film Critics Circle Award for Best Actress
[[:en:New_York_Film_Critics_Circle_Award_for_Best_Actress|New York Film Critics Circle Award for Best Actress]]
Nominated – [[:en:Academy_Award_for_Best_Actress|Academy Award for Best Actress]]
Nominated – [[:en:BAFTA_Award_for_Best_Actress_in_a_Leading_Role|BAFTA Award for Best Actress in a Leading Role]]
Nominated – [[:en:Laurel_Award|Laurel Award for Top Female Dramatic Performance]]
|-
|1969
|''[[:en:Winning|Winning]]''
|Elora Capua
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1970
|''[[:en:WUSA_(film)|WUSA]]''
|Geraldine
|
|-
|''[[:en:King:_A_Filmed_Record..._Montgomery_to_Memphis|King: A Filmed Record... Montgomery to Memphis]]''
|Herself
|documentary
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1971
|''[[:en:They_Might_Be_Giants_(film)|They Might Be Giants]]''
|Dr. Mildred Watson
|
|-
|''All the Way Home''
|Mary Follet
|TV movie
|-
|1972
|''ദ എഫെക്റ്റ് ഓഫ് ഗാമ റേസ് ഓൺ മാൻ-ഇൻ-ദ-മൂൺ മാരിഗോൾഡ്സ്''
|Beatrice
|[[:en:Best_Actress_Award_(Cannes_Film_Festival)|Cannes Film Festival Best Actress Award]]Kansas City Film Critics Circle Award for Best Actress
Nominated – [[:en:Golden_Globe_Award_for_Best_Actress_–_Motion_Picture_Drama|Golden Globe Award for Best Actress – Motion Picture Drama]]
|-
|1973
|''[[:en:Summer_Wishes,_Winter_Dreams|Summer Wishes, Winter Dreams]]''
|Rita Walden
|[[:en:BAFTA_Award_for_Best_Actress_in_a_Leading_Role|BAFTA Award for Best Actress in a Leading Role]]Kansas City Film Critics Circle Award for Best Actress
[[:en:New_York_Film_Critics_Circle_Award_for_Best_Actress|New York Film Critics Circle Award for Best Actress]]
Nominated – [[:en:Academy_Award_for_Best_Actress|Academy Award for Best Actress]]
Nominated – [[:en:Golden_Globe_Award_for_Best_Actress_–_Motion_Picture_Drama|Golden Globe Award for Best Actress – Motion Picture Drama]]
|-
|1975
|''ദ ഡ്രോണിംഗ് പൂൾ''
|Iris Devereaux
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1976
|''[[:en:Sybil_(1976_film)|Sybil]]''
|Dr. [[:en:Cornelia_B._Wilbur|Cornelia B. Wilbur]]
|Nominated – [[:en:Primetime_Emmy_Award_for_Outstanding_Lead_Actress_–_Miniseries_or_a_Movie|Primetime Emmy Award for Outstanding Lead Actress – Miniseries or a Movie]]
|-
|''[[:en:The_Carol_Burnett_Show|The Carol Burnett Show]]''
|Midge Gibson
|episode: ''Episode #9.21''
|-
|1977
|''കം ബാക്ക് ലിറ്റിൽ ഷേബ''
|Lola Delaney
|
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |1978
|''See How She Runs''
|Betty Quinn
|[[:en:Primetime_Emmy_Award_for_Outstanding_Lead_Actress_–_Miniseries_or_a_Movie|Primetime Emmy Award for Outstanding Lead Actress – Miniseries or a Movie]]
|-
|''{{sortname|The|End|dab=1978 film}}''
|Jessica Lawson
|
|-
|''[[:en:A_Christmas_to_Remember_(film)|A Christmas to Remember]]''
|Mildred McCloud
|TV movie
|-
|1979
|''The Streets of L.A.''
|Carol Schramm
|TV movie
|-
|1980
|''[[:en:The_Shadow_Box|The Shadow Box]]''
|Beverly
|
|-
|1981
|''[[:en:Crisis_at_Central_High|Crisis at Central High]]''
|Elizabeth Huckaby
|Nominated – [[:en:Primetime_Emmy_Award_for_Outstanding_Lead_Actress_–_Miniseries_or_a_Movie|Primetime Emmy Award for Outstanding Lead Actress – Miniseries or a Movie]]
Nominated – [[:en:Golden_Globe_Award_for_Best_Actress_–_Miniseries_or_Television_Film|Golden Globe Award for Best Actress – Miniseries or Television Film]]
|-
|1982
|''[[:en:Candida_(play)|Candida]]''
|Candida
|TV movie
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1984
|''[[:en:Harry_&amp;_Son|Harry &amp; Son]]''
|Lilly
|
|-
|''Passions''
|Catherine Kennerly
|TV movie
|-
|1985
|''[[:en:Do_You_Remember_Love_(TV_film)|Do You Remember Love]]''
|Barbara Wyatt-Hollis
|[[:en:Primetime_Emmy_Award_for_Outstanding_Lead_Actress_–_Miniseries_or_a_Movie|Primetime Emmy Award for Outstanding Lead Actress – Miniseries or a Movie]]Nominated – [[:en:Golden_Globe_Award_for_Best_Actress_–_Miniseries_or_Television_Film|Golden Globe Award for Best Actress – Miniseries or Television Film]]
|-
|1987
|''[[:en:The_Glass_Menagerie_(1987_film)|The Glass Menagerie]]''
|Amanda Wingfield
|Nominated – [[:en:Independent_Spirit_Award_for_Best_Lead_Female|Independent Spirit Award for Best Lead Female]]
|-
|1990
|''മി. ആൻറ് മിസസ് ബ്രിഡ്ജ്''
|India Bridge
|Kansas City Film Critics Circle Award for Best Actress
[[:en:New_York_Film_Critics_Circle_Award_for_Best_Actress|New York Film Critics Circle Award for Best Actress]]
Nominated – [[:en:Academy_Award_for_Best_Actress|Academy Award for Best Actress]]
Nominated – [[:en:Chicago_Film_Critics_Association_Award_for_Best_Actress|Chicago Film Critics Association Award for Best Actress]]
Nominated – [[:en:David_di_Donatello_Awards|David di Donatello Award for Best Foreign Actress]]
Nominated – [[:en:Golden_Globe_Award_for_Best_Actress_–_Motion_Picture_Drama|Golden Globe Award for Best Actress – Motion Picture Drama]]
Nominated – [[:en:Independent_Spirit_Award_for_Best_Lead_Female|Independent Spirit Award for Best Lead Female]]
Nominated – [[:en:Los_Angeles_Film_Critics_Association_Award_for_Best_Actress|Los Angeles Film Critics Association Award for Best Actress]]
Nominated – [[:en:National_Society_of_Film_Critics_Award_for_Best_Actress|National Society of Film Critics Award for Best Actress]]
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |1993
|''ഫോറിൻ അഫയേർസ്''
|Vinnie Miner
|TV movie
|-
|''ബ്ലൈൻഡ് സ്പോട്ട്''
|Nell Harrington
|Nominated – [[:en:Primetime_Emmy_Award_for_Outstanding_Lead_Actress_–_Miniseries_or_a_Movie|Primetime Emmy Award for Outstanding Lead Actress – Miniseries or a Movie]]
|-
|''ദ ഏജ് ഓഫ് ഇന്നസൻസ്''
|Narrator
|
|-
|''ഫിലാഡെൽഫിയ''
|Sarah Beckett
|
|-
|1994
|''ബ്രീത്തിംഗ് ലെസൺസ്''
|Maggie Moran
|[[:en:Golden_Globe_Award_for_Best_Actress_–_Miniseries_or_Television_Film|Golden Globe Award for Best Actress – Miniseries or Television Film]][[:en:Screen_Actors_Guild_Award_for_Outstanding_Performance_by_a_Female_Actor_in_a_Miniseries_or_Television_Movie|Screen Actors Guild Award for Outstanding Performance by a Female Actor in a Miniseries or Television Movie]]Nominated – [[:en:Primetime_Emmy_Award_for_Outstanding_Lead_Actress_–_Miniseries_or_a_Movie|Primetime Emmy Award for Outstanding Lead Actress – Miniseries or a Movie]]
|-
|1996
| ''ഈവൻ ഇഫ് എ ഹൺഡ്രഡ് ഓഗ്രസ്...''
|Narrator (voice)
|
|-
|2005
|''എമ്പയർ ഫാൾസേ''
|Francine Whiting
|Nominated – [[:en:Primetime_Emmy_Award_for_Outstanding_Supporting_Actress_–_Miniseries_or_a_Movie|Primetime Emmy Award for Outstanding Supporting Actress – Miniseries or a Movie]]
Nominated – [[:en:Golden_Globe_Award_for_Best_Supporting_Actress_–_Series,_Miniseries_or_Television_Film|Golden Globe Award for Best Supporting Actress – Series, Miniseries or Television Film]]
Nominated – [[:en:Screen_Actors_Guild_Award_for_Outstanding_Performance_by_a_Female_Actor_in_a_Miniseries_or_Television_Movie|Screen Actors Guild Award for Outstanding Performance by a Female Actor in a Miniseries or Television Movie]]
|-
|2013
|''ലക്കി ദെം''
|Doris (voice)
|producer
|}

== അവലംബം ==

[[വർഗ്ഗം:1930-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ടെലിവിഷൻ നടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ നാടകനടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ചലച്ചിത്ര നടിമാർ]]</text>
      <sha1>ethz0pmfdofl7ptj0x9d0gfg23xfnd5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4680692</id>
      <parentid>4680688</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T09:56:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <comment>/* അഭിനയ ജീവിതം */</comment>
      <origin>4680692</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24741" sha1="aee84zn2tzdelxpbrt8we3gqsqbm8wk" xml:space="preserve">{{prettyurl|Joanne Woodward}}
{{Infobox person
| name               = ജോവാൻ വുഡ്വാർഡ്
| image              = Joanne Woodward 1960.JPG
| caption            = വുഡ്വാർഡ്1960 ൽ
| birth_name         = ജോവാൻ ഗിഗ്നില്ല്യറ്റ് ട്രിമ്മിയർ വുഡ്വാർഡ്
| birth_date         = {{Birth date and age|1930|2|27}}
| birth_place        = [[തോമസ്‍വില്ലെ, ജോർജിയ]], യു.എസ്.
| alma_mater         = [[ലൂയിസിയാന സ്റ്റേറ്റ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി]]
| children           = 3, including [[Nell Newman|Nell]] and [[Melissa Newman]]
| other_names        = {{unbulleted list|Joanne Newman|Joanne G. T. Woodward}}
| occupation         = Actress, producer, activist, philanthropist
| residence          = [[വെസ്റ്റ്പോർട്ട്, കണക്റ്റിക്കട്ട്]]
| years_active       = 1955–ഇതുവരെ
| spouse             = {{marriage|[[പോൾ ന്യൂമാൻ]]&lt;br&gt;|1958|2008|reason=died}}
}}
'''ജോവാൻ ഗിഗ്നില്ല്യറ്റ് ന്യൂമാൻ''' (മുമ്പ്, വുഡ്വാർഡ്; ജനനം:1930 ഫെബ്രുവരി 27) ഒരു വിരമിച്ച [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ]] നടിയും, നിർമ്മാതാവും, സാമൂഹ്യപ്രവർത്തകയും, മനുഷ്യസ്നേഹിയുമാണ്. 1950-കളിൽ തന്റെ അഭിനയ ജീവിതത്തിൽ വലിയ മുന്നേറ്റം നടത്തിയ അവർ, സങ്കീർണ്ണമായ സ്ത്രീ കഥാപാത്രങ്ങളെ അതീവ സൂക്ഷ്മതയോടും ആഴത്തോടും കൂടി അവതരിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് പ്രേക്ഷകർക്കിടയിൽ വലിയ അംഗീകാരവും ആദരവും നേടി. അക്കാദമി അവാർഡ് (ഓസ്കാർ), മൂന്ന് പ്രൈംടൈം എമ്മി അവാർഡുകൾ, ബ്രിട്ടീഷ് അക്കാദമി ഫിലിം അവാർഡ്, മൂന്ന് ഗോൾഡൻ ഗ്ലോബ് അവാർഡുകൾ, സ്ക്രീൻ ആക്ടേഴ്സ് ഗിൽഡ് അവാർഡ് എന്നിവ അവരുടെ പുരസ്കാര നേട്ടങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. മികച്ച നടിക്കുള്ള ഓസ്കാർ പുരസ്കാരം നേടിയ അഭിനേതാക്കളിൽ, നിലവിൽ ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവരിലെ ഏറ്റവും പ്രായം കൂടിയ വ്യക്തിയാണ് വുഡ്‌വാർഡ്.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.imdb.com/list/ls053269048/|title=Oldest living winners of Best Actress Oscar|access-date=October 24, 2026|website=IMDb.com}}&lt;/ref&gt;

'''ദി ത്രീ ഫേസസ് ഓഫ് ഈവ്''&lt;nowiki/&gt;' (1957) എന്ന ചിത്രത്തിൽ വ്യക്തിത്വ വൈകല്യം ബാധിച്ച ഒരു സ്ത്രീയായി വേഷമിട്ടതിലൂടെയാണ് വുഡ്‌വാർഡ് ഒരുപക്ഷേ ഏറ്റവും കൂടുതലായി അറിയപ്പെടുന്നത്. ഈ വേഷം അവർക്ക് മികച്ച നടിക്കുള്ള അക്കാദമി അവാർഡിനു പുറമം, ചലച്ചിത്ര-നാടക വിഭാഗത്തിൽ മികച്ച നടിക്കുള്ള ഗോൾഡൻ ഗ്ലോബ് പുരസ്കാരവും നേടിക്കൊടുത്തു. 2008-ൽ നടൻ [[പോൾ ന്യൂമാൻ]] അന്തരിക്കുന്നത് വരെ, അമ്പത് വർഷത്തോളം അദ്ദേഹവുമായി അവർ സന്തുഷ്ടമായ ഒരു വിവാഹജീവിതം നയിച്ചു. പോൾ ന്യൂമാൻ സംവിധാനം ചെയ്തതോ നിർമ്മിച്ചതോ ആയ സിനിമകളിൽ അഭിനയിക്കുകയും അദ്ദേഹത്തോടൊപ്പം സഹതാരമായി പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്തുകൊണ്ട് അവർ അദ്ദേഹവുമായി നിരന്തരം സഹകരിച്ചിരുന്നു. 1990-ൽ, തന്റെ 60-ാം വയസ്സിൽ, സാറാ ലോറൻസ് കോളേജിൽ നിന്ന് ബിരുദം നേടിയ വുഡ്‌വാർഡ് മകൾ ക്ലിയയോടൊപ്പമാണ് ബിരുദം പൂർത്തിയാക്കിയത്.&lt;ref&gt;{{cite news|last=Friedap|first=Joseph P.|date=1990-05-26|title=Commencements; Sarah Lawrence College|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/1990/05/26/nyregion/commencements-sarah-lawrence-college.html|access-date=2022-07-22|issn=0362-4331}}&lt;/ref&gt;

== ആദ്യകാലജീവിതം ==
1930 ഫെബ്രുവരി 27 ന് എലീനറുടേയും (മുമ്പ്, ട്രിമ്മിയർ) ചാൾസ് സ്ക്രിബ്നേർസ് ആൻറ് സൺസ് എന്ന പ്രസാധക കമ്പനിയുടെ വൈസ് പ്രസിഡൻറായിരുന്ന വേഡ് വുഡ്വാർഡ് ജൂനിയറിൻറേയും പുത്രിയായി [[ജോർജിയ (യു.എസ്. സംസ്ഥാനം)|ജോർജിയയിലെ]] [[തോമസ്വില്ലെ|തോമസ്വില്ലെയിൽ]] ജോവാൻ ഗിഗ്നില്ല്യറ്റ് ട്രിമ്മർ വുഡ്വാർഡ് ജനിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.filmreference.com/film/64/Joanne-Woodward.html|title=Joanne Woodward|publisher=Film Reference.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://movies.yahoo.com/movie/contributor/1800047595/bio|title=Joanne Woodward|publisher=Yahoo Movies}}&lt;/ref&gt; അവരുടെ മധ്യനാമവും കുടുംബനാമവും &quot;[[ജിഗ്നില്ലിയറ്റ് ട്രിമ്മിയർ]]&quot; ഉത്ഭവം ആണ്.&lt;ref name=&quot;actors&quot;&gt;{{cite episode|title=Joanne Woodward|url=http://www.imdb.com/title/tt0611347|series=Inside the Actors Studio|serieslink=Inside the Actors Studio|network=Bravo|airdate=2003-05-11|season=9|number=15}}&lt;/ref&gt; സിനിമകളോടുള്ള അവരുടെ മാതാവിൻറെ അഭിനിവേഷത്തിൽനിന്നാണ് ജോവാൻ അഭിനയരംഗത്തേയ്ക്ക് ആകൃഷ്ടയാകുന്നത്.&lt;ref name=&quot;actors2&quot;&gt;{{cite episode|title=Joanne Woodward|url=http://www.imdb.com/title/tt0611347|series=Inside the Actors Studio|serieslink=Inside the Actors Studio|network=Bravo|airdate=2003-05-11|season=9|number=15}}&lt;/ref&gt; അമേരിക്കൻ നടിയായിരുന്ന ജോവാൻ ക്രോഫോർഡിൻറെ പേരിലെ ജോവാൻ എന്ന ഭാഗമാണ് അവരുടെ മാതാവ് പുത്രിക്കായി കണ്ടെത്തിയത്.&lt;ref name=&quot;actors3&quot;&gt;{{cite episode|title=Joanne Woodward|url=http://www.imdb.com/title/tt0611347|series=Inside the Actors Studio|serieslink=Inside the Actors Studio|network=Bravo|airdate=2003-05-11|season=9|number=15}}&lt;/ref&gt; ജോർജിയയിലെ അറ്റ്ലാൻറായിൽ ''ഗോൺ വിത്ത് ദ വിൻറ്'' (1939) എന്ന ചിത്രത്തിൻറെ ആദ്യാവതരണസമയത്ത് ക്ഷണിക്കപ്പെട്ട സിനിമാതാരങ്ങളുടെ നിരയിൽ സന്നിഹിതനായിരുന്ന, നടി വിവിയൻ ലെയ്ഗിൻറെ പങ്കാളിയും ഭാവി ഭർത്താവുമായിരുന്ന ലോറൻസ് ഒലിവറിൻറെ മടിയിൽ ഒൻപതു വയസുകാരിയായ ജോവാൻ ചെന്നിരിക്കുകയും അദ്ദേഹത്തിൻറെ ശ്രദ്ധ നേടിയെടുക്കുകയും ചെയ്തു. ഒടുവിൽ അവർ ഒലിവിയറിനൊപ്പം 1977 ൽ '''കം ബാക്ക്''', ലിറ്റിൽ ശേബ എന്ന  ഒരു ടെലിവിഷൻ വീഡിയോയുടെ നിർമ്മാണത്തിൽ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു. റിഹേഴ്സലുകളുടെ സമയത്ത്, പഴയ സംഭവം അവർ ഒലിവറിനെ ഓർമ്മപ്പെടുത്തുകയും അദ്ദേഹം അത് ഓർമ്മയിൽനിന്നു ചികഞ്ഞെടുക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;actors4&quot;&gt;{{cite episode|title=Joanne Woodward|url=http://www.imdb.com/title/tt0611347|series=Inside the Actors Studio|serieslink=Inside the Actors Studio|network=Bravo|airdate=2003-05-11|season=9|number=15}}&lt;/ref&gt;

== അഭിനയ ജീവിതം ==
[[File:Joanne_Woodward_1957_drawing.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Joanne_Woodward_1957_drawing.jpg|ലഘുചിത്രം|1957-ൽ 'ദി ത്രീ ഫേസസ് ഓഫ് ഈവ്' എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ ഓസ്‌കാർ നേടിയ വുഡ്‌വാർഡിന്റെ, കലാകാരനായ നിക്കോളാസ് വോൾപെ വരച്ച ചിത്രം.]]'''ടെലിവിഷൻ'''
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%;&quot;
!വർഷം
!പേര്
!വേഷം
! class=&quot;unsortable&quot; |കുറിപ്പുകൾ
|-
|1952
|''ടെയിൽസ് ഓഫ് ടുമോറോ''
|പാറ്റ്
|എപ്പിസോഡ്: ദ ബിറ്റർ സ്റ്റോം
|-
|1952–1953
|''ഓമ്നിബസ്''
|ആൻ റട്ട്ലെഡ്ജ്
|എപ്പിസോഡ്: ''മിസ്റ്റർ ലിങ്കൺ''
|-
|1953–1954
|''ദ ഫിൽക്കോ ടെലിവിഷൻ പ്ലേഹൌസ്''
|എമിലി
|എപ്പിസോഡ്: ''ദ ഡാൻസേർസ്''
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |1954
|''ദ ഫോർഡ് ടെലിവിഷൻ തീയേറ്റർ''
|ജൂൺ ലെഡ്ബെറ്റർ
|എപ്പിസോഡ്: ''Segment''
|-
|''ദ എൽജിൻ ഹവർ''
|നാൻസി
|എപ്പിസോഡ്: ''High Man''
|-
|''ലക്സ് വീഡിയോ തിയേറ്റർ''
|ജെനി ടൗൺസെൻഡ്
|എപ്പിസോഡ്: ''Five Star Final''
|-
|1952–1954
|''റോബർട്ട് മോണ്ട്ഗോമറി പ്രസൻറ്സ്്''
|എൽസി
പെനി
|എപ്പിസോഡ്: ''Homecoming''
എപ്പിസോഡ്: ''Penny''
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |1955
|''ദ സ്റ്റാർആൻറ് ദ സ്റ്റോറി''
|ജിൽ ആൻഡ്രൂസ്
|എപ്പിസോഡ്: ''Dark Stranger''
|-
|''കൌണ്ട് ത്രീ ആൻറ് പ്രേ''
|ലിസി
|
|-
|''ദ 20th സെഞ്ചുറി ഫോക്സ് അവർ''
|എലീനർ ആപ്ലി
|എപ്പിസോഡ്: ''The Late George Apley''
|-
|''ദ യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ് സ്റ്റീൽ അവർ''
|റോക്കി
|എപ്പിസോഡ്: ''White Gloves''
|-
|1954–1956
|''ഫോർ സ്റ്റാർ പ്ലേഹൌസ്''
|ആൻ ബെന്റൺ
ടെറി തോമസ് വിക്ടോറിയ ലീ 'വിക്കി' ഹാലോക്ക്
|എപ്പിസോഡ്: ''Watch the Sunset''
എപ്പിസോഡ്: ''Full Circle''
episode: ''Interlude''
|-
|1954–1956
|''സ്റ്റുഡിയോ വൺ''
|ക്രിസ്റ്റിയാന
ഡെയ്‌സി ലിസ
|എപ്പിസോഡ്: ''A Man's World''
എപ്പിസോഡ്: ''Family Protection''
episode: ''Stir Mugs''
|-
| rowspan=&quot;5&quot; |1956
|''ആൽഫ്രഡ് ഹിച്ച് കോക്ക് പ്രസൻറ്സ്്''
|ബെത്ത് പെയ്ൻ
|എപ്പിസോഡ്: ''Momentum''
|-
|''എ കിസ് ബിഫോർ ഡൈയിംഗ്''
|Dorothy &quot;Dorie&quot; Kingship
|
|-
|''G.E. ട്രൂ തീയേറ്റർ''
|ആൻ ററ്റ്‌ലെഡ്ജ്
|എപ്പിസോഡ്: ''Prologue to Glory''
|-
|''ദ അൽക്കോവ അവർ''
|മാർഗരറ്റ് സ്പെൻസർ
|എപ്പിസോഡ്: ''The Girl in Chapter One''
|-
|''ക്ലൈമാക്സ്''
|കാതറിൻ
|എപ്പിസോഡ്: ''Savage Portrait''
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1957
|''ദ ത്രീ ഫേസസ് ഓഫ് ഈവ്''
|ഈവ് വൈറ്റ്
ഈവ് ബ്ലാക്ക് ജെയ്ൻ
|[[:en:Academy_Award_for_Best_Actress|Academy Award for Best Actress]][[:en:Golden_Globe_Award_for_Best_Actress_–_Motion_Picture_Drama|Golden Globe Award for Best Actress – Motion Picture Drama]][[:en:National_Board_of_Review_Award_for_Best_Actress|National Board of Review Award for Best Actress]]Nominated – [[:en:BAFTA_Award_for_Best_Actress_in_a_Leading_Role|BAFTA Award for Best Foreign Actress]]
|-
|''നോ ഡൌൺ പേമെൻറ്''
|ലിയോള ബൂൺ
|[[:en:National_Board_of_Review_Award_for_Best_Actress|National Board of Review Award for Best Actress]]Nominated – [[:en:BAFTA_Award_for_Best_Actress_in_a_Leading_Role|BAFTA Award for Best Foreign Actress]]
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |1958
|''പ്ലേഹൊസ് 90''
|ലൂയിസ് ഡാർലിംഗ്
|എപ്പിസോഡ്: ''The 80 Yard Run''
|-
|''ദ ലോംഗ് ഹോട്ട് സമ്മർ''
|ക്ലാര വാർണർ
|
|-
|''Rally 'Round the Flag, Boys!''
|ഗ്രേസ് ഓഗിൾതോർപ്പ് ബാനർമാൻ
|Nominated – [[:en:Laurel_Award| Laurel Award for Top Female Comedic Performance]]
|-
|1959
|''ദ സൌണ്ട് ആൻറ് ദ ഫ്യൂരി''
|ക്വെന്റിൻ കോംപ്‌സൺ/ആഖ്യാതാവ്
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1960
|''ദ ഫുജിറ്റീവ് കൈൻറ്''
|കരോൾ കട്രെരെ
|[[:en:San_Sebastián_International_Film_Festival| San Sebastián International Film Festival Zulueta Prize for Best Actress]]
|-
|''[[:en:From_the_Terrace|From the Terrace]]''
|മേരി സെൻ്റ് ജോൺ
|
|-
|1961
|''[[:en:Paris_Blues|Paris Blues]]''
|ലിലിയൻ കോർണിംഗ്
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1963
|''ദ സ്ട്രിപ്പർ''
|ലില ഗ്രീൻ
|Nominated – [[:en:Laurel_Award| Laurel Award for Top Female Dramatic Performance]]
|-
|''എ ന്യൂ കൈൻഡ് ഓഫ് ലവ്''
|സാമന്ത 'സാം' ബ്ലെയ്ക്ക്
മിമി
|Nominated – [[:en:Golden_Globe_Award_for_Best_Actress_–_Motion_Picture_Musical_or_Comedy|Golden Globe Award for Best Actress – Motion Picture Musical or Comedy]]
|-
|1964
|''[[:en:Signpost_to_Murder|Signpost to Murder]]''
|മോളി തോമസ്
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1966
|''എ ബിഗ് ഹാൻഡ് ഫോർ ദ ലിറ്റിൽ ലേഡി''
|മേരി
|Nominated – [[:en:Laurel_Award|Laurel Award for Top Female Comedic Performance]]
|-
|''എ ഫൈൻ മാഡ്നെസ്''
|റോഡ ഷില്ലിറ്റോ
|
|-
|1968
|''റേച്ചൽ, റേച്ചൽ''
|റേച്ചൽ കാമറൂൺ
|[[:en:Golden_Globe_Award_for_Best_Actress_–_Motion_Picture_Drama|Golden Globe Award for Best Actress – Motion Picture Drama]]Kansas City Film Critics Circle Award for Best Actress
[[:en:New_York_Film_Critics_Circle_Award_for_Best_Actress|New York Film Critics Circle Award for Best Actress]]
Nominated – [[:en:Academy_Award_for_Best_Actress|Academy Award for Best Actress]]
Nominated – [[:en:BAFTA_Award_for_Best_Actress_in_a_Leading_Role|BAFTA Award for Best Actress in a Leading Role]]
Nominated – [[:en:Laurel_Award|Laurel Award for Top Female Dramatic Performance]]
|-
|1969
|''വിന്നിംഗ്''
|എലോറ കാപുവ
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1970
|''[[:en:WUSA_(film)|WUSA]]''
|ജെറാൾഡിൻ
|
|-
|''[[:en:King:_A_Filmed_Record..._Montgomery_to_Memphis|King: A Filmed Record... Montgomery to Memphis]]''
|ജോവാൻ
|documentary
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1971
|''[[:en:They_Might_Be_Giants_(film)|They Might Be Giants]]''
|ഡോ. മിൽഡ്രഡ് വാട്സൺ
|
|-
|''All the Way Home''
|മേരി ഫോളറ്റ്
|TV movie
|-
|1972
|''ദ എഫെക്റ്റ് ഓഫ് ഗാമ റേസ് ഓൺ മാൻ-ഇൻ-ദ-മൂൺ മാരിഗോൾഡ്സ്''
|ബിയാട്രിസ്
|[[:en:Best_Actress_Award_(Cannes_Film_Festival)|Cannes Film Festival Best Actress Award]]Kansas City Film Critics Circle Award for Best Actress
Nominated – [[:en:Golden_Globe_Award_for_Best_Actress_–_Motion_Picture_Drama|Golden Globe Award for Best Actress – Motion Picture Drama]]
|-
|1973
|''[[:en:Summer_Wishes,_Winter_Dreams|Summer Wishes, Winter Dreams]]''
|റീറ്റ വാൾഡൻ
|[[:en:BAFTA_Award_for_Best_Actress_in_a_Leading_Role|BAFTA Award for Best Actress in a Leading Role]]Kansas City Film Critics Circle Award for Best Actress
[[:en:New_York_Film_Critics_Circle_Award_for_Best_Actress|New York Film Critics Circle Award for Best Actress]]
Nominated – [[:en:Academy_Award_for_Best_Actress|Academy Award for Best Actress]]
Nominated – [[:en:Golden_Globe_Award_for_Best_Actress_–_Motion_Picture_Drama|Golden Globe Award for Best Actress – Motion Picture Drama]]
|-
|1975
|''ദ ഡ്രോണിംഗ് പൂൾ''
|ഐറിസ് ഡെവെറോക്സ്
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1976
|''[[:en:Sybil_(1976_film)|Sybil]]''
|ഡോ. കോർണേലിയ ബി. വിൽബർ
|Nominated – [[:en:Primetime_Emmy_Award_for_Outstanding_Lead_Actress_–_Miniseries_or_a_Movie|Primetime Emmy Award for Outstanding Lead Actress – Miniseries or a Movie]]
|-
|''[[:en:The_Carol_Burnett_Show|The Carol Burnett Show]]''
|മിഡ്ജ് ഗിബ്സൺ
|episode: ''Episode #9.21''
|-
|1977
|''കം ബാക്ക് ലിറ്റിൽ ഷേബ''
|ലോല ഡെലാനി
|
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |1978
|''See How She Runs''
|ബെറ്റി ക്വിൻ
|[[:en:Primetime_Emmy_Award_for_Outstanding_Lead_Actress_–_Miniseries_or_a_Movie|Primetime Emmy Award for Outstanding Lead Actress – Miniseries or a Movie]]
|-
|''{{sortname|The|End|dab=1978 film}}''
|ജെസ്സിക്ക ലോസൺ
|
|-
|''[[:en:A_Christmas_to_Remember_(film)|A Christmas to Remember]]''
|മിൽഡ്രഡ് മക്ലൗഡ്
|TV movie
|-
|1979
|''The Streets of L.A.''
|കരോൾ ഷ്രാമ്
|TV movie
|-
|1980
|''[[:en:The_Shadow_Box|The Shadow Box]]''
|ബെവർലി
|
|-
|1981
|''[[:en:Crisis_at_Central_High|Crisis at Central High]]''
|എലിസബത്ത് ഹക്കബി
|Nominated – [[:en:Primetime_Emmy_Award_for_Outstanding_Lead_Actress_–_Miniseries_or_a_Movie|Primetime Emmy Award for Outstanding Lead Actress – Miniseries or a Movie]]
Nominated – [[:en:Golden_Globe_Award_for_Best_Actress_–_Miniseries_or_Television_Film|Golden Globe Award for Best Actress – Miniseries or Television Film]]
|-
|1982
|''[[:en:Candida_(play)|Candida]]''
|കാന്റിഡ
|TV movie
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1984
|''[[:en:Harry_&amp;_Son|Harry &amp; Son]]''
|ലില്ലി
|
|-
|''Passions''
|കാതറിൻ കെനർലി
|TV movie
|-
|1985
|''[[:en:Do_You_Remember_Love_(TV_film)|Do You Remember Love]]''
|ബാർബറ വയറ്റ്-ഹോളിസ്
|[[:en:Primetime_Emmy_Award_for_Outstanding_Lead_Actress_–_Miniseries_or_a_Movie|Primetime Emmy Award for Outstanding Lead Actress – Miniseries or a Movie]]Nominated – [[:en:Golden_Globe_Award_for_Best_Actress_–_Miniseries_or_Television_Film|Golden Globe Award for Best Actress – Miniseries or Television Film]]
|-
|1987
|''[[:en:The_Glass_Menagerie_(1987_film)|The Glass Menagerie]]''
|അമാൻഡ വിങ്ഫീൽഡ്
|Nominated – [[:en:Independent_Spirit_Award_for_Best_Lead_Female|Independent Spirit Award for Best Lead Female]]
|-
|1990
|''മി. ആൻറ് മിസസ് ബ്രിഡ്ജ്''
|ഇന്ത്യ ബ്രിഡ്ജ്
|Kansas City Film Critics Circle Award for Best Actress
[[:en:New_York_Film_Critics_Circle_Award_for_Best_Actress|New York Film Critics Circle Award for Best Actress]]
Nominated – [[:en:Academy_Award_for_Best_Actress|Academy Award for Best Actress]]
Nominated – [[:en:Chicago_Film_Critics_Association_Award_for_Best_Actress|Chicago Film Critics Association Award for Best Actress]]
Nominated – [[:en:David_di_Donatello_Awards|David di Donatello Award for Best Foreign Actress]]
Nominated – [[:en:Golden_Globe_Award_for_Best_Actress_–_Motion_Picture_Drama|Golden Globe Award for Best Actress – Motion Picture Drama]]
Nominated – [[:en:Independent_Spirit_Award_for_Best_Lead_Female|Independent Spirit Award for Best Lead Female]]
Nominated – [[:en:Los_Angeles_Film_Critics_Association_Award_for_Best_Actress|Los Angeles Film Critics Association Award for Best Actress]]
Nominated – [[:en:National_Society_of_Film_Critics_Award_for_Best_Actress|National Society of Film Critics Award for Best Actress]]
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |1993
|''ഫോറിൻ അഫയേർസ്''
|വിന്നി മൈനർ
|TV movie
|-
|''ബ്ലൈൻഡ് സ്പോട്ട്''
|നെൽ ഹാരിംഗ്ടൺ
|Nominated – [[:en:Primetime_Emmy_Award_for_Outstanding_Lead_Actress_–_Miniseries_or_a_Movie|Primetime Emmy Award for Outstanding Lead Actress – Miniseries or a Movie]]
|-
|''ദ ഏജ് ഓഫ് ഇന്നസൻസ്''
|ആഖ്യാതാവ്
|
|-
|''ഫിലാഡെൽഫിയ''
|സാറാ ബെക്കറ്റ്
|
|-
|1994
|''ബ്രീത്തിംഗ് ലെസൺസ്''
|മാഗി മോറാൻ
|[[:en:Golden_Globe_Award_for_Best_Actress_–_Miniseries_or_Television_Film|Golden Globe Award for Best Actress – Miniseries or Television Film]][[:en:Screen_Actors_Guild_Award_for_Outstanding_Performance_by_a_Female_Actor_in_a_Miniseries_or_Television_Movie|Screen Actors Guild Award for Outstanding Performance by a Female Actor in a Miniseries or Television Movie]]Nominated – [[:en:Primetime_Emmy_Award_for_Outstanding_Lead_Actress_–_Miniseries_or_a_Movie|Primetime Emmy Award for Outstanding Lead Actress – Miniseries or a Movie]]
|-
|1996
| ''ഈവൻ ഇഫ് എ ഹൺഡ്രഡ് ഓഗ്രസ്...''
|വിവരണക്കാരി (ശബ്ദം)
|
|-
|2005
|''എമ്പയർ ഫാൾസേ''
|ഫ്രാൻസീൻ വൈറ്റിംഗ്
|Nominated – [[:en:Primetime_Emmy_Award_for_Outstanding_Supporting_Actress_–_Miniseries_or_a_Movie|Primetime Emmy Award for Outstanding Supporting Actress – Miniseries or a Movie]]
Nominated – [[:en:Golden_Globe_Award_for_Best_Supporting_Actress_–_Series,_Miniseries_or_Television_Film|Golden Globe Award for Best Supporting Actress – Series, Miniseries or Television Film]]
Nominated – [[:en:Screen_Actors_Guild_Award_for_Outstanding_Performance_by_a_Female_Actor_in_a_Miniseries_or_Television_Movie|Screen Actors Guild Award for Outstanding Performance by a Female Actor in a Miniseries or Television Movie]]
|-
|2013
|''ലക്കി ദെം''
|ഡോറിസ് (ശബ്ദം)
|producer
|}

== അവലംബം ==

[[വർഗ്ഗം:1930-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ടെലിവിഷൻ നടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ നാടകനടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ചലച്ചിത്ര നടിമാർ]]</text>
      <sha1>aee84zn2tzdelxpbrt8we3gqsqbm8wk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4680693</id>
      <parentid>4680692</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T09:58:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4680693</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24797" sha1="ke8l8tgxrqbbp0d2dljzba6iros425d" xml:space="preserve">{{prettyurl|Joanne Woodward}}
{{Infobox person
| name               = ജോവാൻ വുഡ്വാർഡ്
| image              = Joanne Woodward 1960.JPG
| caption            = വുഡ്വാർഡ്1960 ൽ
| birth_name         = ജോവാൻ ഗിഗ്നില്ല്യറ്റ് ട്രിമ്മിയർ വുഡ്വാർഡ്
| birth_date         = {{Birth date and age|1930|2|27}}
| birth_place        = [[തോമസ്‍വില്ലെ, ജോർജിയ]], യു.എസ്.
| alma_mater         = [[ലൂയിസിയാന സ്റ്റേറ്റ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി]]
| children           = 3, including [[Nell Newman|Nell]] and [[Melissa Newman]]
| other_names        = {{unbulleted list|Joanne Newman|Joanne G. T. Woodward}}
| occupation         = Actress, producer, activist, philanthropist
| residence          = [[വെസ്റ്റ്പോർട്ട്, കണക്റ്റിക്കട്ട്]]
| years_active       = 1955–ഇതുവരെ
| spouse             = {{marriage|[[പോൾ ന്യൂമാൻ]]&lt;br&gt;|1958|2008|reason=died}}
}}
'''ജോവാൻ ഗിഗ്നില്ല്യറ്റ് ന്യൂമാൻ''' (മുമ്പ്, വുഡ്വാർഡ്; ജനനം:1930 ഫെബ്രുവരി 27) ഒരു വിരമിച്ച [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ]] നടിയും, നിർമ്മാതാവും, സാമൂഹ്യപ്രവർത്തകയും, മനുഷ്യസ്നേഹിയുമാണ്. 1950-കളിൽ തന്റെ അഭിനയ ജീവിതത്തിൽ വലിയ മുന്നേറ്റം നടത്തിയ അവർ, സങ്കീർണ്ണമായ സ്ത്രീ കഥാപാത്രങ്ങളെ അതീവ സൂക്ഷ്മതയോടും ആഴത്തോടും കൂടി അവതരിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് പ്രേക്ഷകർക്കിടയിൽ വലിയ അംഗീകാരവും ആദരവും നേടി. അക്കാദമി അവാർഡ് (ഓസ്കാർ), മൂന്ന് പ്രൈംടൈം എമ്മി അവാർഡുകൾ, ബ്രിട്ടീഷ് അക്കാദമി ഫിലിം അവാർഡ്, മൂന്ന് ഗോൾഡൻ ഗ്ലോബ് അവാർഡുകൾ, സ്ക്രീൻ ആക്ടേഴ്സ് ഗിൽഡ് അവാർഡ് എന്നിവ അവരുടെ പുരസ്കാര നേട്ടങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. മികച്ച നടിക്കുള്ള ഓസ്കാർ പുരസ്കാരം നേടിയ അഭിനേതാക്കളിൽ, നിലവിൽ ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവരിലെ ഏറ്റവും പ്രായം കൂടിയ വ്യക്തിയാണ് വുഡ്‌വാർഡ്.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.imdb.com/list/ls053269048/|title=Oldest living winners of Best Actress Oscar|access-date=October 24, 2026|website=IMDb.com}}&lt;/ref&gt;

'''ദി ത്രീ ഫേസസ് ഓഫ് ഈവ്''&lt;nowiki/&gt;' (1957) എന്ന ചിത്രത്തിൽ [[വിഭക്തവ്യക്തിത്വം|വ്യക്തിത്വ വൈകല്യം]] ബാധിച്ച ഒരു സ്ത്രീയായി വേഷമിട്ടതിലൂടെയാണ് വുഡ്‌വാർഡ് ഒരുപക്ഷേ ഏറ്റവും കൂടുതലായി അറിയപ്പെടുന്നത്. ഈ വേഷം അവർക്ക് മികച്ച നടിക്കുള്ള അക്കാദമി അവാർഡിനു പുറമം, ചലച്ചിത്ര-നാടക വിഭാഗത്തിൽ മികച്ച നടിക്കുള്ള ഗോൾഡൻ ഗ്ലോബ് പുരസ്കാരവും നേടിക്കൊടുത്തു. 2008-ൽ നടൻ [[പോൾ ന്യൂമാൻ]] അന്തരിക്കുന്നത് വരെ, അമ്പത് വർഷത്തോളം അദ്ദേഹവുമായി അവർ സന്തുഷ്ടമായ ഒരു വിവാഹജീവിതം നയിച്ചു. പോൾ ന്യൂമാൻ സംവിധാനം ചെയ്തതോ നിർമ്മിച്ചതോ ആയ സിനിമകളിൽ അഭിനയിക്കുകയും അദ്ദേഹത്തോടൊപ്പം സഹതാരമായി പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്തുകൊണ്ട് അവർ അദ്ദേഹവുമായി നിരന്തരം സഹകരിച്ചിരുന്നു. 1990-ൽ, തന്റെ 60-ാം വയസ്സിൽ, സാറാ ലോറൻസ് കോളേജിൽ നിന്ന് ബിരുദം നേടിയ വുഡ്‌വാർഡ് മകൾ ക്ലിയയോടൊപ്പമാണ് ബിരുദം പൂർത്തിയാക്കിയത്.&lt;ref&gt;{{cite news|last=Friedap|first=Joseph P.|date=1990-05-26|title=Commencements; Sarah Lawrence College|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/1990/05/26/nyregion/commencements-sarah-lawrence-college.html|access-date=2022-07-22|issn=0362-4331}}&lt;/ref&gt;

== ആദ്യകാലജീവിതം ==
1930 ഫെബ്രുവരി 27 ന് എലീനറുടേയും (മുമ്പ്, ട്രിമ്മിയർ) ചാൾസ് സ്ക്രിബ്നേർസ് ആൻറ് സൺസ് എന്ന പ്രസാധക കമ്പനിയുടെ വൈസ് പ്രസിഡൻറായിരുന്ന വേഡ് വുഡ്വാർഡ് ജൂനിയറിൻറേയും പുത്രിയായി [[ജോർജിയ (യു.എസ്. സംസ്ഥാനം)|ജോർജിയയിലെ]] [[തോമസ്വില്ലെ|തോമസ്വില്ലെയിൽ]] ജോവാൻ ഗിഗ്നില്ല്യറ്റ് ട്രിമ്മർ വുഡ്വാർഡ് ജനിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.filmreference.com/film/64/Joanne-Woodward.html|title=Joanne Woodward|publisher=Film Reference.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://movies.yahoo.com/movie/contributor/1800047595/bio|title=Joanne Woodward|publisher=Yahoo Movies}}&lt;/ref&gt; അവരുടെ മധ്യനാമവും കുടുംബനാമവും &quot;[[ജിഗ്നില്ലിയറ്റ് ട്രിമ്മിയർ]]&quot; ഉത്ഭവം ആണ്.&lt;ref name=&quot;actors&quot;&gt;{{cite episode|title=Joanne Woodward|url=http://www.imdb.com/title/tt0611347|series=Inside the Actors Studio|serieslink=Inside the Actors Studio|network=Bravo|airdate=2003-05-11|season=9|number=15}}&lt;/ref&gt; സിനിമകളോടുള്ള അവരുടെ മാതാവിൻറെ അഭിനിവേഷത്തിൽനിന്നാണ് ജോവാൻ അഭിനയരംഗത്തേയ്ക്ക് ആകൃഷ്ടയാകുന്നത്.&lt;ref name=&quot;actors2&quot;&gt;{{cite episode|title=Joanne Woodward|url=http://www.imdb.com/title/tt0611347|series=Inside the Actors Studio|serieslink=Inside the Actors Studio|network=Bravo|airdate=2003-05-11|season=9|number=15}}&lt;/ref&gt; അമേരിക്കൻ നടിയായിരുന്ന ജോവാൻ ക്രോഫോർഡിൻറെ പേരിലെ ജോവാൻ എന്ന ഭാഗമാണ് അവരുടെ മാതാവ് പുത്രിക്കായി കണ്ടെത്തിയത്.&lt;ref name=&quot;actors3&quot;&gt;{{cite episode|title=Joanne Woodward|url=http://www.imdb.com/title/tt0611347|series=Inside the Actors Studio|serieslink=Inside the Actors Studio|network=Bravo|airdate=2003-05-11|season=9|number=15}}&lt;/ref&gt; ജോർജിയയിലെ അറ്റ്ലാൻറായിൽ ''ഗോൺ വിത്ത് ദ വിൻറ്'' (1939) എന്ന ചിത്രത്തിൻറെ ആദ്യാവതരണസമയത്ത് ക്ഷണിക്കപ്പെട്ട സിനിമാതാരങ്ങളുടെ നിരയിൽ സന്നിഹിതനായിരുന്ന, നടി വിവിയൻ ലെയ്ഗിൻറെ പങ്കാളിയും ഭാവി ഭർത്താവുമായിരുന്ന ലോറൻസ് ഒലിവറിൻറെ മടിയിൽ ഒൻപതു വയസുകാരിയായ ജോവാൻ ചെന്നിരിക്കുകയും അദ്ദേഹത്തിൻറെ ശ്രദ്ധ നേടിയെടുക്കുകയും ചെയ്തു. ഒടുവിൽ അവർ ഒലിവിയറിനൊപ്പം 1977 ൽ '''കം ബാക്ക്''', ലിറ്റിൽ ശേബ എന്ന  ഒരു ടെലിവിഷൻ വീഡിയോയുടെ നിർമ്മാണത്തിൽ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു. റിഹേഴ്സലുകളുടെ സമയത്ത്, പഴയ സംഭവം അവർ ഒലിവറിനെ ഓർമ്മപ്പെടുത്തുകയും അദ്ദേഹം അത് ഓർമ്മയിൽനിന്നു ചികഞ്ഞെടുക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;actors4&quot;&gt;{{cite episode|title=Joanne Woodward|url=http://www.imdb.com/title/tt0611347|series=Inside the Actors Studio|serieslink=Inside the Actors Studio|network=Bravo|airdate=2003-05-11|season=9|number=15}}&lt;/ref&gt;

== അഭിനയ ജീവിതം ==
[[File:Joanne_Woodward_1957_drawing.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Joanne_Woodward_1957_drawing.jpg|ലഘുചിത്രം|1957-ൽ 'ദി ത്രീ ഫേസസ് ഓഫ് ഈവ്' എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ ഓസ്‌കാർ നേടിയ വുഡ്‌വാർഡിന്റെ, കലാകാരനായ നിക്കോളാസ് വോൾപെ വരച്ച ചിത്രം.]]'''ടെലിവിഷൻ'''
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%;&quot;
!വർഷം
!പേര്
!വേഷം
! class=&quot;unsortable&quot; |കുറിപ്പുകൾ
|-
|1952
|''ടെയിൽസ് ഓഫ് ടുമോറോ''
|പാറ്റ്
|എപ്പിസോഡ്: ദ ബിറ്റർ സ്റ്റോം
|-
|1952–1953
|''ഓമ്നിബസ്''
|ആൻ റട്ട്ലെഡ്ജ്
|എപ്പിസോഡ്: ''മിസ്റ്റർ ലിങ്കൺ''
|-
|1953–1954
|''ദ ഫിൽക്കോ ടെലിവിഷൻ പ്ലേഹൌസ്''
|എമിലി
|എപ്പിസോഡ്: ''ദ ഡാൻസേർസ്''
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |1954
|''ദ ഫോർഡ് ടെലിവിഷൻ തീയേറ്റർ''
|ജൂൺ ലെഡ്ബെറ്റർ
|എപ്പിസോഡ്: ''Segment''
|-
|''ദ എൽജിൻ ഹവർ''
|നാൻസി
|എപ്പിസോഡ്: ''High Man''
|-
|''ലക്സ് വീഡിയോ തിയേറ്റർ''
|ജെനി ടൗൺസെൻഡ്
|എപ്പിസോഡ്: ''Five Star Final''
|-
|1952–1954
|''റോബർട്ട് മോണ്ട്ഗോമറി പ്രസൻറ്സ്്''
|എൽസി
പെനി
|എപ്പിസോഡ്: ''Homecoming''
എപ്പിസോഡ്: ''Penny''
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |1955
|''ദ സ്റ്റാർആൻറ് ദ സ്റ്റോറി''
|ജിൽ ആൻഡ്രൂസ്
|എപ്പിസോഡ്: ''Dark Stranger''
|-
|''കൌണ്ട് ത്രീ ആൻറ് പ്രേ''
|ലിസി
|
|-
|''ദ 20th സെഞ്ചുറി ഫോക്സ് അവർ''
|എലീനർ ആപ്ലി
|എപ്പിസോഡ്: ''The Late George Apley''
|-
|''ദ യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ് സ്റ്റീൽ അവർ''
|റോക്കി
|എപ്പിസോഡ്: ''White Gloves''
|-
|1954–1956
|''ഫോർ സ്റ്റാർ പ്ലേഹൌസ്''
|ആൻ ബെന്റൺ
ടെറി തോമസ് വിക്ടോറിയ ലീ 'വിക്കി' ഹാലോക്ക്
|എപ്പിസോഡ്: ''Watch the Sunset''
എപ്പിസോഡ്: ''Full Circle''
episode: ''Interlude''
|-
|1954–1956
|''സ്റ്റുഡിയോ വൺ''
|ക്രിസ്റ്റിയാന
ഡെയ്‌സി ലിസ
|എപ്പിസോഡ്: ''A Man's World''
എപ്പിസോഡ്: ''Family Protection''
episode: ''Stir Mugs''
|-
| rowspan=&quot;5&quot; |1956
|''ആൽഫ്രഡ് ഹിച്ച് കോക്ക് പ്രസൻറ്സ്്''
|ബെത്ത് പെയ്ൻ
|എപ്പിസോഡ്: ''Momentum''
|-
|''എ കിസ് ബിഫോർ ഡൈയിംഗ്''
|Dorothy &quot;Dorie&quot; Kingship
|
|-
|''G.E. ട്രൂ തീയേറ്റർ''
|ആൻ ററ്റ്‌ലെഡ്ജ്
|എപ്പിസോഡ്: ''Prologue to Glory''
|-
|''ദ അൽക്കോവ അവർ''
|മാർഗരറ്റ് സ്പെൻസർ
|എപ്പിസോഡ്: ''The Girl in Chapter One''
|-
|''ക്ലൈമാക്സ്''
|കാതറിൻ
|എപ്പിസോഡ്: ''Savage Portrait''
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1957
|''ദ ത്രീ ഫേസസ് ഓഫ് ഈവ്''
|ഈവ് വൈറ്റ്
ഈവ് ബ്ലാക്ക് ജെയ്ൻ
|[[:en:Academy_Award_for_Best_Actress|Academy Award for Best Actress]][[:en:Golden_Globe_Award_for_Best_Actress_–_Motion_Picture_Drama|Golden Globe Award for Best Actress – Motion Picture Drama]][[:en:National_Board_of_Review_Award_for_Best_Actress|National Board of Review Award for Best Actress]]Nominated – [[:en:BAFTA_Award_for_Best_Actress_in_a_Leading_Role|BAFTA Award for Best Foreign Actress]]
|-
|''നോ ഡൌൺ പേമെൻറ്''
|ലിയോള ബൂൺ
|[[:en:National_Board_of_Review_Award_for_Best_Actress|National Board of Review Award for Best Actress]]Nominated – [[:en:BAFTA_Award_for_Best_Actress_in_a_Leading_Role|BAFTA Award for Best Foreign Actress]]
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |1958
|''പ്ലേഹൊസ് 90''
|ലൂയിസ് ഡാർലിംഗ്
|എപ്പിസോഡ്: ''The 80 Yard Run''
|-
|''ദ ലോംഗ് ഹോട്ട് സമ്മർ''
|ക്ലാര വാർണർ
|
|-
|''Rally 'Round the Flag, Boys!''
|ഗ്രേസ് ഓഗിൾതോർപ്പ് ബാനർമാൻ
|Nominated – [[:en:Laurel_Award| Laurel Award for Top Female Comedic Performance]]
|-
|1959
|''ദ സൌണ്ട് ആൻറ് ദ ഫ്യൂരി''
|ക്വെന്റിൻ കോംപ്‌സൺ/ആഖ്യാതാവ്
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1960
|''ദ ഫുജിറ്റീവ് കൈൻറ്''
|കരോൾ കട്രെരെ
|[[:en:San_Sebastián_International_Film_Festival| San Sebastián International Film Festival Zulueta Prize for Best Actress]]
|-
|''[[:en:From_the_Terrace|From the Terrace]]''
|മേരി സെൻ്റ് ജോൺ
|
|-
|1961
|''[[:en:Paris_Blues|Paris Blues]]''
|ലിലിയൻ കോർണിംഗ്
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1963
|''ദ സ്ട്രിപ്പർ''
|ലില ഗ്രീൻ
|Nominated – [[:en:Laurel_Award| Laurel Award for Top Female Dramatic Performance]]
|-
|''എ ന്യൂ കൈൻഡ് ഓഫ് ലവ്''
|സാമന്ത 'സാം' ബ്ലെയ്ക്ക്
മിമി
|Nominated – [[:en:Golden_Globe_Award_for_Best_Actress_–_Motion_Picture_Musical_or_Comedy|Golden Globe Award for Best Actress – Motion Picture Musical or Comedy]]
|-
|1964
|''[[:en:Signpost_to_Murder|Signpost to Murder]]''
|മോളി തോമസ്
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1966
|''എ ബിഗ് ഹാൻഡ് ഫോർ ദ ലിറ്റിൽ ലേഡി''
|മേരി
|Nominated – [[:en:Laurel_Award|Laurel Award for Top Female Comedic Performance]]
|-
|''എ ഫൈൻ മാഡ്നെസ്''
|റോഡ ഷില്ലിറ്റോ
|
|-
|1968
|''റേച്ചൽ, റേച്ചൽ''
|റേച്ചൽ കാമറൂൺ
|[[:en:Golden_Globe_Award_for_Best_Actress_–_Motion_Picture_Drama|Golden Globe Award for Best Actress – Motion Picture Drama]]Kansas City Film Critics Circle Award for Best Actress
[[:en:New_York_Film_Critics_Circle_Award_for_Best_Actress|New York Film Critics Circle Award for Best Actress]]
Nominated – [[:en:Academy_Award_for_Best_Actress|Academy Award for Best Actress]]
Nominated – [[:en:BAFTA_Award_for_Best_Actress_in_a_Leading_Role|BAFTA Award for Best Actress in a Leading Role]]
Nominated – [[:en:Laurel_Award|Laurel Award for Top Female Dramatic Performance]]
|-
|1969
|''വിന്നിംഗ്''
|എലോറ കാപുവ
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1970
|''[[:en:WUSA_(film)|WUSA]]''
|ജെറാൾഡിൻ
|
|-
|''[[:en:King:_A_Filmed_Record..._Montgomery_to_Memphis|King: A Filmed Record... Montgomery to Memphis]]''
|ജോവാൻ
|documentary
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1971
|''[[:en:They_Might_Be_Giants_(film)|They Might Be Giants]]''
|ഡോ. മിൽഡ്രഡ് വാട്സൺ
|
|-
|''All the Way Home''
|മേരി ഫോളറ്റ്
|TV movie
|-
|1972
|''ദ എഫെക്റ്റ് ഓഫ് ഗാമ റേസ് ഓൺ മാൻ-ഇൻ-ദ-മൂൺ മാരിഗോൾഡ്സ്''
|ബിയാട്രിസ്
|[[:en:Best_Actress_Award_(Cannes_Film_Festival)|Cannes Film Festival Best Actress Award]]Kansas City Film Critics Circle Award for Best Actress
Nominated – [[:en:Golden_Globe_Award_for_Best_Actress_–_Motion_Picture_Drama|Golden Globe Award for Best Actress – Motion Picture Drama]]
|-
|1973
|''[[:en:Summer_Wishes,_Winter_Dreams|Summer Wishes, Winter Dreams]]''
|റീറ്റ വാൾഡൻ
|[[:en:BAFTA_Award_for_Best_Actress_in_a_Leading_Role|BAFTA Award for Best Actress in a Leading Role]]Kansas City Film Critics Circle Award for Best Actress
[[:en:New_York_Film_Critics_Circle_Award_for_Best_Actress|New York Film Critics Circle Award for Best Actress]]
Nominated – [[:en:Academy_Award_for_Best_Actress|Academy Award for Best Actress]]
Nominated – [[:en:Golden_Globe_Award_for_Best_Actress_–_Motion_Picture_Drama|Golden Globe Award for Best Actress – Motion Picture Drama]]
|-
|1975
|''ദ ഡ്രോണിംഗ് പൂൾ''
|ഐറിസ് ഡെവെറോക്സ്
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1976
|''[[:en:Sybil_(1976_film)|Sybil]]''
|ഡോ. കോർണേലിയ ബി. വിൽബർ
|Nominated – [[:en:Primetime_Emmy_Award_for_Outstanding_Lead_Actress_–_Miniseries_or_a_Movie|Primetime Emmy Award for Outstanding Lead Actress – Miniseries or a Movie]]
|-
|''[[:en:The_Carol_Burnett_Show|The Carol Burnett Show]]''
|മിഡ്ജ് ഗിബ്സൺ
|episode: ''Episode #9.21''
|-
|1977
|''കം ബാക്ക് ലിറ്റിൽ ഷേബ''
|ലോല ഡെലാനി
|
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |1978
|''See How She Runs''
|ബെറ്റി ക്വിൻ
|[[:en:Primetime_Emmy_Award_for_Outstanding_Lead_Actress_–_Miniseries_or_a_Movie|Primetime Emmy Award for Outstanding Lead Actress – Miniseries or a Movie]]
|-
|''{{sortname|The|End|dab=1978 film}}''
|ജെസ്സിക്ക ലോസൺ
|
|-
|''[[:en:A_Christmas_to_Remember_(film)|A Christmas to Remember]]''
|മിൽഡ്രഡ് മക്ലൗഡ്
|TV movie
|-
|1979
|''The Streets of L.A.''
|കരോൾ ഷ്രാമ്
|TV movie
|-
|1980
|''[[:en:The_Shadow_Box|The Shadow Box]]''
|ബെവർലി
|
|-
|1981
|''[[:en:Crisis_at_Central_High|Crisis at Central High]]''
|എലിസബത്ത് ഹക്കബി
|Nominated – [[:en:Primetime_Emmy_Award_for_Outstanding_Lead_Actress_–_Miniseries_or_a_Movie|Primetime Emmy Award for Outstanding Lead Actress – Miniseries or a Movie]]
Nominated – [[:en:Golden_Globe_Award_for_Best_Actress_–_Miniseries_or_Television_Film|Golden Globe Award for Best Actress – Miniseries or Television Film]]
|-
|1982
|''[[:en:Candida_(play)|Candida]]''
|കാന്റിഡ
|TV movie
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1984
|''[[:en:Harry_&amp;_Son|Harry &amp; Son]]''
|ലില്ലി
|
|-
|''Passions''
|കാതറിൻ കെനർലി
|TV movie
|-
|1985
|''[[:en:Do_You_Remember_Love_(TV_film)|Do You Remember Love]]''
|ബാർബറ വയറ്റ്-ഹോളിസ്
|[[:en:Primetime_Emmy_Award_for_Outstanding_Lead_Actress_–_Miniseries_or_a_Movie|Primetime Emmy Award for Outstanding Lead Actress – Miniseries or a Movie]]Nominated – [[:en:Golden_Globe_Award_for_Best_Actress_–_Miniseries_or_Television_Film|Golden Globe Award for Best Actress – Miniseries or Television Film]]
|-
|1987
|''[[:en:The_Glass_Menagerie_(1987_film)|The Glass Menagerie]]''
|അമാൻഡ വിങ്ഫീൽഡ്
|Nominated – [[:en:Independent_Spirit_Award_for_Best_Lead_Female|Independent Spirit Award for Best Lead Female]]
|-
|1990
|''മി. ആൻറ് മിസസ് ബ്രിഡ്ജ്''
|ഇന്ത്യ ബ്രിഡ്ജ്
|Kansas City Film Critics Circle Award for Best Actress
[[:en:New_York_Film_Critics_Circle_Award_for_Best_Actress|New York Film Critics Circle Award for Best Actress]]
Nominated – [[:en:Academy_Award_for_Best_Actress|Academy Award for Best Actress]]
Nominated – [[:en:Chicago_Film_Critics_Association_Award_for_Best_Actress|Chicago Film Critics Association Award for Best Actress]]
Nominated – [[:en:David_di_Donatello_Awards|David di Donatello Award for Best Foreign Actress]]
Nominated – [[:en:Golden_Globe_Award_for_Best_Actress_–_Motion_Picture_Drama|Golden Globe Award for Best Actress – Motion Picture Drama]]
Nominated – [[:en:Independent_Spirit_Award_for_Best_Lead_Female|Independent Spirit Award for Best Lead Female]]
Nominated – [[:en:Los_Angeles_Film_Critics_Association_Award_for_Best_Actress|Los Angeles Film Critics Association Award for Best Actress]]
Nominated – [[:en:National_Society_of_Film_Critics_Award_for_Best_Actress|National Society of Film Critics Award for Best Actress]]
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |1993
|''ഫോറിൻ അഫയേർസ്''
|വിന്നി മൈനർ
|TV movie
|-
|''ബ്ലൈൻഡ് സ്പോട്ട്''
|നെൽ ഹാരിംഗ്ടൺ
|Nominated – [[:en:Primetime_Emmy_Award_for_Outstanding_Lead_Actress_–_Miniseries_or_a_Movie|Primetime Emmy Award for Outstanding Lead Actress – Miniseries or a Movie]]
|-
|''ദ ഏജ് ഓഫ് ഇന്നസൻസ്''
|ആഖ്യാതാവ്
|
|-
|''ഫിലാഡെൽഫിയ''
|സാറാ ബെക്കറ്റ്
|
|-
|1994
|''ബ്രീത്തിംഗ് ലെസൺസ്''
|മാഗി മോറാൻ
|[[:en:Golden_Globe_Award_for_Best_Actress_–_Miniseries_or_Television_Film|Golden Globe Award for Best Actress – Miniseries or Television Film]][[:en:Screen_Actors_Guild_Award_for_Outstanding_Performance_by_a_Female_Actor_in_a_Miniseries_or_Television_Movie|Screen Actors Guild Award for Outstanding Performance by a Female Actor in a Miniseries or Television Movie]]Nominated – [[:en:Primetime_Emmy_Award_for_Outstanding_Lead_Actress_–_Miniseries_or_a_Movie|Primetime Emmy Award for Outstanding Lead Actress – Miniseries or a Movie]]
|-
|1996
| ''ഈവൻ ഇഫ് എ ഹൺഡ്രഡ് ഓഗ്രസ്...''
|വിവരണക്കാരി (ശബ്ദം)
|
|-
|2005
|''എമ്പയർ ഫാൾസേ''
|ഫ്രാൻസീൻ വൈറ്റിംഗ്
|Nominated – [[:en:Primetime_Emmy_Award_for_Outstanding_Supporting_Actress_–_Miniseries_or_a_Movie|Primetime Emmy Award for Outstanding Supporting Actress – Miniseries or a Movie]]
Nominated – [[:en:Golden_Globe_Award_for_Best_Supporting_Actress_–_Series,_Miniseries_or_Television_Film|Golden Globe Award for Best Supporting Actress – Series, Miniseries or Television Film]]
Nominated – [[:en:Screen_Actors_Guild_Award_for_Outstanding_Performance_by_a_Female_Actor_in_a_Miniseries_or_Television_Movie|Screen Actors Guild Award for Outstanding Performance by a Female Actor in a Miniseries or Television Movie]]
|-
|2013
|''ലക്കി ദെം''
|ഡോറിസ് (ശബ്ദം)
|producer
|}

== അവലംബം ==

[[വർഗ്ഗം:1930-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ടെലിവിഷൻ നടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ നാടകനടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ചലച്ചിത്ര നടിമാർ]]</text>
      <sha1>ke8l8tgxrqbbp0d2dljzba6iros425d</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4680694</id>
      <parentid>4680693</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T09:59:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4680694</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24849" sha1="s561erriz7zeu1f19c7l4a0usravq7o" xml:space="preserve">{{prettyurl|Joanne Woodward}}
{{Infobox person
| name               = ജോവാൻ വുഡ്വാർഡ്
| image              = Joanne Woodward 1960.JPG
| caption            = വുഡ്വാർഡ്1960 ൽ
| birth_name         = ജോവാൻ ഗിഗ്നില്ല്യറ്റ് ട്രിമ്മിയർ വുഡ്വാർഡ്
| birth_date         = {{Birth date and age|1930|2|27}}
| birth_place        = [[തോമസ്‍വില്ലെ, ജോർജിയ]], യു.എസ്.
| alma_mater         = [[ലൂയിസിയാന സ്റ്റേറ്റ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി]]
| children           = 3, including [[Nell Newman|Nell]] and [[Melissa Newman]]
| other_names        = {{unbulleted list|Joanne Newman|Joanne G. T. Woodward}}
| occupation         = Actress, producer, activist, philanthropist
| residence          = [[വെസ്റ്റ്പോർട്ട്, കണക്റ്റിക്കട്ട്]]
| years_active       = 1955–ഇതുവരെ
| spouse             = {{marriage|[[പോൾ ന്യൂമാൻ]]&lt;br&gt;|1958|2008|reason=died}}
}}
'''ജോവാൻ ഗിഗ്നില്ല്യറ്റ് ന്യൂമാൻ''' (മുമ്പ്, വുഡ്വാർഡ്; ജനനം:1930 ഫെബ്രുവരി 27) ഒരു വിരമിച്ച [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ]] നടിയും, നിർമ്മാതാവും, സാമൂഹ്യപ്രവർത്തകയും, മനുഷ്യസ്നേഹിയുമാണ്. 1950-കളിൽ തന്റെ അഭിനയ ജീവിതത്തിൽ വലിയ മുന്നേറ്റം നടത്തിയ അവർ, സങ്കീർണ്ണമായ സ്ത്രീ കഥാപാത്രങ്ങളെ അതീവ സൂക്ഷ്മതയോടും ആഴത്തോടും കൂടി അവതരിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് പ്രേക്ഷകർക്കിടയിൽ വലിയ അംഗീകാരവും ആദരവും നേടി. അക്കാദമി അവാർഡ് (ഓസ്കാർ), മൂന്ന് പ്രൈംടൈം എമ്മി അവാർഡുകൾ, ബ്രിട്ടീഷ് അക്കാദമി ഫിലിം അവാർഡ്, മൂന്ന് ഗോൾഡൻ ഗ്ലോബ് അവാർഡുകൾ, സ്ക്രീൻ ആക്ടേഴ്സ് ഗിൽഡ് അവാർഡ് എന്നിവ അവരുടെ പുരസ്കാര നേട്ടങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. മികച്ച നടിക്കുള്ള ഓസ്കാർ പുരസ്കാരം നേടിയ അഭിനേതാക്കളിൽ, നിലവിൽ ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവരിലെ ഏറ്റവും പ്രായം കൂടിയ വ്യക്തിയാണ് വുഡ്‌വാർഡ്.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.imdb.com/list/ls053269048/|title=Oldest living winners of Best Actress Oscar|access-date=October 24, 2026|website=IMDb.com}}&lt;/ref&gt;

'''ദി ത്രീ ഫേസസ് ഓഫ് ഈവ്''&lt;nowiki/&gt;' (1957) എന്ന ചിത്രത്തിൽ [[വിഭക്തവ്യക്തിത്വം|വ്യക്തിത്വ വൈകല്യം]] ബാധിച്ച ഒരു സ്ത്രീയായി വേഷമിട്ടതിലൂടെയാണ് വുഡ്‌വാർഡ് ഒരുപക്ഷേ ഏറ്റവും കൂടുതലായി അറിയപ്പെടുന്നത്. ഈ വേഷം അവർക്ക് മികച്ച നടിക്കുള്ള അക്കാദമി അവാർഡിനു പുറമം, ചലച്ചിത്ര-നാടക വിഭാഗത്തിൽ മികച്ച നടിക്കുള്ള ഗോൾഡൻ ഗ്ലോബ് പുരസ്കാരവും നേടിക്കൊടുത്തു. 2008-ൽ നടൻ [[പോൾ ന്യൂമാൻ]] അന്തരിക്കുന്നത് വരെ, അമ്പത് വർഷത്തോളം അദ്ദേഹവുമായി അവർ സന്തുഷ്ടമായ ഒരു വിവാഹജീവിതം നയിച്ചു. പോൾ ന്യൂമാൻ സംവിധാനം ചെയ്തതോ നിർമ്മിച്ചതോ ആയ സിനിമകളിൽ അഭിനയിക്കുകയും അദ്ദേഹത്തോടൊപ്പം സഹതാരമായി പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്തുകൊണ്ട് അവർ അദ്ദേഹവുമായി നിരന്തരം സഹകരിച്ചിരുന്നു. 1990-ൽ, തന്റെ 60-ാം വയസ്സിൽ, സാറാ ലോറൻസ് കോളേജിൽ നിന്ന് ബിരുദം നേടിയ വുഡ്‌വാർഡ് മകൾ ക്ലിയയോടൊപ്പമാണ് ബിരുദം പൂർത്തിയാക്കിയത്.&lt;ref&gt;{{cite news|last=Friedap|first=Joseph P.|date=1990-05-26|title=Commencements; Sarah Lawrence College|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/1990/05/26/nyregion/commencements-sarah-lawrence-college.html|access-date=2022-07-22|issn=0362-4331}}&lt;/ref&gt;

== ആദ്യകാലജീവിതം ==
1930 ഫെബ്രുവരി 27 ന് എലീനറുടേയും (മുമ്പ്, ട്രിമ്മിയർ) ചാൾസ് സ്ക്രിബ്നേർസ് ആൻറ് സൺസ് എന്ന പ്രസാധക കമ്പനിയുടെ വൈസ് പ്രസിഡൻറായിരുന്ന വേഡ് വുഡ്വാർഡ് ജൂനിയറിൻറേയും മകളായി യു.എസിലെ [[ജോർജിയ (യു.എസ്. സംസ്ഥാനം)|ജോർജിയയിലെ]] [[തോമസ്വില്ലെ|തോമസ്വില്ലെയിൽ]] ജോവാൻ ഗിഗ്നില്ല്യറ്റ് ട്രിമ്മർ വുഡ്വാർഡ് എന്ന പേരിൽ ജനിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.filmreference.com/film/64/Joanne-Woodward.html|title=Joanne Woodward|publisher=Film Reference.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://movies.yahoo.com/movie/contributor/1800047595/bio|title=Joanne Woodward|publisher=Yahoo Movies}}&lt;/ref&gt; അവരുടെ മധ്യനാമവും കുടുംബനാമവും &quot;[[ജിഗ്നില്ലിയറ്റ് ട്രിമ്മിയർ]]&quot; ഉത്ഭവം ആണ്.&lt;ref name=&quot;actors&quot;&gt;{{cite episode|title=Joanne Woodward|url=http://www.imdb.com/title/tt0611347|series=Inside the Actors Studio|serieslink=Inside the Actors Studio|network=Bravo|airdate=2003-05-11|season=9|number=15}}&lt;/ref&gt; സിനിമകളോടുള്ള അവരുടെ മാതാവിൻറെ അഭിനിവേഷത്തിൽനിന്നാണ് ജോവാൻ അഭിനയരംഗത്തേയ്ക്ക് ആകർഷിക്കപ്പെടുന്നത്.&lt;ref name=&quot;actors2&quot;&gt;{{cite episode|title=Joanne Woodward|url=http://www.imdb.com/title/tt0611347|series=Inside the Actors Studio|serieslink=Inside the Actors Studio|network=Bravo|airdate=2003-05-11|season=9|number=15}}&lt;/ref&gt; അമേരിക്കൻ നടിയായിരുന്ന ജോവാൻ ക്രോഫോർഡിൻറെ പേരിലെ ജോവാൻ എന്ന ഭാഗമാണ് അവരുടെ മാതാവ് പുത്രിക്കായി കണ്ടെത്തിയത്.&lt;ref name=&quot;actors3&quot;&gt;{{cite episode|title=Joanne Woodward|url=http://www.imdb.com/title/tt0611347|series=Inside the Actors Studio|serieslink=Inside the Actors Studio|network=Bravo|airdate=2003-05-11|season=9|number=15}}&lt;/ref&gt; ജോർജിയയിലെ അറ്റ്ലാൻറായിൽ ''ഗോൺ വിത്ത് ദ വിൻറ്'' (1939) എന്ന ചിത്രത്തിൻറെ ആദ്യാവതരണസമയത്ത് ക്ഷണിക്കപ്പെട്ട സിനിമാതാരങ്ങളുടെ നിരയിൽ സന്നിഹിതനായിരുന്ന, നടി വിവിയൻ ലെയ്ഗിൻറെ പങ്കാളിയും ഭാവി ഭർത്താവുമായിരുന്ന ലോറൻസ് ഒലിവറിൻറെ മടിയിൽ ഒൻപതു വയസുകാരിയായ ജോവാൻ ചെന്നിരിക്കുകയും അദ്ദേഹത്തിൻറെ ശ്രദ്ധ നേടിയെടുക്കുകയും ചെയ്തു. ഒടുവിൽ അവർ ഒലിവിയറിനൊപ്പം 1977 ൽ '''കം ബാക്ക്''', ലിറ്റിൽ ശേബ എന്ന  ഒരു ടെലിവിഷൻ വീഡിയോയുടെ നിർമ്മാണത്തിൽ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു. റിഹേഴ്സലുകളുടെ സമയത്ത്, പഴയ സംഭവം അവർ ഒലിവറിനെ ഓർമ്മപ്പെടുത്തുകയും അദ്ദേഹം അത് ഓർമ്മയിൽനിന്നു ചികഞ്ഞെടുക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;actors4&quot;&gt;{{cite episode|title=Joanne Woodward|url=http://www.imdb.com/title/tt0611347|series=Inside the Actors Studio|serieslink=Inside the Actors Studio|network=Bravo|airdate=2003-05-11|season=9|number=15}}&lt;/ref&gt;

== അഭിനയ ജീവിതം ==
[[File:Joanne_Woodward_1957_drawing.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Joanne_Woodward_1957_drawing.jpg|ലഘുചിത്രം|1957-ൽ 'ദി ത്രീ ഫേസസ് ഓഫ് ഈവ്' എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ ഓസ്‌കാർ നേടിയ വുഡ്‌വാർഡിന്റെ, കലാകാരനായ നിക്കോളാസ് വോൾപെ വരച്ച ചിത്രം.]]'''ടെലിവിഷൻ'''
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%;&quot;
!വർഷം
!പേര്
!വേഷം
! class=&quot;unsortable&quot; |കുറിപ്പുകൾ
|-
|1952
|''ടെയിൽസ് ഓഫ് ടുമോറോ''
|പാറ്റ്
|എപ്പിസോഡ്: ദ ബിറ്റർ സ്റ്റോം
|-
|1952–1953
|''ഓമ്നിബസ്''
|ആൻ റട്ട്ലെഡ്ജ്
|എപ്പിസോഡ്: ''മിസ്റ്റർ ലിങ്കൺ''
|-
|1953–1954
|''ദ ഫിൽക്കോ ടെലിവിഷൻ പ്ലേഹൌസ്''
|എമിലി
|എപ്പിസോഡ്: ''ദ ഡാൻസേർസ്''
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |1954
|''ദ ഫോർഡ് ടെലിവിഷൻ തീയേറ്റർ''
|ജൂൺ ലെഡ്ബെറ്റർ
|എപ്പിസോഡ്: ''Segment''
|-
|''ദ എൽജിൻ ഹവർ''
|നാൻസി
|എപ്പിസോഡ്: ''High Man''
|-
|''ലക്സ് വീഡിയോ തിയേറ്റർ''
|ജെനി ടൗൺസെൻഡ്
|എപ്പിസോഡ്: ''Five Star Final''
|-
|1952–1954
|''റോബർട്ട് മോണ്ട്ഗോമറി പ്രസൻറ്സ്്''
|എൽസി
പെനി
|എപ്പിസോഡ്: ''Homecoming''
എപ്പിസോഡ്: ''Penny''
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |1955
|''ദ സ്റ്റാർആൻറ് ദ സ്റ്റോറി''
|ജിൽ ആൻഡ്രൂസ്
|എപ്പിസോഡ്: ''Dark Stranger''
|-
|''കൌണ്ട് ത്രീ ആൻറ് പ്രേ''
|ലിസി
|
|-
|''ദ 20th സെഞ്ചുറി ഫോക്സ് അവർ''
|എലീനർ ആപ്ലി
|എപ്പിസോഡ്: ''The Late George Apley''
|-
|''ദ യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ് സ്റ്റീൽ അവർ''
|റോക്കി
|എപ്പിസോഡ്: ''White Gloves''
|-
|1954–1956
|''ഫോർ സ്റ്റാർ പ്ലേഹൌസ്''
|ആൻ ബെന്റൺ
ടെറി തോമസ് വിക്ടോറിയ ലീ 'വിക്കി' ഹാലോക്ക്
|എപ്പിസോഡ്: ''Watch the Sunset''
എപ്പിസോഡ്: ''Full Circle''
episode: ''Interlude''
|-
|1954–1956
|''സ്റ്റുഡിയോ വൺ''
|ക്രിസ്റ്റിയാന
ഡെയ്‌സി ലിസ
|എപ്പിസോഡ്: ''A Man's World''
എപ്പിസോഡ്: ''Family Protection''
episode: ''Stir Mugs''
|-
| rowspan=&quot;5&quot; |1956
|''ആൽഫ്രഡ് ഹിച്ച് കോക്ക് പ്രസൻറ്സ്്''
|ബെത്ത് പെയ്ൻ
|എപ്പിസോഡ്: ''Momentum''
|-
|''എ കിസ് ബിഫോർ ഡൈയിംഗ്''
|Dorothy &quot;Dorie&quot; Kingship
|
|-
|''G.E. ട്രൂ തീയേറ്റർ''
|ആൻ ററ്റ്‌ലെഡ്ജ്
|എപ്പിസോഡ്: ''Prologue to Glory''
|-
|''ദ അൽക്കോവ അവർ''
|മാർഗരറ്റ് സ്പെൻസർ
|എപ്പിസോഡ്: ''The Girl in Chapter One''
|-
|''ക്ലൈമാക്സ്''
|കാതറിൻ
|എപ്പിസോഡ്: ''Savage Portrait''
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1957
|''ദ ത്രീ ഫേസസ് ഓഫ് ഈവ്''
|ഈവ് വൈറ്റ്
ഈവ് ബ്ലാക്ക് ജെയ്ൻ
|[[:en:Academy_Award_for_Best_Actress|Academy Award for Best Actress]][[:en:Golden_Globe_Award_for_Best_Actress_–_Motion_Picture_Drama|Golden Globe Award for Best Actress – Motion Picture Drama]][[:en:National_Board_of_Review_Award_for_Best_Actress|National Board of Review Award for Best Actress]]Nominated – [[:en:BAFTA_Award_for_Best_Actress_in_a_Leading_Role|BAFTA Award for Best Foreign Actress]]
|-
|''നോ ഡൌൺ പേമെൻറ്''
|ലിയോള ബൂൺ
|[[:en:National_Board_of_Review_Award_for_Best_Actress|National Board of Review Award for Best Actress]]Nominated – [[:en:BAFTA_Award_for_Best_Actress_in_a_Leading_Role|BAFTA Award for Best Foreign Actress]]
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |1958
|''പ്ലേഹൊസ് 90''
|ലൂയിസ് ഡാർലിംഗ്
|എപ്പിസോഡ്: ''The 80 Yard Run''
|-
|''ദ ലോംഗ് ഹോട്ട് സമ്മർ''
|ക്ലാര വാർണർ
|
|-
|''Rally 'Round the Flag, Boys!''
|ഗ്രേസ് ഓഗിൾതോർപ്പ് ബാനർമാൻ
|Nominated – [[:en:Laurel_Award| Laurel Award for Top Female Comedic Performance]]
|-
|1959
|''ദ സൌണ്ട് ആൻറ് ദ ഫ്യൂരി''
|ക്വെന്റിൻ കോംപ്‌സൺ/ആഖ്യാതാവ്
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1960
|''ദ ഫുജിറ്റീവ് കൈൻറ്''
|കരോൾ കട്രെരെ
|[[:en:San_Sebastián_International_Film_Festival| San Sebastián International Film Festival Zulueta Prize for Best Actress]]
|-
|''[[:en:From_the_Terrace|From the Terrace]]''
|മേരി സെൻ്റ് ജോൺ
|
|-
|1961
|''[[:en:Paris_Blues|Paris Blues]]''
|ലിലിയൻ കോർണിംഗ്
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1963
|''ദ സ്ട്രിപ്പർ''
|ലില ഗ്രീൻ
|Nominated – [[:en:Laurel_Award| Laurel Award for Top Female Dramatic Performance]]
|-
|''എ ന്യൂ കൈൻഡ് ഓഫ് ലവ്''
|സാമന്ത 'സാം' ബ്ലെയ്ക്ക്
മിമി
|Nominated – [[:en:Golden_Globe_Award_for_Best_Actress_–_Motion_Picture_Musical_or_Comedy|Golden Globe Award for Best Actress – Motion Picture Musical or Comedy]]
|-
|1964
|''[[:en:Signpost_to_Murder|Signpost to Murder]]''
|മോളി തോമസ്
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1966
|''എ ബിഗ് ഹാൻഡ് ഫോർ ദ ലിറ്റിൽ ലേഡി''
|മേരി
|Nominated – [[:en:Laurel_Award|Laurel Award for Top Female Comedic Performance]]
|-
|''എ ഫൈൻ മാഡ്നെസ്''
|റോഡ ഷില്ലിറ്റോ
|
|-
|1968
|''റേച്ചൽ, റേച്ചൽ''
|റേച്ചൽ കാമറൂൺ
|[[:en:Golden_Globe_Award_for_Best_Actress_–_Motion_Picture_Drama|Golden Globe Award for Best Actress – Motion Picture Drama]]Kansas City Film Critics Circle Award for Best Actress
[[:en:New_York_Film_Critics_Circle_Award_for_Best_Actress|New York Film Critics Circle Award for Best Actress]]
Nominated – [[:en:Academy_Award_for_Best_Actress|Academy Award for Best Actress]]
Nominated – [[:en:BAFTA_Award_for_Best_Actress_in_a_Leading_Role|BAFTA Award for Best Actress in a Leading Role]]
Nominated – [[:en:Laurel_Award|Laurel Award for Top Female Dramatic Performance]]
|-
|1969
|''വിന്നിംഗ്''
|എലോറ കാപുവ
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1970
|''[[:en:WUSA_(film)|WUSA]]''
|ജെറാൾഡിൻ
|
|-
|''[[:en:King:_A_Filmed_Record..._Montgomery_to_Memphis|King: A Filmed Record... Montgomery to Memphis]]''
|ജോവാൻ
|documentary
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1971
|''[[:en:They_Might_Be_Giants_(film)|They Might Be Giants]]''
|ഡോ. മിൽഡ്രഡ് വാട്സൺ
|
|-
|''All the Way Home''
|മേരി ഫോളറ്റ്
|TV movie
|-
|1972
|''ദ എഫെക്റ്റ് ഓഫ് ഗാമ റേസ് ഓൺ മാൻ-ഇൻ-ദ-മൂൺ മാരിഗോൾഡ്സ്''
|ബിയാട്രിസ്
|[[:en:Best_Actress_Award_(Cannes_Film_Festival)|Cannes Film Festival Best Actress Award]]Kansas City Film Critics Circle Award for Best Actress
Nominated – [[:en:Golden_Globe_Award_for_Best_Actress_–_Motion_Picture_Drama|Golden Globe Award for Best Actress – Motion Picture Drama]]
|-
|1973
|''[[:en:Summer_Wishes,_Winter_Dreams|Summer Wishes, Winter Dreams]]''
|റീറ്റ വാൾഡൻ
|[[:en:BAFTA_Award_for_Best_Actress_in_a_Leading_Role|BAFTA Award for Best Actress in a Leading Role]]Kansas City Film Critics Circle Award for Best Actress
[[:en:New_York_Film_Critics_Circle_Award_for_Best_Actress|New York Film Critics Circle Award for Best Actress]]
Nominated – [[:en:Academy_Award_for_Best_Actress|Academy Award for Best Actress]]
Nominated – [[:en:Golden_Globe_Award_for_Best_Actress_–_Motion_Picture_Drama|Golden Globe Award for Best Actress – Motion Picture Drama]]
|-
|1975
|''ദ ഡ്രോണിംഗ് പൂൾ''
|ഐറിസ് ഡെവെറോക്സ്
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1976
|''[[:en:Sybil_(1976_film)|Sybil]]''
|ഡോ. കോർണേലിയ ബി. വിൽബർ
|Nominated – [[:en:Primetime_Emmy_Award_for_Outstanding_Lead_Actress_–_Miniseries_or_a_Movie|Primetime Emmy Award for Outstanding Lead Actress – Miniseries or a Movie]]
|-
|''[[:en:The_Carol_Burnett_Show|The Carol Burnett Show]]''
|മിഡ്ജ് ഗിബ്സൺ
|episode: ''Episode #9.21''
|-
|1977
|''കം ബാക്ക് ലിറ്റിൽ ഷേബ''
|ലോല ഡെലാനി
|
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |1978
|''See How She Runs''
|ബെറ്റി ക്വിൻ
|[[:en:Primetime_Emmy_Award_for_Outstanding_Lead_Actress_–_Miniseries_or_a_Movie|Primetime Emmy Award for Outstanding Lead Actress – Miniseries or a Movie]]
|-
|''{{sortname|The|End|dab=1978 film}}''
|ജെസ്സിക്ക ലോസൺ
|
|-
|''[[:en:A_Christmas_to_Remember_(film)|A Christmas to Remember]]''
|മിൽഡ്രഡ് മക്ലൗഡ്
|TV movie
|-
|1979
|''The Streets of L.A.''
|കരോൾ ഷ്രാമ്
|TV movie
|-
|1980
|''[[:en:The_Shadow_Box|The Shadow Box]]''
|ബെവർലി
|
|-
|1981
|''[[:en:Crisis_at_Central_High|Crisis at Central High]]''
|എലിസബത്ത് ഹക്കബി
|Nominated – [[:en:Primetime_Emmy_Award_for_Outstanding_Lead_Actress_–_Miniseries_or_a_Movie|Primetime Emmy Award for Outstanding Lead Actress – Miniseries or a Movie]]
Nominated – [[:en:Golden_Globe_Award_for_Best_Actress_–_Miniseries_or_Television_Film|Golden Globe Award for Best Actress – Miniseries or Television Film]]
|-
|1982
|''[[:en:Candida_(play)|Candida]]''
|കാന്റിഡ
|TV movie
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1984
|''[[:en:Harry_&amp;_Son|Harry &amp; Son]]''
|ലില്ലി
|
|-
|''Passions''
|കാതറിൻ കെനർലി
|TV movie
|-
|1985
|''[[:en:Do_You_Remember_Love_(TV_film)|Do You Remember Love]]''
|ബാർബറ വയറ്റ്-ഹോളിസ്
|[[:en:Primetime_Emmy_Award_for_Outstanding_Lead_Actress_–_Miniseries_or_a_Movie|Primetime Emmy Award for Outstanding Lead Actress – Miniseries or a Movie]]Nominated – [[:en:Golden_Globe_Award_for_Best_Actress_–_Miniseries_or_Television_Film|Golden Globe Award for Best Actress – Miniseries or Television Film]]
|-
|1987
|''[[:en:The_Glass_Menagerie_(1987_film)|The Glass Menagerie]]''
|അമാൻഡ വിങ്ഫീൽഡ്
|Nominated – [[:en:Independent_Spirit_Award_for_Best_Lead_Female|Independent Spirit Award for Best Lead Female]]
|-
|1990
|''മി. ആൻറ് മിസസ് ബ്രിഡ്ജ്''
|ഇന്ത്യ ബ്രിഡ്ജ്
|Kansas City Film Critics Circle Award for Best Actress
[[:en:New_York_Film_Critics_Circle_Award_for_Best_Actress|New York Film Critics Circle Award for Best Actress]]
Nominated – [[:en:Academy_Award_for_Best_Actress|Academy Award for Best Actress]]
Nominated – [[:en:Chicago_Film_Critics_Association_Award_for_Best_Actress|Chicago Film Critics Association Award for Best Actress]]
Nominated – [[:en:David_di_Donatello_Awards|David di Donatello Award for Best Foreign Actress]]
Nominated – [[:en:Golden_Globe_Award_for_Best_Actress_–_Motion_Picture_Drama|Golden Globe Award for Best Actress – Motion Picture Drama]]
Nominated – [[:en:Independent_Spirit_Award_for_Best_Lead_Female|Independent Spirit Award for Best Lead Female]]
Nominated – [[:en:Los_Angeles_Film_Critics_Association_Award_for_Best_Actress|Los Angeles Film Critics Association Award for Best Actress]]
Nominated – [[:en:National_Society_of_Film_Critics_Award_for_Best_Actress|National Society of Film Critics Award for Best Actress]]
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |1993
|''ഫോറിൻ അഫയേർസ്''
|വിന്നി മൈനർ
|TV movie
|-
|''ബ്ലൈൻഡ് സ്പോട്ട്''
|നെൽ ഹാരിംഗ്ടൺ
|Nominated – [[:en:Primetime_Emmy_Award_for_Outstanding_Lead_Actress_–_Miniseries_or_a_Movie|Primetime Emmy Award for Outstanding Lead Actress – Miniseries or a Movie]]
|-
|''ദ ഏജ് ഓഫ് ഇന്നസൻസ്''
|ആഖ്യാതാവ്
|
|-
|''ഫിലാഡെൽഫിയ''
|സാറാ ബെക്കറ്റ്
|
|-
|1994
|''ബ്രീത്തിംഗ് ലെസൺസ്''
|മാഗി മോറാൻ
|[[:en:Golden_Globe_Award_for_Best_Actress_–_Miniseries_or_Television_Film|Golden Globe Award for Best Actress – Miniseries or Television Film]][[:en:Screen_Actors_Guild_Award_for_Outstanding_Performance_by_a_Female_Actor_in_a_Miniseries_or_Television_Movie|Screen Actors Guild Award for Outstanding Performance by a Female Actor in a Miniseries or Television Movie]]Nominated – [[:en:Primetime_Emmy_Award_for_Outstanding_Lead_Actress_–_Miniseries_or_a_Movie|Primetime Emmy Award for Outstanding Lead Actress – Miniseries or a Movie]]
|-
|1996
| ''ഈവൻ ഇഫ് എ ഹൺഡ്രഡ് ഓഗ്രസ്...''
|വിവരണക്കാരി (ശബ്ദം)
|
|-
|2005
|''എമ്പയർ ഫാൾസേ''
|ഫ്രാൻസീൻ വൈറ്റിംഗ്
|Nominated – [[:en:Primetime_Emmy_Award_for_Outstanding_Supporting_Actress_–_Miniseries_or_a_Movie|Primetime Emmy Award for Outstanding Supporting Actress – Miniseries or a Movie]]
Nominated – [[:en:Golden_Globe_Award_for_Best_Supporting_Actress_–_Series,_Miniseries_or_Television_Film|Golden Globe Award for Best Supporting Actress – Series, Miniseries or Television Film]]
Nominated – [[:en:Screen_Actors_Guild_Award_for_Outstanding_Performance_by_a_Female_Actor_in_a_Miniseries_or_Television_Movie|Screen Actors Guild Award for Outstanding Performance by a Female Actor in a Miniseries or Television Movie]]
|-
|2013
|''ലക്കി ദെം''
|ഡോറിസ് (ശബ്ദം)
|producer
|}

== അവലംബം ==

[[വർഗ്ഗം:1930-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ടെലിവിഷൻ നടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ നാടകനടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ചലച്ചിത്ര നടിമാർ]]</text>
      <sha1>s561erriz7zeu1f19c7l4a0usravq7o</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4680695</id>
      <parentid>4680694</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T10:10:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4680695</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28936" sha1="5nnf6i2prjvsbptt9sa2xwbyoldg9ls" xml:space="preserve">{{prettyurl|Joanne Woodward}}
{{Infobox person
| name               = ജോവാൻ വുഡ്വാർഡ്
| image              = Joanne Woodward 1960.JPG
| caption            = വുഡ്വാർഡ്1960 ൽ
| birth_name         = ജോവാൻ ഗിഗ്നില്ല്യറ്റ് ട്രിമ്മിയർ വുഡ്വാർഡ്
| birth_date         = {{Birth date and age|1930|2|27}}
| birth_place        = [[തോമസ്‍വില്ലെ, ജോർജിയ]], യു.എസ്.
| alma_mater         = [[ലൂയിസിയാന സ്റ്റേറ്റ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി]]
| children           = 3, including [[Nell Newman|Nell]] and [[Melissa Newman]]
| other_names        = {{unbulleted list|Joanne Newman|Joanne G. T. Woodward}}
| occupation         = Actress, producer, activist, philanthropist
| residence          = [[വെസ്റ്റ്പോർട്ട്, കണക്റ്റിക്കട്ട്]]
| years_active       = 1955–ഇതുവരെ
| spouse             = {{marriage|[[പോൾ ന്യൂമാൻ]]&lt;br&gt;|1958|2008|reason=died}}
}}
'''ജോവാൻ ഗിഗ്നില്ല്യറ്റ് ന്യൂമാൻ''' (മുമ്പ്, വുഡ്വാർഡ്; ജനനം:1930 ഫെബ്രുവരി 27) ഒരു വിരമിച്ച [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ]] നടിയും, നിർമ്മാതാവും, സാമൂഹ്യപ്രവർത്തകയും, മനുഷ്യസ്നേഹിയുമാണ്. 1950-കളിൽ തന്റെ അഭിനയ ജീവിതത്തിൽ വലിയ മുന്നേറ്റം നടത്തിയ അവർ, സങ്കീർണ്ണമായ സ്ത്രീ കഥാപാത്രങ്ങളെ അതീവ സൂക്ഷ്മതയോടും ആഴത്തോടും കൂടി അവതരിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് പ്രേക്ഷകർക്കിടയിൽ വലിയ അംഗീകാരവും ആദരവും നേടി. അക്കാദമി അവാർഡ് (ഓസ്കാർ), മൂന്ന് പ്രൈംടൈം എമ്മി അവാർഡുകൾ, ബ്രിട്ടീഷ് അക്കാദമി ഫിലിം അവാർഡ്, മൂന്ന് ഗോൾഡൻ ഗ്ലോബ് അവാർഡുകൾ, സ്ക്രീൻ ആക്ടേഴ്സ് ഗിൽഡ് അവാർഡ് എന്നിവ അവരുടെ പുരസ്കാര നേട്ടങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. മികച്ച നടിക്കുള്ള ഓസ്കാർ പുരസ്കാരം നേടിയ അഭിനേതാക്കളിൽ, നിലവിൽ ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവരിലെ ഏറ്റവും പ്രായം കൂടിയ വ്യക്തിയാണ് വുഡ്‌വാർഡ്.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.imdb.com/list/ls053269048/|title=Oldest living winners of Best Actress Oscar|access-date=October 24, 2026|website=IMDb.com}}&lt;/ref&gt;

'''ദി ത്രീ ഫേസസ് ഓഫ് ഈവ്''&lt;nowiki/&gt;' (1957) എന്ന ചിത്രത്തിൽ [[വിഭക്തവ്യക്തിത്വം|വ്യക്തിത്വ വൈകല്യം]] ബാധിച്ച ഒരു സ്ത്രീയായി വേഷമിട്ടതിലൂടെയാണ് വുഡ്‌വാർഡ് ഒരുപക്ഷേ ഏറ്റവും കൂടുതലായി അറിയപ്പെടുന്നത്. ഈ വേഷം അവർക്ക് മികച്ച നടിക്കുള്ള അക്കാദമി അവാർഡിനു പുറമം, ചലച്ചിത്ര-നാടക വിഭാഗത്തിൽ മികച്ച നടിക്കുള്ള ഗോൾഡൻ ഗ്ലോബ് പുരസ്കാരവും നേടിക്കൊടുത്തു. 2008-ൽ നടൻ [[പോൾ ന്യൂമാൻ]] അന്തരിക്കുന്നത് വരെ, അമ്പത് വർഷത്തോളം അദ്ദേഹവുമായി അവർ സന്തുഷ്ടമായ ഒരു വിവാഹജീവിതം നയിച്ചു. പോൾ ന്യൂമാൻ സംവിധാനം ചെയ്തതോ നിർമ്മിച്ചതോ ആയ സിനിമകളിൽ അഭിനയിക്കുകയും അദ്ദേഹത്തോടൊപ്പം സഹതാരമായി പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്തുകൊണ്ട് അവർ അദ്ദേഹവുമായി നിരന്തരം സഹകരിച്ചിരുന്നു. 1990-ൽ, തന്റെ 60-ാം വയസ്സിൽ, സാറാ ലോറൻസ് കോളേജിൽ നിന്ന് ബിരുദം നേടിയ വുഡ്‌വാർഡ് മകൾ ക്ലിയയോടൊപ്പമാണ് ബിരുദം പൂർത്തിയാക്കിയത്.&lt;ref&gt;{{cite news|last=Friedap|first=Joseph P.|date=1990-05-26|title=Commencements; Sarah Lawrence College|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/1990/05/26/nyregion/commencements-sarah-lawrence-college.html|access-date=2022-07-22|issn=0362-4331}}&lt;/ref&gt;

== ആദ്യകാലജീവിതം ==
1930 ഫെബ്രുവരി 27 ന് എലീനറുടേയും (മുമ്പ്, ട്രിമ്മിയർ) ചാൾസ് സ്ക്രിബ്നേർസ് ആൻറ് സൺസ് എന്ന പ്രസാധക കമ്പനിയുടെ വൈസ് പ്രസിഡൻറായിരുന്ന വേഡ് വുഡ്വാർഡ് ജൂനിയറിൻറേയും മകളായി യു.എസിലെ [[ജോർജിയ (യു.എസ്. സംസ്ഥാനം)|ജോർജിയയിലെ]] [[തോമസ്വില്ലെ|തോമസ്വില്ലെയിൽ]] ജോവാൻ ഗിഗ്നില്ല്യറ്റ് ട്രിമ്മർ വുഡ്വാർഡ് എന്ന പേരിൽ ജനിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.filmreference.com/film/64/Joanne-Woodward.html|title=Joanne Woodward|publisher=Film Reference.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://movies.yahoo.com/movie/contributor/1800047595/bio|title=Joanne Woodward|publisher=Yahoo Movies}}&lt;/ref&gt; അവളുടെ മധ്യനാമങ്ങളായ &quot;ജിഗ്‌നിലിയാറ്റ് ട്രിമ്മിയർ&quot; എന്നത് [[ഹ്യൂഗെനോട്ടുകൾ|ഹ്യൂഗനോട്ട്]] വംശജരുമായി ബന്ധപ്പെട്ടവയാണ്.&lt;ref name=&quot;actors&quot;&gt;{{cite episode|title=Joanne Woodward|url=http://www.imdb.com/title/tt0611347|series=Inside the Actors Studio|serieslink=Inside the Actors Studio|network=Bravo|airdate=2003-05-11|season=9|number=15}}&lt;/ref&gt; സിനിമകളോടുള്ള അവരുടെ മാതാവിൻറെ അഭിനിവേശമാണ് ജോവാൻ അഭിനയരംഗത്തേയ്ക്ക് ആകർഷിക്കപ്പെടാൻ കാരണം.&lt;ref name=&quot;actors2&quot;&gt;{{cite episode|title=Joanne Woodward|url=http://www.imdb.com/title/tt0611347|series=Inside the Actors Studio|serieslink=Inside the Actors Studio|network=Bravo|airdate=2003-05-11|season=9|number=15}}&lt;/ref&gt; അമേരിക്കൻ നടിയായിരുന്ന ജോവാൻ ക്രോഫോർഡിൻറെ പേരിലെ ജോവാൻ എന്ന പേരിന്റെ ഭാഗം അവരുടെ മാതാവ് മകൾക്കായി കണ്ടെത്തി.&lt;ref name=&quot;actors3&quot;&gt;{{cite episode|title=Joanne Woodward|url=http://www.imdb.com/title/tt0611347|series=Inside the Actors Studio|serieslink=Inside the Actors Studio|network=Bravo|airdate=2003-05-11|season=9|number=15}}&lt;/ref&gt; ജോർജിയയിലെ അറ്റ്ലാൻറായിൽ ''ഗോൺ വിത്ത് ദ വിൻറ്'' (1939) എന്ന ചിത്രത്തിൻറെ ആദ്യാവതരണസമയത്ത് ക്ഷണിക്കപ്പെട്ട സിനിമാതാരങ്ങളുടെ നിരയിൽ സന്നിഹിതനായിരുന്ന, നടി വിവിയൻ ലെയ്ഗിൻറെ പങ്കാളിയും ഭാവി ഭർത്താവുമായിരുന്ന ലോറൻസ് ഒലിവറിൻറെ മടിയിൽ ഒൻപതു വയസുകാരിയായ ജോവാൻ ചെന്നിരിക്കുകയും അദ്ദേഹത്തിൻറെ ശ്രദ്ധ നേടിയെടുക്കുകയും ചെയ്തു. ഒടുവിൽ അവർ ഒലിവിയറിനൊപ്പം 1977 ൽ കം ബാക്ക്, ലിറ്റിൽ ശേബ എന്ന  ഒരു ടെലിവിഷൻ വീഡിയോയുടെ നിർമ്മാണത്തിൽ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു. റിഹേഴ്സലുകളുടെ സമയത്ത്, പഴയ സംഭവം അവർ ഒലിവറിനെ ഓർമ്മപ്പെടുത്തുകയും അദ്ദേഹം അത് ഓർമ്മയിൽനിന്നു ചികഞ്ഞെടുക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;actors4&quot;&gt;{{cite episode|title=Joanne Woodward|url=http://www.imdb.com/title/tt0611347|series=Inside the Actors Studio|serieslink=Inside the Actors Studio|network=Bravo|airdate=2003-05-11|season=9|number=15}}&lt;/ref&gt;

വുഡ്‌വാർഡ് തോമസ്‌വില്ലിലും, തുടർന്ന് ബ്ലേക്ക്ലിയിലും തോമസ്റ്റണിലും താമസിച്ചു. പിന്നീട് കുടുംബത്തോടൊപ്പം യു.എസിലെ ജോർജിയ സംസ്ഥാനത്തെ മരിയറ്റയിലേക്ക് താമസം മാറിയതോടെ അവിടെയുള്ള മരിയറ്റ ഹൈസ്‌കൂളിൽ പഠനം നടത്തി.. മരിയറ്റ ഹൈസ്‌കൂളിനെയും അവിടുത്തെ സ്ട്രാൻഡ് തിയേറ്ററിനെയും അവർ ഇന്നും ഓർമ്മിക്കുകയും പിന്തുണയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite encyclopedia|title=Joanne Woodward|url=https://www.georgiaencyclopedia.org/articles/arts-culture/joanne-woodward-b-1930|encyclopedia=[[New Georgia Encyclopedia]]|access-date=March 11, 2015}}&lt;/ref&gt;

മാതാപിതാക്കൾ വിവാഹമോചനം നേടിയതിനെത്തുടർന്ന്,&lt;ref name=&quot;actors5&quot;&gt;{{cite episode|title=Joanne Woodward|url=https://www.imdb.com/title/tt0611347|series=Inside the Actors Studio|series-link=Inside the Actors Studio|network=Bravo|airdate=May 11, 2003|season=9|number=15}}&lt;/ref&gt; അവൾ ഹൈസ്‌കൂളിൽ പഠിക്കുന്ന കാലത്ത് കുടുംബം വീണ്ടും സൗത്ത് കരോലിനയിലെ ഗ്രീൻവില്ലിലേക്ക് താമസം മാറി. അവൾ ഗ്രീൻവില്ല് ഹൈസ്‌കൂളിൽ പഠിക്കുകയും അവിടെനിന്ന് ബിരുദം നേടുകയും ചെയ്തു. ഗ്രീൻവില്ലിലെ 'ലിറ്റിൽ തിയേറ്ററി'ൽ അവൾ അക്കാലത്ത് കലാപരിപാടികൾ അവതരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.knowitall.org/video/joanne-woodward-actor-part-1-profile|title=Joanne Woodward – Actor, Part 1|access-date=June 8, 2022|website=KnowItAll.org|publisher=SCETV}}&lt;/ref&gt;

ലൂസിയാന സംസ്ഥാന സർവ്വകലാശാലയിൽ നാടകം ഐഛികയമായി പഠനം നടത്തിയ വുഡ്‌വാർഡ്, അവിടെ 'ചി ഒമേഗ'  എന്ന സോറോറിറ്റിയിൽ അംഗമായിരുന്നു. തുടർന്ന്, നാടകത്തിൽഅഭിനയിക്കുന്നതിനായി അവർ ന്യൂയോർക്ക് നഗരത്തിലേക്ക് പോയി.&lt;ref name=&quot;actors6&quot;&gt;{{cite episode|title=Joanne Woodward|url=https://www.imdb.com/title/tt0611347|series=Inside the Actors Studio|series-link=Inside the Actors Studio|network=Bravo|airdate=May 11, 2003|season=9|number=15}}&lt;/ref&gt; അവിടെ 'ആക്ടേഴ്‌സ് സ്റ്റുഡിയോ'യിൽ പരിശീലനം നേടിയ അവർ, 'നെയ്‌ബർഹുഡ് പ്ലേഹൗസ് സ്കൂൾ ഓഫ് ദി തിയേറ്ററി'ൽ സാൻഫോർഡ് മെയ്‌സ്‌നറുടെ കീഴിലും പഠനം നടത്തി.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Sanford Meisner (published 1998)|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/1998/01/25/magazine/l-sanford-meisner-166502.html|date=1998-01-25|access-date=2020-12-02|issn=0362-4331|language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Editors&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.biography.com/actor/joanne-woodward|title=Joanne Woodward|access-date=2021-09-06|last=((Editors))|date=August 27, 2019|website=Biography.com|language=en-us}}&lt;/ref&gt;

== അഭിനയ ജീവിതം ==
[[File:Joanne_Woodward_1957_drawing.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Joanne_Woodward_1957_drawing.jpg|ലഘുചിത്രം|1957-ൽ 'ദി ത്രീ ഫേസസ് ഓഫ് ഈവ്' എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ ഓസ്‌കാർ നേടിയ വുഡ്‌വാർഡിന്റെ, കലാകാരനായ നിക്കോളാസ് വോൾപെ വരച്ച ചിത്രം.]]'''ടെലിവിഷൻ'''
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%;&quot;
!വർഷം
!പേര്
!വേഷം
! class=&quot;unsortable&quot; |കുറിപ്പുകൾ
|-
|1952
|''ടെയിൽസ് ഓഫ് ടുമോറോ''
|പാറ്റ്
|എപ്പിസോഡ്: ദ ബിറ്റർ സ്റ്റോം
|-
|1952–1953
|''ഓമ്നിബസ്''
|ആൻ റട്ട്ലെഡ്ജ്
|എപ്പിസോഡ്: ''മിസ്റ്റർ ലിങ്കൺ''
|-
|1953–1954
|''ദ ഫിൽക്കോ ടെലിവിഷൻ പ്ലേഹൌസ്''
|എമിലി
|എപ്പിസോഡ്: ''ദ ഡാൻസേർസ്''
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |1954
|''ദ ഫോർഡ് ടെലിവിഷൻ തീയേറ്റർ''
|ജൂൺ ലെഡ്ബെറ്റർ
|എപ്പിസോഡ്: ''Segment''
|-
|''ദ എൽജിൻ ഹവർ''
|നാൻസി
|എപ്പിസോഡ്: ''High Man''
|-
|''ലക്സ് വീഡിയോ തിയേറ്റർ''
|ജെനി ടൗൺസെൻഡ്
|എപ്പിസോഡ്: ''Five Star Final''
|-
|1952–1954
|''റോബർട്ട് മോണ്ട്ഗോമറി പ്രസൻറ്സ്്''
|എൽസി
പെനി
|എപ്പിസോഡ്: ''Homecoming''
എപ്പിസോഡ്: ''Penny''
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |1955
|''ദ സ്റ്റാർആൻറ് ദ സ്റ്റോറി''
|ജിൽ ആൻഡ്രൂസ്
|എപ്പിസോഡ്: ''Dark Stranger''
|-
|''കൌണ്ട് ത്രീ ആൻറ് പ്രേ''
|ലിസി
|
|-
|''ദ 20th സെഞ്ചുറി ഫോക്സ് അവർ''
|എലീനർ ആപ്ലി
|എപ്പിസോഡ്: ''The Late George Apley''
|-
|''ദ യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ് സ്റ്റീൽ അവർ''
|റോക്കി
|എപ്പിസോഡ്: ''White Gloves''
|-
|1954–1956
|''ഫോർ സ്റ്റാർ പ്ലേഹൌസ്''
|ആൻ ബെന്റൺ
ടെറി തോമസ് വിക്ടോറിയ ലീ 'വിക്കി' ഹാലോക്ക്
|എപ്പിസോഡ്: ''Watch the Sunset''
എപ്പിസോഡ്: ''Full Circle''
episode: ''Interlude''
|-
|1954–1956
|''സ്റ്റുഡിയോ വൺ''
|ക്രിസ്റ്റിയാന
ഡെയ്‌സി ലിസ
|എപ്പിസോഡ്: ''A Man's World''
എപ്പിസോഡ്: ''Family Protection''
episode: ''Stir Mugs''
|-
| rowspan=&quot;5&quot; |1956
|''ആൽഫ്രഡ് ഹിച്ച് കോക്ക് പ്രസൻറ്സ്്''
|ബെത്ത് പെയ്ൻ
|എപ്പിസോഡ്: ''Momentum''
|-
|''എ കിസ് ബിഫോർ ഡൈയിംഗ്''
|Dorothy &quot;Dorie&quot; Kingship
|
|-
|''G.E. ട്രൂ തീയേറ്റർ''
|ആൻ ററ്റ്‌ലെഡ്ജ്
|എപ്പിസോഡ്: ''Prologue to Glory''
|-
|''ദ അൽക്കോവ അവർ''
|മാർഗരറ്റ് സ്പെൻസർ
|എപ്പിസോഡ്: ''The Girl in Chapter One''
|-
|''ക്ലൈമാക്സ്''
|കാതറിൻ
|എപ്പിസോഡ്: ''Savage Portrait''
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1957
|''ദ ത്രീ ഫേസസ് ഓഫ് ഈവ്''
|ഈവ് വൈറ്റ്
ഈവ് ബ്ലാക്ക് ജെയ്ൻ
|[[:en:Academy_Award_for_Best_Actress|Academy Award for Best Actress]][[:en:Golden_Globe_Award_for_Best_Actress_–_Motion_Picture_Drama|Golden Globe Award for Best Actress – Motion Picture Drama]][[:en:National_Board_of_Review_Award_for_Best_Actress|National Board of Review Award for Best Actress]]Nominated – [[:en:BAFTA_Award_for_Best_Actress_in_a_Leading_Role|BAFTA Award for Best Foreign Actress]]
|-
|''നോ ഡൌൺ പേമെൻറ്''
|ലിയോള ബൂൺ
|[[:en:National_Board_of_Review_Award_for_Best_Actress|National Board of Review Award for Best Actress]]Nominated – [[:en:BAFTA_Award_for_Best_Actress_in_a_Leading_Role|BAFTA Award for Best Foreign Actress]]
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |1958
|''പ്ലേഹൊസ് 90''
|ലൂയിസ് ഡാർലിംഗ്
|എപ്പിസോഡ്: ''The 80 Yard Run''
|-
|''ദ ലോംഗ് ഹോട്ട് സമ്മർ''
|ക്ലാര വാർണർ
|
|-
|''Rally 'Round the Flag, Boys!''
|ഗ്രേസ് ഓഗിൾതോർപ്പ് ബാനർമാൻ
|Nominated – [[:en:Laurel_Award| Laurel Award for Top Female Comedic Performance]]
|-
|1959
|''ദ സൌണ്ട് ആൻറ് ദ ഫ്യൂരി''
|ക്വെന്റിൻ കോംപ്‌സൺ/ആഖ്യാതാവ്
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1960
|''ദ ഫുജിറ്റീവ് കൈൻറ്''
|കരോൾ കട്രെരെ
|[[:en:San_Sebastián_International_Film_Festival| San Sebastián International Film Festival Zulueta Prize for Best Actress]]
|-
|''[[:en:From_the_Terrace|From the Terrace]]''
|മേരി സെൻ്റ് ജോൺ
|
|-
|1961
|''[[:en:Paris_Blues|Paris Blues]]''
|ലിലിയൻ കോർണിംഗ്
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1963
|''ദ സ്ട്രിപ്പർ''
|ലില ഗ്രീൻ
|Nominated – [[:en:Laurel_Award| Laurel Award for Top Female Dramatic Performance]]
|-
|''എ ന്യൂ കൈൻഡ് ഓഫ് ലവ്''
|സാമന്ത 'സാം' ബ്ലെയ്ക്ക്
മിമി
|Nominated – [[:en:Golden_Globe_Award_for_Best_Actress_–_Motion_Picture_Musical_or_Comedy|Golden Globe Award for Best Actress – Motion Picture Musical or Comedy]]
|-
|1964
|''[[:en:Signpost_to_Murder|Signpost to Murder]]''
|മോളി തോമസ്
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1966
|''എ ബിഗ് ഹാൻഡ് ഫോർ ദ ലിറ്റിൽ ലേഡി''
|മേരി
|Nominated – [[:en:Laurel_Award|Laurel Award for Top Female Comedic Performance]]
|-
|''എ ഫൈൻ മാഡ്നെസ്''
|റോഡ ഷില്ലിറ്റോ
|
|-
|1968
|''റേച്ചൽ, റേച്ചൽ''
|റേച്ചൽ കാമറൂൺ
|[[:en:Golden_Globe_Award_for_Best_Actress_–_Motion_Picture_Drama|Golden Globe Award for Best Actress – Motion Picture Drama]]Kansas City Film Critics Circle Award for Best Actress
[[:en:New_York_Film_Critics_Circle_Award_for_Best_Actress|New York Film Critics Circle Award for Best Actress]]
Nominated – [[:en:Academy_Award_for_Best_Actress|Academy Award for Best Actress]]
Nominated – [[:en:BAFTA_Award_for_Best_Actress_in_a_Leading_Role|BAFTA Award for Best Actress in a Leading Role]]
Nominated – [[:en:Laurel_Award|Laurel Award for Top Female Dramatic Performance]]
|-
|1969
|''വിന്നിംഗ്''
|എലോറ കാപുവ
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1970
|''[[:en:WUSA_(film)|WUSA]]''
|ജെറാൾഡിൻ
|
|-
|''[[:en:King:_A_Filmed_Record..._Montgomery_to_Memphis|King: A Filmed Record... Montgomery to Memphis]]''
|ജോവാൻ
|documentary
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1971
|''[[:en:They_Might_Be_Giants_(film)|They Might Be Giants]]''
|ഡോ. മിൽഡ്രഡ് വാട്സൺ
|
|-
|''All the Way Home''
|മേരി ഫോളറ്റ്
|TV movie
|-
|1972
|''ദ എഫെക്റ്റ് ഓഫ് ഗാമ റേസ് ഓൺ മാൻ-ഇൻ-ദ-മൂൺ മാരിഗോൾഡ്സ്''
|ബിയാട്രിസ്
|[[:en:Best_Actress_Award_(Cannes_Film_Festival)|Cannes Film Festival Best Actress Award]]Kansas City Film Critics Circle Award for Best Actress
Nominated – [[:en:Golden_Globe_Award_for_Best_Actress_–_Motion_Picture_Drama|Golden Globe Award for Best Actress – Motion Picture Drama]]
|-
|1973
|''[[:en:Summer_Wishes,_Winter_Dreams|Summer Wishes, Winter Dreams]]''
|റീറ്റ വാൾഡൻ
|[[:en:BAFTA_Award_for_Best_Actress_in_a_Leading_Role|BAFTA Award for Best Actress in a Leading Role]]Kansas City Film Critics Circle Award for Best Actress
[[:en:New_York_Film_Critics_Circle_Award_for_Best_Actress|New York Film Critics Circle Award for Best Actress]]
Nominated – [[:en:Academy_Award_for_Best_Actress|Academy Award for Best Actress]]
Nominated – [[:en:Golden_Globe_Award_for_Best_Actress_–_Motion_Picture_Drama|Golden Globe Award for Best Actress – Motion Picture Drama]]
|-
|1975
|''ദ ഡ്രോണിംഗ് പൂൾ''
|ഐറിസ് ഡെവെറോക്സ്
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1976
|''[[:en:Sybil_(1976_film)|Sybil]]''
|ഡോ. കോർണേലിയ ബി. വിൽബർ
|Nominated – [[:en:Primetime_Emmy_Award_for_Outstanding_Lead_Actress_–_Miniseries_or_a_Movie|Primetime Emmy Award for Outstanding Lead Actress – Miniseries or a Movie]]
|-
|''[[:en:The_Carol_Burnett_Show|The Carol Burnett Show]]''
|മിഡ്ജ് ഗിബ്സൺ
|episode: ''Episode #9.21''
|-
|1977
|''കം ബാക്ക് ലിറ്റിൽ ഷേബ''
|ലോല ഡെലാനി
|
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |1978
|''See How She Runs''
|ബെറ്റി ക്വിൻ
|[[:en:Primetime_Emmy_Award_for_Outstanding_Lead_Actress_–_Miniseries_or_a_Movie|Primetime Emmy Award for Outstanding Lead Actress – Miniseries or a Movie]]
|-
|''{{sortname|The|End|dab=1978 film}}''
|ജെസ്സിക്ക ലോസൺ
|
|-
|''[[:en:A_Christmas_to_Remember_(film)|A Christmas to Remember]]''
|മിൽഡ്രഡ് മക്ലൗഡ്
|TV movie
|-
|1979
|''The Streets of L.A.''
|കരോൾ ഷ്രാമ്
|TV movie
|-
|1980
|''[[:en:The_Shadow_Box|The Shadow Box]]''
|ബെവർലി
|
|-
|1981
|''[[:en:Crisis_at_Central_High|Crisis at Central High]]''
|എലിസബത്ത് ഹക്കബി
|Nominated – [[:en:Primetime_Emmy_Award_for_Outstanding_Lead_Actress_–_Miniseries_or_a_Movie|Primetime Emmy Award for Outstanding Lead Actress – Miniseries or a Movie]]
Nominated – [[:en:Golden_Globe_Award_for_Best_Actress_–_Miniseries_or_Television_Film|Golden Globe Award for Best Actress – Miniseries or Television Film]]
|-
|1982
|''[[:en:Candida_(play)|Candida]]''
|കാന്റിഡ
|TV movie
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1984
|''[[:en:Harry_&amp;_Son|Harry &amp; Son]]''
|ലില്ലി
|
|-
|''Passions''
|കാതറിൻ കെനർലി
|TV movie
|-
|1985
|''[[:en:Do_You_Remember_Love_(TV_film)|Do You Remember Love]]''
|ബാർബറ വയറ്റ്-ഹോളിസ്
|[[:en:Primetime_Emmy_Award_for_Outstanding_Lead_Actress_–_Miniseries_or_a_Movie|Primetime Emmy Award for Outstanding Lead Actress – Miniseries or a Movie]]Nominated – [[:en:Golden_Globe_Award_for_Best_Actress_–_Miniseries_or_Television_Film|Golden Globe Award for Best Actress – Miniseries or Television Film]]
|-
|1987
|''[[:en:The_Glass_Menagerie_(1987_film)|The Glass Menagerie]]''
|അമാൻഡ വിങ്ഫീൽഡ്
|Nominated – [[:en:Independent_Spirit_Award_for_Best_Lead_Female|Independent Spirit Award for Best Lead Female]]
|-
|1990
|''മി. ആൻറ് മിസസ് ബ്രിഡ്ജ്''
|ഇന്ത്യ ബ്രിഡ്ജ്
|Kansas City Film Critics Circle Award for Best Actress
[[:en:New_York_Film_Critics_Circle_Award_for_Best_Actress|New York Film Critics Circle Award for Best Actress]]
Nominated – [[:en:Academy_Award_for_Best_Actress|Academy Award for Best Actress]]
Nominated – [[:en:Chicago_Film_Critics_Association_Award_for_Best_Actress|Chicago Film Critics Association Award for Best Actress]]
Nominated – [[:en:David_di_Donatello_Awards|David di Donatello Award for Best Foreign Actress]]
Nominated – [[:en:Golden_Globe_Award_for_Best_Actress_–_Motion_Picture_Drama|Golden Globe Award for Best Actress – Motion Picture Drama]]
Nominated – [[:en:Independent_Spirit_Award_for_Best_Lead_Female|Independent Spirit Award for Best Lead Female]]
Nominated – [[:en:Los_Angeles_Film_Critics_Association_Award_for_Best_Actress|Los Angeles Film Critics Association Award for Best Actress]]
Nominated – [[:en:National_Society_of_Film_Critics_Award_for_Best_Actress|National Society of Film Critics Award for Best Actress]]
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |1993
|''ഫോറിൻ അഫയേർസ്''
|വിന്നി മൈനർ
|TV movie
|-
|''ബ്ലൈൻഡ് സ്പോട്ട്''
|നെൽ ഹാരിംഗ്ടൺ
|Nominated – [[:en:Primetime_Emmy_Award_for_Outstanding_Lead_Actress_–_Miniseries_or_a_Movie|Primetime Emmy Award for Outstanding Lead Actress – Miniseries or a Movie]]
|-
|''ദ ഏജ് ഓഫ് ഇന്നസൻസ്''
|ആഖ്യാതാവ്
|
|-
|''ഫിലാഡെൽഫിയ''
|സാറാ ബെക്കറ്റ്
|
|-
|1994
|''ബ്രീത്തിംഗ് ലെസൺസ്''
|മാഗി മോറാൻ
|[[:en:Golden_Globe_Award_for_Best_Actress_–_Miniseries_or_Television_Film|Golden Globe Award for Best Actress – Miniseries or Television Film]][[:en:Screen_Actors_Guild_Award_for_Outstanding_Performance_by_a_Female_Actor_in_a_Miniseries_or_Television_Movie|Screen Actors Guild Award for Outstanding Performance by a Female Actor in a Miniseries or Television Movie]]Nominated – [[:en:Primetime_Emmy_Award_for_Outstanding_Lead_Actress_–_Miniseries_or_a_Movie|Primetime Emmy Award for Outstanding Lead Actress – Miniseries or a Movie]]
|-
|1996
| ''ഈവൻ ഇഫ് എ ഹൺഡ്രഡ് ഓഗ്രസ്...''
|വിവരണക്കാരി (ശബ്ദം)
|
|-
|2005
|''എമ്പയർ ഫാൾസേ''
|ഫ്രാൻസീൻ വൈറ്റിംഗ്
|Nominated – [[:en:Primetime_Emmy_Award_for_Outstanding_Supporting_Actress_–_Miniseries_or_a_Movie|Primetime Emmy Award for Outstanding Supporting Actress – Miniseries or a Movie]]
Nominated – [[:en:Golden_Globe_Award_for_Best_Supporting_Actress_–_Series,_Miniseries_or_Television_Film|Golden Globe Award for Best Supporting Actress – Series, Miniseries or Television Film]]
Nominated – [[:en:Screen_Actors_Guild_Award_for_Outstanding_Performance_by_a_Female_Actor_in_a_Miniseries_or_Television_Movie|Screen Actors Guild Award for Outstanding Performance by a Female Actor in a Miniseries or Television Movie]]
|-
|2013
|''ലക്കി ദെം''
|ഡോറിസ് (ശബ്ദം)
|producer
|}

== അവലംബം ==

[[വർഗ്ഗം:1930-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ടെലിവിഷൻ നടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ നാടകനടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ചലച്ചിത്ര നടിമാർ]]</text>
      <sha1>5nnf6i2prjvsbptt9sa2xwbyoldg9ls</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4680696</id>
      <parentid>4680695</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T10:19:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4680696</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="33289" sha1="gf0x2rg7d6x1ql14kps1xankcwmk90g" xml:space="preserve">{{prettyurl|Joanne Woodward}}
{{Infobox person
| name               = ജോവാൻ വുഡ്വാർഡ്
| image              = Joanne Woodward 1960.JPG
| caption            = വുഡ്വാർഡ്1960 ൽ
| birth_name         = ജോവാൻ ഗിഗ്നില്ല്യറ്റ് ട്രിമ്മിയർ വുഡ്വാർഡ്
| birth_date         = {{Birth date and age|1930|2|27}}
| birth_place        = [[തോമസ്‍വില്ലെ, ജോർജിയ]], യു.എസ്.
| alma_mater         = [[ലൂയിസിയാന സ്റ്റേറ്റ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി]]
| children           = 3, including [[Nell Newman|Nell]] and [[Melissa Newman]]
| other_names        = {{unbulleted list|Joanne Newman|Joanne G. T. Woodward}}
| occupation         = Actress, producer, activist, philanthropist
| residence          = [[വെസ്റ്റ്പോർട്ട്, കണക്റ്റിക്കട്ട്]]
| years_active       = 1955–ഇതുവരെ
| spouse             = {{marriage|[[പോൾ ന്യൂമാൻ]]&lt;br&gt;|1958|2008|reason=died}}
}}
'''ജോവാൻ ഗിഗ്നില്ല്യറ്റ് ന്യൂമാൻ''' (മുമ്പ്, വുഡ്വാർഡ്; ജനനം:1930 ഫെബ്രുവരി 27) ഒരു വിരമിച്ച [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ]] നടിയും, നിർമ്മാതാവും, സാമൂഹ്യപ്രവർത്തകയും, മനുഷ്യസ്നേഹിയുമാണ്. 1950-കളിൽ തന്റെ അഭിനയ ജീവിതത്തിൽ വലിയ മുന്നേറ്റം നടത്തിയ അവർ, സങ്കീർണ്ണമായ സ്ത്രീ കഥാപാത്രങ്ങളെ അതീവ സൂക്ഷ്മതയോടും ആഴത്തോടും കൂടി അവതരിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് പ്രേക്ഷകർക്കിടയിൽ വലിയ അംഗീകാരവും ആദരവും നേടി. അക്കാദമി അവാർഡ് (ഓസ്കാർ), മൂന്ന് പ്രൈംടൈം എമ്മി അവാർഡുകൾ, ബ്രിട്ടീഷ് അക്കാദമി ഫിലിം അവാർഡ്, മൂന്ന് ഗോൾഡൻ ഗ്ലോബ് അവാർഡുകൾ, സ്ക്രീൻ ആക്ടേഴ്സ് ഗിൽഡ് അവാർഡ് എന്നിവ അവരുടെ പുരസ്കാര നേട്ടങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. മികച്ച നടിക്കുള്ള ഓസ്കാർ പുരസ്കാരം നേടിയ അഭിനേതാക്കളിൽ, നിലവിൽ ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവരിലെ ഏറ്റവും പ്രായം കൂടിയ വ്യക്തിയാണ് വുഡ്‌വാർഡ്.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.imdb.com/list/ls053269048/|title=Oldest living winners of Best Actress Oscar|access-date=October 24, 2026|website=IMDb.com}}&lt;/ref&gt;

'''ദി ത്രീ ഫേസസ് ഓഫ് ഈവ്''&lt;nowiki/&gt;' (1957) എന്ന ചിത്രത്തിൽ [[വിഭക്തവ്യക്തിത്വം|വ്യക്തിത്വ വൈകല്യം]] ബാധിച്ച ഒരു സ്ത്രീയായി വേഷമിട്ടതിലൂടെയാണ് വുഡ്‌വാർഡ് ഒരുപക്ഷേ ഏറ്റവും കൂടുതലായി അറിയപ്പെടുന്നത്. ഈ വേഷം അവർക്ക് മികച്ച നടിക്കുള്ള അക്കാദമി അവാർഡിനു പുറമം, ചലച്ചിത്ര-നാടക വിഭാഗത്തിൽ മികച്ച നടിക്കുള്ള ഗോൾഡൻ ഗ്ലോബ് പുരസ്കാരവും നേടിക്കൊടുത്തു. 2008-ൽ നടൻ [[പോൾ ന്യൂമാൻ]] അന്തരിക്കുന്നത് വരെ, അമ്പത് വർഷത്തോളം അദ്ദേഹവുമായി അവർ സന്തുഷ്ടമായ ഒരു വിവാഹജീവിതം നയിച്ചു. പോൾ ന്യൂമാൻ സംവിധാനം ചെയ്തതോ നിർമ്മിച്ചതോ ആയ സിനിമകളിൽ അഭിനയിക്കുകയും അദ്ദേഹത്തോടൊപ്പം സഹതാരമായി പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്തുകൊണ്ട് അവർ അദ്ദേഹവുമായി നിരന്തരം സഹകരിച്ചിരുന്നു. 1990-ൽ, തന്റെ 60-ാം വയസ്സിൽ, സാറാ ലോറൻസ് കോളേജിൽ നിന്ന് ബിരുദം നേടിയ വുഡ്‌വാർഡ് മകൾ ക്ലിയയോടൊപ്പമാണ് ബിരുദം പൂർത്തിയാക്കിയത്.&lt;ref&gt;{{cite news|last=Friedap|first=Joseph P.|date=1990-05-26|title=Commencements; Sarah Lawrence College|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/1990/05/26/nyregion/commencements-sarah-lawrence-college.html|access-date=2022-07-22|issn=0362-4331}}&lt;/ref&gt;

== ആദ്യകാലജീവിതം ==
1930 ഫെബ്രുവരി 27 ന് എലീനറുടേയും (മുമ്പ്, ട്രിമ്മിയർ) ചാൾസ് സ്ക്രിബ്നേർസ് ആൻറ് സൺസ് എന്ന പ്രസാധക കമ്പനിയുടെ വൈസ് പ്രസിഡൻറായിരുന്ന വേഡ് വുഡ്വാർഡ് ജൂനിയറിൻറേയും മകളായി യു.എസിലെ [[ജോർജിയ (യു.എസ്. സംസ്ഥാനം)|ജോർജിയയിലെ]] [[തോമസ്വില്ലെ|തോമസ്വില്ലെയിൽ]] ജോവാൻ ഗിഗ്നില്ല്യറ്റ് ട്രിമ്മർ വുഡ്വാർഡ് എന്ന പേരിൽ ജനിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.filmreference.com/film/64/Joanne-Woodward.html|title=Joanne Woodward|publisher=Film Reference.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://movies.yahoo.com/movie/contributor/1800047595/bio|title=Joanne Woodward|publisher=Yahoo Movies}}&lt;/ref&gt; അവളുടെ മധ്യനാമങ്ങളായ &quot;ജിഗ്‌നിലിയാറ്റ് ട്രിമ്മിയർ&quot; എന്നത് [[ഹ്യൂഗെനോട്ടുകൾ|ഹ്യൂഗനോട്ട്]] വംശജരുമായി ബന്ധപ്പെട്ടവയാണ്.&lt;ref name=&quot;actors&quot;&gt;{{cite episode|title=Joanne Woodward|url=http://www.imdb.com/title/tt0611347|series=Inside the Actors Studio|serieslink=Inside the Actors Studio|network=Bravo|airdate=2003-05-11|season=9|number=15}}&lt;/ref&gt; സിനിമകളോടുള്ള അവരുടെ മാതാവിൻറെ അഭിനിവേശമാണ് ജോവാൻ അഭിനയരംഗത്തേയ്ക്ക് ആകർഷിക്കപ്പെടാൻ കാരണം.&lt;ref name=&quot;actors2&quot;&gt;{{cite episode|title=Joanne Woodward|url=http://www.imdb.com/title/tt0611347|series=Inside the Actors Studio|serieslink=Inside the Actors Studio|network=Bravo|airdate=2003-05-11|season=9|number=15}}&lt;/ref&gt; അമേരിക്കൻ നടിയായിരുന്ന ജോവാൻ ക്രോഫോർഡിൻറെ പേരിലെ ജോവാൻ എന്ന പേരിന്റെ ഭാഗം അവരുടെ മാതാവ് മകൾക്കായി കണ്ടെത്തി.&lt;ref name=&quot;actors3&quot;&gt;{{cite episode|title=Joanne Woodward|url=http://www.imdb.com/title/tt0611347|series=Inside the Actors Studio|serieslink=Inside the Actors Studio|network=Bravo|airdate=2003-05-11|season=9|number=15}}&lt;/ref&gt; ജോർജിയയിലെ അറ്റ്ലാൻറായിൽ ''ഗോൺ വിത്ത് ദ വിൻറ്'' (1939) എന്ന ചിത്രത്തിൻറെ ആദ്യാവതരണസമയത്ത് ക്ഷണിക്കപ്പെട്ട സിനിമാതാരങ്ങളുടെ നിരയിൽ സന്നിഹിതനായിരുന്ന, നടി വിവിയൻ ലെയ്ഗിൻറെ പങ്കാളിയും ഭാവി ഭർത്താവുമായിരുന്ന ലോറൻസ് ഒലിവറിൻറെ മടിയിൽ ഒൻപതു വയസുകാരിയായ ജോവാൻ ചെന്നിരിക്കുകയും അദ്ദേഹത്തിൻറെ ശ്രദ്ധ നേടിയെടുക്കുകയും ചെയ്തു. ഒടുവിൽ അവർ ഒലിവിയറിനൊപ്പം 1977 ൽ കം ബാക്ക്, ലിറ്റിൽ ശേബ എന്ന  ഒരു ടെലിവിഷൻ വീഡിയോയുടെ നിർമ്മാണത്തിൽ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു. റിഹേഴ്സലുകളുടെ സമയത്ത്, പഴയ സംഭവം അവർ ഒലിവറിനെ ഓർമ്മപ്പെടുത്തുകയും അദ്ദേഹം അത് ഓർമ്മയിൽനിന്നു ചികഞ്ഞെടുക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;actors4&quot;&gt;{{cite episode|title=Joanne Woodward|url=http://www.imdb.com/title/tt0611347|series=Inside the Actors Studio|serieslink=Inside the Actors Studio|network=Bravo|airdate=2003-05-11|season=9|number=15}}&lt;/ref&gt;

വുഡ്‌വാർഡ് തോമസ്‌വില്ലിലും, തുടർന്ന് ബ്ലേക്ക്ലിയിലും തോമസ്റ്റണിലും താമസിച്ചു. പിന്നീട് കുടുംബത്തോടൊപ്പം യു.എസിലെ ജോർജിയ സംസ്ഥാനത്തെ മരിയറ്റയിലേക്ക് താമസം മാറിയതോടെ അവിടെയുള്ള മരിയറ്റ ഹൈസ്‌കൂളിൽ പഠനം നടത്തി.. മരിയറ്റ ഹൈസ്‌കൂളിനെയും അവിടുത്തെ സ്ട്രാൻഡ് തിയേറ്ററിനെയും അവർ ഇന്നും ഓർമ്മിക്കുകയും പിന്തുണയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite encyclopedia|title=Joanne Woodward|url=https://www.georgiaencyclopedia.org/articles/arts-culture/joanne-woodward-b-1930|encyclopedia=[[New Georgia Encyclopedia]]|access-date=March 11, 2015}}&lt;/ref&gt;

മാതാപിതാക്കൾ വിവാഹമോചനം നേടിയതിനെത്തുടർന്ന്,&lt;ref name=&quot;actors5&quot;&gt;{{cite episode|title=Joanne Woodward|url=https://www.imdb.com/title/tt0611347|series=Inside the Actors Studio|series-link=Inside the Actors Studio|network=Bravo|airdate=May 11, 2003|season=9|number=15}}&lt;/ref&gt; അവൾ ഹൈസ്‌കൂളിൽ പഠിക്കുന്ന കാലത്ത് കുടുംബം വീണ്ടും സൗത്ത് കരോലിനയിലെ ഗ്രീൻവില്ലിലേക്ക് താമസം മാറി. അവൾ ഗ്രീൻവില്ല് ഹൈസ്‌കൂളിൽ പഠിക്കുകയും അവിടെനിന്ന് ബിരുദം നേടുകയും ചെയ്തു. ഗ്രീൻവില്ലിലെ 'ലിറ്റിൽ തിയേറ്ററി'ൽ അവൾ അക്കാലത്ത് കലാപരിപാടികൾ അവതരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.knowitall.org/video/joanne-woodward-actor-part-1-profile|title=Joanne Woodward – Actor, Part 1|access-date=June 8, 2022|website=KnowItAll.org|publisher=SCETV}}&lt;/ref&gt;

ലൂസിയാന സംസ്ഥാന സർവ്വകലാശാലയിൽ നാടകം ഐഛികയമായി പഠനം നടത്തിയ വുഡ്‌വാർഡ്, അവിടെ 'ചി ഒമേഗ'  എന്ന സോറോറിറ്റിയിൽ അംഗമായിരുന്നു. തുടർന്ന്, നാടകത്തിൽഅഭിനയിക്കുന്നതിനായി അവർ ന്യൂയോർക്ക് നഗരത്തിലേക്ക് പോയി.&lt;ref name=&quot;actors6&quot;&gt;{{cite episode|title=Joanne Woodward|url=https://www.imdb.com/title/tt0611347|series=Inside the Actors Studio|series-link=Inside the Actors Studio|network=Bravo|airdate=May 11, 2003|season=9|number=15}}&lt;/ref&gt; അവിടെ 'ആക്ടേഴ്‌സ് സ്റ്റുഡിയോ'യിൽ പരിശീലനം നേടിയ അവർ, 'നെയ്‌ബർഹുഡ് പ്ലേഹൗസ് സ്കൂൾ ഓഫ് ദി തിയേറ്ററി'ൽ സാൻഫോർഡ് മെയ്‌സ്‌നറുടെ കീഴിലും പഠനം നടത്തി.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Sanford Meisner (published 1998)|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/1998/01/25/magazine/l-sanford-meisner-166502.html|date=1998-01-25|access-date=2020-12-02|issn=0362-4331|language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Editors&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.biography.com/actor/joanne-woodward|title=Joanne Woodward|access-date=2021-09-06|last=((Editors))|date=August 27, 2019|website=Biography.com|language=en-us}}&lt;/ref&gt;

== വ്യക്തിജീവിതം ==
[[പോൾ ന്യൂമാൻ|പോൾ ന്യൂമാനെ]] വിവാഹം കഴിക്കുന്നതിന് മുൻപ്, എഴുത്തുകാരനായ ഗോർ വിദാലുമായി വുഡ്‌വാർഡ് വിവാഹനിശ്ചയം നടത്തിയിരുന്നതായി റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ടായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;Vidal1&quot;&gt;[http://gawker.com/5084411/a-first-draft-of-gore-vidals-illustrated-memoir &quot;A First Draft of Gore Vidal's Illustrated Memoir.&quot;] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120514234605/http://gawker.com/5084411/a-first-draft-of-gore-vidals-illustrated-memoir|date=May 14, 2012}} December 23, 2011.&lt;/ref&gt; എന്നാൽ യഥാർത്ഥത്തിൽ അത്തരമൊരു വിവാഹനിശ്ചയം നടന്നിരുന്നില്ല മാത്രമല്ല; സ്വവർഗാനുരാഗിയായിരുന്ന വിദാലിന് ഒരു മറയായി താൻ പ്രവർത്തിക്കുകയായിരുന്നുവെന്നാണ് വുഡ്‌വാർഡ് പറയുന്നത്.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.latimes.com/books/jacketcopy/la-et-jc-vanity-fair-gore-vidal-women-20130104-story.html|title=Gore Vidal says nice things about women in the new Vanity Fair|work=Los Angeles Times|last=Kellogg|first=Carolyn|quote=&quot;In the piece, Joanne Woodward recalls pretending to have an affair with Vidal, who was gay, as a way of placating his family and perhaps as a cover for her relationship with the not-quite-divorced Paul Newman. &quot;We got a kick out of it,&quot; she told Balaban. &quot;I couldn't see Gore and me getting married — oh, heavens — but we did have a great time together.&quot;&quot;|date=January 4, 2013|access-date=June 23, 2019}}&lt;/ref&gt; ലോസ് ഏഞ്ചൽസിൽ കുറച്ചു കാലം ഒരേ വീട്ടിൽ താമസിച്ചിരുന്നത്

വുഡ്‌വാർഡും വിദാലും പിന്നീടും അവർ സുഹൃത്തുക്കളായി തുടർന്നു.&lt;ref name=&quot;Vidal12&quot;&gt;[http://gawker.com/5084411/a-first-draft-of-gore-vidals-illustrated-memoir &quot;A First Draft of Gore Vidal's Illustrated Memoir.&quot;] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120514234605/http://gawker.com/5084411/a-first-draft-of-gore-vidals-illustrated-memoir|date=May 14, 2012}} December 23, 2011.&lt;/ref&gt;

വുഡ്‌വാർഡും പോൾ ന്യൂമാനും ആദ്യമായി കണ്ടുമുട്ടിയത് അവരുടെ ഏജന്റിന്റെ ഓഫീസിൽ വെച്ചായിരുന്നു. 1953-ൽ 'പിക്നിക്'  എന്ന നാടകത്തിൽ അവർ പകരക്കാരായ അഭിനേതാക്കളായിരുന്നു. ഇതിനിടയിൽ, 1957-ൽ 'ദി ലോംഗ്, ഹോട്ട് സമ്മർ' എന്ന ചിത്രത്തിൽ അവർ പ്രധാന വേഷങ്ങളിൽ അഭിനയിച്ചു. മൂന്ന് കുട്ടികളുണ്ടായിരുന്ന പോൾ ന്യൂമാൻ തന്റെ ആദ്യ ഭാര്യ ജാക്കി വിറ്റെയുമായുള്ള ബന്ധം വേർപെടുത്തിയ ശേഷം 1958 ജനുവരി 29-ന് ലാസ് വെഗാസിൽ വെച്ച് വുഡ്‌വാർഡിനെ വിവാഹം കഴിച്ചു. അതേ വർഷം മാർച്ച് 28-ന്, 'ദി ത്രീ ഫേസസ് ഓഫ് ഈവ്'  എന്ന ചിത്രത്തിലെ വേഷം വുഡ്‌വാർഡിെ മികച്ച നടിക്കുള്ള അക്കാദമി അവാർഡിൻ അർഹയാക്കി. 2008 സെപ്റ്റംബർ 26-ന് ശ്വാസകോശ അർബുദം മൂലം ന്യൂമാൻ മരിക്കുന്നത് വരെ, 50 വർഷത്തോളം ആ ദമ്പതികൾ വിവാഹബന്ധത്തിൽ തുടർന്നു.

== അഭിനയ ജീവിതം ==
[[File:Joanne_Woodward_1957_drawing.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Joanne_Woodward_1957_drawing.jpg|ലഘുചിത്രം|1957-ൽ 'ദി ത്രീ ഫേസസ് ഓഫ് ഈവ്' എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ ഓസ്‌കാർ നേടിയ വുഡ്‌വാർഡിന്റെ, കലാകാരനായ നിക്കോളാസ് വോൾപെ വരച്ച ചിത്രം.]]'''ടെലിവിഷൻ'''
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%;&quot;
!വർഷം
!പേര്
!വേഷം
! class=&quot;unsortable&quot; |കുറിപ്പുകൾ
|-
|1952
|''ടെയിൽസ് ഓഫ് ടുമോറോ''
|പാറ്റ്
|എപ്പിസോഡ്: ദ ബിറ്റർ സ്റ്റോം
|-
|1952–1953
|''ഓമ്നിബസ്''
|ആൻ റട്ട്ലെഡ്ജ്
|എപ്പിസോഡ്: ''മിസ്റ്റർ ലിങ്കൺ''
|-
|1953–1954
|''ദ ഫിൽക്കോ ടെലിവിഷൻ പ്ലേഹൌസ്''
|എമിലി
|എപ്പിസോഡ്: ''ദ ഡാൻസേർസ്''
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |1954
|''ദ ഫോർഡ് ടെലിവിഷൻ തീയേറ്റർ''
|ജൂൺ ലെഡ്ബെറ്റർ
|എപ്പിസോഡ്: ''Segment''
|-
|''ദ എൽജിൻ ഹവർ''
|നാൻസി
|എപ്പിസോഡ്: ''High Man''
|-
|''ലക്സ് വീഡിയോ തിയേറ്റർ''
|ജെനി ടൗൺസെൻഡ്
|എപ്പിസോഡ്: ''Five Star Final''
|-
|1952–1954
|''റോബർട്ട് മോണ്ട്ഗോമറി പ്രസൻറ്സ്്''
|എൽസി
പെനി
|എപ്പിസോഡ്: ''Homecoming''
എപ്പിസോഡ്: ''Penny''
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |1955
|''ദ സ്റ്റാർആൻറ് ദ സ്റ്റോറി''
|ജിൽ ആൻഡ്രൂസ്
|എപ്പിസോഡ്: ''Dark Stranger''
|-
|''കൌണ്ട് ത്രീ ആൻറ് പ്രേ''
|ലിസി
|
|-
|''ദ 20th സെഞ്ചുറി ഫോക്സ് അവർ''
|എലീനർ ആപ്ലി
|എപ്പിസോഡ്: ''The Late George Apley''
|-
|''ദ യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ് സ്റ്റീൽ അവർ''
|റോക്കി
|എപ്പിസോഡ്: ''White Gloves''
|-
|1954–1956
|''ഫോർ സ്റ്റാർ പ്ലേഹൌസ്''
|ആൻ ബെന്റൺ
ടെറി തോമസ് വിക്ടോറിയ ലീ 'വിക്കി' ഹാലോക്ക്
|എപ്പിസോഡ്: ''Watch the Sunset''
എപ്പിസോഡ്: ''Full Circle''
episode: ''Interlude''
|-
|1954–1956
|''സ്റ്റുഡിയോ വൺ''
|ക്രിസ്റ്റിയാന
ഡെയ്‌സി ലിസ
|എപ്പിസോഡ്: ''A Man's World''
എപ്പിസോഡ്: ''Family Protection''
episode: ''Stir Mugs''
|-
| rowspan=&quot;5&quot; |1956
|''ആൽഫ്രഡ് ഹിച്ച് കോക്ക് പ്രസൻറ്സ്്''
|ബെത്ത് പെയ്ൻ
|എപ്പിസോഡ്: ''Momentum''
|-
|''എ കിസ് ബിഫോർ ഡൈയിംഗ്''
|Dorothy &quot;Dorie&quot; Kingship
|
|-
|''G.E. ട്രൂ തീയേറ്റർ''
|ആൻ ററ്റ്‌ലെഡ്ജ്
|എപ്പിസോഡ്: ''Prologue to Glory''
|-
|''ദ അൽക്കോവ അവർ''
|മാർഗരറ്റ് സ്പെൻസർ
|എപ്പിസോഡ്: ''The Girl in Chapter One''
|-
|''ക്ലൈമാക്സ്''
|കാതറിൻ
|എപ്പിസോഡ്: ''Savage Portrait''
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1957
|''ദ ത്രീ ഫേസസ് ഓഫ് ഈവ്''
|ഈവ് വൈറ്റ്
ഈവ് ബ്ലാക്ക് ജെയ്ൻ
|[[:en:Academy_Award_for_Best_Actress|Academy Award for Best Actress]][[:en:Golden_Globe_Award_for_Best_Actress_–_Motion_Picture_Drama|Golden Globe Award for Best Actress – Motion Picture Drama]][[:en:National_Board_of_Review_Award_for_Best_Actress|National Board of Review Award for Best Actress]]Nominated – [[:en:BAFTA_Award_for_Best_Actress_in_a_Leading_Role|BAFTA Award for Best Foreign Actress]]
|-
|''നോ ഡൌൺ പേമെൻറ്''
|ലിയോള ബൂൺ
|[[:en:National_Board_of_Review_Award_for_Best_Actress|National Board of Review Award for Best Actress]]Nominated – [[:en:BAFTA_Award_for_Best_Actress_in_a_Leading_Role|BAFTA Award for Best Foreign Actress]]
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |1958
|''പ്ലേഹൊസ് 90''
|ലൂയിസ് ഡാർലിംഗ്
|എപ്പിസോഡ്: ''The 80 Yard Run''
|-
|''ദ ലോംഗ് ഹോട്ട് സമ്മർ''
|ക്ലാര വാർണർ
|
|-
|''Rally 'Round the Flag, Boys!''
|ഗ്രേസ് ഓഗിൾതോർപ്പ് ബാനർമാൻ
|Nominated – [[:en:Laurel_Award| Laurel Award for Top Female Comedic Performance]]
|-
|1959
|''ദ സൌണ്ട് ആൻറ് ദ ഫ്യൂരി''
|ക്വെന്റിൻ കോംപ്‌സൺ/ആഖ്യാതാവ്
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1960
|''ദ ഫുജിറ്റീവ് കൈൻറ്''
|കരോൾ കട്രെരെ
|[[:en:San_Sebastián_International_Film_Festival| San Sebastián International Film Festival Zulueta Prize for Best Actress]]
|-
|''[[:en:From_the_Terrace|From the Terrace]]''
|മേരി സെൻ്റ് ജോൺ
|
|-
|1961
|''[[:en:Paris_Blues|Paris Blues]]''
|ലിലിയൻ കോർണിംഗ്
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1963
|''ദ സ്ട്രിപ്പർ''
|ലില ഗ്രീൻ
|Nominated – [[:en:Laurel_Award| Laurel Award for Top Female Dramatic Performance]]
|-
|''എ ന്യൂ കൈൻഡ് ഓഫ് ലവ്''
|സാമന്ത 'സാം' ബ്ലെയ്ക്ക്
മിമി
|Nominated – [[:en:Golden_Globe_Award_for_Best_Actress_–_Motion_Picture_Musical_or_Comedy|Golden Globe Award for Best Actress – Motion Picture Musical or Comedy]]
|-
|1964
|''[[:en:Signpost_to_Murder|Signpost to Murder]]''
|മോളി തോമസ്
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1966
|''എ ബിഗ് ഹാൻഡ് ഫോർ ദ ലിറ്റിൽ ലേഡി''
|മേരി
|Nominated – [[:en:Laurel_Award|Laurel Award for Top Female Comedic Performance]]
|-
|''എ ഫൈൻ മാഡ്നെസ്''
|റോഡ ഷില്ലിറ്റോ
|
|-
|1968
|''റേച്ചൽ, റേച്ചൽ''
|റേച്ചൽ കാമറൂൺ
|[[:en:Golden_Globe_Award_for_Best_Actress_–_Motion_Picture_Drama|Golden Globe Award for Best Actress – Motion Picture Drama]]Kansas City Film Critics Circle Award for Best Actress
[[:en:New_York_Film_Critics_Circle_Award_for_Best_Actress|New York Film Critics Circle Award for Best Actress]]
Nominated – [[:en:Academy_Award_for_Best_Actress|Academy Award for Best Actress]]
Nominated – [[:en:BAFTA_Award_for_Best_Actress_in_a_Leading_Role|BAFTA Award for Best Actress in a Leading Role]]
Nominated – [[:en:Laurel_Award|Laurel Award for Top Female Dramatic Performance]]
|-
|1969
|''വിന്നിംഗ്''
|എലോറ കാപുവ
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1970
|''[[:en:WUSA_(film)|WUSA]]''
|ജെറാൾഡിൻ
|
|-
|''[[:en:King:_A_Filmed_Record..._Montgomery_to_Memphis|King: A Filmed Record... Montgomery to Memphis]]''
|ജോവാൻ
|documentary
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1971
|''[[:en:They_Might_Be_Giants_(film)|They Might Be Giants]]''
|ഡോ. മിൽഡ്രഡ് വാട്സൺ
|
|-
|''All the Way Home''
|മേരി ഫോളറ്റ്
|TV movie
|-
|1972
|''ദ എഫെക്റ്റ് ഓഫ് ഗാമ റേസ് ഓൺ മാൻ-ഇൻ-ദ-മൂൺ മാരിഗോൾഡ്സ്''
|ബിയാട്രിസ്
|[[:en:Best_Actress_Award_(Cannes_Film_Festival)|Cannes Film Festival Best Actress Award]]Kansas City Film Critics Circle Award for Best Actress
Nominated – [[:en:Golden_Globe_Award_for_Best_Actress_–_Motion_Picture_Drama|Golden Globe Award for Best Actress – Motion Picture Drama]]
|-
|1973
|''[[:en:Summer_Wishes,_Winter_Dreams|Summer Wishes, Winter Dreams]]''
|റീറ്റ വാൾഡൻ
|[[:en:BAFTA_Award_for_Best_Actress_in_a_Leading_Role|BAFTA Award for Best Actress in a Leading Role]]Kansas City Film Critics Circle Award for Best Actress
[[:en:New_York_Film_Critics_Circle_Award_for_Best_Actress|New York Film Critics Circle Award for Best Actress]]
Nominated – [[:en:Academy_Award_for_Best_Actress|Academy Award for Best Actress]]
Nominated – [[:en:Golden_Globe_Award_for_Best_Actress_–_Motion_Picture_Drama|Golden Globe Award for Best Actress – Motion Picture Drama]]
|-
|1975
|''ദ ഡ്രോണിംഗ് പൂൾ''
|ഐറിസ് ഡെവെറോക്സ്
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1976
|''[[:en:Sybil_(1976_film)|Sybil]]''
|ഡോ. കോർണേലിയ ബി. വിൽബർ
|Nominated – [[:en:Primetime_Emmy_Award_for_Outstanding_Lead_Actress_–_Miniseries_or_a_Movie|Primetime Emmy Award for Outstanding Lead Actress – Miniseries or a Movie]]
|-
|''[[:en:The_Carol_Burnett_Show|The Carol Burnett Show]]''
|മിഡ്ജ് ഗിബ്സൺ
|episode: ''Episode #9.21''
|-
|1977
|''കം ബാക്ക് ലിറ്റിൽ ഷേബ''
|ലോല ഡെലാനി
|
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |1978
|''See How She Runs''
|ബെറ്റി ക്വിൻ
|[[:en:Primetime_Emmy_Award_for_Outstanding_Lead_Actress_–_Miniseries_or_a_Movie|Primetime Emmy Award for Outstanding Lead Actress – Miniseries or a Movie]]
|-
|''{{sortname|The|End|dab=1978 film}}''
|ജെസ്സിക്ക ലോസൺ
|
|-
|''[[:en:A_Christmas_to_Remember_(film)|A Christmas to Remember]]''
|മിൽഡ്രഡ് മക്ലൗഡ്
|TV movie
|-
|1979
|''The Streets of L.A.''
|കരോൾ ഷ്രാമ്
|TV movie
|-
|1980
|''[[:en:The_Shadow_Box|The Shadow Box]]''
|ബെവർലി
|
|-
|1981
|''[[:en:Crisis_at_Central_High|Crisis at Central High]]''
|എലിസബത്ത് ഹക്കബി
|Nominated – [[:en:Primetime_Emmy_Award_for_Outstanding_Lead_Actress_–_Miniseries_or_a_Movie|Primetime Emmy Award for Outstanding Lead Actress – Miniseries or a Movie]]
Nominated – [[:en:Golden_Globe_Award_for_Best_Actress_–_Miniseries_or_Television_Film|Golden Globe Award for Best Actress – Miniseries or Television Film]]
|-
|1982
|''[[:en:Candida_(play)|Candida]]''
|കാന്റിഡ
|TV movie
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1984
|''[[:en:Harry_&amp;_Son|Harry &amp; Son]]''
|ലില്ലി
|
|-
|''Passions''
|കാതറിൻ കെനർലി
|TV movie
|-
|1985
|''[[:en:Do_You_Remember_Love_(TV_film)|Do You Remember Love]]''
|ബാർബറ വയറ്റ്-ഹോളിസ്
|[[:en:Primetime_Emmy_Award_for_Outstanding_Lead_Actress_–_Miniseries_or_a_Movie|Primetime Emmy Award for Outstanding Lead Actress – Miniseries or a Movie]]Nominated – [[:en:Golden_Globe_Award_for_Best_Actress_–_Miniseries_or_Television_Film|Golden Globe Award for Best Actress – Miniseries or Television Film]]
|-
|1987
|''[[:en:The_Glass_Menagerie_(1987_film)|The Glass Menagerie]]''
|അമാൻഡ വിങ്ഫീൽഡ്
|Nominated – [[:en:Independent_Spirit_Award_for_Best_Lead_Female|Independent Spirit Award for Best Lead Female]]
|-
|1990
|''മി. ആൻറ് മിസസ് ബ്രിഡ്ജ്''
|ഇന്ത്യ ബ്രിഡ്ജ്
|Kansas City Film Critics Circle Award for Best Actress
[[:en:New_York_Film_Critics_Circle_Award_for_Best_Actress|New York Film Critics Circle Award for Best Actress]]
Nominated – [[:en:Academy_Award_for_Best_Actress|Academy Award for Best Actress]]
Nominated – [[:en:Chicago_Film_Critics_Association_Award_for_Best_Actress|Chicago Film Critics Association Award for Best Actress]]
Nominated – [[:en:David_di_Donatello_Awards|David di Donatello Award for Best Foreign Actress]]
Nominated – [[:en:Golden_Globe_Award_for_Best_Actress_–_Motion_Picture_Drama|Golden Globe Award for Best Actress – Motion Picture Drama]]
Nominated – [[:en:Independent_Spirit_Award_for_Best_Lead_Female|Independent Spirit Award for Best Lead Female]]
Nominated – [[:en:Los_Angeles_Film_Critics_Association_Award_for_Best_Actress|Los Angeles Film Critics Association Award for Best Actress]]
Nominated – [[:en:National_Society_of_Film_Critics_Award_for_Best_Actress|National Society of Film Critics Award for Best Actress]]
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |1993
|''ഫോറിൻ അഫയേർസ്''
|വിന്നി മൈനർ
|TV movie
|-
|''ബ്ലൈൻഡ് സ്പോട്ട്''
|നെൽ ഹാരിംഗ്ടൺ
|Nominated – [[:en:Primetime_Emmy_Award_for_Outstanding_Lead_Actress_–_Miniseries_or_a_Movie|Primetime Emmy Award for Outstanding Lead Actress – Miniseries or a Movie]]
|-
|''ദ ഏജ് ഓഫ് ഇന്നസൻസ്''
|ആഖ്യാതാവ്
|
|-
|''ഫിലാഡെൽഫിയ''
|സാറാ ബെക്കറ്റ്
|
|-
|1994
|''ബ്രീത്തിംഗ് ലെസൺസ്''
|മാഗി മോറാൻ
|[[:en:Golden_Globe_Award_for_Best_Actress_–_Miniseries_or_Television_Film|Golden Globe Award for Best Actress – Miniseries or Television Film]][[:en:Screen_Actors_Guild_Award_for_Outstanding_Performance_by_a_Female_Actor_in_a_Miniseries_or_Television_Movie|Screen Actors Guild Award for Outstanding Performance by a Female Actor in a Miniseries or Television Movie]]Nominated – [[:en:Primetime_Emmy_Award_for_Outstanding_Lead_Actress_–_Miniseries_or_a_Movie|Primetime Emmy Award for Outstanding Lead Actress – Miniseries or a Movie]]
|-
|1996
| ''ഈവൻ ഇഫ് എ ഹൺഡ്രഡ് ഓഗ്രസ്...''
|വിവരണക്കാരി (ശബ്ദം)
|
|-
|2005
|''എമ്പയർ ഫാൾസേ''
|ഫ്രാൻസീൻ വൈറ്റിംഗ്
|Nominated – [[:en:Primetime_Emmy_Award_for_Outstanding_Supporting_Actress_–_Miniseries_or_a_Movie|Primetime Emmy Award for Outstanding Supporting Actress – Miniseries or a Movie]]
Nominated – [[:en:Golden_Globe_Award_for_Best_Supporting_Actress_–_Series,_Miniseries_or_Television_Film|Golden Globe Award for Best Supporting Actress – Series, Miniseries or Television Film]]
Nominated – [[:en:Screen_Actors_Guild_Award_for_Outstanding_Performance_by_a_Female_Actor_in_a_Miniseries_or_Television_Movie|Screen Actors Guild Award for Outstanding Performance by a Female Actor in a Miniseries or Television Movie]]
|-
|2013
|''ലക്കി ദെം''
|ഡോറിസ് (ശബ്ദം)
|producer
|}

== അവലംബം ==

[[വർഗ്ഗം:1930-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ടെലിവിഷൻ നടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ നാടകനടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ചലച്ചിത്ര നടിമാർ]]</text>
      <sha1>gf0x2rg7d6x1ql14kps1xankcwmk90g</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4680698</id>
      <parentid>4680696</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T10:42:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <comment>/* വ്യക്തിജീവിതം */</comment>
      <origin>4680698</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44671" sha1="c9jx00edjhukvhxts22ta89at9tm4ua" xml:space="preserve">{{prettyurl|Joanne Woodward}}
{{Infobox person
| name               = ജോവാൻ വുഡ്വാർഡ്
| image              = Joanne Woodward 1960.JPG
| caption            = വുഡ്വാർഡ്1960 ൽ
| birth_name         = ജോവാൻ ഗിഗ്നില്ല്യറ്റ് ട്രിമ്മിയർ വുഡ്വാർഡ്
| birth_date         = {{Birth date and age|1930|2|27}}
| birth_place        = [[തോമസ്‍വില്ലെ, ജോർജിയ]], യു.എസ്.
| alma_mater         = [[ലൂയിസിയാന സ്റ്റേറ്റ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി]]
| children           = 3, including [[Nell Newman|Nell]] and [[Melissa Newman]]
| other_names        = {{unbulleted list|ജോവാൻ ന്യൂമാൻ|ജോവാൻ ജി ടി വുഡ്‌വാർഡ്}}
| occupation         = നടി, നിർമ്മാതാവ്, സാമൂഹ്യ പ്രവർത്തക, ജീവകാരുണ്യ പ്രവർത്തക
| residence          = [[വെസ്റ്റ്പോർട്ട്, കണക്റ്റിക്കട്ട്]]
| years_active       = 1955–ഇതുവരെ
| spouse             = {{marriage|[[പോൾ ന്യൂമാൻ]]&lt;br&gt;|1958|2008|reason=died}}
}}
'''ജോവാൻ ഗിഗ്നില്ല്യറ്റ് ന്യൂമാൻ''' (മുമ്പ്, വുഡ്വാർഡ്; ജനനം:1930 ഫെബ്രുവരി 27) ഒരു വിരമിച്ച [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ]] നടിയും, നിർമ്മാതാവും, സാമൂഹ്യപ്രവർത്തകയും, മനുഷ്യസ്നേഹിയുമാണ്. 1950-കളിൽ തന്റെ അഭിനയ ജീവിതത്തിൽ വലിയ മുന്നേറ്റം നടത്തിയ അവർ, സങ്കീർണ്ണമായ സ്ത്രീ കഥാപാത്രങ്ങളെ അതീവ സൂക്ഷ്മതയോടും ആഴത്തോടും കൂടി അവതരിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് പ്രേക്ഷകർക്കിടയിൽ വലിയ അംഗീകാരവും ആദരവും നേടി. അക്കാദമി അവാർഡ് (ഓസ്കാർ), മൂന്ന് പ്രൈംടൈം എമ്മി അവാർഡുകൾ, ബ്രിട്ടീഷ് അക്കാദമി ഫിലിം അവാർഡ്, മൂന്ന് ഗോൾഡൻ ഗ്ലോബ് അവാർഡുകൾ, സ്ക്രീൻ ആക്ടേഴ്സ് ഗിൽഡ് അവാർഡ് എന്നിവ അവരുടെ പുരസ്കാര നേട്ടങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. മികച്ച നടിക്കുള്ള ഓസ്കാർ പുരസ്കാരം നേടിയ അഭിനേതാക്കളിൽ, നിലവിൽ ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവരിലെ ഏറ്റവും പ്രായം കൂടിയ വ്യക്തിയാണ് വുഡ്‌വാർഡ്.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.imdb.com/list/ls053269048/|title=Oldest living winners of Best Actress Oscar|access-date=October 24, 2026|website=IMDb.com}}&lt;/ref&gt;

'''ദി ത്രീ ഫേസസ് ഓഫ് ഈവ്''&lt;nowiki/&gt;' (1957) എന്ന ചിത്രത്തിൽ [[വിഭക്തവ്യക്തിത്വം|വ്യക്തിത്വ വൈകല്യം]] ബാധിച്ച ഒരു സ്ത്രീയായി വേഷമിട്ടതിലൂടെയാണ് വുഡ്‌വാർഡ് ഒരുപക്ഷേ ഏറ്റവും കൂടുതലായി അറിയപ്പെടുന്നത്. ഈ വേഷം അവർക്ക് മികച്ച നടിക്കുള്ള അക്കാദമി അവാർഡിനു പുറമം, ചലച്ചിത്ര-നാടക വിഭാഗത്തിൽ മികച്ച നടിക്കുള്ള ഗോൾഡൻ ഗ്ലോബ് പുരസ്കാരവും നേടിക്കൊടുത്തു. 2008-ൽ നടൻ [[പോൾ ന്യൂമാൻ]] അന്തരിക്കുന്നത് വരെ, അമ്പത് വർഷത്തോളം അദ്ദേഹവുമായി അവർ സന്തുഷ്ടമായ ഒരു വിവാഹജീവിതം നയിച്ചു. പോൾ ന്യൂമാൻ സംവിധാനം ചെയ്തതോ നിർമ്മിച്ചതോ ആയ സിനിമകളിൽ അഭിനയിക്കുകയും അദ്ദേഹത്തോടൊപ്പം സഹതാരമായി പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്തുകൊണ്ട് അവർ അദ്ദേഹവുമായി നിരന്തരം സഹകരിച്ചിരുന്നു. 1990-ൽ, തന്റെ 60-ാം വയസ്സിൽ, സാറാ ലോറൻസ് കോളേജിൽ നിന്ന് ബിരുദം നേടിയ വുഡ്‌വാർഡ് മകൾ ക്ലിയയോടൊപ്പമാണ് ബിരുദം പൂർത്തിയാക്കിയത്.&lt;ref&gt;{{cite news|last=Friedap|first=Joseph P.|date=1990-05-26|title=Commencements; Sarah Lawrence College|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/1990/05/26/nyregion/commencements-sarah-lawrence-college.html|access-date=2022-07-22|issn=0362-4331}}&lt;/ref&gt;

== ആദ്യകാലജീവിതം ==
1930 ഫെബ്രുവരി 27 ന് എലീനറുടേയും (മുമ്പ്, ട്രിമ്മിയർ) ചാൾസ് സ്ക്രിബ്നേർസ് ആൻറ് സൺസ് എന്ന പ്രസാധക കമ്പനിയുടെ വൈസ് പ്രസിഡൻറായിരുന്ന വേഡ് വുഡ്വാർഡ് ജൂനിയറിൻറേയും മകളായി യു.എസിലെ [[ജോർജിയ (യു.എസ്. സംസ്ഥാനം)|ജോർജിയയിലെ]] [[തോമസ്വില്ലെ|തോമസ്വില്ലെയിൽ]] ജോവാൻ ഗിഗ്നില്ല്യറ്റ് ട്രിമ്മർ വുഡ്വാർഡ് എന്ന പേരിൽ ജനിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.filmreference.com/film/64/Joanne-Woodward.html|title=Joanne Woodward|publisher=Film Reference.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://movies.yahoo.com/movie/contributor/1800047595/bio|title=Joanne Woodward|publisher=Yahoo Movies}}&lt;/ref&gt; അവളുടെ മധ്യനാമങ്ങളായ &quot;ജിഗ്‌നിലിയാറ്റ് ട്രിമ്മിയർ&quot; എന്നത് [[ഹ്യൂഗെനോട്ടുകൾ|ഹ്യൂഗനോട്ട്]] വംശജരുമായി ബന്ധപ്പെട്ടവയാണ്.&lt;ref name=&quot;actors&quot;&gt;{{cite episode|title=Joanne Woodward|url=http://www.imdb.com/title/tt0611347|series=Inside the Actors Studio|serieslink=Inside the Actors Studio|network=Bravo|airdate=2003-05-11|season=9|number=15}}&lt;/ref&gt; സിനിമകളോടുള്ള അവരുടെ മാതാവിൻറെ അഭിനിവേശമാണ് ജോവാൻ അഭിനയരംഗത്തേയ്ക്ക് ആകർഷിക്കപ്പെടാൻ കാരണം.&lt;ref name=&quot;actors2&quot;&gt;{{cite episode|title=Joanne Woodward|url=http://www.imdb.com/title/tt0611347|series=Inside the Actors Studio|serieslink=Inside the Actors Studio|network=Bravo|airdate=2003-05-11|season=9|number=15}}&lt;/ref&gt; അമേരിക്കൻ നടിയായിരുന്ന ജോവാൻ ക്രോഫോർഡിൻറെ പേരിലെ ജോവാൻ എന്ന പേരിന്റെ ഭാഗം അവരുടെ മാതാവ് മകൾക്കായി കണ്ടെത്തി.&lt;ref name=&quot;actors3&quot;&gt;{{cite episode|title=Joanne Woodward|url=http://www.imdb.com/title/tt0611347|series=Inside the Actors Studio|serieslink=Inside the Actors Studio|network=Bravo|airdate=2003-05-11|season=9|number=15}}&lt;/ref&gt; ജോർജിയയിലെ അറ്റ്ലാൻറായിൽ ''ഗോൺ വിത്ത് ദ വിൻറ്'' (1939) എന്ന ചിത്രത്തിൻറെ ആദ്യാവതരണസമയത്ത് ക്ഷണിക്കപ്പെട്ട സിനിമാതാരങ്ങളുടെ നിരയിൽ സന്നിഹിതനായിരുന്ന, നടി വിവിയൻ ലെയ്ഗിൻറെ പങ്കാളിയും ഭാവി ഭർത്താവുമായിരുന്ന ലോറൻസ് ഒലിവറിൻറെ മടിയിൽ ഒൻപതു വയസുകാരിയായ ജോവാൻ ചെന്നിരിക്കുകയും അദ്ദേഹത്തിൻറെ ശ്രദ്ധ നേടിയെടുക്കുകയും ചെയ്തു. ഒടുവിൽ അവർ ഒലിവിയറിനൊപ്പം 1977 ൽ കം ബാക്ക്, ലിറ്റിൽ ശേബ എന്ന  ഒരു ടെലിവിഷൻ വീഡിയോയുടെ നിർമ്മാണത്തിൽ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു. റിഹേഴ്സലുകളുടെ സമയത്ത്, പഴയ സംഭവം അവർ ഒലിവറിനെ ഓർമ്മപ്പെടുത്തുകയും അദ്ദേഹം അത് ഓർമ്മയിൽനിന്നു ചികഞ്ഞെടുക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;actors4&quot;&gt;{{cite episode|title=Joanne Woodward|url=http://www.imdb.com/title/tt0611347|series=Inside the Actors Studio|serieslink=Inside the Actors Studio|network=Bravo|airdate=2003-05-11|season=9|number=15}}&lt;/ref&gt;

വുഡ്‌വാർഡ് തോമസ്‌വില്ലിലും, തുടർന്ന് ബ്ലേക്ക്ലിയിലും തോമസ്റ്റണിലും താമസിച്ചു. പിന്നീട് കുടുംബത്തോടൊപ്പം യു.എസിലെ ജോർജിയ സംസ്ഥാനത്തെ മരിയറ്റയിലേക്ക് താമസം മാറിയതോടെ അവിടെയുള്ള മരിയറ്റ ഹൈസ്‌കൂളിൽ പഠനം നടത്തി.. മരിയറ്റ ഹൈസ്‌കൂളിനെയും അവിടുത്തെ സ്ട്രാൻഡ് തിയേറ്ററിനെയും അവർ ഇന്നും ഓർമ്മിക്കുകയും പിന്തുണയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite encyclopedia|title=Joanne Woodward|url=https://www.georgiaencyclopedia.org/articles/arts-culture/joanne-woodward-b-1930|encyclopedia=[[New Georgia Encyclopedia]]|access-date=March 11, 2015}}&lt;/ref&gt;

മാതാപിതാക്കൾ വിവാഹമോചനം നേടിയതിനെത്തുടർന്ന്,&lt;ref name=&quot;actors5&quot;&gt;{{cite episode|title=Joanne Woodward|url=https://www.imdb.com/title/tt0611347|series=Inside the Actors Studio|series-link=Inside the Actors Studio|network=Bravo|airdate=May 11, 2003|season=9|number=15}}&lt;/ref&gt; അവൾ ഹൈസ്‌കൂളിൽ പഠിക്കുന്ന കാലത്ത് കുടുംബം വീണ്ടും സൗത്ത് കരോലിനയിലെ ഗ്രീൻവില്ലിലേക്ക് താമസം മാറി. അവൾ ഗ്രീൻവില്ല് ഹൈസ്‌കൂളിൽ പഠിക്കുകയും അവിടെനിന്ന് ബിരുദം നേടുകയും ചെയ്തു. ഗ്രീൻവില്ലിലെ 'ലിറ്റിൽ തിയേറ്ററി'ൽ അവൾ അക്കാലത്ത് കലാപരിപാടികൾ അവതരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.knowitall.org/video/joanne-woodward-actor-part-1-profile|title=Joanne Woodward – Actor, Part 1|access-date=June 8, 2022|website=KnowItAll.org|publisher=SCETV}}&lt;/ref&gt;

ലൂസിയാന സംസ്ഥാന സർവ്വകലാശാലയിൽ നാടകം ഐഛികയമായി പഠനം നടത്തിയ വുഡ്‌വാർഡ്, അവിടെ 'ചി ഒമേഗ'  എന്ന സോറോറിറ്റിയിൽ അംഗമായിരുന്നു. തുടർന്ന്, നാടകത്തിൽഅഭിനയിക്കുന്നതിനായി അവർ ന്യൂയോർക്ക് നഗരത്തിലേക്ക് പോയി.&lt;ref name=&quot;actors6&quot;&gt;{{cite episode|title=Joanne Woodward|url=https://www.imdb.com/title/tt0611347|series=Inside the Actors Studio|series-link=Inside the Actors Studio|network=Bravo|airdate=May 11, 2003|season=9|number=15}}&lt;/ref&gt; അവിടെ 'ആക്ടേഴ്‌സ് സ്റ്റുഡിയോ'യിൽ പരിശീലനം നേടിയ അവർ, 'നെയ്‌ബർഹുഡ് പ്ലേഹൗസ് സ്കൂൾ ഓഫ് ദി തിയേറ്ററി'ൽ സാൻഫോർഡ് മെയ്‌സ്‌നറുടെ കീഴിലും പഠനം നടത്തി.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Sanford Meisner (published 1998)|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/1998/01/25/magazine/l-sanford-meisner-166502.html|date=1998-01-25|access-date=2020-12-02|issn=0362-4331|language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Editors&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.biography.com/actor/joanne-woodward|title=Joanne Woodward|access-date=2021-09-06|last=((Editors))|date=August 27, 2019|website=Biography.com|language=en-us}}&lt;/ref&gt;

== വ്യക്തിജീവിതം ==
[[പോൾ ന്യൂമാൻ|പോൾ ന്യൂമാനെ]] വിവാഹം കഴിക്കുന്നതിന് മുൻപ്, എഴുത്തുകാരനായ ഗോർ വിദാലുമായി വുഡ്‌വാർഡ് വിവാഹനിശ്ചയം നടത്തിയിരുന്നതായി റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ടായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;Vidal1&quot;&gt;[http://gawker.com/5084411/a-first-draft-of-gore-vidals-illustrated-memoir &quot;A First Draft of Gore Vidal's Illustrated Memoir.&quot;] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120514234605/http://gawker.com/5084411/a-first-draft-of-gore-vidals-illustrated-memoir|date=May 14, 2012}} December 23, 2011.&lt;/ref&gt; എന്നാൽ യഥാർത്ഥത്തിൽ അത്തരമൊരു വിവാഹനിശ്ചയം നടന്നിരുന്നില്ല മാത്രമല്ല; സ്വവർഗാനുരാഗിയായിരുന്ന വിദാലിന് ഒരു മറയായി താൻ പ്രവർത്തിക്കുകയായിരുന്നുവെന്നാണ് വുഡ്‌വാർഡ് പറയുന്നത്.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.latimes.com/books/jacketcopy/la-et-jc-vanity-fair-gore-vidal-women-20130104-story.html|title=Gore Vidal says nice things about women in the new Vanity Fair|work=Los Angeles Times|last=Kellogg|first=Carolyn|quote=&quot;In the piece, Joanne Woodward recalls pretending to have an affair with Vidal, who was gay, as a way of placating his family and perhaps as a cover for her relationship with the not-quite-divorced Paul Newman. &quot;We got a kick out of it,&quot; she told Balaban. &quot;I couldn't see Gore and me getting married — oh, heavens — but we did have a great time together.&quot;&quot;|date=January 4, 2013|access-date=June 23, 2019}}&lt;/ref&gt; ലോസ് ഏഞ്ചൽസിൽ കുറച്ചു കാലം ഒരേ വീട്ടിൽ താമസിച്ചിരുന്നത് വുഡ്‌വാർഡും വിദാലും പിന്നീടും അവർ സുഹൃത്തുക്കളായി തുടർന്നു.&lt;ref name=&quot;Vidal12&quot;&gt;[http://gawker.com/5084411/a-first-draft-of-gore-vidals-illustrated-memoir &quot;A First Draft of Gore Vidal's Illustrated Memoir.&quot;] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120514234605/http://gawker.com/5084411/a-first-draft-of-gore-vidals-illustrated-memoir|date=May 14, 2012}} December 23, 2011.&lt;/ref&gt;

വുഡ്‌വാർഡും പോൾ ന്യൂമാനും ആദ്യമായി കണ്ടുമുട്ടിയത് അവരുടെ ഏജന്റിന്റെ ഓഫീസിൽ വെച്ചായിരുന്നു. 1953-ൽ 'പിക്നിക്'  എന്ന നാടകത്തിൽ അവർ പകരക്കാരായ അഭിനേതാക്കളായിരുന്നു. ഇതിനിടയിൽ, 1957-ൽ 'ദി ലോംഗ്, ഹോട്ട് സമ്മർ' എന്ന ചിത്രത്തിൽ അവർ പ്രധാന വേഷങ്ങളിൽ അഭിനയിച്ചു. മൂന്ന് കുട്ടികളുണ്ടായിരുന്ന പോൾ ന്യൂമാൻ തന്റെ ആദ്യ ഭാര്യ ജാക്കി വിറ്റെയുമായുള്ള ബന്ധം വേർപെടുത്തിയ ശേഷം 1958 ജനുവരി 29-ന് ലാസ് വെഗാസിൽ വെച്ച് വുഡ്‌വാർഡിനെ വിവാഹം കഴിച്ചു. അതേ വർഷം മാർച്ച് 28-ന്, '''ദി ത്രീ ഫേസസ് ഓഫ് ഈവ്''&lt;nowiki/&gt;'  എന്ന ചിത്രത്തിലെ വേഷം വുഡ്‌വാർഡിെ മികച്ച നടിക്കുള്ള അക്കാദമി അവാർഡിൻ അർഹയാക്കി. 2008 സെപ്റ്റംബർ 26-ന് ശ്വാസകോശ അർബുദം മൂലം ന്യൂമാൻ മരിക്കുന്നത് വരെ, 50 വർഷത്തോളം ആ ദമ്പതികൾ വിവാഹബന്ധത്തിൽ തുടർന്നു.&lt;ref&gt;[http://www.people.com/people/package/gallery/0,,20229386_20219605_3,00.html &quot;Remembering Paul Newman.&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160413142950/http://www.people.com/people/package/gallery/0,,20229386_20219605_3,00.html|date=April 13, 2016}} ''[[People (American magazine)|People]]''. September 27, 2008.&lt;/ref&gt; വുഡ്‌വാർഡ് പറഞ്ഞു: &quot;അദ്ദേഹം കാണാൻ നല്ല ഭംഗിയുള്ളയാളാണ്, ആകർഷകനാണ്, അങ്ങനെ പല ഗുണങ്ങളും അദ്ദേഹത്തിനുണ്ട്. എന്നാൽ അവസാനം വരുമ്പോൾ അതൊന്നും അത്ര പ്രധാനമല്ല; ഒരാളെ ചിരിപ്പിക്കാൻ നിങ്ങൾക്ക് കഴിയുമോ എന്നതാണ് പ്രധാനമായിട്ടുള്ളത്. അദ്ദേഹം എന്നെ എപ്പോഴും ചിരിപ്പിച്ചുകൊണ്ടേയിരിക്കുന്നു.&quot; തങ്ങളുടെ ബന്ധത്തിന്റെ വിജയത്തിന് കാരണം &quot;അഭിനിവേശവും പരസ്പര ബഹുമാനവും ക്ഷമയും, ഒപ്പം ദൃഢനിശ്ചയവും ചേർന്ന ഒരു മിശ്രിതമാണ്&quot; എന്നാണ് ന്യൂമാൻ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നത്.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.countryliving.com/life/inspirational-stories/a44473/paul-newman-joanne-woodward-love-story/|title=The Secret to Paul Newman &amp; Joanne Woodward's 50-Year Marriage|access-date=July 23, 2021|last=Murtaugh|first=Taysha|date=August 22, 2017|work=Country Living}}&lt;/ref&gt;

ന്യൂമാനുമായുള്ള ബന്ധത്തിൽ വുഡ്‌വാർഡിന് എലിനോർ തെരേസ &quot;നെൽ&quot; (1959), മെലിസ സ്റ്റുവർട്ട് (1961), ക്ലെയർ ഒലീവിയ &quot;ക്ലിയ&quot; (1965) എന്നീ മൂന്ന് പെൺമക്കളുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;Pukas&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.express.co.uk/celebrity-news/617638/Actor-Paul-Newman-daughter-Clea-charitable-work|title=Paul Newman's daughter Clea: 'Dad was so much more than a movie star'|access-date=July 23, 2021|last=Pukas|first=Anna|date=November 6, 2015|work=Express}}&lt;/ref&gt;

വുഡ്‌വാർഡും ഭർത്താവ് ന്യൂമാനും അമേരിക്കയിലെ ഡെമോക്രാറ്റിക് പാർട്ടിയുടെ അനുഭാവികളായിരുന്നു. 1968-ൽ സെനറ്റർ യൂജിൻ മക്കാർത്തി നടത്തിയ പരാജയപ്പെട്ട പ്രസിഡൻഷ്യൽ പ്രചാരണ വേളയിൽ, അദ്ദേഹത്തിന് ശക്തമായ പിന്തുണ നൽകിയവരിൽ ഈ ദമ്പതികളും ഉൾപ്പെടുന്നു. 1968 ഏപ്രിൽ 1-ന് 'ആർതർസ് റെസ്റ്റോറന്റിൽ'  നടന്ന, മക്കാർത്തിയുടെ പ്രചാരണത്തിനായുള്ള ധനസമാഹരണ പരിപാടിയിലും ഇവർ പങ്കെടുത്തിരുന്നു..&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.gettyimages.com.au/detail/news-photo/joanne-woodward-and-paul-newman-news-photo/83033826|title=Joanne Woodward and Paul Newman|access-date=2021-09-06|date=September 27, 2008|website=Getty Images|language=en-gb}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.gettyimages.com.au/detail/news-photo/joanne-woodward-during-political-benefit-for-eugene-news-photo/106269475|title=Joanne Woodward during Political Benefit for Eugene McCarthy at...|access-date=2021-09-06|date=October 28, 2010|website=Getty Images|language=en-gb}}&lt;/ref&gt; സിഗ്നലുകൾ വഴിയുള്ള രഹസ്യാന്വേഷണ വിവരങ്ങളിൽ പേര് പരാമർശിക്കപ്പെട്ട പ്രമുഖരായ അമേരിക്കൻ പൗരന്മാരെ നിരീക്ഷിക്കുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി, നാഷണൽ സെക്യൂരിറ്റി ഏജൻസി (NSA) വുഡ്‌വാർഡിനെക്കുറിച്ച് ഒരു ജീവചരിത്ര ഫയൽ തയ്യാറാക്കിയിരുന്നുവെന്ന് 2017-ൽ പുറത്തുവിട്ട രേഖകൾ വെളിപ്പെടുത്തുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite news|date=September 25, 2017|title=National Security Agency Tracking of U.S. Citizens – &quot;Questionable Practices&quot; from 1960s &amp; 1970s|publisher=National Security Archive|url=https://nsarchive.gwu.edu/briefing-book/cybervault-intelligence-nuclear-vault/2017-09-25/national-security-agency-tracking-us|access-date=January 3, 2020}}&lt;/ref&gt;

1988-ൽ, ന്യൂമാനും വുഡ്‌വാർഡും ചേർന്ന് 'ഹോൾ ഇൻ ദ വാൾ ഗാംഗ് ക്യാമ്പ്' എന്ന സംഘടന സ്ഥാപിച്ചു. ന്യൂമാൻ അഭിനയിച്ച 'ബുച്ച് കാസിഡി ആൻഡ് ദ സൺഡാൻസ് കിഡ്' എന്ന സിനിമയിൽ, നിയമവിരുദ്ധരായ കഥാപാത്രങ്ങൾ ഒളിച്ചിരുന്ന വ്യോമിംഗിലെ മലമ്പ്രദേശത്തിന്റെ പേരാണ് ഇതിന് നൽകിയിരിക്കുന്നത്. ലാഭേച്ഛയില്ലാതെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഇത്, കുട്ടികൾക്ക് താമസിച്ചു പങ്കെടുക്കാവുന്ന സമ്മർ ക്യാമ്പും വർഷം മുഴുവനും പ്രവർത്തിക്കുന്ന കേന്ദ്രവുമാണ്. കണക്റ്റിക്കട്ടിലെ ആഷ്‌ഫോർഡിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഈ ക്യാമ്പ്, ക്യാൻസറും മറ്റ് ഗുരുതരമായ രോഗങ്ങളും ബാധിച്ച 20,000 കുട്ടികൾക്കും അവരുടെ കുടുംബങ്ങൾക്കും സൗജന്യ സേവനങ്ങളും പിന്തുണയും നൽകുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.holeinthewallgang.org/about/|title=Who We Are|access-date=March 11, 2015|work=HoleInTheWallGang.org}}&lt;/ref&gt; 2012-ൽ, ഇവരുടെ മകളായ ക്ലിയ ന്യൂമാൻ, ഈ ക്യാമ്പിന്റെ മാതൃസംഘടനയായ 'സീരിയസ് ഫൺ ചിൽഡ്രൻസ് നെറ്റ്‌വർക്കിന്റെ' ചുമതല ഏറ്റെടുത്തു.&lt;ref name=&quot;Pukas2&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.express.co.uk/celebrity-news/617638/Actor-Paul-Newman-daughter-Clea-charitable-work|title=Paul Newman's daughter Clea: 'Dad was so much more than a movie star'|access-date=July 23, 2021|last=Pukas|first=Anna|date=November 6, 2015|work=Express}}&lt;/ref&gt;

1990-ൽ, പത്ത് വർഷത്തിലേറെ ബിരുദ പഠനത്തിനായി പരിശ്രമിച്ച വുഡ്‌വാർഡ്, തന്റെ മകൾ ക്ലിയയോടൊപ്പം സാറാ ലോറൻസ് കോളേജിൽ നിന്ന് ബിരുദം നേടി.&lt;ref name=&quot;actors7&quot;&gt;{{cite episode|title=Joanne Woodward|url=https://www.imdb.com/title/tt0611347|series=Inside the Actors Studio|series-link=Inside the Actors Studio|network=Bravo|airdate=May 11, 2003|season=9|number=15}}&lt;/ref&gt; ചടങ്ങിൽ പോൾ ന്യൂമാൻ പ്രസംഗിച്ചു. തന്റെ ഭാര്യയുടെ നേട്ടങ്ങളുടെ നിഴലിൽ മാത്രം നിൽക്കുന്ന ഒരാളായിരിക്കെ, ബിരുദദാന ചടങ്ങിൽ പ്രസംഗിക്കാനുള്ള ക്ഷണം സ്വീകരിക്കാൻ നിങ്ങൾക്ക് എങ്ങനെ ധൈര്യം വന്നു എന്ന് ഒരു സ്ത്രീ തന്നോട് ചോദിക്കുന്നതായി താൻ സ്വപ്നം കണ്ടുവെന്ന് അദ്ദേഹം പ്രസംഗത്തിനിടെ പറഞ്ഞു.&lt;ref&gt;''People'' Magazine, June 11, 1990. [http://www.people.com/people/archive/article/0,,20117932,00.html ''People'' Archive.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130116174130/http://www.people.com/people/archive/article/0,,20117932,00.html|date=January 16, 2013}} Retrieved July 6, 2010.&lt;/ref&gt; 1992-ൽ, ന്യൂമാനോടൊപ്പം വുഡ്‌വാർഡിനും ജീവിതകാല നേട്ടങ്ങൾക്കുള്ള 'കെനഡി ​​സെന്റർ ഓണേഴ്‌സ്' പുരസ്‌കാരം ലഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.encyclopedia.com/women/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/woodward-joanne-1930|title=Woodward, Joanne (1930—) {{!}} Encyclopedia.com|access-date=2021-09-06|website=www.encyclopedia.com}}&lt;/ref&gt;

2008-ൽ ഭർത്താവ് മരിച്ചതിനുശേഷം, കണക്റ്റിക്കട്ടിലെ വെസ്റ്റ്‌പോർട്ടിലാണ് വർഷങ്ങളോളം അവർ താമസിച്ചത്. അവിടെ വെച്ചായിരുന്ന ന്യൂമാനുമായി ചേർന്ന് അവർ തങ്ങളുടെ പെൺമക്കളെ വളർത്തിയത്. 2007-ൽ അൽഷിമേഴ്സ് രോഗം സ്ഥിരീകരിച്ചതിനെത്തുടർന്ന് അവർ പൊതുജീവിതത്തിൽ നിന്ന് പിന്മാറി. രോഗനിർണയത്തിനു ശേഷം, പെൺമക്കൾക്കരികിലായിരിക്കാൻ അവർ കാലിഫോർണിയയിലെ സാന്താ മോണിക്കയിലേക്ക് താമസം മാറി.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.latimes.com/entertainment-arts/tv/story/2022-07-22/paul-newman-joanne-woodward-ethan-hawke-the-last-movie-stars-hbo-max|title=Paul Newman and Joanne Woodward were movie stars for 50 years. A new doc explains how|access-date=2022-08-01|last=Olsen|first=Mark|date=2022-07-22|website=Los Angeles Times|language=en-US}}&lt;/ref&gt; 2013-ലാണ് വുഡ്‌വാർഡ് അവസാനമായി പൊതുവേദിയിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടത്.

== അഭിനയ ജീവിതം ==
[[File:Joanne_Woodward_1957_drawing.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Joanne_Woodward_1957_drawing.jpg|ലഘുചിത്രം|1957-ൽ 'ദി ത്രീ ഫേസസ് ഓഫ് ഈവ്' എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ ഓസ്‌കാർ നേടിയ വുഡ്‌വാർഡിന്റെ, കലാകാരനായ നിക്കോളാസ് വോൾപെ വരച്ച ചിത്രം.]]'''ടെലിവിഷൻ'''
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%;&quot;
!വർഷം
!പേര്
!വേഷം
! class=&quot;unsortable&quot; |കുറിപ്പുകൾ
|-
|1952
|''ടെയിൽസ് ഓഫ് ടുമോറോ''
|പാറ്റ്
|എപ്പിസോഡ്: ദ ബിറ്റർ സ്റ്റോം
|-
|1952–1953
|''ഓമ്നിബസ്''
|ആൻ റട്ട്ലെഡ്ജ്
|എപ്പിസോഡ്: ''മിസ്റ്റർ ലിങ്കൺ''
|-
|1953–1954
|''ദ ഫിൽക്കോ ടെലിവിഷൻ പ്ലേഹൌസ്''
|എമിലി
|എപ്പിസോഡ്: ''ദ ഡാൻസേർസ്''
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |1954
|''ദ ഫോർഡ് ടെലിവിഷൻ തീയേറ്റർ''
|ജൂൺ ലെഡ്ബെറ്റർ
|എപ്പിസോഡ്: ''Segment''
|-
|''ദ എൽജിൻ ഹവർ''
|നാൻസി
|എപ്പിസോഡ്: ''High Man''
|-
|''ലക്സ് വീഡിയോ തിയേറ്റർ''
|ജെനി ടൗൺസെൻഡ്
|എപ്പിസോഡ്: ''Five Star Final''
|-
|1952–1954
|''റോബർട്ട് മോണ്ട്ഗോമറി പ്രസൻറ്സ്്''
|എൽസി
പെനി
|എപ്പിസോഡ്: ''Homecoming''
എപ്പിസോഡ്: ''Penny''
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |1955
|''ദ സ്റ്റാർആൻറ് ദ സ്റ്റോറി''
|ജിൽ ആൻഡ്രൂസ്
|എപ്പിസോഡ്: ''Dark Stranger''
|-
|''കൌണ്ട് ത്രീ ആൻറ് പ്രേ''
|ലിസി
|
|-
|''ദ 20th സെഞ്ചുറി ഫോക്സ് അവർ''
|എലീനർ ആപ്ലി
|എപ്പിസോഡ്: ''The Late George Apley''
|-
|''ദ യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ് സ്റ്റീൽ അവർ''
|റോക്കി
|എപ്പിസോഡ്: ''White Gloves''
|-
|1954–1956
|''ഫോർ സ്റ്റാർ പ്ലേഹൌസ്''
|ആൻ ബെന്റൺ
ടെറി തോമസ് വിക്ടോറിയ ലീ 'വിക്കി' ഹാലോക്ക്
|എപ്പിസോഡ്: ''Watch the Sunset''
എപ്പിസോഡ്: ''Full Circle''
episode: ''Interlude''
|-
|1954–1956
|''സ്റ്റുഡിയോ വൺ''
|ക്രിസ്റ്റിയാന
ഡെയ്‌സി ലിസ
|എപ്പിസോഡ്: ''A Man's World''
എപ്പിസോഡ്: ''Family Protection''
episode: ''Stir Mugs''
|-
| rowspan=&quot;5&quot; |1956
|''ആൽഫ്രഡ് ഹിച്ച് കോക്ക് പ്രസൻറ്സ്്''
|ബെത്ത് പെയ്ൻ
|എപ്പിസോഡ്: ''Momentum''
|-
|''എ കിസ് ബിഫോർ ഡൈയിംഗ്''
|Dorothy &quot;Dorie&quot; Kingship
|
|-
|''G.E. ട്രൂ തീയേറ്റർ''
|ആൻ ററ്റ്‌ലെഡ്ജ്
|എപ്പിസോഡ്: ''Prologue to Glory''
|-
|''ദ അൽക്കോവ അവർ''
|മാർഗരറ്റ് സ്പെൻസർ
|എപ്പിസോഡ്: ''The Girl in Chapter One''
|-
|''ക്ലൈമാക്സ്''
|കാതറിൻ
|എപ്പിസോഡ്: ''Savage Portrait''
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1957
|''ദ ത്രീ ഫേസസ് ഓഫ് ഈവ്''
|ഈവ് വൈറ്റ്
ഈവ് ബ്ലാക്ക് ജെയ്ൻ
|[[:en:Academy_Award_for_Best_Actress|Academy Award for Best Actress]][[:en:Golden_Globe_Award_for_Best_Actress_–_Motion_Picture_Drama|Golden Globe Award for Best Actress – Motion Picture Drama]][[:en:National_Board_of_Review_Award_for_Best_Actress|National Board of Review Award for Best Actress]]Nominated – [[:en:BAFTA_Award_for_Best_Actress_in_a_Leading_Role|BAFTA Award for Best Foreign Actress]]
|-
|''നോ ഡൌൺ പേമെൻറ്''
|ലിയോള ബൂൺ
|[[:en:National_Board_of_Review_Award_for_Best_Actress|National Board of Review Award for Best Actress]]Nominated – [[:en:BAFTA_Award_for_Best_Actress_in_a_Leading_Role|BAFTA Award for Best Foreign Actress]]
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |1958
|''പ്ലേഹൊസ് 90''
|ലൂയിസ് ഡാർലിംഗ്
|എപ്പിസോഡ്: ''The 80 Yard Run''
|-
|''ദ ലോംഗ് ഹോട്ട് സമ്മർ''
|ക്ലാര വാർണർ
|
|-
|''Rally 'Round the Flag, Boys!''
|ഗ്രേസ് ഓഗിൾതോർപ്പ് ബാനർമാൻ
|Nominated – [[:en:Laurel_Award| Laurel Award for Top Female Comedic Performance]]
|-
|1959
|''ദ സൌണ്ട് ആൻറ് ദ ഫ്യൂരി''
|ക്വെന്റിൻ കോംപ്‌സൺ/ആഖ്യാതാവ്
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1960
|''ദ ഫുജിറ്റീവ് കൈൻറ്''
|കരോൾ കട്രെരെ
|[[:en:San_Sebastián_International_Film_Festival| San Sebastián International Film Festival Zulueta Prize for Best Actress]]
|-
|''[[:en:From_the_Terrace|From the Terrace]]''
|മേരി സെൻ്റ് ജോൺ
|
|-
|1961
|''[[:en:Paris_Blues|Paris Blues]]''
|ലിലിയൻ കോർണിംഗ്
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1963
|''ദ സ്ട്രിപ്പർ''
|ലില ഗ്രീൻ
|Nominated – [[:en:Laurel_Award| Laurel Award for Top Female Dramatic Performance]]
|-
|''എ ന്യൂ കൈൻഡ് ഓഫ് ലവ്''
|സാമന്ത 'സാം' ബ്ലെയ്ക്ക്
മിമി
|Nominated – [[:en:Golden_Globe_Award_for_Best_Actress_–_Motion_Picture_Musical_or_Comedy|Golden Globe Award for Best Actress – Motion Picture Musical or Comedy]]
|-
|1964
|''[[:en:Signpost_to_Murder|Signpost to Murder]]''
|മോളി തോമസ്
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1966
|''എ ബിഗ് ഹാൻഡ് ഫോർ ദ ലിറ്റിൽ ലേഡി''
|മേരി
|Nominated – [[:en:Laurel_Award|Laurel Award for Top Female Comedic Performance]]
|-
|''എ ഫൈൻ മാഡ്നെസ്''
|റോഡ ഷില്ലിറ്റോ
|
|-
|1968
|''റേച്ചൽ, റേച്ചൽ''
|റേച്ചൽ കാമറൂൺ
|[[:en:Golden_Globe_Award_for_Best_Actress_–_Motion_Picture_Drama|Golden Globe Award for Best Actress – Motion Picture Drama]]Kansas City Film Critics Circle Award for Best Actress
[[:en:New_York_Film_Critics_Circle_Award_for_Best_Actress|New York Film Critics Circle Award for Best Actress]]
Nominated – [[:en:Academy_Award_for_Best_Actress|Academy Award for Best Actress]]
Nominated – [[:en:BAFTA_Award_for_Best_Actress_in_a_Leading_Role|BAFTA Award for Best Actress in a Leading Role]]
Nominated – [[:en:Laurel_Award|Laurel Award for Top Female Dramatic Performance]]
|-
|1969
|''വിന്നിംഗ്''
|എലോറ കാപുവ
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1970
|''[[:en:WUSA_(film)|WUSA]]''
|ജെറാൾഡിൻ
|
|-
|''[[:en:King:_A_Filmed_Record..._Montgomery_to_Memphis|King: A Filmed Record... Montgomery to Memphis]]''
|ജോവാൻ
|documentary
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1971
|''[[:en:They_Might_Be_Giants_(film)|They Might Be Giants]]''
|ഡോ. മിൽഡ്രഡ് വാട്സൺ
|
|-
|''All the Way Home''
|മേരി ഫോളറ്റ്
|TV movie
|-
|1972
|''ദ എഫെക്റ്റ് ഓഫ് ഗാമ റേസ് ഓൺ മാൻ-ഇൻ-ദ-മൂൺ മാരിഗോൾഡ്സ്''
|ബിയാട്രിസ്
|[[:en:Best_Actress_Award_(Cannes_Film_Festival)|Cannes Film Festival Best Actress Award]]Kansas City Film Critics Circle Award for Best Actress
Nominated – [[:en:Golden_Globe_Award_for_Best_Actress_–_Motion_Picture_Drama|Golden Globe Award for Best Actress – Motion Picture Drama]]
|-
|1973
|''[[:en:Summer_Wishes,_Winter_Dreams|Summer Wishes, Winter Dreams]]''
|റീറ്റ വാൾഡൻ
|[[:en:BAFTA_Award_for_Best_Actress_in_a_Leading_Role|BAFTA Award for Best Actress in a Leading Role]]Kansas City Film Critics Circle Award for Best Actress
[[:en:New_York_Film_Critics_Circle_Award_for_Best_Actress|New York Film Critics Circle Award for Best Actress]]
Nominated – [[:en:Academy_Award_for_Best_Actress|Academy Award for Best Actress]]
Nominated – [[:en:Golden_Globe_Award_for_Best_Actress_–_Motion_Picture_Drama|Golden Globe Award for Best Actress – Motion Picture Drama]]
|-
|1975
|''ദ ഡ്രോണിംഗ് പൂൾ''
|ഐറിസ് ഡെവെറോക്സ്
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1976
|''[[:en:Sybil_(1976_film)|Sybil]]''
|ഡോ. കോർണേലിയ ബി. വിൽബർ
|Nominated – [[:en:Primetime_Emmy_Award_for_Outstanding_Lead_Actress_–_Miniseries_or_a_Movie|Primetime Emmy Award for Outstanding Lead Actress – Miniseries or a Movie]]
|-
|''[[:en:The_Carol_Burnett_Show|The Carol Burnett Show]]''
|മിഡ്ജ് ഗിബ്സൺ
|episode: ''Episode #9.21''
|-
|1977
|''കം ബാക്ക് ലിറ്റിൽ ഷേബ''
|ലോല ഡെലാനി
|
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |1978
|''See How She Runs''
|ബെറ്റി ക്വിൻ
|[[:en:Primetime_Emmy_Award_for_Outstanding_Lead_Actress_–_Miniseries_or_a_Movie|Primetime Emmy Award for Outstanding Lead Actress – Miniseries or a Movie]]
|-
|''{{sortname|The|End|dab=1978 film}}''
|ജെസ്സിക്ക ലോസൺ
|
|-
|''[[:en:A_Christmas_to_Remember_(film)|A Christmas to Remember]]''
|മിൽഡ്രഡ് മക്ലൗഡ്
|TV movie
|-
|1979
|''The Streets of L.A.''
|കരോൾ ഷ്രാമ്
|TV movie
|-
|1980
|''[[:en:The_Shadow_Box|The Shadow Box]]''
|ബെവർലി
|
|-
|1981
|''[[:en:Crisis_at_Central_High|Crisis at Central High]]''
|എലിസബത്ത് ഹക്കബി
|Nominated – [[:en:Primetime_Emmy_Award_for_Outstanding_Lead_Actress_–_Miniseries_or_a_Movie|Primetime Emmy Award for Outstanding Lead Actress – Miniseries or a Movie]]
Nominated – [[:en:Golden_Globe_Award_for_Best_Actress_–_Miniseries_or_Television_Film|Golden Globe Award for Best Actress – Miniseries or Television Film]]
|-
|1982
|''[[:en:Candida_(play)|Candida]]''
|കാന്റിഡ
|TV movie
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1984
|''[[:en:Harry_&amp;_Son|Harry &amp; Son]]''
|ലില്ലി
|
|-
|''Passions''
|കാതറിൻ കെനർലി
|TV movie
|-
|1985
|''[[:en:Do_You_Remember_Love_(TV_film)|Do You Remember Love]]''
|ബാർബറ വയറ്റ്-ഹോളിസ്
|[[:en:Primetime_Emmy_Award_for_Outstanding_Lead_Actress_–_Miniseries_or_a_Movie|Primetime Emmy Award for Outstanding Lead Actress – Miniseries or a Movie]]Nominated – [[:en:Golden_Globe_Award_for_Best_Actress_–_Miniseries_or_Television_Film|Golden Globe Award for Best Actress – Miniseries or Television Film]]
|-
|1987
|''[[:en:The_Glass_Menagerie_(1987_film)|The Glass Menagerie]]''
|അമാൻഡ വിങ്ഫീൽഡ്
|Nominated – [[:en:Independent_Spirit_Award_for_Best_Lead_Female|Independent Spirit Award for Best Lead Female]]
|-
|1990
|''മി. ആൻറ് മിസസ് ബ്രിഡ്ജ്''
|ഇന്ത്യ ബ്രിഡ്ജ്
|Kansas City Film Critics Circle Award for Best Actress
[[:en:New_York_Film_Critics_Circle_Award_for_Best_Actress|New York Film Critics Circle Award for Best Actress]]
Nominated – [[:en:Academy_Award_for_Best_Actress|Academy Award for Best Actress]]
Nominated – [[:en:Chicago_Film_Critics_Association_Award_for_Best_Actress|Chicago Film Critics Association Award for Best Actress]]
Nominated – [[:en:David_di_Donatello_Awards|David di Donatello Award for Best Foreign Actress]]
Nominated – [[:en:Golden_Globe_Award_for_Best_Actress_–_Motion_Picture_Drama|Golden Globe Award for Best Actress – Motion Picture Drama]]
Nominated – [[:en:Independent_Spirit_Award_for_Best_Lead_Female|Independent Spirit Award for Best Lead Female]]
Nominated – [[:en:Los_Angeles_Film_Critics_Association_Award_for_Best_Actress|Los Angeles Film Critics Association Award for Best Actress]]
Nominated – [[:en:National_Society_of_Film_Critics_Award_for_Best_Actress|National Society of Film Critics Award for Best Actress]]
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |1993
|''ഫോറിൻ അഫയേർസ്''
|വിന്നി മൈനർ
|TV movie
|-
|''ബ്ലൈൻഡ് സ്പോട്ട്''
|നെൽ ഹാരിംഗ്ടൺ
|Nominated – [[:en:Primetime_Emmy_Award_for_Outstanding_Lead_Actress_–_Miniseries_or_a_Movie|Primetime Emmy Award for Outstanding Lead Actress – Miniseries or a Movie]]
|-
|''ദ ഏജ് ഓഫ് ഇന്നസൻസ്''
|ആഖ്യാതാവ്
|
|-
|''ഫിലാഡെൽഫിയ''
|സാറാ ബെക്കറ്റ്
|
|-
|1994
|''ബ്രീത്തിംഗ് ലെസൺസ്''
|മാഗി മോറാൻ
|[[:en:Golden_Globe_Award_for_Best_Actress_–_Miniseries_or_Television_Film|Golden Globe Award for Best Actress – Miniseries or Television Film]][[:en:Screen_Actors_Guild_Award_for_Outstanding_Performance_by_a_Female_Actor_in_a_Miniseries_or_Television_Movie|Screen Actors Guild Award for Outstanding Performance by a Female Actor in a Miniseries or Television Movie]]Nominated – [[:en:Primetime_Emmy_Award_for_Outstanding_Lead_Actress_–_Miniseries_or_a_Movie|Primetime Emmy Award for Outstanding Lead Actress – Miniseries or a Movie]]
|-
|1996
| ''ഈവൻ ഇഫ് എ ഹൺഡ്രഡ് ഓഗ്രസ്...''
|വിവരണക്കാരി (ശബ്ദം)
|
|-
|2005
|''എമ്പയർ ഫാൾസേ''
|ഫ്രാൻസീൻ വൈറ്റിംഗ്
|Nominated – [[:en:Primetime_Emmy_Award_for_Outstanding_Supporting_Actress_–_Miniseries_or_a_Movie|Primetime Emmy Award for Outstanding Supporting Actress – Miniseries or a Movie]]
Nominated – [[:en:Golden_Globe_Award_for_Best_Supporting_Actress_–_Series,_Miniseries_or_Television_Film|Golden Globe Award for Best Supporting Actress – Series, Miniseries or Television Film]]
Nominated – [[:en:Screen_Actors_Guild_Award_for_Outstanding_Performance_by_a_Female_Actor_in_a_Miniseries_or_Television_Movie|Screen Actors Guild Award for Outstanding Performance by a Female Actor in a Miniseries or Television Movie]]
|-
|2013
|''ലക്കി ദെം''
|ഡോറിസ് (ശബ്ദം)
|producer
|}

== അവലംബം ==

[[വർഗ്ഗം:1930-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ടെലിവിഷൻ നടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ നാടകനടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ചലച്ചിത്ര നടിമാർ]]</text>
      <sha1>c9jx00edjhukvhxts22ta89at9tm4ua</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4680701</id>
      <parentid>4680698</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T10:51:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4680701</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="46961" sha1="go7b86x6uuc7o66xw7xnkfghp77h6g4" xml:space="preserve">{{prettyurl|Joanne Woodward}}
{{Infobox person
| name               = ജോവാൻ വുഡ്വാർഡ്
| image              = Joanne Woodward 1960.JPG
| caption            = വുഡ്വാർഡ്1960 ൽ
| birth_name         = ജോവാൻ ഗിഗ്നില്ല്യറ്റ് ട്രിമ്മിയർ വുഡ്വാർഡ്
| birth_date         = {{Birth date and age|1930|2|27}}
| birth_place        = [[തോമസ്‍വില്ലെ, ജോർജിയ]], യു.എസ്.
| alma_mater         = [[ലൂയിസിയാന സ്റ്റേറ്റ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി]]
| children           = 3, including [[Nell Newman|Nell]] and [[Melissa Newman]]
| other_names        = {{unbulleted list|ജോവാൻ ന്യൂമാൻ|ജോവാൻ ജി ടി വുഡ്‌വാർഡ്}}
| occupation         = നടി, നിർമ്മാതാവ്, സാമൂഹ്യ പ്രവർത്തക, ജീവകാരുണ്യ പ്രവർത്തക
| residence          = [[വെസ്റ്റ്പോർട്ട്, കണക്റ്റിക്കട്ട്]]
| years_active       = 1955–ഇതുവരെ
| spouse             = {{marriage|[[പോൾ ന്യൂമാൻ]]&lt;br&gt;|1958|2008|reason=died}}
}}
'''ജോവാൻ ഗിഗ്നില്ല്യറ്റ് ന്യൂമാൻ''' (മുമ്പ്, വുഡ്വാർഡ്; ജനനം:1930 ഫെബ്രുവരി 27) ഒരു വിരമിച്ച [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ]] നടിയും, നിർമ്മാതാവും, സാമൂഹ്യപ്രവർത്തകയും, മനുഷ്യസ്നേഹിയുമാണ്. 1950-കളിൽ തന്റെ അഭിനയ ജീവിതത്തിൽ വലിയ മുന്നേറ്റം നടത്തിയ അവർ, സങ്കീർണ്ണമായ സ്ത്രീ കഥാപാത്രങ്ങളെ അതീവ സൂക്ഷ്മതയോടും ആഴത്തോടും കൂടി അവതരിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് പ്രേക്ഷകർക്കിടയിൽ വലിയ അംഗീകാരവും ആദരവും നേടി. അക്കാദമി അവാർഡ് (ഓസ്കാർ), മൂന്ന് പ്രൈംടൈം എമ്മി അവാർഡുകൾ, ബ്രിട്ടീഷ് അക്കാദമി ഫിലിം അവാർഡ്, മൂന്ന് ഗോൾഡൻ ഗ്ലോബ് അവാർഡുകൾ, സ്ക്രീൻ ആക്ടേഴ്സ് ഗിൽഡ് അവാർഡ് എന്നിവ അവരുടെ പുരസ്കാര നേട്ടങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. മികച്ച നടിക്കുള്ള ഓസ്കാർ പുരസ്കാരം നേടിയ അഭിനേതാക്കളിൽ, നിലവിൽ ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവരിലെ ഏറ്റവും പ്രായം കൂടിയ വ്യക്തിയാണ് വുഡ്‌വാർഡ്.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.imdb.com/list/ls053269048/|title=Oldest living winners of Best Actress Oscar|access-date=October 24, 2026|website=IMDb.com}}&lt;/ref&gt;

'''ദി ത്രീ ഫേസസ് ഓഫ് ഈവ്''&lt;nowiki/&gt;' (1957) എന്ന ചിത്രത്തിൽ [[വിഭക്തവ്യക്തിത്വം|വ്യക്തിത്വ വൈകല്യം]] ബാധിച്ച ഒരു സ്ത്രീയായി വേഷമിട്ടതിലൂടെയാണ് വുഡ്‌വാർഡ് ഒരുപക്ഷേ ഏറ്റവും കൂടുതലായി അറിയപ്പെടുന്നത്. ഈ വേഷം അവർക്ക് മികച്ച നടിക്കുള്ള അക്കാദമി അവാർഡിനു പുറമം, ചലച്ചിത്ര-നാടക വിഭാഗത്തിൽ മികച്ച നടിക്കുള്ള ഗോൾഡൻ ഗ്ലോബ് പുരസ്കാരവും നേടിക്കൊടുത്തു. 2008-ൽ നടൻ [[പോൾ ന്യൂമാൻ]] അന്തരിക്കുന്നത് വരെ, അമ്പത് വർഷത്തോളം അദ്ദേഹവുമായി അവർ സന്തുഷ്ടമായ ഒരു വിവാഹജീവിതം നയിച്ചു. പോൾ ന്യൂമാൻ സംവിധാനം ചെയ്തതോ നിർമ്മിച്ചതോ ആയ സിനിമകളിൽ അഭിനയിക്കുകയും അദ്ദേഹത്തോടൊപ്പം സഹതാരമായി പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്തുകൊണ്ട് അവർ അദ്ദേഹവുമായി നിരന്തരം സഹകരിച്ചിരുന്നു. 1990-ൽ, തന്റെ 60-ാം വയസ്സിൽ, സാറാ ലോറൻസ് കോളേജിൽ നിന്ന് ബിരുദം നേടിയ വുഡ്‌വാർഡ് മകൾ ക്ലിയയോടൊപ്പമാണ് ബിരുദം പൂർത്തിയാക്കിയത്.&lt;ref&gt;{{cite news|last=Friedap|first=Joseph P.|date=1990-05-26|title=Commencements; Sarah Lawrence College|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/1990/05/26/nyregion/commencements-sarah-lawrence-college.html|access-date=2022-07-22|issn=0362-4331}}&lt;/ref&gt;

== ആദ്യകാലജീവിതം ==
1930 ഫെബ്രുവരി 27 ന് എലീനറുടേയും (മുമ്പ്, ട്രിമ്മിയർ) ചാൾസ് സ്ക്രിബ്നേർസ് ആൻറ് സൺസ് എന്ന പ്രസാധക കമ്പനിയുടെ വൈസ് പ്രസിഡൻറായിരുന്ന വേഡ് വുഡ്വാർഡ് ജൂനിയറിൻറേയും മകളായി യു.എസിലെ [[ജോർജിയ (യു.എസ്. സംസ്ഥാനം)|ജോർജിയയിലെ]] [[തോമസ്വില്ലെ|തോമസ്വില്ലെയിൽ]] ജോവാൻ ഗിഗ്നില്ല്യറ്റ് ട്രിമ്മർ വുഡ്വാർഡ് എന്ന പേരിൽ ജനിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.filmreference.com/film/64/Joanne-Woodward.html|title=Joanne Woodward|publisher=Film Reference.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://movies.yahoo.com/movie/contributor/1800047595/bio|title=Joanne Woodward|publisher=Yahoo Movies}}&lt;/ref&gt; അവളുടെ മധ്യനാമങ്ങളായ &quot;ജിഗ്‌നിലിയാറ്റ് ട്രിമ്മിയർ&quot; എന്നത് [[ഹ്യൂഗെനോട്ടുകൾ|ഹ്യൂഗനോട്ട്]] വംശജരുമായി ബന്ധപ്പെട്ടവയാണ്.&lt;ref name=&quot;actors&quot;&gt;{{cite episode|title=Joanne Woodward|url=http://www.imdb.com/title/tt0611347|series=Inside the Actors Studio|serieslink=Inside the Actors Studio|network=Bravo|airdate=2003-05-11|season=9|number=15}}&lt;/ref&gt; സിനിമകളോടുള്ള അവരുടെ മാതാവിൻറെ അഭിനിവേശമാണ് ജോവാൻ അഭിനയരംഗത്തേയ്ക്ക് ആകർഷിക്കപ്പെടാൻ കാരണം.&lt;ref name=&quot;actors2&quot;&gt;{{cite episode|title=Joanne Woodward|url=http://www.imdb.com/title/tt0611347|series=Inside the Actors Studio|serieslink=Inside the Actors Studio|network=Bravo|airdate=2003-05-11|season=9|number=15}}&lt;/ref&gt; അമേരിക്കൻ നടിയായിരുന്ന ജോവാൻ ക്രോഫോർഡിൻറെ പേരിലെ ജോവാൻ എന്ന പേരിന്റെ ഭാഗം അവരുടെ മാതാവ് മകൾക്കായി കണ്ടെത്തി.&lt;ref name=&quot;actors3&quot;&gt;{{cite episode|title=Joanne Woodward|url=http://www.imdb.com/title/tt0611347|series=Inside the Actors Studio|serieslink=Inside the Actors Studio|network=Bravo|airdate=2003-05-11|season=9|number=15}}&lt;/ref&gt; ജോർജിയയിലെ അറ്റ്ലാൻറായിൽ ''ഗോൺ വിത്ത് ദ വിൻറ്'' (1939) എന്ന ചിത്രത്തിൻറെ ആദ്യാവതരണസമയത്ത് ക്ഷണിക്കപ്പെട്ട സിനിമാതാരങ്ങളുടെ നിരയിൽ സന്നിഹിതനായിരുന്ന, നടി വിവിയൻ ലെയ്ഗിൻറെ പങ്കാളിയും ഭാവി ഭർത്താവുമായിരുന്ന ലോറൻസ് ഒലിവറിൻറെ മടിയിൽ ഒൻപതു വയസുകാരിയായ ജോവാൻ ചെന്നിരിക്കുകയും അദ്ദേഹത്തിൻറെ ശ്രദ്ധ നേടിയെടുക്കുകയും ചെയ്തു. ഒടുവിൽ അവർ ഒലിവിയറിനൊപ്പം 1977 ൽ കം ബാക്ക്, ലിറ്റിൽ ശേബ എന്ന  ഒരു ടെലിവിഷൻ വീഡിയോയുടെ നിർമ്മാണത്തിൽ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു. റിഹേഴ്സലുകളുടെ സമയത്ത്, പഴയ സംഭവം അവർ ഒലിവറിനെ ഓർമ്മപ്പെടുത്തുകയും അദ്ദേഹം അത് ഓർമ്മയിൽനിന്നു ചികഞ്ഞെടുക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;actors4&quot;&gt;{{cite episode|title=Joanne Woodward|url=http://www.imdb.com/title/tt0611347|series=Inside the Actors Studio|serieslink=Inside the Actors Studio|network=Bravo|airdate=2003-05-11|season=9|number=15}}&lt;/ref&gt;

വുഡ്‌വാർഡ് തോമസ്‌വില്ലിലും, തുടർന്ന് ബ്ലേക്ക്ലിയിലും തോമസ്റ്റണിലും താമസിച്ചു. പിന്നീട് കുടുംബത്തോടൊപ്പം യു.എസിലെ ജോർജിയ സംസ്ഥാനത്തെ മരിയറ്റയിലേക്ക് താമസം മാറിയതോടെ അവിടെയുള്ള മരിയറ്റ ഹൈസ്‌കൂളിൽ പഠനം നടത്തി.. മരിയറ്റ ഹൈസ്‌കൂളിനെയും അവിടുത്തെ സ്ട്രാൻഡ് തിയേറ്ററിനെയും അവർ ഇന്നും ഓർമ്മിക്കുകയും പിന്തുണയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite encyclopedia|title=Joanne Woodward|url=https://www.georgiaencyclopedia.org/articles/arts-culture/joanne-woodward-b-1930|encyclopedia=[[New Georgia Encyclopedia]]|access-date=March 11, 2015}}&lt;/ref&gt;

മാതാപിതാക്കൾ വിവാഹമോചനം നേടിയതിനെത്തുടർന്ന്,&lt;ref name=&quot;actors5&quot;&gt;{{cite episode|title=Joanne Woodward|url=https://www.imdb.com/title/tt0611347|series=Inside the Actors Studio|series-link=Inside the Actors Studio|network=Bravo|airdate=May 11, 2003|season=9|number=15}}&lt;/ref&gt; അവൾ ഹൈസ്‌കൂളിൽ പഠിക്കുന്ന കാലത്ത് കുടുംബം വീണ്ടും സൗത്ത് കരോലിനയിലെ ഗ്രീൻവില്ലിലേക്ക് താമസം മാറി. അവൾ ഗ്രീൻവില്ല് ഹൈസ്‌കൂളിൽ പഠിക്കുകയും അവിടെനിന്ന് ബിരുദം നേടുകയും ചെയ്തു. ഗ്രീൻവില്ലിലെ 'ലിറ്റിൽ തിയേറ്ററി'ൽ അവൾ അക്കാലത്ത് കലാപരിപാടികൾ അവതരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.knowitall.org/video/joanne-woodward-actor-part-1-profile|title=Joanne Woodward – Actor, Part 1|access-date=June 8, 2022|website=KnowItAll.org|publisher=SCETV}}&lt;/ref&gt;

ലൂസിയാന സംസ്ഥാന സർവ്വകലാശാലയിൽ നാടകം ഐഛികയമായി പഠനം നടത്തിയ വുഡ്‌വാർഡ്, അവിടെ 'ചി ഒമേഗ'  എന്ന സോറോറിറ്റിയിൽ അംഗമായിരുന്നു. തുടർന്ന്, നാടകത്തിൽഅഭിനയിക്കുന്നതിനായി അവർ ന്യൂയോർക്ക് നഗരത്തിലേക്ക് പോയി.&lt;ref name=&quot;actors6&quot;&gt;{{cite episode|title=Joanne Woodward|url=https://www.imdb.com/title/tt0611347|series=Inside the Actors Studio|series-link=Inside the Actors Studio|network=Bravo|airdate=May 11, 2003|season=9|number=15}}&lt;/ref&gt; അവിടെ 'ആക്ടേഴ്‌സ് സ്റ്റുഡിയോ'യിൽ പരിശീലനം നേടിയ അവർ, 'നെയ്‌ബർഹുഡ് പ്ലേഹൗസ് സ്കൂൾ ഓഫ് ദി തിയേറ്ററി'ൽ സാൻഫോർഡ് മെയ്‌സ്‌നറുടെ കീഴിലും പഠനം നടത്തി.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Sanford Meisner (published 1998)|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/1998/01/25/magazine/l-sanford-meisner-166502.html|date=1998-01-25|access-date=2020-12-02|issn=0362-4331|language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Editors&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.biography.com/actor/joanne-woodward|title=Joanne Woodward|access-date=2021-09-06|last=((Editors))|date=August 27, 2019|website=Biography.com|language=en-us}}&lt;/ref&gt;

== വ്യക്തിജീവിതം ==
[[പോൾ ന്യൂമാൻ|പോൾ ന്യൂമാനെ]] വിവാഹം കഴിക്കുന്നതിന് മുൻപ്, എഴുത്തുകാരനായ ഗോർ വിദാലുമായി വുഡ്‌വാർഡ് വിവാഹനിശ്ചയം നടത്തിയിരുന്നതായി റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ടായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;Vidal1&quot;&gt;[http://gawker.com/5084411/a-first-draft-of-gore-vidals-illustrated-memoir &quot;A First Draft of Gore Vidal's Illustrated Memoir.&quot;] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120514234605/http://gawker.com/5084411/a-first-draft-of-gore-vidals-illustrated-memoir|date=May 14, 2012}} December 23, 2011.&lt;/ref&gt; എന്നാൽ യഥാർത്ഥത്തിൽ അത്തരമൊരു വിവാഹനിശ്ചയം നടന്നിരുന്നില്ല മാത്രമല്ല; സ്വവർഗാനുരാഗിയായിരുന്ന വിദാലിന് ഒരു മറയായി താൻ പ്രവർത്തിക്കുകയായിരുന്നുവെന്നാണ് വുഡ്‌വാർഡ് പറയുന്നത്.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.latimes.com/books/jacketcopy/la-et-jc-vanity-fair-gore-vidal-women-20130104-story.html|title=Gore Vidal says nice things about women in the new Vanity Fair|work=Los Angeles Times|last=Kellogg|first=Carolyn|quote=&quot;In the piece, Joanne Woodward recalls pretending to have an affair with Vidal, who was gay, as a way of placating his family and perhaps as a cover for her relationship with the not-quite-divorced Paul Newman. &quot;We got a kick out of it,&quot; she told Balaban. &quot;I couldn't see Gore and me getting married — oh, heavens — but we did have a great time together.&quot;&quot;|date=January 4, 2013|access-date=June 23, 2019}}&lt;/ref&gt; ലോസ് ഏഞ്ചൽസിൽ കുറച്ചു കാലം ഒരേ വീട്ടിൽ താമസിച്ചിരുന്നത് വുഡ്‌വാർഡും വിദാലും പിന്നീടും അവർ സുഹൃത്തുക്കളായി തുടർന്നു.&lt;ref name=&quot;Vidal12&quot;&gt;[http://gawker.com/5084411/a-first-draft-of-gore-vidals-illustrated-memoir &quot;A First Draft of Gore Vidal's Illustrated Memoir.&quot;] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120514234605/http://gawker.com/5084411/a-first-draft-of-gore-vidals-illustrated-memoir|date=May 14, 2012}} December 23, 2011.&lt;/ref&gt;

വുഡ്‌വാർഡും പോൾ ന്യൂമാനും ആദ്യമായി കണ്ടുമുട്ടിയത് അവരുടെ ഏജന്റിന്റെ ഓഫീസിൽ വെച്ചായിരുന്നു. 1953-ൽ 'പിക്നിക്'  എന്ന നാടകത്തിൽ അവർ പകരക്കാരായ അഭിനേതാക്കളായിരുന്നു. ഇതിനിടയിൽ, 1957-ൽ 'ദി ലോംഗ്, ഹോട്ട് സമ്മർ' എന്ന ചിത്രത്തിൽ അവർ പ്രധാന വേഷങ്ങളിൽ അഭിനയിച്ചു. മൂന്ന് കുട്ടികളുണ്ടായിരുന്ന പോൾ ന്യൂമാൻ തന്റെ ആദ്യ ഭാര്യ ജാക്കി വിറ്റെയുമായുള്ള ബന്ധം വേർപെടുത്തിയ ശേഷം 1958 ജനുവരി 29-ന് ലാസ് വെഗാസിൽ വെച്ച് വുഡ്‌വാർഡിനെ വിവാഹം കഴിച്ചു. അതേ വർഷം മാർച്ച് 28-ന്, '''ദി ത്രീ ഫേസസ് ഓഫ് ഈവ്''&lt;nowiki/&gt;'  എന്ന ചിത്രത്തിലെ വേഷം വുഡ്‌വാർഡിെ മികച്ച നടിക്കുള്ള അക്കാദമി അവാർഡിൻ അർഹയാക്കി. 2008 സെപ്റ്റംബർ 26-ന് ശ്വാസകോശ അർബുദം മൂലം ന്യൂമാൻ മരിക്കുന്നത് വരെ, 50 വർഷത്തോളം ആ ദമ്പതികൾ വിവാഹബന്ധത്തിൽ തുടർന്നു.&lt;ref&gt;[http://www.people.com/people/package/gallery/0,,20229386_20219605_3,00.html &quot;Remembering Paul Newman.&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160413142950/http://www.people.com/people/package/gallery/0,,20229386_20219605_3,00.html|date=April 13, 2016}} ''[[People (American magazine)|People]]''. September 27, 2008.&lt;/ref&gt; വുഡ്‌വാർഡ് പറഞ്ഞു: &quot;അദ്ദേഹം കാണാൻ നല്ല ഭംഗിയുള്ളയാളാണ്, ആകർഷകനാണ്, അങ്ങനെ പല ഗുണങ്ങളും അദ്ദേഹത്തിനുണ്ട്. എന്നാൽ അവസാനം വരുമ്പോൾ അതൊന്നും അത്ര പ്രധാനമല്ല; ഒരാളെ ചിരിപ്പിക്കാൻ നിങ്ങൾക്ക് കഴിയുമോ എന്നതാണ് പ്രധാനമായിട്ടുള്ളത്. അദ്ദേഹം എന്നെ എപ്പോഴും ചിരിപ്പിച്ചുകൊണ്ടേയിരിക്കുന്നു.&quot; തങ്ങളുടെ ബന്ധത്തിന്റെ വിജയത്തിന് കാരണം &quot;അഭിനിവേശവും പരസ്പര ബഹുമാനവും ക്ഷമയും, ഒപ്പം ദൃഢനിശ്ചയവും ചേർന്ന ഒരു മിശ്രിതമാണ്&quot; എന്നാണ് ന്യൂമാൻ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നത്.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.countryliving.com/life/inspirational-stories/a44473/paul-newman-joanne-woodward-love-story/|title=The Secret to Paul Newman &amp; Joanne Woodward's 50-Year Marriage|access-date=July 23, 2021|last=Murtaugh|first=Taysha|date=August 22, 2017|work=Country Living}}&lt;/ref&gt;

ന്യൂമാനുമായുള്ള ബന്ധത്തിൽ വുഡ്‌വാർഡിന് എലിനോർ തെരേസ &quot;നെൽ&quot; (1959), മെലിസ സ്റ്റുവർട്ട് (1961), ക്ലെയർ ഒലീവിയ &quot;ക്ലിയ&quot; (1965) എന്നീ മൂന്ന് പെൺമക്കളുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;Pukas&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.express.co.uk/celebrity-news/617638/Actor-Paul-Newman-daughter-Clea-charitable-work|title=Paul Newman's daughter Clea: 'Dad was so much more than a movie star'|access-date=July 23, 2021|last=Pukas|first=Anna|date=November 6, 2015|work=Express}}&lt;/ref&gt;

ശരീരസൗന്ദര്യവും ആരോഗ്യവും നിലനിർത്തുന്നതിനായി തന്റെ മുപ്പതുകളിൽ [[ബാലെ]] അഭ്യസിക്കാൻ തുടങ്ങിയ വുഡ്‌വാർഡ്, പിന്നീട് 'ഓൺ പോയിന്റ്' (പാദവിരലുകളിൽ നിന്നുകൊണ്ട് നൃത്തം ചെയ്യുന്ന രീതി) നിലയിലേക്ക് എത്തിച്ചേർന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.sothebys.com/en/buy/auction/2023/a-life-legacy-the-joanne-woodward-paul-newman-collection/joanne-woodward-two-photographs-of-joanne|title=(Joanne Woodward) &amp;#124; Two Photographs of Joanne Practicing Ballet &amp;#124; A Life &amp; Legacy: The Joanne Woodward &amp; Paul Newman Collection &amp;#124; 2023|website=Sotheby's}}&lt;/ref&gt; കെനിയൻ കോളേജിൽ ഒന്നാം വർഷ വിദ്യാർത്ഥിനിയായിരിക്കെ, [[പോൾ ന്യൂമാൻ|ന്യൂമാൻ]] സംവിധാനം ചെയ്ത ഒരു നാടകത്തിൽ അഭിനയിക്കാൻ അവസരം ലഭിച്ചപ്പോഴാണ് നടി [[ആലിസൺ ജാനി]] വുഡ്‌വാർഡിനെയും ന്യൂമാനെയും പരിചയപ്പെടുന്നത്; പിന്നീട് അവർ ജാനിയുടെ ഉപദേശകരായി മാറി.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.forbes.com/sites/russespinoza/2018/02/18/why-oscar-nominee-allison-janney-never-cashed-in-her-favor-from-paul-newman/|title=Why Allison Janney Never Cashed In Her Favor From Paul Newman|work=Forbes}}&lt;/ref&gt; തന്റെ ഓസ്കാർ പ്രസംഗത്തിൽ ജാനി ഈ പിന്തുണയെക്കുറിച്ച് പ്രത്യേകം പരാമർശിക്കുകയുണ്ടായി.&lt;ref&gt;{{Cite magazine|date=2018-03-05|title=Oscars 2018: Why Allison Janney Thanked Joanne Woodward|url=https://www.vanityfair.com/hollywood/2018/03/allison-janney-and-joanne-woodward-go-way-back|access-date=2021-09-06|magazine=Vanity Fair|language=en-US}}&lt;/ref&gt;

വുഡ്‌വാർഡും ഭർത്താവ് ന്യൂമാനും അമേരിക്കയിലെ ഡെമോക്രാറ്റിക് പാർട്ടിയുടെ അനുഭാവികളായിരുന്നു. 1968-ൽ സെനറ്റർ യൂജിൻ മക്കാർത്തി നടത്തിയ പരാജയപ്പെട്ട പ്രസിഡൻഷ്യൽ പ്രചാരണ വേളയിൽ, അദ്ദേഹത്തിന് ശക്തമായ പിന്തുണ നൽകിയവരിൽ ഈ ദമ്പതികളും ഉൾപ്പെടുന്നു. 1968 ഏപ്രിൽ 1-ന് 'ആർതർസ് റെസ്റ്റോറന്റിൽ'  നടന്ന, മക്കാർത്തിയുടെ പ്രചാരണത്തിനായുള്ള ധനസമാഹരണ പരിപാടിയിലും ഇവർ പങ്കെടുത്തിരുന്നു..&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.gettyimages.com.au/detail/news-photo/joanne-woodward-and-paul-newman-news-photo/83033826|title=Joanne Woodward and Paul Newman|access-date=2021-09-06|date=September 27, 2008|website=Getty Images|language=en-gb}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.gettyimages.com.au/detail/news-photo/joanne-woodward-during-political-benefit-for-eugene-news-photo/106269475|title=Joanne Woodward during Political Benefit for Eugene McCarthy at...|access-date=2021-09-06|date=October 28, 2010|website=Getty Images|language=en-gb}}&lt;/ref&gt; സിഗ്നലുകൾ വഴിയുള്ള രഹസ്യാന്വേഷണ വിവരങ്ങളിൽ പേര് പരാമർശിക്കപ്പെട്ട പ്രമുഖരായ അമേരിക്കൻ പൗരന്മാരെ നിരീക്ഷിക്കുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി, നാഷണൽ സെക്യൂരിറ്റി ഏജൻസി (NSA) വുഡ്‌വാർഡിനെക്കുറിച്ച് ഒരു ജീവചരിത്ര ഫയൽ തയ്യാറാക്കിയിരുന്നുവെന്ന് 2017-ൽ പുറത്തുവിട്ട രേഖകൾ വെളിപ്പെടുത്തുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite news|date=September 25, 2017|title=National Security Agency Tracking of U.S. Citizens – &quot;Questionable Practices&quot; from 1960s &amp; 1970s|publisher=National Security Archive|url=https://nsarchive.gwu.edu/briefing-book/cybervault-intelligence-nuclear-vault/2017-09-25/national-security-agency-tracking-us|access-date=January 3, 2020}}&lt;/ref&gt;

1988-ൽ, ന്യൂമാനും വുഡ്‌വാർഡും ചേർന്ന് 'ഹോൾ ഇൻ ദ വാൾ ഗാംഗ് ക്യാമ്പ്' എന്ന സംഘടന സ്ഥാപിച്ചു. ന്യൂമാൻ അഭിനയിച്ച 'ബുച്ച് കാസിഡി ആൻഡ് ദ സൺഡാൻസ് കിഡ്' എന്ന സിനിമയിൽ, നിയമവിരുദ്ധരായ കഥാപാത്രങ്ങൾ ഒളിച്ചിരുന്ന വ്യോമിംഗിലെ മലമ്പ്രദേശത്തിന്റെ പേരാണ് ഇതിന് നൽകിയിരിക്കുന്നത്. ലാഭേച്ഛയില്ലാതെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഇത്, കുട്ടികൾക്ക് താമസിച്ചു പങ്കെടുക്കാവുന്ന സമ്മർ ക്യാമ്പും വർഷം മുഴുവനും പ്രവർത്തിക്കുന്ന കേന്ദ്രവുമാണ്. കണക്റ്റിക്കട്ടിലെ ആഷ്‌ഫോർഡിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഈ ക്യാമ്പ്, ക്യാൻസറും മറ്റ് ഗുരുതരമായ രോഗങ്ങളും ബാധിച്ച 20,000 കുട്ടികൾക്കും അവരുടെ കുടുംബങ്ങൾക്കും സൗജന്യ സേവനങ്ങളും പിന്തുണയും നൽകുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.holeinthewallgang.org/about/|title=Who We Are|access-date=March 11, 2015|work=HoleInTheWallGang.org}}&lt;/ref&gt; 2012-ൽ, ഇവരുടെ മകളായ ക്ലിയ ന്യൂമാൻ, ഈ ക്യാമ്പിന്റെ മാതൃസംഘടനയായ 'സീരിയസ് ഫൺ ചിൽഡ്രൻസ് നെറ്റ്‌വർക്കിന്റെ' ചുമതല ഏറ്റെടുത്തു.&lt;ref name=&quot;Pukas2&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.express.co.uk/celebrity-news/617638/Actor-Paul-Newman-daughter-Clea-charitable-work|title=Paul Newman's daughter Clea: 'Dad was so much more than a movie star'|access-date=July 23, 2021|last=Pukas|first=Anna|date=November 6, 2015|work=Express}}&lt;/ref&gt;

1990-ൽ, പത്ത് വർഷത്തിലേറെ ബിരുദ പഠനത്തിനായി പരിശ്രമിച്ച വുഡ്‌വാർഡ്, തന്റെ മകൾ ക്ലിയയോടൊപ്പം സാറാ ലോറൻസ് കോളേജിൽ നിന്ന് ബിരുദം നേടി.&lt;ref name=&quot;actors7&quot;&gt;{{cite episode|title=Joanne Woodward|url=https://www.imdb.com/title/tt0611347|series=Inside the Actors Studio|series-link=Inside the Actors Studio|network=Bravo|airdate=May 11, 2003|season=9|number=15}}&lt;/ref&gt; ചടങ്ങിൽ പോൾ ന്യൂമാൻ പ്രസംഗിച്ചു. തന്റെ ഭാര്യയുടെ നേട്ടങ്ങളുടെ നിഴലിൽ മാത്രം നിൽക്കുന്ന ഒരാളായിരിക്കെ, ബിരുദദാന ചടങ്ങിൽ പ്രസംഗിക്കാനുള്ള ക്ഷണം സ്വീകരിക്കാൻ നിങ്ങൾക്ക് എങ്ങനെ ധൈര്യം വന്നു എന്ന് ഒരു സ്ത്രീ തന്നോട് ചോദിക്കുന്നതായി താൻ സ്വപ്നം കണ്ടുവെന്ന് അദ്ദേഹം പ്രസംഗത്തിനിടെ പറഞ്ഞു.&lt;ref&gt;''People'' Magazine, June 11, 1990. [http://www.people.com/people/archive/article/0,,20117932,00.html ''People'' Archive.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130116174130/http://www.people.com/people/archive/article/0,,20117932,00.html|date=January 16, 2013}} Retrieved July 6, 2010.&lt;/ref&gt; 1992-ൽ, ന്യൂമാനോടൊപ്പം വുഡ്‌വാർഡിനും ജീവിതകാല നേട്ടങ്ങൾക്കുള്ള 'കെനഡി ​​സെന്റർ ഓണേഴ്‌സ്' പുരസ്‌കാരം ലഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.encyclopedia.com/women/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/woodward-joanne-1930|title=Woodward, Joanne (1930—) {{!}} Encyclopedia.com|access-date=2021-09-06|website=www.encyclopedia.com}}&lt;/ref&gt;

2008-ൽ ഭർത്താവ് മരിച്ചതിനുശേഷം, കണക്റ്റിക്കട്ടിലെ വെസ്റ്റ്‌പോർട്ടിലാണ് വർഷങ്ങളോളം അവർ താമസിച്ചത്. അവിടെ വെച്ചായിരുന്ന ന്യൂമാനുമായി ചേർന്ന് അവർ തങ്ങളുടെ പെൺമക്കളെ വളർത്തിയത്. 2007-ൽ അൽഷിമേഴ്സ് രോഗം സ്ഥിരീകരിച്ചതിനെത്തുടർന്ന് അവർ പൊതുജീവിതത്തിൽ നിന്ന് പിന്മാറി. രോഗനിർണയത്തിനു ശേഷം, പെൺമക്കൾക്കരികിലായിരിക്കാൻ അവർ കാലിഫോർണിയയിലെ സാന്താ മോണിക്കയിലേക്ക് താമസം മാറി.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.latimes.com/entertainment-arts/tv/story/2022-07-22/paul-newman-joanne-woodward-ethan-hawke-the-last-movie-stars-hbo-max|title=Paul Newman and Joanne Woodward were movie stars for 50 years. A new doc explains how|access-date=2022-08-01|last=Olsen|first=Mark|date=2022-07-22|website=Los Angeles Times|language=en-US}}&lt;/ref&gt; 2013-ലാണ് വുഡ്‌വാർഡ് അവസാനമായി പൊതുവേദിയിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടത്.

== അഭിനയ ജീവിതം ==
[[File:Joanne_Woodward_1957_drawing.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Joanne_Woodward_1957_drawing.jpg|ലഘുചിത്രം|1957-ൽ 'ദി ത്രീ ഫേസസ് ഓഫ് ഈവ്' എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ ഓസ്‌കാർ നേടിയ വുഡ്‌വാർഡിന്റെ, കലാകാരനായ നിക്കോളാസ് വോൾപെ വരച്ച ചിത്രം.]]'''ടെലിവിഷൻ'''
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%;&quot;
!വർഷം
!പേര്
!വേഷം
! class=&quot;unsortable&quot; |കുറിപ്പുകൾ
|-
|1952
|''ടെയിൽസ് ഓഫ് ടുമോറോ''
|പാറ്റ്
|എപ്പിസോഡ്: ദ ബിറ്റർ സ്റ്റോം
|-
|1952–1953
|''ഓമ്നിബസ്''
|ആൻ റട്ട്ലെഡ്ജ്
|എപ്പിസോഡ്: ''മിസ്റ്റർ ലിങ്കൺ''
|-
|1953–1954
|''ദ ഫിൽക്കോ ടെലിവിഷൻ പ്ലേഹൌസ്''
|എമിലി
|എപ്പിസോഡ്: ''ദ ഡാൻസേർസ്''
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |1954
|''ദ ഫോർഡ് ടെലിവിഷൻ തീയേറ്റർ''
|ജൂൺ ലെഡ്ബെറ്റർ
|എപ്പിസോഡ്: ''Segment''
|-
|''ദ എൽജിൻ ഹവർ''
|നാൻസി
|എപ്പിസോഡ്: ''High Man''
|-
|''ലക്സ് വീഡിയോ തിയേറ്റർ''
|ജെനി ടൗൺസെൻഡ്
|എപ്പിസോഡ്: ''Five Star Final''
|-
|1952–1954
|''റോബർട്ട് മോണ്ട്ഗോമറി പ്രസൻറ്സ്്''
|എൽസി
പെനി
|എപ്പിസോഡ്: ''Homecoming''
എപ്പിസോഡ്: ''Penny''
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |1955
|''ദ സ്റ്റാർആൻറ് ദ സ്റ്റോറി''
|ജിൽ ആൻഡ്രൂസ്
|എപ്പിസോഡ്: ''Dark Stranger''
|-
|''കൌണ്ട് ത്രീ ആൻറ് പ്രേ''
|ലിസി
|
|-
|''ദ 20th സെഞ്ചുറി ഫോക്സ് അവർ''
|എലീനർ ആപ്ലി
|എപ്പിസോഡ്: ''The Late George Apley''
|-
|''ദ യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ് സ്റ്റീൽ അവർ''
|റോക്കി
|എപ്പിസോഡ്: ''White Gloves''
|-
|1954–1956
|''ഫോർ സ്റ്റാർ പ്ലേഹൌസ്''
|ആൻ ബെന്റൺ
ടെറി തോമസ് വിക്ടോറിയ ലീ 'വിക്കി' ഹാലോക്ക്
|എപ്പിസോഡ്: ''Watch the Sunset''
എപ്പിസോഡ്: ''Full Circle''
episode: ''Interlude''
|-
|1954–1956
|''സ്റ്റുഡിയോ വൺ''
|ക്രിസ്റ്റിയാന
ഡെയ്‌സി ലിസ
|എപ്പിസോഡ്: ''A Man's World''
എപ്പിസോഡ്: ''Family Protection''
episode: ''Stir Mugs''
|-
| rowspan=&quot;5&quot; |1956
|''ആൽഫ്രഡ് ഹിച്ച് കോക്ക് പ്രസൻറ്സ്്''
|ബെത്ത് പെയ്ൻ
|എപ്പിസോഡ്: ''Momentum''
|-
|''എ കിസ് ബിഫോർ ഡൈയിംഗ്''
|Dorothy &quot;Dorie&quot; Kingship
|
|-
|''G.E. ട്രൂ തീയേറ്റർ''
|ആൻ ററ്റ്‌ലെഡ്ജ്
|എപ്പിസോഡ്: ''Prologue to Glory''
|-
|''ദ അൽക്കോവ അവർ''
|മാർഗരറ്റ് സ്പെൻസർ
|എപ്പിസോഡ്: ''The Girl in Chapter One''
|-
|''ക്ലൈമാക്സ്''
|കാതറിൻ
|എപ്പിസോഡ്: ''Savage Portrait''
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1957
|''ദ ത്രീ ഫേസസ് ഓഫ് ഈവ്''
|ഈവ് വൈറ്റ്
ഈവ് ബ്ലാക്ക് ജെയ്ൻ
|[[:en:Academy_Award_for_Best_Actress|Academy Award for Best Actress]][[:en:Golden_Globe_Award_for_Best_Actress_–_Motion_Picture_Drama|Golden Globe Award for Best Actress – Motion Picture Drama]][[:en:National_Board_of_Review_Award_for_Best_Actress|National Board of Review Award for Best Actress]]Nominated – [[:en:BAFTA_Award_for_Best_Actress_in_a_Leading_Role|BAFTA Award for Best Foreign Actress]]
|-
|''നോ ഡൌൺ പേമെൻറ്''
|ലിയോള ബൂൺ
|[[:en:National_Board_of_Review_Award_for_Best_Actress|National Board of Review Award for Best Actress]]Nominated – [[:en:BAFTA_Award_for_Best_Actress_in_a_Leading_Role|BAFTA Award for Best Foreign Actress]]
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |1958
|''പ്ലേഹൊസ് 90''
|ലൂയിസ് ഡാർലിംഗ്
|എപ്പിസോഡ്: ''The 80 Yard Run''
|-
|''ദ ലോംഗ് ഹോട്ട് സമ്മർ''
|ക്ലാര വാർണർ
|
|-
|''Rally 'Round the Flag, Boys!''
|ഗ്രേസ് ഓഗിൾതോർപ്പ് ബാനർമാൻ
|Nominated – [[:en:Laurel_Award| Laurel Award for Top Female Comedic Performance]]
|-
|1959
|''ദ സൌണ്ട് ആൻറ് ദ ഫ്യൂരി''
|ക്വെന്റിൻ കോംപ്‌സൺ/ആഖ്യാതാവ്
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1960
|''ദ ഫുജിറ്റീവ് കൈൻറ്''
|കരോൾ കട്രെരെ
|[[:en:San_Sebastián_International_Film_Festival| San Sebastián International Film Festival Zulueta Prize for Best Actress]]
|-
|''[[:en:From_the_Terrace|From the Terrace]]''
|മേരി സെൻ്റ് ജോൺ
|
|-
|1961
|''[[:en:Paris_Blues|Paris Blues]]''
|ലിലിയൻ കോർണിംഗ്
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1963
|''ദ സ്ട്രിപ്പർ''
|ലില ഗ്രീൻ
|Nominated – [[:en:Laurel_Award| Laurel Award for Top Female Dramatic Performance]]
|-
|''എ ന്യൂ കൈൻഡ് ഓഫ് ലവ്''
|സാമന്ത 'സാം' ബ്ലെയ്ക്ക്
മിമി
|Nominated – [[:en:Golden_Globe_Award_for_Best_Actress_–_Motion_Picture_Musical_or_Comedy|Golden Globe Award for Best Actress – Motion Picture Musical or Comedy]]
|-
|1964
|''[[:en:Signpost_to_Murder|Signpost to Murder]]''
|മോളി തോമസ്
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1966
|''എ ബിഗ് ഹാൻഡ് ഫോർ ദ ലിറ്റിൽ ലേഡി''
|മേരി
|Nominated – [[:en:Laurel_Award|Laurel Award for Top Female Comedic Performance]]
|-
|''എ ഫൈൻ മാഡ്നെസ്''
|റോഡ ഷില്ലിറ്റോ
|
|-
|1968
|''റേച്ചൽ, റേച്ചൽ''
|റേച്ചൽ കാമറൂൺ
|[[:en:Golden_Globe_Award_for_Best_Actress_–_Motion_Picture_Drama|Golden Globe Award for Best Actress – Motion Picture Drama]]Kansas City Film Critics Circle Award for Best Actress
[[:en:New_York_Film_Critics_Circle_Award_for_Best_Actress|New York Film Critics Circle Award for Best Actress]]
Nominated – [[:en:Academy_Award_for_Best_Actress|Academy Award for Best Actress]]
Nominated – [[:en:BAFTA_Award_for_Best_Actress_in_a_Leading_Role|BAFTA Award for Best Actress in a Leading Role]]
Nominated – [[:en:Laurel_Award|Laurel Award for Top Female Dramatic Performance]]
|-
|1969
|''വിന്നിംഗ്''
|എലോറ കാപുവ
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1970
|''[[:en:WUSA_(film)|WUSA]]''
|ജെറാൾഡിൻ
|
|-
|''[[:en:King:_A_Filmed_Record..._Montgomery_to_Memphis|King: A Filmed Record... Montgomery to Memphis]]''
|ജോവാൻ
|documentary
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1971
|''[[:en:They_Might_Be_Giants_(film)|They Might Be Giants]]''
|ഡോ. മിൽഡ്രഡ് വാട്സൺ
|
|-
|''All the Way Home''
|മേരി ഫോളറ്റ്
|TV movie
|-
|1972
|''ദ എഫെക്റ്റ് ഓഫ് ഗാമ റേസ് ഓൺ മാൻ-ഇൻ-ദ-മൂൺ മാരിഗോൾഡ്സ്''
|ബിയാട്രിസ്
|[[:en:Best_Actress_Award_(Cannes_Film_Festival)|Cannes Film Festival Best Actress Award]]Kansas City Film Critics Circle Award for Best Actress
Nominated – [[:en:Golden_Globe_Award_for_Best_Actress_–_Motion_Picture_Drama|Golden Globe Award for Best Actress – Motion Picture Drama]]
|-
|1973
|''[[:en:Summer_Wishes,_Winter_Dreams|Summer Wishes, Winter Dreams]]''
|റീറ്റ വാൾഡൻ
|[[:en:BAFTA_Award_for_Best_Actress_in_a_Leading_Role|BAFTA Award for Best Actress in a Leading Role]]Kansas City Film Critics Circle Award for Best Actress
[[:en:New_York_Film_Critics_Circle_Award_for_Best_Actress|New York Film Critics Circle Award for Best Actress]]
Nominated – [[:en:Academy_Award_for_Best_Actress|Academy Award for Best Actress]]
Nominated – [[:en:Golden_Globe_Award_for_Best_Actress_–_Motion_Picture_Drama|Golden Globe Award for Best Actress – Motion Picture Drama]]
|-
|1975
|''ദ ഡ്രോണിംഗ് പൂൾ''
|ഐറിസ് ഡെവെറോക്സ്
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1976
|''[[:en:Sybil_(1976_film)|Sybil]]''
|ഡോ. കോർണേലിയ ബി. വിൽബർ
|Nominated – [[:en:Primetime_Emmy_Award_for_Outstanding_Lead_Actress_–_Miniseries_or_a_Movie|Primetime Emmy Award for Outstanding Lead Actress – Miniseries or a Movie]]
|-
|''[[:en:The_Carol_Burnett_Show|The Carol Burnett Show]]''
|മിഡ്ജ് ഗിബ്സൺ
|episode: ''Episode #9.21''
|-
|1977
|''കം ബാക്ക് ലിറ്റിൽ ഷേബ''
|ലോല ഡെലാനി
|
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |1978
|''See How She Runs''
|ബെറ്റി ക്വിൻ
|[[:en:Primetime_Emmy_Award_for_Outstanding_Lead_Actress_–_Miniseries_or_a_Movie|Primetime Emmy Award for Outstanding Lead Actress – Miniseries or a Movie]]
|-
|''{{sortname|The|End|dab=1978 film}}''
|ജെസ്സിക്ക ലോസൺ
|
|-
|''[[:en:A_Christmas_to_Remember_(film)|A Christmas to Remember]]''
|മിൽഡ്രഡ് മക്ലൗഡ്
|TV movie
|-
|1979
|''The Streets of L.A.''
|കരോൾ ഷ്രാമ്
|TV movie
|-
|1980
|''[[:en:The_Shadow_Box|The Shadow Box]]''
|ബെവർലി
|
|-
|1981
|''[[:en:Crisis_at_Central_High|Crisis at Central High]]''
|എലിസബത്ത് ഹക്കബി
|Nominated – [[:en:Primetime_Emmy_Award_for_Outstanding_Lead_Actress_–_Miniseries_or_a_Movie|Primetime Emmy Award for Outstanding Lead Actress – Miniseries or a Movie]]
Nominated – [[:en:Golden_Globe_Award_for_Best_Actress_–_Miniseries_or_Television_Film|Golden Globe Award for Best Actress – Miniseries or Television Film]]
|-
|1982
|''[[:en:Candida_(play)|Candida]]''
|കാന്റിഡ
|TV movie
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1984
|''[[:en:Harry_&amp;_Son|Harry &amp; Son]]''
|ലില്ലി
|
|-
|''Passions''
|കാതറിൻ കെനർലി
|TV movie
|-
|1985
|''[[:en:Do_You_Remember_Love_(TV_film)|Do You Remember Love]]''
|ബാർബറ വയറ്റ്-ഹോളിസ്
|[[:en:Primetime_Emmy_Award_for_Outstanding_Lead_Actress_–_Miniseries_or_a_Movie|Primetime Emmy Award for Outstanding Lead Actress – Miniseries or a Movie]]Nominated – [[:en:Golden_Globe_Award_for_Best_Actress_–_Miniseries_or_Television_Film|Golden Globe Award for Best Actress – Miniseries or Television Film]]
|-
|1987
|''[[:en:The_Glass_Menagerie_(1987_film)|The Glass Menagerie]]''
|അമാൻഡ വിങ്ഫീൽഡ്
|Nominated – [[:en:Independent_Spirit_Award_for_Best_Lead_Female|Independent Spirit Award for Best Lead Female]]
|-
|1990
|''മി. ആൻറ് മിസസ് ബ്രിഡ്ജ്''
|ഇന്ത്യ ബ്രിഡ്ജ്
|Kansas City Film Critics Circle Award for Best Actress
[[:en:New_York_Film_Critics_Circle_Award_for_Best_Actress|New York Film Critics Circle Award for Best Actress]]
Nominated – [[:en:Academy_Award_for_Best_Actress|Academy Award for Best Actress]]
Nominated – [[:en:Chicago_Film_Critics_Association_Award_for_Best_Actress|Chicago Film Critics Association Award for Best Actress]]
Nominated – [[:en:David_di_Donatello_Awards|David di Donatello Award for Best Foreign Actress]]
Nominated – [[:en:Golden_Globe_Award_for_Best_Actress_–_Motion_Picture_Drama|Golden Globe Award for Best Actress – Motion Picture Drama]]
Nominated – [[:en:Independent_Spirit_Award_for_Best_Lead_Female|Independent Spirit Award for Best Lead Female]]
Nominated – [[:en:Los_Angeles_Film_Critics_Association_Award_for_Best_Actress|Los Angeles Film Critics Association Award for Best Actress]]
Nominated – [[:en:National_Society_of_Film_Critics_Award_for_Best_Actress|National Society of Film Critics Award for Best Actress]]
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |1993
|''ഫോറിൻ അഫയേർസ്''
|വിന്നി മൈനർ
|TV movie
|-
|''ബ്ലൈൻഡ് സ്പോട്ട്''
|നെൽ ഹാരിംഗ്ടൺ
|Nominated – [[:en:Primetime_Emmy_Award_for_Outstanding_Lead_Actress_–_Miniseries_or_a_Movie|Primetime Emmy Award for Outstanding Lead Actress – Miniseries or a Movie]]
|-
|''ദ ഏജ് ഓഫ് ഇന്നസൻസ്''
|ആഖ്യാതാവ്
|
|-
|''ഫിലാഡെൽഫിയ''
|സാറാ ബെക്കറ്റ്
|
|-
|1994
|''ബ്രീത്തിംഗ് ലെസൺസ്''
|മാഗി മോറാൻ
|[[:en:Golden_Globe_Award_for_Best_Actress_–_Miniseries_or_Television_Film|Golden Globe Award for Best Actress – Miniseries or Television Film]][[:en:Screen_Actors_Guild_Award_for_Outstanding_Performance_by_a_Female_Actor_in_a_Miniseries_or_Television_Movie|Screen Actors Guild Award for Outstanding Performance by a Female Actor in a Miniseries or Television Movie]]Nominated – [[:en:Primetime_Emmy_Award_for_Outstanding_Lead_Actress_–_Miniseries_or_a_Movie|Primetime Emmy Award for Outstanding Lead Actress – Miniseries or a Movie]]
|-
|1996
| ''ഈവൻ ഇഫ് എ ഹൺഡ്രഡ് ഓഗ്രസ്...''
|വിവരണക്കാരി (ശബ്ദം)
|
|-
|2005
|''എമ്പയർ ഫാൾസേ''
|ഫ്രാൻസീൻ വൈറ്റിംഗ്
|Nominated – [[:en:Primetime_Emmy_Award_for_Outstanding_Supporting_Actress_–_Miniseries_or_a_Movie|Primetime Emmy Award for Outstanding Supporting Actress – Miniseries or a Movie]]
Nominated – [[:en:Golden_Globe_Award_for_Best_Supporting_Actress_–_Series,_Miniseries_or_Television_Film|Golden Globe Award for Best Supporting Actress – Series, Miniseries or Television Film]]
Nominated – [[:en:Screen_Actors_Guild_Award_for_Outstanding_Performance_by_a_Female_Actor_in_a_Miniseries_or_Television_Movie|Screen Actors Guild Award for Outstanding Performance by a Female Actor in a Miniseries or Television Movie]]
|-
|2013
|''ലക്കി ദെം''
|ഡോറിസ് (ശബ്ദം)
|producer
|}

== അവലംബം ==

[[വർഗ്ഗം:1930-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ടെലിവിഷൻ നടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ നാടകനടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ചലച്ചിത്ര നടിമാർ]]</text>
      <sha1>go7b86x6uuc7o66xw7xnkfghp77h6g4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4680703</id>
      <parentid>4680701</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T10:55:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4680703</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="47103" sha1="4ui7ivdlsc688u4qyj2or5t2k8chqsq" xml:space="preserve">{{prettyurl|Joanne Woodward}}
{{Infobox person
| name               = ജോവാൻ വുഡ്വാർഡ്
| image              = Joanne Woodward 1971.jpg
| caption            = വുഡ്വാർഡ്1971-ൽ
| birth_name         = ജോവാൻ ഗിഗ്നില്ല്യറ്റ് ട്രിമ്മിയർ വുഡ്വാർഡ്
| birth_date         = {{Birth date and age|1930|2|27}}
| birth_place        = [[തോമസ്‍വില്ലെ, ജോർജിയ]], യു.എസ്.
| alma_mater         = [[ലൂയിസിയാന സ്റ്റേറ്റ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി]]
| children           = 3, including [[Nell Newman|Nell]] and [[Melissa Newman]]
| other_names        = {{unbulleted list|ജോവാൻ ന്യൂമാൻ|ജോവാൻ ജി ടി വുഡ്‌വാർഡ്}}
| occupation         = നടി, നിർമ്മാതാവ്, സാമൂഹ്യ പ്രവർത്തക, ജീവകാരുണ്യ പ്രവർത്തക
| residence          = [[വെസ്റ്റ്പോർട്ട്, കണക്റ്റിക്കട്ട്]]
| years_active       = 1955–ഇതുവരെ
| spouse             = {{marriage|[[പോൾ ന്യൂമാൻ]]&lt;br&gt;|1958|2008|reason=died}}
}}
[[പ്രമാണം:Joanne Woodward 1960.JPG|ലഘുചിത്രം|ജോവാൻ വുഡ്വാർഡ് 1960 കളിൽ.]]
'''ജോവാൻ ഗിഗ്നില്ല്യറ്റ് ന്യൂമാൻ''' (മുമ്പ്, വുഡ്വാർഡ്; ജനനം:1930 ഫെബ്രുവരി 27) ഒരു വിരമിച്ച [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ]] നടിയും, നിർമ്മാതാവും, സാമൂഹ്യപ്രവർത്തകയും, മനുഷ്യസ്നേഹിയുമാണ്. 1950-കളിൽ തന്റെ അഭിനയ ജീവിതത്തിൽ വലിയ മുന്നേറ്റം നടത്തിയ അവർ, സങ്കീർണ്ണമായ സ്ത്രീ കഥാപാത്രങ്ങളെ അതീവ സൂക്ഷ്മതയോടും ആഴത്തോടും കൂടി അവതരിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് പ്രേക്ഷകർക്കിടയിൽ വലിയ അംഗീകാരവും ആദരവും നേടി. അക്കാദമി അവാർഡ് (ഓസ്കാർ), മൂന്ന് പ്രൈംടൈം എമ്മി അവാർഡുകൾ, ബ്രിട്ടീഷ് അക്കാദമി ഫിലിം അവാർഡ്, മൂന്ന് ഗോൾഡൻ ഗ്ലോബ് അവാർഡുകൾ, സ്ക്രീൻ ആക്ടേഴ്സ് ഗിൽഡ് അവാർഡ് എന്നിവ അവരുടെ പുരസ്കാര നേട്ടങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. മികച്ച നടിക്കുള്ള ഓസ്കാർ പുരസ്കാരം നേടിയ അഭിനേതാക്കളിൽ, നിലവിൽ ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവരിലെ ഏറ്റവും പ്രായം കൂടിയ വ്യക്തിയാണ് വുഡ്‌വാർഡ്.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.imdb.com/list/ls053269048/|title=Oldest living winners of Best Actress Oscar|access-date=October 24, 2026|website=IMDb.com}}&lt;/ref&gt;

'''ദി ത്രീ ഫേസസ് ഓഫ് ഈവ്''&lt;nowiki/&gt;' (1957) എന്ന ചിത്രത്തിൽ [[വിഭക്തവ്യക്തിത്വം|വ്യക്തിത്വ വൈകല്യം]] ബാധിച്ച ഒരു സ്ത്രീയായി വേഷമിട്ടതിലൂടെയാണ് വുഡ്‌വാർഡ് ഒരുപക്ഷേ ഏറ്റവും കൂടുതലായി അറിയപ്പെടുന്നത്. ഈ വേഷം അവർക്ക് മികച്ച നടിക്കുള്ള അക്കാദമി അവാർഡിനു പുറമം, ചലച്ചിത്ര-നാടക വിഭാഗത്തിൽ മികച്ച നടിക്കുള്ള ഗോൾഡൻ ഗ്ലോബ് പുരസ്കാരവും നേടിക്കൊടുത്തു. 2008-ൽ നടൻ [[പോൾ ന്യൂമാൻ]] അന്തരിക്കുന്നത് വരെ, അമ്പത് വർഷത്തോളം അദ്ദേഹവുമായി അവർ സന്തുഷ്ടമായ ഒരു വിവാഹജീവിതം നയിച്ചു. പോൾ ന്യൂമാൻ സംവിധാനം ചെയ്തതോ നിർമ്മിച്ചതോ ആയ സിനിമകളിൽ അഭിനയിക്കുകയും അദ്ദേഹത്തോടൊപ്പം സഹതാരമായി പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്തുകൊണ്ട് അവർ അദ്ദേഹവുമായി നിരന്തരം സഹകരിച്ചിരുന്നു. 1990-ൽ, തന്റെ 60-ാം വയസ്സിൽ, സാറാ ലോറൻസ് കോളേജിൽ നിന്ന് ബിരുദം നേടിയ വുഡ്‌വാർഡ് മകൾ ക്ലിയയോടൊപ്പമാണ് ബിരുദം പൂർത്തിയാക്കിയത്.&lt;ref&gt;{{cite news|last=Friedap|first=Joseph P.|date=1990-05-26|title=Commencements; Sarah Lawrence College|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/1990/05/26/nyregion/commencements-sarah-lawrence-college.html|access-date=2022-07-22|issn=0362-4331}}&lt;/ref&gt;

== ആദ്യകാലജീവിതം ==
1930 ഫെബ്രുവരി 27 ന് എലീനറുടേയും (മുമ്പ്, ട്രിമ്മിയർ) ചാൾസ് സ്ക്രിബ്നേർസ് ആൻറ് സൺസ് എന്ന പ്രസാധക കമ്പനിയുടെ വൈസ് പ്രസിഡൻറായിരുന്ന വേഡ് വുഡ്വാർഡ് ജൂനിയറിൻറേയും മകളായി യു.എസിലെ [[ജോർജിയ (യു.എസ്. സംസ്ഥാനം)|ജോർജിയയിലെ]] [[തോമസ്വില്ലെ|തോമസ്വില്ലെയിൽ]] ജോവാൻ ഗിഗ്നില്ല്യറ്റ് ട്രിമ്മർ വുഡ്വാർഡ് എന്ന പേരിൽ ജനിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.filmreference.com/film/64/Joanne-Woodward.html|title=Joanne Woodward|publisher=Film Reference.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://movies.yahoo.com/movie/contributor/1800047595/bio|title=Joanne Woodward|publisher=Yahoo Movies}}&lt;/ref&gt; അവളുടെ മധ്യനാമങ്ങളായ &quot;ജിഗ്‌നിലിയാറ്റ് ട്രിമ്മിയർ&quot; എന്നത് [[ഹ്യൂഗെനോട്ടുകൾ|ഹ്യൂഗനോട്ട്]] വംശജരുമായി ബന്ധപ്പെട്ടവയാണ്.&lt;ref name=&quot;actors&quot;&gt;{{cite episode|title=Joanne Woodward|url=http://www.imdb.com/title/tt0611347|series=Inside the Actors Studio|serieslink=Inside the Actors Studio|network=Bravo|airdate=2003-05-11|season=9|number=15}}&lt;/ref&gt; സിനിമകളോടുള്ള അവരുടെ മാതാവിൻറെ അഭിനിവേശമാണ് ജോവാൻ അഭിനയരംഗത്തേയ്ക്ക് ആകർഷിക്കപ്പെടാൻ കാരണം.&lt;ref name=&quot;actors2&quot;&gt;{{cite episode|title=Joanne Woodward|url=http://www.imdb.com/title/tt0611347|series=Inside the Actors Studio|serieslink=Inside the Actors Studio|network=Bravo|airdate=2003-05-11|season=9|number=15}}&lt;/ref&gt; അമേരിക്കൻ നടിയായിരുന്ന ജോവാൻ ക്രോഫോർഡിൻറെ പേരിലെ ജോവാൻ എന്ന പേരിന്റെ ഭാഗം അവരുടെ മാതാവ് മകൾക്കായി കണ്ടെത്തി.&lt;ref name=&quot;actors3&quot;&gt;{{cite episode|title=Joanne Woodward|url=http://www.imdb.com/title/tt0611347|series=Inside the Actors Studio|serieslink=Inside the Actors Studio|network=Bravo|airdate=2003-05-11|season=9|number=15}}&lt;/ref&gt; ജോർജിയയിലെ അറ്റ്ലാൻറായിൽ ''ഗോൺ വിത്ത് ദ വിൻറ്'' (1939) എന്ന ചിത്രത്തിൻറെ ആദ്യാവതരണസമയത്ത് ക്ഷണിക്കപ്പെട്ട സിനിമാതാരങ്ങളുടെ നിരയിൽ സന്നിഹിതനായിരുന്ന, നടി വിവിയൻ ലെയ്ഗിൻറെ പങ്കാളിയും ഭാവി ഭർത്താവുമായിരുന്ന ലോറൻസ് ഒലിവറിൻറെ മടിയിൽ ഒൻപതു വയസുകാരിയായ ജോവാൻ ചെന്നിരിക്കുകയും അദ്ദേഹത്തിൻറെ ശ്രദ്ധ നേടിയെടുക്കുകയും ചെയ്തു. ഒടുവിൽ അവർ ഒലിവിയറിനൊപ്പം 1977 ൽ കം ബാക്ക്, ലിറ്റിൽ ശേബ എന്ന  ഒരു ടെലിവിഷൻ വീഡിയോയുടെ നിർമ്മാണത്തിൽ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു. റിഹേഴ്സലുകളുടെ സമയത്ത്, പഴയ സംഭവം അവർ ഒലിവറിനെ ഓർമ്മപ്പെടുത്തുകയും അദ്ദേഹം അത് ഓർമ്മയിൽനിന്നു ചികഞ്ഞെടുക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;actors4&quot;&gt;{{cite episode|title=Joanne Woodward|url=http://www.imdb.com/title/tt0611347|series=Inside the Actors Studio|serieslink=Inside the Actors Studio|network=Bravo|airdate=2003-05-11|season=9|number=15}}&lt;/ref&gt;

വുഡ്‌വാർഡ് തോമസ്‌വില്ലിലും, തുടർന്ന് ബ്ലേക്ക്ലിയിലും തോമസ്റ്റണിലും താമസിച്ചു. പിന്നീട് കുടുംബത്തോടൊപ്പം യു.എസിലെ ജോർജിയ സംസ്ഥാനത്തെ മരിയറ്റയിലേക്ക് താമസം മാറിയതോടെ അവിടെയുള്ള മരിയറ്റ ഹൈസ്‌കൂളിൽ പഠനം നടത്തി.. മരിയറ്റ ഹൈസ്‌കൂളിനെയും അവിടുത്തെ സ്ട്രാൻഡ് തിയേറ്ററിനെയും അവർ ഇന്നും ഓർമ്മിക്കുകയും പിന്തുണയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite encyclopedia|title=Joanne Woodward|url=https://www.georgiaencyclopedia.org/articles/arts-culture/joanne-woodward-b-1930|encyclopedia=[[New Georgia Encyclopedia]]|access-date=March 11, 2015}}&lt;/ref&gt;

മാതാപിതാക്കൾ വിവാഹമോചനം നേടിയതിനെത്തുടർന്ന്,&lt;ref name=&quot;actors5&quot;&gt;{{cite episode|title=Joanne Woodward|url=https://www.imdb.com/title/tt0611347|series=Inside the Actors Studio|series-link=Inside the Actors Studio|network=Bravo|airdate=May 11, 2003|season=9|number=15}}&lt;/ref&gt; അവൾ ഹൈസ്‌കൂളിൽ പഠിക്കുന്ന കാലത്ത് കുടുംബം വീണ്ടും സൗത്ത് കരോലിനയിലെ ഗ്രീൻവില്ലിലേക്ക് താമസം മാറി. അവൾ ഗ്രീൻവില്ല് ഹൈസ്‌കൂളിൽ പഠിക്കുകയും അവിടെനിന്ന് ബിരുദം നേടുകയും ചെയ്തു. ഗ്രീൻവില്ലിലെ 'ലിറ്റിൽ തിയേറ്ററി'ൽ അവൾ അക്കാലത്ത് കലാപരിപാടികൾ അവതരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.knowitall.org/video/joanne-woodward-actor-part-1-profile|title=Joanne Woodward – Actor, Part 1|access-date=June 8, 2022|website=KnowItAll.org|publisher=SCETV}}&lt;/ref&gt;

ലൂസിയാന സംസ്ഥാന സർവ്വകലാശാലയിൽ നാടകം ഐഛികയമായി പഠനം നടത്തിയ വുഡ്‌വാർഡ്, അവിടെ 'ചി ഒമേഗ'  എന്ന സോറോറിറ്റിയിൽ അംഗമായിരുന്നു. തുടർന്ന്, നാടകത്തിൽഅഭിനയിക്കുന്നതിനായി അവർ ന്യൂയോർക്ക് നഗരത്തിലേക്ക് പോയി.&lt;ref name=&quot;actors6&quot;&gt;{{cite episode|title=Joanne Woodward|url=https://www.imdb.com/title/tt0611347|series=Inside the Actors Studio|series-link=Inside the Actors Studio|network=Bravo|airdate=May 11, 2003|season=9|number=15}}&lt;/ref&gt; അവിടെ 'ആക്ടേഴ്‌സ് സ്റ്റുഡിയോ'യിൽ പരിശീലനം നേടിയ അവർ, 'നെയ്‌ബർഹുഡ് പ്ലേഹൗസ് സ്കൂൾ ഓഫ് ദി തിയേറ്ററി'ൽ സാൻഫോർഡ് മെയ്‌സ്‌നറുടെ കീഴിലും പഠനം നടത്തി.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Sanford Meisner (published 1998)|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/1998/01/25/magazine/l-sanford-meisner-166502.html|date=1998-01-25|access-date=2020-12-02|issn=0362-4331|language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Editors&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.biography.com/actor/joanne-woodward|title=Joanne Woodward|access-date=2021-09-06|last=((Editors))|date=August 27, 2019|website=Biography.com|language=en-us}}&lt;/ref&gt;

== വ്യക്തിജീവിതം ==
[[പോൾ ന്യൂമാൻ|പോൾ ന്യൂമാനെ]] വിവാഹം കഴിക്കുന്നതിന് മുൻപ്, എഴുത്തുകാരനായ ഗോർ വിദാലുമായി വുഡ്‌വാർഡ് വിവാഹനിശ്ചയം നടത്തിയിരുന്നതായി റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ടായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;Vidal1&quot;&gt;[http://gawker.com/5084411/a-first-draft-of-gore-vidals-illustrated-memoir &quot;A First Draft of Gore Vidal's Illustrated Memoir.&quot;] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120514234605/http://gawker.com/5084411/a-first-draft-of-gore-vidals-illustrated-memoir|date=May 14, 2012}} December 23, 2011.&lt;/ref&gt; എന്നാൽ യഥാർത്ഥത്തിൽ അത്തരമൊരു വിവാഹനിശ്ചയം നടന്നിരുന്നില്ല മാത്രമല്ല; സ്വവർഗാനുരാഗിയായിരുന്ന വിദാലിന് ഒരു മറയായി താൻ പ്രവർത്തിക്കുകയായിരുന്നുവെന്നാണ് വുഡ്‌വാർഡ് പറയുന്നത്.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.latimes.com/books/jacketcopy/la-et-jc-vanity-fair-gore-vidal-women-20130104-story.html|title=Gore Vidal says nice things about women in the new Vanity Fair|work=Los Angeles Times|last=Kellogg|first=Carolyn|quote=&quot;In the piece, Joanne Woodward recalls pretending to have an affair with Vidal, who was gay, as a way of placating his family and perhaps as a cover for her relationship with the not-quite-divorced Paul Newman. &quot;We got a kick out of it,&quot; she told Balaban. &quot;I couldn't see Gore and me getting married — oh, heavens — but we did have a great time together.&quot;&quot;|date=January 4, 2013|access-date=June 23, 2019}}&lt;/ref&gt; ലോസ് ഏഞ്ചൽസിൽ കുറച്ചു കാലം ഒരേ വീട്ടിൽ താമസിച്ചിരുന്നത് വുഡ്‌വാർഡും വിദാലും പിന്നീടും അവർ സുഹൃത്തുക്കളായി തുടർന്നു.&lt;ref name=&quot;Vidal12&quot;&gt;[http://gawker.com/5084411/a-first-draft-of-gore-vidals-illustrated-memoir &quot;A First Draft of Gore Vidal's Illustrated Memoir.&quot;] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120514234605/http://gawker.com/5084411/a-first-draft-of-gore-vidals-illustrated-memoir|date=May 14, 2012}} December 23, 2011.&lt;/ref&gt;

വുഡ്‌വാർഡും പോൾ ന്യൂമാനും ആദ്യമായി കണ്ടുമുട്ടിയത് അവരുടെ ഏജന്റിന്റെ ഓഫീസിൽ വെച്ചായിരുന്നു. 1953-ൽ 'പിക്നിക്'  എന്ന നാടകത്തിൽ അവർ പകരക്കാരായ അഭിനേതാക്കളായിരുന്നു. ഇതിനിടയിൽ, 1957-ൽ 'ദി ലോംഗ്, ഹോട്ട് സമ്മർ' എന്ന ചിത്രത്തിൽ അവർ പ്രധാന വേഷങ്ങളിൽ അഭിനയിച്ചു. മൂന്ന് കുട്ടികളുണ്ടായിരുന്ന പോൾ ന്യൂമാൻ തന്റെ ആദ്യ ഭാര്യ ജാക്കി വിറ്റെയുമായുള്ള ബന്ധം വേർപെടുത്തിയ ശേഷം 1958 ജനുവരി 29-ന് ലാസ് വെഗാസിൽ വെച്ച് വുഡ്‌വാർഡിനെ വിവാഹം കഴിച്ചു. അതേ വർഷം മാർച്ച് 28-ന്, '''ദി ത്രീ ഫേസസ് ഓഫ് ഈവ്''&lt;nowiki/&gt;'  എന്ന ചിത്രത്തിലെ വേഷം വുഡ്‌വാർഡിെ മികച്ച നടിക്കുള്ള അക്കാദമി അവാർഡിൻ അർഹയാക്കി. 2008 സെപ്റ്റംബർ 26-ന് ശ്വാസകോശ അർബുദം മൂലം ന്യൂമാൻ മരിക്കുന്നത് വരെ, 50 വർഷത്തോളം ആ ദമ്പതികൾ വിവാഹബന്ധത്തിൽ തുടർന്നു.&lt;ref&gt;[http://www.people.com/people/package/gallery/0,,20229386_20219605_3,00.html &quot;Remembering Paul Newman.&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160413142950/http://www.people.com/people/package/gallery/0,,20229386_20219605_3,00.html|date=April 13, 2016}} ''[[People (American magazine)|People]]''. September 27, 2008.&lt;/ref&gt; വുഡ്‌വാർഡ് പറഞ്ഞു: &quot;അദ്ദേഹം കാണാൻ നല്ല ഭംഗിയുള്ളയാളാണ്, ആകർഷകനാണ്, അങ്ങനെ പല ഗുണങ്ങളും അദ്ദേഹത്തിനുണ്ട്. എന്നാൽ അവസാനം വരുമ്പോൾ അതൊന്നും അത്ര പ്രധാനമല്ല; ഒരാളെ ചിരിപ്പിക്കാൻ നിങ്ങൾക്ക് കഴിയുമോ എന്നതാണ് പ്രധാനമായിട്ടുള്ളത്. അദ്ദേഹം എന്നെ എപ്പോഴും ചിരിപ്പിച്ചുകൊണ്ടേയിരിക്കുന്നു.&quot; തങ്ങളുടെ ബന്ധത്തിന്റെ വിജയത്തിന് കാരണം &quot;അഭിനിവേശവും പരസ്പര ബഹുമാനവും ക്ഷമയും, ഒപ്പം ദൃഢനിശ്ചയവും ചേർന്ന ഒരു മിശ്രിതമാണ്&quot; എന്നാണ് ന്യൂമാൻ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നത്.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.countryliving.com/life/inspirational-stories/a44473/paul-newman-joanne-woodward-love-story/|title=The Secret to Paul Newman &amp; Joanne Woodward's 50-Year Marriage|access-date=July 23, 2021|last=Murtaugh|first=Taysha|date=August 22, 2017|work=Country Living}}&lt;/ref&gt;

ന്യൂമാനുമായുള്ള ബന്ധത്തിൽ വുഡ്‌വാർഡിന് എലിനോർ തെരേസ &quot;നെൽ&quot; (1959), മെലിസ സ്റ്റുവർട്ട് (1961), ക്ലെയർ ഒലീവിയ &quot;ക്ലിയ&quot; (1965) എന്നീ മൂന്ന് പെൺമക്കളുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;Pukas&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.express.co.uk/celebrity-news/617638/Actor-Paul-Newman-daughter-Clea-charitable-work|title=Paul Newman's daughter Clea: 'Dad was so much more than a movie star'|access-date=July 23, 2021|last=Pukas|first=Anna|date=November 6, 2015|work=Express}}&lt;/ref&gt;

ശരീരസൗന്ദര്യവും ആരോഗ്യവും നിലനിർത്തുന്നതിനായി തന്റെ മുപ്പതുകളിൽ [[ബാലെ]] അഭ്യസിക്കാൻ തുടങ്ങിയ വുഡ്‌വാർഡ്, പിന്നീട് 'ഓൺ പോയിന്റ്' (പാദവിരലുകളിൽ നിന്നുകൊണ്ട് നൃത്തം ചെയ്യുന്ന രീതി) നിലയിലേക്ക് എത്തിച്ചേർന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.sothebys.com/en/buy/auction/2023/a-life-legacy-the-joanne-woodward-paul-newman-collection/joanne-woodward-two-photographs-of-joanne|title=(Joanne Woodward) &amp;#124; Two Photographs of Joanne Practicing Ballet &amp;#124; A Life &amp; Legacy: The Joanne Woodward &amp; Paul Newman Collection &amp;#124; 2023|website=Sotheby's}}&lt;/ref&gt; കെനിയൻ കോളേജിൽ ഒന്നാം വർഷ വിദ്യാർത്ഥിനിയായിരിക്കെ, [[പോൾ ന്യൂമാൻ|ന്യൂമാൻ]] സംവിധാനം ചെയ്ത ഒരു നാടകത്തിൽ അഭിനയിക്കാൻ അവസരം ലഭിച്ചപ്പോഴാണ് നടി [[ആലിസൺ ജാനി]] വുഡ്‌വാർഡിനെയും ന്യൂമാനെയും പരിചയപ്പെടുന്നത്; പിന്നീട് അവർ ജാനിയുടെ ഉപദേശകരായി മാറി.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.forbes.com/sites/russespinoza/2018/02/18/why-oscar-nominee-allison-janney-never-cashed-in-her-favor-from-paul-newman/|title=Why Allison Janney Never Cashed In Her Favor From Paul Newman|work=Forbes}}&lt;/ref&gt; തന്റെ ഓസ്കാർ പ്രസംഗത്തിൽ ജാനി ഈ പിന്തുണയെക്കുറിച്ച് പ്രത്യേകം പരാമർശിക്കുകയുണ്ടായി.&lt;ref&gt;{{Cite magazine|date=2018-03-05|title=Oscars 2018: Why Allison Janney Thanked Joanne Woodward|url=https://www.vanityfair.com/hollywood/2018/03/allison-janney-and-joanne-woodward-go-way-back|access-date=2021-09-06|magazine=Vanity Fair|language=en-US}}&lt;/ref&gt;

വുഡ്‌വാർഡും ഭർത്താവ് ന്യൂമാനും അമേരിക്കയിലെ ഡെമോക്രാറ്റിക് പാർട്ടിയുടെ അനുഭാവികളായിരുന്നു. 1968-ൽ സെനറ്റർ യൂജിൻ മക്കാർത്തി നടത്തിയ പരാജയപ്പെട്ട പ്രസിഡൻഷ്യൽ പ്രചാരണ വേളയിൽ, അദ്ദേഹത്തിന് ശക്തമായ പിന്തുണ നൽകിയവരിൽ ഈ ദമ്പതികളും ഉൾപ്പെടുന്നു. 1968 ഏപ്രിൽ 1-ന് 'ആർതർസ് റെസ്റ്റോറന്റിൽ'  നടന്ന, മക്കാർത്തിയുടെ പ്രചാരണത്തിനായുള്ള ധനസമാഹരണ പരിപാടിയിലും ഇവർ പങ്കെടുത്തിരുന്നു..&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.gettyimages.com.au/detail/news-photo/joanne-woodward-and-paul-newman-news-photo/83033826|title=Joanne Woodward and Paul Newman|access-date=2021-09-06|date=September 27, 2008|website=Getty Images|language=en-gb}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.gettyimages.com.au/detail/news-photo/joanne-woodward-during-political-benefit-for-eugene-news-photo/106269475|title=Joanne Woodward during Political Benefit for Eugene McCarthy at...|access-date=2021-09-06|date=October 28, 2010|website=Getty Images|language=en-gb}}&lt;/ref&gt; സിഗ്നലുകൾ വഴിയുള്ള രഹസ്യാന്വേഷണ വിവരങ്ങളിൽ പേര് പരാമർശിക്കപ്പെട്ട പ്രമുഖരായ അമേരിക്കൻ പൗരന്മാരെ നിരീക്ഷിക്കുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി, നാഷണൽ സെക്യൂരിറ്റി ഏജൻസി (NSA) വുഡ്‌വാർഡിനെക്കുറിച്ച് ഒരു ജീവചരിത്ര ഫയൽ തയ്യാറാക്കിയിരുന്നുവെന്ന് 2017-ൽ പുറത്തുവിട്ട രേഖകൾ വെളിപ്പെടുത്തുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite news|date=September 25, 2017|title=National Security Agency Tracking of U.S. Citizens – &quot;Questionable Practices&quot; from 1960s &amp; 1970s|publisher=National Security Archive|url=https://nsarchive.gwu.edu/briefing-book/cybervault-intelligence-nuclear-vault/2017-09-25/national-security-agency-tracking-us|access-date=January 3, 2020}}&lt;/ref&gt;

1988-ൽ, ന്യൂമാനും വുഡ്‌വാർഡും ചേർന്ന് 'ഹോൾ ഇൻ ദ വാൾ ഗാംഗ് ക്യാമ്പ്' എന്ന സംഘടന സ്ഥാപിച്ചു. ന്യൂമാൻ അഭിനയിച്ച 'ബുച്ച് കാസിഡി ആൻഡ് ദ സൺഡാൻസ് കിഡ്' എന്ന സിനിമയിൽ, നിയമവിരുദ്ധരായ കഥാപാത്രങ്ങൾ ഒളിച്ചിരുന്ന വ്യോമിംഗിലെ മലമ്പ്രദേശത്തിന്റെ പേരാണ് ഇതിന് നൽകിയിരിക്കുന്നത്. ലാഭേച്ഛയില്ലാതെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഇത്, കുട്ടികൾക്ക് താമസിച്ചു പങ്കെടുക്കാവുന്ന സമ്മർ ക്യാമ്പും വർഷം മുഴുവനും പ്രവർത്തിക്കുന്ന കേന്ദ്രവുമാണ്. കണക്റ്റിക്കട്ടിലെ ആഷ്‌ഫോർഡിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഈ ക്യാമ്പ്, ക്യാൻസറും മറ്റ് ഗുരുതരമായ രോഗങ്ങളും ബാധിച്ച 20,000 കുട്ടികൾക്കും അവരുടെ കുടുംബങ്ങൾക്കും സൗജന്യ സേവനങ്ങളും പിന്തുണയും നൽകുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.holeinthewallgang.org/about/|title=Who We Are|access-date=March 11, 2015|work=HoleInTheWallGang.org}}&lt;/ref&gt; 2012-ൽ, ഇവരുടെ മകളായ ക്ലിയ ന്യൂമാൻ, ഈ ക്യാമ്പിന്റെ മാതൃസംഘടനയായ 'സീരിയസ് ഫൺ ചിൽഡ്രൻസ് നെറ്റ്‌വർക്കിന്റെ' ചുമതല ഏറ്റെടുത്തു.&lt;ref name=&quot;Pukas2&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.express.co.uk/celebrity-news/617638/Actor-Paul-Newman-daughter-Clea-charitable-work|title=Paul Newman's daughter Clea: 'Dad was so much more than a movie star'|access-date=July 23, 2021|last=Pukas|first=Anna|date=November 6, 2015|work=Express}}&lt;/ref&gt;

1990-ൽ, പത്ത് വർഷത്തിലേറെ ബിരുദ പഠനത്തിനായി പരിശ്രമിച്ച വുഡ്‌വാർഡ്, തന്റെ മകൾ ക്ലിയയോടൊപ്പം സാറാ ലോറൻസ് കോളേജിൽ നിന്ന് ബിരുദം നേടി.&lt;ref name=&quot;actors7&quot;&gt;{{cite episode|title=Joanne Woodward|url=https://www.imdb.com/title/tt0611347|series=Inside the Actors Studio|series-link=Inside the Actors Studio|network=Bravo|airdate=May 11, 2003|season=9|number=15}}&lt;/ref&gt; ചടങ്ങിൽ പോൾ ന്യൂമാൻ പ്രസംഗിച്ചു. തന്റെ ഭാര്യയുടെ നേട്ടങ്ങളുടെ നിഴലിൽ മാത്രം നിൽക്കുന്ന ഒരാളായിരിക്കെ, ബിരുദദാന ചടങ്ങിൽ പ്രസംഗിക്കാനുള്ള ക്ഷണം സ്വീകരിക്കാൻ നിങ്ങൾക്ക് എങ്ങനെ ധൈര്യം വന്നു എന്ന് ഒരു സ്ത്രീ തന്നോട് ചോദിക്കുന്നതായി താൻ സ്വപ്നം കണ്ടുവെന്ന് അദ്ദേഹം പ്രസംഗത്തിനിടെ പറഞ്ഞു.&lt;ref&gt;''People'' Magazine, June 11, 1990. [http://www.people.com/people/archive/article/0,,20117932,00.html ''People'' Archive.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130116174130/http://www.people.com/people/archive/article/0,,20117932,00.html|date=January 16, 2013}} Retrieved July 6, 2010.&lt;/ref&gt; 1992-ൽ, ന്യൂമാനോടൊപ്പം വുഡ്‌വാർഡിനും ജീവിതകാല നേട്ടങ്ങൾക്കുള്ള 'കെനഡി ​​സെന്റർ ഓണേഴ്‌സ്' പുരസ്‌കാരം ലഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.encyclopedia.com/women/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/woodward-joanne-1930|title=Woodward, Joanne (1930—) {{!}} Encyclopedia.com|access-date=2021-09-06|website=www.encyclopedia.com}}&lt;/ref&gt;

2008-ൽ ഭർത്താവ് മരിച്ചതിനുശേഷം, കണക്റ്റിക്കട്ടിലെ വെസ്റ്റ്‌പോർട്ടിലാണ് വർഷങ്ങളോളം അവർ താമസിച്ചത്. അവിടെ വെച്ചായിരുന്ന ന്യൂമാനുമായി ചേർന്ന് അവർ തങ്ങളുടെ പെൺമക്കളെ വളർത്തിയത്. 2007-ൽ അൽഷിമേഴ്സ് രോഗം സ്ഥിരീകരിച്ചതിനെത്തുടർന്ന് അവർ പൊതുജീവിതത്തിൽ നിന്ന് പിന്മാറി. രോഗനിർണയത്തിനു ശേഷം, പെൺമക്കൾക്കരികിലായിരിക്കാൻ അവർ കാലിഫോർണിയയിലെ സാന്താ മോണിക്കയിലേക്ക് താമസം മാറി.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.latimes.com/entertainment-arts/tv/story/2022-07-22/paul-newman-joanne-woodward-ethan-hawke-the-last-movie-stars-hbo-max|title=Paul Newman and Joanne Woodward were movie stars for 50 years. A new doc explains how|access-date=2022-08-01|last=Olsen|first=Mark|date=2022-07-22|website=Los Angeles Times|language=en-US}}&lt;/ref&gt; 2013-ലാണ് വുഡ്‌വാർഡ് അവസാനമായി പൊതുവേദിയിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടത്.

== അഭിനയ ജീവിതം ==
[[File:Joanne_Woodward_1957_drawing.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Joanne_Woodward_1957_drawing.jpg|ലഘുചിത്രം|1957-ൽ 'ദി ത്രീ ഫേസസ് ഓഫ് ഈവ്' എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ ഓസ്‌കാർ നേടിയ വുഡ്‌വാർഡിന്റെ, കലാകാരനായ നിക്കോളാസ് വോൾപെ വരച്ച ചിത്രം.]]'''ടെലിവിഷൻ'''
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%;&quot;
!വർഷം
!പേര്
!വേഷം
! class=&quot;unsortable&quot; |കുറിപ്പുകൾ
|-
|1952
|''ടെയിൽസ് ഓഫ് ടുമോറോ''
|പാറ്റ്
|എപ്പിസോഡ്: ദ ബിറ്റർ സ്റ്റോം
|-
|1952–1953
|''ഓമ്നിബസ്''
|ആൻ റട്ട്ലെഡ്ജ്
|എപ്പിസോഡ്: ''മിസ്റ്റർ ലിങ്കൺ''
|-
|1953–1954
|''ദ ഫിൽക്കോ ടെലിവിഷൻ പ്ലേഹൌസ്''
|എമിലി
|എപ്പിസോഡ്: ''ദ ഡാൻസേർസ്''
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |1954
|''ദ ഫോർഡ് ടെലിവിഷൻ തീയേറ്റർ''
|ജൂൺ ലെഡ്ബെറ്റർ
|എപ്പിസോഡ്: ''Segment''
|-
|''ദ എൽജിൻ ഹവർ''
|നാൻസി
|എപ്പിസോഡ്: ''High Man''
|-
|''ലക്സ് വീഡിയോ തിയേറ്റർ''
|ജെനി ടൗൺസെൻഡ്
|എപ്പിസോഡ്: ''Five Star Final''
|-
|1952–1954
|''റോബർട്ട് മോണ്ട്ഗോമറി പ്രസൻറ്സ്്''
|എൽസി
പെനി
|എപ്പിസോഡ്: ''Homecoming''
എപ്പിസോഡ്: ''Penny''
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |1955
|''ദ സ്റ്റാർആൻറ് ദ സ്റ്റോറി''
|ജിൽ ആൻഡ്രൂസ്
|എപ്പിസോഡ്: ''Dark Stranger''
|-
|''കൌണ്ട് ത്രീ ആൻറ് പ്രേ''
|ലിസി
|
|-
|''ദ 20th സെഞ്ചുറി ഫോക്സ് അവർ''
|എലീനർ ആപ്ലി
|എപ്പിസോഡ്: ''The Late George Apley''
|-
|''ദ യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ് സ്റ്റീൽ അവർ''
|റോക്കി
|എപ്പിസോഡ്: ''White Gloves''
|-
|1954–1956
|''ഫോർ സ്റ്റാർ പ്ലേഹൌസ്''
|ആൻ ബെന്റൺ
ടെറി തോമസ് വിക്ടോറിയ ലീ 'വിക്കി' ഹാലോക്ക്
|എപ്പിസോഡ്: ''Watch the Sunset''
എപ്പിസോഡ്: ''Full Circle''
episode: ''Interlude''
|-
|1954–1956
|''സ്റ്റുഡിയോ വൺ''
|ക്രിസ്റ്റിയാന
ഡെയ്‌സി ലിസ
|എപ്പിസോഡ്: ''A Man's World''
എപ്പിസോഡ്: ''Family Protection''
episode: ''Stir Mugs''
|-
| rowspan=&quot;5&quot; |1956
|''ആൽഫ്രഡ് ഹിച്ച് കോക്ക് പ്രസൻറ്സ്്''
|ബെത്ത് പെയ്ൻ
|എപ്പിസോഡ്: ''Momentum''
|-
|''എ കിസ് ബിഫോർ ഡൈയിംഗ്''
|Dorothy &quot;Dorie&quot; Kingship
|
|-
|''G.E. ട്രൂ തീയേറ്റർ''
|ആൻ ററ്റ്‌ലെഡ്ജ്
|എപ്പിസോഡ്: ''Prologue to Glory''
|-
|''ദ അൽക്കോവ അവർ''
|മാർഗരറ്റ് സ്പെൻസർ
|എപ്പിസോഡ്: ''The Girl in Chapter One''
|-
|''ക്ലൈമാക്സ്''
|കാതറിൻ
|എപ്പിസോഡ്: ''Savage Portrait''
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1957
|''ദ ത്രീ ഫേസസ് ഓഫ് ഈവ്''
|ഈവ് വൈറ്റ്
ഈവ് ബ്ലാക്ക് ജെയ്ൻ
|[[:en:Academy_Award_for_Best_Actress|Academy Award for Best Actress]][[:en:Golden_Globe_Award_for_Best_Actress_–_Motion_Picture_Drama|Golden Globe Award for Best Actress – Motion Picture Drama]][[:en:National_Board_of_Review_Award_for_Best_Actress|National Board of Review Award for Best Actress]]Nominated – [[:en:BAFTA_Award_for_Best_Actress_in_a_Leading_Role|BAFTA Award for Best Foreign Actress]]
|-
|''നോ ഡൌൺ പേമെൻറ്''
|ലിയോള ബൂൺ
|[[:en:National_Board_of_Review_Award_for_Best_Actress|National Board of Review Award for Best Actress]]Nominated – [[:en:BAFTA_Award_for_Best_Actress_in_a_Leading_Role|BAFTA Award for Best Foreign Actress]]
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |1958
|''പ്ലേഹൊസ് 90''
|ലൂയിസ് ഡാർലിംഗ്
|എപ്പിസോഡ്: ''The 80 Yard Run''
|-
|''ദ ലോംഗ് ഹോട്ട് സമ്മർ''
|ക്ലാര വാർണർ
|
|-
|''Rally 'Round the Flag, Boys!''
|ഗ്രേസ് ഓഗിൾതോർപ്പ് ബാനർമാൻ
|Nominated – [[:en:Laurel_Award| Laurel Award for Top Female Comedic Performance]]
|-
|1959
|''ദ സൌണ്ട് ആൻറ് ദ ഫ്യൂരി''
|ക്വെന്റിൻ കോംപ്‌സൺ/ആഖ്യാതാവ്
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1960
|''ദ ഫുജിറ്റീവ് കൈൻറ്''
|കരോൾ കട്രെരെ
|[[:en:San_Sebastián_International_Film_Festival| San Sebastián International Film Festival Zulueta Prize for Best Actress]]
|-
|''[[:en:From_the_Terrace|From the Terrace]]''
|മേരി സെൻ്റ് ജോൺ
|
|-
|1961
|''[[:en:Paris_Blues|Paris Blues]]''
|ലിലിയൻ കോർണിംഗ്
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1963
|''ദ സ്ട്രിപ്പർ''
|ലില ഗ്രീൻ
|Nominated – [[:en:Laurel_Award| Laurel Award for Top Female Dramatic Performance]]
|-
|''എ ന്യൂ കൈൻഡ് ഓഫ് ലവ്''
|സാമന്ത 'സാം' ബ്ലെയ്ക്ക്
മിമി
|Nominated – [[:en:Golden_Globe_Award_for_Best_Actress_–_Motion_Picture_Musical_or_Comedy|Golden Globe Award for Best Actress – Motion Picture Musical or Comedy]]
|-
|1964
|''[[:en:Signpost_to_Murder|Signpost to Murder]]''
|മോളി തോമസ്
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1966
|''എ ബിഗ് ഹാൻഡ് ഫോർ ദ ലിറ്റിൽ ലേഡി''
|മേരി
|Nominated – [[:en:Laurel_Award|Laurel Award for Top Female Comedic Performance]]
|-
|''എ ഫൈൻ മാഡ്നെസ്''
|റോഡ ഷില്ലിറ്റോ
|
|-
|1968
|''റേച്ചൽ, റേച്ചൽ''
|റേച്ചൽ കാമറൂൺ
|[[:en:Golden_Globe_Award_for_Best_Actress_–_Motion_Picture_Drama|Golden Globe Award for Best Actress – Motion Picture Drama]]Kansas City Film Critics Circle Award for Best Actress
[[:en:New_York_Film_Critics_Circle_Award_for_Best_Actress|New York Film Critics Circle Award for Best Actress]]
Nominated – [[:en:Academy_Award_for_Best_Actress|Academy Award for Best Actress]]
Nominated – [[:en:BAFTA_Award_for_Best_Actress_in_a_Leading_Role|BAFTA Award for Best Actress in a Leading Role]]
Nominated – [[:en:Laurel_Award|Laurel Award for Top Female Dramatic Performance]]
|-
|1969
|''വിന്നിംഗ്''
|എലോറ കാപുവ
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1970
|''[[:en:WUSA_(film)|WUSA]]''
|ജെറാൾഡിൻ
|
|-
|''[[:en:King:_A_Filmed_Record..._Montgomery_to_Memphis|King: A Filmed Record... Montgomery to Memphis]]''
|ജോവാൻ
|documentary
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1971
|''[[:en:They_Might_Be_Giants_(film)|They Might Be Giants]]''
|ഡോ. മിൽഡ്രഡ് വാട്സൺ
|
|-
|''All the Way Home''
|മേരി ഫോളറ്റ്
|TV movie
|-
|1972
|''ദ എഫെക്റ്റ് ഓഫ് ഗാമ റേസ് ഓൺ മാൻ-ഇൻ-ദ-മൂൺ മാരിഗോൾഡ്സ്''
|ബിയാട്രിസ്
|[[:en:Best_Actress_Award_(Cannes_Film_Festival)|Cannes Film Festival Best Actress Award]]Kansas City Film Critics Circle Award for Best Actress
Nominated – [[:en:Golden_Globe_Award_for_Best_Actress_–_Motion_Picture_Drama|Golden Globe Award for Best Actress – Motion Picture Drama]]
|-
|1973
|''[[:en:Summer_Wishes,_Winter_Dreams|Summer Wishes, Winter Dreams]]''
|റീറ്റ വാൾഡൻ
|[[:en:BAFTA_Award_for_Best_Actress_in_a_Leading_Role|BAFTA Award for Best Actress in a Leading Role]]Kansas City Film Critics Circle Award for Best Actress
[[:en:New_York_Film_Critics_Circle_Award_for_Best_Actress|New York Film Critics Circle Award for Best Actress]]
Nominated – [[:en:Academy_Award_for_Best_Actress|Academy Award for Best Actress]]
Nominated – [[:en:Golden_Globe_Award_for_Best_Actress_–_Motion_Picture_Drama|Golden Globe Award for Best Actress – Motion Picture Drama]]
|-
|1975
|''ദ ഡ്രോണിംഗ് പൂൾ''
|ഐറിസ് ഡെവെറോക്സ്
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1976
|''[[:en:Sybil_(1976_film)|Sybil]]''
|ഡോ. കോർണേലിയ ബി. വിൽബർ
|Nominated – [[:en:Primetime_Emmy_Award_for_Outstanding_Lead_Actress_–_Miniseries_or_a_Movie|Primetime Emmy Award for Outstanding Lead Actress – Miniseries or a Movie]]
|-
|''[[:en:The_Carol_Burnett_Show|The Carol Burnett Show]]''
|മിഡ്ജ് ഗിബ്സൺ
|episode: ''Episode #9.21''
|-
|1977
|''കം ബാക്ക് ലിറ്റിൽ ഷേബ''
|ലോല ഡെലാനി
|
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |1978
|''See How She Runs''
|ബെറ്റി ക്വിൻ
|[[:en:Primetime_Emmy_Award_for_Outstanding_Lead_Actress_–_Miniseries_or_a_Movie|Primetime Emmy Award for Outstanding Lead Actress – Miniseries or a Movie]]
|-
|''{{sortname|The|End|dab=1978 film}}''
|ജെസ്സിക്ക ലോസൺ
|
|-
|''[[:en:A_Christmas_to_Remember_(film)|A Christmas to Remember]]''
|മിൽഡ്രഡ് മക്ലൗഡ്
|TV movie
|-
|1979
|''The Streets of L.A.''
|കരോൾ ഷ്രാമ്
|TV movie
|-
|1980
|''[[:en:The_Shadow_Box|The Shadow Box]]''
|ബെവർലി
|
|-
|1981
|''[[:en:Crisis_at_Central_High|Crisis at Central High]]''
|എലിസബത്ത് ഹക്കബി
|Nominated – [[:en:Primetime_Emmy_Award_for_Outstanding_Lead_Actress_–_Miniseries_or_a_Movie|Primetime Emmy Award for Outstanding Lead Actress – Miniseries or a Movie]]
Nominated – [[:en:Golden_Globe_Award_for_Best_Actress_–_Miniseries_or_Television_Film|Golden Globe Award for Best Actress – Miniseries or Television Film]]
|-
|1982
|''[[:en:Candida_(play)|Candida]]''
|കാന്റിഡ
|TV movie
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1984
|''[[:en:Harry_&amp;_Son|Harry &amp; Son]]''
|ലില്ലി
|
|-
|''Passions''
|കാതറിൻ കെനർലി
|TV movie
|-
|1985
|''[[:en:Do_You_Remember_Love_(TV_film)|Do You Remember Love]]''
|ബാർബറ വയറ്റ്-ഹോളിസ്
|[[:en:Primetime_Emmy_Award_for_Outstanding_Lead_Actress_–_Miniseries_or_a_Movie|Primetime Emmy Award for Outstanding Lead Actress – Miniseries or a Movie]]Nominated – [[:en:Golden_Globe_Award_for_Best_Actress_–_Miniseries_or_Television_Film|Golden Globe Award for Best Actress – Miniseries or Television Film]]
|-
|1987
|''[[:en:The_Glass_Menagerie_(1987_film)|The Glass Menagerie]]''
|അമാൻഡ വിങ്ഫീൽഡ്
|Nominated – [[:en:Independent_Spirit_Award_for_Best_Lead_Female|Independent Spirit Award for Best Lead Female]]
|-
|1990
|''മി. ആൻറ് മിസസ് ബ്രിഡ്ജ്''
|ഇന്ത്യ ബ്രിഡ്ജ്
|Kansas City Film Critics Circle Award for Best Actress
[[:en:New_York_Film_Critics_Circle_Award_for_Best_Actress|New York Film Critics Circle Award for Best Actress]]
Nominated – [[:en:Academy_Award_for_Best_Actress|Academy Award for Best Actress]]
Nominated – [[:en:Chicago_Film_Critics_Association_Award_for_Best_Actress|Chicago Film Critics Association Award for Best Actress]]
Nominated – [[:en:David_di_Donatello_Awards|David di Donatello Award for Best Foreign Actress]]
Nominated – [[:en:Golden_Globe_Award_for_Best_Actress_–_Motion_Picture_Drama|Golden Globe Award for Best Actress – Motion Picture Drama]]
Nominated – [[:en:Independent_Spirit_Award_for_Best_Lead_Female|Independent Spirit Award for Best Lead Female]]
Nominated – [[:en:Los_Angeles_Film_Critics_Association_Award_for_Best_Actress|Los Angeles Film Critics Association Award for Best Actress]]
Nominated – [[:en:National_Society_of_Film_Critics_Award_for_Best_Actress|National Society of Film Critics Award for Best Actress]]
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |1993
|''ഫോറിൻ അഫയേർസ്''
|വിന്നി മൈനർ
|TV movie
|-
|''ബ്ലൈൻഡ് സ്പോട്ട്''
|നെൽ ഹാരിംഗ്ടൺ
|Nominated – [[:en:Primetime_Emmy_Award_for_Outstanding_Lead_Actress_–_Miniseries_or_a_Movie|Primetime Emmy Award for Outstanding Lead Actress – Miniseries or a Movie]]
|-
|''ദ ഏജ് ഓഫ് ഇന്നസൻസ്''
|ആഖ്യാതാവ്
|
|-
|''ഫിലാഡെൽഫിയ''
|സാറാ ബെക്കറ്റ്
|
|-
|1994
|''ബ്രീത്തിംഗ് ലെസൺസ്''
|മാഗി മോറാൻ
|[[:en:Golden_Globe_Award_for_Best_Actress_–_Miniseries_or_Television_Film|Golden Globe Award for Best Actress – Miniseries or Television Film]][[:en:Screen_Actors_Guild_Award_for_Outstanding_Performance_by_a_Female_Actor_in_a_Miniseries_or_Television_Movie|Screen Actors Guild Award for Outstanding Performance by a Female Actor in a Miniseries or Television Movie]]Nominated – [[:en:Primetime_Emmy_Award_for_Outstanding_Lead_Actress_–_Miniseries_or_a_Movie|Primetime Emmy Award for Outstanding Lead Actress – Miniseries or a Movie]]
|-
|1996
| ''ഈവൻ ഇഫ് എ ഹൺഡ്രഡ് ഓഗ്രസ്...''
|വിവരണക്കാരി (ശബ്ദം)
|
|-
|2005
|''എമ്പയർ ഫാൾസേ''
|ഫ്രാൻസീൻ വൈറ്റിംഗ്
|Nominated – [[:en:Primetime_Emmy_Award_for_Outstanding_Supporting_Actress_–_Miniseries_or_a_Movie|Primetime Emmy Award for Outstanding Supporting Actress – Miniseries or a Movie]]
Nominated – [[:en:Golden_Globe_Award_for_Best_Supporting_Actress_–_Series,_Miniseries_or_Television_Film|Golden Globe Award for Best Supporting Actress – Series, Miniseries or Television Film]]
Nominated – [[:en:Screen_Actors_Guild_Award_for_Outstanding_Performance_by_a_Female_Actor_in_a_Miniseries_or_Television_Movie|Screen Actors Guild Award for Outstanding Performance by a Female Actor in a Miniseries or Television Movie]]
|-
|2013
|''ലക്കി ദെം''
|ഡോറിസ് (ശബ്ദം)
|producer
|}

== അവലംബം ==

[[വർഗ്ഗം:1930-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ടെലിവിഷൻ നടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ നാടകനടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ചലച്ചിത്ര നടിമാർ]]</text>
      <sha1>4ui7ivdlsc688u4qyj2or5t2k8chqsq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4680707</id>
      <parentid>4680703</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T11:20:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4680707</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="49631" sha1="tfh2dek7owyy1fg6b0yp492laqiq0z4" xml:space="preserve">{{prettyurl|Joanne Woodward}}
{{Infobox person
| name               = ജോവാൻ വുഡ്വാർഡ്
| image              = Joanne Woodward 1971.jpg
| caption            = വുഡ്വാർഡ്1971-ൽ
| birth_name         = ജോവാൻ ഗിഗ്നില്ല്യറ്റ് ട്രിമ്മിയർ വുഡ്വാർഡ്
| birth_date         = {{Birth date and age|1930|2|27}}
| birth_place        = [[തോമസ്‍വില്ലെ, ജോർജിയ]], യു.എസ്.
| alma_mater         = [[ലൂയിസിയാന സ്റ്റേറ്റ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി]]
| children           = 3, including [[Nell Newman|Nell]] and [[Melissa Newman]]
| other_names        = {{unbulleted list|ജോവാൻ ന്യൂമാൻ|ജോവാൻ ജി ടി വുഡ്‌വാർഡ്}}
| occupation         = നടി, നിർമ്മാതാവ്, സാമൂഹ്യ പ്രവർത്തക, ജീവകാരുണ്യ പ്രവർത്തക
| residence          = [[വെസ്റ്റ്പോർട്ട്, കണക്റ്റിക്കട്ട്]]
| years_active       = 1955–ഇതുവരെ
| spouse             = {{marriage|[[പോൾ ന്യൂമാൻ]]&lt;br&gt;|1958|2008|reason=died}}
}}
[[പ്രമാണം:Joanne Woodward 1960.JPG|ലഘുചിത്രം|ജോവാൻ വുഡ്വാർഡ് 1960 കളിൽ.]]
'''ജോവാൻ ഗിഗ്നില്ല്യറ്റ് ന്യൂമാൻ''' (മുമ്പ്, വുഡ്വാർഡ്; ജനനം:1930 ഫെബ്രുവരി 27) ഒരു വിരമിച്ച [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ]] നടിയും, നിർമ്മാതാവും, സാമൂഹ്യപ്രവർത്തകയും, മനുഷ്യസ്നേഹിയുമാണ്. 1950-കളിൽ തന്റെ അഭിനയ ജീവിതത്തിൽ വലിയ മുന്നേറ്റം നടത്തിയ അവർ, സങ്കീർണ്ണമായ സ്ത്രീ കഥാപാത്രങ്ങളെ അതീവ സൂക്ഷ്മതയോടും ആഴത്തോടും കൂടി അവതരിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് പ്രേക്ഷകർക്കിടയിൽ വലിയ അംഗീകാരവും ആദരവും നേടി. അക്കാദമി അവാർഡ് (ഓസ്കാർ), മൂന്ന് പ്രൈംടൈം എമ്മി അവാർഡുകൾ, ബ്രിട്ടീഷ് അക്കാദമി ഫിലിം അവാർഡ്, മൂന്ന് ഗോൾഡൻ ഗ്ലോബ് അവാർഡുകൾ, സ്ക്രീൻ ആക്ടേഴ്സ് ഗിൽഡ് അവാർഡ് എന്നിവ അവരുടെ പുരസ്കാര നേട്ടങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. മികച്ച നടിക്കുള്ള ഓസ്കാർ പുരസ്കാരം നേടിയ അഭിനേതാക്കളിൽ, നിലവിൽ ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവരിലെ ഏറ്റവും പ്രായം കൂടിയ വ്യക്തിയാണ് വുഡ്‌വാർഡ്.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.imdb.com/list/ls053269048/|title=Oldest living winners of Best Actress Oscar|access-date=October 24, 2026|website=IMDb.com}}&lt;/ref&gt;

'''ദി ത്രീ ഫേസസ് ഓഫ് ഈവ്''&lt;nowiki/&gt;' (1957) എന്ന ചിത്രത്തിൽ [[വിഭക്തവ്യക്തിത്വം|വ്യക്തിത്വ വൈകല്യം]] ബാധിച്ച ഒരു സ്ത്രീയായി വേഷമിട്ടതിലൂടെയാണ് വുഡ്‌വാർഡ് ഒരുപക്ഷേ ഏറ്റവും കൂടുതലായി അറിയപ്പെടുന്നത്. ഈ വേഷം അവർക്ക് മികച്ച നടിക്കുള്ള അക്കാദമി അവാർഡിനു പുറമം, ചലച്ചിത്ര-നാടക വിഭാഗത്തിൽ മികച്ച നടിക്കുള്ള ഗോൾഡൻ ഗ്ലോബ് പുരസ്കാരവും നേടിക്കൊടുത്തു. 2008-ൽ നടൻ [[പോൾ ന്യൂമാൻ]] അന്തരിക്കുന്നത് വരെ, അമ്പത് വർഷത്തോളം അദ്ദേഹവുമായി അവർ സന്തുഷ്ടമായ ഒരു വിവാഹജീവിതം നയിച്ചു. പോൾ ന്യൂമാൻ സംവിധാനം ചെയ്തതോ നിർമ്മിച്ചതോ ആയ സിനിമകളിൽ അഭിനയിക്കുകയും അദ്ദേഹത്തോടൊപ്പം സഹതാരമായി പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്തുകൊണ്ട് അവർ അദ്ദേഹവുമായി നിരന്തരം സഹകരിച്ചിരുന്നു. 1990-ൽ, തന്റെ 60-ാം വയസ്സിൽ, സാറാ ലോറൻസ് കോളേജിൽ നിന്ന് ബിരുദം നേടിയ വുഡ്‌വാർഡ് മകൾ ക്ലിയയോടൊപ്പമാണ് ബിരുദം പൂർത്തിയാക്കിയത്.&lt;ref&gt;{{cite news|last=Friedap|first=Joseph P.|date=1990-05-26|title=Commencements; Sarah Lawrence College|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/1990/05/26/nyregion/commencements-sarah-lawrence-college.html|access-date=2022-07-22|issn=0362-4331}}&lt;/ref&gt;

== ആദ്യകാലജീവിതം ==
1930 ഫെബ്രുവരി 27 ന് എലീനറുടേയും (മുമ്പ്, ട്രിമ്മിയർ) ചാൾസ് സ്ക്രിബ്നേർസ് ആൻറ് സൺസ് എന്ന പ്രസാധക കമ്പനിയുടെ വൈസ് പ്രസിഡൻറായിരുന്ന വേഡ് വുഡ്വാർഡ് ജൂനിയറിൻറേയും മകളായി യു.എസിലെ [[ജോർജിയ (യു.എസ്. സംസ്ഥാനം)|ജോർജിയയിലെ]] [[തോമസ്വില്ലെ|തോമസ്വില്ലെയിൽ]] ജോവാൻ ഗിഗ്നില്ല്യറ്റ് ട്രിമ്മർ വുഡ്വാർഡ് എന്ന പേരിൽ ജനിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.filmreference.com/film/64/Joanne-Woodward.html|title=Joanne Woodward|publisher=Film Reference.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://movies.yahoo.com/movie/contributor/1800047595/bio|title=Joanne Woodward|publisher=Yahoo Movies}}&lt;/ref&gt; അവളുടെ മധ്യനാമങ്ങളായ &quot;ജിഗ്‌നിലിയാറ്റ് ട്രിമ്മിയർ&quot; എന്നത് [[ഹ്യൂഗെനോട്ടുകൾ|ഹ്യൂഗനോട്ട്]] വംശജരുമായി ബന്ധപ്പെട്ടവയാണ്.&lt;ref name=&quot;actors&quot;&gt;{{cite episode|title=Joanne Woodward|url=http://www.imdb.com/title/tt0611347|series=Inside the Actors Studio|serieslink=Inside the Actors Studio|network=Bravo|airdate=2003-05-11|season=9|number=15}}&lt;/ref&gt; സിനിമകളോടുള്ള അവരുടെ മാതാവിൻറെ അഭിനിവേശമാണ് ജോവാൻ അഭിനയരംഗത്തേയ്ക്ക് ആകർഷിക്കപ്പെടാൻ കാരണം.&lt;ref name=&quot;actors2&quot;&gt;{{cite episode|title=Joanne Woodward|url=http://www.imdb.com/title/tt0611347|series=Inside the Actors Studio|serieslink=Inside the Actors Studio|network=Bravo|airdate=2003-05-11|season=9|number=15}}&lt;/ref&gt; അമേരിക്കൻ നടിയായിരുന്ന ജോവാൻ ക്രോഫോർഡിൻറെ പേരിലെ ജോവാൻ എന്ന പേരിന്റെ ഭാഗം അവരുടെ മാതാവ് മകൾക്കായി കണ്ടെത്തി.&lt;ref name=&quot;actors3&quot;&gt;{{cite episode|title=Joanne Woodward|url=http://www.imdb.com/title/tt0611347|series=Inside the Actors Studio|serieslink=Inside the Actors Studio|network=Bravo|airdate=2003-05-11|season=9|number=15}}&lt;/ref&gt; ജോർജിയയിലെ അറ്റ്ലാൻറായിൽ ''ഗോൺ വിത്ത് ദ വിൻറ്'' (1939) എന്ന ചിത്രത്തിൻറെ ആദ്യാവതരണസമയത്ത് ക്ഷണിക്കപ്പെട്ട സിനിമാതാരങ്ങളുടെ നിരയിൽ സന്നിഹിതനായിരുന്ന, നടി വിവിയൻ ലെയ്ഗിൻറെ പങ്കാളിയും ഭാവി ഭർത്താവുമായിരുന്ന ലോറൻസ് ഒലിവറിൻറെ മടിയിൽ ഒൻപതു വയസുകാരിയായ ജോവാൻ ചെന്നിരിക്കുകയും അദ്ദേഹത്തിൻറെ ശ്രദ്ധ നേടിയെടുക്കുകയും ചെയ്തു. ഒടുവിൽ അവർ ഒലിവിയറിനൊപ്പം 1977 ൽ കം ബാക്ക്, ലിറ്റിൽ ശേബ എന്ന  ഒരു ടെലിവിഷൻ വീഡിയോയുടെ നിർമ്മാണത്തിൽ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു. റിഹേഴ്സലുകളുടെ സമയത്ത്, പഴയ സംഭവം അവർ ഒലിവറിനെ ഓർമ്മപ്പെടുത്തുകയും അദ്ദേഹം അത് ഓർമ്മയിൽനിന്നു ചികഞ്ഞെടുക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;actors4&quot;&gt;{{cite episode|title=Joanne Woodward|url=http://www.imdb.com/title/tt0611347|series=Inside the Actors Studio|serieslink=Inside the Actors Studio|network=Bravo|airdate=2003-05-11|season=9|number=15}}&lt;/ref&gt;

വുഡ്‌വാർഡ് തോമസ്‌വില്ലിലും, തുടർന്ന് ബ്ലേക്ക്ലിയിലും തോമസ്റ്റണിലും താമസിച്ചു. പിന്നീട് കുടുംബത്തോടൊപ്പം യു.എസിലെ ജോർജിയ സംസ്ഥാനത്തെ മരിയറ്റയിലേക്ക് താമസം മാറിയതോടെ അവിടെയുള്ള മരിയറ്റ ഹൈസ്‌കൂളിൽ പഠനം നടത്തി.. മരിയറ്റ ഹൈസ്‌കൂളിനെയും അവിടുത്തെ സ്ട്രാൻഡ് തിയേറ്ററിനെയും അവർ ഇന്നും ഓർമ്മിക്കുകയും പിന്തുണയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite encyclopedia|title=Joanne Woodward|url=https://www.georgiaencyclopedia.org/articles/arts-culture/joanne-woodward-b-1930|encyclopedia=[[New Georgia Encyclopedia]]|access-date=March 11, 2015}}&lt;/ref&gt;

മാതാപിതാക്കൾ വിവാഹമോചനം നേടിയതിനെത്തുടർന്ന്,&lt;ref name=&quot;actors5&quot;&gt;{{cite episode|title=Joanne Woodward|url=https://www.imdb.com/title/tt0611347|series=Inside the Actors Studio|series-link=Inside the Actors Studio|network=Bravo|airdate=May 11, 2003|season=9|number=15}}&lt;/ref&gt; അവൾ ഹൈസ്‌കൂളിൽ പഠിക്കുന്ന കാലത്ത് കുടുംബം വീണ്ടും സൗത്ത് കരോലിനയിലെ ഗ്രീൻവില്ലിലേക്ക് താമസം മാറി. അവൾ ഗ്രീൻവില്ല് ഹൈസ്‌കൂളിൽ പഠിക്കുകയും അവിടെനിന്ന് ബിരുദം നേടുകയും ചെയ്തു. ഗ്രീൻവില്ലിലെ 'ലിറ്റിൽ തിയേറ്ററി'ൽ അവൾ അക്കാലത്ത് കലാപരിപാടികൾ അവതരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.knowitall.org/video/joanne-woodward-actor-part-1-profile|title=Joanne Woodward – Actor, Part 1|access-date=June 8, 2022|website=KnowItAll.org|publisher=SCETV}}&lt;/ref&gt;

ലൂസിയാന സംസ്ഥാന സർവ്വകലാശാലയിൽ നാടകം ഐഛികയമായി പഠനം നടത്തിയ വുഡ്‌വാർഡ്, അവിടെ 'ചി ഒമേഗ'  എന്ന സോറോറിറ്റിയിൽ അംഗമായിരുന്നു. തുടർന്ന്, നാടകത്തിൽഅഭിനയിക്കുന്നതിനായി അവർ ന്യൂയോർക്ക് നഗരത്തിലേക്ക് പോയി.&lt;ref name=&quot;actors6&quot;&gt;{{cite episode|title=Joanne Woodward|url=https://www.imdb.com/title/tt0611347|series=Inside the Actors Studio|series-link=Inside the Actors Studio|network=Bravo|airdate=May 11, 2003|season=9|number=15}}&lt;/ref&gt; അവിടെ 'ആക്ടേഴ്‌സ് സ്റ്റുഡിയോ'യിൽ പരിശീലനം നേടിയ അവർ, 'നെയ്‌ബർഹുഡ് പ്ലേഹൗസ് സ്കൂൾ ഓഫ് ദി തിയേറ്ററി'ൽ സാൻഫോർഡ് മെയ്‌സ്‌നറുടെ കീഴിലും പഠനം നടത്തി.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Sanford Meisner (published 1998)|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/1998/01/25/magazine/l-sanford-meisner-166502.html|date=1998-01-25|access-date=2020-12-02|issn=0362-4331|language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Editors&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.biography.com/actor/joanne-woodward|title=Joanne Woodward|access-date=2021-09-06|last=((Editors))|date=August 27, 2019|website=Biography.com|language=en-us}}&lt;/ref&gt;

== വ്യക്തിജീവിതം ==
[[പോൾ ന്യൂമാൻ|പോൾ ന്യൂമാനെ]] വിവാഹം കഴിക്കുന്നതിന് മുൻപ്, എഴുത്തുകാരനായ ഗോർ വിദാലുമായി വുഡ്‌വാർഡ് വിവാഹനിശ്ചയം നടത്തിയിരുന്നതായി റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ടായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;Vidal1&quot;&gt;[http://gawker.com/5084411/a-first-draft-of-gore-vidals-illustrated-memoir &quot;A First Draft of Gore Vidal's Illustrated Memoir.&quot;] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120514234605/http://gawker.com/5084411/a-first-draft-of-gore-vidals-illustrated-memoir|date=May 14, 2012}} December 23, 2011.&lt;/ref&gt; എന്നാൽ യഥാർത്ഥത്തിൽ അത്തരമൊരു വിവാഹനിശ്ചയം നടന്നിരുന്നില്ല മാത്രമല്ല; സ്വവർഗാനുരാഗിയായിരുന്ന വിദാലിന് ഒരു മറയായി താൻ പ്രവർത്തിക്കുകയായിരുന്നുവെന്നാണ് വുഡ്‌വാർഡ് പറയുന്നത്.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.latimes.com/books/jacketcopy/la-et-jc-vanity-fair-gore-vidal-women-20130104-story.html|title=Gore Vidal says nice things about women in the new Vanity Fair|work=Los Angeles Times|last=Kellogg|first=Carolyn|quote=&quot;In the piece, Joanne Woodward recalls pretending to have an affair with Vidal, who was gay, as a way of placating his family and perhaps as a cover for her relationship with the not-quite-divorced Paul Newman. &quot;We got a kick out of it,&quot; she told Balaban. &quot;I couldn't see Gore and me getting married — oh, heavens — but we did have a great time together.&quot;&quot;|date=January 4, 2013|access-date=June 23, 2019}}&lt;/ref&gt; ലോസ് ഏഞ്ചൽസിൽ കുറച്ചു കാലം ഒരേ വീട്ടിൽ താമസിച്ചിരുന്നത് വുഡ്‌വാർഡും വിദാലും പിന്നീടും അവർ സുഹൃത്തുക്കളായി തുടർന്നു.&lt;ref name=&quot;Vidal12&quot;&gt;[http://gawker.com/5084411/a-first-draft-of-gore-vidals-illustrated-memoir &quot;A First Draft of Gore Vidal's Illustrated Memoir.&quot;] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120514234605/http://gawker.com/5084411/a-first-draft-of-gore-vidals-illustrated-memoir|date=May 14, 2012}} December 23, 2011.&lt;/ref&gt;

വുഡ്‌വാർഡും പോൾ ന്യൂമാനും ആദ്യമായി കണ്ടുമുട്ടിയത് അവരുടെ ഏജന്റിന്റെ ഓഫീസിൽ വെച്ചായിരുന്നു. 1953-ൽ 'പിക്നിക്'  എന്ന നാടകത്തിൽ അവർ പകരക്കാരായ അഭിനേതാക്കളായിരുന്നു. ഇതിനിടയിൽ, 1957-ൽ 'ദി ലോംഗ്, ഹോട്ട് സമ്മർ' എന്ന ചിത്രത്തിൽ അവർ പ്രധാന വേഷങ്ങളിൽ അഭിനയിച്ചു. മൂന്ന് കുട്ടികളുണ്ടായിരുന്ന പോൾ ന്യൂമാൻ തന്റെ ആദ്യ ഭാര്യ ജാക്കി വിറ്റെയുമായുള്ള ബന്ധം വേർപെടുത്തിയ ശേഷം 1958 ജനുവരി 29-ന് ലാസ് വെഗാസിൽ വെച്ച് വുഡ്‌വാർഡിനെ വിവാഹം കഴിച്ചു. അതേ വർഷം മാർച്ച് 28-ന്, '''ദി ത്രീ ഫേസസ് ഓഫ് ഈവ്''&lt;nowiki/&gt;'  എന്ന ചിത്രത്തിലെ വേഷം വുഡ്‌വാർഡിെ മികച്ച നടിക്കുള്ള അക്കാദമി അവാർഡിൻ അർഹയാക്കി. 2008 സെപ്റ്റംബർ 26-ന് ശ്വാസകോശ അർബുദം മൂലം ന്യൂമാൻ മരിക്കുന്നത് വരെ, 50 വർഷത്തോളം ആ ദമ്പതികൾ വിവാഹബന്ധത്തിൽ തുടർന്നു.&lt;ref&gt;[http://www.people.com/people/package/gallery/0,,20229386_20219605_3,00.html &quot;Remembering Paul Newman.&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160413142950/http://www.people.com/people/package/gallery/0,,20229386_20219605_3,00.html|date=April 13, 2016}} ''[[People (American magazine)|People]]''. September 27, 2008.&lt;/ref&gt; വുഡ്‌വാർഡ് പറഞ്ഞു: &quot;അദ്ദേഹം കാണാൻ നല്ല ഭംഗിയുള്ളയാളാണ്, ആകർഷകനാണ്, അങ്ങനെ പല ഗുണങ്ങളും അദ്ദേഹത്തിനുണ്ട്. എന്നാൽ അവസാനം വരുമ്പോൾ അതൊന്നും അത്ര പ്രധാനമല്ല; ഒരാളെ ചിരിപ്പിക്കാൻ നിങ്ങൾക്ക് കഴിയുമോ എന്നതാണ് പ്രധാനമായിട്ടുള്ളത്. അദ്ദേഹം എന്നെ എപ്പോഴും ചിരിപ്പിച്ചുകൊണ്ടേയിരിക്കുന്നു.&quot; തങ്ങളുടെ ബന്ധത്തിന്റെ വിജയത്തിന് കാരണം &quot;അഭിനിവേശവും പരസ്പര ബഹുമാനവും ക്ഷമയും, ഒപ്പം ദൃഢനിശ്ചയവും ചേർന്ന ഒരു മിശ്രിതമാണ്&quot; എന്നാണ് ന്യൂമാൻ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നത്.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.countryliving.com/life/inspirational-stories/a44473/paul-newman-joanne-woodward-love-story/|title=The Secret to Paul Newman &amp; Joanne Woodward's 50-Year Marriage|access-date=July 23, 2021|last=Murtaugh|first=Taysha|date=August 22, 2017|work=Country Living}}&lt;/ref&gt;

ന്യൂമാനുമായുള്ള ബന്ധത്തിൽ വുഡ്‌വാർഡിന് എലിനോർ തെരേസ &quot;നെൽ&quot; (1959), മെലിസ സ്റ്റുവർട്ട് (1961), ക്ലെയർ ഒലീവിയ &quot;ക്ലിയ&quot; (1965) എന്നീ മൂന്ന് പെൺമക്കളുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;Pukas&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.express.co.uk/celebrity-news/617638/Actor-Paul-Newman-daughter-Clea-charitable-work|title=Paul Newman's daughter Clea: 'Dad was so much more than a movie star'|access-date=July 23, 2021|last=Pukas|first=Anna|date=November 6, 2015|work=Express}}&lt;/ref&gt;

ശരീരസൗന്ദര്യവും ആരോഗ്യവും നിലനിർത്തുന്നതിനായി തന്റെ മുപ്പതുകളിൽ [[ബാലെ]] അഭ്യസിക്കാൻ തുടങ്ങിയ വുഡ്‌വാർഡ്, പിന്നീട് 'ഓൺ പോയിന്റ്' (പാദവിരലുകളിൽ നിന്നുകൊണ്ട് നൃത്തം ചെയ്യുന്ന രീതി) നിലയിലേക്ക് എത്തിച്ചേർന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.sothebys.com/en/buy/auction/2023/a-life-legacy-the-joanne-woodward-paul-newman-collection/joanne-woodward-two-photographs-of-joanne|title=(Joanne Woodward) &amp;#124; Two Photographs of Joanne Practicing Ballet &amp;#124; A Life &amp; Legacy: The Joanne Woodward &amp; Paul Newman Collection &amp;#124; 2023|website=Sotheby's}}&lt;/ref&gt; കെനിയൻ കോളേജിൽ ഒന്നാം വർഷ വിദ്യാർത്ഥിനിയായിരിക്കെ, [[പോൾ ന്യൂമാൻ|ന്യൂമാൻ]] സംവിധാനം ചെയ്ത ഒരു നാടകത്തിൽ അഭിനയിക്കാൻ അവസരം ലഭിച്ചപ്പോഴാണ് നടി [[ആലിസൺ ജാനി]] വുഡ്‌വാർഡിനെയും ന്യൂമാനെയും പരിചയപ്പെടുന്നത്; പിന്നീട് അവർ ജാനിയുടെ ഉപദേശകരായി മാറി.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.forbes.com/sites/russespinoza/2018/02/18/why-oscar-nominee-allison-janney-never-cashed-in-her-favor-from-paul-newman/|title=Why Allison Janney Never Cashed In Her Favor From Paul Newman|work=Forbes}}&lt;/ref&gt; തന്റെ ഓസ്കാർ പ്രസംഗത്തിൽ ജാനി ഈ പിന്തുണയെക്കുറിച്ച് പ്രത്യേകം പരാമർശിക്കുകയുണ്ടായി.&lt;ref&gt;{{Cite magazine|date=2018-03-05|title=Oscars 2018: Why Allison Janney Thanked Joanne Woodward|url=https://www.vanityfair.com/hollywood/2018/03/allison-janney-and-joanne-woodward-go-way-back|access-date=2021-09-06|magazine=Vanity Fair|language=en-US}}&lt;/ref&gt;

വുഡ്‌വാർഡും ഭർത്താവ് ന്യൂമാനും അമേരിക്കയിലെ ഡെമോക്രാറ്റിക് പാർട്ടിയുടെ അനുഭാവികളായിരുന്നു. 1968-ൽ സെനറ്റർ യൂജിൻ മക്കാർത്തി നടത്തിയ പരാജയപ്പെട്ട പ്രസിഡൻഷ്യൽ പ്രചാരണ വേളയിൽ, അദ്ദേഹത്തിന് ശക്തമായ പിന്തുണ നൽകിയവരിൽ ഈ ദമ്പതികളും ഉൾപ്പെടുന്നു. 1968 ഏപ്രിൽ 1-ന് 'ആർതർസ് റെസ്റ്റോറന്റിൽ'  നടന്ന, മക്കാർത്തിയുടെ പ്രചാരണത്തിനായുള്ള ധനസമാഹരണ പരിപാടിയിലും ഇവർ പങ്കെടുത്തിരുന്നു..&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.gettyimages.com.au/detail/news-photo/joanne-woodward-and-paul-newman-news-photo/83033826|title=Joanne Woodward and Paul Newman|access-date=2021-09-06|date=September 27, 2008|website=Getty Images|language=en-gb}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.gettyimages.com.au/detail/news-photo/joanne-woodward-during-political-benefit-for-eugene-news-photo/106269475|title=Joanne Woodward during Political Benefit for Eugene McCarthy at...|access-date=2021-09-06|date=October 28, 2010|website=Getty Images|language=en-gb}}&lt;/ref&gt; സിഗ്നലുകൾ വഴിയുള്ള രഹസ്യാന്വേഷണ വിവരങ്ങളിൽ പേര് പരാമർശിക്കപ്പെട്ട പ്രമുഖരായ അമേരിക്കൻ പൗരന്മാരെ നിരീക്ഷിക്കുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി, നാഷണൽ സെക്യൂരിറ്റി ഏജൻസി (NSA) വുഡ്‌വാർഡിനെക്കുറിച്ച് ഒരു ജീവചരിത്ര ഫയൽ തയ്യാറാക്കിയിരുന്നുവെന്ന് 2017-ൽ പുറത്തുവിട്ട രേഖകൾ വെളിപ്പെടുത്തുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite news|date=September 25, 2017|title=National Security Agency Tracking of U.S. Citizens – &quot;Questionable Practices&quot; from 1960s &amp; 1970s|publisher=National Security Archive|url=https://nsarchive.gwu.edu/briefing-book/cybervault-intelligence-nuclear-vault/2017-09-25/national-security-agency-tracking-us|access-date=January 3, 2020}}&lt;/ref&gt;

1988-ൽ, ന്യൂമാനും വുഡ്‌വാർഡും ചേർന്ന് 'ഹോൾ ഇൻ ദ വാൾ ഗാംഗ് ക്യാമ്പ്' എന്ന സംഘടന സ്ഥാപിച്ചു. ന്യൂമാൻ അഭിനയിച്ച 'ബുച്ച് കാസിഡി ആൻഡ് ദ സൺഡാൻസ് കിഡ്' എന്ന സിനിമയിൽ, നിയമവിരുദ്ധരായ കഥാപാത്രങ്ങൾ ഒളിച്ചിരുന്ന വ്യോമിംഗിലെ മലമ്പ്രദേശത്തിന്റെ പേരാണ് ഇതിന് നൽകിയിരിക്കുന്നത്. ലാഭേച്ഛയില്ലാതെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഇത്, കുട്ടികൾക്ക് താമസിച്ചു പങ്കെടുക്കാവുന്ന സമ്മർ ക്യാമ്പും വർഷം മുഴുവനും പ്രവർത്തിക്കുന്ന കേന്ദ്രവുമാണ്. കണക്റ്റിക്കട്ടിലെ ആഷ്‌ഫോർഡിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഈ ക്യാമ്പ്, ക്യാൻസറും മറ്റ് ഗുരുതരമായ രോഗങ്ങളും ബാധിച്ച 20,000 കുട്ടികൾക്കും അവരുടെ കുടുംബങ്ങൾക്കും സൗജന്യ സേവനങ്ങളും പിന്തുണയും നൽകുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.holeinthewallgang.org/about/|title=Who We Are|access-date=March 11, 2015|work=HoleInTheWallGang.org}}&lt;/ref&gt; 2012-ൽ, ഇവരുടെ മകളായ ക്ലിയ ന്യൂമാൻ, ഈ ക്യാമ്പിന്റെ മാതൃസംഘടനയായ 'സീരിയസ് ഫൺ ചിൽഡ്രൻസ് നെറ്റ്‌വർക്കിന്റെ' ചുമതല ഏറ്റെടുത്തു.&lt;ref name=&quot;Pukas2&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.express.co.uk/celebrity-news/617638/Actor-Paul-Newman-daughter-Clea-charitable-work|title=Paul Newman's daughter Clea: 'Dad was so much more than a movie star'|access-date=July 23, 2021|last=Pukas|first=Anna|date=November 6, 2015|work=Express}}&lt;/ref&gt;

1990-ൽ, പത്ത് വർഷത്തിലേറെ ബിരുദ പഠനത്തിനായി പരിശ്രമിച്ച വുഡ്‌വാർഡ്, തന്റെ മകൾ ക്ലിയയോടൊപ്പം സാറാ ലോറൻസ് കോളേജിൽ നിന്ന് ബിരുദം നേടി.&lt;ref name=&quot;actors7&quot;&gt;{{cite episode|title=Joanne Woodward|url=https://www.imdb.com/title/tt0611347|series=Inside the Actors Studio|series-link=Inside the Actors Studio|network=Bravo|airdate=May 11, 2003|season=9|number=15}}&lt;/ref&gt; ചടങ്ങിൽ പോൾ ന്യൂമാൻ പ്രസംഗിച്ചു. തന്റെ ഭാര്യയുടെ നേട്ടങ്ങളുടെ നിഴലിൽ മാത്രം നിൽക്കുന്ന ഒരാളായിരിക്കെ, ബിരുദദാന ചടങ്ങിൽ പ്രസംഗിക്കാനുള്ള ക്ഷണം സ്വീകരിക്കാൻ നിങ്ങൾക്ക് എങ്ങനെ ധൈര്യം വന്നു എന്ന് ഒരു സ്ത്രീ തന്നോട് ചോദിക്കുന്നതായി താൻ സ്വപ്നം കണ്ടുവെന്ന് അദ്ദേഹം പ്രസംഗത്തിനിടെ പറഞ്ഞു.&lt;ref&gt;''People'' Magazine, June 11, 1990. [http://www.people.com/people/archive/article/0,,20117932,00.html ''People'' Archive.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130116174130/http://www.people.com/people/archive/article/0,,20117932,00.html|date=January 16, 2013}} Retrieved July 6, 2010.&lt;/ref&gt; 1992-ൽ, ന്യൂമാനോടൊപ്പം വുഡ്‌വാർഡിനും ജീവിതകാല നേട്ടങ്ങൾക്കുള്ള 'കെനഡി ​​സെന്റർ ഓണേഴ്‌സ്' പുരസ്‌കാരം ലഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.encyclopedia.com/women/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/woodward-joanne-1930|title=Woodward, Joanne (1930—) {{!}} Encyclopedia.com|access-date=2021-09-06|website=www.encyclopedia.com}}&lt;/ref&gt;

2008-ൽ ഭർത്താവ് മരിച്ചതിനുശേഷം, കണക്റ്റിക്കട്ടിലെ വെസ്റ്റ്‌പോർട്ടിലാണ് വർഷങ്ങളോളം അവർ താമസിച്ചത്. അവിടെ വെച്ചായിരുന്ന ന്യൂമാനുമായി ചേർന്ന് അവർ തങ്ങളുടെ പെൺമക്കളെ വളർത്തിയത്. 2007-ൽ അൽഷിമേഴ്സ് രോഗം സ്ഥിരീകരിച്ചതിനെത്തുടർന്ന് അവർ പൊതുജീവിതത്തിൽ നിന്ന് പിന്മാറി. രോഗനിർണയത്തിനു ശേഷം, പെൺമക്കൾക്കരികിലായിരിക്കാൻ അവർ കാലിഫോർണിയയിലെ സാന്താ മോണിക്കയിലേക്ക് താമസം മാറി.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.latimes.com/entertainment-arts/tv/story/2022-07-22/paul-newman-joanne-woodward-ethan-hawke-the-last-movie-stars-hbo-max|title=Paul Newman and Joanne Woodward were movie stars for 50 years. A new doc explains how|access-date=2022-08-01|last=Olsen|first=Mark|date=2022-07-22|website=Los Angeles Times|language=en-US}}&lt;/ref&gt; 2013-ലാണ് വുഡ്‌വാർഡ് അവസാനമായി പൊതുവേദിയിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടത്.

== അഭിനയ ജീവിതം ==
[[File:Joanne_Woodward_1957_drawing.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Joanne_Woodward_1957_drawing.jpg|ലഘുചിത്രം|1957-ൽ 'ദി ത്രീ ഫേസസ് ഓഫ് ഈവ്' എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ ഓസ്‌കാർ നേടിയ വുഡ്‌വാർഡിന്റെ, കലാകാരനായ നിക്കോളാസ് വോൾപെ വരച്ച ചിത്രം.]]'''ടെലിവിഷൻ'''
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%;&quot;
!വർഷം
!പേര്
!വേഷം
! class=&quot;unsortable&quot; |കുറിപ്പുകൾ
|-
|1952
|''ടെയിൽസ് ഓഫ് ടുമോറോ''
|പാറ്റ്
|എപ്പിസോഡ്: ദ ബിറ്റർ സ്റ്റോം
|-
|1952–1953
|''ഓമ്നിബസ്''
|ആൻ റട്ട്ലെഡ്ജ്
|എപ്പിസോഡ്: ''മിസ്റ്റർ ലിങ്കൺ''
|-
|1953–1954
|''ദ ഫിൽക്കോ ടെലിവിഷൻ പ്ലേഹൌസ്''
|എമിലി
|എപ്പിസോഡ്: ''ദ ഡാൻസേർസ്''
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |1954
|''ദ ഫോർഡ് ടെലിവിഷൻ തീയേറ്റർ''
|ജൂൺ ലെഡ്ബെറ്റർ
|എപ്പിസോഡ്: സെജ്മെന്റ്
|-
|''ദ എൽജിൻ ഹവർ''
|നാൻസി
|എപ്പിസോഡ്: ''ഹൈ മാൻ''
|-
|''ലക്സ് വീഡിയോ തിയേറ്റർ''
|ജെനി ടൗൺസെൻഡ്
|എപ്പിസോഡ്: ''ഫൈവ് സ്റ്റാർ ഫൈനൽ''
|-
|1952–1954
|''റോബർട്ട് മോണ്ട്ഗോമറി പ്രസൻറ്സ്്''
|എൽസി
പെനി
|എപ്പിസോഡ്: ''ഹോംകമിംഗ്''
എപ്പിസോഡ്: ''പെന്നി''
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |1955
|''ദ സ്റ്റാർആൻറ് ദ സ്റ്റോറി''
|ജിൽ ആൻഡ്രൂസ്
|എപ്പിസോഡ്: ''ഡാർക്ക് സ്ട്രേഞ്ചർ.''
|-
|''കൌണ്ട് ത്രീ ആൻറ് പ്രേ''
|ലിസി
|
|-
|''ദ 20th സെഞ്ചുറി ഫോക്സ് അവർ''
|എലീനർ ആപ്ലി
|എപ്പിസോഡ്: ദ ലേറ്റ് ജോർജ് ആപ്ലി
|-
|''ദ യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ് സ്റ്റീൽ അവർ''
|റോക്കി
|എപ്പിസോഡ്: വൈറ്റ് ഗ്ലൌസ്''.''
|-
|1954–1956
|''ഫോർ സ്റ്റാർ പ്ലേഹൌസ്''
|ആൻ ബെന്റൺ
ടെറി തോമസ് വിക്ടോറിയ ലീ 'വിക്കി' ഹാലോക്ക്
|എപ്പിസോഡ്: വാച്ച് ദ സൺസെറ്റ്
എപ്പിസോഡ്: ''Full Circle''
episode: ''Interlude''
|-
|1954–1956
|''സ്റ്റുഡിയോ വൺ''
|ക്രിസ്റ്റിയാന
ഡെയ്‌സി ലിസ
|എപ്പിസോഡ്: ''A Man's World''
എപ്പിസോഡ്: ''Family Protection''
episode: ''Stir Mugs''
|-
| rowspan=&quot;5&quot; |1956
|''ആൽഫ്രഡ് ഹിച്ച് കോക്ക് പ്രസൻറ്സ്്''
|ബെത്ത് പെയ്ൻ
|എപ്പിസോഡ്: മൊമന്റം.
|-
|''എ കിസ് ബിഫോർ ഡൈയിംഗ്''
|Dorothy &quot;Dorie&quot; Kingship
|
|-
|''G.E. ട്രൂ തീയേറ്റർ''
|ആൻ ററ്റ്‌ലെഡ്ജ്
|എപ്പിസോഡ്: പ്രൊലോഗ് ടു ഗ്ലോറി''.''
|-
|''ദ അൽക്കോവ അവർ''
|മാർഗരറ്റ് സ്പെൻസർ
|എപ്പിസോഡ്: ദ ഗേൾ ഇൻ ചാപ്റ്റർ വൺ''.''
|-
|''ക്ലൈമാക്സ്''
|കാതറിൻ
|എപ്പിസോഡ്: സാവേജ് പോട്രേറ്റ്''.''
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1957
|''ദ ത്രീ ഫേസസ് ഓഫ് ഈവ്''
|ഈവ് വൈറ്റ്
ഈവ് ബ്ലാക്ക് ജെയ്ൻ
|മികച്ച നടിക്കുള്ള അക്കാദമി അവാർഡ്, മികച്ച നടിക്കുള്ള ഗോൾഡൻ ഗ്ലോബ് അവാർഡ് - മോഷൻ പിക്ചർ ഡ്രാമ മികച്ച നടിക്കുള്ള നാഷണൽ ബോർഡ് ഓഫ് റിവ്യൂ അവാർഡ്, നാമനിർദ്ദേശം – മികച്ച വിദേശ നടിക്കുള്ള ബാഫ്റ്റ (BAFTA) പുരസ്‌കാരം.
|-
|''നോ ഡൌൺ പേമെൻറ്''
|ലിയോള ബൂൺ
|മികച്ച നടിക്കുള്ള നാഷണൽ ബോർഡ് ഓഫ് റിവ്യൂ അവാർഡ് നോമിനേറ്റഡ് - മികച്ച വിദേശ നടിക്കുള്ള ബാഫ്റ്റ അവാർഡ്
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |1958
|''പ്ലേഹൊസ് 90''
|ലൂയിസ് ഡാർലിംഗ്
|എപ്പിസോഡ്: ''The 80 Yard Run''
|-
|''ദ ലോംഗ് ഹോട്ട് സമ്മർ''
|ക്ലാര വാർണർ
|
|-
|''Rally 'Round the Flag, Boys!''
|ഗ്രേസ് ഓഗിൾതോർപ്പ് ബാനർമാൻ
|മികച്ച വനിതാ ഹാസ്യ പ്രകടനത്തിനുള്ള ലോറൽ അവാർഡിന് നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടു.
|-
|1959
|''ദ സൌണ്ട് ആൻറ് ദ ഫ്യൂരി''
|ക്വെന്റിൻ കോംപ്‌സൺ/ആഖ്യാതാവ്
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1960
|''ദ ഫുജിറ്റീവ് കൈൻറ്''
|കരോൾ കട്രെരെ
|മികച്ച നടിക്കുള്ള സാൻ സെബാസ്റ്റ്യൻ ഇൻ്റർനാഷണൽ ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവൽ സുല്യൂട്ട പ്രൈസ്
|-
|''[[:en:From_the_Terrace|From the Terrace]]''
|മേരി സെൻ്റ് ജോൺ
|
|-
|1961
|''പാരിസ് ബ്ലൂസ്.''
|ലിലിയൻ കോർണിംഗ്
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1963
|''ദ സ്ട്രിപ്പർ''
|ലില ഗ്രീൻ
|നാമനിർദ്ദേശം – മികച്ച വനിതാ നാടകീയ പ്രകടനത്തിനുള്ള ലോറൽ അവാർഡ്
|-
|''എ ന്യൂ കൈൻഡ് ഓഫ് ലവ്''
|സാമന്ത 'സാം' ബ്ലെയ്ക്ക്
മിമി
|നാമനിർദ്ദേശം  – ഗോൾഡൻ ഗ്ലോബ് അവാർഡ് (മികച്ച നടി – മ്യൂസിക്കൽ അല്ലെങ്കിൽ കോമഡി ചലച്ചിത്രം)
|-
|1964
|''[[:en:Signpost_to_Murder|Signpost to Murder]]''
|മോളി തോമസ്
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1966
|''എ ബിഗ് ഹാൻഡ് ഫോർ ദ ലിറ്റിൽ ലേഡി''
|മേരി
|നാമനിർദ്ദേശം  – മികച്ച വനിതാ ഹാസ്യ പ്രകടനത്തിനുള്ള ലോറൽ അവാർഡ്
|-
|''എ ഫൈൻ മാഡ്നെസ്''
|റോഡ ഷില്ലിറ്റോ
|
|-
|1968
|''റേച്ചൽ, റേച്ചൽ''
|റേച്ചൽ കാമറൂൺ
|മികച്ച നടിക്കുള്ള ഗോൾഡൻ ഗ്ലോബ് പുരസ്‌കാരം – ചലച്ചിത്ര നാടകം, മികച്ച നടിക്കുള്ള കാൻസാസ് സിറ്റി ഫിലിം ക്രിട്ടിക്‌സ് സർക്കിൾ അവാർഡ്
[[:en:New_York_Film_Critics_Circle_Award_for_Best_Actress|New York Film Critics Circle Award for Best Actress]]
Nominated – [[:en:Academy_Award_for_Best_Actress|Academy Award for Best Actress]]
Nominated – [[:en:BAFTA_Award_for_Best_Actress_in_a_Leading_Role|BAFTA Award for Best Actress in a Leading Role]]
Nominated – [[:en:Laurel_Award|Laurel Award for Top Female Dramatic Performance]]
|-
|1969
|''വിന്നിംഗ്''
|എലോറ കാപുവ
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1970
|''വുസ''
|ജെറാൾഡിൻ
|
|-
|കിംഗ്: എ ഫിലിംഡ് റെക്കാർഡ്... മോണ്ട്ഗോമറി ടു മെംഫിസ്.
|ജോവാൻ
|ഡോക്യുമെന്ററി.
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1971
|''They Might Be Giants''
|ഡോ. മിൽഡ്രഡ് വാട്സൺ
|
|-
|''ഓൾ ദ വേ ഹോം.''
|മേരി ഫോളറ്റ്
|ടെലിവിഷൻ സിനിമ
|-
|1972
|''ദ എഫെക്റ്റ് ഓഫ് ഗാമ റേസ് ഓൺ മാൻ-ഇൻ-ദ-മൂൺ മാരിഗോൾഡ്സ്''
|ബിയാട്രിസ്
|[[:en:Best_Actress_Award_(Cannes_Film_Festival)|Cannes Film Festival Best Actress Award]]Kansas City Film Critics Circle Award for Best Actress
Nominated – [[:en:Golden_Globe_Award_for_Best_Actress_–_Motion_Picture_Drama|Golden Globe Award for Best Actress – Motion Picture Drama]]
|-
|1973
|''സമ്മർ വിഷസ്, വിന്റർ ഡ്രീംസ്.''
|റീറ്റ വാൾഡൻ
|[[:en:BAFTA_Award_for_Best_Actress_in_a_Leading_Role|BAFTA Award for Best Actress in a Leading Role]]Kansas City Film Critics Circle Award for Best Actress
[[:en:New_York_Film_Critics_Circle_Award_for_Best_Actress|New York Film Critics Circle Award for Best Actress]]
Nominated – [[:en:Academy_Award_for_Best_Actress|Academy Award for Best Actress]]
Nominated – [[:en:Golden_Globe_Award_for_Best_Actress_–_Motion_Picture_Drama|Golden Globe Award for Best Actress – Motion Picture Drama]]
|-
|1975
|''ദ ഡ്രോണിംഗ് പൂൾ''
|ഐറിസ് ഡെവെറോക്സ്
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1976
|''[[:en:Sybil_(1976_film)|Sybil]]''
|ഡോ. കോർണേലിയ ബി. വിൽബർ
|Nominated – [[:en:Primetime_Emmy_Award_for_Outstanding_Lead_Actress_–_Miniseries_or_a_Movie|Primetime Emmy Award for Outstanding Lead Actress – Miniseries or a Movie]]
|-
|''[[:en:The_Carol_Burnett_Show|The Carol Burnett Show]]''
|മിഡ്ജ് ഗിബ്സൺ
|episode: ''Episode #9.21''
|-
|1977
|''കം ബാക്ക് ലിറ്റിൽ ഷേബ''
|ലോല ഡെലാനി
|
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |1978
|''See How She Runs''
|ബെറ്റി ക്വിൻ
|[[:en:Primetime_Emmy_Award_for_Outstanding_Lead_Actress_–_Miniseries_or_a_Movie|Primetime Emmy Award for Outstanding Lead Actress – Miniseries or a Movie]]
|-
|''{{sortname|The|End|dab=1978 film}}''
|ജെസ്സിക്ക ലോസൺ
|
|-
|''[[:en:A_Christmas_to_Remember_(film)|A Christmas to Remember]]''
|മിൽഡ്രഡ് മക്ലൗഡ്
|ടെലിവിഷൻ സിനിമ
|-
|1979
|''The Streets of L.A.''
|കരോൾ ഷ്രാമ്
|ടെലിവിഷൻ സിനിമ
|-
|1980
|''ദ ഷാഡോ ബോക്സ്''
|ബെവർലി
|
|-
|1981
|''[[:en:Crisis_at_Central_High|Crisis at Central High]]''
|എലിസബത്ത് ഹക്കബി
|Nominated – [[:en:Primetime_Emmy_Award_for_Outstanding_Lead_Actress_–_Miniseries_or_a_Movie|Primetime Emmy Award for Outstanding Lead Actress – Miniseries or a Movie]]
Nominated – [[:en:Golden_Globe_Award_for_Best_Actress_–_Miniseries_or_Television_Film|Golden Globe Award for Best Actress – Miniseries or Television Film]]
|-
|1982
|''കാന്റിഡ''
|കാന്റിഡ
|ടെലിവിഷൻ സിനിമ
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1984
|''ഹാരി ആന്റ് സൺ.''
|ലില്ലി
|
|-
|''പാഷൻസ്''
|കാതറിൻ കെനർലി
|ടെലിവിഷൻ സിനിമ
|-
|1985
|''ഡു യു റിമംബർ ലവ്''
|ബാർബറ വയറ്റ്-ഹോളിസ്
|[[:en:Primetime_Emmy_Award_for_Outstanding_Lead_Actress_–_Miniseries_or_a_Movie|Primetime Emmy Award for Outstanding Lead Actress – Miniseries or a Movie]]Nominated – [[:en:Golden_Globe_Award_for_Best_Actress_–_Miniseries_or_Television_Film|Golden Globe Award for Best Actress – Miniseries or Television Film]]
|-
|1987
|''ദി ഗ്ലാസ് മെനാജറി''
|അമാൻഡ വിങ്ഫീൽഡ്
|Nominated – [[:en:Independent_Spirit_Award_for_Best_Lead_Female|Independent Spirit Award for Best Lead Female]]
|-
|1990
|''മി. ആൻറ് മിസസ് ബ്രിഡ്ജ്''
|ഇന്ത്യ ബ്രിഡ്ജ്
| - മികച്ച നടിക്കുള്ള കാൻസാസ് സിറ്റി ഫിലിം ക്രിട്ടിക്‌സ് സർക്കിൾ അവാർഡ്
- മികച്ച നടിക്കുള്ള ന്യൂയോർക്ക് ഫിലിം ക്രിട്ടിക്‌സ് സർക്കിൾ അവാർഡ്, നാമനിർദ്ദേശം – മികച്ച നടിക്കുള്ള അക്കാദമി അവാർഡ്, നാമനിർദ്ദേശം - മികച്ച നടിക്കുള്ള ഷിക്കാഗോ ഫിലിം ക്രിട്ടിക്‌സ് അസോസിയേഷൻ അവാർഡ്, നാമനിർദ്ദേശം - ഡേവിഡ് ഡി ഡൊണാറ്റെല്ലോ അവാർഡ് - മികച്ച വിദേശ നടി, നാമനിർദ്ദേശം -  ഗോൾഡൻ ഗ്ലോബ് അവാർഡ് – മികച്ച നടി (ചലച്ചിത്ര നാടകം), നാമനിർദ്ദേശം - മികച്ച നായികയ്ക്കുള്ള ഇൻഡിപെൻഡന്റ് സ്പിരിറ്റ് അവാർഡ്, നാമനിർദ്ദേശം – മികച്ച നടിക്കുള്ള ലോസ് ഏഞ്ചൽസ് ഫിലിം ക്രിട്ടിക്‌സ് അസോസിയേഷൻ അവാർഡ്
നാമനിർദ്ദേശം – മികച്ച നടിക്കുള്ള നാഷണൽ സൊസൈറ്റി ഓഫ് ഫിലിം ക്രിട്ടിക്‌സ് അവാർഡ്.
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |1993
|''ഫോറിൻ അഫയേർസ്''
|വിന്നി മൈനർ
|ടെലിവിഷൻ സിനിമ
|-
|''ബ്ലൈൻഡ് സ്പോട്ട്''
|നെൽ ഹാരിംഗ്ടൺ
|നാമനിർദ്ദേശം  – മിനിസീരീസ് അല്ലെങ്കിൽ ചലച്ചിത്ര വിഭാഗത്തിലെ മികച്ച പ്രധാന നടിക്കുള്ള പ്രൈംടൈം എമ്മി അവാർഡ്
|-
|''ദ ഏജ് ഓഫ് ഇന്നസൻസ്''
|ആഖ്യാതാവ്
|
|-
|''ഫിലാഡെൽഫിയ''
|സാറാ ബെക്കറ്റ്
|
|-
|1994
|''ബ്രീത്തിംഗ് ലെസൺസ്''
|മാഗി മോറാൻ
|[[:en:Golden_Globe_Award_for_Best_Actress_–_Miniseries_or_Television_Film|Golden Globe Award for Best Actress – Miniseries or Television Film]][[:en:Screen_Actors_Guild_Award_for_Outstanding_Performance_by_a_Female_Actor_in_a_Miniseries_or_Television_Movie|Screen Actors Guild Award for Outstanding Performance by a Female Actor in a Miniseries or Television Movie]]Nominated – [[:en:Primetime_Emmy_Award_for_Outstanding_Lead_Actress_–_Miniseries_or_a_Movie|Primetime Emmy Award for Outstanding Lead Actress – Miniseries or a Movie]]
|-
|1996
| ''ഈവൻ ഇഫ് എ ഹൺഡ്രഡ് ഓഗ്രസ്...''
|വിവരണക്കാരി (ശബ്ദം)
|
|-
|2005
|''എമ്പയർ ഫാൾസേ''
|ഫ്രാൻസീൻ വൈറ്റിംഗ്
|നാമനിർദ്ദേശം – മിനിസീരീസ് അല്ലെങ്കിൽ ചലച്ചിത്ര വിഭാഗത്തിലെ മികച്ച സഹനടിക്കുള്ള പ്രൈംടൈം എമ്മി അവാർഡ്
നാമനിർദ്ദേശം – ഗോൾഡൻ ഗ്ലോബ് അവാർഡ് (സീരീസ്, മിനിസീരീസ് അല്ലെങ്കിൽ ടെലിവിഷൻ ഫിലിം വിഭാഗത്തിലെ മികച്ച സഹനടി), നാമനിർദ്ദേശം - മിനിസീരീസിലോ ടെലിവിഷൻ സിനിമയിലോ ഒരു വനിതാ അഭിനേതാവ് കാഴ്ചവെച്ച മികച്ച പ്രകടനത്തിനുള്ള സ്‌ക്രീൻ ആക്ടേഴ്‌സ് ഗിൽഡ് അവാർഡ്.
|-
|2013
|''ലക്കി ദെം''
|ഡോറിസ് (ശബ്ദം)
|നിർമ്മാതാവ്
|}

== അവലംബം ==

[[വർഗ്ഗം:1930-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ടെലിവിഷൻ നടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ നാടകനടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ചലച്ചിത്ര നടിമാർ]]</text>
      <sha1>tfh2dek7owyy1fg6b0yp492laqiq0z4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4680712</id>
      <parentid>4680707</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T11:32:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4680712</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="51457" sha1="szcd6pkwlcu6v35a16zgoylcf9rldpl" xml:space="preserve">{{prettyurl|Joanne Woodward}}
{{Infobox person
| name               = ജോവാൻ വുഡ്വാർഡ്
| image              = Joanne Woodward 1971.jpg
| caption            = വുഡ്വാർഡ്1971-ൽ
| birth_name         = ജോവാൻ ഗിഗ്നില്ല്യറ്റ് ട്രിമ്മിയർ വുഡ്വാർഡ്
| birth_date         = {{Birth date and age|1930|2|27}}
| birth_place        = [[തോമസ്‍വില്ലെ, ജോർജിയ]], യു.എസ്.
| alma_mater         = [[ലൂയിസിയാന സ്റ്റേറ്റ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി]]
| children           = 3, including [[Nell Newman|Nell]] and [[Melissa Newman]]
| other_names        = {{unbulleted list|ജോവാൻ ന്യൂമാൻ|ജോവാൻ ജി ടി വുഡ്‌വാർഡ്}}
| occupation         = നടി, നിർമ്മാതാവ്, സാമൂഹ്യ പ്രവർത്തക, ജീവകാരുണ്യ പ്രവർത്തക
| residence          = [[വെസ്റ്റ്പോർട്ട്, കണക്റ്റിക്കട്ട്]]
| years_active       = 1955–ഇതുവരെ
| spouse             = {{marriage|[[പോൾ ന്യൂമാൻ]]&lt;br&gt;|1958|2008|reason=died}}
}}
[[പ്രമാണം:Joanne Woodward 1960.JPG|ലഘുചിത്രം|ജോവാൻ വുഡ്വാർഡ് 1960 കളിൽ.]]
'''ജോവാൻ ഗിഗ്നില്ല്യറ്റ് ന്യൂമാൻ''' (മുമ്പ്, വുഡ്വാർഡ്; ജനനം:1930 ഫെബ്രുവരി 27) ഒരു വിരമിച്ച [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ]] നടിയും, നിർമ്മാതാവും, സാമൂഹ്യപ്രവർത്തകയും, മനുഷ്യസ്നേഹിയുമാണ്. 1950-കളിൽ തന്റെ അഭിനയ ജീവിതത്തിൽ വലിയ മുന്നേറ്റം നടത്തിയ അവർ, സങ്കീർണ്ണമായ സ്ത്രീ കഥാപാത്രങ്ങളെ അതീവ സൂക്ഷ്മതയോടും ആഴത്തോടും കൂടി അവതരിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് പ്രേക്ഷകർക്കിടയിൽ വലിയ അംഗീകാരവും ആദരവും നേടി. അക്കാദമി അവാർഡ് (ഓസ്കാർ), മൂന്ന് പ്രൈംടൈം എമ്മി അവാർഡുകൾ, ബ്രിട്ടീഷ് അക്കാദമി ഫിലിം അവാർഡ്, മൂന്ന് ഗോൾഡൻ ഗ്ലോബ് അവാർഡുകൾ, സ്ക്രീൻ ആക്ടേഴ്സ് ഗിൽഡ് അവാർഡ് എന്നിവ അവരുടെ പുരസ്കാര നേട്ടങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. മികച്ച നടിക്കുള്ള ഓസ്കാർ പുരസ്കാരം നേടിയ അഭിനേതാക്കളിൽ, നിലവിൽ ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവരിലെ ഏറ്റവും പ്രായം കൂടിയ വ്യക്തിയാണ് വുഡ്‌വാർഡ്.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.imdb.com/list/ls053269048/|title=Oldest living winners of Best Actress Oscar|access-date=October 24, 2026|website=IMDb.com}}&lt;/ref&gt;

'''ദി ത്രീ ഫേസസ് ഓഫ് ഈവ്''&lt;nowiki/&gt;' (1957) എന്ന ചിത്രത്തിൽ [[വിഭക്തവ്യക്തിത്വം|വ്യക്തിത്വ വൈകല്യം]] ബാധിച്ച ഒരു സ്ത്രീയായി വേഷമിട്ടതിലൂടെയാണ് വുഡ്‌വാർഡ് ഒരുപക്ഷേ ഏറ്റവും കൂടുതലായി അറിയപ്പെടുന്നത്. ഈ വേഷം അവർക്ക് മികച്ച നടിക്കുള്ള അക്കാദമി അവാർഡിനു പുറമം, ചലച്ചിത്ര-നാടക വിഭാഗത്തിൽ മികച്ച നടിക്കുള്ള ഗോൾഡൻ ഗ്ലോബ് പുരസ്കാരവും നേടിക്കൊടുത്തു. 2008-ൽ നടൻ [[പോൾ ന്യൂമാൻ]] അന്തരിക്കുന്നത് വരെ, അമ്പത് വർഷത്തോളം അദ്ദേഹവുമായി അവർ സന്തുഷ്ടമായ ഒരു വിവാഹജീവിതം നയിച്ചു. പോൾ ന്യൂമാൻ സംവിധാനം ചെയ്തതോ നിർമ്മിച്ചതോ ആയ സിനിമകളിൽ അഭിനയിക്കുകയും അദ്ദേഹത്തോടൊപ്പം സഹതാരമായി പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്തുകൊണ്ട് അവർ അദ്ദേഹവുമായി നിരന്തരം സഹകരിച്ചിരുന്നു. 1990-ൽ, തന്റെ 60-ാം വയസ്സിൽ, സാറാ ലോറൻസ് കോളേജിൽ നിന്ന് ബിരുദം നേടിയ വുഡ്‌വാർഡ് മകൾ ക്ലിയയോടൊപ്പമാണ് ബിരുദം പൂർത്തിയാക്കിയത്.&lt;ref&gt;{{cite news|last=Friedap|first=Joseph P.|date=1990-05-26|title=Commencements; Sarah Lawrence College|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/1990/05/26/nyregion/commencements-sarah-lawrence-college.html|access-date=2022-07-22|issn=0362-4331}}&lt;/ref&gt;

== കരിയർ - തുടക്കം ==
1952-ൽ, 'റോബർട്ട് മോണ്ട്ഗോമറി പ്രസന്റ്‌സ്' എന്ന പരിപാടിയുടെ 'പെനി' എന്ന എപ്പിസോഡിലൂടെ വുഡ്‌വാർഡ് ആദ്യമായി ടെലിവിഷനിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. നാടകവേദികളിലും അവസരങ്ങൾക്കായി ഓഡിഷനുകളിൽ പങ്കെടുത്തിരുന്ന അവർ; 1953–1954 കാലഘട്ടത്തിൽ വില്യം ഇഞ്ചിന്റെ 'പിക്‌നിക്' എന്ന നാടകത്തിൽ ഒരുപകരക്കാരിയായി പ്രവർത്തിച്ചു. അവിടെ വെച്ചാണ് അവർ തന്റെ ഭാവി ഭർത്താവായ പോൾ ന്യൂമാനെ കണ്ടുമുട്ടിയത്.&lt;ref name=&quot;actors8&quot;&gt;{{cite episode|title=Joanne Woodward|url=https://www.imdb.com/title/tt0611347|series=Inside the Actors Studio|series-link=Inside the Actors Studio|network=Bravo|airdate=May 11, 2003|season=9|number=15}}&lt;/ref&gt; എന്നാൽ, അക്കാലത്ത് പോൾ ന്യൂമാൻ ജാക്വിലിൻ വിറ്റെയെ വിവാഹംം കഴിച്ചിരുന്നു.

'ടെയിൽസ് ഓഫ് ടുമാറോ', 'ഗുഡ്‌ഇയർ പ്ലേഹൗസ്', 'ഡേഞ്ചർ', 'ദി ഫിൽക്കോ-ഗുഡ്‌ഇയർ ടെലിവിഷൻ പ്ലേഹൗസ്', 'യു ആർ ദേർ', 'ദി വെബ്', 'ദി ഫോർഡ് ടെലിവിഷൻ തിയേറ്റർ', 'ദി എൽജിൻ അവർ', 'റോബർട്ട് മോണ്ട്ഗോമറി പ്രസന്റ്‌സ്', 'ആംസ്‌ട്രോങ് സർക്കിൾ തിയേറ്റർ', 'ദി സ്റ്റാർ ആൻഡ് ദി സ്റ്റോറി', 'ഒമ്‌നിബസ്', 'സ്റ്റാർ ടുനൈറ്റ്', 'പോണ്ട്‌സ് തിയേറ്റർ' തുടങ്ങി മറ്റ് നിരവധി ടിവി നാടക പരിപാടികളിലും വുഡ്‌വാർഡ് ഇക്കാലത്ത് പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.

== ആദ്യകാലജീവിതം ==
1930 ഫെബ്രുവരി 27 ന് എലീനറുടേയും (മുമ്പ്, ട്രിമ്മിയർ) ചാൾസ് സ്ക്രിബ്നേർസ് ആൻറ് സൺസ് എന്ന പ്രസാധക കമ്പനിയുടെ വൈസ് പ്രസിഡൻറായിരുന്ന വേഡ് വുഡ്വാർഡ് ജൂനിയറിൻറേയും മകളായി യു.എസിലെ [[ജോർജിയ (യു.എസ്. സംസ്ഥാനം)|ജോർജിയയിലെ]] [[തോമസ്വില്ലെ|തോമസ്വില്ലെയിൽ]] ജോവാൻ ഗിഗ്നില്ല്യറ്റ് ട്രിമ്മർ വുഡ്വാർഡ് എന്ന പേരിൽ ജനിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.filmreference.com/film/64/Joanne-Woodward.html|title=Joanne Woodward|publisher=Film Reference.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://movies.yahoo.com/movie/contributor/1800047595/bio|title=Joanne Woodward|publisher=Yahoo Movies}}&lt;/ref&gt; അവളുടെ മധ്യനാമങ്ങളായ &quot;ജിഗ്‌നിലിയാറ്റ് ട്രിമ്മിയർ&quot; എന്നത് [[ഹ്യൂഗെനോട്ടുകൾ|ഹ്യൂഗനോട്ട്]] വംശജരുമായി ബന്ധപ്പെട്ടവയാണ്.&lt;ref name=&quot;actors&quot;&gt;{{cite episode|title=Joanne Woodward|url=http://www.imdb.com/title/tt0611347|series=Inside the Actors Studio|serieslink=Inside the Actors Studio|network=Bravo|airdate=2003-05-11|season=9|number=15}}&lt;/ref&gt; സിനിമകളോടുള്ള അവരുടെ മാതാവിൻറെ അഭിനിവേശമാണ് ജോവാൻ അഭിനയരംഗത്തേയ്ക്ക് ആകർഷിക്കപ്പെടാൻ കാരണം.&lt;ref name=&quot;actors2&quot;&gt;{{cite episode|title=Joanne Woodward|url=http://www.imdb.com/title/tt0611347|series=Inside the Actors Studio|serieslink=Inside the Actors Studio|network=Bravo|airdate=2003-05-11|season=9|number=15}}&lt;/ref&gt; അമേരിക്കൻ നടിയായിരുന്ന ജോവാൻ ക്രോഫോർഡിൻറെ പേരിലെ ജോവാൻ എന്ന പേരിന്റെ ഭാഗം അവരുടെ മാതാവ് മകൾക്കായി കണ്ടെത്തി.&lt;ref name=&quot;actors3&quot;&gt;{{cite episode|title=Joanne Woodward|url=http://www.imdb.com/title/tt0611347|series=Inside the Actors Studio|serieslink=Inside the Actors Studio|network=Bravo|airdate=2003-05-11|season=9|number=15}}&lt;/ref&gt; ജോർജിയയിലെ അറ്റ്ലാൻറായിൽ ''ഗോൺ വിത്ത് ദ വിൻറ്'' (1939) എന്ന ചിത്രത്തിൻറെ ആദ്യാവതരണസമയത്ത് ക്ഷണിക്കപ്പെട്ട സിനിമാതാരങ്ങളുടെ നിരയിൽ സന്നിഹിതനായിരുന്ന, നടി വിവിയൻ ലെയ്ഗിൻറെ പങ്കാളിയും ഭാവി ഭർത്താവുമായിരുന്ന ലോറൻസ് ഒലിവറിൻറെ മടിയിൽ ഒൻപതു വയസുകാരിയായ ജോവാൻ ചെന്നിരിക്കുകയും അദ്ദേഹത്തിൻറെ ശ്രദ്ധ നേടിയെടുക്കുകയും ചെയ്തു. ഒടുവിൽ അവർ ഒലിവിയറിനൊപ്പം 1977 ൽ കം ബാക്ക്, ലിറ്റിൽ ശേബ എന്ന  ഒരു ടെലിവിഷൻ വീഡിയോയുടെ നിർമ്മാണത്തിൽ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു. റിഹേഴ്സലുകളുടെ സമയത്ത്, പഴയ സംഭവം അവർ ഒലിവറിനെ ഓർമ്മപ്പെടുത്തുകയും അദ്ദേഹം അത് ഓർമ്മയിൽനിന്നു ചികഞ്ഞെടുക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;actors4&quot;&gt;{{cite episode|title=Joanne Woodward|url=http://www.imdb.com/title/tt0611347|series=Inside the Actors Studio|serieslink=Inside the Actors Studio|network=Bravo|airdate=2003-05-11|season=9|number=15}}&lt;/ref&gt;

വുഡ്‌വാർഡ് തോമസ്‌വില്ലിലും, തുടർന്ന് ബ്ലേക്ക്ലിയിലും തോമസ്റ്റണിലും താമസിച്ചു. പിന്നീട് കുടുംബത്തോടൊപ്പം യു.എസിലെ ജോർജിയ സംസ്ഥാനത്തെ മരിയറ്റയിലേക്ക് താമസം മാറിയതോടെ അവിടെയുള്ള മരിയറ്റ ഹൈസ്‌കൂളിൽ പഠനം നടത്തി.. മരിയറ്റ ഹൈസ്‌കൂളിനെയും അവിടുത്തെ സ്ട്രാൻഡ് തിയേറ്ററിനെയും അവർ ഇന്നും ഓർമ്മിക്കുകയും പിന്തുണയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite encyclopedia|title=Joanne Woodward|url=https://www.georgiaencyclopedia.org/articles/arts-culture/joanne-woodward-b-1930|encyclopedia=[[New Georgia Encyclopedia]]|access-date=March 11, 2015}}&lt;/ref&gt;

മാതാപിതാക്കൾ വിവാഹമോചനം നേടിയതിനെത്തുടർന്ന്,&lt;ref name=&quot;actors5&quot;&gt;{{cite episode|title=Joanne Woodward|url=https://www.imdb.com/title/tt0611347|series=Inside the Actors Studio|series-link=Inside the Actors Studio|network=Bravo|airdate=May 11, 2003|season=9|number=15}}&lt;/ref&gt; അവൾ ഹൈസ്‌കൂളിൽ പഠിക്കുന്ന കാലത്ത് കുടുംബം വീണ്ടും സൗത്ത് കരോലിനയിലെ ഗ്രീൻവില്ലിലേക്ക് താമസം മാറി. അവൾ ഗ്രീൻവില്ല് ഹൈസ്‌കൂളിൽ പഠിക്കുകയും അവിടെനിന്ന് ബിരുദം നേടുകയും ചെയ്തു. ഗ്രീൻവില്ലിലെ 'ലിറ്റിൽ തിയേറ്ററി'ൽ അവൾ അക്കാലത്ത് കലാപരിപാടികൾ അവതരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.knowitall.org/video/joanne-woodward-actor-part-1-profile|title=Joanne Woodward – Actor, Part 1|access-date=June 8, 2022|website=KnowItAll.org|publisher=SCETV}}&lt;/ref&gt;

ലൂസിയാന സംസ്ഥാന സർവ്വകലാശാലയിൽ നാടകം ഐഛികയമായി പഠനം നടത്തിയ വുഡ്‌വാർഡ്, അവിടെ 'ചി ഒമേഗ'  എന്ന സോറോറിറ്റിയിൽ അംഗമായിരുന്നു. തുടർന്ന്, നാടകത്തിൽഅഭിനയിക്കുന്നതിനായി അവർ ന്യൂയോർക്ക് നഗരത്തിലേക്ക് പോയി.&lt;ref name=&quot;actors6&quot;&gt;{{cite episode|title=Joanne Woodward|url=https://www.imdb.com/title/tt0611347|series=Inside the Actors Studio|series-link=Inside the Actors Studio|network=Bravo|airdate=May 11, 2003|season=9|number=15}}&lt;/ref&gt; അവിടെ 'ആക്ടേഴ്‌സ് സ്റ്റുഡിയോ'യിൽ പരിശീലനം നേടിയ അവർ, 'നെയ്‌ബർഹുഡ് പ്ലേഹൗസ് സ്കൂൾ ഓഫ് ദി തിയേറ്ററി'ൽ സാൻഫോർഡ് മെയ്‌സ്‌നറുടെ കീഴിലും പഠനം നടത്തി.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Sanford Meisner (published 1998)|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/1998/01/25/magazine/l-sanford-meisner-166502.html|date=1998-01-25|access-date=2020-12-02|issn=0362-4331|language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Editors&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.biography.com/actor/joanne-woodward|title=Joanne Woodward|access-date=2021-09-06|last=((Editors))|date=August 27, 2019|website=Biography.com|language=en-us}}&lt;/ref&gt;

== വ്യക്തിജീവിതം ==
[[പോൾ ന്യൂമാൻ|പോൾ ന്യൂമാനെ]] വിവാഹം കഴിക്കുന്നതിന് മുൻപ്, എഴുത്തുകാരനായ ഗോർ വിദാലുമായി വുഡ്‌വാർഡ് വിവാഹനിശ്ചയം നടത്തിയിരുന്നതായി റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ടായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;Vidal1&quot;&gt;[http://gawker.com/5084411/a-first-draft-of-gore-vidals-illustrated-memoir &quot;A First Draft of Gore Vidal's Illustrated Memoir.&quot;] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120514234605/http://gawker.com/5084411/a-first-draft-of-gore-vidals-illustrated-memoir|date=May 14, 2012}} December 23, 2011.&lt;/ref&gt; എന്നാൽ യഥാർത്ഥത്തിൽ അത്തരമൊരു വിവാഹനിശ്ചയം നടന്നിരുന്നില്ല മാത്രമല്ല; സ്വവർഗാനുരാഗിയായിരുന്ന വിദാലിന് ഒരു മറയായി താൻ പ്രവർത്തിക്കുകയായിരുന്നുവെന്നാണ് വുഡ്‌വാർഡ് പറയുന്നത്.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.latimes.com/books/jacketcopy/la-et-jc-vanity-fair-gore-vidal-women-20130104-story.html|title=Gore Vidal says nice things about women in the new Vanity Fair|work=Los Angeles Times|last=Kellogg|first=Carolyn|quote=&quot;In the piece, Joanne Woodward recalls pretending to have an affair with Vidal, who was gay, as a way of placating his family and perhaps as a cover for her relationship with the not-quite-divorced Paul Newman. &quot;We got a kick out of it,&quot; she told Balaban. &quot;I couldn't see Gore and me getting married — oh, heavens — but we did have a great time together.&quot;&quot;|date=January 4, 2013|access-date=June 23, 2019}}&lt;/ref&gt; ലോസ് ഏഞ്ചൽസിൽ കുറച്ചു കാലം ഒരേ വീട്ടിൽ താമസിച്ചിരുന്നത് വുഡ്‌വാർഡും വിദാലും പിന്നീടും അവർ സുഹൃത്തുക്കളായി തുടർന്നു.&lt;ref name=&quot;Vidal12&quot;&gt;[http://gawker.com/5084411/a-first-draft-of-gore-vidals-illustrated-memoir &quot;A First Draft of Gore Vidal's Illustrated Memoir.&quot;] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120514234605/http://gawker.com/5084411/a-first-draft-of-gore-vidals-illustrated-memoir|date=May 14, 2012}} December 23, 2011.&lt;/ref&gt;

വുഡ്‌വാർഡും പോൾ ന്യൂമാനും ആദ്യമായി കണ്ടുമുട്ടിയത് അവരുടെ ഏജന്റിന്റെ ഓഫീസിൽ വെച്ചായിരുന്നു. 1953-ൽ 'പിക്നിക്'  എന്ന നാടകത്തിൽ അവർ പകരക്കാരായ അഭിനേതാക്കളായിരുന്നു. ഇതിനിടയിൽ, 1957-ൽ 'ദി ലോംഗ്, ഹോട്ട് സമ്മർ' എന്ന ചിത്രത്തിൽ അവർ പ്രധാന വേഷങ്ങളിൽ അഭിനയിച്ചു. മൂന്ന് കുട്ടികളുണ്ടായിരുന്ന പോൾ ന്യൂമാൻ തന്റെ ആദ്യ ഭാര്യ ജാക്കി വിറ്റെയുമായുള്ള ബന്ധം വേർപെടുത്തിയ ശേഷം 1958 ജനുവരി 29-ന് ലാസ് വെഗാസിൽ വെച്ച് വുഡ്‌വാർഡിനെ വിവാഹം കഴിച്ചു. അതേ വർഷം മാർച്ച് 28-ന്, '''ദി ത്രീ ഫേസസ് ഓഫ് ഈവ്''&lt;nowiki/&gt;'  എന്ന ചിത്രത്തിലെ വേഷം വുഡ്‌വാർഡിെ മികച്ച നടിക്കുള്ള അക്കാദമി അവാർഡിൻ അർഹയാക്കി. 2008 സെപ്റ്റംബർ 26-ന് ശ്വാസകോശ അർബുദം മൂലം ന്യൂമാൻ മരിക്കുന്നത് വരെ, 50 വർഷത്തോളം ആ ദമ്പതികൾ വിവാഹബന്ധത്തിൽ തുടർന്നു.&lt;ref&gt;[http://www.people.com/people/package/gallery/0,,20229386_20219605_3,00.html &quot;Remembering Paul Newman.&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160413142950/http://www.people.com/people/package/gallery/0,,20229386_20219605_3,00.html|date=April 13, 2016}} ''[[People (American magazine)|People]]''. September 27, 2008.&lt;/ref&gt; വുഡ്‌വാർഡ് പറഞ്ഞു: &quot;അദ്ദേഹം കാണാൻ നല്ല ഭംഗിയുള്ളയാളാണ്, ആകർഷകനാണ്, അങ്ങനെ പല ഗുണങ്ങളും അദ്ദേഹത്തിനുണ്ട്. എന്നാൽ അവസാനം വരുമ്പോൾ അതൊന്നും അത്ര പ്രധാനമല്ല; ഒരാളെ ചിരിപ്പിക്കാൻ നിങ്ങൾക്ക് കഴിയുമോ എന്നതാണ് പ്രധാനമായിട്ടുള്ളത്. അദ്ദേഹം എന്നെ എപ്പോഴും ചിരിപ്പിച്ചുകൊണ്ടേയിരിക്കുന്നു.&quot; തങ്ങളുടെ ബന്ധത്തിന്റെ വിജയത്തിന് കാരണം &quot;അഭിനിവേശവും പരസ്പര ബഹുമാനവും ക്ഷമയും, ഒപ്പം ദൃഢനിശ്ചയവും ചേർന്ന ഒരു മിശ്രിതമാണ്&quot; എന്നാണ് ന്യൂമാൻ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നത്.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.countryliving.com/life/inspirational-stories/a44473/paul-newman-joanne-woodward-love-story/|title=The Secret to Paul Newman &amp; Joanne Woodward's 50-Year Marriage|access-date=July 23, 2021|last=Murtaugh|first=Taysha|date=August 22, 2017|work=Country Living}}&lt;/ref&gt;

ന്യൂമാനുമായുള്ള ബന്ധത്തിൽ വുഡ്‌വാർഡിന് എലിനോർ തെരേസ &quot;നെൽ&quot; (1959), മെലിസ സ്റ്റുവർട്ട് (1961), ക്ലെയർ ഒലീവിയ &quot;ക്ലിയ&quot; (1965) എന്നീ മൂന്ന് പെൺമക്കളുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;Pukas&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.express.co.uk/celebrity-news/617638/Actor-Paul-Newman-daughter-Clea-charitable-work|title=Paul Newman's daughter Clea: 'Dad was so much more than a movie star'|access-date=July 23, 2021|last=Pukas|first=Anna|date=November 6, 2015|work=Express}}&lt;/ref&gt;

ശരീരസൗന്ദര്യവും ആരോഗ്യവും നിലനിർത്തുന്നതിനായി തന്റെ മുപ്പതുകളിൽ [[ബാലെ]] അഭ്യസിക്കാൻ തുടങ്ങിയ വുഡ്‌വാർഡ്, പിന്നീട് 'ഓൺ പോയിന്റ്' (പാദവിരലുകളിൽ നിന്നുകൊണ്ട് നൃത്തം ചെയ്യുന്ന രീതി) നിലയിലേക്ക് എത്തിച്ചേർന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.sothebys.com/en/buy/auction/2023/a-life-legacy-the-joanne-woodward-paul-newman-collection/joanne-woodward-two-photographs-of-joanne|title=(Joanne Woodward) &amp;#124; Two Photographs of Joanne Practicing Ballet &amp;#124; A Life &amp; Legacy: The Joanne Woodward &amp; Paul Newman Collection &amp;#124; 2023|website=Sotheby's}}&lt;/ref&gt; കെനിയൻ കോളേജിൽ ഒന്നാം വർഷ വിദ്യാർത്ഥിനിയായിരിക്കെ, [[പോൾ ന്യൂമാൻ|ന്യൂമാൻ]] സംവിധാനം ചെയ്ത ഒരു നാടകത്തിൽ അഭിനയിക്കാൻ അവസരം ലഭിച്ചപ്പോഴാണ് നടി [[ആലിസൺ ജാനി]] വുഡ്‌വാർഡിനെയും ന്യൂമാനെയും പരിചയപ്പെടുന്നത്; പിന്നീട് അവർ ജാനിയുടെ ഉപദേശകരായി മാറി.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.forbes.com/sites/russespinoza/2018/02/18/why-oscar-nominee-allison-janney-never-cashed-in-her-favor-from-paul-newman/|title=Why Allison Janney Never Cashed In Her Favor From Paul Newman|work=Forbes}}&lt;/ref&gt; തന്റെ ഓസ്കാർ പ്രസംഗത്തിൽ ജാനി ഈ പിന്തുണയെക്കുറിച്ച് പ്രത്യേകം പരാമർശിക്കുകയുണ്ടായി.&lt;ref&gt;{{Cite magazine|date=2018-03-05|title=Oscars 2018: Why Allison Janney Thanked Joanne Woodward|url=https://www.vanityfair.com/hollywood/2018/03/allison-janney-and-joanne-woodward-go-way-back|access-date=2021-09-06|magazine=Vanity Fair|language=en-US}}&lt;/ref&gt;

വുഡ്‌വാർഡും ഭർത്താവ് ന്യൂമാനും അമേരിക്കയിലെ ഡെമോക്രാറ്റിക് പാർട്ടിയുടെ അനുഭാവികളായിരുന്നു. 1968-ൽ സെനറ്റർ യൂജിൻ മക്കാർത്തി നടത്തിയ പരാജയപ്പെട്ട പ്രസിഡൻഷ്യൽ പ്രചാരണ വേളയിൽ, അദ്ദേഹത്തിന് ശക്തമായ പിന്തുണ നൽകിയവരിൽ ഈ ദമ്പതികളും ഉൾപ്പെടുന്നു. 1968 ഏപ്രിൽ 1-ന് 'ആർതർസ് റെസ്റ്റോറന്റിൽ'  നടന്ന, മക്കാർത്തിയുടെ പ്രചാരണത്തിനായുള്ള ധനസമാഹരണ പരിപാടിയിലും ഇവർ പങ്കെടുത്തിരുന്നു..&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.gettyimages.com.au/detail/news-photo/joanne-woodward-and-paul-newman-news-photo/83033826|title=Joanne Woodward and Paul Newman|access-date=2021-09-06|date=September 27, 2008|website=Getty Images|language=en-gb}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.gettyimages.com.au/detail/news-photo/joanne-woodward-during-political-benefit-for-eugene-news-photo/106269475|title=Joanne Woodward during Political Benefit for Eugene McCarthy at...|access-date=2021-09-06|date=October 28, 2010|website=Getty Images|language=en-gb}}&lt;/ref&gt; സിഗ്നലുകൾ വഴിയുള്ള രഹസ്യാന്വേഷണ വിവരങ്ങളിൽ പേര് പരാമർശിക്കപ്പെട്ട പ്രമുഖരായ അമേരിക്കൻ പൗരന്മാരെ നിരീക്ഷിക്കുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി, നാഷണൽ സെക്യൂരിറ്റി ഏജൻസി (NSA) വുഡ്‌വാർഡിനെക്കുറിച്ച് ഒരു ജീവചരിത്ര ഫയൽ തയ്യാറാക്കിയിരുന്നുവെന്ന് 2017-ൽ പുറത്തുവിട്ട രേഖകൾ വെളിപ്പെടുത്തുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite news|date=September 25, 2017|title=National Security Agency Tracking of U.S. Citizens – &quot;Questionable Practices&quot; from 1960s &amp; 1970s|publisher=National Security Archive|url=https://nsarchive.gwu.edu/briefing-book/cybervault-intelligence-nuclear-vault/2017-09-25/national-security-agency-tracking-us|access-date=January 3, 2020}}&lt;/ref&gt;

1988-ൽ, ന്യൂമാനും വുഡ്‌വാർഡും ചേർന്ന് 'ഹോൾ ഇൻ ദ വാൾ ഗാംഗ് ക്യാമ്പ്' എന്ന സംഘടന സ്ഥാപിച്ചു. ന്യൂമാൻ അഭിനയിച്ച 'ബുച്ച് കാസിഡി ആൻഡ് ദ സൺഡാൻസ് കിഡ്' എന്ന സിനിമയിൽ, നിയമവിരുദ്ധരായ കഥാപാത്രങ്ങൾ ഒളിച്ചിരുന്ന വ്യോമിംഗിലെ മലമ്പ്രദേശത്തിന്റെ പേരാണ് ഇതിന് നൽകിയിരിക്കുന്നത്. ലാഭേച്ഛയില്ലാതെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഇത്, കുട്ടികൾക്ക് താമസിച്ചു പങ്കെടുക്കാവുന്ന സമ്മർ ക്യാമ്പും വർഷം മുഴുവനും പ്രവർത്തിക്കുന്ന കേന്ദ്രവുമാണ്. കണക്റ്റിക്കട്ടിലെ ആഷ്‌ഫോർഡിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഈ ക്യാമ്പ്, ക്യാൻസറും മറ്റ് ഗുരുതരമായ രോഗങ്ങളും ബാധിച്ച 20,000 കുട്ടികൾക്കും അവരുടെ കുടുംബങ്ങൾക്കും സൗജന്യ സേവനങ്ങളും പിന്തുണയും നൽകുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.holeinthewallgang.org/about/|title=Who We Are|access-date=March 11, 2015|work=HoleInTheWallGang.org}}&lt;/ref&gt; 2012-ൽ, ഇവരുടെ മകളായ ക്ലിയ ന്യൂമാൻ, ഈ ക്യാമ്പിന്റെ മാതൃസംഘടനയായ 'സീരിയസ് ഫൺ ചിൽഡ്രൻസ് നെറ്റ്‌വർക്കിന്റെ' ചുമതല ഏറ്റെടുത്തു.&lt;ref name=&quot;Pukas2&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.express.co.uk/celebrity-news/617638/Actor-Paul-Newman-daughter-Clea-charitable-work|title=Paul Newman's daughter Clea: 'Dad was so much more than a movie star'|access-date=July 23, 2021|last=Pukas|first=Anna|date=November 6, 2015|work=Express}}&lt;/ref&gt;

1990-ൽ, പത്ത് വർഷത്തിലേറെ ബിരുദ പഠനത്തിനായി പരിശ്രമിച്ച വുഡ്‌വാർഡ്, തന്റെ മകൾ ക്ലിയയോടൊപ്പം സാറാ ലോറൻസ് കോളേജിൽ നിന്ന് ബിരുദം നേടി.&lt;ref name=&quot;actors7&quot;&gt;{{cite episode|title=Joanne Woodward|url=https://www.imdb.com/title/tt0611347|series=Inside the Actors Studio|series-link=Inside the Actors Studio|network=Bravo|airdate=May 11, 2003|season=9|number=15}}&lt;/ref&gt; ചടങ്ങിൽ പോൾ ന്യൂമാൻ പ്രസംഗിച്ചു. തന്റെ ഭാര്യയുടെ നേട്ടങ്ങളുടെ നിഴലിൽ മാത്രം നിൽക്കുന്ന ഒരാളായിരിക്കെ, ബിരുദദാന ചടങ്ങിൽ പ്രസംഗിക്കാനുള്ള ക്ഷണം സ്വീകരിക്കാൻ നിങ്ങൾക്ക് എങ്ങനെ ധൈര്യം വന്നു എന്ന് ഒരു സ്ത്രീ തന്നോട് ചോദിക്കുന്നതായി താൻ സ്വപ്നം കണ്ടുവെന്ന് അദ്ദേഹം പ്രസംഗത്തിനിടെ പറഞ്ഞു.&lt;ref&gt;''People'' Magazine, June 11, 1990. [http://www.people.com/people/archive/article/0,,20117932,00.html ''People'' Archive.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130116174130/http://www.people.com/people/archive/article/0,,20117932,00.html|date=January 16, 2013}} Retrieved July 6, 2010.&lt;/ref&gt; 1992-ൽ, ന്യൂമാനോടൊപ്പം വുഡ്‌വാർഡിനും ജീവിതകാല നേട്ടങ്ങൾക്കുള്ള 'കെനഡി ​​സെന്റർ ഓണേഴ്‌സ്' പുരസ്‌കാരം ലഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.encyclopedia.com/women/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/woodward-joanne-1930|title=Woodward, Joanne (1930—) {{!}} Encyclopedia.com|access-date=2021-09-06|website=www.encyclopedia.com}}&lt;/ref&gt;

2008-ൽ ഭർത്താവ് മരിച്ചതിനുശേഷം, കണക്റ്റിക്കട്ടിലെ വെസ്റ്റ്‌പോർട്ടിലാണ് വർഷങ്ങളോളം അവർ താമസിച്ചത്. അവിടെ വെച്ചായിരുന്ന ന്യൂമാനുമായി ചേർന്ന് അവർ തങ്ങളുടെ പെൺമക്കളെ വളർത്തിയത്. 2007-ൽ അൽഷിമേഴ്സ് രോഗം സ്ഥിരീകരിച്ചതിനെത്തുടർന്ന് അവർ പൊതുജീവിതത്തിൽ നിന്ന് പിന്മാറി. രോഗനിർണയത്തിനു ശേഷം, പെൺമക്കൾക്കരികിലായിരിക്കാൻ അവർ കാലിഫോർണിയയിലെ സാന്താ മോണിക്കയിലേക്ക് താമസം മാറി.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.latimes.com/entertainment-arts/tv/story/2022-07-22/paul-newman-joanne-woodward-ethan-hawke-the-last-movie-stars-hbo-max|title=Paul Newman and Joanne Woodward were movie stars for 50 years. A new doc explains how|access-date=2022-08-01|last=Olsen|first=Mark|date=2022-07-22|website=Los Angeles Times|language=en-US}}&lt;/ref&gt; 2013-ലാണ് വുഡ്‌വാർഡ് അവസാനമായി പൊതുവേദിയിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടത്.

== അഭിനയ ജീവിതം ==
[[File:Joanne_Woodward_1957_drawing.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Joanne_Woodward_1957_drawing.jpg|ലഘുചിത്രം|1957-ൽ 'ദി ത്രീ ഫേസസ് ഓഫ് ഈവ്' എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ ഓസ്‌കാർ നേടിയ വുഡ്‌വാർഡിന്റെ, കലാകാരനായ നിക്കോളാസ് വോൾപെ വരച്ച ചിത്രം.]]'''ടെലിവിഷൻ'''
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%;&quot;
!വർഷം
!പേര്
!വേഷം
! class=&quot;unsortable&quot; |കുറിപ്പുകൾ
|-
|1952
|''ടെയിൽസ് ഓഫ് ടുമോറോ''
|പാറ്റ്
|എപ്പിസോഡ്: ദ ബിറ്റർ സ്റ്റോം
|-
|1952–1953
|''ഓമ്നിബസ്''
|ആൻ റട്ട്ലെഡ്ജ്
|എപ്പിസോഡ്: ''മിസ്റ്റർ ലിങ്കൺ''
|-
|1953–1954
|''ദ ഫിൽക്കോ ടെലിവിഷൻ പ്ലേഹൌസ്''
|എമിലി
|എപ്പിസോഡ്: ''ദ ഡാൻസേർസ്''
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |1954
|''ദ ഫോർഡ് ടെലിവിഷൻ തീയേറ്റർ''
|ജൂൺ ലെഡ്ബെറ്റർ
|എപ്പിസോഡ്: സെജ്മെന്റ്
|-
|''ദ എൽജിൻ ഹവർ''
|നാൻസി
|എപ്പിസോഡ്: ''ഹൈ മാൻ''
|-
|''ലക്സ് വീഡിയോ തിയേറ്റർ''
|ജെനി ടൗൺസെൻഡ്
|എപ്പിസോഡ്: ''ഫൈവ് സ്റ്റാർ ഫൈനൽ''
|-
|1952–1954
|''റോബർട്ട് മോണ്ട്ഗോമറി പ്രസൻറ്സ്്''
|എൽസി
പെനി
|എപ്പിസോഡ്: ''ഹോംകമിംഗ്''
എപ്പിസോഡ്: ''പെന്നി''
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |1955
|''ദ സ്റ്റാർആൻറ് ദ സ്റ്റോറി''
|ജിൽ ആൻഡ്രൂസ്
|എപ്പിസോഡ്: ''ഡാർക്ക് സ്ട്രേഞ്ചർ.''
|-
|''കൌണ്ട് ത്രീ ആൻറ് പ്രേ''
|ലിസി
|
|-
|''ദ 20th സെഞ്ചുറി ഫോക്സ് അവർ''
|എലീനർ ആപ്ലി
|എപ്പിസോഡ്: ദ ലേറ്റ് ജോർജ് ആപ്ലി
|-
|''ദ യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ് സ്റ്റീൽ അവർ''
|റോക്കി
|എപ്പിസോഡ്: വൈറ്റ് ഗ്ലൌസ്''.''
|-
|1954–1956
|''ഫോർ സ്റ്റാർ പ്ലേഹൌസ്''
|ആൻ ബെന്റൺ
ടെറി തോമസ് വിക്ടോറിയ ലീ 'വിക്കി' ഹാലോക്ക്
|എപ്പിസോഡ്: വാച്ച് ദ സൺസെറ്റ്
എപ്പിസോഡ്: ''Full Circle''
episode: ''Interlude''
|-
|1954–1956
|''സ്റ്റുഡിയോ വൺ''
|ക്രിസ്റ്റിയാന
ഡെയ്‌സി ലിസ
|എപ്പിസോഡ്: ''A Man's World''
എപ്പിസോഡ്: ''Family Protection''
episode: ''Stir Mugs''
|-
| rowspan=&quot;5&quot; |1956
|''ആൽഫ്രഡ് ഹിച്ച് കോക്ക് പ്രസൻറ്സ്്''
|ബെത്ത് പെയ്ൻ
|എപ്പിസോഡ്: മൊമന്റം.
|-
|''എ കിസ് ബിഫോർ ഡൈയിംഗ്''
|Dorothy &quot;Dorie&quot; Kingship
|
|-
|''G.E. ട്രൂ തീയേറ്റർ''
|ആൻ ററ്റ്‌ലെഡ്ജ്
|എപ്പിസോഡ്: പ്രൊലോഗ് ടു ഗ്ലോറി''.''
|-
|''ദ അൽക്കോവ അവർ''
|മാർഗരറ്റ് സ്പെൻസർ
|എപ്പിസോഡ്: ദ ഗേൾ ഇൻ ചാപ്റ്റർ വൺ''.''
|-
|''ക്ലൈമാക്സ്''
|കാതറിൻ
|എപ്പിസോഡ്: സാവേജ് പോട്രേറ്റ്''.''
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1957
|
|
|
|-
|''നോ ഡൌൺ പേമെൻറ്''
|ലിയോള ബൂൺ
|മികച്ച നടിക്കുള്ള നാഷണൽ ബോർഡ് ഓഫ് റിവ്യൂ അവാർഡ് നോമിനേറ്റഡ് - മികച്ച വിദേശ നടിക്കുള്ള ബാഫ്റ്റ അവാർഡ്
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |1958
|''പ്ലേഹൊസ് 90''
|ലൂയിസ് ഡാർലിംഗ്
|എപ്പിസോഡ്: ''The 80 Yard Run''
|-
|''ദ ലോംഗ് ഹോട്ട് സമ്മർ''
|ക്ലാര വാർണർ
|
|-
|''Rally 'Round the Flag, Boys!''
|ഗ്രേസ് ഓഗിൾതോർപ്പ് ബാനർമാൻ
|മികച്ച വനിതാ ഹാസ്യ പ്രകടനത്തിനുള്ള ലോറൽ അവാർഡിന് നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടു.
|-
|1959
|''ദ സൌണ്ട് ആൻറ് ദ ഫ്യൂരി''
|ക്വെന്റിൻ കോംപ്‌സൺ/ആഖ്യാതാവ്
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1960
|''ദ ഫുജിറ്റീവ് കൈൻറ്''
|കരോൾ കട്രെരെ
|മികച്ച നടിക്കുള്ള സാൻ സെബാസ്റ്റ്യൻ ഇൻ്റർനാഷണൽ ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവൽ സുല്യൂട്ട പ്രൈസ്
|-
|''[[:en:From_the_Terrace|From the Terrace]]''
|മേരി സെൻ്റ് ജോൺ
|
|-
|1961
|''പാരിസ് ബ്ലൂസ്.''
|ലിലിയൻ കോർണിംഗ്
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1963
|''ദ സ്ട്രിപ്പർ''
|ലില ഗ്രീൻ
|നാമനിർദ്ദേശം – മികച്ച വനിതാ നാടകീയ പ്രകടനത്തിനുള്ള ലോറൽ അവാർഡ്
|-
|''എ ന്യൂ കൈൻഡ് ഓഫ് ലവ്''
|സാമന്ത 'സാം' ബ്ലെയ്ക്ക്
മിമി
|നാമനിർദ്ദേശം  – ഗോൾഡൻ ഗ്ലോബ് അവാർഡ് (മികച്ച നടി – മ്യൂസിക്കൽ അല്ലെങ്കിൽ കോമഡി ചലച്ചിത്രം)
|-
|1964
|''[[:en:Signpost_to_Murder|Signpost to Murder]]''
|മോളി തോമസ്
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1966
|''എ ബിഗ് ഹാൻഡ് ഫോർ ദ ലിറ്റിൽ ലേഡി''
|മേരി
|നാമനിർദ്ദേശം  – മികച്ച വനിതാ ഹാസ്യ പ്രകടനത്തിനുള്ള ലോറൽ അവാർഡ്
|-
|''എ ഫൈൻ മാഡ്നെസ്''
|റോഡ ഷില്ലിറ്റോ
|
|-
|1968
|''റേച്ചൽ, റേച്ചൽ''
|റേച്ചൽ കാമറൂൺ
|മികച്ച നടിക്കുള്ള ഗോൾഡൻ ഗ്ലോബ് പുരസ്‌കാരം – ചലച്ചിത്ര നാടകം, മികച്ച നടിക്കുള്ള കാൻസാസ് സിറ്റി ഫിലിം ക്രിട്ടിക്‌സ് സർക്കിൾ അവാർഡ്
[[:en:New_York_Film_Critics_Circle_Award_for_Best_Actress|New York Film Critics Circle Award for Best Actress]]
Nominated – [[:en:Academy_Award_for_Best_Actress|Academy Award for Best Actress]]
Nominated – [[:en:BAFTA_Award_for_Best_Actress_in_a_Leading_Role|BAFTA Award for Best Actress in a Leading Role]]
Nominated – [[:en:Laurel_Award|Laurel Award for Top Female Dramatic Performance]]
|-
|1969
|''വിന്നിംഗ്''
|എലോറ കാപുവ
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1970
|''വുസ''
|ജെറാൾഡിൻ
|
|-
|കിംഗ്: എ ഫിലിംഡ് റെക്കാർഡ്... മോണ്ട്ഗോമറി ടു മെംഫിസ്.
|ജോവാൻ
|ഡോക്യുമെന്ററി.
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1971
|''They Might Be Giants''
|ഡോ. മിൽഡ്രഡ് വാട്സൺ
|
|-
|''ഓൾ ദ വേ ഹോം.''
|മേരി ഫോളറ്റ്
|ടെലിവിഷൻ സിനിമ
|-
|1972
|''ദ എഫെക്റ്റ് ഓഫ് ഗാമ റേസ് ഓൺ മാൻ-ഇൻ-ദ-മൂൺ മാരിഗോൾഡ്സ്''
|ബിയാട്രിസ്
|[[:en:Best_Actress_Award_(Cannes_Film_Festival)|Cannes Film Festival Best Actress Award]]Kansas City Film Critics Circle Award for Best Actress
Nominated – [[:en:Golden_Globe_Award_for_Best_Actress_–_Motion_Picture_Drama|Golden Globe Award for Best Actress – Motion Picture Drama]]
|-
|1973
|''സമ്മർ വിഷസ്, വിന്റർ ഡ്രീംസ്.''
|റീറ്റ വാൾഡൻ
|[[:en:BAFTA_Award_for_Best_Actress_in_a_Leading_Role|BAFTA Award for Best Actress in a Leading Role]]Kansas City Film Critics Circle Award for Best Actress
[[:en:New_York_Film_Critics_Circle_Award_for_Best_Actress|New York Film Critics Circle Award for Best Actress]]
Nominated – [[:en:Academy_Award_for_Best_Actress|Academy Award for Best Actress]]
Nominated – [[:en:Golden_Globe_Award_for_Best_Actress_–_Motion_Picture_Drama|Golden Globe Award for Best Actress – Motion Picture Drama]]
|-
|1975
|''ദ ഡ്രോണിംഗ് പൂൾ''
|ഐറിസ് ഡെവെറോക്സ്
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1976
|''[[:en:Sybil_(1976_film)|Sybil]]''
|ഡോ. കോർണേലിയ ബി. വിൽബർ
|Nominated – [[:en:Primetime_Emmy_Award_for_Outstanding_Lead_Actress_–_Miniseries_or_a_Movie|Primetime Emmy Award for Outstanding Lead Actress – Miniseries or a Movie]]
|-
|''[[:en:The_Carol_Burnett_Show|The Carol Burnett Show]]''
|മിഡ്ജ് ഗിബ്സൺ
|episode: ''Episode #9.21''
|-
|1977
|''കം ബാക്ക് ലിറ്റിൽ ഷേബ''
|ലോല ഡെലാനി
|
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |1978
|''See How She Runs''
|ബെറ്റി ക്വിൻ
|[[:en:Primetime_Emmy_Award_for_Outstanding_Lead_Actress_–_Miniseries_or_a_Movie|Primetime Emmy Award for Outstanding Lead Actress – Miniseries or a Movie]]
|-
|''{{sortname|The|End|dab=1978 film}}''
|ജെസ്സിക്ക ലോസൺ
|
|-
|''[[:en:A_Christmas_to_Remember_(film)|A Christmas to Remember]]''
|മിൽഡ്രഡ് മക്ലൗഡ്
|ടെലിവിഷൻ സിനിമ
|-
|1979
|''The Streets of L.A.''
|കരോൾ ഷ്രാമ്
|ടെലിവിഷൻ സിനിമ
|-
|1980
|''ദ ഷാഡോ ബോക്സ്''
|ബെവർലി
|
|-
|1981
|''[[:en:Crisis_at_Central_High|Crisis at Central High]]''
|എലിസബത്ത് ഹക്കബി
|Nominated – [[:en:Primetime_Emmy_Award_for_Outstanding_Lead_Actress_–_Miniseries_or_a_Movie|Primetime Emmy Award for Outstanding Lead Actress – Miniseries or a Movie]]
Nominated – [[:en:Golden_Globe_Award_for_Best_Actress_–_Miniseries_or_Television_Film|Golden Globe Award for Best Actress – Miniseries or Television Film]]
|-
|1982
|''കാന്റിഡ''
|കാന്റിഡ
|ടെലിവിഷൻ സിനിമ
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1984
|''ഹാരി ആന്റ് സൺ.''
|ലില്ലി
|
|-
|''പാഷൻസ്''
|കാതറിൻ കെനർലി
|ടെലിവിഷൻ സിനിമ
|-
|1985
|''ഡു യു റിമംബർ ലവ്''
|ബാർബറ വയറ്റ്-ഹോളിസ്
|[[:en:Primetime_Emmy_Award_for_Outstanding_Lead_Actress_–_Miniseries_or_a_Movie|Primetime Emmy Award for Outstanding Lead Actress – Miniseries or a Movie]]Nominated – [[:en:Golden_Globe_Award_for_Best_Actress_–_Miniseries_or_Television_Film|Golden Globe Award for Best Actress – Miniseries or Television Film]]
|-
|1987
|''ദി ഗ്ലാസ് മെനാജറി''
|അമാൻഡ വിങ്ഫീൽഡ്
|Nominated – [[:en:Independent_Spirit_Award_for_Best_Lead_Female|Independent Spirit Award for Best Lead Female]]
|-
|1990
|''മി. ആൻറ് മിസസ് ബ്രിഡ്ജ്''
|ഇന്ത്യ ബ്രിഡ്ജ്
| - മികച്ച നടിക്കുള്ള കാൻസാസ് സിറ്റി ഫിലിം ക്രിട്ടിക്‌സ് സർക്കിൾ അവാർഡ്
- മികച്ച നടിക്കുള്ള ന്യൂയോർക്ക് ഫിലിം ക്രിട്ടിക്‌സ് സർക്കിൾ അവാർഡ്, നാമനിർദ്ദേശം – മികച്ച നടിക്കുള്ള അക്കാദമി അവാർഡ്, നാമനിർദ്ദേശം - മികച്ച നടിക്കുള്ള ഷിക്കാഗോ ഫിലിം ക്രിട്ടിക്‌സ് അസോസിയേഷൻ അവാർഡ്, നാമനിർദ്ദേശം - ഡേവിഡ് ഡി ഡൊണാറ്റെല്ലോ അവാർഡ് - മികച്ച വിദേശ നടി, നാമനിർദ്ദേശം -  ഗോൾഡൻ ഗ്ലോബ് അവാർഡ് – മികച്ച നടി (ചലച്ചിത്ര നാടകം), നാമനിർദ്ദേശം - മികച്ച നായികയ്ക്കുള്ള ഇൻഡിപെൻഡന്റ് സ്പിരിറ്റ് അവാർഡ്, നാമനിർദ്ദേശം – മികച്ച നടിക്കുള്ള ലോസ് ഏഞ്ചൽസ് ഫിലിം ക്രിട്ടിക്‌സ് അസോസിയേഷൻ അവാർഡ്
നാമനിർദ്ദേശം – മികച്ച നടിക്കുള്ള നാഷണൽ സൊസൈറ്റി ഓഫ് ഫിലിം ക്രിട്ടിക്‌സ് അവാർഡ്.
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |1993
|''ഫോറിൻ അഫയേർസ്''
|വിന്നി മൈനർ
|ടെലിവിഷൻ സിനിമ
|-
|''ബ്ലൈൻഡ് സ്പോട്ട്''
|നെൽ ഹാരിംഗ്ടൺ
|നാമനിർദ്ദേശം  – മിനിസീരീസ് അല്ലെങ്കിൽ ചലച്ചിത്ര വിഭാഗത്തിലെ മികച്ച പ്രധാന നടിക്കുള്ള പ്രൈംടൈം എമ്മി അവാർഡ്
|-
|''ദ ഏജ് ഓഫ് ഇന്നസൻസ്''
|ആഖ്യാതാവ്
|
|-
|''ഫിലാഡെൽഫിയ''
|സാറാ ബെക്കറ്റ്
|
|-
|1994
|''ബ്രീത്തിംഗ് ലെസൺസ്''
|മാഗി മോറാൻ
|[[:en:Golden_Globe_Award_for_Best_Actress_–_Miniseries_or_Television_Film|Golden Globe Award for Best Actress – Miniseries or Television Film]][[:en:Screen_Actors_Guild_Award_for_Outstanding_Performance_by_a_Female_Actor_in_a_Miniseries_or_Television_Movie|Screen Actors Guild Award for Outstanding Performance by a Female Actor in a Miniseries or Television Movie]]Nominated – [[:en:Primetime_Emmy_Award_for_Outstanding_Lead_Actress_–_Miniseries_or_a_Movie|Primetime Emmy Award for Outstanding Lead Actress – Miniseries or a Movie]]
|-
|1996
| ''ഈവൻ ഇഫ് എ ഹൺഡ്രഡ് ഓഗ്രസ്...''
|വിവരണക്കാരി (ശബ്ദം)
|
|-
|2005
|''എമ്പയർ ഫാൾസേ''
|ഫ്രാൻസീൻ വൈറ്റിംഗ്
|നാമനിർദ്ദേശം – മിനിസീരീസ് അല്ലെങ്കിൽ ചലച്ചിത്ര വിഭാഗത്തിലെ മികച്ച സഹനടിക്കുള്ള പ്രൈംടൈം എമ്മി അവാർഡ്
നാമനിർദ്ദേശം – ഗോൾഡൻ ഗ്ലോബ് അവാർഡ് (സീരീസ്, മിനിസീരീസ് അല്ലെങ്കിൽ ടെലിവിഷൻ ഫിലിം വിഭാഗത്തിലെ മികച്ച സഹനടി), നാമനിർദ്ദേശം - മിനിസീരീസിലോ ടെലിവിഷൻ സിനിമയിലോ ഒരു വനിതാ അഭിനേതാവ് കാഴ്ചവെച്ച മികച്ച പ്രകടനത്തിനുള്ള സ്‌ക്രീൻ ആക്ടേഴ്‌സ് ഗിൽഡ് അവാർഡ്.
|-
|2013
|''ലക്കി ദെം''
|ഡോറിസ് (ശബ്ദം)
|നിർമ്മാതാവ്
|}

== അവലംബം ==

[[വർഗ്ഗം:1930-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ടെലിവിഷൻ നടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ നാടകനടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ചലച്ചിത്ര നടിമാർ]]</text>
      <sha1>szcd6pkwlcu6v35a16zgoylcf9rldpl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4680715</id>
      <parentid>4680712</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T11:40:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4680715</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="53245" sha1="h8x1yyvlt04suwfes8eq5x7g013kfpf" xml:space="preserve">{{prettyurl|Joanne Woodward}}
{{Infobox person
| name               = ജോവാൻ വുഡ്വാർഡ്
| image              = Joanne Woodward 1971.jpg
| caption            = വുഡ്വാർഡ്1971-ൽ
| birth_name         = ജോവാൻ ഗിഗ്നില്ല്യറ്റ് ട്രിമ്മിയർ വുഡ്വാർഡ്
| birth_date         = {{Birth date and age|1930|2|27}}
| birth_place        = [[തോമസ്‍വില്ലെ, ജോർജിയ]], യു.എസ്.
| alma_mater         = [[ലൂയിസിയാന സ്റ്റേറ്റ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി]]
| children           = 3, including [[Nell Newman|Nell]] and [[Melissa Newman]]
| other_names        = {{unbulleted list|ജോവാൻ ന്യൂമാൻ|ജോവാൻ ജി ടി വുഡ്‌വാർഡ്}}
| occupation         = നടി, നിർമ്മാതാവ്, സാമൂഹ്യ പ്രവർത്തക, ജീവകാരുണ്യ പ്രവർത്തക
| residence          = [[വെസ്റ്റ്പോർട്ട്, കണക്റ്റിക്കട്ട്]]
| years_active       = 1955–ഇതുവരെ
| spouse             = {{marriage|[[പോൾ ന്യൂമാൻ]]&lt;br&gt;|1958|2008|reason=died}}
}}
[[പ്രമാണം:Joanne Woodward 1960.JPG|ലഘുചിത്രം|ജോവാൻ വുഡ്വാർഡ് 1960 കളിൽ.]]
'''ജോവാൻ ഗിഗ്നില്ല്യറ്റ് ന്യൂമാൻ''' (മുമ്പ്, വുഡ്വാർഡ്; ജനനം:1930 ഫെബ്രുവരി 27) ഒരു വിരമിച്ച [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ]] നടിയും, നിർമ്മാതാവും, സാമൂഹ്യപ്രവർത്തകയും, മനുഷ്യസ്നേഹിയുമാണ്. 1950-കളിൽ തന്റെ അഭിനയ ജീവിതത്തിൽ വലിയ മുന്നേറ്റം നടത്തിയ അവർ, സങ്കീർണ്ണമായ സ്ത്രീ കഥാപാത്രങ്ങളെ അതീവ സൂക്ഷ്മതയോടും ആഴത്തോടും കൂടി അവതരിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് പ്രേക്ഷകർക്കിടയിൽ വലിയ അംഗീകാരവും ആദരവും നേടി. അക്കാദമി അവാർഡ് (ഓസ്കാർ), മൂന്ന് പ്രൈംടൈം എമ്മി അവാർഡുകൾ, ബ്രിട്ടീഷ് അക്കാദമി ഫിലിം അവാർഡ്, മൂന്ന് ഗോൾഡൻ ഗ്ലോബ് അവാർഡുകൾ, സ്ക്രീൻ ആക്ടേഴ്സ് ഗിൽഡ് അവാർഡ് എന്നിവ അവരുടെ പുരസ്കാര നേട്ടങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. മികച്ച നടിക്കുള്ള ഓസ്കാർ പുരസ്കാരം നേടിയ അഭിനേതാക്കളിൽ, നിലവിൽ ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവരിലെ ഏറ്റവും പ്രായം കൂടിയ വ്യക്തിയാണ് വുഡ്‌വാർഡ്.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.imdb.com/list/ls053269048/|title=Oldest living winners of Best Actress Oscar|access-date=October 24, 2026|website=IMDb.com}}&lt;/ref&gt;

'''ദി ത്രീ ഫേസസ് ഓഫ് ഈവ്''&lt;nowiki/&gt;' (1957) എന്ന ചിത്രത്തിൽ [[വിഭക്തവ്യക്തിത്വം|വ്യക്തിത്വ വൈകല്യം]] ബാധിച്ച ഒരു സ്ത്രീയായി വേഷമിട്ടതിലൂടെയാണ് വുഡ്‌വാർഡ് ഒരുപക്ഷേ ഏറ്റവും കൂടുതലായി അറിയപ്പെടുന്നത്. ഈ വേഷം അവർക്ക് മികച്ച നടിക്കുള്ള അക്കാദമി അവാർഡിനു പുറമം, ചലച്ചിത്ര-നാടക വിഭാഗത്തിൽ മികച്ച നടിക്കുള്ള ഗോൾഡൻ ഗ്ലോബ് പുരസ്കാരവും നേടിക്കൊടുത്തു. 2008-ൽ നടൻ [[പോൾ ന്യൂമാൻ]] അന്തരിക്കുന്നത് വരെ, അമ്പത് വർഷത്തോളം അദ്ദേഹവുമായി അവർ സന്തുഷ്ടമായ ഒരു വിവാഹജീവിതം നയിച്ചു. പോൾ ന്യൂമാൻ സംവിധാനം ചെയ്തതോ നിർമ്മിച്ചതോ ആയ സിനിമകളിൽ അഭിനയിക്കുകയും അദ്ദേഹത്തോടൊപ്പം സഹതാരമായി പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്തുകൊണ്ട് അവർ അദ്ദേഹവുമായി നിരന്തരം സഹകരിച്ചിരുന്നു. 1990-ൽ, തന്റെ 60-ാം വയസ്സിൽ, സാറാ ലോറൻസ് കോളേജിൽ നിന്ന് ബിരുദം നേടിയ വുഡ്‌വാർഡ് മകൾ ക്ലിയയോടൊപ്പമാണ് ബിരുദം പൂർത്തിയാക്കിയത്.&lt;ref&gt;{{cite news|last=Friedap|first=Joseph P.|date=1990-05-26|title=Commencements; Sarah Lawrence College|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/1990/05/26/nyregion/commencements-sarah-lawrence-college.html|access-date=2022-07-22|issn=0362-4331}}&lt;/ref&gt;

== കരിയർ - തുടക്കം ==
1952-ൽ, 'റോബർട്ട് മോണ്ട്ഗോമറി പ്രസന്റ്‌സ്' എന്ന പരിപാടിയുടെ 'പെനി' എന്ന എപ്പിസോഡിലൂടെ വുഡ്‌വാർഡ് ആദ്യമായി ടെലിവിഷനിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. നാടകവേദികളിലും അവസരങ്ങൾക്കായി ഓഡിഷനുകളിൽ പങ്കെടുത്തിരുന്ന അവർ; 1953–1954 കാലഘട്ടത്തിൽ വില്യം ഇഞ്ചിന്റെ 'പിക്‌നിക്' എന്ന നാടകത്തിൽ ഒരുപകരക്കാരിയായി പ്രവർത്തിച്ചു. അവിടെ വെച്ചാണ് അവർ തന്റെ ഭാവി ഭർത്താവായ പോൾ ന്യൂമാനെ കണ്ടുമുട്ടിയത്.&lt;ref name=&quot;actors8&quot;&gt;{{cite episode|title=Joanne Woodward|url=https://www.imdb.com/title/tt0611347|series=Inside the Actors Studio|series-link=Inside the Actors Studio|network=Bravo|airdate=May 11, 2003|season=9|number=15}}&lt;/ref&gt; എന്നാൽ, അക്കാലത്ത് പോൾ ന്യൂമാൻ ജാക്വിലിൻ വിറ്റെയെ വിവാഹംം കഴിച്ചിരുന്നു.

'ടെയിൽസ് ഓഫ് ടുമാറോ', 'ഗുഡ്‌ഇയർ പ്ലേഹൗസ്', 'ഡേഞ്ചർ', 'ദി ഫിൽക്കോ-ഗുഡ്‌ഇയർ ടെലിവിഷൻ പ്ലേഹൗസ്', 'യു ആർ ദേർ', 'ദി വെബ്', 'ദി ഫോർഡ് ടെലിവിഷൻ തിയേറ്റർ', 'ദി എൽജിൻ അവർ', 'റോബർട്ട് മോണ്ട്ഗോമറി പ്രസന്റ്‌സ്', 'ആംസ്‌ട്രോങ് സർക്കിൾ തിയേറ്റർ', 'ദി സ്റ്റാർ ആൻഡ് ദി സ്റ്റോറി', 'ഒമ്‌നിബസ്', 'സ്റ്റാർ ടുനൈറ്റ്', 'പോണ്ട്‌സ് തിയേറ്റർ' തുടങ്ങി മറ്റ് നിരവധി ടിവി നാടക പരിപാടികളിലും വുഡ്‌വാർഡ് ഇക്കാലത്ത് പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.

വുഡ്‌വാർഡിന്റെ ആദ്യ സിനിമ, ആഭ്യന്തരയുദ്ധാനന്തര പശ്ചാത്തലത്തിലുള്ള '''കൗണ്ട് ത്രീ ആൻഡ് പ്രേ''&lt;nowiki/&gt;' (1955) എന്ന വെസ്റ്റേൺ സിനിമയായിരുന്നു. ഈ ചിത്രത്തിൽ രണ്ടാമത്തെ പ്രധാന വേഷത്തിൽ അഭിനയിച്ച അവർ, ശക്തമായ വ്യക്തിത്വമുള്ള ഒരു അനാഥ പെൺകുട്ടിയെയാണ് അവതരിപ്പിച്ചത്. 1956 ജനുവരിയിൽ 'ട്വന്റിയത്ത് സെഞ്ച്വറി ഫോക്സ്' എന്ന ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാണ കമ്പനിയുമായി അവർ ഒരു ദീർഘകാല കരാറിൽ ഒപ്പുവെച്ചു.&lt;ref&gt;Drama: Joanne Woodward's Pact Continued Los Angeles Times January 25, 1956: 20.&lt;/ref&gt; ഇതേത്തുടർന്ന്, 'എ കിസ് ബിഫോർ ഡയിംഗ്' (1956) എന്ന ചിത്രത്തിൽ അവർ അഭിനയിച്ചു. അതിൽ, അവളെ സ്വന്തമാക്കാൻ എന്ത് മാർഗ്ഗവും സ്വീകരിക്കാൻ തയ്യാറായ ഒരു കോളേജ് വിദ്യാർത്ഥി (റോബർട്ട് വാഗ്നർ) പിന്തുടരുന്ന, അളവറ്റ സ്വത്തിന് അവകാശിയായ ഒരു യുവതിയുടെ വേഷമായിരുന്നു അവർ  ചെയ്തത്.

== ആദ്യകാലജീവിതം ==
1930 ഫെബ്രുവരി 27 ന് എലീനറുടേയും (മുമ്പ്, ട്രിമ്മിയർ) ചാൾസ് സ്ക്രിബ്നേർസ് ആൻറ് സൺസ് എന്ന പ്രസാധക കമ്പനിയുടെ വൈസ് പ്രസിഡൻറായിരുന്ന വേഡ് വുഡ്വാർഡ് ജൂനിയറിൻറേയും മകളായി യു.എസിലെ [[ജോർജിയ (യു.എസ്. സംസ്ഥാനം)|ജോർജിയയിലെ]] [[തോമസ്വില്ലെ|തോമസ്വില്ലെയിൽ]] ജോവാൻ ഗിഗ്നില്ല്യറ്റ് ട്രിമ്മർ വുഡ്വാർഡ് എന്ന പേരിൽ ജനിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.filmreference.com/film/64/Joanne-Woodward.html|title=Joanne Woodward|publisher=Film Reference.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://movies.yahoo.com/movie/contributor/1800047595/bio|title=Joanne Woodward|publisher=Yahoo Movies}}&lt;/ref&gt; അവളുടെ മധ്യനാമങ്ങളായ &quot;ജിഗ്‌നിലിയാറ്റ് ട്രിമ്മിയർ&quot; എന്നത് [[ഹ്യൂഗെനോട്ടുകൾ|ഹ്യൂഗനോട്ട്]] വംശജരുമായി ബന്ധപ്പെട്ടവയാണ്.&lt;ref name=&quot;actors&quot;&gt;{{cite episode|title=Joanne Woodward|url=http://www.imdb.com/title/tt0611347|series=Inside the Actors Studio|serieslink=Inside the Actors Studio|network=Bravo|airdate=2003-05-11|season=9|number=15}}&lt;/ref&gt; സിനിമകളോടുള്ള അവരുടെ മാതാവിൻറെ അഭിനിവേശമാണ് ജോവാൻ അഭിനയരംഗത്തേയ്ക്ക് ആകർഷിക്കപ്പെടാൻ കാരണം.&lt;ref name=&quot;actors2&quot;&gt;{{cite episode|title=Joanne Woodward|url=http://www.imdb.com/title/tt0611347|series=Inside the Actors Studio|serieslink=Inside the Actors Studio|network=Bravo|airdate=2003-05-11|season=9|number=15}}&lt;/ref&gt; അമേരിക്കൻ നടിയായിരുന്ന ജോവാൻ ക്രോഫോർഡിൻറെ പേരിലെ ജോവാൻ എന്ന പേരിന്റെ ഭാഗം അവരുടെ മാതാവ് മകൾക്കായി കണ്ടെത്തി.&lt;ref name=&quot;actors3&quot;&gt;{{cite episode|title=Joanne Woodward|url=http://www.imdb.com/title/tt0611347|series=Inside the Actors Studio|serieslink=Inside the Actors Studio|network=Bravo|airdate=2003-05-11|season=9|number=15}}&lt;/ref&gt; ജോർജിയയിലെ അറ്റ്ലാൻറായിൽ ''ഗോൺ വിത്ത് ദ വിൻറ്'' (1939) എന്ന ചിത്രത്തിൻറെ ആദ്യാവതരണസമയത്ത് ക്ഷണിക്കപ്പെട്ട സിനിമാതാരങ്ങളുടെ നിരയിൽ സന്നിഹിതനായിരുന്ന, നടി വിവിയൻ ലെയ്ഗിൻറെ പങ്കാളിയും ഭാവി ഭർത്താവുമായിരുന്ന ലോറൻസ് ഒലിവറിൻറെ മടിയിൽ ഒൻപതു വയസുകാരിയായ ജോവാൻ ചെന്നിരിക്കുകയും അദ്ദേഹത്തിൻറെ ശ്രദ്ധ നേടിയെടുക്കുകയും ചെയ്തു. ഒടുവിൽ അവർ ഒലിവിയറിനൊപ്പം 1977 ൽ കം ബാക്ക്, ലിറ്റിൽ ശേബ എന്ന  ഒരു ടെലിവിഷൻ വീഡിയോയുടെ നിർമ്മാണത്തിൽ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു. റിഹേഴ്സലുകളുടെ സമയത്ത്, പഴയ സംഭവം അവർ ഒലിവറിനെ ഓർമ്മപ്പെടുത്തുകയും അദ്ദേഹം അത് ഓർമ്മയിൽനിന്നു ചികഞ്ഞെടുക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;actors4&quot;&gt;{{cite episode|title=Joanne Woodward|url=http://www.imdb.com/title/tt0611347|series=Inside the Actors Studio|serieslink=Inside the Actors Studio|network=Bravo|airdate=2003-05-11|season=9|number=15}}&lt;/ref&gt;

വുഡ്‌വാർഡ് തോമസ്‌വില്ലിലും, തുടർന്ന് ബ്ലേക്ക്ലിയിലും തോമസ്റ്റണിലും താമസിച്ചു. പിന്നീട് കുടുംബത്തോടൊപ്പം യു.എസിലെ ജോർജിയ സംസ്ഥാനത്തെ മരിയറ്റയിലേക്ക് താമസം മാറിയതോടെ അവിടെയുള്ള മരിയറ്റ ഹൈസ്‌കൂളിൽ പഠനം നടത്തി.. മരിയറ്റ ഹൈസ്‌കൂളിനെയും അവിടുത്തെ സ്ട്രാൻഡ് തിയേറ്ററിനെയും അവർ ഇന്നും ഓർമ്മിക്കുകയും പിന്തുണയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite encyclopedia|title=Joanne Woodward|url=https://www.georgiaencyclopedia.org/articles/arts-culture/joanne-woodward-b-1930|encyclopedia=[[New Georgia Encyclopedia]]|access-date=March 11, 2015}}&lt;/ref&gt;

മാതാപിതാക്കൾ വിവാഹമോചനം നേടിയതിനെത്തുടർന്ന്,&lt;ref name=&quot;actors5&quot;&gt;{{cite episode|title=Joanne Woodward|url=https://www.imdb.com/title/tt0611347|series=Inside the Actors Studio|series-link=Inside the Actors Studio|network=Bravo|airdate=May 11, 2003|season=9|number=15}}&lt;/ref&gt; അവൾ ഹൈസ്‌കൂളിൽ പഠിക്കുന്ന കാലത്ത് കുടുംബം വീണ്ടും സൗത്ത് കരോലിനയിലെ ഗ്രീൻവില്ലിലേക്ക് താമസം മാറി. അവൾ ഗ്രീൻവില്ല് ഹൈസ്‌കൂളിൽ പഠിക്കുകയും അവിടെനിന്ന് ബിരുദം നേടുകയും ചെയ്തു. ഗ്രീൻവില്ലിലെ 'ലിറ്റിൽ തിയേറ്ററി'ൽ അവൾ അക്കാലത്ത് കലാപരിപാടികൾ അവതരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.knowitall.org/video/joanne-woodward-actor-part-1-profile|title=Joanne Woodward – Actor, Part 1|access-date=June 8, 2022|website=KnowItAll.org|publisher=SCETV}}&lt;/ref&gt;

ലൂസിയാന സംസ്ഥാന സർവ്വകലാശാലയിൽ നാടകം ഐഛികയമായി പഠനം നടത്തിയ വുഡ്‌വാർഡ്, അവിടെ 'ചി ഒമേഗ'  എന്ന സോറോറിറ്റിയിൽ അംഗമായിരുന്നു. തുടർന്ന്, നാടകത്തിൽഅഭിനയിക്കുന്നതിനായി അവർ ന്യൂയോർക്ക് നഗരത്തിലേക്ക് പോയി.&lt;ref name=&quot;actors6&quot;&gt;{{cite episode|title=Joanne Woodward|url=https://www.imdb.com/title/tt0611347|series=Inside the Actors Studio|series-link=Inside the Actors Studio|network=Bravo|airdate=May 11, 2003|season=9|number=15}}&lt;/ref&gt; അവിടെ 'ആക്ടേഴ്‌സ് സ്റ്റുഡിയോ'യിൽ പരിശീലനം നേടിയ അവർ, 'നെയ്‌ബർഹുഡ് പ്ലേഹൗസ് സ്കൂൾ ഓഫ് ദി തിയേറ്ററി'ൽ സാൻഫോർഡ് മെയ്‌സ്‌നറുടെ കീഴിലും പഠനം നടത്തി.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Sanford Meisner (published 1998)|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/1998/01/25/magazine/l-sanford-meisner-166502.html|date=1998-01-25|access-date=2020-12-02|issn=0362-4331|language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Editors&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.biography.com/actor/joanne-woodward|title=Joanne Woodward|access-date=2021-09-06|last=((Editors))|date=August 27, 2019|website=Biography.com|language=en-us}}&lt;/ref&gt;

== വ്യക്തിജീവിതം ==
[[പോൾ ന്യൂമാൻ|പോൾ ന്യൂമാനെ]] വിവാഹം കഴിക്കുന്നതിന് മുൻപ്, എഴുത്തുകാരനായ ഗോർ വിദാലുമായി വുഡ്‌വാർഡ് വിവാഹനിശ്ചയം നടത്തിയിരുന്നതായി റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ടായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;Vidal1&quot;&gt;[http://gawker.com/5084411/a-first-draft-of-gore-vidals-illustrated-memoir &quot;A First Draft of Gore Vidal's Illustrated Memoir.&quot;] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120514234605/http://gawker.com/5084411/a-first-draft-of-gore-vidals-illustrated-memoir|date=May 14, 2012}} December 23, 2011.&lt;/ref&gt; എന്നാൽ യഥാർത്ഥത്തിൽ അത്തരമൊരു വിവാഹനിശ്ചയം നടന്നിരുന്നില്ല മാത്രമല്ല; സ്വവർഗാനുരാഗിയായിരുന്ന വിദാലിന് ഒരു മറയായി താൻ പ്രവർത്തിക്കുകയായിരുന്നുവെന്നാണ് വുഡ്‌വാർഡ് പറയുന്നത്.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.latimes.com/books/jacketcopy/la-et-jc-vanity-fair-gore-vidal-women-20130104-story.html|title=Gore Vidal says nice things about women in the new Vanity Fair|work=Los Angeles Times|last=Kellogg|first=Carolyn|quote=&quot;In the piece, Joanne Woodward recalls pretending to have an affair with Vidal, who was gay, as a way of placating his family and perhaps as a cover for her relationship with the not-quite-divorced Paul Newman. &quot;We got a kick out of it,&quot; she told Balaban. &quot;I couldn't see Gore and me getting married — oh, heavens — but we did have a great time together.&quot;&quot;|date=January 4, 2013|access-date=June 23, 2019}}&lt;/ref&gt; ലോസ് ഏഞ്ചൽസിൽ കുറച്ചു കാലം ഒരേ വീട്ടിൽ താമസിച്ചിരുന്നത് വുഡ്‌വാർഡും വിദാലും പിന്നീടും അവർ സുഹൃത്തുക്കളായി തുടർന്നു.&lt;ref name=&quot;Vidal12&quot;&gt;[http://gawker.com/5084411/a-first-draft-of-gore-vidals-illustrated-memoir &quot;A First Draft of Gore Vidal's Illustrated Memoir.&quot;] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120514234605/http://gawker.com/5084411/a-first-draft-of-gore-vidals-illustrated-memoir|date=May 14, 2012}} December 23, 2011.&lt;/ref&gt;

വുഡ്‌വാർഡും പോൾ ന്യൂമാനും ആദ്യമായി കണ്ടുമുട്ടിയത് അവരുടെ ഏജന്റിന്റെ ഓഫീസിൽ വെച്ചായിരുന്നു. 1953-ൽ 'പിക്നിക്'  എന്ന നാടകത്തിൽ അവർ പകരക്കാരായ അഭിനേതാക്കളായിരുന്നു. ഇതിനിടയിൽ, 1957-ൽ 'ദി ലോംഗ്, ഹോട്ട് സമ്മർ' എന്ന ചിത്രത്തിൽ അവർ പ്രധാന വേഷങ്ങളിൽ അഭിനയിച്ചു. മൂന്ന് കുട്ടികളുണ്ടായിരുന്ന പോൾ ന്യൂമാൻ തന്റെ ആദ്യ ഭാര്യ ജാക്കി വിറ്റെയുമായുള്ള ബന്ധം വേർപെടുത്തിയ ശേഷം 1958 ജനുവരി 29-ന് ലാസ് വെഗാസിൽ വെച്ച് വുഡ്‌വാർഡിനെ വിവാഹം കഴിച്ചു. അതേ വർഷം മാർച്ച് 28-ന്, '''ദി ത്രീ ഫേസസ് ഓഫ് ഈവ്''&lt;nowiki/&gt;'  എന്ന ചിത്രത്തിലെ വേഷം വുഡ്‌വാർഡിെ മികച്ച നടിക്കുള്ള അക്കാദമി അവാർഡിൻ അർഹയാക്കി. 2008 സെപ്റ്റംബർ 26-ന് ശ്വാസകോശ അർബുദം മൂലം ന്യൂമാൻ മരിക്കുന്നത് വരെ, 50 വർഷത്തോളം ആ ദമ്പതികൾ വിവാഹബന്ധത്തിൽ തുടർന്നു.&lt;ref&gt;[http://www.people.com/people/package/gallery/0,,20229386_20219605_3,00.html &quot;Remembering Paul Newman.&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160413142950/http://www.people.com/people/package/gallery/0,,20229386_20219605_3,00.html|date=April 13, 2016}} ''[[People (American magazine)|People]]''. September 27, 2008.&lt;/ref&gt; വുഡ്‌വാർഡ് പറഞ്ഞു: &quot;അദ്ദേഹം കാണാൻ നല്ല ഭംഗിയുള്ളയാളാണ്, ആകർഷകനാണ്, അങ്ങനെ പല ഗുണങ്ങളും അദ്ദേഹത്തിനുണ്ട്. എന്നാൽ അവസാനം വരുമ്പോൾ അതൊന്നും അത്ര പ്രധാനമല്ല; ഒരാളെ ചിരിപ്പിക്കാൻ നിങ്ങൾക്ക് കഴിയുമോ എന്നതാണ് പ്രധാനമായിട്ടുള്ളത്. അദ്ദേഹം എന്നെ എപ്പോഴും ചിരിപ്പിച്ചുകൊണ്ടേയിരിക്കുന്നു.&quot; തങ്ങളുടെ ബന്ധത്തിന്റെ വിജയത്തിന് കാരണം &quot;അഭിനിവേശവും പരസ്പര ബഹുമാനവും ക്ഷമയും, ഒപ്പം ദൃഢനിശ്ചയവും ചേർന്ന ഒരു മിശ്രിതമാണ്&quot; എന്നാണ് ന്യൂമാൻ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നത്.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.countryliving.com/life/inspirational-stories/a44473/paul-newman-joanne-woodward-love-story/|title=The Secret to Paul Newman &amp; Joanne Woodward's 50-Year Marriage|access-date=July 23, 2021|last=Murtaugh|first=Taysha|date=August 22, 2017|work=Country Living}}&lt;/ref&gt;

ന്യൂമാനുമായുള്ള ബന്ധത്തിൽ വുഡ്‌വാർഡിന് എലിനോർ തെരേസ &quot;നെൽ&quot; (1959), മെലിസ സ്റ്റുവർട്ട് (1961), ക്ലെയർ ഒലീവിയ &quot;ക്ലിയ&quot; (1965) എന്നീ മൂന്ന് പെൺമക്കളുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;Pukas&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.express.co.uk/celebrity-news/617638/Actor-Paul-Newman-daughter-Clea-charitable-work|title=Paul Newman's daughter Clea: 'Dad was so much more than a movie star'|access-date=July 23, 2021|last=Pukas|first=Anna|date=November 6, 2015|work=Express}}&lt;/ref&gt;

ശരീരസൗന്ദര്യവും ആരോഗ്യവും നിലനിർത്തുന്നതിനായി തന്റെ മുപ്പതുകളിൽ [[ബാലെ]] അഭ്യസിക്കാൻ തുടങ്ങിയ വുഡ്‌വാർഡ്, പിന്നീട് 'ഓൺ പോയിന്റ്' (പാദവിരലുകളിൽ നിന്നുകൊണ്ട് നൃത്തം ചെയ്യുന്ന രീതി) നിലയിലേക്ക് എത്തിച്ചേർന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.sothebys.com/en/buy/auction/2023/a-life-legacy-the-joanne-woodward-paul-newman-collection/joanne-woodward-two-photographs-of-joanne|title=(Joanne Woodward) &amp;#124; Two Photographs of Joanne Practicing Ballet &amp;#124; A Life &amp; Legacy: The Joanne Woodward &amp; Paul Newman Collection &amp;#124; 2023|website=Sotheby's}}&lt;/ref&gt; കെനിയൻ കോളേജിൽ ഒന്നാം വർഷ വിദ്യാർത്ഥിനിയായിരിക്കെ, [[പോൾ ന്യൂമാൻ|ന്യൂമാൻ]] സംവിധാനം ചെയ്ത ഒരു നാടകത്തിൽ അഭിനയിക്കാൻ അവസരം ലഭിച്ചപ്പോഴാണ് നടി [[ആലിസൺ ജാനി]] വുഡ്‌വാർഡിനെയും ന്യൂമാനെയും പരിചയപ്പെടുന്നത്; പിന്നീട് അവർ ജാനിയുടെ ഉപദേശകരായി മാറി.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.forbes.com/sites/russespinoza/2018/02/18/why-oscar-nominee-allison-janney-never-cashed-in-her-favor-from-paul-newman/|title=Why Allison Janney Never Cashed In Her Favor From Paul Newman|work=Forbes}}&lt;/ref&gt; തന്റെ ഓസ്കാർ പ്രസംഗത്തിൽ ജാനി ഈ പിന്തുണയെക്കുറിച്ച് പ്രത്യേകം പരാമർശിക്കുകയുണ്ടായി.&lt;ref&gt;{{Cite magazine|date=2018-03-05|title=Oscars 2018: Why Allison Janney Thanked Joanne Woodward|url=https://www.vanityfair.com/hollywood/2018/03/allison-janney-and-joanne-woodward-go-way-back|access-date=2021-09-06|magazine=Vanity Fair|language=en-US}}&lt;/ref&gt;

വുഡ്‌വാർഡും ഭർത്താവ് ന്യൂമാനും അമേരിക്കയിലെ ഡെമോക്രാറ്റിക് പാർട്ടിയുടെ അനുഭാവികളായിരുന്നു. 1968-ൽ സെനറ്റർ യൂജിൻ മക്കാർത്തി നടത്തിയ പരാജയപ്പെട്ട പ്രസിഡൻഷ്യൽ പ്രചാരണ വേളയിൽ, അദ്ദേഹത്തിന് ശക്തമായ പിന്തുണ നൽകിയവരിൽ ഈ ദമ്പതികളും ഉൾപ്പെടുന്നു. 1968 ഏപ്രിൽ 1-ന് 'ആർതർസ് റെസ്റ്റോറന്റിൽ'  നടന്ന, മക്കാർത്തിയുടെ പ്രചാരണത്തിനായുള്ള ധനസമാഹരണ പരിപാടിയിലും ഇവർ പങ്കെടുത്തിരുന്നു..&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.gettyimages.com.au/detail/news-photo/joanne-woodward-and-paul-newman-news-photo/83033826|title=Joanne Woodward and Paul Newman|access-date=2021-09-06|date=September 27, 2008|website=Getty Images|language=en-gb}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.gettyimages.com.au/detail/news-photo/joanne-woodward-during-political-benefit-for-eugene-news-photo/106269475|title=Joanne Woodward during Political Benefit for Eugene McCarthy at...|access-date=2021-09-06|date=October 28, 2010|website=Getty Images|language=en-gb}}&lt;/ref&gt; സിഗ്നലുകൾ വഴിയുള്ള രഹസ്യാന്വേഷണ വിവരങ്ങളിൽ പേര് പരാമർശിക്കപ്പെട്ട പ്രമുഖരായ അമേരിക്കൻ പൗരന്മാരെ നിരീക്ഷിക്കുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി, നാഷണൽ സെക്യൂരിറ്റി ഏജൻസി (NSA) വുഡ്‌വാർഡിനെക്കുറിച്ച് ഒരു ജീവചരിത്ര ഫയൽ തയ്യാറാക്കിയിരുന്നുവെന്ന് 2017-ൽ പുറത്തുവിട്ട രേഖകൾ വെളിപ്പെടുത്തുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite news|date=September 25, 2017|title=National Security Agency Tracking of U.S. Citizens – &quot;Questionable Practices&quot; from 1960s &amp; 1970s|publisher=National Security Archive|url=https://nsarchive.gwu.edu/briefing-book/cybervault-intelligence-nuclear-vault/2017-09-25/national-security-agency-tracking-us|access-date=January 3, 2020}}&lt;/ref&gt;

1988-ൽ, ന്യൂമാനും വുഡ്‌വാർഡും ചേർന്ന് 'ഹോൾ ഇൻ ദ വാൾ ഗാംഗ് ക്യാമ്പ്' എന്ന സംഘടന സ്ഥാപിച്ചു. ന്യൂമാൻ അഭിനയിച്ച 'ബുച്ച് കാസിഡി ആൻഡ് ദ സൺഡാൻസ് കിഡ്' എന്ന സിനിമയിൽ, നിയമവിരുദ്ധരായ കഥാപാത്രങ്ങൾ ഒളിച്ചിരുന്ന വ്യോമിംഗിലെ മലമ്പ്രദേശത്തിന്റെ പേരാണ് ഇതിന് നൽകിയിരിക്കുന്നത്. ലാഭേച്ഛയില്ലാതെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഇത്, കുട്ടികൾക്ക് താമസിച്ചു പങ്കെടുക്കാവുന്ന സമ്മർ ക്യാമ്പും വർഷം മുഴുവനും പ്രവർത്തിക്കുന്ന കേന്ദ്രവുമാണ്. കണക്റ്റിക്കട്ടിലെ ആഷ്‌ഫോർഡിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഈ ക്യാമ്പ്, ക്യാൻസറും മറ്റ് ഗുരുതരമായ രോഗങ്ങളും ബാധിച്ച 20,000 കുട്ടികൾക്കും അവരുടെ കുടുംബങ്ങൾക്കും സൗജന്യ സേവനങ്ങളും പിന്തുണയും നൽകുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.holeinthewallgang.org/about/|title=Who We Are|access-date=March 11, 2015|work=HoleInTheWallGang.org}}&lt;/ref&gt; 2012-ൽ, ഇവരുടെ മകളായ ക്ലിയ ന്യൂമാൻ, ഈ ക്യാമ്പിന്റെ മാതൃസംഘടനയായ 'സീരിയസ് ഫൺ ചിൽഡ്രൻസ് നെറ്റ്‌വർക്കിന്റെ' ചുമതല ഏറ്റെടുത്തു.&lt;ref name=&quot;Pukas2&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.express.co.uk/celebrity-news/617638/Actor-Paul-Newman-daughter-Clea-charitable-work|title=Paul Newman's daughter Clea: 'Dad was so much more than a movie star'|access-date=July 23, 2021|last=Pukas|first=Anna|date=November 6, 2015|work=Express}}&lt;/ref&gt;

1990-ൽ, പത്ത് വർഷത്തിലേറെ ബിരുദ പഠനത്തിനായി പരിശ്രമിച്ച വുഡ്‌വാർഡ്, തന്റെ മകൾ ക്ലിയയോടൊപ്പം സാറാ ലോറൻസ് കോളേജിൽ നിന്ന് ബിരുദം നേടി.&lt;ref name=&quot;actors7&quot;&gt;{{cite episode|title=Joanne Woodward|url=https://www.imdb.com/title/tt0611347|series=Inside the Actors Studio|series-link=Inside the Actors Studio|network=Bravo|airdate=May 11, 2003|season=9|number=15}}&lt;/ref&gt; ചടങ്ങിൽ പോൾ ന്യൂമാൻ പ്രസംഗിച്ചു. തന്റെ ഭാര്യയുടെ നേട്ടങ്ങളുടെ നിഴലിൽ മാത്രം നിൽക്കുന്ന ഒരാളായിരിക്കെ, ബിരുദദാന ചടങ്ങിൽ പ്രസംഗിക്കാനുള്ള ക്ഷണം സ്വീകരിക്കാൻ നിങ്ങൾക്ക് എങ്ങനെ ധൈര്യം വന്നു എന്ന് ഒരു സ്ത്രീ തന്നോട് ചോദിക്കുന്നതായി താൻ സ്വപ്നം കണ്ടുവെന്ന് അദ്ദേഹം പ്രസംഗത്തിനിടെ പറഞ്ഞു.&lt;ref&gt;''People'' Magazine, June 11, 1990. [http://www.people.com/people/archive/article/0,,20117932,00.html ''People'' Archive.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130116174130/http://www.people.com/people/archive/article/0,,20117932,00.html|date=January 16, 2013}} Retrieved July 6, 2010.&lt;/ref&gt; 1992-ൽ, ന്യൂമാനോടൊപ്പം വുഡ്‌വാർഡിനും ജീവിതകാല നേട്ടങ്ങൾക്കുള്ള 'കെനഡി ​​സെന്റർ ഓണേഴ്‌സ്' പുരസ്‌കാരം ലഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.encyclopedia.com/women/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/woodward-joanne-1930|title=Woodward, Joanne (1930—) {{!}} Encyclopedia.com|access-date=2021-09-06|website=www.encyclopedia.com}}&lt;/ref&gt;

2008-ൽ ഭർത്താവ് മരിച്ചതിനുശേഷം, കണക്റ്റിക്കട്ടിലെ വെസ്റ്റ്‌പോർട്ടിലാണ് വർഷങ്ങളോളം അവർ താമസിച്ചത്. അവിടെ വെച്ചായിരുന്ന ന്യൂമാനുമായി ചേർന്ന് അവർ തങ്ങളുടെ പെൺമക്കളെ വളർത്തിയത്. 2007-ൽ അൽഷിമേഴ്സ് രോഗം സ്ഥിരീകരിച്ചതിനെത്തുടർന്ന് അവർ പൊതുജീവിതത്തിൽ നിന്ന് പിന്മാറി. രോഗനിർണയത്തിനു ശേഷം, പെൺമക്കൾക്കരികിലായിരിക്കാൻ അവർ കാലിഫോർണിയയിലെ സാന്താ മോണിക്കയിലേക്ക് താമസം മാറി.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.latimes.com/entertainment-arts/tv/story/2022-07-22/paul-newman-joanne-woodward-ethan-hawke-the-last-movie-stars-hbo-max|title=Paul Newman and Joanne Woodward were movie stars for 50 years. A new doc explains how|access-date=2022-08-01|last=Olsen|first=Mark|date=2022-07-22|website=Los Angeles Times|language=en-US}}&lt;/ref&gt; 2013-ലാണ് വുഡ്‌വാർഡ് അവസാനമായി പൊതുവേദിയിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടത്.

== അഭിനയ ജീവിതം ==
[[File:Joanne_Woodward_1957_drawing.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Joanne_Woodward_1957_drawing.jpg|ലഘുചിത്രം|1957-ൽ 'ദി ത്രീ ഫേസസ് ഓഫ് ഈവ്' എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ ഓസ്‌കാർ നേടിയ വുഡ്‌വാർഡിന്റെ, കലാകാരനായ നിക്കോളാസ് വോൾപെ വരച്ച ചിത്രം.]]'''ടെലിവിഷൻ'''
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%;&quot;
!വർഷം
!പേര്
!വേഷം
! class=&quot;unsortable&quot; |കുറിപ്പുകൾ
|-
|1952
|''ടെയിൽസ് ഓഫ് ടുമോറോ''
|പാറ്റ്
|എപ്പിസോഡ്: ദ ബിറ്റർ സ്റ്റോം
|-
|1952–1953
|''ഓമ്നിബസ്''
|ആൻ റട്ട്ലെഡ്ജ്
|എപ്പിസോഡ്: ''മിസ്റ്റർ ലിങ്കൺ''
|-
|1953–1954
|''ദ ഫിൽക്കോ ടെലിവിഷൻ പ്ലേഹൌസ്''
|എമിലി
|എപ്പിസോഡ്: ''ദ ഡാൻസേർസ്''
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |1954
|''ദ ഫോർഡ് ടെലിവിഷൻ തീയേറ്റർ''
|ജൂൺ ലെഡ്ബെറ്റർ
|എപ്പിസോഡ്: സെജ്മെന്റ്
|-
|''ദ എൽജിൻ ഹവർ''
|നാൻസി
|എപ്പിസോഡ്: ''ഹൈ മാൻ''
|-
|''ലക്സ് വീഡിയോ തിയേറ്റർ''
|ജെനി ടൗൺസെൻഡ്
|എപ്പിസോഡ്: ''ഫൈവ് സ്റ്റാർ ഫൈനൽ''
|-
|1952–1954
|''റോബർട്ട് മോണ്ട്ഗോമറി പ്രസൻറ്സ്്''
|എൽസി
പെനി
|എപ്പിസോഡ്: ''ഹോംകമിംഗ്''
എപ്പിസോഡ്: ''പെന്നി''
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |1955
|''ദ സ്റ്റാർആൻറ് ദ സ്റ്റോറി''
|ജിൽ ആൻഡ്രൂസ്
|എപ്പിസോഡ്: ''ഡാർക്ക് സ്ട്രേഞ്ചർ.''
|-
|''കൌണ്ട് ത്രീ ആൻറ് പ്രേ''
|ലിസി
|
|-
|''ദ 20th സെഞ്ചുറി ഫോക്സ് അവർ''
|എലീനർ ആപ്ലി
|എപ്പിസോഡ്: ദ ലേറ്റ് ജോർജ് ആപ്ലി
|-
|''ദ യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ് സ്റ്റീൽ അവർ''
|റോക്കി
|എപ്പിസോഡ്: വൈറ്റ് ഗ്ലൌസ്''.''
|-
|1954–1956
|''ഫോർ സ്റ്റാർ പ്ലേഹൌസ്''
|ആൻ ബെന്റൺ
ടെറി തോമസ് വിക്ടോറിയ ലീ 'വിക്കി' ഹാലോക്ക്
|എപ്പിസോഡ്: വാച്ച് ദ സൺസെറ്റ്
എപ്പിസോഡ്: ''Full Circle''
episode: ''Interlude''
|-
|1954–1956
|''സ്റ്റുഡിയോ വൺ''
|ക്രിസ്റ്റിയാന
ഡെയ്‌സി ലിസ
|എപ്പിസോഡ്: ''A Man's World''
എപ്പിസോഡ്: ''Family Protection''
episode: ''Stir Mugs''
|-
| rowspan=&quot;5&quot; |1956
|''ആൽഫ്രഡ് ഹിച്ച് കോക്ക് പ്രസൻറ്സ്്''
|ബെത്ത് പെയ്ൻ
|എപ്പിസോഡ്: മൊമന്റം.
|-
|''എ കിസ് ബിഫോർ ഡൈയിംഗ്''
|Dorothy &quot;Dorie&quot; Kingship
|
|-
|''G.E. ട്രൂ തീയേറ്റർ''
|ആൻ ററ്റ്‌ലെഡ്ജ്
|എപ്പിസോഡ്: പ്രൊലോഗ് ടു ഗ്ലോറി''.''
|-
|''ദ അൽക്കോവ അവർ''
|മാർഗരറ്റ് സ്പെൻസർ
|എപ്പിസോഡ്: ദ ഗേൾ ഇൻ ചാപ്റ്റർ വൺ''.''
|-
|''ക്ലൈമാക്സ്''
|കാതറിൻ
|എപ്പിസോഡ്: സാവേജ് പോട്രേറ്റ്''.''
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1957
|
|
|
|-
|''നോ ഡൌൺ പേമെൻറ്''
|ലിയോള ബൂൺ
|മികച്ച നടിക്കുള്ള നാഷണൽ ബോർഡ് ഓഫ് റിവ്യൂ അവാർഡ് നോമിനേറ്റഡ് - മികച്ച വിദേശ നടിക്കുള്ള ബാഫ്റ്റ അവാർഡ്
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |1958
|''പ്ലേഹൊസ് 90''
|ലൂയിസ് ഡാർലിംഗ്
|എപ്പിസോഡ്: ''The 80 Yard Run''
|-
|''ദ ലോംഗ് ഹോട്ട് സമ്മർ''
|ക്ലാര വാർണർ
|
|-
|''Rally 'Round the Flag, Boys!''
|ഗ്രേസ് ഓഗിൾതോർപ്പ് ബാനർമാൻ
|മികച്ച വനിതാ ഹാസ്യ പ്രകടനത്തിനുള്ള ലോറൽ അവാർഡിന് നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടു.
|-
|1959
|''ദ സൌണ്ട് ആൻറ് ദ ഫ്യൂരി''
|ക്വെന്റിൻ കോംപ്‌സൺ/ആഖ്യാതാവ്
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1960
|''ദ ഫുജിറ്റീവ് കൈൻറ്''
|കരോൾ കട്രെരെ
|മികച്ച നടിക്കുള്ള സാൻ സെബാസ്റ്റ്യൻ ഇൻ്റർനാഷണൽ ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവൽ സുല്യൂട്ട പ്രൈസ്
|-
|''[[:en:From_the_Terrace|From the Terrace]]''
|മേരി സെൻ്റ് ജോൺ
|
|-
|1961
|''പാരിസ് ബ്ലൂസ്.''
|ലിലിയൻ കോർണിംഗ്
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1963
|''ദ സ്ട്രിപ്പർ''
|ലില ഗ്രീൻ
|നാമനിർദ്ദേശം – മികച്ച വനിതാ നാടകീയ പ്രകടനത്തിനുള്ള ലോറൽ അവാർഡ്
|-
|''എ ന്യൂ കൈൻഡ് ഓഫ് ലവ്''
|സാമന്ത 'സാം' ബ്ലെയ്ക്ക്
മിമി
|നാമനിർദ്ദേശം  – ഗോൾഡൻ ഗ്ലോബ് അവാർഡ് (മികച്ച നടി – മ്യൂസിക്കൽ അല്ലെങ്കിൽ കോമഡി ചലച്ചിത്രം)
|-
|1964
|''[[:en:Signpost_to_Murder|Signpost to Murder]]''
|മോളി തോമസ്
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1966
|''എ ബിഗ് ഹാൻഡ് ഫോർ ദ ലിറ്റിൽ ലേഡി''
|മേരി
|നാമനിർദ്ദേശം  – മികച്ച വനിതാ ഹാസ്യ പ്രകടനത്തിനുള്ള ലോറൽ അവാർഡ്
|-
|''എ ഫൈൻ മാഡ്നെസ്''
|റോഡ ഷില്ലിറ്റോ
|
|-
|1968
|''റേച്ചൽ, റേച്ചൽ''
|റേച്ചൽ കാമറൂൺ
|മികച്ച നടിക്കുള്ള ഗോൾഡൻ ഗ്ലോബ് പുരസ്‌കാരം – ചലച്ചിത്ര നാടകം, മികച്ച നടിക്കുള്ള കാൻസാസ് സിറ്റി ഫിലിം ക്രിട്ടിക്‌സ് സർക്കിൾ അവാർഡ്
[[:en:New_York_Film_Critics_Circle_Award_for_Best_Actress|New York Film Critics Circle Award for Best Actress]]
Nominated – [[:en:Academy_Award_for_Best_Actress|Academy Award for Best Actress]]
Nominated – [[:en:BAFTA_Award_for_Best_Actress_in_a_Leading_Role|BAFTA Award for Best Actress in a Leading Role]]
Nominated – [[:en:Laurel_Award|Laurel Award for Top Female Dramatic Performance]]
|-
|1969
|''വിന്നിംഗ്''
|എലോറ കാപുവ
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1970
|''വുസ''
|ജെറാൾഡിൻ
|
|-
|കിംഗ്: എ ഫിലിംഡ് റെക്കാർഡ്... മോണ്ട്ഗോമറി ടു മെംഫിസ്.
|ജോവാൻ
|ഡോക്യുമെന്ററി.
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1971
|''They Might Be Giants''
|ഡോ. മിൽഡ്രഡ് വാട്സൺ
|
|-
|''ഓൾ ദ വേ ഹോം.''
|മേരി ഫോളറ്റ്
|ടെലിവിഷൻ സിനിമ
|-
|1972
|''ദ എഫെക്റ്റ് ഓഫ് ഗാമ റേസ് ഓൺ മാൻ-ഇൻ-ദ-മൂൺ മാരിഗോൾഡ്സ്''
|ബിയാട്രിസ്
|[[:en:Best_Actress_Award_(Cannes_Film_Festival)|Cannes Film Festival Best Actress Award]]Kansas City Film Critics Circle Award for Best Actress
Nominated – [[:en:Golden_Globe_Award_for_Best_Actress_–_Motion_Picture_Drama|Golden Globe Award for Best Actress – Motion Picture Drama]]
|-
|1973
|''സമ്മർ വിഷസ്, വിന്റർ ഡ്രീംസ്.''
|റീറ്റ വാൾഡൻ
|[[:en:BAFTA_Award_for_Best_Actress_in_a_Leading_Role|BAFTA Award for Best Actress in a Leading Role]]Kansas City Film Critics Circle Award for Best Actress
[[:en:New_York_Film_Critics_Circle_Award_for_Best_Actress|New York Film Critics Circle Award for Best Actress]]
Nominated – [[:en:Academy_Award_for_Best_Actress|Academy Award for Best Actress]]
Nominated – [[:en:Golden_Globe_Award_for_Best_Actress_–_Motion_Picture_Drama|Golden Globe Award for Best Actress – Motion Picture Drama]]
|-
|1975
|''ദ ഡ്രോണിംഗ് പൂൾ''
|ഐറിസ് ഡെവെറോക്സ്
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1976
|''[[:en:Sybil_(1976_film)|Sybil]]''
|ഡോ. കോർണേലിയ ബി. വിൽബർ
|Nominated – [[:en:Primetime_Emmy_Award_for_Outstanding_Lead_Actress_–_Miniseries_or_a_Movie|Primetime Emmy Award for Outstanding Lead Actress – Miniseries or a Movie]]
|-
|''[[:en:The_Carol_Burnett_Show|The Carol Burnett Show]]''
|മിഡ്ജ് ഗിബ്സൺ
|episode: ''Episode #9.21''
|-
|1977
|''കം ബാക്ക് ലിറ്റിൽ ഷേബ''
|ലോല ഡെലാനി
|
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |1978
|''See How She Runs''
|ബെറ്റി ക്വിൻ
|[[:en:Primetime_Emmy_Award_for_Outstanding_Lead_Actress_–_Miniseries_or_a_Movie|Primetime Emmy Award for Outstanding Lead Actress – Miniseries or a Movie]]
|-
|''{{sortname|The|End|dab=1978 film}}''
|ജെസ്സിക്ക ലോസൺ
|
|-
|''[[:en:A_Christmas_to_Remember_(film)|A Christmas to Remember]]''
|മിൽഡ്രഡ് മക്ലൗഡ്
|ടെലിവിഷൻ സിനിമ
|-
|1979
|''The Streets of L.A.''
|കരോൾ ഷ്രാമ്
|ടെലിവിഷൻ സിനിമ
|-
|1980
|''ദ ഷാഡോ ബോക്സ്''
|ബെവർലി
|
|-
|1981
|''[[:en:Crisis_at_Central_High|Crisis at Central High]]''
|എലിസബത്ത് ഹക്കബി
|Nominated – [[:en:Primetime_Emmy_Award_for_Outstanding_Lead_Actress_–_Miniseries_or_a_Movie|Primetime Emmy Award for Outstanding Lead Actress – Miniseries or a Movie]]
Nominated – [[:en:Golden_Globe_Award_for_Best_Actress_–_Miniseries_or_Television_Film|Golden Globe Award for Best Actress – Miniseries or Television Film]]
|-
|1982
|''കാന്റിഡ''
|കാന്റിഡ
|ടെലിവിഷൻ സിനിമ
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1984
|''ഹാരി ആന്റ് സൺ.''
|ലില്ലി
|
|-
|''പാഷൻസ്''
|കാതറിൻ കെനർലി
|ടെലിവിഷൻ സിനിമ
|-
|1985
|''ഡു യു റിമംബർ ലവ്''
|ബാർബറ വയറ്റ്-ഹോളിസ്
|[[:en:Primetime_Emmy_Award_for_Outstanding_Lead_Actress_–_Miniseries_or_a_Movie|Primetime Emmy Award for Outstanding Lead Actress – Miniseries or a Movie]]Nominated – [[:en:Golden_Globe_Award_for_Best_Actress_–_Miniseries_or_Television_Film|Golden Globe Award for Best Actress – Miniseries or Television Film]]
|-
|1987
|''ദി ഗ്ലാസ് മെനാജറി''
|അമാൻഡ വിങ്ഫീൽഡ്
|Nominated – [[:en:Independent_Spirit_Award_for_Best_Lead_Female|Independent Spirit Award for Best Lead Female]]
|-
|1990
|''മി. ആൻറ് മിസസ് ബ്രിഡ്ജ്''
|ഇന്ത്യ ബ്രിഡ്ജ്
| - മികച്ച നടിക്കുള്ള കാൻസാസ് സിറ്റി ഫിലിം ക്രിട്ടിക്‌സ് സർക്കിൾ അവാർഡ്
- മികച്ച നടിക്കുള്ള ന്യൂയോർക്ക് ഫിലിം ക്രിട്ടിക്‌സ് സർക്കിൾ അവാർഡ്, നാമനിർദ്ദേശം – മികച്ച നടിക്കുള്ള അക്കാദമി അവാർഡ്, നാമനിർദ്ദേശം - മികച്ച നടിക്കുള്ള ഷിക്കാഗോ ഫിലിം ക്രിട്ടിക്‌സ് അസോസിയേഷൻ അവാർഡ്, നാമനിർദ്ദേശം - ഡേവിഡ് ഡി ഡൊണാറ്റെല്ലോ അവാർഡ് - മികച്ച വിദേശ നടി, നാമനിർദ്ദേശം -  ഗോൾഡൻ ഗ്ലോബ് അവാർഡ് – മികച്ച നടി (ചലച്ചിത്ര നാടകം), നാമനിർദ്ദേശം - മികച്ച നായികയ്ക്കുള്ള ഇൻഡിപെൻഡന്റ് സ്പിരിറ്റ് അവാർഡ്, നാമനിർദ്ദേശം – മികച്ച നടിക്കുള്ള ലോസ് ഏഞ്ചൽസ് ഫിലിം ക്രിട്ടിക്‌സ് അസോസിയേഷൻ അവാർഡ്
നാമനിർദ്ദേശം – മികച്ച നടിക്കുള്ള നാഷണൽ സൊസൈറ്റി ഓഫ് ഫിലിം ക്രിട്ടിക്‌സ് അവാർഡ്.
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |1993
|''ഫോറിൻ അഫയേർസ്''
|വിന്നി മൈനർ
|ടെലിവിഷൻ സിനിമ
|-
|''ബ്ലൈൻഡ് സ്പോട്ട്''
|നെൽ ഹാരിംഗ്ടൺ
|നാമനിർദ്ദേശം  – മിനിസീരീസ് അല്ലെങ്കിൽ ചലച്ചിത്ര വിഭാഗത്തിലെ മികച്ച പ്രധാന നടിക്കുള്ള പ്രൈംടൈം എമ്മി അവാർഡ്
|-
|''ദ ഏജ് ഓഫ് ഇന്നസൻസ്''
|ആഖ്യാതാവ്
|
|-
|''ഫിലാഡെൽഫിയ''
|സാറാ ബെക്കറ്റ്
|
|-
|1994
|''ബ്രീത്തിംഗ് ലെസൺസ്''
|മാഗി മോറാൻ
|[[:en:Golden_Globe_Award_for_Best_Actress_–_Miniseries_or_Television_Film|Golden Globe Award for Best Actress – Miniseries or Television Film]][[:en:Screen_Actors_Guild_Award_for_Outstanding_Performance_by_a_Female_Actor_in_a_Miniseries_or_Television_Movie|Screen Actors Guild Award for Outstanding Performance by a Female Actor in a Miniseries or Television Movie]]Nominated – [[:en:Primetime_Emmy_Award_for_Outstanding_Lead_Actress_–_Miniseries_or_a_Movie|Primetime Emmy Award for Outstanding Lead Actress – Miniseries or a Movie]]
|-
|1996
| ''ഈവൻ ഇഫ് എ ഹൺഡ്രഡ് ഓഗ്രസ്...''
|വിവരണക്കാരി (ശബ്ദം)
|
|-
|2005
|''എമ്പയർ ഫാൾസേ''
|ഫ്രാൻസീൻ വൈറ്റിംഗ്
|നാമനിർദ്ദേശം – മിനിസീരീസ് അല്ലെങ്കിൽ ചലച്ചിത്ര വിഭാഗത്തിലെ മികച്ച സഹനടിക്കുള്ള പ്രൈംടൈം എമ്മി അവാർഡ്
നാമനിർദ്ദേശം – ഗോൾഡൻ ഗ്ലോബ് അവാർഡ് (സീരീസ്, മിനിസീരീസ് അല്ലെങ്കിൽ ടെലിവിഷൻ ഫിലിം വിഭാഗത്തിലെ മികച്ച സഹനടി), നാമനിർദ്ദേശം - മിനിസീരീസിലോ ടെലിവിഷൻ സിനിമയിലോ ഒരു വനിതാ അഭിനേതാവ് കാഴ്ചവെച്ച മികച്ച പ്രകടനത്തിനുള്ള സ്‌ക്രീൻ ആക്ടേഴ്‌സ് ഗിൽഡ് അവാർഡ്.
|-
|2013
|''ലക്കി ദെം''
|ഡോറിസ് (ശബ്ദം)
|നിർമ്മാതാവ്
|}

== അവലംബം ==

[[വർഗ്ഗം:1930-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ടെലിവിഷൻ നടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ നാടകനടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ചലച്ചിത്ര നടിമാർ]]</text>
      <sha1>h8x1yyvlt04suwfes8eq5x7g013kfpf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>മാർഗരറ്റ് മോർസ് നൈസ്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>420377</id>
    <revision>
      <id>4680664</id>
      <parentid>4559721</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T06:56:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>4680664</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16162" sha1="trzayivsx3jc1q3u7r357omnlcv006t" xml:space="preserve">{{prettyurl|Margaret Morse Nice}}
{{Infobox scientist
|name              = മാർഗരറ്റ് മോർസ് നൈസ് 
|image             =מרגרט מורס ניס.jpg
|caption           = Nice studying a nest of baby field sparrows (1956)
|birth_date        = ഡിസംബർ 6, 1883
|birth_place       = അംഹേർസ്റ്റ്, [[Massachusetts|മാസ്സച്ചുസെറ്റ്സ്]]
|death_date        = {{death date and age|1974|6|26|1883|12|6}}
|death_place       = [[Chicago|ചിക്കാഗോ]], [[Illinois|ഇല്ലിനോയി]]
|nationality       = [[United States|അമേരിക്ക]]
|ethnicity         = 
|field             = [[പക്ഷിശാസ്ത്രം]]
|work_institutions = 
|alma_mater        = 
|doctoral_advisor  = 
|doctoral_students = 
|known_for         = 
|influences        = 
|influenced        = 
|prizes            = 
|religion          =
}}

ഒരു [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ]] [[പക്ഷിശാസ്ത്രം|പക്ഷി ശാസ്ത്രജ്ഞയായിരുന്നു]] '''മാർഗരറ്റ് മോർസ് നൈസ് (Margaret Morse Nice)''' (ജനനം: ഡിസംബർ 6, 1883 - മരണം: ജൂൺ 26, 1974). സോങ് സ്പാരോ (Song Sparrow) എന്ന പക്ഷിയെ കുറിച്ച് പഠിക്കുകയും പുസ്തകമെഴുതുകയും ചെയ്ത് ഏറെ  പ്രശസ്തയായ വ്യക്തിയാണ്  മാർഗരറ്റ്. ''സോങ് സ്പാരോയുടെ ജീവചരിത്ര പഠനങ്ങൾ'' (Studies in the Life History of the Song Sparrow) എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിലൂടെയാണ് പഠനകാര്യങ്ങൾ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത്. 1937 ഇൽ ആയിരുന്നു ഈ പുസ്തകം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത്. 1883 ഇൽ ജനിച്ച മാർഗരറ്റ്  1938 ഇൽ അമേരിക്ക ഓർണിത്തോളജിസ്റ്റ് യൂണിയന്റെ പ്രസിഡന്റായി മാറി. പക്ഷികളെ കുറിച്ച് 250 ലധികം പഠനങ്ങളും ഒട്ടേറെ പുസ്തകങ്ങളും എഴുതിയിരുന്നു. 1974 ലാണ് മാർഗരറ്റ് അന്തരിച്ചത്.&lt;ref name=&quot;mar01&quot;&gt;[https://sora.unm.edu/sites/default/files/journals/auk/v094n03/p0430-p0441.pdf ട്രൗട്ട്മാൻ, എം. ബി. (1977)]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;mar08&quot;&gt;[https://sora.unm.edu/sites/default/files/journals/jfo/v028n03/p0135-p0145.pdf ലാസ്കി, അമീലിയ ആർ. (1957) - ജേർണൽ ഓഫ് ഫീൽഡ് ഓർണിതോളജി. 28 (3): 135-145.]&lt;/ref&gt;
==ആദ്യ കാല ജീവിതം==
[[മസാച്യുസെറ്റ്സ്|മസാച്യുസെറ്റ്സ്സിലെ]] അംഹേർസ്റ്റിലാണ് (Amherst) മാർഗരറ്റ്  ജനിച്ചത്. അംഹെർസ്റ്റ് കോളേജിലെ [[ചരിത്രം|ചരിത്രാദ്ധ്യാപകനായ]] ''അൻസൻ ഡി. മോർസയുടേയും'', ''മാർഗരറ്റ് ഡങ്കന്റേയും'' (ഏലി) മകളായാണ്  മാർഗരറ്റ്  ജനിച്ചത്. ഇവരുടെ നാലു മക്കളിൽ ഒരാളായിരുന്നു  മാർഗരറ്റ്.  ''കാതറിൻ'' എന്ന സഹോദരിയും ''ഹരോൾഡ്'', ''എഡ്വേർഡ്'' എന്നീ രണ്ട് സഹോദരന്മാരും നൈസിനുണ്ടായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;mar01&quot;&gt;&lt;/ref&gt;

1979 ഇൽ പുറത്തിറങ്ങിയ അവരുടെ ആത്മകഥയായ &quot;'''റിസേർച്ച് ഈസ് എ പാഷൻ വിത്ത് മി'''&quot; (Research Is a Passion With Me) എന്ന പുസ്തകത്തിൽ, &quot;''എന്റെ ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രിയപ്പെട്ട ക്രിസ്തുമസ്സ് കാലം 1895 ലാണ്''&quot; എന്നു പറയുന്നുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;mar05&quot;&gt;നൈസ്, എം. എം. 1979. റിസേർച്ച് ഈസ് എ പാഷൻ വിത്ത് മി. കൺസോളിഡേറ്റഡ് അമേിയോസ്റ്റ് കമ്മ്യൂണിക്കേഷൻസ്, ഇൻഫോടൊ, ടൊറന്റോ, ഒന്റാറിയോ&lt;/ref&gt; കാരണം ആ സമയത്താണ് ''മാബേൽ ഓസ്ഗുഡ് റൈറ്റ്സിന്റെ''( Mabel Osgood Wright) ബേർഡ്-ക്രാഫ്റ്റ് എന്ന പുസ്തകം പുറത്തു വന്നത്. ഈ പുസ്തകത്തിൽ വിവിധ [[പക്ഷി|പക്ഷികളുടെ]] വർണ്ണ ചിത്രങ്ങൾ ഒത്തിരി ഉണ്ടായിരുന്നു. പന്ത്രണ്ടുവയസ്സുള്ളപ്പോൾ തന്നെ പ്രാദേശിക പക്ഷികളെ കുറിച്ചുള്ള വിവിധങ്ങളായ കുറിപ്പുകൾ സൂക്ഷിക്കാൻ നൈസിനെ ഈ പുസ്തകം ഏറെ സഹായിച്ചിരുന്നു. അവയിൽ പലതും ശ്രദ്ധാപൂർവമായ കുറിപ്പുകളായതു കൊണ്ട്, പന്ത്രണ്ട്, പതിമൂന്നു വയസുള്ളപ്പോഴത്തെ തന്റെ ആ കുറിപ്പുകളുമായി പിന്നീടുള്ള കണ്ടെത്തലുകൾ താരതമ്യം ചെയ്യാനും ചെറിയ അമേരിക്കൻ റോബികളുടെ വിജയത്തെകുറിച്ച് അറിയാനും,  സ്പാറോ കുരുവികളെ കൂടുതലറിയാനും, 61 വർഷത്തിനുശേഷം കണ്ടെത്തിയ ഫ്ളൈ കാച്ചറുകളുമായി കൂടുതലറിയാനും ഉപകരിച്ചിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;mar02&quot;&gt;അലൻ കോണ്ട്രേറസ്, മിൽട്ടൺ ബെർഹാർഡ് ട്രൗട്ട്മാൻ കരോൾ എ. ബിയർമാൻ, ലൂയിസ് എസ്. ഗ്രിൻസ്റ്റീൻ, റോസ് കെ. റോസ് 1997. ബയോളജിക്കൽ സയൻസസ് ഇൻ വുമൺ: എ ബയോബിബ്ലിയോഗ്രാഫിക് സോഴ്സ്ബുക്ക്. ഗ്രീൻവുഡ് പ്രസ്സ്.  -  ISBN 0-313-29180-2 &lt;/ref&gt;

നൈസിനു [[ബിരുദം]] 1906 -ൽ മൌണ്ട് ഹോളോക്ക് കോളേജിൽ നിന്നും, 1915 -ൽ വോർസെസ്റ്ററിലെ ക്ലാർക്ക് യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ നിന്നും [[ജീവശാസ്ത്രം|ജീവശാസ്ത്രത്തിൽ]] [[ബിരുദാനന്തരബിരുദം|ബിരുദാനന്തരബിരുദവും]] ലഭിച്ചു. ക്ലാർക്ക് യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ അപ്പോൾ ആകെയുണ്ടായിരുന്ന രണ്ട് വനിതാ ബിരുദാനതരബിരുദ വിദ്യാർത്ഥികളിൽ ഒരാളായിരുന്നു മാർഗരറ്റ്. ഈ സമയത്ത് വടക്കൻ ബോബ്വീററ്റിലെ ഭക്ഷണത്തെ കുറിച്ചുള്ള ആദ്യത്തെ സമഗ്ര പഠനം ഇവർ നടത്തി. ''കോളിൻസ് വിർജിയാനിയൻ'' (Colinus virginianus) എന്ന പേരിൽ അത് പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;mar03&quot;&gt;[https://sora.unm.edu/sites/default/files/journals/wilson/v110n01/p0025-p0027.pdf ബർട്ട്, എഡ്വേർഡ് എച്ച്., ജൂനിയർ (1998)]&lt;/ref&gt;

==പിന്നീടുള്ള ജീവിതം==
[[File:Melospiza-melodia-001.jpg|thumb|സോങ് സ്പാരോ പക്ഷി]]
ഒരിക്കൽ മാർഗരറ്റ്, ക്ലാർക്ക് യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ നിന്നും ''ലിയോനാർഡ് ബ്ലെയിൻ നൈസുമായി'' (Leonard Blaine Nice) കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തുകയുണ്ടായി. തുടർന്ന് 1908 -ൽ അവർ വിവാഹിതരായി. ഇവർക്ക് അഞ്ചു കുട്ടികൾ ജനിച്ചു. 1911 ഇൽ  കോൺസ്റ്റൻസ് (Constance), 1912 ഇൽ മാർജറി (Marjorie), 1916 -ഇൽ ബാർബറ (Barbara), 1918-ഇൽ എലീനോർ ( Eleanor), 1922 ഇൽ ജനിച്ച ജാനെറ്റ് (Janet) എന്നിവരായിരുന്നു മക്കൾ. ഇവരിൽ ഒഹായോയിലെ കൊളംബസിൽ വെച്ച് ഒമ്പതാം വയസ്സിൽ [[ന്യുമോണിയ]] ബാധിച്ച് എലീനോർ  മരിച്ചിരുന്നു.

മാർഗരറ്റ് 1913 മുതൽ 1927 വരെ [[ഒക്ലഹോമ|ഒക്ലഹോമയിലെ]] (Oklahoma) പക്ഷികളെ പഠനവിധേയമാക്കിയിരുന്നു. 1931 ൽ &quot;''ഒക്ലഹോമയിലെ പക്ഷികൾ''&quot; (Birds of Oklahoma) എന്ന പുസ്തകം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. ഒക്ലഹോമയിലെ ജീവിത കാലത്ത് മാർഗരറ്റിന് കുട്ടികളുടെ [[മനശാസ്ത്രം|മനശാസ്ത്രത്ത]] വിഷയങ്ങളിൽ വളരെയധികം താല്പര്യപ്പെടുകയുണ്ടായി. ഇതോടനുബന്ധിച്ച് അവൾ 18 ലേഖനങ്ങളടങ്ങിയ പുസ്തകം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിരുന്നു. തന്റെ സ്വന്തം കുട്ടികളെ വെച്ചുതന്നെ, അവരുടെ പദാവലി, വാചകങ്ങളുടെ നീളം, സംഭാഷണം എന്നിവ പഠിച്ചിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;mar06&quot;&gt;[https://sora.unm.edu/sites/default/files/journals/wilson/v056n01/p0027-p0044.pdf ലാസ്കി, അമീലിയ ആർ. (1944)]&lt;/ref&gt; 1927-ൽ ഓഹിയോയിലെ കൊളംബസിലേക്ക് താമസം മാറി. അവിടെ ഒഹായോ സ്റ്റേറ്റ് യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ അന്നേരമുണ്ടായിരുന്ന പ്രൊഫസർ ബ്ലെയിൻ മാർഗരറ്റിനെ പ്രൊഫസറായി അംഗീകരിച്ചു. ഇവിടെ വെച്ച് ലോകത്തിലെ പ്രമുഖ പക്ഷിനിരീക്ഷകരിലൊരാളായി മാർഗരറ്റിനെ മാറ്റിയ സ്പാരോകളുടെ പഠനം അവൾ നടത്തി. തുടർന്ന് വളരെക്കാലം നീണ്ട കാലഘട്ടത്തിലെ പഠനത്തിനു ശേഷം ഓരോ പക്ഷിയുടെയും സ്വഭാവം അവർ രേഖപ്പെടുത്തി വെച്ചു. തുടക്കത്തിൽ വെറും രണ്ട് കൂട്ടം പക്ഷികളെ വെച്ചു തുടങ്ങിയ പഠനം പിന്നീട് അവർ 69 ജോഡി പക്ഷികളെ വെച്ചുള്ള പഠനങ്ങളായി വികസിപ്പിച്ചു. 1929 ൽ ആരംഭിച്ച ഈ പക്ഷിപഠനം നീണ്ട എട്ട് വർഷത്തോളം എടുത്തു പൂർത്തിയാക്കുവാൻ. പക്ഷികളുടെ പരസ്പരബന്ധം, പ്രജനന പ്രക്രിയ, വിഹാരപ്രദേശം, അവയുടെ പഠനരീതി, സഹജബോധം, പക്ഷികളുടെ കൂജനം എന്നിവയിൽ മാർഗരറ്റിന്റെ പഠനം ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചു.&lt;ref name=&quot;mar02&quot;&gt;&lt;/ref&gt;
1931 ൽ അമേരിക്കൻ ഓർക്കിത്തിലോജിസ്റ്റ് യൂണിയൻ (AOU) ഒരു യോഗത്തിൽ അവർ ഏൺസ്റ്റ് മായറെ (Ernst Mayr) കണ്ടുമുട്ടി. അവരുടെ പഠനത്തിന്റെ ഫലങ്ങൾ പ്രസിദ്ധീകരിക്കാനും വിശദമായി തന്നെ തുടർന്നും എഴുതാനും അദ്ദേഹം മാർഗരറ്റിനെ പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചു. പുസ്തകങ്ങളുടെ പ്രസിദ്ധീകരണത്തിനുശേഷം വിൽസൺ ക്ലബ്ബിന്റെ ആദ്യ വനിതാ പ്രസിഡന്റായി ഇവരെ തെരഞ്ഞെടുത്തു. എയുവിന്റെ (AOU) ഫെലോഷിപ്പും തുടർന്ന് മാർഗരറ്റ് കരസ്ഥമാക്കി.
1938-ൽ ഓസ്ട്രിയയിൽ വെച്ച് കോൺറാഡ് ലോറെൻസ് ( Konrad Lorenz) എന്ന പക്ഷികളുടെ പരിചരണത്തെക്കുറിച്ച് രണ്ടുമാസം നീളുന്ന ഒരു പഠനം അവർ നടത്തിയിരുന്നു. 

1974 ജൂൺ 26 നു നടന്ന ഭർത്താവിന്റെ മരണത്തിനു ശേഷം, രണ്ടു മാസം കഴിഞ്ഞ് ആർത്രീരിയോസ്ക്ളിറോസിസ് (Arteriosclerosis) ബാധിച്ച് മാർഗരറ്റ് മോർസ് നൈസ് മരിച്ചു. വാർദ്ധക്യകാലത്ത് സംഭവിക്കുന്ന ഒരു രോഗാവസ്ഥയാണിത്.

==പുറത്തു നിന്നുള്ള വിവരങ്ങൾ==
* [https://web.archive.org/web/20180605143152/http://rmc.library.cornell.edu/EAD/htmldocs/RMM02993.html മാർഗരറ്റ് മോർസസ് നൈസ് പേപ്പറുകൾ]
* [http://blog.nature.org/science/2016/08/08/battles-song-sparrows-scientific-outsider-changed-study-birds-ornithology-margaret-morse-nice/?src=social.nature.facebook.main സ്പാരോ പക്ഷികളുടെ പോരാട്ടം: ഒരു ശാസ്ത്രീയ വീക്ഷണം എങ്ങനെ മാറണം എന്നു പക്ഷികൾ നമ്മെ പഠിപ്പിക്കുന്നു.]

==അവലംബം==
{{reflist}}

[[വർഗ്ഗം:പക്ഷിശാസ്ത്രജ്ഞർ]]
[[വർഗ്ഗം:പക്ഷിശാസ്ത്രം]]
[[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ പക്ഷിശാസ്ത്രജ്ഞർ]]
[[വർഗ്ഗം:1883-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1974-ൽ മരിച്ചവർ]]</text>
      <sha1>trzayivsx3jc1q3u7r357omnlcv006t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഫസ്റ്റ് ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ ആർമി</title>
    <ns>0</ns>
    <id>437872</id>
    <revision>
      <id>4680537</id>
      <parentid>4668972</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T16:05:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>4680537</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15663" sha1="tn9spi8iy0ngqaawzotfizq2hz1ll98" xml:space="preserve">{{prettyurl|First Indian National Army}}
1942 ഫെബ്രുവരി മുതൽ ഡിസംബർ വരെയുള്ള കാലഘട്ടത്തിലുണ്ടായിരുന്ന [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ ആർമി]] ആയിരുന്നു ആദ്യത്തെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ ആർമി (അല്ലെങ്കിൽ ആദ്യ ഐ.എൻ.എ). [[സിംഗപ്പൂർ|സിംഗപ്പൂരിന്റെ]] പതനത്തിനു ശേഷം, മലയൻ പ്രചാരണത്തിനിടെയിലോ അല്ലെങ്കിൽ സിംഗപ്പൂരിൽ കീഴടങ്ങിയതോ ആയ 40,000 ഇന്ത്യൻ തടവുകാരിൽ ഏതാണ്ട് 12,000 പേരോടെ [[മോഹൻ സിങ്|മോഹൻ സിങിന്റെ]] നേതൃത്വത്തിൽ ജാപ്പനീസ് സഹായവും പിന്തുണയും കൊണ്ട്  രൂപം കൊണ്ടതാണ് ആദ്യ ഐ.എൻ.എ. ഇത് 1942 ഏപ്രിലിൽ ഔദ്യോഗികമായി പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടു തുടർന്ന് ആ വർഷം തന്നെ ജൂണിൽ [[ഇന്ത്യൻ ഇൻഡിപെൻഡൻസ് ലീഗ്|ഇന്ത്യൻ ഇൻഡിപെൻഡൻസ് ലീഗിന്റെ]] അധിനിവേശസൈന്യത്തെ പ്രഖ്യാപിച്ചു.

== പശ്ചാത്തലം == 
പ്രധാന ലേഖനം: ബറ്റാഗ്ലോണിയൻ ആസാദ് ഹിന്ദൂസ്താൻ ആൻഡ് ലെജിയോൺ ഫ്രീൻസ് ഇൻഡിൻ 

[[File:Fujiwara Kikan.jpg|thumb|right|[[General Mohan Singh]] (in turban) of the first Indian National Army being greeted by the Japanese Major Fujiwara, April 1942]]
രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധം ആരംഭിച്ചപ്പോൾ, മൂന്ന് പ്രമുഖ ആക്സിസ് പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ ബ്രിട്ടനെതിരെ നടത്തിയ പ്രചാരണത്തിന്റെ ചില ഘട്ടങ്ങളിൽ ഇന്ത്യൻ ദേശീയതയെ പിന്തുണക്കുകയും ചൂഷണം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. അവർ ബ്രിട്ടീഷ് കോമൺവെൽത്ത് ശക്തികൾക്കൊപ്പം ബ്രിട്ടീഷ് കോമൺവെൽത്ത് സൈന്യവുമായി ഏറ്റുമുട്ടിയപ്പോൾ ഇന്ത്യൻ പ്രവാസികൾക്കും, യുദ്ധത്തിൽ തടവിലാക്കപ്പെട്ടിരുന്ന ഇന്ത്യൻ തടവുകാരിൽ നിന്നും ഒരു സൈനിക സേനയെ റിക്രൂട്ട് ചെയ്തു.. &lt;ref name=&quot;Hauner 1981 Part I&quot;&gt;{{Harvnb|Hauner|1981|p=Part I}}&lt;/ref&gt; 1942- ൽ [[ഇറ്റലി]] [[Iqbal Shedai|ഇക്ബാൽ ഷെധായിയുടെ]] നേതൃത്വത്തിൽ ഇന്ത്യയിലും പേർഷ്യയിലും മുൻ ഇന്ത്യൻ പട്ടാളക്കാരും ഇറ്റലിക്കാരും ഉൾപ്പെട്ട  [[Battaglione Azad Hindoustan|ബാട്ടഗലൈയൻ ആസാദ് ഹിന്ദൂസ്താൻ]] രൂപം നൽകി. ഈ യൂണിറ്റ് ആത്യന്തികമായി രാഗ്ഗ്പ്രപന്റോ സെന്ററി മിലിറ്റാരിയുടെ കീഴിലായിരുന്നു. &lt;ref name=&quot;Lundari 1940 90&quot;&gt;{{Harvnb|Lundari|1940|p=90}}&lt;/ref&gt;പക്ഷേ ഈ പരിശ്രമം പരാജയപ്പെട്ടു. ഇത് ഭീകരവാദപ്രകടനമായിരുന്നു. ഇന്ത്യൻ സൈനികരുടെ ഇടയിൽ ചെറിയ അംഗീകാരം ലഭിച്ചിരുന്നില്ല. സേഥായിയുടെ നേതൃത്വം സൈന്യം നിയമസാധുതയില്ലെന്ന് കാണപ്പെട്ടു. &lt;ref name=&quot;Lundari 1940 90&quot;/&gt; 1942 നവംബറോടെ [[El Alamein|എൽ അലമെയിനിൽ]] നടന്ന പരാജയങ്ങളെ തുടർന്ന് [[ഇറ്റാലിയൻ]] ശ്രമങ്ങൾ പരാജയപ്പെട്ടു. 

ഇന്ത്യയെ സംബന്ധിച്ചുള്ള ജർമൻ ഉദ്ദേശ്യങ്ങളും ലക്ഷ്യങ്ങളും സങ്കീർണ്ണമായിരുന്നു. ജർമ്മൻ വിദേശകാര്യ ഓഫീസ് ഇന്ത്യൻ വിപ്ലവകാരികളെ, ദേശീയവാദികളെ പിന്തുണയ്ക്കണമെന്ന് ആഗ്രഹിച്ചിരുന്നു. ജർമൻ ഫോറിൻ ഓഫീസ് ഇന്ത്യൻ വിപ്ലവകാരികളെ, ദേശീയവാദികളെ പിന്തുണയ്ക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ, ഒടുവിൽ അഭിപ്രായവ്യത്യാസം ഉണ്ടായിരുന്നു, ഒടുവിൽ ബ്രിട്ടീഷുകാർ അനുചിതമായ ജനങ്ങളെ ഭരിക്കാൻ ബ്രിട്ടീഷുകാർ വിശ്വാസം കരുതിയിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;Hauner 1981 Part I&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Harvnb|Cohen|1983|p=351}}&lt;/ref&gt; ആ സമയത്ത് ഇന്ത്യൻ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ പ്രബല നേതാക്കളിൽ ഒരാളായ സുഭാഷ് ചന്ദ്രബോസ് [[കൽക്കത്ത]]യിലെ വീട്ടുതടങ്കൽ നിന്നും രക്ഷപെട്ടതിനുശേഷം, 1941 ഏപ്രിലിൽ [[ജർമ്മനി]]യിൽ എത്തി. ഹിറ്റ്ലറും (അദ്ദേഹത്തോടൊപ്പം ഒരു യോഗം ഉണ്ടായിരുന്നു), നാസി ഹൈക്കമാൻഡുമായി അദ്ദേഹം കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തി. [[യൂറോപ്പ്]], [[ആഫ്രിക്ക]] എന്നിവയുടെ യുദ്ധക്കളത്തിൽ [[Rommel|റോംലെലിന്റെ]] ഇന്ത്യൻ തടവുകാരിൽ നിന്ന് ഇന്ത്യൻ യൂണിറ്റ് ഒരു ഇന്ത്യൻ വിമോചന ശക്തി എന്ന നിലയിൽ ഉയർത്തിക്കൊടുത്തു. &lt;ref name=Syonan&gt;{{Harvnb|Tojo|1943|p=}}&lt;/ref&gt; ഇൻഡീസ് ലീഷ്യൻ രൂപീകരിക്കപ്പെട്ടു. 1942 ജനുവരിയിൽ ഒരു ചെറിയ സംഘം കിഴക്കൻ ഇറാനിൽ ഒരു [[Brandenburgers|ബ്രാൻഡൻബർഗ്]] യൂണിറ്റിനൊപ്പം ബ്രിട്ടീഷുകാർക്കെതിരെ അട്ടിമറിയുടെ പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചു. &lt;ref&gt;{{Harvnb|Littlejohn|1987|pp=137–138}}&lt;/ref&gt; സൈന്യത്തിന്റെ ഭൂരിഭാഗവും ഫ്രാൻസിന്റെ അധിനിവേശത്തെത്തുടർന്ന് യൂറോപ്പിൽ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു, അതിനുശേഷം  [[Heer |ഹീർ]] യൂണിറ്റ് എന്നറിയപ്പെടുകയും, പിന്നീട് വഫൻ എസ്സിലേക്ക് ( വെഹ്രചാട്ടിലെ മറ്റ് ദേശീയ സൈന്യം പോലെ) ഉൾപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു. നേതൃത്വവും ഓഫീസർ കോർപ്സും മുപ്പതുപേരെയും ഉൾപ്പെടുത്തി  [[ആസാദ് ഹിന്ദ്]] എന്ന സംഘടന രൂപീകരിച്ചു. ഐഎൻഎയുടെ [[ബർമ]] ക്യാംപയിനിൽ പ്രവർത്തനം തുടങ്ങി.&lt;ref&gt;{{Harvnb|Kurowski|1997|p=137}}&lt;/ref&gt; ഫ്രീ ഇന്ത്യാ ലീഗ്യോന്റെ ഒരു വിഭാഗം 1944-ൽ [[ഇറ്റലി]]യിൽ ബ്രിട്ടീഷ്-പോളിഷ് സേനക്കെതിരായിരുന്നു യുദ്ധം ചെയ്തത്. &lt;ref&gt;{{Harvnb|Munoz|2002|p=}}&lt;/ref&gt;

== ഇതും കാണുക ==
*[[മേജർ ഫ്യൂജിവാറ ഇവൈച്ചി]]
*[[Mohan Singh]]
*[[റാഷ് ബിഹാരി ബോസ്]]
*[[Battle of Singapore]]
*[[Joyce Lebra]]
*[[Peter W. Fay|Peter Fay]]
*[[ഹ്യൂ ടോയ്]]

==കുറിപ്പുകൾ==
{{reflist|2}}

==ബിബ്ലിയോഗ്രാഫി==
{{refbegin|30em}}

* {{Citation
 | surname1 = Aldrich
 | given1 = Ricjard J
 | year = 2000
 | title = Intelligence and the War Against Japan: Britain, America and the Politics of Secret Service
 | url =
 | publisher = Cambridge University Press
 | ISBN = 0-521-64186-1
}}.

*{{Citation
 | surname1 = Allen
 | given1 = L.
 | year = 1971
 | title = (in Reviews) Modern Asian Studies, Vol. 5, No. 1. (1971)pp. 89–92.
 | jstor =311662
 | publisher = Cambridge University Press.
 | ISBN =
}}.

* {{Citation
 | surname1 = Brown
 | given1 = Emily
 | year = 1986
 | title = (in Book Reviews; South Asia). The Journal of Asian Studies, Vol. 45, No. 2.
 | url =
 | publisher = Pacific Affairs, University of British Columbia.
 | ISBN =
 | ISSN=0030-851X
}}.
* {{Citation
 | surname1 = Cohen
 | given1 = Stephen C.
 | year = 1983
 | title = (in Book Reviews) Pacific Affairs, Vol. 56, No. 2. pp. 350–352
 | url =
 | publisher = New York, Columbia University Press
 | ISBN = 0-231-03995-6
}}.

* {{Citation
 | surname1 = Dignan
 | given1 = Don.
 | year = 1983
 | title = The Indian revolutionary problem in British Diplomacy,1914–1919.
 | url =
 | publisher = New Delhi, Allied Publishers.
 | ISBN =
}}.
* {{Citation
 | surname1 = Fay
 | given1 = Peter W.
 | year = 1993
 | title = The Forgotten Army: India's Armed Struggle for Independence, 1942–1945.
 | url =
 | publisher = Ann Arbor, University of Michigan Press.
 | ISBN = 0-472-08342-2
}}.

* {{Citation
 | surname1 = Friedman
 | given1 = Irving S.
 | year = 1940
 | title = Pacific Affairs, Vol. 13, No. 1.
 | url =
 | publisher = Pacific Affairs, University of British Columbia.
 | ISBN =
 | ISSN = 0030-851X
}}.

*{{Citation
 | surname1 = Ghosh
 | given1 = K.K
 | year = 1969
 | title = The Indian National Army: Second Front of the Indian Independence Movement.
 | url =
 | publisher = Meerut, Meenakshi Prakashan
 | ISBN =
}}.
*{{Citation
 | surname1 = Green
 | given1 = L.C.
 | year = 1948
 | title = The Indian National Army Trials. The Modern Law Review, Vol. 11, No. 1. (Jan., 1948), pp. 47–69.
 | url =
 | publisher = London, Blackwell.
 | ISBN =
}}.

* {{Citation
 | surname1 = Hauner
 | given1 = Milan
 | year = 1981
 | title = India in Axis Strategy. Germany, Japan and Indian Nationalists in the Second World War
 | url =
 | publisher = Stuttgart, Klett-Cotta.
 | ISBN = 3-12-915340-3
}}.
* {{Citation
 | surname1 = Kaushik
 | given1 = Karuna
 | year = 1984
 | title = Russian Revolution (1917) and Indian nationalism:Studies of Lajpat Rai, Subhash Chandra Bose and Ram Manohar Lohia
 | url =
 | publisher = Delhi, Chanakya Publications.
 | ISBN =
}}.
*{{Citation
 | surname1 = Kurowski
 | given1 = Franz
 | year = 1997
 | title = The Brandenburgers Global Mission.
 | url =
 | publisher = Fedorowicz (J.J.), Canada.
 | ISBN = 0-921991-38-X
}}.

* {{Citation
 | surname1 = Lebra
 | given1 = Joyce C.
 | year = 1977
 | title = Japanese trained armies in South-East Asia
 | url =
 | publisher = New York, Columbia University Press
 | ISBN = 0-231-03995-6
}}.
* {{Citation
 | surname1 = Lebra
 | given1 = Joyce C.
 | year = 2008
 | title = The Indian National Army and Japan
 | url =
 | publisher = Institute of Southeast Asian Studies.
 | ISBN = 978-981-230-806-1
}}.
*{{Citation
 | surname1 = Littlejohn
 | given1 = Davis
 | year = 1987
 | title = Foreign Legions of the Third Reich, Vol 4: Poland, the Ukraine, Bulgaria, Romania, Free India, Estonia, Latvia, Lithuania, Finland and Russia
 | url =
 | publisher = San Jose, Bender Publishing.
 | ISBN = 0-912138-36-X
}}.
* {{Citation
 | surname1 = Lundari
 | given1 = Giuseppe
 | year = 1989
 | title = I paracadutisti italiani 1937/45
 | url =
 | publisher = Milan, E.M.I.
 | ISBN =
}}.

*{{Citation
 | surname1 = Moreman
 | given1 = T.R.
 | year = 2005
 | title = The Jungle, the Japanese and the British Commonwealth Armies at War 1941–1945: Fighting Methods, Doctrine and Training for Jungle Warfare.
 | url =
 | publisher = London and New York: Frank Cass.
 | ISBN = 0-7146-4970-8
}}.

*{{Citation
 | surname1 = Munoz
 | given1 = Antonio J.
 | year = 2002
 | title = The East Came West: Muslim, Hindu &amp; Buddhist Volunteers in the German Armed Forces, 1941–1945.
 | url =
 | publisher = Axis Europa Books.
 | ISBN = 1-891227-39-4
}}.

*{{Citation
 | surname1 = Slim
 | given1 = W.
 | year = 1961
 | title = Defeat into Victory.
 | url =
 | publisher = New York, David McKay.
 | ISBN = 1-56849-077-1
}}.
* {{Citation
 | surname1 = Tojo
 | given1 = Hideki (Premier) .
 | year = 1943
 | title = Axis War Makes Easier Task of Indians. Chandra Bose's Berlin Speech. Syonan Simbun
 | url =
 | publisher = Domei
 | ISBN =
}}.
* {{Citation
 | surname1 = Toye
 | given1 = Hugh
 | year = 1959
 | title = The Springing Tiger: A Study of the Indian National Army and of Netaji Subhas Chandra Bose
 | url =
 | publisher = Allied Publishers
 | ISBN =
}}.
{{refend}}

== ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ ==
* [https://web.archive.org/web/20200916201537/http://en.banglapedia.org/index.php?title=Indian_National_Army From Banglapedia]
* [http://www.kamat.com/kalranga/itihas/bose.htm Article on Bose]
* [http://www.tamilnation.org/ideology/bose.htm Netaji Subhas Chandra Bose &amp; India's Independence] {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [https://web.archive.org/web/20070902213838/http://www.yorozubp.com/netaji/ Speeches of Netaji]
* [https://web.archive.org/web/20070629001048/http://www.s-asian.cam.ac.uk/govt.html Centre of South Asian Studies, University of Cambridge]
* [http://www.wisc.edu/southasiaoutreach/lessons/figures/bose.html Centre of South Asian Studies, University of Wisconsin] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050316211727/http://www.wisc.edu/southasiaoutreach/lessons/figures/bose.html |date=2005-03-16 }}
* [http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/3684288.stm BBC Report: Hitler's secret Indian army]
* [http://news.bbc.co.uk/1/hi/programmes/from_our_own_correspondent/4521947.stm BBC report about the Indian Army fighting the Japanese during World War II]
{{Azad Hind Fauj}}


[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ ആർമി]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യസമരം]]</text>
      <sha1>tn9spi8iy0ngqaawzotfizq2hz1ll98</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>പ്രമാഥനാഥ് മിത്ര</title>
    <ns>0</ns>
    <id>441877</id>
    <revision>
      <id>4680527</id>
      <parentid>2878311</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T15:00:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>4680527</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2126" sha1="js7zzo0bff8bahp84u2r2lcjo8vey46" xml:space="preserve">{{prettyurl|Pramathanath Mitra}}
[[File:Pramathanath Mitra.jpg|thumb|Pramathanath Mitra]]
{{Anushilan Samiti}}
'''പി മിത്ര''' എന്ന പേരിൽ പരക്കെ അറിയപ്പെടുന്ന '''പ്രമാഥനാഥ് മിത്ര''' (ബംഗാളി: প্রমথনাথ মিত্র; 30 ഒക്ടോബർ 1853 - 1910) ബംഗാളി ഇന്ത്യൻ ബാരിസ്റ്ററും ഇന്ത്യൻ ദേശീയവാദിയും ആയിരുന്നു. ഇന്ത്യൻ വിപ്ലവ സംഘടനയായ [[അനുശീലൻ സമിതി]]യുടെ ആദ്യകാല സ്ഥാപക അംഗങ്ങളിൽ ഒരാളായിരുന്നു പ്രമാഥനാഥ് മിത്ര.&lt;ref name=Banglapaedia&gt;{{cite book |last=Mohanta |first=Sambaru Chandra |year=2012 |chapter=Mitra, Pramathanath |chapter-url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=Mitra,_Pramathanath |editor1-last=Islam |editor1-first=Sirajul |editor1-link=Sirajul Islam |editor2-last=Jamal |editor2-first=Ahmed A. |title=Banglapedia: National Encyclopedia of Bangladesh |edition=Second |publisher=[[Asiatic Society of Bangladesh]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20220922070448/https://en.banglapedia.org/index.php?title=Mitra,_Pramathanath |archive-date=2022-09-22 |access-date=2018-09-17 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

==അവലംബം==
&lt;references/&gt;
* The great Indians.p256. One India One People Foundation.2006.{{ISBN|8172733186}}
* Dictionary of national biography.p127.Siba Pada Sen.Published by Institute of Historical Studies.
*The bomb in Bengal.p31. Peter Heehs. Published by Oxford University Press, 1993.{{ISBN|0195633504}}

[[വർഗ്ഗം:അനുശീലൻ സമിതി]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനു വേണ്ടിയുള്ള വിപ്ലവ പ്രവർത്തനങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:1853-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1910-ൽ മരിച്ചവർ]]</text>
      <sha1>js7zzo0bff8bahp84u2r2lcjo8vey46</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>അലക്സിസ് ബ്ലെഡെൽ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>442780</id>
    <revision>
      <id>4680680</id>
      <parentid>4670221</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T09:01:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4680680</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35182" sha1="deykytoscl779bchdpx907i126ucg17" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name               = അലക്സിസ് ബ്ലെഡെൽ
| image              = AlexisBledelSept11TIFF.jpg
| caption            = ബ്ലെഡെൽ 2011 ൽ
| birth_name         = കിംബർലി അലക്സിസ് ബ്ലെഡെൽ
| birth_date         = {{Birth date and age|mf=yes|1981|9|16}}
| birth_place        = ഹൂസ്റ്റൺ, ടെക്സസ്, യു.എസ്.
| children           = 1
| occupation         = നടി, മോഡൽ
| website            = 
| years_active       = 1996–തുടരുന്നു.
| spouse             = {{marriage|[[വിൻസെന്റ് കാർത്തെയിസർ]]|2014}}
}}

'''കിംബർലി അലക്സിസ് ബ്ലെഡെൽ&lt;ref name=&quot;name&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.tvguide.com/celebrities/alexis-bledel/bio/138938|title=Alexis Bledel Biography|accessdate=March 22, 2013|work=[[TV Guide]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20131022073848/http://www.tvguide.com/celebrities/alexis-bledel/bio/138938|archive-date=2013-10-22|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;''' (ജനനം, സെപ്റ്റംബർ 16, 1981-ൽ), ഒരു [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ]] നടിയും മോഡലുമാണ്. [[ഗിൽമോർ ഗേൾസ്]] (2000-2007) എന്ന ടെലിവിഷൻ പരമ്പരയിലെ റോറി ഗിൽമോർ എന്ന കഥാപാത്രത്തെ അവതരിപ്പിച്ചതിന്റെ പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന അവർക്ക് ഇതിലെ അഭിനയത്തിന് മികച്ച നടിക്കുള്ള സാറ്റലൈറ്റ്, ടീൻ ചോയ്സ്, യങ് ആർട്ടിസ്റ്റ് അവാർഡുകൾക്കുള്ള നാമനിർദ്ദേശങ്ങൾ ലഭിച്ചിരുന്നു. 2016 ൽ നെറ്റ്ഫ്ലിക്സിന്റെ റീയൂണിയൻ മിനി പരമ്പരയായ ഗിൽമോർ ഗേൾസ്: എ ഈയർ ഇൻ ദ ലൈഫിൽ മുൻ കഥാപാത്രത്തെ പുനരവതരിപ്പിച്ചിരുന്നു. 

'[[ടക്ക് എവർലാസ്റ്റിംഗ്]]' (2002) എന്ന ചിത്രത്തിലെ വിന്നി ഫോസ്റ്റർ എന്ന കഥാപാത്രത്തിലൂടെ ബ്ലെഡൽ ചലച്ചിത്ര രംഗത്തേയക്ക് അരങ്ങേറ്റം നടത്തിയിരുന്നു. അതിനുശേഷം '[[സിൻ സിറ്റി]]' (2005), '[[പോസ്റ്റ് ഗ്രാഡ്]]' (2009) എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലെ കഥാപാത്രങ്ങളും '[[ദി സിസ്റ്റർഹുഡ് ഓഫ് ദി ട്രാവലിംഗ് പാന്റ്സ്]]' സിനിമാ പരമ്പരയിലെ ലെന കലിഗാറിസ് എന്ന കഥാപത്രാത്തേയും അവതരിപ്പിച്ചു. 2017 മുതൽ, ഹുലു കമ്പനിയുടെ നാടകീയ പരമ്പരയായ ദ ഹാൻഡ്മെയ്ഡ്സ് ടെയിലിൽ അഭിനയിക്കുന്നുണ്ട്. പരമ്പരയിലെ അവരുടെ വേഷത്തിന്, ഒരു ഡ്രാമ സീരീസിലെ ഏറ്റവും മികച്ച അതിഥി താരത്തിനുള്ള പ്രൈംടൈം എമ്മി അവാർഡു കൂടാതെ സഹ കഥാപാത്രങ്ങളുടെ വിഭാഗത്തിൽ അധികമായി ഒരു പുരസ്കാര നാമനിർദ്ദേശവും ലഭിക്കുകയുണ്ടായി.

== ജീവിതരേഖ ==
അലക്സിസ് ബ്ലെഡെൽ [[ടെക്സസ്|ടെക്സസിലെ]] [[ഹ്യൂസ്റ്റൺ (ടെക്സസ്)|ഹ്യൂസ്റ്റണിൽ]] നാനെറ്റ് (മുമ്പ്, ഡോസിയർ), ഗിഫ്റ്റ് പ്രൊസസറും ഫ്ലൈറ്റ് അറ്റൻഡന്റുമായ മാർട്ടിൻ ബ്ലെഡെൽ എന്നിവരുടെ മകളായി ജനിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://ultimatebellaire.com/stories/221357-alexis-bledel-to-co-star-in-new-film|title=Alexis Bledel to co-star in new film|accessdate=March 22, 2013|last=Tucker|first=Cody|date=November 18, 2010|work=Ultimate Bellaire|archiveurl=https://archive.today/20130205030203/http://ultimatebellaire.com/stories/221357-alexis-bledel-to-co-star-in-new-film|archivedate=February 5, 2013|df=mdy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;lti104&quot;&gt;{{cite journal|url=https://books.google.com/books?id=Ewt2AAAAMAAJ&amp;dq=%22A+native+of+Phoenix%2C+Nanette+moved+with+her+family+%22&amp;q=Alexis+Bledel|title=Latina - Google Books|journal=Latina|publisher=Latina Publications|accessdate=March 22, 2013|issue=6-11|year=2004|volume=8|quote=&quot;A native of Phoenix, Nanette moved with her family at age 8 to Guadalajara (and later to Mexico City), where she developed &quot;a Mexican soul,&quot; she says... It's a legacy Alexis feels strongly connected to — and proud of. &quot;In general I think Latinos know how to live and eat and sleep and spend time with their families,&quot; she says.&quot;}}&lt;/ref&gt; അവർക്ക് എറിക് എന്ന പേരിൽ ഒരു ഇളയ സഹോദരൻ ഉണ്ട്.&lt;ref name=&quot;name2&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.tvguide.com/celebrities/alexis-bledel/bio/138938|title=Alexis Bledel Biography|accessdate=March 22, 2013|work=[[TV Guide]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20131022073848/http://www.tvguide.com/celebrities/alexis-bledel/bio/138938|archive-date=2013-10-22|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; പിതാവ് ജനിച്ചതും വളർന്നതും അർജന്റീനയിലായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;ref091&quot;&gt;{{cite news|last=Brady|first=James|title=In Step With Alexis Bledel|work=Parade Magazine|date=August 3, 2008|url=http://www.parade.com/celebrity/0808/in-step-with-alexis-bledel|accessdate=February 2, 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090307052514/http://www.parade.com/celebrity/0808/in-step-with-alexis-bledel|archivedate=March 7, 2009|url-status=dead|df=mdy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite episode|title=Alexis Bledel on David Letterman (05-27-07)|series=''[[Late Show with David Letterman]]''|url=//www.youtube.com/watch?v=6djJbjcvsrg|credits=Presenter: [[David Letterman]]|network=[[CBS]]|location=New York, NY|airdate=May 25, 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071031215432/https://www.youtube.com/watch?v=6djJbjcvsrg|archivedate=October 31, 2007|url-status=dead|df=mdy-all}}&lt;/ref&gt; അവരുടെ പിതാവു വഴിയുള്ള മുത്തച്ഛൻ, എൻറിക്ക് ഐനാർ ബ്ലെഡൽ ഹൂസ് [[അർജന്റീന|അർജന്റീനയിലെ]] [[ബ്യൂണസ് ഐറീസ്|ബ്യൂണസ് അയേഴ്സിൽ]] ജനിച്ച ഡാനിഷ്, ജർമ്മൻ വംശ പരമ്പരയിലുള്ളയാളായിരുന്നു. കൊക്കകോള ലാറ്റിനമേരിക്കയുടെയും കൊക്ക കോള ഇന്റർ-അമേരിക്കൻ കോർപറേഷന്റേയും വൈസ് പ്രസിഡന്റായു എൻറിക്ക് പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു. ബ്ലഡെലിന്റെ പിതാവുവഴിയുള്ള മുത്തശ്ശി, ജീൻ (മുമ്പ്, കാംബൽ) യഥാർത്ഥത്തിൽ ന്യൂയോർക്കിൽ നിന്നുള്ളയാളും സ്കോട്ടിഷ്, ഇംഗ്ലീഷ് പാരമ്പര്യങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നയാളുമായിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=AT&amp;p_theme=at&amp;p_action=search&amp;p_maxdocs=200&amp;p_topdoc=1&amp;p_text_direct-0=0FB713C59823170A&amp;p_field_direct-0=document_id&amp;p_perpage=10&amp;p_sort=YMD_date:D&amp;s_trackval=GooglePM|title=OBITUARIES: ATLANTA: Bledel, ex-counsel for Coca-Cola|date=June 3, 2003|newspaper=[[The Atlanta Journal-Constitution]]|accessdate=March 22, 2013|page=B4|archive-date=2016-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304102334/http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=AT&amp;p_theme=at&amp;p_action=search&amp;p_maxdocs=200&amp;p_topdoc=1&amp;p_text_direct-0=0FB713C59823170A&amp;p_field_direct-0=document_id&amp;p_perpage=10&amp;p_sort=YMD_date:D&amp;s_trackval=GooglePM|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=aSQWAAAAIAAJ&amp;dq=%22Enrique+Einar+%22+Bledel&amp;focus=searchwithinvolume&amp;q=Bledel|title=Annual Report of the Director - Google Books|author=&lt;!--Staff writer(s); no by-line.--&gt;|publisher=[[Institute of International Education]]|year=1947|series=Annual Report of the Director|volume=28|location=New York|accessdate=March 22, 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|url=http://dons.dk/wp-content/uploads/2009/12/Bl%C3%A6del-Finn-H-Sl%C3%A6gten-Bl%C3%A6del-tekst.pdf|title=Slægten Blædel|last=Blædel|first=Finn H.|year=1954|pages=60|language=da|accessdate=March 22, 2013|archive-date=2014-02-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20140201154416/http://dons.dk/wp-content/uploads/2009/12/Bl%C3%A6del-Finn-H-Sl%C3%A6gten-Bl%C3%A6del-tekst.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ബ്ലഡെലിന്റെ മാതാവ് നാനെറ്റെ അരിസോണയിലെ ഫീനിക്സിൽ ജനിക്കുകയും എട്ടാം വയസ്സിൽ [[മെക്സിക്കോ|മെക്സിക്കോയിലെ]] [[ഗ്വാഡലാജാര]]&lt;nowiki/&gt;യിലേക്ക് താമസം മാറുകയും അവിടെയും [[മെക്സിക്കോ സിറ്റി]]&lt;nowiki/&gt;യിലുമായി വളരുകയും ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;altinmayy&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.alexisfan.net/gallery/displayimage.php?album=213&amp;pid=18406#top_display_media|title=Latina - 006 - AlexisFan.net - Photo Gallery|accessdate=March 22, 2013|work=AlexisFan.net|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140201161056/http://www.alexisfan.net/gallery/displayimage.php?album=213&amp;pid=18406#top_display_media|archivedate=February 1, 2014|url-status=dead|df=mdy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.cnn.com/2002/SHOWBIZ/Movies/10/28/people.cel.bledel/index.html|title=Gilmore Girls' Bledel graduates to film|accessdate=September 18, 2017|date=October 28, 2002|agency=CNN}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.huffingtonpost.com/2012/06/15/40-stars-you-never-knew-were-mexican_n_1598828.html|title=40 Stars You Never Knew Were Mexican|accessdate=December 2, 2015|last=Hernandez|first=Lee|date=November 16, 2012|work=HuffPost}}&lt;/ref&gt; ലാറ്റിനമേരിക്കയിലെ മാതാപിതാക്കളുടെ വളർച്ചയെക്കുറിച്ചുള്ള ബ്ലെഡലിന്റെ പ്രസ്താവന ഇങ്ങനെയായിരുന്നു: &quot;എന്റെ മാതാവിന് ജീവിതത്തിൽ അറിയാവുന്ന ഒരേയൊരു സംസ്ക്കാരമാണിത്, എന്റെ അച്ഛനും അതുപോലെ തന്നെയാണ്, അവർ വളർന്ന പശ്ചാത്തലത്തിൽത്തന്നെ അവരുടെ മക്കളെ വളർത്തിക്കൊണ്ടുവരാൻ അവർ തീരുമാനിച്ചു&quot;.&lt;ref name=&quot;lti1042&quot;&gt;{{cite journal|url=https://books.google.com/books?id=Ewt2AAAAMAAJ&amp;dq=%22A+native+of+Phoenix%2C+Nanette+moved+with+her+family+%22&amp;q=Alexis+Bledel|title=Latina - Google Books|journal=Latina|publisher=Latina Publications|accessdate=March 22, 2013|issue=6-11|year=2004|volume=8|quote=&quot;A native of Phoenix, Nanette moved with her family at age 8 to Guadalajara (and later to Mexico City), where she developed &quot;a Mexican soul,&quot; she says... It's a legacy Alexis feels strongly connected to — and proud of. &quot;In general I think Latinos know how to live and eat and sleep and spend time with their families,&quot; she says.&quot;}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;altinmayy2&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.alexisfan.net/gallery/displayimage.php?album=213&amp;pid=18406#top_display_media|title=Latina - 006 - AlexisFan.net - Photo Gallery|accessdate=March 22, 2013|work=AlexisFan.net|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140201161056/http://www.alexisfan.net/gallery/displayimage.php?album=213&amp;pid=18406#top_display_media|archivedate=February 1, 2014|url-status=dead|df=mdy-all}}&lt;/ref&gt; ഒരു [[സ്പാനിഷ്‌ ഭാഷ|സ്പാനിഷ് ഭാഷ]] സംസാരിക്കുന്ന കുടുംബത്തിലാണ് ബ്ലഡെൽ വളരുകയും ചെയ്തത്. സ്കൂളിൽ പഠിക്കുന്നതുവരെ ഇംഗ്ലീഷ് പഠിക്കുകയും ചെയ്തിട്ടില്ല. അവർ സ്വയം ഒരു ലാറ്റിൻകാരിയായി തന്നെ പരിഗണിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;lti1043&quot;&gt;{{cite journal|url=https://books.google.com/books?id=Ewt2AAAAMAAJ&amp;dq=%22A+native+of+Phoenix%2C+Nanette+moved+with+her+family+%22&amp;q=Alexis+Bledel|title=Latina - Google Books|journal=Latina|publisher=Latina Publications|accessdate=March 22, 2013|issue=6-11|year=2004|volume=8|quote=&quot;A native of Phoenix, Nanette moved with her family at age 8 to Guadalajara (and later to Mexico City), where she developed &quot;a Mexican soul,&quot; she says... It's a legacy Alexis feels strongly connected to — and proud of. &quot;In general I think Latinos know how to live and eat and sleep and spend time with their families,&quot; she says.&quot;}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.dvdtown.com/news/a-chat-with-alexis-bledel/29|title=A Chat With Alexis Bledel|date=February 19, 2003|work=DVDTown|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071012224704/http://dvdtown.com/news/a-chat-with-alexis-bledel/29|archivedate=October 12, 2007|url-status=dead|df=mdy-all}}&lt;/ref&gt;

ഹൂസ്റ്റണിലെ കത്തോലിക്കാ സെന്റ് ആഗ്നസ് അക്കാദമിയിലും അതുപോലെതന്നെ ബാപ്റ്റിസ്റ്റ്, ലൂഥറൻ സ്കൂളുകളിലും ബ്ലെഡൽ വിദ്യാഭ്യാസം ചെയ്തു. അവളുടെ ലജ്ജാശീലം മറികടക്കുവാൻ‌ കമ്യൂണിറ്റി തീയറ്ററിൽ ചേരുവാൻ മാതാവിന്റെ പ്രോത്സാഹനമുണ്ടായി.&lt;ref name=&quot;tt&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.teentelevision.com/d.asp?r=4468&amp;p=1|title=Interviewing Alexis Bledel|accessdate=February 5, 2016|last=Lamb|first=Christopher|date=October 4, 2000|work=TeenTelevision.com|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090404034814/http://www.teentelevision.com/d.asp?r=4468&amp;p=1|archive-date=April 4, 2009|url-status=dead|df=mdy-all}}&lt;/ref&gt; ബാല്യകാലത്ത് അവർ 'ഔവർ ടൌൺ', 'ദി വിസാർഡ് ഓഫ് ഓസ്' എന്നിവയിലൂടെ പ്രാദേശിക നാടകക്കമ്പനികളുടെ സ്റ്റേജുകളിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://movies.yahoo.com/person/alexis-bledel/biography.html;_ylt=AwrB33kvPq1Ru2YAZQD3TssF;_ylu=X3oDMTI2ajBnaDlrBG1pdANQZXJzb24gRW50aXR5IEFib3V0BHBvcwMxBHNlYwNNZWRpYUVudGl0eUFib3V0TGlua3NQYWNrYWdlQXNzZW1ibHk-;_ylg=X3oDMTE2Z2ppM3RwBGludGwDdXMEbGFuZwNlbi11cwRwc3RhaWQDBHBzdGNhdAMEcHQD;_ylv=3|title=Alexis Bledel- Biography|accessdate=June 4, 2013|work=[[Yahoo! Movies]]}}&lt;/ref&gt; ഒരു പ്രാദേശിക ഷോപ്പിംഗ് മാളിന്റെ ശ്രദ്ധയിൽപ്പെടുകയും അവിടെ ഫാഷൻ മോഡലായി ജോലി ലഭിക്കുകയും ചെയ്തു. ന്യൂയോർക്ക് യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിലെ ടിഷ് സ്കൂൾ ഓഫ് ആർട്ട്സിൽ ഒരു വർഷത്തേക്കുള്ള പരിശീലന സെന്റർ ഫോർ മോഡലിങ് ആൻഡ് ആക്ടിംഗ് സ്കൂളിൽ ചേർന്നു. പേജ് പാർക്സ് സെന്ററിൽ മോഡൽ, അഭിനയം എന്നിവ ചെയ്യുകയും ന്യൂയോർക്ക് യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിലെ ടിഷ് സ്കൂൾ ഓഫ് ആർട്ട്സിൽ ഒരു വർഷത്തെ പരിശീലനത്തിനു ചേരുകയും ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;limelife.com&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.limelife.com/blog-entry/Alexis-Bledel-Is-An-IMG-Model/5772.html|title=Alexis Bledel Is An IMG Model|accessdate=February 5, 2016|date=May 21, 2009|work=Lime Life|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100725075802/http://www.limelife.com/profile-6923.html|archivedate=July 25, 2010|url-status=dead|df=mdy-all}}&lt;/ref&gt;

== അഭിനയം രംഗം ==
2000 ൽ WB ടെലിവിഷൻ നെറ്റ്‍വർക്കിന്റെ ഗിൽമോർ ഗേൾസ് എന്ന കോമഡി-ഡ്രാമ പരമ്പരയിൽ ലൌറൻ ഗ്രാഹാമിനൊപ്പം അഭിനയിച്ചുകൊണ്ട് ബ്ലെഡൽ തന്റെ ടെലിവിഷൻ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചു. ഇത് ഒക്ടോബർ 5, 2000 മുതൽ മേയ് 15, 2007 വരെ ഏഴ് സീസണുകളിലായി പ്രക്ഷേപണം ചെയ്തിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.vanityfair.com/hollywood/2016/11/gilmore-girls-lauren-graham-alexis-bledel-casting-interviews|title=How Gilmore Girls Found Its Brightest Stars|last=Bradley|first=Laura|work=HWD|access-date=2018-07-05|language=en}}&lt;/ref&gt; ലോറെലായ് ഗിൽമോർ (ഗ്രഹാം) എന്ന യുവതിയുടെ ഒരു ഏക മകളായ റോറി ഗിൽമോർ എന്ന കഥാപാത്രത്തെയാണ് ബ്ലൈഡെൽ അവതരിപ്പിച്ചത്. പരമ്പരയുടെ തുടക്കത്തിൽ റോറി ഒരു  അനന്യസാധാരണമായ സ്വകാര്യ അക്കാദമിയിൽ വിദ്യാർത്ഥിനിയായിരുന്നു. തന്റെ മാതാവിനോടൊപ്പം കണക്റ്റികട്ടിലെ ഒരു ചെറിയ പട്ടണത്തിൽ താമസിച്ചു വരുകയായിരുന്നു. പിന്നീട് യേൽ സർവകലാശാലയിലെ കോളേജിലേക്ക് പോകുകയും അവിടെ മറ്റു കാര്യങ്ങൾക്കൊപ്പം യേൽ ഡെയ്‍ലി ന്യൂസിൽ എഡിറ്ററായി ജോലി ചെയ്തു. 

1975 ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച നതാലി ബാബിറ്റിന്റെ ഇതേ പേരിലുള്ള നോവലിനെ അടിസ്ഥാനമാക്കി നിർമ്മിക്കപ്പെട്ട 'ടക് എവർലാസ്റ്റിംഗ്' (2002) എന്ന ഫാന്റസി റൊമാന്റിക് നാടകീയ ചിത്രത്തിൽ ജൊനാതൻ ജാക്സണൊപ്പം അഭിനയിച്ച് ബ്ലെഡൽ തന്റെ ഫീച്ചർ ഫിലിം അരങ്ങേറ്റം നടത്തി.  

== വ്യക്തിജീവിതം ==
'ഗിൽമോർ ഗേൾസ്'  എന്ന ടെലിവിഷൻ പരമ്പരയിലെ സഹതാരമായ മൈലോ വെന്റിമിലിയയുമായി ബ്ലെഡൽ 2002 ഡിസംബർ മുതൽ 2006 ജൂൺ വരെ പ്രണയബന്ധത്തിലായിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://people.com/celebrity/gilmore-girls-alexis-bledel-boyfriend-split|title=Gilmore Girls' Alexis Bledel, Boyfriend Split – Breakups, Alexis Bledel, Milo Ventimiglia: People.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20071005132448/http://www.people.com/people/article/0,26334,1210486,00.html|archive-date=October 5, 2007|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2012-ൽ ബ്ലെഡൽ വിൻസെന്റ് കാർത്തെയിസറുമായി പ്രണയത്തിലായി. 'മാഡ് മെൻ' എന്ന പരമ്പരയിൽ അവർ അതിഥി താരമായി അഭിനയിക്കുമ്പോഴാണ് ഇരുവരും കണ്ടുമുട്ടിയത്.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.newsday.com/entertainment/tv/report-alexis-bledel-vincent-kartheiser-an-item-c50194|title=Report: Alexis Bledel, Vincent Kartheiser an item|publisher=Newsday.com|date=June 20, 2012|access-date=June 24, 2012|first=Verne|last=Gay|archive-url=https://web.archive.org/web/20120623222022/http://www.newsday.com/entertainment/tv/tv-zone-1.811968/report-alexis-bledel-vincent-kartheiser-an-item-1.3794708|archive-date=June 23, 2012|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2013 മാർച്ചിൽ അവർ തങ്ങളുടെ വിവാഹനിശ്ചയം പ്രഖ്യാപിക്കുകയും,&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.usmagazine.com/celebrity-news/news/alexis-bledel-vincent-kartheiser-engaged-mad-men-costars-to-marry-2013203|title=Alexis Bledel, Vincent Kartheiser Engaged! Mad Men Costars to Marry|work=Us Weekly|date=March 20, 2013|access-date=September 18, 2017|first=Justin|last=Ravitz|archive-date=May 15, 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130515204011/http://www.usmagazine.com/celebrity-news/news/alexis-bledel-vincent-kartheiser-engaged-mad-men-costars-to-marry-2013203|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2014 ജൂണിൽ കാലിഫോർണിയയിൽ വെച്ച് വിവാഹിതരാവുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.people.com/article/vicent-kartheiser-alexis-bledel-married|title=Vincent Kartheiser and Alexis Bledel Are Married!|publisher=People|date=August 6, 2014|access-date=August 6, 2014|first=Alexis|last=Loinaz|archive-url=https://web.archive.org/web/20140808092133/http://www.people.com/article/vicent-kartheiser-alexis-bledel-married|archive-date=August 8, 2014|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 2015-ലെ ശരത്കാലത്ത് ബ്ലെഡൽ അവരുടെ മകന് ജന്മം നൽകി..&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.usmagazine.com/celebrity-moms/news/alexis-bledel-welcomes-first-child-with-husband-vincent-kartheiser-w166750|title=Alexis Bledel Welcomes First Child With Husband Vincent Kartheiser|access-date=September 18, 2017|date=May 18, 2016|website=Us Weekly|archive-url=https://web.archive.org/web/20170921065530/http://www.usmagazine.com/celebrity-moms/news/alexis-bledel-welcomes-first-child-with-husband-vincent-kartheiser-w166750|archive-date=September 21, 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://celebritybabies.people.com/2016/05/18/vincent-kartheiser-alexis-bledel-welcome-son/|title=Surprise – Vincent Kartheiser and Alexis Bledel Have a Son!|access-date=September 18, 2017|website=People|archive-url=https://web.archive.org/web/20160519054936/http://celebritybabies.people.com/2016/05/18/vincent-kartheiser-alexis-bledel-welcome-son/|archive-date=May 19, 2016|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 2022 ഓഗസ്റ്റ് 10-ന് കാർത്തെയിസർ ബ്ലെഡലിനെതിരെ വിവാഹമോചനത്തിന് അപേക്ഷ നൽകി;&lt;ref&gt;{{cite magazine|last=Wynne|first=Kelly|date=August 17, 2022|title=Vincent Kartheiser Files for Divorce from Alexis Bledel After 8 Years of Marriage|url=https://people.com/tv/alexis-bledel-vincent-kartheiser-split/|magazine=People|access-date=August 18, 2022|archive-date=October 2, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221002093310/https://people.com/tv/alexis-bledel-vincent-kartheiser-split/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ഓഗസ്റ്റ് 30-ന് വിവാഹമോചനം പൂർത്തിയായി.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.etonline.com/alexis-bledel-and-vincent-kartheiser-finalize-their-divorce-after-8-years-of-marriage-190045|title=Alexis Bledel and Vincent Kartheiser Finalize Their Divorce After 8 Years of Marriage &amp;#124; Entertainment Tonight|date=August 31, 2022}}&lt;/ref&gt;

2012-ൽ ബരാക് ഒബാമയുടെ പുനർ തിരഞ്ഞെടുപ്പിനെ ബ്ലെഡൽ പിന്തുണയ്ക്കുകയും, വോട്ട് ചെയ്യാൻ തന്റെ ആരാധകരോട് അഭ്യർത്ഥിക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Alexis Bledel Covers 2012 Election, Endorses Barack Obama On Twitter|url=http://www.huffingtonpost.com/2012/11/07/alexis-bledel-election-obama_n_2089100.html|access-date=September 18, 2017|newspaper=[[HuffPost]]|date=November 7, 2012|archive-date=July 7, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160707142623/http://www.huffingtonpost.com/2012/11/07/alexis-bledel-election-obama_n_2089100.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.takepart.com/video/alexis-bledel-why-i-vote|title=Alexis Bledel: Why I Vote|access-date=November 9, 2012|last=Bart|first=Kathleen|work=Take Part|archive-url=https://web.archive.org/web/20130310012755/http://www.takepart.com/video/alexis-bledel-why-i-vote|archive-date=March 10, 2013|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== പുരസ്കാരങ്ങളും ബഹുമതികളും ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Year
! Association
! Category
! Nominated work
! Result
! class=&quot;unsortable&quot; | {{Abbr|Ref.|Reference}}
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2001
| [[Young Artist Awards|യങ് ആർട്ടിസ്റ്റ് അവാർഡ്സ്]]
| ടിവി ഡ്രാമ പരമ്പരയിലെ മികച്ച പ്രകടനം – പ്രധാന യുവ നടി
| rowspan=&quot;6&quot; | ''ഗിൽമോർ ഗേൾസ്''
| {{won}}
|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.youngartistawards.org/noms22A.htm|title=22nd Young Artist Awards|publisher=Young Artist Awards|accessdate=January 30, 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150310062040/http://www.youngartistawards.org/noms22A.htm|archivedate=March 10, 2015|url-status=dead|df=mdy-all}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | [[Teen Choice Awards|ടീൻ ചോയിസ് അവാർഡ്സ്]]
| ടിവി – മികച്ച നടി
| {{nom}}
|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.imdb.com/event/ev0000644/2001|title='Teen Choice 2001|publisher=IMDb|accessdate=September 18, 2017}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;4&quot; | 2002
| ടിവി – മികച്ച നാടക നടി
| {{nom}}
|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://awardsandwinners.com/category/teen-choice-awards/2002/|title=Teen Choice Awards - 2002|publisher=Awards and Winners|accessdate=September 18, 2017|archive-date=2015-07-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20150707195857/http://awardsandwinners.com/category/teen-choice-awards/2002/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| യങ് ആർട്ടിസ്റ്റ് അവാർഡ്സ്
| ടിവി ഡ്രാമ പരമ്പരയിലെ മികച്ച പ്രകടനം – സഹനടി (യുവ താരം)
| {{nom}}
|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.youngartistawards.org/noms23A.htm|title=23rd Young Artist Awards|publisher=Young Artist Awards |accessdate=January 30, 2015|archiveurl=https://www.webcitation.org/6SM4KJ6at?url=http://www.youngartistawards.org/noms23A.htm |archivedate=September 5, 2014}}&lt;/ref&gt;
|-
| OFTA ടെലിവിഷൻ പുരസ്കാരം
| ഒരു കോമഡി പരമ്പരയിലെ മികച്ച സഹനടി
| {{nom}}
|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://ofta.cinemasight.com/Awards/Television/0102.html|title=OFTA Television Award |publisher=ofta.cinemasight.com|accessdate=September 18, 2017}}&lt;/ref&gt;
|-
| ഫാമിലി ടെലിവിഷൻ അവാർഡുകൾ
| മികച്ച നടി{{citation needed|date=July 2017}}
| {{won}}
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2003
| സാറ്റേൺ അവാർഡുകൾ
| ഒരു യുവ നടിയുടെ മികച്ച പ്രകടനം
| ''ടക് എവർലാസ്റ്റിംഗ്''
| {{nom}}
|
|-
| സാറ്റലൈറ്റ് അവാർഡുകൾ
| ഒരു പരമ്പരയിലെ (കോമഡി അല്ലെങ്കിൽ മ്യൂസിക്കൽ വിഭാഗത്തിൽ) നടിയുടെ മികച്ച പ്രകടനം
| rowspan=&quot;4&quot; | ''ഗിൽമോർ ഗേൾസ്''
| {{nom}}
|
|-
| 2004
| rowspan=&quot;7&quot; | ടീൻ ചോയ്‌സ് അവാർഡുകൾ
| ടിവി – മികച്ച ഹാസ്യനടി
| {{nom}}
|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.imdb.com/event/ev0000644/2004|title=Teen Choice Awards|publisher=IMDb|accessdate=September 18, 2017}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;4&quot; | 2005
| ടിവി – മികച്ച ഹാസ്യനടി
| {{won}}
|rowspan=&quot;4&quot; | &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://awardsandwinners.com/category/teen-choice-awards/2005/|title=Teen Choice Awards - 2005|publisher=Awards and Winners|accessdate=September 18, 2017|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170221020719/http://awardsandwinners.com/category/teen-choice-awards/2005/|archivedate=February 21, 2017|df=mdy-all}}&lt;/ref&gt;
|-
| ചോയ്‌സ് ടിവി കെമിസ്ട്രി
| {{nom}}
|-
| തിരഞ്ഞെടുത്ത സിനിമയിലെ പ്രണയരംഗം
| rowspan=&quot;2&quot; | ''ദ സിസ്റ്റർഹുഡ് ഓഫ് ദ ട്രാവലിംഗ് പാന്റ്സ്''
| {{nom}}
|-
| സിനിമ – മികച്ച നാടകീയ നടി
| {{nom}}
|-
| rowspan=&quot;4&quot; | 2006
| ടിവി – മികച്ച ഹാസ്യനടി
| rowspan=&quot;3&quot; | ''ഗിൽമോർ ഗേൾസ്''
| {{won}}
|rowspan=&quot;2&quot; | &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://awardsandwinners.com/category/teen-choice-awards/2006/|title=Teen Choice Awards - 2006|publisher=Awards and Winners|accessdate=September 18, 2017|url-status=dead|archiveurl=https://www.webcitation.org/6SM07jSoK?url=http://awardsandwinners.com/category/teen-choice-awards/2006/|archivedate=September 5, 2014|df=mdy-all}}&lt;/ref&gt;
|-
| ചോയ്‌സ് ടിവി കെമിസ്ട്രി
| {{nom}}
|-
| [[ALMA Awards|ALMA]] അവാർഡുകൾ
| ടെലിവിഷൻ പരമ്പരയിലെ മികച്ച നടി
| {{nom}}
|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.almaawards.com/pdf/1/2006-nominees.pdf|title=2006 NCLR ALMA Awards Nominees|format=PDF|publisher=AlmaAwards.com|accessdate=September 18, 2017|archive-date=2020-07-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20200726200503/http://www.almaawards.com/pdf/1/2006-nominees.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| ബ്രോഡ്കാസ്റ്റ് ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ് അസോസിയേഷൻ അവാർഡുകൾ
| മികച്ച അഭിനയ സംഘം
| ''സിൻ സിറ്റി''
| {{nom}}
|
|-
| 2012
| ഗോൾഡ് ഡെർബി ടിവി അവാർഡുകൾ
| നാടകത്തിലെ അതിഥി നടി
| ''മാഡ് മെൻ''
| {{won}}
| &lt;ref name=&quot;Awards for Alexis Bledel&quot;&gt;{{cite web|title=Awards for Alexis Bledel|url=https://www.imdb.com/name/nm0088127/awards?ref_=nm_awd|website=IMDB|accessdate=September 23, 2017}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | 2017
| പ്രൈംടൈം എമ്മി അവാർഡുകൾ
| ഒരു ഡ്രാമ പരമ്പരയിലെ മികച്ച അതിഥി നടി
| rowspan=&quot;4&quot; | ''ദ ഹാന്റ് മെയ്ഡ്സ് ടെയ്ൽ''
| {{Won}}
|&lt;ref&gt;{{cite web|title=Nominees/Winners|url=http://www.emmys.com/awards/nominees-winners/2017/outstanding-lead-actress-in-a-drama-series|website=Television Academy|accessdate=September 18, 2017}}&lt;/ref&gt;
|-
| ഗോൾഡ് ഡെർബി ടിവി അവാർഡുകൾ
| നാടകത്തിലെ അതിഥി നടി
| {{won}}
| &lt;ref name=&quot;Awards for Alexis Bledel&quot;/&gt;
|-
| OFTA ടെലിവിഷൻ പുരസ്കാരങ്ങൾ
| ഒരു ഡ്രാമ പരമ്പരയിലെ മികച്ച അതിഥി നടി 
| {{won}}
| &lt;ref&gt;{{cite web|title=21st Annual TV Awards (2016-17)|url=http://www.oftaawards.com/television-awards/21st-annual-tv-awards-2016-17/|website=Online Film &amp; Television Association|accessdate=June 23, 2018}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;1&quot; | 2018
| പ്രൈംടൈം എമ്മി അവാർഡുകൾ
| ഒരു ഡ്രാമ പരമ്പരയിലെ മികച്ച സഹനടി
| {{nom}}
| &lt;ref&gt;{{cite web|title=Emmy Nominations 2018|url=https://www.emmys.com/awards/nominees-winners/2018/outstanding-supporting-actress-in-a-drama-series|website=Television Academy|accessdate=July 12, 2018}}&lt;/ref&gt;
|}

===Other recognitions===
*2002: Voted one of ''[[Teen People]]'''s &quot;25 Hottest Stars Under 25&quot;
*2005: Ranked #87 on the ''[[Maxim (magazine)|Maxim]]'' Hot 100 Women&lt;ref name=&quot;mo2005&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.maxim.com/hot-100/2005-hot-100|title=2005 Hot 100|work=Maxim|accessdate=September 18, 2017}}&lt;/ref&gt;
*2010: Named one of ''[[Us Magazine]]'''s &quot;25 Most Stylish New Yorkers&quot;&lt;ref name=&quot;25 Most Stylish New Yorkers&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.usmagazine.com/stylebeauty/25-most-stylish|title=25 Most Stylish New Yorkers|work=US Magazine}}&lt;/ref&gt;

==അവലംബം==
{{Reflist|30em}}

==പുറമേനിന്നുള്ള കണ്ണികൾ==
{{Commons category|Alexis Bledel}}
{{wikiquote}}
* {{IMDb name|0088127}}
* {{Twitter}}

{{EmmyAward DramaGuestActress}}

{{Authority control}}

{{DEFAULTSORT:Bledel, Alexis}}

[[വർഗ്ഗം:1981-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:സെപ്റ്റംബർ 16-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ചലച്ചിത്ര നടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ടെലിവിഷൻ നടിമാർ]]</text>
      <sha1>deykytoscl779bchdpx907i126ucg17</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ജവഹർ ദ്വീപ്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>447442</id>
    <revision>
      <id>4680667</id>
      <parentid>3491773</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T07:33:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pradeep717</username>
        <id>21687</id>
      </contributor>
      <origin>4680667</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4048" sha1="97dj87stn17mdlfnnxiqsxizv607qgs" xml:space="preserve">[[File:Thane Creek and Elephanta Island 03-2016 - img09 docks at Jawahar Dweep.jpg|thumb|ജവഹർ ദ്വീപിലെ ടാങ്കർ ഡോക്കുകൾ]]
[[File:Thane Creek and Elephanta Island 03-2016 - img10 Ships on Thane Creek.jpg|thumb|ജവഹർ ദ്വീപിൽ ഒരു ഓയിൽ ടാങ്കർ]]
[[മുംബൈ]] ഹാർബറിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു ദ്വീപാണ് '''ജവഹർ ദ്വീപ്'''. '''ബുച്ചർ ഐലൻഡ്''' എന്ന പഴയ പേരിലും അറിയപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=finex/&gt;. മുംബൈ പോർട്ട് ട്രസ്റ്റിന്റെ അധീനതയിലുള്ള ഈ ദ്വീപിൽ പൊതുജനങ്ങൾക്ക് പ്രവേശനം നിരോധിച്ചിരിക്കുന്നു.
==എണ്ണ സംഭരണി==
മുഖ്യമായും ഈ ദ്വീപ് ഒരു എണ്ണ ടെർമിനൽ എന്ന നിലക്ക് ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു. കപ്പലുകളിൽ എത്തുന്ന ക്രൂഡ് ഓയിൽ ബുച്ചർ ദ്വീപിലെ വലിയ എണ്ണ സംഭരണികളിലാണ് സംഭരിക്കപ്പെടുന്നത്. അവിടെ നിന്ന് അവർ വഡാലയിലേയ്ക്ക് കടലിനടിയിലൂടെയുള്ള പൈപ്പുകൾ വഴി എത്തിക്കുകയും റിഫൈനറികളിൽ ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു&lt;ref&gt; https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/fire-fighting-operation-on-butcher-island-over-mumbai-port/articleshow/61001283.cms&lt;/ref&gt;. മുംബൈ നഗരത്തിന്റെ സുരക്ഷക്ക് ഈ രീതി സഹായകരമാകുന്നു. ഇവിടെ രണ്ടാം എണ്ണ ടെർമിനൽ വികസിപ്പിക്കാൻ ടെൻഡർ ക്ഷണിച്ചിട്ടുണ്ട്&lt;ref&gt;https://www.dredgingtoday.com/2018/10/05/mercator-submits-lowest-bid-for-jawahar-dweep-reclamation-project/&lt;/ref&gt;. പുതിയ ടെർമിനലിനു ചുറ്റുമുള്ള കടലിന്റെ  ആഴം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനായി ഇപ്പോൾ ഡ്രഡ്ജിംഗ് ജോലികൾ നടക്കുന്നുണ്ട്.

==ഭൂമിശാസ്ത്രം==
ദ്വീപിന്റെ മിക്ക ഭാഗവും ഇടതൂർന്ന സസ്യങ്ങൾ നിറഞ്ഞതാണ്. ദ്വീപിന്റെ നടുവിലായി ഒരു കുന്ന് ഉയർന്നു നിൽക്കുന്നു. ഗേറ്റ് വേ ഓഫ് ഇന്ത്യയിൽ നിന്ന് 8.3 കിലോമീറ്റർ ദൂരെയാണ് ബുച്ചർ ദ്വീപിന്റെ സ്ഥാനം&lt;ref name=finex&gt; https://www.financialexpress.com/india-news/mumbais-butcher-island-fire-ends-after-four-days/888757/&lt;/ref&gt;.
2017 ഒക്റ്റോബറിൽ ഇടിമിന്നൽ ഏറ്റതിനെത്തുടർന്ന് ഈ ദ്വീപിലെ ഒരു സംഭരണി, ഓയിൽ ടാങ്ക് നമ്പർ 13,  തീപിടിച്ച് നശിച്ചിരുന്നു. നാല് ദിവസത്തോളം അഗ്നിബാധ നീണ്ടുനിന്നു&lt;ref&gt;https://www.hindustantimes.com/mumbai-news/mumbai-s-butcher-island-fire-brought-under-control-after-three-days/story-2NUzhSCZidFJ7sm1QIckiP.html&lt;/ref&gt;.
==അവലംബം==
{{reflist}}

[[വർഗ്ഗം:മുംബൈ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ ദ്വീപുകൾ]]</text>
      <sha1>97dj87stn17mdlfnnxiqsxizv607qgs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ക്രറ്റോ ഫോർമേഷൻ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>450907</id>
    <revision>
      <id>4680528</id>
      <parentid>3630057</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T15:12:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kontributor 2K</username>
        <id>177681</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ദിനോസറുകൾ */ file renamed</comment>
      <origin>4680528</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25880" sha1="94zonmsduhfi6ycdafc75kh1cv9374l" xml:space="preserve">{{pu|Crato Formation}}
{{Infobox Rockunit
| name           = Crato Formation
| image          =
| caption        =
| type           = [[Geological formation]]
| period         = Albian
| age            = [[Aptian|Latest Aptian]]&lt;br&gt;~{{fossil range|115|113}}
| prilithology   = [[Mudstone]], [[limestone]]
| otherlithology = [[Siltstone]]
| namedfor       = [[Crato, Ceará]]
| namedby        =
| region         = [[Ceará]], [[Pernambuco]]
| country        = {{BRA}}
| coordinates    = {{coord|7.1|S|39.7|W|display=inline,title}} 
| paleocoordinates = {{coord|8.6|S|8.0|W|display=inline}}
| unitof         = [[Santana Group]]
| subunits       = Nova Olinda Member
| underlies      = [[Romualdo Formation|Romualdo]] &amp; [[Ipubi Formation]]s
| overlies       = [[Barbalha Formation]]
| thickness      =
| extent         = [[Araripe Basin]]
| area           =
| map            = Araripe Basin map - formations and resources.jpg
| map_caption    = Extent of the Santana Group, to which the Crato Formation belongs, in blue
}}

[[തുടക്ക ക്രിറ്റേഷ്യസ്]] കാലഘട്ടത്തിൽ [[ബ്രസീൽ|ബ്രസീലിലെ]] [[Araripe Basin|അരാരിപ്പ ബേസിനിൽ]] രൂപംകൊണ്ട [[Geological formation|ഭൗമ പാളികളാണ്]] '''ക്രറ്റോ ഫോർമേഷൻ''' (Crato Formation). ഇത് [[പാലിയെന്റോളജി]] വിദക്തർക്കു വളരെ ഉപകാരപ്രദമായ ഒരു [[ജീവാശ്മം|ജീവാശ്മ]] ശേഖരമാണ്. 113 [[ദശലക്ഷം|മില്യൺ]] വർഷങ്ങൾക്കു മുൻപാണ് ഇതിന്റെ അടുക്കുകൾ രൂപപ്പെട്ടതെന്നു കരുതുന്നു. 
    

== ചരിത്രം ==
[[File:Araripe Basin - depositional environments and sequence stratigraphy.jpg|thumb|right|330px|left|Schematic development of the depositional environments of the Santana Group]]
1823-ൽ ആണ് ആദ്യമായി [[മൽസ്യം|മൽസ്യങ്ങളുടെ]] [[ജീവാശ്മം|ജീവാശ്മങ്ങൾ]] ഇവിടെനിന്നും ലഭിക്കുന്നത്.  1993-ൽ ആണ് ശാസ്ത്രീയമായ പഠനങ്ങൾ പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടത്. ചുണ്ണാമ്പുകല്ലിൽ നന്നായി പരിപാലിക്കപ്പെട്ട [[ടെറാസോറസ്]], പലയിനം [[പ്രാണി|പ്രാണികൾ]], മൽസ്യങ്ങൾ എന്നിവയുടെ ജീവാശ്മങ്ങൾ അവിടെനിന്നും ലഭിച്ചു. [[തുമ്പി|തുമ്പികളുടെ]] [[ലാർവ|ലാർവകൾ]], [[ഇമാഗോ]] എന്നിവ ഉൾപ്പെടെ 384 ജീവാശ്മങ്ങൾ ഇതുവരെ ലഭിച്ചു. [[Hemiptera|ഹെമിപ്റ്റെറ]], [[ഓർത്തപ്റ്റെറ]], [[സസ്യം|സസ്യങ്ങൾ]] എന്നിവയുടെ ജീവാശ്മങ്ങളും  ധാരാളമായി ഇവിടെ കണ്ടെത്തി.    

== ജീവാശ്മങ്ങൾ  ==

=== പ്രാണികൾ ===
{| class=&quot;wikitable&quot; align=&quot;center&quot; width=&quot;100%&quot;
|- 
! colspan=&quot;5&quot; align=&quot;center&quot; |'''[[Insect]]s of the Crato Formation'''
|-
! Genus
! Species
! Presence
! Description
! Images
|-
|
''[[Araripenymphes]]''&lt;ref name=&quot;Myskowiak2016&quot;&gt;Myskowiak, 2016&lt;/ref&gt;
|
''A. seldoni''
|
Nova Olinda Member
|
A [[Nymphidae|Nymphid]] lacewing
|
|-
|
''[[Gracilepteryx]]''
|
''G. pulchra''
|
|
A [[Eolepidopterigidae]] moth
|
|-
|
''[[Makarkinia]]''&lt;ref name=&quot;Bechly2016&quot;&gt;Bechly et al., 2016&lt;/ref&gt;
|
''M. adamsi''&lt;br/&gt;
''M. kerneri''
|

|
A Kalligrammatid lacewing
|

|-
|
''[[Mickoleitia]]''
|
''M. longimanus''
|
|
A [[Coxoplectoptera]]n insect
|
[[File:Mickoleitia longimanus.jpg|center|150px|''[[Mickoleitia longimanus]]'']]
|-
|
''[[Netoxena]]''
|
''N. nana''
|
|
A [[Eolepidopterigidae]] moth
|
|-
|
''[[Principiala]]''&lt;ref name=&quot;Makarkin2007&quot;&gt;Makarkin &amp; Menon, 2007&lt;/ref&gt;
|
''P. incerta''
|
|
An [[Ithonidae]] lacewing, [[type species]] of ''Principiala''
|
|-
|
''[[Psamateia]]''
|
''P. calipsa''
|
|
A [[Eolepidopterigidae]] moth
|
|-
| 
''[[Rafaelia]]''
|
''R. maxima''
| 
| 
[[Neuropterida]] ''[[incertae sedis]]''
|
|-
|
''[[Undopterix]]''
|
''U. cariensis''
|
|
An [[Eolepidopterigidae]] moth
|
|-
|}

=== ആർത്രോപോഡ===
{| class=&quot;wikitable&quot; align=&quot;center&quot; width=&quot;100%&quot;
|- 
! colspan=&quot;5&quot; align=&quot;center&quot; |'''[[Arthropod]]s of the Crato Formation'''
|-
! Genus
! Species
! Presence
! Description
! Images
|-
| ''[[Protoischnurus]]''
| ''P. axelrodorum''
| 
| Scorpion
|
|-
|}

=== മൽസ്യങ്ങൾ ===
{| class=&quot;wikitable&quot; align=&quot;center&quot; width=&quot;100%&quot;
|- 
! colspan=&quot;6&quot; align=&quot;center&quot; | '''[[Fish]] of the Crato Formation'''
|-
! Genus
! Species
! Presence
! Description
! width=150px | Images
! Notes
|-
| ''[[Araripelepidotes]]'' || ''Araripelepidotes temnurus'' || || || || {{center|&lt;ref name=Aparecida_p25&gt;Aparecida et al., 2015, p.25&lt;/ref&gt;}}
|-
| ''[[Belonostomus]]'' || ''Belonostomus sp.'' || || || || {{center|&lt;ref name=Aparecida_p35&gt;Aparecida et al., 2015, p.35&lt;/ref&gt;}}
|-
| ''[[Calamopleurus]]'' || ''Calamopleurus cylindricus'' || || || || {{center|&lt;ref name=Aparecida_p29&gt;Aparecida et al., 2015, p.29&lt;/ref&gt;}}
|-
| ''[[Cladocyclus]]'' || ''Cladocyclus gardneri'' || || An [[Ichthyodectidae]] fish || [[File:Cladocyclus.JPG|center|150px]] || {{center|&lt;ref name=Aparecida_p36&gt;Aparecida et al., 2015, p.36&lt;/ref&gt;}}
|-
| ''[[Cratoamia]]'' || ''Cratoamia gondwanica'' || || || || {{center|&lt;ref name=Aparecida_p31&gt;Aparecida et al., 2015, p.31&lt;/ref&gt;}}
|-
| ''[[Dastilbe]]'' || ''Dastilbe crandalli'' || || || [[File:Chanidae_-_Dastilbe_species.JPG|center|150px]] || {{center|&lt;ref name=Aparecida_p51&gt;Aparecida et al., 2015, p.51&lt;/ref&gt;}}
|-
| ''[[Lepidotes]]'' || ''Lepidotes wenzae'' || || || || {{center|&lt;ref name=Aparecida_p26&gt;Aparecida et al., 2015, p.26&lt;/ref&gt;}}
|-
| ''[[Placidichthys]]'' || ''Placidichthys bidorsalis'' || || || || {{center|&lt;ref name=Aparecida_p33&gt;Aparecida et al., 2015, p.33&lt;/ref&gt;}}
|-
| ''[[Santanichthys]]'' || ''Santanichthys diasii'' || || || || {{center|&lt;ref name=Aparecida_p47&gt;Aparecida et al., 2015, p.47&lt;/ref&gt;}}
|-
|}

=== ആംഫിബിയൻസ് ===
{| class=&quot;wikitable&quot; align=&quot;center&quot; width=&quot;100%&quot;
|- 
! colspan=&quot;5&quot; align=&quot;center&quot; | '''[[Amphibian]]s of the Crato Formation'''
|-
! Genus
! Species
! Presence
! Description
! Images
|-
| 
''[[Arariphrynus]]''&lt;ref name=&quot;baezetal2009&quot;&gt;Báez et al., 2009&lt;/ref&gt;
|
''Arariphrynus placidoi''&lt;ref name=&quot;baezetal2009&quot; /&gt;
| 
| 
| rowspan=&quot;99&quot; | 
&lt;!-- [[Image:placeholder.jpg|thumb|center|200px|''[[Placeholder]]'']] --&gt;
|-
| 
''[[Cratia]]''&lt;ref name=&quot;baezetal2009&quot; /&gt;
|
''Cratia gracilis''&lt;ref name=&quot;baezetal2009&quot; /&gt;
|  
| 
|-
| 
''[[Eurycephalella]]''&lt;ref name=&quot;baezetal2009&quot; /&gt;
|
''Eurycephalella alcinae''&lt;ref name=&quot;baezetal2009&quot; /&gt;
| 
| 
|-
| 
[[Pipoidea]]&lt;ref name=&quot;baezetal2009&quot; /&gt;
|
Possible indeterminate pipoid remains.&lt;ref name=&quot;baezetal2009&quot; /&gt;
| 
| 
|-
|}

===  സ്‌ക്വമാറ്റ ===
{| class=&quot;wikitable&quot; align=&quot;center&quot; width=&quot;100%&quot;
|- 
! colspan=&quot;5&quot; align=&quot;center&quot; | '''[[Squamata]]ns of the Crato Formation'''
|-
! Genus
! Species
! Presence
! Description
! Images
|-
|
''[[Calanguban]]''
|
''C. alamoi ''
|

|
A non-iguana lizard
|
|-
|
''[[Tetrapodophis]]''
|
''T. amplectus''
|
|
A stem group snake with limbs
| [[File:Tetrapodophis hindlimbs.jpg|center|150px]]
|-
|}

=== ദിനോസറുകൾ===
{| class=&quot;wikitable&quot; align=&quot;center&quot; width=&quot;100%&quot;
|- 
! colspan=&quot;5&quot; align=&quot;center&quot; | '''[[Dinosaur]]s and [[bird]]s of the Crato Formation'''
|-
! Genus
! Species
! Presence
! Notes
! Images
|-
| 
?[[Avialae]]
|
?Avialan species
|  
| 
Numerous isolated feathers
| [[File:Santana Group - fossilized feathers and Dastilbe fossil.jpg|center|150px]]
|-
| 
''[[Cratoavis]]''
|
''C. cearensis''
| 
| 
[[Enantiornithine]]
| [[File:Cratoavis and Mirischia.jpg|center|150px|thumb|Reconstruction of ''Cratoavis'' and ''[[Mirischia]]'']]
|-
| 
?[[Spinosauroidea]]
|
?Spinosaur species
| 
| 
Isolated tooth 
| 
|-
|}

=== ക്രൂരോടാർസൻസ് ===
{| class=&quot;wikitable&quot; align=&quot;center&quot; width=&quot;100%&quot;
|- 
! colspan=&quot;5&quot; align=&quot;center&quot; | '''[[Crocodylomorph]]s of the Crato Formation'''
|-
! Genus
! Species
! Presence
! Description
! Images
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |
''[[Susisuchus]]''
| 
''Susisuchus anatoceps''&lt;ref name=SFMB03&gt;Salisbury et al., 2003&lt;/ref&gt;
| 
| 
| rowspan=&quot;2&quot; | [[File:Susisuchus specimen.PNG|center|150px]]
|-
|
cf. ''Susisuchus'' sp.&lt;ref name=FK09&gt;Figueiredo &amp; Kellner, 2009&lt;/ref&gt;
| 
| 
Undescribed species 
|-
|}

=== Pterosaurs ===
{| class=&quot;wikitable&quot; align=&quot;center&quot; width=&quot;100%&quot;
|- 
! colspan=&quot;5&quot; align=&quot;center&quot; | '''[[Pterosaur]]s of the Crato Formation'''
|-
! Genus
! Species
! Presence
! Description
! Images
|-
| 
''[[Arthurdactylus]]''
|
''A. conandoylei''
| 
| 
|
|-
| 
''[[Aymberedactylus]]''
|
''A. cearensis''
| 
| A basal member of the [[Tapejarinae]]. 
| [[File:Aymberedactylus.PNG|center|150px|Holotype]]
|-
| 
''[[Brasileodactylus]]''
|
''B. sp.''
| 
| 
|
|-
| 
''[[Lacusovagus]]''
|
''L. magnificens''
| 
Nova Olinda Member
| 
| [[File:Lacusovagus.JPG|center|150px]]
|-
| 
''[[Ludodactylus]]''
|
''L. sibbicki''
| 
| 
An ornithocheirid 
|
[[File:Ludodactylus JWPhoto.JPG|center|150px|''[[Ludodactylus]]'' sp.]]
|-
| 
''[[Tupandactylus]]''
|
''T. imperator''&lt;br/&gt;
''T. navigans''
| 
| 
|
[[File:Tapejara weln DB2.jpg|center|150px|''[[Tupandactylus navigans]]'']]
|-
| 
?''[[Tupuxuara]]''
|
?''T. sp.''
| 
| 
|
|-
|}

=== ഫ്ലോറ ===
{| class=&quot;wikitable&quot; align=&quot;center&quot; width=&quot;100%&quot;
|- 
! colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; | '''[[Flora]] of the Crato Formation'''
|-
! Species
! Notes
|-
| ''[[Araucaria|Araucaria cartellei]]'', ''[[Brachyphyllum|Brachyphyllum obesum]]'', ''[[Brachyphyllum|B. castilhoi]]'', ''[[Brachyphyllum|B. insigne]]'', ''[[Iara (plant)|Iara iguassu]]'', ''[[Caytoniales|Caytoniales sp.]]'', ''[[Ephedra|Ephedra sp.]]'', ''[[Araripia|Araripia florifera]]'', ''[[Araucarites|Araucarites vulcanoi]]'', ''[[Cariria|Cariria orbiculiconiformis]]'', ''[[Cearania|Cearania heterophylla]]'', ''[[Cratonia|Cratonia cotyledon]]'', ''[[Endressinia|Endressinia brasiliana]]'',''[[Klitzchophyllites|Klitzchophyllites flabellatus]]'', ''[[Novaolindia|Novaolindia dubia]]'', ''[[Pluricarpellatia|Pluricarpellatia peltata]]'', ''[[Podozamites|Podozamites lanceolatus]]'', ''[[Protananas|Protananas lucenae]]'', ''[[Ruffordia|Ruffordia goeppertii]]'', ''[[Tomaxellia|Tomaxellia biforme]]'', ''[[Welwitschiaprisca|Welwitschiaprisca austroamericana]]'', ''[[Welwitschiophyllum|Welwitschiophyllum brasiliense]]'', ''[[Welwitschiostrobus|Welwitschiostrobus murili]]'', ''[[Araucariostrobus|Araucariostrobus sp.]]'', ''[[Frenelopsis|Frenelopsis sp.]]'', ''[[Isoetites|Isoetites sp.]]'', ''[[Lindleycladus|Lindleycladus sp.]]'', ''[[Schizoneura|Schizoneura sp.]]'' || {{center|&lt;ref name=Jorge_p102&gt;Jorge de Lima et al., 2015, p.102&lt;/ref&gt;}}
|-
|}

=== മറ്റു ജീവാശ്മങ്ങൾ  ===
{{div col|colwidth=20em}}
* ''[[Araripenaeus|Araripenaeus timidus]]''&lt;ref name=Pinheiro2014_p4&gt;Pinheiro, 2014, p.4&lt;/ref&gt;
* †''[[ Cratoalloneura]]'' – type locality for genus
** †''[[ Cratoalloneura acuminata]]'' – type locality for species
** †''[[ Cratoalloneura verdandia]]'' – type locality for species
* †''[[ Cratoatractocerus]]'' – type locality for genus
** †''[[ Cratoatractocerus grimaldii]]'' – type locality for species
* †''[[ Cratoborellia]]'' – type locality for genus
** †''[[ Cratoborellia gorbi]]'' – type locality for species
* †''[[ Cratochrysa]]'' – type locality for genus
** †''[[ Cratochrysa martinsnetoi]]'' – type locality for species
** †''[[ Cratochrysa sublapsa]]'' – type locality for species
** †''[[ Cratochrysa willmanni]]'' – type locality for species
* †''[[ Cratocora]]'' – type locality for genus
** †''[[ Cratocora crassa]]'' – type locality for species
* †''[[ Cratocordulia]]'' – type locality for genus
** †''[[ Cratocordulia borschukewitzi]]'' – type locality for species
* †''[[ Cratocoris]]'' – type locality for genus
** †''[[ Cratocoris shevchenkoae]]'' – type locality for species
* †''[[ Cratocorydalopsis]]'' – type locality for genus
** †''[[ Cratocorydalopsis brasiliensis]]'' – type locality for species
* †''[[ Cratocossus]]'' – type locality for genus
** †''[[ Cratocossus magnus]]'' – type locality for species
* †''[[ Cratodactylus]]'' – type locality for genus
** †''[[ Cratodactylus ferreirai]]'' – type locality for species
** †''[[ Cratodactylus kellneri]]'' – type locality for species
* †''[[ Cratoelcana]]'' – type locality for genus
** †''[[ Cratoelcana damianii]]'' – type locality for species
** †''[[ Cratoelcana zessini]]'' – type locality for species
* †''[[ Cratoenigma]]'' – type locality for genus
** †''[[ Cratoenigma articulata]]'' – type locality for species
* †''[[ Cratogomphus]]'' – type locality for genus
** †''[[ Cratogomphus erraticus]]'' – type locality for species
* †''[[ Cratogryllus]]'' – type locality for genus
** †''[[ Cratogryllus cigueli]]'' – type locality for species
** †''[[ Cratogryllus guimaraesae]]'' – type locality for species
** †''[[ Cratogryllus pentagonalis]]'' – type locality for species
* †''[[ Cratohagenius]]'' – type locality for genus
** †''[[ Cratohagenius erichweberi]]'' – type locality for species
* †''[[ Cratohaglopsis]]'' – type locality for genus
** †''[[ Cratohaglopsis santanaensis]]'' – type locality for species
* †''[[ Cratohexagenites]]'' – type locality for genus
** †''[[ Cratohexagenites longicercus]]'' – type locality for species
** †''[[ Cratohexagenites minor]]'' – type locality for species
* †''[[ Cratokalotermes]]'' – type locality for genus
** †''[[ Cratokalotermes santanensis]]'' – type locality for species
* †''[[ Cratolindenia]]'' – type locality for genus
** †''[[ Cratolindenia knuepfae]]'' – type locality for species
* †''[[ Cratolocustopsis]]''
** †''[[ Cratolocustopsis araripensis]]'' – type locality for species
** †''[[ Cratolocustopsis contumax]]’'' – type locality for species
** †''[[ Cratolocustopsis cretacea]]'' – type locality for species
* †''[[ Cratomacer]]'' – type locality for genus
** †''[[ Cratomacer ephippiger]]'' – type locality for species
** †''[[ Cratomacer immersus]]'' – type locality for species
* †''[[ Cratomastotermes]]'' – type locality for genus
** †''[[ Cratomastotermes wolfschwenningeri]]'' – type locality for species
* †''[[ Cratomyia]]'' – type locality for genus
** †''[[ Cratomyia cretacica]]'' – type locality for species
** †''[[ Cratomyia macrorrhyncha]]'' – type locality for species
* †''[[ Cratonemonyx]]'' – type locality for genus
** †''[[ Cratonemonyx martinsnetoi]]'' – type locality for species
* †''[[ Cratonemopteryx]]'' – type locality for genus
** †''[[ Cratonemopteryx audax]]'' – type locality for species
** †''[[ Cratonemopteryx robusta]]'' – type locality for species
** †''[[ Cratonemopteryx speciosa]]'' – type locality for species
* †''[[ Cratonepa]]'' – type locality for genus
** †''[[ Cratonepa enigmatica]]'' – type locality for species
* †''[[ Cratonerthra]]'' – type locality for genus
** †''[[ Cratonerthra corinthiana]]'' – type locality for species
** †''[[ Cratonerthra estevezae]]'' – type locality for species
* †''[[ Cratoneura]]'' – type locality for genus
** †''[[ Cratoneura dividens]]'' – type locality for species
** †''[[ Cratoneura longissima]]'' – type locality for species
** †''[[ Cratoneura pulchella]]'' – type locality for species
* †''[[ Cratonympha]]'' – type locality for genus
** †''[[ Cratonympha microcelata]]'' – type locality for species
* †''[[ Cratopelocoris]]'' – type locality for genus
** †''[[ Cratopelocoris carpinteroi]]'' – type locality for species
* †''[[ Cratopetalia]]'' – type locality for genus
** †''[[ Cratopetalia whiteheadi]]'' – type locality for species
* †''[[ Cratopetalura]]'' – type locality for genus
* †''[[ Cratopetalura]]''
** †''[[ Cratopetalura petruleviciusi]]'' – type locality for species
** †''[[ Cratopetalura petruleviciusi]]''
* †''[[ Cratopsychopsis]]'' – type locality for genus
** †''[[ Cratopsychopsis maiseyi]]'' – type locality for species
* †''[[ Cratopteryx]]'' – type locality for genus
* †''[[ Cratopteryx]]''
** †''[[ Cratopteryx nemopteroides]]'' – type locality for species
** †''[[ Cratopteryx robertosantosi]]'' – type locality for species
* †''[[ Cratoraricrus]]'' – type locality for genus
** †''[[ Cratoraricrus oberlii]]'' – type locality for species
* †''[[ Cratoscalapha]]'' – type locality for genus
** †''[[ Cratoscalapha electroneura]]'' – type locality for species
* †''[[ Cratosisyrops]]'' – type locality for genus
** †''[[ Cratosisyrops gonzagai]]'' – type locality for species
* †''[[ Cratosmylus]]'' – type locality for genus
** †''[[ Cratosmylus magnificus]]'' – type locality for species
* †''[[ Cratosolpuga]]''
** †''[[ Cratosolpuga wunderlichi]]'' – type locality for species
* †''[[ Cratostenophlebia]]'' – type locality for genus
** †''[[ Cratostenophlebia schwickerti]]'' – type locality for species
* †''[[ Cratotabanus]]'' – type locality for genus
** †''[[ Cratotabanus stonemyomorphus]]'' – type locality for species
* †''[[ Cratotetraspinus]]'' – type locality for genus
** †''[[ Cratotetraspinus fossorius]]'' – type locality for species
* †''[[ Cratotipula]]'' – type locality for genus
** †''[[ Cratotipula latialata]]'' – type locality for species
* †''[[ Cratovitisma]]'' – type locality for genus
** †''[[ Cratovitisma oldreadi]]'' – type locality for species
* †''[[ Cratovoluptia]]'' – type locality for genus
** †''[[ Cratovoluptia criptoneura]]'' – type locality for species
* †''[[ Cratozeunerella]]'' – type locality for genus
** †''[[ Cratozeunerella amedegnatoi]]'' – type locality for species
** †''[[ Cratozeunerella godoii]]'' – type locality for species
** †''[[ Cratozeunerella neotropica]]'' – type locality for species
** †''[[ Cratozeunerella nervosa]]'' – type locality for species
** †''[[ Cratozeunerella soaresi]]'' – type locality for species
** †''[[ Cratozeunerella titanella]]'' – type locality for species
{{colend}}


== അവലംബം ==
{{reflist|20em}}

=== ഗ്രന്ഥസൂചിക ===
* {{cite LSA |last=Aparecida dos Reis Polck |first=Márcia |last2=Sardenberg Salgado de Carvalho |first2=Marise |last3=Miguel |first3=Raphael |last4=Gallo |first4=Valéria |year=2015 |title=Guia de identificação de peixes fósseis das Formações Crato e Santana da Bacia do Araripe |publisher=[[Serviço Geológico do Brasil]] (CPRM) |pages=1-74}}
* {{cite LSA |last=Assine |first=Mario L |year=1992 |title=Análise estratigráfica da Bacia do Araripe, Nordeste do Brasil |url=http://bjg.siteoficial.ws/1992/n.3/5.pdf |journal=[[Brazilian Journal of Geology|Revista Brasileira de Geociências]] |volume=22 |pages=289–300 |accessdate=2018-10-05}}
* {{cite LSA |last=Báez |first=A.M. |last2=Moura |first2=G.J.B. |last3=Gómez |first3=R.O. |year=2009 |title=Anurans from the Lower Cretaceous Crato Formation of northeastern Brazil: implications for the early divergence of neobatrachians |url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0195667109000056 |journal=[[Cretaceous Research]] |volume=30 |pages=829–846 |accessdate=2018-10-06}}
* {{cite LSA |last=Bechly |first=G. |last2=Makarkin |first2=V. N. |year=2016 |title=A new gigantic lacewing species (Insecta: Neuroptera) from the Lower Cretaceous of Brazil confirms the occurrence of Kalligrammatidae in the Americas |url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0195667115300938?via%3Dihub |journal=[[Cretaceous Research]] |volume=58 |pages=135–140 |accessdate=2018-10-06}}
* {{cite LSA |last=Fabin |first=Carlos E. |last2=Correia Filho |first2=Osvaldo J. |last3=Alencar |first3=Márcio L. |last4=Barbosa |first4=José A. |last5=de Miranda |first5=Tiago S. |last6=Neumann |first6=Virgínio H. |last7=Gomes |first7=Igor F. |last8=de Santana |first8=Felipe R. |year=2018 |title=Stratigraphic Relations of the Ipubi Formation: Siliciclastic-Evaporitic Succession of the Araripe Basin |url=http://www.scielo.br/pdf/aabc/v90n2s1/0001-3765-aabc-201820170526.pdf |journal=[[Anais da Academia Brasileira de Ciências]] |volume=90 |pages=2049–2071 |accessdate=2018-10-05}}
* {{cite LSA |last=Figueiredo |first=R.G. |last2=[[Alexander Kellner|Kellner]] |first2=A.W.A. |year=2009 |title=A new crocodylomorph specimen from the Araripe Basin (Crato Member, Santana Formation), northeastern Brazil |url=https://www.researchgate.net/publication/226381199_A_new_crocodylomorph_specimen_from_the_Araripe_Basin_Crato_Member_Santana_Formation_northeastern_Brazil |journal=[[Paläontologische Zeitschrift]] |volume=83 |pages=323–331 |accessdate=2018-10-06}}
* {{cite LSA |last=Jorge de Lima |first=Flaviana |last2=Feitosa Saraiva |first2=Antonio Álamo |last3=Manso Sayão |first3=Juliana |year=2012 |title=Revisão da paleoflora das Formações Missão Velha, Crato e Romualdo, Bacia do Araripe, nordeste do Brasil |journal=[[Estudos Geológicos]] |volume=22 |issue=1 |pages=99–115}}
* {{cite LSA |last=Leite da Silva |first=Agnelo |last2=Neumann |first2=Virginio Enrique |year=2003 |title=Formação Crato da Bacia do Araripe: um reservatório análogo ao Calcário Trairí (Formação Paracuru), Bacia do Ceará |url=http://www.portalabpg.org.br/PDPetro/2/1062.pdf |publisher=2o Congresso Brasileiro de P&amp;D em Petróleo &amp; Gás |pages=1–6 |accessdate=2018-10-06}}
* {{cite LSA |last=Makarkin |first=V.N. |last2=Menon |first2=F. |year=2007 |title=First record of fossil 'rapismatid-like' Ithonidae (Insecta, Neuroptera) from the Lower Cretaceous Crato Formation of Brazil |url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0195667107000523?via%3Dihub |journal=[[Cretaceous Research]] |volume=28 |pages=743–753 |accessdate=2018-10-06}}
* {{cite LSA |last=Martill |first=David M. |last2=Bechly |first2=Günter |last3=Loveridge |first3=Robert F. |year=2007 |title=The Crato Fossil Beds of Brazil: Window into an Ancient World |url=https://books.google.com/books?id=5ZBh_-QvX2MC&amp;pg=PA236 |publisher=[[Cambridge University Press]] |pages=236 |accessdate=2018-10-06}} {{isbn|978-1-139-46776-6}}
* {{cite LSA |last=Pinheiro |first=Allysson P. |last2=Saraiva |first2=Antônio Á.F. |last3=Santana |first3=William |year=2014 |title=Shrimps from the Santana Group (Cretaceous: Albian): new species (Crustacea: Decapoda: Dendrobranchiata) and new record (Crustacea: Decapoda: Caridea) |url=http://www.scielo.br/pdf/aabc/2014nahead/0001-3765-aabc-0001-3765201420130338.pdf |journal=[[Anais da Academia Brasileira de Ciências]] |volume=_ |pages=1–8 |accessdate=2018-10-06}}
* {{cite LSA |last=Salisbury |first=S.W. |last2=Frey |first2=E. |last3=Martill |first3=D.M. |last4=Buchy |first4=M.C. |year=2003 |title=A new crocodilian from the Lower Cretaceous Crato Formation of north-eastern Brazil |url=https://www.researchgate.net/publication/43445707_A_new_crocodilian_from_the_Lower_Cretaceous_Crato_Formation_of_north-eastern_Brazil |journal=[[Palaeontographica]]. Abteilung A, Palaozoologie - Stratigraphie |volume=270 |pages=3–47 |accessdate=2018-10-06}}
* {{cite LSA |last=Scherer |first=C.M.d.S. |last2=Jardim de Sá |first2=E.F. |last3=Córdoba |first3=V.C. |last4=Sousa |first4=D.d.C. |last5=Aquino |first5=M.M. |last6=Cardoso |first6=F.M.C. |year=2013 |title=Tectono-Stratigraphic evolution of the upper Jurassic-Neocomian rift succession, Araripe Basin, Northeast Brazil |url=https://estudogeral.sib.uc.pt/bitstream/10316/27124/1/Tectono-Stratigraphic%20evolution%20of%20the%20upper%20jurassic-neocomian%20rift%20succession.pdf |journal=[[Journal of South American Geosciences]] |volume=_ |pages=1–43 |accessdate=2018-10-05}}
* {{cite LSA |last=Weishampel |first=David B. et al |year=2004 |title=Dinosaur distribution (Early Cretaceous, South America) ''in:'' Weishampel, David B.; Dodson, Peter; and Osmólska, Halszka (eds.): The Dinosauria |publisher=Berkeley: University of California Press |pages=563–570}} {{ISBN|0-520-24209-2}}
* {{cite LSA |last=Bétard |first=François |last2=Peulvast |first2=Jean-Pierre |last3=de Oliveira Magalhães |first3=Alexsandra |last4=Carvalho Neta |first4=Maria de Lourdes |last5=de Freitas |first5=Francisco Idalecio |year=2017 |title=Araripe Basin: A Major Geodiversity Hotspot in Brazil |url=http://francois.betard.free.fr/Betardetal2017Geoheritage.pdf |journal=Geoheritage |volume=_ |pages=1–18 |accessdate=2018-10-06 |archive-date=2018-08-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180821223644/http://francois.betard.free.fr/Betardetal2017Geoheritage.pdf |url-status=dead }}
* {{cite LSA |last=Neumann |first=V.H. |last2=Borrego |first2=A.G. |last3=Cabrera |first3=L. |last4=Dino |first4=R. |year=2003 |title=Organic matter composition and distribution through the Aptian–Albian lacustrine sequences of the Araripe Basin, northeastern Brazil |url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0166516203000181 |journal=[[International Journal of Coal Geology]] |volume=54 |pages=21–40 |accessdate=2018-10-05}}

[[വർഗ്ഗം:ബ്രസീലിലെ പാലിയന്റോളജി]]</text>
      <sha1>94zonmsduhfi6ycdafc75kh1cv9374l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>പ്ലച്ചിയ ഓഡോറേറ്റ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>454106</id>
    <revision>
      <id>4680534</id>
      <parentid>4615025</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T15:48:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>4680534</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3141" sha1="2hizji839evdmxscqq93it3vuxp9fss" xml:space="preserve">{{prettyurl|Pluchea odorata}}
{{taxobox|image=Plucheaodorata.jpg
|regnum=[[Plant]]ae
|unranked_divisio=[[Flowering plant|Angiosperms]]
|unranked_classis=[[Eudicots]]
|unranked_ordo=[[Asterids]]
|ordo=[[Asterales]]
|familia=[[Asteraceae]]
|genus=''[[Pluchea]]''
|species='''''P. odorata'''''
|binomial=''Pluchea odorata''
|binomial_authority=([[Carl Linnaeus|L.]]) [[Henri Cassini|Cass.]]&lt;ref name=&quot;GRIN&quot;&gt;{{GRIN | accessdate=2010-02-27}}&lt;/ref&gt;}}
ആസ്റ്റർ കുടുംബം, ആയ ആസ്റ്ററേസിയിലെ പൂച്ചെടികളുടെ ഒരു ഇനം ആണ് '''പ്ലച്ചിയ ഓഡോറേറ്റ'''.&quot;Pluchea odorata&quot;.  '''സാൾട്ട്മാർഷ് ഫ്ലീബേൻ''' &lt;ref&gt;Germplasm Resources Information Network (GRIN). Agricultural Research Service (ARS), United States Department of Agriculture (USDA). Retrieved 2010-02-27.&lt;/ref&gt; '''ഷ്റബ്ബി കാംഫർ വീഡ്''' എന്നിവ പൊതുവായ പേരുകളാണ്.

[[യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ്]], [[മെക്സിക്കോ]], മദ്ധ്യ [[അമേരിക്ക]], [[കരീബിയൻ]], വടക്കൻ [[തെക്കേ അമേരിക്ക]] എന്നിവിടങ്ങളിലെ തദ്ദേശവാസിയാണ്. നനവുള്ള പ്രദേശങ്ങളിലും മറ്റ് തീരദേശ ആവാസവ്യവസ്ഥകളിലും ആർദ്രമായ ഉൾനാടൻ പ്രദേശങ്ങളിലും ഇത് വസിക്കുന്നു. [[ഹവായി|ഹവായി]], [[ന്യൂ കാലിഡോണിയ]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ ഹാനികരമായ ഒരു കളയാണിത്.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=http://horizon.documentation.ird.fr/exl-doc/pleins_textes/divers12-08/010052239.pdf|title=Les espèces exotiques envahissantes de Nouvelle-Calédonie|last=Hequet|first=Vanessa|year=2009|pages=17|language=fr}}&lt;/ref&gt;
==ചിത്രശാല==
&lt;gallery&gt;
Image:Pluchea odorata Salt marsh fleabane.jpg | sweetscent
Image:Pluchea odorata marsh fleabane.jpg | sweetscent
&lt;/gallery&gt;

==അവലംബം==
{{Reflist}}

== ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ ==
{{commonscat|Pluchea odorata}}
{{Wikispecies-inline}}
*[https://web.archive.org/web/20190718020910/http://ucjeps.berkeley.edu/cgi-bin/get_JM_treatment.pl?609,1703,1704 Jepson Manual Treatment]
*[http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=PLOD USDA Plants Profile]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
*[http://calphotos.berkeley.edu/cgi/img_query?query_src=photos_index&amp;where-taxon=Pluchea+odorata Photo gallery]
{{Taxonbar|from=Q7205209}}
[[വർഗ്ഗം:വടക്കേ അമേരിക്കയിലെ സസ്യജാലം]]
[[വർഗ്ഗം:മദ്ധ്യ അമേരിക്കയിലെ സസ്യജാലം]]
[[വർഗ്ഗം:സപുഷ്പികൾ]]</text>
      <sha1>2hizji839evdmxscqq93it3vuxp9fss</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>മാർഗരറ്റ് ഒലിഫാന്റ്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>460703</id>
    <revision>
      <id>4680663</id>
      <parentid>4440213</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T06:56:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>4680663</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28318" sha1="lhm1ajzex5atrcig9ugva6j1i1qp8q9" xml:space="preserve">{{prettyurl|Margaret Oliphant}}
{{Infobox writer &lt;!-- For more information see [[:Template:Infobox Writer/doc]]. --&gt; 
| name = മാർഗരറ്റ് ഒലിഫാന്റ്
| image = Margaret_Oliphant_Wilson_Oliphant.jpg
| image_size = 
| alt = 
| caption = An 1881 sketch
| pseudonym = 
| birth_name = മാർഗരറ്റ് ഒലിഫാന്റ് വിൽസൺ
| birth_date = {{Birth date|1828|4|4|df=yes}}
| birth_place = [[Wallyford]], Scotland
| death_date = {{Death date and age|1897|6|25|1828|4|4|df=yes}}
| death_place = [[Wimbledon, London|വിംബിൾഡൺ, ലണ്ടൻ]]
| resting_place = 
| occupation = 
| nationality = 
| education = 
| alma_mater = 
| period = 
| genre = [[Romance novel|റൊമാൻസ്]]
| subject = 
| movement = 
| notableworks = 
| spouse = 
| partner = 
| children = 
| relatives = 
| influences = 
| influenced = 
| awards = 
| signature = Signature of Margaret Oliphant.jpg
}}
'''മാർഗരറ്റ് ഒലിഫാന്റ് വിൽസൺ ഒലിഫാന്റ്''' (മാർഗരറ്റ് ഒലിഫാന്റ് വിൽസൺ, ജനനം:1884 ഏപ്രിൽ 4 - 1897 ജൂൺ 20)&lt;ref name=&quot;Times1897Nov06&quot;&gt;{{cite newspaper The Times|url=http://find.galegroup.com/ttda/infomark.do?&amp;source=gale&amp;prodId=TTDA&amp;userGroupName=hamlib&amp;tabID=T003&amp;docPage=article&amp;searchType=BasicSearchForm&amp;docId=CS235331942&amp;type=multipage&amp;contentSet=LTO&amp;version=1.0|articlename=Wills.-Mrs. Margaret Oliphant Wilson|section=News|date=6 November 1897|page_number=14|issue=35354|accessdate=11 November 2017}}&lt;/ref&gt; ഒരു [[സ്കോട്ട്‌ലൻഡ്|സ്കോട്ടിഷ്]] നോവലിസ്റ്റും ചരിത്രാഖ്യായികാകാരിയുമായിരുന്നു. സാധാരണയായി മിസ്സിസ് ഒലിഫാന്റ് എന്നതായിരുന്നു അവരുടെ [[തൂലികാനാമം]].

== ജീവിതരേഖ ==
ഗുമസ്തനായ ഫ്രാൻസിസ് ഡബ്ല്യു. വിൽസന്റെയും (c. 1788 – 1858), ഭാര്യ മാർഗരറ്റ് ഒലിഫാന്റിന്റെയും (c. 1789 – 17 September 1854) മകളായി&lt;ref name=&quot;Times1854Sep19&quot;&gt;{{cite newspaper The Times |url=http://find.galegroup.com/ttda/infomark.do?&amp;source=gale&amp;prodId=TTDA&amp;userGroupName=hamlib&amp;tabID=T003&amp;docPage=article&amp;searchType=&amp;docId=CS17206067&amp;type=multipage&amp;contentSet=LTO&amp;version=1.0 |articlename=Deaths |date=19 September 1854 |page_number=1 |issue=21850 |accessdate=11 November 2017}}&lt;/ref&gt;കിഴക്കൻ ലോത്തിയനിലെ [[Musselburgh|മുസ്സൽ‌ബർഗിനടുത്തുള്ള]] [[Wallyford|വാലിഫോർഡിൽ ]] ജനിച്ച ഒലിഫാന്ത് [[Lasswade|ലാസ്വാഡ്]] ([[Dalkeith|ഡാൽകീത്തി]]നടുത്തുള്ള), [[ഗ്ലാസ്ഗോ|ഗ്ലാസ്ഗോ]], [[ലിവർപൂൾ|ലിവർപൂൾ]] എന്നിവിടങ്ങളിലായാണ് അവരുടെ ബാല്യം ചെലവഴിച്ചത്. ഒരു പെൺകുട്ടിയെന്ന നിലയിൽ അവർ നിരന്തരം എഴുത്ത് പരീക്ഷിച്ചു. 1849-ൽ അവർ തന്റെ ആദ്യ നോവൽ [[Free Church of Scotland (1843–1900)|സ്കോട്ടിഷ് ഫ്രീ ചർച്ച്]] പ്രസ്ഥാനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ''പാസേജെസ് ഇൻ ദി ലൈഫ് ഓഫ് മിസ്സിസ് മാർഗരറ്റ് മൈറ്റ് ലാൻഡ്'' എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. 1851-ൽ കാലെബ് ഫീൽഡ്, എഡിൻബർഗിൽ [[William Blackwood|വില്യം ബ്ലാക്ക്വുഡ്]] എന്ന പ്രസാധകനെ കണ്ടുമുട്ടുകയും [[Blackwood's Magazine|ബ്ലാക്ക് വുഡിന്റെ]] മാസികയിലേക്ക് സംഭാവന ചെയ്യാൻ ക്ഷണിക്കുകയും ചെയ്തു. ഈ ബന്ധം അവരുടെ ജീവിതകാലം മുഴുവൻ നീണ്ടുനിന്നിരുന്നു. ഈ കാലയളവിൽ [[Nathaniel Hawthorne|നഥാനിയേൽ ഹത്തോൺസിന്റെ]] [[The Scarlet Letter|ദി സ്കാർലറ്റ് ലെറ്ററിലെ]] [[Arthur Dimmesdale|ആർതർ ഡിമ്മെസ്‌ഡേലിന്റെ]] കഥാപാത്രത്തെ വിമർശിച്ചുകൊണ്ട് നൂറിലധികം ലേഖനങ്ങൾ അവർ സംഭാവന ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.

1852 മെയ് മാസത്തിൽ, അവർ കസിൻ ഫ്രാങ്ക് വിൽസൺ ഒലിഫാന്റിനെ ബിർകെൻഹെഡിൽ വച്ച് വിവാഹം കഴിക്കുകയും ലണ്ടനിലെ കാംഡെനിലുള്ള ഹാരിംഗ്ടൺ സ്ക്വയറിൽ താമസമാക്കുകയും ചെയ്തു. പ്രധാനമായും സ്റ്റെയിൻ ഗ്ലാസിൽ ജോലി ചെയ്യുന്ന കലാകാരനായിരുന്നു ഭർത്താവ്. അവരുടെ ആറ് മക്കളിൽ മൂന്നുപേർ ശൈശവാവസ്ഥയിൽ മരിച്ചു. &lt;ref&gt;According to Elizabeth Jay, in the introduction of Margaret Oliphant's ''[https://books.google.com/books?id=S3i4B7wq2xwC&amp;pg=PA203 Autobiography]'' (published in 2002), p. 9, one of these children died aged one day, another, Stephen Thomas, at nine weeks, and Marjorie, the other daughter, at about eight months. The surviving children were Maggie (died in 1864), Cyril Francis, &quot;Tiddy&quot; (died in 1890) and Francis Romano, &quot;Cecco&quot; (died in 1894). However, ''The Victorian Web'' mentions seven children. See also Elisabeth Jay: Oliphant, Margaret Oliphant... In: ''Oxford Dictionary of National Biography'' (Oxford: OUP, 2004). [http://www.oxforddnb.com/view/article/20712 Retrieved 14 November 2010. Subscription required.] for the countless dependents she supported through much of her life.&lt;/ref&gt; ക്ഷയരോഗത്തിന്റെ അപകടകരമായ ലക്ഷണങ്ങൾ പിതാവിൽ തന്നെയുണ്ടായി. ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങളാൽ അവർ 1859 ജനുവരിയിൽ ഫ്ലോറൻസിലേക്കും പിന്നീട് റോമിലേക്കും മാറി. അവിടെവച്ച് അദ്ദേഹം മരിച്ചു. ആശ്രയമില്ലാതെ പൂർണ്ണമായും ഒറ്റപ്പെട്ട അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭാര്യ ഇംഗ്ലണ്ടിലേക്ക് മടങ്ങി. സാഹിത്യപ്രവർത്തനത്തിലൂടെ അവശേഷിക്കുന്ന മൂന്ന് മക്കളെ സംരക്ഷിയ്ക്കുന്നതിന്റെ ഭാരം ഏറ്റെടുത്തു.
[[File:Memorial to Mrs Oliphant in St Giles Cathedral Edinburgh.JPG|thumb|180px|എഡിൻ‌ബർഗിലെ [[St Giles' Cathedral|സെന്റ് ഗൈൽസ് കത്തീഡ്രലിലെ]] ശ്രീമതി ഒലിഫാന്ത് അനുസ്മരണം [[J. M. Barrie|ജെ. എം. ബാരി]] അനാച്ഛാദനം ചെയ്തു. &lt;ref name=&quot;ODNB&quot;&gt;[[ODNB]]&lt;/ref&gt;]]

1866-ൽ അവർ [[Windsor, Berkshire|വിൻഡ്‌സറിൽ]] തന്റെ മക്കളുടെ അടുത്ത് താമസമാക്കി. അവർ ഏട്ടനിൽ പഠിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു. ആ വർഷം, അവരുടെ രണ്ടാമത്തെ കസിൻ, [[Annie Louisa Walker|ആനി ലൂയിസ വാക്കർ]], അവർക്കൊപ്പം ഒരു വീട്ടുജോലിക്കാരിയായി താമസിക്കാൻ വന്നു.&lt;ref name = &quot;AutoElephant&quot;&gt;{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=S3i4B7wq2xwC&amp;dq=Annie+Louisa+Coghill| title=The autobiography of Margaret Oliphant |editor=Elizabeth Jay |year=2002 |ISBN=1-55111-276-0 |publisher=Broadview Press Ltd | place= ississauga, Canada}}&lt;/ref&gt;ജീവിതകാലം മുഴുവൻ ഇത് അവരുടെ വീടായിരുന്നു. മുപ്പതു വർഷത്തിലേറെയായി അവർ വൈവിധ്യമാർന്ന സാഹിത്യ ജീവിതം പിന്തുടർന്നു. പക്ഷേ വ്യക്തിപരമായ പ്രശ്‌നങ്ങൾ തുടർന്നു. മക്കളുടെപേരിൽ അവർ പരിപാലിച്ച അഭീഷ്‌ടങ്ങൾ പൂർത്തീകരിക്കപ്പെട്ടില്ല. മൂത്ത മകൻ സിറിൽ ഫ്രാൻസിസ് 1890-ൽ അന്തരിച്ചു. &lt;ref name=&quot;pubhist&quot;&gt;[http://www.publishinghistory.com/foreign-classics-for-english-readers-blackwood.html Foreign Classics for English Readers (William Blackwood &amp; Sons) - Book Series List] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191218195913/https://www.publishinghistory.com/foreign-classics-for-english-readers-blackwood.html |date=2019-12-18 }}, publishinghistory.com. Retrieved 20 May 2017.&lt;/ref&gt;ഇളയ, ഫ്രാൻസിസ് (അവർ &quot;സെക്കോ&quot; എന്ന് വിളിച്ചിരുന്നു), വിക്ടോറിയൻ ഇംഗ്ലീഷ് സാഹിത്യത്തിൽ അവരുമായി സഹകരിച്ച് ബ്രിട്ടീഷ് മ്യൂസിയത്തിൽ സ്ഥാനം നേടി. പ്രശസ്ത വൈദ്യനായ [[Sir Andrew Clark, 1st Baronet|സർ ആൻഡ്രൂ ക്ലാർക്ക്]] അത് നിരസിച്ചു. സെക്കോ 1894-ൽ മരിച്ചു. അവരുടെ അവസാനത്തെ മക്കൾ നഷ്ടപ്പെട്ടതോടെ അവർക്ക് ജീവിതത്തിൽ കൂടുതൽ താൽപ്പര്യമില്ലായിരുന്നു. അവരുടെ ആരോഗ്യം ക്രമാനുഗതമായി കുറഞ്ഞു. 1897 ജൂൺ 20 ന് വിംബിൾഡണിൽ വച്ച് അവർ മരിച്ചു.&lt;ref name=&quot;Times1897Nov06&quot;/&gt;&lt;ref&gt;[https://timesmachine.nytimes.com/timesmachine/1897/06/27/117906335.pdf ''&quot;Death of Mrs. Oliphant: Cancer Ends the Career of the Famous English Novelist and Historian,&quot;''] The New York Times, 27 June 1897.&lt;/ref&gt;മക്കളുടെ അരികിൽ അവരെ [[Eton, Berkshire|ഏട്ടനിൽ]] അടക്കം ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;ODNB&quot;/&gt;മൊത്തം മൂല്യം £4,932 വരുന്ന ഒരു സ്വകാര്യ എസ്റ്റേറ്റ് അവർ ഉപേക്ഷിച്ചു.&lt;ref name=&quot;Times1897Nov06&quot;/&gt;


1880 കളിൽ അവർ ഐറിഷ് നോവലിസ്റ്റ് [[Emily Lawless|എമിലി ലോലെസിന്റെ]] സാഹിത്യ ഉപദേഷ്ടാവായിരുന്നു. ഈ സമയത്ത് ഒലിഫാന്ത് അമാനുഷിക കഥകളുടെ നിരവധി രചനകൾ എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. അതിൽ ഒരു നീണ്ട പ്രേത കഥ ''എ ബെലഗെർഡ് സിറ്റി'' (1880), &quot;ദി ഓപ്പൺ ഡോർ&quot;, &quot;ഓൾഡ് ലേഡി മേരി&quot; എന്നിവയുൾപ്പെടെ നിരവധി ചെറുകഥകൾ രചനകളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.&lt;ref&gt;[[Mike Ashley (writer)|Mike Ashley]], ''Who's Who in Horror and Fantasy Fiction''. Elm Tree Books, 1977. {{ISBN|0-241-89528-6}}, p. 142.&lt;/ref&gt;ചരിത്ര കഥകളും ഒലിഫാന്ത് എഴുതി. [[Scottish Reformation|സ്കോട്ടിഷ് നവീകരണത്തെ]]ക്കുറിച്ചുള്ള മഗ്ഡലൻ ഹെപ്ബർൺ (1854). ഇതിൽ [[Cultural depictions of Mary, Queen of Scots|മേരി, സ്കോട്ട്സ് രാജ്ഞി]], [[John Knox|ജോൺ നോക്സ്]] എന്നിവരെ കഥാപാത്രങ്ങളായി അവതരിപ്പിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;William Russell Aitken, ''Scottish literature in English and Scots: a guide to information sources''. Gale Research Co., 1982 {{ISBN|9780810312494}}, p. 146.&lt;/ref&gt;

== ചിത്രശാല ==
&lt;gallery widths=&quot;168px&quot; heights=&quot;168px&quot; perrow=&quot;5&quot;&gt;
File:Margaret Oliphant Wilson Oliphant.jpg|ഫ്രെഡറിക് അഗസ്റ്റസ് സാൻഡിസ് എഴുതിയ ഒലിഫാന്റെ ഛായാചിത്രം, ചോക്ക്, 1881.
File:Margaret O. W. Oliphant.jpg|ആൽ‌ബുമെൻ കാർട്ടെ-ഡി-വിസൈറ്റ്, തോമസ് റോജർ‌ ചിത്രീകരിച്ചത്, ca. 1860
File:Margaret Oliphant.jpg|മാർഗരറ്റ് ഒലിഫാന്റ്, ജാനറ്റ് മേരി ഒലിഫാന്റ്, 1895.
File:Picture of Margaret Oliphant.jpg|മാർഗരറ്റ് ഒലിഫാന്റ്, by ഹിൽസ് &amp; സോണ്ടേഴ്സ്.  
File:Margaret Oliphant and her Family.jpg|മാർഗരറ്റ് ഒലിഫാന്റും കുടുംബവും വിൻഡ്‌സറിൽ, 1874.
&lt;/gallery&gt;

== രചനകൾ ==
നോവലുകൾ, യാത്രാവിവരണങ്ങൾ, ചരിത്രം, സാഹിത്യ വിമർശനങ്ങളുടെ അനേകം വോള്യങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെ ഏകദേശം 120-ലധികം കൃതികൾ ഒലിഫന്റിന്റേതായി പുറത്തിറങ്ങിയിരുന്നു.

=== നോവലുകൾ ===
{{Div col|small=yes|colwidth=22em}}
*''മാർഗരറ്റ് മെയ്റ്റ്‍ലാന്റ്'' (1849).
*''മെർക്ൿലാന്റ്'' (1850).
*''കാലെബ് ഫീൽഡ്'' (1851).
*''ജോൺ ട്രേറ്റൺ'' (1851).
*''ആദം ഗ്രെയിം'' (1852).
*''ദ മെൽവില്ലെസ്'' (1852).
*''കാത്തി സ്റ്റിവാർട്ട്'' (1852).
*''ഹാരി മുയിർ'' (1853).
*''ഐലീഫോർഡ്'' (1853).
*''ദ ക്വയറ്റ് ഹാർട്ട്'' (1854).
*''മഗ്ഡലെൻ ഹെപ്ബേൺ'' (1854).
*''സൈദീ'' (1855).
*''ലില്ലീസ്‍ലീഫ്'' (1855).
*''ക്രിസ്റ്റ്യൻ മെൽവില്ലെ'' (1855).
*''ദ അതെലിങ്സ്'' (1857).
*''ദ ഡേസ് ഓഫ് മൈ ലൈഫ്'' (1857).
*''ഓർഫാന്സ്'' (1858).
*''ദ ലയേർഡ് ഓഫ് നോർലാ'' (1858).
*''ആഗ്നസ് ഹോപ്ടൂൺസ് സ്കൂൾസ് ആന്റ് ഹോളിഡേസ്'' (1859).
*''ലൂസി ക്രോഫ്റ്റൺ'' (1860).
*''ദ ഹൌസ് ഓൺ ദ മൂർ'' (1861).
*''ദ ലാസ്റ്റ് ഓഫ് ദ മോർട്ടിമേർസ്'' (1862).
*''ഹാർട്ട് ആന്റ് ക്രോസ്'' (1863).
*''ദ ക്രോണിക്കിൾ ഓഫ് കാർലിംഗ്ഫോർഡ്''  ''ബ്ലാക്ൿവുഡ്സ് മാഗസിനിൽ'' (1862–1865), പുനപ്രസിദ്ധീകരിച്ചു:
**''സേലം ചാപ്പൽ'' (1863).
**''ദ റെക്ടർ'' (1863).
**''ഡോക്ടേർസ് ഫാമിലി'' (1863).
**''ദ പെർപെച്ച്വൽ ക്യുറേറ്റ്'' (1864).
**''[[മിസ്സ് മാർജോരിബാങ്ക്സ്]]'' (1866).
**''[[ഫോബ് ജൂണിയർ]]'' (1876).
*''എ സൺ ഓഫ് ദ സോയിൽ'' (1865).
*''ആഗ്നസ്'' (1866).
*''മഡോണ മേരി'' (1867).
*''ബ്രൌൺലോസ്'' (1868).
*''ദ മിനിസ്റ്റേർസ് വൈഫ്'' (1869).
*''ദ ത്രീ ബ്രദേർസ്'' (1870).
*''ജോൺ: എ ലവ് സ്റ്റോറി'' (1870).
*''[[സ്ക്വയർ ആർഡൻ]]'' (1871).
*''അറ്റ് ഹിസ് ഗേറ്റ്സ്'' (1872).
*''ഓംബ്ര'' (1872).
*''May'' (1873).
*''ഇന്നസെന്റ്'' (1873).
*''ദ സ്റ്റോറി ഓഫ് വാലന്റൈൻ ആന്റ് ഹിസ് ബ്രദർ'' (1875).
*''എ റോസ് ഇൻ ജൂൺ'' (1874).
*''ഫോർ ലവ് ആന്റ് ലൈഫ്'' (1874).
*''വൈറ്റ്‍ലേഡീസ്'' (1875).
*''ആൻ ഓഡ് കപ്പിൾ'' (1875).
*''ദ ക്യുറേറ്റ് ഇൻ ചാർജ്'' (1876).
*''കാറിറ്റ'' (1877).
*''യങ് മസ്ഗ്രേവ്'' (1877).
*''മിസിസ്. ആർതർ'' (1877).
*''ദ പ്രിംറോസ് പാത്'' (1878).
*''വിതിൻ ദ പ്രിസിങ്റ്റ്സ്'' (1879).
*''ദ ഫ്യുജിറ്റീവ്സ്'' (1879).
*''എ ബിലീഗ്വർഡ് സിറ്റി'' (1879).
*''ദ ഗ്രേറ്റസ്റ്റ് ഹെയറസ് ഇൻ ഇംഗ്ലണ്ട്'' (1880).
*''ഹി ദാറ്റ് വിൽ നോട്ട് വെൻ ഹി മേ'' (1880).
*''ഇൻ ട്രസ്റ്റ്'' (1881).
*''ഹാരി ജോസിലിൻ'' (1881).
*''ലേഡി ജെയിൻ'' (1882).
*''എ ലിറ്റിൽ പിൽഗ്രിം ഇൻ ദ അൺസീൻ'' (1882).
*''ദ ലേഡി ലിൻഡോർസ്'' (1883).
*''സർ ടോം'' (1883).
*''[[ഹെസ്റ്റെർ (നോവൽ)|ഹെസ്റ്റെർ]]'' (1883).
*''ഇറ്റ് വാസ് എ ലവർ ആന്റ് ഹിസ് ലാസ്സ്'' (1883).
*''ദ ലേഡീസ് വാക്ക്'' (1883).
*''[[ദ വിസാർഡ്സ് സൺ]]'' (1884).
*''മാഡം'' (1884).
*''ദ പ്രൊഡിഗൽസ് ആന്റ് ദേർ‌ ഇൻഹെറിറ്റൻസ്'' (1885).
*''ഒലിവേർസ് ബ്രൈഡ്'' (1885).
*''എ കൺട്രി ജെന്റിൽമാൻ ആന്റ് ഹിസ് ഫാമിലി'' (1886).
*''എ ഹൌസ് ഡിവൈഡഡ് എഗേൻസ്റ്റ് ഇറ്റ്സെൽഫ്'' (1886).
*''എഫീ ഒഗിൽവീ'' (1886).
*''എ പൂവർ ജെന്റിൽമാൻ'' (1886).
*''ദ സൺ ഓഫ് ഹിസ് ഫാദർ'' (1886).
*''ജോയിസ്'' (1888).
*''കസിൻ മേരി'' (1888).
*''ദ ലാന്റ് ഓഫ് ഡാർക്ക്നസ്'' (1888).
*''ലേഡി കാർ'' (1889).
*''കിർസ്റ്റീൻ'' (1890).
*''ദ മിസ്റ്ററി ഓഫ് മിസിസ് ബീൻകാരോ'' (1890).
*''സൺസ് ആന്റ് ഡോട്ടേർസ്'' (1890).
*''ദ റെയിൽവേ മാൻ ആന്റ് ഹി ചിൽഡ്രണ്'' (1891).
*''ദ ഹെയർ പ്രിസംപ്റ്റീവ് ആന്റ് ദ ഹെയർ ആപ്പാരന്റ്'' (1891).
*''ദ മാര്യേജ് ഓഫ എലിനർ'' (1891).
*''ജാനറ്റ്'' (1891).
*''ദ കുക്കു ഇൻ ദ നെസ്റ്റ്'' (1892).
*''ഡയാന ട്രെലാവ്നി'' (1892).
*''ദ സോർസെറസ്'' (1893).
*''എ ഹൌസ് ഇൻ ബ്ലൂംസ്ബറി'' (1894).
*''സർ റോബർട്സ് ഫോർച്ചൂൺ'' (1894).
*''ഹു വാസ് ലോസറ്റ് ആന്റ് ഈസ് ഫൌണ്ട്'' (1894).
*''ലേഡി വില്ല്യം'' (1894).
*''ടു സ്ട്രെയിഞ്ചേർസ്'' (1895).
*''ഓൾഡ് മി. ട്രെഡ്ഗോൾഡ്'' (1895).
*''ദ അൺജസ്റ്റ് സ്റ്റിവാർഡ്'' (1896).
*''ദ വേസ് ഓഫ് ലൈഫ്'' (1897).
{{div col end}}

== അവലംബം ==
{{reflist}}
==കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക്==
{{Refbegin|30em}}
*D'Albertis, Deirdre (1997). &quot;The Domestic Drone: Margaret Oliphant and a Political History of the Novel,&quot; ''SEL: Studies in English Literature 1500–1900,'' Vol. 37, No. 4, pp.&amp;nbsp;805–829.
*Clarke, John Stock. [https://archive.org/details/Margaret_Oliphant_Secondary_Bibliography/ ''Margaret Oliphant: A Bibliography of Secondary Sources 1848–2005''].
*Clarke, John Stock. [https://archive.org/details/Margaret_Oliphant_Non_Fiction_Bibliography/ ''Margaret Oliphant: Non-Fiction Bibliography''].
*Clarke, John Stock [https://archive.org/details/Margaret_Oliphant_Fiction_Bibliography/ ''Margaret Oliphant: Fiction Bibliography''].
*Colby, Vineta and Robert Colby (1966). [https://archive.org/stream/The_equivocal_virtue_mrsOliphant_and_the_victorian_literary_market_place#page/n0/mode/2up ''The Equivocal Virtue: Mrs. Oliphant and the Victorian Literary Market Place.''] Hamden, Conn.: Archon Books.
*[[Richard Garnett (writer)|Garnett, Richard]] (1901). [https://archive.org/stream/p3dictionaryofna01leesuoft#page/230/mode/2up &quot;Oliphant, Margaret Oliphant.&quot;] In: ''Dictionary of National Biography,'' Supplement, Vol. III. New York: The Macmillan Company, pp.&amp;nbsp;230–234.
*Halsey, Francis W. (1899). [http://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=uva.x030605539;view=1up;seq=45 &quot;Mrs. Oliphant,&quot;] ''The Book Buyer,'' Vol. 19, No. 2, pp.&amp;nbsp;111–113.
*Jay, Elisabeth (1994). ''Mrs Oliphant: &quot;A Fiction to Herself&quot; – A Literary Life.'' Oxford University Press.
*{{cite ODNB|first=Elisabeth|last= Jay|title=Oliphant, Margaret Oliphant Wilson (1828–1897)|id=20712}}
*Kämper, Birgit (2001). ''Margaret Oliphant's Carlingford Series: An Original Contribution to the Debate on Religion, Class, and Gender in the 1860s and '70s.'' Frankfurt am Main: Peter Lang.
*Michie, Elsie B. (2001). &quot;Buying Brains: Trollope, Oliphant, and Vulgar Victorian Commerce,&quot; ''Victorian Studies,'' Vol. 44, No. 1, pp.&amp;nbsp;77–97.
*[https://archive.org/stream/scottishreview30paisuoft#page/282/mode/2up &quot;Mrs. Oliphant and her Rivals,&quot;] ''The Scottish Review,'' Vol. 30, 1897, pp.&amp;nbsp;282–300.
*[http://digital.library.cornell.edu/cgi/t/text/pageviewer-idx?c=livn&amp;cc=livn&amp;idno=livn0214-6&amp;node=livn0214-6%3A1&amp;view=image&amp;seq=413&amp;size=100 &quot;Mrs. Oliphant,&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304202609/http://digital.library.cornell.edu/cgi/t/text/pageviewer-idx?c=livn&amp;cc=livn&amp;idno=livn0214-6&amp;node=livn0214-6:1&amp;view=image&amp;seq=413&amp;size=100 |date=2016-03-04 }} ''The Living Age'', Vol. 214, 1897, pp.&amp;nbsp;403–407.
*[http://digital.library.cornell.edu/cgi/t/text/pageviewer-idx?c=livn&amp;cc=livn&amp;idno=livn0215-2&amp;node=livn0215-2%3A1&amp;view=image&amp;seq=84&amp;size=100 &quot;Mrs. Oliphant as a Novelist,&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303235109/http://digital.library.cornell.edu/cgi/t/text/pageviewer-idx?c=livn&amp;cc=livn&amp;idno=livn0215-2&amp;node=livn0215-2:1&amp;view=image&amp;seq=84&amp;size=100 |date=2016-03-03 }} ''The Living Age,'' Vol. 215, 1897, pp.&amp;nbsp;74–85.
*[https://archive.org/stream/scottishreview34paisuoft#page/124/mode/2up &quot;Mrs. Oliphant's Autobiography,&quot;] ''The Scottish Review'', Vol. 34, 1899, pp.&amp;nbsp;124–138.
*[https://archive.org/stream/quarterlyreview36smitgoog#page/n264/mode/2up &quot;Mrs. Oliphant's Autobiography,&quot;] ''The Quarterly Review,'' Vol. 190, 1899, pp.&amp;nbsp;255–267.
*[[William Robertson Nicoll|Nicoll, W. Robertson]] (1897). [http://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=hvd.32044037104833;view=1up;seq=520 &quot;Mrs. Oliphant,&quot;] ''The Bookman,'' Vol. 5, pp.&amp;nbsp;484–486.
*Onslow, Barbara (1998). &quot;'Humble Comments for the Ignorant': Margaret Oliphant's Criticism of Art and Society,&quot; ''Victorian Periodicals Review,'' Vol. 31, No. 1, pp.&amp;nbsp;55–74.
*Preston, Harriet Waters (1885). [http://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=uc1.32106019602223;view=1up;seq=743 &quot;Mrs. Oliphant,&quot;] ''The Atlantic Monthly,'' Vol. 55, pp.&amp;nbsp;733–744.
*Preston, Harriet Waters (1897). [http://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015030108370;view=1up;seq=434 &quot;Mrs. Oliphant,&quot;] ''The Atlantic Monthly,'' Vol. 80, pp.&amp;nbsp;424–427.
*Preston, Harriet Waters (1897). [https://archive.org/stream/libraryworldsbe05unkngoog#page/n26/mode/2up &quot;Margaret Oliphant Wilson Oliphant.&quot;] In: ''Library of the World's Best Literature'', Vol. XIX. New York: R.S. Peale &amp; J.A. Hill.
*Preston, Harriet Waters (1899). [http://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015030108339;view=1up;seq=579 &quot;The Autobiography of Mrs. Oliphant,&quot;] ''The Atlantic Monthly,'' Vol. 84, pp.&amp;nbsp;567–573.
*Rubik, Margarete (1994). ''The Novels of Mrs Oliphant, A Subversive View of Traditional Themes.'' New York: Peter Lang Publishing.
*[[Jessie Sime|Sime, (Jessie) Georgina]], and Frank (Carr) Nicholson (1952). [https://archive.org/stream/BraveSpirits_94#page/n29/mode/2up &quot;Recollections of Mrs. Oliphant.&quot;] In: ''Brave Spirits''. London: privately printed, distributed by Simpkin Marshall &amp; Co., pp.&amp;nbsp;25–55.
*[http://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015082395578;view=1up;seq=34 &quot;The Life and Writings of Mrs. Oliphant,&quot;] ''The Edinburgh Review,'' Vol. 190, 1899, pp.&amp;nbsp;26–47.
*Trela, D.J. (1995). ''Margaret Oliphant: Critical Essays on a Gentle Subversive.'' Selinsgrove: Susquehanna University Press.
*Trela, D.J. (1996). &quot;Margaret Oliphant, James Anthony Froude and the Carlyles' Reputations: Defending the Dead,&quot; ''Victorian Periodicals Review'', Vol. 29, No. 3, pp.&amp;nbsp;199–215.
*Walker, Hugh (1921). [https://archive.org/stream/cu31924013261577#page/n5/mode/2up ''The Literature of the Victorian Era.''] Cambridge University Press.
*Williams, Merryn (1986). [https://archive.org/details/MargaretOliphantACriticalBiography ''Margaret Oliphant: A Critical Biography.''] New York: St. Martin's Press.
*[http://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=coo.31924065581989;view=1up;seq=309 &quot;Works by Mrs. Oliphant,&quot;] ''The British Quarterly Review,'' Vol. 49, 1869, pp.&amp;nbsp;301–329.
{{Refend}}

==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
{{commons category|Margaret Oliphant Oliphant}}
{{Library resources box|by=yes|onlinebooksby=yes|viaf=49256072}}
*[http://www.oliphantfiction.com The Margaret Oliphant Fiction Collection] – all novels and stories with summaries, pictures, links, series, themes.
*{{Gutenberg author |id=963}}
*{{FadedPage|id=Oliphant, Margaret|name=Margaret Oliphant|author=yes}}
*{{Internet Archive author |search=(Margaret Oliphant)}}
*{{Librivox author |id=4609}}
*[http://www.victorianweb.org/authors/oliphant/index.html Margaret Oliphant at The Victorian Web]
*[https://openlibrary.org/authors/OL772829A Works] at [https://openlibrary.org Open Library]
*[https://web.archive.org/web/20120127204949/http://www.mrsoliphant.co.uk/ Basketful of Fragments: Krystyna Weinstein's 'fictional autobiography' of Margaret Oliphant]
*{{UK National Archives ID}}
*[http://www.persephonebooks.co.uk/mrs-oliphant/ Author Profile at Persephone Books] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160414181010/http://www.persephonebooks.co.uk/mrs-oliphant/ |date=2016-04-14 }}
*''[http://www.persephonebooks.co.uk/the-mystery-of-mrs-blencarrow.html The Mystery of Mrs Blencarrow]'' at Persephone Books
{{Authority control}}

[[വർഗ്ഗം:വിക്ടോറിയൻ നോവലിസ്റ്റുകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:1828-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1897-ൽ മരിച്ചവർ]]</text>
      <sha1>lhm1ajzex5atrcig9ugva6j1i1qp8q9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>മാറാ (പ്ലാന്റ്)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>470409</id>
    <revision>
      <id>4680661</id>
      <parentid>3126056</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T06:22:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>4680661</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3416" sha1="t1ylrvs6qawiuah2g9fnl29ya9l3t3h" xml:space="preserve">{{prettyurl|Marah (plant)}}
{{taxobox
|image = Marah oreganus 000.jpg
|image_caption = ''[[Marah oreganus]]'' (coastal manroot)
|display_parents = 2
|regnum = [[Plant]]ae
|unranked_divisio = [[Angiosperms]]
|unranked_classis = [[Eudicots]]
|unranked_ordo = [[Rosids]]
|ordo = [[Cucurbitales]]
|familia = '''Cucurbitaceae'''
|taxon = Marah
|authority = [[Albert Kellogg|Kellogg]]
|subdivision_ranks = Species
|subdivision = ''[[Marah fabaceus]]''&lt;br&gt;
''[[Marah gilensis]]'' &lt;br&gt;
''[[Marah guadalupensis]]''&lt;br /&gt;
''[[Marah horridus]]''&lt;br&gt;
''[[Marah macrocarpus]]''&lt;br&gt;
''[[Marah oreganus]]'' &lt;br&gt;
''[[Marah watsonii]]''
|synonyms = ''Megarrhiza'' &lt;small&gt;[[Torr.]] &amp; [[A.Gray]]&lt;/small&gt;
|}}
[[കുക്കുർബിറ്റേസീ|കുക്കുർബിറ്റേസി]] കുടുംബത്തിൽപ്പെടുന്ന നിലത്ത് പടർന്ന് വളരുന്ന [[വടക്കേ അമേരിക്കൻ]] സ്വദേശിയായ ഒരു സസ്യമാണ് '''മാറാ (the manroots, wild cucumbers, or cucumber gourds)''' സാധാരണ '''Old man in the ground''' എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്ന ഈ സസ്യം [[ബൈബിൾ|ബൈബിളിലെ]] പുറപ്പാടു പുസ്തകത്തിൽ 15: 22-25 -ൽ [[Marah (Bible)|മാറായെ]] {{bibleverse||Exodus|15:22-25}} '''കയ്പുള്ള ജലം''' എന്നു വിശേഷിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇതിനെ അടിസ്ഥാനമാക്കി ജീനസ് '''മാറാ''' എന്നു പേർ നല്കിയിരിക്കുന്നു. (ഇതിന് അങ്ങേയറ്റത്തെ കയ്പ്പ് സ്വഭാവമുള്ളതായി സസ്യശാസ്ത്രജ്ഞനായ [[Albert Kellogg|ആൽബർട്ട് കെലോഗ്]] കുറിച്ചിരിക്കുന്നു).&lt;ref&gt;{{cite journal |title=''Marah muricatus'' |last=Kellogg |first=Albert |year=1854 |journal=Proceedings of the California Academy of Sciences |volume=1 |pages=38–39 |location=San Francisco |accessdate=20 February 2012 |url=https://archive.org/stream/proceedingsofcal01acad#page/38/mode/1up |quote=The significance of the name we have chosen would be better understood by perusing Exodus xv : 22-25}}&lt;/ref&gt;
==അവലംബം==
{{Reflist}}
* Gunther, Erna (1973): ''Ethnobotany of Western Washington'' (Revised ed.). University of Washington Press.
* Pojar, Jim &amp; McKinnon, Andy (1994): ''Plants of the Pacific Northwest Coast''. Lone Pine Publishing.

==പുറം കണ്ണികൾ==
{{commons category|Marah}}
*[https://web.archive.org/web/20190724082853/http://ucjeps.berkeley.edu/cgi-bin/get_JM_treatment.pl?3375,3389 Jepson manual treatment of genus ''Marah'']
*[http://www.anexaminedlife.net/manroot Website About 5 California-native Marah Species]

[[വർഗ്ഗം:കുക്കുർബിറ്റേസി]]
[[വർഗ്ഗം:കാലിഫോർണിയയിലെ സസ്യജാലം]]
[[വർഗ്ഗം:പരമ്പരാഗത നാടൻ അമേരിക്കൻ വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന സസ്യങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:വിഷസസ്യങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>t1ylrvs6qawiuah2g9fnl29ya9l3t3h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഗവണ്മെന്റ് എച്ച്.എസ്.എസ്. ഫോർ ഗേൾസ് കോട്ടൺഹിൽ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>478885</id>
    <revision>
      <id>4680716</id>
      <parentid>4680006</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T11:44:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Shajinss</username>
        <id>208313</id>
      </contributor>
      <comment>/* ചിത്രശാല */</comment>
      <origin>4680716</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14736" sha1="qgsbn34q05gtxpzejo5r0a96zg4wm8u" xml:space="preserve">{{prettyurl|Government Higher Secondary School for Girls Cottonhill}}
 
[[കേരളം]] സംസ്ഥാനത്തിലെ [[തിരുവനന്തപുരം ജില്ല|തിരുവനന്തപുരം]] ജില്ലയിലെ തിരുവനന്തപുരം വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിൽ സൗത്ത് ഉപജില്ലയിൽ [[തിരുവനന്തപുരം]] നഗരത്തിലെ വഴുതക്കാട് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന പെൺകുട്ടികൾക്കായുള്ള  ഒരു സർക്കാർ വിദ്യാലയമാണ് '''ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് ഹയർ സെക്കന്ററി സ്കൂൾ കോട്ടൺഹിൽ'''. നഗരത്തിന്റെ തിരക്കുകൾക്കിടയിലും ഗൃഹാതുരത്വമുണർത്തുന്ന ഗ്രാമീണസൗന്ദര്യവും ശാന്തതയും ഇവിടെ അനുഭവപ്പെടുന്നു. പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ സംരക്ഷണ യജ്ഞത്തിൽ പങ്കാളികളായി കൊണ്ട് അതിവേഗം മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഒരു സമൂഹത്തിൽ സ്വയം മനസ്സിലാക്കാനും സമൂഹത്തിന് സംഭാവന നൽകാനും വിജയിക്കാനും സ്കൂൾ വിദ്യാർത്ഥികളെ സജ്ജമാക്കുക, അങ്ങനെ ലോകത്തെ മികച്ച ഇടമായി സ്കൂളിനെ മാറ്റുക എന്നതാണ് ഈ സ്കൂളിന്റെ ദർശനം.
{{Infobox school
 | name                    = ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് ഹയർ സെക്കന്ററി സ്കൂൾ കോട്ടൺഹിൽ
 | image                   = പ്രമാണം:43085 TVM GGHSS Cottonhill.JPG
 | image_size              = 250px
 | caption                 = ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് എച്ച്.എസ്.എസ്. കോട്ടൺഹിൽ
 | location                = തിരുവനന്തപുരം
 | country                 = ഇന്ത്യ
 | coordinates             = {{Coord|8.50236 | 76.96263}}
 | other_name              = GGHSS Cottonhill
 | type                    = പൊതുവിദ്യാലയം
 | established             = 01/06/1935&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/|43085=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-23}}&lt;/ref&gt;
 | school_board            = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ്
 | district                = തിരുവനന്തപുരം
 | educational_authority   = സ‌ർക്കർ, പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ്
 | grades                  = 5 - 12
 | medium_of_language      = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ്
 | website                 = https://schoolwiki.in/sw/3r2
 | udisce_code             = 32141100310
 | Kerala_school_code      = 43085
}} 

== ചരിത്രം == 
വിദ്യാഭ്യാസ ഉന്നമനത്തിൽ ശ്രദ്ധചെലുത്തിയിരുന്ന മഹാരാജാക്കൻമാരിൽ ശ്രേഷ്ഠരായിരുന്ന തിരുവിതാംകൂർ മഹാരാജാവ് നാഗർകോവിലെ എൽ.എം.എസ് സെമിനാരിയിൽ നിന്നും മിഷണറി പ്രവർത്തകനായിരുന്ന റോബർട്ടിനെ വിളിച്ചു വരുത്തി 1834-ൽ തിരുവനന്തപുരം ആയുർവേദകോളേജിനു സമീപം തുടങ്ങിയ വിദ്യാഭ്യാസ സംരംഭമാണ് ഇംഗ്ലീഷ് വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് തുടക്കം കുറിച്ചത്. തുടർന്ന് മഹാരാജാവായിരുന്ന [[ഉത്രം തിരുനാൾ മാർത്താണ്ഡവർമ്മ|ഉത്രം തിരുനാൾ]] സ്ത്രീകളുടെ ഉന്നമനത്തിനും വിദ്യാഭ്യാസത്തിനും വേണ്ടി ഒരു സൗജന്യ പെൺപള്ളിക്കൂടം 1835 ൽ സ്ഥാപിക്കുകയുണ്ടായി. അന്നത്തെ നാട്ടുരാജ്യങ്ങളായിരുന്ന തിരുവിതാംകൂർ, കൊച്ചി, മലബാർ എന്നിവിടങ്ങളിൽ ഇംഗ്ലീഷ് വിദ്യാഭ്യാസം പ്രചരിച്ചു തുടങ്ങിയ കാലമായിരുന്നു അത്. ഈ സ്ക്കൂൾ '''ദ മഹാരാജാ ഫ്രീ''' എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടു. ഇത് അക്കാലത്ത് പ്രവർത്തിച്ചു വന്നത് ഇന്ന് പാളയത്തുള്ള ഗവൺമെന്റ് സംസ്കൃത കോളേജ് നിലനില്ക്കുന്ന കെട്ടിടത്തിലാണ്. 
 
തിരുവിതാംകൂർ ദിവാനായിരുന്ന സർ. [[സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യർ|സി.പി.രാമസ്വാമി അയ്യർ]] ഇതിനെ മൂന്നായി തിരിച്ച് പരുത്തിക്കുന്ന്, ബാർട്ടൺഹിൽ, മണക്കാട് എന്നീ പ്രദേശങ്ങളിൽ മാറ്റി സ്ഥാപിച്ചു. വളരെക്കാലം പരുത്തിക്കുന്ന് സ്ക്കൂൾ എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്നു. ഈ സ്ക്കൂൾ പിന്നീട് കോട്ടൺഹിൽ സ്ക്കൂൾ എന്നറിയപ്പെടുവാൻ തുടങ്ങി. ഈ സ്ക്കൂളിന്റെ തുടക്കത്തിൽ പ്രൈമറി, അപ്പർപ്രൈമറി ഹൈസ്ക്കൂൾ എന്നീ വിഭാഗങ്ങൾ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു. 1935-ൽ ഈ സ്ക്കൂൾ അപ്ഗ്രേഡ് ചെയ്യുകയും പ്രൈമറി വിഭാഗം ഈ സ്ക്കൂളിൽ നിന്നും മാറ്റുകയും ചെയ്തു. 
 
അക്കാലത്ത് പ്രൈമറി വിഭാഗം ആൺകുട്ടികൾക്കും പെൺകുട്ടികൾക്കും ഒന്നിച്ചുള്ളതായിരുന്നു. സ്വാതന്ത്ര്യാനന്തരം 1970 കളുടെ മദ്ധ്യത്തിൽ ഈ സ്ക്കൂൾ രണ്ടായി വിഭജിക്കുന്നതിനുള്ള തീരുമാനം  ഗവൺമെന്റ് കൈകൊള്ളുകയുണ്ടായി. എന്നാൽ പൊതുജനങ്ങളുടെയും രക്ഷിതാക്കളുടെയും പ്രതിഷേധത്തെ തുടർന്ന് അത് നിർത്തി വയ്ക്കുവാൻ ഗവൺമെന്റ് ബാദ്ധ്യസ്ഥരായി. അന്നു മുതൽ ഭരണസൗകര്യത്തിനായി രണ്ട് പ്രഥമാദ്ധ്യാപികമാരെ നിയമിച്ചു തുടങ്ങി. ഒരു പക്ഷേ കേരളത്തിൽ തന്നെ ആദ്യമാണെന്ന് തോന്നുന്നു ഇത്തരമൊരു നടപടി. സർക്കരിന്റെ അധീനതയിലുള്ള സ്ക്കൂളുകളിൽ തലയെടുപ്പോടെ നിൽക്കുന്ന വിദ്യാലയമാണ് കോട്ടൺഹിൽ ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് ഹയർ സെക്കണ്ടറി സ്ക്കൂൾ. എസ്.എസ്.എൽ.സി പരീക്ഷയിൽ വർഷം തോറും ആയിരമോ അതിലധികമോ വിദ്യാർത്ഥിനികളെ പരീക്ഷക്കിരുത്തി ഉന്നതവിജയം കരസ്ഥമാക്കുന്ന ഈ സ്ക്കൂളിന്, കേരള വിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പു മന്ത്രിയായിരുന്ന  ചാക്കീരി അഹമ്മദുകുട്ടിയുടെ പേരിലുള്ള റോളിങ്ങ് ട്രോഫി അടുത്തടുത്ത് 8 പ്രാവശ്യം നേടാനുള്ള ഭാഗ്യം ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. 1997-ൽ അന്നത്തെ സർക്കാരിന്റെ നയമനുസരിച്ച് പ്രീഡിഗ്രി കോഴ്സ് കോളേജിൽ നിന്ന് മാറ്റി സ്ക്കൂളുകളിൽ +2 കോഴ്സ് അനുവദിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു. തുടക്കത്തിൽ ഒരു സയൻസ് ബാച്ചും ഒരു ഹ്യുമാനിറ്റീസ് ബാച്ചും അനുവദിച്ചു. 1997 നവംബർ 25ന് അന്നത്തെ കേരള മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്ന  [[ഇ.കെ. നായനാർ]] ഈ സ്ക്കൂളിൽ വച്ച് +2 കോഴ്സിന്റെ സംസ്ഥാന തല ഉദ്ഘാടനം നിർവഹിക്കുകയുണ്ടായി. ആദ്യം സയൻസിനും ഹ്യുമാനിറ്റീസിനും ഓരോ ബാച്ചു വീതം അനുവദിച്ച ഈ സ്ക്കൂളിന് ഇന്ന് +1നും +2വിനുമായി പത്തുവീതം ബാച്ചുകൾ ഉണ്ട്. 

== ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ == 
5 മുതൽ 12 വരെ ക്ലാസുകളിലായി ഏകദേശം 4000 കുട്ടികൾ പഠിക്കുന്ന വിദ്യാലയമാണ് ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് എച്ച്.എസ്.എസ്. കോട്ടൺഹിൽ. 4 ഏക്കർ ഭൂമിയിലാണ് വിദ്യാലയം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. സ്കൂളിന് 9 കെട്ടിടങ്ങളിലായി വിവിധ വിഭാഗങ്ങളിലായി 100 ക്ലാസ് മുറികളുമുണ്ട്.കഴിഞ്ഞ സർക്കാരിന്റെ കാലത്തു അനുവദിച്ചുതന്ന 16 കോടിയുടെ ബഹുനില കിഫ്‌ബി മന്ദിരം സ്‌കൂളിന് രാജകീയ പ്രൗഢി പകരുന്നു. 
==പ്രശസ്ത വ്യക്തികൾ== 
തിരുവനന്തപുരം നഗരത്തിന്റെ ഹൃദയഭാഗത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന കോട്ടൺഹിൽ സ്കൂൾ സമൂഹത്തിന്റെ വിവിധ മേഖലകളിൽ പ്രശ്സ്തരായ ധാരാളം വ്യക്തികളെ വാർത്തെടുത്തിട്ടുണ്ട്. അവരിൽ ചിലർ 
 
പ്രൊഫ. [[ഹൃദയകുമാരി]],  [[സുഗതകുമാരി]], [[നളിനി നെറ്റോ]] ഐ എ എസ്,  [[ആർ. ശ്രീലേഖ|ആർ.ശ്രീലേഖ]] ഐ.പി.എസ്,  [[കെ.എസ്. ചിത്ര|കെ.എസ്.ചിത്ര]],  ഡോ.രാജമ്മ രാജേന്ദ്രൻ,  [[മല്ലിക സുകുമാരൻ|മല്ലികാ സുകുമാരൻ]],  രാഖി രവികുമാർ,  ബിന്ദു പ്രദീപ്,  ലക്ഷ്മി ഗോപാലകൃഷ്ണൻ,  കെ.എ.ബീന,  ഡോ. കോമളവല്ലി അമ്മ,  പത്മജാ രാധാകൃഷ്ണൻ,  അഞ്ജിത എസ്.ശങ്കർ, എടപ്പഴിഞ്ഞി ശാന്തകുമാരി ടീച്ചർ, അംബിക ടീച്ചർ തുടങ്ങി ജീവിതത്തിന്റെ വിവിധ മേഖലകളിൽ വ്യക്തി മുദ്ര പതിപ്പിച്ച വ്യക്തികൾ ധാരാളമാണ്. 

== ചിത്രശാല ==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot;&gt;
പ്രമാണം:43085 TVM GGHSS Cottonhill Main building.JPG|പ്രധാന കെട്ടിടം
പ്രമാണം:43085 TVM GGHSS Cottonhill11.jpg|സ്‌കൂൾ ഗ്രൗണ്ട്
പ്രമാണം:43085 TVM GGHSS Cottonhill16.jpg|ഗാന്ധി പ്രതിമ
പ്രമാണം:43085 TVM GGHSS Cottonhill19.jpg
പ്രമാണം:43085 TVM GGHSS Cottonhill15.jpg|സ്കൂൾ ബസ്
പ്രമാണം:43085 TVM GGHSS Cottonhill14.jpg
പ്രമാണം:43085 TVM GGHSS Cottonhill12.jpg|കമ്പോസ്റ്റ്
&lt;/gallery&gt;

== പുറംകണ്ണികൾ == 
*[https://web.archive.org/web/20100608094747/http://schoolwiki.in/ സ്കൂൾവിക്കി‍] 
* ബ്ലോഗ് [https://cottonhillit.blogspot.com/ https://cottonhillit.blogspot.com/] {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* യൂട്യൂബ് ചാനൽ https://www.youtube.com/c/CottonhillDelights
* ഫേസ്‌ബുക്ക് https://www.facebook.com/Govt.GHSS.Cottonhill/
* ഇൻസ്റ്റാഗ്രാം  https://instagram.com/govt.ghss.cottonhill?utm_medium=copy_link
== അവലംബം == 

[[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ സർക്കാർ വിദ്യാലയങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>qgsbn34q05gtxpzejo5r0a96zg4wm8u</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4680717</id>
      <parentid>4680716</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T11:45:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Shajinss</username>
        <id>208313</id>
      </contributor>
      <comment>/* ചിത്രശാല */</comment>
      <origin>4680717</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14761" sha1="qjn67xtex9zeugncvfdr5fzs1dfq3mf" xml:space="preserve">{{prettyurl|Government Higher Secondary School for Girls Cottonhill}}
 
[[കേരളം]] സംസ്ഥാനത്തിലെ [[തിരുവനന്തപുരം ജില്ല|തിരുവനന്തപുരം]] ജില്ലയിലെ തിരുവനന്തപുരം വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിൽ സൗത്ത് ഉപജില്ലയിൽ [[തിരുവനന്തപുരം]] നഗരത്തിലെ വഴുതക്കാട് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന പെൺകുട്ടികൾക്കായുള്ള  ഒരു സർക്കാർ വിദ്യാലയമാണ് '''ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് ഹയർ സെക്കന്ററി സ്കൂൾ കോട്ടൺഹിൽ'''. നഗരത്തിന്റെ തിരക്കുകൾക്കിടയിലും ഗൃഹാതുരത്വമുണർത്തുന്ന ഗ്രാമീണസൗന്ദര്യവും ശാന്തതയും ഇവിടെ അനുഭവപ്പെടുന്നു. പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ സംരക്ഷണ യജ്ഞത്തിൽ പങ്കാളികളായി കൊണ്ട് അതിവേഗം മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഒരു സമൂഹത്തിൽ സ്വയം മനസ്സിലാക്കാനും സമൂഹത്തിന് സംഭാവന നൽകാനും വിജയിക്കാനും സ്കൂൾ വിദ്യാർത്ഥികളെ സജ്ജമാക്കുക, അങ്ങനെ ലോകത്തെ മികച്ച ഇടമായി സ്കൂളിനെ മാറ്റുക എന്നതാണ് ഈ സ്കൂളിന്റെ ദർശനം.
{{Infobox school
 | name                    = ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് ഹയർ സെക്കന്ററി സ്കൂൾ കോട്ടൺഹിൽ
 | image                   = പ്രമാണം:43085 TVM GGHSS Cottonhill.JPG
 | image_size              = 250px
 | caption                 = ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് എച്ച്.എസ്.എസ്. കോട്ടൺഹിൽ
 | location                = തിരുവനന്തപുരം
 | country                 = ഇന്ത്യ
 | coordinates             = {{Coord|8.50236 | 76.96263}}
 | other_name              = GGHSS Cottonhill
 | type                    = പൊതുവിദ്യാലയം
 | established             = 01/06/1935&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/|43085=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-23}}&lt;/ref&gt;
 | school_board            = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ്
 | district                = തിരുവനന്തപുരം
 | educational_authority   = സ‌ർക്കർ, പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ്
 | grades                  = 5 - 12
 | medium_of_language      = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ്
 | website                 = https://schoolwiki.in/sw/3r2
 | udisce_code             = 32141100310
 | Kerala_school_code      = 43085
}} 

== ചരിത്രം == 
വിദ്യാഭ്യാസ ഉന്നമനത്തിൽ ശ്രദ്ധചെലുത്തിയിരുന്ന മഹാരാജാക്കൻമാരിൽ ശ്രേഷ്ഠരായിരുന്ന തിരുവിതാംകൂർ മഹാരാജാവ് നാഗർകോവിലെ എൽ.എം.എസ് സെമിനാരിയിൽ നിന്നും മിഷണറി പ്രവർത്തകനായിരുന്ന റോബർട്ടിനെ വിളിച്ചു വരുത്തി 1834-ൽ തിരുവനന്തപുരം ആയുർവേദകോളേജിനു സമീപം തുടങ്ങിയ വിദ്യാഭ്യാസ സംരംഭമാണ് ഇംഗ്ലീഷ് വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് തുടക്കം കുറിച്ചത്. തുടർന്ന് മഹാരാജാവായിരുന്ന [[ഉത്രം തിരുനാൾ മാർത്താണ്ഡവർമ്മ|ഉത്രം തിരുനാൾ]] സ്ത്രീകളുടെ ഉന്നമനത്തിനും വിദ്യാഭ്യാസത്തിനും വേണ്ടി ഒരു സൗജന്യ പെൺപള്ളിക്കൂടം 1835 ൽ സ്ഥാപിക്കുകയുണ്ടായി. അന്നത്തെ നാട്ടുരാജ്യങ്ങളായിരുന്ന തിരുവിതാംകൂർ, കൊച്ചി, മലബാർ എന്നിവിടങ്ങളിൽ ഇംഗ്ലീഷ് വിദ്യാഭ്യാസം പ്രചരിച്ചു തുടങ്ങിയ കാലമായിരുന്നു അത്. ഈ സ്ക്കൂൾ '''ദ മഹാരാജാ ഫ്രീ''' എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടു. ഇത് അക്കാലത്ത് പ്രവർത്തിച്ചു വന്നത് ഇന്ന് പാളയത്തുള്ള ഗവൺമെന്റ് സംസ്കൃത കോളേജ് നിലനില്ക്കുന്ന കെട്ടിടത്തിലാണ്. 
 
തിരുവിതാംകൂർ ദിവാനായിരുന്ന സർ. [[സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യർ|സി.പി.രാമസ്വാമി അയ്യർ]] ഇതിനെ മൂന്നായി തിരിച്ച് പരുത്തിക്കുന്ന്, ബാർട്ടൺഹിൽ, മണക്കാട് എന്നീ പ്രദേശങ്ങളിൽ മാറ്റി സ്ഥാപിച്ചു. വളരെക്കാലം പരുത്തിക്കുന്ന് സ്ക്കൂൾ എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്നു. ഈ സ്ക്കൂൾ പിന്നീട് കോട്ടൺഹിൽ സ്ക്കൂൾ എന്നറിയപ്പെടുവാൻ തുടങ്ങി. ഈ സ്ക്കൂളിന്റെ തുടക്കത്തിൽ പ്രൈമറി, അപ്പർപ്രൈമറി ഹൈസ്ക്കൂൾ എന്നീ വിഭാഗങ്ങൾ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു. 1935-ൽ ഈ സ്ക്കൂൾ അപ്ഗ്രേഡ് ചെയ്യുകയും പ്രൈമറി വിഭാഗം ഈ സ്ക്കൂളിൽ നിന്നും മാറ്റുകയും ചെയ്തു. 
 
അക്കാലത്ത് പ്രൈമറി വിഭാഗം ആൺകുട്ടികൾക്കും പെൺകുട്ടികൾക്കും ഒന്നിച്ചുള്ളതായിരുന്നു. സ്വാതന്ത്ര്യാനന്തരം 1970 കളുടെ മദ്ധ്യത്തിൽ ഈ സ്ക്കൂൾ രണ്ടായി വിഭജിക്കുന്നതിനുള്ള തീരുമാനം  ഗവൺമെന്റ് കൈകൊള്ളുകയുണ്ടായി. എന്നാൽ പൊതുജനങ്ങളുടെയും രക്ഷിതാക്കളുടെയും പ്രതിഷേധത്തെ തുടർന്ന് അത് നിർത്തി വയ്ക്കുവാൻ ഗവൺമെന്റ് ബാദ്ധ്യസ്ഥരായി. അന്നു മുതൽ ഭരണസൗകര്യത്തിനായി രണ്ട് പ്രഥമാദ്ധ്യാപികമാരെ നിയമിച്ചു തുടങ്ങി. ഒരു പക്ഷേ കേരളത്തിൽ തന്നെ ആദ്യമാണെന്ന് തോന്നുന്നു ഇത്തരമൊരു നടപടി. സർക്കരിന്റെ അധീനതയിലുള്ള സ്ക്കൂളുകളിൽ തലയെടുപ്പോടെ നിൽക്കുന്ന വിദ്യാലയമാണ് കോട്ടൺഹിൽ ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് ഹയർ സെക്കണ്ടറി സ്ക്കൂൾ. എസ്.എസ്.എൽ.സി പരീക്ഷയിൽ വർഷം തോറും ആയിരമോ അതിലധികമോ വിദ്യാർത്ഥിനികളെ പരീക്ഷക്കിരുത്തി ഉന്നതവിജയം കരസ്ഥമാക്കുന്ന ഈ സ്ക്കൂളിന്, കേരള വിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പു മന്ത്രിയായിരുന്ന  ചാക്കീരി അഹമ്മദുകുട്ടിയുടെ പേരിലുള്ള റോളിങ്ങ് ട്രോഫി അടുത്തടുത്ത് 8 പ്രാവശ്യം നേടാനുള്ള ഭാഗ്യം ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. 1997-ൽ അന്നത്തെ സർക്കാരിന്റെ നയമനുസരിച്ച് പ്രീഡിഗ്രി കോഴ്സ് കോളേജിൽ നിന്ന് മാറ്റി സ്ക്കൂളുകളിൽ +2 കോഴ്സ് അനുവദിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു. തുടക്കത്തിൽ ഒരു സയൻസ് ബാച്ചും ഒരു ഹ്യുമാനിറ്റീസ് ബാച്ചും അനുവദിച്ചു. 1997 നവംബർ 25ന് അന്നത്തെ കേരള മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്ന  [[ഇ.കെ. നായനാർ]] ഈ സ്ക്കൂളിൽ വച്ച് +2 കോഴ്സിന്റെ സംസ്ഥാന തല ഉദ്ഘാടനം നിർവഹിക്കുകയുണ്ടായി. ആദ്യം സയൻസിനും ഹ്യുമാനിറ്റീസിനും ഓരോ ബാച്ചു വീതം അനുവദിച്ച ഈ സ്ക്കൂളിന് ഇന്ന് +1നും +2വിനുമായി പത്തുവീതം ബാച്ചുകൾ ഉണ്ട്. 

== ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ == 
5 മുതൽ 12 വരെ ക്ലാസുകളിലായി ഏകദേശം 4000 കുട്ടികൾ പഠിക്കുന്ന വിദ്യാലയമാണ് ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് എച്ച്.എസ്.എസ്. കോട്ടൺഹിൽ. 4 ഏക്കർ ഭൂമിയിലാണ് വിദ്യാലയം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. സ്കൂളിന് 9 കെട്ടിടങ്ങളിലായി വിവിധ വിഭാഗങ്ങളിലായി 100 ക്ലാസ് മുറികളുമുണ്ട്.കഴിഞ്ഞ സർക്കാരിന്റെ കാലത്തു അനുവദിച്ചുതന്ന 16 കോടിയുടെ ബഹുനില കിഫ്‌ബി മന്ദിരം സ്‌കൂളിന് രാജകീയ പ്രൗഢി പകരുന്നു. 
==പ്രശസ്ത വ്യക്തികൾ== 
തിരുവനന്തപുരം നഗരത്തിന്റെ ഹൃദയഭാഗത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന കോട്ടൺഹിൽ സ്കൂൾ സമൂഹത്തിന്റെ വിവിധ മേഖലകളിൽ പ്രശ്സ്തരായ ധാരാളം വ്യക്തികളെ വാർത്തെടുത്തിട്ടുണ്ട്. അവരിൽ ചിലർ 
 
പ്രൊഫ. [[ഹൃദയകുമാരി]],  [[സുഗതകുമാരി]], [[നളിനി നെറ്റോ]] ഐ എ എസ്,  [[ആർ. ശ്രീലേഖ|ആർ.ശ്രീലേഖ]] ഐ.പി.എസ്,  [[കെ.എസ്. ചിത്ര|കെ.എസ്.ചിത്ര]],  ഡോ.രാജമ്മ രാജേന്ദ്രൻ,  [[മല്ലിക സുകുമാരൻ|മല്ലികാ സുകുമാരൻ]],  രാഖി രവികുമാർ,  ബിന്ദു പ്രദീപ്,  ലക്ഷ്മി ഗോപാലകൃഷ്ണൻ,  കെ.എ.ബീന,  ഡോ. കോമളവല്ലി അമ്മ,  പത്മജാ രാധാകൃഷ്ണൻ,  അഞ്ജിത എസ്.ശങ്കർ, എടപ്പഴിഞ്ഞി ശാന്തകുമാരി ടീച്ചർ, അംബിക ടീച്ചർ തുടങ്ങി ജീവിതത്തിന്റെ വിവിധ മേഖലകളിൽ വ്യക്തി മുദ്ര പതിപ്പിച്ച വ്യക്തികൾ ധാരാളമാണ്. 

== ചിത്രശാല ==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot;&gt;
പ്രമാണം:43085 TVM GGHSS Cottonhill Main building.JPG|പ്രധാന കെട്ടിടം
പ്രമാണം:43085 TVM GGHSS Cottonhill11.jpg|സ്‌കൂൾ ഗ്രൗണ്ട്
പ്രമാണം:43085 TVM GGHSS Cottonhill16.jpg|ഗാന്ധി പ്രതിമ
പ്രമാണം:43085 TVM GGHSS Cottonhill19.jpg
പ്രമാണം:43085 TVM GGHSS Cottonhill15.jpg|സ്കൂൾ ബസ്
പ്രമാണം:43085 TVM GGHSS Cottonhill14.jpg
പ്രമാണം:43085 TVM GGHSS Cottonhill12.jpg|എയറോബിക് കമ്പോസ്റ്റ്
&lt;/gallery&gt;

== പുറംകണ്ണികൾ == 
*[https://web.archive.org/web/20100608094747/http://schoolwiki.in/ സ്കൂൾവിക്കി‍] 
* ബ്ലോഗ് [https://cottonhillit.blogspot.com/ https://cottonhillit.blogspot.com/] {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* യൂട്യൂബ് ചാനൽ https://www.youtube.com/c/CottonhillDelights
* ഫേസ്‌ബുക്ക് https://www.facebook.com/Govt.GHSS.Cottonhill/
* ഇൻസ്റ്റാഗ്രാം  https://instagram.com/govt.ghss.cottonhill?utm_medium=copy_link
== അവലംബം == 

[[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ സർക്കാർ വിദ്യാലയങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>qjn67xtex9zeugncvfdr5fzs1dfq3mf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഫ്ലോറ ഐബറിക്ക</title>
    <ns>0</ns>
    <id>483954</id>
    <revision>
      <id>4680581</id>
      <parentid>4677080</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T17:57:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>4680581</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1565" sha1="69x0249qsezcan16070eketmlbi8k48" xml:space="preserve">{{prettyurl|Flora Iberica}}
{{Infobox journal
| title = ഫ്ലോറ ഐബറിക്ക
| abbreviation = Flora Iber.
| editor = 
| discipline = [[Botany]]
| language = Spanish
| frequency = 
| publisher = [[Real Jardín Botánico de Madrid]]
| country = Spain
| history = 1980-present
| website = http://www.floraiberica.es/
| ISSN = 
| OCLC = 
}}
സസ്യശാസ്ത്രത്തിലെ ഒരു [[സ്പാനിഷ്]] ശാസ്ത്ര ജേണലാണ് '''''Flora Iberica''': Plantas vasculares de la Península Ibérica e Islas Baleares''&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.floraiberica.es/|title=Flora Iberica|accessdate=2013-03-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20130310060036/http://www.floraiberica.es/|archive-date=2013-03-10|url-status=dead}} {{In lang|es}}&lt;/ref&gt;. 1980 ലാണ് ഇത് അംഗീകൃതമായത്.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.floraiberica.es/proyecto/preambulo.php|title=Foreword and history|accessdate=2013-03-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20130412045923/http://www.floraiberica.es/proyecto/preambulo.php|archive-date=2013-04-12|url-status=dead}} {{In lang|es}}&lt;/ref&gt; ഇത് പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത് [[Real Jardín Botánico de Madrid|റീയൽ ജാർഡൻ ബോട്ടിനിക്കോ ഡി മാഡ്രിഡാണ്]].
==അവലംബം==
{{reflist}}

[[വർഗ്ഗം:സ്പെയിനിലെ സസ്യജാലം]]
[[വർഗ്ഗം:സ്പാനിഷ്-ഭാഷ ജേർണലുകൾ]]</text>
      <sha1>69x0249qsezcan16070eketmlbi8k48</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>മീ ജെമിസൺ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>484599</id>
    <revision>
      <id>4680673</id>
      <parentid>4521139</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T08:11:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>4680673</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="104382" sha1="2a80kcz091e8ufh7l7yc4w2rznryd9t" xml:space="preserve">{{prettyurl|Mae Jemison}}
{{Infobox astronaut
| image        = Mae Carol Jemison.jpg
| caption      = Jemison in July 1992
| type         = [[NASA]] astronaut
| nationality  = American
| birth_name   = Mae Carol Jemison
| birth_date   = {{Birth date and age|mf=yes|1956|10|17}}
| birth_place  = [[Decatur, Alabama]], U.S.
| occupation   = {{Flatlist|
*[[Physician]]
*[[Chemical engineer|engineer]]
*[[professor]]
}}
| selection    = [[List of astronauts by selection#1987|1987 NASA Group]]
| time         = 190 hours, 30 minutes, and&amp;nbsp;23&amp;nbsp;seconds
| mission      = [[STS-47]]
| insignia     = [[File:Sts-47-patch.png|58px|STS-47]]
| retirement   = March 1993
}}
ഒരു [[അമേരിക്ക]]ൻ എഞ്ചിനീയറും [[ഭിഷ്വഗരൻ|ഭിഷഗ്വരയും]] [[നാസ]]യിലെ മുൻ ബഹിരാകാശയാത്രികയുമാണ് '''മീ കരോൾ ജെമിസൺ''' (ജനനം: ഒക്ടോബർ 17, 1956) ബഹിരാകാശ യാത്ര ചെയ്ത ആദ്യത്തെ കറുത്ത വനിതയായ ജെമിസൺ സ്പേസ് ഷട്ടിൽ [[എൻഡവർ|എൻ‌ഡോവറിൽ]] ഒരു മിഷൻ സ്പെഷ്യലിസ്റ്റായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. 1987-ൽ [[നാസ|നാസയുടെ]] ബഹിരാകാശ സേനയിൽ ചേർന്ന ജെമിസൺ, എസ്ടിഎസ് -47 ദൗത്യത്തിനായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചിരുന്നു. ഈ സമയത്ത് 1992 സെപ്റ്റംബർ 12-20 തീയതികളിൽ എട്ട് ദിവസത്തോളം ഭൂമിയെ പരിക്രമണം ചെയ്തു.

[[അലബാമ]]യിൽ ജനിച്ച് [[ചിക്കാഗോ]]യിൽ വളർന്ന ജെമിസൺ [[സ്റ്റാൻഫോർഡ് സർവ്വകലാശാല|സ്റ്റാൻഫോർഡ് സർവകലാശാലയിൽ]] നിന്ന് കെമിക്കൽ എഞ്ചിനീയറിംഗിലും ആഫ്രിക്കൻ-അമേരിക്കൻ പഠനങ്ങളിലും ബിരുദം നേടി. തുടർന്ന് [[കോർനെൽ സർവകലാശാല|കോർനെൽ സർവകലാശാലയിൽ]] നിന്ന് മെഡിക്കൽ ബിരുദം നേടി. 1983 മുതൽ 1985 വരെ [[ലൈബീരിയ]]യിലെയും [[സീറാ ലിയോൺ|സിയറ ലിയോണിലെയും]] പീസ് കോർപ്സിന്റെ ഡോക്ടറായിരുന്ന ജെമിസൺ, ഒരു പൊതു പരിശീലകയായി പ്രവർത്തിച്ചു. ഒരു ബഹിരാകാശയാത്രികയാകാനുള്ള ശ്രമത്തിൽ അവർ നാസയ്ക്ക് അപേക്ഷ നൽകി.

ജെമിസൺ 1993-ൽ നാസ വിട്ട് ഒരു സാങ്കേതിക ഗവേഷണ കമ്പനി സ്ഥാപിച്ചു. പിന്നീട് അവർ ലാഭേച്ഛയില്ലാതെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു വിദ്യാഭ്യാസ ഫൗണ്ടേഷന് രൂപം നൽകി. ഫൗണ്ടേഷനിലൂടെ DARPA ധനസഹായം നൽകുന്ന 100 വർഷത്തെ സ്റ്റാർഷിപ്പ് പദ്ധതിയുടെ പ്രിൻസിപ്പലാണ്. കുട്ടികൾക്കായി നിരവധി പുസ്തകങ്ങളും ജെമിസൺ എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. [[Star Trek: The Next Generation|സ്റ്റാർ ട്രെക്ക്: ദി നെക്സ്റ്റ് ജനറേഷൻ]] എപ്പിസോഡ് ഉൾപ്പെടെ നിരവധി തവണ ടെലിവിഷനിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. നിരവധി [[Honorary degree|ഓണററി ഡോക്ടറേറ്റുകൾ]] നേടിയ അവർ [[National Women's Hall of Fame|നാഷണൽ വിമൻസ് ഹാൾ ഓഫ് ഫെയിമിലേക്കും]] ഇന്റർനാഷണൽ സ്പേസ് ഹാൾ ഓഫ് ഫെയിമിലേക്കും ഇടം നേടി.
== വിദ്യാഭ്യാസം ==
ചാർലി ജെമിസൺ, ഡൊറോത്തി ജെമിസൺ (née ഗ്രീൻ)&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=MWaeAgAAQBAJ&amp;pg=PA113|title=Women in Space: 23 Stories of First Flights, Scientific Missions, and Gravity-Breaking Adventures|last=Gibson|first=Karen|date=February 1, 2014|publisher=Chicago Review Press|isbn=978-1-61374-847-3|pages=113|language=en}}&lt;/ref&gt; എന്നിവരുടെ മൂന്ന് മക്കളിൽ ഇളയവളായി മീ കരോൾ ജെമിസൺ 1956 ഒക്ടോബർ 17 ന് [[അലബാമ|അലബാമയിലെ]] ഡെക്കാറ്റൂരിലാണ് ജനിച്ചത്.&lt;ref name=&quot;:8&quot;&gt;{{Cite book|title=Black women in America|date=2005|publisher=Oxford University Press|others=|isbn=0-19-515677-3|editor-last=Hine|editor-first=Darlene Clark|editor-link=Darlene Clark Hine|edition=2nd|location=Oxford|pages=140|oclc=57506600|url=https://archive.org/details/blackwomeninamer0000unse}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:13&quot;&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=VCNBDgAAQBAJ&amp;pg=PA146|title=Women Spacefarers: Sixty Different Paths to Space|last=Cavallaro|first=Umberto|date=March 2, 2017|publisher=Springer|isbn=978-3-319-34048-7|pages=146|language=en}}&lt;/ref&gt; അവരുടെ പിതാവ് ഒരു ചാരിറ്റി ഓർഗനൈസേഷന്റെ മെയിന്റനൻസ് സൂപ്പർവൈസറായിരുന്നു. അമ്മ [[ഇല്ലിനോയി|ഇല്ലിനോയിയിലെ]] [[ചിക്കാഗോ]]യിലെ ലുഡ്വിഗ് വാൻ ബീറ്റോവൻ എലിമെന്ററി സ്കൂളിൽ [[ഇംഗ്ലീഷ്]], [[കണക്ക്]] എന്നിവയുടെ പ്രാഥമിക സ്കൂൾ അദ്ധ്യാപികയായി ജോലി ചെയ്തിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;Determined&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.nytimes.com/1992/09/13/us/woman-in-the-news-a-determined-breaker-of-boundaries-mae-carol-jemison.html|title=Woman in the News; A Determined Breaker of Boundaries – Mae Carol Jemison|last=Leary|first=Warren|date=September 13, 1992|work=[[The New York Times]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20190327162141/https://www.nytimes.com/1992/09/13/us/woman-in-the-news-a-determined-breaker-of-boundaries-mae-carol-jemison.html|archive-date=March 27, 2019|url-status=live|accessdate=September 14, 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.chicagotribune.com/news/ct-xpm-1993-11-03-9311030235-story.html|title=Author Dorothy Jemison, 64, Mother of Astronaut|last=Heise|first=Kenan|date=November 3, 1993|work=[[Chicago Tribune]]|access-date=May 13, 2019}}&lt;/ref&gt; ഈ കുടുംബം ആദ്യം വുഡ്‌ലാൻ, പിന്നീട് മോർഗൻ പാർക്ക് പരിസരങ്ങളിൽ താമസിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thirteen.org/wnet/aalives/2006/profile_jemison.html|title=African American Lives . Profiles . Mae Jemison|publisher=PBS|website=[[WNET]] |access-date=July 15, 2019}}&lt;/ref&gt; ശാസ്ത്രം പഠിക്കണമെന്നും ഒരുനാൾ ബഹിരാകാശത്തേക്ക് പോകണമെന്നും ജെമിസന് ചെറുപ്പം മുതലേ താല്പര്യമായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;MAKERS&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.makers.com/mae-jemison|title=Mae Jemison: First African-American Woman in Space|last=|first=|date=c. 2012|website=Makers.com|publisher=[[AOL]]/[[PBS]]|accessdate=March 1, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170302030010/http://www.makers.com/mae-jemison|archive-date=March 2, 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt; പ്രത്യേകിച്ച് സ്റ്റാർ ട്രെക്ക് ടെലിവിഷൻ ഷോയിലൂടെ ആഫ്രിക്കൻ-അമേരിക്കൻ നടി [[Nichelle Nichols|നിക്കെൽ നിക്കോൾസ്]] അവതരിപ്പിച്ച ലെഫ്റ്റനന്റ് [[Uhura|ഉഹുറയുടെ]] ചിത്രീകരണം എന്നിവയിലൂടെ ബഹിരാകാശത്തോടുള്ള താൽപര്യം കൂടുതൽ വർദ്ധിച്ചു.&lt;ref name=&quot;Stanfordtoday&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.stanford.edu/dept/news/stanfordtoday/ed/9607/pdf/ST9607mjemison.pdf|title=Shooting Star: Former Astronaut Mae Jemison Brings her Message Down to Earth|last=Katz|first=Jesse|date=July–August 1996|website=Stanford Today|archive-url=https://web.archive.org/web/20110628202636/http://www.stanford.edu/dept/news/stanfordtoday/ed/9607/pdf/ST9607mjemison.pdf|archive-date=June 28, 2011|url-status=live|accessdate=September 14, 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.smithsonianmag.com/smart-news/groundbreaking-astronaut-and-star-trek-fan-now-working-interstellar-travel-180965277/|title=This Groundbreaking Astronaut and Star Trek Fan Is Now Working on Interstellar Travel|last=Eschner|first=Kat|date=October 17, 2017|website=Smithsonian|language=en|access-date=May 25, 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://today.duke.edu/2013/10/maejemison|title=The Legacy of Lt. Uhura: Astronaut Mae Jemison on Race in Space|last=Jackson|first=Camille|date=October 28, 2013|website=today.duke.edu|language=en|access-date=May 25, 2019}}&lt;/ref&gt;

ജെമിസൺ നിരീക്ഷണങ്ങൾ നടത്തികൊണ്ട് ശാസ്ത്രത്തെക്കുറിച്ച് കൂടുതലറിയുന്നതിലൂടെ പ്രകൃതിയും മനുഷ്യ ശരീരശാസ്ത്രവും ആസ്വദിച്ചു പഠിച്ചു. അമ്മ അവരുടെ ജിജ്ഞാസയെ പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചു. &lt;ref name=&quot;Stanfordtoday&quot;/&gt;അവരുടെ മാതാപിതാക്കൾ ശാസ്ത്രത്തോടുള്ള ജെമിസന്റെ താൽപ്പര്യത്തെ പിന്തുണച്ചിരുന്നു. ഒരിക്കലും അധ്യാപകരിൽ അതേ പിന്തുണ അവർ കണ്ടില്ല.&lt;ref name=&quot;Bio&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.biography.com/astronaut/mae-c-jemison|title=Mae C. Jemison|website=[[Biography (TV series)|Biography]].com|archive-url=https://web.archive.org/web/20150526175628/http://www.biography.com/people/mae-c-jemison-9542378|archive-date=May 26, 2015|url-status=live|access-date=March 1, 2017}}&lt;/ref&gt;വളർന്നപ്പോൾ ഒരു ശാസ്ത്രജ്ഞയാകാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെന്ന് കിന്റർഗാർട്ടൻ അധ്യാപികയോട് പറഞ്ഞപ്പോൾ, ടീച്ചർ അനുമാനിച്ചത് ജെമിസൺ ഒരു നഴ്‌സാകാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു എന്നാണ്.&lt;ref name=&quot;Ebony&quot; /&gt;[[അപ്പോളോ പദ്ധതി|അപ്പോളോ ദൗത്യങ്ങളിൽ]] ബഹിരാകാശവനിതയാത്രികരുടെ അഭാവം ജെമിസനെ നിരാശപ്പെടുത്തി. അവർ പിന്നീട് പറയുകയുണ്ടായി, &quot;എല്ലാവരും ബഹിരാകാശത്തെക്കുറിച്ച് ആവേശഭരിതരായിരുന്നു, പക്ഷേ ബഹിരാകാശവനിതയാത്രികർ ഇല്ലെന്നതിൽ ഞാൻ ശരിക്കും പ്രകോപിതയായി.&quot;&lt;ref name=&quot;MAKERS&quot; /&gt;

എട്ടും ഒമ്പതും വയസ്സിൽ [[ബാലെ]] പഠിക്കാൻ തുടങ്ങിയ ജെമിസൺ 12 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ ഹൈസ്കൂളിൽ ചേർന്നു. അവിടെ ചിയർ ലീഡിംഗ് ടീമിലും മോഡേൺ ഡാൻസ് ക്ലബ്ബിലും പങ്കെടുത്തു.&lt;ref name=&quot;Chronicle&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.nytimes.com/1992/09/16/style/chronicle-917092.html|title=Chronicle: A memento of the Alvin Ailey dance company goes into space|last=Brozan|first=Nadine|date=September 16, 1992|work=The New York Times|accessdate=September 14, 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20190327161624/https://www.nytimes.com/1992/09/16/style/chronicle-917092.html|archive-date=March 27, 2019|url-status=live|page=4}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=1DN7SDdEkqIC&amp;pg=PA10|title=Mae Jemison|last=Raum|first=Elizabeth|date=2006|publisher=Heinemann-Raintree Library|isbn=978-1-4034-6942-7|pages=8–11|language=en}}&lt;/ref&gt;കുട്ടിക്കാലത്ത്, ഒരു പ്രൊഫഷണൽ നർത്തകിയാകാനുള്ള ആഗ്രഹം ജെമിസന് ഉണ്ടായിരുന്നതിനാൽ ആഫ്രിക്കൻ, ജാപ്പനീസ്, ബാലെ, ജാസ്, മോഡേൺ ഡാൻസ് എന്നിവയുൾപ്പെടെ നിരവധി നൃത്ത ശൈലികൾ പഠിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://teacher.scholastic.com/space/mae_jemison/interview.htm|title=Interview with Mae|date=March 15, 2001|website=Scholastic|archive-url=https://web.archive.org/web/20110822122601/http://teacher.scholastic.com/space/mae_jemison/interview.htm|archive-date=August 22, 2011|url-status=live|accessdate=September 14, 2011}}&lt;/ref&gt;പതിനാലാമത്തെ വയസ്സിൽ വെസ്റ്റ് സൈഡ് സ്റ്റോറിയിലെ മരിയയുടെ പ്രധാന വേഷത്തിനായി ഓഡിഷൻ നടത്തി. പ്രധാന വേഷം ലഭിച്ചില്ലെങ്കിലും ഒടുവിൽ പശ്ചാത്തല നർത്തകിയായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://old.jamaica-gleaner.com/gleaner/20030317/flair/flair1.html|title=Earth lover, space voyager Dr. Mae Jemison|last=Barrett|first=Michelle|date=March 17, 2003|archive-url=https://web.archive.org/web/20170914034519/http://old.jamaica-gleaner.com/gleaner/20030317/flair/flair1.html|archive-date=September 14, 2017|url-status=live|accessdate=September 17, 2016|newspaper=Jamaica Gleaner}}&lt;/ref&gt;

1973-ൽ [[ചിക്കാഗോ]]യിലെ [[Morgan Park High School|മോർഗൻ പാർക്ക് ഹൈസ്‌കൂളിൽ]] നിന്ന് ബിരുദം നേടിയ ശേഷം &lt;ref name=&quot;Ebony&quot;&gt;{{cite news|url=https://books.google.com/books?id=DtQDAAAAMBAJ&amp;pg=PA118|title=Mae Jemison: coming in from outer space|last=Haynes|first=Karima A.|work=[[Ebony (magazine)|Ebony]]|date=December 1992|quote=Perhaps the most moving tribute came during a homecoming rally at Morgan Park High School, where Jemison graduated in 1973.|pages=118, 120, 124}}&lt;/ref&gt; ജെമിസൺ 16 ആം വയസ്സിൽ സ്റ്റാൻഫോർഡ് സർവകലാശാലയിൽ ചേർന്നു.&lt;ref name=&quot;Stanfordtoday&quot; /&gt; അവൾ ചെറുപ്പമാണെങ്കിലും, കോളേജിൽ പോകുന്നതിനുവേണ്ടി വീട്ടിൽ നിന്ന് വിട്ടുനിൽക്കുന്നതിന് &quot;തൻറേടമുണ്ടായിരുന്നിട്ടും നിഷ്കളങ്കമായിരുന്നതിനാൽ &quot; അവരെ കൂടുതൽ അസ്വസ്ഥമാക്കിയെന്നു ജെമിസൺ പിന്നീട് പറയുകയുണ്ടായി.&lt;ref name=&quot;Stanfordtoday&quot; /&gt;ജെമിസന്റെ ക്ലാസുകളിൽ വളരെ കുറച്ച് ആഫ്രിക്കൻ-അമേരിക്കൻ വിദ്യാർത്ഥികൾ മാത്രമേ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ, മാത്രമല്ല അദ്ധ്യാപകരിൽ നിന്ന് വിവേചനം അനുഭവിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9B02EEDE1038F935A25754C0A9669C8B63|title=Outnumbered: Standing Out at Work|last=Finnerty|first=Amy|date=July 16, 2000|archive-url=https://web.archive.org/web/20090204094349/http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9B02EEDE1038F935A25754C0A9669C8B63|archive-date=February 4, 2009|url-status=live|accessdate=September 14, 2011|newspaper=The New York Times}}&lt;/ref&gt;2008-ൽ ദ ഡെസ് മൊയ്‌ൻസ് രജിസ്റ്ററിന് നൽകിയ അഭിമുഖത്തിൽ ജെമിസൺ 16 വയസിൽ സ്റ്റാൻഫോർഡിലേക്ക് പോകുന്നത് ബുദ്ധിമുട്ടാണെന്നും എന്നാൽ അവരിലെ ചെറുപ്പക്കാരുടെ ധാർഷ്‌ട്യം അവരെ സഹായിച്ചിരിക്കാമെന്നും പറയുകയുണ്ടായി&lt;ref name=&quot;Desmoines&quot;&gt;{{Cite news|url=http://www.newspapers.com/clip/31421095/1e/|title=First black woman astronaut tells insight|last=Challender|first=Mary|date=October 16, 2008|work=Des Moines Register|access-date=May 10, 2019|page=[https://www.newspapers.com/clip/31421095/1e/ 1E]–[https://www.newspapers.com/clip/31421197/2e/ 2E]|language=en|via=Newspapers.com}}&lt;/ref&gt;.വെളുത്ത പുരുഷ മേധാവിത്വമുള്ള സമൂഹത്തിൽ സ്ത്രീകൾക്കും ന്യൂനപക്ഷങ്ങൾക്കും വിജയിക്കാൻ ചില ധാർഷ്ട്യം ആവശ്യമാണെന്ന് ജെമിസൺ വാദിച്ചു.&lt;ref name=&quot;Desmoines&quot; /&gt;

സ്റ്റാൻഫോർഡിൽ, ജെമിസൺ ബ്ലാക്ക് സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയന്റെ നേതാവായിരുന്നു. &lt;ref name=&quot;Bio&quot; /&gt; ഔട്ട് ഓഫ് ഷാഡോസ് എന്ന സംഗീത-നൃത്ത നിർമ്മാണവും അവർ സംവിധാനം ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.newspapers.com/clip/13709861/the_times/|title=Stanford Original By Blacks|last=|first=|date=May 21, 1977|work=The Times|access-date=September 11, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170912055952/https://www.newspapers.com/clip/13709861/the_times/|archive-date=September 12, 2017|url-status=live|pages=48|via=Newspapers.com}}&lt;/ref&gt;കോളേജിലെ സീനിയർ വർഷത്തിൽ, മെഡിക്കൽ സ്കൂളിൽ പോകുന്നതിനോ അല്ലെങ്കിൽ ബിരുദാനന്തര ബിരുദധാരിയായോ ഒരു പ്രൊഫഷണൽ നർത്തകിയെന്ന നിലയിലോ ഉള്ള തിരഞ്ഞെടുപ്പുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് അവർ ആശയകുഴപ്പത്തിലായി.&lt;ref name=&quot;Whatwas&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.nytimes.com/2003/02/02/business/executive-life-the-boss-what-was-space-like.html|title=Executive Life: The Boss; 'What was Space Like?'|last1=Jemison|first1=Mae C.|last2=Olsen|first2=Patricia R.|date=February 2, 2003|archive-url=https://web.archive.org/web/20190327172511/https://www.nytimes.com/2003/02/02/business/executive-life-the-boss-what-was-space-like.html|archive-date=March 27, 2019|url-status=live|accessdate=September 14, 2011|newspaper=The New York Times}}&lt;/ref&gt; 1977-ൽ സ്റ്റാൻഫോർഡിൽ നിന്ന് ബി.എ. [[African studies|ആഫ്രിക്കൻ]], [[African-American studies|ആഫ്രിക്കൻ-അമേരിക്കൻ പഠനങ്ങളിൽ]] ബിരുദം&lt;ref name=&quot;Frazer1993&quot;&gt;{{Cite journal|last=Frazer|first=Jendayi|last2=Jemison|first2=Mae C.|date=1993|title=Advancing African Health Care through Space Technology: An Interview with Dr. Mae C. Jemison|url=https://archive.org/details/sim_africa-today_1993_40_3/page/70|journal=Africa Today|volume=40|issue=3|pages=70–71|issn=0001-9887|jstor=4186922}}&lt;/ref&gt; , ബി.എസ്. [[Chemical engineering|കെമിക്കൽ എഞ്ചിനീയറിംഗിലും]] ബിരുദം നേടി.&lt;ref name=&quot;:8&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Stanfordtoday&quot; /&gt;സ്റ്റാൻഫോർഡിലായിരിക്കുമ്പോൾ, ബഹിരാകാശത്തോടുള്ള അവരുടെ ബാല്യകാല താൽപ്പര്യവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പഠനങ്ങൾ നടത്തുകയും ആദ്യം [[നാസ]]യിൽ അപേക്ഷിക്കാൻ ആലോചിക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Creasman|first=Kim|date=1997|title=Black Birds in the Sky: The Legacies of Bessie Coleman and Dr. Mae Jemison|journal=The Journal of Negro History|language=en|volume=82|issue=1|page=160|doi=10.2307/2717501|issn=0022-2992|jstor=2717501}}&lt;/ref&gt;

== മെഡിക്കൽ ജീവിതം ==
ജെമിസൺ [[Weill Cornell Medicine|കോർണൽ മെഡിക്കൽ സ്കൂളിൽ]] ചേരുകയും പരിശീലനത്തിനിടെ [[ക്യൂബ]]യിലേക്ക് പോകുകയും, [[American Medical Student Association|അമേരിക്കൻ മെഡിക്കൽ സ്റ്റുഡന്റ് അസോസിയേഷന്റെയും]] തായ്‌ലൻഡിലെയും ധനസഹായത്തോടെ പഠനം നടത്തുകയും ചെയ്തു. അവിടെ ഒരു കമ്പോഡിയൻ [[Refugee camp|അഭയാർഥിക്യാമ്പിൽ]] ജോലി ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=QYRvHxOmVocC&amp;pg=PA52|title=A Heritage of Black Excellence in Chicago|last=Best|first=Leslie K.|date=2013|publisher=Becslie Publisher|isbn=978-0-9745595-2-0|pages=52|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Frazer1993&quot; /&gt;കിഴക്കൻ ആഫ്രിക്കയിലെ [[Flying Doctors of America|ഫ്ലൈയിംഗ് ഡോക്ടേഴ്സിന്റെ]] സ്റ്റേഷനിലും പ്രവർത്തിച്ചു.&lt;ref name=&quot;Frazer1993&quot; /&gt; കോർണലിൽ അവർ ചിലവഴിച്ച വർഷങ്ങളിൽ, [[Alvin Ailey American Dance Theater|ആൽവിൻ എയ്‌ലി അമേരിക്കൻ ഡാൻസ് തിയേറ്ററിന്റെ]] ക്ലാസുകളിൽ ചേരുന്നതിലൂടെ ജെമിസൺ നൃത്തം തുടർന്നു.&lt;ref name=&quot;Chronicle&quot; /&gt;1981-ൽ [[Doctor of Medicine|മെഡിസിനിൽ ഡോക്ടറേറ്റ്]] നേടിയ ശേഷം 1982-ൽ ലോസ് ഏഞ്ചൽസ് കൗണ്ടി-[[LAC+USC Medical Center|യു‌എസ്‌സി മെഡിക്കൽ സെന്ററിൽ]] പരിശീലനം നേടി, [[Ross–Loos Medical Group|റോസ്-ലൂസ് മെഡിക്കൽ ഗ്രൂപ്പിൽ]] ജനറൽ പ്രാക്ടീഷണറാകുകയും ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;:8&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Frazer1993&quot; /&gt;

1983-ൽ പീസ് കോർപ്സിന്റെ സ്റ്റാഫിൽ ചേർന്ന ജെമിസൺ 1985 വരെ ഒരു മെഡിക്കൽ ഓഫീസറായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. [[ലൈബീരിയ|ലൈബീരിയയിലും]] [[സീറാ ലിയോൺ|സിയറ ലിയോണിലും]] സേവനമനുഷ്ഠിക്കുന്ന [[Peace Corps|പീസ് കോർപ്സ്]] സന്നദ്ധപ്രവർത്തകരുടെ ആരോഗ്യം അവരുടെ ചുമതലയിലായിരുന്നു&lt;ref name=&quot;Whatwas&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|title=Black women in America|last=|first=|date=2005|publisher=Oxford University Press|others=Hine, Darlene Clark.|isbn=0-19-515677-3|edition=2nd|location=Oxford|pages=140–1|oclc=57506600|url=https://archive.org/details/blackwomeninamer0000unse}}&lt;/ref&gt;. പീസ് കോർപ്സിന്റെ ഫാർമസി, ലബോറട്ടറി, മെഡിക്കൽ സ്റ്റാഫ്, കൂടാതെ വൈദ്യസഹായം നൽകൽ, സ്വയം പരിചരണത്തിനെക്കുറിച്ചുള്ള ലഘു ഗ്രന്ഥം എഴുതുക, ആരോഗ്യ സുരക്ഷാ പ്രശ്നങ്ങൾക്കുള്ള മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങൾ വികസിപ്പിക്കുകയും നടപ്പാക്കുകയും ചെയ്യുക എന്നിവയ്ക്ക് ജെമിസൺ മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു. വിവിധ വാക്സിനുകൾക്കായുള്ള ഗവേഷണത്തെ സഹായിക്കുന്ന [[Centers for Disease Control and Prevention|സെന്റർസ് ഫോർ ഡിസീസ് കൺട്രോളിലും]] അവർ പ്രവർത്തിച്ചു.&lt;ref name=&quot;ThoughtCo&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.thoughtco.com/mae-c-jemison-3071170|title=Dr. Mae C. Jemison: Astronaut and Visionary|last=Greene|first=Nick|website=ThoughtCo|publisher=[[Dotdash]]|date=October 17, 1956|accessdate=September 14, 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170912060030/https://www.thoughtco.com/mae-c-jemison-3071170 |archive-date=September 12, 2017 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== നാസ കരിയർ ==
[[File:Mae-jemison.jpg|thumb|right|upright|Jemison at the [[Kennedy Space Center]] in 1992.]]
പീസ് കോർപ്സിൽ സേവനമനുഷ്ഠിച്ച് [[അമേരിക്ക]]യിലേക്ക് മടങ്ങിയ ജെമിസൺ [[കാലിഫോർണിയ]]യിലെ [[ലോസ് ആഞ്ചെലെസ്|ലോസ് ഏഞ്ചൽസിൽ]] താമസമാക്കി. അവിടെ സ്വകാര്യ പരിശീലനത്തിൽ പ്രവേശിച്ച് ബിരുദതല എഞ്ചിനീയറിംഗ് കോഴ്സുകൾ നേടുകയും ചെയ്തു. 1983-ൽ [[സാലി റൈഡ്|സാലി റൈഡ്]], [[Guion Bluford|ഗിയോൺ ബ്ലൂഫോർഡ്]] എന്നിവരുടെ മാതൃകയിലൂടെ നേടിയ പ്രചോദനത്തിലൂടെ ബഹിരാകാശയാത്രികരുടെ പ്രോഗ്രാമിലേക്ക് അപേക്ഷിക്കാൻ ജെമിസനെ പ്രേരിപ്പിച്ചു.&lt;ref name=&quot;Determined&quot; /&gt;1985 ഒക്ടോബറിലാണ് നാസയുടെ ബഹിരാകാശ പരിശീലന പരിപാടിയിൽ ജെമിസൺ ആദ്യമായി അപേക്ഷിച്ചത്. എന്നാൽ 1986-ൽ ബഹിരാകാശവാഹന [[ചലഞ്ചർ ദുരന്തം|ചലഞ്ചർ ദുരന്തത്തെത്തുടർന്ന്]] പുതിയ സ്ഥാനാർത്ഥികളെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നത് [[നാസ]] മാറ്റിവച്ചു. 1987-ൽ ജെമിസൺ വീണ്ടും അപേക്ഷിക്കുകയും ഏകദേശം 2,000 അപേക്ഷകരിൽ നിന്ന് നാസ NASA [[Astronaut Group 12|ആസ്ട്രോനോട്ട് ഗ്രൂപ്പ് 12]] ലെ പതിനഞ്ച് ആളുകളിൽ ഒരാളായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. [[Space Shuttle Challenger|ചലഞ്ചറിന്റെ]] നാശത്തെ തുടർന്ന് തിരഞ്ഞെടുത്ത ആദ്യ ഗ്രൂപ്പ് ആയിരുന്നു അത്.&lt;ref name=&quot;Bio&quot; /&gt;''&lt;ref name=&quot;Globalsecurity&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.globalsecurity.org/space/library/news/2003/space-030224-271877eb.htm|title=African-Americans in Space|last=Pike|first=John|date=February 24, 2003|work=Dateline|publisher=Voice of America|via=GlobalSecurity.org|archive-url=https://web.archive.org/web/20110628193100/http://www.globalsecurity.org/space/library/news/2003/space-030224-271877eb.htm|archive-date=June 28, 2011|url-status=live|accessdate=September 14, 2011|quote=I was in the first class of astronauts selected after the Challenger accident back in 1986, ... [I] actually worked the launch of the first flight after the Challenger accident.}}&lt;/ref&gt; 1987-ൽ [[അസോസിയേറ്റഡ് പ്രസ്|അസോസിയേറ്റഡ് പ്രസ്സ്]] അവരെ &quot;ആദ്യത്തെ കറുത്ത സ്ത്രീ ബഹിരാകാശയാത്രിക&quot; എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.newspapers.com/clip/31957086/|title=Astronaut Stresses Establishing Goals|last=|first=|date=July 28, 1987|work=[[Longview News-Journal]]|access-date=May 26, 2019|publisher=[[Associated Press]]|via=Newspapers.com}}&lt;/ref&gt;1989-ൽ [[Phylicia Rashad|ഫിലീഷ്യ റഷാദും]] [[Robb Weller|റോബ് വെല്ലറും]] അതിഥിയായെത്തിയ [[ടെലിവിഷൻ]] സ്പെഷ്യൽ ബെസ്റ്റ് ക്യാച്ചുകളിൽ ജെമിസനെ രാജ്യത്തെ ഏറ്റവും യോഗ്യതയുള്ള വ്യക്തികളിൽ ഒരാളായി [[CBS|സിബിഎസ്]] അവതരിപ്പിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.newspapers.com/clip/31957193/|title=Best Catches|last=|first=|date=February 28, 1989|work=[[Southern Illinoisan]]|access-date=May 26, 2019|via=Newspapers.com}}&lt;/ref&gt;

[[ഫ്ലോറിഡ]]യിലെ [[Kennedy Space Center|കെന്നഡി ബഹിരാകാശ കേന്ദ്രത്തിലെ]] വിക്ഷേപണ സഹായ പ്രവർത്തനങ്ങളും [[Shuttle Avionics Integration Laboratory|ഷട്ടിൽ ഏവിയോണിക്സ് ഇന്റഗ്രേഷൻ ലബോറട്ടറിയിലെ]] (SAIL) ഷട്ടിൽ കമ്പ്യൂട്ടർ സോഫ്റ്റ്വെയറിന്റെ സ്ഥിരീകരണവും ജെമിസൺ നാസയുമായി നടത്തിയ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;Globalsecurity&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/jemison-mc.html|title=Official NASA biography|last=|date=October 17, 1956|website=[[Lyndon B. Johnson Space Center]]|publisher=NASA|archive-url=https://web.archive.org/web/20120509133603/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/jemison-mc.html|archive-date=May 9, 2012|url-status=dead|accessdate=September 14, 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://peacecorpsonline.org/messages/messages/467/2021262.html|title=Peace Corps biography|website=Peace Corps Online|accessdate=September 14, 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110727170439/http://peacecorpsonline.org/messages/messages/467/2021262.html |archive-date=July 27, 2011 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;1989 സെപ്റ്റംബർ 28 ന്, എസ്ടിഎസ് -47 ബഹിരാകാശസംഘത്തിൽ മിഷൻ സ്പെഷ്യലിസ്റ്റ് 4 ആയി ചേരുന്നതിന് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. കൂടാതെ ശാസ്ത്രീയ പരീക്ഷണങ്ങളിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നതിനായി നാസ പരീക്ഷിച്ച പുതിയ ബഹിരാകാശയാത്രികയായ സയൻസ് മിഷൻ സ്പെഷ്യലിസ്റ്റായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.&lt;ref name=&quot;:15&quot;&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=VL5TSg2Ut3cC&amp;pg=PA261|title=Women in Space – Following Valentina|last=Shayler|first=David J.|last2=Moule|first2=Ian A.|date=April 6, 2005|publisher=Springer Science &amp; Business Media|isbn=978-1-85233-744-5|pages=261–63|language=en}}&lt;/ref&gt;

=== STS-47 ===
{{Main|STS-47}}
[[File:Mae Jemison (29487037511).jpg|thumb|right|Jemison during Space Shuttle mission STS-47]]
1992 സെപ്റ്റംബർ 12 മുതൽ 20 വരെ ജെമിസൺ തന്റെ ഏക ബഹിരാകാശ ദൗത്യം എസ്ടിഎസ് -47 ൽ &lt;ref name=&quot;:9&quot;&gt;{{Cite book|title=Black women in America|last=|first=|date=2005|publisher=Oxford University Press|others=Hine, Darlene Clark.|isbn=0-19-515677-3|edition=2nd|location=Oxford|pages=141|oclc=57506600|url=https://archive.org/details/blackwomeninamer0000unse}}&lt;/ref&gt;[[അമേരിക്ക]]യും [[ജപ്പാൻ|ജപ്പാനും]] തമ്മിലുള്ള ഒരു സഹകരണ ദൗത്യവും അമ്പതാമത്തെ ഷട്ടിൽ ദൗത്യവും ആയി പറന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://rediscovering-black-history.blogs.archives.gov/2016/03/15/women-astronauts-making-their-mark/|title=African-American Women Astronauts Making their Mark in Space Exploration|date=March 15, 2016|work=Rediscovering Black History|access-date=September 11, 2017|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20170911205029/https://rediscovering-black-history.blogs.archives.gov/2016/03/15/women-astronauts-making-their-mark/|archive-date=September 11, 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt;190 മണിക്കൂർ 30 മിനിറ്റ് 23 സെക്കൻഡ് ബഹിരാകാശത്ത് ജെമിസൺ പ്രവേശിക്കുകയും 127 തവണ ഭൂമിയെ പരിക്രമണം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.nasa.gov/image-feature/mae-jemison-first-african-american-woman-in-space|title=Mae Jemison, First African American Woman in Space|last=Smith|first=Yvette|date=February 26, 2019|website=NASA|access-date=June 3, 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://futurism.com/mae-jemison-the-first-african-american-woman-in-space-and-first-real-astronaut-on-star-trek|title=Mae Jemison: The First African American Woman in Space and First Real Astronaut on Star Trek|last=Creighton|first=Jolene|date=December 21, 2015|website=Futurism|language=en|access-date=June 3, 2019}}&lt;/ref&gt;ജെമിസനെ ബ്ലൂ ഷിഫ്റ്റിലേക്ക് നിയോഗിച്ചുകൊണ്ട് വിമാനത്തിലെ ജോലിക്കാരെ രണ്ട് ഷിഫ്റ്റുകളായി വിഭജിച്ചു. എട്ട് ദിവസത്തെ ദൗത്യത്തിലുടനീളം, സ്റ്റാർ ട്രെക്കിൽ നിന്ന് &quot;ഹെയ്‌ലിംഗ് ഫ്രീക്വൻസീസ് ഓപ്പൺ&quot; എന്ന സല്യൂട്ട് നൽകി അവർ തന്റെ ഷിഫ്റ്റിൽ ആശയവിനിമയം ആരംഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite web|author=Jesse Katz|url=http://news.stanford.edu/stanfordtoday/ed/9607/9607mj.html|title=Shooting Star|website=Stanford Today|date=July 1, 1996|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150621152840/http://news.stanford.edu/stanfordtoday/ed/9607/9607mj.html|archivedate=June 21, 2015}}&lt;/ref&gt;ഒരു പശ്ചിമ ആഫ്രിക്കൻ പ്രതിമയും &lt;ref name=&quot;Stanfordtoday&quot; /&gt; [[Pilot licensing and certification|അന്താരാഷ്ട്ര പൈലറ്റ് ലൈസൻസുള്ള]] ആദ്യത്തെ ആഫ്രിക്കൻ അമേരിക്കക്കാരനായ വൈമാനികൻ [[Bessie Coleman|ബെസ്സി കോൾമാന്റെ]] ഫോട്ടോയും അവർ എടുത്തു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.aauw.org/2014/08/19/aviation-day/|title=No Fear of Flying Here: 12 Women Aviators to Celebrate|last=Jones|first=Christy|date=August 19, 2014|website=[[AAUW]]: Empowering Women Since 1881|language=en-US|access-date=May 9, 2019|archive-date=2019-05-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20190509162202/https://www.aauw.org/2014/08/19/aviation-day/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Stanfordtoday&quot; /&gt;

എസ്ടിഎസ് -47 അമേരിക്കയും ജപ്പാനും തമ്മിലുള്ള സഹകരണ ദൗത്യത്തിന്റെ ഭാഗമായി ജപ്പാൻ മൊഡ്യൂൾ സ്പേസ് ലാബ് വഹിച്ചിരുന്നു. അതിൽ 43 ജാപ്പനീസ്, യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ് ലൈഫ് സയൻസ്, മെറ്റീരിയൽസ് പ്രോസസ്സിംഗ് പരീക്ഷണങ്ങൾ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;:15&quot; /&gt;എമിസൺ, ജാപ്പനീസ് ബഹിരാകാശയാത്രികൻ [[Mamoru Mohri|മാമോരു മൊഹ്രി]] എന്നിവർ ഓട്ടോജനിക് ഫീഡ്‌ബാക്ക് പരിശീലന വ്യായാമം (AFTE) ഉപയോഗിക്കാൻ പരിശീലനം നേടിയിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite journal|last=Cowings|first=Patricia|date=Summer 2003|title=NASA Contributes to Improving Health|url=http://ipp.nasa.gov/innovation/innovation112/3-techtrans2.html|url-status=dead|journal=NASA Innovation|volume=11|issue=2|archive-url=https://web.archive.org/web/20111004150453/http://ipp.nasa.gov/innovation/innovation112/3-techtrans2.html|archive-date=October 4, 2011|access-date=September 14, 2011}}&lt;/ref&gt; [[Motion sickness|യാത്ര സംബന്ധമായ അസ്വസ്ഥതകൾ]], [[Anxiety|ഉത്കണ്ഠ]], [[Stress-related disorders|മാനസിക പിരിമുറുക്കവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട തകരാറുകൾ]] എന്നിവയ്ക്കുള്ള സാധ്യമായ ചികിത്സയായി രോഗികളെ അവരുടെ ഫിസിയോളജി നിരീക്ഷിക്കാനും നിയന്ത്രിക്കാനും സഹായിക്കുന്നതിന് [[Biofeedback|ബയോഫീഡ്ബാക്കും]] [[Autogenic training|ഓട്ടോജനിക് പരിശീലനവും]] ഉപയോഗിച്ച് [[Patricia S. Cowings|പട്രീഷ്യ എസ്. കോവിംഗ്സ്]] ഒരു സാങ്കേതികത വികസിപ്പിച്ചെടുത്തു.&lt;ref name=&quot;:11&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.nasa.gov/centers/ames/news/releases/2003/03_02AR.html|title=NASA Commercializes Method For Health Improvement|last=Steiner|first=Victoria|date=January 7, 2003|website=[[NASA Ames Research Center]]|language=en|access-date=June 3, 2019|archive-date=2017-06-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20170626161455/https://www.nasa.gov/centers/ames/news/releases/2003/03_02AR.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:12&quot;&gt;{{Cite web|url=https://history.arc.nasa.gov/hist_pdfs/bugos_nasa_sp2014_4314.pdf#page=161|title=Atmosphere of Freedom: 75 Years at the NASA Ames Research Center|last=Bugos|first=Glenn E.|date=2014|website=NASA Ames Research Center|pages=159–61|access-date=June 3, 2019}}&lt;/ref&gt;
[[File:Mae Jemison - Flickr - NASA on The Commons.jpg|thumb|left|Jemison aboard the Spacelab Japan module on ''Endeavour'']]
ജപ്പാൻ മൊഡ്യൂളിലെ സ്‌പേസ് ലാബിൽ ജെമിസൺ നാസയുടെ ഫ്ലൂയിഡ് തെറാപ്പി സിസ്റ്റം പരീക്ഷിച്ചു. [[water for injection|കുത്തിവയ്പ്പിനുള്ള ജലം]] ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു കൂട്ടം നടപടിക്രമങ്ങളും ഉപകരണങ്ങളും സ്റ്റെറിമാറ്റിക്സ് കോർപ്പറേഷൻ വികസിപ്പിച്ചെടുത്തു. ബഹിരാകാശത്ത് [[Saline (medicine)|ഉപ്പുലായനി]] ഉൽ‌പാദിപ്പിക്കുന്നതിന് ആദ്യഘട്ടത്തിൽ ആവശ്യമുള്ള ജലം ഉപയോഗിക്കുന്നതിന് [[Baxter International|ബാക്സ്റ്റർ ഹെൽത്ത്കെയർ]] വികസിപ്പിച്ച [[IV bag|ഐവി ബാഗുകളും]] മിക്സിംഗ് രീതിയും അവർ ഉപയോഗിച്ചു&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Miller|first=Fletcher|last2=Niederhaus|first2=Charles|last3=Barlow|first3=Karen|last4=Griffin|first4=DeVon|date=January 8, 2007|title=Intravenous Solutions for Exploration Missions|url=https://ntrs.nasa.gov/archive/nasa/casi.ntrs.nasa.gov/20070018153.pdf|journal=45th [[AIAA]] Aerospace Sciences Meeting and Exhibit|language=en|location=Reno, Nevada|publisher=American Institute of Aeronautics and Astronautics|volume=|pages=|doi=10.2514/6.2007-544|isbn=978-1-62410-012-3|via=|hdl=2060/20070018153}}&lt;/ref&gt;രണ്ട് [[bone cell|അസ്ഥി കോശ]] ഗവേഷണ പരീക്ഷണങ്ങളുടെ സഹ-അന്വേഷക കൂടിയായിരുന്നു ജെമിസൺ. &lt;ref name=&quot;ThoughtCo&quot; /&gt; പെൺ [[തവള]]കളെ അണ്ഡവിസർജ്ജനം നടത്താനും മുട്ടകൾക്ക് ബീജസങ്കലനം നടത്താനും തുടർന്ന് പൂജ്യം ഗുരുത്വാകർഷണത്തിൽ [[വാൽമാക്രി]]കൾ എങ്ങനെ വളരുന്നുവെന്ന് നിരീക്ഷിക്കാനും അവർ പരീക്ഷണം നടത്തിയിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.newspapers.com/clip/13709784/|title=1st Black Woman in Space Taking One Small Step for Equality|last=Dunn|first=Marcia|date=September 8, 1992|work=[[The Titusville Herald]]|access-date=September 11, 2017|via=Newspapers.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20170912055942/https://www.newspapers.com/clip/13709784/|archive-date=September 12, 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== നാസയിൽ നിന്നുള്ള രാജി ==
ഭൂമിയിലേക്ക് മടങ്ങിയെത്തിയ ശേഷം, സ്വന്തം കമ്പനി ആരംഭിക്കുക എന്ന ഉദ്ദേശ്യത്തോടെ 1993 മാർച്ചിൽ ജെമിസൺ നാസയിൽ നിന്ന് രാജിവച്ചു.&lt;ref name=&quot;:9&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Whatwas&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|last=Lipp|first=Paula|url=http://www.graduatingengineer.com/articles/women/9-29-99.html|title=Former astronaut Mae Jemison shares her philosophy on education, technology and achieving success|website=Graduating Engineer|date=September 29, 1999|accessdate=September 14, 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090105225645/http://www.graduatingengineer.com/articles/women/9-29-99.html |archive-date=January 5, 2009 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;വിമാന യാത്രയ്ക്ക് ജെമിസനെ പരിശീലിപ്പിച്ച നാസ പരിശീലന മാനേജരും എഴുത്തുകാരനുമായ [[Homer Hickam|ഹോമർ ഹിക്കം]] അവൾ നാസ വിട്ടു പോയതിൽ ഖേദം പ്രകടിപ്പിച്ചിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;Stanfordtoday&quot; /&gt;

== നാസാനന്തര ജീവിതം ==
1990 മുതൽ 1992 വരെ വേൾഡ് സിക്കിൾ സെൽ ഫൗണ്ടേഷന്റെ ഡയറക്ടർ ബോർഡിൽ ജെമിസൺ സേവനമനുഷ്ഠിച്ചിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;MAKERS&quot; /&gt; 1993-ൽ സാങ്കേതിക മുന്നേറ്റങ്ങളുടെയും സാമൂഹിക-സാംസ്കാരിക സ്വാധീനം പരിഗണിക്കുന്ന ഒരു കൺസൾട്ടിംഗ് സ്ഥാപനം ആയ ജെമിസൺ ഗ്രൂപ്പ് Inc. സ്ഥാപിച്ചു.&lt;ref name=&quot;:13&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.birminghamtimes.com/2017/02/blackhistorymonth-notable-alabamians-part-seven-new/|title=#BlackHistoryMonth: Notable Alabamians, Part Seven|last=Times|first=Birmingham|date=February 20, 2017|website=The Birmingham Times|language=en-US|access-date=May 27, 2019}}&lt;/ref&gt; ഡൊറോത്തി ജെമിസൺ ഫൗണ്ടേഷൻ ഫോർ എക്സലൻസും ജെമിസൺ സ്ഥാപിക്കുകയും അമ്മയുടെ ബഹുമാനാർത്ഥം ഫൗണ്ടേഷന് പേരിടുകയും ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;Excellence&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.news.cornell.edu/stories/July05/Jemison.TEWS.lxg.html|title=Former shuttle Endeavour astronaut Mae C. Jemison encourages students to think like scientists|last=Gold|first=Lauren|date=July 11, 2005|website=[[Cornell University]]|accessdate=September 14, 2011}}&lt;/ref&gt;12 നും 16 നും ഇടയിൽ പ്രായമുള്ള വിദ്യാർത്ഥികൾക്കായുള്ള സയൻസ് ക്യാമ്പായ ദി എർത്ത് വി ഷെയർ ഫൗണ്ടേഷന്റെ പദ്ധതികളിലൊന്ന് ആണ് . 1994-ൽ സ്ഥാപിതമായ &lt;ref name=&quot;Bayer&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.bayerus.com/msms/about/spokesperson/bio.html|title=About Dr. Mae Jemison|website=Making Science Make Sense|publisher=[[Bayer Corporation|Bayer U.S.]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20070630122413/http://www.bayerus.com/msms/about/spokesperson/bio.html|archive-date=June 30, 2007|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; [[ഡാർട്മത് കോളേജ്|ഡാർട്ട്മൗത്ത് കോളേജ്]], [[Colorado School of Mines|കൊളറാഡോ സ്കൂൾ ഓഫ് മൈൻസ്]], [[Choate Rosemary Hall|ചോറ്റ് റോസ്മേരി ഹാൾ]], [[യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ്|യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സിലെ]] മറ്റ് സ്ഥാനങ്ങളിലും, &lt;ref name=&quot;Excellence&quot; /&gt; അതുപോലെ തന്നെ അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിൽ [[ദക്ഷിണാഫ്രിക്ക]], [[ടുണീഷ്യ]], [[സ്വിറ്റ്സർലൻഡ്]] എന്നിവിടങ്ങളിലും ക്യാമ്പുകൾ നടന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jemisonfoundation.org/moretews.htm|title=More TEWS Projects|website=Jemison Foundation|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110726203433/http://www.jemisonfoundation.org/moretews.htm|archivedate=July 26, 2011|url-status=dead|accessdate=September 14, 2011}}&lt;/ref&gt;

1995 മുതൽ 2002 വരെ ഡാർട്ട്മൗത്ത് കോളേജിലെ പരിസ്ഥിതി പഠന പ്രൊഫസറായിരുന്നു ജെമിസൺ. അവിടെ വികസ്വര രാജ്യങ്ങളിലെ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഫോർ അഡ്വാൻസിംഗ് ടെക്നോളജിയെ ജെമിസൺ നിയന്ത്രിച്ചിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;Bayer&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://newspaperarchive.com/science-clipping-sep-09-2004-1243110/|title=Every second counts|last=Peterson|first=Charles A.|date=September 9, 2004|work=[[The Granville Sentinel]]|access-date=June 30, 2019|via=Newspapers.com}}&lt;/ref&gt; 1999-ൽ കോർണൽ സർവകലാശാലയിൽ ആൻഡ്രൂ ഡി. വൈറ്റ് പ്രൊഫസർ-അറ്റ്-ലാർജ് ആയിതീർന്നു.&lt;ref name=&quot;Bayer&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.womenofthehall.org/inductee/mae-jemison/|title=Jemison, Mae|last=|first=|date=|website=[[National Women’s Hall of Fame]]|language=en-US|access-date=April 27, 2019}}&lt;/ref&gt; സയൻസ് വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് അനുകൂലമായും ന്യൂനപക്ഷ വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് ശാസ്ത്രത്തിൽ താൽപ്പര്യമുണ്ടാക്കുന്നതിനുമായി ജെമിസൺ ശക്തമായി വാദിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;Globalsecurity&quot; /&gt; അമേരിക്കൻ മെഡിക്കൽ അസോസിയേഷൻ, അമേരിക്കൻ കെമിക്കൽ സൊസൈറ്റി, അസോസിയേഷൻ ഓഫ് സ്പേസ് എക്സ്പ്ലോറേഴ്സ്, അമേരിക്കൻ അസോസിയേഷൻ ഫോർ ദി അഡ്വാൻസ്മെന്റ് ഓഫ് സയൻസ് തുടങ്ങി വിവിധ ശാസ്ത്ര സംഘടനകളിൽ അവർ അംഗമാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/jemison-mc.html|title=Official NASA biography|last=|first=|date=March 1993|website=Johnson Space Center|publisher=NASA|access-date=March 9, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20120509133603/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/jemison-mc.html|archive-date=May 9, 2012|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;1999-ൽ ജെമിസൺ ബയോസെന്റന്റ് കോർപ്പറേഷൻ സ്ഥാപിക്കുകയും എ.എഫ്.ടി.ഇയെ വാണിജ്യവത്ക്കരിക്കാനുള്ള ലൈസൻസ് നേടുകയും ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;:11&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:12&quot; /&gt;

2012-ൽ ഡൊറോത്തി ജെമിസൺ ഫൗണ്ടേഷൻ ഫോർ എക്സലൻസിലൂടെ [[ഡാർപ 100 Year Starship|100 ഈയർ സ്റ്റാർഷിപ്പ്]] പ്രോജക്ടിന്റെ ലേലത്തിൽ ജെമിസൺ വിജയിച്ചു. കൂടുതൽ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കായി ഡൊറോത്തി ജെമിസൺ ഫൗണ്ടേഷൻ ഫോർ എക്സലൻസിന് 500,000 ഡോളർ ഗ്രാന്റ് ലഭിച്ചു. പുതിയ ഓർഗനൈസേഷൻ 100 ഈയർ സ്റ്റാർഷിപ്പ് എന്ന സംഘടനാ നാമം നിലനിർത്തി. 100 വർഷത്തെ സ്റ്റാർഷിപ്പിന്റെ ഇപ്പോഴത്തെ പ്രിൻസിപ്പലാണ് ജെമിസൺ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/news/science-environment-16427876|title=Former astronaut to lead starship effort|last=Weinberger|first=Sharon|date=January 5, 2012|work=[[BBC News]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20140812082906/http://www.bbc.co.uk/news/science-environment-16427876|archive-date=August 12, 2014|url-status=live|accessdate=May 21, 2014}}&lt;/ref&gt;

കാർഷിക ശാസ്ത്രം മനസ്സിലാക്കാനും പിന്തുടരാനും കൊച്ചുകുട്ടികളെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുകയെന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെയുള്ള സയൻസ് മാറ്റേഴ്സ് എന്ന സംരംഭത്തിനായി 2018-ൽ അവർ ബയർ ക്രോപ്പ് സയൻസ്, നാഷണൽ [[4-H|4-എച്ച്]] കൗൺസിൽ എന്നിവയുമായി സഹകരിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.huffingtonpost.com/entry/mae-jemison-diversity-in-stem_us_5aa820ade4b001c8bf147eae|title=Mae Jemison: Diversity In STEM Isn't A Nicety, It's A Necessity|last=Pittman|first=Taylor|date=March 15, 2018|work=[[Huffington Post]]|access-date=August 29, 2018|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20180830023955/https://www.huffingtonpost.com/entry/mae-jemison-diversity-in-stem_us_5aa820ade4b001c8bf147eae|archive-date=August 30, 2018|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://abcnews.go.com/GMA/Culture/black-female-astronaut-space-offers-advice-young-girls/story?id=55351207|title=1st black female astronaut in space offers advice to young girls|last=Scott|first=Rachel|date=May 23, 2018|website=[[ABC News]]|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20180829072248/https://abcnews.go.com/GMA/Culture/black-female-astronaut-space-offers-advice-young-girls/story?id=55351207|archive-date=August 29, 2018|url-status=live|access-date=August 29, 2018}}&lt;/ref&gt;

== പുസ്തകങ്ങൾ ==
കുട്ടികൾക്കായി എഴുതിയ ജെമിസന്റെ ആദ്യ പുസ്തകം, ഫൈൻഡ് വേർ ദ വിൻഡ് ഗോസ് (2001) അവരുടെ ജീവിതത്തിന്റെ ഓർമ്മക്കുറിപ്പുകളാണ്.&lt;ref name=&quot;:13&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Zaleski|first=Jeff|date=March 19, 2001|title=Find Where the Wind Goes (Book Review)|url=http://search.ebscohost.com/login.aspx?direct=true&amp;db=bth&amp;AN=4219377&amp;site=ehost-live|journal=Publishers Weekly|volume=248|issue=12|pages=101|url-access=subscription|via=EBSCOhost}}&lt;/ref&gt;അവരുടെ കുട്ടിക്കാലം, സ്റ്റാൻഫോർഡിൽ പീസ് കോർപ്സിൽ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്ന സമയം, ഒരു ബഹിരാകാശയാത്രിക എന്നീ നിലകളെക്കുറിച്ച് അവർ വിവരിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;:5&quot;&gt;{{Cite journal|last=Isaacs|first=Kathleen|date=April 2001|title=Find Where the Wind Goes (Book Review)|url=http://search.ebscohost.com/login.aspx?direct=true&amp;db=f5h&amp;AN=4316111&amp;site=ehost-live|journal=School Library Journal|volume=47|issue=4|pages=162|url-access=subscription|via=EBSCOhost}}&lt;/ref&gt;അവളുടെ മുൻകാല ജീവിതത്തെക്കുറിച്ചുള്ള കഥകൾ ഏറ്റവും ആകർഷകമാണെന്ന് [[School Library Journal|സ്കൂൾ ലൈബ്രറി ജേണൽ]] കണ്ടെത്തി.&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt;പ്രൊഫസർമാർ അവരോടു നടത്തിയ ഇടപെടലുകൾ അവരുടെ ബുദ്ധിയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലായിരുന്നില്ല മറിച്ച് [[Person of color|സ്ത്രീയുടെ നിറ]]ത്തിനനുസരിച്ചുള്ള [[വാർപ്പുമാതൃക|സ്റ്റീരിയോടൈപ്പ്]] രീതിയിലായിരുന്നതിനെക്കുറിച്ച് അവളെഴുതിയ ആത്മകഥ ഒരു യാഥാർത്ഥ്യ വീക്ഷണം നൽകിയതായി പുസ്തക റിപ്പോർട്ട് കണ്ടെത്തിയിരുന്നു. &lt;ref&gt;{{Cite journal|last=|first=|date=September 2001|title=Find Where the Wind Goes (Book Review).|url=http://search.ebscohost.com/login.aspx?direct=true&amp;db=bth&amp;AN=5158714&amp;site=ehost-live|journal=Book Report|volume=20|issue=2|pages=70|url-access=subscription|via=EBSCOhost}}&lt;/ref&gt;

കുട്ടികളുടെ നാല് പുസ്തകങ്ങളുടെ പരമ്പരയായ ദ ട്രൂ ബുക്ക് 2013-ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത് ഡാന മീച്ചൻ റൗയുമായി സഹകരിച്ചാണ്.&lt;ref name=&quot;:6&quot;&gt;{{Cite journal|last=Ligamari|first=Joanne|date=November 2013|title=A True Book – Dr. Mae Jemison and 100 Year Starship|url=http://search.ebscohost.com/login.aspx?direct=true&amp;db=bth&amp;AN=91688022&amp;site=ehost-live|journal=Library Media Connection|volume=32|issue=3|pages=93|url-access=subscription|via=EBSCOhost}}&lt;/ref&gt; ഈ ശ്രേണിയിലെ ഓരോ പുസ്തകത്തിലും ഒരു വെല്ലുവിളി നൽകുകയും അതിൽ &quot;സത്യം കണ്ടെത്തുകയും&quot; ചോദ്യങ്ങൾക്ക് ശരി അല്ലെങ്കിൽ തെറ്റാണോ ഉത്തരം എന്ന് കഥയുടെ അവസാനം വെളിപ്പെടുത്തുന്നു.&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt;സ്കൂൾ ലൈബ്രറി ജേണൽ ഈ പരമ്പരയെ സൗരയൂഥത്തിന്റെ &quot;സർവേകളെ ശരിയായി സ്വാധീനിക്കുന്നു&quot; എന്ന് കണ്ടെത്തി. എന്നാൽ ഭൗതികശാസ്ത്രത്തിലും ജ്യോതിശാസ്ത്രത്തിലും കാലഹരണപ്പെട്ട കുറച്ച് സിദ്ധാന്തങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുത്തുന്നതിനെ വിമർശിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Peters|first=John|date=April 2013|title=Discovering New Planets/Exploring Our Sun/Journey Through Our Solar System/The 100 Year Starship|url=http://search.ebscohost.com/login.aspx?direct=true&amp;db=f6h&amp;AN=86693958&amp;site=ehost-live|journal=School Library Journal|volume=59|issue=4|pages=98|url-access=subscription|via=EBSCOhost}}&lt;/ref&gt;

== പൊതു പ്രൊഫൈൽ ==
[[File:Mae Jemison crop 2009 CHAO.jpg|thumb|right|Mae Jemison at a symposium in 2009]]
ജെമിസൺ സ്റ്റാർ ട്രെക്ക് ആരാധകയാണെന്ന് അറിഞ്ഞ [[LeVar Burton|ലെവർ ബർട്ടൺ]], ഷോയിൽ പങ്കെടുക്കാൻ താൽപ്പര്യമുണ്ടോ എന്ന് അന്വേഷിച്ചതിന്റെ ഫലമായി 1993-ൽ, സ്റ്റാർ ട്രെക്ക്: ദി നെക്സ്റ്റ് ജനറേഷൻ എന്ന സയൻസ് ഫിക്ഷൻ ടെലിവിഷൻ പരമ്പരയുടെ &quot;സെക്കൻഡ് ചാൻസസ്&quot; എന്ന എപ്പിസോഡിൽ സ്റ്റാർ ട്രെക്കിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട ആദ്യത്തെ യഥാർത്ഥ ജീവിത ബഹിരാകാശയാത്രിയായ ലെഫ്റ്റനന്റ് പാമറായി ജെമിസൺ അവതരിപ്പിച്ചിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{cite web|url=http://peacecorpsonline.org/messages/messages/467/2026453.html|title=Mae Jemison had cameo in Star Trek: The Next Generation|date=January 5, 2005|website=Peace Corps Online|archive-url=https://web.archive.org/web/20180907220641/http://peacecorpsonline.org/messages/messages/467/2026453.html|archive-date=September 7, 2018|url-status=live|access-date=September 12, 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://vrrrm.com/tv/Space/05/mj050105.php|title=Transcript and images from HypaSpace featuring Dr. Mae C. Jemison|date=January 5, 2005|website=Vrrrm.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20110901194210/http://vrrrm.com/tv/Space/05/mj050105.php|archive-date=September 1, 2011|url-status=dead|accessdate=September 14, 2011}}&lt;/ref&gt;.

1999 മുതൽ 2005 വരെ കോർനെൽ സർവകലാശാലയിൽ ആൻഡ്രൂ ഡിക്സൺ വൈറ്റ് പ്രൊഫസറായി ജെമിസനെ നിയമിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://news.cornell.edu/stories/2002/03/former-astronaut-mae-jemison-visits-professor-large-march-25-30|title=Former astronaut Mae Jemison visits Cornell March 25-30 to give a lecture and meet with faculty, students and local officials|last=Lang|first=Susan A.|date=March 12, 2002|website=Cornell Chronicle|url-status=live|access-date=September 3, 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://adwhiteprofessors.cornell.edu/all-professors-at-large-1965-to-june-30-20222/|title=Andrew D. White Professors-at-Large|last=|first=|date=2019|website=Program for Andrew D. White Professors-at-Large|url-status=dead|access-date=2019-09-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20180615031244/http://adwhiteprofessors.cornell.edu/all-professors-at-large-1965-to-june-30-20222/|archive-date=2018-06-15}}&lt;/ref&gt;

ശാസ്ത്ര സാങ്കേതിക വിദ്യയെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്ന സ്വകാര്യ, പൊതു ഗ്രൂപ്പുകൾക്ക് മുന്നിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്ന ഒരു സജീവ പബ്ലിക് സ്പീക്കറാണ് ജെമിസൺ. &quot;ഒരു ബഹിരാകാശയാത്രികയായിരുന്നതിനാൽ എനിക്ക് ഒരു വേദി നൽകിയാൽ ഒരു പക്ഷേ ഞാൻ ഷട്ടിലിനെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കും.&quot; സംസാരിക്കുന്നതിനിടയിലുള്ള ഇടവേളയിൽ അമേരിക്കയും മൂന്നാം ലോകവും തമ്മിലുള്ള ആരോഗ്യ പരിരക്ഷയുടെ ഗുണനിലവാരത്തിലെ അന്തരം സംസാരിക്കാനും എമിസൺ അവളുടെ വേദി ഉപയോഗിക്കുന്നു. “മാർട്ടിൻ ലൂതർ കിംഗ് [ജൂനിയർ]… സ്വപ്നം കാണുക മാത്രമായിരുന്നില്ല. അദ്ദേഹം അത് നടപ്പിലാക്കുകയും ചെയ്തതായി.'' ജെമിസൺ പ്രസംഗത്തിൽ അവതരിപ്പിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.physorg.com/news9939.html|title=Astronaut Mae Jemison moves to new career|date=January 17, 2006|website=Phys.org|archive-url=https://web.archive.org/web/20110916125405/http://www.physorg.com/news9939.html|archive-date=September 16, 2011|url-status=live|accessdate=September 14, 2011}}&lt;/ref&gt; [[ഡിസ്കവറി ചാനൽ|ഡിസ്കവറി ചാനൽ]] സയൻസ് സീരീസ് വേൾഡ് ഓഫ് വണ്ടറിന്റെ ആതിഥേയയും സാങ്കേതിക ഉപദേഷ്ടാവുമായി ജെമിസൺ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jemisonfoundation.org/drmae.htm|title=Dr. Mae C. Jemison|date=2004|website=Jemison Foundation|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141102040152/http://www.jemisonfoundation.org/drmae.htm|archivedate=November 2, 2014|url-status=dead|accessdate=April 28, 2014}}&lt;/ref&gt;

ചരിത്രപരമായ ഗവേഷണവും ജനിതക സാങ്കേതിക വിദ്യകളും ഗവേഷണം നടത്തിയ പ്രശസ്തരായ എട്ട് ആഫ്രിക്കൻ അമേരിക്കക്കാരുടെ കുടുംബ ചരിത്രം കണ്ടെത്തുന്ന [[Henry Louis Gates Jr.|ഹെൻ‌റി ലൂയിസ് ഗേറ്റ്സ് ജൂനിയർ]] ആതിഥേയം വഹിച്ച പി‌ബി‌എസ് ടെലിവിഷൻ ഹ്രസ്വപരമ്പരയിൽ ആഫ്രിക്കൻ അമേരിക്കൻ ലൈവ്സിൽ 2006-ൽ ജെമിസൺ പങ്കെടുത്തിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;Genetic&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?file=/c/a/2006/01/31/DDGQ2GVQUL1.DTL|title='African American Lives' traces roots around the world|last=Ryan|first=Suzanne C.|date=January 31, 2006|work=[[San Francisco Chronicle]]|accessdate=October 1, 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20090203174619/http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?file=%2Fc%2Fa%2F2006%2F01%2F31%2FDDGQ2GVQUL1.DTL|archive-date=February 3, 2009|url-status=live}}&lt;/ref&gt;ജനിതക മേക്കപ്പിൽ ജെമിസൺ കാഴ്ചയിൽ 13% കിഴക്കൻ ഏഷ്യക്കാരിയാണെന്നതിൽ അത്ഭുതപ്പെട്ടു.&lt;ref name=&quot;Genetic&quot; /&gt;അലബാമയിലെ [[Talladega County, Alabama|തല്ലഡെഗ കൗണ്ടിയിലെ]] ഒരു തോട്ടത്തിൽ അവരുടെ പിതാക്കന്മാരിൽ ചിലർ അടിമകളാണെന്നും അവർ മനസ്സിലാക്കി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thirteen.org/wnet/aalives/2006/profile_jemison2.html|title=''African American Lives'' – Profiles: Mae Jemison|date=2006|website=[[Thirteen (PBS)|Thirteen]] ([[PBS]])|access-date=May 24, 2019}}&lt;/ref&gt;

2007-ലെ [[New York Fashion Week|ന്യൂയോർക്ക് ഫാഷൻ വീക്കിൽ]] ഹൃദ്രോഗത്തിനെതിരെ പോരാടുന്നതിന് പണം സ്വരൂപിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നതിനായി [[Lyn Devon|ലിൻ ഡെവൺ]] ഡിസൈൻ ചെയ്ത വസ്ത്രം ധരിച്ച് റെഡ് ഡ്രസ് ഹാർട്ട് ട്രൂത്ത് ഫാഷൻ ഷോയിൽ ജെമിസൺ പങ്കെടുത്തു. &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.canada.com/topics/entertainment/story.html?id=5ccc7fdf-4a85-4afc-824d-ef40591b11c3&amp;k=60036|title=Celeb models wear red for charity as NY fashion week opens 8 days of previews|website=Canada.com|date=February 2, 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20160105023234/http://www.canada.com/topics/entertainment/story.html?id=5ccc7fdf-4a85-4afc-824d-ef40591b11c3&amp;k=60036|archive-date=January 5, 2016|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; അതേ വർഷം മെയ് മാസത്തിൽ ജെമിസൺ ഗ്രാജുവേഷന്റെ ആമുഖ പ്രസംഗയും [[Harvey Mudd College|ഹാർവി മഡ് കോളേജിന്റെ]] 52 വർഷത്തെ ചരിത്രത്തിലെ [[Doctor of Engineering|ഡോക്ടർ ഓഫ് എഞ്ചിനീയറിംഗ്]] ഡിഗ്രി ലഭിക്കുന്ന പതിനൊന്നാമത്തെ വ്യക്തിയുമായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;Harvey Mudd College&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.hmc.edu/old-news/commencement2007.php|title=HMC Honors Grads at 49th Commencement|website=hmc.edu|publisher=Harvey Mudd College|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303232841/https://www.hmc.edu/old-news/commencement2007.php|archive-date=March 3, 2016|url-status=live|accessdate=December 26, 2016}}&lt;/ref&gt;

2008 ഫെബ്രുവരി 17 ന് ആഫ്രിക്കൻ-അമേരിക്കൻ കോളേജ് വനിതകൾ സ്ഥാപിച്ച ആദ്യത്തെ സോറിറ്റിയായ [[ആൽഫ കപ്പ ആൽഫ|ആൽഫ കാപ്പ ആൽഫ]] സ്ഥാപിതമായതിന്റെ നൂറാം വാർഷികത്തിന്റെ സവിശേഷ പ്രഭാഷകയായിരുന്നു ജെമിസൺ. സോറിറ്റിയുടെ ബാനർ അവളുടെ ഷട്ടിൽ ഫ്ലൈറ്റിൽ വഹിച്ചുകൊണ്ട് ആൽഫ കപ്പ ആൽഫയ്ക്ക് ജെമിസൺ കൃതജ്ഞത അർപ്പിച്ചു. ആൽഫ കപ്പ ആൽഫയുടെ ബഹുമാനിക്കപ്പെടുന്ന ഒരു അംഗമാണ് ജെമിസൺ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.sun-sentinel.com/news/fl-xpm-2008-02-18-0802170163-story.html|title=Former astronaut urges audience to learn science|last=Trischitta|first=Linda|date=February 18, 2008|website=Sun-Sentinel.com|language=en-US|access-date=May 10, 2019}}&lt;/ref&gt;

2009 മാർച്ചിൽ വാഷിംഗ്ടൺ ഡി.സി പബ്ലിക് സ്കൂളിൽ ഭാവിയുടെ വാഗ്ദാനം ആയ പെൺകുട്ടികളെ കണ്ടെത്തുന്നതിനുള്ള ചർച്ചാവേദിയിൽ ജെമിസൺ പ്രഥമ വനിത [[മിഷേൽ ഒബാമ|മിഷേൽ ഒബാമയ്‌ക്കൊപ്പം]] പങ്കെടുത്തു.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.sandiegouniontribune.com/sdut-michelle-obama-031909-2009mar19-story.html|title=First lady tells students to aim their goals high|last=Superville|first=Darlene|date=March 19, 2009|work=San Diego Tribune|access-date=September 11, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170912014407/http://www.sandiegouniontribune.com/sdut-michelle-obama-031909-2009mar19-story.html|archive-date=September 12, 2017|url-status=live|language=en-US}}&lt;/ref&gt;2014-ൽ [[Wayne State University|വെയ്ൻ സ്റ്റേറ്റ് യൂണിവേഴ്‌സിറ്റിയിലും]] അവരുടെ ഡോ. മാർട്ടിൻ ലൂതർ കിംഗ്, ജൂനിയർ വാർഷിക കൃതജ്ഞതാ ചടങ്ങിലെ ഉച്ചഭക്ഷണത്തിലും ജെമിസൺ പങ്കെടുത്തു.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://wayne.edu/newsroom/release/2014/01/13/former-nasa-astronaut-mae-jemison-to-deliver-keynote-during-wayne-states-annual-dr-martin-luther-king-jr-tribute-5175|title=Former NASA astronaut Mae Jemison to deliver keynote during Wayne State's annual Dr. Martin Luther King, Jr. Tribute|last=|first=|date=January 13, 2014|work=Wayne State University|access-date=September 11, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170912012349/https://wayne.edu/newsroom/release/2014/01/13/former-nasa-astronaut-mae-jemison-to-deliver-keynote-during-wayne-states-annual-dr-martin-luther-king-jr-tribute-5175|archive-date=September 12, 2017|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; 2016-ൽ സ്കൂളുകളിൽ ശാസ്ത്ര സാക്ഷരത പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനും മുന്നേറുന്നതിനുമായി ബയർ കോർപ്പറേഷനുമായി സഹകരിച്ച് പരീക്ഷണങ്ങൾക്ക് പ്രാധാന്യം നൽകി.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.newspapers.com/clip/13708260/the_anniston_star/|title=Stop Taking All the Fun Out of Science, Astronaut Mae Jemison Pleads|last=Stevens|first=Heidi|date=October 4, 2015|work=The Anniston Star|access-date=September 11, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170912101941/https://www.newspapers.com/clip/13708260/the_anniston_star/|archive-date=September 12, 2017|url-status=live|pages=34|via=Newspapers.com}}&lt;/ref&gt;2017 ഫെബ്രുവരിയിൽ മിഷിഗൺ സ്റ്റേറ്റ് യൂണിവേഴ്സിറ്റിയുടെ &quot;സ്ലേവറി ടു ഫ്രീഡം: ആൻ അമേരിക്കൻ ഒഡീസി&quot; എന്ന പ്രഭാഷണ പരമ്പരയിലും അവർ പങ്കെടുത്തു.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.newspapers.com/clip/13708067/lansing_state_journal/|title=First Black Female Astronaut a Speaker|last=Dozier|first=Vickki|date=February 1, 2017|work=Lansing State Journal|access-date=September 11, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170912055607/https://www.newspapers.com/clip/13708067/lansing_state_journal/|archive-date=September 12, 2017|url-status=live|pages=A3|via=Newspapers.com}}&lt;/ref&gt; 2017 മെയ് മാസത്തിൽ ജെമിസൺ [[റൈസ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി|റൈസ് സർവകലാശാലയിൽ]] പ്രാരംഭ പ്രസംഗം നടത്തി.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://news.rice.edu/2016/12/19/former-astronaut-mae-jemison-to-speak-at-rices-2017-commencement/|title=Former Astronaut Mae Jemison to speak at Rice's 2017 Commencement|last1=Almond|first1=B.J.|website=Rice University|publisher=Rice University News &amp; Media|archive-url=https://web.archive.org/web/20170502221052/http://news.rice.edu/2016/12/19/former-astronaut-mae-jemison-to-speak-at-rices-2017-commencement/|archive-date=May 2, 2017|url-status=live|accessdate=May 15, 2017}}&lt;/ref&gt; [[Western Michigan University|വെസ്റ്റേൺ മിഷിഗൺ സർവകലാശാലയിലെ]] 100 വർഷത്തെ പദ്ധതിയിൽ, ശാസ്ത്രം, വിദ്യാഭ്യാസം, മറ്റ് വിഷയങ്ങൾ എന്നിവയും 2017 മെയ് മാസത്തിൽ അവർ ചർച്ച ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.newspapers.com/clip/13707863/battle_creek_enquirer/|title=Blaze a Path to Alpha Centauri|last=Fitzpatrick|first=Andy|date=March 25, 2017|work=Battle Creek Enquirer|access-date=September 11, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170912055902/https://www.newspapers.com/clip/13707863/battle_creek_enquirer/|archive-date=September 12, 2017|url-status=live|pages=A3|via=Newspapers.com}}&lt;/ref&gt;

2017-ൽ [[ലെഗൗ|ലെഗോ]] ജെമിസൺ, [[മാർഗരറ്റ് ഹാമിൽട്ടൺ (ശാസ്ത്രജ്ഞ)|മാർഗരറ്റ് ഹാമിൽട്ടൺ]], സാലി റൈഡ്, [[Nancy Roman|നാൻസി ഗ്രേസ് റോമൻ]] എന്നിവരുടെ മിനിഫിഗറുകൾ &quot;വിമൻ ഓഫ് നാസ&quot; സെറ്റ് എന്നപേരിൽ പുറത്തിറക്കി.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.businessinsider.com/lego-female-scientists-engineers-nasa-kit-2017-11|title=Women of NASA Lego toy set now on sale for $24.99|author=Science|date=June 22, 2017|magazine=Business Insider|archive-url=https://web.archive.org/web/20171101183328/http://www.businessinsider.com/lego-female-scientists-engineers-nasa-kit-2017-11|archive-date=November 1, 2017|url-status=live|accessdate=November 1, 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.npr.org/sections/thetwo-way/2017/03/01/517968169/women-of-nasa-to-be-immortalized-in-lego-form|title=Women Of NASA To Be Immortalized — In Lego Form|last=Kennedy|first=Merrit|date=March 1, 2017|work=NPR|access-date=September 11, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910134907/http://www.npr.org/sections/thetwo-way/2017/03/01/517968169/women-of-nasa-to-be-immortalized-in-lego-form|archive-date=September 10, 2017|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; ഗൂഗിൾ ഡൂഡിൽ 2019 മാർച്ച് 8 ന് (അന്താരാഷ്ട്ര വനിതാ ദിനം) ജെമിസനിൽ നിന്നുള്ള ഒരു ഉദ്ധരണി അവതരിപ്പിച്ചു: '''&quot;മറ്റുള്ളവരുടെ പരിമിതമായ ഭാവനകൾ ഒരിക്കലും കുറച്ചുകാണരുത്.&quot;'''&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.inverse.com/article/53907-mae-jemison-google-doodle|title=On International Women's Day, Google Celebrates NASA Pioneer Mae Jemison|last=Sloat|first=Sarah|date=March 8, 2019|work=Inverse|accessdate=March 17, 2019|quote=Jemison, famously the first African-American woman to go to space, is quoted from a talk she gave in 2009 at the Annual Biomedical Research Conference for Minority Students. Her full statement reads: Never be limited by other people’s limited imaginations… If you adopt their attitudes, then the possibility won’t exist because you’ll have already shut it out… You can hear other people’s wisdom, but you’ve got to re-evaluate the world for yourself.}}&lt;/ref&gt;

== സ്വകാര്യ ജീവിതം ==
ജെമിസൺ തന്റെ വീട്ടിൽ ഒരു ഡാൻസ് സ്റ്റുഡിയോ നിർമ്മിച്ചു. കൂടാതെ ആധുനിക ജാസ്, ആഫ്രിക്കൻ നൃത്തത്തിന്റെ നിരവധി ഷോകകളിൽ നൃത്തം ചെയ്യുകയും സംവിധാനം ചെയ്യുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;Determined&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Whatwas&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.oprah.com/spirit/mae-jemisons-aha-moment|title=Mae Jemison's Aha! Moment|last=|first=|date=|work=Oprah.com|access-date=May 25, 2019|language=en-us|archive-date=2019-05-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20190526022129/https://www.oprah.com/spirit/mae-jemisons-aha-moment|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;1996 ലെ വസന്തകാലത്ത്, ഒരു ട്രാഫിക് സ്റ്റോപ്പിനിടെ അവരുടെ അറസ്റ്റിൽ അവസാനിച്ച സംഭവത്തിലെ പോലീസുകാരന്റെ ക്രൂരതയെ ചൊല്ലി ജെമിസൺ ഒരു ടെക്സസ് പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥനെതിരെ പരാതി നൽകിയിരുന്നു. നിയമവിരുദ്ധമായ [[U-turn|യു-ടേൺ]] ഉണ്ടാക്കിയെന്നാരോപിച്ച് [[Nassau Bay, Texas|നാസാവു ബേ]] ഓഫീസർ ഹെൻ‌റി ഹ്യൂസ് അവരെ വലിച്ചിഴച്ചു. വേഗത്തിലുള്ള [[Traffic ticket|ട്രാഫിക് ടിക്കറ്റിനായി]] ശ്രമിച്ചതിന് ജെമിസണിന് വാറണ്ട് ഉണ്ടെന്ന് ഹ്യൂസ് അറിഞ്ഞതിനെ തുടർന്ന് അറസ്റ്റ് ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{Cite news|url=https://www.newspapers.com/clip/13705400/the_galveston_daily_news/|title=Astronaut's Arrest Leads to Officer's Suspension|last=|first=|date=March 1, 1996|work=The Galveston Daily News|access-date=September 11, 2017|pages=8|via=Newspapers.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20170912012038/https://www.newspapers.com/clip/13705400/the_galveston_daily_news/|archive-date=September 12, 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt; അറസ്റ്റുചെയ്യുന്നതിനിടെ, ഉദ്യോഗസ്ഥർ അവരുടെ കൈത്തണ്ടയിൽ വളച്ചൊടിച്ച് നിലത്തു വീഴ്ത്തി. അതുപോലെ തന്നെ പട്രോളിംഗ് കാറിൽ നിന്ന് പോലീസ് സ്റ്റേഷനിലേക്ക് നഗ്നപാദയായി നടത്തി&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=FVNv9iPupkIC&amp;pg=PA64|title=The Color of Crime|last=Russell-Brown|first=Katheryn|date=2009|publisher=NYU Press|isbn=978-0-8147-7617-9|pages=64|language=en&lt;!--|url=https://books.google.com/books?id=MRcUCgAAQBAJ&amp;pg=PR52&amp;lpg=PR52&amp;dq=%22Mae+Jemison%22+%22Henry+Hughes%22+acquitted&amp;source=bl&amp;ots=QkdKc-CEmp&amp;sig=ACfU3U1D8_7LHKbswrSzISUuDErvHptnmg&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwi-g9f_5Y3kAhXIdN8KHefiBz0Q6AEwCXoECAkQAQ#v=onepage&amp;q=%22Mae%20Jemison%22%20%22Henry%20Hughes%22%20acquitted&amp;f=false--&gt;}}&lt;/ref&gt; ഉദ്യോഗസ്ഥർ തന്നോട് ശാരീരികമായും വൈകാരികമായും മോശമായി പെരുമാറിയെന്ന് പരാതിയിൽ ജെമിസൺ പറഞ്ഞു.
.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://articles.chicagotribune.com/1996-03-01/news/9603010227_1_mae-jemison-warrant-internal-affairs-division|author=Gary Borg|title=Ex-astronaut Jemison Accuses Cop Of Brutality|work=Chicago Tribune|date=March 1, 1996|access-date=December 24, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151222174922/http://articles.chicagotribune.com/1996-03-01/news/9603010227_1_mae-jemison-warrant-internal-affairs-division|archive-date=December 22, 2015|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.വർഷങ്ങൾക്കുമുമ്പ് വേഗത്തിൽ ടിക്കറ്റ് കിട്ടുന്നതിനായി പണം അടച്ചിട്ടുണ്ടെന്ന് അവർ വിശ്വസിച്ചിരുന്നതായി ജെമിസന്റെ അഭിഭാഷകൻ പറയുകയുണ്ടായി.&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;മണിക്കൂറുകളോളം ജയിലിൽ കഴിഞ്ഞ അവർ തലയ്ക്ക് ഗുരുതരമായി പരിക്കേറ്റതിനെ തുടർന്ന് ഏരിയ ആശുപത്രിയിൽ ചികിത്സ തേടിയിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;:7&quot;&gt;{{Cite news|url=https://www.newspapers.com/clip/13710140/the_galveston_daily_news/|title=Lawsuit: Ex-astronaut Roughed-Up, Handcuffed|last=|first=|date=April 22, 1997|work=The Galveston Daily News|access-date=September 11, 2017|pages=5|via=Newspapers.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20170912055359/https://www.newspapers.com/clip/13710140/the_galveston_daily_news/|archive-date=September 12, 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt;അന്വേഷണം തീർപ്പാക്കിയിട്ടില്ലാത്തതിനാൽ നസ്സാവു ബേ ഉദ്യോഗസ്ഥനെ സസ്പെൻഡ് ചെയ്തു. &lt;ref&gt;{{Cite journal|date=March 18, 1996|title=Former Astronaut Mae Jemison Arrested in Texas; Files Complaint Against White Police Officer|url=https://books.google.com/?id=GDgDAAAAMBAJ&amp;pg=PA8|journal=Jet|publisher=Johnson Publishing Company|volume=89|issue=18|pages=8}}&lt;/ref&gt; എന്നാൽ പോലീസ് അന്വേഷണം അദ്ദേഹത്തെ തെറ്റ് ചെയ്തതായി കണ്ടെത്തിയതായി വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;നസ്സാവു ബേ നഗരത്തിനും ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കും എതിരെ അവർ കേസ് ഫയൽ ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt;

== ബഹുമതികളും അവാർഡുകളും ==
[[File:Jemison stamp.jpg|thumb|right|Jemison on 1996 [[Azerbaijan|Azeri]] postage stamp]]
* 1988 [[Essence (magazine)|എസെൻസ്]] സയൻസ് ആൻഡ് ടെക്നോളജി അവാർഡ്&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=QAXWwVrc9TsC&amp;pg=PA176|title=Distinguished African Americans in Aviation and Space Science|last=Gubert|first=Betty Kaplan|last2=Sawyer|first2=Miriam|last3=Fannin|first3=Caroline M.|date=2002|publisher=Greenwood Publishing Group|isbn=978-1-57356-246-1|location=|pages=176|language=en}}&lt;/ref&gt;
* 1990 [[Gamma Sigma Sigma|ഗാമ സിഗ്മ സിഗ്മ]]  വുമൺ ഓഫ് ദ ഇയർ&lt;ref&gt;{{cite web|last=Jemison|first=Mae|title=Fast Facts|url=http://www.gammasigmasigma.org/facts/Facts/2|work=Honorary Member|publisher=Gamma Sigma Sigma National Service Sorority, Inc.|accessdate=February 2, 2014|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140204032801/http://www.gammasigmasigma.org/facts/Facts/2|archivedate=February 4, 2014}}&lt;/ref&gt;
* 1991 ''McCall's'' 10 Outstanding Women for the 90s&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=uPRB-OED1bcC&amp;pg=PA372|title=Encyclopedia of World Scientists|last=Oakes|first=Elizabeth H.|date=2007|publisher=Infobase Publishing|isbn=978-1-4381-1882-6|location=|pages=372|language=en}}&lt;/ref&gt;
* 1992 [[Johnson Publishing Company|ജോൺസൺ പബ്ലിക്കേഷൻസ്]] ബ്ലാക്ക് അച്ചീവ്മെന്റ് ട്രയൽബ്ലേസേഴ്‌സ് അവാർഡ്&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;
* 1992 [[Ebony (magazine)|എബോണി]] ബ്ലാക്ക് അച്ചീവ്മെൻറ് അവാർഡ്&lt;ref name=&quot;Bio&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
* 1993 [[National Women's Hall of Fame|ദേശീയ വനിതാ ഹാൾ ഓഫ് ഫെയിം]]&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
* 1993 'എബോണി മാഗസിൻ 50 ഏറ്റവും സ്വാധീനമുള്ള സ്ത്രീകൾ&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;
* 1993 കിൽബി സയൻസ് അവാർഡ്&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
* 1993 മോണ്ട്ഗോമറി ഫെലോ, [[Dartmouth College|ഡാർട്ട്മൗത്ത് കോളേജ്]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://montgomery.dartmouth.edu/mae-c-jemison|title=Mae C. Jemison|last=|first=|date=|website=The Montgomery Fellows|publisher=Dartmouth College|language=en|access-date=September 11, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171112140545/http://montgomery.dartmouth.edu/mae-c-jemison|archive-date=November 12, 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
* 1993 [[People (magazine)|പീപ്പിൾ മാസികയുടെ]] &quot;ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും മനോഹരമായ 50 ആളുകൾ&quot;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://people.com/archive/the-50-most-beautiful-people-in-the-world-vol-39-no-17/|title=The 50 Most Beautiful People in the World|volume=39|number=17|date=May 3, 1993|work=People.com|access-date=September 11, 2017|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20170912012624/http://people.com/archive/the-50-most-beautiful-people-in-the-world-vol-39-no-17/|archive-date=September 12, 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
* 1993 ടർണർ ട്രംപറ്റ് അവാർഡ്&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;
* 2002 [[Molefi Kete Asante|മൊലെഫി കെറ്റ് അസന്റേ]] 100 മികച്ച [[100 Greatest African Americans|ആഫ്രിക്കൻ അമേരിക്കക്കാരിൽ]] പട്ടികപ്പെടുത്തി &lt;ref&gt;Asante, Molefi Kete (2002). ''100 Greatest African Americans: A Biographical Encyclopedia''. Amherst, New York. Prometheus Books. {{ISBN|1-57392-963-8}}.&lt;/ref&gt;
* 2002 [[Texas Women's Hall of Fame|ടെക്സസ് വിമൻസ് ഹാൾ ഓഫ് ഫെയിം ഇൻഡക്റ്റീ]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.twu.edu/twhf/honorees/mae-jemison/|title=Mae Jemison|last=|first=|date=|website=Texas Women's Hall of Fame|publisher=Texas Woman's University|language=en|access-date=September 11, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170912011712/https://www.twu.edu/twhf/honorees/mae-jemison/|archive-date=September 12, 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
* 2003 പെൺകുട്ടികൾ‌ക്കായുള്ള ദേശീയ ഓർ‌ഗനൈസേഷൻ‌ നൽ‌കുന്ന സാഹിസക അവാർഡ്&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.now.org/organization/gala/2003/jemison.html|title=NOW's First Annual Intrepid Awards Gala: Dr. Mae C. Jemison|date=July 10, 2003|website=National Organization for Women|archive-url=https://web.archive.org/web/20140318062145/http://www.now.org/organization/gala/2003/jemison.html|archive-date=March 18, 2014|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
* 2004 [[List of inductees in the International Space Hall of Fame|ഇന്റർനാഷണൽ സ്പേസ് ഹാൾ ഓഫ് ഫെയിം]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.nmspacemuseum.org/halloffame/detail.php?id=151|title=Mae Carol Jemison|last=|first=|date=|website=International Space Hall of Fame|publisher=New Mexico Museum of Space History|access-date=September 11, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170615152051/http://www.nmspacemuseum.org/halloffame/detail.php?id=151|archive-date=June 15, 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.newspapers.com/clip/29988299/el_paso_times/|title=X-Prize Group Founder to Speak at Induction|newspaper=El Paso Times|location=El Paso, Texas|date=October 17, 2004|page=59|via=Newspapers.com}}&lt;/ref&gt;
* 2005 നാഷണൽ ഔഡൂബൻ സൊസൈറ്റി, [[Rachel Carson Award|റേച്ചൽ കാർസൺ അവാർഡ്]]&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.audubon.org/about/rachel-carson-award-honorees|title=The Rachel Carson Award Honorees|date=February 23, 2016|work=Audubon|access-date=September 11, 2017|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20160910072136/http://www.audubon.org/about/rachel-carson-award-honorees|archive-date=September 10, 2016|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
* 2017 [[Buzz Aldrin|ബുസ് അൽഡ്രിൻ]] ബഹിരാകാശ പയനിയർ അവാർഡ്&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.newspapers.com/clip/13707795/pensacola_news_journal/|title=Aldrin Foundation Raises Money for Space Education|last=Leonard|first=Suzy Fleming|date=July 16, 2017|work=Pensacola News Journal|access-date=September 11, 2017|pages=A2|via=Newspapers.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20170912012247/https://www.newspapers.com/clip/13707795/pensacola_news_journal/|archive-date=September 12, 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
* 2019 [[Florida Southern College|ഫ്ലോറിഡ സതേൺ കോളേജ്]]  ഓണററി ചാൻസലർ&lt;ref name=&quot;Jemison&quot;&gt;{{Cite news|url=https://www.flsouthern.edu/news/honorary-chancellor-named-at-2019-founders-day-con.aspx|title=Honorary Chancellor Named at 2019 Founders Day Convocation|last=Jemison|first=Mae|date=March 15, 2019|work=Florida Southern News Center|access-date=March 18, 2019}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജൂൺ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

=== സ്ഥാപനങ്ങൾ===
* 1992 Mae C. ജെമിസൺ സയൻസ് ആൻഡ് സ്പേസ് മ്യൂസിയം, വിൽബർ റൈറ്റ് കോളേജ്, ചിക്കാഗോ, ഇല്ലിനോയിസ്&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
* 1992 Mae C.  ജെമിസൺ അക്കാദമി, [[Michigan|മിഷിഗനിലെ]] [[Detroit|ഡെട്രോയിറ്റിലുള്ള]] ഒരു ബദൽ പബ്ലിക് സ്കൂൾ &lt;ref name=&quot;:9&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
* 2001 ഇല്ലിനോയിസിലെ [[Hazel Crest, Illinois|ഹാസൽ ക്രെസ്റ്റിലെ]] പ്രാഥമിക പബ്ലിക് സ്കൂളായ Mae ജെമിസൺ സ്കൂൾ, &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.phsd144.net/maejemison|title=Mae Jemison School / Homepage|last=|first=|date=|website=Prairie Hills School District|language=en|access-date=September 11, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170912011931/https://www.phsd144.net/maejemison|archive-date=September 12, 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
* 2007 മേരിലാൻഡിലെ ബാൾട്ടിമോറിലെ പബ്ലിക് ചാർട്ടർ സ്കൂളായ ബ്ലൂഫോർഡ് ഡ്രൂ ജെമിസൺ STEM അക്കാദമി &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.baltimorecityschools.org/domain/9737|title=About Our School / The BDJ Way: School History|last=|first=|date=|website=Bluford Drew Jemison STEM Academy|language=en|access-date=September 11, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170912020052/http://www.baltimorecityschools.org/domain/9737|archive-date=September 12, 2017|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; (2013 ൽ അടച്ചു)  &lt;ref&gt;{{cite news|last=Green|first=Erica L.|date=June 11, 2013|title=City school board approves three new charters|work=The Baltimore Sun|location=Baltimore|url=https://www.baltimoresun.com/news/maryland/education/bs-md-ci-charter-school-vote-20130611-story.html |access-date=February 20, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190221000045/https://www.baltimoresun.com/news/maryland/education/bs-md-ci-charter-school-vote-20130611-story.html |archive-date=February 21, 2019 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
* 2010 [[Bluford Drew Jemison STEM Academy West|ബ്ലൂഫോർഡ് ഡ്രൂ ജെമിസൺ STEM അക്കാദമി വെസ്റ്റ്]], [[Baltimore, Maryland|മേരിലാൻഡിലെ ബാൾട്ടിമോറിലെ]] ഒരു മിഡിൽ / ഹൈ സ്കൂൾ
* 2013 [[Jemison High School (Huntsville)|ജെമിസൺ ഹൈ സ്കൂൾ]], [[Huntsville, Alabama|ഹണ്ട്സ്വില്ലെ]], അലബാമ &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.al.com/news/huntsville/index.ssf/2015/01/huntsville_boe_jan_27.html|title=Jemison High School, McNair Junior High construction soon to be underway|last=Bonvillian|first=Crystal|date=January 27, 2015|work=AL.com|access-date=September 11, 2017|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20170912055129/http://www.al.com/news/huntsville/index.ssf/2015/01/huntsville_boe_jan_27.html|archive-date=September 12, 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

=== Honorary doctorates ===
* 1991 Doctor of Letters, [[Winston-Salem State University|വിൻസ്റ്റൺ-സേലം കോളേജ്]], , നോർത്ത് കരോലിന&lt;ref name=&quot;JSC.NASA&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/jemison-mc.html|title=Astronaut Bio: Mae C. Jemison|last=|first=|date=|agency=Lyndon B. Johnson Space Center|website=JSC.NASA.gov |access-date= September 11, 2017 |archive-url= https://web.archive.org/web/20170720154718/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/jemison-mc.html |archive-date= July 20, 2017 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
* 1991 Doctor of Science, [[Lincoln University (Pennsylvania)|ലിങ്കൺ കോളേജ്]], പെൻ‌സിൽ‌വാനിയ&lt;ref name=&quot;JSC.NASA&quot; /&gt;
* 2000 Doctor of Humanities, [[Princeton University|പ്രിൻസ്റ്റൺ സർവ്വകലാശാല]]&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2000/05/31/nyregion/commencements-remember-ethics-graduates-are-told.html|title=Commencements; Remember Ethics, Graduates Are Told|date=May 31, 2000|work=The New York Times|access-date=May 10, 2019|language=en-US|issn=0362-4331}}&lt;/ref&gt;
* 2005 Doctor of Science, [[Warren Wilson College|വിൽസൺ കോളേജ്]], നോർത്ത് കരോലിന&lt;ref&gt;{{cite news|last=Jessee|first=Willa|url=http://www.cumberlink.com/articles/2005/05/23/news/news05.txt|title=Kids join moms in graduation line|place=Carlisle, Pennsylvania|work=The Sentinel|date=May 23, 2005| access-date= February 2, 2007| archive-url= https://archive.today/20120729020556/http://www.cumberlink.com/articles/2005/05/23/news/news05.txt| archive-date= July 29, 2012|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
* 2006 Doctor of Science, [[Dartmouth College|ഡാർട്ട്മൗത്ത് കോളേജ്]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://dartmed.dartmouth.edu/summer06/html/vs_worthy_of_note.php|title=Worthy of note: Honors, awards, appointments, etc.|date=Summer 2006|website=Dartmouth Medicine|archive-url=https://web.archive.org/web/20110719183130/http://dartmed.dartmouth.edu/summer06/html/vs_worthy_of_note.php|archive-date=July 19, 2011}}&lt;/ref&gt;
* 2007 Doctor of Engineering, [[Harvey Mudd College|ഹാർവി മഡ് കോളേജ്]]&lt;ref name=&quot;Harvey Mudd College&quot; /&gt;
* 2007 Doctor of Engineering, [[Rensselaer Polytechnic Institute|റെൻസീലർ പോളിടെക്നിക് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://news.rpi.edu/update.do?artcenterkey=2159|title=Honorary degrees bestowed upon distinguished guests|date=May 19, 2007|website=Rensselaer Polytechnic Institute|archive-url=https://web.archive.org/web/20110720035940/http://news.rpi.edu/update.do?artcenterkey=2159|archive-date=July 20, 2011}}&lt;/ref&gt;
* 2008 Doctor of Humanities, [[DePaul University|ഡിപോൾ സർവകലാശാല]]&lt;ref&gt;{{Cite journal|date=Fall 2017|title=Class Notes|url=https://via.library.depaul.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1121&amp;context=depaul-magazine#page=9|journal=DePaul Magazine|volume=1|issue=412020|pages=37}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://wdat.is.depaul.edu/newsroom/year_2008/1785.html|title=DePaul to Welcome Array of Luminaries at 2008 Commencements|date=June 13, 2008|website=DePaul University|access-date=May 10, 2019}}&lt;/ref&gt;
* 2009 Doctor of Engineering, [[Polytechnic Institute of NYU|പോളിടെക്നിക് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് NYU]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://news.rpi.edu/luwakkey/2114|title=Entrepreneur and Astronaut Mae Jemison To Receive Honorary Degree at Rensselaer|last=|first=|date=May 1, 2007|website=RPI News|language=en|access-date=September 11, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20150910202203/http://news.rpi.edu/luwakkey/2114|archive-date=September 10, 2015|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
* 2019 Doctor of Humane Letters, [[Florida Southern College|ഫ്ലോറിഡ സതേൺ കോളേജ്]]&lt;ref name=&quot;Jemison&quot; /&gt;
== ഫിലിമോഗ്രാഫി==
*''[[Star Trek: The Next Generation]]'' (1993) – Lieutenant Palmer, episode &quot;[[Second Chances (Star Trek: The Next Generation)|Second Chances]]&quot;&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;
*''[[Susan B. Anthony]] Slept Here'' (1995) – herself&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://films.com/title/6017|title=Susan B. Anthony Slept Here|website=Films Media Group|access-date=September 11, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170912101909/https://films.com/title/6017|archive-date=September 12, 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
*''Star Trek: 30 Years and Beyond'' (1996) – herself&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.newspapers.com/clip/13710094/marshfield_newsherald/|title=Star Trek Trip Lasts 30 Years|last=|first=|date=October 7, 1996|work=[[Marshfield News-Herald]]|agency=[[Associated Press]]|access-date=September 11, 2017|pages=1|via=Newspapers.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20170912060035/https://www.newspapers.com/clip/13710094/marshfield_newsherald/|archive-date=September 12, 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
*''The New Explorers'' (1998) – episode &quot;Endeavor&quot;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://articles.chicagotribune.com/1993-03-09/features/9303190278_1_crime-new-explorers-prison-term|title=Real-life Wiseguys|last=Kogan|first=Rick|date=March 9, 1993|work=Chicago Tribune|access-date=September 11, 2017|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20170912012156/http://articles.chicagotribune.com/1993-03-09/features/9303190278_1_crime-new-explorers-prison-term|archive-date=September 12, 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
*''[[How William Shatner Changed the World]]'' (2005) – herself&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.highbeam.com/doc/1G1-146025795.html|title=We Owe It All to Captain Kirk|last=|first=|date=May 21, 2006|work=Sunday Mercury|access-date=September 11, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170912011745/https://www.highbeam.com/doc/1G1-146025795.html|archive-date=September 12, 2017|url-status=dead|url-access=subscription|via=HighBeam Research}}&lt;/ref&gt;
*''[[African American Lives]]'' (2006) – herself&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.pbs.org/wnet/aalives/2006/profile_jemison.html|title=Mae Jemison|work=African American Lives|last=|first=|date=|via=PBS.org|publisher=PBS| access-date= September 11, 2017| archive-url= https://web.archive.org/web/20170912055222/http://www.pbs.org/wnet/aalives/2006/profile_jemison.html| archive-date= September 12, 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
*''No Gravity'' (2011) – herself&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://1015productions.fr/en/portfolio_page/no-gravity/|title=No Gravity|last=|first=|date=|website=10:15 Productions|language=en-US|access-date=September 11, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170912012040/http://1015productions.fr/en/portfolio_page/no-gravity/|archive-date=September 12, 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
*''[[The Real (TV series)|The Real]]'' (2016) — herself&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.newspapers.com/clip/13708165/courierpost/|title=Talk Shows|last=|first=|date=July 20, 2016|work=Courier-Post|access-date=September 11, 2017|pages=D6|via=Newspapers.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20170912060017/https://www.newspapers.com/clip/13708165/courierpost/|archive-date=September 12, 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== അവലംബം==
{{Reflist}}

== കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക് ==
* Blue, Rose J. ''Mae Jemison: Out of this World'', Millbrook Press, 2003 – {{ISBN|0-7613-2570-0}}
* Burby, Liza N. ''Mae Jemison: The First African American Woman Astronaut'', The Rosen Publishing Group, 1997 – {{ISBN|0-8239-5027-1}}
* Canizares, Susan. ''Voyage of Mae Jemison'', Sagebrush Education Resources, 1999 – {{ISBN|0-613-22577-5}}
* Ceaser, Ebraska D. ''Mae C. Jemison: 1st Black Female Astronaut'', New Day Press, 1992.
* Polette, Nancy. ''Mae Jemison'', Scholastic Library Publishing, 2003 – {{ISBN|0-516-27783-9}}
* Raum, Elizabeth. ''Mae Jemison, Heinemann Library'', 2005 – {{ISBN|1-4034-6942-3}}
* Sakurai, Gail. ''Mae Jemison: Space Scientist'', Scholastic Library Publishing, 1996 – {{ISBN|0-516-44194-9}}
* Yannuzzi, Della A. ''Mae Jemison: A Space Biography'', Enslow Publishers, 1998 – {{ISBN|0-89490-813-8}}

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
{{Commons}}
* [http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/jemison-mc.html Biography] at NASA
* {{TED speaker}}
* [http://www.ted.com/index.php/talks/mae_jemison_on_teaching_arts_and_sciences_together.html TED Talks: Mae Jemison: A bold vision for teaching arts and sciences – together] at [[TED (conference)|TED]] in 2002
* {{C-SPAN|maejemison}}
* {{IMDb name|0420648}}
* {{WorldCat id|lccn-n95-4729}}
* [http://www.makers.com/mae-jemison Mae Jemison] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170302030010/http://www.makers.com/mae-jemison |date=2017-03-02 }} Video produced by ''[[Makers: Women Who Make America]]''
* [http://www.pba.org/programming/stories-atlanta/boldly-going-taking-stuff/?wiki Stories of Atlanta – Boldly Going ... And Taking Stuff] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190302090516/http://www.pba.org/programming/stories-atlanta/boldly-going-taking-stuff/?wiki |date=2019-03-02 }}
{{NASA Astronaut Group 12}}
{{Texas Women's Hall of Fame}}
{{National Women's Hall of Fame}}

{{Authority control}}

[[വർഗ്ഗം:ആഫ്രിക്കൻ-അമേരിക്കൻ ശാസ്ത്രജ്ഞർ]]
[[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ വനിതാ ശാസ്ത്രജ്ഞർ]]
[[വർഗ്ഗം:1956-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]]</text>
      <sha1>2a80kcz091e8ufh7l7yc4w2rznryd9t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>രാജ്കുമാർ സേതുപതി</title>
    <ns>0</ns>
    <id>487598</id>
    <revision>
      <id>4680668</id>
      <parentid>4673407</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T07:54:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-57291-02</username>
        <id>224650</id>
      </contributor>
      <comment>/* മലയാളം */  added a title</comment>
      <origin>4680668</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6805" sha1="cd48dftqlmhdc2t1ycghof997tzdigv" xml:space="preserve">{{prettyurl|Rajkumar Sethupathi}}
{{Infobox person
| name               = രാജ്കുമാർ സേതുപതി
| image              = 
| caption            = 
| birth_name         = 
| birth_date         = {{Birth date and age|df=yes|1954|07|21}}
| birth_place        = [[ചെന്നൈ]]
| death_date         = 
| death_place        = 
| children           = സ്നേഹ, നാഗാർജുൻ
| parents            = ഷൺമുഖ രാജേശ്വര സേതുപതി, ലീലാരാണി
| occupation         = 
| years_active       = 1980–1988 &lt;br/&gt; 2013-ഇപ്പോള്)
| spouse             = [[ശ്രീപ്രിയ]] &lt;br/&gt;(1988-ഇപ്പോള്)
}}
'''രാജ്കുമാർ സേതുപതി''' [[ദക്ഷിണേന്ത്യ|ദക്ഷിണേന്ത്യൻ]] ഭാഷകളിൽ അഭിനയിച്ചിരുന്ന ഒരു നടനാണ്. 50 ലധികം മലയാള സിനിമകളിൽ അദ്ദേഹം അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്. എം. ഭാസ്‌കർ സംവിധാനം ചെയ്ത&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://spicyonion.com/actor/rajkumar/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-10-08 |archive-date=2017-10-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171014033857/https://spicyonion.com/actor/rajkumar/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; സൂലം എന്ന തമിഴ് ചിത്രത്തിലൂടെ അദ്ദേഹം ചലച്ചിത്ര രംഗത്ത് അരങ്ങേറ്റം കുറിക്കുകയും തുടർന്ന് 1981 ൽ മലയാള ചിത്രമായ [[തൃഷ്ണ (ചലച്ചിതം)|തൃഷ്ണയിൽ]] [[മമ്മൂട്ടി|മമ്മൂട്ടിയോടൊപ്പം]] പ്രത്യക്ഷപ്പെടുകയും ചെയ്തു. 1982 ൽ [[പി. വേണു]] സംവിധാനം ചെയ്ത രാജ എന്ന മലയാള സിനിമയിൽ നായകനായി അഭിനയിച്ചു. [[മേനക]] നായികയായ [[താളം തെറ്റിയ താരാട്ട്]] ശ്രദ്ധേയമായ സിനിമയാണ്. മലയാളത്തിൽ ഒരു കാലത്ത് പ്രധാന റൊമാൻ്റിക് നായകനായിരുന്നു ഇദ്ദേഹം.

== പശ്ചാത്തലം ==
[[ചെന്നൈ|ചെന്നൈയിലെ]] ഒരു രാജകുടുംബത്തിലാണ് രാജ്കുമാർ ജനിച്ചത്. നിർമ്മാതാവ് ഷൺമുഖ രാജേശ്വര സേതുപതിയുടെയും ലീലാറാണിയുടെയും പുത്രനാണ് അദ്ദേഹം. തമിഴ് നടി [[ലത (നടി)|ലത]] അദ്ദേഹത്തിന്റെ മൂത്ത സഹോദരിയാണ്. സൗത്ത് ഇന്ത്യ ഫിലിം ചേമ്പേഴ്‌സിൽ 2 വർഷത്തെ അഭിനയ പരിശീലന ക്ലാസുകൾ അദ്ദേഹം പൂർത്തിയാക്കിയിരുന്നു.

1988 ൽ തമിഴ് ചലച്ചിത്ര നടി [[ശ്രീപ്രിയ|ശ്രീപ്രിയയെ]] വിവാഹം കഴിച്ചു. ദമ്പതികൾക്ക് സ്നേഹ, നാഗാർജുന എന്നിങ്ങനെ രണ്ടു കുട്ടികളാണുള്ളത്. 2013 ൽ രാജ്കുമാർ നിർമ്മിച്ച [[മാലിനി 22 പാലയംകോട്ടൈ]] എന്ന തമിഴ് ചിത്രം അദ്ദേഹത്തിന്റെ പത്നി [[ശ്രീപ്രിയ|ശ്രീപ്രിയയാണ്]] സംവിധാനം ചെയ്തത്.

== അഭിനയിച്ച ചിത്രങ്ങൾ ==

==== മലയാളം ====
{{Div col|colwidth=30em}}
* ''[[തൃഷ്ണ]]'' (1981)
* ''[[പൂച്ചസന്യാസി]]'' (1981)
* ''[[പാർവ്വതി]]'' (1981)... Mahendra Varma
* ''[[അരഞ്ഞാണം]]'' (1982)... രാജേഷ്
* ''[[ആശ]]'' (1982)... ലാൽ
* ''[[ആക്രോശം]]'' (1982)
* ''[[കഴുമരം]]'' (1982)
* ''[[പൂവിരിയും പുലരി]]'' (1982)... ജോണി
* ''[[ഇന്നല്ലെങ്കിൽ നാളെ]]''  (1982)
* ''[[എനിക്കും ഒരു ദിവസം]]'' (1982)... Hamsa
* ''[[ഒടുക്കം തുടക്കം]]'' (1982)
* ''[[അനുരാഗക്കോടതി]]'' (1982)... രവി
* ''[[വരന്മാരെ ആവശ്യമുണ്ട്]]'' (1983)
* ''[[രതിലയം]]'' (1983)
* ''[[അസ്ഥി]]'' (1983)... കൃഷ്ണമൂർത്തി
* ''[[ഭൂകമ്പം]]'' (1983)
* ''[[പരസ്പരം]]'' (1983)... ഇസാക്
* ''[[കാട്ടരുവി]]'' (1983)
* ''[[ഹലോ മദ്രാസ് ഗേൾ]]'' (1983)
* ''[[ഒന്നു ചിരിക്കൂ]]'' (1983)... രാജു
* ''[[മഹാബലി]]'' (1983)
* ''[[താളം തെറ്റിയ താരാട്ട്]]'' (1983)
* ''[[ഉണ്ണി വന്ന ദിവസം]]'' (1984)
* ''[[കൃഷ്ണാ ഗുരുവായുരപ്പാ]]'' (1984)
* ''[[തത്തമ്മേ പൂച്ച പൂച്ച]]'' (1984)
* ''[[വെപ്രാളം]]'' (1984)
* ''[[വികടകവി]]'' (1984)
* ''[[ജീവിതം]]'' (1984)... ചന്ദ്രൻ
* ''[[കരിമ്പ്]]'' (1984)
* ''[[പൂമഠത്തെ പെണ്ണ്]]'' (1984)... ആനന്ദ്
* ''[[കരിനാഗം]]'' (1985)
* ''[[ഇത്രമാത്രം]]'' (1986)... രവി
* ''[[ഭീകരൻ]]'' (1988)
* ''[[അതിർത്തികൾ]]'' (1988)... കേശവൻ/ കേശു {{div col end}}

==== തമിഴ് ====

* ''ആയിരം പൂക്കൾ മലരട്ടും'' (1986)
* ''ചെയിൻ ജയപാൽ'' (1985)
* ''കാശ്മീർ കാതലി'' (1983)
* ''ഉൺമൈകൾ'' (1983)
* അൻബുല്ല രജനീകാന്ത് 
*
*(1984)
* വില്ലിയനൂർ മാതാ 
*(1983)
* ''സൂലം'' (1980)
* ഉച്ചക്കട്ടo (1980)
* കാദൽ പരിസു (1987)

==== തെലുഗു ====

* ''മാനസ വീണ'' (1984)

=== നിർമ്മാതാവ് ===

* ''Malini 22 Palayamkottai'' (2013)
* ''പാപനാശം (film)'' (2015)

== അവലംബം ==</text>
      <sha1>cd48dftqlmhdc2t1ycghof997tzdigv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഫെനി നദി</title>
    <ns>0</ns>
    <id>487811</id>
    <revision>
      <id>4680553</id>
      <parentid>3638503</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T16:45:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>4680553</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18293" sha1="dcmyvk82cxkz91oytaa1ybzl1k884zh" xml:space="preserve">{{prettyurl|Feni River}}
{{Infobox river
| name               = ഫെനി നദി
| name_native        = 
| name_native_lang   = 
| name_other         = 
| name_etymology     = 
&lt;!---------------------- IMAGE &amp; MAP --&gt;
| image              = 
| image_size         = 
| image_caption      = 
| map                = 
| map_size           = 
| map_caption        = 
| pushpin_map        = 
| pushpin_map_size   = 
| pushpin_map_caption= 
&lt;!---------------------- LOCATION --&gt;
| subdivision_type1  = Country
| subdivision_name1  = [[ബംഗ്ലാദേശ്]], [[ഇന്ത്യ]]
| subdivision_type2  = 
| subdivision_name2  = 
| subdivision_type3  = 
| subdivision_name3  = 
| subdivision_type4  = 
| subdivision_name4  = 
| subdivision_type5  = 
| subdivision_name5  = 
&lt;!---------------------- PHYSICAL CHARACTERISTICS --&gt;
| length             = {{convert|116|km|mi|abbr=on}}&lt;ref name=Banglapedia&gt;{{cite book |last=Chowdhury |first=Sifatul Quader |year=2012 |chapter=Feni River |chapter-url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=Feni_River |editor1-last=Islam |editor1-first=Sirajul |editor1-link=Sirajul Islam |editor2-last=Jamal |editor2-first=Ahmed A. |title=Banglapedia: National Encyclopedia of Bangladesh |edition=Second |publisher=[[Asiatic Society of Bangladesh]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20221106002920/https://en.banglapedia.org/index.php?title=Feni_River |archive-date=2022-11-06 |access-date=2019-10-10 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 
| width_min          = 
| width_avg          = 
| width_max          = 
| depth_min          = 
| depth_avg          = 
| depth_max          = 
| discharge1_location= [[Bay of Bengal|ബംഗാൾ ഉൾക്കടൽ]]
| discharge1_min     = 
| discharge1_avg     = 
| discharge1_max     = 
&lt;!---------------------- BASIN FEATURES --&gt;
| source1            = 
| source1_location   = [[South Tripura district|തെക്കൻ ത്രിപുര ജില്ല]], [[ത്രിപുര]], [[ഇന്ത്യ]]
| source1_coordinates= {{coord|23|20|N|91|47|E|display=inline}}&lt;ref name =Banglapedia/&gt;
| source1_elevation  = 
| mouth              = [[Bay of Bengal|ബംഗാൾ ഉൾക്കടൽ]]
| mouth_location     = 
| mouth_coordinates  = 
| mouth_elevation    = 
| progression        = 
| river_system       = 
| basin_size         = 
| tributaries_left   = 
| tributaries_right  = [[Muhuri River|മുഹുരി നദി]]
| custom_label       = 
| custom_data        = 
| extra              = 
}}
തെക്കുകിഴക്കൻ [[ബംഗ്ലാദേശ്|ബംഗ്ലാദേശിലെ]] ഒരു നദിയാണ് '''ഫെനി നദി''' (ബംഗാളി: ফেনী ഫെനി നോഡി). ജലാവകാശത്തെക്കുറിച്ച് നിരന്തരമായ തർക്കങ്ങളുള്ള ഒരു അതിർത്തി നദിയായ ഫെനി നദി [[ത്രിപുര]] ജില്ലയിൽ നിന്ന് [[Sabroom|സബ്രൂം]] പട്ടണത്തിലൂടെ ഒഴുകുന്നു. തുടർന്ന് ബംഗ്ലാദേശിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നു. [[നവഖാലി|നോഖാലി]] ജില്ലയിൽ നിന്നുള്ള ലിറ്റിൽ ഫെനി എന്നും അറിയപ്പെടുന്ന [[Muhuri River|മുഹുരി നദിയുടെ]] പ്രധാനഭാഗത്തേയ്ക്ക് ചെന്നു ചേരുന്നു. [[Ramgarh Upazila|രാംഗർഹ്]] വരെ ചെറിയ ബോട്ടുകളിലൂടെ 80 കിലോമീറ്റർ (50 മൈൽ) നദിയുടെ ഒഴുക്കിനെതിരായി മേലോട്ട്‌ സഞ്ചരിക്കാനാകും.

[[ഇന്ത്യ]]യും [[പാകിസ്താൻ|പാകിസ്താനും]] തമ്മിൽ നദിയിലെ ജലം പങ്കിടുന്നതിനെക്കുറിച്ച് ആദ്യം ചർച്ച ചെയ്തത് 1958 ലാണ്. കുറഞ്ഞത് 2006 വരെ രാജ്യങ്ങൾ സാധ്യമായ വിട്ടുവീഴ്ചകൾ പരിഗണിക്കുന്നത് തുടർന്നു.

== ഗതി ==
ഫെനി നദി [[South Tripura district|തെക്കൻ ത്രിപുര ജില്ലയിൽ]] നിന്ന് ഉത്ഭവിച്ച് സബ്രൂം പട്ടണത്തിലൂടെ ഒഴുകുകയും തുടർന്ന് ബംഗ്ലാദേശിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.&lt;ref name=&quot;Sabroom&quot;&gt;{{cite web |url=http://forum.twipra.com/topic.asp?TOPIC_ID=97 |title=Sabroom Feni River Canal |accessdate=2007-12-18 |publisher=Forum Twipra.com |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070905204200/http://forum.twipra.com/topic.asp?TOPIC_ID=97 |archivedate=2007-09-05 }}{{Self-published source|date=September 2015}}&lt;/ref&gt; [[നവഖാലി|നോഖാലി]] ജില്ലയിൽ നിന്നുത്ഭവിക്കുന്ന ലിറ്റിൽ ഫെനി എന്നുകൂടി അറിയപ്പെടുന്ന മുഹുരി നദി അതിന്റെ പ്രധാനഭാഗത്തേയ്ക്ക് ചേരുന്നു. 80 കിലോമീറ്റർ (50 മൈൽ) ഒഴുക്കിനെതിരായി മുകളിലോട്ട്‌ രാംഗഗർഹ് വരെ ചെറിയ ബോട്ടുകൾ വഴി വർഷം മുഴുവനും നദിയിലൂടെ സഞ്ചരിക്കാനാകുന്നു.&lt;ref name=Banglapedia/&gt;

എന്നിരുന്നാലും, പീപ്പിൾസ് റിപ്പബ്ലിക് ഓഫ് ബംഗ്ലാദേശ് ഗവൺമെന്റിന്റെ ബഹുമാനപ്പെട്ട പ്രധാനമന്ത്രി [[ഷേഖ് ഹസീന|ഷെയ്ഖ് ഹസീന]] 2019 ഒക്ടോബർ 9 ന് നടത്തിയ പത്രസമ്മേളനത്തിൽ നദിയുടെ ഉത്ഭവം ചിറ്റഗോംഗ് ഡിവിഷനിലെ ഖഗ്രാചാരി ജില്ലയിലും തെക്ക് കിഴക്കൻ ബംഗ്ലാദേശിലും ബംഗ്ലാദേശിലെ ചിറ്റഗോംഗ് മലയോര പ്രദേശങ്ങളിലുമാണെന്ന് പരാമർശിച്ചു. (2019 ഒക്ടോബർ 10 ന് ജേണലിസ്റ്റ് ഷഫിക്കുൽ ഇസ്ലാം ജിബോണിന്റെ ലേഖനം).

== ഫെനി നദിയിലെ വെള്ളം പിൻവലിക്കൽ ==
ഫെനി നദിയിൽ നിന്ന് സെക്കൻഡിൽ 1.82 ഘനയടി (ക്യുസെക്) വെള്ളം പിൻവലിക്കാൻ ബംഗ്ലാദേശും ഇന്ത്യയും തമ്മിൽ ധാരണാപത്രം ഒപ്പിട്ടു.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Bangladesh allows India to withdraw Feni river water |url=https://www.thedailystar.net/politics/sheikh-hasina-narendra-modi-talks-begin-in-new-delhi-prioritises-bangladesh-india-relation-1809646?amp |accessdate=11 October 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |title=PM: It's inhumane to deny water to neighbours |url=https://www.dhakatribune.com/bangladesh/dhaka/2019/10/09/pm-only-supplying-a-small-volume-of-feni-river-to-india |accessdate=11 October 2019}}&lt;/ref&gt; ഈ രണ്ട് രാജ്യങ്ങളും ഒരുമിച്ച് ഏഴ് ഉഭയകക്ഷി രേഖകളിൽ ഒപ്പിട്ടിട്ടുണ്ട്. &lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.thedailystar.net/frontpage/news/feni-water-given-wait-teesta-1809961?amp|title=Feni water given; wait on for Teesta|last=|first1=|date=|work=[[The Daily Star]]|accessdate=11 October 2019}}&lt;/ref&gt; ഫെനി നദി ബംഗ്ലാദേശിന്റെ തെക്കുകിഴക്കൻ ഭാഗത്താണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. തെക്ക് ത്രിപുര ജില്ലയിൽ നിന്നാണ് ഫെനി നദി സബ്രൂം ടൗണിലൂടെ ഒഴുകുന്നത്. തുടർന്ന് ബംഗ്ലാദേശിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നു.

== തർക്കം ==
[[ഇന്ത്യ]]യും [[പാകിസ്താൻ|പാകിസ്താനും]] തമ്മിൽ നദിയിലെ ജലം പങ്കിടുന്നതിനെക്കുറിച്ച് 1958-ൽ തന്നെ ചർച്ച ചെയ്യപ്പെട്ടു.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://peacemaker.un.org/sites/peacemaker.un.org/files/IN%20PK_580910_Agreement%20between%20India%20and%20Pakistan%20on%20Border%20Disputes%20%28East%20Pakistan%29.pdf |title=Agreement between India and Pakistan on border disputes (East Pakistan) |date=1958-09-10 |website=United Nations Peacemaker |publisher=Ministry of External Affairs, Government of India |accessdate=2007-12-18}}&lt;/ref&gt;

2007-ൽ പാകിസ്താനിൽ നിന്നുള്ള റിപ്പോർട്ടുകളിൽ, “അതിർത്തി പ്രദേശമായ ബംഗ്ലാദേശിലെ മണ്ണൊലിപ്പ് പ്രശ്നം പരിഹരിക്കുന്നതിന് പകരമായി ജലസേചന പദ്ധതികൾക്കായി ഫെനി നദിയിൽ നിന്ന് വെള്ളം പിൻവലിക്കാൻ ഇന്ത്യ ശ്രമിച്ചിരുന്നു”.&lt;ref&gt;{{cite news|date=2007-01-30 |title=India trying to withdraw water from Feni River |url=http://www.app.com.pk/en_/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=3008&amp;Itemid=2 |agency=Associated Press of Pakistan |accessdate=2007-12-18 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150925125825/http://www.app.com.pk/en_/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=3008&amp;Itemid=2 |archivedate=2015-09-25 }}&lt;/ref&gt; 

2007-ൽ ഇന്ത്യ പുറത്തിറക്കിയ ബംഗ്ലാദേശുമായി നദി ജലം പങ്കിടുന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രസ്താവന പ്രകാരം, &quot;36-ാമത് ജെആർസി യോഗത്തിൽ ഫെനി നദി അതിന്റെ ഉത്തരവിൽ ചേർത്തിട്ടുണ്ട്. ഇരു രാജ്യങ്ങളിലെയും ജലവിഭവ മന്ത്രിമാർ യോഗത്തിൽ തീരുമാനമെടുത്തു. വികസന പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടന്ന സൈറ്റുകൾ സന്ദർശിക്കുക. സാധാരണ നദികളിലെ വിവിധ വികസന, വെള്ളപ്പൊക്ക സംരക്ഷണ പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ സംയുക്ത പരിശോധന എന്നിവ 2006 സെപ്റ്റംബർ 14 മുതൽ 21 വരെ നടന്നു&quot;.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://mea.gov.in/foreignrelation/bangladesh.pdf |title=India-Bangladesh Political Relations |date=February 2007 |work=Sharing of River Waters |publisher=Ministry of External Affairs, Government of India |archive-url=https://web.archive.org/web/20070925125012/http://www.mea.gov.in/foreignrelation/bangladesh.pdf |archive-date=2007-09-25 |accessdate=2007-12-18}}&lt;/ref&gt;

== ത്രിപുരയിലെ ഉൾനാടൻ തുറമുഖം ==
ഇന്ത്യയിലെ തെക്കൻ ത്രിപുരയിലെ സബ്രൂം [[ബംഗാൾ ഉൾക്കടൽ|ബംഗാൾ ഉൾക്കടലിൽ]] നിന്ന് 18 മുതൽ 20 കിലോമീറ്റർ (11 മുതൽ 12 മൈൽ) മാത്രം അകലെയാണ്. പക്ഷേ ഇത് ഫലത്തിൽ കര നിറഞ്ഞ പ്രദേശമാണ്. 2007-ൽ, ബംഗ്ലാദേശ് അനുവദിച്ചാൽ കനാലിലൂടെ കടലുമായി ബന്ധിപ്പിച്ച് സബ്രൂമിൽ ഒരു ഉൾനാടൻ [[തുറമുഖം]] നിർമ്മിക്കാമെന്ന ചിന്തയുണ്ടായിരുന്നു. അത്തരമൊരു തുറമുഖം നിർമ്മിക്കുന്നത് ഇന്ത്യയുടെ മറ്റ് ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്ന് ത്രിപുരയിലേക്കും ഇന്ത്യയുടെ വടക്കുകിഴക്കൻ ഭാഗത്തേക്കും ചരക്ക് കൊണ്ടുപോകുന്നതിനുള്ള ചെലവ് ഗണ്യമായി കുറയ്ക്കുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, ഈ ആശയം 2007 വരെ നടപ്പിലായിരുന്നില്ല.&lt;ref name = &quot;Sabroom&quot;/&gt;

== പാലം ==
ത്രിപുരയുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നതിന് ഫെനി നദിക്ക് കുറുകെ ഒരു പാലം പണിയാൻ സബ്രൂമും രാംഗർഹും തമ്മിലുള്ള 150 മീറ്റർ (490 അടി) ലിങ്കിനായി 2010 ഡിസംബറിൽ നിർമ്മാണം ആരംഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite news |date=2010-12-22 |title=India&amp;ndash;Bangladesh to Start Work on Bridge This Month |url=http://www.sify.com/finance/india-bangladesh-to-start-work-on-bridge-this-month-news-default-kmwlOogfjjh.html |work=Sify Finance |publisher=Sify Technologies |agency=IANS |accessdate=2014-10-13 |archive-date=2010-12-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101226174839/http://www.sify.com/finance/india-bangladesh-to-start-work-on-bridge-this-month-news-default-kmwlOogfjjh.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; പൂർത്തിയാകുമ്പോൾ, പാലം ഇന്ത്യയുടെ കിഴക്കൻ സംസ്ഥാനങ്ങളും ആസാം വഴിക്കുപുറമേ പടിഞ്ഞാറൻ സംസ്ഥാനങ്ങളും തമ്മിലുള്ള കരയിലൂടെയുള്ള ഏക ബന്ധം സാധ്യമാകുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite news |title=India to Develop Bangladesh Port |url=http://www.tripurainfo.com/info/ArchiveDet.aspx?WhatId=13826 |date=2014-10-07 |work=Tripurainfo |agency=IANS |accessdate=2014-10-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141021110051/http://www.tripurainfo.com/info/ArchiveDet.aspx?WhatId=13826 |archive-date=2014-10-21 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

ഇന്ത്യൻ പ്രധാനമന്ത്രി [[നരേന്ദ്ര മോദി]]യും ബംഗ്ലാദേശ് പ്രധാനമന്ത്രി [[ഷേഖ് ഹസീന|ഷെയ്ഖ് ഹസീന]]യും ചേർന്ന് 2015 ജൂണിൽ പാലത്തിന് തറക്കല്ലിട്ടു. പദ്ധതി നിർവഹിക്കുന്നതിന് ത്രിപുര പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പിനെ നിയമിച്ചു. പൂർത്തിയാകുമ്പോൾ, പാലം ത്രിപുരയെ ബംഗ്ലാദേശിലെ ചിറ്റഗോംഗ് തുറമുഖവുമായി ബന്ധിപ്പിക്കും, കരകവിഞ്ഞൊഴുകുന്ന നദിക്ക് ഇന്ത്യയുടെ വടക്കുകിഴക്കൻ കടലിലേക്ക് പ്രവേശനം നൽകുകയും കനത്ത യന്ത്രങ്ങളും ചരക്കുകളും ബംഗ്ലാദേശ് വഴി വടക്ക് കിഴക്കൻ ഇന്ത്യയിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകാനും പ്രാപ്തമാക്കുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web|title=India starts work on bridge over Feni river linking North-East to Chittagong|url=http://www.financialexpress.com/economy/india-starts-work-on-bridge-over-feni-river-linking-north-east-to-chittagong/281559/|website=The Financial Express|accessdate=1 June 2017|date=11 June 2016}}&lt;/ref&gt;

== ഫെനി ഡാം ==
ഫെനി നദി കടലിനടുത്ത് ഫെനി ഡാം കൊണ്ട് അടച്ചിരിക്കുന്നു. ചുഴലിക്കാറ്റുകൾ കാരണം ഫെനിയുടെ താഴ്ന്ന പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്ന് വെള്ളപ്പൊക്കം തടയുന്നതിനും കാർഷിക മേഖലയ്ക്ക് അനുയോജ്യമായ ഒരു വലിയ പ്രദേശം നിർമ്മിക്കുന്നതിനുമായി 1985 ലാണ് ഈ ഡാം നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്. മനുഷ്യതൊഴിലാളികളാണ് ആണ് പ്രധാനമായും ഡാം നിർമ്മിക്കുന്നത്. ഡാമിനും ബംഗാൾ ഉൾക്കടലിനുമിടയിൽ കാണപ്പെടുന്ന നദി ഒരു വേലിയേറ്റ നദിയാണ്.

== അവലംബം==
{{Reflist|2}}

{{Rivers in and around Bengal}}
{{Hydrography of North-east India}}

[[വർഗ്ഗം:ബംഗ്ലാദേശിലെ നദികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ത്രിപുരയിലെ നദികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഏഷ്യയിലെ അന്താരാഷ്ട്രനദികൾ]]</text>
      <sha1>dcmyvk82cxkz91oytaa1ybzl1k884zh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>മേഘ്‌ന നദി</title>
    <ns>0</ns>
    <id>490393</id>
    <revision>
      <id>4680702</id>
      <parentid>3246648</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T10:54:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>4680702</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10789" sha1="dkfowj1rdab7wnberih38of4ixgf30w" xml:space="preserve">{{prettyurl|Meghna River}}
[[Image:Bangladesh LOC 1996 map.jpg|right|thumb|മേഘ്‌ന ഉൾപ്പെടെ ബംഗ്ലാദേശിലെ പ്രധാന നദികളെ കാണിക്കുന്ന ഒരു മാപ്പ്.]]
[[Bangladesh|ബംഗ്ലാദേശിലെ]] ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട നദികളിൽ ഒന്നാണ്  '''മേഘ്‌ന നദി''' ({{lang-bn|মেঘনা নদী}}) &lt;ref name=Banglapedia&gt;{{cite book |author=Masud Hasan Chowdhury |chapter=Meghna River |chapter-url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=Meghna_River |title=Banglapedia: National Encyclopedia of Bangladesh |editor=Sirajul Islam and Ahmed A. Jamal |publisher=[[Asiatic Society of Bangladesh]] |year=2012 |edition=Second |archive-url=https://web.archive.org/web/20170209045151/http://en.banglapedia.org/index.php?title=Meghna_River |archive-date=2017-02-09 |access-date=2019-11-02 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt; നദിയുടെ മൂന്നിൽ ഒന്ന് ഭൂമിയിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഡെൽറ്റയായ [[Ganges Delta|ഗംഗാ ഡെൽറ്റ]] ആയി രൂപപ്പെടുകയും ബംഗാൾ ഉൾക്കടലിലേക്ക് ഒഴുകുകയും ചെയ്യുന്നു. [[Surma-Meghna River System|സുർമ-മേഘ്‌ന നദീതടത്തിന്റെ]] ഭാഗമായ മേഘ്‌ന [[ബംഗ്ലാദേശ്|ബംഗ്ലാദേശിനുള്ളിൽ]] [[Kishoreganj District|കിഷോർഗഞ്ച് ജില്ലയിലെ]] [[Bhairab Bazar|ഭൈരബ് ബസാർ]] പട്ടണത്തിന് മുകളിലായി [[Surma River|സുർമയും]] [[Kushiyara River|കുഷിയാരയും]] ചേരുന്നതിലൂടെ രൂപം കൊള്ളുന്ന ഇവ രണ്ടും കിഴക്കൻ ഇന്ത്യയിലെ മലയോര പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്ന് [[Barak River|ബരാക് നദി]]യായി ഉത്ഭവിക്കുന്നു. മേഘ്‌ന അതിന്റെ പ്രധാന പോഷകനദിയായ [[പത്മ നദി|പത്മയെ]] ചന്ദ്പൂർ ജില്ലയിൽ കൂടിച്ചേരുന്നു. [[Dhaleshwari River|ധാലേശ്വരി]], [[Gumti River, Tripura|ഗുംതി]], [[ഫെനി നദി|ഫെനി]] എന്നിവയാണ് മേഘ്‌നയുടെ മറ്റ് പ്രധാന കൈവഴികൾ.  [[Tentulia River|ടെതുലിയ]] (ഇൽഷ), ഷഹബാസ്പൂർ, ഹതിയ, ബാംനി എന്നീ നാല് പ്രധാന നദീമുഖങ്ങളിലൂടെ മേഘ്‌ന [[Bhola District|ഭോല ജില്ല]]യിലെ [[Bay of Bengal|ബംഗാൾ ഉൾക്കടലിലേക്ക്]] ഒഴുകുന്നു. 

[[File:Boat in meghna river.JPG|thumb|മേഘ്‌ന നദിയിലെ ബോട്ട്]]
ബംഗ്ലാദേശിന്റെ അതിർത്തിക്കുള്ളിൽ പൂർണ്ണമായും ഒഴുകുന്ന ഏറ്റവും വിശാലമായ നദിയാണ് മേഘ്‌ന. ഭോലയ്ക്കടുത്തുള്ള ഒരു ഘട്ടത്തിൽ മേഘ്‌നയ്ക്ക് 12 കിലോമീറ്റർ വീതിയുണ്ട്. അതിന്റെ താഴത്തെ ഭാഗത്ത് നേരെയായ പാതയിലൂടെയാണ് ഏതാണ്ട് തികച്ചും ഈ നദി ഒഴുകുന്നത്. [[ബ്രഹ്മപുത്ര നദി|ബ്രഹ്മപുത്ര നദി]]യുടെ ചെറിയ അരുവിയായ ജമുന തെക്കോട്ട് ഒഴുകുകയും ചന്ദ്പൂരിനടുത്ത് മേഘ്‌ന നദിയുമായി കൂടിചേരുന്നതിനുമുമ്പ് ഗോലുണ്ടോ ഘട്ടിനടുത്തുള്ള പത്മ നദിയിൽ (പോദ്ദ) ചേരുന്നു. പിന്നീട് ബംഗാൾ ഉൾക്കടലിലേക്ക് മേഘ്‌ന നദിയായി ഒഴുകുന്നു. യാർലംഗ് സാങ്‌പോ നദി [[ആസാം|ആസാമിലെത്തിയ]] ശേഷം രാംനബസാറിലൂടെ ബംഗ്ലാദേശിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നു. അവിടെ നിന്ന് ഏകദേശം 200 വർഷം മുമ്പ് വരെ കിഴക്കോട്ട് ഒഴുകുകയും [[Bhairab Upazila|ഭൈരബ് ഉപസില]]യ്ക്കടുത്തുള്ള മേഘ്‌ന നദിയിൽ ചേരുകയും ചെയ്തിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.fao.org/nr/water/aquastat/basins/gbm/index.stm|title=AQUASTAT - FAO's Information System on Water and Agriculture|website=www.fao.org|access-date=2019-11-14}}&lt;/ref&gt;

== പ്രവാഹം ==
[[Image:MeghnaRiver.jpg|thumb|ഒരു പാലത്തിൽ നിന്ന് മേഘ്‌നയുടെ കാഴ്ച]]
കിഴക്കൻ ഇന്ത്യയിലെ മലയോര പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിക്കുന്ന സുർമ, കുഷിയാര നദികളുടെ സംഗമസ്ഥാനമാണ് മേഘ്‌ന രൂപപ്പെടുന്നത്. ചന്ദ്‌പൂരിനു താഴെ മേഘ്‌നയെ ഹൈഡ്രോഗ്രാഫിക്കലായി അപ്പർ മേഘ്‌ന എന്ന് വിളിക്കുന്നു. പത്മയിൽ ചേർന്നതിനുശേഷം അതിനെ ലോവർ മേഘ്‌ന എന്ന് വിളിക്കുന്നു.

[[ബാരിസാൽ|ബാരിസാൽ ജില്ല]]യിലെ മുലാദുലിക്ക് സമീപം സുർമയുടെ ഒരു ഉപശാഖയായ സഫിപൂർ നദി ദക്ഷിണ ബംഗാളിലെ പ്രധാന നദികളിലൊന്ന് ആണ്. 1.5 കിലോമീറ്റർ വീതിയുള്ള ഈ നദി രാജ്യത്തെ ഏറ്റവും വിസ്താരമേറിയ നദികളിൽ ഒന്നാണ്. 

[[Brahmanbaria District|ബ്രഹ്മൻബാരിയ ജില്ലയിലെ]] ചട്ടൽപാറിൽ, ടൈഗാസ് നദി മേഘ്‌നയിൽ നിന്ന് ഉയർന്നുവരുന്നു. 150 മൈൽ അകലത്തിൽ രണ്ട് വലിയ വളവുകൾ ചുറ്റിക്കറങ്ങിയ ശേഷം [[Nabinagar Upazila|നബിനഗർ ഉപസില്ല]]യ്ക്കടുത്തുള്ള മേഘ്‌നയിലേക്ക് വീണ്ടും വീഴുന്നു. [[Titas River|ടൈറ്റാസ്]] ഒരൊറ്റ അരുവിയായി രൂപം കൊള്ളുകയും അവ മേഘ്‌നയിൽ വീണ്ടും ചേരുന്നതിന് മുമ്പ് രണ്ട് വ്യത്യസ്ത അരുവികളായി വേർതിരിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു.

ദൗദ്‌കണ്ടിയിൽ,([[Comilla District|കോമില ഡിസ്ട്രിക്റ്റ്]]) മേഘ്‌ന [[Gumti River (Tripura)|ഗുംതി നദി]]യിൽ ചേരുന്നു.&lt;ref&gt;Choudhury, A.U. (2009).  Gumti –Tripura’s remote IBA. ''Mistnet'' 10 (3): 7-8.&lt;/ref&gt; ഇത് മേഘ്‌നയുടെ ജലപ്രവാഹം ഗണ്യമായി വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു. രാജ്യത്തെ ഏറ്റവും വലിയ രണ്ട് പാലങ്ങളാണ് മേഘ്‌നയ്ക്കും ഗുംതിക്കും മുകളിലുള്ള പാലങ്ങൾ.

[[Chandpur District|ചന്ദ്‌പൂറിനുശേഷം]], പദ്മ, [[ജമുന നദി (ബംഗ്ലാദേശ്)|ജമുന]], മേഘ്‌ന എന്നിവയുടെ സംയോജിത പ്രവാഹം ഏതാണ്ട് നേർരേഖയിൽ ബംഗാൾ ഉൾക്കടലിലേക്ക് നീങ്ങുന്നു, പഗ്ലി, കറ്റാലിയ, ധോണഗോഡ, മാത്‌ലാബ്, ഉദാമോടി എന്നിവയുൾപ്പെടെ നിരവധി നദീതീരങ്ങളിലേക്ക് ഇടയ്ക്കിടെ സഞ്ചരിക്കുന്നു. ഈ നദികളെല്ലാം താഴേയ്‌ക്ക് വ്യത്യസ്ത സ്ഥലങ്ങളിൽ മേഘ്‌നയിൽ വീണ്ടും ചേരുന്നു.

[[Bhola District|ഭോലയ്ക്ക്]] സമീപം,&lt;ref&gt;[http://bhola.amardesh.com/ http://bhola.amardesh.com], Retrieved on 24-02-2011.&lt;/ref&gt;  ബംഗാൾ ഉൾക്കടലിലേക്ക് ഒഴുകുന്നതിനു തൊട്ടുമുമ്പ് നദി വീണ്ടും ഗംഗാ ഡെൽറ്റയിലെ രണ്ട് പ്രധാന അരുവികളായി വിഭജിച്ച് ഒരു ദ്വീപിനെ പ്രധാന ഭൂപ്രദേശത്തിന്റെ ഇരുവശത്തുനിന്നും വേർതിരിക്കുന്നു. പടിഞ്ഞാറൻ അരുവിയെ ഇൽഷ എന്നും കിഴക്കിനെ ബാംനി എന്നും വിളിക്കുന്നു. ഗംഗാ ഡെൽറ്റ എന്ന ഏറ്റവും വലിയ ഡെൽറ്റയാണ് ഇവ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.researchgate.net/figure/Map-of-the-Ganga-Brahmaputra-Meghna-River-Basin-Source-Wikimedia-Commons-15_fig9_287608497|title=Figure 2: Map of the Ganga-Brahmaputra-Meghna River Basin (Source:...|website=ResearchGate|language=en|access-date=2019-11-14}}&lt;/ref&gt;

==അവലംബം==
{{reflist|33em}}
{{commons category}}

{{Waters of South Asia}}
{{Bangladesh topics}}

[[വർഗ്ഗം:ബംഗ്ലാദേശിലെ നദികൾ]]</text>
      <sha1>dkfowj1rdab7wnberih38of4ixgf30w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>സൃഷ്ടി (ചലച്ചിത്രം)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>505606</id>
    <revision>
      <id>4680676</id>
      <parentid>4574947</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T08:13:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4680676</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5392" sha1="6usb655n6mcqg1q7ij8mrg9kpggzsh9" xml:space="preserve">{{Needs Image}}
{{Infobox film
| name           = Srishti
| image          = 
| caption        = 
| director       = [[K. T. Muhammad]]
| producer       = 
| writer         = K. T. Muhammad
| screenplay     = K. T. Muhammad
| starring       = Chowalloor Krishnankutty&lt;br&gt;Ravi Alummoodu&lt;br&gt;[[Vijayan (actor)|Vijayan]]&lt;br&gt;[[Adoor Bhavani]]
| music          = [[M. S. Baburaj]]
| cinematography = [[Ramachandra Babu]]
| editing        = 
| studio         = 
| distributor    = 
| released       = {{Film date|1976|02|20|df=y}}
| country        = [[India]]
| language       = [[Malayalam Language|Malayalam]]
}}
[[കെ.ടി. മുഹമ്മദ്|കെ. ടി. മുഹമ്മദ്]] സംവിധാനം ചെയ്ത 1976 ലെ ഇന്ത്യൻ മലയാളം ചിത്രമാണ് '''''സൃഷ്ടി''''' . ചിത്രത്തിൽ [[ചൊവ്വല്ലൂർ കൃഷ്ണൻ കുട്ടി|ചൊവല്ലൂർ കൃഷ്ണൻകുട്ടി]], രവി ആലുംദു, വിജയൻ, [[അടൂർ ഭവാനി]] എന്നിവർ പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങളെ അവതരിപ്പിക്കുന്നു.  ചിത്രത്തിൽ [[ഒ.എൻ.വി. കുറുപ്പ്|ഓ.എൻ വി]] യുടെ വരികൾ  [[എം.എസ്. ബാബുരാജ്|എം എസ് ബാബുരാജിന്റെ]] സംഗീതത്തിൽ ഉണ്ട്. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.malayalachalachithram.com/movie.php?i=695|title=Srishti|access-date=2014-10-06|publisher=www.malayalachalachithram.com}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://malayalasangeetham.info/m.php?4347|title=Srishti|access-date=2014-10-06|publisher=malayalasangeetham.info|archive-date=2014-10-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20141009235843/http://malayalasangeetham.info/m.php?4347|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://spicyonion.com/title/shrishti-chhara-malayalam-movie/|title=Srishti|access-date=2014-10-06|publisher=spicyonion.com|archive-date=2014-10-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20141009194607/http://spicyonion.com/title/shrishti-chhara-malayalam-movie/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 

== അഭിനേതാക്കൾ ==

* ചോവല്ലൂർ കൃഷ്ണൻകുട്ടി 
* രവി ആലുംദു 
* വിജയൻ 
* [[അടൂർ ഭവാനി|അദൂർ ഭവാനി]] 
* പി കെ വിക്രമൻ നായർ 
* [[സുരാസു|സൂരസു]] 
* തൃശ്ശൂർ എൽസി 

== ശബ്‌ദട്രാക്ക് ==
[[എം.എസ്. ബാബുരാജ്|എം എസ് ബാബുരാജാണ്]] സംഗീതം ഒരുക്കിയത്, വരികൾ എഴുതിയത് [[ഒ.എൻ.വി. കുറുപ്പ്|ഒ‌എൻ‌വി കുറുപ് ആണ്]] . 
{| border=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;4&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;&quot;
| '''ഇല്ല.''' 
| '''ഗാനം''' 
| '''ഗായകർ''' 
| '''വരികൾ''' 
| '''നീളം (m: ss)''' 
|-
| 1 
| &quot;ആയിരം പോൺപനം&quot; 
| [[എൽ.ആർ. ഈശ്വരി|എൽ ആർ ഈശ്വരി]], കൊച്ചി ഇബ്രാഹിം 
| [[ഒ.എൻ.വി. കുറുപ്പ്|ഒ‌എൻ‌വി കുറുപ്പ്]] 
|
|-
| 2 
| &quot;ലഹാരി മഡകലഹാരി&quot; 
| എൽ ആർ ഈശ്വരി, കൊച്ചി ഇബ്രാഹിം 
| ഒ‌എൻ‌വി കുറുപ്പ് 
|
|-
| 3 
| &quot;നിത്യകാമുകി നിന്നെ&quot; 
| [[എസ്. ജാനകി|എസ്.ജാനകി]] 
| ഒ‌എൻ‌വി കുറുപ്പ് 
|
|-
| 4 
| &quot;ശ്രിഷ്ടിതൻ സൗന്ദര്യ&quot; 
| [[കെ.ജെ. യേശുദാസ്|കെ ജെ യേശുദാസ്]] 
| ഒ‌എൻ‌വി കുറുപ്പ് 
|
|}

== പരാമർശങ്ങൾ ==
{{Reflist}}

== പുറംകണ്ണികൾ ==

* {{IMDb title|0282164|Shrishti}}
[[വർഗ്ഗം:1970-കളിൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:1976-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ബാബുരാജ് സംഗീതം പകർന്ന ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഓ.എൻ വിയുടെ ഗാനങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഓ എൻ വി- ബാബുരാജ് ഗാനങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:രാമചന്ദ്രബാബു ക്യാമറ ചലിപ്പിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കെ.ടി. മുഹമ്മദ് സംഭാഷണമെഴുതിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കെ.ടി. മുഹമ്മദ് തിരക്കഥയെഴുതിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കെ.ടി. മുഹമ്മദ് കഥയെഴുതിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>6usb655n6mcqg1q7ij8mrg9kpggzsh9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ശ്രീമൂലനഗരം വിജയൻ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>505634</id>
    <revision>
      <id>4680520</id>
      <parentid>4680420</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T13:52:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4680520</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12005" sha1="0wmiws79qopvv7usiwg35sebgwjgcx2" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name               = ശ്രീമൂലനഗരം വിജയൻ
| image              = 
| other_name         = 
| birth_name         = വിജയൻ
| birth_place        = [[ശ്രീമൂലനഗരം]], [[എറണാകുളം ജില്ല]]
| birth_date         = {{birth date|1950|06|27|df=yes}}
| death_date         = {{death date and age|2018|09|17|1950|06|27| df=yes}}
| height             = 
| military career    = 
| occupation         = നാടക രചയിതാവ്, &lt;br&gt; ചലച്ചിത്ര നടൻ, &lt;br&gt; തിരക്കഥാകൃത്ത്,&lt;br&gt; സംവിധായകൻ.
| parents            = കെ. ആർ. വി. പണിക്കർ &lt;br&gt; ലക്ഷ്മിയമ്മ
| spouse             = വിലാസിനി
| children           = പൊന്നൻ &lt;br&gt; റാണി ജിജോ
}}
മലയാള നാടക രംഗത്തും അതുപോലെതന്നെ ചലച്ചിത്ര ഗാനരചയിതാവ്, തിരക്കഥാകൃത്ത്, കഥാകാരൻ, അഭിനേതാവ് എന്നീ നിലകളിലും പ്രശസ്തനായിരുന്നു '''ശ്രീമൂലനഗരം വിജയൻ'''. നാടകകൃത്തായും നാടകനടനായും അദ്ദേഹം ശോഭിച്ചിരുന്നു.&lt;ref&gt;https://www.malayalachalachithram.com/profiles.php?i=1460&lt;/ref&gt; സിനിമയിലും നാടകത്തിലും ഒരുപോലെ സജീവമായിരുന്നു അദ്ദേഹം.﻿

==ജീവിതരേഖ.==
വിദ്വാൻ കെ. ആർ. വി. പണിക്കരുടേയും ശ്രീമതി ലക്ഷ്മിയമ്മയുടേയും പുത്രനായി 1932 മേയ് 23-ന് [[എറണാകുളം ജില്ല|എറണാകുളം ജില്ലയിലെ]] [[ശ്രീമൂലനഗരം|ശ്രീമുലനഗരം]] ഗ്രാമത്തിൽ ജനിച്ചു. [[ശ്രീമൂലനഗരം മോഹൻ]] സഹോദരനാണ്. എസ്സ്.എസ്സ്.എൽ.സി. പാസ്സായിട്ടുണ്ട്. അകവൂർ ഹൈസ്കൂളിലെ പഠനകാലത്തുതിന്നെ നാടകങ്ങളിൽ ചെറുവേഷങ്ങളിൽ അഭിനയിച്ചിരുന്ന വിജയൻ, പിന്നീട് നാടകരചനയിലേക്ക് തിരിഞ്ഞു.

ശ്രീമൂലനഗരം ഗവൺ‌മെന്റ് ആസ്പത്രിയിലെ സ്റ്റാഫ് നേഴ്സായിരുന്ന പരേതയായ ശ്രീമതി. വിലാസിനിയാണ് ഭാര്യ. ഇവർക്കു് ഒരു പൊന്നൻ എന്ന മകനും റാണി ജിജോ എന്ന ഒരു മകളുമുണ്ട്. &lt;ref&gt;https://www.imdb.com/name/nm1347721/bio?ref_=nm_ov_bio_sm&lt;/ref&gt;. ഷഷ്ടിപൂർത്തിദിനമായിരുന്ന 1992 മേയ് 23-ന് അദ്ദേഹം അന്തരിച്ചു.

==കലാരംഗം==
1962-ലാണു് ശ്രീ. ശ്രീമൂലനഗരം വിജയൻ മലയാളസിനിമാരംഗത്തു വന്നത്. ദീർഘകാലം പ്രൊഫഷണൽ നാടകനടനായിരുന്നിട്ടുള്ള വിജയൻ ശ്രീമൂലനഗരം സ്വദേശിയാണു്. ‘[[ഒരാൾകൂടി കള്ളനായി]]’, ‘[[പോർട്ടർ കുഞ്ഞാലി]]’, ‘[[ഭൂമിയിലെ മാലാഖ]]’, എന്നീ സിനിമകൾക്കുവേണ്ടി ഗാനങ്ങൾ രചിച്ച വിജയൻ ഒരു നല്ല നാടകകൃത്തും നടനും കൂടിയായിരുന്നു. പ്രശസ്ത നടൻ [[പി.ജെ. ആന്റണി|പി.ജെ. ആന്റണിയോടൊപ്പം]] നിരവധി വേദികളിൽ അദ്ദേഹം അഭിനയിച്ചു. എൺപതിലേറെ റേഡിയോ നാടകങ്ങളുടെ രചയിതാവും അറുപതിലേറെ സിനിമകളിൽ നടനുമായി. 28 ചിത്രങ്ങളിൽ കഥയും തിരക്കഥയും സംഭാഷണവും നിർവ്വഹിച്ചിട്ടുള്ള അദ്ദേഹം അമ്പതോളം ചെറുകഥകളും രചിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഒട്ടേറെ നാടകങ്ങളിലും സിനിമയിലും ഗാനരചയിതാവായി പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുള്ള അദ്ദേഹം, പത്തോളം ചിത്രങ്ങളുടെ സഹസംവിധായകനും 1984-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ [[എന്റെ ഗ്രാമം]] എന്ന സിനിമയുടെ സംവിധായകനുമായിരുന്നു. ഈ ചിത്രത്തിനുവേണ്ടി അദ്ദേഹം രചിച്ച് യേശുദാസ് ആലപിച്ച &quot;കല്പാന്ത കാലത്തോളം കാതരേ നീയെൻ മുന്നിൽ&quot; എന്നു തുടങ്ങുന്ന ഗാനം ഇന്നും ജനമനസുകളില്ർ ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു.

[[കാളിദാസ കലാകേന്ദ്രം|കൊല്ലം കാളിദാസകലാകേന്ദ്രത്തിന്റെ]] വിഖ്യാതമായ ‘യുദ്ധഭൂമി’ എന്ന നാടകം ശ്രീ. വിജയന്റെ സൃഷ്ടിയാണു്. ‘കുരിശിന്റെ വഴി’, ‘സമുദ്രം’ എന്നിവയുൾപ്പെടെ നിരവധി നാടകങ്ങൾ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. ‘കുടുംബിനി’ എന്ന മലയാളചിത്രത്തിൽ വൃദ്ധനായ ഒരു മുസ്ലീമായി അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://malayalasangeetham.info/displayProfile.php?category=story&amp;artist=Sreemoolanagaram%20Vijayan |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2020-04-10 |archive-date=2021-10-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211026073541/https://malayalasangeetham.info/displayProfile.php?category=story&amp;artist=Sreemoolanagaram%20Vijayan |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.

== നാടകരംഗം ==
'''രചന നടത്തിയ പ്രധാന നാടകങ്ങൾ'''

* പത്തുസെന്റ് 
* സമുദ്രം 
* യുദ്ധഭൂമി 
* അന്വേഷണം 
* അത്താഴവിരുന്ന് 
* കൽപ്പാന്ത കാലത്തോളം 
* ഇബിലീസിന്റെ ശർറ് 
* തുളസിത്തറ 
* മുക്കുവനും ഭൂതവും 
* സാഗരം 
* സൂര്യപുത്രി 
* കാഴ്ചശീവേലി,
* ഹരിശ്രീ
* കളരി
* നാലമ്പലം 
* ശുദ്ധികലശം 
* കസേരകേളി 
* അനുഗ്രഹം 

==ചലച്ചിത്രരംഗം&lt;ref&gt;{{cite web|title=ശ്രീമൂലനഗരം വിജയൻ|url=https://m3db.com/artists/7219|publisher=മലയാളം മൂവി&amp;മ്യൂസിക് ഡാറ്റാബേസ്|accessdate=2020-04-07
|}}&lt;/ref&gt;==
{| border=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;4&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;&quot; 
|- bgcolor=&quot;#CCCCCF&quot; align=&quot;center&quot; 
| '''നമ്പർ.''' || '''ചിത്രം''' || '''കഥ'''  || '''തിരക്കഥ''' || '''സംഭാഷണം'''  || '''വർഷം''' || '''സംവിധാനം''' 
|-  
|  1	||[[പഞ്ചതന്ത്രം (ചലച്ചിത്രം)]] || [[ജെ. ശശികുമാർ]]||  [[ജെ. ശശികുമാർ]]|| [[ശ്രീമൂലനഗരം വിജയൻ]]|| 	1974 ||  [[ജെ. ശശികുമാർ]]	
|- 
| 2||[[ടൂറിസ്റ്റ് ബംഗ്ലാവ്]] || [[ബാലു മഹേന്ദ്ര]]||  [[ശ്രീമൂലനഗരം വിജയൻ]]|| [[ശ്രീമൂലനഗരം വിജയൻ]]|| 	1975 ||  [[എ ബി രാജ്]]
|- 

| 3 ||[[മിടുക്കി പൊന്നമ്മ]] || [[ശ്രീമൂലനഗരം വിജയൻ]]||  [[ശ്രീമൂലനഗരം വിജയൻ]]|| [[ശ്രീമൂലനഗരം വിജയൻ]]|| 1978||  [[എ ബി രാജ്]]
|- 
| 4 ||[[മധുരിക്കുന്ന രാത്രി|മധുരിക്കുന്നരാത്രി]]|| [[ശ്രീമൂലനഗരം വിജയൻ]]||  [[ശ്രീമൂലനഗരം വിജയൻ]]|| [[ശ്രീമൂലനഗരം വിജയൻ]]|| 	1978 ||  [[പി ജി വിശ്വംഭരൻ]]
|- 
| 5 ||[[പത്മതീർത്ഥം]] || [[ശ്രീമൂലനഗരം വിജയൻ]]||  [[കെ ജി രാജശേഖരൻ]]|| [[ശ്രീമൂലനഗരം വിജയൻ]]|| 1978 ||  [[കെ ജി രാജശേഖരൻ]]
|- 
| 6 ||[[ചക്രായുധം (ചലച്ചിത്രം)|ചക്രായുധം]]|| [[ശ്രീമൂലനഗരം വിജയൻ]]||  [[ശ്രീമൂലനഗരം വിജയൻ]]|| [[ശ്രീമൂലനഗരം വിജയൻ]]||	1978  ||  [[ആർ രഘുവരൻ നായർ]]	
|- 
| 7||[[പ്രളയം (ചലച്ചിത്രം)|പ്രളയം]]|| [[ശ്രീമൂലനഗരം വിജയൻ]]||  [[ശ്രീമൂലനഗരം വിജയൻ]]|| [[ശ്രീമൂലനഗരം വിജയൻ]]|| 1980  || [[പി ചന്ദ്രകുമാർ]]
|- 
| 8 ||[[തിരയും തീരവും]] || [[പുഷ്പാനന്ദ്]]||  [[ശ്രീമൂലനഗരം വിജയൻ]]|| [[ശ്രീമൂലനഗരം വിജയൻ]]|| 	1980 ||  [[കെ ജി രാജശേഖരൻ]]
|- 
|  9||[[നേതാവ്]] || [[ഹസൻ]]||  [[ശ്രീമൂലനഗരം വിജയൻ]]|| [[ശ്രീമൂലനഗരം വിജയൻ]]|| 	1984 ||  [[ഹസൻ]]	
|- 
| 10 ||[[എന്റെ ഗ്രാമം]] || [[ശ്രീമൂലനഗരം വിജയൻ]]||  [[ടി കെ വാസുദേവൻ]]|| [[ശ്രീമൂലനഗരം വിജയൻ]]||	1984  ||  [[ശ്രീമൂലനഗരം വിജയൻ]]	
|- 
| 11 ||[[ജനകീയ കോടതി|ജനകീയകോടതി]]|| [[ശ്രീമൂലനഗരം വിജയൻ]]||  [[ശ്രീമൂലനഗരം വിജയൻ]]|| [[ശ്രീമൂലനഗരം വിജയൻ]]|| 	1985 ||  [[ഹസൻ]]					
|- 
| 12 ||[[സമുദായം]] || [[ശ്രീമൂലനഗരം വിജയൻ]]||  [[രവി കൃഷ്ണൻ]]|| [[രവി കൃഷ്ണൻ]]|| 	1995 ||  [[അമ്പിളി ]]	
|}	
== അവലംബം ==
{{Reflist}}

== പുറംകണ്ണികൾ ==
[[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്ര ഗാനരചയിതാക്കൾ]][[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രതിരക്കഥാകൃത്തുക്കൾ]][[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടന്മാർ|വർഗ്ഗം:]]</text>
      <sha1>0wmiws79qopvv7usiwg35sebgwjgcx2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഫിലിപ്പ് സറീലി</title>
    <ns>0</ns>
    <id>508410</id>
    <revision>
      <id>4680546</id>
      <parentid>3381649</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T16:32:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>4680546</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6126" sha1="2hhkth33ytm5qcz0lmopufu6w9j6kg8" xml:space="preserve">{{prettyurl|Philip Zarrilly}}
{{Infobox person
| name          = ഫിലിപ്പ് സറീലി 
| image         = Phillip Zarrilli.png
| alt           = 
| caption       = ഫിലിപ്പ് സറീലി 
| birth_name    = ഫിലിപ്പ് സറീലി 
| birth_date    =  &lt;!-- {{birth date and age|YYYY|MM|DD}} for living people. For people who have died, use {{Birth date|YYYY|MM|DD}}. --&gt;
| birth_place   = 
| death_date    = &lt;!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) --&gt;
| death_place   = 
| nationality   = 
| other_names   = 
| occupation    = 
| years_active  = 
| known_for     = 
| notable_works = 
}}
തിയേറ്റർ വിദഗ്‌ധനും  കഥകളി - കളരിപ്പയറ്റ് ഗവേഷകനും ഇംഗ്ലണ്ടിലെ എക്‌സിറ്റർ സർവകലാശാലയിലെയും അമേരിക്കയിലെ വിസ്‌കോൺസിൽ സർവകലാശാലയിലെയും തിയേറ്റർ വിഭാഗം പ്രൊഫസറുമായിരുന്നു  ഇംഗ്ലണ്ട് സ്വദേശിയായ ഡോ. ഫിലിപ്പ് സറീലി(മരണം: 5 ഏപ്രിൽ 2020).&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.phillipzarrilli.co.uk/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2020-05-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200520200131/http://www.phillipzarrilli.co.uk/ |archive-date=2020-05-20 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt; കഥകളിയെക്കുറിച്ച് നിരവധി പുസ്തകങ്ങൾ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.phillipzarrilli.co.uk/publications/index.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2020-05-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190825075956/http://phillipzarrilli.co.uk/publications/index.html |archive-date=2019-08-25 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

==ജീവിതരേഖ==
1974-ലാണ് കുടുംബസമേതം ഫിലിപ്പ് സറീലി കഥകളി പഠിക്കാനായി കലാമണ്ഡലത്തിലെത്തിയത്. ഫുൾബ്രൈറ്റ് സ്കോളർഷിപ്പോടെയായിരുന്നു പഠനം. കഥകളി കളരിയുടെ മെയ്യ് സാധകത്തിലാണ് ഈ തിയേറ്റർ വിദഗ്‌ധൻ കൂടുതൽ ആകൃഷ്ടനായത്. ഗുരുതുല്യനായിരുന്ന കലാപണ്ഡിതൻ കിള്ളിമംഗലം വാസുദേവൻ നമ്പൂതിരിപ്പാടിന്റെ ഉപദേശം സ്വീകരിച്ച ഫിലിപ്പ് സറീലി കളരിപ്പയറ്റിൽ ഗവേഷണം നടത്താൻ തീരുമാനിക്കുകയായിരുന്നു. തിരുവനന്തപുരത്തെ ഗോവിന്ദൻകുട്ടി ഗുരുക്കളുടെ കളരിയിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശിഷ്യനായി ചേർന്ന് ആദ്യം കളരിപ്പയറ്റ് അഭ്യസിച്ചു. കളരിപ്പയറ്റിൽ വിസ്‌കോൺസിൻ സർവകലാശാലയിൽ നിന്ന് ഡോക്ടറേറ്റ് സമ്പാദിച്ചു.&lt;ref&gt;https://www.mathrubhumi.com/thrissur/obituary&lt;/ref&gt; 

കേരളത്തിലെ സാമൂഹിക നാടകത്തെക്കുറിച്ചും അവരുടെ അഭിനയ രീതിയെക്കുറിച്ചും പഠിക്കാൻ [[കെ.പി.എ.സി]] യുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ പഠിച്ചു. പാർട്ടിസിപ്പന്റ് ഒബ്സർവേഷൻ രീതിശാസ്ത്രമുപയോഗിച്ച് കഥകളിയെയും കളരിപ്പയറ്റിനെയും പഠിച്ചു.
2019 ൽ തൃശ്ശൂരിൽ നടന്ന അന്താരാഷ്ട്ര നാടകോത്സവത്തിൽ സറീലി സംവിധാനംചെയ്ത ഭാര്യ കെയ്റ്റിന്റെ നാടകം ടോൾഡ് ബൈ ദ വിൻഡ് അവതരിപ്പിച്ചിരുന്നു. ജപ്പാനിലെ  നോഹ് തീയറ്ററിന്റെ സങ്കേതങ്ങൾ പ്രയോനപ്പെടുത്തിയ നാടകമായിരുന്നു ഇത്.&lt;ref&gt;ഫിലിപ്പ് സെറിലി വിടപറയുമ്പോൾ, ഡോ. ജോസ് ജോർജ്, ഭാഷാപോഷിണി, ജൂലൈ 2020&lt;/ref&gt; 
==കൃതികൾ==
*കഥകളി കോംപ്ലക്‌സ് 
*കഥകളി ഡാൻസ് ഡ്രാമ 
* Acting (Re)Considered: Theory and Practice (Worlds of Performance)
* Psychophysical Acting: An Intercultural Approach after Stanislavski
* Acting: Psychophysical Phenomenon and Process (Theatre and Performance Practices)
* Kathakali Dance-Drama: Where Gods and Demons Come to Play&lt;ref&gt;https://www.amazon.in/Books-Phillip-Zarrilli/s?rh=n%3A976389031%2Cp_27%3APhillip+Zarrilli&lt;/ref&gt;
* When Body Becomes All Eyes: Paradigms, Discourses and Practices of Power in Kalarippayattu, A South Indian Martial Art: Paradigms,Discourses and Practises of Power in 
==അവലംബം==
&lt;references/&gt;
==പുറം കണ്ണികൾ==
*  [https://www.routledgeperformancearchive.com/browse/practitioners/zarrilli-phillip Zarrilli, Phillip Practitioner]

[[വർഗ്ഗം:നാടക സംവിധായകർ]]
[[വർഗ്ഗം:കളരിപ്പയറ്റു വിദഗ്ദർ]]
[[വർഗ്ഗം:കളരിപ്പയറ്റ്]]
[[വർഗ്ഗം:കഥകളി ഗവേഷകർ]]</text>
      <sha1>2hhkth33ytm5qcz0lmopufu6w9j6kg8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>മഹാരാജ നന്ദകുമാർ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>511633</id>
    <revision>
      <id>4680646</id>
      <parentid>4134919</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T04:48:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>4680646</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7979" sha1="f8gu8p43ex0xzj1elh119200te321kj" xml:space="preserve">{{PU|Maharaja Nandakumar}}
{{IMG|Maharaja Nandakumar, Calcutta.jpg}}
ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലെ ഒരു ദിവാനായിരുന്നു '''മഹാരാജാ നന്ദകുമാർ''' (1705? - ഓഗസ്റ്റ് 5, 1775). ഭദ്രാപൂരിലാണ് നന്ദകുമാർ ജനിച്ചത്. തൂക്കിക്കൊല്ലാൻ വിധിക്കപ്പെട്ട ആദ്യത്തെ ഇന്ത്യക്കാരനായിരുന്നു അദ്ദേഹം. [[Warren Hastings|വാറൻ ഹേസ്റ്റിംഗിനെ]] ഈ സ്ഥാനത്ത് നിന്ന് നീക്കിയതിനെത്തുടർന്ന് 1764 ൽ ബർദ്വാൻ, നാദിയ, ഹൂഗ്ലി എന്നിവയുടെ ദിവാനായി നന്ദകുമാറിനെ ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനി നിയമിച്ചു.&lt;ref name=raj&gt;{{cite web|title=The Kunjaghata Raj family|url=http://murshidabad.net/history/history-topic-kunjaghata-raj.htm|publisher=Murshibad.net|accessdate=10 June 2013|archive-date=2013-05-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20130518063542/http://murshidabad.net/history/history-topic-kunjaghata-raj.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 1764-ൽ ഷാ ആലം രണ്ടാമൻ ചക്രവർത്തി “മഹാരാജ” എന്ന പദവി നൽകി. ബംഗാളിലെ ഒരു ബ്രാഹ്മണ കുടുംബത്തിലായിരുന്നു ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ജനനം. നവാബുമാരുടെ ഭരണകാലത്ത് അവരുടെ ഉദ്യോഗസ്ഥരിൽ പ്രമുഖനുമായിരുന്നു നന്ദകുമാർ.

==വധശിക്ഷ==
[[File:The turban of Nanda Kumar.jpg|thumb|നന്ദകുമാറിന്റെ തലപ്പാവ്, വിക്ടോറിയ മെമ്മോറിയൽ മ്യൂസിയത്തിൽ സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നു]]
മഹാരാജ നന്ദകുമാറിന്റെ വിചാരണയും വധശിക്ഷയും ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനിയുടെ ഭരണത്തിന്റെ ആദ്യ നാളുകളിലെ ഏറ്റവും കുപ്രസിദ്ധമായ സംഭവങ്ങളിലൊന്നാണ്. ബംഗാളിലെ നവാബായിരുന്ന [[മിർ ജാഫർ|മിർ ജാഫറിന്റെ]] വിധവയായ മാഹിബീഗത്തിൽ നിന്നും വാറൻ ഹേസ്റ്റിങ്സ് കൈക്കൂലി വാങ്ങി. ഒരു കുടുംബകാര്യം സാധിച്ചുകൊടുക്കുന്നതിനായിരുന്നു ഇത്. ഇതിനെതിരെ നന്ദകുമാർ തെളിവുമായി കോടതിയിൽ പരാതി നൽകി. കോടതി ഇടപെടലിലൂടെ ഹേസ്റ്റിങ്‌സിൽ നിന്നും ആ തുക തിരികെ വാങ്ങി മിർജാഫറുടെ വിധവയ്ക്ക് തിരികെ നൽകി. വാറന്റെ പദവിയും ഇതോടെ നഷ്ടമായി. തനിക്കെതിരെ പരാതി നൽകിയ നന്ദകമാറിനെതിരെ വാറൻഹേസ്റ്റിങ്‌സ് അഞ്ച് വർഷം മുൻപ് കള്ളപ്രമാണമുണ്ടാക്കിയെന്ന പേരിൽ ഒരു കള്ളക്കേസ് നൽകി.

ന്യായാധിപന്മാർ ഇംഗ്ലീഷുകരായിരുന്ന സുപ്രിം കോടതിയിൽ കേസെത്തി. ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യത്തെ ചീഫ് ജസ്റ്റിസും വാറൻ ഹേസ്റ്റിങ്‌സിന്റെ സുഹൃത്തുമായിരുന്നു ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് സർ എലിജാ ഇമ്പി. സാധാരണയിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായി ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് തന്നെ സാക്ഷികളെ വിചാരണ ചെയ്തു. എന്നാൽ നന്ദകുമാറിനെ കാര്യമായി വിചാരണ ചെയ്തതുമില്ല. കേവലം ആറുദിവസം കൊണ്ട് വിചാരണയും വിധിയും പൂർത്തിയാക്കി. നന്ദകുമാറിനു വധശിക്ഷ വിധിക്കപ്പെട്ടു.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Maharaja Nandakumar |url=https://www.britishmuseum.org/collection/term/BIOG188282 |website=britishmuseum.org |accessdate=12 നവംബർ 2020}}&lt;/ref&gt; 1775 ഓഗസ്റ്റ് 5 ന് കൽക്കട്ടയിൽ നന്ദകുമാറിനെ തൂക്കിലേറ്റി. ഈ സംഭവത്തെ ജുഡിഷ്യൽ കൊലപാതകമെന്ന് പത്രങ്ങൾ വിശേഷിപ്പിച്ചു.&lt;ref name=asim&gt;{{cite book|last=Bhattacharya|first=Asim|title=Portrait of a Vancouver Cabbie|year=2010|publisher=Xlibris Corporation|location=USA|isbn=9781456836078|page=141|url=https://books.google.com/books?id=CoV_Ps9ep6QC&amp;q=maharaja+nandakumar+hanging&amp;pg=PA143}}&lt;/ref&gt;

വാറൻ ഹേസ്റ്റിങ്‌സിനെ നന്ദകുമാറിന്റെതടക്കം ബംഗാളിലെ നിരവധി സംഭവങ്ങളുടെ പേരിൽ [[Impeachment of Warren Hastings|കുറ്റവിചാരണ]] ചെയ്തു. പിന്നീട് ഹേസ്റ്റിംഗ്സിനെ ബ്രിട്ടീഷ് പാർലമെന്റ് കുറ്റവിമുക്തനാക്കി. കേസ് ഏഴു വർഷം നീണ്ടു നിന്നു. ബ്രിട്ടീഷ് അധിനിവേശ പ്രദേശങ്ങളിലെ ഏറ്റവും പ്രസിദ്ധവും ദൈർഘ്യമേറിയതുമായ രാഷ്ട്രീയ വിചാരണയായി ഇതിനെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;Turnbull-p207&quot;&gt;{{harv|Patrick Turnbull|1975|p=207}}&lt;/ref&gt;

നന്ദകുമാറിന്റെ വധശിക്ഷയ്ക്കായി പ്രത്യേകമായി കുഴിച്ച കിണർ വിദ്യാസാഗർ സേതുവിന് സമീപമുള്ള ഹേസ്റ്റിംഗ്സിലാണ്. പ്രദേശത്തിനു ചുറ്റും ഒരു മതിൽ ഉണ്ട് എന്നാൽ സ്മാരകമോ ഫലകമോ ഇല്ല.

==അവലംബം==
{{RL}}

==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
*[https://web.archive.org/web/20160303173345/http://digital.library.cornell.edu/cgi/t/text/text-idx?c=cdl;cc=cdl;view=toc;subview=short;idno=cdl417 ''The story of Nuncomar and the impeachment of Sir Elijah Impey''] Cornell University Library Historical Monographs Collection.  {Reprinted by} [https://www.amazon.com/dp/1429741287/ Cornell University Library Digital Collections]
* {{EB1911|wstitle=Nuncomar}}
* [https://web.archive.org/web/20070929090702/http://www.bopcris.ac.uk/bop1688/ref1191.html Charges against Sir Elijah Impey]

[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിൽ വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധേയരാക്കിയവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1775-ൽ മരിച്ചവർ]]</text>
      <sha1>f8gu8p43ex0xzj1elh119200te321kj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji/Lab3</title>
    <ns>2</ns>
    <id>516710</id>
    <revision>
      <id>4680607</id>
      <parentid>4678184</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T19:52:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ListeriaBot</username>
        <id>105900</id>
      </contributor>
      <comment>Wikidata list updated [V2]</comment>
      <origin>4680607</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="87866" sha1="77g0dd6fsq4by87yi39n2h5358jekva" xml:space="preserve">{{Wikidata list|sparql=SELECT ?item ?itemLabel ?birth ?pobLabel ?death ?podLabel WHERE {
  SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language &quot;[AUTO_LANGUAGE],en&quot;. }
  BIND(xsd:integer(STRAFTER(STR(?item), &quot;Q&quot;)) AS ?qid)
  ?item wdt:P31 wd:Q5.
  ?item wdt:P21 wd:Q6581072.
  { ?item wdt:P19 wd:Q1186. }
  UNION
  {
    ?item wdt:P19 ?pob.
    ?pob wdt:P131* wd:Q1186.
  }
  UNION
  { ?item wdt:P103 wd:Q36236. }
  UNION
  { ?item wdt:P1412 wd:Q36236. }
  OPTIONAL { ?item wdt:P569 ?birth. }
  OPTIONAL { ?item wdt:P19 ?pob. }
  OPTIONAL { ?item wdt:P570 ?death. }
  OPTIONAL { ?item wdt:P20 ?pod. }
  OPTIONAL {
    ?sitelink schema:about ?item.
    ?sitelink schema:inLanguage &quot;ml&quot;.
  }
  FILTER(!BOUND(?sitelink))
}
GROUP BY ?item ?itemLabel ?birth ?pobLabel ?death ?podLabel
ORDER BY DESC(?statements)
|columns=number:#,item:WDQ,label:Name,description,p19:Place OB, p569:Date OB, p20:Place OD, p570:Date OD
|section=131
|sort=label
|links=text
|thumb=128
|autolist=fallback
}}


== Misc ==
{| class='wikitable sortable'
! #
! WDQ
! Name
! description
! Place OB
! Date OB
! Place OD
! Date OD
|-
| style='text-align:right'| 1
| [[:d:Q101428115|Q101428115]]
| Ada Rundall Greenaway
| [[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം|യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം]] hymnwriter (1861–1937) ♀
| [[തിരുവനന്തപുരം]]
| data-sort-value=&quot;1861&quot; | 1861-10-12
| Woking
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-05-15
|-
| style='text-align:right'| 2
| [[:d:Q136858412|Q136858412]]
| Adeeba Fathima
| Person (*1989) ♀
| [[കോഴിക്കോട്]]
| data-sort-value=&quot;1989&quot; | 1989
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 3
| [[:d:Q104966859|Q104966859]]
| Aishath Maain Rasheed
| Person (*1992) ♀
| [[തിരുവനന്തപുരം]]
| data-sort-value=&quot;1992&quot; | 1992-11-02
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 4
| [[:d:Q139278892|Q139278892]]
| Akilandeswari Balasubramanian
| Person (*1994) ♀
| [[പാലക്കാട്]]
| data-sort-value=&quot;1994&quot; | 1994
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 5
| [[:d:Q133442699|Q133442699]]
| Aleena Anna Thomas
| Person (*1993) ♀
| [[കോട്ടയം]]
| data-sort-value=&quot;1993&quot; | 1993
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 6
| [[:d:Q133392330|Q133392330]]
| Alva Rani James
| [[ബയോ ഇൻഫർമാറ്റിക്സ്|ബയോ-ഇൻഫർമാറ്റിക്സ്‌]] ♀
| [[കോഴിക്കോട്]]
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 7
| [[:d:Q136865980|Q136865980]]
| Amala Elizabeth
| Physicist (*1990) ♀
| [[കോഴിക്കോട്]]
| data-sort-value=&quot;1990&quot; | 1990
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 8
| [[:d:Q139278796|Q139278796]]
| Amrutha Gopal
| Physicist (*1975) ♀
| [[കേരളം]]
| data-sort-value=&quot;1975&quot; | 1975
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 9
| [[:d:Q131685948|Q131685948]]
| Ananthika Sanilkumar
| [[അഭിനേതാവ്]] (*2006) ♀
| [[തൃശ്ശൂർ]]
| data-sort-value=&quot;2006&quot; | 2006-02-02
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 10
| [[:d:Q124737157|Q124737157]]
| Ananya SP
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] freelance journalist ♀
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 11
| [[:d:Q56610837|Q56610837]]
| Angel Shijoy
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]] ♀
| [[എറണാകുളം ജില്ല]]
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 12
| [[:d:Q138190710|Q138190710]]
| Anishma Anilkumar
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]] (*1999) ♀
| [[കാട്ടാക്കട]]
| data-sort-value=&quot;1999&quot; | 1999-06-27
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 13
| [[:d:Q141855670|Q141855670]]
| Anitta Clarance Kaithavalappil
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] Choregrapher, [[അധ്യാപകൻ|അദ്ധ്യാപിക]] ♀
| [[കൊല്ലം]]
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 14
| [[:d:Q116776727|Q116776727]]
| Anjali Sivaraman
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] സിനിമാനടൻ (*1994) ♀
| [[കേരളം]]
| data-sort-value=&quot;1994&quot; | 1994-10-17
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 15
| [[:d:Q136862520|Q136862520]]
| Anjana Ashok
| Person (*1994) ♀
| [[കോഴിക്കോട്]]
| data-sort-value=&quot;1994&quot; | 1994
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 16
| [[:d:Q133393005|Q133393005]]
| Anjana Vaman
| Life scientist (*1985) ♀
| [[തിരുവനന്തപുരം]]
| data-sort-value=&quot;1985&quot; | 1985
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 17
| [[:d:Q96418233|Q96418233]]
| Anna Maria Jungck [-Reinhardt]
| [[സ്വിറ്റ്സർലാന്റ്|സ്വിറ്റ്സർലാന്റ്]] സാഹിത്യകാരൻ (1868–1943) ♀
| [[തലശ്ശേരി]]
| data-sort-value=&quot;1868&quot; | 1868-11-07
| [[ബേൺ]]
| data-sort-value=&quot;1943&quot; | 1943-07-19
|-
| style='text-align:right'| 18
| [[:d:Q113774168|Q113774168]]
| Annakutty Valiamangalam K.-Findeis
| Germanist, ദ്വിഭാഷി ♀
| [[കേരളം]]
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 19
| [[:d:Q137369452|Q137369452]]
| Anooja Bashir
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] entrepreneur ♀
| [[കൊച്ചി]]
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 20
| [[:d:Q124737160|Q124737160]]
| Archana C A
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] freelance journalist ♀
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 21
| [[:d:Q137084672|Q137084672]]
| Asha Kishore
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[ഭിഷ്വഗരൻ|ഡോക്ടർ]], ഗവേഷകൻ, നാഡീശാസ്ത്രജ്ഞൻ (*1960) ♀
| [[കൊല്ലം]]
| data-sort-value=&quot;1960&quot; | 1960-02-09
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 22
| [[:d:Q107342316|Q107342316]]
| Ashalatha Radhakrishnan
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] സാഹിത്യകാരൻ ♀
| [[കേരളം]]
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 23
| [[:d:Q138791672|Q138791672]]
| Ashita
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] സാഹിത്യകാരൻ (1956–2019) ♀
| 
| data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956
| 
| data-sort-value=&quot;2019&quot; | 2019
|-
| style='text-align:right'| 24
| [[:d:Q133389284|Q133389284]]
| Ashwene Rajagopal
| Person (*1991) ♀
| [[പാലക്കാട് ജില്ല]]
| data-sort-value=&quot;1991&quot; | 1991
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 25
| [[:d:Q90234093|Q90234093]]
| Aswathy Joseph
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[രസതന്ത്രശാസ്ത്രജ്ഞൻ]], university teacher, [[ശാസ്ത്രജ്ഞൻ]] (*1987) ♀
| [[തിരുവനന്തപുരം]]
| data-sort-value=&quot;1987&quot; | 1987
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 26
| [[:d:Q136866262|Q136866262]]
| Aswathy Vijayan Nair
| Person (*1987) ♀
| [[കേരളം]]
| data-sort-value=&quot;1987&quot; | 1987
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 27
| [[:d:Q135935634|Q135935634]]
| Athira Sarasa
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] diplomat, [[ഭിഷ്വഗരൻ|ഡോക്ടർ]], സർക്കാർ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ ♀
| [[കൊല്ലം]]
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 28
| [[:d:Q136670517|Q136670517]]
| Aysha Haseen
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] editorial cartoonist, [[കലാകാരൻ]] ♀; member of Cartooning for Peace; notable work art exhibition, SoloToons
| [[മയ്യഴി]]
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 29
| [[:d:Q124394067|Q124394067]]
| Ceenu George
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[കമ്പ്യൂട്ടർ ശാസ്ത്രജ്ഞൻ]] (*1987) ♀
| [[കോട്ടയം ജില്ല]]
| data-sort-value=&quot;1987&quot; | 1987
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 30
| [[:d:Q5058013|Q5058013]]
| Celia Paul
| [[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം|യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം]] ചിത്രകാരൻ, [[കലാകാരൻ]] (fl. 1984–1986) (*1959) ♀; child of Geoffrey Paul
| [[തിരുവനന്തപുരം]]
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959-11-11
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 31
| [[:d:Q136859354|Q136859354]]
| Deepthy Mootheril Thomas
| Person (*1993) ♀
| [[കേരളം]]
| data-sort-value=&quot;1993&quot; | 1993
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 32
| [[:d:Q116820273|Q116820273]]
| Dr. Firdouse Iqbal Changampalli
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] ആയുർവേദാചാര്യന്മാ, oncologist, മേധാവി ♀
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 33
| [[:d:Q121200432|Q121200432]]
| Dr. PK Jayasree
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] civil servant, [[ജില്ലാ കളക്ടർ]] ♀
| [[കേരളം]]
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 34
| [[:d:Q5354444|Q5354444]]
| Eleanour Sinclair Rohde
| യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം ഓഫ് ഗ്രേറ്റ് ബ്രിട്ടൻ ആൻഡ് ഐർലൻഡ്-[[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം|യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം]] horticulturist (1881–1950) ♀
| [[ആലപ്പുഴ]]
| data-sort-value=&quot;1881&quot; | 1881-08-09
| 
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950
|-
| style='text-align:right'| 35
| [[:d:Q124737167|Q124737167]]
| Eminta Paul
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] freelance journalist ♀
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 36
| [[:d:Q108653220|Q108653220]]
| Fathima Azra Fazal
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] library scientist ♀
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 37
| [[:d:Q125132986|Q125132986]]
| Fousiya Musthafa
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] television presenter ♀
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 38
| [[:d:Q117344813|Q117344813]]
| Hana Fathim
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] ഗായകൻ ♀
| [[കരുനാഗപ്പള്ളി]]
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 39
| [[:d:Q124737172|Q124737172]]
| Hasna KH
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] freelance journalist ♀
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 40
| [[:d:Q86913641|Q86913641]]
| India Antony
| [[അഭിനേതാവ്]] (*1980) ♀
| [[കേരളം]]
| data-sort-value=&quot;1980&quot; | 1980
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 41
| [[:d:Q120667470|Q120667470]]
| Ishaani Krishna
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] YouTuber, [[അഭിനേതാവ്]] ♀; child of [[കൃഷ്ണ കുമാർ (നടൻ)|കൃഷ്ണ കുമാർ]]
| [[തിരുവനന്തപുരം]]
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 42
| [[:d:Q136862072|Q136862072]]
| Ishamol Shaji
| [[രസതന്ത്രശാസ്ത്രജ്ഞൻ]] (*1994) ♀
| [[കേരളം]]
| data-sort-value=&quot;1994&quot; | 1994
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 43
| [[:d:Q137446938|Q137446938]]
| Jeeja Viola Isabelle Kempf
| ജീവശാസ്ത്രജ്ഞ(ൻ) (*1978) ♀
| [[കണ്ണൂർ]]
| data-sort-value=&quot;1978&quot; | 1978
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 44
| [[:d:Q32540073|Q32540073]]
| Jessie Hill
| [[ഓസ്ട്രേലിയ|ഓസ്ട്രേലിയ]]-[[ന്യൂസീലൻഡ്|ന്യൂസീലൻഡ്]] singer-songwriter, ഗായകൻ, ഗായകൻ, പാട്ടെഴുത്തുകാരൻ, producer (fl. 2008–) ♀
| [[വെല്ലിംഗ്ടൺ]]
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 45
| [[:d:Q124325985|Q124325985]]
| Jisha Elizabeth
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[പത്രപ്രവർത്തകർ]] ♀
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 46
| [[:d:Q124737186|Q124737186]]
| Jomol Jose
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] freelance journalist ♀
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 47
| [[:d:Q133395073|Q133395073]]
| Joy Michal Johnson
| Person (*1971) ♀
| [[തിരുവനന്തപുരം]]
| data-sort-value=&quot;1971&quot; | 1971-05-25
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 48
| [[:d:Q137105809|Q137105809]]
| Jubna Irakkathil Jabbar
| Person ♀
| [[കോഴിക്കോട്]]
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 49
| [[:d:Q130812089|Q130812089]]
| Jyothilakshmi Vadassery
| Agronomist (*1979) ♀
| [[കേരളം]]
| data-sort-value=&quot;1979&quot; | 1979
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 50
| [[:d:Q125629802|Q125629802]]
| K. J. Shine
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തക, [[അധ്യാപകൻ|അദ്ധ്യാപിക]] ♀
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 51
| [[:d:Q138790856|Q138790856]]
| Kavya Anil
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] സിനിമാനടൻ (*1999) ♀
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1999&quot; | 1999-05
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 52
| [[:d:Q25999647|Q25999647]]
| Kusala Rajendran
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] earth scientist, seismologist, geophysicist, university teacher, science writer (*1954) ♀; Krishnan Medal, Asian Scientist 100, National Award for Woman Scientist; member of Indian Geophysical Union, American Geophysical Union, Consortium for Sustainable Development; spouse of [[സി.പി. രാജേന്ദ്രൻ]]; notable work Earthquakes of the Indian Subcontinent, The Rumbling Earth
| 
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 53
| [[:d:Q138679825|Q138679825]]
| Lavanya Vikram
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] influencer, entrepreneur, content creator ♀; [[ഫിലിംഫെയർ പുരസ്കാരം]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 54
| [[:d:Q112506254|Q112506254]]
| Lorraine Pe Symaco
| University teacher (*1978) ♀
| 
| data-sort-value=&quot;1978&quot; | 1978
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 55
| [[:d:Q5698080|Q5698080]]
| M ഹീര രാജഗോപാൽ
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ചെന്നൈ]]
| data-sort-value=&quot;1971&quot; | 1971-12-29
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 56
| [[:d:Q113553160|Q113553160]]
| Maria Celina Kannanaikal
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] nun (1931–1957) ♀
| [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല]]
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931-02-13
| [[കണ്ണൂർ]]
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957-07-26
|-
| style='text-align:right'| 57
| [[:d:Q114565030|Q114565030]]
| Marina Kurup
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] immigrant (1620–1694) ♀; spouse of Ralph Batrich
| [[കണ്ണൂർ]]
| data-sort-value=&quot;1620&quot; | 1620-07-23
| Waverton
| data-sort-value=&quot;1694&quot; | 1694-08-03
|-
| style='text-align:right'| 58
| [[:d:Q130747456|Q130747456]]
| Mathangi Ajithkumar
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] ഗായകൻ (*2002) ♀
| [[പാലക്കാട് ജില്ല]]
| data-sort-value=&quot;2002&quot; | 2002
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 59
| [[:d:Q112831450|Q112831450]]
| Maya Jayapal
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[ചരിത്രകാരൻ]] (*1941) ♀
| [[പാലക്കാട്]]
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 60
| [[:d:Q100994887|Q100994887]]
| Maya the drag queen
| ഡ്രാഗ് ക്യൂൻ (*1988) ♀ ♂
| [[കേരളം]]
| data-sort-value=&quot;1988&quot; | 1988-10-12
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 61
| [[:d:Q19754292|Q19754292]]
| Meera Menon
| [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]] [[ചലച്ചിത്ര സംവിധായകൻ]], [[തിരക്കഥാകൃത്ത്]] (*1953) ♀; Nora Ephron Prize
| [[പാലക്കാട്]]
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 20th century
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 62
| [[:d:Q15144914|Q15144914]]
| Minnie M. Mathan
| ഇന്ത്യൻ ശാസ്ത്രജ്ഞ
| [[തിരുവനന്തപുരം]]
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-12-16
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 63
| [[:d:Q125542117|Q125542117]]
| Monika Busam
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]], model, voice actor (fl. 2022–) ♀
| [[തെലംഗാണ|തെലങ്കാന]]
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 64
| [[:d:Q112184750|Q112184750]]
| Nalini Warriar
| [[കാനഡ|കാനഡ]]-[[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] സാഹിത്യകാരൻ, ചെറുകഥാകൃത്ത്, molecular biologist (*1954) ♀; prix McAuslan
| [[കേരളം]]
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 65
| [[:d:Q126150822|Q126150822]]
| Namita Krishnamurthy
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] സാഹിത്യകാരൻ, model, [[അഭിനേതാവ്]], storyteller ♀
| [[തൊടുപുഴ]]
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 66
| [[:d:Q115090734|Q115090734]]
| Neena Madhu
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]] ♀
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 67
| [[:d:Q136854285|Q136854285]]
| Nisha James
| [[യന്ത്രവിദഗ്ദ്ധൻ|എഞ്ചിനീയർ]] (*1985) ♀
| [[കേരളം]]
| data-sort-value=&quot;1985&quot; | 1985
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 68
| [[:d:Q133249033|Q133249033]]
| P. Vimala
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[പ്രൊഫസ്സർ]], ദ്വിഭാഷി (*1987) ♀
| കുളശേഖരം
| data-sort-value=&quot;1987&quot; | 1987-05-09
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 69
| [[:d:Q98541007|Q98541007]]
| P.K. Thressia
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[യന്ത്രവിദഗ്ദ്ധൻ|എഞ്ചിനീയർ]] (1924–1981) ♀
| [[കേരളം]]
| data-sort-value=&quot;1924&quot; | 1924-03-12
| 
| data-sort-value=&quot;1981&quot; | 1981-11-18
|-
| style='text-align:right'| 70
| [[:d:Q27210418|Q27210418]]
| Padmini Priyadarshini
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]] (1944–2016) ♀
| [[മാവേലിക്കര]]
| data-sort-value=&quot;1944&quot; | 1944
| 
| data-sort-value=&quot;2016&quot; | 2016-01-17
|-
| style='text-align:right'| 71
| [[:d:Q115796240|Q115796240]]
| Pavithra Lakshmi
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]] ♀
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 72
| [[:d:Q133578780|Q133578780]]
| Prabitha Ivy Paranikulangara
| Person (*1980) ♀
| [[തൃശ്ശൂർ]]
| data-sort-value=&quot;1980&quot; | 1980-02-19
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 73
| [[:d:Q134290949|Q134290949]]
| Prasanalakshmi Balaji
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[ശാസ്ത്രജ്ഞൻ]], university teacher ♀
| മയിലാടുതുറൈ&lt;br/&gt;മയിലാടുതുറൈ ലോക്സഭാമണ്ഡലം
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 74
| [[:d:Q137092805|Q137092805]]
| Preshobha Kodackattumannil Peethambaran
| Person ♀
| [[കേരളം]]
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 75
| [[:d:Q141795670|Q141795670]]
| Radha Pant
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] biochemist, lecturer (1916–2003) ♀; member of Biochemical Society
| [[കൽ‌പാത്തി]]&lt;br/&gt;കൽ പാത്തി
| data-sort-value=&quot;1916&quot; | 1916-09-05
| 
| data-sort-value=&quot;2003&quot; | 2003-12-19
|-
| style='text-align:right'| 76
| [[:d:Q133392004|Q133392004]]
| Raji Kurumathoor Parameshwaran
| പ്രകൃതിജ്ഞ(ൻ) ♀
| [[കേരളം]]
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 77
| [[:d:Q134312546|Q134312546]]
| Rakhimol Isaac
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] university teacher (*1980) ♀
| 
| data-sort-value=&quot;1980&quot; | 1980-08-30
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 78
| [[:d:Q99191560|Q99191560]]
| Ranjitha Menon
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]] ♀
| [[തൃശ്ശൂർ]]
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 79
| [[:d:Q57710094|Q57710094]]
| Rehana Fathima
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]] (*1986) ♀
| [[കൊച്ചി]]
| data-sort-value=&quot;1986&quot; | 1986-05-30
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 80
| [[:d:Q125644763|Q125644763]]
| Remya Suresh
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] സിനിമാനടൻ (*1982) ♀
| [[കോട്ടയം]]
| data-sort-value=&quot;1982&quot; | 1982-10-12
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 81
| [[:d:Q124737199|Q124737199]]
| Reshmi Jaydas
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] freelance journalist ♀
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 82
| [[:d:Q112153547|Q112153547]]
| Rintu Thomas
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] documentary filmmaker ♀
| [[കോട്ടയം]]
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 83
| [[:d:Q111701090|Q111701090]]
| Ritsuko Notani
| [[ജപ്പാൻ|ജപ്പാൻ]] character designer, animator, key animator, sakuga kantoku, storyboard artist (*1965) ♀
| [[കൊച്ചി]]
| data-sort-value=&quot;1965&quot; | 1965-07-13
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 84
| [[:d:Q102392222|Q102392222]]
| Rohini Mohan
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[പത്രപ്രവർത്തകർ]] ♀; Chameli Devi Jain Award for Outstanding Women Mediaperson
| [[തിരുവനന്തപുരം]]
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 85
| [[:d:Q7416299|Q7416299]]
| Sandhya Shantaram
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[കൊച്ചി]]
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931-09-22
| [[മുംബൈ]]
| data-sort-value=&quot;2025&quot; | 2025-10-04
|-
| style='text-align:right'| 86
| [[:d:Q133435009|Q133435009]]
| Sangeetha Sasidharan
| Person (*1996) ♀
| [[കൊച്ചി]]
| data-sort-value=&quot;1996&quot; | 1996
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 87
| [[:d:Q97819061|Q97819061]]
| Santha Bhaskar
| Dancer, Choregrapher, artistic director (1939–2022) ♀; Cultural Medallion, Bintang Bakti Masyarakat, Singapore Women's Hall of Fame, Pingat Jasa Gemilang, Cultural Medallion for Dance
| [[കേരളം]]
| data-sort-value=&quot;1939&quot; | 1939
| Tan Tock Seng Hospital
| data-sort-value=&quot;2022&quot; | 2022-02-26
|-
| style='text-align:right'| 88
| [[:d:Q141765115|Q141765115]]
| Sarada Subrahmanyam
| Physiologist (*1918) ♀
| [[തൃശ്ശൂർ]]
| data-sort-value=&quot;1918&quot; | 1918-08-01
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 89
| [[:d:Q121200434|Q121200434]]
| Sheeba George
| Civil servant, [[ജില്ലാ കളക്ടർ]] ♀
| [[കേരളം]]
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 90
| [[:d:Q114092261|Q114092261]]
| Shree Gopika
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]], സിനിമാനടൻ, model (*1997) ♀
| [[പാലക്കാട്]]
| data-sort-value=&quot;1997&quot; | 1997-07-04
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 91
| [[:d:Q136689772|Q136689772]]
| Shreya Rukmini
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] സിനിമാനടൻ (*1999) ♀
| [[പയ്യന്നൂർ]]
| data-sort-value=&quot;1999&quot; | 1999-10-31
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 92
| [[:d:Q133431401|Q133431401]]
| Siddapoor Sneha Bhat
| Biochemist (*1992) ♀
| [[കേരളം]]
| data-sort-value=&quot;1992&quot; | 1992
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 93
| [[:d:Q124737216|Q124737216]]
| Sindhu Nepolean
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] freelance journalist ♀
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 94
| [[:d:Q124339728|Q124339728]]
| Soon Li Wei
| [[മലേഷ്യ|മലേഷ്യ]] [[പത്രപ്രവർത്തകർ]] ♀
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 95
| [[:d:Q106078335|Q106078335]]
| Sreeja Das
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]] ♀
| [[കൊച്ചി]]
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 96
| [[:d:Q140263224|Q140263224]]
| Sridevi Changampuzha
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] publisher (†2002) ♀; spouse of [[ചങ്ങമ്പുഴ കൃഷ്ണപിള്ള]]
| 
| 
| 
| data-sort-value=&quot;2002&quot; | 2002-06
|-
| style='text-align:right'| 97
| [[:d:Q139501382|Q139501382]]
| Sruthi Chandran
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] Debian developer, Debian project leader ♀
| [[കണ്ണൂർ]]
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 98
| [[:d:Q133381311|Q133381311]]
| Sruthi Sreekumar
| ജീവശാസ്ത്രജ്ഞ(ൻ) (*1989) ♀
| [[ആലപ്പുഴ]]
| data-sort-value=&quot;1989&quot; | 1989
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 99
| [[:d:Q100307666|Q100307666]]
| Subur Parthasarathy
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] educator (1911–1966) ♀
| [[കോഴിക്കോട്]]
| data-sort-value=&quot;1911&quot; | 1911
| 
| data-sort-value=&quot;1966&quot; | 1966-10-11
|-
| style='text-align:right'| 100
| [[:d:Q136862487|Q136862487]]
| Sweety Ann Samuel
| Person (*1994) ♀
| [[കേരളം]]
| data-sort-value=&quot;1994&quot; | 1994
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 101
| [[:d:Q139666673|Q139666673]]
| Sylvana Q. Sinha
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] person, Member of the 16th Kerala Legislative Assembly ♀
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 102
| [[:d:Q107412397|Q107412397]]
| T. V. Kumuthini
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]], ഗായകൻ (1916–2000) ♀
| [[ആറ്റിങ്ങൽ]]
| data-sort-value=&quot;1916&quot; | 1916-10-13
| Royapettah
| data-sort-value=&quot;2000&quot; | 2000
|-
| style='text-align:right'| 103
| [[:d:Q131481208|Q131481208]]
| Thelma John David
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] diplomat (*1982) ♀
| 
| data-sort-value=&quot;1982&quot; | 1982-08-21
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 104
| [[:d:Q133382771|Q133382771]]
| Tinu Vellappallil
| Assistant physician (*1984) ♀
| [[കോട്ടയം]]
| data-sort-value=&quot;1984&quot; | 1984
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 105
| [[:d:Q130830098|Q130830098]]
| Veena Mathew
| Person ♀
| [[കേരളം]]
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 106
| [[:d:Q139676969|Q139676969]]
| Vidya Balakrishnan
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] person, Member of the 16th Kerala Legislative Assembly ♀
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 107
| [[:d:Q102146232|Q102146232]]
| Viji K. Sundar
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]]-[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്|ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]] university teacher (1943–2021) ♀
| [[കേരളം]]
| data-sort-value=&quot;1943&quot; | 1943-03-18
| 
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-11-17
|-
| style='text-align:right'| 108
| [[:d:Q136860972|Q136860972]]
| Viji Nair
| [[ഭിഷ്വഗരൻ|ഡോക്ടർ]] (*1976) ♀
| [[കേരളം]]
| data-sort-value=&quot;1976&quot; | 1976
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 109
| [[:d:Q133415681|Q133415681]]
| Vrinda Sreekumar
| Person ♀
| [[തിരുവനന്തപുരം ജില്ല]]
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 110
| [[:d:Q16149015|Q16149015]]
| അംബിക പിള്ള
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] make-up artist (*1953) ♀
| [[കൊല്ലം]]
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953-11-11
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 111
| [[:d:Q4701778|Q4701778]]
| അക്ഷ പാർദസാനി
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| 
| data-sort-value=&quot;1991&quot; | 1991-11-08
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 112
| [[:d:Q23772491|Q23772491]]
| അജിത ജയരാജൻ
| ഇന്ത്യയിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തക
| [[തൃശ്ശൂർ]]
| data-sort-value=&quot;1965&quot; | 1965-10-02
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 113
| [[:d:Q64781724|Q64781724]]
| അജിത വിജയൻ
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തക (*1973) ♀
| [[തൃശ്ശൂർ]]
| data-sort-value=&quot;1973&quot; | 1973
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 114
| [[:d:Q108727622|Q108727622]]
| അഞ്ജന കെ ആർ
| ഇന്ത്യൻ അഭിനേതാവ്
| [[ചെന്നൈ]]
| data-sort-value=&quot;1994&quot; | 1994-12-31
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 115
| [[:d:Q62571046|Q62571046]]
| അദിതി മേനോൻ
| ഇന്ത്യൻ അഭിനേത്രി
| [[കേരളം]]
| data-sort-value=&quot;1992&quot; | 1992-12-15
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 116
| [[:d:Q80698598|Q80698598]]
| അനു ശിവരാമൻ
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] ജഡ്ജ് (*1966) ♀
| [[എറണാകുളം]]
| data-sort-value=&quot;1966&quot; | 1966-05-25
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 117
| [[:d:Q18589263|Q18589263]]
| അനുഷ
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ചെന്നൈ]]
| data-sort-value=&quot;1978&quot; | 1978-03-04
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 118
| [[:d:Q20830882|Q20830882]]
| അന്ന സുജാത മത്തായി
| ഇന്ത്യൻ കവയിത്രി (മരണം 2023)
| [[കേരളം]]
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934-05-24
| 
| data-sort-value=&quot;2023&quot; | 2023
|-
| style='text-align:right'| 119
| [[:d:Q4779148|Q4779148]]
| അപർണ പിള്ള
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ചെന്നൈ]]
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 120
| [[:d:Q4779152|Q4779152]]
| അപർണ ബാജ്‌പായ്
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[കാൺപൂർ]]
| data-sort-value=&quot;1990&quot; | 1990-09-04
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 121
| [[:d:Q4667981|Q4667981]]
| അബിത
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 122
| [[:d:Q4667441|Q4667441]]
| അഭിനയശ്രീ
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[തിരുവനന്തപുരം]]
| data-sort-value=&quot;1988&quot; | 1988-08
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 123
| [[:d:Q63246970|Q63246970]]
| അഭിരാമി അജയ്
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] person (fl. 2012–) (*1997) ♀
| [[കേരളം]]
| data-sort-value=&quot;1997&quot; | 1997
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 124
| [[:d:Q58436309|Q58436309]]
| അഭിരാമി സുരേഷ്
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി, മോഡൽ
| [[കൊച്ചി]]
| data-sort-value=&quot;1995&quot; | 1995-10-09
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 125
| [[:d:Q4802166|Q4802166]]
| അരുണ മുച്ചർല
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[തെലംഗാണ|തെലങ്കാന]]
| data-sort-value=&quot;1965&quot; | 1965-09-13
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 126
| [[:d:Q27916114|Q27916114]]
| അരുണ സുന്ദരരാജൻ
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] civil servant ♀
| [[കേരളം]]
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 127
| [[:d:Q50404814|Q50404814]]
| അലീന റെജി
| ഇന്ത്യൻ സൈക്കിൾ
| [[ഓമശ്ശേരി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ഓമശ്ശേരി ഗ്രാമ പഞ്ചായത്ത്]]
| data-sort-value=&quot;1999&quot; | 1999-05-05
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 128
| [[:d:Q17189408|Q17189408]]
| അലോക ലിഫ്രിങ്ക്
| [[ബെൽജിയം|ബെൽജിയം]] സാഹിത്യകാരൻ (*1979) ♀
| [[കേരളം]]
| data-sort-value=&quot;1979&quot; | 1979-07-19
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 129
| [[:d:Q47541848|Q47541848]]
| അശ്വതി ശ്രീകാന്ത്
| ഇന്ത്യൻ റേഡിയോ അവതാരകയും ടെലിവിഷൻ അവതാരകയും എഴുത്തുകാരിയും
| [[തൊടുപുഴ]]
| data-sort-value=&quot;1986&quot; | 1986-02-24
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 130
| [[:d:Q22956893|Q22956893]]
| അശ്വനി കിരൺ
| വോളിബോൾ കളിക്കാരി
| [[കേരളം]]
| data-sort-value=&quot;1985&quot; | 1985-05-15
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 131
| [[:d:Q16019284|Q16019284]]
| അശ്വിനി
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| നെല്ലൂർ
| data-sort-value=&quot;1969&quot; | 1969-07-14
| 
| data-sort-value=&quot;2012&quot; | 2012-09-23
|-
| style='text-align:right'| 132
| [[:d:Q16734859|Q16734859]]
| അസ്മ റഹീം
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[ഭിഷ്വഗരൻ|ഡോക്ടർ]] ♀
| [[കേരളം]]
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 133
| [[:d:Q16202566|Q16202566]]
| അസ്മിത സൂദ്
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഷിംല]]
| data-sort-value=&quot;1989&quot; | 1989-12-20
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 134
| [[:d:Q4785556|Q4785556]]
| അർച്ചന ഗുപ്ത
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ആഗ്ര]]
| data-sort-value=&quot;1979&quot; | 1979-05-28
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 135
| [[:d:Q64211096|Q64211096]]
| അർച്ചന രവി
| ഇന്ത്യൻ മോഡൽ
| [[ചങ്ങനാശ്ശേരി]]
| data-sort-value=&quot;1996&quot; | 1996-06-17
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 136
| [[:d:Q7917889|Q7917889]]
| അർച്ചന ശാസ്ത്രി
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഹൈദരാബാദ്]]
| data-sort-value=&quot;1989&quot; | 1989-10-08
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 137
| [[:d:Q69597853|Q69597853]]
| ആനി ജോൺ
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] ജഡ്ജ് (*1957) ♀
| 
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957-11-16
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 138
| [[:d:Q115156677|Q115156677]]
| ആരതി പൊടി
| അഭിനേതാവ്
| [[എറണാകുളം]]
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 139
| [[:d:Q16054428|Q16054428]]
| ആരതി സാറ സുനിൽ
| ബാഡ്മിന്റൺ പ്ലെയർ
| [[കൊച്ചി]]
| data-sort-value=&quot;1994&quot; | 1994-10-01
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 140
| [[:d:Q124399195|Q124399195]]
| ആര്യ സലിം
| മലയാള സിനിമാനടി
| 
| data-sort-value=&quot;1989&quot; | 1989-09-26
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 141
| [[:d:Q61989025|Q61989025]]
| ആശ സിൻഹ
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] പോലീസ് ഓഫീസർ (*1956) ♀
| [[കോട്ടയം]]
| data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956-03-24
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 142
| [[:d:Q100979693|Q100979693]]
| ആശാ മേനോൻ
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] ജഡ്ജ് (*1960) ♀
| [[പട്ടാമ്പി]]
| data-sort-value=&quot;1960&quot; | 1960-09-17
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 143
| [[:d:Q47483386|Q47483386]]
| ആശാലത രാധാകൃഷ്ണൻ
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] സാഹിത്യകാരൻ, [[ഭിഷ്വഗരൻ|ഡോക്ടർ]] (*1970) ♀
| [[കേരളം]]
| data-sort-value=&quot;1970&quot; | 1970-05-13
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 144
| [[:d:Q16149106|Q16149106]]
| ആഷഗി ലാമിയ
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[ഛായാഗ്രാഹകൻ]], television presenter (*1989) ♀
| [[തലശ്ശേരി]]
| data-sort-value=&quot;1989&quot; | 1989-03-06
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 145
| [[:d:Q63699200|Q63699200]]
| ആൻ ആമി
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] person (fl. 2016–) ♀
| [[കേരളം]]
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 146
| [[:d:Q17385869|Q17385869]]
| ഇ.കെ. ഷീബ
| ഇന്ത്യയിലെ ഒരു എഴുത്തുകാരി
| [[പെരിന്തൽമണ്ണ]]
| data-sort-value=&quot;1975&quot; | 1975-08-20
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 147
| [[:d:Q64994930|Q64994930]]
| ഇന്ദിര നായർ
| ഇന്ത്യൻ ചിത്രകാരി
| [[ഗുരുവായൂർ|ഗുരുവായൂർ]]&lt;br/&gt;[[കേരളം]]
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938
| Val-David
| data-sort-value=&quot;2018&quot; | 2018-04-06
|-
| style='text-align:right'| 148
| [[:d:Q50494983|Q50494983]]
| ഇവാന
| ഇന്ത്യൻ അഭിനേത്രി
| [[കേരളം]]
| data-sort-value=&quot;2000&quot; | 2000-02-25
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 149
| [[:d:Q5331053|Q5331053]]
| ഈശ്വരി റാവു
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| Peddapuram mandal
| data-sort-value=&quot;1973&quot; | 1973-06-13
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 150
| [[:d:Q18355947|Q18355947]]
| ഉദയ താര നായർ
| ഇന്ത്യൻ പത്രപ്രവർത്തക
| [[കേരളം]]
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-08-15
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 151
| [[:d:Q7881014|Q7881014]]
| ഉമാ ഗജപതി രാജു
| ഇന്ത്യയിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തക
| [[പാലക്കാട്]]
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953-11-17
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 152
| [[:d:Q7532422|Q7532422]]
| ഊഹ
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1970&quot; | 1970-01-01
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 153
| [[:d:Q121199667|Q121199667]]
| എ ഗീത
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] civil servant, [[ജില്ലാ കളക്ടർ]] ♀
| [[കേരളം]]
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 154
| [[:d:Q22276799|Q22276799]]
| എലീന കാതറിൻ അമോൺ
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] model, beauty pageant contestant (*1990) ♀
| [[കൊച്ചി]]
| data-sort-value=&quot;1990&quot; | 1990-12-25
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 155
| [[:d:Q24450449|Q24450449]]
| എൻ. ജെ. നന്ദിനി
| ഗായിക
| [[തിരുവനന്തപുരം]]
| data-sort-value=&quot;1991&quot; | 1991-08-05
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 156
| [[:d:Q11056959|Q11056959]]
| എൽ വിജയലക്ഷ്മി
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[എറണാകുളം]]
| data-sort-value=&quot;1943&quot; | 1943
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 157
| [[:d:Q19665153|Q19665153]]
| ഏദൻ
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[കേരളം]]
| data-sort-value=&quot;1991&quot; | 1991-05-01
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 158
| [[:d:Q23900761|Q23900761]]
| ഐമ സെബാസ്റ്റ്യൻ
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[കോട്ടയം]]
| data-sort-value=&quot;1994&quot; | 1994
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 159
| [[:d:Q15707271|Q15707271]]
| ഐശ്വര്യ ദേവൻ
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബെംഗളൂരു]]
| data-sort-value=&quot;1993&quot; | 1993-12-21
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 160
| [[:d:Q6360972|Q6360972]]
| കഞ്ചൻ
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[മുംബൈ]]
| data-sort-value=&quot;1980&quot; | 1980-04-17
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 161
| [[:d:Q17411228|Q17411228]]
| കമല കമലേഷ്
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[കൊച്ചി]]
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952-10-07
| 
| data-sort-value=&quot;2025&quot; | 2025-01-11
|-
| style='text-align:right'| 162
| [[:d:Q4956663|Q4956663]]
| കമ്‌ന ജെത്മലാനി
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[മുംബൈ]]
| data-sort-value=&quot;1985&quot; | 1985-12-10
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 163
| [[:d:Q141413343|Q141413343]]
| കലാമണ്ഡലം സംഗീത
| കുടിയാട്ടം, നങ്ങ്യാർ കൂത്ത്, മോഹിനിയാട്ടം എന്നിവയിൽ പ്രശസ്തയായ കേരളത്തിലെ ഒരു ക്ലാസിക്കൽ പെർഫോമിംഗ് ആർട്ടിസ്റ്റ്
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 164
| [[:d:Q6354975|Q6354975]]
| കല്യാണി നായർ
| ഇന്ത്യൻ ഗായിക
| [[തിരുവനന്തപുരം]]
| data-sort-value=&quot;1901&quot; | 20th century
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 165
| [[:d:Q6374806|Q6374806]]
| കസ്തൂരി
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ചെന്നൈ]]
| data-sort-value=&quot;1974&quot; | 1974-05-01
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 166
| [[:d:Q20986415|Q20986415]]
| കിഴക്കേപ്പാട്ട് രുക്മിണി മേനോൻ
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]]-[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്|ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]-[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ|ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] diplomat (1922–2009) ♀
| [[കേരളം]]
| data-sort-value=&quot;1922&quot; | 1922-09-06
| [[ബെംഗളൂരു]]
| data-sort-value=&quot;2009&quot; | 2009-12-23
|-
| style='text-align:right'| 167
| [[:d:Q96839191|Q96839191]]
| കീർത്തി ഗോപിനാഥ്
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര നടി
| [[കോട്ടയം]]
| data-sort-value=&quot;1977&quot; | 1977-05-02
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 168
| [[:d:Q6448628|Q6448628]]
| കുട്ടി പദ്മിനി
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ചെന്നൈ]]
| data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956-06-05
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 169
| [[:d:Q16019122|Q16019122]]
| കുമാരി തങ്കം
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[തിരുവനന്തപുരം]]
| 
| [[ചെന്നൈ]]
| data-sort-value=&quot;2011&quot; | 2011-03-08
|-
| style='text-align:right'| 170
| [[:d:Q6437449|Q6437449]]
| കൃഷ്ണ കുമാരി
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| Naihati
| data-sort-value=&quot;1933&quot; | 1933-03-06
| [[ബെംഗളൂരു]]
| data-sort-value=&quot;2018&quot; | 2018-01-24
|-
| style='text-align:right'| 171
| [[:d:Q18210664|Q18210664]]
| കെ ആർ വത്സല
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]] (*1962) ♀
| [[തിരുവനന്തപുരം]]
| data-sort-value=&quot;1962&quot; | 1962-10-12
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 172
| [[:d:Q16231757|Q16231757]]
| കോമൽ ജാ
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[റാഞ്ചി]]
| data-sort-value=&quot;1987&quot; | 1987-03-15
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 173
| [[:d:Q13158764|Q13158764]]
| കൽപന
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| South Canara District
| data-sort-value=&quot;1943&quot; | 1943-07-08
| Gotur, Belgaum
| data-sort-value=&quot;1979&quot; | 1979-05-12
|-
| style='text-align:right'| 174
| [[:d:Q31119374|Q31119374]]
| ഖൈറുനീസ എ
| ഇന്ത്യൻ എഴുത്തുകാരി, പ്രഭാഷക, അക്കാദമിക്, കോളമിസ്റ്റ്
| [[തിരുവനന്തപുരം]]
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 175
| [[:d:Q42579050|Q42579050]]
| ഗംഗ സീതാംശു
| ഇന്ത്യൻ പിന്നണി ഗായിക
| [[കോഴിക്കോട്]]
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 176
| [[:d:Q5517537|Q5517537]]
| ഗജാല
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[മുംബൈ]]
| data-sort-value=&quot;1985&quot; | 1985-05-19
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 177
| [[:d:Q96211652|Q96211652]]
| ഗായത്രി (മലയാളം നടി)
| ഇന്ത്യൻ നടി
| [[കോട്ടയം]]
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 178
| [[:d:Q28648723|Q28648723]]
| ഗായത്രി രെമ
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]] (fl. 2015–) ♀
| [[കേരളം]]
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 179
| [[:d:Q5528715|Q5528715]]
| ഗായത്രി വിനോദ്
| നർത്തകി
| [[തിരുവനന്തപുരം]]
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 180
| [[:d:Q5590129|Q5590129]]
| ഗൗരി മുഞ്ജൽ
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
| data-sort-value=&quot;1985&quot; | 1985-06-06
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 181
| [[:d:Q5088608|Q5088608]]
| ചായ സിംഗ്
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ബെംഗളൂരു]]
| data-sort-value=&quot;1976&quot; | 1976-05-16
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 182
| [[:d:Q18589140|Q18589140]]
| ചിത്ര ഷെനോയ്
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| Hassan
| data-sort-value=&quot;1978&quot; | 1978-07-24
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 183
| [[:d:Q140084936|Q140084936]]
| ജമീല പി.
| ലൈബ്രേറിയൻ
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 184
| [[:d:Q17581411|Q17581411]]
| ജമീല മാലിക്
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[കൊല്ലം]]
| data-sort-value=&quot;1945&quot; | 1945
| [[തിരുവനന്തപുരം]]
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-01-28
|-
| style='text-align:right'| 185
| [[:d:Q6167455|Q6167455]]
| ജയചിത്ര
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ചെന്നൈ]]
| data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 186
| [[:d:Q6167973|Q6167973]]
| ജയശ്രീ ടി.
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| 
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 187
| [[:d:Q15702291|Q15702291]]
| ജാനകി
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| Peddapuram mandal
| data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949-08-28
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 188
| [[:d:Q1524716|Q1524716]]
| ജിം
| [[ജർമ്മനി|ജർമ്മനി]] ഗായകൻ (*1981) ♀
| [[കൊച്ചി]]
| data-sort-value=&quot;1981&quot; | 1981-04-03
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 189
| [[:d:Q55433737|Q55433737]]
| ജൂഡിറ്റ് ക്ലീറ്റസ്
| വനിതാ ക്രിക്കറ്റ് താരം
| [[തിരുവനന്തപുരം]]
| data-sort-value=&quot;1987&quot; | 1987-11-01
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 190
| [[:d:Q17581424|Q17581424]]
| ജ്യോതി ലക്ഷ്മി
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[കാഞ്ചീപുരം]]
| data-sort-value=&quot;1948&quot; | 1948-11-02
| [[ചെന്നൈ]]
| data-sort-value=&quot;2016&quot; | 2016-08-08
|-
| style='text-align:right'| 191
| [[:d:Q17305770|Q17305770]]
| ജ്യോത്സ്ന ചന്ദോള
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[കേരളം]]
| data-sort-value=&quot;1992&quot; | 1992-04-15
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 192
| [[:d:Q2392573|Q2392573]]
| ടാനിയ ലൂയിസ്
| ഓസ്ട്രേലിയയിൽ നിന്നുള്ള ബാഡ്മിന്റൺ താരം
| [[എറണാകുളം]]
| data-sort-value=&quot;1983&quot; | 1983-08-28
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 193
| [[:d:Q81328171|Q81328171]]
| ടി.എസ്. രുക്മിണി
| Academic (†2024) ♀
| [[കേരളം]]
| 
| 
| data-sort-value=&quot;2024&quot; | 2024-11-24
|-
| style='text-align:right'| 194
| [[:d:Q137392381|Q137392381]]
| ടിൻസി മാത്യു
| ഇന്ത്യയിലെ NCLEX RN അധ്യാപികയും മെഡ്ലൈൻ അക്കാദമിയുടെ സഹസ്ഥാപകയും
| [[തിരുവല്ല]]
| data-sort-value=&quot;1987&quot; | 1987-05-18
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 195
| [[:d:Q65966081|Q65966081]]
| ട്രീസ ജോളി
| ബാഡ്മിന്റൺ പ്ലെയർ
| [[ചെറുപുഴ, കണ്ണൂർ]]
| data-sort-value=&quot;2003&quot; | 2003-05-27
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 196
| [[:d:Q5219252|Q5219252]]
| ഡാനിയേല സാക്കേൾ
| [[ഓസ്ട്രിയ|ഓസ്ട്രിയ]] [[അഭിനേതാവ്]], model, സിനിമാനടൻ (fl. 2012–) (*1985) ♀
| [[വിയന്ന]]
| data-sort-value=&quot;1985&quot; | 1985-03-26
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 197
| [[:d:Q87458899|Q87458899]]
| ഡിംപിൾ റോസ്
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര-ടെലിവിഷൻ നടി
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 198
| [[:d:Q41449825|Q41449825]]
| ഡിനി ഡനിയൽ
| Person (*1984) ♀
| 
| data-sort-value=&quot;1984&quot; | 1984-11
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 199
| [[:d:Q29566518|Q29566518]]
| ഡെൽന ഡേവിസ്
| ഇന്ത്യൻ നടി
| [[തൃശ്ശൂർ]]
| data-sort-value=&quot;1993&quot; | 1993-07-29
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 200
| [[:d:Q7683901|Q7683901]]
| തനു റോയ്
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| data-sort-value=&quot;1990&quot; | 1990-12-26
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 201
| [[:d:Q16198930|Q16198930]]
| താഷു കൗശിക്
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[കാൺപൂർ]]
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 202
| [[:d:Q16202791|Q16202791]]
| ത്രിശ്ശൂർ എൽസി
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[തൃശ്ശൂർ]]
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951-07-19
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 203
| [[:d:Q16200314|Q16200314]]
| ദിപ ഷാ
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[മുംബൈ]]
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 204
| [[:d:Q5284707|Q5284707]]
| ദിവ്യ എസ് മേനോൻ
| ഇന്ത്യൻ ഗായിക
| [[കേരളം]]
| data-sort-value=&quot;1992&quot; | 1992-03-14
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 205
| [[:d:Q19357170|Q19357170]]
| ദീപ ഗോപാലൻ വാധ്വ
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] diplomat ♀
| [[കേരളം]]
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 206
| [[:d:Q3912060|Q3912060]]
| ദീപതി നമ്പ്യാർ
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[പൂണെ]]
| data-sort-value=&quot;1986&quot; | 1986-07-11
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 207
| [[:d:Q62764175|Q62764175]]
| ദീപ്തി വിധു പ്രതാപ്
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]] (fl. 2002–) (*1984) ♀
| [[കൊല്ലം]]
| data-sort-value=&quot;1984&quot; | 1984-04-04
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 208
| [[:d:Q5267043|Q5267043]]
| ദേവിക
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ചെന്നൈ]]
| data-sort-value=&quot;1943&quot; | 1943-04-25
| [[ചെന്നൈ]]
| data-sort-value=&quot;2002&quot; | 2002-05-02&lt;br/&gt;2002-04-25
|-
| style='text-align:right'| 209
| [[:d:Q47493005|Q47493005]]
| ധന്യ വർമ്മ
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] television presenter ♀
| [[തിരുവല്ല]]
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 210
| [[:d:Q41690346|Q41690346]]
| നന്ദിനി നായർ
| നടി
| [[തിരുവല്ല]]
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 211
| [[:d:Q16201800|Q16201800]]
| നന്ദിനി റായ്
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[സെക്കന്ദ്രാബാദ്]]
| data-sort-value=&quot;1988&quot; | 1988-09-18
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 212
| [[:d:Q59914423|Q59914423]]
| നഫീസ
| Person ♀
| കാവതികളം
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 213
| [[:d:Q59385784|Q59385784]]
| നയൻതാര ചക്രവർത്തി
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[തിരുവനന്തപുരം]]
| data-sort-value=&quot;2002&quot; | 2002
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 214
| [[:d:Q3652147|Q3652147]]
| നവനീത് കൗർ
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[മുംബൈ]]
| data-sort-value=&quot;1986&quot; | 1986-01-03
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 215
| [[:d:Q6982712|Q6982712]]
| നവ്യ നടരാജൻ
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| 
| data-sort-value=&quot;1987&quot; | 1987-08-25
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 216
| [[:d:Q16734255|Q16734255]]
| നികേഷ പട്ടേൽ
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ബിർമിങ്ഹാം]]
| data-sort-value=&quot;1990&quot; | 1990-07-20
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 217
| [[:d:Q17386464|Q17386464]]
| നിത്യ രവീന്ദ്രർ
| ഇന്ത്യൻ നടി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 218
| [[:d:Q100728314|Q100728314]]
| നിത്യ രാമൻ
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]]-[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]] urban activist, council member (*1981) ♀; member of Democratic Socialists of America
| [[കേരളം]]
| data-sort-value=&quot;1981&quot; | 1981-07-28
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 219
| [[:d:Q13653610|Q13653610]]
| നിരോഷ
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[കൊളംബോ]]
| data-sort-value=&quot;1971&quot; | 1971-01-23
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 220
| [[:d:Q6986875|Q6986875]]
| നീന ഗുപ്ത
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959-06-04
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 221
| [[:d:Q19972652|Q19972652]]
| നേഹ രത്നാകരൻ
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[കണ്ണൂർ]]
| data-sort-value=&quot;1997&quot; | 1997-03-24
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 222
| [[:d:Q17141245|Q17141245]]
| പല്ലതാട്കാ പ്രമോദ കുമാരി
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] materials scientist ♀
| Pallathadka
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 223
| [[:d:Q9019836|Q9019836]]
| പാർവതി മെൽട്ടൺ
| അമേരിക്കൻ ചലചിത്ര നടൻ
| [[കാലിഫോർണിയ]]
| data-sort-value=&quot;1983&quot; | 1983-01-07
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 224
| [[:d:Q104870164|Q104870164]]
| പുണ്യാ എലിസബത്ത്
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]] (*1994) ♀
| [[കോട്ടയം]]
| data-sort-value=&quot;1994&quot; | 1994-07-18
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 225
| [[:d:Q16165887|Q16165887]]
| പൂജ രാമചന്ദ്രൻ
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ബെംഗളൂരു]]
| data-sort-value=&quot;1984&quot; | 1984-03-22
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 226
| [[:d:Q7228697|Q7228697]]
| പൂനം കൗർ
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഹൈദരാബാദ്]]
| data-sort-value=&quot;1983&quot; | 1983-10-09
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 227
| [[:d:Q16201721|Q16201721]]
| പ്രിയ
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| 
| data-sort-value=&quot;1970&quot; | 1970-03-21
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 228
| [[:d:Q88405013|Q88405013]]
| പ്രിയ എബ്രഹാം
| ഗവേഷക
| [[കോട്ടയം]]
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 229
| [[:d:Q17131115|Q17131115]]
| പ്രിയദർശിനി
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]], [[പിന്നണി ഗായകർ]], ഗവേഷകൻ, ഗായകൻ (fl. 2003–) ♀
| [[ചെന്നൈ]]
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 230
| [[:d:Q92152403|Q92152403]]
| പ്രിൻസി സേവ്യർ
| [[ഇറ്റലി|ഇറ്റലി]]-[[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] nurse (1965–2020) ♀
| [[അങ്കമാലി]]
| data-sort-value=&quot;1965&quot; | 1965
| [[കൊളോൺ]]
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-04-20
|-
| style='text-align:right'| 231
| [[:d:Q7239769|Q7239769]]
| പ്രീതി കമല
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[തിരുവനന്തപുരം]]
| data-sort-value=&quot;1986&quot; | 1986-02-21
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 232
| [[:d:Q2108347|Q2108347]]
| പ്രീതി നായർ
| ബ്രിട്ടീഷ് എഴുത്തുകാരി
| [[കേരളം]]
| data-sort-value=&quot;1971&quot; | 1971
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 233
| [[:d:Q7240187|Q7240187]]
| പ്രേമ
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ബെംഗളൂരു]]
| data-sort-value=&quot;1977&quot; | 1977-01-06
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 234
| [[:d:Q7240194|Q7240194]]
| പ്രേമ കുര്യൻ
| ഇന്ത്യൻ-അമേരിക്കൻ സാമൂഹ്യശാസ്ത്രജ്ഞ (ജനനം 1963)
| [[തിരുവല്ല]]
| data-sort-value=&quot;1963&quot; | 1963-05-10
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 235
| [[:d:Q27978753|Q27978753]]
| പ്രേമി വിശ്വനാഥ്
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[എറണാകുളം നിയമസഭാമണ്ഡലം]]
| data-sort-value=&quot;1992&quot; | 1992-12-02
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 236
| [[:d:Q5452170|Q5452170]]
| ഫിറോസ ബീഗം
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[കേരളം]]
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 237
| [[:d:Q105581809|Q105581809]]
| ഫൗസിയ മാമ്പറ്റ
| കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള ആദ്യ വനിതാ ഫുട്ബോൾ പരിശീലകയും കളിക്കാരിയും
| [[കോഴിക്കോട്]]
| data-sort-value=&quot;1968&quot; | 1968
| 
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021
|-
| style='text-align:right'| 238
| [[:d:Q16200332|Q16200332]]
| ഫർഹീൻ
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ചെന്നൈ]]
| data-sort-value=&quot;1973&quot; | 1973
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 239
| [[:d:Q104541756|Q104541756]]
| ബി സുജാതാ ദേവി
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] സഞ്ചാര സാഹിത്യകാരൻ, [[കവി]] (†2018) ♀; [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം]]; child of [[ബോധേശ്വരൻ]]
| 
| 
| [[തിരുവനന്തപുരം]]
| data-sort-value=&quot;2018&quot; | 2018-06-23
|-
| style='text-align:right'| 240
| [[:d:Q117354087|Q117354087]]
| ബി. സുജാത ദേവി
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] സാഹിത്യകാരൻ (1946–2018) ♀
| 
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946
| [[തിരുവനന്തപുരം]]
| data-sort-value=&quot;2018&quot; | 2018-06-23
|-
| style='text-align:right'| 241
| [[:d:Q816189|Q816189]]
| ബെൽസി
| [[ഇറ്റലി|ഇറ്റലി]] ഗായകൻ (*1984) ♀; member of Belsy &amp; Florian
| [[കേരളം]]
| data-sort-value=&quot;1984&quot; | 1984-12-23
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 242
| [[:d:Q97704199|Q97704199]]
| ബ്ലെസ്സി കുര്യൻ
| ഇന്ത്യൻ നടി
| [[കോട്ടയം]]
| data-sort-value=&quot;1991&quot; | 1991
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 243
| [[:d:Q18124379|Q18124379]]
| ഭുവനേശ്വരി
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| Chittoor
| data-sort-value=&quot;1975&quot; | 1975-06-04
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 244
| [[:d:Q6750452|Q6750452]]
| മഞ്ജുള വിജയകുമാർ
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| 
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953-09-09
| [[ചെന്നൈ]]
| data-sort-value=&quot;2013&quot; | 2013-07-23
|-
| style='text-align:right'| 245
| [[:d:Q15695391|Q15695391]]
| മധുമിഥ
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഹൈദരാബാദ്]]
| data-sort-value=&quot;1984&quot; | 1984-08-20
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 246
| [[:d:Q16201368|Q16201368]]
| മനോചിത്ര
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[കാഞ്ചീപുരം]]
| data-sort-value=&quot;1993&quot; | 1993-03-18
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 247
| [[:d:Q18044750|Q18044750]]
| മനോചിത്ര
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]] (fl. 1983–) ♀; child of T. S. Balaiah
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 248
| [[:d:Q6797611|Q6797611]]
| മയൂരി
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| data-sort-value=&quot;1983&quot; | 1983
| [[ചെന്നൈ]]
| data-sort-value=&quot;2005&quot; | 2005-06-16
|-
| style='text-align:right'| 249
| [[:d:Q16201037|Q16201037]]
| മാധുരി
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[മധുര]]
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 250
| [[:d:Q117735397|Q117735397]]
| മാനസി
| മലയാള സാഹിത്യത്തിലെ എഴുത്തുകാരി
| 
| data-sort-value=&quot;1948&quot; | 1948-05-04
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 251
| [[:d:Q16201066|Q16201066]]
| മാനസി വീതിനൽ
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[മനാമ]]
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 252
| [[:d:Q1895206|Q1895206]]
| മാർഗ്ഗരീത്ത വളപ്പില
| സെന്റ് ജോസഫ് ഓഫ് സെന്റ് മാർക്ക് കോൺഗ്രിഗേഷനിലെ കന്യാസ്ത്രീ
| [[കേരളം]]
| data-sort-value=&quot;2000&quot; | 20th century
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 253
| [[:d:Q17479437|Q17479437]]
| മാവേലിക്കര പൊന്നമ്മ
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| 
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1995&quot; | 1995-09-06
|-
| style='text-align:right'| 254
| [[:d:Q6807604|Q6807604]]
| മീനാക്ഷി
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ചെന്നൈ]]
| data-sort-value=&quot;1985&quot; | 1985-02-17
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 255
| [[:d:Q15217667|Q15217667]]
| മീനാക്ഷി
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര നടി
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| data-sort-value=&quot;1968&quot; | 1968-08-06
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 256
| [[:d:Q6807608|Q6807608]]
| മീനാക്ഷി ദീക്ഷിത്ത്
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ചണ്ഡീഗഢ്]]
| data-sort-value=&quot;1988&quot; | 1988-10-12
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 257
| [[:d:Q16201282|Q16201282]]
| മൃദുല മുരളി
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[എറണാകുളം]]
| data-sort-value=&quot;1990&quot; | 1990-06-08
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 258
| [[:d:Q97460937|Q97460937]]
| മൃദുല വിജയ്
| ഇന്ത്യൻ നടി
| [[തിരുവനന്തപുരം]]
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 259
| [[:d:Q6809083|Q6809083]]
| മേഘ്‌ന നായിഡു
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[വിജയവാഡ]]
| data-sort-value=&quot;1978&quot; | 1978-09-19&lt;br/&gt;1980-09-19
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 260
| [[:d:Q61810046|Q61810046]]
| മേരി ജോസഫ്
| കേരള ഹൈക്കോടതി ജഡ്ജി
| [[എളംകുളം]]
| data-sort-value=&quot;1962&quot; | 1962-06-02
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 261
| [[:d:Q23059263|Q23059263]]
| മേരി ഹെസ്സെ
| [[അധ്യാപകൻ|അദ്ധ്യാപിക]] (1842–1902) ♀; child of [[ഹെർമൻ ഗുണ്ടർട്ട്]], Julie Gundert; spouse of Johannes Hesse
| [[തലശ്ശേരി]]
| data-sort-value=&quot;1842&quot; | 1842-10-18
| Calw
| data-sort-value=&quot;1902&quot; | 1902-04-24
|-
| style='text-align:right'| 262
| [[:d:Q16200361|Q16200361]]
| മോണൽ ഗജ്ജർ
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[അഹമ്മദാബാദ്]]
| data-sort-value=&quot;1991&quot; | 1991-05-13
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 263
| [[:d:Q58763927|Q58763927]]
| മൗസം മക്കാർ
| ഇന്ത്യൻ വംശജനായ അമേരിക്കൻ നടനും നിർമ്മാതാവും
| [[കേരളം]]
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 20th century
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 264
| [[:d:Q7279109|Q7279109]]
| രചന മൗര്യ
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[മുംബൈ]]
| data-sort-value=&quot;1987&quot; | 1987-07-21
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 265
| [[:d:Q7285732|Q7285732]]
| രജനി
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ബെംഗളൂരു]]
| data-sort-value=&quot;1965&quot; | 1965-07-27
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 266
| [[:d:Q123244195|Q123244195]]
| രഞ്ജുഷ മേനോൻ
| ഇന്ത്യൻ നടി (1988-2023)
| [[കേരളം]]
| data-sort-value=&quot;1988&quot; | 1988
| [[തിരുവനന്തപുരം]]
| data-sort-value=&quot;2023&quot; | 2023-10-30
|-
| style='text-align:right'| 267
| [[:d:Q6122737|Q6122737]]
| രതി
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ബെംഗളൂരു]]
| data-sort-value=&quot;1982&quot; | 1982-09-23
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 268
| [[:d:Q7290395|Q7290395]]
| രമ്യ ശ്രീ
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[വിശാഖപട്ടണം]]
| data-sort-value=&quot;1977&quot; | 1977-08-15
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 269
| [[:d:Q18918081|Q18918081]]
| രവീണ രവി
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]], voice actor (*1993) ♀; child of [[ശ്രീജാ രവി]]
| [[കേരളം]]
| data-sort-value=&quot;1993&quot; | 1993-12-11
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 270
| [[:d:Q140501952|Q140501952]]
| രസിത നെല്ലിക്കൽ
| ഇന്ത്യൻ അധ്യാപിക
| [[പൊന്നാനി]]
| data-sort-value=&quot;1987&quot; | 1987-04-16
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 271
| [[:d:Q7283095|Q7283095]]
| രാഗിണി ദ്വിവേദി
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ബെംഗളൂരു]]
| data-sort-value=&quot;1990&quot; | 1990-05-24
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 272
| [[:d:Q16344332|Q16344332]]
| രാജശ്രീ
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| Eluru
| data-sort-value=&quot;1945&quot; | 1945-08-31
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 273
| [[:d:Q16201757|Q16201757]]
| രാദു
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[മുംബൈ]]
| data-sort-value=&quot;1965&quot; | 1965-02-29
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 274
| [[:d:Q48700752|Q48700752]]
| രാധിക നായർ
| ഇന്ത്യൻ മോഡൽ
| [[കേരളം]]
| data-sort-value=&quot;1991&quot; | 1991-07-04
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 275
| [[:d:Q61742239|Q61742239]]
| രാധിക നായർ
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] person ♀; spouse of [[സുരേഷ് ഗോപി]]
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 276
| [[:d:Q6752177|Q6752177]]
| രാസി
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്‌]]
| data-sort-value=&quot;1980&quot; | 1980-07-29
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 277
| [[:d:Q17413634|Q17413634]]
| രുദ്ര
| ഇന്ത്യൻ നടി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 278
| [[:d:Q7380183|Q7380183]]
| രൂപ മഞ്ജരി
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ബെംഗളൂരു]]
| data-sort-value=&quot;1990&quot; | 1990-08-19
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 279
| [[:d:Q16201770|Q16201770]]
| രൂപാ
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഹൈദരാബാദ്]]
| data-sort-value=&quot;1967&quot; | 1967-11-07
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 280
| [[:d:Q97162575|Q97162575]]
| രേഖാ രതീഷ്
| ഇന്ത്യൻ നടി
| [[തിരുവനന്തപുരം]]
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 281
| [[:d:Q21285223|Q21285223]]
| രോഹിണി മറിയം ഇഡിക്കുള
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[നീരേറ്റുപുറം]]
| data-sort-value=&quot;1984&quot; | 1984
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 282
| [[:d:Q18670058|Q18670058]]
| റിയ പിള്ള
| ബാഡ്മിന്റൺ പ്ലെയർ
| [[കൊല്ലം]]
| data-sort-value=&quot;1994&quot; | 1994-10-10
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 283
| [[:d:Q7279355|Q7279355]]
| റേച്ചൽ പൗലോസ്
| അമേരിക്കൻ അഭിഭാഷക
| [[കേരളം]]
| data-sort-value=&quot;1973&quot; | 1973-03-12
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 284
| [[:d:Q6495832|Q6495832]]
| ലത കുര്യൻ രാജീവ്
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാതാവ്
| [[തിരുവനന്തപുരം]]&lt;br/&gt;[[കേരളം]]
| data-sort-value=&quot;1964&quot; | 1964-04-17
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 285
| [[:d:Q55759726|Q55759726]]
| ലത്തീഫ ബീബി കോയ
| മലേഷ്യയിലെ വക്കീൽ
| [[കേരളം]]
| data-sort-value=&quot;1973&quot; | 1973-02-04
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 286
| [[:d:Q33076994|Q33076994]]
| ലിക്ഷി ജോസഫ്
| ഇന്ത്യൻ ഹെപ്റ്റാത്തലിസ്റ്റ്
| [[കേരളം]]
| data-sort-value=&quot;1990&quot; | 1990-02-17
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 287
| [[:d:Q6551383|Q6551383]]
| ലിന്റ അർസെനിയോ
| [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]] [[അഭിനേതാവ്]] (fl. 2001–) (*1978) ♀
| Galveston Island
| data-sort-value=&quot;1978&quot; | 1978-06-20
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 288
| [[:d:Q7914350|Q7914350]]
| വന്ദന മേനോൻ
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[തൃശ്ശൂർ]]
| data-sort-value=&quot;1989&quot; | 1989-06-10
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 289
| [[:d:Q21462226|Q21462226]]
| വാലന്റീൻ ദോബ്രീ
| യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം ഓഫ് ഗ്രേറ്റ് ബ്രിട്ടൻ ആൻഡ് ഐർലൻഡ് ചിത്രകാരൻ, [[കവി]], എഴുത്തുകാരൻ (1894–1974) ♀; child of Sir Augustus Alexander Brooke-Pechell, 7th Bt.; spouse of Bonamy Dobrée
| [[കണ്ണൂർ]]
| data-sort-value=&quot;1894&quot; | 1894-11-02
| 
| data-sort-value=&quot;1974&quot; | 1974-05-14
|-
| style='text-align:right'| 290
| [[:d:Q61066262|Q61066262]]
| വിജിത്ര
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ചെന്നൈ]]
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 291
| [[:d:Q66782193|Q66782193]]
| വിജില ചിരപ്പാട്
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[കവി]] ♀
| [[കോഴിക്കോട്]]
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 292
| [[:d:Q30230016|Q30230016]]
| വിദ്യാ വതി
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്‌]]
| data-sort-value=&quot;1994&quot; | 1994-08-16
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 293
| [[:d:Q7932417|Q7932417]]
| വിനീത
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[തമിഴ്‌നാട്]]
| data-sort-value=&quot;1978&quot; | 1978
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 294
| [[:d:Q108582095|Q108582095]]
| വിന്ദുജ വിക്രമൻ
| ഇന്ത്യൻ നടി
| [[തിരുവനന്തപുരം]]
| data-sort-value=&quot;1993&quot; | 1993-01-27
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 295
| [[:d:Q7932334|Q7932334]]
| വിന്ദ്യ
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[തിരുവനന്തപുരം]]
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 296
| [[:d:Q7920155|Q7920155]]
| വെന്നിര ആഡായി നിർമ്മല
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[കുംഭകോണം]]
| data-sort-value=&quot;1948&quot; | 1948-06-27
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 297
| [[:d:Q245862|Q245862]]
| വൈഭവി മർച്ചന്റ്
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ചെന്നൈ]]
| data-sort-value=&quot;1975&quot; | 1975-12-17
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 298
| [[:d:Q16885595|Q16885595]]
| ശകുന്തള ഷെട്ടി ടി
| ഇന്ത്യയിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തക
| Perla, Kasaragod
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-03-01
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 299
| [[:d:Q64001786|Q64001786]]
| ശസിയ ലിമി മാലിക്
| ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തക
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 300
| [[:d:Q29554957|Q29554957]]
| ശാന്ത ടൈറ്റസ്
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]] (fl. 2015–) (*1991) ♀
| [[കൊച്ചി]]
| data-sort-value=&quot;1991&quot; | 1991-11-28
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 301
| [[:d:Q19561526|Q19561526]]
| ശാലു മേനോൻ
| ഇന്ത്യൻ നടി
| [[ചങ്ങനാശ്ശേരി]]
| data-sort-value=&quot;1963&quot; | 1963-10-07
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 302
| [[:d:Q65681314|Q65681314]]
| ശിവാനി മേനോൻ
| ഇന്ത്യൻ അഭിനേത്രി
| [[തൃശ്ശൂർ]]
| data-sort-value=&quot;2007&quot; | 2007
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 303
| [[:d:Q18720273|Q18720273]]
| ശ്യാമ
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]] (fl. 1986–) (1948–1993) ♀
| 
| data-sort-value=&quot;1948&quot; | 1948-12-03
| 
| data-sort-value=&quot;1993&quot; | 1993
|-
| style='text-align:right'| 304
| [[:d:Q17403239|Q17403239]]
| ശ്രീജ ചന്ദ്രൻ
| നടി
| [[തിരുവല്ല]]
| data-sort-value=&quot;1986&quot; | 1986-08-06
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 305
| [[:d:Q64667935|Q64667935]]
| ശ്രീദേവി ഉണ്ണി
| നർത്തകിയും നടിയും
| [[കോഴിക്കോട്]]
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 306
| [[:d:Q21849784|Q21849784]]
| ശ്രീദേവിക
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]] (fl. 2004–) (*1984) ♀
| [[പാലക്കാട്]]
| data-sort-value=&quot;1984&quot; | 1984-05
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 307
| [[:d:Q91462024|Q91462024]]
| ശ്രീധന്യ സുരേഷ്
| Person ♀
| [[കേരളം]]
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 308
| [[:d:Q27673476|Q27673476]]
| ശ്രീയ രമേഷ്
| നടി
| [[കാസർഗോഡ്]]
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 309
| [[:d:Q20740913|Q20740913]]
| ശ്രീലക്ഷ്മി ഗോവിന്ദൻ
| ഇന്ത്യൻ നർത്തകി
| [[ഇരിഞ്ഞാലക്കുട]]
| data-sort-value=&quot;1980&quot; | 1980-06-01
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 310
| [[:d:Q7504343|Q7504343]]
| ശ്രുതി
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| Hassan
| data-sort-value=&quot;1975&quot; | 1975-09-18
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 311
| [[:d:Q65049805|Q65049805]]
| ശ്രുതി ശശിധരൻ
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[പിന്നണി ഗായകർ]] (fl. 2017–) (*1993) ♀
| [[കോഴിക്കോട്]]
| data-sort-value=&quot;1993&quot; | 1993
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 312
| [[:d:Q15991592|Q15991592]]
| ഷാലിൻ സോയ
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[കോഴിക്കോട്]]
| data-sort-value=&quot;1997&quot; | 1997-02-22
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 313
| [[:d:Q58200038|Q58200038]]
| ഷീബ സാമുവൽ
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[യന്ത്രവിദഗ്ദ്ധൻ|എഞ്ചിനീയർ]], [[കമ്പ്യൂട്ടർ ശാസ്ത്രജ്ഞൻ]] (*1989) ♀
| 
| data-sort-value=&quot;1989&quot; | 1989
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 314
| [[:d:Q7492340|Q7492340]]
| ഷീല കൗർ
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ചെന്നൈ]]
| data-sort-value=&quot;1989&quot; | 1989-08-02
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 315
| [[:d:Q18720248|Q18720248]]
| ഷെമ്പക
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]] (fl. 1991–) ♀
| [[തൂത്തുക്കുടി|തൂത്തുക്കുടി തുറമുഖം]]
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 316
| [[:d:Q7495009|Q7495009]]
| ഷെറിൻ
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ബെംഗളൂരു]]
| data-sort-value=&quot;1985&quot; | 1985-05-05
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 317
| [[:d:Q61722516|Q61722516]]
| ഷൈനി ബെഞ്ചമിൻ
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] documentary filmmaker, [[ചലച്ചിത്ര സംവിധായകൻ]] (*1971) ♀
| [[കൊല്ലം]]
| data-sort-value=&quot;1971&quot; | 1971
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 318
| [[:d:Q7489442|Q7489442]]
| ഷർബാനി മുഖർജി
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1969&quot; | 1969
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 319
| [[:d:Q7417915|Q7417915]]
| സംഗീത
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി
| വാറങ്കൽ
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 320
| [[:d:Q24705411|Q24705411]]
| സംഗീത അയ്യർ
| സംവിധായകയും ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാതാവും
| [[കേരളം]]
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 321
| [[:d:Q16240198|Q16240198]]
| സംസ്കൃതി ഷേണായ്
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]] (fl. 2012–) (*1998) ♀
| [[കൊച്ചി]]
| data-sort-value=&quot;1998&quot; | 1998
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 322
| [[:d:Q126486603|Q126486603]]
| സജീവൻ സജന
| ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റ് താരം (ജനനം 1995)
| [[മാനന്തവാടി]]
| data-sort-value=&quot;1995&quot; | 1995
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 323
| [[:d:Q90393613|Q90393613]]
| സജ്ന നജാം
| ഇന്ത്യൻ നൃത്തസംവിധായകൻ
| [[ചിറയിൻകീഴ് ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്]]
| data-sort-value=&quot;1971&quot; | 1971
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 324
| [[:d:Q21004801|Q21004801]]
| സന അൽതാഫ്
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[എറണാകുളം]]
| data-sort-value=&quot;1999&quot; | 1999-06-06
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 325
| [[:d:Q16832084|Q16832084]]
| സനം ഷെട്ടി
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]] (fl. 2012–) (*1993) ♀
| [[ബെംഗളൂരു]]
| data-sort-value=&quot;1993&quot; | 1993
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 326
| [[:d:Q16832086|Q16832086]]
| സന്യാതാര
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[കേരളം]]
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 327
| [[:d:Q21932381|Q21932381]]
| സബിത ബീഗം
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] വക്കീൽ, രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തക ♀
| [[കൊല്ലം]]
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 328
| [[:d:Q64667905|Q64667905]]
| സരസ ബാലുശ്ശേരി
| ഇന്ത്യൻ നടി
| [[ബാലുശ്ശേരി]]
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 329
| [[:d:Q16202034|Q16202034]]
| സലീമാ
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്‌]]
| data-sort-value=&quot;1973&quot; | 1973-11-04
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 330
| [[:d:Q56486699|Q56486699]]
| സവിത നമ്പ്രത്ത്
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] designer ♀
| [[പാലക്കാട്]]
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 331
| [[:d:Q17465683|Q17465683]]
| സാന്ദ്ര അമി
| തെന്നിന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി, വീഡിയോ ജോക്കി
| [[ഇടുക്കി ജില്ല]]
| data-sort-value=&quot;1992&quot; | 1992-06-05
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 332
| [[:d:Q15446255|Q15446255]]
| സാറ ചാക്കോ
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]]-[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്|ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]-[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ|ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] [[ചരിത്രകാരൻ]], theologian, women's rights activist, university teacher, missionary (1905–1954) ♀
| [[തൃശ്ശൂർ]]
| data-sort-value=&quot;1905&quot; | 1905-02-13
| [[ലഖ്‌നൗ]]
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954-06-21
|-
| style='text-align:right'| 333
| [[:d:Q7635609|Q7635609]]
| സുജ വരുണി
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ചെന്നൈ]]
| data-sort-value=&quot;1985&quot; | 1985-01-16
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 334
| [[:d:Q16054458|Q16054458]]
| സുധാ
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[തമിഴ്‌നാട്]]
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 335
| [[:d:Q49722636|Q49722636]]
| സുനന്യ കുരുവിള
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] squash player (*1999) ♀
| [[കൊച്ചി]]
| data-sort-value=&quot;1999&quot; | 1999-05-22
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 336
| [[:d:Q17495917|Q17495917]]
| സുബ്ബലക്ഷ്മി
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ചെന്നൈ]]
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936-04-21
| [[തിരുവനന്തപുരം]]
| data-sort-value=&quot;2023&quot; | 2023-11-30
|-
| style='text-align:right'| 337
| [[:d:Q7631262|Q7631262]]
| സുഭാഷിനി
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| 
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958-10-18
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 338
| [[:d:Q7636907|Q7636907]]
| സുമ കനകല
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[കേരളം]]
| data-sort-value=&quot;1975&quot; | 1975-03-22
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 339
| [[:d:Q40562431|Q40562431]]
| സുരഭി സന്തോഷ്
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]] ♀
| [[തിരുവനന്തപുരം]]
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 340
| [[:d:Q274139|Q274139]]
| സുലേഖ മാത്യു
| കാനഡയിലെ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[കേരളം]]
| data-sort-value=&quot;2000&quot; | 20th century
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 341
| [[:d:Q38190924|Q38190924]]
| സുൽഫത്ത്
| ചലചിത്ര നടൻറെ ജീവിതപങ്കാളി
| 
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 342
| [[:d:Q67196906|Q67196906]]
| സുശീല മിസ്ര
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]]-[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ|ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] ഗായകൻ (1920–1998) ♀
| 
| data-sort-value=&quot;1920&quot; | 1920
| 
| data-sort-value=&quot;1998&quot; | 1998
|-
| style='text-align:right'| 343
| [[:d:Q16202578|Q16202578]]
| സൂര്യ
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[തമിഴ്‌നാട്]]
| 
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 344
| [[:d:Q16230639|Q16230639]]
| സൂസൻ ജോർജ്
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[തിരുവനന്തപുരം]]
| data-sort-value=&quot;1987&quot; | 1987
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 345
| [[:d:Q102499991|Q102499991]]
| സൂസൻ വോൺ സുറി തോമസ്
| [[സ്വിറ്റ്സർലാന്റ്|സ്വിറ്റ്സർലാന്റ്]] രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തക (*1961) ♀
| [[കേരളം]]
| data-sort-value=&quot;1961&quot; | 1961-05-22
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 346
| [[:d:Q7561685|Q7561685]]
| സോണിയ അഗർവാൾ
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ചണ്ഡീഗഢ്]]
| data-sort-value=&quot;1982&quot; | 1982-03-28
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 347
| [[:d:Q7562405|Q7562405]]
| സോനു
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ബെംഗളൂരു]]
| data-sort-value=&quot;1990&quot; | 1990-03-23
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 348
| [[:d:Q7547563|Q7547563]]
| സ്നേഹ ആനി ഫിലിപ്പ്
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]]-[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]] [[ഭിഷ്വഗരൻ|ഡോക്ടർ]] (1969–2001) ♀
| [[കേരളം]]
| data-sort-value=&quot;1969&quot; | 1969-10-07
| [[ലോക വ്യാപാര കേന്ദ്രം]]
| data-sort-value=&quot;2001&quot; | 2001-09-11
|-
| style='text-align:right'| 349
| [[:d:Q85493519|Q85493519]]
| സ്നേഹ പാലിയേരി
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]] (*1993) ♀
| [[കണ്ണൂർ]]
| data-sort-value=&quot;1993&quot; | 1993
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 350
| [[:d:Q99734950|Q99734950]]
| സ്നേഹ ശ്രീകുമാർ
| ഇന്ത്യൻ നടി
| [[എറണാകുളം ജില്ല]]
| data-sort-value=&quot;1986&quot; | 1986-05-09
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 351
| [[:d:Q18126169|Q18126169]]
| സ്മിത നായർ ജെയിൻ
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[പൂണെ]]
| data-sort-value=&quot;1969&quot; | 1969-11-20
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 352
| [[:d:Q7653909|Q7653909]]
| സ്വർണമാല്യ
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ചെന്നൈ]]
| data-sort-value=&quot;1981&quot; | 1981-04-22
| 
| 
|-
| style='text-align:right'| 353
| [[:d:Q3523662|Q3523662]]
| സൗകാർ ജാനകി
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| രാജമന്ദ്രി
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931-12-12
| [[ചെന്നൈ]]
| data-sort-value=&quot;2026&quot; | 2026-08-21
|-
| style='text-align:right'| 354
| [[:d:Q107673910|Q107673910]]
| ഹരിത വി. കുമാർ
| ഇന്ത്യൻ അഡ്‌മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് സർവീസ് ഓഫീസർ
| [[നെയ്യാറ്റിൻകര]]
| data-sort-value=&quot;1985&quot; | 1985-11-21
| 
| 
|}
{{Wikidata list end}}</text>
      <sha1>77g0dd6fsq4by87yi39n2h5358jekva</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>വിക്കിപീഡിയ:ടെക് വാർത്തകൾ</title>
    <ns>4</ns>
    <id>517164</id>
    <revision>
      <id>4680600</id>
      <parentid>4677955</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T18:55:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MediaWiki message delivery</username>
        <id>53155</id>
      </contributor>
      <comment>/* Tech News: 2026-44 */ പുതിയ ഉപവിഭാഗം</comment>
      <origin>4680600</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1340868" sha1="e73l9x2mshuvbqabagqt9hz7t12bewb" xml:space="preserve">{{prettyurl|Wikipedia:Tech news}}
ടെക് വാർത്തകൾ

== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/30|Tech News: 2020-30]] ==

&lt;section begin=&quot;technews-2020-W30&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;ml&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
വിക്കിമീഡിയയുടെ സാങ്കേതിക സമുഹത്തിൽ നിന്നുള്ള ഏറ്റവും പുതിയ '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News| ടെക് വാർത്തകൾ]]''' ആണിത്. ഈ മാറ്റങ്ങളെക്കുറിച്ച് മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളേയും അറിയിക്കുക. എല്ലാ മാറ്റങ്ങളും നിങ്ങളെ ബാധിക്കില്ല. ഇവിടെ [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/30|വിവർത്തനങ്ങൾ]] ലഭ്യമാണ്.

'''സമീപകാല മാറ്റങ്ങൾ'''
*  ഒരു താൽ‌ക്കാലിക പരിഹാരം വിക്കികൾ‌ക്ക് അവരുടെ പ്രധാന പേജുകളെ കൂടുതൽ‌ മൊബൈൽ‌ സൗഹൃദമാക്കാൻ സഹായിച്ചിരുന്നു. ഇത് 2012 ലായിരുന്നു. 2017 മുതൽ ഇത് ശുപാർശ ചെയ്യാറില്ല. മൊബൈലിലെ പ്രധാന പേജിന്റെ പ്രത്യേക കേസിംഗ് ജൂലൈ 14 ന് പ്രവർത്തനം നിർത്തി. 60 വിക്കികളുടെ പ്രധാന പേജുകൾ ഇപ്പോൾ മൊബൈലിൽ നന്നായി പ്രവർത്തിക്കുന്നില്ല. ഏതൊക്കെയാണവ, അത് എങ്ങനെ ശരിയാക്കാം, എങ്ങനെ സഹായം നേടാം എന്നിവയൊക്കെ നിങ്ങൾക്ക് [[phab:T254287|ഫബ്രിക്കേറ്ററിൽ]] കാണാൻ സാധിക്കും. ടെക് ന്യൂസിന്റെ [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/24|2020/24]] ലക്കത്തിലും, [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/26| 2020/26]] ലക്കത്തിലും ഇതേ പ്രശ്‌നം റിപ്പോർട്ടുചെയ്‌തതാണ്.

'''പ്രശ്നങ്ങൾ'''
* ഇന്റർലാംഗ്വേജ് ലിങ്കുകളിൽ ഒരു പ്രശ്നമുണ്ടായി. മറ്റൊരു ഭാഷയിൽ ഒരു നിർദ്ദിഷ്ട പേജ് കണ്ടെത്താൻ സഹായിക്കുന്ന ലിങ്കുകളാണ് ഇന്റർലാംഗ്വേജ് ലിങ്കുകൾ. തരംതിരിക്കൽ പ്രക്രിയ തകർക്കപ്പെട്ടു. ഡവലപ്പർമാർ ഒരു പരിഹാരത്തിനായി ശ്രമിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. [https://phabricator.wikimedia.org/T257625]
* ചില ഉപയോക്താക്കൾക്ക് ഒരേ ഇവന്റിന്റെ അറിയിപ്പുകൾ ലഭിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. ഇവയിൽ ചിലത് പഴയ സംഭവങ്ങളാണ്. [https://phabricator.wikimedia.org/T257714]
* ചില ഉപയോക്താക്കൾക്ക് ലോഗിൻ ചെയ്യുന്നതിൽ പ്രശ്‌നമുണ്ട്. ഇത് ഒരുപക്ഷേ ഒരു [[:w:en:HTTP cookie|ബ്രൗസർ കുക്കി]] പ്രശ്നമാകാം. ഡവലപ്പർമാർ പ്രശ്നം മനസിലാക്കുന്നതിനായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. നിങ്ങൾക്ക് ലോഗിൻ ചെയ്യുന്നതിൽ പ്രശ്നമുണ്ടെങ്കിൽ വിശദാംശങ്ങൾ [[phab:T258121|ഫബ്രിക്കേറ്ററിൽ]] കാണാൻ സാധിക്കും. [https://phabricator.wikimedia.org/T258121]

'''ഈ ആഴ്ചയിലെ മാറ്റങ്ങൾ'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|ആവർത്തിച്ച് വരുന്നത്]] മീഡിയവിക്കിയുടെ [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.1|പുതിയ പതിപ്പ്]] {{#time:j xg|2020-07-21|{{PAGELANGUAGE}}}} മുതൽ  ടെസ്റ്റ് വിക്കികളിലും MediaWiki.org ലും ലഭിക്കുന്നതായിരിക്കും. {{#time:j xg|2020-07-22|{{PAGELANGUAGE}}}} മുതൽ  വിക്കിപീഡിയ ഇതര വിക്കികളിലും ചില വിക്കിപീഡിയകളിലും ഇത് ലഭിക്കും. {{#time:j xg|2020-07-23|{{PAGELANGUAGE}}}} ഓടെ എല്ലാ വിക്കികളിലും ഇത് ലഭിക്കുന്നതായിരിക്കും ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|കലണ്ടർ]]).

'''ഭാവിയിലെ മാറ്റങ്ങൾ'''
* &lt;code&gt;{{int:printableversion}}&lt;/code&gt; എന്നൊരു ലിങ്ക് ഉണ്ട്. ഇത് അപ്രത്യക്ഷമാകും. കാരണം, ഇപ്പോഴത്തെ വെബ് ബ്രൗസറുകൾ‌ക്ക് പ്രിന്റ് ചെയ്യാൻ കഴിയുന്ന ഒരു പതിപ്പ് സൃഷ്‌ടിക്കാനും അല്ലെങ്കിൽ‌ അത് പ്രിന്റ് ചെയ്യാമ്പോൾ എങ്ങനെ കാണപ്പെടുമെന്ന് കാണിക്കാനും ഉള്ള സംവിധാനം ഉണ്ട്. [https://phabricator.wikimedia.org/T167956]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|ടെക് വാർത്തകൾ]]''' തയാറാക്കിയത്-[[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|ടെക് ന്യൂസ് എഴുത്തുകാർ]], പോസ്റ്റുചെയ്തത് [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|സംഭാവന ചെയ്യുക]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/30|വിവർത്തനം ചെയ്യുക]] • [[m:Tech|സഹായം തേടു]] • [[m:Talk:Tech/News|അഭിപ്രായങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തുക]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|സബ്‌സ്‌ക്രൈബുചെയ്യുക/അൺസബ്‌സ്‌ക്രൈബുചെയ്യുക]].''
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt; &lt;section end=&quot;technews-2020-W30&quot;/&gt; 19:13, 20 ജൂലൈ 2020 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&amp;oldid=20298484 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/31|Tech News: 2020-31]] ==

&lt;section begin=&quot;technews-2020-W31&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;ml&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
വിക്കിമീഡിയയുടെ സാങ്കേതിക സമുഹത്തിൽ നിന്നുള്ള ഏറ്റവും പുതിയ '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News| ടെക് വാർത്തകൾ]]''' ആണിത്. ഈ മാറ്റങ്ങളെക്കുറിച്ച് മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളേയും അറിയിക്കുക. എല്ലാ മാറ്റങ്ങളും നിങ്ങളെ ബാധിക്കില്ല. ഇവിടെ [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/31|വിവർത്തനങ്ങൾ]] ലഭ്യമാണ്.

'''സമീപകാല മാറ്റങ്ങൾ'''
* [[m:Small wiki toolkits/Starter kit|സ്റ്റാർട്ടർ കിറ്റ്]] ഇപ്പോൾ വിക്കി കമ്മ്യൂണിറ്റികൾക്കായി ലഭ്യമാണ്. ഈ പേജ് സാങ്കേതിക ഉറവിടങ്ങളും ഉപകരണങ്ങളും ശുപാർശകളും പട്ടികപ്പെടുത്തുന്നു. ഒരു വിക്കി പ്രവർത്തിപ്പിക്കുന്നതിന് ഇവ അത്യാവശ്യമാണ്. പരിമിതമായ കമ്മ്യൂണിറ്റി പരിചയം ഉള്ള ചെറിയ വിക്കികൾക്ക് ഇത് കൂടുതലും ഉപയോഗപ്രദമാണ്. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2020-July/093633.html]
* [[mw:Reading/Web/Desktop Improvements|ഡെസ്ക്ടോപ്പ് മെച്ചപ്പെടുത്തലുകൾ]] പ്രോജക്റ്റിന്റെ ആദ്യ സവിശേഷതകൾ എല്ലാ വിക്കികളിലും, ലോഗിൻ ചെയ്തിട്ടുള്ള ഉപയോക്താക്കൾക്ക് ഇപ്പോൾ ലഭ്യമാണ്. അവ ഉപയോഗിക്കുന്നതിന്, [[Special:Preferences#mw-prefsection-rendering|പ്രാദേശിക]] അല്ലെങ്കിൽ [[Special:GlobalPreferences#mw-prefsection-rendering|ആഗോള]] ക്രമീകരണങ്ങളിലെ, ''{{int:prefs-skin-prefs}}'' വിഭാഗത്തിലെ ''{{int:prefs-vector-enable-vector-1-label}}'' എന്ന ഓപ്ഷൻ അൺചെക്ക് ചെയ്യുക. കൂടുതൽ മെച്ചപ്പെടുത്തലുകൾ ആസൂത്രണം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്, കാത്തിരിക്കുക. [[mw:Talk:Reading/Web/Desktop Improvements|അഭിപ്രായങ്ങൾ സ്വാഗതം ചെയ്യുന്നു]].
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|വിപുലമായ ഇനം]] പല വിക്കികളിലും, UTCLiveClock എന്ന ഗാഡ്‌ജെറ്റ് ലഭ്യമാണ്. ഗാഡ്‌ജെറ്റ് [[:mw:MediaWiki:Gadget-UTCLiveClock.js|mediawiki.org- ൽ നിന്ന് നേരിട്ട്]] ഇംപോർട്ട് ചെയ്യുന്ന വിക്കികളിലെ ഉപയോക്താക്കൾക്ക് ഇപ്പോൾ [[mw:MediaWiki_talk:Gadget-UTCLiveClock.js#Time_zones|UTC ക്ക് പകരം മറ്റ് സമയമേഖലകൾ തിരഞ്ഞെടുക്കാൻ കഴിയും]].

'''പ്രശ്നങ്ങൾ'''
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|വിപുലമായ ഇനം]] ‍മീഡിയാവിക്കിക്കായുള്ള ഡിപ്ലോയ്മെന്റ് ട്രെയിൻ ഈ ആഴ്ചയിൽ തടഞ്ഞിരിക്കുന്നു. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2020-July/093640.html][https://phabricator.wikimedia.org/T257969]
* വിവർത്തന-അറിയിപ്പ് ബോട്ട് എല്ലാ വിവർത്തകർക്കും ഒരേ സന്ദേശം ഒന്നിലധികം തവണ അയയ്ക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു. ഇത് പരിഹരിച്ചിട്ടുണ്ട്. [https://phabricator.wikimedia.org/T144780]
* ചില ഉപയോക്താക്കൾക്ക് ഒരേ അറിയിപ്പ് ഒന്നിലധികം തവണ ലഭിക്കുന്നു. ഇത് പരിഹരിച്ചിട്ടുണ്ട്. [https://phabricator.wikimedia.org/T257766]

'''ഈ ആഴ്ചയിലെ മാറ്റങ്ങൾ'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|ആവർത്തിച്ച് വരുന്നത്]] മീഡിയവിക്കിയുടെ [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.2|പുതിയ പതിപ്പ്]] {{#time:j xg|2020-07-28|{{PAGELANGUAGE}}}} മുതൽ  ടെസ്റ്റ് വിക്കികളിലും MediaWiki.org ലും ലഭിക്കുന്നതായിരിക്കും. {{#time:j xg|2020-07-29|{{PAGELANGUAGE}}}} മുതൽ  വിക്കിപീഡിയ ഇതര വിക്കികളിലും ചില വിക്കിപീഡിയകളിലും ഇത് ലഭിക്കും. {{#time:j xg|2020-07-30|{{PAGELANGUAGE}}}} ഓടെ എല്ലാ വിക്കികളിലും ഇത് ലഭിക്കുന്നതായിരിക്കും ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|കലണ്ടർ]]).

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|ടെക് വാർത്തകൾ]]''' തയാറാക്കിയത്-[[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|ടെക് ന്യൂസ് എഴുത്തുകാർ]], പോസ്റ്റുചെയ്തത് [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|സംഭാവന ചെയ്യുക]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/31|വിവർത്തനം ചെയ്യുക]] • [[m:Tech|സഹായം തേടു]] • [[m:Talk:Tech/News|അഭിപ്രായങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തുക]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|സബ്‌സ്‌ക്രൈബുചെയ്യുക/അൺസബ്‌സ്‌ക്രൈബുചെയ്യുക]].''
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt; &lt;section end=&quot;technews-2020-W31&quot;/&gt; 13:51, 27 ജൂലൈ 2020 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&amp;oldid=20298484 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Trizek (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/32|Tech News: 2020-32]] ==

&lt;section begin=&quot;technews-2020-W32&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;ml&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
വിക്കിമീഡിയയുടെ സാങ്കേതിക സമുഹത്തിൽ നിന്നുള്ള ഏറ്റവും പുതിയ '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News| ടെക് വാർത്തകൾ]]''' ആണിത്. ഈ മാറ്റങ്ങളെക്കുറിച്ച് മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളേയും അറിയിക്കുക. എല്ലാ മാറ്റങ്ങളും നിങ്ങളെ ബാധിക്കില്ല. ഇവിടെ [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/32|വിവർത്തനങ്ങൾ]] ലഭ്യമാണ്.

'''പ്രശ്നങ്ങൾ'''
* [[mw:Wikidata Query Service|വിക്കിഡാറ്റ അന്വേഷണ സേവനത്തിലേക്കുള്ള]] എല്ലാ അന്വേഷണങ്ങളും ജൂലൈ 23 വ്യാഴാഴ്ച 17:50 നും 17:59 (UTC)നും ഇടയിൽ പരാജയപ്പെട്ടു. ചില ചോദ്യങ്ങൾ ഒരു നീണ്ട കാലയളവിൽ പരാജയപ്പെട്ടിരുന്നു. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incident_documentation/20200723-wdqs-outage]
* കഴിഞ്ഞ കുറച്ച് ആഴ്ചകളായി ഇന്റർലാംഗ്വേജ് ലിങ്കുകൾ‌ തെറ്റായ ക്രമത്തിൽ ആയിരുന്നു. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/30|രണ്ടാഴ്ച മുമ്പുള്ള ടെക് വാർത്തയിലും]] ഈ പ്രശ്നം പരാമർശിച്ചിരുന്നു. പ്രശ്നം ഇപ്പോൾ പരിഹരിച്ചിട്ടുണ്ട്. [https://phabricator.wikimedia.org/T257625]
* [[Special:GlobalPreferences#mw-prefsection-rendering|ആഗോള ക്രമീകരണങ്ങളിലെ]] &quot;{{int:prefs-vector-enable-vector-1-label}}&quot; ഓപ്ഷനിൽ ഒരു പ്രശ്നമുണ്ട്. ഇത് പരിഹരിക്കുന്നതിനായി ഡവലപ്പർമാർ പ്രവർത്തിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. [https://phabricator.wikimedia.org/T258493]
* വിക്കിബേസ് എക്സ്റ്റൻഷനിലെ ഒരു ബഗ് വിക്കിമീഡിയ കോമൺസിലെ പ്രധാന (പ്രമാണം) നാമമേഖലയിൽ (നെയിംസ്‌പെയ്‌സ്)  &quot;പേരുമാറ്റത്തിൽനിന്നുള്ള സംരക്ഷണം&quot;, &quot;ഉണ്ടാക്കൽ സംരക്ഷണം&quot; തുടങ്ങിയവയെ പ്രവർത്തനരഹിതമാക്കി. പുതിയ സംരക്ഷണങ്ങൾ ചേർക്കാനും നിലവിലുള്ള സംരക്ഷണങ്ങളിൽ മാറ്റംവരുത്താനും (താൾ സൃഷ്ടിക്കലും, തലക്കെട്ട്  മാറ്റവും മറ്റും അനുവദിക്കുന്നത്) കഴിഞ്ഞിരുന്നില്ല. ഇത് ഇപ്പോൾ പരിഹരിച്ചിട്ടുണ്ട്. [https://phabricator.wikimedia.org/T258323]

'''ഈ ആഴ്ചയിലെ മാറ്റങ്ങൾ'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Extension:TimedMediaHandler/VideoJS Player|വീഡിയോ പ്ലെയർ]] ലളിതവും ആധുനികവുമായി മാറും. ഈ ആഴ്ചയിൽ നിലവിലെ ബീറ്റ സവിശേഷത മിക്ക വിക്കിപീഡിയ ഇതര വിക്കികളിലും എല്ലാവർക്കുമുള്ള വീഡിയോ പ്ലെയറായി മാറും. പഴയ പ്ലെയറിനെ നീക്കംചെയ്യും. [https://phabricator.wikimedia.org/T248418]
* ഉപയോക്താക്കളുടെ &lt;code&gt;global.js&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;global.css&lt;/code&gt; പേജുകൾ ഇപ്പോൾ മൊബൈൽ‌ സൈറ്റിലും ലോഡുചെയ്യപ്പെടും. മൊബൈൽ സ്കിന്നിൽ സ്റ്റൈലുകൾ പ്രയോഗിക്കുന്നത് എങ്ങനെ ഒഴിവാക്കാമെന്ന് ഈ [[mw:Help:Extension:GlobalCssJs#Per-skin_customization|ഡോക്യുമെന്റേഷനിൽ]] നിങ്ങൾക്ക് വായിക്കാം. [https://phabricator.wikimedia.org/T138727]
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|വിപുലമായ ഇനം]] [[mw:Special:MyLanguage/Skin:MonoBook|മോണോബുക്ക്]] സ്കിന്നിൽ, &lt;code&gt;searchGoButton&lt;/code&gt; എന്ന ഐഡന്റിഫയർ ഇപ്പോൾ &lt;code&gt;searchButton&lt;/code&gt; എന്നാണ്. ഇത് CSS, JS ഗാഡ്‌ജെറ്റുകളെ ബാധിച്ചേക്കാം. മൈഗ്രേഷൻ നിർദ്ദേശങ്ങൾ [[phab:T255953|T255953]] ൽ കാണാം. ഇത് മുമ്പ് [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/27|27-ാമത്തെ ലക്കത്തിൽ]] ൽ പരാമർശിച്ചിരുന്നു.
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|വിപുലമായ ഇനം]] ചർച്ചകൾ പതിവായി ആർക്കൈവ് ചെയ്യുന്നതിന് ബോട്ട് ഓപ്പറേറ്റർമാർക്ക് പൈവിക്കിബോട്ട് ഉപയോഗിക്കാം. വലിയ ആർക്കൈവുകൾ തടയാൻ ബോട്ട് &lt;code&gt;counter&lt;/code&gt; ഉപയോഗിക്കുന്ന രീതി മാറ്റി. [https://phabricator.wikimedia.org/T215247]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|ആവർത്തിച്ച് വരുന്നത്]] മീഡിയവിക്കിയുടെ [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.3|പുതിയ പതിപ്പ്]] {{#time:j xg|2020-08-04|{{PAGELANGUAGE}}}} മുതൽ  ടെസ്റ്റ് വിക്കികളിലും MediaWiki.org ലും ലഭിക്കുന്നതായിരിക്കും. {{#time:j xg|2020-08-05|{{PAGELANGUAGE}}}} മുതൽ  വിക്കിപീഡിയ ഇതര വിക്കികളിലും ചില വിക്കിപീഡിയകളിലും ഇത് ലഭിക്കും. {{#time:j xg|2020-08-06|{{PAGELANGUAGE}}}} ഓടെ എല്ലാ വിക്കികളിലും ഇത് ലഭിക്കുന്നതായിരിക്കും ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|കലണ്ടർ]]).

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|ടെക് വാർത്തകൾ]]''' തയാറാക്കിയത്-[[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|ടെക് ന്യൂസ് എഴുത്തുകാർ]], പോസ്റ്റുചെയ്തത് [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|സംഭാവന ചെയ്യുക]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/32|വിവർത്തനം ചെയ്യുക]] • [[m:Tech|സഹായം തേടു]] • [[m:Talk:Tech/News|അഭിപ്രായങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തുക]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|സബ്‌സ്‌ക്രൈബുചെയ്യുക/അൺസബ്‌സ്‌ക്രൈബുചെയ്യുക]].''
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt; &lt;section end=&quot;technews-2020-W32&quot;/&gt; 15:42, 3 ഓഗസ്റ്റ് 2020 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&amp;oldid=20298484 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Trizek (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/33|Tech News: 2020-33]] ==

&lt;section begin=&quot;technews-2020-W33&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;ml&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
വിക്കിമീഡിയയുടെ സാങ്കേതിക സമുഹത്തിൽ നിന്നുള്ള ഏറ്റവും പുതിയ '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News| ടെക് വാർത്തകൾ]]''' ആണിത്. ഈ മാറ്റങ്ങളെക്കുറിച്ച് മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളേയും അറിയിക്കുക. എല്ലാ മാറ്റങ്ങളും നിങ്ങളെ ബാധിക്കില്ല. ഇവിടെ [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/33|വിവർത്തനങ്ങൾ]] ലഭ്യമാണ്.

'''സമീപകാല മാറ്റങ്ങൾ'''
* ഓഗസ്റ്റ് ആദ്യ വാരത്തിൽ [[m:WMDE_Technical_Wishes/Move_files_to_Commons|ഫയൽഇംപോർട്ടറും ഫയൽ എക്സ്പോർട്ടറും]] എല്ലാ വിക്കികളിലെയും സ്റ്റാൻഡേർഡ് സവിശേഷതകളായി. യഥാർത്ഥ ഫയൽ വിവരങ്ങൾക്കും നാൾവഴിക്കും കേടുകൂടാതെ പ്രാദേശിക വിക്കികളിൽ നിന്ന് വിക്കിമീഡിയ കോമൺസിലേക്ക് പ്രമാണങ്ങൾ (ഫയലുകൾ) കൈമാറാൻ അവ നിങ്ങളെ സഹായിക്കുന്നു. [https://phabricator.wikimedia.org/T140462]

'''പ്രശ്നങ്ങൾ'''
* ആരാണ് അവസാനമായി എഡിറ്റുചെയ്തത് എന്നതിനെക്കുറിച്ച് മൊബൈൽ സ്കിൻ പേജിന്റെ ചുവടെ ഒരു സന്ദേശം പ്രദർശിപ്പിക്കുന്ന പതിവുണ്ട്. കഴിഞ്ഞ ദിവസങ്ങളിൽ ഇത് ചില വിക്കിടെക്സ്റ്റ് ആണ് പ്രദർശിപ്പിച്ചിരുന്നത്. ഇത് ഇപ്പോൾ പരിഹരിച്ചിട്ടുണ്ട്. [[mw:Structured Discussions|ഘടനാപരമായ ചർച്ചകളിലെയും]] [[mw:Content translation|ഉള്ളടക്ക വിവർത്തനത്തിലെയും]] ചില സന്ദേശങ്ങൾ ഇപ്പോഴും അസംസ്കൃത വിക്കിടെക്സ്റ്റായി ദൃശ്യമാകാം. ഡവലപ്പർമാർ അതിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. [https://phabricator.wikimedia.org/T259565]

'''ഈ ആഴ്ചയിലെ മാറ്റങ്ങൾ'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|ആവർത്തിച്ച് വരുന്നത്]] മീഡിയവിക്കിയുടെ [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.4|പുതിയ പതിപ്പ്]] {{#time:j xg|2020-08-11|{{PAGELANGUAGE}}}} മുതൽ  ടെസ്റ്റ് വിക്കികളിലും MediaWiki.org ലും ലഭിക്കുന്നതായിരിക്കും. {{#time:j xg|2020-08-12|{{PAGELANGUAGE}}}} മുതൽ  വിക്കിപീഡിയ ഇതര വിക്കികളിലും ചില വിക്കിപീഡിയകളിലും ഇത് ലഭിക്കും. {{#time:j xg|2020-08-13|{{PAGELANGUAGE}}}} ഓടെ എല്ലാ വിക്കികളിലും ഇത് ലഭിക്കുന്നതായിരിക്കും ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|കലണ്ടർ]]).

'''ഭാവിയിലെ മാറ്റങ്ങൾ'''
* എല്ലാ വിക്കികളിലും സെപ്റ്റംബർ 1 ന് കുറച്ച് മിനിറ്റ് നേരത്തേക്ക് എഡ്റ്റ് ചെയ്യാൻ സാധിക്കില്ല (Read-only). 13:30നും 15:30നും (UTC) ഇടയിൽ ആണ് ഇത് ആസൂത്രണം ചെയ്തിട്ടുള്ളത്. കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ ടെക് വാർത്തകളിൽ പ്രസിദ്ധീകരിക്കും, മാത്രമല്ല വരും ആഴ്ചകളിൽ പ്രാദേശിക വിക്കികളിൽ അറിയിപ്പ് നൽകുന്നതായിരിക്കും. [https://phabricator.wikimedia.org/T243314][https://phabricator.wikimedia.org/T244808]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|ടെക് വാർത്തകൾ]]''' തയാറാക്കിയത്-[[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|ടെക് ന്യൂസ് എഴുത്തുകാർ]], പോസ്റ്റുചെയ്തത് [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|സംഭാവന ചെയ്യുക]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/33|വിവർത്തനം ചെയ്യുക]] • [[m:Tech|സഹായം തേടു]] • [[m:Talk:Tech/News|അഭിപ്രായങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തുക]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|സബ്‌സ്‌ക്രൈബുചെയ്യുക/അൺസബ്‌സ്‌ക്രൈബുചെയ്യുക]].''
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt; &lt;section end=&quot;technews-2020-W33&quot;/&gt; 16:06, 10 ഓഗസ്റ്റ് 2020 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&amp;oldid=20353586 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Trizek (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/34|Tech News: 2020-34]] ==

&lt;section begin=&quot;technews-2020-W34&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;ml&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
വിക്കിമീഡിയയുടെ സാങ്കേതിക സമുഹത്തിൽ നിന്നുള്ള ഏറ്റവും പുതിയ '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News| ടെക് വാർത്തകൾ]]''' ആണിത്. ഈ മാറ്റങ്ങളെക്കുറിച്ച് മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളേയും അറിയിക്കുക. എല്ലാ മാറ്റങ്ങളും നിങ്ങളെ ബാധിക്കില്ല. ഇവിടെ [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/34|വിവർത്തനങ്ങൾ]] ലഭ്യമാണ്.

'''സമീപകാല മാറ്റങ്ങൾ'''
* മാറ്റം തിരസ്ക്കരിക്കുക (undo) എന്ന ലിങ്ക് ഉപയോഗിച്ച് നിങ്ങൾ ഒരു എഡിറ്റ് പഴയപടിയാക്കുകയാണെങ്കിൽ, നിങ്ങളുടെ എഡിറ്റ് &lt;code&gt;തിരസ്ക്കരിക്കൽ&lt;/code&gt; (&lt;code&gt;undo&lt;/code&gt;) റ്റാഗ് ഉപയോഗിച്ച് അടയാളപ്പെടുത്താറുണ്ട്.  മാറ്റം തിരസ്ക്കരിക്കുന്നതിനുമുമ്പ് എഡിറ്റ് വിൻഡോയിൽ നിങ്ങൾ ഒരു മാറ്റവും വരുത്തിയില്ലെങ്കിൽ മാത്രമേ ഇനി ഇത് സംഭവിക്കുകയുള്ളൂ. ഉപയോക്താക്കൾ യഥാർത്ഥത്തിൽ മറ്റെന്തെങ്കിലും ചെയ്യുമ്പോൾ അവ തിരസ്ക്കരിക്കലുകളായി അടയാളപ്പെടുത്തുന്നത് ഒഴിവാക്കാനാണിത്. [https://phabricator.wikimedia.org/T259014]
* പുതിയ [[mw:Special:MyLanguage/OOUI|OOUI]] പതിപ്പ് [[:w:en:Internet Explorer 8|ഇന്റർനെറ്റ് എക്സ്പ്ലോറർ 8]]-ൽ പ്രവർത്തിക്കില്ല. എന്നുവച്ചാൽ വിക്കികൾ, ഇന്റർനെറ്റ് എക്സ്പ്ലോറർ 8-ൽ വിചിത്രമായി കാണപ്പെടുകയും നന്നായി പ്രവർത്തിക്കാതിരിക്കുകയും ചെയ്യാം. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/17|ടെക്/വാർത്തകൾ/2020/17]]ൽ ഇത് റിപ്പോർട്ടുചെയ്‌തിട്ടുണ്ട്. ഇതിന് കാരണം വളരെ പഴയ ബ്രൗസറുകളിൽ വിക്കികൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നത് മറ്റ് പ്രശ്നങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നു എന്നതാണ്. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2020-August/093718.html]

'''ഈ ആഴ്ചയിലെ മാറ്റങ്ങൾ'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|ആവർത്തിച്ച് വരുന്നത്]] മീഡിയവിക്കിയുടെ [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.5|പുതിയ പതിപ്പ്]] {{#time:j xg|2020-08-18|{{PAGELANGUAGE}}}} മുതൽ  ടെസ്റ്റ് വിക്കികളിലും MediaWiki.org ലും ലഭിക്കുന്നതായിരിക്കും. {{#time:j xg|2020-08-19|{{PAGELANGUAGE}}}} മുതൽ  വിക്കിപീഡിയ ഇതര വിക്കികളിലും ചില വിക്കിപീഡിയകളിലും ഇത് ലഭിക്കും. {{#time:j xg|2020-08-20|{{PAGELANGUAGE}}}} ഓടെ എല്ലാ വിക്കികളിലും ഇത് ലഭിക്കുന്നതായിരിക്കും ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|കലണ്ടർ]]).

'''ഭാവിയിലെ മാറ്റങ്ങൾ'''
* എല്ലാ വിക്കികളിലും സെപ്റ്റംബർ 1 ന് കുറച്ച് മിനിറ്റ് നേരത്തേക്ക് എഡ്റ്റ് ചെയ്യാൻ സാധിക്കില്ല (Read-only). 13:30നും 15:30നും (UTC) ഇടയിൽ ആണ് ഇത് ആസൂത്രണം ചെയ്തിട്ടുള്ളത്. കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ ടെക് വാർത്തകളിൽ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുകയും അടുത്ത ആഴ്ചയിൽ പ്രാദേശിക വിക്കികളിൽ അറിയിക്കുകയും ചെയ്യും. ഇതൊരു ഓർമ്മപ്പെടുത്തലാണ്. [[m:Tech/Server switch 2020|ഈ അറിയിപ്പ് സന്ദേശം വിവർത്തനം ചെയ്യുക]] വഴി നിങ്ങൾക്ക് ഞങ്ങളെ സഹായിക്കാനാകും. [https://phabricator.wikimedia.org/T243314][https://phabricator.wikimedia.org/T244808]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|ടെക് വാർത്തകൾ]]''' തയാറാക്കിയത്-[[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|ടെക് ന്യൂസ് എഴുത്തുകാർ]], പോസ്റ്റുചെയ്തത് [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|സംഭാവന ചെയ്യുക]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/34|വിവർത്തനം ചെയ്യുക]] • [[m:Tech|സഹായം തേടു]] • [[m:Talk:Tech/News|അഭിപ്രായങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തുക]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|സബ്‌സ്‌ക്രൈബുചെയ്യുക/അൺസബ്‌സ്‌ക്രൈബുചെയ്യുക]].''
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt; &lt;section end=&quot;technews-2020-W34&quot;/&gt; 20:41, 17 ഓഗസ്റ്റ് 2020 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=20366028 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/35|Tech News: 2020-35]] ==

&lt;section begin=&quot;technews-2020-W35&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;ml&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
വിക്കിമീഡിയയുടെ സാങ്കേതിക സമുഹത്തിൽ നിന്നുള്ള ഏറ്റവും പുതിയ '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News| ടെക് വാർത്തകൾ]]''' ആണിത്. ഈ മാറ്റങ്ങളെക്കുറിച്ച് മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളേയും അറിയിക്കുക. എല്ലാ മാറ്റങ്ങളും നിങ്ങളെ ബാധിക്കില്ല. ഇവിടെ [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/35|വിവർത്തനങ്ങൾ]] ലഭ്യമാണ്.

'''ഈ ആഴ്ചയിലെ മാറ്റങ്ങൾ'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|ആവർത്തിച്ച് വരുന്നത്]] മീഡിയവിക്കിയുടെ [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.6|പുതിയ പതിപ്പ്]] {{#time:j xg|2020-08-25|{{PAGELANGUAGE}}}} മുതൽ  ടെസ്റ്റ് വിക്കികളിലും MediaWiki.org ലും ലഭിക്കുന്നതായിരിക്കും. {{#time:j xg|2020-08-26|{{PAGELANGUAGE}}}} മുതൽ  വിക്കിപീഡിയ ഇതര വിക്കികളിലും ചില വിക്കിപീഡിയകളിലും ഇത് ലഭിക്കും. {{#time:j xg|2020-08-27|{{PAGELANGUAGE}}}} ഓടെ എല്ലാ വിക്കികളിലും ഇത് ലഭിക്കുന്നതായിരിക്കും ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|കലണ്ടർ]]).

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|ടെക് വാർത്തകൾ]]''' തയാറാക്കിയത്-[[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|ടെക് ന്യൂസ് എഴുത്തുകാർ]], പോസ്റ്റുചെയ്തത് [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|സംഭാവന ചെയ്യുക]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/35|വിവർത്തനം ചെയ്യുക]] • [[m:Tech|സഹായം തേടു]] • [[m:Talk:Tech/News|അഭിപ്രായങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തുക]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|സബ്‌സ്‌ക്രൈബുചെയ്യുക/അൺസബ്‌സ്‌ക്രൈബുചെയ്യുക]].''
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt; &lt;section end=&quot;technews-2020-W35&quot;/&gt; 17:59, 24 ഓഗസ്റ്റ് 2020 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=20389773 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/36|Tech News: 2020-36]] ==

&lt;section begin=&quot;technews-2020-W36&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;ml&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
വിക്കിമീഡിയയുടെ സാങ്കേതിക സമുഹത്തിൽ നിന്നുള്ള ഏറ്റവും പുതിയ '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News| ടെക് വാർത്തകൾ]]''' ആണിത്. ഈ മാറ്റങ്ങളെക്കുറിച്ച് മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളേയും അറിയിക്കുക. എല്ലാ മാറ്റങ്ങളും നിങ്ങളെ ബാധിക്കില്ല. ഇവിടെ [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/36|വിവർത്തനങ്ങൾ]] ലഭ്യമാണ്.

'''പ്രശ്നങ്ങൾ'''
* ഇതൊരു ഓർമ്മപ്പെടുത്തലാണ്. എല്ലാ വിക്കികളിലും സെപ്റ്റംബർ 1 ന് കുറച്ച് മിനിറ്റ് നേരത്തേക്ക് എഡിറ്റുചെയ്യാൻ കഴിയില്ല (വായിക്കാൻ മാത്രമായിരിക്കും). 14:00നും 15:00നും (UTC) ഇടയിലാണ് ഇത് ആസൂത്രണം ചെയ്തിരിക്കുന്നത്. [[m:Tech/Server switch 2020| അറിയിപ്പ് സന്ദേശത്തിലെ]] വിശദാംശങ്ങൾ പരിശോധിക്കുക. [https://phabricator.wikimedia.org/T243314][https://phabricator.wikimedia.org/T244808]

'''ഈ ആഴ്ചയിലെ മാറ്റങ്ങൾ'''
*  ഈ ആഴ്ച പുതിയ മീഡിയവിക്കി പതിപ്പുകളൊന്നുമില്ല.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|ടെക് വാർത്തകൾ]]''' തയാറാക്കിയത്-[[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|ടെക് ന്യൂസ് എഴുത്തുകാർ]], പോസ്റ്റുചെയ്തത് [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|സംഭാവന ചെയ്യുക]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/36|വിവർത്തനം ചെയ്യുക]] • [[m:Tech|സഹായം തേടു]] • [[m:Talk:Tech/News|അഭിപ്രായങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തുക]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|സബ്‌സ്‌ക്രൈബുചെയ്യുക/അൺസബ്‌സ്‌ക്രൈബുചെയ്യുക]].''
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt; &lt;section end=&quot;technews-2020-W36&quot;/&gt; 20:09, 31 ഓഗസ്റ്റ് 2020 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=20411995 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/37|Tech News: 2020-37]] ==

&lt;section begin=&quot;technews-2020-W37&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;ml&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
വിക്കിമീഡിയയുടെ സാങ്കേതിക സമുഹത്തിൽ നിന്നുള്ള ഏറ്റവും പുതിയ '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News| ടെക് വാർത്തകൾ]]''' ആണിത്. ഈ മാറ്റങ്ങളെക്കുറിച്ച് മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളേയും അറിയിക്കുക. എല്ലാ മാറ്റങ്ങളും നിങ്ങളെ ബാധിക്കില്ല. ഇവിടെ [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/37|വിവർത്തനങ്ങൾ]] ലഭ്യമാണ്.

'''ഈ ആഴ്ചയിലെ മാറ്റങ്ങൾ'''
* സാധാരണയായി, നിലവില്ലാത്ത ഒരു ശീർഷകത്തിലേക്കോ അല്ലെങ്കിൽ ഒരു നാൾപ്പതിപ്പ് മാത്രമുള്ള ഒരു റീഡയറക്റ്റിലേക്കോ മാത്രമേ താളുകളുടെ തലക്കെട്ട് മാറ്റാൻ കഴിയു. എന്നാൽ ഒരു പുതിയ ഉപയോക്തൃ അനുമതി ഒന്നിൽ കൂടുതൽ നാൾപ്പതിപ്പുകൾ ഉള്ള റീഡയറക്‌റ്റുകളിലേക്ക് പേജുകൾ നീക്കാൻ ഉപയോക്താക്കളെ അനുവദിക്കുന്നു. [https://phabricator.wikimedia.org/T239277] 
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|ആവർത്തിച്ച് വരുന്നത്]] മീഡിയവിക്കിയുടെ [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.8|പുതിയ പതിപ്പ്]] {{#time:j xg|2020-09-08|{{PAGELANGUAGE}}}} മുതൽ  ടെസ്റ്റ് വിക്കികളിലും MediaWiki.org ലും ലഭിക്കുന്നതായിരിക്കും. {{#time:j xg|2020-09-09|{{PAGELANGUAGE}}}} മുതൽ  വിക്കിപീഡിയ ഇതര വിക്കികളിലും ചില വിക്കിപീഡിയകളിലും ഇത് ലഭിക്കും. {{#time:j xg|2020-09-10|{{PAGELANGUAGE}}}} ഓടെ എല്ലാ വിക്കികളിലും ഇത് ലഭിക്കുന്നതായിരിക്കും ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|കലണ്ടർ]]).
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|വിപുലമായ ഇനം]] എല്ലാ മീഡിയവിക്കി [[:w:en:API|API]] മൊഡ്യൂളുകളും ഇനിമുതൽ &lt;code&gt;watch&lt;/code&gt; എന്നതിനുപകരം &lt;code&gt;watchlist&lt;/code&gt; എന്ന് ഉപയോഗിക്കും. ഇത് മുമ്പ് പൊരുത്തപ്പെടുന്നില്ലായിരുന്നു. [https://phabricator.wikimedia.org/T247915]

'''ഭാവിയിലെ മാറ്റങ്ങൾ'''
* [[mw:Wikimedia Apps/Team/Android|വിക്കിപീഡിയ ആൻഡ്രോയ്ഡ് അപ്ലിക്കേഷൻ]] ടീം ഭാവിയിൽ പട്രോളിംഗ് ഉപകരണങ്ങളിൽ പ്രവർത്തിച്ചേക്കാം. നിങ്ങൾക്ക് അല്ലെങ്കിൽ പരിചയസമ്പത്ത് കുറഞ്ഞ പട്രോളർമാർക്ക് ഏതെല്ലാം ഉപകരണങ്ങൾ ഉപയോഗപ്രദമാകുമെന്ന് അവരെ അറിയിക്കുന്നത് നന്നായിരിക്കും. [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/Patrolling conversation|Mediawiki.org- ലെ പേജ് കാണുക]].
* [[m:Special:MyLanguage/OTRS|ഒ‌.ടി‌.ആർ‌.എസ്.]] പുതിയ പതിപ്പിലേക്ക് അപ്‌ഡേറ്റുചെയ്യുന്നതാണ്. ഇതിന് ഏകദേശം രണ്ട് ദിവസമെടുക്കും. ഈ ദിവസങ്ങളിൽ ഒ‌.ടി‌.ആർ‌.എസ്. ഏജന്റുമാർ‌ക്ക് സിസ്റ്റത്തിലേക്ക് ആക്‌സസ് ഉണ്ടായിരിക്കില്ല. അപ്‌ഡേറ്റ് സമയത്ത് വരുന്ന ഇമെയിലുകൾ അപ്‌ഡേറ്റ് പൂർത്തിയാകുമ്പോൾ കൈമാറുന്നതായിരിക്കും. സെപ്റ്റംബർ 14-ാം തീയതി 08:00 (UTC) ന് ഇത് ആരംഭിക്കാനാണ് ഇപ്പോൾ പദ്ധതിയിട്ടിചിക്കുന്നത്. ഇതിന് മാറ്റം വന്നേക്കാം. [https://phabricator.wikimedia.org/T187984]
* ഉപയോക്താക്കൾക്ക് ആവശ്യമെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയ ആൻഡ്രോയിഡ് അപ്ലിക്കേഷൻ [[:mw:Wikimedia Apps/Team/Android/AppEditorTasks#Push Notifications for editors|പുഷ് അറിയിപ്പുകൾ]] അയയ്‌ക്കും. നിങ്ങളുടെ സംവാ‍ദ താളിൽ ആരെങ്കിലും സന്ദേശം അയയ്ക്കുകയോ അല്ലെങ്കിൽ നിങ്ങളുടെ എഡിറ്റ് പഴയപടിയാക്കപ്പെടുകയോ ചെയ്താൽ അത് അറിയാൻ നിങ്ങളെ ഇത് സഹായിക്കും. ഇത് പ്രവർത്തിക്കാൻ [[:w:en:Google Play Services|Google Play Services]] ആവശ്യമാണ്. Google Play Services ഇല്ലാതെ തന്നെ ആപ്ലിക്കേഷൻ ഉപയോഗിക്കാൻ കഴിയും, പക്ഷേ പുഷ് അറിയിപ്പുകൾ പ്രവർത്തിക്കില്ല. [[:w:en:Android KitKat|Android 4.4]] ഉപയോക്താക്കൾക്കും, ആപ്ലിക്കേഷൻ പ്രവർത്തിപ്പിക്കുന്നതിന് Google Play Services ആവശ്യമാണ്. [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Apps/Team/Android#Updates][https://phabricator.wikimedia.org/T146032]
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|വിപുലമായ ഇനം]] വിക്കിമീഡിയ കോഡ് അവലോകനം [[:w:en:GitLab|GitLab]]ലേക്ക് നീക്കപ്പെടാം. ഇത് വിക്കിമീഡിയ സെർവറുകളിൽ ഹോസ്റ്റുചെയ്യപ്പെടും. നിങ്ങൾക്ക് [[mw:GitLab consultation|കൺസൾട്ടേഷൻ]]ൽ പങ്കെടുക്കാൻ സാധിക്കും.
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|വിപുലമായ ഇനം]] [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Vector|വെക്റ്റർ സ്കിന്നിലെ]] ഡ്രോപ്പ്ഡൗൺ മെനുകൾ ഒരു &lt;code&gt;.menu&lt;/code&gt; ക്ലാസ് ഉപയോഗിക്കുന്നു. ഇത് ഭാവിയിൽ പ്രവർത്തിക്കില്ല. സ്ക്രിപ്റ്റുകൾക്ക് ഇതിന് പകരം &lt;code&gt;nav ul&lt;/code&gt; ഉപയോഗിക്കാം. &lt;code&gt;.vectorTabs&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;.vectorMenu&lt;/code&gt; എന്നിവയും പ്രവർത്തിക്കില്ല. ചില സ്ക്രിപ്റ്റുകൾ അപ്‌ഡേറ്റ് ചെയ്യേണ്ടതുണ്ട്. നിങ്ങൾക്ക് ഇതിനെപ്പറ്റി [[phab:T262092|കൂടുതൽ ഫാബ്രിക്കേറ്ററിൽ വായിക്കുാം]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|ടെക് വാർത്തകൾ]]''' തയാറാക്കിയത്-[[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|ടെക് ന്യൂസ് എഴുത്തുകാർ]], പോസ്റ്റുചെയ്തത് [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|സംഭാവന ചെയ്യുക]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/37|വിവർത്തനം ചെയ്യുക]] • [[m:Tech|സഹായം തേടു]] • [[m:Talk:Tech/News|അഭിപ്രായങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തുക]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|സബ്‌സ്‌ക്രൈബുചെയ്യുക/അൺസബ്‌സ്‌ക്രൈബുചെയ്യുക]].''
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt; &lt;section end=&quot;technews-2020-W37&quot;/&gt; 15:59, 7 സെപ്റ്റംബർ 2020 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=20427670 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/38|Tech News: 2020-38]] ==

&lt;section begin=&quot;technews-2020-W38&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;ml&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
വിക്കിമീഡിയയുടെ സാങ്കേതിക സമുഹത്തിൽ നിന്നുള്ള ഏറ്റവും പുതിയ '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News| ടെക് വാർത്തകൾ]]''' ആണിത്. ഈ മാറ്റങ്ങളെക്കുറിച്ച് മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളേയും അറിയിക്കുക. എല്ലാ മാറ്റങ്ങളും നിങ്ങളെ ബാധിക്കില്ല. ഇവിടെ [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/38|വിവർത്തനങ്ങൾ]] ലഭ്യമാണ്.

'''പ്രശ്നങ്ങൾ'''
* [[mw:Wikimedia Apps|വിക്കിപീഡിയ അപ്ലിക്കേഷനുകൾ]] കഴിഞ്ഞയാഴ്ച [[w:en:CSS|CSS]] ഇല്ലാതെ പേജുകൾ ദൃശ്യമായിരുന്നു. ഇതിനർത്ഥം അവ തെറ്റായി ആയിരുന്നു കാണപ്പെട്ടിരുന്നത്. ഇത് വേഗത്തിൽ ശരിയാക്കിയെങ്കിലും CSS ഇല്ലാത്ത കാഷ്ഡ് പേജുകൾ കുറച്ച് മണിക്കൂറുകൾ കൂടി ഇങ്ങനെ കാണപ്പെട്ടിരുന്നു. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incident_documentation/20200909-mobileapps_config_change][https://phabricator.wikimedia.org/T262437]

'''ഈ ആഴ്ചയിലെ മാറ്റങ്ങൾ'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|ആവർത്തിച്ച് വരുന്നത്]] മീഡിയവിക്കിയുടെ [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.9|പുതിയ പതിപ്പ്]] {{#time:j xg|2020-09-15|{{PAGELANGUAGE}}}} മുതൽ  ടെസ്റ്റ് വിക്കികളിലും MediaWiki.org ലും ലഭിക്കുന്നതായിരിക്കും. {{#time:j xg|2020-09-16|{{PAGELANGUAGE}}}} മുതൽ  വിക്കിപീഡിയ ഇതര വിക്കികളിലും ചില വിക്കിപീഡിയകളിലും ഇത് ലഭിക്കും. {{#time:j xg|2020-09-17|{{PAGELANGUAGE}}}} ഓടെ എല്ലാ വിക്കികളിലും ഇത് ലഭിക്കുന്നതായിരിക്കും ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|കലണ്ടർ]]).

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|ടെക് വാർത്തകൾ]]''' തയാറാക്കിയത്-[[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|ടെക് ന്യൂസ് എഴുത്തുകാർ]], പോസ്റ്റുചെയ്തത് [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|സംഭാവന ചെയ്യുക]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/38|വിവർത്തനം ചെയ്യുക]] • [[m:Tech|സഹായം തേടു]] • [[m:Talk:Tech/News|അഭിപ്രായങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തുക]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|സബ്‌സ്‌ക്രൈബുചെയ്യുക/അൺസബ്‌സ്‌ക്രൈബുചെയ്യുക]].''
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt; &lt;section end=&quot;technews-2020-W38&quot;/&gt; 16:19, 14 സെപ്റ്റംബർ 2020 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=20446737 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/39|Tech News: 2020-39]] ==

&lt;section begin=&quot;technews-2020-W39&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;ml&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
വിക്കിമീഡിയയുടെ സാങ്കേതിക സമുഹത്തിൽ നിന്നുള്ള ഏറ്റവും പുതിയ '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News| ടെക് വാർത്തകൾ]]''' ആണിത്. ഈ മാറ്റങ്ങളെക്കുറിച്ച് മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളേയും അറിയിക്കുക. എല്ലാ മാറ്റങ്ങളും നിങ്ങളെ ബാധിക്കില്ല. ഇവിടെ [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/39|വിവർത്തനങ്ങൾ]] ലഭ്യമാണ്.

'''സമീപകാല മാറ്റങ്ങൾ'''
* പഴയപടിയാക്കിയ എഡിറ്റുകൾക്കായി ഒരു പുതിയ ടാഗ് ഉണ്ട്. പേജിന്റെ പഴയ പതിപ്പിലേക്ക് തിരസ്കരിച്ചതോ (undo) റോൾബാക്ക് ചെയ്തതോ സ്വമേധയാ തിരസ്കരിച്ചതോ (manual revert) ആയ എഡിറ്റുകൾ ഇത് കാണിക്കുന്നു. [https://phabricator.wikimedia.org/T254074][https://phabricator.wikimedia.org/T164307]

'''ഈ ആഴ്ചയിലെ മാറ്റങ്ങൾ'''
* വിക്കിയിൽ ഒരു നിശ്ചിത കാലയളവിൽ നിങ്ങൾക്ക് ചെയ്യാൻ കഴിയുന്നവയുടെ എണ്ണം പരിമിതപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. ഇത് മിനിറ്റിലുള്ള എഡിറ്റുകളുടെ എണ്ണം അല്ലെങ്കിൽ ഒരു ദിവസം നിങ്ങൾ ഇമെയിൽ ചെയ്യുന്ന ഉപയോക്താക്കളുടെ എണ്ണം തുടങ്ങിയവ ആകാം. ചില ഉപയോക്തൃ അവകാശങ്ങളെ ഇവ ബാധിച്ചേക്കില്ല. പരിധി നിങ്ങളെ ബാധിക്കുന്നില്ലെങ്കിലും നിങ്ങൾക്ക് ഉടൻ തന്നെ അത് കാണാൻ സാധിക്കും. [https://phabricator.wikimedia.org/T258888] 
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|ആവർത്തിച്ച് വരുന്നത്]] മീഡിയവിക്കിയുടെ [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.10|പുതിയ പതിപ്പ്]] {{#time:j xg|2020-09-22|ml}} മുതൽ  ടെസ്റ്റ് വിക്കികളിലും MediaWiki.org ലും ലഭിക്കുന്നതായിരിക്കും. {{#time:j xg|2020-09-23|ml}} മുതൽ  വിക്കിപീഡിയ ഇതര വിക്കികളിലും ചില വിക്കിപീഡിയകളിലും ഇത് ലഭിക്കും. {{#time:j xg|2020-09-24|ml}} ഓടെ എല്ലാ വിക്കികളിലും ഇത് ലഭിക്കുന്നതായിരിക്കും ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|കലണ്ടർ]]).

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|ടെക് വാർത്തകൾ]]''' തയാറാക്കിയത്-[[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|ടെക് ന്യൂസ് എഴുത്തുകാർ]], പോസ്റ്റുചെയ്തത് [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|സംഭാവന ചെയ്യുക]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/39|വിവർത്തനം ചെയ്യുക]] • [[m:Tech|സഹായം തേടു]] • [[m:Talk:Tech/News|അഭിപ്രായങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തുക]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|സബ്‌സ്‌ക്രൈബുചെയ്യുക/അൺസബ്‌സ്‌ക്രൈബുചെയ്യുക]].''
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt; &lt;section end=&quot;technews-2020-W39&quot;/&gt; 21:27, 21 സെപ്റ്റംബർ 2020 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=20461072 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/40|Tech News: 2020-40]] ==

&lt;section begin=&quot;technews-2020-W40&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;ml&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
വിക്കിമീഡിയയുടെ സാങ്കേതിക സമുഹത്തിൽ നിന്നുള്ള ഏറ്റവും പുതിയ '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News| ടെക് വാർത്തകൾ]]''' ആണിത്. ഈ മാറ്റങ്ങളെക്കുറിച്ച് മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളേയും അറിയിക്കുക. എല്ലാ മാറ്റങ്ങളും നിങ്ങളെ ബാധിക്കില്ല. ഇവിടെ [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/40|വിവർത്തനങ്ങൾ]] ലഭ്യമാണ്.

'''സമീപകാല മാറ്റങ്ങൾ'''
* അഡ്‌മിൻമാ‍ർക്ക് [[Special:AbuseLog|Special:AbuseLog]]ൽ ഇല്ലാതാക്കിയ പുനരവലോകനങ്ങളിലേക്കുള്ള ലിങ്കുകൾ ഇപ്പോൾ കാണാൻ കഴിയും. ഇത് [[Special:Undelete|Special:Undelete]] ന്റെ ഇന്റർഫേസ് ഉപയോഗിക്കുന്നു. [https://phabricator.wikimedia.org/T261630]
* ചില ഉപയോക്തൃ ഗ്രൂപ്പുകളിലേക്ക് എഡിറ്റർ‌മാർ‌ യാന്ത്രികമായി ചേർ‌ക്കപ്പെടുന്നു. ഉദാഹരണത്തിന്, എഡിറ്റർ‌മാരെ മതിയായ സമയവും എഡിറ്റുകളും ആയാൽ [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Autoconfirmed users|autoconfirmed users]] എന്നതിലേക്ക് ചേർ‌ക്കുന്നു. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|ദുരുപയോഗ അരിപ്പകൾക്ക്]] ഒരു നിശ്ചിത സമയത്തേക്ക് ഉപയോക്താക്കളെ സ്വപ്രേരിതമായി ഉപയോക്തൃ അവകാശങ്ങളിൽ ചേർക്കുന്നതിൽ നിന്ന് തടയാൻ കഴിയും. ഉപയോക്താക്കളെ അവരുടെ അവകാശങ്ങളിൽ നിന്ന് നീക്കംചെയ്യാനും അവയ്ക്ക് കഴിയും. [https://phabricator.wikimedia.org/maniphest/task/edit/form/1/?projectPHIDs=Wikimedia-Site-requests ഫാബ്രിക്കേറ്ററിൽ‍] തങ്ങളുടെ വിക്കിക്ക് ഈ കാലയളവ് മാറ്റാൻ വിക്കികൾക്ക് ഇപ്പോൾ ആവശ്യപ്പെടാം. നിലവിൽ ഇത് അഞ്ച് ദിവസമാണ്. [https://phabricator.wikimedia.org/T231756]
 
'''പ്രശ്നങ്ങൾ'''
* ഒരു പുതിയ മാറ്റം കാരണം [[m:Tech/News/2019/34|കഴിഞ്ഞ വർഷം]] ചില ദുരുപയോഗ അരിപ്പകൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നത് നിർത്തി. ആ പ്രവർത്തനത്തിന് ലഭ്യമല്ലാത്ത വേരിയബിളുകൾ ഉപയോഗിക്കാൻ അവർ ശ്രമിച്ചാൽ അവ പരാജയപ്പെടും. ഇത് ഇപ്പോൾ പരിഹരിച്ചു. [https://phabricator.wikimedia.org/T230256]

'''ഈ ആഴ്ചയിലെ മാറ്റങ്ങൾ'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|ആവർത്തിച്ച് വരുന്നത്]] മീഡിയവിക്കിയുടെ [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.11|പുതിയ പതിപ്പ്]] {{#time:j xg|2020-09-29|ml}} മുതൽ  ടെസ്റ്റ് വിക്കികളിലും MediaWiki.org ലും ലഭിക്കുന്നതായിരിക്കും. {{#time:j xg|2020-09-30|ml}} മുതൽ  വിക്കിപീഡിയ ഇതര വിക്കികളിലും ചില വിക്കിപീഡിയകളിലും ഇത് ലഭിക്കും. {{#time:j xg|2020-10-01|ml}} ഓടെ എല്ലാ വിക്കികളിലും ഇത് ലഭിക്കുന്നതായിരിക്കും ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|കലണ്ടർ]]).

'''ഭാവിയിലെ മാറ്റങ്ങൾ'''
* സംവാ‍ദ താളിൽ നിന്നോ നാൾവഴിയിൽ നിന്നോ മറ്റ് ഭാഷാ പതിപ്പുകളിലേക്കുള്ള ഭാഷാ ലിങ്കുകൾ നിങ്ങൾക്ക് കാണാൻ കഴിയില്ല. നിങ്ങൾ ഒരു ലേഖനം എഡിറ്റുചെയ്യുമ്പോൾ അവ കാണിക്കില്ല. ഇത് മാറ്റാം. ഒരു നാൾവഴി താളിൽ നിന്ന് മറ്റൊരു നാൾവഴി താളിലേക്കാണോ ലേഖനത്തിലേക്കാണോ ലിങ്ക് ചെയ്യേണ്ടതെന്ന് തീരുമാനിച്ചിട്ടില്ല. നിങ്ങൾക്ക് [[phab:T262472|ഫാബ്രിക്കേറ്ററിലെ ചർച്ചയിൽ]] പങ്കെടുക്കാം.
* ലിങ്ക് നിറങ്ങൾ മാറാം. ലിങ്കുകളും മറ്റ് വാചകങ്ങളും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം കൂടുതൽ വ്യക്തമാക്കുന്നതിനാണിത്. നിങ്ങൾക്ക് [[phab:T213778|ഫാബ്രിക്കേറ്ററിൽ കൂടുതൽ വായിക്കുാൻ]] സാധിക്കും.
* നിങ്ങളുടെ ക്രമീകരണങ്ങളിൽ വെബിലാണോ ഇമെയിലിലാണോ വ്യത്യസ്ത അറിയിപ്പുകൾ ലഭിക്കുേണ്ടത് എന്നത് നിങ്ങൾക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കാം. ഈ ആഴ്ച അവസാനം &lt;code&gt;Apps&lt;/code&gt; എന്നത് ഇതരമാർഗങ്ങളിലൊന്നായി നിങ്ങൾ കാണും. [[mw:Wikimedia Apps|Android, iOS വിക്കിപീഡിയ അപ്ലിക്കേഷനുകൾ]] ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്ക് പുഷ് അറിയിപ്പുകൾ നൽകുന്നതിനാലാണിത്. ടെസ്റ്റ് വിക്കിയിൽ നിങ്ങൾക്ക് [https://test.wikipedia.org/wiki/Special:Preferences#mw-prefsection-echo ക്രമീകരണങ്ങൾ] കാണാൻ കഴിയും. ഒക്ടോബറോടെ Android- ലും 2021 ന്റെ തുടക്കത്തോടെ iOS- ലും പുഷ് അറിയിപ്പുകൾ നേടുക എന്നതാണ് ലക്ഷ്യം. [https://phabricator.wikimedia.org/T262936]
* നിങ്ങൾക്ക് ഉടനെ തന്നെ ഒരു നിശ്ചിത സമയത്തേക്ക് നിങ്ങളുടെ വാച്ച് ലിസ്റ്റിൽ പേജുകൾ ഇടാനുള്ള സംവിധാനം ലഭിക്കും. നിങ്ങൾക്ക് കുറച്ച് സമയത്തേക്ക് എന്തെങ്കിലും കാണണമെങ്കിലും എന്നാൽ ഇത് എന്നെന്നേക്കുമായി നിങ്ങളുടെ വാച്ച് ലിസ്റ്റിൽ ആവശ്യമില്ലെങ്കിലും ഇത് ഉപയോഗിക്കാം. ഇത് ഇപ്പോൾ [[mw:MediaWiki|mediawiki.org]]ൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു, പിന്നീട് കൂടുതൽ വിക്കികളിലേക്ക് വരും. നിങ്ങൾക്ക് [[m:Special:MyLanguage/Community Tech/Watchlist Expiry|കൂടുതൽ വായിക്കാനും]] മറ്റ് വിക്കികളിൽ [[m:Community Tech/Watchlist Expiry/Release Schedule|എപ്പോൾ വരുമെന്ന്]] കാണാനും കഴിയും.
* ഈ വർഷത്തെ മികച്ച പുതിയ സാങ്കേതിക ഉപകരണങ്ങളെന്ന് വിക്കിമീഡിയക്കാർ കരുതുന്നവയെ നിങ്ങൾക്ക് കാണാൻ കഴിയും. നിങ്ങൾക്ക് അവയെ നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യാനും കഴിയും.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|ടെക് വാർത്തകൾ]]''' തയാറാക്കിയത്-[[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|ടെക് ന്യൂസ് എഴുത്തുകാർ]], പോസ്റ്റുചെയ്തത് [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|സംഭാവന ചെയ്യുക]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/40|വിവർത്തനം ചെയ്യുക]] • [[m:Tech|സഹായം തേടു]] • [[m:Talk:Tech/News|അഭിപ്രായങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തുക]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|സബ്‌സ്‌ക്രൈബുചെയ്യുക/അൺസബ്‌സ്‌ക്രൈബുചെയ്യുക]].''
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt; &lt;section end=&quot;technews-2020-W40&quot;/&gt; 21:24, 28 സെപ്റ്റംബർ 2020 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=20483264 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/41|Tech News: 2020-41]] ==

&lt;section begin=&quot;technews-2020-W41&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/41|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* There is a [https://consultation-stats.toolforge.org/ new tool] where you can see which home wiki users have in discussions on Meta. This can help show which communities are not part of the discussion on wikis where we make decisions that affect many other wikis.
* You can now thank users for file uploads or for changing the language of a page. [https://phabricator.wikimedia.org/T254992]

'''Problems'''
* There were many errors with the new MediaWiki version last week. The new version was rolled back. Updates that should have happened last week are late. [https://phabricator.wikimedia.org/T263177]
* Everyone was logged out. This was because a user reported being logged in to someone else's account. The problem should be fixed now. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2020-October/093922.html]
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Many pages have [[:w:en:JavaScript|JavaScript]] errors. You can [https://techblog.wikimedia.org/2020/09/28/diving-into-wikipedias-ocean-of-errors/ read more] and now [[:w:en:User:Jdlrobson/User scripts with client errors|see a list of user scripts with errors]].

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.12|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 6 October. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 7 October. It will be on all wikis from 8 October ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]).
* Letters immediately after a link are shown as part of the link. For example the entire word in &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;[[Child]]ren&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; is linked. On Arabic wikis this works at both the start and end of a word. Previously on Arabic wikis numbers and other non-letter Unicode characters were shown as part of the link at the start of a word but not at the end. Now only Latin and Arabic letters will extend links on Arabic wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T263266]

'''Future changes'''
* You will be able to read but not to edit the wikis for up to an hour on [https://zonestamp.toolforge.org/1603807200 27 October around 14:00 (UTC)]. It will probably be shorter than an hour. [https://phabricator.wikimedia.org/T264364]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/41|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt; &lt;section end=&quot;technews-2020-W41&quot;/&gt; 16:24, 5 ഒക്ടോബർ 2020 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=20515061 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/42|Tech News: 2020-42]] ==

&lt;section begin=&quot;technews-2020-W42&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/42|Translations]] are available.

'''Problems'''
* Because of the problems with the MediaWiki version two weeks ago last week's updates are also late. [https://phabricator.wikimedia.org/T263177][https://phabricator.wikimedia.org/T263178][https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2020-October/093944.html]

'''Changes later this week'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Live preview|Live previews]] didn't show the templates used in the preview if you just edited a section. This has now been fixed. You can also test [[w:en:CSS|CSS]] and [[w:en:JavaScript|JavaScript]] pages even if you have the live preview enabled. Previously this didn't work well. [https://phabricator.wikimedia.org/T102286][https://phabricator.wikimedia.org/T186390]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.13|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 13 October. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 14 October. It will be on all wikis from 15 October ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]).

'''Future changes'''
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] A new stable version of [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Pywikibot|Pywikibot]] is coming soon. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/pywikibot/2020-October/010056.html]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/42|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt; &lt;section end=&quot;technews-2020-W42&quot;/&gt; 15:24, 12 ഒക്ടോബർ 2020 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=20528295 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/43|Tech News: 2020-43]] ==

&lt;section begin=&quot;technews-2020-W43&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/43|Translations]] are available.

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.14|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2020-10-20|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2020-10-21|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2020-10-22|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]).

'''Future changes'''
* You will be able to read but not to edit the wikis for up to an hour on [https://zonestamp.toolforge.org/1603807200 {{#time:j xg|2020-10-27|en}} around 14:00 (UTC)]. It will probably be shorter than an hour. [https://phabricator.wikimedia.org/T264364]
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] In the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilter]] extension, the &lt;code dir=ltr&gt;rmspecials()&lt;/code&gt; function will be updated soon so that it does not remove the &quot;space&quot; character. Wikis are advised to wrap all the uses of &lt;code dir=ltr&gt;rmspecials()&lt;/code&gt; with &lt;code dir=ltr&gt;rmwhitespace()&lt;/code&gt; wherever necessary to keep filters' behavior unchanged. You can use the search function on [[Special:AbuseFilter]] to locate its usage. [https://phabricator.wikimedia.org/T263024]
* Some gadgets and user-scripts use the HTML div with the ID &lt;code dir=ltr style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;#jump-to-nav&lt;/code&gt;. This div will be removed soon. Maintainers should replace these uses with either &lt;code dir=ltr&gt;#siteSub&lt;/code&gt; or &lt;code dir=ltr style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;#mw-content-text&lt;/code&gt;. A list of affected scripts is at the top of [[phab:T265373]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/43|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt; &lt;section end=&quot;technews-2020-W43&quot;/&gt; 16:31, 19 ഒക്ടോബർ 2020 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=20550811 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/44|Tech News: 2020-44]] ==

&lt;section begin=&quot;technews-2020-W44&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;ml&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
വിക്കിമീഡിയയുടെ സാങ്കേതിക സമുഹത്തിൽ നിന്നുള്ള ഏറ്റവും പുതിയ '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News| ടെക് വാർത്തകൾ]]''' ആണിത്. ഈ മാറ്റങ്ങളെക്കുറിച്ച് മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളേയും അറിയിക്കുക. എല്ലാ മാറ്റങ്ങളും നിങ്ങളെ ബാധിക്കില്ല. ഇവിടെ [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/44|വിവർത്തനങ്ങൾ]] ലഭ്യമാണ്.

'''പ്രശ്നങ്ങൾ'''
*  [https://zonestamp.toolforge.org/1603807200 {{#time:j xg|2020-10-27|ml}} ഏകദേശം 14:00ന് (UTC)] നിങ്ങൾക്ക് വിക്കികൾ വായിക്കാൻ കഴിയും എന്നാൽ ഒരു മണിക്കൂർ വരെ എഡിറ്റുചെയ്യാൻ കഴിയില്ല. ഇത് ഒരു മണിക്കൂർ പോലും ഉണ്ടാകില്ല. [https://phabricator.wikimedia.org/T264364]
* കഴിഞ്ഞ ആഴ്ച, മൊബൈൽ വാച്ച് ലിസ്റ്റുകളിലും സമീപകാല മാറ്റങ്ങളിലും &quot;മാറ്റങ്ങൾ&quot; എന്ന ലിങ്കുകൾ വ്യത്യാസങ്ങൾക്ക് പകരം പേജ് നാൾപ്പതിപ്പിലേക്ക് ലിങ്കുചെയ്തിരുന്നു. ഇത് ഇപ്പോൾ പരിഹരിച്ചു. [https://phabricator.wikimedia.org/T265654]

'''ഈ ആഴ്ചയിലെ മാറ്റങ്ങൾ'''
* ഈ ആഴ്ച പുതിയ മീഡിയവിക്കി പതിപ്പുകളൊന്നുമില്ല.

'''ഭാവിയിലെ മാറ്റങ്ങൾ'''
* 2018 ൽ [[m:Special:MyLanguage/Interface administrators|ഇന്റർഫേസ് അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റർ]] എന്ന ഉപയോക്തൃ ഗ്രൂപ്പ് അവതരിപ്പിച്ചതുമുതൽ, അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റർമാർക്ക് CSS/JS പേജുകളുടെ ഇല്ലാതാക്കിയ ചരിത്രം കാണാൻ കഴിഞ്ഞിരുന്നില്ല. ഇപ്പോൾ അവർക്ക് കഴിയും. [https://phabricator.wikimedia.org/T202989]
* [[Special:Tags|ചേഞ്ച് ടാഗുകൾ]] എന്നതിൽ ഒരു പ്രശ്‌നമുണ്ടായിരുന്നു. തിരസ്കരിച്ച എഡിറ്റിന് ശേഷം നേരിട്ട് ലരുന്ന പേജ്-സംരക്ഷണ മാറ്റങ്ങൾ പോലുള്ള പേജ് പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് സോഫ്റ്റ്വെയർ &quot;{{int:Tag-mw-reverted}}&quot; ടാഗ് ഉപയോഗിക്കുമായിരുന്നു. പുതിയ എഡിറ്റുകളിൽ ഇത് ഇപ്പോൾ പരിഹരിച്ചുട്ടുണ്ട്. [https://phabricator.wikimedia.org/T265312]
* &lt;span class=&quot;mw-translate-fuzzy&quot;&gt;[[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/replying|Reply tool]] നവംബറിൽ മിക്ക വിക്കിപീഡിയകളിലും ഒരു ഓപ്റ്റ്-ഇൻ [[mw:Special:MyLanguage/Beta Feature|ബീറ്റ സവിശേഷത]] ആയി വരുന്നതായിരിക്കും. ''കുറിപ്പ്: തീയതി തീരുമാനിച്ചുകഴിഞ്ഞാൽ മറ്റൊരു പ്രഖ്യാപനം നടത്തുന്നതായിരിക്കും.''&lt;/span&gt; [https://phabricator.wikimedia.org/T266303]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|ടെക് വാർത്തകൾ]]''' തയാറാക്കിയത്-[[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|ടെക് ന്യൂസ് എഴുത്തുകാർ]], പോസ്റ്റുചെയ്തത് [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|സംഭാവന ചെയ്യുക]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/44|വിവർത്തനം ചെയ്യുക]] • [[m:Tech|സഹായം തേടു]] • [[m:Talk:Tech/News|അഭിപ്രായങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തുക]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|സബ്‌സ്‌ക്രൈബുചെയ്യുക/അൺസബ്‌സ്‌ക്രൈബുചെയ്യുക]].''
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt; &lt;section end=&quot;technews-2020-W44&quot;/&gt; 17:38, 26 ഒക്ടോബർ 2020 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=20574890 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Trizek (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/45|Tech News: 2020-45]] ==

&lt;section begin=&quot;technews-2020-W45&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/45|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* You can no longer read Wikimedia wikis if your browser uses very old [[:w:en:Transport Layer Security|TLS]]. This is because it is a security problem for everyone. It could lead to [[:w:en:Downgrade attack|downgrade attacks]]. Since October 29, 2020, users who use old TLS versions will not be able to connect to Wikimedia projects. A list of [[:wikitech:HTTPS/Browser Recommendations|browser recommendations]] is available. All modern operating systems and browsers are always able to reach Wikimedia projects. [https://phabricator.wikimedia.org/T258405]
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] There is a new automatic [[mw:Special:MyLanguage/Help:Tracking categories|tracking category]] available: [[:{{ns:14}}:{{MediaWiki:nonnumeric-formatnum}}|Pages with non-numeric formatnum arguments]]. It collects pages which use the &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{formatnum}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; parser function with invalid (non-numeric) input, ''e.g.'' &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{formatnum:TECHNEWS}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;. Note that &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{formatnum:123,456}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; is also invalid input: as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic_words#formatnum|documentation]], the argument should be &lt;u&gt;unformatted&lt;/u&gt; so that it can be reliably and correctly localised. The tracking category will help identify problematic usage and double-formatting. The new tracking category's name can be [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special:Translate&amp;showMessage=nonnumeric-formatnum&amp;group=core&amp;optional=1&amp;action=translate translated at translatewiki]. [https://phabricator.wikimedia.org/T237467]

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.16|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from November 3. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from November 4. It will be on all wikis from November 5 ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]).
* Administrators and stewards will be able to use a special page (Special:CreateLocalAccount) to force local account creation for a global account. This is useful when account creation is blocked for that user (by a block or a filter). [https://phabricator.wikimedia.org/T259721]
* The [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/replying|Reply tool]] will be offered as an opt-in [[mw:Special:MyLanguage/Beta Feature|Beta Feature]] on most Wikipedias on November 4. This change excludes the English, Russian, and German-language Wikipedias, plus a few smaller Wikipedias with special circumstances. You can read [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|the help page]] and [[mw:Help:DiscussionTools/Why can't I reply to this comment?|the troubleshooting guide]] for more information. [https://phabricator.wikimedia.org/T266303]

'''Future changes'''
* A discussion has been restarted about using a Unicode minus sign (− U+2212) in the output of &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{formatnum}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; when it is given a negative argument. [https://phabricator.wikimedia.org/T10327]
* In the future [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|IP addresses of unregistered users will not be shown for everyone]]. They will get an alias instead. There will be a new user right or an opt-in function for more vandal fighters to see the IPs of unregistered users. There would be some criteria for who gets the user right or opt-in. There will also be other new tools to help handle vandalism. This is early in the process and the developers are still collecting information from the communities before they suggest solutions.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/45|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt; &lt;section end=&quot;technews-2020-W45&quot;/&gt; 16:09, 2 നവംബർ 2020 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=20604769 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Trizek (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/46|Tech News: 2020-46]] ==

&lt;section begin=&quot;technews-2020-W46&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/46|Translations]] are available.

'''Changes later this week'''
* There is no new MediaWiki version this week.

'''Future changes'''
* You can see [[m:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews|reference previews]]. This shows a preview of the footnote when you hover over it. This has been a [[mw:Beta Features|beta feature]]. It will move out of beta and be enabled by default. There will be an option not to use it. The developers are looking for small or medium-sized wikis to be the first ones. You can [[m:User talk:Michael Schönitzer (WMDE)|let them know]] if your wiki is interested. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-ambassadors/2020-November/002373.html]
* From November 16 the categories will not be sorted in order for a short time. This is because the developers are upgrading to a new version of the [[:w:en:International Components for Unicode|internationalisation library]]. They will use a script to fix the existing categories. This can take a few hours or a few days depending on how big the wiki is. You can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Technical Operations/ICU announcement|read more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T264991][https://phabricator.wikimedia.org/T267145]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/46|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt; &lt;section end=&quot;technews-2020-W46&quot;/&gt; 15:50, 9 നവംബർ 2020 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=20634159 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/47|Tech News: 2020-47]] ==

&lt;section begin=&quot;technews-2020-W47&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/47|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* Listings on category pages are sorted on each wiki for that language using a [[:w:en:International Components for Unicode|library]]. For a brief period on 16 November, changes to categories will not be sorted correctly for most languages. This is because the developers are upgrading to a new version of the library. They will then use a script to fix the existing categories. This will take a few hours or a few days depending on how big the wiki is. You can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Technical Operations/ICU announcement|read more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T264991][https://phabricator.wikimedia.org/T267145] 

'''Changes later this week'''
* If you merged two pages in a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Namespaces|namespace]] where pages can't redirect this used to break the merge history. This will now be fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T93469]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.18|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2020-11-17|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2020-11-18|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2020-11-19|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]).

'''Future changes'''
* The [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021|Community Wishlist Survey]] is now open for proposals. The survey decides what the [[m:Community Tech|Community Tech team]] will work on. You can post proposals from 16 to 30 November. You can vote on proposals from 8 December to 21 December.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/47|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt; &lt;section end=&quot;technews-2020-W47&quot;/&gt; 15:37, 16 നവംബർ 2020 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=20669023 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/48|Tech News: 2020-48]] ==

&lt;section begin=&quot;technews-2020-W48&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/48|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* Timestamps in [[Special:Log|Special:Log]] are now links. They go to Special:Log for only that entry. This is how timestamps work on for example the history page. [https://phabricator.wikimedia.org/T207562]

'''Changes later this week'''
* There is no new MediaWiki version this week.

'''Future changes'''
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The Wikimedia [[wikitech:Portal:Cloud VPS|Cloud VPS]] hosts technical projects for the Wikimedia movement. Developers need to [[wikitech:News/Cloud VPS 2020 Purge|claim projects]] they use. This is because old and unused projects are removed once a year. Unclaimed projects can be shut down from 1 December. Unclaimed projects can be deleted from 1 January. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2020-November/094054.html]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/48|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt; &lt;section end=&quot;technews-2020-W48&quot;/&gt; 17:18, 23 നവംബർ 2020 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=20698111 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/49|Tech News: 2020-49]] ==

&lt;section begin=&quot;technews-2020-W49&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/49|Translations]] are available.

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.20|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2020-12-01|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2020-12-02|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2020-12-03|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]).

'''Future changes'''
* The [[mw:Wikimedia Apps/Team/iOS|iOS Wikipedia app]] will show readers more of the article history. They can see new updates and easier see how the article has changed over time. This is an experiment. It will first be shown only to some iOS app users as a [[:w:en:A/B testing|test]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T241253][https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Apps/Team/iOS/Breaking_Down_the_Wall]
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The [[wikitech:Wiki replicas|Wiki Replicas]] can be used for [[:w:en:SQL|SQL]] queries. You can use [https://quarry.wmflabs.org/ Quarry], [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/PAWS PAWS] or other ways to do this. To make the Wiki Replicas stable there will be two changes. Cross-database &lt;code&gt;JOINS&lt;/code&gt; will no longer work. You can also only query a database if you connect to it directly. This will happen in February 2021. If you think this affects you and you need help you can [[phab:T268498|post on Phabricator]] or on [[wikitech:Talk:News/Wiki Replicas 2020 Redesign|Wikitech]]. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/News/Wiki_Replicas_2020_Redesign]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/49|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt; &lt;section end=&quot;technews-2020-W49&quot;/&gt; 17:44, 30 നവംബർ 2020 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=20728523 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/50|Tech News: 2020-50]] ==

&lt;section begin=&quot;technews-2020-W50&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/50|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* You can now put pages on your watchlist for a limited period of time. Some wikis already had this function. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Community_Tech/Watchlist_Expiry][https://www.mediawiki.org/wiki/Help:Watchlist_expiry]

'''Changes later this week'''
* Information from Wikidata that is used on a wiki page can be shown in recent changes and watchlists on a Wikimedia wiki. To see this you need to turn on showing Wikidata edits in your watchlist in the preferences. Changes to the Wikidata description in the language of a Wikimedia wiki will then be shown in recent changes and watchlists. This will not show edits to languages that are not relevant to your wiki. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikidata/2020-November/014402.html][https://phabricator.wikimedia.org/T191831]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.21|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2020-12-08|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2020-12-09|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2020-12-10|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]).

'''Future changes'''
* You can vote on proposals in the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021|Community Wishlist Survey]] between 8 December and 21 December. The survey decides what the [[m:Community Tech|Community Tech team]] will work on.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/50|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt; &lt;section end=&quot;technews-2020-W50&quot;/&gt; 16:14, 7 ഡിസംബർ 2020 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=20754641 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/51|Tech News: 2020-51]] ==

&lt;section begin=&quot;technews-2020-W51&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;ml&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
വിക്കിമീഡിയയുടെ സാങ്കേതിക സമുഹത്തിൽ നിന്നുള്ള ഏറ്റവും പുതിയ '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News| ടെക് വാർത്തകൾ]]''' ആണിത്. ഈ മാറ്റങ്ങളെക്കുറിച്ച് മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളേയും അറിയിക്കുക. എല്ലാ മാറ്റങ്ങളും നിങ്ങളെ ബാധിക്കില്ല. ഇവിടെ [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/51|വിവർത്തനങ്ങൾ]] ലഭ്യമാണ്.

'''സമീപകാല മാറ്റങ്ങൾ'''
* [[:w:en:KaiOS|KaiOS]] ഫോണുകൾക്കായി ഒരു [[mw:Wikipedia for KaiOS|വിക്കിപീഡിയ ആപ്ലിക്കേഷൻ]] ഉണ്ട്. സെപ്റ്റംബറിൽ ഇത് ഇന്ത്യയിൽ പുറത്തിറങ്ങി. ഇത് ഇപ്പോൾ മറ്റ് രാജ്യങ്ങളിലും ഡൗൺലോഡ് ചെയ്യാൻ കഴിയും. [https://diff.wikimedia.org/2020/12/10/growing-wikipedias-reach-with-an-app-for-kaios-feature-phones/]

'''ഈ ആഴ്ചയിലെ മാറ്റങ്ങൾ'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|ആവർത്തിച്ച് വരുന്നത്]] മീഡിയവിക്കിയുടെ [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.22|പുതിയ പതിപ്പ്]] {{#time:j xg|2020-12-15|ml}} മുതൽ  ടെസ്റ്റ് വിക്കികളിലും MediaWiki.org ലും ലഭിക്കുന്നതായിരിക്കും. {{#time:j xg|2020-12-16|ml}} മുതൽ  വിക്കിപീഡിയ ഇതര വിക്കികളിലും ചില വിക്കിപീഡിയകളിലും ഇത് ലഭിക്കും. {{#time:j xg|2020-12-17|ml}} ഓടെ എല്ലാ വിക്കികളിലും ഇത് ലഭിക്കുന്നതായിരിക്കും ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|കലണ്ടർ]]).

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|ടെക് വാർത്തകൾ]]''' തയാറാക്കിയത്-[[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|ടെക് ന്യൂസ് എഴുത്തുകാർ]], പോസ്റ്റുചെയ്തത് [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|സംഭാവന ചെയ്യുക]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/51|വിവർത്തനം ചെയ്യുക]] • [[m:Tech|സഹായം തേടു]] • [[m:Talk:Tech/News|അഭിപ്രായങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തുക]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|സബ്‌സ്‌ക്രൈബുചെയ്യുക/അൺസബ്‌സ്‌ക്രൈബുചെയ്യുക]].''
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt; &lt;section end=&quot;technews-2020-W51&quot;/&gt; 21:34, 14 ഡിസംബർ 2020 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=20803489 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/52|Tech News: 2020-52]] ==

&lt;section begin=&quot;technews-2020-W52&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/52|Translations]] are available.

'''Tech News'''
* Because of the [[w:en:Christmas and holiday season|holidays]] the next issue of Tech News will be sent out on 11 January 2021.

'''Recent changes'''
* The &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{citation needed}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; template shows when a statement in a Wikipedia article needs a source. If you click on it when you edit with the visual editor there is a popup that explains this. Now it can also show the reason and when it was added. [https://phabricator.wikimedia.org/T270107]

'''Changes later this week'''
* There is no new MediaWiki version this week or next week.

'''Future changes'''
* You can [[m:WMDE Technical Wishes/Geoinformation/Ideas|propose and discuss]] what technical improvements should be done for geographic information. This could be coordinates, maps or other related things.
* Some wikis use [[mw:Writing systems/LanguageConverter|LanguageConverter]] to switch between writing systems or variants of a language. This can only be done for the entire page. There will be a &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;langconvert&gt;&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; tag that can convert a piece of text on a page. [https://phabricator.wikimedia.org/T263082]
*  Oversighters and stewards can hide entries in [[Special:AbuseLog|Special:AbuseLog]]. They can soon hide multiple entries at once using checkboxes. This works like hiding normal edits. It will happen in early January. [https://phabricator.wikimedia.org/T260904]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/52|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt; &lt;section end=&quot;technews-2020-W52&quot;/&gt; 20:53, 21 ഡിസംബർ 2020 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=20833836 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/02|Tech News: 2021-02]] ==

&lt;section begin=&quot;technews-2021-W02&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/02|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* You can choose to be reminded when you have not added an edit summary. This can be done in your preferences. This could conflict with the [[:w:en:CAPTCHA|CAPTCHA]]. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T12729]
* You can link to specific log entries. You can get these links for example by clicking the timestamps in the log. Until now, such links to private log entries showed no entry even if you had permission to view private log entries. The links now show the entry. [https://phabricator.wikimedia.org/T269761]
* Admins can use the [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|abuse filter tool]] to automatically prevent bad edits. Three changes happened last week:
** The filter editing interface now shows syntax errors while you type. This is similar to JavaScript pages. It also shows a warning for regular expressions that match the empty string. New warnings will be added later. [https://phabricator.wikimedia.org/T187686]
** [[m:Special:MyLanguage/Meta:Oversighters|Oversighters]] can now hide multiple filter log entries at once using checkboxes on [[Special:AbuseLog]]. This is how the usual revision deletion works. [https://phabricator.wikimedia.org/T260904]
** When a filter matches too many actions after it has been changed it is &quot;throttled&quot;. The most powerful actions are disabled. This is to avoid many editors getting blocked when an administrator made a mistake. The administrator will now get a notification about this &quot;throttle&quot;.
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] There is a new tool to [https://skins.wmflabs.org/?#/add build new skins]. You can also [https://skins.wmflabs.org/?#/ see] existing [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Skins|skins]]. You can [[mw:User talk:Jdlrobson|give feedback]]. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2020-December/094130.html]
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Bots using the API no longer watch pages automatically based on account preferences. Setting the &lt;code&gt;watchlist&lt;/code&gt; to &lt;code&gt;watch&lt;/code&gt; will still work. This is to reduce the size of the watchlist data in the database. [https://phabricator.wikimedia.org/T258108]
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto|Scribunto's]] [[:mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#File metadata|file metadata]] now includes length. [https://phabricator.wikimedia.org/T209679]
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] [[:w:en:CSS|CSS]] and [[:w:en:JavaScript|JavaScript]] code pages now have link anchors to [https://patchdemo.wmflabs.org/wikis/40e4795d4448b55a6d8c46ff414bcf78/w/index.php/MediaWiki:En.js#L-125 line numbers]. You can use wikilinks like [[:w:en:MediaWiki:Common.js#L-50]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T29531]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] There was a [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.25|new version]] of MediaWiki last week. You can read [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.25/Changelog|a detailed log]] of all 763 changes. Most of them are very small and will not affect you.

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.26|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-01-12|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-01-13|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-01-14|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]).

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/02|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt; &lt;section end=&quot;technews-2021-W02&quot;/&gt; 15:42, 11 ജനുവരി 2021 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=20950047 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/03|Tech News: 2021-03]] ==

&lt;section begin=&quot;technews-2021-W03&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/03|Translations]] are available.

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.27|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-01-19|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-01-20|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-01-21|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]).

'''Future changes'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Growth|Growth team]] plans to add features to [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Personalized first day/Newcomer tasks/Experiment analysis, November 2020|get more visitors to edit]] to more Wikipedias. You can help [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special:Translate&amp;group=ext-growthexperiments&amp;language=&amp;filter=&amp;action=translate translating the interface].
* You will be able to read but not to edit Wikimedia Commons for a short time on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20210126T07 {{#time:j xg|2021-01-26|en}} at 07:00 (UTC)]. [https://phabricator.wikimedia.org/T271791]
* [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|MassMessage]] posts could be automatically timestamped in the future. This is because MassMessage senders can now send pages using MassMessage. Pages are more difficult to sign. If there are times when a MassMessage post should not be timestamped you can [[phab:T270435|let the developers know]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/03|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt; &lt;section end=&quot;technews-2021-W03&quot;/&gt; 16:09, 18 ജനുവരി 2021 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=20974628 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/04|Tech News: 2021-04]] ==

&lt;section begin=&quot;technews-2021-W04&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/04|Translations]] are available.

'''Problems'''
* You will be able to read but not to edit Wikimedia Commons for a short time on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20210126T07 {{#time:j xg|2021-01-26|en}} at 07:00 (UTC)]. You will not be able to read or edit [[:wikitech:Main Page|Wikitech]] for a short time on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20210128T09 {{#time:j xg|2021-01-28|en}} at 09:00 (UTC)]. [https://phabricator.wikimedia.org/T271791][https://phabricator.wikimedia.org/T272388]

'''Changes later this week'''
* [[m:WMDE Technical Wishes/Bracket Matching|Bracket matching]] will be added to the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] syntax highlighter on the first wikis. The first wikis are German and Catalan Wikipedia and maybe other Wikimedia wikis. This will happen on 27 January. [https://phabricator.wikimedia.org/T270238]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.28|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-01-26|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-01-27|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-01-28|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]).

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/04|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt; &lt;section end=&quot;technews-2021-W04&quot;/&gt; 18:30, 25 ജനുവരി 2021 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=21007423 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/05|Tech News: 2021-05]] ==

&lt;section begin=&quot;technews-2021-W05&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/05|Translations]] are available.

'''Problems'''
* [[:w:en:IPv6|IPv6 addresses]] were written in lowercase letters in diffs. This caused dead links since [[Special:Contributions|Special:Contributions]] only accepted uppercase letters for the IPs. This has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T272225]

'''Changes later this week'''
* You can soon use Wikidata to link to pages on the multilingual Wikisource. [https://phabricator.wikimedia.org/T138332]
* Often editors use a &quot;non-breaking space&quot; to make a gap between two items when reading but still show them together. This can be used to avoid a line break. You will now be able to add new ones via the special character tool in the 2010, 2017, and visual editors. The character will be shown in the visual editor as a space with a grey background. [https://phabricator.wikimedia.org/T70429][https://phabricator.wikimedia.org/T96666]
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=| Advanced item]] Wikis use [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|abuse filters]] to stop bad edits being made. Filter maintainers can now use syntax like &lt;code&gt;1.2.3.4 - 1.2.3.55&lt;/code&gt; as well as the &lt;code&gt;1.2.3.4/27&lt;/code&gt; syntax for IP ranges. [https://phabricator.wikimedia.org/T218074]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.29|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-02-02|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-02-03|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-02-04|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]).

'''Future changes'''
* [[mw:Skin:Minerva Neue|Minerva]] is the skin Wikimedia wikis use for mobile traffic. When a page is protected and you can't edit it you can normally read the source wikicode. This doesn't work on Minerva on mobile devices. This is being fixed. Some text might overlap. This is because your community needs to update [[MediaWiki:Protectedpagetext|MediaWiki:Protectedpagetext]] to work on mobile. You can [[phab:T208827|read more]]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Recommendations_for_mobile_friendly_articles_on_Wikimedia_wikis#Inline_styles_should_not_use_properties_that_impact_sizing_and_positioning][https://www.mediawiki.org/wiki/Recommendations_for_mobile_friendly_articles_on_Wikimedia_wikis#Avoid_tables_for_anything_except_data]
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] [[:wikitech:Portal:Cloud VPS|Cloud VPS]] and [[:wikitech:Portal:Toolforge|Toolforge]] will change the IP address they use to contact the wikis. The new IP address will be &lt;code&gt;185.15.56.1&lt;/code&gt;. This will happen on February 8. You can [[:wikitech:News/CloudVPS NAT wikis|read more]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/05|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt; &lt;section end=&quot;technews-2021-W05&quot;/&gt; 22:38, 1 ഫെബ്രുവരി 2021 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=21033195 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/06|Tech News: 2021-06]] ==

&lt;section begin=&quot;technews-2021-W06&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/06|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps|Wikipedia app]] for Android now has watchlists and talk pages in the app. [https://play.google.com/store/apps/details?id=org.wikipedia]

'''Changes later this week'''
* You can see edits to chosen pages on [[Special:Watchlist|Special:Watchlist]]. You can add pages to your watchlist on every wiki you like. The [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|GlobalWatchlist]] extension will come to Meta on 11 February. There you can see entries on watched pages on different wikis on the same page. The new watchlist will be found on [[m:Special:GlobalWatchlist|Special:GlobalWatchlist]] on Meta. You can choose which wikis to watch and other preferences on [[m:Special:GlobalWatchlistSettings|Special:GlobalWatchlistSettings]] on Meta. You can watch up to five wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T260862]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.30|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-02-09|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-02-10|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-02-11|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]).

'''Future changes'''
* When admins [[mw:Special:MyLanguage/Help:Protecting and unprotecting pages|protect]] pages the form will use the [[mw:UX standardization|OOUI look]]. [[Special:Import|Special:Import]] will also get the new look. This will make them easier to use on mobile phones. [https://phabricator.wikimedia.org/T235424][https://phabricator.wikimedia.org/T108792]
* Some services will not work for a short period of time from 07:00 UTC on 17 February. There might be problems with new [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia URL Shortener|short links]], new translations, new notifications, adding new items to your [[mw:Reading/Reading Lists|reading lists]] or recording [[:w:en:Email#Tracking of sent mail|email bounces]]. This is because of database maintenance. [https://phabricator.wikimedia.org/T273758]
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] [[m:Tech/News/2021/05|Last week]] Tech News reported that the IP address [[:wikitech:Portal:Cloud VPS|Cloud VPS]] and [[:wikitech:Portal:Toolforge|Toolforge]] use to contact the wikis will change on 8 February. This is delayed. It will happen later instead. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/News/CloudVPS_NAT_wikis]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/06|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt; &lt;section end=&quot;technews-2021-W06&quot;/&gt; 17:41, 8 ഫെബ്രുവരി 2021 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=21082948 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/07|Tech News: 2021-07]] ==

&lt;section begin=&quot;technews-2021-W07&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/07|Translations]] are available.

'''Problems'''
* There were problems with recent versions of MediaWiki.  Because the updates caused problems the developers rolled back to an earlier version. Some updates and new functions will come later than planned. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2021-February/094255.html][https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2021-February/094271.html]
* Some services will not work for a short period of time from 07:00 UTC on 17 February. There might be problems with new [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia URL Shortener|short links]], new translations, new notifications, adding new items to your [[mw:Reading/Reading Lists|reading lists]] or recording [[:w:en:Email#Tracking of sent mail|email bounces]]. This is because of database maintenance. [https://phabricator.wikimedia.org/T273758]

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.31|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-02-16|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-02-17|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-02-18|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]).

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/07|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt; &lt;section end=&quot;technews-2021-W07&quot;/&gt; 17:55, 15 ഫെബ്രുവരി 2021 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=21105437 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/08|Tech News: 2021-08]] ==

&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/08|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* The visual editor will now use [[:c:Commons:Structured data/Media search|MediaSearch]] to find images. You can search for images on Commons in the visual editor when you are looking for illustrations. This is to help editors find better images. [https://phabricator.wikimedia.org/T259896]
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:SyntaxHighlight|syntax highlighter]] now works with more languages: [[:w:en:Futhark (programming language)|Futhark]], [[:w:en:Graphviz|Graphviz]]/[[:w:en:DOT (graph description language)|DOT]], CDDL and AMDGPU. [https://phabricator.wikimedia.org/T274741]

'''Problems'''
* Editing a [[mw:Special:MyLanguage/Extension:EasyTimeline|timeline]] might have removed all text from it. This was because of a bug and has been fixed. You might need to edit the timeline again for it to show properly. [https://phabricator.wikimedia.org/T274822]

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.32|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-02-23|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-02-24|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-02-25|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]).

'''Future changes'''
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] There is a [[:m:Wikimedia Rust developers user group|user group]] for developers and users interested in working on Wikimedia wikis with the [[:w:en:Rust (programming language)|Rust programming language]]. You can join or tell others who want to make your wiki better in the future.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/08|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;

----

00:17, 23 ഫെബ്രുവരി 2021 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=21134058 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/09|Tech News: 2021-09]] ==

&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/09|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
*  Wikis using the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary|Growth team tools]] can now show the name of a newcomer's mentor anywhere [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship/Integrating_mentorship|through a magic word]]. This can be used for welcome messages or userboxes.
* A new version of the [[c:Special:MyLanguage/Commons:VideoCutTool|VideoCutTool]] is now available. It enables cropping, trimming, audio disabling, and rotating video content. It is being created as part of the developer outreach programs.

'''Problems'''
* There was a problem with the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Job queue|job queue]]. This meant some functions did not save changes and mass messages were delayed. This did not affect wiki edits. [https://phabricator.wikimedia.org/T275437]
* Some editors may not be logged in to their accounts automatically in the latest versions of Firefox and Safari. [https://phabricator.wikimedia.org/T226797]

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.33|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-03-02|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-03-03|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-03-04|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]).

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/09|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;

----

19:07, 1 മാർച്ച് 2021 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=21161722 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Trizek (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/10|Tech News: 2021-10]] ==

&lt;section begin=&quot;technews-2021-W10&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/10|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Content translation/Section translation|Section translation]] now works on Bengali Wikipedia. It helps mobile editors translate sections of articles. It will come to more wikis later. The first focus is active wikis with a smaller number of articles. You can [https://sx.wmflabs.org/index.php/Main_Page test it] and [[mw:Talk:Content translation/Section translation|leave feedback]].
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:FlaggedRevs|Flagged revisions]] now give admins the review right. [https://phabricator.wikimedia.org/T275293]
* When someone links to a Wikipedia article on Twitter this will now show a preview of the article. [https://phabricator.wikimedia.org/T276185]

'''Problems'''
* Many graphs have [[:w:en:JavaScript|JavaScript]] errors. Graph editors can check their graphs in their browser's developer console after editing. [https://phabricator.wikimedia.org/T275833]

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.34|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-03-09|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-03-10|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-03-11|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]).
* The [[mw:Talk pages project/New discussion|New Discussion]] tool will soon be a new [[mw:Special:MyLanguage/Extension:DiscussionTools|discussion tools]] beta feature for on most Wikipedias. The goal is to make it easier to start new discussions. [https://phabricator.wikimedia.org/T275257]

'''Future changes'''
* There will be a number of changes to make it easier to work with templates. Some will come to the first wikis in March. Other changes will come to the first wikis in June. This is both for those who use templates and those who create or maintain them. You can [[:m:WMDE Technical Wishes/Templates|read more]].
* [[m:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews|Reference Previews]] will become a default feature on some wikis on 17 March. They will share a setting with [[mw:Page Previews|Page Previews]]. If you prefer the Reference Tooltips or Navigation-Popups gadget you can keep using them. If so Reference Previews won't be shown. [https://phabricator.wikimedia.org/T271206][https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:WMDE_Technical_Wishes/ReferencePreviews]
* New JavaScript-based functions will not work in [[:w:en:Internet Explorer 11|Internet Explorer 11]]. This is because Internet Explorer is an old browser that doesn't work with how JavaScript is written today. Everything that works in Internet Explorer 11 today will continue working in Internet Explorer for now. You can [[mw:Compatibility/IE11|read more]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/10|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt; &lt;section end=&quot;technews-2021-W10&quot;/&gt; 17:51, 8 മാർച്ച് 2021 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=21175593 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/11|Tech News: 2021-11]] ==

&lt;section begin=&quot;technews-2021-W11&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/11|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* Wikis that are part of the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|desktop improvements]] project can now use a new [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Features/Search|search function]]. The desktop improvements and the new search will come to more wikis later. You can also [[mw:Reading/Web/Desktop Improvements#Deployment plan and timeline|test it early]].
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Editors who put up banners or change site-wide [[:w:en:JavaScript|JavaScript]] code should use the [https://grafana.wikimedia.org/d/000000566/overview?viewPanel=16&amp;orgId=1 client error graph] to see that their changes has not caused problems. You can [https://diff.wikimedia.org/2021/03/08/sailing-steady%e2%80%8a-%e2%80%8ahow-you-can-help-keep-wikimedia-sites-error-free read more]. [https://phabricator.wikimedia.org/T276296]

'''Problems'''
* Due to [[phab:T276968|database issues]] the [https://meta.wikimedia.beta.wmflabs.org Wikimedia Beta Cluster] was read-only for over a day.

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.34|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-03-16|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-03-17|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-03-18|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]).

'''Future changes'''
* You can add a [[:w:en:Newline|newline]] or [[:w:en:Carriage return|carriage return]] character to a custom signature if you use a template. There is a proposal to not allow them in the future. This is because they can cause formatting problems. [https://www.mediawiki.org/wiki/New_requirements_for_user_signatures#Additional_proposal_(2021)][https://phabricator.wikimedia.org/T272322]
* You will be able to read but not edit [[phab:T276899|12 wikis]] for a short period of time on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20210323T06 {{#time:j xg|2021-03-23|en}} at 06:00 (UTC)]. This could take 30 minutes but will probably be much faster.
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can use [https://quarry.wmflabs.org/ Quarry] for [[:w:en:SQL|SQL]] queries to the [[wikitech:Wiki replicas|Wiki Replicas]]. Cross-database &lt;code&gt;JOINS&lt;/code&gt; will no longer work from 23 March. There will be a new field to specify the database to connect to. If you think this affects you and you need help you can [[phab:T268498|post on Phabricator]] or on [[wikitech:Talk:News/Wiki Replicas 2020 Redesign|Wikitech]]. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/PAWS PAWS] and other ways to do [[:w:en:SQL|SQL]] queries to the Wiki Replicas will be affected later. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/News/Wiki_Replicas_2020_Redesign]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/11|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt; &lt;section end=&quot;technews-2021-W11&quot;/&gt; 23:22, 15 മാർച്ച് 2021 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=21226057 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/12|Tech News: 2021-12]] ==

&lt;section begin=&quot;technews-2021-W12&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/12|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* There is a [[mw:Wikipedia for KaiOS|Wikipedia app]] for [[:w:en:KaiOS|KaiOS]] phones. They don't have a touch screen so readers navigate with the phone keys. There is now a [https://wikimedia.github.io/wikipedia-kaios/sim.html simulator] so you can see what it looks like.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Replying|reply tool]] and [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/New discussion|new discussion tool]] are now available as the &quot;{{int:discussiontools-preference-label}}&quot; [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] in almost all wikis except German Wikipedia.

'''Problems'''
* You will be able to read but not edit [[phab:T276899|twelve wikis]] for a short period of time on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20210323T06 {{#time:j xg|2021-03-23|{{PAGELANGUAGE}}}} at 06:00 (UTC)]. This can also affect password changes, logging in to new wikis, global renames and changing or confirming emails. This could take 30 minutes but will probably be much faster.

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.36|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-03-23|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-03-24|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-03-25|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]).
* [[:w:en:Syntax highlighting|Syntax highlighting]] colours will change to be easier to read. This will soon come to the [[phab:T276346|first wikis]]. [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Improved_Color_Scheme_of_Syntax_Highlighting]

'''Future changes'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Extension:FlaggedRevs|Flagged revisions]] will no longer have multiple tags like &quot;tone&quot; or &quot;depth&quot;. It will also only have one tier. This was changed because very few wikis used these features and they make the tool difficult to maintain. [https://phabricator.wikimedia.org/T185664][https://phabricator.wikimedia.org/T277883]
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Gadgets and user scripts can access variables about the current page in JavaScript. In 2015 this was moved from &lt;code dir=ltr&gt;wg*&lt;/code&gt; to &lt;code dir=ltr&gt;mw.config&lt;/code&gt;. &lt;code dir=ltr&gt;wg*&lt;/code&gt; will soon no longer work. [https://phabricator.wikimedia.org/T72470]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/12|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt; &lt;section end=&quot;technews-2021-W12&quot;/&gt; 16:52, 22 മാർച്ച് 2021 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=21244806 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/13|Tech News: 2021-13]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;tech-newsletter-content&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/13|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* Some very old [[:w:en:Web browser|web browsers]] [[:mw:Special:MyLanguage/Compatibility|don’t work]] well with the Wikimedia wikis. Some old code for browsers that used to be supported is being removed. This could cause issues in those browsers. [https://phabricator.wikimedia.org/T277803]
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] [[:m:IRC/Channels#Raw_feeds|IRC recent changes feeds]] have been moved to a new server. Make sure all tools automatically reconnect to &lt;code&gt;irc.wikimedia.org&lt;/code&gt; and not to the name of any specific server. Users should also consider switching to the more modern [[:wikitech:Event Platform/EventStreams|EventStreams]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T224579]

'''Problems'''
* When you move a page that many editors have on their watchlist the history can be split. It might also not be possible to move it again for a while. This is because of a [[:w:en:Job queue|job queue]] problem. [https://phabricator.wikimedia.org/T278350]
* Some translatable pages on Meta could not be edited. This was because of a bug in the translation tool. The new MediaWiki version was delayed because of problems like this. [https://phabricator.wikimedia.org/T278429][https://phabricator.wikimedia.org/T274940]

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.37|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-03-30|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-03-31|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-04-01|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]).

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/13|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;tech-newsletter-content&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

17:30, 29 മാർച്ച് 2021 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=21267131 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/14|Tech News: 2021-14]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;tech-newsletter-content&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/14|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* Editors can collapse part of an article so you have to click on it to see it. When you click a link to a section inside collapsed content it will now expand to show the section. The browser will scroll down to the section. Previously such links didn't work unless you manually expanded the content first. [https://phabricator.wikimedia.org/T276741]

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The [[mw:Special:MyLanguage/Citoid|citoid]] [[:w:en:API|API]] will use for example &lt;code&gt;2010-12-XX&lt;/code&gt; instead of &lt;code&gt;2010-12&lt;/code&gt; for dates with a month but no days. This is because &lt;code&gt;2010-12&lt;/code&gt; could be confused with &lt;code&gt;2010-2012&lt;/code&gt; instead of &lt;code&gt;December 2010&lt;/code&gt;. This is called level 1 instead of level 0 in the [https://www.loc.gov/standards/datetime/ Extended Date/Time Format]. [https://phabricator.wikimedia.org/T132308]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.38|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-04-06|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-04-07|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-04-08|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]).

'''Future changes'''
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] [[:wikitech:PAWS|PAWS]] can now connect to the new [[:wikitech:Wiki Replicas|Wiki Replicas]]. Cross-database &lt;code&gt;JOINS&lt;/code&gt; will no longer work from 28 April. There is [[:wikitech:News/Wiki Replicas 2020 Redesign#How should I connect to databases in PAWS?|a new way to connect]] to the databases. Until 28 April both ways to connect to the databases will work. If you think this affects you and you need help you can post [[phab:T268498|on Phabricator]] or on [[wikitech:Talk:News/Wiki Replicas 2020 Redesign|Wikitech]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/14|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;tech-newsletter-content&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

19:39, 5 ഏപ്രിൽ 2021 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=21287348 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/16|Tech News: 2021-16]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;tech-newsletter-content&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/16|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* Email to the Wikimedia wikis are handled by groups of Wikimedia editors. These volunteer response teams now use [https://github.com/znuny/Znuny Znuny] instead of [[m:Special:MyLanguage/OTRS|OTRS]]. The functions and interface remain the same. The volunteer administrators will give more details about the next steps soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T279303][https://phabricator.wikimedia.org/T275294]
* If you use [[Mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|syntax highlighting]], you can see line numbers in the 2010 and 2017 wikitext editors when editing templates. This is to make it easier to see line breaks or talk about specific lines. Line numbers will soon come to all namespaces. [https://phabricator.wikimedia.org/T267911][https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Line_Numbering][https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:WMDE_Technical_Wishes/Line_Numbering]
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Because of a technical change there could be problems with gadgets and scripts that have an edit summary area that looks [https://phab.wmfusercontent.org/file/data/llvdqqnb5zpsfzylbqcg/PHID-FILE-25vs4qowibmtysl7cbml/Screen_Shot_2021-04-06_at_2.34.04_PM.png similar to this one]. If they look strange they should use &lt;code&gt;mw.loader.using('mediawiki.action.edit.styles')&lt;/code&gt; to go back to how they looked before. [https://phabricator.wikimedia.org/T278898]
* The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.1|latest version]] of MediaWiki came to the Wikimedia wikis last week. There was no Tech News issue last week.

'''Changes later this week'''
*  There is no new MediaWiki version this week.

'''Future changes'''
* The user group &lt;code&gt;oversight&lt;/code&gt; will be renamed &lt;code&gt;suppress&lt;/code&gt;. This is for [[phab:T109327|technical reasons]]. This is the technical name. It doesn't affect what you call the editors with this user right on your wiki. This is planned to happen in two weeks. You can comment [[phab:T112147|in Phabricator]] if you have objections.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/16|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;tech-newsletter-content&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

16:48, 19 ഏപ്രിൽ 2021 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=21356080 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/17|Tech News: 2021-17]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;tech-newsletter-content&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/17|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* Templates have parameters that can have specific values. It is possible to suggest values for editors with [[mw:Special:MyLanguage/Extension:TemplateData|TemplateData]]. You can soon see them as a drop-down list in the visual editor. This is to help template users find the right values faster. [https://phabricator.wikimedia.org/T273857][https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/WMDE_Technical_Wishes/Suggested_values_for_template_parameters][https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:WMDE_Technical_Wishes/Suggested_values_for_template_parameters]

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.3|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-04-27|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-04-28|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-04-29|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]).

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/17|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;tech-newsletter-content&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

21:24, 26 ഏപ്രിൽ 2021 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=21391118 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/18|Tech News: 2021-18]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;tech-newsletter-content&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/18|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* [[w:en:Wikipedia:Twinkle|Twinkle]] is a gadget on English Wikipedia. It can help with maintenance and patrolling. It can [[m:Grants:Project/Rapid/SD0001/Twinkle localisation/Report|now be used on other wikis]]. You can get Twinkle on your wiki using the [https://github.com/wikimedia-gadgets/twinkle-starter twinkle-starter] GitHub repository.

'''Problems'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Content translation|content translation tool]] did not work for many articles for a little while. This was because of a bug. [https://phabricator.wikimedia.org/T281346]
* Some things will not work for about a minute on 5 May. This will happen [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20210505T0600 around 06:00 UTC]. This will affect the content translation tool and notifications among other things. This is because of an upgrade to avoid crashes. [https://phabricator.wikimedia.org/T281212]

'''Changes later this week'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference Previews|Reference Previews]] will become a default feature on a number of wikis on 5 May. This is later than planned because of some changes. You can use it without using [[mw:Special:MyLanguage/Page Previews|Page Previews]] if you want to. The earlier plan was to have the preference to use both or none. [https://phabricator.wikimedia.org/T271206][https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:WMDE_Technical_Wishes/ReferencePreviews]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.4|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-05-04|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-05-05|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-05-06|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]).

'''Future changes'''
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The [[:w:en:CSS|CSS]] classes &lt;code dir=ltr&gt;.error&lt;/code&gt;, &lt;code dir=ltr&gt;.warning&lt;/code&gt; and &lt;code dir=ltr&gt;.success&lt;/code&gt; do not work for mobile readers if they have not been specifically defined on your wiki. From June they will not work for desktop readers. This can affect gadgets and templates. The classes can be defined in [[MediaWiki:Common.css]] or template styles instead. [https://phabricator.wikimedia.org/T280766]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/18|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;tech-newsletter-content&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

15:43, 3 മേയ് 2021 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=21418010 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/19|Tech News: 2021-19]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;tech-newsletter-content&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/19|Translations]] are available.

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-05-11|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-05-12|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-05-13|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]).

'''Future changes'''
* You can see what participants plan to work on at the online [[mw:Wikimedia Hackathon 2021|Wikimedia hackathon]] 22–23 May.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/19|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;tech-newsletter-content&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

15:09, 10 മേയ് 2021 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=21428676 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/20|Tech News: 2021-20]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;tech-newsletter-content&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/20|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* There is a new toolbar in [[mw:Talk pages project/Replying|the Reply tool]]. It works in the wikitext source mode. You can enable it in [[Special:Preferences#mw-htmlform-discussion|your preferences]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T276608] [https://www.mediawiki.org/wiki/Talk_pages_project/Replying#13_May_2021] [https://www.mediawiki.org/wiki/Talk_pages_project/New_discussion#13_May_2021]
* Wikimedia [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo mailing lists] are being moved to [[:w:en:GNU Mailman|Mailman 3]]. This is a newer version. For the [[:w:en:Character encoding|character encoding]] to work it will change from &lt;code&gt;[[:w:en:UTF-8|UTF-8]]&lt;/code&gt; to &lt;code&gt;utf8mb3&lt;/code&gt;. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/IEYQ2HS3LZF2P3DAYMNZYQDGHWPVMTPY/][https://phabricator.wikimedia.org/T282621]
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] An [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/14|earlier issue]] of Tech News said that the  [[mw:Special:MyLanguage/Citoid|citoid]] [[:w:en:API|API]] would handle dates with a month but no days in a new way. This has been reverted for now. There needs to be more discussion of how it affects different wikis first. [https://phabricator.wikimedia.org/T132308]

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] &lt;code&gt;MediaWiki:Pageimages-blacklist&lt;/code&gt; will be renamed &lt;code&gt;MediaWiki:Pageimages-denylist&lt;/code&gt;. The list can be copied to the new name. It will happen on 19 May for some wikis and 20 May for some wikis. Most wikis don't use it. It lists images that should never be used as thumbnails for articles. [https://phabricator.wikimedia.org/T282626]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.6|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-05-18|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-05-19|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-05-20|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]).

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/20|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;tech-newsletter-content&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

13:48, 17 മേയ് 2021 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=21464279 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Trizek (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/21|Tech News: 2021-21]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;tech-newsletter-content&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/21|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* The Wikimedia movement has been using [[:m:Special:MyLanguage/IRC|IRC]] on a network called [[:w:en:Freenode|Freenode]]. There have been changes around who is in control of the network. The [[m:Special:MyLanguage/IRC/Group_Contacts|Wikimedia IRC Group Contacts]] have [[m:Special:Diff/21476411|decided]] to move to the new [[:w:en:Libera Chat|Libera Chat]] network instead. This is not a formal decision for the movement to move all channels but most Wikimedia IRC channels will probably leave Freenode. There is a [[:m:IRC/Migrating_to_Libera_Chat|migration guide]] and ongoing Wikimedia [[m:Wikimedia Forum#Freenode (IRC)|discussions about this]].

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.7|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-05-25|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-05-26|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-05-27|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]).

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/21|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;tech-newsletter-content&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

17:06, 24 മേയ് 2021 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=21477606 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/22|Tech News: 2021-22]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;tech-newsletter-content&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/22|Translations]] are available.

'''Problems'''
* There was an issue on the Vector skin with the text size of categories and notices under the page title. It was fixed last Monday. [https://phabricator.wikimedia.org/T283206]

'''Changes later this week'''
* There is no new MediaWiki version this week.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/22|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;tech-newsletter-content&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

17:05, 31 മേയ് 2021 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=21516076 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/23|Tech News: 2021-23]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;tech-newsletter-content&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/23|Translations]] are available.

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.9|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-06-08|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-06-09|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-06-10|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]).

'''Future changes'''
* The Wikimedia movement uses [[:mw:Special:MyLanguage/Phabricator|Phabricator]] for technical tasks. This is where we collect technical suggestions, bugs and what developers are working on. The company behind Phabricator will stop working on it. This will not change anything for the Wikimedia movement now. It could lead to changes in the future. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/message/YAXOD46INJLAODYYIJUVQWOZFIV54VUI/][https://admin.phacility.com/phame/post/view/11/phacility_is_winding_down_operations/][https://phabricator.wikimedia.org/T283980]
* Searching on Wikipedia will find more results in some languages. This is mainly true for when those who search do not use the correct [[:w:en:Diacritic|diacritics]] because they are not seen as necessary in that language. For example searching for &lt;code&gt;Bedusz&lt;/code&gt; doesn't find &lt;code&gt;Będusz&lt;/code&gt; on German Wikipedia. The character &lt;code&gt;ę&lt;/code&gt; isn't used in German so many would write &lt;code&gt;e&lt;/code&gt; instead. This will work better in the future in some languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T219550]
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The [[:w:en:Cross-site request forgery|CSRF token parameters]] in the [[:mw:Special:MyLanguage/API:Main page|action API]] were changed in 2014. The old parameters from before 2014 will stop working soon. This can affect bots, gadgets and user scripts that still use the old parameters. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/IMP43BNCI32C524O5YCUWMQYP4WVBQ2B/][https://phabricator.wikimedia.org/T280806]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/23|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;tech-newsletter-content&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

20:02, 7 ജൂൺ 2021 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=21551759 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/24|Tech News: 2021-24]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;tech-newsletter-content&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/24|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* Logged-in users on the mobile web can choose to use the [[:mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Advanced mobile contributions|advanced mobile mode]]. They now see categories in a similar way as users on desktop do. This means that some gadgets that have just been for desktop users could work for users of the mobile site too. If your wiki has such gadgets you could decide to turn them on for the mobile site too. Some gadgets probably need to be fixed to look good on mobile. [https://phabricator.wikimedia.org/T284763]
* Language links on Wikidata now works for [[:oldwikisource:Main Page|multilingual Wikisource]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T275958]

'''Changes later this week'''
* There is no new MediaWiki version this week.

'''Future changes'''
* In the future we [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|can't show the IP]] of unregistered editors to everyone. This is because privacy regulations and norms have changed. There is now a rough draft of how [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation#Updates|showing the IP to those who need to see it]] could work.
* German Wikipedia, English Wikivoyage and 29 smaller wikis will be read-only for a few minutes on 22 June. This is planned between 5:00 and 5:30 UTC. [https://phabricator.wikimedia.org/T284530]
* All wikis will be read-only for a few minutes in the week of 28 June. More information will be published in Tech News later. It will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T281515][https://phabricator.wikimedia.org/T281209]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/24|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;tech-newsletter-content&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

20:26, 14 ജൂൺ 2021 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=21587625 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/25|Tech News: 2021-25]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;tech-newsletter-content&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/25|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The &lt;code&gt;otrs-member&lt;/code&gt; group name is now &lt;code&gt;vrt-permissions&lt;/code&gt;. This could affect abuse filters. [https://phabricator.wikimedia.org/T280615]

'''Problems'''
* You will be able to read but not edit German Wikipedia, English Wikivoyage and 29 smaller wikis for a few minutes on 22 June. This is planned between [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20210623T0500 5:00 and 5:30 UTC]. [https://phabricator.wikimedia.org/T284530]

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.11|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-06-22|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-06-23|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-06-24|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]).

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/25|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;tech-newsletter-content&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

15:48, 21 ജൂൺ 2021 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=21593987 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/26|Tech News: 2021-26]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;tech-newsletter-content&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/26|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* Wikis with the [[mw:Special:MyLanguage/Growth|Growth features]] now can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure Growth features directly on their wiki]]. This uses the new special page &lt;code&gt;Special:EditGrowthConfig&lt;/code&gt;. [https://phabricator.wikimedia.org/T285423]
* Wikisources have a new [[m:Special:MyLanguage/Community Tech/OCR Improvements|OCR tool]]. If you don't want to see the &quot;extract text&quot; button on Wikisource you can add &lt;code&gt;.ext-wikisource-ExtractTextWidget { display: none; }&lt;/code&gt; to your [[Special:MyPage/common.css|common.css page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T285311]

'''Problems'''
*You will be able to read but not edit the Wikimedia wikis for a few minutes on 29 June. This is planned at [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20210629T1400 14:00 UTC]. [https://phabricator.wikimedia.org/T281515][https://phabricator.wikimedia.org/T281209]

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.12|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-06-29|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-06-30|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-07-01|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]).

'''Future changes'''
* &lt;code&gt;Threshold for stub link formatting&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;thumbnail size&lt;/code&gt; and &lt;code&gt;auto-number headings&lt;/code&gt; can be set in preferences. They are expensive to maintain and few editors use them. The developers are planning to remove them. Removing them will make pages load faster. You can [[mw:Special:MyLanguage/User:SKim (WMF)/Performance Dependent User Preferences|read more and give feedback]].
* A toolbar will be added to the [[mw:Talk pages project/Replying|Reply tool]]'s wikitext source mode. This will make it easier to link to pages and to ping other users. [https://phabricator.wikimedia.org/T276609][https://www.mediawiki.org/wiki/Talk_pages_project/Replying#Status_updates]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/26|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;tech-newsletter-content&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

16:31, 28 ജൂൺ 2021 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=21653312 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/27|Tech News: 2021-27]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;tech-newsletter-content&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/27|Translations]] are available.

'''Tech News'''
* The next issue of Tech News will be sent out on 19 July.

'''Recent changes'''
* [[:wikidata:Q4063270|AutoWikiBrowser]] is a tool to make repetitive tasks easier. It now uses [[:w:en:JSON|JSON]]. &lt;code&gt;Wikipedia:AutoWikiBrowser/CheckPage&lt;/code&gt; has moved to &lt;code&gt;Wikipedia:AutoWikiBrowser/CheckPageJSON&lt;/code&gt; and &lt;code&gt;Wikipedia:AutoWikiBrowser/Config&lt;/code&gt;. &lt;code&gt;Wikipedia:AutoWikiBrowser/CheckPage/Version&lt;/code&gt; has moved to &lt;code&gt;Wikipedia:AutoWikiBrowser/CheckPage/VersionJSON&lt;/code&gt;. The tool will eventually be configured on the wiki so that you don't have to wait until the new version to add templates or regular expression fixes. [https://phabricator.wikimedia.org/T241196]

'''Problems'''
* [[m:Special:MyLanguage/InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] helps saving online sources on some wikis. It adds them to [[:w:en:Wayback Machine|Wayback Machine]] and links to them there. This is so they don't disappear if the page that was linked to is removed. It currently has a problem with linking to the wrong date when it moves pages from &lt;code&gt;archive.is&lt;/code&gt; to &lt;code&gt;web.archive.org&lt;/code&gt;. [https://phabricator.wikimedia.org/T283432]

'''Changes later this week'''
* The tool to [[m:WMDE Technical Wishes/Finding and inserting templates|find, add and remove templates]] will be updated. This is to make it easier to find and use the right templates. It will come to the first wikis on 7 July. It will come to more wikis later this year. [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Removing_a_template_from_a_page_using_the_VisualEditor][https://phabricator.wikimedia.org/T284553]
* There is no new MediaWiki version this week.

'''Future changes'''
* Some Wikimedia wikis use [[m:Special:MyLanguage/Flagged Revisions|Flagged Revisions]] or pending changes. It hides edits from new and unregistered accounts for readers until they have been patrolled. The auto review action in Flagged Revisions will no longer be logged. All old logs of auto-review will be removed. This is because it creates a lot of logs that are not very useful. [https://phabricator.wikimedia.org/T285608]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/27|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;tech-newsletter-content&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

17:32, 5 ജൂലൈ 2021 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=21694636 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/29|Tech News: 2021-29]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;tech-newsletter-content&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/29|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* The tool to [[m:WMDE Technical Wishes/Finding and inserting templates|find, add and remove templates]] was updated. This is to make it easier to find and use the right templates. It was supposed to come to the first wikis on 7 July. It was delayed to 12 July instead. It will come to more wikis later this year. [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Removing_a_template_from_a_page_using_the_VisualEditor][https://phabricator.wikimedia.org/T284553]
* [[Special:UnconnectedPages|Special:UnconnectedPages]] lists pages that are not connected to Wikidata. This helps you find pages that can be connected to Wikidata items. Some pages should not be connected to Wikidata. You can use the magic word &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;__EXPECTED_UNCONNECTED_PAGE__&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; on pages that should not be listed on the special page. [https://phabricator.wikimedia.org/T97577]

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.15|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-07-20|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-07-21|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-07-22|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]).

'''Future changes'''
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] How media is structured in the [[:w:en:Parsing|parser's]] HTML output will soon change. This can affect bots, gadgets, user scripts and extensions. You can [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/L2UQJRHTFK5YG3IOZEC7JSLH2ZQNZRVU/ read more]. You can test it on [[:testwiki:Main Page|Testwiki]] or [[:test2wiki:Main Page|Testwiki 2]].
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The parameters for how you obtain [[mw:API:Tokens|tokens]] in the MediaWiki API were changed in 2014. The old way will no longer work from 1 September. Scripts, bots and tools that use the parameters from before the 2014 change need to be updated. You can [[phab:T280806#7215377|read more]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/29|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;tech-newsletter-content&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

15:31, 19 ജൂലൈ 2021 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=21755027 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/30|Tech News: 2021-30]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;tech-newsletter-content&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/30|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* A [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.14|new version]] of MediaWiki came to the Wikimedia wikis the week before last week. This was not in Tech News because there was no newsletter that week. 

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.16|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-07-27|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-07-28|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-07-29|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]).

'''Future changes'''
* If you use the [[mw:Special:MyLanguage/Skin:MonoBook|Monobook skin]] you can choose to switch off [[:w:en:Responsive web design|responsive design]] on mobile. This will now work for more skins. If &lt;code&gt;{{int:monobook-responsive-label}}&lt;/code&gt; is unticked you need to also untick the new [[Special:Preferences#mw-prefsection-rendering|preference]] &lt;code&gt;{{int:prefs-skin-responsive}}&lt;/code&gt;. Otherwise it will stop working. Interface admins can automate this process on your wiki. You can [[phab:T285991|read more]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/30|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;tech-newsletter-content&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

21:10, 26 ജൂലൈ 2021 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=21771634 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/31|Tech News: 2021-31]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;tech-newsletter-content&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/31|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] If your wiki uses markup like &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;div class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; or &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;div class=&quot;mw-content-rtl&quot;&gt;&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; without the required &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;dir&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; attribute, then these will no longer work in 2 weeks. There is a short-term fix that can be added to your local wiki's Common.css page, which is explained at [[phab:T287701|T287701]]. From now on, all usages should include the full attributes, for example: &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;div class=&quot;mw-content-ltr&quot; dir=&quot;ltr&quot; lang=&quot;en&quot;&gt;&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; or &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;div class=&quot;mw-content-rtl&quot; dir=&quot;rtl&quot; lang=&quot;he&quot;&gt;&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;. This also applies to some other HTML tags, such as &lt;code&gt;span&lt;/code&gt; or &lt;code&gt;code&lt;/code&gt;. You can find existing examples on your wiki that need to be updated, using the instructions at [[phab:T287701|T287701]].
* Reminder: Wikimedia has [[m:Special:MyLanguage/IRC/Migrating to Libera Chat|migrated to the Libera Chat IRC network]], from the old Freenode network. Local documentation should be updated.

'''Problems'''
* Last week, all wikis had slow access or no access for 30 minutes. There was a problem with generating dynamic lists of articles on the Russian Wikinews, due to the bulk import of 200,000+ new articles over 3 days, which led to database problems. The problematic feature has been disabled on that wiki and developers are discussing if it can be fixed properly. [https://phabricator.wikimedia.org/T287380][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incident_documentation/2021-07-26_ruwikinews_DynamicPageList]

'''Changes later this week'''
* When adding links to a page using [[mw:VisualEditor|VisualEditor]] or the [[mw:Special:MyLanguage/2017 wikitext editor|2017 wikitext editor]], [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Disambiguator|disambiguation pages]] will now only appear at the bottom of search results. This is because users do not often want to link to disambiguation pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T285510]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.17|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-08-03|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-08-04|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-08-05|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]).

'''Future changes'''
* The [[mw:Wikimedia Apps/Team/Android|team of the Wikipedia app for Android]] is working on communication in the app. The developers are working on how to talk to other editors and get notifications. You can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/Communication|read more]]. They are looking for users who want to [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/Communication/UsertestingJuly2021|test the plans]]. Any editor who has an Android phone and is willing to download the app can do this.
* The [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta Feature]] for {{int:discussiontools-preference-label}} will be updated in the coming weeks.  You will be able to [[mw:Talk pages project/Notifications|subscribe to individual sections]] on a talk page at more wikis.  You can test this now by adding &lt;code&gt;?dtenable=1&lt;/code&gt; to the end of the talk page's URL ([https://meta.wikimedia.org/wiki/Meta_talk:Sandbox?dtenable=1 example]).

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/31|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;tech-newsletter-content&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

20:46, 2 ഓഗസ്റ്റ് 2021 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=21818289 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [please test] Growth team features ==

&lt;div dir=&quot;ltr&quot; lang=&quot;en&quot;&gt;
Hello! Sorry to use English. {{Int:please-translate}}.  

I'm [[User:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]]. I work as a community relations specialist for the Wikimedia Foundation. I'm here to share a message from the [[mw:Growth|Growth team]].

As you may already know, the Growth team's goal is to create features that would help newcomers. Our goal is to help newcomers when they edit for the first time and also to increase the retention of new editors. [[mw:Growth#deploymentstable|Several wikis already have these features]] since a long time now. Working with these wikis, [[mw:NEWTEA|the Growth team found evidence of the efficiency of these new features]].

These features will be available for all new accounts on your Wikipedia '''starting on the week of August 23''', 2021. This way your Wikipedia will offer more options for newcomers to make good first edits and become community members.

=== Which features? ===
[[File:Screenshot of newcomer homepage variant D 2020-10-23.png|thumb|The newcomer homepage (here on Portuguese Wikipedia, displayed in English)]]
We have [[mw:Growth/Feature summary|created several features]] to help them, and also to help community members who help them :

* [[mw:Growth/Feature summary#Newcomer homepage|'''Newcomer homepage''']]: a new special page, the best place for a newcomer to get started. Please visit it at [[Special:Homepage]] It includes: 
** [[mw:Growth/Feature summary#Newcomer tasks|'''Newcomer tasks''']]: a feed of task suggestions that help newcomers learn to edit. Newcomers have been making [[mw:NEWTEA|productive edits]] through this feed! [[mw:Help:Growth/Tools/Suggested edits|Know more about this tool]].
** '''Mentorship module''' [optional]: each newcomers has a direct link to an experienced user (see below). This way, they can ask questions about editing Wikipedia, less the need to find where to ask for assistance.
** '''Impact module''': the user sees how many pages views articles they edit received. Have a look at [[Special:Impact]] for yours!
* [[mw:Growth/Feature summary#Help panel|'''Help panel''']]: a platform to provide resources to newcomers while they are editing. If they do some suggested tasks, they are guided step-by-step on the process of editing.
* '''Welcome Survey''': communities can know why newcomers create an account on Wikipedia. You can see it at [[Special:WelcomeSurvey]].

The features available right now in your preferences ([[Special:Preferences#mw-prefsection-personal-homepage|here]] and [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|there]]) so that you can try them. ''They are'' not ''yet visible to newcomers''.

=== How to help? ===
First, we need help to '''translate the features'''. At the moment, most of the messages newcomers will see on your Wikipedia are in English, some of them have been translated using machine translation. Please help '''[https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special:Translate&amp;group=ext-growthexperiments&amp;language=&amp;filter=&amp;action=translate translate the interface]''' (done on [[translatewiki.net]]. It needs a specific account). 

Also, I need your help checking on the configuration the team setups as default. '''Please try the features''' and let us know if something questions you.

Newcomers tasks are based on templates to suggest edits to newcomers. You can check the templates used on [[MediaWiki:NewcomerTasks.json]]. You can also change the templates and the help links defined there. Several templates can be added for the same task.

It you are familiar with Phabricator, '''[[phab:T275069|here is the ticket about this deployment]]'''. Please find your wiki in the list to access all the information we used for the deployment. Please have a look at it. You can suggest changes by replying to this message.

If you wish to, you can create a list of mentors. This will activate the optional Mentorship module. Please [[mw:Growth/Communities/How to introduce yourself as a mentor|format the list following the guidance]]. You need at least one mentor for each 500 new accounts created monthly on your wiki (3 mentors minimum). Are you hesitant to become a mentor?  Please check [[mw:Growth/Communities/How to interact with newcomers|the resources we have written]] based on other mentors' experiences. Please tell us if you are interested by creating a mentor list!

Let me know if you have any question about this deployment, please ping me! Of course, if this message is not at the right place, please move or share it (and let me know).

All the best, [[user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]], 15:33, 4 ഓഗസ്റ്റ് 2021 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Trizek_(WMF)/sandbox/temp_MassMessage_list&amp;oldid=21840649 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Trizek (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/32|Tech News: 2021-32]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;tech-newsletter-content&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/32|Translations]] are available.

'''Problems'''
* You can read but not edit 17 wikis for a few minutes on 10 August. This is planned at [https://zonestamp.toolforge.org/1628571650 05:00 UTC]. This is because of work on the database. [https://phabricator.wikimedia.org/T287449]

'''Changes later this week'''
* The [[wmania:Special:MyLanguage/2021:Hackathon|Wikimania Hackathon]] will take place remotely on 13 August, starting at 5:00 UTC, for 24 hours. You can participate in many ways. You can still propose projects and sessions.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.18|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-08-10|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-08-11|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-08-12|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]).
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The old CSS &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;div class=&quot;visualClear&quot;&gt;&lt;/div&gt;&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; will not be supported after 12 August. Instead, templates and pages should use &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;div style=&quot;clear:both;&quot;&gt;&lt;/div&gt;&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;. Please help to replace any existing uses on your wiki. There are global-search links available at [[phab:T287962|T287962]].

'''Future changes'''
* [[m:Special:MyLanguage/The Wikipedia Library|The Wikipedia Library]] is a place for Wikipedia editors to get access to sources. There is an [[mw:Special:MyLanguage/Extension:TheWikipediaLibrary|extension]] which has a new function to tell users when they can take part in it. It will use notifications. It will start pinging the first users in September. It will ping more users later. [https://phabricator.wikimedia.org/T288070]
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] [[w:en:Vue.js|Vue.js]] will be the [[w:en:JavaScript|JavaScript]] framework for MediaWiki in the future. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/SOZREBYR36PUNFZXMIUBVAIOQI4N7PDU/]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/32|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;tech-newsletter-content&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

16:20, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2021 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=21856726 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/33|Tech News: 2021-33]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;tech-newsletter-content&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/33|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* You can add language links in the sidebar in the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|new Vector skin]] again. You do this by connecting the page to a Wikidata item. The new Vector skin has moved the language links but the new language selector cannot add language links yet. [https://phabricator.wikimedia.org/T287206]

'''Problems'''
* There was a problem on wikis which use the Translate extension. Translations were not updated or were replaced with the English text. The problems have been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T288700][https://phabricator.wikimedia.org/T288683][https://phabricator.wikimedia.org/T288719]

'''Changes later this week'''
* A [[mw:Help:Tags|revision tag]] will soon be added to edits that add links to [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Disambiguator|disambiguation pages]]. This is because these links are usually added by accident. The tag will allow editors to easily find the broken links and fix them. If your wiki does not like this feature, it can be [[mw:Help:Tags#Deleting a tag added by the software|hidden]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T287549]
*Would you like to help improve the information about tools? Would you like to attend or help organize a small virtual meetup for your community to discuss the list of tools? Please get in touch on the [[m:Toolhub/The Quality Signal Sessions|Toolhub Quality Signal Sessions]] talk page. We are also looking for feedback [[m:Talk:Toolhub/The Quality Signal Sessions#Discussion topic for &quot;Quality Signal Sessions: The Tool Maintainers edition&quot;|from tool maintainers]] on some specific questions.
* In the past, edits to any page in your user talk space ignored your [[mw:Special:MyLanguage/Help:Notifications#mute|mute list]], e.g. sub-pages. Starting this week, this is only true for edits to your talk page. [https://phabricator.wikimedia.org/T288112]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.19|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-08-17|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-08-18|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-08-19|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]).

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/33|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;tech-newsletter-content&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

19:27, 16 ഓഗസ്റ്റ് 2021 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=21889213 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/34|Tech News: 2021-34]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;tech-newsletter-content&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/34|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Score|Score]] extension (&lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;score&gt;&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; notation) has been re-enabled on public wikis and upgraded to a newer version. Some musical score functionality may no longer work because the extension is only enabled in &quot;safe mode&quot;. The security issue has been fixed and an [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Score/2021 security advisory|advisory published]].

'''Problems'''
* You will be able to read but not edit [[phab:T289130|some wikis]] for a few minutes on {{#time:j xg|2021-08-25|en}}. This will happen around [https://zonestamp.toolforge.org/1629871217 06:00 UTC]. This is for database maintenance. During this time, operations on the CentralAuth will also not be possible.

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.20|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-08-24|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-08-25|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-08-26|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]).

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/34|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;tech-newsletter-content&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

21:58, 23 ഓഗസ്റ്റ് 2021 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=21923254 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Read-only reminder ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;MassMessage&quot;/&gt;
A maintenance operation will be performed on [https://zonestamp.toolforge.org/1629871231 {{#time: l F d H:i e|2021-08-25T06:00|en}}]. It should only last for a few minutes.

This will affect your wiki as well as 11 other wikis. During this time, publishing edits will not be possible. 

Also during this time, operations on the CentralAuth will not be possible (GlobalRenames, changing/confirming e-mail addresses, logging into new wikis, password changes).

For more details about the operation and on all impacted services, please check [[phab:T289130|on Phabricator]].

A banner will be displayed 30 minutes before the operation.

Please help your community to be aware of this maintenance operation. {{Int:Feedback-thanks-title}}&lt;section end=&quot;MassMessage&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

20:34, 24 ഓഗസ്റ്റ് 2021 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=21927201 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/35|Tech News: 2021-35]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;tech-newsletter-content&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/35|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* Some musical score syntax no longer works and may needed to be updated, you can check [[:Category:{{MediaWiki:score-error-category}}]] on your wiki for a list of pages with errors.

'''Problems'''
* Musical scores were unable to render lyrics in some languages because of missing fonts. This has been fixed now. If your language would prefer a different font, please file a request in Phabricator. [https://phabricator.wikimedia.org/T289554]

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The parameters for how you obtain [[mw:API:Tokens|tokens]] in the MediaWiki API were changed in 2014. The old way will no longer work from 1 September. Scripts, bots and tools that use the parameters from before the 2014 change need to be updated. You can [[phab:T280806#7215377|read more]] about this.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.21|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-08-31|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-09-01|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-09-02|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]).

'''Future changes'''
* You will be able to read but not edit [[phab:T289660|Commons]] for a few minutes on {{#time:j xg|2021-09-06|en}}. This will happen around [https://zonestamp.toolforge.org/1630818058 05:00 UTC]. This is for database maintenance.
* All wikis will be read-only for a few minutes in the week of 13 September. More information will be published in Tech News later. It will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T287539]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/35|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;tech-newsletter-content&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

16:00, 30 ഓഗസ്റ്റ് 2021 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=21954810 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Trizek (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/36|Tech News: 2021-36]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;tech-newsletter-content&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/36|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* The wikis that have [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature_summary|Growth features]] deployed have been part of A/B testing since deployment, in which some newcomers did not receive the new features. Now, all of the newcomers on 21 of the smallest of those wikis will be receiving the features. [https://phabricator.wikimedia.org/T289786]

'''Changes later this week'''
* There is no new MediaWiki version this week.

'''Future changes'''
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] In 2017, the provided jQuery library was upgraded from version 1 to 3, with a compatibility layer. The migration will soon finish, to make the site load faster for everyone. If you maintain a gadget or user script, check if you have any JQMIGRATE errors and fix them, or they will break. [https://phabricator.wikimedia.org/T280944][https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/6Z2BVLOBBEC2QP4VV4KOOVQVE52P3HOP/]
* Last year, the Portuguese Wikipedia community embarked on an experiment to make log-in compulsory for editing.  The [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Impact report for Login Required Experiment on Portuguese Wikipedia|impact report of this trial]] is ready. Moving forward, the Anti-Harassment Tools team is looking for projects that are willing to experiment with restricting IP editing on their wiki for a short-term experiment. [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Login Required Experiment|Learn more]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/36|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;tech-newsletter-content&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

15:20, 6 സെപ്റ്റംബർ 2021 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=21981010 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Trizek (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/37|Tech News: 2021-37]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;tech-newsletter-content&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/37|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* 45 new Wikipedias now have access to the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary|Growth features]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T289680]
* [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Deployment table|A majority of Wikipedias]] now have access to the Growth features. The Growth team [[mw:Special:MyLanguage/Growth/FAQ|has published an FAQ page]] about the features. This translatable FAQ covers the description of the features, how to use them, how to change the configuration, and more.

'''Problems'''
* [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on 14 September. This is planned at [https://zonestamp.toolforge.org/1631628002 14:00 UTC]. [https://phabricator.wikimedia.org/T287539]

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.23|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-09-14|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-09-15|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-09-16|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]).
* Starting this week, Wikipedia in Italian will receive weekly software updates on Wednesdays. It used to receive the updates on Thursdays. Due to this change, bugs will be noticed and fixed sooner. [https://phabricator.wikimedia.org/T286664]
* You can add language links in the sidebar in [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|the new Vector skin]] again. You do this by connecting the page to a Wikidata item. The new Vector skin has moved the language links but the new language selector cannot add language links yet. [https://phabricator.wikimedia.org/T287206]
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:SyntaxHighlight|syntax highlight]] tool marks up code with different colours. It now can highlight 23 new code languages. Additionally, &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;golang&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; can now be used as an alias for the [[d:Q37227|Go programming language]], and a special &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;output&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; mode has been added to show a program's output. [https://phabricator.wikimedia.org/T280117][https://gerrit.wikimedia.org/r/c/mediawiki/extensions/SyntaxHighlight_GeSHi/+/715277/]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/37|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;tech-newsletter-content&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

15:34, 13 സെപ്റ്റംബർ 2021 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=22009517 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Trizek (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/38|Tech News: 2021-38]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;tech-newsletter-content&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/38|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* Growth features are now deployed to almost all Wikipedias. [[phab:T290582|For the majority of small Wikipedias]], the features are only available for experienced users, to [[mw:Special:MyLanguage/Growth/FAQ#enable|test the features]] and [[mw:Special:MyLanguage/Growth/FAQ#config|configure them]]. Features will be available for newcomers starting on 20 September 2021.
* MediaWiki had a feature that would highlight local links to short articles in a different style. Each user could pick the size at which &quot;stubs&quot; would be highlighted. This feature was very bad for performance, and following a consultation, has been removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T284917]
* A technical change was made to the MonoBook skin to allow for easier maintenance and upkeep. This has resulted in some minor changes to HTML that make MonoBook's HTML consistent with other skins. Efforts have been made to minimize the impact on editors, but please ping [[m:User:Jon (WMF)|Jon (WMF)]] on wiki or in [[phab:T290888|phabricator]] if any problems are reported.

'''Problems'''
* There was a problem with search last week. Many search requests did not work for 2 hours because of an accidental restart of the search servers. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incident_documentation/2021-09-13_cirrussearch_restart]

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.1|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-09-21|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-09-22|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-09-23|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]).
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The [[s:Special:ApiHelp/query+proofreadinfo|meta=proofreadpage API]] has changed. The &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;piprop&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; parameter has been renamed to &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;prpiprop&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;. API users should update their code to avoid unrecognized parameter warnings. Pywikibot users should upgrade to 6.6.0. [https://phabricator.wikimedia.org/T290585]

'''Future changes'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Replying|Reply tool]] will be deployed to the remaining wikis in the coming weeks.  It is currently part of &quot;{{int:discussiontools-preference-label}}&quot; in [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta features]] at most wikis. You will be able to turn it off in [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion|Editing Preferences]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T262331]
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The [[mw:MediaWiki_1.37/Deprecation_of_legacy_API_token_parameters|previously announced]] change to how you obtain tokens from the API has been delayed to September 21 because of an incompatibility with Pywikibot. Bot operators using Pywikibot can follow [[phab:T291202|T291202]] for progress on a fix, and should plan to upgrade to 6.6.1 when it is released.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/38|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;tech-newsletter-content&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

18:31, 20 സെപ്റ്റംബർ 2021 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=22043415 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/39|Tech News: 2021-39]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2021-W39&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/39|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* [[w:en:IOS|iOS 15]] has a new function called [https://support.apple.com/en-us/HT212614 Private Relay] (Apple website). This can hide the user's IP when they use [[w:en:Safari (software)|Safari]] browser. This is like using a [[w:en:Virtual private network|VPN]] in that we see another IP address instead. It is opt-in and only for those who pay extra for [[w:en:ICloud|iCloud]]. It will come to Safari users on [[:w:en:OSX|OSX]] later. There is a [[phab:T289795|technical discussion]] about what this means for the Wikimedia wikis.

'''Problems'''
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Some gadgets and user-scripts add items to the [[m:Customization:Explaining_skins#Portlets|portlets]] (article tools) part of the skin. A recent change to the HTML may have made those links a different font-size. This can be fixed by adding the CSS class &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;.vector-menu-dropdown-noicon&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;. [https://phabricator.wikimedia.org/T291438]

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.2|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-09-28|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-09-29|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-09-30|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]).
* The [[mw:Special:MyLanguage/Onboarding_new_Wikipedians#New_experience|GettingStarted extension]] was built in 2013, and provides an onboarding process for new account holders in a few versions of Wikipedia. However, the recently developed [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature_summary|Growth features]] provide a better onboarding experience. Since the vast majority of Wikipedias now have access to the Growth features, GettingStarted will be deactivated starting on 4 October. [https://phabricator.wikimedia.org/T235752]
* A small number of users will not be able to connect to the Wikimedia wikis after 30 September. This is because an old [[:w:en:root certificate|root certificate]] will no longer work. They will also have problems with many other websites. Users who have updated their software in the last five years are unlikely to have problems. Users in Europe, Africa and Asia are less likely to have immediate problems even if their software is too old. You can [[m:Special:MyLanguage/HTTPS/2021 Let's Encrypt root expiry|read more]].
* You can [[mw:Special:MyLanguage/Help:Notifications|receive notifications]] when someone leaves a comment on user talk page or mentions you in a talk page comment. Clicking the notification link will now bring you to the comment and highlight it. Previously, doing so brought you to the top of the section that contained the comment. You can find [[phab:T282029|more information in T282029.]]

'''Future changes'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Replying|Reply tool]] will be deployed to the remaining wikis in the coming weeks. It is currently part of &quot;{{int:discussiontools-preference-label}}&quot; in [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta features]] at most wikis. You will be able to turn it off in [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion|Editing Preferences]]. [[phab:T288485|See the list of wikis.]] [https://phabricator.wikimedia.org/T262331]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/39|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2021-W39&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

22:21, 27 സെപ്റ്റംബർ 2021 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=22077885 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/40|Tech News: 2021-40]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;tech-newsletter-content&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/40|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* A more efficient way of sending changes from Wikidata to Wikimedia wikis that show them has been enabled for the following 10 wikis: mediawiki.org, the Italian, Catalan, Hebrew and Vietnamese Wikipedias, French Wikisource, and English Wikivoygage, Wikibooks, Wiktionary and Wikinews. If you notice anything strange about how changes from Wikidata appear in recent changes or your watchlist on those wikis you can [[phab:T48643|let the developers know]].

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.3|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-10-05|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-10-06|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-10-07|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]).
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Some gadgets and bots that use the API to read the AbuseFilter log might break. The &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;hidden&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; property will no longer say an entry is &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;implicit&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; for unsuppressed log entries about suppressed edits. If your bot needs to know this, do a separate revision query. Additionally, the property will have the value &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;false&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; for visible entries; previously, it wasn't included in the response. [https://phabricator.wikimedia.org/T291718]
* A more efficient way of sending changes from Wikidata to Wikimedia wikis that show them will be enabled for ''all production wikis''. If you notice anything strange about how changes from Wikidata appear in recent changes or your watchlist you can [[phab:T48643|let the developers know]].

'''Future changes'''
* You can soon get cross-wiki notifications in the [[mw:Wikimedia Apps/Team/iOS|iOS Wikipedia app]]. You can also get notifications as push notifications. More notification updates will follow in later versions. [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Apps/Team/iOS/Notifications#September_2021_update]
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The JavaScript variables &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;wgExtraSignatureNamespaces&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;, &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;wgLegalTitleChars&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;, and &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;wgIllegalFileChars&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; will soon be removed from &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Interface/JavaScript#mw.config|mw.config]]&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;. These are not part of the &quot;stable&quot; variables available for use in wiki JavaScript. [https://phabricator.wikimedia.org/T292011] 
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The JavaScript variables &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;wgCookiePrefix&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;, &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;wgCookieDomain&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;, &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;wgCookiePath&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;, and &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;wgCookieExpiration&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; will soon be removed from mw.config. Scripts should instead use &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;mw.cookie&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; from the &quot;&lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[mw:ResourceLoader/Core_modules#mediawiki.cookie|mediawiki.cookie]]&lt;/bdi&gt;&quot; module. [https://phabricator.wikimedia.org/T291760]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/40|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;tech-newsletter-content&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

16:30, 4 ഒക്ടോബർ 2021 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=22101208 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/41|Tech News: 2021-41]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2021-W41&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/41|Translations]] are available.

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.4|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-10-12|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-10-13|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-10-14|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]).

* The [[mw:Manual:Table_of_contents#Auto-numbering|&quot;auto-number headings&quot; preference]] is being removed. You can read [[phab:T284921]] for the reasons and discussion. This change was [[m:Tech/News/2021/26|previously]] announced. [[mw:Snippets/Auto-number_headings|A JavaScript snippet]] is available which can be used to create a Gadget on wikis that still want to support auto-numbering.

'''Meetings'''
* You can join a meeting about the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|Desktop Improvements]]. A demonstration version of the [[mw:Reading/Web/Desktop Improvements/Features/Sticky Header|newest feature]] will be shown. The event will take place on Tuesday, 12 October at 16:00 UTC. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/Talk to Web/12-10-2021|See how to join]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/41|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2021-W41&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

15:30, 11 ഒക്ടോബർ 2021 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=22152137 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Trizek (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/42|Tech News: 2021-42]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2021-W42&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/42|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
*[[m:Toolhub|Toolhub]] is a catalogue to make it easier to find software tools that can be used for working on the Wikimedia projects. You can [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/LF4SSR4QRCKV6NPRFGUAQWUFQISVIPTS/ read more].

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-10-19|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-10-20|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-10-21|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]).

'''Future changes'''
* The developers of the [[mw:Wikimedia Apps/Team/Android|Wikipedia Android app]] are working on [[mw:Wikimedia Apps/Team/Android/Communication|communication in the app]]. You can now answer questions in [[mw:Wikimedia Apps/Team/Android/Communication/UsertestingOctober2021|survey]] to help the development.
* 3–5% of editors may be blocked in the next few months. This is because of a new service in Safari, which is similar to a [[w:en:Proxy server|proxy]] or a [[w:en:VPN|VPN]]. It is called iCloud Private Relay. There is a [[m:Special:MyLanguage/Apple iCloud Private Relay|discussion about this]] on Meta. The goal is to learn what iCloud Private Relay could mean for the communities.
* [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise|Wikimedia Enterprise]] is a new [[w:en:API|API]] for those who use a lot of information from the Wikimedia projects on other sites. It is a way to get big commercial users to pay for the data. There will soon be a copy of the Wikimedia Enterprise dataset. You can [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-ambassadors@lists.wikimedia.org/message/B2AX6PWH5MBKB4L63NFZY3ADBQG7MSBA/ read more]. You can also ask the team questions [https://wikimedia.zoom.us/j/88994018553 on Zoom] on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=15&amp;min=00&amp;sec=0&amp;day=22&amp;month=10&amp;year=2021 22 October 15:00 UTC].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/42|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2021-W42&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

20:53, 18 ഒക്ടോബർ 2021 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=22176877 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/43|Tech News: 2021-43]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2021-W43&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/43|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* The [[m:Special:MyLanguage/Coolest_Tool_Award|Coolest Tool Award 2021]] is looking for nominations. You can recommend tools until 27 October.

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.6|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-10-26|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-10-27|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-10-28|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]).

'''Future changes'''
*[[m:Special:MyLanguage/Help:Diff|Diff pages]] will have an improved copy and pasting experience. [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021/Copy paste diffs|The changes]] will allow the text in the diff for before and after to be treated as separate columns and will remove any unwanted syntax. [https://phabricator.wikimedia.org/T192526]
* The version of the [[w:en:Liberation fonts|Liberation fonts]] used in SVG files will be upgraded. Only new thumbnails will be affected. Liberation Sans Narrow will not change. [https://phabricator.wikimedia.org/T253600]

'''Meetings'''
* You can join a meeting about the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey|Community Wishlist Survey]]. News about the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021/Warn when linking to disambiguation pages|disambiguation]] and the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021/Real Time Preview for Wikitext|real-time preview]] wishes will be shown. The event will take place on Wednesday, 27 October at 14:30 UTC. [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey/Updates/Talk to Us|See how to join]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/43|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2021-W43&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

20:07, 25 ഒക്ടോബർ 2021 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=22232718 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/44|Tech News: 2021-44]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2021-W44&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/44|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* There is a limit on the amount of emails a user can send each day. This limit is now global instead of per-wiki. This change is to prevent abuse. [https://phabricator.wikimedia.org/T293866]

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.7|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-11-02|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-11-03|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-11-04|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]).

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/44|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2021-W44&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

20:27, 1 നവംബർ 2021 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=22269406 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/45|Tech News: 2021-45]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2021-W45&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/45|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* Mobile IP editors are now able to receive warning notices indicating they have a talk page message on the mobile website (similar to the orange banners available on desktop). These notices will be displayed on every page outside of the main namespace and every time the user attempts to edit. The notice on desktop now has a slightly different colour. [https://phabricator.wikimedia.org/T284642][https://phabricator.wikimedia.org/T278105]

'''Changes later this week'''
* [[phab:T294321|Wikidata will be read-only]] for a few minutes on 11 November. This will happen around [https://zonestamp.toolforge.org/1636610400 06:00 UTC]. This is for database maintenance. [https://phabricator.wikimedia.org/T294321]
* There is no new MediaWiki version this week.

'''Future changes'''
* In the future, unregistered editors will be given an identity that is not their [[:w:en:IP address|IP address]]. This is for legal reasons. A new user right will let editors who need to know the IPs of unregistered accounts to fight vandalism, spam, and harassment, see the IP. You can read the [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation#IP Masking Implementation Approaches (FAQ)|suggestions for how that identity could work]] and [[m:Talk:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|discuss on the talk page]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/45|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2021-W45&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

20:36, 8 നവംബർ 2021 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=22311003 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/46|Tech News: 2021-46]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2021-W46&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/46|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* Most [[c:Special:MyLanguage/Commons:Maximum_file_size#MAXTHUMB|large file uploads]] errors that had messages like &quot;&lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;stashfailed&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;&quot; or &quot;&lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;DBQueryError&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;&quot; have now been fixed. An [[wikitech:Incident documentation/2021-11-04 large file upload timeouts|incident report]] is available.

'''Problems'''
* Sometimes, edits made on iOS using the visual editor save groups of numbers as telephone number links, because of a feature in the operating system. This problem is under investigation. [https://phabricator.wikimedia.org/T116525]
* There was a problem with search last week. Many search requests did not work for 2 hours because of a configuration error. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incident_documentation/2021-11-10_cirrussearch_commonsfile_outage]

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.9|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-11-16|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-11-17|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-11-18|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]).

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/46|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2021-W46&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

22:06, 15 നവംബർ 2021 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=22338097 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/47|Tech News: 2021-47]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2021-W47&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/47|Translations]] are available.

'''Changes later this week'''
* There is no new MediaWiki version this week.
*The template dialog in VisualEditor and in the [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|new wikitext mode]] Beta feature will be [[m:WMDE Technical Wishes/VisualEditor template dialog improvements|heavily improved]] on [[phab:T286992|a few wikis]]. Your [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/VisualEditor template dialog improvements|feedback is welcome]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/47|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2021-W47&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

20:02, 22 നവംബർ 2021 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=22366010 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/48|Tech News: 2021-48]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2021-W48&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/48|Translations]] are available.

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.11|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-11-30|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-12-01|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-12-02|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]).

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/48|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2021-W48&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

21:14, 29 നവംബർ 2021 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=22375666 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/49|Tech News: 2021-49]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2021-W49&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/49|Translations]] are available.

'''Problems'''
* MediaWiki 1.38-wmf.11 was scheduled to be deployed on some wikis last week. The deployment was delayed because of unexpected problems.

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.12|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-12-07|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-12-08|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-12-09|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]).
* At all Wikipedias, a Mentor Dashboard is now available at &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;Special:MentorDashboard&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;. It allows registered mentors, who take care of newcomers' first steps, to monitor their assigned newcomers' activity. It is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary|Growth features]]. You can learn more about [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Communities/How_to_configure_the_mentors%27_list|activating the mentor list]] on your wiki and about [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Mentor dashboard|the mentor dashboard project]].
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The predecessor to the current [[mw:API|MediaWiki Action API]] (which was created in 2008), &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;action=ajax&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;, will be removed this week. Any scripts or bots using it will need to switch to the corresponding API module. [https://phabricator.wikimedia.org/T42786]
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] An old ResourceLoader module, &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;jquery.jStorage&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;, which was deprecated in 2016, will be removed this week. Any scripts or bots using it will need to switch to &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;mediawiki.storage&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; instead. [https://phabricator.wikimedia.org/T143034]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/49|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2021-W49&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

21:58, 6 ഡിസംബർ 2021 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=22413926 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/50|Tech News: 2021-50]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2021-W50&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/50|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* There are now default [[m:Special:MyLanguage/Help:Namespace#Other_namespace_aliases|short aliases]] for the &quot;Project:&quot; namespace on most wikis. E.g. On Wikibooks wikis, &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;[[WB:]]&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; will go to the local language default for the &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;[[Project:]]&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; namespace. This change is intended to help the smaller communities have easy access to this feature. Additional local aliases can still be requested via [[m:Special:MyLanguage/Requesting wiki configuration changes|the usual process]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T293839]

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.13|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-12-14|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-12-15|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-12-16|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]).

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/50|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2021-W50&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

22:27, 13 ഡിസംബർ 2021 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=22441074 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/51|Tech News: 2021-51]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2021-W51&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/51|Translations]] are available.

'''Tech News'''
* Because of the [[w:en:Christmas and holiday season|holidays]] the next issue of Tech News will be sent out on 10 January 2022.

'''Recent changes'''
* Queries made by the DynamicPageList extension (&lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;DynamicPageList&gt;&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;) are now only allowed to run for 10 seconds and error if they take longer. This is in response to multiple outages where long-running queries caused an outage on all wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T287380#7575719]

'''Changes later this week'''
* There is no new MediaWiki version this week or next week.

'''Future changes'''
* The developers of the Wikipedia iOS app are looking for testers who edit in multiple languages. You can [[mw:Wikimedia Apps/Team/iOS/202112 testing|read more and let them know if you are interested]].
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The Wikimedia [[wikitech:Portal:Cloud VPS|Cloud VPS]] hosts technical projects for the Wikimedia movement. Developers need to [[wikitech:News/Cloud VPS 2021 Purge|claim projects]] they use. This is because old and unused projects are removed once a year. Unclaimed projects can be shut down from February. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/2B7KYL5VLQNHGQQHMYLW7KTUKXKAYY3T/]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/51|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2021-W51&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

22:05, 20 ഡിസംബർ 2021 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=22465395 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/02|Tech News: 2022-02]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2022-W02&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/02|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] A &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;oauth_consumer&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; variable has been added to the [[mw:Special:MyLanguage/AbuseFilter|AbuseFilter]] to enable identifying changes made by specific tools. [https://phabricator.wikimedia.org/T298281]
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Gadgets are [[mw:Special:MyLanguage/ResourceLoader/Migration_guide_(users)#Package_Gadgets|now able to directly include JSON pages]]. This means some gadgets can now be configured by administrators without needing the interface administrator permission, such as with the Geonotice gadget. [https://phabricator.wikimedia.org/T198758]
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Gadgets [[mw:Extension:Gadgets#Options|can now specify page actions]] on which they are available. For example, &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;|actions=edit,history&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; will load a gadget only while editing and on history pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T63007]
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Gadgets can now be loaded on demand with the &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;withgadget&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; URL parameter. This can be used to replace [[mw:Special:MyLanguage/Snippets/Load JS and CSS by URL|an earlier snippet]] that typically looks like &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;withJS&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; or &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;withCSS&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;. [https://phabricator.wikimedia.org/T29766]
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] At wikis where [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Communities/How to configure the mentors' list|the Mentorship system is configured]], you can now use the Action API to get a list of a [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Mentor_dashboard|mentor's]] mentees. [https://phabricator.wikimedia.org/T291966]
* The heading on the main page can now be configured using &lt;span class=&quot;mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[MediaWiki:Mainpage-title-loggedin]]&lt;/span&gt; for logged-in users and &lt;span class=&quot;mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[MediaWiki:Mainpage-title]]&lt;/span&gt; for logged-out users. Any CSS that was previously used to hide the heading should be removed. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Small_wiki_toolkits/Starter_kit/Main_page_customization#hide-heading] [https://phabricator.wikimedia.org/T298715]
* Four special pages (and their API counterparts) now have a maximum database query execution time of 30 seconds. These special pages are: RecentChanges, Watchlist, Contributions, and Log. This change will help with site performance and stability. You can read [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/IPJNO75HYAQWIGTHI5LJHTDVLVOC4LJP/ more details about this change] including some possible solutions if this affects your workflows. [https://phabricator.wikimedia.org/T297708]
* The [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Features/Sticky Header|sticky header]] has been deployed for 50% of logged-in users on [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Frequently asked questions#pilot-wikis|more than 10 wikis]]. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|Desktop Improvements]]. See [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Participate|how to take part in the project]]. 

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.17|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-01-11|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-01-12|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-01-13|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]).

'''Events'''
* [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2022|Community Wishlist Survey 2022]] begins. All contributors to the Wikimedia projects can propose for tools and platform improvements. The proposal phase takes place from {{#time:j xg|2022-01-10|en}} 18:00 UTC to {{#time:j xg|2022-01-23|en}} 18:00 UTC. [[m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist_Survey/FAQ|Learn more]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/02|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2022-W02&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

01:23, 11 ജനുവരി 2022 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=22562156 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/03|Tech News: 2022-03]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2022-W03&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/03|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* When using [[mw:Special:MyLanguage/Extension:WikiEditor|WikiEditor]] (also known as the 2010 wikitext editor), people will now see a warning if they link to disambiguation pages.  If you click &quot;{{int:Disambiguator-review-link}}&quot; in the warning, it will ask you to correct the link to a more specific term. You can [[m:Community Wishlist Survey 2021/Warn when linking to disambiguation pages#Jan 12, 2021: Turning on the changes for all Wikis|read more information]] about this completed 2021 Community Wishlist item.
* You can [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#subscribe|automatically subscribe to all of the talk page discussions]] that you start or comment in using [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary|DiscussionTools]].  You will receive [[mw:Special:MyLanguage/Notifications|notifications]] when another editor replies.  This is available at most wikis.  Go to your [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion|Preferences]] and turn on &quot;{{int:discussiontools-preference-autotopicsub}}&quot;. [https://phabricator.wikimedia.org/T263819]
* When asked to create a new page or talk page section, input fields can be [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Creating_pages_with_preloaded_text|&quot;preloaded&quot; with some text]]. This feature is now limited to wikitext pages. This is so users can't be tricked into making malicious edits. There is a discussion about [[phab:T297725|if this feature should be re-enabled]] for some content types.

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.18|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-01-18|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-01-19|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-01-20|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]).

'''Events'''
* [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2022|Community Wishlist Survey 2022]] continues. All contributors to the Wikimedia projects can propose for tools and platform improvements. The proposal phase takes place from {{#time:j xg|2022-01-10|en}} 18:00 UTC to {{#time:j xg|2022-01-23|en}} 18:00 UTC. [[m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist_Survey/FAQ|Learn more]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/03|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2022-W03&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

19:54, 17 ജനുവരി 2022 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=22620285 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/04|Tech News: 2022-04]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2022-W04&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/04|Translations]] are available.

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.19|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-01-25|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-01-26|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-01-27|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]).
* The following languages can now be used with [[mw:Special:MyLanguage/Extension:SyntaxHighlight|syntax highlighting]]: BDD, Elpi, LilyPond, Maxima, Rita, Savi, Sed, Sophia, Spice, .SRCINFO.
* You can now access your watchlist from outside of the user menu in the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|new Vector skin]]. The watchlist link appears next to the notification icons if you are at the top of the page. [https://phabricator.wikimedia.org/T289619]

'''Events'''
* You can see the results of the [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|Coolest Tool Award 2021]] and learn more about 14 tools which were selected this year.
* You can [[m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist_Survey/Help_us|translate, promote]], or comment on [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2022/Proposals|the proposals]] in the Community Wishlist Survey. Voting will begin on {{#time:j xg|2022-01-28|en}}.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/04|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2022-W04&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

21:37, 24 ജനുവരി 2022 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=22644148 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/05|Tech News: 2022-05]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2022-W05&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/05|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] If a gadget should support the new &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;?withgadget&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; URL parameter that was [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/02|announced]] 3 weeks ago, then it must now also specify &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;supportsUrlLoad&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; in the gadget definition ([[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets#supportsUrlLoad|documentation]]). [https://phabricator.wikimedia.org/T29766]

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.20|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-02-01|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-02-02|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-02-03|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]).

'''Future changes'''
* A change that was [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/16|announced]] last year was delayed. It is now ready to move ahead:
** The user group &lt;code&gt;oversight&lt;/code&gt; will be renamed &lt;code&gt;suppress&lt;/code&gt;. This is for [[phab:T109327|technical reasons]]. This is the technical name. It doesn't affect what you call the editors with this user right on your wiki. This is planned to happen in three weeks. You can comment [[phab:T112147|in Phabricator]] if you have objections. As usual, these labels can be translated on translatewiki ([[phab:T112147|direct links are available]]) or by administrators on your wiki.

'''Events'''
* You can vote on proposals in the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2022|Community Wishlist Survey]] between 28 January and 11 February. The survey decides what the [[m:Special:MyLanguage/Community Tech|Community Tech team]] will work on.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/05|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2022-W05&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

17:41, 31 ജനുവരി 2022 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=22721804 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/06|Tech News: 2022-06]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2022-W06&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/06|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* English Wikipedia recently set up a gadget for dark mode. You can enable it there, or request help from an [[m:Special:MyLanguage/Interface administrators|interface administrator]] to set it up on your wiki ([[w:en:Wikipedia:Dark mode (gadget)|instructions and screenshot]]).
* Category counts are sometimes wrong. They will now be completely recounted at the beginning of every month. [https://phabricator.wikimedia.org/T299823]

'''Problems'''
* A code-change last week to fix a bug with [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Live preview|Live Preview]] may have caused problems with some local gadgets and user-scripts. Any code with skin-specific behaviour for &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;vector&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; should be updated to also check for &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;vector-2022&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;. [[phab:T300987|A code-snippet, global search, and example are available]].

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.21|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-02-08|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-02-09|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-02-10|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]).

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/06|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2022-W06&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

21:15, 7 ഫെബ്രുവരി 2022 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=22765948 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/07|Tech News: 2022-07]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2022-W07&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/07|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Purge|Purging]] a category page with fewer than 5,000 members will now recount it completely. This will allow editors to fix incorrect counts when it is wrong. [https://phabricator.wikimedia.org/T85696]

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.22|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-02-15|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-02-16|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-02-17|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]).
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] In the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilter]] extension, the &lt;code dir=ltr&gt;rmspecials()&lt;/code&gt; function has been updated so that it does not remove the &quot;space&quot; character. Wikis are advised to wrap all the uses of &lt;code dir=ltr&gt;rmspecials()&lt;/code&gt; with &lt;code dir=ltr&gt;rmwhitespace()&lt;/code&gt; wherever necessary to keep filters' behavior unchanged. You can use the search function on [[Special:AbuseFilter]] to locate its usage. [https://phabricator.wikimedia.org/T263024]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/07|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2022-W07&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

19:18, 14 ഫെബ്രുവരി 2022 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=22821788 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/08|Tech News: 2022-08]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2022-W08&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/08|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* [[Special:Nuke|Special:Nuke]] will now provide the standard deletion reasons (editable at &lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[MediaWiki:Deletereason-dropdown]]&lt;/bdi&gt;) to use when mass-deleting pages. This was [[m:Community Wishlist Survey 2022/Admins and patrollers/Mass-delete to offer drop-down of standard reasons, or templated reasons.|a request in the 2022 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T25020]
* At Wikipedias, all new accounts now get the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature_summary|Growth features]] by default when creating an account. Communities are encouraged to [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Account_creation|update their help resources]]. Previously, only 80% of new accounts would get the Growth features. A few Wikipedias remain unaffected by this change. [https://phabricator.wikimedia.org/T301820]
* You can now prevent specific images that are used in a page from appearing in other locations, such as within PagePreviews or Search results. This is done with the markup &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;class=notpageimage&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;. For example, &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;[[File:Example.png|class=notpageimage]]&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;. [https://phabricator.wikimedia.org/T301588]
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] There has been a change to the HTML of Special:Contributions, Special:MergeHistory, and History pages, to support the grouping of changes by date in [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Minerva_Neue|the mobile skin]]. While unlikely, this may affect gadgets and user scripts. A [[phab:T298638|list of all the HTML changes]] is on Phabricator.

'''Events'''
* [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2022/Results|Community Wishlist Survey results]] have been published. The [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey/Updates/2022 results#leaderboard|ranking of prioritized proposals]] is also available.

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.23|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-02-22|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-02-23|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-02-24|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]).

'''Future changes'''
* The software to play videos and audio files on pages will change soon on all wikis. The old player will be removed. Some audio players will become wider after this change. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:TimedMediaHandler/VideoJS_Player|The new player]] has been a beta feature for over four years. [https://phabricator.wikimedia.org/T100106][https://phabricator.wikimedia.org/T248418]
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Toolforge's underlying operating system is being updated. If you maintain any tools there, there are two options for migrating your tools into the new system.  There are [[wikitech:News/Toolforge Stretch deprecation|details, deadlines, and instructions]] on Wikitech. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/cloud-announce@lists.wikimedia.org/thread/EPJFISC52T7OOEFH5YYMZNL57O4VGSPR/]
* Administrators will soon have [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021/(Un)delete associated talk page|the option to delete/undelete]] the associated &quot;talk&quot; page when they are deleting a given page. An API endpoint with this option will also be available. This was [[m:Community Wishlist Survey 2021/Admins and patrollers/(Un)delete associated talk page|a request from the 2021 Wishlist Survey]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/08|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2022-W08&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

19:11, 21 ഫെബ്രുവരി 2022 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=22847768 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Trizek (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/09|Tech News: 2022-09]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2022-W09&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/09|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* When searching for edits by [[mw:Special:MyLanguage/Help:Tags|change tags]], e.g. in page history or user contributions, there is now a dropdown list of possible tags. This was [[m:Community Wishlist Survey 2022/Miscellaneous/Improve plain-text change tag selector|a request in the 2022 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T27909]
* Mentors using the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Mentor_dashboard|Growth Mentor dashboard]] will now see newcomers assigned to them who have made at least one edit, up to 200 edits. Previously, all newcomers assigned to the mentor were visible on the dashboard, even ones without any edit or ones who made hundred of edits. Mentors can still change these values using the filters on their dashboard. Also, the last choice of filters will now be saved. [https://phabricator.wikimedia.org/T301268][https://phabricator.wikimedia.org/T294460]
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] The user group &lt;code&gt;oversight&lt;/code&gt; was renamed &lt;code&gt;suppress&lt;/code&gt;. This is for [[phab:T109327|technical reasons]]. You may need to update any local references to the old name, e.g. gadgets, links to Special:Listusers, or uses of [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic_words|NUMBERINGROUP]].

'''Problems'''
* The recent change to the HTML of [[mw:Special:MyLanguage/Help:Tracking changes|tracking changes]] pages caused some problems for screenreaders. This is being fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T298638]

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.24|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-03-01|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-03-02|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-03-03|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]).

'''Future changes'''
* Working with templates will become easier. [[m:WMDE_Technical_Wishes/Templates|Several improvements]] are planned for March 9 on most wikis and on March 16 on English Wikipedia. The improvements include: Bracket matching, syntax highlighting colors, finding and inserting templates, and related visual editor features.
* If you are a template developer or an interface administrator, and you are intentionally overriding or using the default CSS styles of user feedback boxes (the classes: &lt;code dir=ltr&gt;successbox, messagebox, errorbox, warningbox&lt;/code&gt;), please note that these classes and associated CSS will soon be removed from MediaWiki core. This is to prevent problems when the same class-names are also used on a wiki. Please let us know by commenting at [[phab:T300314]] if you think you might be affected.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/09|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2022-W09&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

22:59, 28 ഫെബ്രുവരി 2022 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=22902593 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/10|Tech News: 2022-10]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2022-W10&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/10|Translations]] are available.

'''Problems'''
* There was a problem with some interface labels last week. It will be fixed this week. This change was part of ongoing work to simplify the support for skins which do not have active maintainers. [https://phabricator.wikimedia.org/T301203]

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.25|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-03-08|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-03-09|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-03-10|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]).

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/10|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2022-W10&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

21:15, 7 മാർച്ച് 2022 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=22958074 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/11|Tech News: 2022-11]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2022-W11&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/11|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* In the Wikipedia Android app [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/Android/Communication#Updates|it is now possible]] to change the toolbar at the bottom so the tools you use more often are easier to click on. The app now also has a focused reading mode. [https://phabricator.wikimedia.org/T296753][https://phabricator.wikimedia.org/T254771]

'''Problems'''
* There was a problem with the collection of some page-view data from June 2021 to January 2022 on all wikis. This means the statistics are incomplete. To help calculate which projects and regions were most affected, relevant datasets are being retained for 30 extra days. You can [[m:Talk:Data_retention_guidelines#Added_exception_for_page_views_investigation|read more on Meta-wiki]].
* There was a problem with the databases on March 10. All wikis were unreachable for logged-in users for 12 minutes. Logged-out users could read pages but could not edit or access uncached content then. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incident_documentation/2022-03-10_MediaWiki_availability]

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.26|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-03-15|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-03-16|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-03-17|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]).
* When [[mw:Special:MyLanguage/Help:System_message#Finding_messages_and_documentation|using &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;uselang=qqx&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; to find localisation messages]], it will now show all possible message keys for navigation tabs such as &quot;{{int:vector-view-history}}&quot;. [https://phabricator.wikimedia.org/T300069]
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Access to [[{{#special:RevisionDelete}}]] has been expanded to include users who have &lt;code dir=ltr&gt;deletelogentry&lt;/code&gt; and &lt;code dir=ltr&gt;deletedhistory&lt;/code&gt; rights through their group memberships. Before, only those with the &lt;code dir=ltr&gt;deleterevision&lt;/code&gt; right could access this special page. [https://phabricator.wikimedia.org/T301928]
* On the [[{{#special:Undelete}}]] pages for diffs and revisions, there will be a link back to the main Undelete page with the list of revisions. [https://phabricator.wikimedia.org/T284114]

'''Future changes'''
*  The Wikimedia Foundation has announced the IP Masking implementation strategy and next steps. The [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation#feb25|announcement can be read here]].
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Android FAQ|Wikipedia Android app]] developers are working on [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/Communication|new functions]] for user talk pages and article talk pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T297617]

'''Events'''
* The [[mw:Wikimedia Hackathon 2022|Wikimedia Hackathon 2022]] will take place as a hybrid event on 20-22 May 2022. The Hackathon will be held online and there are grants available to support local in-person meetups around the world. Grants can be requested until 20 March.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/11|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2022-W11&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

22:07, 14 മാർച്ച് 2022 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=22993074 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/12|Tech News: 2022-12]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2022-W12&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/12|Translations]] are available.

'''New code release schedule for this week'''
* There will be four MediaWiki releases this week, instead of just one. This is an experiment which should lead to fewer problems and to faster feature updates. The releases will be on all wikis, at different times, on Monday, Tuesday, and Wednesday. You can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Release Engineering Team/Trainsperiment week|read more about this project]].

'''Recent changes'''
* You can now set how many search results to show by default in [[Special:Preferences#mw-prefsection-searchoptions|your Preferences]]. This was the 12th most popular wish in the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2022/Results|Community Wishlist Survey 2022]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T215716]
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] The Jupyter notebooks tool [[wikitech:PAWS|PAWS]] has been updated to a new interface. [https://phabricator.wikimedia.org/T295043]

'''Future changes'''
* Interactive maps via [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] will soon work on wikis using the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:FlaggedRevs|FlaggedRevisions]] extension. [https://wikimedia.sslsurvey.de/Kartographer-Workflows-EN/ Please tell us] which improvements you want to see in Kartographer. You can take this survey in simple English. [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Geoinformation]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/12|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2022-W12&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

16:00, 21 മാർച്ച് 2022 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=23034693 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Trizek (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/13|Tech News: 2022-13]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2022-W13&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/13|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* There is a simple new Wikimedia Commons upload tool available for macOS users, [[c:Commons:Sunflower|Sunflower]].

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-03-29|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-03-30|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-03-31|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]).
* Some wikis will be in read-only for a few minutes because of regular database maintenance. It will be performed on {{#time:j xg|2022-03-29|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s3.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-03-31|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s5.dblist targeted wikis]). [https://phabricator.wikimedia.org/T301850][https://phabricator.wikimedia.org/T303798]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/13|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2022-W13&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

19:54, 28 മാർച്ച് 2022 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=23073711 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/14|Tech News: 2022-14]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2022-W14&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/14|Translations]] are available.

'''Problems'''
* For a few days last week, edits that were suggested to newcomers were not tagged in the [[{{#special:recentchanges}}]] feed. This bug has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T304747]

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.6|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-04-05|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-04-06|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-04-07|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]).
* Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-04-07|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s4.dblist targeted wikis]).

'''Future changes'''
* Starting next week, Tech News' title will be translatable. When the newsletter is distributed, its title may not be &lt;code dir=ltr&gt;Tech News: 2022-14&lt;/code&gt; anymore. It may affect some filters that have been set up by some communities. [https://phabricator.wikimedia.org/T302920]
* Over the next few months, the &quot;[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]&quot; Growth feature [[phab:T304110|will become available to more Wikipedias]]. Each week, a few wikis will get the feature. You can test this tool at [[mw:Special:MyLanguage/Growth#deploymentstable|a few wikis where &quot;Link recommendation&quot; is already available]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/14|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2022-W14&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

21:00, 4 ഏപ്രിൽ 2022 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=23097604 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2022-15&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2022-W15&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/15|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* There is a new public status page at &lt;span class=&quot;mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[https://www.wikimediastatus.net/ www.wikimediastatus.net]&lt;/span&gt;. This site shows five automated high-level metrics where you can see the overall health and performance of our wikis' technical environment. It also contains manually-written updates for widespread incidents, which are written as quickly as the engineers are able to do so while also fixing the actual problem. The site is separated from our production infrastructure and hosted by an external service, so that it can be accessed even if the wikis are briefly unavailable. You can [https://diff.wikimedia.org/2022/03/31/announcing-www-wikimediastatus-net/ read more about this project].
* On Wiktionary wikis, the software to play videos and audio files on pages has now changed. The old player has been removed. Some audio players will become wider after this change. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:TimedMediaHandler/VideoJS_Player|The new player]] has been a beta feature for over four years. [https://phabricator.wikimedia.org/T100106][https://phabricator.wikimedia.org/T248418]

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.7|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-04-12|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-04-13|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-04-14|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]).

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/15|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2022-W15&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

19:44, 11 ഏപ്രിൽ 2022 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=23124108 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2022-16&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2022-W16&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/16|Translations]] are available.

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.8|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-04-19|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-04-20|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-04-21|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]).
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-04-19|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s7.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-04-21|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s8.dblist targeted wikis]).
* Administrators will now have [[m:Community Wishlist Survey 2021/(Un)delete associated talk page|the option to delete/undelete the associated &quot;Talk&quot; page]] when they are deleting a given page. An API endpoint with this option is also available. This concludes the [[m:Community Wishlist Survey 2021/Admins and patrollers/(Un)delete associated talk page|11th wish of the 2021 Community Wishlist Survey]].
* On [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop_Improvements#test-wikis|selected wikis]], 50% of logged-in users will see the new [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Features/Table of contents|table of contents]]. When scrolling up and down the page, the table of contents will stay in the same place on the screen. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|Desktop Improvements]] project. [https://phabricator.wikimedia.org/T304169]
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Message boxes produced by MediaWiki code will no longer have these CSS classes: &lt;code dir=ltr&gt;successbox&lt;/code&gt;, &lt;code dir=ltr&gt;errorbox&lt;/code&gt;, &lt;code dir=ltr&gt;warningbox&lt;/code&gt;. The styles for those classes and &lt;code dir=ltr&gt;messagebox&lt;/code&gt; will be removed from MediaWiki core. This only affects wikis that use these classes in wikitext, or change their appearance within site-wide CSS. Please review any local usage and definitions for these classes you may have. This was previously announced in the [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/09|28 February issue of Tech News]].

'''Future changes'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Kartographer|Kartographer]] will become compatible with [[mw:Special:MyLanguage/Extension:FlaggedRevs|FlaggedRevisions page stabilization]]. Kartographer maps will also work on pages with [[mw:Special:MyLanguage/Help:Pending changes|pending changes]]. [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Geoinformation#Project_descriptions] The Kartographer documentation has been thoroughly updated. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer/Getting_started] [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Help:VisualEditor/Maps] [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/16|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2022-W16&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

23:11, 18 ഏപ്രിൽ 2022 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=23167004 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2022-17&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2022-W17&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/17|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
*  On [https://noc.wikimedia.org/conf/dblists/group1.dblist many wikis] (group 1), the software to play videos and audio files on pages has now changed. The old player has been removed. Some audio players will become wider after this change. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:TimedMediaHandler/VideoJS_Player|The new player]] has been a beta feature for over four years. [https://phabricator.wikimedia.org/T100106][https://phabricator.wikimedia.org/T248418]

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.9|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-04-26|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-04-27|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-04-28|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]).
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-04-26|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s2.dblist targeted wikis]).
* Some very old browsers and operating systems are no longer supported. Some things on the wikis might look weird or not work in very old browsers like Internet Explorer 9 or 10, Android 4, or Firefox 38 or older. [https://phabricator.wikimedia.org/T306486]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/17|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2022-W17&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

22:55, 25 ഏപ്രിൽ 2022 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=23187115 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2022-18&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2022-W18&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/18|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* On [https://noc.wikimedia.org/conf/dblists/group2.dblist all remaining wikis] (group 2), the software to play videos and audio files on pages has now changed. The old player has been removed. Some audio players will become wider after this change. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:TimedMediaHandler/VideoJS_Player|The new player]] has been a beta feature for over four years. [https://phabricator.wikimedia.org/T100106][https://phabricator.wikimedia.org/T248418]

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.10|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-05-03|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-05-04|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-05-05|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]).

'''Future changes'''
* The developers are working on talk pages in the [[mw:Wikimedia Apps/Team/iOS|Wikipedia app for iOS]]. You can [https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_9GBcHczQGLbQWTY give feedback]. You can take the survey in English, German, Hebrew or Chinese.
* [[m:WMDE_Technical_Wishes/VisualEditor_template_dialog_improvements#Status_and_next_steps|Most wikis]] will receive an [[m:WMDE_Technical_Wishes/VisualEditor_template_dialog_improvements|improved template dialog]] in VisualEditor and New Wikitext mode. [https://phabricator.wikimedia.org/T296759] [https://phabricator.wikimedia.org/T306967]
* If you use syntax highlighting while editing wikitext, you can soon activate a [[m:WMDE_Technical_Wishes/Improved_Color_Scheme_of_Syntax_Highlighting#Color-blind_mode|colorblind-friendly color scheme]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T306867]
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Several CSS IDs related to MediaWiki interface messages will be removed. Technical editors should please [[phab:T304363|review the list of IDs and links to their existing uses]]. These include &lt;code dir=ltr&gt;#mw-anon-edit-warning&lt;/code&gt;, &lt;code dir=ltr&gt;#mw-undelete-revision&lt;/code&gt; and 3 others.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/18|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2022-W18&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

19:33, 2 മേയ് 2022 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=23232924 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2022-19&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2022-W19&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/19|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* You can now see categories in the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android|Wikipedia app for Android]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T73966]

'''Problems'''
* Last week, there was a problem with Wikidata's search autocomplete. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T307586]
* Last week, all wikis had slow access or no access for 20 minutes, for logged-in users and non-cached pages. This was caused by a problem with a database change. [https://phabricator.wikimedia.org/T307647]

'''Changes later this week'''
* There is no new MediaWiki version this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T305217#7894966]
*  [[m:WMDE Technical Wishes/Geoinformation#Current issues|Incompatibility issues]] with [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] and the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:FlaggedRevs|FlaggedRevs extension]] will be fixed: Deployment is planned for May 10 on all wikis. Kartographer will then be enabled on the [[phab:T307348|five wikis which have not yet enabled the extension]] on May 24.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|Vector (2022)]] skin will be set as the default on several more wikis, including Arabic and Catalan Wikipedias. Logged-in users will be able to switch back to the old Vector (2010). See the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/2022-04 for the largest wikis|latest update]] about Vector (2022).

'''Future meetings'''
* The next [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/Talk to Web|open meeting with the Web team]] about Vector (2022) will take place on 17 May. The following meetings are currently planned for: 7 June, 21 June, 5 July, 19 July.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/19|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2022-W19&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

15:22, 9 മേയ് 2022 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=23256717 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Trizek (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2022-20&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2022-W20&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/20|Translations]] are available.

'''Changes later this week'''
* Some wikis can soon use the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|add a link]] feature. This will start on Wednesday. The wikis are {{int:project-localized-name-cawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hiwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ptwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-simplewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-svwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ukwiki/en}}. This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T304542]
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2022|Wikimedia Hackathon 2022]] will take place online on May 20–22. It will be in English. There are also local [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2022/Meetups|hackathon meetups]] in Germany, Ghana, Greece, India, Nigeria and the United States. Technically interested Wikimedians can work on software projects and learn new skills. You can also host a session or post a project you want to work on.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.12|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-05-17|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-05-18|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-05-19|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]).

'''Future changes'''
* You can soon edit translatable pages in the visual editor. Translatable pages exist on for examples Meta and Commons. [https://diff.wikimedia.org/2022/05/12/mediawiki-1-38-brings-support-for-editing-translatable-pages-with-the-visual-editor/]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/20|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2022-W20&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

18:57, 16 മേയ് 2022 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=23291515 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2022-21&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2022-W21&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/21|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* Administrators using the mobile web interface can now access Special:Block directly from user pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T307341]
* The &lt;span class=&quot;mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[https://www.wiktionary.org/ www.wiktionary.org]&lt;/span&gt; portal page now uses an automated update system. Other [[m:Project_portals|project portals]] will be updated over the next few months. [https://phabricator.wikimedia.org/T304629]

'''Problems'''
* The Growth team maintains a mentorship program for newcomers. Previously, newcomers weren't able to opt out from the program. Starting May 19, 2022, newcomers are able to fully opt out from Growth mentorship, in case they do not wish to have any mentor at all. [https://phabricator.wikimedia.org/T287915]
* Some editors cannot access the content translation tool if they load it by clicking from the contributions menu. This problem is being worked on. It should still work properly if accessed directly via Special:ContentTranslation. [https://phabricator.wikimedia.org/T308802]

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.13|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-05-24|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-05-25|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-05-26|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]).

'''Future changes'''
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Gadget and user scripts developers are invited to give feedback on a [[mw:User:Jdlrobson/Extension:Gadget/Policy|proposed technical policy]] aiming to improve support from MediaWiki developers. [https://phabricator.wikimedia.org/T308686]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/21|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2022-W21&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

00:20, 24 മേയ് 2022 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=23317250 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2022-22&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2022-W22&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/22|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]]  In the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilter]] extension, an &lt;code dir=ltr&gt;ip_in_ranges()&lt;/code&gt; function has been introduced to check if an IP is in any of the ranges. Wikis are advised to combine multiple &lt;code dir=ltr&gt;ip_in_range()&lt;/code&gt; expressions joined by &lt;code&gt;|&lt;/code&gt; into a single expression for better performance. You can use the search function on [[Special:AbuseFilter|Special:AbuseFilter]] to locate its usage. [https://phabricator.wikimedia.org/T305017]
* The [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/IP Info feature|IP Info feature]] which helps abuse fighters access information about IPs, [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/IP Info feature#May 24, 2022|has been deployed]] to all wikis as a beta feature. This comes after weeks of beta testing on test.wikipedia.org.

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.14|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-05-31|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-06-01|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-06-02|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]).
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-05-31|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s5.dblist targeted wikis]).
* The [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#New topic tool|New Topic Tool]] will be deployed for all editors at most wikis soon. You will be able to opt out from within the tool and in [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion|Preferences]]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Talk_pages_project/New_discussion][https://phabricator.wikimedia.org/T287804]
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]]  The [[:mw:Special:ApiHelp/query+usercontribs|list=usercontribs API]] will support fetching contributions from an [[mw:Special:MyLanguage/Help:Range blocks#Non-technical explanation|IP range]] soon. API users can set the &lt;code&gt;uciprange&lt;/code&gt; parameter to get contributions from any IP range within [[:mw:Manual:$wgRangeContributionsCIDRLimit|the limit]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T177150]
* A new parser function will be introduced: &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{=}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;. It will replace existing templates named &quot;=&quot;. It will insert an [[w:en:Equals sign|equal sign]]. This can be used to escape the equal sign in the parameter values of templates. [https://phabricator.wikimedia.org/T91154]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/22|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2022-W22&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

20:28, 30 മേയ് 2022 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=23340178 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Trizek (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2022-23&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2022-W23&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/23|Translations]] are available.

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.15|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-06-07|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-06-08|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-06-09|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]).
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] A new &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;str_replace_regexp()&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; function can be used in [[Special:AbuseFilter|abuse filters]] to replace parts of text using a [[w:en:Regular expression|regular expression]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T285468]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/23|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2022-W23&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

02:45, 7 ജൂൺ 2022 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=23366979 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2022-24&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2022-W24&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/24|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* All wikis can now use [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Kartographer|Kartographer]] maps. Kartographer maps now also work on pages with [[mw:Special:MyLanguage/Help:Pending changes|pending changes]]. [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Geoinformation#Project_descriptions][https://phabricator.wikimedia.org/T307348]

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.16|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-06-14|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-06-15|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-06-16|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]).
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-06-14|en}} at 06:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s6.dblist targeted wikis]). [https://phabricator.wikimedia.org/T300471]
* Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get &quot;[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]&quot; ({{int:project-localized-name-abwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-acewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-adywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-afwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-akwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-alswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-amwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-anwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-angwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-arcwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-arzwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-astwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-atjwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-avwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-aywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-azwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-azbwiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T304548]
* The [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#New topic tool|New Topic Tool]] will be deployed for all editors at Commons, Wikidata, and some other wikis soon. You will be able to opt out from within the tool and in [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion|Preferences]]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Talk_pages_project/New_discussion][https://phabricator.wikimedia.org/T287804]

'''Future meetings'''
* The next [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/Talk to Web|open meeting with the Web team]] about Vector (2022) will take place today (13 June). The following meetings will take place on: 28 June, 12 July, 26 July.

'''Future changes'''
* By the end of July, the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|Vector 2022]] skin should be ready to become the default across all wikis. Discussions on how to adjust it to the communities' needs will begin in the next weeks. It will always be possible to revert to the previous version on an individual basis. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/2022-04 for the largest wikis|Learn more]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/24|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2022-W24&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

16:58, 13 ജൂൺ 2022 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=23389956 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2022-25&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2022-W25&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/25|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android|Wikipedia App for Android]] now has an option for editing the whole page at once, located in the overflow menu (three-dots menu [[File:Ic more vert 36px.svg|15px|link=|alt=]]). [https://phabricator.wikimedia.org/T103622]
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Some recent database changes may affect queries using the [[m:Research:Quarry|Quarry tool]]. Queries for &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;site_stats&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; at English Wikipedia, Commons, and Wikidata will need to be updated. [[phab:T306589|Read more]].
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] A new &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;user_global_editcount&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; variable can be used in [[Special:AbuseFilter|abuse filters]] to avoid affecting globally active users. [https://phabricator.wikimedia.org/T130439]

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.17|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-06-21|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-06-22|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-06-23|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]).
* Users of non-responsive skins (e.g. MonoBook or Vector) on mobile devices may notice a slight change in the default zoom level. This is intended to optimize zooming and ensure all interface elements are present on the page (for example the table of contents on Vector 2022). In the unlikely event this causes any problems with how you use the site, we'd love to understand better, please ping &lt;span class=&quot;mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[m:User:Jon (WMF)|Jon (WMF)]]&lt;/span&gt; to any on-wiki conversations. [https://phabricator.wikimedia.org/T306910]

'''Future changes'''
* The Beta Feature for [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] will be updated throughout July.  Discussions will look different.  You can see [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability/Prototype|some of the proposed changes]].
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Parsoid's HTML output will soon stop annotating file links with different &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;typeof&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; attribute values, and instead use &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;mw:File&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; for all types. Tool authors should adjust any code that expects: &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;mw:Image&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;, &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;mw:Audio&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;, or &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;mw:Video&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;. [https://phabricator.wikimedia.org/T273505]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/25|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2022-W25&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

20:17, 20 ജൂൺ 2022 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=23425855 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2022-26&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2022-W26&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/26|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise|Wikimedia Enterprise]] API service now has self-service accounts with free on-demand requests and monthly snapshots ([https://enterprise.wikimedia.com/docs/ API documentation]). Community access [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise/FAQ#community-access|via database dumps &amp; Wikimedia Cloud Services]] continues.
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wiktionary#lua|All Wikimedia wikis can now use Wikidata Lexemes in Lua]] after creating local modules and templates. Discussions are welcome [[d:Wikidata_talk:Lexicographical_data#You_can_now_reuse_Wikidata_Lexemes_on_all_wikis|on the project talk page]].

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.18|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-06-28|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-06-29|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-06-30|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]).
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-06-28|en}} at 06:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s7.dblist targeted wikis]). [https://phabricator.wikimedia.org/T311033]
*  Some global and cross-wiki services will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-06-30|en}} at 06:00 UTC. This will impact ContentTranslation, Echo, StructuredDiscussions, Growth experiments and a few more services. [https://phabricator.wikimedia.org/T300472]
* Users will be able to sort columns within sortable tables in the mobile skin. [https://phabricator.wikimedia.org/T233340]

'''Future meetings'''
* The next [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/Talk to Web|open meeting with the Web team]] about Vector (2022) will take place tomorrow (28 June). The following meetings will take place on 12 July and 26 July.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/26|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2022-W26&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

20:02, 27 ജൂൺ 2022 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=23453785 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2022-27&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2022-W27&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/27|Translations]] are available.

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.19|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-07-05|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-07-06|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-07-07|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]).
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-07-05|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s6.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-07-07|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s4.dblist targeted wikis]).
* The Beta Feature for [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] will be updated throughout July.  Discussions will look different.  You can see [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability/Prototype|some of the proposed changes]].
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=| Advanced item]] This change only affects pages in the main namespace in Wikisource. The Javascript config variable &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;proofreadpage_source_href&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; will be removed from &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Interface/JavaScript#mw.config|mw.config]]&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; and be replaced with the variable &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;prpSourceIndexPage&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;.  [https://phabricator.wikimedia.org/T309490]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/27|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2022-W27&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

19:31, 4 ജൂലൈ 2022 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=23466250 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2022-28&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2022-W28&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/28|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* In the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|Vector 2022 skin]], the page title is now displayed above the tabs such as Discussion, Read, Edit, View history, or More. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates#Page title/tabs switch|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T303549]
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] It is now possible to easily view most of the configuration settings that apply to just one wiki, and to compare settings between two wikis if those settings are different. For example: [https://noc.wikimedia.org/wiki.php?wiki=jawiktionary Japanese Wiktionary settings], or [https://noc.wikimedia.org/wiki.php?wiki=eswiki&amp;compare=eowiki settings that are different between the Spanish and Esperanto Wikipedias]. Local communities may want to [[m:Special:MyLanguage/Requesting_wiki_configuration_changes|discuss and propose changes]] to their local settings. Details about each of the named settings can be found by [[mw:Special:Search|searching MediaWiki.org]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308932]
*The Anti-Harassment Tools team [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/IP Info feature#May|recently deployed]] the IP Info Feature as a [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta Feature at all wikis]]. This feature allows abuse fighters to access information about IP addresses. Please check our update on [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/IP Info feature#April|how to find and use the tool]]. Please share your feedback using a link you will be given within the tool itself.

'''Changes later this week'''
* There is no new MediaWiki version this week.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-07-12|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s3.dblist targeted wikis]).

'''Future changes'''
* The Beta Feature for [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] will be updated throughout July.  Discussions will look different.  You can see [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability/Prototype|some of the proposed changes]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/28|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2022-W28&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

19:24, 11 ജൂലൈ 2022 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=23502519 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2022-29&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2022-W29&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/29|Translations]] are available.

'''Problems'''
* The feature on mobile web for [[mw:Special:MyLanguage/Extension:NearbyPages|Nearby Pages]] was missing last week. It will be fixed this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T312864]

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.21|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-07-19|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-07-20|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-07-21|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]).

'''Future changes'''
* The [[mw:Technical_decision_making/Forum|Technical Decision Forum]] is seeking [[mw:Technical_decision_making/Community_representation|community representatives]]. You can apply on wiki or by emailing &lt;span class=&quot;mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;TDFSupport@wikimedia.org&lt;/span&gt; before 12 August.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/29|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2022-W29&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

22:59, 18 ജൂലൈ 2022 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=23517957 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2022-30&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2022-W30&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/30|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* The &lt;span class=&quot;mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[https://www.wikibooks.org/ www.wikibooks.org]&lt;/span&gt; and &lt;span class=&quot;mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[https://www.wikiquote.org/ www.wikiquote.org]&lt;/span&gt; portal pages now use an automated update system. Other [[m:Project_portals|project portals]] will be updated over the next few months. [https://phabricator.wikimedia.org/T273179]

'''Problems'''
*  Last week, some wikis were in read-only mode for a few minutes because of an emergency switch of their main database ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s7.dblist targeted wikis]). [https://phabricator.wikimedia.org/T313383]

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.22|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-07-26|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-07-27|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-07-28|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]).
* The external link icon will change slightly in the skins Vector legacy and Vector 2022. The new icon uses simpler shapes to be more recognizable on low-fidelity screens. [https://phabricator.wikimedia.org/T261391]
* Administrators will now see buttons on user pages for &quot;{{int:changeblockip}}&quot; and &quot;{{int:unblockip}}&quot; instead of just &quot;{{int:blockip}}&quot; if the user is already blocked. [https://phabricator.wikimedia.org/T308570]

'''Future meetings'''
* The next [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/Talk to Web|open meeting with the Web team]] about Vector (2022) will take place tomorrow (26 July).

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/30|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2022-W30&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

19:26, 25 ജൂലൈ 2022 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=23545370 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2022-31&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2022-W31&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/31|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* Improved [[m:Special:MyLanguage/Help:Displaying_a_formula#Phantom|LaTeX capabilities for math rendering]] are now available in the wikis thanks to supporting &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;Phantom&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; tags. This completes part of [[m:Community_Wishlist_Survey_2022/Editing/Missing_LaTeX_capabilities_for_math_rendering|the #59 wish]] of the 2022 Community Wishlist Survey.

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.23|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-08-02|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-08-03|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-08-04|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]).
* The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:WikiEditor/Realtime_Preview|Realtime Preview]] will be available as a Beta Feature on wikis in [https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists%2Fgroup0.dblist Group 0]. This feature was built in order to fulfill [[m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist_Survey_2021/Real_Time_Preview_for_Wikitext|one of the Community Wishlist Survey proposals]].

'''Future changes'''
* The Beta Feature for [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] will be updated throughout August.  Discussions will look different.  You can see [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability/Prototype|some of the proposed changes]].

'''Future meetings'''
* This week, three meetings about [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|Vector (2022)]] with live interpretation will take place. On Tuesday, interpretation in Russian will be provided. On Thursday, meetings for Arabic and Spanish speakers will take place. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/Talk to Web|See how to join]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/31|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2022-W31&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

21:21, 1 ഓഗസ്റ്റ് 2022 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=23615613 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2022-32&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2022-W32&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/32|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* [[:m:Special:MyLanguage/Meta:GUS2Wiki/Script|GUS2Wiki]] copies the information from [[{{#special:GadgetUsage}}]] to an on-wiki page so you can review its history. If your project isn't already listed on the [[d:Q113143828|Wikidata entry for Project:GUS2Wiki]] you can either run GUS2Wiki yourself or [[:m:Special:MyLanguage/Meta:GUS2Wiki/Script#Opting|make a request to receive updates]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T121049]

'''Changes later this week'''
* There is no new MediaWiki version this week.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-08-09|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s5.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-08-11|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s2.dblist targeted wikis]).

'''Future meetings'''
* The [[wmania:Special:MyLanguage/Hackathon|Wikimania Hackathon]] will take place online from August 12–14. Don't miss [[wmania:Special:MyLanguage/Hackathon/Schedule|the pre-hacking showcase]] to learn about projects and find collaborators. Anyone can [[phab:/project/board/6030/|propose a project]] or [[wmania:Special:MyLanguage/Hackathon/Schedule|host a session]]. [[wmania:Special:MyLanguage/Hackathon/Newcomers|Newcomers are welcome]]!

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/32|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2022-W32&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

19:49, 8 ഓഗസ്റ്റ് 2022 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=23627807 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2022-33&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2022-W33&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/33|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* The Persian (Farsi) Wikipedia community decided to block IP editing from October 2021 to April 2022. The Wikimedia Foundation's Product Analytics team tracked the impact of this change. [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/IP Editing Restriction Study/Farsi Wikipedia|An impact report]] is now available.

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.25|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-08-16|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-08-17|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-08-18|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]).
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-08-16|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s1.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-08-18|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s8.dblist targeted wikis]).
* The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:WikiEditor/Realtime_Preview|Realtime Preview]] will be available as a Beta Feature on wikis in [https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists%2Fgroup1.dblist Group 1]. This feature was built in order to fulfill [[m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist_Survey_2021/Real_Time_Preview_for_Wikitext|one of the Community Wishlist Survey proposals]].

'''Future changes'''
* The Beta Feature for [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] will be updated throughout August.  Discussions will look different.  You can see [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability/Prototype|some of the proposed changes]]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Talk_pages_project/Usability#4_August_2022][https://www.mediawiki.org/wiki/Talk_pages_project/Usability#Phase_1:_Topic_containers][https://phabricator.wikimedia.org/T312672]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/33|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2022-W33&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

21:08, 15 ഓഗസ്റ്റ് 2022 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=23658001 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2022-34&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2022-W34&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/34|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* Two problems with [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] maps have been fixed. Maps are no longer shown as empty when a geoline was created via VisualEditor. Geolines consisting of points with QIDs (e.g., subway lines) are no longer shown with pushpins. [https://phabricator.wikimedia.org/T292613][https://phabricator.wikimedia.org/T308560]

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.26|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-08-23|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-08-24|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-08-25|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]).
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-08-25|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s4.dblist targeted wikis]).
* The colours of links and visited links will change. This is to make the difference between links and other text more clear. [https://phabricator.wikimedia.org/T213778]

'''Future changes'''
* The new [{{int:discussiontools-topicsubscription-button-subscribe}}] button [[mw:Talk pages project/Notifications#12 August 2022|helps newcomers get answers]].  The Editing team is enabling this tool everywhere.  You can turn it off in [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion|your preferences]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T284489]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/34|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2022-W34&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

00:11, 23 ഓഗസ്റ്റ് 2022 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=23675501 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2022-35&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2022-W35&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/35|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:WikiEditor/Realtime_Preview|Realtime Preview]] is available as a Beta Feature on wikis in [https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists%2Fgroup2.dblist Group 2]. This feature was built in order to fulfill [[m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist_Survey_2021/Real_Time_Preview_for_Wikitext|one of the Community Wishlist Survey proposals]]. Please note that when this Beta feature is enabled, it may cause conflicts with some wiki-specific Gadgets.

'''Problems'''
* In recent months, there have been inaccurate numbers shown for various [[{{#special:statistics}}]] at Commons, Wikidata, and English Wikipedia. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T315693]

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.27|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-08-30|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-08-31|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-09-01|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]).
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-08-30|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s6.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-09-01|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s7.dblist targeted wikis]).

'''Future changes'''
* The Wikimedia Foundation wants to improve how Wikimedia communities report harmful incidents by building the [[m:Special:MyLanguage/Private Incident Reporting System|Private Incident Reporting System (PIRS)]] to make it easy and safe for users to make reports. You can leave comments on the talk page, by answering the [[m:Special:MyLanguage/Private Incident Reporting System#Phase 1|questions provided]].  If you have ever faced a harmful situation that you wanted to report/reported, join a PIRS interview to share your experience. To sign up [[m:Special:EmailUser/MAna_(WMF)|please email]] &lt;span class=&quot;mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[m:User:MAna (WMF)|Madalina Ana]]&lt;/span&gt;.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/35|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2022-W35&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

23:04, 29 ഓഗസ്റ്റ് 2022 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=23725814 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2022-36&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2022-W36&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/36|Translations]] are available.

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.28|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-09-06|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-09-07|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-09-08|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]).
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-09-06|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s1.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-09-08|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s3.dblist targeted wikis]).
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] On Special pages that only have one tab, the tab-bar's row will be hidden in the Vector-2022 skin to save space. The row will still show if Gadgets use it. Gadgets that currently append directly to the CSS id of &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;#p-namespaces&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; should be updated to use the &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;[[mw:ResourceLoader/Core_modules#addPortletLink|mw.util.addPortletLink]]&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; function instead. Gadgets that style this id should consider also targeting &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;#p-associated-pages&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;, the new id for this row. [[phab:T316908|Examples are available]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T316908][https://phabricator.wikimedia.org/T313409]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/36|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2022-W36&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

23:21, 5 സെപ്റ്റംബർ 2022 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=23757743 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2022-37&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2022-W37&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/37|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* The search servers have been upgraded to a new major version. If you notice any issues with searching, please report them on [[phab:project/view/1849/|Phabricator]]. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/message/XPCTYYTN67FVFKN6XOHULJVGUO44J662]

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.1|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-09-13|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-09-14|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-09-15|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]).
* [[mw:Special:MyLanguage/Extension:SyntaxHighlight|Syntax highlighting]] is now tracked as an [[mw:Special:MyLanguage/Manual:$wgExpensiveParserFunctionLimit|expensive parser function]]. Only 500 expensive function calls can be used on a single page. Pages that exceed the limit are added to a [[:Category:{{MediaWiki:expensive-parserfunction-category}}|tracking category]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T316858]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/37|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2022-W37&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

01:49, 13 സെപ്റ്റംബർ 2022 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=23787318 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2022-38&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2022-W38&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/38|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Two database fields in the &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;templatelinks&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; table are now being dropped: &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;tl_namespace&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; and &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;tl_title&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;. Any queries that rely on these fields need to be changed to use the new normalization field called &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;tl_target_id&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;. See &lt;span class=&quot;mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[phab:T299417|T299417]]&lt;/span&gt; for more information. This is part of [[w:Database normalization|normalization]] of links tables. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/message/U2U6TXIBABU3KDCVUOITIGI5OJ4COBSW/][https://www.mediawiki.org/wiki/User:ASarabadani_(WMF)/Database_for_devs_toolkit/Concepts/Normalization]

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.2|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-09-20|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-09-21|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-09-22|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]).
* In [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] maps, you can use icons on markers for common points of interest. On Tuesday, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer/Icons|previous icon set]] will be updated to [https://de.wikipedia.beta.wmflabs.org/wiki/Hilfe:Extension:Kartographer/Icons version maki 7.2]. That means, around 100 new icons will be available.  Additionally, all existing icons were updated for clarity and to make them work better in international contexts. [https://phabricator.wikimedia.org/T302861][https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Geoinformation#Update_maki_icons]

'''Future changes'''
* In a [[m:Content_Partnerships_Hub/Software/Volunteer_developers_discussion_at_Wikimania_2022|group discussion at Wikimania]], more than 30 people talked about how to make content partnership software in the Wikimedia movement more sustainable. What kind of support is acceptable for volunteer developers? Read the summary and [[m:Talk:Content Partnerships Hub/Software/Volunteer developers discussion at Wikimania 2022|leave your feedback]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/38|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2022-W38&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;span class=&quot;mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/span&gt; 22:15, 19 സെപ്റ്റംബർ 2022 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=23826293 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2022-39&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2022-W39&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/39|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Parsoid clients should be updated to allow for space-separated multi-values in the &lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;rel&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; attribute of links. Further details are in &lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[phab:T315209|T315209]]&lt;/bdi&gt;.

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.3|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-09-27|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-09-28|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-09-29|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]).
* [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Diffs|Visual diffs]] will become available to all users, except at the Wiktionaries and Wikipedias. [https://phabricator.wikimedia.org/T314588]
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Mobile|Talk pages on the mobile site]] will change at the Arabic, Bangla, Chinese, French, Haitian Creole, Hebrew, Korean, and Vietnamese Wikipedias.  They should be easier to use and provide more information. [https://phabricator.wikimedia.org/T318302] [https://www.mediawiki.org/wiki/Talk_pages_project/Mobile]
* In the [[mw:Lua/Scripting|{{ns:828}}]] namespace, pages ending with &lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;.json&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; will be treated as JSON, just like they already are in the {{ns:2}} and {{ns:8}} namespaces. [https://phabricator.wikimedia.org/T144475]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/39|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2022-W39&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 00:29, 27 സെപ്റ്റംബർ 2022 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=23860085 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2022-40&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2022-W40&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/40|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] maps can now show geopoints from Wikidata, via QID or SPARQL query. Previously, this was only possible for geoshapes and geolines. [https://phabricator.wikimedia.org/T307695] [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Geoinformation/Geopoints_via_QID]
* The [[m:Special:MyLanguage/Coolest_Tool_Award|Coolest Tool Award 2022]] is looking for nominations. You can recommend tools until 12 October.

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.4|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-10-04|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-10-05|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-10-06|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]).
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Mobile|Talk pages on the mobile site]] will change at the Arabic, Bangla, Chinese, French, Haitian Creole, Hebrew, Korean, and Vietnamese Wikipedias.  They should be easier to use and provide more information. (Last week's release was delayed) [https://phabricator.wikimedia.org/T318302] [https://www.mediawiki.org/wiki/Talk_pages_project/Mobile]
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] The &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;scribunto-console&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; API module will require a [[mw:Special:MyLanguage/API:Tokens|CSRF token]]. This module is documented as internal and use of it is not supported. [[phab:T212071|[5]]] 
* The Vector 2022 skin will become the default across the smallest Wikimedia projects. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop_Improvements#Deployment_plan_and_timeline|Learn more]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/40|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2022-W40&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 00:22, 4 ഒക്ടോബർ 2022 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=23885489 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2022-41&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2022-W41&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/41|Translations]] are available.

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-10-11|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-10-12|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-10-13|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]).
* On some wikis, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] maps in full size view will be able to display nearby articles. After a feedback period, more wikis will follow. [https://phabricator.wikimedia.org/T316782][https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Geoinformation/Nearby_articles]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/41|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2022-W41&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

14:08, 10 ഒക്ടോബർ 2022 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=23912412 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Trizek (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2022-42&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2022-W42&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/42|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* The recently implemented feature of [[phab:T306883|article thumbnails in Special:Search]] will be limited to Wikipedia projects only. Further details are in [[phab:T320510|T320510]]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Structured_Data_Across_Wikimedia/Search_Improvements]
* A bug that caused problems in loading article thumbnails in Special:Search has been fixed. Further details are in [[phab:T320406|T320406]].

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.6|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-10-18|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-10-19|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-10-20|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]).
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Lua module authors can use &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;[[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua_reference_manual#mw.loadJsonData|mw.loadJsonData()]]&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; to load data from JSON pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T217500]
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Lua module authors can enable &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;[[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua_reference_manual#Strict_library|require( &quot;strict&quot; )]]&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; to add errors for some possible code problems. This replaces &quot;[[wikidata:Q16748603|Module:No globals]]&quot; on most wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T209310]

'''Future changes'''
* The [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta Feature]] for [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] will be updated at most wikis. The &quot;{{int:discussiontools-replylink}}&quot; button will look different after this change. [https://phabricator.wikimedia.org/T320683]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/42|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2022-W42&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 21:45, 17 ഒക്ടോബർ 2022 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=23943992 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2022-43&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2022-W43&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/43|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* There have been some minor visual fixes in Special:Search, regarding audio player alignment and image placeholder height. Further details are in [[phab:T319230|T319230]].
* On Wikipedias, a new [[Special:Preferences#mw-prefsection-searchoptions|preference]] has been added to hide article thumbnails in Special:Search. Full details are in [[phab:T320337|T320337]].

'''Problems'''
* Last week, three wikis ({{int:project-localized-name-frwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-jawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ruwiki/en}}) had read-only access for 25 minutes. This was caused by a hardware problem. [https://phabricator.wikimedia.org/T320990]

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.7|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-10-25|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-10-26|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-10-27|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]).
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-10-25|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s5.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-10-27|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s4.dblist targeted wikis]).
* Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get &quot;[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]&quot; ({{int:project-localized-name-aswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-banwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-barwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bat smgwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bclwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-be x oldwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bgwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bhwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-biwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bjnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bmwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bpywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-brwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bugwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bxrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-idwiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T304549] 
* Starting on Wednesday October 26, 2022, the list of mentors will be upgraded [[d:Q14339834 | at wikis where Growth mentorship is available]]. The mentorship system will continue to work as it does now. The signup process [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Communities/How to configure the mentors' list#add|will be replaced]], and a new management option will be provided. Also, this change simplifies [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Communities/How to configure the mentors' list#create|the creation of mentorship systems at Wikipedias]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T314858][https://phabricator.wikimedia.org/T310905][https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Growth/Structured_mentor_list]
* Pages with titles that start with a lower-case letter according to Unicode 11 will be renamed or deleted. There is a list of affected pages at &lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[m:Unicode 11 case map migration]]&lt;/bdi&gt;. More information can be found at [[phab:T292552|T292552]].
* The Vector 2022 skin will become the default across the smallest Wikipedias. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop_Improvements#smallest-1|Learn more]].

'''Future changes'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Replying|Reply tool]] and [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/New discussion|New Topic tool]] will soon get a [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Special characters|special characters menu]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T249072]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/43|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2022-W43&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 21:22, 24 ഒക്ടോബർ 2022 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=23975411 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2022-44&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2022-W44&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/44|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* When using keyboard navigation on a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] map, the focus will become more visible. [https://phabricator.wikimedia.org/T315997]
* In {{#special:RecentChanges}}, you can now hide the log entries for new user creations with the filter for &quot;{{int:rcfilters-filter-newuserlogactions-label}}&quot;. [https://phabricator.wikimedia.org/T321155]

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.8|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-11-01|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-11-02|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-11-03|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]).
* The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|maps dialog]] in VisualEditor now has some help texts. [https://phabricator.wikimedia.org/T318818]
* It is now possible to select the language of a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] map in VisualEditor via a dropdown menu. [https://phabricator.wikimedia.org/T318817]
* It is now possible to add a caption to a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] map in VisualEditor. [https://phabricator.wikimedia.org/T318815]
* It is now possible to hide the frame of a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] map in VisualEditor. [https://phabricator.wikimedia.org/T318813]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/44|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2022-W44&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 21:14, 31 ഒക്ടോബർ 2022 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=23977539 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2022-45&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2022-W45&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/45|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* An updated version of the [[m:Special:MyLanguage/EventCenter/Registration|Event Registration]] tool is now available for testing at [[testwiki:|testwiki]] and [[test2wiki:| test2wiki]]. The tool provides features for event organizers and participants. Your feedback is welcome at our [[m:Talk:Campaigns/Foundation Product Team/Registration|project talkpage]]. More information about [[m:Campaigns/Foundation Product Team/Registration|the project]] is available. [https://phabricator.wikimedia.org/T318592]

'''Problems'''
* Twice last week, for about 45 minutes, some files and thumbnails failed to load and uploads failed, mostly for logged-in users. The cause is being investigated and an incident report will be available soon.

'''Changes later this week'''
* There is no new MediaWiki version this week.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/45|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2022-W45&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 00:31, 8 നവംബർ 2022 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=24001035 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2022-46&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2022-W46&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/46|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* At Wikidata, an interwiki link can now point to a redirect page if certain conditions are met. This new feature is called [[wikidata:Special:MyLanguage/Wikidata:Sitelinks_to_redirects|sitelinks to redirects]]. It is needed when one wiki uses one page to cover multiple concepts but another wiki uses more pages to cover the same concepts. Your [[wikidata:Special:MyLanguage/Wikidata talk:Sitelinks to redirects|feedback on the talkpage]] of the new proposed guideline is welcome. [https://phabricator.wikimedia.org/T278962]
* The &lt;span class=&quot;mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[https://www.wikinews.org/ www.wikinews.org]&lt;/span&gt;, &lt;span class=&quot;mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[https://www.wikiversity.org/ www.wikiversity.org]&lt;/span&gt;, and &lt;span class=&quot;mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[https://www.wikivoyage.org/ www.wikivoyage.org]&lt;/span&gt; portal pages now use an automated update system. [https://phabricator.wikimedia.org/T273179]

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.10|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-11-15|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-11-16|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-11-17|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]).
* There will be a new link to directly &quot;Edit template data&quot; on Template pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T316759]

'''Future changes'''
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Wikis where mobile [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] are enabled ([[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Deployment Status|these ones]]) will soon use full CSS styling to display any templates that are placed at the top of talk pages. To adapt these “talk page boxes” for narrow mobile devices you can use media queries, such as in [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Module:Message_box/tmbox.css&amp;oldid=1097618699#L-69 this example]. [https://phabricator.wikimedia.org/T312309]
* Starting in January 2023, [[m:Special:MyLanguage/Community Tech|Community Tech]] will be [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey/Updates/2023 Changes Update|running the Community Wishlist Survey (CWS) every two years]]. This means that in 2024, there will be no new proposals or voting.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/46|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2022-W46&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 21:54, 14 നവംബർ 2022 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=24071290 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2022-47&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2022-W47&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/47|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* The display of non-free media in the search bar and for article thumbnails in Special:Search has been deactivated. Further details are in [[phab:T320661|T320661]].

'''Changes later this week'''
* There is no new MediaWiki version this week.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-11-22|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s2.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-11-24|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s7.dblist targeted wikis]).

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/47|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2022-W47&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 23:20, 21 നവംബർ 2022 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=24071290 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2022-48&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2022-W48&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/48|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* A new preference, “Enable limited width mode”, has been added to the [[Special:Preferences#mw-prefsection-rendering|Vector 2022 skin]]. The preference is also available as a toggle on every page if your monitor is 1600 pixels or wider. It allows for increasing the width of the page for logged-out and logged-in users. [https://phabricator.wikimedia.org/T319449]

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.12|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-11-29|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-11-30|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-12-01|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]).
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-11-29|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s3.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-12-01|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s1.dblist targeted wikis]).
* Mathematical formulas shown in SVG image format will no longer have PNG fall-backs for browsers that don't support them. This is part of work to modernise the generation system. Showing only PNG versions was the default option until in February 2018. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikimedia-l@lists.wikimedia.org/message/3BGOKWJIZGL4TC4HJ22ICRU2SEPWGCR4/][https://phabricator.wikimedia.org/T311620][https://phabricator.wikimedia.org/T186327]
* On [[phab:P40224|some wikis]] that use flagged revisions, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:FlaggedRevs#Special:Contributions|a new checkbox will be added]] to Special:Contributions that enables you to see only the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Pending changes|pending changes]] by a user. [https://phabricator.wikimedia.org/T321445]

'''Future changes'''
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] How media is structured in the parser's HTML output will change early next week at [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train#Wednesday group1 wikis] (but not Wikimedia Commons or Meta-Wiki). This change improves the accessibility of content, and makes it easier to write related CSS. You may need to update your site-CSS, or userscripts and gadgets. There are [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser_Unification/Media_structure/FAQ|details on what code to check, how to update the code, and where to report any related problems]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T314318]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/48|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2022-W48&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 20:02, 28 നവംബർ 2022 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=24114342 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2022-49&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2022-W49&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/49|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] The Wikisources use a tool called ProofreadPage. ProofreadPage uses OpenSeadragon which is an open source tool. The OpenSeadragon JavaScript API has been significantly re-written to support dynamically loading images. The functionality provided by the older version of the API should still work but it is no longer supported. User scripts and gadgets should migrate over to the newer version of the API. The functionality provided by the newer version of the API is [[mw:Extension:Proofread_Page/Page_viewer#JS_API|documented on MediaWiki]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308098][https://www.mediawiki.org/wiki/Extension:Proofread_Page/Edit-in-Sequence]

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.13|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-12-06|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-12-07|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-12-08|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]).

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/49|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2022-W49&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 00:40, 6 ഡിസംബർ 2022 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=24151590 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2022-50&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2022-W50&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/50|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* An [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Mobile|A/B test has begun]] at 15 Wikipedias for [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Mobile|DiscussionTools on mobile]].  Half of the editors on the [[mw:Reading/Web/Mobile|mobile web site]] will have access to the {{int:discussiontools-replybutton}} tool and other features. [https://phabricator.wikimedia.org/T321961]
* The character &lt;code&gt;=&lt;/code&gt; cannot be used in new usernames, to make usernames work better with templates. Existing usernames are not affected. [https://phabricator.wikimedia.org/T254045]

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.14|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-12-13|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-12-14|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-12-15|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]).
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] The HTML markup used by [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] to [[mw:Special:MyLanguage/Talk_pages_project/Usability#Phase_1:_Topic_containers|show discussion metadata below section headings]] will be inserted after these headings, not inside of them. This change improves the accessibility of discussion pages for screen reader software. [https://phabricator.wikimedia.org/T314714]

'''Events'''
* The fourth edition of the [[m:Special:MyLanguage/Coolest_Tool_Award|Coolest Tool Award]] will happen online on [https://zonestamp.toolforge.org/1671210002 Friday 16 December 2022 at 17:00 UTC]! The event will be live-streamed on YouTube in the [https://www.youtube.com/user/watchmediawiki MediaWiki channel] and added to Commons afterwards.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/50|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2022-W50&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 23:33, 12 ഡിസംബർ 2022 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=24216570 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2022-51&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2022-W51&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/51|Translations]] are available.

'''Tech News'''
* Because of the [[w:en:Christmas and holiday season|holidays]] the next issue of Tech News will be sent out on 9 January 2023.

'''Recent changes'''
* On a user's contributions page, you can filter it for edits with a tag like 'reverted'. Now, you can also filter for all edits that are not tagged like that. This was part of a Community Wishlist 2022 request. [https://phabricator.wikimedia.org/T119072]
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] A new function has been used for gadget developers to add content underneath the title on article pages. This is considered a stable API that should work across all skins. [[mw:Special:MyLanguage/ResourceLoader/Core_modules#addSubtitle|Documentation is available]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T316830]
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] [[test2wiki:|One of our test wikis]] is now being served from a new infrastructure powered by [[w:Kubernetes|Kubernetes]] ([[wikitech:MediaWiki On Kubernetes|read more]]). More Wikis will switch to this new infrastructure in early 2023. Please test and let us know of any issues. [https://phabricator.wikimedia.org/T290536]

'''Problems'''
* Last week, all wikis had no edit access for 9 minutes. This was caused by a database problem. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incidents/2022-12-13_sessionstore]

'''Changes later this week'''
* There is no new MediaWiki version this week or next week.
* The word &quot;{{int:discussiontools-replybutton}}&quot; is very short in some languages, such as Arabic (&quot;&lt;bdi lang=&quot;ar&quot;&gt;ردّ&lt;/bdi&gt;&quot;). This makes the {{int:discussiontools-preference-label}} button on talk pages difficult to use. An arrow icon will be added to those languages. This will only be visible to editors who have the [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta Feature]] turned on. [https://www.mediawiki.org/wiki/Talk_pages_project/Usability#Status] [https://phabricator.wikimedia.org/T323537]

'''Future changes'''
* Edits can be automatically &quot;tagged&quot; by the system software or the {{int:Abusefilter}} system. Those tags link to a help page about the tags. Soon they will also link to Recent Changes to let you see other edits tagged this way. This was a Community Wishlist 2022 request. [https://phabricator.wikimedia.org/T301063]
* The Trust &amp; Safety tools team [[m:Special:MyLanguage/Private Incident Reporting System/Timeline and Updates|have shared new plans]] for building the Private Incident Reporting System. The system will make it easier for editors to ask for help if they are harassed or abused. 
* [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021/Real Time Preview for Wikitext|Realtime Preview for Wikitext]] is coming out of beta as an enabled feature for every user of the 2010 Wikitext [[mw:Special:MyLanguage/Editor|editor]] in the week of January 9, 2023. It will be available to use via the toolbar in the 2010 Wikitext editor. The feature was the 4th most popular wish of the Community Wishlist Survey 2021.

'''Events'''
* You can now [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2023/Participate|register for the Wikimedia Hackathon 2023]], taking place on May 19–21 in Athens, Greece. You can also apply for a scholarship until January 14th.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/51|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2022-W51&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 23:59, 19 ഡിസംബർ 2022 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=24258101 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2023-02&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2023-W02&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/02|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* You can use tags to filter edits in the recent changes feed or on your watchlist. You can now use tags to filter out edits you don't want to see. Previously you could only use tags to focus on the edits with those tags. [https://phabricator.wikimedia.org/T174349]
* [[Special:WhatLinksHere|Special:WhatLinksHere]] shows all pages that link to a specific page. There is now a [https://wlh.toolforge.org prototype] for how to sort those pages alphabetically. You can see the discussion in the [[phab:T4306|Phabricator ticket]].
* You can now use the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Thanks|thanks]] function on your watchlist and the user contribution page. [https://phabricator.wikimedia.org/T51541]
* A wiki page can be moved to give it a new name. You can now get a dropdown menu with common reasons when you move a page. This is so you don't have to write the explanation every time. [https://phabricator.wikimedia.org/T325257]
* [[m:Special:MyLanguage/Matrix.org|Matrix]] is a chat tool. You can now use &lt;code&gt;matrix:&lt;/code&gt; to create Matrix links on wiki pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T326021]
* You can filter out translations when you look at the recent changes on multilingual wikis. This didn't hide translation pages. You can now also hide subpages which are translation pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T233493]

'''Changes later this week'''
* [[m:Special:MyLanguage/Real Time Preview for Wikitext|Realtime preview for wikitext]] is a tool which lets editors preview the page when they edit wikitext. It will be enabled for all users of the 2010 wikitext editor. You will find it in the editor toolbar.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2023-01-10|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s5.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2023-01-12|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s6.dblist targeted wikis]).
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.18|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-01-10|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-01-11|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-01-12|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]).

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/02|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2023-W02&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 01:06, 10 ജനുവരി 2023 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=24342971 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2023-03&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2023-W03&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/03|Translations]] are available.

'''Problems'''
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] The URLs in &quot;{{int:last}}&quot; links on page history now contain &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;diff=prev&amp;oldid=[revision ID]&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; in place of &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;diff=[revision ID]&amp;oldid=[revision ID]&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;. This is to fix a problem with links pointing to incorrect diffs when history was filtered by a tag. Some user scripts may break as a result of this change. [https://phabricator.wikimedia.org/T243569]

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.19|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-01-17|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-01-18|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-01-19|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]).
* Some [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability|changes to the appearance of talk pages]] have only been available on &lt;code&gt;{{ns:1}}:&lt;/code&gt; and &lt;code&gt;{{ns:3}}:&lt;/code&gt; namespaces.  These will be extended to other talk namespaces, such as &lt;code&gt;{{ns:5}}:&lt;/code&gt;.  They will continue to be unavailable in non-talk namespaces, including &lt;code&gt;{{ns:4}}:&lt;/code&gt; pages (e.g., at the Village Pump).  You can [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion|change your preferences]] ([[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]]). [https://phabricator.wikimedia.org/T325417]
*On Wikisources, when an image is zoomed or panned in the Page: namespace, the same zoom and pan settings will be remembered for all Page: namespace pages that are linked to a particular Index: namespace page. [https://gerrit.wikimedia.org/r/c/mediawiki/extensions/ProofreadPage/+/868841]
* The Vector 2022 skin will become the default for the English Wikipedia desktop users. The change will take place on January 18 at 15:00 UTC. [[:en:w:Wikipedia:Vector 2022|Learn more]].

'''Future changes'''
* The 2023 edition of the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023|Community Wishlist Survey]], which invites contributors to make technical proposals and vote for tools and improvements, starts next week on 23 January 2023 at 18:00 UTC. You can start drafting your proposals in [[m:Community Wishlist Survey/Sandbox|the CWS sandbox]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/03|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2023-W03&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 01:09, 17 ജനുവരി 2023 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=24381020 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2023-04&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2023-W04&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/04|Translations]] are available.

'''Problems'''
* Last week, for ~15 minutes, all wikis were unreachable for logged-in users and non-cached pages. This was caused by a timing issue. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incidents/2023-01-17_MediaWiki]

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.20|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-01-24|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-01-25|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-01-26|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]).
* If you have the Beta Feature for [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project|DiscussionTools]] enabled, the appearance of talk pages will add more information about discussion activity. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Talk_pages_project/Usability#Status][https://phabricator.wikimedia.org/T317907]
* The 2023 edition of the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023|Community Wishlist Survey]] (CWS), which invites contributors to make technical proposals and vote for tools and improvements, starts on Monday 23 January 2023 at [https://zonestamp.toolforge.org/1674496814 18:00 UTC]. 

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/04|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2023-W04&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 23:45, 23 ജനുവരി 2023 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=24418874 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2023-05&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2023-W05&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/05|Translations]] are available.

'''Problems'''
* Last week, for ~15 minutes, some users were unable to log in or edit pages. This was caused by a problem with session storage. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incidents/2023-01-24_sessionstore_quorum_issues]

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.21|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-01-31|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-02-01|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-02-02|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]).

'''Future changes'''
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Wikis that use localized numbering schemes for references need to add new CSS. This will help to show citation numbers the same way in all reading and editing modes. If your wiki would prefer to do it yourselves, please see the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Cite CSS|details and example CSS to copy from]], and also add your wiki to the list. Otherwise, the developers will directly help out starting the week of February 5.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/05|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2023-W05&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 00:04, 31 ജനുവരി 2023 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=24455949 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2023-06&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2023-W06&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/06|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* In the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|Vector 2022 skin]], logged-out users using the full-width toggle will be able to see the setting of their choice even after refreshing pages or opening new ones. This only applies to wikis where Vector 2022 is the default. [https://phabricator.wikimedia.org/T321498]

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.22|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-02-07|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-02-08|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-02-09|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]).
* Previously, we announced when some wikis would be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. These switches will not be announced any more, as the read-only time has become non-significant. Switches will continue to happen at 7AM UTC on Tuesdays and Thursdays. [https://phabricator.wikimedia.org/T292543#8568433]
* Across all the wikis, in the Vector 2022 skin, logged-in users will see the page-related links such as &quot;What links here&quot; in a [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop_Improvements/Features/Page_tools|new side menu]]. It will be displayed on the other side of the screen. This change had previously been made on Czech, English, and Vietnamese Wikipedias. [https://phabricator.wikimedia.org/T328692]
*[[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023|Community Wishlist Survey 2023]] will stop receiving new proposals on [https://zonestamp.toolforge.org/1675706431 Monday, 6 February 2023, at 18:00 UTC]. Proposers should complete any edits by then, to give time for [[m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist_Survey/Help_us|translations]] and review. Voting will begin on Friday, 10 February.

'''Future changes'''
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Gadgets and user scripts will be changing to load on desktop and mobile sites. Previously they would only load on the desktop site. It is recommended that wiki administrators audit the [[MediaWiki:Gadgets-definition|gadget definitions]] prior to this change, and add &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;skins=…&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; for any gadgets which should not load on mobile. [https://phabricator.wikimedia.org/T328610 More details are available].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/06|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2023-W06&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 10:20, 6 ഫെബ്രുവരി 2023 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=24491749 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2023-07&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2023-W07&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/07|Translations]] are available.

'''Problems'''
* On wikis where patrolled edits are enabled, changes made to the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Communities/How to configure the mentors' list|mentor list]] by autopatrolled mentors are not correctly marked as patrolled. It will be fixed later this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T328444]

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.23|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-02-14|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-02-15|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-02-16|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]).
* The Reply tool and other parts of [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Mobile|DiscussionTools]] will be deployed for all editors using the mobile site.  You can [[mw:Special:MyLanguage/Talk_pages_project/Mobile#Status_Updates|read more about this decision]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T298060]

'''Future changes'''
* All wikis will be read-only for a few minutes on March 1. This is planned for [https://zonestamp.toolforge.org/1677679222 14:00 UTC]. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T328287][https://phabricator.wikimedia.org/T327920][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/07|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2023-W07&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 01:48, 14 ഫെബ്രുവരി 2023 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=24540832 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2023-08&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2023-W08&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/08|Translations]] are available.

'''Problems'''
* Last week, during planned maintenance of Cloud Services, unforeseen complications forced the team to turn off all tools for 2–3 hours to prevent data corruption. Work is ongoing to prevent similar problems in the future. [https://phabricator.wikimedia.org/T329535] 

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.23|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-02-21|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-02-22|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-02-23|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]).
*The voting phase for the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023|Community Wishlist Survey 2023]] ends on [https://zonestamp.toolforge.org/1677261621 24 February at 18:00 UTC]. The results of the survey will be announced on 28 February.

'''Future changes'''
* All wikis will be read-only for a few minutes on March 1. This is planned for [https://zonestamp.toolforge.org/1677679222 14:00 UTC]. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T328287][https://phabricator.wikimedia.org/T327920][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/08|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2023-W08&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 01:57, 21 ഫെബ്രുവരി 2023 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=24570514 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2023-09&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2023-W09&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/09|Translations]] are available.

'''Problems'''
* Last week, in some areas of the world, there were problems with loading pages for 20 minutes and saving edits for 55 minutes. These issues were caused by a problem with our caching servers due to unforseen events during a routine maintenance task. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incidents/2023-02-22_wiki_outage][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incidents/2023-02-22_read_only] 

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.25|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-02-28|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-03-01|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-03-02|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]).
* All wikis will be read-only for a few minutes on March 1. This is planned for [https://zonestamp.toolforge.org/1677679222 14:00 UTC]. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Tech/Server_switch]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/09|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2023-W09&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 23:46, 27 ഫെബ്രുവരി 2023 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=24634242 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2023-10&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2023-W10&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/10|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* The Community Wishlist Survey 2023 edition has been concluded. Community Tech has [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023/Results|published the results]] of the survey and will provide an update on what is next in April 2023.
* On wikis which use [[mw:Special:MyLanguage/Writing_systems|LanguageConverter]] to handle multiple writing systems, articles which used custom conversion rules in the wikitext (primarily on Chinese Wikipedia) would have these rules applied inconsistently in the table of contents, especially in the Vector 2022 skin. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T306862]

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.26|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-03-07|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-03-08|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-03-09|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]).
* A search system has been added to the [[Special:Preferences|Preferences screen]]. This will let you find different options more easily. Making it work on mobile devices will happen soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T313804]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/10|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2023-W10&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 23:49, 6 മാർച്ച് 2023 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=24676916 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2023-11&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2023-W11&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/11|Translations]] are available.

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.27|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-03-14|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-03-15|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-03-16|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]).
* Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get &quot;[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]&quot; ({{int:project-localized-name-cbk_zamwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cdowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cebwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-chwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-chrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-chywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ckbwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-csbwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cuwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cvwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-itwiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T304542][https://phabricator.wikimedia.org/T304550] 

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/11|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2023-W11&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 23:19, 13 മാർച്ച് 2023 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=24700189 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2023-12&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2023-W12&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/12|Translations]] are available.

'''Problems'''
* Last week, some users experienced issues loading image thumbnails. This was due to incorrectly cached images. [https://phabricator.wikimedia.org/T331820]

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.1|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-03-21|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-03-22|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-03-23|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]).
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] A link to the user's [[{{#special:CentralAuth}}]] page will appear on [[{{#special:Contributions}}]] — some user scripts which previously added this link may cause conflicts. This feature request was [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Admins and patrollers/Add link to CentralAuth on Special:Contributions|voted #17 in the 2023 Community Wishlist Survey]].
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] The [[{{#special:AbuseFilter}}]] edit window will be resizable and larger by default. This feature request was [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Anti-harassment/Make the AbuseFilter edit window resizable and larger by default|voted #80 in the 2023 Community Wishlist Survey]].
* There will be a new option for Administrators when they are unblocking a user, to add the unblocked user’s user page to their watchlist. This will work both via [[{{#special:Unblock}}]] and via the API. [https://phabricator.wikimedia.org/T257662]

'''Meetings'''
* You can join the next meeting with the Wikipedia mobile apps teams. During the meeting, we will discuss the current features and future roadmap. The meeting will be on [https://zonestamp.toolforge.org/1679677204 24 March at 17:00 (UTC)]. See [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Office Hours|details and how to join]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/12|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2023-W12&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 01:25, 21 മാർച്ച് 2023 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=24732558 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2023-13&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2023-W13&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/13|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* The [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilter]] condition limit was increased from 1000 to 2000. [https://phabricator.wikimedia.org/T309609]
* [[:m:Special:MyLanguage/Global AbuseFilter#Locally disabled actions|Some Global AbuseFilter]] actions will no longer apply to local projects. [https://phabricator.wikimedia.org/T332521]
* Desktop users are now able to subscribe to talk pages by clicking on the {{int:discussiontools-newtopicssubscription-button-subscribe-label}} link in the {{int:toolbox}} menu. If you subscribe to a talk page, you receive [[mw:Special:MyLanguage/Notifications|notifications]] when new topics are started on that talk page. This is separate from putting the page on your watchlist or subscribing to a single discussion. [https://phabricator.wikimedia.org/T263821]

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.2|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-03-28|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-03-29|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-03-30|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]).

'''Future changes'''
* You will be able to choose [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Diffs|visual diffs]] on all [[m:Special:MyLanguage/Help:Page history|history pages]] at the Wiktionaries and Wikipedias. [https://phabricator.wikimedia.org/T314588]
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] The legacy [[mw:Mobile Content Service|Mobile Content Service]] is going away in July 2023. Developers are encouraged to switch to Parsoid or another API before then to ensure service continuity. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/4MVQQTONJT7FJAXNVOFV3WWVVMCHRINE/]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/13|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2023-W13&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 01:12, 28 മാർച്ച് 2023 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=24780854 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2023-14&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2023-W14&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/14|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* The system for automatically creating categories for the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Babel|Babel]] extension has had several important changes and fixes. One of them allows you to insert templates for automatic category descriptions on creation, allowing you to categorize the new categories. [https://phabricator.wikimedia.org/T211665][https://phabricator.wikimedia.org/T64714][https://phabricator.wikimedia.org/T170654][https://phabricator.wikimedia.org/T184941][https://phabricator.wikimedia.org/T33074]

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.3|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-04-04|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-04-05|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-04-06|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]).
* Some older [[w:en:Web browser|Web browsers]] will stop being able to use [[w:en:JavaScript|JavaScript]] on Wikimedia wikis from this week. This mainly affects users of Internet Explorer 11. If you have an old web browser on your computer you can try to upgrade to a newer version. [https://phabricator.wikimedia.org/T178356]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The deprecated &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;jquery.hoverIntent&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; module has been removed. This module could be used by gadgets and user scripts, to create an artificial delay in how JavaScript responds to a hover event. Gadgets and user scripts should now use jQuery &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;hover()&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; or &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;on()&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; instead. Examples can be found in the [[mw:Special:MyLanguage/ResourceLoader/Migration_guide_(users)#jquery.hoverIntent|migration guide]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T311194]
* Some of the links in [[{{#special:SpecialPages}}]] will be re-arranged. There will be a clearer separation between links that relate to all users, and links related to your own user account. [https://phabricator.wikimedia.org/T333242]
* You will be able to hide the [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Replying|Reply button]] in archived discussion pages with a new &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;__ARCHIVEDTALK__&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; magic word.  There will also be a new &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;.mw-archivedtalk&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; CSS class for hiding the Reply button in individual sections on a page. [https://phabricator.wikimedia.org/T249293][https://phabricator.wikimedia.org/T295553][https://gerrit.wikimedia.org/r/c/mediawiki/extensions/DiscussionTools/+/738221]

'''Future changes'''
* The Vega software that creates data visualizations in pages, such as graphs, will be upgraded to the newest version in the future. Graphs that still use the very old version 1.5 syntax may stop working properly. Most existing uses have been found and updated, but you can help to check, and to update any local documentation. [[phab:T260542|Examples of how to find and fix these graphs are available]]. 

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/14|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2023-W14&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 23:38, 3 ഏപ്രിൽ 2023 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=24820268 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2023-15&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2023-W15&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/15|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] In the visual editor, it is now possible to edit captions of images in galleries without opening the gallery dialog. This feature request was [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Editing/Editable gallery captions in Visual Editor|voted #61 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T190224]
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] You can now receive notifications when another user edits your user page. See the &quot;{{int:Echo-category-title-edit-user-page}}&quot; option in [[Special:Preferences#mw-prefsection-echo|your Preferences]]. This feature request was [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Anti-harassment/Notifications for user page edits|voted #3 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T3876]

'''Problems'''
* There was a problem with all types of CentralNotice banners still being shown to logged-in users even if they had [[Special:Preferences#mw-prefsection-centralnotice-banners|turned off]] specific banner types. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T331671]

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.4|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-04-11|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-04-12|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-04-13|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]).
* Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get &quot;[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]&quot; ({{int:project-localized-name-arywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-dawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-dinwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-dsbwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-eewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-elwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-emlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-eowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-etwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-euwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-extwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tumwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ffwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fiwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fiu_vrowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fjwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-frpwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-frrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-furwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gcrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gdwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-glwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-glkwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gomwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gotwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-guwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gvwiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T304551][https://phabricator.wikimedia.org/T308133]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/15|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2023-W15&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 20:04, 10 ഏപ്രിൽ 2023 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=24851886 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2023-16&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2023-W16&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/16|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* You can now see [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer#Show_nearby_articles|nearby articles on a Kartographer map]] with the button for the new feature &quot;{{int:Kartographer-sidebar-nearbybutton}}&quot;. Six wikis have been testing this feature since October. [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Geoinformation/Nearby_articles#Implementation][https://phabricator.wikimedia.org/T334079]
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] The [[m:Special:GlobalWatchlist|Special:GlobalWatchlist]] page now has links for &quot;{{int:globalwatchlist-markpageseen}}&quot; for each entry. This feature request was [[m:Community Wishlist Survey 2023/Notifications, Watchlists and Talk Pages/Button to mark a single change as read in the global watch list|voted #161 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T334246]

'''Problems'''
* At Wikimedia Commons, some thumbnails have not been getting replaced correctly after a new version of the image is uploaded. This should be fixed later this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T331138][https://phabricator.wikimedia.org/T333042]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] For the last few weeks, some external tools had inconsistent problems with logging-in with OAuth. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T332650]

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-04-18|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-04-19|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-04-20|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]).

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/16|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2023-W16&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 01:53, 18 ഏപ്രിൽ 2023 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=24881071 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2023-17&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2023-W17&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/17|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] The date-selection menu on pages such as [[{{#special:Contributions}}]] will now show year-ranges that are in the current and past decade, instead of the current and future decade. This feature request was [[m:Community Wishlist Survey 2023/Miscellaneous/Change year range shown in date selection popup|voted #145 in the 2023 Community Wishlist Survey]].  [https://phabricator.wikimedia.org/T334316]

'''Problems'''
* Due to security issues with the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Graph|Graph extension]], graphs have been disabled in all Wikimedia projects. Wikimedia Foundation teams are working to respond to these vulnerabilities. [https://phabricator.wikimedia.org/T334940]
* For a few days, it was not possible to save some kinds of edits on the mobile version of a wiki. This has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T334797][https://phabricator.wikimedia.org/T334799][https://phabricator.wikimedia.org/T334794]

'''Changes later this week'''
* All wikis will be read-only for a few minutes on April 26. This is planned for [https://zonestamp.toolforge.org/1682517653 14:00 UTC]. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Tech/Server_switch]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.6|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-04-25|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-04-26|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-04-27|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]).

'''Future changes'''
* The Editing team plans an A/B test for [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability|a usability analysis of the Talk page project]]. The [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability/Analysis|planned measurements are available]]. Your wiki [[phab:T332946|may be invited to participate]]. Please suggest improvements to the measurement plan at [[mw:Talk:Talk pages project/Usability|the discussion page]].
* [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2023-2024|The Wikimedia Foundation annual plan 2023-2024 draft is open for comment and input]] until May 19. The final plan will be published in July 2023 on Meta-wiki.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/17|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2023-W17&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 22:02, 24 ഏപ്രിൽ 2023 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=24933592 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2023-18&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2023-W18&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/18|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] The content attribution tools [[mw:Special:MyLanguage/Who Wrote That?|Who Wrote That?]], [[xtools:authorship|XTools Authorship]], and [[xtools:blame|XTools Blame]] now support the French and Italian Wikipedias. More languages will be added in the near future. This is part of the [[m:Community Wishlist Survey 2023/Reading/Extend &quot;Who Wrote That?&quot; tool to more wikis|#7 wish in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T243711][https://phabricator.wikimedia.org/T270490][https://phabricator.wikimedia.org/T334891]
* The [[:commons:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons|Video2commons]] tool has been updated. This fixed several bugs related to YouTube uploads. [https://github.com/toolforge/video2commons/pull/162/commits]
* The [[{{#special:Preferences}}]] page has been redesigned on mobile web. The new design makes it easier to browse the different categories and settings at low screen widths. You can also now access the page via a link in the Settings menu in the mobile web sidebar. [https://www.mediawiki.org/wiki/Moderator_Tools/Content_moderation_on_mobile_web/Preferences]

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.7|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-05-02|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-05-03|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-05-04|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]).

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/18|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2023-W18&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 01:44, 2 മേയ് 2023 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=24966974 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2023-19&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2023-W19&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/19|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] When you close an image that is displayed via MediaViewer, it will now return to the wiki page instead of going back in your browser history. This feature request was [[m:Community Wishlist Survey 2023/Reading/Return to the article when closing the MediaViewer|voted #65 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T236591]
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:SyntaxHighlight|SyntaxHighlight]] extension now supports &lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;wikitext&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; as a selected language. Old alternatives that were used to highlight wikitext, such as &lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;html5&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;, &lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;moin&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;, and &lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;html+handlebars&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;, can now be replaced. [https://phabricator.wikimedia.org/T29828]
* [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Creating pages with preloaded text|Preloading text to new pages/sections]] now supports preloading from localized MediaWiki interface messages. [https://cs.wikipedia.org/wiki/User_talk:Martin_Urbanec_(WMF)?action=edit&amp;section=new&amp;preload=MediaWiki:July Here is an example] at the {{int:project-localized-name-cswiki/en}} that uses &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;preload=MediaWiki:July&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;. [https://phabricator.wikimedia.org/T330337]

'''Problems'''
* Graph Extension update: Foundation developers have completed upgrading the visualization software to Vega5. Existing community graphs based on Vega2 are no longer compatible. Communities need to update local graphs and templates, and shared lua modules like &lt;bdi lang=&quot;de&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[:de:Modul:Graph]]&lt;/bdi&gt;. The [https://vega.github.io/vega/docs/porting-guide/ Vega Porting guide] provides the most comprehensive detail on migration from Vega2 and [https://www.mediawiki.org/w/index.php?title=Template:Graph:PageViews&amp;action=history here is an example migration]. Vega5 has currently just been enabled on mediawiki.org to provide a test environment for communities. [https://phabricator.wikimedia.org/T334940#8813922]

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.8|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-05-09|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-05-10|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-05-11|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]).
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Until now, all new OAuth apps went through manual review. Starting this week, apps using identification-only or basic authorizations will not require review. [https://phabricator.wikimedia.org/T67750]

'''Future changes'''
* During the next year, MediaWiki will stop using IP addresses to identify logged-out users, and will start automatically assigning unique temporary usernames. Read more at [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Updates|IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Updates]]. You can [[m:Talk:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation#What should it look like?|join the discussion]] about the [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Updates#What will temporary usernames look like?|format of the temporary usernames]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T332805]
* There will be an [[:w:en:A/B testing|A/B test]] on 10 Wikipedias where the Vector 2022 skin is the default skin. Half of logged-in desktop users will see an interface where the different parts of the page are more clearly separated. You can [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/2023-05 Zebra9 A/B test|read more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T333180][https://phabricator.wikimedia.org/T335972]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] &lt;code&gt;jquery.tipsy&lt;/code&gt; will be removed from the MediaWiki core. This will affect some user scripts. Many lines with &lt;code&gt;.tipsy(&lt;/code&gt; can be commented out. &lt;code&gt;OO.ui.PopupWidget&lt;/code&gt; can be used to keep things working like they are now. You can [[phab:T336019|read more]] and [[:mw:Help:Locating broken scripts|read about how to find broken scripts]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T336019]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/19|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2023-W19&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 00:35, 9 മേയ് 2023 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=24998636 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2023-20&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2023-W20&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/20|Translations]] are available.

'''Problems'''
* Citations that are automatically generated based on [[d:Q33057|ISBN]] are currently broken. This affects citations made with the [[mw:Special:MyLanguage/Help:VisualEditor/User_guide/Citations-Full#Automatic|VisualEditor Automatic tab]], and the use of the citoid API in gadgets and user scripts. Work is ongoing to restore this feature. [https://phabricator.wikimedia.org/T336298] 

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.9|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-05-16|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-05-17|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-05-18|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]).
* Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get &quot;[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]&quot; ({{int:project-localized-name-gorwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hakwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hawwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hifwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hsbwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-htwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-iawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-iewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-igwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ilowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-inhwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-iowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-iswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-iuwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-jamwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-jvwiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308134] 

'''Future changes'''
* There is a recently formed team at the Wikimedia Foundation which will be focusing on experimenting with new tools. Currently they are building [[m:Wikimedia_Foundation_Annual_Plan/2023-2024/Draft/Future_Audiences#FA2.2_Conversational_AI|a prototype ChatGPT plugin that allows information generated by ChatGPT to be properly attributed]] to the Wikimedia projects.
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Gadget and userscript developers should replace &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;jquery.cookie&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; with &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;mediawiki.cookie&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;. The &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;jquery.cookie&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; library will be removed in ~1 month, and staff developers will run a script to replace any remaining uses at that time. [https://phabricator.wikimedia.org/T336018]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/20|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2023-W20&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 21:44, 15 മേയ് 2023 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=25011501 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2023-21&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2023-W21&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/21|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] The &quot;recent edits&quot; time period for page watchers is now 30 days. It used to be 180 days. This was a [[m:Community Wishlist Survey 2023/Notifications, Watchlists and Talk Pages/Change information about the number of watchers on a page|Community Wishlist Survey proposal]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T336250]

'''Changes later this week'''
* An [[mw:special:MyLanguage/Growth/Positive reinforcement#Impact|improved impact module]] will be available at Wikipedias. The impact module is a feature available to newcomers [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary#Newcomer homepage|at their personal homepage]]. It will show their number of edits, how many readers their edited pages have, how many thanks they have received and similar things. It is also accessible by accessing Special:Impact. [https://phabricator.wikimedia.org/T336203]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.10|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-05-23|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-05-24|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-05-25|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]).

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/21|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2023-W21&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

16:54, 22 മേയ് 2023 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=25028325 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Trizek (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2023-22&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2023-W22&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/22|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* Citations can once again be added automatically from ISBNs, thanks to Zotero's ISBN searches. The current data sources are the Library of Congress (United States), the Bibliothèque nationale de France (French National Library), and K10plus ISBN (German repository). Additional data source searches can be [[mw:Citoid/Creating Zotero translators|proposed to Zotero]]. The ISBN labels in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:VisualEditor/User_guide/Citations-Full#Automatic|VisualEditor Automatic tab]] will reappear later this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T336298#8859917]
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] The page [[{{#special:EditWatchlist}}]] now has &quot;{{int:watchlistedit-normal-check-all}}&quot; options to select all the pages within a namespace. This feature request was [[m:Community Wishlist Survey 2023/Notifications, Watchlists and Talk Pages/Watchlist edit - &quot;check all&quot; checkbox|voted #161 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T334252]	

'''Problems'''
* For a few days earlier this month, the &quot;Add interlanguage link&quot; item in the Tools menu did not work properly. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T337081]

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.11|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-05-30|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-05-31|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-06-01|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]).
* VisualEditor will be switched to a new backend on [https://phabricator.wikimedia.org/source/mediawiki-config/browse/master/dblists/small.dblist small] and [https://phabricator.wikimedia.org/source/mediawiki-config/browse/master/dblists/medium.dblist medium] wikis this week. Large wikis will follow in the coming weeks. This is part of the effort to move Parsoid into MediaWiki core. The change should have no noticeable effect on users, but if you experience any slow loading or other strangeness when using VisualEditor, please report it on the phabricator ticket linked here. [https://phabricator.wikimedia.org/T320529]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/22|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2023-W22&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 22:01, 29 മേയ് 2023 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=25079963 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2023-23&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2023-W23&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/23|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* The [[:mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:RealMe|RealMe]] extension allows you to mark URLs on your user page as verified for Mastodon and similar software.
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] Citation and footnote editing can now be started from the reference list when using the visual editor. This feature request was [[m:Community Wishlist Survey 2023/Citations/Allow citations to be edited in the references section with VisualEditor|voted #2 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T54750]
* Previously, clicking on someone else's link to Recent Changes with filters applied within the URL could unintentionally change your preference for &quot;{{int:Rcfilters-group-results-by-page}}&quot;. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T202916#8874081]

'''Problems'''
* For a few days last week, some tools and bots returned outdated information due to database replication problems, and may have been down entirely while it was being fixed. These issues have now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T337446]

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.12|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-06-06|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-06-07|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-06-08|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]).
* Bots will no longer be prevented from making edits because of URLs that match the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:SpamBlacklist|spam blacklist]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T313107]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/23|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2023-W23&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 22:51, 5 ജൂൺ 2023 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=25114640 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2023-24&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2023-W24&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/24|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] The content attribution tools [[mw:Special:MyLanguage/Who Wrote That?|Who Wrote That?]], [[xtools:authorship|XTools Authorship]], and [[xtools:blame|XTools Blame]] now support the Dutch, German, Hungarian, Indonesian, Japanese, Polish and Portuguese Wikipedias. This was the [[m:Community Wishlist Survey 2023/Reading/Extend &quot;Who Wrote That?&quot; tool to more wikis|#7 wish in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T334891]
* The [[mw:Special:MyLanguage/Structured Data Across Wikimedia/Search Improvements#Search Preview panel|Search Preview panel]] has been deployed on four Wikipedias (Catalan, Dutch, Hungarian and Norwegian). The panel will show an image related to the article (if existing), the top sections of the article, related images (coming from MediaSearch on Commons), and eventually the sister projects associated with the article. [https://phabricator.wikimedia.org/T306341]
* The [[:mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:RealMe#Verifying_a_link_on_non-user_pages|RealMe]] extension now allows administrators to verify URLs for any page, for Mastodon and similar software. [https://phabricator.wikimedia.org/T324937]
* The default project license [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikimediaannounce-l@lists.wikimedia.org/thread/7G6XPWZPQFLZ2JANN3ZX6RT4DVUI3HZQ/ has been officially upgraded] to CC BY-SA 4.0. The software interface messages have been updated. Communities should feel free to start updating any mentions of the old CC BY-SA 3.0 licensing within policies and related documentation pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T319064]

'''Problems'''
* For three days last month, some Wikipedia pages edited with VisualEditor or DiscussionTools had an unintended &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;__TOC__&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; (or its localized form) added during an edit. There is [[mw:Parsoid/Deployments/T336101_followup|a listing of affected pages sorted by wiki]], that may still need to be fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T336101]
* Currently, the &quot;{{int:Visualeditor-dialog-meta-categories-defaultsort-label}}&quot; feature in VisualEditor is broken. Existing &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{DEFAULTSORT:...}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; keywords incorrectly appear as missing templates in VisualEditor. Developers are exploring how to fix this. In the meantime, those wishing to edit the default sortkey of a page are advised to switch to source editing. [https://phabricator.wikimedia.org/T337398]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Last week, an update to the delete form may have broken some gadgets or user scripts. If you need to manipulate (empty) the reason field, replace &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;#wpReason&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; with &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot; style=&quot;white-space: nowrap;&quot;&gt;&lt;code&gt;#wpReason &gt; input&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;. See [https://cs.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki%3AGadget-CleanDeleteReasons.js&amp;diff=22859956&amp;oldid=12794189 an example fix]. [https://phabricator.wikimedia.org/T337809]

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.13|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-06-13|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-06-14|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-06-15|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]).
* VisualEditor will be switched to a new backend on English Wikipedia on Monday, and all other [https://phabricator.wikimedia.org/source/mediawiki-config/browse/master/dblists/large.dblist large] wikis on Thursday. The change should have no noticeable effect on users, but if you experience any slow loading or other strangeness when using VisualEditor, please report it on the phabricator ticket linked here. [https://phabricator.wikimedia.org/T320529]

'''Future changes'''
* From 5 June to 17 July, the Foundation's [[:mw:Wikimedia Security Team|Security team]] is holding a consultation with contributors regarding a draft policy to govern the use of third-party resources in volunteer-developed gadgets and scripts. Feedback and suggestions are warmly welcome at [[m:Special:MyLanguage/Third-party resources policy|Third-party resources policy]] on meta-wiki.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/24|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2023-W24&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 14:50, 12 ജൂൺ 2023 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=25133779 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Trizek (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2023-25&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2023-W25&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/25|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Flame graphs are now available in WikimediaDebug. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/JXNQD3EHG5V5QW5UXFDPSHQG4MJ3FWJQ/][https://techblog.wikimedia.org/2023/06/08/flame-graphs-arrive-in-wikimediadebug/]

'''Changes later this week'''
* There is no new MediaWiki version this week.
* There is now a toolbar search popup in the visual editor. You can trigger it by typing &lt;code&gt;\&lt;/code&gt; or pressing &lt;code&gt;ctrl + shift + p&lt;/code&gt;. It can help you quickly access most tools in the editor. [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Visual_editor_toolbar_search_feature.png][https://phabricator.wikimedia.org/T66905]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/25|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2023-W25&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 20:08, 19 ജൂൺ 2023 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=25159510 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2023-26&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2023-W26&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/26|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The Action API modules and Special:LinkSearch will now add a trailing &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;/&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; to all &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;prop=extlinks&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; responses for bare domains. This is part of the work to remove duplication in the &lt;code&gt;externallinks&lt;/code&gt; database table. [https://phabricator.wikimedia.org/T337994]

'''Problems'''
* Last week, search was broken on Commons and Wikidata for 23 hours. [https://phabricator.wikimedia.org/T339810][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incidents/2023-06-18_search_broken_on_wikidata_and_commons]

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.15|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-06-27|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-06-28|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-06-29|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]).
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The Minerva skin now applies more predefined styles to the &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;.mbox-text&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; CSS class. This enables support for mbox templates that use divs instead of tables. Please make sure that the new styles won't affect other templates in your wiki. [https://gerrit.wikimedia.org/r/c/mediawiki/skins/MinervaNeue/+/930901/][https://phabricator.wikimedia.org/T339040]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Gadgets will now load on both desktop and mobile by default. Previously, gadgets loaded only on desktop by default. Changing this default using the &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;|targets=&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; parameter is also deprecated and should not be used. You should make gadgets work on mobile or disable them based on the skin (with the &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;|skins=&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; parameter in &lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;MediaWiki:Gadgets-definition&lt;/bdi&gt;) rather than whether the user uses the mobile or the desktop website. Popular gadgets that create errors on mobile will be disabled by developers on the Minerva skin as a temporary solution. [https://phabricator.wikimedia.org/T127268]
* All namespace tabs now have the same browser [[m:Special:MyLanguage/Help:Keyboard_shortcuts|access key]] by default. Previously, custom and extension-defined namespaces would have to have their access keys set manually on-wiki, but that is no longer necessary. [https://phabricator.wikimedia.org/T22126]
* The review form of the Flagged Revisions extension now uses the standardized [[mw:Special:MyLanguage/Codex|user interface components]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T191156]

'''Future changes'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] How media is structured in the parser's HTML output will change in the coming weeks at [[:wikitech:Deployments/Train#Thursday|group2 wikis]]. This change improves the accessibility of content. You may need to update your site-CSS, or userscripts and gadgets. There are [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser_Unification/Media_structure/FAQ|details on what code to check, how to update the code, and where to report any related problems]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T314318]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/26|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2023-W26&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 16:18, 26 ജൂൺ 2023 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=25202311 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2023-27&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2023-W27&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/27|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] As part of the rolling out of the [[m:Community Wishlist Survey 2022/Multimedia and Commons/Audio links that play on click|audio links that play on click]] wishlist proposal, [https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/small.dblist small wikis] will now be able to use the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Phonos#Inline audio player mode|inline audio player]] that is implemented by the [[mw:Extension:Phonos|Phonos]] extension. [https://phabricator.wikimedia.org/T336763]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] From this week all gadgets automatically load on mobile and desktop sites. If you see any problems with gadgets on your wikis, please adjust the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets#Options|gadget options]] in your gadget definitions file. [https://phabricator.wikimedia.org/T328610]

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.16|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-07-04|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-07-05|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-07-06|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]).

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/27|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2023-W27&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 22:50, 3 ജൂലൈ 2023 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=25231546 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2023-28&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2023-W28&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/28|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* The [[:mw:Special:MyLanguage/Structured Data Across Wikimedia/Section-level Image Suggestions|Section-level Image Suggestions feature]] has been deployed on seven Wikipedias (Portuguese, Russian, Indonesian, Catalan, Hungarian, Finnish and Norwegian Bokmål). The feature recommends images for articles on contributors' watchlists that are a good match for individual sections of those articles.
* [[:m:Special:MyLanguage/Global AbuseFilter|Global abuse filters]] have been enabled on all Wikimedia projects, except English and Japanese Wikipedias (who opted out). This change was made following a [[:m:Requests for comment/Make global abuse filters opt-out|global request for comments]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T341159]
* [[{{#special:BlockedExternalDomains}}]] is a new tool for administrators to help fight spam. It provides a clearer interface for blocking plain domains (and their subdomains), is more easily searchable, and is faster for the software to process for each edit on the wiki. It does not support regex (for complex cases), nor URL path-matching, nor the [[MediaWiki:Spam-whitelist|MediaWiki:Spam-whitelist]], but otherwise it replaces most of the functionalities of the existing [[MediaWiki:Spam-blacklist|MediaWiki:Spam-blacklist]]. There is a Python script to help migrate all simple domains into this tool, and more feature details, within [[mw:Special:MyLanguage/Manual:BlockedExternalDomains|the tool's documentation]]. It is available at all wikis except for Meta-wiki, Commons, and Wikidata. [https://phabricator.wikimedia.org/T337431]
* The WikiEditor extension was updated. It includes some of the most frequently used features of wikitext editing. In the past, many of its messages could only be translated by administrators, but now all regular translators on translatewiki can translate them. Please check [https://translatewiki.net/wiki/Special:MessageGroupStats?group=ext-wikieditor&amp;messages=&amp;x=D#sortable:0=asc the state of WikiEditor localization into your language], and if the &quot;Completion&quot; for your language shows anything less than 100%, please complete the translation. See [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-ambassadors@lists.wikimedia.org/thread/D4YELU2DXMZ75PGELUOKXXMFF3FH45XA/ a more detailed explanation].

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.17|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-07-11|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-07-12|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-07-13|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]).
* The default protocol of [[{{#special:LinkSearch}}]] and API counterparts has changed from http to both http and https. [https://phabricator.wikimedia.org/T14810]
* [[{{#special:LinkSearch}}]] and its API counterparts will now search for all of the URL provided in the query. It used to be only the first 60 characters. This feature was requested fifteen years ago. [https://phabricator.wikimedia.org/T17218]

'''Future changes'''
* There is an experiment with a [[:w:en:ChatGPT|ChatGPT]] plugin. This is to show users where the information is coming from when they read information from Wikipedia. It has been tested by Wikimedia Foundation staff and other Wikimedians. Soon all ChatGPT plugin users can use the Wikipedia plugin. This is the same plugin which was mentioned in [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/20|Tech News 2023/20]]. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_Annual_Plan/2023-2024/Draft/Future_Audiences#FA2.2_Conversational_AI]
* There is an ongoing discussion on a [[m:Special:MyLanguage/Third-party resources policy|proposed Third-party resources policy]]. The proposal will impact the use of third-party resources in gadgets and userscripts. Based on the ideas received so far, policy includes some of the risks related to user scripts and gadgets loading third-party resources, some best practices and exemption requirements such as code transparency and inspectability. Your feedback and suggestions are warmly welcome until July 17, 2023 on [[m:Talk:Third-party resources policy|on the policy talk page]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/28|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2023-W28&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 19:53, 10 ജൂലൈ 2023 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=25278797 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2023-29&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2023-W29&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/29|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] We are now serving 1% of all global user traffic from [[:en:Kubernetes|Kubernetes]] (you can [[wikitech:MediaWiki On Kubernetes|read more technical details]]). We are planning to increment this percentage regularly. You can [[phab:T290536|follow the progress of this work]]. 

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.18|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-07-18|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-07-19|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-07-20|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]).
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] MediaWiki [[mw:Special:MyLanguage/Help:System_message|system messages]] will now look for available local fallbacks, instead of always using the default fallback defined by software. This means wikis no longer need to override each language on the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Language#Fallback_languages|fallback chain]] separately. For example, English Wikipedia doesn't have to create &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;en-ca&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; and &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;en-gb&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; subpages with a transclusion of the base pages anymore. This makes it easier to maintain local overrides. [https://phabricator.wikimedia.org/T229992]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;action=growthsetmentorstatus&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; API will be deprecated with the new MediaWiki version. Bots or scripts calling that API should use the &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;action=growthmanagementorlist&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; API now. [https://phabricator.wikimedia.org/T321503]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/29|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2023-W29&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 23:07, 17 ജൂലൈ 2023 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=25289122 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2023-30&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2023-W30&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/30|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]]   On July 18, the Wikimedia Foundation launched a survey about the [[:mw:Technical_decision_making|technical decision making process]] for people who do technical work that relies on software that is maintained by the Foundation or affiliates. If this applies to you, [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/885471 please take part in the survey]. The survey will be open for three weeks, until August 7. You can find more information in [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/Q7DUCFA75DXG3G2KHTO7CEWMLCYTSDB2/|the announcement e-mail on wikitech-l]].

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.19|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-07-25|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-07-26|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-07-27|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]).

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/30|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2023-W30&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 02:19, 25 ജൂലൈ 2023 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=25332248 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2023-31&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2023-W31&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/31|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The [[mw:Synchronizer|Synchronizer]] tool is now available to keep Lua modules synced across Wikimedia wikis, along with [[mw:Multilingual Templates and Modules|updated documentation]] to develop global Lua modules and templates.
* The tag filter on [[{{#special:NewPages}}]] and revision history pages can now be inverted. For example, you can hide edits that were made using an automated tool. [https://phabricator.wikimedia.org/T334337][https://phabricator.wikimedia.org/T334338]
* The Wikipedia [[:w:en:ChatGPT|ChatGPT]] plugin experiment can now be used by ChatGPT users who can use plugins. You can participate in a [[:m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2023-2024/Draft/Future Audiences#Announcing monthly Future Audiences open &quot;office hours&quot;|video call]] if you want to talk about this experiment or similar work. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_Annual_Plan/2023-2024/Draft/Future_Audiences#FA2.2_Conversational_AI]

'''Problems'''
* It was not possible to generate a PDF for pages with non-Latin characters in the title, for the last two weeks. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T342442]

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.20|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-08-01|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-08-02|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-08-03|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]).
* Starting on Tuesday, a new set of Wikipedias will get &quot;[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]&quot; ({{int:project-localized-name-kawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kaawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kabwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kbdwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kbpwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kiwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kkwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kmwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-knwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kshwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kuwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kwwiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308135] 

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/31|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2023-W31&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 23:53, 31 ജൂലൈ 2023 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=25362228 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2023-32&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2023-W32&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/32|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* Mobile Web editors can now [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Advanced_mobile_contributions#August_1,_2023_-_Full-page_editing_added_on_mobile|edit a whole page at once]]. To use this feature, turn on &quot;{{int:Mobile-frontend-mobile-option-amc}}&quot; in your settings and use the &quot;{{int:Minerva-page-actions-editfull}}&quot; button in the &quot;{{int:Minerva-page-actions-overflow}}&quot; menu. [https://phabricator.wikimedia.org/T203151]

'''Changes later this week'''
* There is no new MediaWiki version this week.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/32|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2023-W32&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 21:20, 7 ഓഗസ്റ്റ് 2023 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=25420038 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2023-33&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2023-W33&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/33|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* The Content translation system is no longer using Youdao's [[mw:Special:MyLanguage/Help:Content_translation/Translating/Initial_machine_translation|machine translation service]]. The service was in place for several years, but due to no usage, and availability of alternatives, it was deprecated to reduce maintenance overheads. Other services which cover the same languages are still available. [https://phabricator.wikimedia.org/T329137]

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.22|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-08-15|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-08-16|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-08-17|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]).
* Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get &quot;[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]&quot; ({{int:project-localized-name-lawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ladwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lbwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lbewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lezwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lfnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lgwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-liwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lijwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lmowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ltgwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lvwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-maiwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-map_bmswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mdfwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mgwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kywiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308136] &lt;!-- TODO replace wiki codes --&gt;

'''Future changes'''
* A few gadgets/user scripts which add icons to the Minerva skin need to have their CSS updated. There are more details available including a [[phab:T344067|search for all existing instances and how to update them]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/33|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2023-W33&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 05:59, 15 ഓഗസ്റ്റ് 2023 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=25428668 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2023-34&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2023-W34&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/34|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* The [https://gdrive-to-commons.toolforge.org/ GDrive to Commons Uploader] tool is now available. It enables [[m:Special:MyLanguage/GDrive to Commons Uploader|securely selecting and uploading files]] from your Google Drive directly to Wikimedia Commons. [https://phabricator.wikimedia.org/T267868]
* From now on, we will announce new Wikimedia wikis in Tech News, so you can update any tools or pages.
** Since the last edition, two new wikis have been created:
*** a Wiktionary in [[d:Q7121294|Pa'O]] ([[wikt:blk:|&lt;code&gt;wikt:blk:&lt;/code&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T343540]
*** a Wikisource in [[d:Q34002|Sundanese]] ([[s:su:|&lt;code&gt;s:su:&lt;/code&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T343539]
** To catch up, the next most recent six wikis are:
*** Wikifunctions ([[f:|&lt;code&gt;f:&lt;/code&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T275945]
*** a Wiktionary in [[d:Q2891049|Mandailing]] ([[wikt:btm:|&lt;code&gt;wikt:btm:&lt;/code&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T335216]
*** a Wikipedia in [[d:Q5555465|Ghanaian Pidgin]] ([[w:gpe:|&lt;code&gt;w:gpe:&lt;/code&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T335969]
*** a Wikinews in [[d:Q3111668|Gungbe]] ([[n:guw:|&lt;code&gt;n:guw:&lt;/code&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T334394]
*** a Wiktionary in [[d:Q33522|Kabardian]] ([[wikt:kbd:|&lt;code&gt;wikt:kbd:&lt;/code&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T333266]
*** a Wikipedia in [[d:Q35570|Fante]] ([[w:fat:|&lt;code&gt;w:fat:&lt;/code&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T335016]

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.23|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-08-22|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-08-23|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-08-24|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]).

'''Future changes'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] There is an existing [[mw:Stable interface policy|stable interface policy]] for MediaWiki backend code. There is a [[mw:User:Jdlrobson/Stable interface policy/frontend|proposed stable interface policy for frontend code]]. This is relevant for anyone who works on gadgets or Wikimedia frontend code. You can read it, discuss it, and let the proposer know if there are any problems. [https://phabricator.wikimedia.org/T344079]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/34|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2023-W34&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

15:24, 21 ഓഗസ്റ്റ് 2023 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=25497111 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Trizek (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2023-35&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2023-W35&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/35|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] As part of the changes for the [[m:Community Wishlist Survey 2022/Better diff handling of paragraph splits|better diff handling of paragraph splits]], improved detection of splits is being rolled out. Over the last two weeks, we deployed this support to [[wikitech:Deployments/Train#Groups|group0]] and group1 wikis. This week it will be deployed to group2 wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T341754]
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] All [[{{#special:Contributions}}]] pages now show the user's local edit count and the account's creation date. [https://phabricator.wikimedia.org/T324166]
* Wikisource users can now use the &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;prpbengalicurrency&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; label to denote Bengali currency characters as page numbers inside the &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;pagelist&gt;&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; tag.  [https://phabricator.wikimedia.org/T268932]
* Two preferences have been relocated. The preference &quot;{{int:visualeditor-preference-visualeditor}}&quot; is now shown on the [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|&quot;{{int:prefs-editing}}&quot; tab]] at all wikis. Previously it was shown on the &quot;{{int:prefs-betafeatures}}&quot; tab at some wikis. The preference &quot;{{int:visualeditor-preference-newwikitexteditor-enable}}&quot; is now also shown on the &quot;{{int:prefs-editing}}&quot; tab at all wikis, instead of the &quot;{{int:prefs-betafeatures}}&quot; tab. [https://phabricator.wikimedia.org/T335056][https://phabricator.wikimedia.org/T344158]

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.24|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-08-29|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-08-30|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-08-31|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]).
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] New signups for a Wikimedia developer account will start being pushed towards &lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[https://idm.wikimedia.org/ idm.wikimedia.org]&lt;/bdi&gt;, rather than going via Wikitech. [[wikitech:IDM|Further information about the new system is available]].
* All right-to-left language wikis, plus Korean, Armenian, Ukrainian, Russian, and Bulgarian Wikipedias, will have a link in the sidebar that provides a short URL of that page, using the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia URL Shortener|Wikimedia URL Shortener]]. This feature will come to more wikis in future weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T267921]

'''Future changes'''
* The removal of the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:DoubleWiki|DoubleWiki extension]] is being discussed. This extension currently allows Wikisource users to view articles from multiple language versions side by side when the &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;=&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; symbol next to a specific language edition is selected. Comments on this are welcomed at [[phab:T344544|the phabricator task]].
* A proposal has been made to merge the second hidden-categories list (which appears below the wikitext editing form) with the main list of categories (which is further down the page). [[phab:T340606|More information is available on Phabricator]]; feedback is welcome!

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/35|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2023-W35&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 13:59, 28 ഓഗസ്റ്റ് 2023 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=25510866 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Trizek (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2023-36&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2023-W36&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/36|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* [[m:Wikisource_EditInSequence|EditInSequence]], a feature that allows users to edit pages faster on Wikisource has been moved to a Beta Feature based on community feedback. To enable it, you can navigate to the [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta features tab in Preferences]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308098]
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] As part of the changes for the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2022/Generate Audio for IPA|Generate Audio for IPA]] and [[m:Community Wishlist Survey 2022/Multimedia and Commons/Audio links that play on click|Audio links that play on click]] wishlist proposals, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Phonos#Inline_audio_player_mode|inline audio player mode]] of [[mw:Extension:Phonos|Phonos]] has been deployed to all projects. [https://phabricator.wikimedia.org/T336763]
* There is a new option for Administrators when they are changing the usergroups for a user, to add the user’s user page to their watchlist. This works both via [[{{#special:UserRights}}]] and via the API. [https://phabricator.wikimedia.org/T272294]
* One new wiki has been created:
** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q34318|Talysh]] ([[w:tly:|&lt;code&gt;w:tly:&lt;/code&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T345166]
'''Problems'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:LoginNotify|LoginNotify extension]] was not sending notifications since January. It has now been fixed, so going forward, you may see notifications for failed login attempts, and successful login attempts from a new device. [https://phabricator.wikimedia.org/T344785]

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.25|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-09-05|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-09-06|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-09-07|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]).
* Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get &quot;[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]&quot; ({{int:project-localized-name-mhrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-miwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-minwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mkwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mrjwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mtwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mwlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-myvwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mznwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nahwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-napwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ndswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nds_nlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-newiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-newwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-novwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nqowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nrmwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nsowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nvwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ocwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-olowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-omwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-orwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-oswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pagwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pamwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-papwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pcdwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pdcwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pflwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pihwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pmswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pnbwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pntwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pswiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308137][https://phabricator.wikimedia.org/T308138]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/36|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2023-W36&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 23:32, 4 സെപ്റ്റംബർ 2023 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=25566983 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2023-37&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2023-W37&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/37|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* [[mw:Special:MyLanguage/ORES|ORES]], the revision evaluation service, is now using a new open-source infrastructure on all wikis except for English Wikipedia and Wikidata. These two will follow this week. If you notice any unusual results from the Recent Changes filters that are related to ORES (for example, &quot;{{int:ores-rcfilters-damaging-title}}&quot; and &quot;{{int:ores-rcfilters-goodfaith-title}}&quot;), please [[mw:Talk:Machine Learning|report them]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T342115]
* When you are logged in on one Wikimedia wiki and visit a different Wikimedia wiki, the system tries to log you in there automatically. This has been unreliable for a long time. You can now visit the login page to make the system try extra hard. If you feel that made logging in better or worse than it used to be, your feedback is appreciated. [https://phabricator.wikimedia.org/T326281]

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.26|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-09-12|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-09-13|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-09-14|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]).
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The [[mw:Special:MyLanguage/Technical decision making|Technical Decision-Making Forum Retrospective]] team invites anyone involved in the technical field of Wikimedia projects to signup to and join [[mw:Technical decision making/Listening Sessions|one of their listening sessions]] on 13 September. Another date will be scheduled later. The goal is to improve the technical decision-making processes.
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] As part of the changes for the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2022/Better diff handling of paragraph splits|Better diff handling of paragraph splits]] wishlist proposal, the inline switch widget in diff pages is being rolled out this week to all wikis. The inline switch will allow viewers to toggle between a unified inline or two-column diff wikitext format. [https://phabricator.wikimedia.org/T336716]

'''Future changes'''
* All wikis will be read-only for a few minutes on 20 September. [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|This is planned at 14:00 UTC.]] More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T345263]
* The Enterprise API is launching a new feature called &quot;[http://breakingnews-beta.enterprise.wikimedia.com/ breaking news]&quot;. Currently in BETA, this attempts to identify likely &quot;newsworthy&quot; topics as they are currently being written about in any Wikipedia. Your help is requested to improve the accuracy of its detection model, especially on smaller language editions, by recommending templates or identifiable editing patterns. See more information at [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise/Breaking news|the documentation page]] on MediaWiki or [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise/FAQ#What is Breaking News|the FAQ]] on Meta.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/37|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2023-W37&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 21:07, 11 സെപ്റ്റംബർ 2023 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=25589064 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2023-38&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2023-W38&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/38|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] MediaWiki now has a [[mw:Stable interface policy/frontend|stable interface policy for frontend code]] that more clearly defines how we deprecate MediaWiki code and wiki-based code (e.g. gadgets and user scripts). Thank you to everyone who contributed to the content and discussions. [https://phabricator.wikimedia.org/T346467][https://phabricator.wikimedia.org/T344079]

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.27|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-09-19|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-09-20|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-09-21|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]).
* All wikis will be read-only for a few minutes on September 20. [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|This is planned at 14:00 UTC.]] [https://phabricator.wikimedia.org/T345263]
* All wikis will have a link in the sidebar that provides a short URL of that page, using the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia URL Shortener|Wikimedia URL Shortener]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T267921]

'''Future changes'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The team investigating the Graph Extension posted [[mw:Extension:Graph/Plans#Proposal|a proposal for reenabling it]] and they need your input.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/38|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2023-W38&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 19:19, 18 സെപ്റ്റംബർ 2023 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=25623533 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2023-39&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2023-W39&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/39|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* The Vector 2022 skin will now remember the pinned/unpinned status for the Table of Contents for all logged-out users. [https://phabricator.wikimedia.org/T316060]

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.28|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-09-26|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-09-27|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-09-28|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]).
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The ResourceLoader &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;mediawiki.ui&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; modules are now deprecated as part of the move to Vue.js and Codex. There is a [[mw:Codex/Migrating_from_MediaWiki_UI|guide for migrating from MediaWiki UI to Codex]] for any tools that use it. More [[phab:T346468|details are available in the task]] and your questions are welcome there.
* Gadget definitions will have a [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets#Options|new &quot;namespaces&quot; option]]. The option takes a list of namespace IDs. Gadgets that use this option will only load on pages in the given namespaces.

'''Future changes'''
* New variables will be added to [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilter]]: &lt;code&gt;&lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;global_account_groups&lt;/bdi&gt;&lt;/code&gt; and &lt;code&gt;&lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;global_account_editcount&lt;/bdi&gt;&lt;/code&gt;. They are available only when an account is being created. You can use them to prevent blocking automatic creation of accounts when users with many edits elsewhere visit your wiki for the first time. [https://phabricator.wikimedia.org/T345632][https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter/Rules_format]

'''Meetings'''
* You can join the next meeting with the Wikipedia mobile apps teams. During the meeting, we will discuss the current features and future roadmap. The meeting will be on [https://zonestamp.toolforge.org/1698426015 27 October at 17:00 (UTC)]. See [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Office_Hours#October_2023|details and how to join]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/39|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2023-W39&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 16:51, 26 സെപ്റ്റംബർ 2023 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=25655264 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2023-40&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2023-W40&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/40|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* There is a new [[Special:Preferences#mw-prefsection-rendering-advancedrendering|user preference]] for &quot;{{int:tog-forcesafemode}}&quot;. This setting will make pages load without including any on-wiki JavaScript or on-wiki stylesheet pages. It can be useful for debugging broken JavaScript gadgets. [https://phabricator.wikimedia.org/T342347]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Gadget definitions now have a [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets#Options|new &quot;&lt;var&gt;contentModels&lt;/var&gt;&quot; option]]. The option takes a list of page content models, like &lt;code&gt;&lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;wikitext&lt;/bdi&gt;&lt;/code&gt; or &lt;code&gt;&lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;css&lt;/bdi&gt;&lt;/code&gt;. Gadgets that use this option will only load on pages with the given content models.

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.29|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-10-03|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-10-04|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-10-05|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]).

'''Future changes'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The Vector 2022 skin will no longer use the custom styles and scripts of Vector legacy (2010). The change will be made later this year or in early 2024. See [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Features/Loading Vector 2010 scripts|how to adjust the CSS and JS pages on your wiki]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T331679]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/40|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2023-W40&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 01:26, 3 ഒക്ടോബർ 2023 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=25686930 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2023-41&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2023-W41&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/41|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q33291|Fon]] ([[w:fon:|&lt;code&gt;w:fon:&lt;/code&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T347935]

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.30|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-10-10|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-10-11|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-10-12|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]).
* Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get &quot;[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]&quot; ({{int:project-localized-name-swwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-wawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-warwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-wowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-xalwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-xhwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-xmfwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-yiwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-yowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-zawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-zeawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-zh_min_nanwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-zuwiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308139]
* At some wikis, newcomers are suggested images from Commons to add to articles without any images. Starting on Tuesday, newcomers at these wikis will be able to add images to unillustrated article sections. The specific wikis are listed under &quot;Images recommendations&quot; [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Deployment table|at the Growth team deployment table]]. You can [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add an image|learn more about this feature.]] [https://phabricator.wikimedia.org/T345940]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] In the mobile web skin (Minerva) the CSS ID &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;#page-actions&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; will be replaced with &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;#p-views&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;. This change is to make it consistent with other skins and to improve support for gadgets and extensions in the mobile skin. A few gadgets may need to be updated; there are [https://phabricator.wikimedia.org/T348267 details and search-links in the task].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/41|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2023-W41&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 14:39, 9 ഒക്ടോബർ 2023 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=25712895 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Trizek (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2023-42&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2023-W42&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/42|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* The [[m:Special:MyLanguage/Help:Unified login|Unified login]] system's edge login should now be fixed for some browsers (Chrome, Edge, Opera). This means that if you visit a new sister project wiki, you should be logged in automatically without the need to click &quot;Log in&quot; or reload the page. Feedback on whether it's working for you is welcome. [https://phabricator.wikimedia.org/T347889]
* [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Interface/Edit_notice|Edit notices]] are now available within the MobileFrontend/Minerva skin. This feature was inspired by [[w:en:Wikipedia:EditNoticesOnMobile|the gadget on English Wikipedia]]. See more details in [[phab:T316178|T316178]].

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.1|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-10-17|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-10-18|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-10-19|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]).

'''Future changes'''
* In 3 weeks, in the Vector 2022 skin, code related to &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;addPortletLink&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; and &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;#p-namespaces&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; that was deprecated one year ago will be removed. If you notice tools that should appear next to the &quot;Discussion&quot; tab are then missing, please tell the gadget's maintainers to see [[phab:T347907|instructions in the Phabricator task]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/42|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2023-W42&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 23:47, 16 ഒക്ടോബർ 2023 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=25745824 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2023-43&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2023-W43&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/43|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* There is a new [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language engineering/Newsletter/2023/October|Language and internationalization newsletter]], written quarterly. It contains updates on new feature development, improvements in various language-related technical projects, and related support work.
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Source map support has been enabled on all wikis. When you open the debugger in your browser's developer tools, you should be able to see the unminified JavaScript source code. [https://phabricator.wikimedia.org/T47514]

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.2|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-10-24|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-10-25|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-10-26|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]).

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/43|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2023-W43&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 23:16, 23 ഒക്ടോബർ 2023 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=25782286 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2023-44&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2023-W44&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/44|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* The Structured Content team, as part of its project of [[:commons:Commons:WMF support for Commons/Upload Wizard Improvements|improving UploadWizard on Commons]], made some UX improvements to the upload step of choosing own vs not own work ([[phab:T347590|T347590]]), as well as to the licensing step for own work ([[phab:T347756|T347756]]).
* The Design Systems team has released version 1.0.0 of [[wmdoc:codex/latest/|Codex]], the new design system for Wikimedia. See the [[mw:Special:MyLanguage/Design_Systems_Team/Announcing_Codex_1.0|full announcement about the release of Codex 1.0.0]].

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.3|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-10-31|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-11-01|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-11-02|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]).
* Listings on category pages are sorted on each wiki for that language using a [[:w:en:International Components for Unicode|library]]. For a brief period on 2 November, changes to categories will not be sorted correctly for many languages. This is because the developers are upgrading to a new version of the library. They will then use a script to fix the existing categories. This will take a few hours or a few days depending on how big the wiki is. You can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Technical Operations/ICU announcement|read more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T345561][https://phabricator.wikimedia.org/T267145] 
* Starting November 1, the impact module (Special:Impact) will be upgraded by the Growth team. The new impact module shows newcomers more data regarding their impact on the wiki. It was tested by a few wikis during the last few months. [https://phabricator.wikimedia.org/T336203]

'''Future changes'''
* There is [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Graph/Plans#Roadmap|a proposed plan]] for re-enabling the Graph Extension. You can help by reviewing this proposal and [[mw:Extension_talk:Graph/Plans#c-PPelberg_(WMF)-20231020221600-Update:_20_October|sharing what you think about it]].
* The WMF is working on making it possible for administrators to [[mw:Special:MyLanguage/Community_configuration_2.0|edit MediaWiki configuration directly]]. This is similar to previous work on Special:EditGrowthConfig. [[phab:T349757|A technical RfC is running until November 08, where you can provide feedback.]] 

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/44|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2023-W44&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 23:21, 30 ഒക്ടോബർ 2023 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=25801989 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2023-45&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2023-W45&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/45|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* In the Vector 2022 skin, the default font-size of a number of navigational elements (tagline, tools menu, navigational links, and more) has been increased slightly to match the font size used in page content. [https://phabricator.wikimedia.org/T346062]

'''Problems'''
* Last week, there was a problem displaying some recent edits on [https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s5.dblist a few wikis], for 1-6 hours. The edits were saved but not immediately shown. This was due to a database problem. [https://phabricator.wikimedia.org/T350443]

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.4|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-11-07|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-11-08|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-11-09|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]).
* The Growth team will reassign newcomers from former mentors to [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Structured mentor list|the currently active mentors]]. They have also changed the notification language to be more user-friendly. [https://phabricator.wikimedia.org/T330071][https://phabricator.wikimedia.org/T327493]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/45|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2023-W45&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 21:05, 6 നവംബർ 2023 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=25838105 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2023-46&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2023-W46&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/46|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* Four new wikis have been created:
** a Wikipedia in [[d:Q7598268|Moroccan Amazigh]] ([[w:zgh:|&lt;code&gt;w:zgh:&lt;/code&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T350216]
** a Wikipedia in [[d:Q35159|Dagaare]] ([[w:dga:|&lt;code&gt;w:dga:&lt;/code&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T350218]
** a Wikipedia in [[d:Q33017|Toba Batak]] ([[w:bbc:|&lt;code&gt;w:bbc:&lt;/code&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T350320]
** a Wikiquote in [[d:Q33151|Banjar]] ([[q:bjn:|&lt;code&gt;q:bjn:&lt;/code&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T350217]

'''Problems'''
* Last week, users who previously visited Meta-Wiki or Wikimedia Commons and then became logged out on those wikis could not log in again. The problem is now resolved. [https://phabricator.wikimedia.org/T350695]
* Last week, some pop-up dialogs and menus were shown with the wrong font size. The problem is now resolved. [https://phabricator.wikimedia.org/T350544]

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-11-14|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-11-15|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-11-16|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]).

'''Future changes'''
* Reference Previews are coming to many wikis as a default feature. They are popups for references, similar to the [[mw:Special:MyLanguage/Page Previews|PagePreviews feature]]. [[m:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews#Opt-out feature|You can opt out]] of seeing them. If you are [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|using the gadgets]] Reference Tooltips or Navigation Popups, you won’t see Reference Previews. [[phab:T282999|Deployment]] is planned for November 22, 2023. 
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Canary (also known as heartbeat) events will be produced into [https://stream.wikimedia.org/?doc#/streams Wikimedia event streams] from December 11. Streams users are advised to filter out these events, by discarding all events where &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;meta.domain == &quot;canary&quot;&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;. Updates to [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Pywikibot|Pywikibot]] or [https://github.com/ChlodAlejandro/wikimedia-streams wikimedia-streams] will discard these events by default. [https://phabricator.wikimedia.org/T266798]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/46|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2023-W46&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 23:52, 13 നവംബർ 2023 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=25859263 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2023-47&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2023-W47&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/47|Translations]] are available.

'''Changes later this week'''
* There is no new MediaWiki version this week. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar]
* Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get &quot;[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]&quot; ({{int:project-localized-name-quwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-rmwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-rmywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-rnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-roa_rupwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-roa_tarawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ruewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-rwwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sahwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-satwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-scwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-scnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-scowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sdwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sgwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-shwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-siwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-skwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-slwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-smwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sqwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-srwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-srnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-stwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-stqwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-suwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-szlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tcywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tetwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tgwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-thwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tkwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-towiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tpiwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-trwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ttwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-twwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tyvwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-udmwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ugwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-uzwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-vewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-vecwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-vepwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-vlswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-vowiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308141][https://phabricator.wikimedia.org/T308142][https://phabricator.wikimedia.org/T308143] 
* The Vector 2022 skin will have some minor visual changes to drop-down menus, column widths, and more. These changes were added to four Wikipedias last week. If no issues are found, these changes will proceed to all wikis this week. These changes will make it possible to add new menus for readability and dark mode. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop_Improvements/Updates#November_2023:_Visual_changes,_more_deployments,_and_shifting_focus|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T347711]

'''Future changes'''
* There is [[mw:Extension talk:Graph/Plans#Update: 15 November|an update on re-enabling the Graph Extension]]. To speed up the process, Vega 2 will not be supported and only [https://phabricator.wikimedia.org/T335325 some protocols] will be available at launch. You can help by sharing what you think about the plan.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/47|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2023-W47&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 00:55, 21 നവംബർ 2023 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=25884616 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2023-48&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2023-W48&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/48|Translations]] are available.

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.7|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-11-28|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-11-29|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-11-30|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). There is no new MediaWiki version next week. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] MediaWiki's JavaScript system will now allow &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;async&lt;/code&gt;/&lt;code&gt;await&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; syntax in gadgets and user scripts. Gadget authors should remember that users' browsers may not support it, so it should be used appropriately. [https://phabricator.wikimedia.org/T343499]
* The deployment of &quot;[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add_a_link|Add a link]]&quot; announced [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/47|last week]] was postponed. It will resume this week.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/48|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2023-W48&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 23:08, 27 നവംബർ 2023 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=25906379 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2023-49&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2023-W49&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/49|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* The spacing between paragraphs on Vector 2022 has been changed from 7px to 14px to match the size of the text. This will make it easier to distinguish paragraphs from sentences. [https://phabricator.wikimedia.org/T351754]
* The &quot;{{int:Visualeditor-dialog-meta-categories-defaultsort-label}}&quot; feature in VisualEditor is working again. You no longer need to switch to source editing to edit &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{DEFAULTSORT:...}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; keywords. [https://phabricator.wikimedia.org/T337398]

'''Changes later this week'''
* There is no new MediaWiki version this week. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar]
* On 6 December, people who have the enabled the preference for &quot;{{int:Discussiontools-preference-visualenhancements}}&quot; will notice the [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability|talk page usability improvements]] appear on pages that include the &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;__NEWSECTIONLINK__&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; magic word. If you notice any issues, please [[phab:T352232|share them with the team on Phabricator]].

'''Future changes'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The Toolforge [[wikitech:News/Toolforge Grid Engine deprecation|Grid Engine shutdown process]] will start on December 14. Maintainers of [[toolforge:grid-deprecation|tools that still use this old system]] should plan to migrate to Kubernetes, or tell the team your plans on Phabricator in the task about your tool, before that date. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/VIWWQKMSQO2ED3TVUR7KPPWRTOBYBVOA/]
* Communities using [[mw:Special:MyLanguage/Structured_Discussions|Structured Discussions]] are being contacted regarding [[mw:Special:MyLanguage/Structured_Discussions/Deprecation|the upcoming deprecation of Structured Discussions]]. You can read more about this project, and share your comments, [[mw:Special:MyLanguage/Structured_Discussions/Deprecation|on the project's page]].

'''Events'''
* Registration &amp; Scholarship applications are now open for the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2024|Wikimedia Hackathon 2024]] that will take place from 3–5 May in Tallinn, Estonia. Scholarship applications are open until 5 January 2024.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/49|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2023-W49&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 23:50, 4 ഡിസംബർ 2023 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=25914435 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2023-50&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2023-W50&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/50|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* On Wikimedia Commons, there are some minor user-interface improvements for the &quot;choosing own vs not own work&quot; step in the UploadWizard. This is part of the Structured Content team's project of [[:commons:Commons:WMF support for Commons/Upload Wizard Improvements|improving UploadWizard on Commons]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T352707][https://phabricator.wikimedia.org/T352709]

'''Problems'''
* There was a problem showing the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Personalized first day/Newcomer homepage|Newcomer homepage]] feature with the &quot;impact module&quot; and their page-view graphs, for a few days in early December. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T352352][https://phabricator.wikimedia.org/T352349]

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.9|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-12-12|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-12-13|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-12-14|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar]

'''Future changes'''
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]] The [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/796964 2023 Developer Satisfaction Survey] is seeking the opinions of the Wikimedia developer community. Please take the survey if you have any role in developing software for the Wikimedia ecosystem. The survey is open until 5 January 2024, and has an associated [[foundation:Legal:December_2023_Developer_Satisfaction_Survey|privacy statement]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/50|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2023-W50&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 02:12, 12 ഡിസംബർ 2023 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=25945501 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2023-51&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2023-W51&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/51|Translations]] are available.

'''Tech News'''
* The next issue of Tech News will be sent out on 8 January 2024 because of [[w:en:Christmas and holiday season|the holidays]].

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.10|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-12-19|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-12-20|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-12-21|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). There is no new MediaWiki version next week. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar]
* Starting December 18, it won't be possible to activate Structured Discussions on a user's own talk page using the Beta feature. The Beta feature option remains available for users who want to deactivate Structured Discussions. This is part of [[mw:Structured Discussions/Deprecation|Structured Discussions' deprecation work]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T248309] 
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] There will be full support for redirects in the Module namespace. The &quot;Move Page&quot; feature will leave an appropriate redirect behind, and such redirects will be appropriately recognized by the software (e.g. hidden from [[{{#special:UnconnectedPages}}]]). There will also be support for [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#Renaming or moving modules|manual redirects]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T120794]

'''Future changes'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The MediaWiki JavaScript documentation is moving to a new format. During the move, you can read the old docs using [https://doc.wikimedia.org/mediawiki-core/REL1_41/js/ version 1.41]. Feedback about [https://doc.wikimedia.org/mediawiki-core/master/js/ the new site] is welcome on the [[mw:Talk:JSDoc_WMF_theme|project talk page]].
* The Wishathon is a new initiative that encourages collaboration across the Wikimedia community to develop solutions for wishes collected through the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey|Community Wishlist Survey]]. The first community Wishathon will take place from 15–17 March. If you are interested in a project proposal as a user, developer, designer, or product lead, you can [[m:Special:MyLanguage/Event:WishathonMarch2024|register for the event and read more]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/51|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2023-W51&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 16:17, 18 ഡിസംബർ 2023 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=25959059 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2024-02&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2024-W02&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/02|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* [https://mediawiki2latex.wmflabs.org/ mediawiki2latex] is a tool that converts wiki content into the formats of LaTeX, PDF, ODT, and EPUB. The code now runs many times faster due to recent improvements. There is also an optional Docker container you can [[b:de:Benutzer:Dirk_Hünniger/wb2pdf/install#Using_Docker|install]] on your local machine.
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The way that Random pages are selected has been updated. This will slowly reduce the problem of some pages having a lower chance of appearing. [https://phabricator.wikimedia.org/T309477]

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.13|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-01-09|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-01-10|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-01-11|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/02|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2024-W02&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 01:19, 9 ജനുവരി 2024 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=26026251 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2024-03&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2024-W03&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/03|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Pages that use the JSON [[mw:Special:MyLanguage/Manual:ContentHandler|contentmodel]] will now use tabs instead of spaces for auto-indentation. This will significantly reduce the page size. [https://phabricator.wikimedia.org/T326065]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets|Gadgets]] and personal user scripts may now use JavaScript syntax introduced in ES6 (also known as &quot;ES2015&quot;) and ES7 (&quot;ES2016&quot;). MediaWiki validates the source code to protect other site functionality from syntax errors, and to ensure scripts are valid in all [[mw:Special:MyLanguage/Compatibility#Browsers|supported browsers]]. Previously, Gadgets could use the &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;requiresES6&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; option. This option is no longer needed and will be removed in the future. [https://phabricator.wikimedia.org/T75714]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Bot passwords|Bot passwords]] and [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/Owner-only consumers|owner-only OAuth consumers]] can now be restricted to allow editing only specific pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T349957]
* You can now [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Thanks|thank]] edits made by bots. [https://phabricator.wikimedia.org/T341388]
* An update on the status of the Community Wishlist Survey for 2024 [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey/Future Of The Wishlist/January 4, 2024 Update|has been published]]. Please read and give your feedback.

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.14|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-01-16|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-01-17|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-01-18|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar]
* Starting on January 17, it will not be possible to login to Wikimedia wikis from some specific old versions of the Chrome browser (versions 51–66, released between 2016 and 2018). Additionally, users of iOS 12, or Safari on Mac OS 10.14, may need to login to each wiki separately. [https://phabricator.wikimedia.org/T344791]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;jquery.cookie&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; module was deprecated and replaced with the &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;mediawiki.cookie&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; module last year. A script has now been run to replace any remaining uses, and this week the temporary alias will be removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T354966]

'''Future changes'''
* Wikimedia Deutschland is working to [[m:WMDE Technical Wishes/Reusing references|make reusing references easier]]. They are looking for people who are interested in participating in [https://wikimedia.sslsurvey.de/User-research-into-Reusing-References-Sign-up-Form-2024/en/ individual video calls for user research in January and February].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/03|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2024-W03&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 00:12, 16 ജനുവരി 2024 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=26074460 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2024-04&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2024-W04&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/04|Translations]] are available.

'''Problems'''
* A bug in UploadWizard prevented linking to the userpage of the uploader when uploading. It has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T354529]

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.15|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-01-23|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-01-24|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-01-25|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/04|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2024-W04&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 01:03, 23 ജനുവരി 2024 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=26096197 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2024-05&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2024-W05&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/05|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* Starting Monday January 29, all talk pages messages' timestamps will become a link. This link is a permanent link to the comment. It allows users to find the comment they are looking for, even if this comment was moved elsewhere. This will affect all wikis except for the English Wikipedia. You can read more about this change [https://diff.wikimedia.org/2024/01/29/talk-page-permalinks-dont-lose-your-threads/ on Diff] or [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Talk_pages_permalinking|on Mediawiki.org]].&lt;!-- The Diff post will be published on Monday morning UTC--&gt; [https://phabricator.wikimedia.org/T302011]
* There are some improvements to the CAPTCHA to make it harder for spam bots and scripts to bypass it. If you have feedback on this change, please comment on [[phab:T141490|the task]]. Staff are monitoring metrics related to the CAPTCHA, as well as secondary metrics such as account creations and edit counts.

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.16|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-01-30|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-01-31|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-02-01|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar]
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] On February 1, a link will be added to the &quot;Tools&quot; menu to download a [[w:en:QR code|QR code]] that links to the page you are viewing. There will also be a new [[{{#special:QrCode}}]] page to create QR codes for any Wikimedia URL. This addresses the [[m:Community Wishlist Survey 2023/Mobile and apps/Add ability to share QR code for a page in any Wikimedia project|#19 most-voted wish]] from the [[m:Community Wishlist Survey 2023/Results|2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T329973]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets|Gadgets]] which only work in some skins have sometimes used the &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;targets&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; option to limit where you can use them. This will stop working this week. You should use the &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;skins&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; option instead. [https://phabricator.wikimedia.org/T328497]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/05|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2024-W05&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 19:31, 29 ജനുവരി 2024 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=26137870 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2024-06&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2024-W06&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/06|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
*The mobile site history pages now use the same HTML as the desktop history pages. If you hear of any problems relating to mobile history usage please point them to [[phab:T353388|the phabricator task]].
*On most wikis, admins can now block users from making specific actions. These actions are: uploading files, creating new pages, moving (renaming) pages, and sending thanks. The goal of this feature is to allow admins to apply blocks that are adequate to the blocked users' activity. [[m:Special:MyLanguage/Community health initiative/Partial blocks#action-blocks|Learn more about &quot;action blocks&quot;]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T242541][https://phabricator.wikimedia.org/T280531]

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.17|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-02-06|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-02-07|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-02-08|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar]
* Talk pages permalinks that included diacritics and non-Latin script were malfunctioning. This issue is fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T356199]

'''Future changes'''
* [[m:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews#24WPs|24 Wikipedias]] with [[mw:Special:MyLanguage/Reference_Tooltips|Reference Tooltips]] as a default gadget are encouraged to remove that default flag. This would make [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference_Previews|Reference Previews]] the new default for reference popups, leading to a more consistent experience across wikis. For [[m:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews#46WPs|46 Wikipedias]] with less than 4 interface admins, the change is already scheduled for mid-February, [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews#Reference Previews to become the default for previewing references on more wikis.|unless there are concerns]]. The older Reference Tooltips gadget will still remain usable and will override this feature, if it is available on your wiki and you have enabled it in your settings. [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/ReferencePreviews#Reference_Previews_to_become_the_default_for_previewing_references_on_more_wikis][https://phabricator.wikimedia.org/T355312]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/06|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2024-W06&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 19:22, 5 ഫെബ്രുവരി 2024 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=26180971 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2024-07&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2024-W07&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/07|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
*  The [[d:Wikidata:SPARQL query service/WDQS graph split|WDQS Graph Split experiment]] is working and loaded onto 3 test servers. The team in charge is testing the split's impact and requires feedback from WDQS users through the UI or programmatically in different channels. [https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata_talk:SPARQL_query_service/WDQS_graph_split][https://phabricator.wikimedia.org/T356773][https://www.wikidata.org/wiki/User:Sannita_(WMF)] Users' feedback will validate the impact of various use cases and workflows around the Wikidata Query service. [https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:SPARQL_query_service/WDQS_backend_update/October_2023_scaling_update][https://www.mediawiki.org/wiki/Wikidata_Query_Service/User_Manual#Federation]

'''Problems'''
*There was a bug that affected the appearance of visited links when using mobile device to access wiki sites. It made the links appear black; [[phab:T356928|this issue]] is fixed.  

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.18|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-02-13|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-02-14|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-02-15|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] As work continues on the grid engine deprecation,[https://wikitech.wikimedia.org/wiki/News/Toolforge_Grid_Engine_deprecation] tools on the grid engine will be stopped starting on February 14th, 2024. If you have tools actively migrating you can ask for an extension so they are not stopped. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Portal:Toolforge/About_Toolforge#Communication_and_support] 

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/07|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2024-W07&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 05:48, 13 ഫെബ്രുവരി 2024 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=26223994 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2024-08&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2024-W08&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/08|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* If you have the &quot;{{int:Tog-enotifwatchlistpages}}&quot; option enabled, edits by bot accounts no longer trigger notification emails. Previously, only minor edits would not trigger the notification emails. [https://phabricator.wikimedia.org/T356984]
* There are changes to how user and site scripts load for [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Vector/2022| Vector 2022]] on specific wikis. The changes impacted the following Wikis: all projects with [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Vector|Vector legacy]] as the default skin, Wikivoyage, and Wikibooks. Other wikis will be affected over the course of the next three months. Gadgets are not impacted. If you have been affected or want to minimize the impact on your project, see [[Phab:T357580| this ticket]]. Please coordinate and take action proactively.
*Newly auto-created accounts (the accounts you get when you visit a new wiki) now have the same local notification preferences as users who freshly register on that wiki. It is effected in four notification types listed in the [[phab:T353225|task's description]].
*The maximum file size when using [[c:Special:MyLanguage/Commons:Upload_Wizard|Upload Wizard]] is now 5 GiB. [https://phabricator.wikimedia.org/T191804]

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.19|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-02-20|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-02-21|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-02-22|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar]

* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Selected tools on the grid engine have been [[wikitech:News/Toolforge_Grid_Engine_deprecation|stopped]] as we prepare to shut down the grid on March 14th, 2024. The tool's code and data have not been deleted. If you are a maintainer and you want your tool re-enabled reach out to the [[wikitech:Portal:Toolforge/About_Toolforge#Communication_and_support|team]]. Only tools that have asked for extension are still running on the grid.
* The CSS &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;[https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/CSS/filter filter]&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; property can now be used in HTML &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;style&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; attributes in wikitext. [https://phabricator.wikimedia.org/T308160]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/08|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2024-W08&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 15:36, 19 ഫെബ്രുവരി 2024 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=26254282 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2024-09&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2024-W09&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/09|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor_on_mobile|mobile visual editor]] is now the default editor for users who never edited before, at a small group of wikis. [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor_on_mobile/VE_mobile_default#A/B_test_results| Research ]] shows that users using this editor are slightly more successful publishing the edits they started, and slightly less successful publishing non-reverted edits. Users who defined the wikitext editor as their default on desktop will get the wikitext editor on mobile for their first edit on mobile as well. [https://phabricator.wikimedia.org/T352127]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The [[mw:Special:MyLanguage/ResourceLoader/Core modules#mw.config|mw.config]] value &lt;code&gt;wgGlobalGroups&lt;/code&gt; now only contains groups that are active in the wiki. Scripts no longer have to check whether the group is active on the wiki via an API request. A code example of the above is: &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;if (/globalgroupname/.test(mw.config.get(&quot;wgGlobalGroups&quot;)))&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;. [https://phabricator.wikimedia.org/T356008]

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.20|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-02-27|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-02-28|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-02-29|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar]

'''Future changes'''
* The right to change [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Tags|edit tags]] (&lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;changetags&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;) will be removed from users in Wikimedia sites, keeping it by default for admins and bots only. Your community can ask to retain the old configuration on your wiki before this change happens. Please indicate in [[phab:T355639|this ticket]] to keep it for your community before the end of March 2024.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/09|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2024-W09&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 19:23, 26 ഫെബ്രുവരി 2024 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=26294125 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2024-10&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2024-W10&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/10|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* The &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;Special:Book&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; page (as well as the associated &quot;Create a book&quot; functionality) provided by the old [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Collection|Collection extension]] has been removed from all Wikisource wikis, as it was broken. This does not affect the ability to download normal books, which is provided by the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Wikisource|Wikisource extension]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T358437]
* [[m:Wikitech|Wikitech]] now uses the next-generation [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid|Parsoid]] wikitext parser by default to generate all pages in the Talk namespace.  Report any problems on the [[mw:Talk:Parsoid/Parser_Unification/Known_Issues|Known Issues discussion page]]. You can use the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:ParserMigration|ParserMigration]] extension to control the use of Parsoid; see the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|ParserMigration help documentation]] for more details.
* Maintenance on [https://etherpad.wikimedia.org etherpad] is completed. If you encounter any issues, please indicate in [[phab:T316421|this ticket]].
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=| Advanced item]] [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets|Gadgets]] allow interface admins to create custom features with CSS and JavaScript. The &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;Gadget&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; and &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;Gadget_definition&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; namespaces and &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;gadgets-definition-edit&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; user right were reserved for an experiment in 2015, but were never used. These were visible on Special:Search and Special:ListGroupRights. The unused namespaces and user rights are now removed. No pages are moved, and no changes need to be made. [https://phabricator.wikimedia.org/T31272]
* A usability improvement to the &quot;Add a citation&quot; in Wikipedia workflow has been made, the insert button was moved to the popup header. [https://phabricator.wikimedia.org/T354847]

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.21|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-03-05|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-03-06|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-03-07|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar]

'''Future changes'''
*  All wikis will be read-only for a few minutes on March 20. This is planned at 14:00 UTC. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T358233]
* The HTML markup of headings and section edit links will be changed later this year to improve accessibility. See [[mw:Special:MyLanguage/Heading_HTML_changes|Heading HTML changes]] for details. The new markup will be the same as in the new Parsoid wikitext parser. You can test your gadget or stylesheet with the new markup if you add &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;?useparsoid=1&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; to your URL ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration#Selecting_a_parser_using_a_URL_query_string|more info]]) or turn on Parsoid read views in your user options ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration#Enabling_via_user_preference|more info]]).
*

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/10|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2024-W10&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 19:46, 4 മാർച്ച് 2024 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=26329807 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2024-11&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2024-W11&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/11|Translations]] are available.

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.22|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-03-12|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-03-13|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-03-14|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar]
* After consulting with various communities, the line height of the text on the [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Minerva Neue|Minerva skin]] will be increased to its previous value of 1.65. Different options for typography can also be set using the options in the menu, as needed. [https://phabricator.wikimedia.org/T358498]
*The active link color in [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Minerva Neue|Minerva]] will be changed to provide more consistency with our other platforms and best practices. [https://phabricator.wikimedia.org/T358516]
* [[c:Special:MyLanguage/Commons:Structured data|Structured data on Commons]] will no longer ask whether you want to leave the page without saving. This will prevent the “information you’ve entered may not be saved” popups from appearing when no information have been entered. It will also make file pages on Commons load faster in certain cases. However, the popups will be hidden even if information has indeed been entered. If you accidentally close the page before saving the structured data you entered, that data will be lost. [https://phabricator.wikimedia.org/T312315]

'''Future changes'''
* All wikis will be read-only for a few minutes on March 20. This is planned at 14:00 UTC. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T358233][https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Tech/Server_switch]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/11|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2024-W11&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 23:04, 11 മാർച്ച് 2024 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=26374013 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2024-12&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2024-W12&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/12|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* The notice &quot;Language links are at the top of the page&quot; that appears in the [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Vector/2022|Vector 2022 skin]] main menu has been removed now that users have learned the new location of the Language switcher. [https://phabricator.wikimedia.org/T353619]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] [[m:Special:MyLanguage/IP_Editing:_Privacy_Enhancement_and_Abuse_Mitigation/IP_Info_feature|IP info feature]] displays data from Spur, an IP addresses database. Previously, the only data source for this feature was MaxMind. Now, IP info is more useful for patrollers. [https://phabricator.wikimedia.org/T341395]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The Toolforge Grid Engine services have been shut down after the final migration process from Grid Engine to Kubernetes. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Obsolete:Toolforge/Grid][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/News/Toolforge_Grid_Engine_deprecation][https://techblog.wikimedia.org/2022/03/14/toolforge-and-grid-engine/]
* Communities can now customize the default reasons for undeleting a page by creating [[MediaWiki:Undelete-comment-dropdown]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T326746]

'''Problems'''
* [[m:Special:MyLanguage/WMDE_Technical_Wishes/RevisionSlider|RevisionSlider]] is an interface to interactively browse a page's history. Users in [[mw:Special:MyLanguage/Extension:RevisionSlider/Developing_a_RTL-accessible_feature_in_MediaWiki_-_what_we%27ve_learned_while_creating_the_RevisionSlider|right-to-left]] languages reported RevisionSlider reacting wrong to mouse clicks. This should be fixed now. [https://phabricator.wikimedia.org/T352169]

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.23|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-03-19|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-03-20|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-03-21|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar]
* All wikis will be read-only for a few minutes on March 20. This is planned at [https://zonestamp.toolforge.org/1710943200 14:00 UTC]. [https://phabricator.wikimedia.org/T358233][https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Tech/Server_switch]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/12|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2024-W12&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 17:39, 18 മാർച്ച് 2024 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=26410165 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2024-13&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2024-W13&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/13|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] An update was made on March 18th 2024 to how various projects load site, user JavaScript and CSS in [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Vector/2022|Vector 2022 skin]]. A [[phab:T360384|checklist]] is provided for site admins to follow.

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.24|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-03-26|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-03-27|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-03-28|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/13|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2024-W13&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 18:56, 25 മാർച്ച് 2024 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=26446209 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2024-14&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2024-W14&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/14|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* Users of the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility_for_reading|reading accessibility]] beta feature will notice that the default line height for the standard and large text options has changed. [https://phabricator.wikimedia.org/T359030]

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.25|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-04-02|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-04-03|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-04-04|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar]

'''Future changes'''
* The Wikimedia Foundation has an annual plan. The annual plan decides what the Wikimedia Foundation will work on. You can now read [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Product &amp; Technology OKRs#Draft Key Results|the draft key results]] for the Product and Technology department. They are suggestions for what results the Foundation wants from big technical changes from July 2024 to June 2025. You can [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Product &amp; Technology OKRs|comment on the talk page]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/14|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2024-W14&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 03:35, 2 ഏപ്രിൽ 2024 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=26462933 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2024-15&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2024-W15&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/15|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* Web browsers can use tools called [[:w:en:Browser extension|extensions]]. There is now a Chrome extension called [[m:Future Audiences/Experiment:Citation Needed|Citation Needed]] which you can use to see if an online statement is supported by a Wikipedia article. This is a small experiment to see if Wikipedia can be used this way. Because it is a small experiment, it can only be used in Chrome in English.
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] A new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit Recovery|Edit Recovery]] feature has been added to all wikis, available as a [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|user preference]]. Once you enable it, your in-progress edits will be stored in your web browser, and if you accidentally close an editing window or your browser or computer crashes, you will be prompted to recover the unpublished text. Please leave any feedback on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Community Wishlist Survey 2023/Edit-recovery feature|project talk page]]. This was the #8 wish in the 2023 Community Wishlist Survey.
* Initial results of [[mw:Special:MyLanguage/Edit check|Edit check]] experiments [[mw:Special:MyLanguage/Edit_check#4_April_2024|have been published]]. Edit Check is now deployed as a default feature at [[phab:T342930#9538364|the wikis that tested it]]. [[mw:Talk:Edit check|Let us know]] if you want your wiki to be part of the next deployment of Edit check. [https://phabricator.wikimedia.org/T342930][https://phabricator.wikimedia.org/T361727]
* Readers using the [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Minerva Neue|Minerva skin]] on mobile will notice there has been an improvement in the line height across all typography settings. [https://phabricator.wikimedia.org/T359029]

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.26|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-04-09|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-04-10|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-04-11|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar]
* New accounts and logged-out users will get the [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor|visual editor]] as their default editor on mobile. This deployment is made at all wikis except for the English Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T361134]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/15|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2024-W15&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 23:37, 8 ഏപ്രിൽ 2024 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=26564838 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2024-16&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2024-W16&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/16|Translations]] are available.

'''Problems'''
* Between 2 April and 8 April, on wikis using [[mw:Special:MyLanguage/Extension:FlaggedRevs|Flagged Revisions]], the &quot;{{Int:tag-mw-reverted}}&quot; tag was not applied to undone edits. In addition, page moves, protections and imports were not autoreviewed. This problem is now fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T361918][https://phabricator.wikimedia.org/T361940]

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.1|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-04-16|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-04-17|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-04-18|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar]
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#DEFAULTSORT|Default category sort keys]] will now affect categories added by templates placed in [[mw:Special:MyLanguage/Help:Cite|footnotes]]. Previously footnotes used the page title as the default sort key even if a different default sort key was specified (category-specific sort keys already worked). [https://phabricator.wikimedia.org/T40435]
* A new variable &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;page_last_edit_age&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; will be added to [[Special:AbuseFilter|abuse filters]]. It tells how many seconds ago the last edit to a page was made. [https://phabricator.wikimedia.org/T269769]

'''Future changes'''
* Volunteer developers are kindly asked to update the code of their tools and features to handle [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]]. [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers/2024-04 CTA|Learn more]].
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Four database fields will be removed from database replicas (including [[quarry:|Quarry]]). This affects only the &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;abuse_filter&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; and &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;abuse_filter_history&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; tables. Some queries might need to be updated. [https://phabricator.wikimedia.org/T361996]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/16|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2024-W16&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 23:28, 15 ഏപ്രിൽ 2024 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=26564838 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2024-17&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2024-W17&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/17|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* Starting this week, newcomers editing Wikipedia [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Positive reinforcement#Leveling up 3|will be encouraged]] to try structured tasks. [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary#Newcomer tasks|Structured tasks]] have been shown to [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Personalized first day/Structured tasks/Add a link/Experiment analysis, December 2021|improve newcomer activation and retention]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T348086]
* You can [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|nominate your favorite tools]] for the fifth edition of the Coolest Tool Award. Nominations will be open until May 10. 

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.2|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-04-23|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-04-24|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-04-25|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar]

'''Future changes'''
* This is the last warning that by the end of May 2024 the Vector 2022 skin will no longer share site and user scripts/styles with old Vector. For user-scripts that you want to keep using on Vector 2022, copy the contents of [[{{#special:MyPage}}/vector.js]] to [[{{#special:MyPage}}/vector-2022.js]]. There are [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Features/Loading Vector 2010 scripts|more technical details]] available. Interface administrators who foresee this leading to lots of technical support questions may wish to send a mass message to your community, as was done on French Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T362701]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/17|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2024-W17&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 20:27, 22 ഏപ്രിൽ 2024 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=26647188 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2024-18&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2024-W18&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/18|Translations]] are available.

'''Recent changes'''

[[File:Talk_pages_default_look_(April_2023).jpg|thumb|alt=Screenshot of the visual improvements made on talk pages|Example of a talk page with the new design, in French.]]
* The appearance of talk pages changed for the following wikis: {{int:project-localized-name-azwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-dewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hiwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-idwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ptwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-rowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-thwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-trwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ukwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-viwiki/en}}. These wikis participated to a test, where 50% of users got the new design, for one year. As this test [[Mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability/Analysis|gave positive results]], the new design is deployed on these wikis as the default design. It is possible to opt-out these changes [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|in user preferences]] (&quot;{{int:discussiontools-preference-visualenhancements}}&quot;). The deployment will happen at all wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T341491]
* Seven new wikis have been created: 
** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q33014|Betawi]] ([[w:bew:|&lt;code&gt;w:bew:&lt;/code&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T357866]
** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q35708|Kusaal]] ([[w:kus:|&lt;code&gt;w:kus:&lt;/code&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T359757]
** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q35513|Igala]] ([[w:igl:|&lt;code&gt;w:igl:&lt;/code&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T361644]
** a {{int:project-localized-name-group-wiktionary}} in [[d:Q33541|Karakalpak]] ([[wikt:kaa:|&lt;code&gt;wikt:kaa:&lt;/code&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T362135]
** a {{int:project-localized-name-group-wikisource}} in [[d:Q9228|Burmese]] ([[s:my:|&lt;code&gt;s:my:&lt;/code&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T361085]
** a {{int:project-localized-name-group-wikisource}} in [[d:Q9237|Malay]] ([[s:ms:|&lt;code&gt;s:ms:&lt;/code&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T363039]
** a {{int:project-localized-name-group-wikisource}} in [[d:Q8108|Georgian]] ([[s:ka:|&lt;code&gt;s:ka:&lt;/code&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T363085]
* You can now [https://translatewiki.net/wiki/Support#Early_access:_Watch_Message_Groups_on_Translatewiki.net watch message groups/projects] on [[m:Special:MyLanguage/translatewiki.net|Translatewiki.net]]. Initially, this feature will notify you of added or deleted messages in these groups. [https://phabricator.wikimedia.org/T348501]
* Dark mode is now available on all wikis, on mobile web for logged-in users who opt into the [[Special:MobileOptions|advanced mode]]. This is the early release of the feature. Technical editors are invited to [https://night-mode-checker.wmcloud.org/ check for accessibility issues on wikis]. See [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility for reading/Updates/2024-04|more detailed guidelines]].

'''Problems'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] maps can use an alternative visual style without labels, by using &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;mapstyle=&quot;osm&quot;&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;. This wasn't working in previews, creating the wrong impression that it wasn't supported. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T362531]

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.3|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-04-30|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-05-01|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-05-02|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/18|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2024-W18&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 03:33, 30 ഏപ്രിൽ 2024 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=26689057 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2024-19&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2024-W19&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/19|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
[[File:Talk_pages_default_look_(April_2023).jpg|thumb|alt=Screenshot of the visual improvements made on talk pages|Example of a talk page with the new design, in French.]]
* The appearance of talk pages changed for all wikis, except for Commons, Wikidata and most Wikipedias ([[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/18|a few]] have already received this design change). You can read the detail of the changes [[diffblog:2024/05/02/making-talk-pages-better-for-everyone/|on ''Diff'']]. It is possible to opt-out these changes [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|in user preferences]] (&quot;{{int:discussiontools-preference-visualenhancements}}&quot;). The deployment will happen at remaining wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T352087][https://phabricator.wikimedia.org/T319146]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Interface admins now have greater control over the styling of article components on mobile with the introduction of the &lt;code&gt;SiteAdminHelper&lt;/code&gt;. More information on how styles can be disabled can be found [[mw:Special:MyLanguage/Extension:WikimediaMessages#Site_admin_helper|at the extension's page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T363932]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise|Wikimedia Enterprise]] has added article body sections in JSON format and a curated short description field to the existing parsed Infobox. This expansion to the API is also available via Wikimedia Cloud Services. [https://enterprise.wikimedia.com/blog/article-sections-and-description/]

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.4|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-05-07|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-05-08|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-05-09|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar]
* When you look at the Special:Log page, the first view is labelled &quot;All public logs&quot;, but it only shows some logs. This label will now say &quot;Main public logs&quot;. [https://phabricator.wikimedia.org/T237729]

'''Future changes'''
* A new service will be built to replace [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Graph|Extension:Graph]]. Details can be found in [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Graph/Plans|the latest update]] regarding this extension.
* Starting May 21, English Wikipedia and German Wikipedia will get the possibility to activate &quot;[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]&quot;. This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to all Wikipedias]]. These communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|activate and configure the feature locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308144]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/19|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2024-W19&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 16:44, 6 മേയ് 2024 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=26729363 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Trizek (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2024-20&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2024-W20&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/20|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* On Wikisource there is a special page listing pages of works without corresponding scan images. Now you can use the new magic word &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;__EXPECTWITHOUTSCANS__&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; to exclude certain pages (list of editions or translations of works) from that list. [https://phabricator.wikimedia.org/T344214]
* If you use the [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|user-preference]] &quot;{{int:tog-uselivepreview}}&quot;, then the template-page feature &quot;{{int:Templatesandbox-editform-legend}}&quot; will now also work without reloading the page. [https://phabricator.wikimedia.org/T136907]
* [[mw:Special:Mylanguage/Extension:Kartographer|Kartographer]] maps can now specify an alternative text via the &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;alt=&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; attribute. This is identical in usage to the &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;alt=&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; attribute in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Images#Syntax|image and gallery syntax]]. An exception for this feature is wikis like Wikivoyage where the miniature maps are interactive. [https://phabricator.wikimedia.org/T328137]
* The old [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GuidedTour|Guided Tour]] for the &quot;[[mw:Special:MyLanguage/Edit Review Improvements/New filters for edit review|New Filters for Edit Review]]&quot; feature has been removed. It was created in 2017 to show people with older accounts how the interface had changed, and has now been seen by most of the intended people. [https://phabricator.wikimedia.org/T217451]

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-05-14|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-05-15|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-05-16|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The [[{{#special:search}}]] results page will now use CSS flex attributes, for better accessibility, instead of a table. If you have a gadget or script that adjusts search results, you should update your script to the new HTML structure. [https://phabricator.wikimedia.org/T320295]

'''Future changes'''
* In the Vector 2022 skin, main pages will be displayed at full width (like special pages). The goal is to keep the number of characters per line large enough. This is related to the coming changes to typography in Vector 2022. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility for reading/Updates|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T357706]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Two columns of the &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;[[mw:Special:MyLanguage/Manual:pagelinks table|pagelinks]]&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; database table (&lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;pl_namespace&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; and &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;pl_title&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;) are being dropped soon. Users must use two columns of the new &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;[[mw:special:MyLanguage/Manual:linktarget table|linktarget]]&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; table instead (&lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;lt_namespace&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; and &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;lt_title&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;). In your existing SQL queries:
*# Replace &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;JOIN pagelinks&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; with &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;JOIN linktarget&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; and &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;pl_&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; with &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;lt_&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; in the &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;ON&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; statement
*# Below that add &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;JOIN pagelinks ON lt_id = pl_target_id&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;
** See &lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[phab:T222224]]&lt;/bdi&gt; for technical reasoning. [https://phabricator.wikimedia.org/T222224][https://phabricator.wikimedia.org/T299947]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/20|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2024-W20&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 23:58, 13 മേയ് 2024 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=26762074 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2024-21&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2024-W21&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/21|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Nuke|Nuke]] feature, which enables administrators to mass delete pages, will now correctly delete pages which were moved to another title. [https://phabricator.wikimedia.org/T43351]
* New changes have been made to the UploadWizard in Wikimedia Commons: the overall layout has been improved, by following new styling and spacing for the form and its fields; the headers and helper text for each of the fields was changed; the Caption field is now a required field, and there is an option for users to copy their caption into the media description. [https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:WMF_support_for_Commons/Upload_Wizard_Improvements#Changes_to_%22Describe%22_workflow][https://phabricator.wikimedia.org/T361049]

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.6|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-05-21|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-05-22|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-05-23|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]]  The HTML used to render all headings [[mw:Heading_HTML_changes|is being changed to improve accessibility]]. It will change on 22 May in some skins (Timeless, Modern, CologneBlue, Nostalgia, and Monobook). Please test gadgets on your wiki on these skins and [[phab:T13555|report any related problems]] so that they can be resolved before this change is made in all other skins. The developers are also considering the introduction of a [[phab:T337286|Gadget API for adding buttons to section titles]] if that would be helpful to tool creators, and would appreciate any input you have on that.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/21|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2024-W21&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 23:04, 20 മേയ് 2024 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=26786311 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2024-22&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2024-W22&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/22|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* Several bugs related to the latest updates to the UploadWizard on Wikimedia Commons have been fixed. For more information, see [[:phab:T365107|T365107]] and [[:phab:T365119|T365119]].
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] In March 2024 a new [[mw:ResourceLoader/Core_modules#addPortlet|addPortlet]] API was added to allow gadgets to create new portlets (menus) in the skin. In certain skins this can be used to create dropdowns. Gadget developers are invited to try it and [[phab:T361661|give feedback]].
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Some CSS in the Minerva skin has been removed to enable easier community configuration. Interface editors should check the rendering on mobile devices for aspects related to the classes: &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;.collapsible&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;{{int:comma-separator/en}}&lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;.multicol&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;{{int:comma-separator/en}}&lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;.reflist&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;{{int:comma-separator/en}}&lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;.coordinates&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;{{int:comma-separator/en}}&lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;.topicon&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;. [[phab:T361659|Further details are available on replacement CSS]] if it is needed.

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.7|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-05-28|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-05-29|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-05-30|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar]
* When you visit a wiki where you don't yet have a local account, local rules such as edit filters can sometimes prevent your account from being created. Starting this week, MediaWiki takes your global rights into account when evaluating whether you can override such local rules. [https://phabricator.wikimedia.org/T316303]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/22|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2024-W22&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 00:15, 28 മേയ് 2024 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=26832205 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2024-23&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2024-W23&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/23|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* It is now possible for local administrators to add new links to the bottom of the site Tools menu without JavaScript. [[mw:Manual:Interface/Sidebar#Add or remove toolbox sections|Documentation is available]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T6086]
* The message name for the definition of the tracking category of WikiHiero has changed from &quot;&lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;MediaWiki:Wikhiero-usage-tracking-category&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;&quot; to &quot;&lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;MediaWiki:Wikihiero-usage-tracking-category&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;&quot;. [https://gerrit.wikimedia.org/r/c/mediawiki/extensions/wikihiero/+/1035855]
* One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q5317225|Kadazandusun]] ([[w:dtp:|&lt;code&gt;w:dtp:&lt;/code&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T365220]

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.8|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-06-04|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-06-05|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-06-06|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar]

'''Future changes'''
* Next week, on wikis with the Vector 2022 skin as the default, logged-out desktop users will be able to choose between different font sizes. The default font size will also be increased for them. This is to make Wikimedia projects easier to read. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility for reading/Updates/2024-06 deployments|Learn more]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/23|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2024-W23&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 22:34, 3 ജൂൺ 2024 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=26844397 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2024-24&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2024-W24&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/24|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* The software used to render SVG files has been updated to a new version, fixing many longstanding bugs in SVG rendering. [https://phabricator.wikimedia.org/T265549]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The HTML used to render all headings [[mw:Heading HTML changes|is being changed to improve accessibility]]. It was changed last week in some skins (Vector legacy and Minerva). Please test gadgets on your wiki on these skins and [[phab:T13555|report any related problems]] so that they can be resolved before this change is made in Vector-2022. The developers are still considering the introduction of a [[phab:T337286|Gadget API for adding buttons to section titles]] if that would be helpful to tool creators, and would appreciate any input you have on that.
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The HTML markup used for citations by [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid|Parsoid]] changed last week. In places where Parsoid previously added the &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;mw-reference-text&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; class, Parsoid now also adds the &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;reference-text&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; class for better compatibility with the legacy parser. [[mw:Specs/HTML/2.8.0/Extensions/Cite/Announcement|More details are available]]. [https://gerrit.wikimedia.org/r/1036705]

'''Problems'''
* There was a bug with the Content Translation interface that caused the tools menus to appear in the wrong location. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T366374]

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.9|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-06-11|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-06-12|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-06-13|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The new version of MediaWiki includes another change to the HTML markup used for citations: [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid|Parsoid]] will now generate a &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;span class=&quot;mw-cite-backlink&quot;&gt;&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; wrapper for both named and unnamed references for better compatibility with the legacy parser. Interface administrators should verify that gadgets that interact with citations are compatible with the new markup. [[mw:Specs/HTML/2.8.0/Extensions/Cite/Announcement|More details are available]]. [https://gerrit.wikimedia.org/r/1035809] 
* On multilingual wikis that use the &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;translate&gt;&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; system, there is a feature that shows potentially-outdated translations with a pink background until they are updated or confirmed. From this week, confirming translations will be logged, and there is a new user-right that can be required for confirming translations if the community [[m:Special:MyLanguage/Requesting wiki configuration changes|requests it]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T49177]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/24|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2024-W24&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 20:20, 10 ജൂൺ 2024 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=26893898 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2024-25&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2024-W25&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/25|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* People who attempt to add an external link in the visual editor will now receive immediate feedback if they attempt to link to a domain that a project has decided to block. Please see [[mw:Special:MyLanguage/Edit_check#11_June_2024|Edit check]] for more details. [https://phabricator.wikimedia.org/T366751]
* The new [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CommunityConfiguration|Community Configuration extension]] is available [[testwiki:Special:CommunityConfiguration|on Test Wikipedia]]. This extension allows communities to customize specific features to meet their local needs. Currently only Growth features are configurable, but the extension will support other [[mw:Special:MyLanguage/Community_configuration#Use_cases|Community Configuration use cases]] in the future. [https://phabricator.wikimedia.org/T323811][https://phabricator.wikimedia.org/T360954]
* The dark mode [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] is now available on category and help pages, as well as more special pages. There may be contrast issues. Please report bugs on the [[mw:Talk:Reading/Web/Accessibility_for_reading|project talk page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T366370]

'''Problems'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Cloud Services tools were not available for 25 minutes last week. This was caused by a faulty hardware cable in the data center. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incidents/2024-06-11_WMCS_Ceph]
* Last week, styling updates were made to the Vector 2022 skin. This caused unforeseen issues with templates, hatnotes, and images. Changes to templates and hatnotes were reverted. Most issues with images were fixed. If you still see any, [[phab:T367463|report them here]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T367480]

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.10|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-06-18|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-06-19|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-06-20|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar]
* Starting June 18, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#ref|Reference Edit Check]] will be deployed to [[phab:T361843|a new set of Wikipedias]]. This feature is intended to help newcomers and to assist edit-patrollers by inviting people who are adding new content to a Wikipedia article to add a citation when they do not do so themselves. During [[mw:Special:MyLanguage/Edit_check#Reference_Check_A/B_Test|a test at 11 wikis]], the number of citations added [https://diff.wikimedia.org/?p=127553 more than doubled] when Reference Check was shown to people. Reference Check is [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Configuration|community configurable]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T361843]&lt;!-- NOTE: THE DIFF BLOG WILL BE PUBLISHED ON MONDAY --&gt;
* [[m:Special:MyLanguage/Mailing_lists|Mailing lists]] will be unavailable for roughly two hours on Tuesday 10:00–12:00 UTC. This is to enable migration to a new server and upgrade its software. [https://phabricator.wikimedia.org/T367521]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/25|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2024-W25&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 23:48, 17 ജൂൺ 2024 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=26911987 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2024-26&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2024-W26&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/26|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* Editors will notice that there have been some changes to the background color of text in the diff view, and the color of the byte-change numbers, last week. These changes are intended to make text more readable in both light mode and dark mode, and are part of a larger effort to increase accessibility. You can share your comments or questions [[mw:Talk:Reading/Web/Accessibility for reading|on the project talkpage]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T361717]
* The text colors that are used for visited-links, hovered-links, and active-links, were also slightly changed last week to improve their accessibility in both light mode and dark mode. [https://phabricator.wikimedia.org/T366515]

'''Problems'''
* You can [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Talk pages permalinking|copy permanent links to talk page comments]] by clicking on a comment's timestamp. [[mw:Talk pages project/Permalinks|This feature]] did not always work when the topic title was very long and the link was used as a wikitext link. This has been fixed. Thanks to Lofhi for submitting the bug. [https://phabricator.wikimedia.org/T356196]

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.11|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-06-25|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-06-26|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-06-27|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar]
* Starting 26 June, all talk pages messages' timestamps will become a link at English Wikipedia, making this feature available for you to use at all wikis. This link is a permanent link to the comment. It allows users to find the comment they were linked to, even if this comment has since been moved elsewhere. You can read more about this feature [[DiffBlog:/2024/01/29/talk-page-permalinks-dont-lose-your-threads/|on Diff]] or [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Talk pages permalinking|on Mediawiki.org]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T365974]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/26|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2024-W26&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 22:32, 24 ജൂൺ 2024 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=26989424 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2024-27&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2024-W27&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/27|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* Over the next three weeks, dark mode will become available for all users, both logged-in and logged-out, starting with the mobile web version. This fulfils one of the [[m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist_Survey_2023/Reading/Dark_mode|top-requested community wishes]], and improves low-contrast reading and usage in low-light settings. As part of these changes, dark mode will also work on User-pages and Portals. There is more information in [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility_for_reading/Updates#June_2024:_Typography_and_dark_mode_deployments,_new_global_preferences|the latest Web team update]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T366364]
* Logged-in users can now set [[m:Special:GlobalPreferences#mw-prefsection-rendering-skin-skin-prefs|global preferences for the text-size and dark-mode]], thanks to a combined effort across Foundation teams. This allows Wikimedians using multiple wikis to set up a consistent reading experience easily, for example by switching between light and dark mode only once for all wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T341278] 
* If you use a very old web browser some features might not work on the Wikimedia wikis. This affects Internet Explorer 11 and versions of Chrome, Firefox and Safari older than 2016. This change makes it possible to use new [[d:Q46441|CSS]] features and to send less code to all readers. [https://phabricator.wikimedia.org/T288287][https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Manual:How_to_make_a_MediaWiki_skin#Using_CSS_variables_for_supporting_different_themes_e.g._dark_mode]
* Wikipedia Admins can customize local wiki configuration options easily using [[mw:Special:MyLanguage/Community Configuration|Community Configuration]]. Community Configuration was created to allow communities to customize how some features work, because each language wiki has unique needs. At the moment, admins can configure [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature_summary|Growth features]] on their home wikis, in order to better recruit and retain new editors. More options will be provided in the coming months. [https://phabricator.wikimedia.org/T366458]
* Editors interested in language issues that are related to [[w:en:Unicode|Unicode standards]], can now discuss those topics at [[mw:Talk:WMF membership with Unicode Consortium|a new conversation space in MediaWiki.org]]. The Wikimedia Foundation is now a [[mw:Special:MyLanguage/WMF membership with Unicode Consortium|member of the Unicode Consortium]], and the coordination group can collaboratively review the issues discussed and, where appropriate, bring them to the attention of the Unicode Consortium.
* One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q2891049|Mandailing]] ([[w:btm:|&lt;code&gt;w:btm:&lt;/code&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T368038] 

'''Problems'''
* Editors can once again click on links within the visual editor's citation-preview, thanks to a bug fix by the Editing Team. [https://phabricator.wikimedia.org/T368119]

'''Future changes'''
* Please [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/758713?lang=en help us to improve Tech News by taking this short survey]. The goal is to better meet the needs of the various types of people who read Tech News. The survey will be open for 2 weeks. The survey is covered by [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Legal:Tech_News_Survey_2024_Privacy_Statement this privacy statement]. Some translations are available.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/27|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2024-W27&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 23:59, 1 ജൂലൈ 2024 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=27038456 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2024-28&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2024-W28&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/28|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* At the Wikimedia Foundation a new task force was formed to replace the disabled Graph with [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project|more secure, easy to use, and extensible Chart]]. You can [[mw:Special:MyLanguage/Newsletter:Chart Project|subscribe to the newsletter]] to get notified about new project updates and other news about Chart.
* The [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents|CampaignEvents]] extension is now available on Meta-wiki, Igbo Wikipedia, and Swahili Wikipedia, and can be requested on your wiki. This extension helps in managing and making events more visible, giving Event organizers the ability to use tools like the Event registration tool. To learn more about the deployment status and how to request this extension for your wiki, visit the [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment_status|CampaignEvents page on Meta-wiki]]. 
* Editors using the iOS Wikipedia app who have more than 50 edits can now use the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/iOS Suggested edits#Add an image|Add an Image]] feature. This feature presents opportunities for small but useful contributions to Wikipedia.
* Thank you to [[mw:MediaWiki Product Insights/Contributor retention and growth/Celebration|all of the authors]] who have contributed to MediaWiki Core. As a result of these contributions, the [[mw:MediaWiki Product Insights/Contributor retention and growth|percentage of authors contributing more than 5 patches has increased by 25% since last year]], which helps ensure the sustainability of the platform for the Wikimedia projects.

'''Problems'''
* A problem with the color of the talkpage tabs always showing as blue, even for non-existent pages which should have been red, affecting the Vector 2022 skin, [[phab:T367982|has been fixed]]. 

'''Future changes'''
* The Trust and Safety Product team wants to introduce [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] with as little disruption to tools and workflows as possible. Volunteer developers, including gadget and user-script maintainers, are kindly asked to update the code of their tools and features to handle temporary accounts. The team has [[mw:Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers|created documentation]] explaining how to do the update. [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers/2024-04 CTA|Learn more]].

'''Tech News survey'''
* Please [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/758713?lang=en help us to improve Tech News by taking this short survey]. The goal is to better meet the needs of the various types of people who read Tech News. The survey will be open for 1 more week. The survey is covered by [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Legal:Tech_News_Survey_2024_Privacy_Statement this privacy statement]. Some translations are available.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/28|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2024-W28&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 21:31, 8 ജൂലൈ 2024 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=27080357 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2024-29&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2024-W29&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/29|Translations]] are available.

'''Tech News survey'''
* Please [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/758713?lang=en help us to improve Tech News by taking this short survey]. The goal is to better meet the needs of the various types of people who read Tech News. The survey will be open for 3 more days. The survey is covered by [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Legal:Tech_News_Survey_2024_Privacy_Statement this privacy statement]. Some translations are available.

'''Recent changes'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Wikimedia developers can now officially continue to use both [[mw:Special:MyLanguage/Gerrit|Gerrit]] and [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]], due to a June 24 decision by the Wikimedia Foundation to support software development on both platforms. Gerrit and GitLab are both code repositories used by developers to write, review, and deploy the software code that supports the MediaWiki software that the wiki projects are built on, as well as the tools used by editors to create and improve content. This decision will safeguard the productivity of our developers and prevent problems in code review from affecting our users. More details are available in the [[mw:GitLab/Migration status|Migration status]] page.
* The Wikimedia Foundation seeks applicants for the [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Proposal|Product and Technology Advisory Council]] (PTAC). This group will bring technical contributors and Wikimedia Foundation together to co-define a more resilient, future-proof technological platform. Council members will evaluate and consult on the movement's product and technical activities, so that we develop multi-generational projects. We are looking for a range of technical contributors across the globe, from a variety of Wikimedia projects. [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Proposal#Joining the PTAC as a technical volunteer|Please apply here by August 10]].
* Editors with rollback user-rights who use the Wikipedia App for Android can use the new [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/Anti Vandalism|Edit Patrol]] features. These features include a new feed of Recent Changes, related links such as Undo and Rollback, and the ability to create and save a personal library of user talk messages to use while patrolling. If your wiki wants to make these features available to users who do not have rollback rights but have reached a certain edit threshold, [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android#Contact us|you can contact the team]]. You can [[diffblog:2024/07/10/ِaddressing-vandalism-with-a-tap-the-journey-of-introducing-the-patrolling-feature-in-the-mobile-app/|read more about this project on Diff blog]].
* Editors who have access to [[m:Special:MyLanguage/The_Wikipedia_Library|The Wikipedia Library]] can once again use non-open access content in SpringerLinks, after the Foundation [[phab:T368865|contacted]] them to restore access. You can read more about [[m:Tech/News/Recently_resolved_community_tasks|this and 21 other community-submitted tasks that were completed last week]]. 

'''Changes later this week'''
* This week, [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility for reading/Updates/2024-07 deployments|dark mode will be available on a number of Wikipedias]], both desktop and mobile, for logged-in and logged-out users. Interface admins and user script maintainers are encouraged to check gadgets and user scripts in the dark mode, to find any hard-coded colors and fix them. There are some [[mw:Special:MyLanguage/Recommendations for night mode compatibility on Wikimedia wikis|recommendations for dark mode compatibility]] to help.

'''Future changes'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Next week, functionaries, volunteers maintaining tools, and software development teams are invited to test the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] feature on testwiki. Temporary accounts is a feature that will help improve privacy on the wikis. No further temporary account deployments are scheduled yet. Please [[mw:Talk:Trust and Safety Product/Temporary Accounts|share your opinions and questions on the project talk page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T348895]
* Editors who upload files cross-wiki, or teach other people how to do so, may wish to join a Wikimedia Commons discussion. The Commons community is discussing limiting who can upload files through the cross-wiki upload/Upload dialog feature to users auto-confirmed on Wikimedia Commons. This is due to the large amount of copyright violations uploaded this way. There is a short summary at [[c:Special:MyLanguage/Commons:Cross-wiki upload|Commons:Cross-wiki upload]] and [[c:Commons:Village pump/Proposals#Deactivate cross-wiki uploads for new users|discussion at Commons:Village Pump]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/29|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' You can also get other news from the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin|Wikimedia Foundation Bulletin]].
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2024-W29&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 01:30, 16 ജൂലൈ 2024 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=27124561 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2024-30&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2024-W30&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/30|Translations]] are available.

'''Feature News'''
* Stewards can now [[:m:Special:MyLanguage/Global_blocks|globally block]] accounts. Before [[phab:T17294|the change]] only IP addresses and IP ranges could be blocked globally. Global account blocks are useful when the blocked user should not be logged out. [[:m:Special:MyLanguage/Global_locks|Global locks]] (a similar tool logging the user out of their account) are unaffected by this change. The new global account block feature is related to the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|Temporary Accounts]] project, which is a new type of user account that replaces IP addresses of unregistered editors that are no longer made public.
* Later this week, Wikimedia site users will notice that the Interface of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:FlaggedRevs|FlaggedRevs]] (also known as &quot;Pending Changes&quot;) is improved and consistent with the rest of the MediaWiki interface and [[mw:Special:MyLanguage/Codex|Wikimedia's design system]]. The FlaggedRevs interface experience on mobile and [[mw:Special:MyLanguage/Skin:MinervaNeue|Minerva skin]] was inconsistent before it was fixed and ported to [[mw:Special:MyLanguage/Codex|Codex]] by the WMF Growth team and some volunteers. [https://phabricator.wikimedia.org/T191156]
*  Wikimedia site users can now submit account vanishing requests via [[m:Special:GlobalVanishRequest|GlobalVanishRequest]]. This feature is used when a contributor wishes to stop editing forever. It helps you hide your past association and edit to protect your privacy. Once processed, the account will be locked and renamed. [https://phabricator.wikimedia.org/T367329]
* Have you tried monitoring and addressing vandalism in Wikipedia using your phone? [https://diff.wikimedia.org/2024/07/10/%d9%90addressing-vandalism-with-a-tap-the-journey-of-introducing-the-patrolling-feature-in-the-mobile-app/ A Diff blog post on Patrolling features in the Mobile App] highlights some of the new capabilities of the feature, including swiping through a feed of recent changes and a personal library of user talk messages for use when patrolling from your phone. 
* Wikimedia contributors and GLAM (galleries, libraries, archives, and museums) organisations can now learn and measure the impact Wikimedia Commons is having towards creating quality encyclopedic content using the [https://doc.wikimedia.org/generated-data-platform/aqs/analytics-api/reference/commons.html Commons Impact Metrics] analytics dashboard. The dashboard offers organizations analytics on things like monthly edits in a category, the most viewed files, and which Wikimedia articles are using Commons images. As a result of these new data dumps, GLAM organisation can more reliably measure their return on investment for programs bringing content into the digital Commons. [https://diff.wikimedia.org/2024/07/19/commons-impact-metrics-now-available-via-data-dumps-and-api/]

'''Project Updates'''
*  Come share your ideas for improving the wikis on the newly reopened [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist|Community Wishlist]]. The Community Wishlist is Wikimedia’s forum for volunteers to share ideas (called wishes) to improve how the wikis work. The new version of the wishlist is always open, works with both wikitext and Visual Editor, and allows wishes in any language.

'''Learn more'''
* Have you ever wondered how Wikimedia software works across over 300 languages? This is 253 languages more than the Google Chrome interface, and it's no accident. The Language and Product Localization Team at the Wikimedia Foundation supports your work by adapting all the tools and interfaces in the MediaWiki software so that contributors in our movement who translate pages and strings can translate them and have the sites in all languages. Read more about the team and their upcoming work on [https://diff.wikimedia.org/2024/07/17/building-towards-a-robust-multilingual-knowledge-ecosystem-for-the-wikimedia-movement/ Diff]. 
* How can Wikimedia build innovative and experimental products while maintaining such heavily used websites? A recent [https://diff.wikimedia.org/2024/07/09/on-the-value-of-experimentation/ blog post] by WMF staff Johan Jönsson highlights the work of the [[m:Future Audiences#Objectives and Key Results|WMF Future Audience initiative]], where the goal is not to build polished products but test out new ideas, such as a [[m:Future_Audiences/Experiments: conversational/generative AI|ChatGPT plugin]] and [[m:Future_Audiences/Experiment:Add a Fact|Add a Fact]], to help take Wikimedia into the future. 

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/30|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' You can also get other news from the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin|Wikimedia Foundation Bulletin]].
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2024-W30&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 00:04, 23 ജൂലൈ 2024 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=27142915 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2024-31&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2024-W31&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/31|Translations]] are available.

'''Feature news'''
* Editors using the Visual Editor in languages that use non-Latin characters for numbers, such as Hindi, Manipuri and Eastern Arabic, may notice some changes in the formatting of reference numbers. This is a side effect of preparing a new sub-referencing feature, and will also allow fixing some general numbering issues in Visual Editor. If you notice any related problems on your wiki, please share details at the [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|project talkpage]].

'''Bugs status'''
* Some logged-in editors were briefly unable to edit or load pages last week. [[phab:T370304|These errors]] were mainly due to the addition of new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Linter|linter]] rules which led to caching problems. Fixes have been applied and investigations are continuing.
* Editors can use the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/IP Info|IP Information tool]] to get information about IP addresses. This tool is available as a Beta Feature in your preferences. The tool was not available for a few days last week, but is now working again. Thank you to Shizhao for filing the bug report. You can read about that, and [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks#2024-07-25|28 other community-submitted tasks]] that were resolved last week.

'''Project updates'''
* There are new features and improvements to Phabricator from the Release Engineering and Collaboration Services teams, and some volunteers, including: the search systems, the new task creation system, the login systems, the translation setup which has resulted in support for more languages (thanks to Pppery), and fixes for many edge-case errors. You can [[phab:phame/post/view/316/iterative_improvements/|read details about these and other improvements in this summary]].
* There is an [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates|update on the Charts project]]. The team has decided which visualization library to use, which chart types to start focusing on, and where to store chart definitions.
* One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikivoyage}} in [[d:Q9056|Czech]] ([[voy:cs:|&lt;code&gt;voy:cs:&lt;/code&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T370905] 

'''Learn more'''
* There is a [[diffblog:2024/07/26/the-journey-to-open-our-first-data-center-in-south-america/|new Wikimedia Foundation data center]] in São Paulo, Brazil which helps to reduce load times.
* There is new [[diffblog:2024/07/22/the-perplexing-process-of-uploading-images-to-wikipedia/|user research]] on problems with the process of uploading images.
* Commons Impact Metrics are [[diffblog:2024/07/19/commons-impact-metrics-now-available-via-data-dumps-and-api/|now available]] via data dumps and API.
* The latest quarterly [[mw:Technical Community Newsletter/2024/July|Technical Community Newsletter]] is now available.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/31|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2024-W31&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 23:10, 29 ജൂലൈ 2024 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=27164109 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2024-32&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2024-W32&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/32|Translations]] are available.

'''Feature news'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Two new parser functions will be available this week: &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{&lt;/nowiki&gt;[[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic_words#dir|#dir]]&lt;nowiki&gt;}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; and &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{&lt;/nowiki&gt;[[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic_words#bcp47|#bcp47]]&lt;nowiki&gt;}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;. These will reduce the need for &lt;code&gt;Template:Dir&lt;/code&gt; and &lt;code&gt;Template:BCP47&lt;/code&gt; on Commons and allow us to [[phab:T343131|drop 100 million rows]] from the &quot;what links here&quot; database. Editors at any wiki that use these templates, can help by replacing the templates with these new functions. The templates at Commons will be updated during the Hackathon at Wikimania. [https://phabricator.wikimedia.org/T359761][https://phabricator.wikimedia.org/T366623]
* Communities can request the activation of the visual editor on entire namespaces where discussions sometimes happen (for instance ''Wikipedia:'' or ''Wikisource:'' namespaces) if they understand the [[mw:Special:MyLanguage/Help:VisualEditor/FAQ#WPNS|known limitations]]. For discussions, users can already use [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] in these namespaces.
* The tracking category &quot;Pages using Timeline&quot; has been renamed to &quot;Pages using the EasyTimeline extension&quot; [https://translatewiki.net/wiki/Special:Translations?message=MediaWiki%3ATimeline-tracking-category&amp;namespace=8 in TranslateWiki]. Wikis that have created the category locally should rename their local creation to match.

'''Project updates'''
* Editors who help to organize WikiProjects and similar on-wiki collaborations, are invited to share ideas and examples of successful collaborations with the Campaigns and Programs teams. You can fill out [[m:Special:MyLanguage/Campaigns/WikiProjects|a brief survey]] or share your thoughts [[m:Talk:Campaigns/WikiProjects|on the talkpage]]. The teams are particularly looking for details about successful collaborations on non-English wikis.
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] The new parser is being rolled out on {{int:project-localized-name-group-wikivoyage}} wikis over the next few months. The {{int:project-localized-name-enwikivoyage}} and {{int:project-localized-name-hewikivoyage}} were [[phab:T365367|switched]] to Parsoid last week. For more information, see [[mw:Parsoid/Parser_Unification|Parsoid/Parser Unification]].

'''Learn more'''
* There will be more than 200 sessions at Wikimania this week. Here is a summary of some of the [[diffblog:2024/08/05/interested-in-product-and-tech-here-are-some-wikimania-sessions-you-dont-want-to-miss/|key sessions related to the product and technology area]].
* The latest [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2024/07-02|Wikimedia Foundation Bulletin]] is available.
* The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2024/July|Language and Internationalization newsletter]] is available. It includes: New design previews for Translatable pages; Updates about MinT for Wiki Readers; the release of Translation dumps; and more.
* The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Newsletters/31|Growth newsletter]] is available.
* The latest monthly [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Reports/July 2024|MediaWiki Product Insights newsletter]] is available.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/32|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2024-W32&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 20:43, 5 ഓഗസ്റ്റ് 2024 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=27233905 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Tech News: 2024-33&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2024-W33&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/33|Translations]] are available.

'''Feature news'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilter]] editors and maintainers can now [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter/Actions#Show a CAPTCHA|make a CAPTCHA show if a filter matches an edit]]. This allows communities to quickly respond to spamming by automated bots. [https://phabricator.wikimedia.org/T20110]
* [[m:Special:MyLanguage/Stewards|Stewards]] can now specify if global blocks should prevent account creation. Before [[phab:T17273|this change]] by the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product|Trust and Safety Product]] Team, all global blocks would prevent account creation. This will allow stewards to reduce the unintended side-effects of global blocks on IP addresses.

'''Project updates'''
* [[wikitech:Help talk:Toolforge/Toolforge standards committee#August_2024_committee_nominations|Nominations are open on Wikitech]] for new members to refresh the [[wikitech:Help:Toolforge/Toolforge standards committee|Toolforge standards committee]]. The committee oversees the Toolforge [[wikitech:Help:Toolforge/Right to fork policy|Right to fork policy]] and [[wikitech:Help:Toolforge/Abandoned tool policy|Abandoned tool policy]] among other duties. Nominations will remain open until at least 2024-08-26.
* One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q2880037|West Coast Bajau]] ([[w:bdr:|&lt;code&gt;w:bdr:&lt;/code&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T371757]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/33|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2024-W33&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 23:21, 12 ഓഗസ്റ്റ് 2024 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=27253654 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2024-34&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2024-W34&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/34|Translations]] are available.

'''Feature news'''
* Editors who want to re-use references but with different details such as page numbers, will be able to do so by the end of 2024, using a new [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Sub-referencing in a nutshell|sub-referencing]] feature. You can read more [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|about the project]] and [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Test|how to test the prototype]].
* Editors using tracking categories to identify which pages use specific extensions may notice that six of the categories have been renamed to make them more easily understood and consistent. These categories are automatically added to pages that use specialized MediaWiki extensions. The affected names are for: [https://translatewiki.net/wiki/Special:Translations?message=MediaWiki%3Aintersection-category&amp;namespace=8 DynamicPageList], [https://translatewiki.net/wiki/Special:Translations?message=MediaWiki%3Akartographer-tracking-category&amp;namespace=8 Kartographer], [https://translatewiki.net/wiki/Special:Translations?message=MediaWiki%3Aphonos-tracking-category&amp;namespace=8 Phonos], [https://translatewiki.net/wiki/Special:Translations?message=MediaWiki%3Arss-tracking-category&amp;namespace=8 RSS], [https://translatewiki.net/wiki/Special:Translations?message=MediaWiki%3Ascore-use-category&amp;namespace=8 Score], [https://translatewiki.net/wiki/Special:Translations?message=MediaWiki%3Awikihiero-usage-tracking-category&amp;namespace=8 WikiHiero]. Wikis that have created the category locally should rename their local creation to match. Thanks to Pppery for these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T347324]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Technical volunteers who edit modules and want to get a list of the categories used on a page, can now do so using the &lt;code&gt;&lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;categories&lt;/bdi&gt;&lt;/code&gt; property of &lt;code&gt;&lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[mediawikiwiki:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#Title objects|mw.title objects]]&lt;/bdi&gt;&lt;/code&gt;. This enables wikis to configure workflows such as category-specific edit notices. Thanks to SD001 for these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T50175][https://phabricator.wikimedia.org/T85372]

'''Bugs status'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Your help is needed to check if any pages need to be moved or deleted. A maintenance script was run to clean up unreachable pages (due to Unicode issues or introduction of new namespaces/namespace aliases). The script tried to find appropriate names for the pages (e.g. by following the Unicode changes or by moving pages whose titles on Wikipedia start with &lt;code&gt;Talk:WP:&lt;/code&gt; so that their titles start with &lt;code&gt;Wikipedia talk:&lt;/code&gt;), but it may have failed for some pages, and moved them to &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[Special:PrefixIndex/T195546/]]&lt;/bdi&gt; instead. Your community should check if any pages are listed there, and move them to the correct titles, or delete them if they are no longer needed. A full log (including pages for which appropriate names could be found) is available in [[phab:P67388]].
* Editors who volunteer as [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship|mentors]] to newcomers on their wiki are once again able to access lists of potential mentees who they can connect with to offer help and guidance. This functionality was restored thanks to [[phab:T372164|a bug fix]]. Thank you to Mbch331 for filing the bug report. You can read about that, and 18 other community-submitted tasks that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].

'''Project updates'''
* The application deadline for the [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Proposal|Product &amp; Technology Advisory Council]] (PTAC) has been extended to September 16. Members will help by providing advice to Foundation Product and Technology leadership on short and long term plans, on complex strategic problems, and help to get feedback from more contributors and technical communities. Selected members should expect to spend roughly 5 hours per month for the Council, during the one year pilot. Please consider applying, and spread the word to volunteers you think would make a positive contribution to the committee.

'''Learn more'''
* The [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award#2024 Winners|2024 Coolest Tool Awards]] were awarded at Wikimania, in seven categories. For example, one award went to the ISA Tool, used for adding structured data to files on Commons, which was recently improved during the [[m:Event:Wiki Mentor Africa ISA Hackathon 2024|Wiki Mentor Africa Hackathon]]. You can see video demonstrations of each tool at the awards page. Congratulations to this year's recipients, and thank you to all tool creators and maintainers.
* The latest [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2024/08-01|Wikimedia Foundation Bulletin]] is available, and includes some highlights from Wikimania, an upcoming Language community meeting, and other news from the movement.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/34|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2024-W34&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 00:53, 20 ഓഗസ്റ്റ് 2024 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=27307284 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2024-35&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2024-W35&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/35|Translations]] are available.

'''Feature news'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Administrators can now test the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] feature on test2wiki. This was done to allow cross-wiki testing of temporary accounts, for when temporary accounts switch between projects. The feature was enabled on testwiki a few weeks ago. No further temporary account deployments are scheduled yet. Temporary Accounts is a project to create a new type of user account that replaces IP addresses of unregistered editors which are no longer made public. Please [[mw:Talk:Trust and Safety Product/Temporary Accounts|share your opinions and questions on the project talk page]].
* Later this week, editors at wikis that use [[mw:Special:MyLanguage/Extension:FlaggedRevs|FlaggedRevs]] (also known as &quot;Pending Changes&quot;) may notice that the indicators at the top of articles have changed. This change makes the system more consistent with the rest of the MediaWiki interface. [https://phabricator.wikimedia.org/T191156]

'''Bugs status'''
* Editors who use the 2010 wikitext editor, and use the Character Insert buttons, will [[phab:T361465|no longer]] experience problems with the buttons adding content into the edit-summary instead of the edit-window. You can read more about that, and 26 other community-submitted tasks that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].

'''Project updates'''
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] Please review and vote on [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas|Focus Areas]], which are groups of wishes that share a problem. Focus Areas were created for the newly reopened Community Wishlist, which is now open year-round for submissions. The first batch of focus areas are specific to moderator workflows, around welcoming newcomers, minimizing repetitive tasks, and prioritizing tasks. Once volunteers have reviewed and voted on focus areas, the Foundation will then review and select focus areas for prioritization.
* Do you have a project and are willing to provide a three (3) month mentorship for an intern? [[mw:Special:MyLanguage/Outreachy|Outreachy]] is a twice a year program for people to participate in a paid internship that will start in December 2024 and end in early March 2025, and they need mentors and projects to work on. Projects can be focused on coding or non-coding (design, documentation, translation, research). See the Outreachy page for more details, and a list of past projects since 2013.

'''Learn more'''
* If you're curious about the product and technology improvements made by the Wikimedia Foundation last year, read [[diffblog:2024/08/21/wikimedia-foundation-product-technology-improving-the-user-experience/|this recent highlights summary on Diff]].
* To learn more about the technology behind the Wikimedia projects, you can now watch sessions from the technology track at Wikimania 2024 on Commons. This week, check out:
** [[c:File:Wikimania 2024 - Ohrid - Day 2 - Community Configuration - Shaping On-Wiki Functionality Together.webm|Community Configuration - Shaping On-Wiki Functionality Together]] (55 mins) - about the [[mw:Special:MyLanguage/Community Configuration|Community Configuration]] project.
** [[c:File:Wikimania 2024 - Belgrade - Day 1 - Future of MediaWiki. A sustainable platform to support a collaborative user base and billions of page views.webm|Future of MediaWiki. A sustainable platform to support a collaborative user base and billions of page views]] (30 mins) - an overview for both technical and non technical audiences, covering some of the challenges and open questions, related to the [[mw:MediaWiki Product Insights|platform evolution, stewardship and developer experiences]] research.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/35|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2024-W35&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 20:32, 26 ഓഗസ്റ്റ് 2024 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=27341211 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2024-36&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2024-W36&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/36|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* Editors and volunteer developers interested in data visualisation can now test the new software for charts. Its early version is available on beta Commons and beta Wikipedia. This is an important milestone before making charts available on regular wikis. You can [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates|read more about this project update]] and help to test the charts.

'''Feature news'''
* Editors who use the [[{{#special:Unusedtemplates}}]] page can now filter out pages which are expected to be there permanently, such as sandboxes, test-cases, and templates that are always substituted. Editors can add the new magic word [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#EXPECTUNUSEDTEMPLATE|&lt;code dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;nowiki&gt;__EXPECTUNUSEDTEMPLATE__&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;]] to a template page to hide it from the listing. Thanks to Sophivorus and DannyS712 for these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T184633]
* Editors who use the New Topic tool on discussion pages, will [[phab:T334163|now be reminded]] to add a section header, which should help reduce the quantity of newcomers who add sections without a header. You can read more about that, and {{formatnum:28}} other community-submitted tasks that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
* Last week, some Toolforge tools had occasional connection problems. The cause is still being investigated, but the problems have been resolved for now. [https://phabricator.wikimedia.org/T373243]
* Translation administrators at multilingual wikis, when editing multiple translation units, can now easily mark which changes require updates to the translation. This is possible with the [[phab:T298852#10087288|new dropdown menu]].

'''Project updates'''
* A new draft text of a policy discussing the use of Wikimedia's APIs [[m:Special:MyLanguage/API Policy Update 2024|has been published on Meta-Wiki]]. The draft text does not reflect a change in policy around the APIs; instead, it is an attempt to codify existing API rules. Comments, questions, and suggestions are welcome on [[m:Talk:API Policy Update 2024|the proposed update’s talk page]] until September 13 or until those discussions have concluded.

'''Learn more'''
* To learn more about the technology behind the Wikimedia projects, you can now watch sessions from the technology track at Wikimania 2024 on Commons. This week, check out:
** [[c:File:Wikimania 2024 - Ohrid - Day 2 - Charts, the successor of Graphs - A secure and extensible tool for data visualization.webm|Charts, the successor of Graphs - A secure and extensible tool for data visualization]] (25 mins) – about the above-mentioned Charts project.
** [[c:File:Wikimania 2024 - Ohrid - Day 3 - State of Language Technology and Onboarding at Wikimedia.webm|State of Language Technology and Onboarding at Wikimedia]] (90 mins) – about some of the language tools that support Wikimedia sites, such as [[mw:Special:MyLanguage/Content translation|Content]]/[[mw:Special:MyLanguage/Content translation/Section translation|Section Translation]], [[mw:Special:MyLanguage/MinT|MinT]], and LanguageConverter; also the current state and future of languages onboarding. [https://phabricator.wikimedia.org/T368772]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/36|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2024-W36&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 01:06, 3 സെപ്റ്റംബർ 2024 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=27390268 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2024-37&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2024-W37&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/37|Translations]] are available.

'''Feature news'''
* Starting this week, the standard [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|syntax highlighter]] will receive new colors that make them compatible in dark mode. This is the first of many changes to come as part of a major upgrade to syntax highlighting. You can learn more about what's to come on the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|help page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T365311][https://phabricator.wikimedia.org/T259059]
* Editors of wikis using Wikidata will now be notified of only relevant Wikidata changes in their watchlist. This is because the Lua functions &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;entity:getSitelink()&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; and &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;mw.wikibase.getSitelink(qid)&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; will have their logic unified for tracking different aspects of sitelinks to reduce junk notifications from [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Projects/Watchlist Wikidata Sitelinks Tracking|inconsistent sitelinks tracking]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T295356]

'''Project updates'''
*  Users of all Wikis will have access to Wikimedia sites as read-only for a few minutes on September 25, starting at 15:00 UTC. This is a planned datacenter switchover for maintenance purposes. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T370962]
* Contributors of [[phab:T363538#10123348|11 Wikipedias]], including English will have a new &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;MOS&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; namespace added to their Wikipedias. This improvement ensures that links beginning with &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;MOS:&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; (usually shortcuts to the [[w:en:Wikipedia:Manual of Style|Manual of Style]]) are not broken by [[w:en:Mooré|Mooré]] Wikipedia (language code &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;mos&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;). [https://phabricator.wikimedia.org/T363538]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/37|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2024-W37&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 18:52, 9 സെപ്റ്റംബർ 2024 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=27424457 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2024-38&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2024-W38&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/38|Translations]] are available.

'''Improvements and Maintenance'''
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] Editors interested in templates can help by reading the latest Wishlist focus area, [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas/Template recall and discovery|Template recall and discovery]], and share your feedback on the talkpage. This input helps the Community Tech team to decide the right technical approach to build. Everyone is also encouraged to continue adding [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist|new wishes]].
* The new automated [[{{#special:NamespaceInfo}}]] page helps editors understand which [[mw:Special:MyLanguage/Help:Namespaces|namespaces]] exist on each wiki, and some details about how they are configured. Thanks to DannyS712 for these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T263513]
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Reference check|References Check]] is a feature that encourages editors to add a citation when they add a new paragraph to a Wikipedia article. For a short time, the corresponding tag &quot;Edit Check (references) activated&quot; was erroneously being applied to some edits outside of the main namespace. This has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T373692]
* It is now possible for a wiki community to change the order in which a page’s categories are displayed on their wiki. By default, categories are displayed in the order they appear in the wikitext. Now, wikis with a consensus to do so can [[m:Special:MyLanguage/Requesting wiki configuration changes|request]] a configuration change to display them in alphabetical order. [https://phabricator.wikimedia.org/T373480]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Tool authors can now access ToolsDB's [[wikitech:Portal:Data Services#ToolsDB|public databases]] from both [[m:Special:MyLanguage/Research:Quarry|Quarry]] and [[wikitech:Superset|Superset]]. Those databases have always been accessible to every [[wikitech:Portal:Toolforge|Toolforge]] user, but they are now more broadly accessible, as Quarry can be accessed by anyone with a Wikimedia account. In addition, Quarry's internal database can now be [[m:Special:MyLanguage/Research:Quarry#Querying Quarry's own database|queried from Quarry itself]]. This database contains information about all queries that are being run and starred by users in Quarry. This information was already public through the web interface, but you can now query it using SQL. You can read more about that, and {{formatnum:20}} other community-submitted tasks that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
* Any pages or tools that still use the very old CSS classes &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;mw-message-box&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; need to be updated. These old classes will be removed next week or soon afterwards. Editors can use a [https://global-search.toolforge.org/?q=mw-message-box&amp;regex=1&amp;namespaces=&amp;title= global-search] to determine what needs to be changed. It is possible to use the newer &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;cdx-message&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; group of classes as a replacement (see [https://doc.wikimedia.org/codex/latest/components/demos/message.html#css-only-version the relevant Codex documentation], and [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Tech/Header&amp;diff=prev&amp;oldid=27449042 an example update]), but using locally defined onwiki classes would be best. [https://phabricator.wikimedia.org/T374499]

'''Technical project updates'''
* Next week, all Wikimedia wikis will be read-only for a few minutes. This will start on September 25 at [https://zonestamp.toolforge.org/1727276400 15:00 UTC]. This is a planned datacenter switchover for maintenance purposes. [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|This maintenance process also targets other services.]] The previous switchover took 3 minutes, and the Site Reliability Engineering teams use many tools to make sure that this essential maintenance work happens as quickly as possible. [https://phabricator.wikimedia.org/T370962]

'''Tech in depth'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] The latest monthly [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Reports/August 2024|MediaWiki Product Insights newsletter]] is available. This edition includes details about: research about [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Hooks|hook]] handlers to help simplify development, research about performance improvements, work to improve the REST API for end-users, and more.
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] To learn more about the technology behind the Wikimedia projects, you can now watch sessions from the technology track at Wikimania 2024 on Commons. This week, check out: 
** [[c:File:Wikimania 2024 - Auditorium Kyiv - Day 4 - Hackathon Showcase.webm|Hackathon Showcase]] (45 mins) - 19 short presentations by some of the Hackathon participants, describing some of the projects they worked on, such as automated testing of maintenance scripts, a video-cutting command line tool, and interface improvements for various tools. There are [[phab:T369234|more details and links available]] in the Phabricator task.
** [[c:File:Co-Creating a Sustainable Future for the Toolforge Ecosystem.webm|Co-Creating a Sustainable Future for the Toolforge Ecosystem]] (40 mins) - a roundtable discussion for tool-maintainers, users, and supporters of Toolforge about how to make the platform sustainable and how to evaluate the tools available there.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/38|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2024-W38&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 00:02, 17 സെപ്റ്റംബർ 2024 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=27460876 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2024-39&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2024-W39&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/39|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* All wikis will be [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|read-only]] for a few minutes on Wednesday September 25 at [https://zonestamp.toolforge.org/1727276400 15:00 UTC]. Reading the wikis will not be interrupted, but editing will be paused. These twice-yearly processes allow WMF's site reliability engineering teams to remain prepared to keep the wikis functioning even in the event of a major interruption to one of our data centers.

'''Updates for editors'''
[[File:Add alt text from a halfsheet, with the article behind.png|thumb|A screenshot of the interface for the Alt Text suggested-edit feature]]
* Editors who use the iOS Wikipedia app in Spanish, Portuguese, French, or Chinese, may see the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/iOS Suggested edits project/Alt Text Experiment|Alt Text suggested-edit experiment]] after editing an article, or completing a suggested edit using &quot;[[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/iOS Suggested edits project#Hypothesis 2 Add an Image Suggested Edit|Add an image]]&quot;. Alt-text helps people with visual impairments to read Wikipedia articles. The team aims to learn if adding alt-text to images is a task that editors can be successful with. Please share any feedback on [[mw:Talk:Wikimedia Apps/iOS Suggested edits project/Alt Text Experiment|the discussion page]].
* The Codex color palette has been updated with new and revised colors for the MediaWiki user interfaces. The [[mw:Special:MyLanguage/Design System Team/Color/Design documentation#Updates|most noticeable changes]] for editors include updates for: dark mode colors for Links and for quiet Buttons (progressive and destructive), visited Link colors for both light and dark modes, and background colors for system-messages in both light and dark modes.
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] It is now possible to include clickable wikilinks and external links inside code blocks. This includes links that are used within &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;syntaxhighlight&gt;&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; tags and on code pages (JavaScript, CSS, Scribunto and Sanitized CSS). Uses of template syntax &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{…}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; are also linked to the template page. Thanks to SD0001 for these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T368166]
* Two bugs were fixed in the [[m:Special:MyLanguage/Account vanishing|GlobalVanishRequest]] system by improving the logging and by removing an incorrect placeholder message. [https://phabricator.wikimedia.org/T370595][https://phabricator.wikimedia.org/T372223]
* View all {{formatnum:25}} community-submitted {{PLURAL:25|task|tasks}} that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].

'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] From [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise|Wikimedia Enterprise]]: 
** The API now enables 5,000 on-demand API requests per month and twice-monthly HTML snapshots freely (gratis and libre). More information on the updates and also improvements to the software development kits (SDK) are explained on [https://enterprise.wikimedia.com/blog/enhanced-free-api/ the project's blog post]. While Wikimedia Enterprise APIs are designed for high-volume commercial reusers, this change enables many more community use-cases to be built on the service too.
** The Snapshot API (html dumps) have added beta Structured Contents endpoints ([https://enterprise.wikimedia.com/blog/structured-contents-snapshot-api/ blog post on that]) as well as released two beta datasets (English and French Wikipedia) from that endpoint to Hugging Face for public use and feedback ([https://enterprise.wikimedia.com/blog/hugging-face-dataset/ blog post on that]). These pre-parsed data sets enable new options for researchers, developers, and data scientists to use and study the content.

'''In depth'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] The Wikidata Query Service (WDQS) is used to get answers to questions using the Wikidata data set. As Wikidata grows, we had to make a major architectural change so that WDQS could remain performant. As part of the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:SPARQL query service/WDQS graph split|WDQS Graph Split project]], we have new SPARQL endpoints available for serving the &quot;[https://query-scholarly.wikidata.org scholarly]&quot; and &quot;[https://query-main.wikidata.org main]&quot; subgraphs of Wikidata. The [http://query.wikidata.org query.wikidata.org endpoint] will continue to serve the full Wikidata graph until March 2025. After this date, it will only serve the main graph. For more information, please see [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/September 2024 scaling update|the announcement on Wikidata]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/39|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2024-W39&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 23:36, 23 സെപ്റ്റംബർ 2024 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=27493779 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2024-40&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2024-W40&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/40|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* Readers of [[phab:T375401|42 more wikis]] can now use Dark Mode. If the option is not yet available for logged-out users of your wiki, this is likely because many templates do not yet display well in Dark Mode. Please use the [https://night-mode-checker.wmcloud.org/ night-mode-checker tool] if you are interested in helping to reduce the number of issues. The [[mw:Special:MyLanguage/Recommendations for night mode compatibility on Wikimedia wikis|recommendations page]] provides guidance on this. Dark Mode is enabled on additional wikis once per month.
* Editors using the 2010 wikitext editor as their default can access features from the 2017 wikitext editor by adding &lt;code dir=ltr&gt;?veaction=editsource&lt;/code&gt; to the URL. If you would like to enable the 2017 wikitext editor as your default, it can be set in [[Special:Preferences#mw-input-wpvisualeditor-newwikitext|your preferences]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T239796]
* For logged-out readers using the Vector 2022 skin, the &quot;donate&quot; link has been moved from a collapsible menu next to the content area into a more prominent top menu, next to &quot;Create an account&quot;. This restores the link to the level of prominence it had in the Vector 2010 skin. [[mw:Readers/2024 Reader and Donor Experiences#Donor Experiences (Key Result WE 3.2 and the related hypotheses)|Learn more]] about the changes related to donor experiences. [https://phabricator.wikimedia.org/T373585]
* The CampaignEvents extension provides tools for organizers to more easily manage events, communicate with participants, and promote their events on the wikis. The extension has been [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status|enabled]] on Arabic Wikipedia, Igbo Wikipedia, Swahili Wikipedia, and Meta-Wiki. [[w:zh:Wikipedia:互助客栈/其他#引進CampaignEvents擴充功能|Chinese Wikipedia has decided]] to enable the extension, and discussions on the extension are in progress [[w:es:Wikipedia:Votaciones/2024/Sobre la política de Organizadores de Eventos|on Spanish Wikipedia]] and [[d:Wikidata:Project chat#Enabling the CampaignEvents Extention on Wikidata|on Wikidata]]. To learn how to enable the extension on your wiki, you can visit [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents|the CampaignEvents page on Meta-Wiki]].
* View all {{formatnum:22}} community-submitted {{PLURAL:22|task|tasks}} that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].

'''Updates for technical contributors'''
* Developers with an account on Wikitech-wiki should [[wikitech:Wikitech/SUL-migration|check if any action is required]] for their accounts. The wiki is being changed to use the single-user-login (SUL) system, and other configuration changes. This change will help reduce the overall complexity for the weekly software updates across all our wikis.

'''In depth'''
* The [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|server switch]] was completed successfully last week with a read-only time of [[wikitech:Switch Datacenter#Past Switches|only 2 minutes 46 seconds]]. This periodic process makes sure that engineers can switch data centers and keep all of the wikis available for readers, even if there are major technical issues. It also gives engineers a chance to do maintenance and upgrades on systems that normally run 24 hours a day, and often helps to reveal weaknesses in the infrastructure. The process involves dozens of software services and hundreds of hardware servers, and requires multiple teams working together. Work over the past few years has reduced the time from 17 minutes down to 2–3 minutes. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/66ZW7B2MG63AESQVTXDIFQBDBS766JGW/]

'''Meetings and events'''
* October 4–6: [[m:Special:MyLanguage/WikiIndaba conference 2024|WikiIndaba Conference's Hackathon]] in Johannesburg, South Africa
* November 4–6: [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Conference Fall 2024|MediaWiki Users and Developers Conference Fall 2024]] in Vienna, Austria

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/40|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2024-W40&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 22:19, 30 സെപ്റ്റംബർ 2024 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=27530062 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2024-41&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2024-W41&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/41|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* Communities can now request installation of [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Automoderator|Automoderator]] on their wiki. Automoderator is an automated anti-vandalism tool that reverts bad edits based on scores from the new &quot;Revert Risk&quot; machine learning model. You can [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AutoModerator/Deploying|read details about the necessary steps]] for installation and configuration. [https://phabricator.wikimedia.org/T336934]

'''Updates for editors'''
* Translators in wikis where [[mw:Special:MyLanguage/Content translation/Section translation#Try the tool|the mobile experience of Content Translation is available]], can now customize their articles suggestion list from 41 filtering options when using the tool. This topic-based article suggestion feature makes it easy for translators to self-discover relevant articles based on their area of interest and translate them. You can [https://test.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&amp;active-list=suggestions try it with your mobile device]. [https://phabricator.wikimedia.org/T368422]
* View all {{formatnum:12}} community-submitted {{PLURAL:12|task|tasks}} that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].

'''Updates for technical contributors'''
* It is now possible for &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;syntaxhighlight&gt;&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; code blocks to offer readers a &quot;Copy&quot; button if the &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;copy=1&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; attribute is [[mw:Special:MyLanguage/Extension:SyntaxHighlight#copy|set on the tag]]. Thanks to SD0001 for these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T40932]
* Customized copyright footer messages on all wikis will be updated. The new versions will use wikitext markup instead of requiring editing raw HTML. [https://phabricator.wikimedia.org/T375789]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Later this month, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] will be rolled out on several pilot wikis. The final list of the wikis will be published in the second half of the month. If you maintain any tools, bots, or gadgets on [[phab:T376499|these 11 wikis]], and your software is using data about IP addresses or is available for logged-out users, please check if it needs to be updated to work with temporary accounts. [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers|Guidance on how to update the code is available]].
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Rate limiting has been enabled for the code review tools [[Wikitech:Gerrit|Gerrit]] and [[Wikitech:GitLab|GitLab]] to address ongoing issues caused by malicious traffic and scraping. Clients that open too many concurrent connections will be restricted for a few minutes. This rate limiting is managed through [[Wikitech:nftables|nftables]] firewall rules. For more details, see Wikitech's pages on [[Wikitech:Firewall#Throttling with nftables|Firewall]], [[Wikitech:GitLab/Abuse and rate limiting|GitLab limits]] and [[Wikitech:Gerrit/Operations#Throttling IPs|Gerrit operations]].
* Five new wikis have been created: 
** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q49224|Komering]] ([[w:kge:|&lt;code&gt;w:kge:&lt;/code&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T374813]
** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q36096|Mooré]] ([[m:mos:|&lt;code&gt;m:mos:&lt;/code&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T374641]
** a {{int:project-localized-name-group-wiktionary}} in [[d:Q36213|Madurese]] ([[wikt:mad:|&lt;code&gt;wikt:mad:&lt;/code&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T374968]
** a {{int:project-localized-name-group-wikiquote}} in [[d:Q2501174|Gorontalo]] ([[q:gor:|&lt;code&gt;q:gor:&lt;/code&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T375088]
** a {{int:project-localized-name-group-wikinews}} in [[d:Q56482|Shan]] ([[n:shn:|&lt;code&gt;n:shn:&lt;/code&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T375430]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/41|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2024-W41&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 23:42, 7 ഒക്ടോബർ 2024 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=27557422 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2024-42&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2024-W42&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/42|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* The Structured Discussion extension (also known as Flow) is starting to be removed. This extension is unmaintained and causes issues. It will be replaced by [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]], which is used on any regular talk page. [[mw:Special:MyLanguage/Structured Discussions/Deprecation#Deprecation timeline|A first set of wikis]] are being contacted. These wikis are invited to stop using Flow, and to move all Flow boards to sub-pages, as archives. At these wikis, a script will move all Flow pages that aren't a sub-page to a sub-page automatically, starting on 22 October 2024. On 28 October 2024, all Flow boards at these wikis will be set in read-only mode. [https://www.mediawiki.org/wiki/Structured_Discussions/Deprecation][https://phabricator.wikimedia.org/T370722]
* WMF's Search Platform team is working on making it easier for readers to perform text searches in their language. A [[phab:T332342|change last week]] on over 30 languages makes it easier to find words with accents and other diacritics. This applies to both full-text search and to types of advanced search such as the &lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;''hastemplate''&lt;/bdi&gt; and &lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;''incategory''&lt;/bdi&gt; keywords. More technical details (including a few other minor search upgrades) are available. [https://www.mediawiki.org/wiki/User:TJones_%28WMF%29/Notes/Language_Analyzer_Harmonization_Notes#ASCII-folding/ICU-folding_%28T332342%29]
* View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check|EditCheck]] was installed at Russian Wikipedia, and fixes were made for some missing user interface styles.

'''Updates for technical contributors'''
* Editors who use the Toolforge tool [[toolforge:copyvios|Earwig's Copyright Violation Detector]] will now be required to log in with their Wikimedia account before running checks using the &quot;search engine&quot; option. This change is needed to help prevent external bots from misusing the system. Thanks to Chlod for these improvements. [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia_talk:New_pages_patrol/Reviewers#Authentication_is_now_required_for_search_engine_checks_on_Earwig's_Copyvio_Tool]
* [[m:Special:MyLanguage/Phabricator|Phabricator]] users can create tickets and add comments on existing tickets via Email again. [[mw:Special:MyLanguage/Phabricator/Help#Using email|Sending email to Phabricator]] has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T356077]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Some HTML elements in the interface are now wrapped with a &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;bdi&gt;&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; element, to make our HTML output more aligned with Web standards. More changes like this will be coming in future weeks. This change might break some tools that rely on the previous HTML structure of the interface. Note that relying on the HTML structure of the interface is [[mw:Special:MyLanguage/Stable interface policy/Frontend#What is not stable?|not recommended]] and might break at any time. [https://phabricator.wikimedia.org/T375975]

'''In depth'''
* The latest monthly [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Reports/September 2024|MediaWiki Product Insights newsletter]] is available. This edition includes: updates on Wikimedia's authentication system, research to simplify feature development in the MediaWiki platform, updates on Parser Unification and MathML rollout, and more.
* The latest quarterly [[mw:Technical Community Newsletter/2024/October|Technical Community Newsletter]] is now available. This edition include: research about improving topic suggestions related to countries, improvements to PHPUnit tests, and more.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/42|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2024-W42&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 21:20, 14 ഒക്ടോബർ 2024 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=27597254 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2024-43&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2024-W43&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/43|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* The Mobile Apps team has released an [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Navigation Refresh#Phase 1: Creating a user Profile Menu (T373714)|update]] to the iOS app's navigation, and it is now available in the latest App store version. The team added a new Profile menu that allows for easy access to editor features like Notifications and Watchlist from the Article view, and brings the &quot;Donate&quot; button into a more accessible place for users who are reading an article. This is the first phase of a larger planned [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Navigation Refresh|navigation refresh]] to help the iOS app transition from a primarily reader-focused app, to an app that fully supports reading and editing. The Wikimedia Foundation has added more editing features and support for on-wiki communication based on volunteer requests in recent years.
[[File:IOS App Navigation refresh first phase 05.png|thumb|iOS Wikipedia App's profile menu and contents]]

'''Updates for editors'''
* Wikipedia readers can now download a browser extension to experiment with some early ideas on potential features that recommend articles for further reading, automatically summarize articles, and improve search functionality. For more details and to stay updated, check out the Web team's [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Content Discovery Experiments|Content Discovery Experiments page]] and [[mw:Special:MyLanguage/Newsletter:Web team's projects|subscribe to their newsletter]].
* Later this month, logged-out editors of [[phab:T376499|these 12 wikis]] will start to have [[mw:Special:Mylanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] created. The list may slightly change - some wikis may be removed but none will be added. Temporary account is a new [[mw:Special:MyLanguage/User account types|type of user account]]. It enhances the logged-out editors' privacy and makes it easier for community members to communicate with them. If you maintain any tools, bots, or gadgets on these 12 wikis, and your software is using data about IP addresses or is available for logged-out users, please check if it needs to be updated to work with temporary accounts. [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers|Guidance on how to update the code is available]]. Read more about the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates|deployment plan across all wikis]].
* View all {{formatnum:33}} community-submitted {{PLURAL:33|task|tasks}} that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the [[w:nr:Main Page|South Ndebele]], [[w:rsk:Главни бок|Pannonian Rusyn]], [[w:ann:Uwu|Obolo]], [[w:iba:Lambar Keterubah|Iban]] and [[w:tdd:ᥞᥨᥝᥴ ᥘᥣᥲ ᥖᥥᥰ|Tai Nüa]] Wikipedia languages were created last week. [https://www.wikidata.org/wiki/Q36785][https://www.wikidata.org/wiki/Q35660][https://www.wikidata.org/wiki/Q36614][https://www.wikidata.org/wiki/Q33424][https://www.wikidata.org/wiki/Q36556]
* It is now possible to create functions on Wikifunctions using Wikidata lexemes, through the new [[f:Z6005|Wikidata lexeme type]] launched last week. When you go to one of these functions, the user interface provides a lexeme selector that helps you pick a lexeme from Wikidata that matches the word you type. After hitting run, your selected lexeme is retrieved from Wikidata, transformed into a Wikidata lexeme type, and passed into the selected function. Read more about this in [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2024-10-17#Function of the Week: select representation from lexeme|the latest Wikifunctions newsletter]].

'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Users of the Wikimedia sites can now format dates more easily in different languages with the new &lt;code dir=&quot;ltr&quot;&gt;{{[[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserFunctions##timef|#timef]]:…}}&lt;/code&gt; parser function. For example, &lt;code dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;nowiki&gt;{{#timef:now|date|en}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; will show as &quot;&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;{{#timef:now|date|en}}&lt;/bdi&gt;&quot;. Previously, &lt;code dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;nowiki&gt;{{#time:…}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; could be used to format dates, but this required knowledge of the order of the time and date components and their intervening punctuation. &lt;code dir=&quot;ltr&quot;&gt;#timef&lt;/code&gt; (or &lt;code dir=&quot;ltr&quot;&gt;#timefl&lt;/code&gt; for local time) provides access to the standard date formats that MediaWiki uses in its user interface. This may help to simplify some templates on multi-lingual wikis like Commons and Meta. [https://phabricator.wikimedia.org/T223772][https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserFunctions##timef]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Commons and Meta users can now efficiently [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#Localization|retrieve the user's language]] using &lt;code dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;nowiki&gt;{{USERLANGUAGE}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; instead of using &lt;code dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;nowiki&gt;{{int:lang}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;. [https://phabricator.wikimedia.org/T4085]
* The [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Tech Advisory Council]] (PTAC) now has its pilot members with representation across Africa, Asia, Europe, North America and South America. They will work to address the [[Special:MyLanguage/Movement Strategy/Initiatives/Technology Council|Movement Strategy's Technology Council]] initiative of having a co-defined and more resilient technological platform. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Movement_Strategy/Initiatives/Technology_Council]

'''In depth'''
* The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Newsletters/32|Growth newsletter]] is available. It includes: an upcoming Newcomer Homepage Community Updates module, new Community Configuration options, and details on new projects.
* The Wikimedia Foundation is [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Security Team#CNA Partnership|now an official partner of the CVE program]], which is an international effort to catalog publicly disclosed cybersecurity vulnerabilities. This partnership will allow the Security Team to instantly publish [[w:en:Common Vulnerabilities and Exposures|common vulnerabilities and exposures]] (CVE) records that are affecting MediaWiki core, extensions, and skins, along with any other code the Foundation is a steward of.
* The [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist|Community Wishlist]] is now [[m:Community Wishlist/Updates#October 16, 2024: Conversations Made Easier: Machine-Translated Wishes Are Here!|testing machine translations]] for Wishlist content. Volunteers can now read machine-translated versions of wishes and dive into discussions even before translators arrive to translate content.

'''Meetings and events'''
* 24 October - Wiki Education Speaker Series Webinar - [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/N4XTB4G55BUY3M3PNGUAKQWJ7A4UOPAK/ Open Source Tech: Building the Wiki Education Dashboard], featuring Wikimedia interns and a Web developer in the panel.
* 20–22 December 2024 - [[m:Special:MyLanguage/Indic Wikimedia Hackathon Bhubaneswar 2024|Indic Wikimedia Hackathon Bhubaneswar 2024]] in Odisha, India. A hackathon for community members, including developers, designers and content editors, to build technical solutions that improve contributors' experiences.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/43|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2024-W43&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 20:52, 21 ഒക്ടോബർ 2024 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=27634672 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2024-44&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2024-W44&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/44|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* Later in November, the Charts extension will be deployed to the test wikis in order to help identify and fix any issue. A security review is underway to then enable deployment to pilot wikis for broader testing. You can read [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates#October 2024: Working towards production deployment|the October project update]] and see the [https://en.wikipedia.beta.wmflabs.org/wiki/Charts latest documentation and examples on Beta Wikipedia].
* View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, [[w:en:PediaPress|Pediapress.com]], an external service that creates books from Wikipedia, can now use [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Maps|Wikimedia Maps]] to include existing pre-rendered infobox map images in their printed books on Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T375761]

'''Updates for technical contributors'''
* Wikis can use [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:GuidedTour|the Guided Tour extension]] to help newcomers understand how to edit. The Guided Tours extension now works with [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Dark mode|dark mode]]. Guided Tour maintainers can check their tours to see that nothing looks odd. They can also set &lt;code&gt;emitTransitionOnStep&lt;/code&gt; to &lt;code&gt;true&lt;/code&gt; to fix an old bug. They can use the new flag &lt;code&gt;allowAutomaticBack&lt;/code&gt; to avoid back-buttons they don't want. [https://phabricator.wikimedia.org/T73927#10241528]
*  Administrators in the Wikimedia projects who use the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Nuke|Nuke Extension]] will notice that mass deletions done with this tool have the &quot;Nuke&quot; tag. This change will make reviewing and analyzing deletions performed with the tool easier. [https://phabricator.wikimedia.org/T366068]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/44|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2024-W44&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 20:56, 28 ഒക്ടോബർ 2024 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=27668811 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2024-45&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2024-W45&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/45|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* Stewards can now make [[m:Special:MyLanguage/Global blocks|global account blocks]] cause global [[mw:Special:MyLanguage/Autoblock|autoblocks]]. This will assist stewards in preventing abuse from users who have been globally blocked. This includes preventing globally blocked temporary accounts from exiting their session or switching browsers to make subsequent edits for 24 hours. Previously, temporary accounts could exit their current session or switch browsers to continue editing. This is an anti-abuse tool improvement for the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|Temporary Accounts]] project. You can read more about the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates|progress on key features for temporary accounts]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T368949]
* Wikis that have the [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status|CampaignEvents extension enabled]] can now use the [[m:Special:MyLanguage/Campaigns/Foundation Product Team/Event list#October 29, 2024: Collaboration List launched|Collaboration List]] feature. This list provides a new, easy way for contributors to learn about WikiProjects on their wikis. Thanks to the Campaign team for this work that is part of [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Product %26 Technology OKRs#WE KRs|the 2024/25 annual plan]]. If you are interested in bringing the CampaignEvents extension to your wiki, you can [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status#How to Request the CampaignEvents Extension for your wiki|follow these steps]] or you can reach out to User:Udehb-WMF for help.
* The text color for red links will be slightly changed later this week to improve their contrast in light mode. [https://phabricator.wikimedia.org/T370446]
* View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, on multilingual wikis, users [[phab:T216368|can now]] hide translations from the WhatLinksHere special page.

'''Updates for technical contributors'''
* XML [[m:Special:MyLanguage/Data dumps|data dumps]] have been temporarily paused whilst a bug is investigated. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/xmldatadumps-l@lists.wikimedia.org/message/BXWJDPO5QI2QMBCY7HO36ELDCRO6HRM4/]

'''In depth'''
* Temporary Accounts have been deployed to six wikis; thanks to the Trust and Safety Product team for [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|this work]], you can read about [[phab:T340001|the deployment plans]]. Beginning next week, Temporary Accounts will also be enabled on [[phab:T378336|seven other projects]]. If you are active on these wikis and need help migrating your tools, please reach out to [[m:User:Udehb-WMF|User:Udehb-WMF]] for assistance.
*  The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2024/October|Language and Internationalization newsletter]] is available.  It includes: New languages supported in translatewiki or in MediaWiki; New keyboard input methods for some languages; details about recent and upcoming meetings, and more.

'''Meetings and events'''
* [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Conference Fall 2024|MediaWiki Users and Developers Conference Fall 2024]] is happening in Vienna, Austria and online from 4 to 6 November 2024. The conference will feature discussions around the usage of MediaWiki software by and within companies in different industries and will inspire and onboard new users.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/45|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2024-W45&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 20:50, 4 നവംബർ 2024 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=27693917 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2024-46&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2024-W46&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/46|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* On wikis with the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Translate|Translate extension]] enabled, users will notice that the FuzzyBot will now automatically create translated versions of categories used on translated pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T285463]
* View all {{formatnum:29}} community-submitted {{PLURAL:29|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the submitted task to use the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:SecurePoll|SecurePoll extension]] for English Wikipedia's special [[w:en:Wikipedia:Administrator elections|administrator election]] was resolved on time. [https://phabricator.wikimedia.org/T371454] 

'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] In &lt;code dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[mw:MediaWiki_1.44/wmf.2|1.44.0-wmf-2]]&lt;/code&gt;, the logic of Wikibase function &lt;code&gt;getAllStatements&lt;/code&gt; changed to behave like &lt;code&gt;getBestStatements&lt;/code&gt;. Invoking the function now returns a copy of values which are immutable. [https://phabricator.wikimedia.org/T270851]
* [https://en.wikipedia.org/api/rest_v1/ Wikimedia REST API] users, such as bot operators and tool maintainers, may be affected by ongoing upgrades. The API will be rerouting some page content endpoints from RESTbase to the newer [[mw:Special:MyLanguage/API:REST API|MediaWiki REST API]] endpoints. The [[phab:T374683|impacted endpoints]] include getting page/revision metadata and rendered HTML content. These changes will be available on testwiki later this week, with other projects to follow. This change should not affect existing functionality, but active users of the impacted endpoints should verify behavior on testwiki, and raise any concerns on the related [[phab:T374683|Phabricator ticket]].

'''In depth'''
* Admins and users of the Wikimedia projects [[mw:Special:MyLanguage/Moderator_Tools/Automoderator#Usage|where Automoderator is enabled]] can now monitor and evaluate important metrics related to Automoderator's actions. [https://superset.wmcloud.org/superset/dashboard/unified-automoderator-activity-dashboard/ This Superset dashboard] calculates and aggregates metrics about Automoderator's behaviour on the projects in which it is deployed. Thanks to the Moderator Tools team for this Dashboard; you can visit [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Automoderator/Unified Activity Dashboard|the documentation page]] for more information about this work. [https://phabricator.wikimedia.org/T369488]

'''Meetings and events'''
* 21 November 2024 ([[m:Special:MyLanguage/Event:Commons community discussion - 21 November 2024 8:00 UTC|8:00 UTC]] &amp; [[m:Special:MyLanguage/Event:Commons community discussion - 21 November 2024 16:00 UTC|16:00 UTC]]) - [[c:Commons:WMF support for Commons/Commons community calls|Community call]] with Wikimedia Commons volunteers and stakeholders to help prioritize support efforts for 2025-2026 Fiscal Year. The theme of this call is how content should be organised on Wikimedia Commons.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/46|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2024-W46&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 00:07, 12 നവംബർ 2024 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=27732268 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2024-47&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2024-W47&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/47|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* Users of Wikimedia sites will now be warned when they create a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Redirects|redirect]] to a page that doesn't exist. This will reduce the number of broken redirects to red links in our projects. [https://phabricator.wikimedia.org/T326057]
* View all {{formatnum:42}} community-submitted {{PLURAL:42|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Pywikibot/Overview|Pywikibot]], which automates work on MediaWiki sites, was upgraded to 9.5.0 on Toolforge. [https://phabricator.wikimedia.org/T378676]

'''Updates for technical contributors'''
* On wikis that use the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:FlaggedRevs|FlaggedRevs extension]], pages created or moved by users with the appropriate permissions are marked as flagged automatically. This feature has not been working recently, and changes fixing it should be deployed this week. Thanks to Daniel and Wargo for working on this. [https://phabricator.wikimedia.org/T379218][https://phabricator.wikimedia.org/T368380]

'''In depth'''
* There is a new [https://diff.wikimedia.org/2024/11/05/say-hi-to-temporary-accounts-easier-collaboration-with-logged-out-editors-with-better-privacy-protection Diff post] about Temporary Accounts, available in more than 15 languages. Read it to learn about what Temporary Accounts are, their impact on different groups of users, and the plan to introduce the change on all wikis.

'''Meetings and events'''
* Technical volunteers can now register for the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2025|2025 Wikimedia Hackathon]], which will take place in Istanbul, Turkey. [https://pretix.eu/wikimedia/hackathon2025/ Application for travel and accommodation scholarships] is open from '''November 12 to December 10 2024'''. The registration for the event will close in mid-April 2025. The Wikimedia Hackathon is an annual gathering that unites the global technical community to collaborate on existing projects and explore new ideas.
* Join the [[C:Special:MyLanguage/Commons:WMF%20support%20for%20Commons/Commons%20community%20calls|Wikimedia Commons community calls]] this week to help prioritize support for Commons which will be planned for 2025–2026. The theme will be how content should be organised on Wikimedia Commons. This is an opportunity for volunteers who work on different things to come together and talk about what matters for the future of the project. The calls will take place '''November 21, 2024, [[m:Special:MyLanguage/Event:Commons community discussion - 21 November 2024 8:00 UTC|8:00 UTC]] and [[m:Special:MyLanguage/Event:Commons community discussion - 21 November 2024 16:00 UTC|16:00 UTC]]'''.
* A [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Language_and_Product_Localization/Community meetings#29 November 2024|Language community meeting]] will take place '''November 29, 16:00 UTC''' to discuss updates and technical problem-solving.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/47|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2024-W47&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 02:00, 19 നവംബർ 2024 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=27806858 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2024-48&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2024-W48&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/48|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] A new version of the standard wikitext editor-mode [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|syntax highlighter]] will be available as a [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] later this week. This brings many new features and bug fixes, including right-to-left support, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Template folding|template folding]], [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Autocompletion|autocompletion]], and an improved search panel. You can learn more on the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|help page]].
* The 2010 wikitext editor now supports common keyboard shortcuts such &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;Ctrl&lt;/code&gt;+&lt;code&gt;B&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; for bold and &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;Ctrl&lt;/code&gt;+&lt;code&gt;I&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; for italics. A full [[mw:Help:Extension:WikiEditor#Keyboard shortcuts|list of all six shortcuts]] is available. Thanks to SD0001 for this improvement. [https://phabricator.wikimedia.org/T62928]
* Starting November 28, Flow/Structured Discussions pages will be automatically archived and set to read-only at the following wikis: &lt;bdi&gt;bswiki&lt;/bdi&gt;{{int:comma-separator/en}}&lt;bdi&gt;elwiki&lt;/bdi&gt;{{int:comma-separator/en}}&lt;bdi&gt;euwiki&lt;/bdi&gt;{{int:comma-separator/en}}&lt;bdi&gt;fawiki&lt;/bdi&gt;{{int:comma-separator/en}}&lt;bdi&gt;fiwiki&lt;/bdi&gt;{{int:comma-separator/en}}&lt;bdi&gt;frwikiquote&lt;/bdi&gt;{{int:comma-separator/en}}&lt;bdi&gt;frwikisource&lt;/bdi&gt;{{int:comma-separator/en}}&lt;bdi&gt;frwikiversity&lt;/bdi&gt;{{int:comma-separator/en}}&lt;bdi&gt;frwikivoyage&lt;/bdi&gt;{{int:comma-separator/en}}&lt;bdi&gt;idwiki&lt;/bdi&gt;{{int:comma-separator/en}}&lt;bdi&gt;lvwiki&lt;/bdi&gt;{{int:comma-separator/en}}&lt;bdi&gt;plwiki&lt;/bdi&gt;{{int:comma-separator/en}}&lt;bdi&gt;ptwiki&lt;/bdi&gt;{{int:comma-separator/en}}&lt;bdi&gt;urwiki&lt;/bdi&gt;{{int:comma-separator/en}}&lt;bdi&gt;viwikisource&lt;/bdi&gt;{{int:comma-separator/en}}&lt;bdi&gt;zhwikisource&lt;/bdi&gt;. This is done as part of [[mw:Special:MyLanguage/Structured_Discussions/Deprecation|StructuredDiscussions deprecation work]]. If you need any assistance to archive your page in advance, please contact [[m:User:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]]. 
* View all {{formatnum:25}} community-submitted {{PLURAL:25|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a user creating a new AbuseFilter can now only set the filter to &quot;protected&quot; [[phab:T377765|if it includes a protected variable]].

'''Updates for technical contributors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]], which can be used in JavaScript, CSS, JSON, and Lua pages, [[phab:T377663|now offers]] live autocompletion. Thanks to SD0001 for this improvement. The feature can be temporarily disabled on a page by pressing &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;Ctrl&lt;/code&gt;+&lt;code&gt;,&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; and un-selecting &quot;&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Live Autocompletion&lt;/bdi&gt;&quot;.
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Tool-maintainers who use the Graphite system for tracking metrics, need to migrate to the newer Prometheus system. They can check [https://grafana.wikimedia.org/d/K6DEOo5Ik/grafana-graphite-datasource-utilization?orgId=1 this dashboard] and the list in the Description of the [[phab:T350592|task T350592]] to see if their tools are listed, and they should claim metrics and dashboards connected to their tools. They can then disable or migrate all existing metrics by following the instructions in the task. The Graphite service will become read-only in April. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/KLUV4IOLRYXPQFWD6WKKJUHMWE77BMSZ/]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] The [[mw:Special:MyLanguage/NewPP parser report|New PreProcessor parser performance report]] has been fixed to give an accurate count for the number of Wikibase entities accessed. It had previously been resetting after 400 entities. [https://phabricator.wikimedia.org/T279069]

'''Meetings and events'''
* A [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Language_and_Product_Localization/Community meetings#29 November 2024|Language community meeting]] will take place November 29 at [https://zonestamp.toolforge.org/1732896000 16:00 UTC]. There will be presentations on topics like developing language keyboards, the creation of the Mooré Wikipedia, the language support track at [[m:Wiki Indaba|Wiki Indaba]], and a report from the Wayuunaiki community on their experiences with the Incubator and as a new community over the last 3 years. This meeting will be in English and will also have Spanish interpretation.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/48|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2024-W48&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 22:41, 25 നവംബർ 2024 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=27847039 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2024-49&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2024-W49&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/49|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* Two new parser functions were added this week. The &lt;code dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;nowiki&gt;{{&lt;/nowiki&gt;[[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#interwikilink|#interwikilink]]&lt;nowiki&gt;}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; function adds an [[mw:Special:MyLanguage/Help:Links#Interwiki links|interwiki link]] and the &lt;code dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;nowiki&gt;{{&lt;/nowiki&gt;[[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#interlanguagelink|#interlanguagelink]]&lt;nowiki&gt;}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; function adds an [[mw:Special:MyLanguage/Help:Links#Interlanguage links|interlanguage link]]. These parser functions are useful on wikis where namespaces conflict with interwiki prefixes. For example, links beginning with &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;MOS:&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; on English Wikipedia [[phab:T363538|conflict with the &lt;code&gt;mos&lt;/code&gt; language code prefix of Mooré Wikipedia]].
* Starting this week, Wikimedia wikis no longer support connections using old RSA-based HTTPS certificates, specifically rsa-2048. This change is to improve security for all users. Some older, unsupported browser or smartphone devices will be unable to connect; Instead, they will display a connectivity error. See the [[wikitech:HTTPS/Browser_Recommendations|HTTPS Browser Recommendations page]] for more-detailed information. All modern operating systems and browsers are always able to reach Wikimedia projects. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/CTYEHVNSXUD3NFAAMG3BLZVTVQWJXJAH/]
* Starting December 16, Flow/Structured Discussions pages will be automatically archived and set to read-only at the following wikis: &lt;bdi&gt;arwiki&lt;/bdi&gt;{{int:comma-separator/en}}&lt;bdi&gt;cawiki&lt;/bdi&gt;{{int:comma-separator/en}}&lt;bdi&gt;frwiki&lt;/bdi&gt;{{int:comma-separator/en}}&lt;bdi&gt;mediawikiwiki&lt;/bdi&gt;{{int:comma-separator/en}}&lt;bdi&gt;orwiki&lt;/bdi&gt;{{int:comma-separator/en}}&lt;bdi&gt;wawiki&lt;/bdi&gt;{{int:comma-separator/en}}&lt;bdi&gt;wawiktionary&lt;/bdi&gt;{{int:comma-separator/en}}&lt;bdi&gt;wikidatawiki&lt;/bdi&gt;{{int:comma-separator/en}}&lt;bdi&gt;zhwiki&lt;/bdi&gt;. This is done as part of [[mw:Special:MyLanguage/Structured_Discussions/Deprecation|StructuredDiscussions deprecation work]]. If you need any assistance to archive your page in advance, please contact [[m:User:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T380910]
* This month the Chart extension was deployed to production and is now available on Commons and Testwiki. With the security review complete, pilot wiki deployment is expected to start in the first week of December. You can see a working version [[testwiki:Charts|on Testwiki]] and read [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates|the November project update]] for more details.
* View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug with the &quot;Download as PDF&quot; system was fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T376438]

'''Updates for technical contributors'''
* In late February, temporary accounts will be rolled out on at least 10 large wikis. This deployment will have a significant effect on the community-maintained code. This is about Toolforge tools, bots, gadgets, and user scripts that use IP address data or that are available for logged-out users. The Trust and Safety Product team wants to identify this code, monitor it, and assist in updating it ahead of the deployment to minimize disruption to workflows. The team asks technical editors and volunteer developers to help identify such tools by adding them to [[mw:Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers/Impacted tools|this list]]. In addition, review the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers|updated documentation]] to learn how to adjust the tools. Join the discussions on the [[mw:Talk:Trust and Safety Product/Temporary Accounts|project talk page]] or in the [[discord:channels/221049808784326656/1227616742340034722|dedicated thread]] on the [[w:Wikipedia:Discord|Wikimedia Community Discord server (in English)]] for support and to share feedback. 

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/49|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2024-W49&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 22:22, 2 ഡിസംബർ 2024 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=27873992 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2024-50&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2024-W50&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/50|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* Technical documentation contributors can find updated resources, and new ways to connect with each other and the Wikimedia Technical Documentation Team, at the [[mw:Special:MyLanguage/Documentation|Documentation hub]] on MediaWiki.org. This page links to: resources for writing and improving documentation, a new &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;#wikimedia-techdocs&lt;/bdi&gt; IRC channel on libera.chat, a listing of past and upcoming documentation events, and ways to request a documentation consultation or review. If you have any feedback or ideas for improvements to the documentation ecosystem, please [[mw:Wikimedia Technical Documentation Team#Contact us|contact the Technical Documentation Team]].

'''Updates for editors'''
[[File:Edit Check on Desktop.png|thumb|Layout change for the Edit Check feature]]
* Later this week, [[mw:Special:MyLanguage/Edit check|Edit Check]] will be relocated to a sidebar on desktop. Edit check is the feature for new editors to help them follow policies and guidelines. This layout change creates space to present people with [[mw:Edit check#1 November 2024|new Checks]] that appear ''while'' they are typing. The [[mw:Special:MyLanguage/Edit check#Reference Check A/B Test|initial results]] show newcomers encountering Edit Check are 2.2 times more likely to publish a new content edit that includes a reference and is not reverted.
* The Chart extension, which enables editors to create data visualizations, was successfully made available on MediaWiki.org and three pilot wikis (Italian, Swedish, and Hebrew Wikipedias). You can see a working examples [[testwiki:Charts|on Testwiki]] and read [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates|the November project update]] for more details.
* Translators in wikis where the [[mw:Special:MyLanguage/Content translation/Section translation#Try the tool|mobile experience of Content Translation is available]], can now discover articles in Wikiproject campaigns of their interest from the &quot;[https://test.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&amp;campaign=specialcx&amp;filter-type=automatic&amp;filter-id=collections&amp;active-list=suggestions&amp;from=es&amp;to=en All collection]&quot; category in the articles suggestion feature. Wikiproject Campaign organizers can use this feature, to help translators to discover articles of interest, by adding the &lt;code dir=ltr&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;page-collection&gt; &lt;/page-collection&gt;&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; tag to their campaign article list page on Meta-wiki. This will make those articles discoverable in the Content Translation tool. For more detailed information on how to use the tool and tag, please refer to [[mw:Special:MyLanguage/Translation suggestions: Topic-based &amp; Community-defined lists/How to use the features|the step-by-step guide]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T378958]
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Nuke|Nuke]] feature, which enables administrators to mass delete pages, now has a [[phab:T376379#10310998|multiselect filter for namespace selection]]. This enables users to select multiple specific namespaces, instead of only one or all, when fetching pages for deletion.
* The Nuke feature also now [[phab:T364225#10371365|provides links]] to the userpage of the user whose pages were deleted, and to the pages which were not selected for deletion, after page deletions are queued. This enables easier follow-up admin-actions. Thanks to Chlod and the Moderator Tools team for both of these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T364225#10371365]
* The Editing Team is working on making it easier to populate citations from archive.org using the [[mw:Special:MyLanguage/Citoid/Enabling Citoid on your wiki|Citoid]] tool, the auto-filled citation generator. They are asking communities to add two parameters preemptively, &lt;code dir=ltr&gt;archiveUrl&lt;/code&gt; and &lt;code dir=ltr&gt;archiveDate&lt;/code&gt;, within the TemplateData for each citation template using Citoid. You can see an [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Template%3ACite_web%2Fdoc&amp;diff=1261320172&amp;oldid=1260788022 example of a change in a template], and a [https://global-search.toolforge.org/?namespaces=10&amp;q=%5C%22citoid%5C%22%3A%20%5C%7B&amp;regex=1&amp;title= list of all relevant templates]. [https://phabricator.wikimedia.org/T374831]
* One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikivoyage}} in [[d:Q9240|Indonesian]] ([[voy:id:|&lt;code&gt;voy:id:&lt;/code&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T380726]
* Last week, all wikis had problems serving pages to logged-in users and some logged-out users for 30–45 minutes. This was caused by a database problem, and investigation is ongoing. [https://www.wikimediastatus.net/incidents/3g2ckc7bp6l9]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add Link]] feature has been fixed. Previously, the list of sections which are excluded from Add Link was partially ignored in certain cases. [https://phabricator.wikimedia.org/T380455][https://phabricator.wikimedia.org/T380329]

'''Updates for technical contributors'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Codex|Codex]], the design system for Wikimedia, now has an early-stage [[git:design/codex-php|implementation in PHP]]. It is available for general use in MediaWiki extensions and Toolforge apps through [https://packagist.org/packages/wikimedia/codex Composer], with use in MediaWiki core coming soon. More information is available in [[wmdoc:design-codex-php/main/index.html|the documentation]]. Thanks to Doğu for the inspiration and many contributions to the library. [https://phabricator.wikimedia.org/T379662]
* [https://en.wikipedia.org/api/rest_v1/ Wikimedia REST API] users, such as bot operators and tool maintainers, may be affected by ongoing upgrades. On December 4, the MediaWiki Interfaces team began rerouting page/revision metadata and rendered HTML content endpoints on [[testwiki:|testwiki]] from RESTbase to comparable MediaWiki REST API endpoints. The team encourages active users of these endpoints to verify their tool's behavior on testwiki and raise any concerns on the related [[phab:T374683|Phabricator ticket]] before the end of the year, as they intend to roll out the same change across all Wikimedia projects in early January. These changes are part of the work to replace the outdated [[mw:RESTBase/deprecation|RESTBase]] system.
* The [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/986172 2024 Developer Satisfaction Survey] is seeking the opinions of the Wikimedia developer community. Please take the survey if you have any role in developing software for the Wikimedia ecosystem. The survey is open until 3 January 2025, and has an associated [[foundation:Legal:Developer Satisfaction Survey 2024 Privacy Statement|privacy statement]].
* There is no new MediaWiki version this week. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar]

'''Meetings and events'''
* The next meeting in the series of [[c:Commons:WMF support for Commons/Commons community calls|Wikimedia Foundation discussions with the Wikimedia Commons community]] will take place on [[m:Event:Commons community discussion - 12 December 2024 08:00 UTC|December 12 at 8:00 UTC]] and [[m:Event:Commons community discussion - 12_December 2024 16:00 UTC|at 16:00 UTC]]. The topic of this call is new media and new contributors. Contributors from all wikis are welcome to attend.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/50|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2024-W50&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 22:15, 9 ഡിസംബർ 2024 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=27919424 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2024-51&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2024-W51&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/51|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* Interested in improving event management on your home wiki? The [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents|CampaignEvents extension]] offers organizers features like event registration management, event/wikiproject promotion, finding potential participants, and more - all directly on-wiki. If you are an organizer or think your community would benefit from this extension, start a discussion to enable it on your wiki today. To learn more about how to enable this extension on your wiki, visit the [[m:CampaignEvents/Deployment status#How to Request the CampaignEvents Extension for your wiki|deployment status page]].

'''Updates for editors'''
* Users of the iOS Wikipedia App in Italy and Mexico on the Italian, Spanish, and English Wikipedias, can see a [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Personalized Wikipedia Year in Review|personalized Year in Review]] with insights based on their reading and editing history.
* Users of the Android Wikipedia App in Sub-Saharan Africa and South Asia can see the new [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/Rabbit Holes|Rabbit Holes]] feature. This feature shows a suggested search term in the Search bar based on the current article being viewed, and a suggested reading list generated from the user’s last two visited articles.
* The [[m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|global reminder bot]] is now active and running on nearly 800 wikis. This service reminds most users holding temporary rights when they are about to expire, so that they can renew should they want to. See [[m:Global reminder bot/Technical details|the technical details page]] for more information.
* The next issue of Tech News will be sent out on 13 January 2025 because of the end of year holidays. Thank you to all of the translators, and people who submitted content or feedback, this year.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was [[phab:T374988|fixed]] in the Android Wikipedia App which had caused translatable SVG images to show the wrong language when they were tapped.

'''Updates for technical contributors'''
* There is no new MediaWiki version next week. The next deployments will start on 14 January. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar/2025] 

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/51|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2024-W51&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 22:24, 16 ഡിസംബർ 2024 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=27942374 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-03&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W03&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/03|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* The Single User Login system is being updated over the next few months. This is the system which allows users to fill out the login form on one Wikimedia site and get logged in on all others at the same time. It needs to be updated because of the ways that browsers are increasingly restricting cross-domain cookies. To accommodate these restrictions, login and account creation pages will move to a central domain, but it will still appear to the user as if they are on the originating wiki. The updated code will be enabled this week for users on test wikis. This change is planned to roll out to all users during February and March. See [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Platform Team/SUL3#Deployment|the SUL3 project page]] for more details and a timeline.

'''Updates for editors'''
* On wikis with [[mw:Special:MyLanguage/Extension:PageAssessments|PageAssessments]] installed, you can now [[mw:Special:MyLanguage/Extension:PageAssessments#Search|filter search results]] to pages in a given WikiProject by using the &lt;code dir=ltr&gt;inproject:&lt;/code&gt; keyword. (These wikis: {{int:project-localized-name-arwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-enwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-enwikivoyage/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-frwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-huwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-newiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-trwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-zhwiki/en}}) [https://phabricator.wikimedia.org/T378868] 
* One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q34129|Tigre]] ([[w:tig:|&lt;code&gt;w:tig:&lt;/code&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T381377]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:35}} community-submitted {{PLURAL:35|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, there was a bug with updating a user's edit-count after making a rollback edit, which is now fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T382592]

'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Wikimedia REST API users, such as bot operators and tool maintainers, may be affected by ongoing upgrades. Starting the week of January 13, we will begin rerouting [[phab:T374683|some page content endpoints]] from RESTbase to the newer MediaWiki REST API endpoints for all wiki projects. This change was previously available on testwiki and should not affect existing functionality, but active users of the impacted endpoints may raise issues directly to the [[phab:project/view/6931/|MediaWiki Interfaces Team]] in Phabricator if they arise.
* Toolforge tool maintainers can now share their feedback on Toolforge UI, an initiative to provide a web platform that allows creating and managing Toolforge tools through a graphic interface, in addition to existing command-line workflows. This project aims to streamline active maintainers’ tasks, as well as make registration and deployment processes more accessible for new tool creators. The initiative is still at a very early stage, and the Cloud Services team is in the process of collecting feedback from the Toolforge community to help shape the solution to their needs. [[wikitech:Wikimedia Cloud Services team/EnhancementProposals/Toolforge UI|Read more and share your thoughts about Toolforge UI]]. 
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] For tool and library developers who use the OAuth system: The identity endpoint used for [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For Developers#Identifying the user|OAuth 1]] and [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For Developers#Identifying the user 2|OAuth 2]] returned a JSON object with an integer in its &lt;code&gt;sub&lt;/code&gt; field, which was incorrect (the field must always be a string). This has been fixed; the fix will be deployed to Wikimedia wikis on the week of January 13. [https://phabricator.wikimedia.org/T382139]
* Many wikis currently use [[:mw:Parsoid/Parser Unification/Cite CSS|Cite CSS]] to render custom footnote markers in Parsoid output. Starting January 20 these rules will be disabled, but the developers ask you to ''not'' clean up your &lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[MediaWiki:Common.css]]&lt;/bdi&gt; until February 20 to avoid issues during the migration. Your wikis might experience some small changes to footnote markers in Visual Editor and when using experimental Parsoid read mode, but if there are changes these are expected to bring the rendering in line with the legacy parser output. [https://phabricator.wikimedia.org/T370027]

'''Meetings and events'''
* The next meeting in the series of [[c:Special:MyLanguage/Commons:WMF support for Commons/Commons community calls|Wikimedia Foundation Community Conversations with the Wikimedia Commons community]] will take place on [[m:Special:MyLanguage/Event:Commons community discussion - 15 January 2025 08:00 UTC|January 15 at 8:00 UTC]] and [[m:Special:MyLanguage/Event:Commons community discussion - 15 January 2025 16:00 UTC|at 16:00 UTC]]. The topic of this call is defining the priorities in tool investment for Commons. Contributors from all wikis, especially users who are maintaining tools for Commons, are welcome to attend.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/03|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W03&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 01:41, 14 ജനുവരി 2025 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28048614 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-04&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W04&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/04|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* Administrators can mass-delete multiple pages created by a user or IP address using [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Nuke|Extension:Nuke]]. It previously only allowed deletion of pages created in the last 30 days. It can now delete pages from the last 90 days, provided it is targeting a specific user or IP address. [https://phabricator.wikimedia.org/T380846]
* On [[phab:P72148|wikis that use]] the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Patrolled edits|Patrolled edits]] feature, when the rollback feature is used to revert an unpatrolled page revision, that revision will now be marked as &quot;manually patrolled&quot; instead of &quot;autopatrolled&quot;, which is more accurate. Some editors that use [[mw:Special:MyLanguage/Help:New filters for edit review/Filtering|filters]] on Recent Changes may need to update their filter settings. [https://phabricator.wikimedia.org/T302140]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the Visual Editor's &quot;Insert link&quot; feature did not always suggest existing pages properly when an editor started typing, which has now been [[phab:T383497|fixed]].

'''Updates for technical contributors'''
* The Structured Discussion extension (also known as Flow) is being progressively removed from the wikis. This extension is unmaintained and causes issues. It will be replaced by [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]], which is used on any regular talk page. [[mw:Special:MyLanguage/Structured Discussions/Deprecation#Deprecation timeline|The last group of wikis]] ({{int:project-localized-name-cawikiquote/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fiwikimedia/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gomwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kabwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ptwikibooks/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sewikimedia/en}}) will soon be contacted. If you have questions about this process, please ping [[m:User:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] at your wiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T380912]
* The latest quarterly [[mw:Technical_Community_Newsletter/2025/January|Technical Community Newsletter]] is now available. This edition includes: updates about services from the Data Platform Engineering teams, information about Codex from the Design System team, and more.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/04|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W04&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 01:36, 21 ജനുവരി 2025 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28129769 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-05&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W05&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/05|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* Patrollers and admins - what information or context about edits or users could help you to make patroller or admin decisions more quickly or easily? The Wikimedia Foundation wants to hear from you to help guide its upcoming annual plan. Please consider sharing your thoughts on this and [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Product &amp; Technology OKRs|13 other questions]] to shape the technical direction for next year.

'''Updates for editors'''
* iOS Wikipedia App users worldwide can now access a [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Personalized Wikipedia Year in Review/How your data is used|personalized Year in Review]] feature, which provides insights based on their reading and editing history on Wikipedia. This project is part of a broader effort to help welcome new readers as they discover and interact with encyclopedic content.
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] Edit patrollers now have a new feature available that can highlight potentially problematic new pages. When a page is created with the same title as a page which was previously deleted, a tag ('Recreated') will now be added, which users can filter for in [[{{#special:RecentChanges}}]] and [[{{#special:NewPages}}]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T56145]
* Later this week, there will be a new warning for editors if they attempt to create a redirect that links to another redirect (a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Redirects#Double redirects|double redirect]]). The feature will recommend that they link directly to the second redirect's target page. Thanks to the user SomeRandomDeveloper for this improvement. [https://phabricator.wikimedia.org/T326056]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Wikimedia wikis allow [[w:en:WebAuthn|WebAuthn]]-based second factor checks (such as hardware tokens) during login, but the feature is [[m:Community Wishlist Survey 2023/Miscellaneous/Fix security key (WebAuthn) support|fragile]] and has very few users. The MediaWiki Platform team is temporarily disabling adding new WebAuthn keys, to avoid interfering with the rollout of [[mw:MediaWiki Platform Team/SUL3|SUL3]] (single user login version 3). Existing keys are unaffected. [https://phabricator.wikimedia.org/T378402]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].

'''Updates for technical contributors'''

* For developers that use the [[wikitech:Data Platform/Data Lake/Edits/MediaWiki history dumps|MediaWiki History dumps]]: The Data Platform Engineering team has added a couple of new fields to these dumps, to support the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|Temporary Accounts]] initiative. If you maintain software that reads those dumps, please review your code and the updated documentation, since the order of the fields in the row will change. There will also be one field rename: in the &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;mediawiki_user_history&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; dump, the &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;anonymous&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; field will be renamed to &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;is_anonymous&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;. The changes will take effect with the next release of the dumps in February. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/LKMFDS62TXGDN6L56F4ABXYLN7CSCQDI/] 

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/05|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W05&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 22:14, 27 ജനുവരി 2025 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28149374 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-06&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W06&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/06|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* Editors who use the &quot;Special characters&quot; editing-toolbar menu can now see the 32 special characters you have used most recently, across editing sessions on that wiki. This change should help make it easier to find the characters you use most often. The feature is in both the 2010 wikitext editor and VisualEditor. [https://phabricator.wikimedia.org/T110722]
* Editors using the 2010 wikitext editor can now create sublists with correct indentation by selecting the line(s) you want to indent and then clicking the toolbar buttons.[https://phabricator.wikimedia.org/T380438] You can now also insert &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;code&gt;&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; tags using a new toolbar button.[https://phabricator.wikimedia.org/T383010] Thanks to user stjn for these improvements.
* Help is needed to ensure the [[mw:Special:MyLanguage/Citoid/Enabling Citoid on your wiki|citation generator]] works properly on each wiki.
** (1) Administrators should update the local versions of the page &lt;code dir=ltr&gt;MediaWiki:Citoid-template-type-map.json&lt;/code&gt; to include entries for &lt;code dir=ltr&gt;preprint&lt;/code&gt;, &lt;code dir=ltr&gt;standard&lt;/code&gt;, and &lt;code dir=ltr&gt;dataset&lt;/code&gt;; Here are example diffs to replicate [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki%3ACitoid-template-type-map.json&amp;diff=1189164774&amp;oldid=1165783565 for 'preprint'] and [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki%3ACitoid-template-type-map.json&amp;diff=1270832208&amp;oldid=1270828390 for 'standard' and 'dataset'].
** (2.1) If the citoid map in the citation template used for these types of references is missing, [[mediawikiwiki:Citoid/Enabling Citoid on your wiki#Step 2.a: Create a 'citoid' maps value for each citation template|one will need to be added]]. (2.2) If the citoid map does exist, the TemplateData will need to be updated to include new field names. Here are example updates [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Template%3ACitation%2Fdoc&amp;diff=1270829051&amp;oldid=1262470053 for 'preprint'] and [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Template%3ACitation%2Fdoc&amp;diff=1270831369&amp;oldid=1270829480 for 'standard' and 'dataset']. The new fields that may need to be supported are &lt;code dir=ltr&gt;archiveID&lt;/code&gt;, &lt;code dir=ltr&gt;identifier&lt;/code&gt;, &lt;code dir=ltr&gt;repository&lt;/code&gt;, &lt;code dir=ltr&gt;organization&lt;/code&gt;, &lt;code dir=ltr&gt;repositoryLocation&lt;/code&gt;, &lt;code dir=ltr&gt;committee&lt;/code&gt;, and &lt;code dir=ltr&gt;versionNumber&lt;/code&gt;. [https://phabricator.wikimedia.org/T383666]
* One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q15637215|Central Kanuri]] ([[w:knc:|&lt;code&gt;w:knc:&lt;/code&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T385181]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the [[mediawikiwiki:Special:MyLanguage/Help:Extension:Wikisource/Wikimedia OCR|OCR (optical character recognition) tool]] used for Wikisource now supports a new language, Church Slavonic. [https://phabricator.wikimedia.org/T384782]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/06|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W06&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 00:08, 4 ഫെബ്രുവരി 2025 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28203495 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-07&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W07&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/07|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''

* The Product and Technology Advisory Council (PTAC) has published [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/February 2025 draft PTAC recommendation for feedback|a draft of their recommendations]] for the Wikimedia Foundation's Product and Technology department. They have recommended focusing on [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/February 2025 draft PTAC recommendation for feedback/Mobile experiences|mobile experiences]], particularly contributions. They request community [[m:Talk:Product and Technology Advisory Council/February 2025 draft PTAC recommendation for feedback|feedback at the talk page]] by 21 February.

'''Updates for editors'''
* The &quot;Special pages&quot; portlet link will be moved from the &quot;Toolbox&quot; into the &quot;Navigation&quot; section of the main menu's sidebar by default. This change is because the Toolbox is intended for tools relating to the current page, not tools relating to the site, so the link will be more logically and consistently located. To modify this behavior and update CSS styling, administrators can follow the instructions at [[phab:T385346|T385346]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T333211]
* As part of this year's work around improving the ways readers discover content on the wikis, the Web team will be running an experiment with a small number of readers that displays some suggestions for related or interesting articles within the search bar. Please check out [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Content Discovery Experiments#Experiment 1: Display article recommendations in more prominent locations, search|the project page]] for more information.
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Template editors who use TemplateStyles can now customize output for users with specific accessibility needs by using accessibility related media queries (&lt;code dir=ltr&gt;[https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/CSS/@media/prefers-reduced-motion prefers-reduced-motion]&lt;/code&gt;, &lt;code dir=ltr&gt;[https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/CSS/@media/prefers-reduced-transparency prefers-reduced-transparency]&lt;/code&gt;, &lt;code dir=ltr&gt;[https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/CSS/@media/prefers-contrast prefers-contrast]&lt;/code&gt;, and &lt;code dir=ltr&gt;[https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/CSS/@media/forced-colors forced-colors]&lt;/code&gt;). Thanks to user Bawolff for these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T384175]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:22}} community-submitted {{PLURAL:22|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the global blocks log will now be shown directly on the {{#special:CentralAuth}} page, similarly to global locks, to simplify the workflows for stewards. [https://phabricator.wikimedia.org/T377024]

'''Updates for technical contributors'''
* Wikidata [[d:Special:MyLanguage/Help:Default values for labels and aliases|now supports a special language as a &quot;default for all languages&quot;]] for labels and aliases. This is to avoid excessive duplication of the same information across many languages. If your Wikidata queries use labels, you may need to update them as some existing labels are getting removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T312511]
* The function &lt;code dir=&quot;ltr&quot;&gt;getDescription&lt;/code&gt; was invoked on every Wiki page read and accounts for ~2.5% of a page's total load time. The calculated value will now be cached, reducing load on Wikimedia servers. [https://phabricator.wikimedia.org/T383660]
* As part of the RESTBase deprecation [[mw:RESTBase/deprecation|effort]], the &lt;code dir=&quot;ltr&quot;&gt;/page/related&lt;/code&gt; endpoint has been blocked as of February 6, 2025, and will be removed soon. This timeline was chosen to align with the deprecation schedules for older Android and iOS versions. The stable alternative is the &quot;&lt;code dir=&quot;ltr&quot;&gt;morelike&lt;/code&gt;&quot; action API in MediaWiki, and [[gerrit:c/mediawiki/services/mobileapps/+/982154/13/pagelib/src/transform/FooterReadMore.js|a migration example]] is available. The MediaWiki Interfaces team [[phab:T376297|can be contacted]] for any questions. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/GFC2IJO7L4BWO3YTM7C5HF4MCCBE2RJ2/]

'''In depth'''

* The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/January|Language and Internationalization newsletter]] is available. It includes: Updates about the &quot;Contribute&quot; menu; details on some of the newest language editions of Wikipedia; details on new languages supported by the MediaWiki interface; updates on the Community-defined lists feature; and more. 
* The latest [[mw:Extension:Chart/Project/Updates#January 2025: Better visibility into charts and tabular data usage|Chart Project newsletter]] is available. It includes updates on the progress towards bringing better visibility into global charts usage and support for categorizing pages in the Data namespace on Commons.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/07|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W07&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 00:11, 11 ഫെബ്രുവരി 2025 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28231022 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-08&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W08&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/08|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* Communities using growth tools can now showcase one event on the &lt;code&gt;{{#special:Homepage}}&lt;/code&gt; for newcomers. This feature will help newcomers to be informed about editing activities they can participate in. Administrators can create a new event to showcase at &lt;code&gt;{{#special:CommunityConfiguration}}&lt;/code&gt;. To learn more about this feature, please read [[diffblog:2025/02/12/community-updates-module-connecting-newcomers-to-your-initiatives/|the Diff post]], have a look [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Community updates module|at the documentation]], or contact [[mw:Talk:Growth|the Growth team]].

'''Updates for editors'''
[[File:Page Frame Features on desktop.png|thumb|Highlighted talk pages improvements]]
* Starting next week, talk pages at these wikis – {{int:project-localized-name-eswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-frwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-itwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-jawiki/en}} – will get [[diffblog:2024/05/02/making-talk-pages-better-for-everyone/|a new design]]. This change was extensively tested as a Beta feature and is the last step of [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary|talk pages improvements]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T379102]
* You can now navigate to view a redirect page directly from its action pages, such as the history page. Previously, you were forced to first go to the redirect target. This change should help editors who work with redirects a lot. Thanks to user stjn for this improvement. [https://phabricator.wikimedia.org/T5324]
* When a Cite reference is reused many times, wikis currently show either numbers like &quot;1.23&quot; or localized alphabetic markers like &quot;a b c&quot; in the reference list. Previously, if there were so many reuses that the alphabetic markers were all used, [[MediaWiki:Cite error references no backlink label|an error message]] was displayed.  As part of the work to [[phab:T383036|modernize Cite customization]], these errors will no longer be shown and instead the backlinks will fall back to showing numeric markers like &quot;1.23&quot; once the alphabetic markers are all used.
* The log entries for each change to an editor's user-groups are now clearer by specifying exactly what has changed, instead of the plain before and after listings. Translators can [[phab:T369466|help to update the localized versions]]. Thanks to user Msz2001 for these improvements.
* A new filter has been added to the [[{{#special:Nuke}}]] tool, which allows administrators to mass delete pages, to enable users to filter for pages in a range of page sizes (in bytes). This allows, for example, deleting pages only of a certain size or below. [https://phabricator.wikimedia.org/T378488]
* Non-administrators can now check which pages are able to be deleted using the [[{{#special:Nuke}}]] tool. Thanks to user MolecularPilot for this and the previous improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T376378]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:25}} community-submitted {{PLURAL:25|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed in the configuration for the AV1 video file format, which enables these files to play again. [https://phabricator.wikimedia.org/T382193]

'''Updates for technical contributors'''
* Parsoid Read Views is going to be rolling out to most Wiktionaries over the next few weeks, following the successful transition of Wikivoyage to Parsoid Read Views last year. For more information, see the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parsoid/Parser Unification]] project page. [https://phabricator.wikimedia.org/T385923][https://phabricator.wikimedia.org/T371640]
* Developers of tools that run on-wiki should note that &lt;code dir=ltr&gt;mw.Uri&lt;/code&gt; is deprecated. Tools requiring &lt;code dir=ltr&gt;mw.Uri&lt;/code&gt; must explicitly declare &lt;code dir=ltr&gt;mediawiki.Uri&lt;/code&gt; as a ResourceLoader dependency, and should migrate to the browser native &lt;code dir=ltr&gt;URL&lt;/code&gt; API soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T384515]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/08|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W08&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 21:16, 17 ഫെബ്രുവരി 2025 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28275610 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-09&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W09&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/09|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* Administrators can now customize how the [[m:Special:MyLanguage/User language|Babel feature]] creates categories using [[{{#special:CommunityConfiguration/Babel}}]]. They can rename language categories, choose whether they should be auto-created, and adjust other settings. [https://phabricator.wikimedia.org/T374348]
* The &lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[https://www.wikimedia.org/ wikimedia.org]&lt;/bdi&gt; portal has been updated – and is receiving some ongoing improvements – to modernize and improve the accessibility of our portal pages. It now has better support for mobile layouts, updated wording and links, and better language support. Additionally, all of the Wikimedia project portals, such as &lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[https://wikibooks.org wikibooks.org]&lt;/bdi&gt;, now support dark mode when a reader is using that system setting. [https://phabricator.wikimedia.org/T373204][https://phabricator.wikimedia.org/T368221][https://meta.wikimedia.org/wiki/Project_portals]
* One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wiktionary/en}} in [[d:Q33965|Santali]] ([[wikt:sat:|&lt;code&gt;wikt:sat:&lt;/code&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T386619]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed that prevented clicking on search results in the web-interface for some Firefox for Android phone configurations. [https://phabricator.wikimedia.org/T381289]

'''Meetings and events'''
* The next Language Community Meeting is happening soon, February 28th at [https://zonestamp.toolforge.org/1740751200 14:00 UTC]. This week's meeting will cover: highlights and technical updates on keyboard and tools for the Sámi languages, Translatewiki.net contributions from the Bahasa Lampung community in Indonesia, and technical Q&amp;A. If you'd like to join, simply [[mw:Wikimedia Language and Product Localization/Community meetings#28 February 2025|sign up on the wiki page]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/09|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W09&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 00:41, 25 ഫെബ്രുവരി 2025 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28296129 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-10&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W10&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/10|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* All logged-in editors using the mobile view can now edit a full page. The &quot;{{int:Minerva-page-actions-editfull}}&quot; link is accessible from the &quot;{{int:minerva-page-actions-overflow}}&quot; menu in the toolbar. This was previously only available to editors using the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Advanced mobile contributions|Advanced mobile contributions]] setting. [https://phabricator.wikimedia.org/T387180]
* Interface administrators can now help to remove the deprecated Cite CSS code matching &quot;&lt;code dir=&quot;ltr&quot;&gt;mw-ref&lt;/code&gt;&quot; from their local &lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[MediaWiki:Common.css]]&lt;/bdi&gt;. The list of wikis in need of cleanup, and the code to remove, [https://global-search.toolforge.org/?q=mw-ref%5B%5E-a-z%5D&amp;regex=1&amp;namespaces=8&amp;title=.*css can be found with this global search] and in [https://ace.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki:Common.css&amp;oldid=145662#L-139--L-144 this example], and you can learn more about how to help on the [[mw:Parsoid/Parser Unification/Cite CSS|CSS migration project page]]. The Cite footnote markers (&quot;&lt;code dir=&quot;ltr&quot;&gt;[1]&lt;/code&gt;&quot;) are now rendered by [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid|Parsoid]], and the deprecated CSS is no longer needed. The CSS for backlinks (&quot;&lt;code dir=&quot;ltr&quot;&gt;mw:referencedBy&lt;/code&gt;&quot;) should remain in place for now. This cleanup is expected to cause no visible changes for readers. Please help to remove this code before March 20, after which the development team will do it for you.
* When editors embed a file (e.g. &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;[[File:MediaWiki.png]]&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;) on a page that is protected with cascading protection, the software will no longer restrict edits to the file description page, only to new file uploads.[https://phabricator.wikimedia.org/T24521] In contrast, transcluding a file description page (e.g. &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{:File:MediaWiki.png}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;) will now restrict edits to the page.[https://phabricator.wikimedia.org/T62109]
* When editors revert a file to an earlier version it will now require the same permissions as ordinarily uploading a new version of the file. The software now checks for 'reupload' or 'reupload-own' rights,[https://phabricator.wikimedia.org/T304474] and respects cascading protection.[https://phabricator.wikimedia.org/T140010]
* When administrators are listing pages for deletion with the Nuke tool, they can now also list associated talk pages and redirects for deletion, alongside pages created by the target, rather than needing to manually delete these pages afterwards. [https://phabricator.wikimedia.org/T95797]
* The [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/03|previously noted]] update to Single User Login, which will accommodate browser restrictions on cross-domain cookies by moving login and account creation to a central domain, will now roll out to all users during March and April. The team plans to enable it for all new account creation on [[wikitech:Deployments/Train#Tuesday|Group0]] wikis this week. See [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Platform Team/SUL3#Deployment|the SUL3 project page]] for more details and an updated timeline.
* Since last week there has been a bug that shows some interface icons as black squares until the page has fully loaded. It will be fixed this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T387351]
* One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q2044560|Sylheti]] ([[w:syl:|&lt;code&gt;w:syl:&lt;/code&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T386441]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed with loading images in very old versions of the Firefox browser on mobile. [https://phabricator.wikimedia.org/T386400]

'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.19|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/10|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W10&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 02:30, 4 മാർച്ച് 2025 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28334563 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-11&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W11&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/11|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* Editors who use password managers at multiple wikis may notice changes in the future. The way that our wikis provide information to password managers about reusing passwords across domains has recently been updated, so some password managers might now offer you login credentials that you saved for a different Wikimedia site. Some password managers already did this, and are now doing it for more Wikimedia domains. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Platform Team/SUL3|SUL3 project]] which aims to improve how our unified login works, and to keep it compatible with ongoing changes to the web-browsers we use. [https://phabricator.wikimedia.org/T385520][https://phabricator.wikimedia.org/T384844]
* The Wikipedia Apps Team is inviting interested users to help improve Wikipedia’s offline and limited internet use. After discussions in [[m:Afrika Baraza|Afrika Baraza]] and the last [[m:Special:MyLanguage/ESEAP Hub/Meetings|ESEAP call]], key challenges like search, editing, and offline access are being explored, with upcoming focus groups to dive deeper into these topics. All languages are welcome, and interpretation will be available. Want to share your thoughts? [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Improving Wikipedia Mobile Apps for Offline &amp; Limited Internet Use|Join the discussion]] or email &lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;aramadan@wikimedia.org&lt;/bdi&gt;!
* All wikis will be read-only for a few minutes on March 19. This is planned at [https://zonestamp.toolforge.org/1742392800 14:00 UTC]. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].

'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.20|MediaWiki]]

'''In depth'''
* The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Newsletters/33|Growth newsletter]] is available. It includes: the launch of the Community Updates module, the most recent changes in Community Configuration, and the upcoming test of in-article suggestions for first-time editors.
* An old API that was previously used in the Android Wikipedia app is being removed at the end of March. There are no current software uses, but users of the app with a version that is older than 6 months by the time of removal (2025-03-31), will no longer have access to the Suggested Edits feature, until they update their app. You can [[diffblog:2025/02/24/sunset-of-wikimedia-recommendation-api/|read more details about this change]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/11|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W11&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 23:09, 10 മാർച്ച് 2025 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28372257 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-12&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W12&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/12|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* Twice a year, around the equinoxes, the Wikimedia Foundation's Site Reliability Engineering (SRE) team performs [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|a datacenter server switchover]], redirecting all traffic from one primary server to its backup. This provides reliability in case of a crisis, as we can always fall back on the other datacenter. [http://listen.hatnote.com/ Thanks to the Listen to Wikipedia] tool, you can hear the switchover take place: Before it begins, you'll hear the steady stream of edits; Then, as the system enters a brief read-only phase, the sound stops for a couple of minutes, before resuming after the switchover. You can [[diffblog:2025/03/12/hear-that-the-wikis-go-silent-twice-a-year/|read more about the background and details of this process on the Diff blog]]. If you want to keep an ear out for the next server switchover, listen to the wikis on [https://zonestamp.toolforge.org/1742392800 March 19 at 14:00 UTC].

'''Updates for editors'''

* The [https://test.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&amp;filter-type=automatic&amp;filter-id=previous-edits&amp;active-list=suggestions&amp;from=en&amp;to=es improved Content Translation tool dashboard] is now available in [[phab:T387820|10 Wikipedias]] and will be available for all Wikipedias [[phab:T387821|soon]]. With [[mw:Special:MyLanguage/Content translation#Improved translation experience|the unified dashboard]], desktop users can now: Translate new sections of an article; Discover and access topic-based [https://ig.m.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&amp;active-list=suggestions&amp;from=en&amp;to=ig&amp;filter-type=automatic&amp;filter-id=previous-edits article suggestion filters] (initially available only for mobile device users); Discover and access the [[mw:Special:MyLanguage/Translation suggestions: Topic-based &amp; Community-defined lists|Community-defined lists]] filter, also known as &quot;Collections&quot;, from wiki-projects and campaigns.
* On Wikimedia Commons, a [[c:Commons:WMF support for Commons/Upload Wizard Improvements#Improve category selection|new system to select the appropriate file categories]] has been introduced: if a category has one or more subcategories, users will be able to click on an arrow that will open the subcategories directly within the form, and choose the correct one. The parent category name will always be shown on top, and it will always be possible to come back to it. This should decrease the amount of work for volunteers in fixing/creating new categories. The change is also available on mobile. These changes are part of planned improvements to the UploadWizard.
* The Community Tech team is seeking wikis to join a pilot for the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023/Multiblocks|Multiblocks]] feature and a refreshed Special:Block page in late March. Multiblocks enables administrators to impose multiple different types of blocks on the same user at the same time. If you are an admin or steward and would like us to discuss joining the pilot with your community, please leave a message on the [[m:Talk:Community Wishlist Survey 2023/Multiblocks|project talk page]].
* Starting March 25, the Editing team will test a new feature for Edit Check at [[phab:T384372|12 Wikipedias]]: [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Multi-check|Multi-Check]]. Half of the newcomers on these wikis will see all [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#ref|Reference Checks]] during their edit session, while the other half will continue seeing only one. The goal of this test is to see if users are confused or discouraged when shown multiple Reference Checks (when relevant) within a single editing session. At these wikis, the tags used on edits that show References Check will be simplified, as multiple tags could be shown within a single edit. Changes to the tags are documented [[phab:T373949|on Phabricator]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T379131]
* The [[m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Global reminder bot]], which is a service for notifying users that their temporary user-rights are about to expire, now supports using the localized name of the user-rights group in the message heading. Translators can see the [[m:Global reminder bot/Translation|listing of existing translations and documentation]] to check if their language needs updating or creation.
* The [[Special:GlobalPreferences|GlobalPreferences]] gender setting, which is used for how the software should refer to you in interface messages, now works as expected by overriding the local defaults. [https://phabricator.wikimedia.org/T386584]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:26}} community-submitted {{PLURAL:26|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the Wikipedia App for Android had a bug fixed for when a user is browsing and searching in multiple languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T379777]

'''Updates for technical contributors'''
* Later this week, the way that Codex styles are loaded will be changing. There is a small risk that this may result in unstyled interface message boxes on certain pages. User generated content (e.g. templates) is not impacted. Gadgets may be impacted. If you see any issues [[phab:T388847|please report them]]. See the linked task for details, screenshots, and documentation on how to fix any affected gadgets.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.21|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/12|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W12&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 23:47, 17 മാർച്ച് 2025 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28412594 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-13&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W13&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/13|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* The Wikimedia Foundation is seeking your feedback on the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Product &amp; Technology OKRs|drafts of the objectives and key results that will shape the Foundation's Product and Technology priorities]] for the next fiscal year (starting in July). The objectives are broad high-level areas, and the key-results are measurable ways to track the success of their objectives. Please share your feedback on the talkpage, in any language, ideally before the end of April.

'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] will be released to multiple wikis (see [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status#Global Deployment Plan|deployment plan]] for details) in April 2025, and the team has begun the process of engaging communities on the identified wikis. The extension provides tools to organize, manage, and promote collaborative activities (like events, edit-a-thons, and WikiProjects) on the wikis. The extension has three tools: [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]], [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaboration list|Collaboration List]], and [[m:Special:MyLanguage/Campaigns/Foundation Product Team/Invitation list|Invitation Lists]]. It is currently on 13 Wikipedias, including English Wikipedia, French Wikipedia, and Spanish Wikipedia, as well as Wikidata. Questions or requests can be directed to the [[mw:Help talk:Extension:CampaignEvents|extension talk page]] or in Phabricator (with &lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; style=&quot;white-space: nowrap;&quot;&gt;#campaigns-product-team&lt;/bdi&gt; tag).
* Starting the week of March 31st, wikis will be able to set which user groups can view private registrants in [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]], as part of the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents]] extension. By default, event organizers and the local wiki admins will be able to see private registrants. This is a change from the current behavior, in which only event organizers can see private registrants. Wikis can change the default setup by [[m:Special:MyLanguage/Requesting wiki configuration changes|requesting a configuration change]] in Phabricator (and adding the &lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; style=&quot;white-space: nowrap;&quot;&gt;#campaigns-product-team&lt;/bdi&gt; tag). Participants of past events can cancel their registration at any time.
* Administrators at wikis that have a customized &lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[MediaWiki:Sidebar]]&lt;/bdi&gt; should check that it contains an entry for the {{int:specialpages}} listing. If it does not, they should add it using &lt;code dir=ltr style=&quot;white-space: nowrap;&quot;&gt;* specialpages-url|specialpages&lt;/code&gt;. Wikis with a default sidebar will see the link moved from the page toolbox into the sidebar menu in April. [https://phabricator.wikimedia.org/T388927]
* The Minerva skin (mobile web) combines both Notice and Alert notifications within the bell icon ([[File:OOjs UI icon bell.svg|16px|link=|class=skin-invert]]). There was a long-standing bug where an indication for new notifications was only shown if you had unseen Alerts. This bug is now fixed. In the future, Minerva users will notice a counter atop the bell icon when you have 1 or more unseen Notices and/or Alerts. [https://phabricator.wikimedia.org/T344029]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].

'''Updates for technical contributors'''
* VisualEditor has introduced a [[mw:VisualEditor/Hooks|new client-side hook]] for developers to use when integrating with the VisualEditor target lifecycle. This hook should replace the existing lifecycle-related hooks, and be more consistent between different platforms. In addition, the new hook will apply to uses of VisualEditor outside of just full article editing, allowing gadgets to interact with the editor in DiscussionTools as well. The Editing Team intends to deprecate and eventually remove the old lifecycle hooks, so any use cases that this new hook does not cover would be of interest to them and can be [[phab:T355555|shared in the task]].
* Developers who use the &lt;code dir=ltr&gt;mw.Api&lt;/code&gt; JavaScript library, can now identify the tool using it with the &lt;code dir=ltr&gt;userAgent&lt;/code&gt; parameter: &lt;code dir=ltr&gt;var api = new mw.Api( { userAgent: 'GadgetNameHere/1.0.1' } );&lt;/code&gt;. If you maintain a gadget or user script, please set a user agent, because it helps with library and server maintenance and with differentiating between legitimate and illegitimate traffic. [https://phabricator.wikimedia.org/T373874][https://foundation.wikimedia.org/wiki/Policy:Wikimedia_Foundation_User-Agent_Policy]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.22|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/13|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W13&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 22:41, 24 മാർച്ച് 2025 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28443127 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-14&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W14&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/14|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* The Editing team is working on a new [[mw:Special:MyLanguage/Edit Check|Edit check]]: [[mw:Special:MyLanguage/Edit check#26 March 2025|Peacock check]]. This check's goal is to identify non-neutral terms while a user is editing a wikipage, so that they can be informed that their edit should perhaps be changed before they publish it. This project is at the early stages, and the team is looking for communities' input: [[phab:T389445|in this Phabricator task]], they are gathering on-wiki policies, templates used to tag non-neutral articles, and the terms (jargon and keywords) used in edit summaries for the languages they are currently researching. You can participate by editing the table on Phabricator, commenting on the task, or directly messaging [[m:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]].
* [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Platform Team/SUL3|Single User Login]] has now been updated on all wikis to move login and account creation to a central domain. This makes user login compatible with browser restrictions on cross-domain cookies, which have prevented users of some browsers from staying logged in.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:35}} community-submitted {{PLURAL:35|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].

'''Updates for technical contributors'''
* Starting on March 31st, the MediaWiki Interfaces team will begin a limited release of generated OpenAPI specs and a SwaggerUI-based sandbox experience for [[mw:Special:MyLanguage/API:REST API|MediaWiki REST APIs]]. They invite developers from a limited group of non-English Wikipedia communities (Arabic, German, French, Hebrew, Interlingua, Dutch, Chinese) to review the documentation and experiment with the sandbox in their preferred language. In addition to these specific Wikipedia projects, the sandbox and OpenAPI spec will be available on the [[testwiki:Special:RestSandbox|on the test wiki REST Sandbox special page]] for developers with English as their preferred language. During the preview period, the MediaWiki Interfaces Team also invites developers to [[mw:MediaWiki Interfaces Team/Feature Feedback/REST Sandbox|share feedback about your experience]]. The preview will last for approximately 2 weeks, after which the sandbox and OpenAPI specs will be made available across all wiki projects.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.23|MediaWiki]]

'''In depth'''
* Sometimes a small, [[gerrit:c/operations/cookbooks/+/1129184|one line code change]] can have great significance: in this case, it means that for the first time in years we're able to run all of the stack serving &lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[http://maps.wikimedia.org/ maps.wikimedia.org]&lt;/bdi&gt; - a host dedicated to serving our wikis and their multi-lingual maps needs - from a single core datacenter, something we test every time we perform a [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|datacenter switchover]]. This is important because it means that in case one of our datacenters is affected by a catastrophe, we'll still be able to serve the site. This change is the result of [[phab:T216826|extensive work]] by two developers on porting the last component of the maps stack over to [[w:en:Kubernetes|kubernetes]], where we can allocate resources more efficiently than before, thus we're able to withstand more traffic in a single datacenter. This work involved a lot of complicated steps because this software, and the software libraries it uses, required many long overdue upgrades. This type of work makes the Wikimedia infrastructure more sustainable.

'''Meetings and events'''
* [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Workshop Spring 2025|MediaWiki Users and Developers Workshop Spring 2025]] is happening in Sandusky, USA, and online, from 14–16 May 2025. The workshop will feature discussions around the usage of MediaWiki software by and within companies in different industries and will inspire and onboard new users. Registration and presentation signup is now available at the workshop's website.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/14|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W14&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 00:04, 1 ഏപ്രിൽ 2025 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28473566 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-15&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W15&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/15|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* From now on, [[m:Special:MyLanguage/Interface administrators|interface admins]] and [[m:Special:MyLanguage/Central notice administrators|centralnotice admins]] are technically required to enable [[m:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]] before they can use their privileges. In the future this might be expanded to more groups with advanced user-rights. [https://phabricator.wikimedia.org/T150898]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].

'''Updates for technical contributors'''
* The Design System Team is preparing to release the next major version of Codex (v2.0.0) on April 29. Editors and developers who use CSS from Codex should see the [[mw:Codex/Release Timeline/2.0|2.0 overview documentation]], which includes guidance related to a few of the breaking changes such as &lt;code dir=ltr style=&quot;white-space: nowrap;&quot;&gt;font-size&lt;/code&gt;, &lt;code dir=ltr style=&quot;white-space: nowrap;&quot;&gt;line-height&lt;/code&gt;, and &lt;code dir=ltr style=&quot;white-space: nowrap;&quot;&gt;size-icon&lt;/code&gt;.
* The results of the [[mw:Developer Satisfaction Survey/2025|Developer Satisfaction Survey (2025)]]  are now available. Thank you to all participants. These results help the Foundation decide what to work on next and to review what they recently worked on.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.24|MediaWiki]]

'''Meetings and events'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2025|2025 Wikimedia Hackathon]] will take place in Istanbul, Turkey, between 2–4 May. Registration for attending the in-person event will close on 13 April. Before registering, please note the potential need for a [https://www.mfa.gov.tr/turkish-representations.en.mfa visa] or [https://www.mfa.gov.tr/visa-information-for-foreigners.en.mfa e-visa] to enter the country.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/15|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W15&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 18:51, 7 ഏപ്രിൽ 2025 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28507470 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-16&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W16&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/16|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* Later this week, the default thumbnail size will be increased from 220px to 250px. This changes how pages are shown in all wikis and has been requested by some communities for many years, but wasn't previously possible due to technical limitations. [https://phabricator.wikimedia.org/T355914]
* File thumbnails are now stored in discrete sizes. If a page specifies a thumbnail size that's not among the standard sizes (20, 40, 60, 120, 250, 330, 500, 960), then MediaWiki will pick the closest larger thumbnail size but will tell the browser to downscale it to the requested size. In these cases, nothing will change visually but users might load slightly larger images. If it doesn't matter which thumbnail size is used in a page, please pick one of the standard sizes to avoid the extra in-browser down-scaling step. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Help:Images#Thumbnail_sizes][https://phabricator.wikimedia.org/T355914]

'''Updates for editors'''
* The Wikimedia Foundation are working on a system called [[m:Edge Uniques|Edge Uniques]] which will enable [[:w:en:A/B testing|A/B testing]], help protect against [[:w:en:Denial-of-service attack|Distributed denial-of-service attacks]] (DDoS attacks), and make it easier to understand how many visitors the Wikimedia sites have. This is so that they can more efficiently build tools which help readers, and make it easier for readers to find what they are looking for.
* To improve security for users, a small percentage of logins will now require that the account owner input a one-time password [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:EmailAuth|emailed to their account]]. It is recommended that you [[Special:Preferences#mw-prefsection-personal-email|check]] that the email address on your account is set correctly, and that it has been confirmed, and that you have an email set for this purpose. [https://phabricator.wikimedia.org/T390662]
* &quot;Are you interested in taking a short survey to improve tools used for reviewing or reverting edits on your Wiki?&quot; This question will be [[phab:T389401|asked at 7 wikis starting next week]], on Recent Changes and Watchlist pages. The [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools|Moderator Tools team]] wants to know more about activities that involve looking at new edits made to your Wikimedia project, and determining whether they adhere to your project's policies.
* On April 15, the full Wikidata graph will no longer be supported on &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[https://query.wikidata.org/ query.wikidata.org]&lt;/bdi&gt;. After this date, scholarly articles will be available through &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;[https://query-scholarly.wikidata.org/ query-scholarly.wikidata.org]&lt;/bdi&gt;, while the rest of the data hosted on Wikidata will be available through the &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[https://query.wikidata.org/ query.wikidata.org]&lt;/bdi&gt; endpoint. This is part of the scheduled split of the Wikidata Graph, which was [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/September 2024 scaling update|announced in September 2024]]. More information is [[d:Wikidata:SPARQL query service/WDQS graph split|available on Wikidata]].
* The latest quarterly [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Newsletter/First quarter of 2025|Wikimedia Apps Newsletter]] is now available. It covers updates, experiments, and improvements made to the Wikipedia mobile apps.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].

'''Updates for technical contributors'''
* The latest quarterly [[mw:Technical Community Newsletter/2025/April|Technical Community Newsletter]] is now available. This edition includes: an invitation for tool maintainers to attend the Toolforge UI Community Feedback Session on April 15th; recent community metrics; and recent technical blog posts.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.25|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/16|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W16&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 00:23, 15 ഏപ്രിൽ 2025 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28540654 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-17&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W17&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/17|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Main Page|Wikifunctions]] is now integrated with [[w:dag:Solɔɣu|Dagbani Wikipedia]] since April 15. It is the first project that will be able to call [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Introduction|functions from Wikifunctions]] and integrate them in articles. A function is something that takes one or more inputs and transforms them into a desired output, such as adding up two numbers, converting miles into metres, calculating how much time has passed since an event, or declining a word into a case. Wikifunctions will allow users to do that through a simple call of [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Catalogue|a stable and global function]], rather than via a local template. [https://www.wikifunctions.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status_updates/2025-04-16]
* A new type of lint error has been created: [[Special:LintErrors/empty-heading|{{int:linter-category-empty-heading}}]] ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Lint errors/empty-heading|documentation]]). The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Linter|Linter extension]]'s purpose is to identify wikitext patterns that must or can be fixed in pages and provide some guidance about what the problems are with those patterns and how to fix them. [https://phabricator.wikimedia.org/T368722]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:37}} community-submitted {{PLURAL:37|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].

'''Updates for technical contributors'''
* Following its publication on HuggingFace, the &quot;Structured Contents&quot; dataset, developed by Wikimedia Enterprise, is [https://enterprise.wikimedia.com/blog/kaggle-dataset/ now also available on Kaggle]. This Beta initiative is focused on making Wikimedia data more machine-readable for high-volume reusers. They are releasing this beta version in a location that open dataset communities already use, in order to seek feedback, to help improve the product for a future wider release. You can read more about the overall [https://enterprise.wikimedia.com/blog/structured-contents-snapshot-api/#open-datasets Structured Contents project], and about the [https://enterprise.wikimedia.com/blog/structured-contents-wikipedia-infobox/ first release that's freely usable].
* There is no new MediaWiki version this week.

'''Meetings and events'''
* The Editing and Machine Learning Teams invite interested volunteers to a video meeting to discuss [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Peacock check|Peacock check]], which is the latest [[mw:Special:MyLanguage/Edit check|Edit check]] that will detect &quot;peacock&quot; or &quot;overly-promotional&quot; or &quot;non-neutral&quot; language whilst an editor is typing. Editors who work with newcomers, or help to fix this kind of writing, or are interested in how we use artificial intelligence in our projects are encouraged to attend. The [[mw:Special:MyLanguage/Editing team/Community Conversations#Next Conversation|meeting will be on April 28, 2025]] at [https://zonestamp.toolforge.org/1745863200 18:00–19:00 UTC] and hosted on Zoom.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/17|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W17&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 20:59, 21 ഏപ്രിൽ 2025 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28578245 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-18&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W18&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/18|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* Event organizers who host collaborative activities on [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status#Global Deployment Plan|multiple wikis]], including Bengali, Japanese, and Korean Wikipedias, will have access to the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] this week. Also, admins in the Wikipedia where the extension is enabled will automatically be granted the event organizer right soon. They won't have to manually grant themselves the right before they can manage events as [[phab:T386861|requested by a community]].
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].

'''Updates for technical contributors'''
* The release of the next major version of [[mw:Special:MyLanguage/Codex|Codex]], the design system for Wikimedia, is scheduled for 29 April 2025. Technical editors will have access to the release by the week of 5 May 2025. This update will include a number of [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Release_Timeline/2.0#Breaking_changes|breaking changes]] and minor [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Release_Timeline/2.0#Visual_changes|visual changes]]. Instructions on handling the breaking and visual changes are documented on [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Release Timeline/2.0#|this page]]. Pre-release testing is reported in [[phab:T386298|T386298]], with post-release issues tracked in [[phab:T392379|T392379]] and [[phab:T392390|T392390]].
* Users of [[wikitech:Special:MyLanguage/Help:Wiki_Replicas|Wiki Replicas]] will notice that the database views of &lt;code dir=&quot;ltr&quot;&gt;ipblocks&lt;/code&gt;, &lt;code dir=&quot;ltr&quot;&gt;ipblocks_ipindex&lt;/code&gt;, and &lt;code dir=&quot;ltr&quot;&gt;ipblocks_compat&lt;/code&gt; are [[phab:T390767|now deprecated]]. Users can query the &lt;code dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block_table|block]]&lt;/code&gt; and &lt;code dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block_target_table|block_target]]&lt;/code&gt; new views that mirror the new tables in the production database instead. The deprecated views will be removed entirely from Wiki Replicas in June, 2025.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.27|MediaWiki]]

'''In depth'''
* The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/April|Language and Internationalization Newsletter]] is now available. This edition includes an overview of the improved [https://test.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&amp;campaign=contributionsmenu&amp;to=es&amp;filter-type=automatic&amp;filter-id=previous-edits&amp;active-list=suggestions&amp;from=en#/ Content Translation Dashboard Tool], [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/April#Language Support for New and Existing Languages|support for new languages]], [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/April#Wiki Loves Ramadan Articles Made In Content Translation Mobile Workflow|highlights from the Wiki Loves Ramadan campaign]], [[m:Special:MyLanguage/Research:Languages Onboarding Experiment 2024 - Executive Summary|results from the Language Onboarding Experiment]], an analysis of topic diversity in articles, and information on upcoming community meetings and events.

'''Meetings and events'''
* The [[Special:MyLanguage/Grants:Knowledge_Sharing/Connect/Calendar|Let's Connect Learning Clinic]] will take place on [https://zonestamp.toolforge.org/1745937000 April 29 at 14:30 UTC]. This edition will focus on &quot;Understanding and Navigating Conflict in Wikimedia Projects&quot;. You can [[m:Special:MyLanguage/Event:Learning Clinic %E2%80%93 Understanding and Navigating Conflict in Wikimedia Projects (Part_1)|register now]] to attend.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2025|2025 Wikimedia Hackathon]], which brings the global technical community together to connect, brainstorm, and hack existing projects, will take place from May 2 to 4th, 2025, at Istanbul, Turkey.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/18|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W18&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 19:30, 28 ഏപ്രിൽ 2025 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28585685 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-19&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W19&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/19|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* The Wikimedia Foundation has shared the latest draft update to their [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026|annual plan]] for next year (July 2025–June 2026). This includes an [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026|executive summary]] (also on [[diffblog:2025/04/25/sharing-the-wikimedia-foundations-2025-2026-draft-annual-plan/|Diff]]), details about the three main [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Goals|goals]] ([[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Product &amp; Technology OKRs|Infrastructure]], [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Goals/Volunteer Support|Volunteer Support]], and [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Goals/Effectiveness|Effectiveness]]), [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Global Trends|global trends]], and the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Budget Overview|budget]] and [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Financial Model|financial model]]. Feedback and questions are welcome on the [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026|talk page]] until the end of May.

'''Updates for editors'''
* For wikis that have the [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status|CampaignEvents extension enabled]], two new feature improvements have been released:
** Admins can now choose which namespaces are permitted for [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]] via [[mw:Special:MyLanguage/Community Configuration|Community Configuration]] ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Permitted namespaces|documentation]]). The default setup is for event registration to be permitted in the Event namespace, but other namespaces (such as the project namespace or WikiProject namespace) can now be added. With this change, communities like WikiProjects can now more easily use Event Registration for their collaborative activities.
** Editors can now [[mw:Special:MyLanguage/Transclusion|transclude]] the Collaboration List on a wiki page ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Collaboration list/Transclusion|documentation]]). The Collaboration List is an automated list of events and WikiProjects on the wikis, accessed via {{#special:AllEvents}} ([[w:en:Special:AllEvents|example]]). Now, the Collaboration List can be added to all sorts of wiki pages, such as: a wiki mainpage, a WikiProject page, an affiliate page, an event page, or even a user page.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].

'''Updates for technical contributors'''
* Developers who use the &lt;code dir=ltr&gt;moment&lt;/code&gt; library in gadgets and user scripts should revise their code to use alternatives like the &lt;code dir=ltr&gt;Intl&lt;/code&gt; library or the new &lt;code dir=ltr&gt;mediawiki.DateFormatter&lt;/code&gt; library. The &lt;code dir=ltr&gt;moment&lt;/code&gt; library has been deprecated and will begin to log messages in the developer console. You can see a global search for current uses, and [[phab:T392532|ask related questions in this Phabricator task]].
* Developers who maintain a tool that queries the Wikidata term store tables (&lt;code dir=ltr style=&quot;white-space: nowrap;&quot;&gt;wbt_*&lt;/code&gt;) need to update their code to connect to a separate database cluster. These tables are being split into a separate database cluster. Tools that query those tables via the wiki replicas must be adapted to connect to the new cluster instead. [[wikitech:News/2025 Wikidata term store database split|Documentation and related links are available]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T390954]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.28|MediaWiki]]

'''In depth'''
* The latest [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates|Chart Project newsletter]] is available. It includes updates on preparing to expand the deployment to additional wikis as soon as this week (starting May 6) and scaling up over the following weeks, plus exploring filtering and transforming source data.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/19|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W19&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 00:13, 6 മേയ് 2025 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28665011 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-20&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W20&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/20|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia URL Shortener|&quot;Get shortened URL&quot;]] link on the sidebar now includes a [[phab:T393309|QR code]]. Wikimedia site users can now use it by scanning or downloading it to quickly share and access shared content from Wikimedia sites, conveniently.

'''Updates for editors'''
* The Wikimedia Foundation is working on a system called [[m:Edge Uniques|Edge Uniques]], which will enable [[w:en:A/B testing|A/B testing]], help protect against [[w:en:Denial-of-service attack|distributed denial-of-service attacks]] (DDoS attacks), and make it easier to understand how many visitors the Wikimedia sites have. This is to help more efficiently build tools which help readers, and make it easier for readers to find what they are looking for. Tech News has [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/16|previously written about this]]. The deployment will be gradual. Some might see the Edge Uniques cookie the week of 19 May. You can discuss this on the [[m:Talk:Edge Uniques|talk page]].
* Starting May 19, 2025, Event organisers in wikis with the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] enabled can use [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]] in the project namespace (e.g., Wikipedia namespace, Wikidata namespace). With this change, communities don't need admins to use the feature. However, wikis that don't want this change can remove and add the permitted namespaces at [[Special:CommunityConfiguration/CampaignEvents]].
* The Wikipedia project now has a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q36720|Nupe]] ([[w:nup:|&lt;code&gt;w:nup:&lt;/code&gt;]]). This is a language primarily spoken in the North Central region of Nigeria. Speakers of this language are invited to contribute to [[w:nup:Tatacin feregi|new Wikipedia]].
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].

'''Updates for technical contributors'''
* Developers can now access pre-parsed Dutch Wikipedia, amongst others (English, German, French, Spanish, Italian, and Portuguese) through the [https://enterprise.wikimedia.com/docs/snapshot/#structured-contents-snapshot-bundle-info-beta Structured Contents snapshots (beta)]. The content includes parsed Wikipedia abstracts, descriptions, main images, infoboxes, article sections, and references.
* The &lt;code dir=&quot;ltr&quot;&gt;/page/data-parsoid&lt;/code&gt; REST API endpoint is no longer in use and will be deprecated. It is [[phab:T393557|scheduled to be turned off]] on June 7, 2025.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.1|MediaWiki]]

'''In depth'''
* The [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/News/2025_Cloud_VPS_VXLAN_IPv6_migration IPv6 support] is a newly introduced Cloud virtual network that significantly boosts Wikimedia platforms' scalability, security, and readiness for the future. If you are a technical contributor eager to learn more, check out [https://techblog.wikimedia.org/2025/05/06/wikimedia-cloud-vps-ipv6-support/ this blog post] for an in-depth look at the journey to IPv6.

'''Meetings and events'''
* The 2nd edition of 2025 of [[m:Special:MyLanguage/Afrika Baraza|Afrika Baraza]], a virtual platform for African Wikimedians to connect, will take place on [https://zonestamp.toolforge.org/1747328400 May 15 at 17:00 UTC]. This edition will focus on discussions regarding [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026|Wikimedia Annual planning and progress]].
* The [[m:Special:MyLanguage/MENA Connect Community Call|MENA Connect Community Call]], a virtual meeting for [[w:en:Middle East and North Africa|MENA]] Wikimedians to connect, will take place on [https://zonestamp.toolforge.org/1747501200 May 17 at 17:00 UTC]. You can [[m:Event:MENA Connect (Wiki_Diwan) APP Call|register now]] to attend.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/20|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W20&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 22:36, 12 മേയ് 2025 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28714188 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-21&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W21&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/21|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* The Editing Team and the Machine Learning Team are working on a new check for newcomers: [[mw:Edit check/Peacock check|Peacock check]]. Using a prediction model, this check will encourage editors to improve the tone of their edits, using artificial intelligence. We invite volunteers to review the first version of the Peacock language model for the following languages: Arabic, Spanish, Portuguese, English, and Japanese. Users from these wikis interested in reviewing this model are [[mw:Edit check/Peacock check/model test|invited to sign up at MediaWiki.org]]. The deadline to sign up is on May 23, which will be the start date of the test.

'''Updates for editors'''

* From May 20, 2025, [[m:Special:MyLanguage/Oversight policy|oversighters]] and [[m:Special:MyLanguage/Meta:CheckUsers|checkusers]] will need to have their accounts secured with two-factor authentication (2FA) to be able to use their advanced rights. All users who belong to these two groups and do not have 2FA enabled have been informed. In the future, this requirement may be extended to other users with advanced rights. [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|Learn more]].
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]]  [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023/Multiblocks|Multiblocks]] will begin mass deployment by the end of the month: all non-Wikipedia projects plus Catalan Wikipedia will adopt Multiblocks in the week of May 26, while all other Wikipedias will adopt it in the week of June 2. Please [[m:Talk:Community Wishlist Survey 2023/Multiblocks|contact the team]] if you have concerns. Administrators can test the new user interface now on your own wiki by browsing to [{{fullurl:Special:Block|usecodex=1}} {{#special:Block}}?usecodex=1], and can test the full multiblocks functionality [[testwiki:Special:Block|on testwiki]]. Multiblocks is the feature that makes it possible for administrators to impose different types of blocks on the same user at the same time. See the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Manage blocks|help page]] for more information. [https://phabricator.wikimedia.org/T377121]
* Later this week, the [[{{#special:SpecialPages}}]] listing of almost all special pages will be updated with a new design. This page has been [[phab:T219543|redesigned]] to improve the user experience in a few ways, including: The ability to search for names and aliases of the special pages, sorting, more visible marking of restricted special pages, and a more mobile-friendly look. The new version can be [https://meta.wikimedia.beta.wmflabs.org/wiki/Special:SpecialPages previewed] at Beta Cluster now, and feedback shared in the task. [https://phabricator.wikimedia.org/T219543]
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Chart extension]] is being enabled on more wikis. For a detailed list of when the extension will be enabled on your wiki, please read the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project#Deployment Timeline|deployment timeline]].
* [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Main Page|Wikifunctions]] will be deployed on May 27 on five Wiktionaries: [[wikt:ha:|Hausa]], [[wikt:ig:|Igbo]], [[wikt:bn:|Bengali]], [[wikt:ml:|Malayalam]], and [[wikt:dv:|Dhivehi/Maldivian]]. This is the second batch of deployment planned for the project. After deployment, the projects will be able to call [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Introduction|functions from Wikifunctions]] and integrate them in their pages. A function is something that takes one or more inputs and transforms them into a desired output, such as adding up two numbers, converting miles into metres, calculating how much time has passed since an event, or declining a word into a case. Wikifunctions will allow users to do that through a simple call of [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Catalogue|a stable and global function]], rather than via a local template.
* Later this week, the Wikimedia Foundation will publish a hub for [[diffblog:2024/07/09/on-the-value-of-experimentation/|experiments]]. This is to showcase and get user feedback on product experiments. The experiments help the Wikimedia movement [[diffblog:2023/07/13/exploring-paths-for-the-future-of-free-knowledge-new-wikipedia-chatgpt-plugin-leveraging-rich-media-social-apps-and-other-experiments/|understand new users]], how they interact with the internet and how it could affect the Wikimedia movement. Some examples are [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences/Generated Video|generated video]], the [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences/Roblox game|Wikipedia Roblox speedrun game]] and [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences/Discord bot|the Discord bot]].
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:29}} community-submitted {{PLURAL:29|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, there was a bug with creating an account using the API, which has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T390751]

'''Updates for technical contributors'''
* Gadgets and user scripts that interact with [[{{#special:Block}}]] may need to be updated to work with the new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Manage blocks|manage blocks interface]]. Please review the [[mw:Help:Manage blocks/Developers|developer guide]] for more information. If you need help or are unable to adapt your script to the new interface, please let the team know on the [[mw:Help talk:Manage blocks/Developers|talk page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T377121]
* The &lt;code dir=ltr&gt;mw.title&lt;/code&gt; object allows you to get information about a specific wiki page in the [[w:en:Wikipedia:Lua|Lua]] programming language. Starting this week, a new property will be added to the object, named &lt;code dir=ltr&gt;isDisambiguationPage&lt;/code&gt;. This property allows you to check if a page is a disambiguation page, without the need to write a custom function. [https://phabricator.wikimedia.org/T71441]
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] User script developers can use a [[toolforge:gitlab-content|new reverse proxy tool]] to load javascript and css from [[gitlab:|gitlab.wikimedia.org]] with &lt;code dir=ltr&gt;mw.loader.load&lt;/code&gt;. The tool's author hopes this will enable collaborative development workflows for user scripts including linting, unit tests, code generation, and code review on &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;gitlab.wikimedia.org&lt;/bdi&gt; without a separate copy-and-paste step to publish scripts to a Wikimedia wiki for integration and acceptance testing. See [[wikitech:Tool:Gitlab-content|Tool:Gitlab-content on Wikitech]] for more information.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.2|MediaWiki]]

'''Meetings and events'''
* The 12th edition of [[m:Special:MyLanguage/Wiki Workshop 2025|Wiki Workshop 2025]], a forum that brings together researchers that explore all aspects of Wikimedia projects, will be held virtually on 21-22 May. Researchers can [https://pretix.eu/wikimedia/wikiworkshop2025/ register now].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/21|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W21&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 23:11, 19 മേയ് 2025 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28724712 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-22&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W22&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/22|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* A community-wide discussion about a very delicate issue for the development of [[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia|Abstract Wikipedia]] is now open on Meta: where to store the abstract content that will be developed through functions from Wikifunctions and data from Wikidata. The discussion is open until June 12 at [[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content|Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content]], and every opinion is welcomed. The decision will be made and communicated after the consultation period by the Foundation.

'''Updates for editors'''
* Since last week, on all wikis except [[phab:T388604|the largest 20]], people using the mobile visual editor will have [[phab:T385851|additional tools in the menu bar]], accessed using the new &lt;code&gt;+&lt;/code&gt; toolbar button. To start, the new menu will include options to add: citations, hieroglyphs, and code blocks. Deployment to the remaining wikis is [[phab:T388605|scheduled]] to happen in June.
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] The &lt;code dir=ltr&gt;[[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserFunctions##ifexist|#ifexist]]&lt;/code&gt; parser function will no longer register a link to its target page. This will improve the usefulness of [[{{#special:WantedPages}}]], which will eventually only list pages that are the target of an actual red link. This change will happen gradually as the source pages are updated. [https://phabricator.wikimedia.org/T14019]
* This week, the Moderator Tools team will launch [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|a new filter to Recent Changes]], starting at Indonesian Wikipedia. This new filter highlights edits that are likely to be reverted. The goal is to help Recent Changes patrollers identify potentially problematic edits. Other wikis will benefit from this filter in the future.
* Upon clicking an empty search bar, logged-out users will see suggestions of articles for further reading. The feature will be available on both desktop and mobile. Readers of Catalan, Hebrew, and Italian Wikipedias and some sister projects will receive the change between May 21 and mid-June. Readers of other wikis will receive the change later. The goal is to encourage users to read the wikis more. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Content Discovery Experiments/Search Suggestions|Learn more]].
* Some users of the Wikipedia Android app can use a new feature for readers, [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/TrivaGame|WikiGames]], a daily trivia game based on real historical events. The release has started as an A/B test, available to 50% of users in the following languages: English, French, Portuguese, Russian, Spanish, Arabic, Chinese, and Turkish.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Newsletter|Newsletter extension]] that is available on MediaWiki.org allows the creation of [[mw:Special:Newsletters|various newsletters]] for global users. The extension can now publish new issues as section links on an existing page, instead of requiring a new page for each issue. [https://phabricator.wikimedia.org/T393844]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].

'''Updates for technical contributors'''
* The previously deprecated &lt;code dir=ltr&gt;[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Ipblocks table|ipblocks]]&lt;/code&gt; views in [[wikitech:Help:Wiki Replicas|Wiki Replicas]] will be removed in the beginning of June. Users are encouraged to query the new &lt;code dir=ltr&gt;[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block table|block]]&lt;/code&gt; and &lt;code dir=ltr&gt;[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block target table|block_target]]&lt;/code&gt; views instead.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.3|MediaWiki]]

'''Meetings and events'''
* [[d:Special:MyLanguage/Event:Wikidata and Sister Projects|Wikidata and Sister Projects]] is a multi-day online event that will focus on how Wikidata is integrated to Wikipedia and the other Wikimedia projects. The event runs from May 29 – June 1. You can [[d:Special:MyLanguage/Event:Wikidata and Sister Projects#Sessions|read the Program schedule]] and [[d:Special:RegisterForEvent/1291|register]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/22|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W22&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 20:03, 26 മേയ് 2025 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28788673 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-23&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W23&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/23|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Chart extension]] is now available on all Wikimedia wikis. Editors can use this new extension to create interactive data visualizations like bar, line, area, and pie charts. Charts are designed to replace many of the uses of the legacy [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Graph|Graph extension]].

'''Updates for editors'''
* It is now easier to configure automatic citations for your wiki within the visual editor's [[mw:Special:MyLanguage/Citoid/Enabling Citoid on your wiki|citation generator]]. Administrators can now set a default template by using the &lt;code dir=ltr&gt;_default&lt;/code&gt; key in the local &lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[MediaWiki:Citoid-template-type-map.json]]&lt;/bdi&gt; page ([[mw:Special:Diff/6969653/7646386|example diff]]). Setting this default will also help to future-proof your existing configurations when [[phab:T347823|new item types]] are added in the future. You can still set templates for individual item types as they will be preferred to the default template. [https://phabricator.wikimedia.org/T384709]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].

'''Updates for technical contributors'''
* Starting the week of June 2, bots logging in using &lt;code dir=ltr&gt;action=login&lt;/code&gt; or &lt;code dir=ltr&gt;action=clientlogin&lt;/code&gt; will fail more often. This is because of stronger protections against suspicious logins. Bots using [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Bot passwords|bot passwords]] or using a loginless authentication method such as [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/Owner-only consumers|OAuth]] are not affected. If your bot is not using one of those, you should update it; using &lt;code dir=ltr&gt;action=login&lt;/code&gt; without a bot password was deprecated [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/message/3EEMN7VQX5G7WMQI5K2GP5JC2336DPTD/|in 2016]]. For most bots, this only requires changing what password the bot uses. [https://phabricator.wikimedia.org/T395205]
* From this week, Wikimedia wikis will allow ES2017 features in JavaScript code for official code, gadgets, and user scripts. The most visible feature of ES2017 is &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;async&lt;/code&gt;/&lt;code&gt;await&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; syntax, allowing for easier-to-read code. Until this week, the platform only allowed up to ES2016, and a few months before that, up to ES2015. [https://phabricator.wikimedia.org/T381537]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.4|MediaWiki]]

'''Meetings and events'''
* Scholarship applications to participate in the [[m:Special:MyLanguage/GLAM Wiki 2025|GLAM Wiki Conference 2025]] are now open. The conference will take place from 30 October to 1 November, in Lisbon, Portugal. GLAM contributors who lack the means to support their participation can [[m:Special:MyLanguage/GLAM Wiki 2025/Scholarships|apply here]]. Scholarship applications close on June 7th.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/23|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W23&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 23:53, 2 ജൂൺ 2025 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28819186 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-24&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W24&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/24|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product|Trust and Safety Product team]] is finalizing work needed to roll out [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] on large Wikipedias later this month. The team has worked with stewards and other users with extended rights to predict and address many use cases that may arise on larger wikis, so that community members can continue to effectively moderate and patrol temporary accounts. This will be the second of three phases of deployment – the last one will take place in September at the earliest. For more information about the recent developments on the project, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates|see this update]]. If you have any comments or questions, write on the [[mw:Talk:Trust and Safety Product/Temporary Accounts|talk page]], and [[m:Event:CEE Catch up Nr. 10 (June 2025)|join a CEE Catch Up]] this Tuesday.

'''Updates for editors'''
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist expiry|watchlist expiry]] feature allows editors to watch pages for a limited period of time. After that period, the page is automatically removed from your watchlist. Starting this week, you can set a preference for the default period of time to watch pages. The [[Special:Preferences#mw-prefsection-watchlist-pageswatchlist|preferences]] also allow you to set different default watch periods for editing existing pages, pages you create, and when using rollback. [https://phabricator.wikimedia.org/T265716]
[[File:Talk pages default look (April 2023).jpg|thumb|alt=Screenshot of the visual improvements made on talk pages|Example of a talk page with the new design, in French.]]
* The appearance of talk pages will change at almost all Wikipedias ([[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/19|some]] have already received this design change, [[phab:T379264|a few]] will get these changes later). You can read details about the changes [[diffblog:2024/05/02/making-talk-pages-better-for-everyone/|on ''Diff'']]. It is possible to opt out of these changes [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion|in user preferences]] (&quot;{{int:discussiontools-preference-visualenhancements}}&quot;). [https://phabricator.wikimedia.org/T319146][https://phabricator.wikimedia.org/T392121]
* Users with specific extended rights (including administrators, bureaucrats, checkusers, oversighters, and stewards) can now have IP addresses of all temporary accounts [[phab:T358853|revealed automatically]] during time-limited periods where they need to combat high-speed account-hopping vandalism. This feature was requested by stewards. [https://phabricator.wikimedia.org/T386492]
* This week, the Moderator Tools and Machine Learning teams will continue the rollout of [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|a new filter to Recent Changes]], releasing it to several more Wikipedias. This filter utilizes the Revert Risk model, which was created by the Research team, to highlight edits that are likely to be reverted and help Recent Changes patrollers identify potentially problematic contributions. The feature will be rolled out to the following Wikipedias: {{int:project-localized-name-afwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hawwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-iswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kkwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-simplewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-trwiki/en}}. The rollout will continue in the coming weeks to include [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|the rest of the Wikipedias in this project]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T391964]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].

'''Updates for technical contributors'''
* AbuseFilter editors active on Meta-Wiki and large Wikipedias are kindly asked to update AbuseFilter to make it compatible with temporary accounts. A link to the instructions and the private lists of filters needing verification are [[phab:T369611|available on Phabricator]].
* Lua modules now have access to the name of a page's associated thumbnail image, and on [https://gerrit.wikimedia.org/g/operations/mediawiki-config/+/2e4ab14aa15bb95568f9c07dd777065901eb2126/wmf-config/InitialiseSettings.php#10849 some wikis] to the WikiProject assessment information. This is possible using two new properties on [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#added-by-extensions|mw.title objects]], named &lt;code dir=ltr&gt;pageImage&lt;/code&gt; and &lt;code dir=ltr&gt;pageAssessments&lt;/code&gt;. [https://phabricator.wikimedia.org/T131911][https://phabricator.wikimedia.org/T380122]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.5|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/24|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W24&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 01:15, 10 ജൂൺ 2025 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28846858 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-25&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W25&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/25|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* You can [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/359761?lang=en nominate your favorite tools] for the sixth edition of the [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|Coolest Tool Award]]. Nominations are anonymous and will be open until June 25. You can re-use the survey to nominate multiple tools.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:33}} community-submitted {{PLURAL:33|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].

'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.6|MediaWiki]]

'''In depth'''
* Foundation staff and technical volunteers use Wikimedia APIs to build the tools, applications, features, and integrations that enhance user experiences. Over the coming years, the MediaWiki Interfaces team will be investing in Wikimedia web (HTTP) APIs to better serve technical volunteer needs and protect Wikimedia infrastructure from potential abuse. You can [https://techblog.wikimedia.org/2025/06/12/apis-as-a-product-investing-in-the-current-and-next-generation-of-technical-contributors/ read more about their plans to evolve the APIs in this Techblog post].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/25|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W25&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 23:37, 16 ജൂൺ 2025 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28870688 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-26&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W26&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/26|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* This week, the Moderator Tools and Machine Learning teams will continue the rollout of [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|a new filter to Recent Changes]], releasing it to the third and last batch of Wikipedias. This filter utilizes the Revert Risk model, which was created by the Research team, to highlight edits that are likely to be reverted and help Recent Changes patrollers identify potentially problematic contributions. The feature will be rolled out to the following Wikipedias: {{int:project-localized-name-azwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mkwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-swwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tlwiki/en}}. The rollout will continue in the coming weeks to include [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|the rest of the Wikipedias in this project]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T391964]

'''Updates for editors'''
* Last week, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] were rolled out on Czech, Korean, and Turkish Wikipedias. This and next week, deployments on larger Wikipedias will follow. [[mw:Talk:Trust and Safety Product/Temporary Accounts|Share your thoughts]] about the project. [https://phabricator.wikimedia.org/T340001]
* Later this week, the Editing team will release [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Multi check|Multi Check]] to all Wikipedias (except English Wikipedia). This feature shows multiple [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Reference check|Reference checks]] within the editing experience. This encourages users to add citations when they add multiple new paragraphs to a Wikipedia article. This feature was previously available as an A/B test. [https://analytics.wikimedia.org/published/reports/editing/multi_check_ab_test_report_final.html#summary-of-results The test shows] that users who are shown multiple checks are 1.3 times more likely to add a reference to their edit, and their edit is less likely to be reverted (-34.7%). [https://phabricator.wikimedia.org/T395519]
* A few pages need to be renamed due to software updates and to match more recent Unicode standards. All of these changes are related to title-casing changes. Approximately 71 pages and 3 files will be renamed, across 15 wikis; the complete list is in [[phab:T396903|the task]]. The developers will rename these pages next week, and they will fix redirects and embedded file links a few minutes later via a system settings update.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed that had caused pages to scroll upwards when text near the top was selected. [https://phabricator.wikimedia.org/T364023]

'''Updates for technical contributors'''
* Editors can now use Lua modules to filter and transform tabular data for use with [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Extension:Chart]]. This can be used for things like selecting a subset of rows or columns from the source data, converting between units, statistical processing, and many other useful transformations. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Transforms|Information on how to use transforms is available]]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates]
* The &lt;code dir=ltr&gt;all_links&lt;/code&gt; variable in [[Special:AbuseFilter|AbuseFilter]] is now renamed to &lt;code dir=ltr&gt;new_links&lt;/code&gt; for consistency with other variables. Old usages will still continue to work. [https://phabricator.wikimedia.org/T391811]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.7|MediaWiki]]

'''In depth'''
* The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Newsletters/34|Growth newsletter]] is available. It includes: the recent updates for the &quot;Add a Link&quot; Task, two new Newcomer Engagement Features, and updates to Community Configuration.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/26|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W26&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 23:19, 23 ജൂൺ 2025 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28870688 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-27&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W27&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/27|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] has been enabled on all Wikipedias. The extension makes it easier to organize and participate in collaborative activities, like edit-a-thons and WikiProjects, on the wikis. The extension has three features: [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]], [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaboration list|Collaboration List]], and [[m:Campaigns/Foundation Product Team/Invitation list|Invitation List]]. To request the extension for your wiki, visit the [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status#How to Request the CampaignEvents Extension for your wiki|Deployment information page]].

'''Updates for editors'''
* AbuseFilter maintainers can now [[mw:Special:MyLanguage/Extension:IPReputation/AbuseFilter variables|match against IP reputation data]] in [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilters]]. IP reputation data is information about the proxies and VPNs associated with the user's IP address. This data is not shown publicly and is not generated for actions performed by registered accounts. [https://phabricator.wikimedia.org/T354599]
* Hidden content that is within [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Collapsible elements|collapsible parts of wikipages]] will now be revealed when someone searches the page using the web browser's &quot;Find in page&quot; function (Ctrl+F or ⌘F) in supporting browsers. [https://phabricator.wikimedia.org/T327893][https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/HTML/Reference/Global_attributes/hidden#browser_compatibility]
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] A new feature, called [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateData/Template discovery|Favourite Templates]], will be deployed later this week on all projects (except English Wikipedia, which will receive the feature next week), following a piloting phase on Polish and Arabic Wikipedia, and Italian and English Wikisource. The feature will provide a better way for new and experienced contributors to recall and discover templates via the template dialog, by allowing users to put templates on a special &quot;favourite list&quot;. The feature works with both the visual editor and the wikitext editor. The feature is a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas/Template recall and discovery|community wishlist focus area]].
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed that had caused some Notifications to be sent multiple times. [https://phabricator.wikimedia.org/T397103]

'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.8|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/27|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W27&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 23:39, 30 ജൂൺ 2025 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28917415 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-28&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W28&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/28|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Temporary accounts|Temporary accounts]] have been rolled out on 18 large and medium-sized Wikipedias, including German, Japanese, French, and Chinese. Now, about 1/3 of all logged-out activity across wikis is coming from temporary accounts. Users involved in patrolling may be interested in two new documentation pages: [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Access to IP|Access to IP]], explaining everything related to access to temporary account IP addresses, and [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Repository|Repository]] with a list of new gadgets and user scripts.

'''Updates for editors'''
* Anyone can play an experimental new game, [[mw:Special:MyLanguage/New Engagement Experiments/WikiRun|WikiRun]], that lets you race through Wikipedia by clicking from one article to another, aiming to reach a target page in as few steps and in as little time as possible. The project's goal is to explore new ways of engaging readers. [https://wikirun-game.toolforge.org/ Try playing the game] and let the team know what you think [[mw:Talk:New Engagement Experiments/WikiRun|on the talk page]].
* Users of the Wikipedia Android app in some languages can now play the new [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/TrivaGame|trivia game]]. ''Which came first?'' is a simple history game where you guess which of two events happened earlier on today's date. It was previously available as an A/B test. It is now available to all users in English, German, French, Spanish, Portuguese, Russian, Arabic, Turkish, and Chinese. The goal of the feature is to help engage with new generations of readers. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Tech/News/2025/22]
* Users of the iOS Wikipedia App in some languages may see a new tabbed browsing feature that enables you to open multiple tabs while reading. This feature makes it easier to explore related topics and switch between articles. The A/B test is currently running in Arabic, English, and Japanese in selected regions. More details are available on the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Tabbed Browsing (Tabs)|Tabbed Browsing project page]].
* Bureaucrats on Wikimedia wikis can now use [[{{#special:VerifyOATHForUser}}]] to check if users have enabled [[mw:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T265726]
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] A new feature related to [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas/Template recall and discovery|Template Recall and Discovery]] will be deployed later this week to all Wikimedia projects: a [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateData/Template discovery#Template categories|template category browser]] will be introduced to assist users in finding templates to put in their “favourite” list. The browser will allow users to browse a list of templates which have been organised into a given category tree. The feature has been requested by the community [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Wishes/Select templates by categories|through the Community Wishlist]].
* It is now possible to access watchlist preferences from the watchlist page. Also the redundant button to edit the watchlist has been removed. [https://www.mediawiki.org/wiki/Moderator_Tools/Watchlist]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].

'''Updates for technical contributors'''
* As part of [[mw:MediaWiki_1.44|MediaWiki 1.44]] there is now a unified built-in Notifications system that makes it easier for developers to send, manage, and customize notifications. Check out the updated documentation at [[mw:Manual:Notifications|Manual:Notifications]], information about migration in [[phab:T388663|T388663]] and details on deprecated hooks in [[phab:T389624|T389624]].
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.9|MediaWiki]]

'''Meetings and events'''
* [[d:Special:MyLanguage/Event:WikidataCon 2025|WikidataCon 2025]], the conference dedicated to Wikidata is now open for [https://pretalx.com/wikidatacon-2025/cfp session proposals] and for [[d:Special:RegisterForEvent/1340|registration]]. This year's event will be held online from October 31 – November 02 and will explore on the theme of &quot;Connecting People through Linked Open Data&quot;.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/28|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W28&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 00:04, 8 ജൂലൈ 2025 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28930584 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-29&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W29&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/29|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateData/Template discovery#Featured templates|Featured templates]], a new feature related to [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas/Template recall and discovery|Template Recall and Discovery]] will be deployed this week to all Wikimedia projects: With this feature, editors will be able to quickly access a list of templates that are likely to be useful. These templates will be displayed in a list, under the &quot;featured&quot; tab of the template discovery interface. Administrators can define the list via the Community Configuration interface. The feature fulfills a request by the community [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Wishes/Easy access Templates|through the Community Wishlist]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T367428][https://phabricator.wikimedia.org/T392896]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the request to add Malayalam fonts in the [[oldWikisource:Special:MyLanguage/Wikisource:WS Export|Wikisource Book Export Tool]] was resolved and now, the rendering of Malayalam letters in exported Wikisource books are accurate. [https://phabricator.wikimedia.org/T374457]

'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.10|MediaWiki]]

'''In depth'''
* Developers, designers, and all Wikimedians are invited to [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/7953/ submit a project idea] for the Wikimania Hackathon 2025. Read [https://diff.wikimedia.org/2025/06/30/call-for-projects-wikimania-hackathon-2025-is-coming-to-nairobi/ this Diff blog post] for more details.

'''Meetings and events'''
* [[m:WikiIndaba conference 2025|WikiIndaba 2025]] scholarship application and program submission is open until 23:59 GMT on July 20. WikiIndaba is a regional conference for African Wikimedians both on the continent and in the diaspora to unite and grow together. Submit [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdJTv68R1OPASXXDfpIl8EWiMLTM-TDwh6_5gNVvFuWccFZ2Q/viewform your scholarship application] and [https://ee.kobotoolbox.org/x/BI3omIfH program proposal] now!
* [https://br.wikimedia.org/wiki/WikiCon_Brasil_2025 WikiCon Brasil 2025] will take place on July 19-20 in Salvador, Bahia, Brazil. The Brazilian community members are encouraged to register and attend!

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/29|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W29&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 20:07, 14 ജൂലൈ 2025 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28980963 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-30&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W30&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/30|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* The Translation Suggestions feature in the [[mw:Special:MyLanguage/Content translation|Content Translation tool]] now has another level of article filters added to the &quot;[https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&amp;filter-type=automatic&amp;filter-id=previous-edits&amp;active-list=suggestions&amp;from=en&amp;to=fi#/ ... More]&quot; category. Translators who use the Suggestions feature can now select and receive article suggestions that are customized to geographical locations of their interest using the new &quot;{{int:Cx-sx-suggestions-filters-tab-regions}}&quot; filter. [https://phabricator.wikimedia.org/T113257]
* Administrators can now limit &quot;Add a Link&quot; to newcomers. The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|&quot;Add a Link&quot;]] Structured Task [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Constructive activation experimentation#Enwiki A/B test &amp; &quot;Add a Link&quot; Improvements (Wiki Experiences 1.2.11 &amp; 1.2.16)|helps new account holders start editing]], but some communities have requested the ability to restrict it to its intended audience: newcomers. Administrators can configure this setting within the [[Special:CommunityConfiguration/GrowthSuggestedEdits|Community Configuration]] feature.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:29}} community-submitted {{PLURAL:29|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].

'''Updates for technical contributors'''
* For AbuseFilter editors on [[phab:T392144|some wikis]], it is now possible to filter edits based on the RevertRisk score of the edit being attempted. It is only populated if the action being evaluated is an edit. For more information, please see the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:ORES/AbuseFilter variables#What variables are available for use|ORES/AbuseFilter variables]] documentation.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Beta Cluster|Beta Cluster]] wikis have [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/YDABPV75LADRQCXMJAFWUP256N4EQ25B/|been moved]] from &lt;code dir=ltr&gt;beta.wmflabs.org&lt;/code&gt; to &lt;code dir=ltr&gt;beta.wmcloud.org&lt;/code&gt;. Users may need to update URLs in any tools, or in their password managers. Any related issues can be [[phab:T289318|reported in the task]].
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.11|MediaWiki]]

'''Meetings and events'''
* [[m:Special:MyLanguage/WikiCite 2025|WikiCite 2025]] will take place from 29–31 August, both online and in-person in Bern, Switzerland. The event's goals are to reconnect communities, institutions, and individuals working with open citations, bibliographic data, and the Wikidata/Wikibase ecosystem. Registration is open and the call for proposals will be announced soon. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata@lists.wikimedia.org/message/KQZUG3ETKLBWPBYSB2YAWZIRPWHS24TG/]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/30|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W30&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 23:40, 21 ജൂലൈ 2025 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29005283 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-31&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W31&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/31|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* The Community Tech team will be focusing on wishes related to Watchlists and Recent Changes pages, over the next few months. They are looking for feedback. Please [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#July 24, 2025: Watchlists and Recent Changes pages|read the latest update]], and if you have ideas, please [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist|submit a wish]] on the topic.

'''Updates for editors'''
* The Wikimedia Commons community has decided to block [[:mw:Special:MyLanguage/Upload dialog|cross-wiki uploads]] to Wikimedia Commons, for all users without autoconfirmed rights on that wiki, starting on August 16. This is because of [[:c:Commons:Cross-wiki media upload tool/History|widespread problems]] related to files that are uploaded by newcomers. Users who are affected by this will get an error message with a link to the less restrictive UploadWizard on Commons. Please help translating the [[:c:Special:MyLanguage/MediaWiki:Abusefilter-disallowed-cross-wiki-upload|message]] or give feedback on the message text. Please also update your local help pages to explain this restriction. [https://phabricator.wikimedia.org/T370598]
* On wikis with temporary accounts enabled and Meta-Wiki, administrators may now set up a footer for the Special:Contributions pages of temporary accounts, similar to those which can be shown on IP and user-account pages. They may do it by creating the page named &lt;code dir=ltr&gt;MediaWiki:Sp-contributions-footer-temp&lt;/code&gt;. [https://phabricator.wikimedia.org/T398347]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].

'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.12|MediaWiki]]

'''Meetings and events'''
* [[wmania:Special:MyLanguage/2025:Wikimania|Wikimania 2025]] will run from August 6–9. The [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/schedule/ program is available] for you to plan which sessions you want to attend. Most sessions will be live-streamed, with exceptions for those that show the &quot;no camera&quot; icon. If you are joining online to watch live-streams and use the interactive features, please [[wmania:Special:MyLanguage/2025:Registration|register]] for a free virtual ticket. For example, you may be interested in technical sessions such as:
** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/KFEFVG/ Temporary Accounts: Enhancing privacy for our unregistered editors]
** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/TVCVAB/ Building a Sustainable Future for Wikimedia Contributors]
** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/WTRQCJ/ A dozen visions for wikitext!]
** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/8YKKP9/ Coordinate Across Stakeholders with the Product and Technology Advisory Council]
* The [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Conference Fall 2025|MediaWiki Users and Developers Conference, Fall 2025]] will be held 28–30 October 2025 in Hanover, Germany. This event is organized by and for the third-party MediaWiki community. You can propose sessions and register to attend.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/31|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W31&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 00:25, 29 ജൂലൈ 2025 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29051727 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-32&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W32&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/32|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* Editors can now enable the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/User Info|User Info card]]. This feature adds an icon next to usernames on history pages and similar user-contribution log pages. When you tap or click on the icon, it displays data related to that user account such as the number of edits, reverted edits, blocks, and more. It's part of a broader project to make it easier for moderators to evaluate account trustworthiness. The feature can be enabled in [[testwiki:Special:GlobalPreferences#mw-prefsection-rendering|your global preferences]], and later this week it will be available in local preferences. [https://phabricator.wikimedia.org/T386439]
* Everybody is invited to share comments on [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaborative contributions|Collaborative Contributions]], a project recently launched by the [[m:Special:MyLanguage/Connection Team|Connection team]]. The project aims to create a new way to display the impact of collaborative editing activities (such as edit-a-thons, backlog drives, and WikiProjects) on the wikis. Post your comments on the [[m:Talk:CampaignEvents/Collaborative contributions|project talk page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T378035]
* Administrators can now define the default block duration for temporary accounts. To do that, they need to create a page named &lt;code dir=ltr&gt;MediaWiki:Ipb-default-expiry-temporary-account&lt;/code&gt; and use a value defined in &lt;code dir=ltr&gt;MediaWiki:Ipboptions&lt;/code&gt;. This allows administrators to easily block temporary accounts for 90 days, which is functionally equivalent to an indefinite block. The advantage of this solution is that it does not clutter Special:BlockList. [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block and unblock#Default block duration options|More documentation]] is available. [https://phabricator.wikimedia.org/T398626]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].

'''Updates for technical contributors'''
* Gadgets can now include &lt;code dir=ltr&gt;.vue&lt;/code&gt; files. This makes it easier to develop modern user interfaces using [[mw:Vue.js|Vue.js]], in particular using [[mw:Special:MyLanguage/Codex|Codex]], the official design system of Wikimedia. [[wmdoc:codex/latest/icons/overview.html|Codex icons]] can be loaded through the gadget definition. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets#Pages|The documentation]] has examples. For user scripts that use Vue.js, an [[mw:API:CodexIcons|API module]] now exists to load Codex icons. [https://phabricator.wikimedia.org/T340460][https://phabricator.wikimedia.org/T311099]
* Module developers can now use a [[mw:Help:Extension:Translate/Message Bundles/Lua reference|Lua interface]] to simplify the preparation of Lua modules for translation on Meta-Wiki. This improvement makes it easier for translators to find and edit module strings without dealing with raw Lua code. It helps prevent mistakes that could break the module during translation. Module developers and translators are invited to [[commons:File:Translatable modules video demo July 2025.webm|watch the demo video]], read more about [[mw:Special:MyLanguage/Translatable modules|translatable modules]] to understand how it works, refer to Meta-Wiki's [[m:Module:User Wikimedia project|Module:User Wikimedia project]] for example usage, and [[mw:Talk:Translatable modules|share their feedback]] on how well it addresses the challenges in their workflow. The interface still has some performance issues, so it should not be used in widely used modules yet. [https://phabricator.wikimedia.org/T359918]
* Developers of external tools that connect to Wikimedia pages must set a user-agent that complies with [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Wikimedia Foundation User-Agent Policy|the user-agent policy]]. This policy will start to be more strongly enforced in August because of external crawlers that are [[diffblog:2025/04/01/how-crawlers-impact-the-operations-of-the-wikimedia-projects/|overusing]] Wikimedia's resources. Tools that are hosted on Wikimedia's Toolforge or Cloud VPS will not be affected by this for now, but should still set a user-agent. [[phab:T400119|More technical details are available]], and related questions are welcome in that task.
* Parsoid Read Views is going to be rolling out to some smaller Wikipedias over the next few weeks, following the successful transition of Wikivoyages and Wiktionaries to Parsoid Read Views. For more information, see the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parsoid/Parser Unification]] project page. [https://phabricator.wikimedia.org/project/profile/7694/]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.13|MediaWiki]]

'''Meetings and events'''
* [[wmania:Special:MyLanguage/2025:Wikimania|Wikimania 2025]] will run from August 6–9. The [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/schedule/ program is available] for you to plan which sessions you want to attend. Most sessions will be live-streamed, with exceptions for those that show the &quot;no camera&quot; icon. If you are joining online to watch live-streams and use the interactive features, please [[wmania:Special:MyLanguage/2025:Registration|register]] for a free virtual ticket. For example, you may be interested in technical sessions such as:
** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/GEH9DH/ Wikimedia’s knowledge infrastructure in a changing internet: Establishing sustainable pathways for content reuse]
** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/7ELN9Q/ Wikifunctions is coming soon to a wiki near you!]
** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/ZMGVJV/ Shaping the Future of Wikipedia’s Reader Experience]
** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/KCKTFZ/ Making Wikipedia More Readable: What Comes Next]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/32|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W32&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 03:39, 5 ഓഗസ്റ്റ് 2025 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29083927 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-33&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W33&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/33|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* The WikiEditor toolbar now includes [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:WikiEditor#Keyboard shortcuts|its keyboard shortcuts]] in the tooltips for its buttons. This will help to improve the discoverability of this feature. [https://phabricator.wikimedia.org/T400583]
* The [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] published a set of [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/August 2025 draft PTAC proposals for feedback|proposed experiments]] the Wikimedia Foundation can try to improve communication with community. Feedback on the proposals are welcomed until August 22 on [[m:Talk:Product and Technology Advisory Council/August 2025 draft PTAC proposals for feedback|this talk page]].
* The search bar on the Minerva skin (mobile) has been updated to use the same type-ahead search component that is used on the Vector 2022 skin. There are no changes in search functionality but there are minor visual changes. Specifically, the close-search button has been changed from an &quot;X&quot; to a back arrow. This helps to distinguish it from the other &quot;X&quot; button that is used to clear any text. [https://phabricator.wikimedia.org/T393944]
* Editors on some wikis will see a new toggle for &quot;Group results by page&quot; on watchlist, related changes, and recent changes pages. This is [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Watchlist/Experiment|an A/B experiment]] that is planned to start on August 11, and will run for 3–6 weeks on the Bengali, Chinese, Czech, French, Greek, Portuguese, and Urdu Wikipedias. The experiment will examine how making this feature more discoverable might affect editors' ability to find the edits they are looking for. [https://phabricator.wikimedia.org/T396789]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].

'''Updates for technical contributors'''
* The multiwiki datasets of [[:wikt:en:Module:Unicode data|Unicode data]] have been moved to [[c:Category:Unicode Module Datasets|Category:Unicode Module Datasets]] on Wikimedia Commons, to follow the idea of &quot;One common data source, multiple local wikis&quot;. Most wikis have been updated to use the Commons version. You can ask questions at [[c:Category talk:Unicode Module Datasets|the talkpage]]. [https://en.wiktionary.org/wiki/Module_talk:Unicode_data#Data_from_commons]
* Lua code can add warnings when something is wrong, by using the &lt;code dir=ltr&gt;mw.addWarning()&lt;/code&gt; function. It is now possible to add more than one warning, instead of new warnings replacing old ones. If you maintain a Lua module that used warnings, you should check it still works as expected. [https://phabricator.wikimedia.org/T398390]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.14|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/33|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W33&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 23:27, 11 ഓഗസ്റ്റ് 2025 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29106516 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-34&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W34&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/34|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* Later this week, people who are logged-in and have the &quot;[[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary|Discussion tools]]&quot; [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta Feature]] enabled will gain the ability to &quot;Thank&quot; individual comments directly from talk pages, rather than needing to navigate to page history. [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary#Comment actions|Learn more about this feature]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T400849]
* An A/B test comparing two versions of the desktop donate link launched on testwiki on 12 August and on English Wikipedia 14 August for 0.1% of logged out users on the desktop site. The experiment will run for three weeks, ending on 12 September. [https://phabricator.wikimedia.org/T395716]
* An A/A test to measure the baseline for reader retention was launched 12 August using [[wikitech:Experimentation Lab|Experimentation Lab]]. This measures the percentage of users who revisit a wiki after their initial visit over a 14-day period. No visual changes are expected. The experiment will run through 31 August. [https://phabricator.wikimedia.org/T399227]
* Five new wikis have been created:
** a {{int:project-localized-name-group-wikisource/en}} in [[d:Q34057|Tagalog]] ([[s:tl:|&lt;code&gt;s:tl:&lt;/code&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T388639]
** a {{int:project-localized-name-group-wikisource/en}} in [[d:Q36213|Madurese]] ([[s:mad:|&lt;code&gt;s:mad:&lt;/code&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T391747]
** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q3450749|Rakhine]] ([[w:rki:|&lt;code&gt;w:rki:&lt;/code&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T392490]
** a {{int:project-localized-name-group-wikibooks/en}} in [[d:Q13324|Minangkabau]] ([[b:min:|&lt;code&gt;b:min:&lt;/code&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T395452]
** a {{int:project-localized-name-group-wiktionary/en}} in [[d:Q7598268|Standard Moroccan Amazigh]] ([[wikt:zgh:|&lt;code&gt;wikt:zgh:&lt;/code&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T399684]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:46}} community-submitted {{PLURAL:46|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].

'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.15|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/34|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W34&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 00:36, 19 ഓഗസ്റ്റ് 2025 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29127690 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-35&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W35&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/35|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Template authors can now use additional CSS properties, since the CSS sanitizer used by [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateStyles|TemplateStyles]] was updated. For example: &lt;code&gt;width: fit-content&lt;/code&gt;; &lt;code&gt;ruby-align&lt;/code&gt;; relative units such as &lt;code&gt;lh&lt;/code&gt;; and custom strings in &lt;code&gt;list-style-type&lt;/code&gt;. These improvements are a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Wishes/Allow use of modern CSS in templates by updating the TemplateStyles CSS sanitizer|Community Wishlist wish]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T271958][https://phabricator.wikimedia.org/T277755][https://phabricator.wikimedia.org/T293633][https://phabricator.wikimedia.org/T295088][https://phabricator.wikimedia.org/T326906][https://phabricator.wikimedia.org/T340057][https://phabricator.wikimedia.org/T360725][https://phabricator.wikimedia.org/T371809][https://phabricator.wikimedia.org/T375344][https://phabricator.wikimedia.org/T394619]
* On large wikis, the default time period to display edits from, within the Special:RecentChanges page, has been changed from 7 days to 1 day. This is part of a performance improvement project. This should have no user-facing impact due to the quantity of edits on these wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T399455]
* Administrators can now access the [[{{#special:BlockedExternalDomains}}]] page from the [[{{#special:CommunityConfiguration}}]] list page. This makes it easier to find. [https://phabricator.wikimedia.org/T393240]
* Wikimedia Commons videos were not shown in the Videos tab in Google Search. The problem was investigated and reported to Google who have now fixed the issue. [https://phabricator.wikimedia.org/T396168][https://meta.wikimedia.org/wiki/Community_Wishlist/Wishes/Do_something_about_Google_%26_DuckDuckGo_search_not_indexing_media_files_and_categories_on_Commons] 
* One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wiktionary/en}} in [[d:Q33014|Betawi]] ([[wikt:bew:|&lt;code&gt;wikt:bew:&lt;/code&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T402130]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:39}} community-submitted {{PLURAL:39|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].

'''Updates for technical contributors'''
* Two fields of the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Recentchanges table|recentchanges database table]] are being removed. &lt;code&gt;rc_new&lt;/code&gt; and &lt;code&gt;rc_type&lt;/code&gt; are being removed in favor of &lt;code&gt;rc_source&lt;/code&gt;. Queries to these older fields will start to fail starting this week and developers should use &lt;code&gt;rc_source&lt;/code&gt; instead. These older fields were deprecated over 10 years ago and should not be in use. This is part of work to improve the performance and stability of queries to the recentchanges table. [https://phabricator.wikimedia.org/T400696] 
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.16|MediaWiki]]

'''In depth'''
* The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/July|Language and Internationalization Newsletter]] is now available. This edition includes: support for new languages in MediaWiki and translatewiki; the start of the Language Onboarding and Development project to help support the growth of new and small wikis; updates on research projects; and more.

'''Meetings and events'''
* The next [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Community meetings#29 August 2025|Language Community Meeting]] is happening soon, August 29th at [https://zonestamp.toolforge.org/1756479600 15:00 UTC]. This week's meeting will cover: the Avro keyboard developers from Wikimedia Bangladesh, who were recently awarded a national award for their contributions to this keyboard; and other topics. 

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/35|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W35&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 00:10, 26 ഓഗസ്റ്റ് 2025 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29175124 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Tech News: 2025-36 ==

&lt;section begin=&quot;technews-2025-W36&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
&lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/36|Translations]] are available.&lt;/span&gt;

'''&lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Weekly highlight&lt;/span&gt;'''
* ഒരു പകർപ്പവകാശ ലംഘനം നീക്കം ചെയ്യുമ്പോൾ എഡിറ്റ് സംഗ്രഹങ്ങളിൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന ടെംപ്ലേറ്റുകൾ, സാങ്കേതിക പദങ്ങൾ, നയങ്ങൾ എന്നിവയുടെ പട്ടിക തയ്യാറാക്കാൻ എഡിറ്റിംഗ് ടീം ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ഇതിലൂടെ പകർപ്പവകാശ പ്രശ്‌നങ്ങളാൽ തിരികെ കൊണ്ടുവന്ന എഡിറ്റുകളുടെ എണ്ണം തിരിച്ചറിയാൻ സഹായിക്കും. താഴെപ്പറയുന്ന വിക്കികളിലെ കമ്മ്യൂണിറ്റി അംഗങ്ങളെ [[Phab:T402601|T402601]]-ൽ ഈ പദങ്ങൾ ചേർക്കാൻ, അല്ലെങ്കിൽ അവരുടെ പട്ടിക [[User:Trizek (WMF)|Trizek_(WMF)]]-നൊപ്പം പങ്കിടാൻ ക്ഷണിക്കുന്നു: {{int:project-localized-name-arwiki/ml}}{{int:comma-separator/ml}}{{int:project-localized-name-cswiki/ml}}{{int:comma-separator/ml}}{{int:project-localized-name-dewiki/ml}}{{int:comma-separator/ml}}{{int:project-localized-name-enwiki/ml}}{{int:comma-separator/ml}}{{int:project-localized-name-eswiki/ml}}{{int:comma-separator/ml}}{{int:project-localized-name-fawiki/ml}}{{int:comma-separator/ml}}{{int:project-localized-name-frwiki/ml}}{{int:comma-separator/ml}}{{int:project-localized-name-hewiki/ml}}{{int:comma-separator/ml}}{{int:project-localized-name-idwiki/ml}}{{int:comma-separator/ml}}{{int:project-localized-name-itwiki/ml}}{{int:comma-separator/ml}}{{int:project-localized-name-jawiki/ml}}{{int:comma-separator/ml}}{{int:project-localized-name-kowiki/ml}}{{int:comma-separator/ml}}{{int:project-localized-name-nlwiki/ml}}{{int:comma-separator/ml}}{{int:project-localized-name-plwiki/ml}}{{int:comma-separator/ml}}{{int:project-localized-name-ptwiki/ml}}{{int:comma-separator/ml}}{{int:project-localized-name-trwiki/ml}}{{int:comma-separator/ml}}{{int:project-localized-name-ukwiki/ml}}{{int:comma-separator/ml}}{{int:project-localized-name-viwiki/ml}}{{int:comma-separator/ml}}{{int:project-localized-name-zhwiki/ml}}. ഈ പ്രോജക്റ്റ് 2025 സെപ്റ്റംബർ 9 വരെ തുറന്നിരിക്കും.

'''&lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Updates for editors&lt;/span&gt;'''
* &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] has been enabled for all Wikisources. The extension makes it easier to organize and participate in collaborative activities, like edit-a-thons and WikiProjects, on the wikis. The extension has three features: [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]], [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaboration list|Collaboration List]], and [[m:Special:MyLanguage/Connection Team/Invitation list|Invitation List]]. To request the extension for your wiki, visit the Deployment information page.&lt;/span&gt; [https://meta.wikimedia.org/wiki/CampaignEvents/Deployment_status#How_to_Request_the_CampaignEvents_Extension_for_your_wiki]
* &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;The lists in the footer of the editing interface, such as &quot;Templates used on this page,&quot; will now be organized into columns when there is enough space. This enhancement minimizes scrolling when editing lengthy articles on Wikipedia.&lt;/span&gt; [https://phabricator.wikimedia.org/T401066]
* &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;On September 3rd, 2025 we will increase the sampling percentages of our [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Watchlist/Experiment#Scope of the experiment|group by toggle experiment]] of the &lt;code&gt;Special:RecentChanges&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;Special:Watchlist&lt;/code&gt;, and &lt;code&gt;Special:RelatedChanges&lt;/code&gt; pages on the Chinese, French, and Portuguese Wikipedias to 100 percent, allowing more editors to be part of this experiment. This adjustment is intended to ensure we have sufficient data to make informed decisions when evaluating the experiment results.&lt;/span&gt; [https://phabricator.wikimedia.org/T402958][https://phabricator.wikimedia.org/T396789]
* &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Upon clicking an empty search bar, logged-out users will see suggestions of articles for further reading on English Wikipedia beginning the week of September 22. The feature will be available on both desktop and mobile. All non-English wikis received this change in June and July. The goal is to make it easier for users to find articles. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Content Discovery Experiments/Search Suggestions|Learn more]].&lt;/span&gt;
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|ആവർത്തിച്ച് വരുന്നത്]] &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;View all {{formatnum:37}} community-submitted {{PLURAL:37|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].&lt;/span&gt;

'''&lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Updates for technical contributors&lt;/span&gt;'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|ആവർത്തിച്ച് വരുന്നത്]] &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Detailed code updates later this week:&lt;/span&gt; [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.17|MediaWiki]]

'''&lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;In depth&lt;/span&gt;'''
* &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Wikifunctions now has a new capability called &quot;lightweight enumeration types&quot;, an enumeration type is simply a fixed set of values that's in the type's definition. This capability makes it quick and easy to define such a type, and allows for the reuse of values that are already present in Wikidata. Here is [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-07-19|a newsletter]] to learn more.&lt;/span&gt;
* &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;The latest [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Newsletter updates#August 2025: Newsletter #1|Readers Newsletter]] is now available. This edition includes: the formation of two new teams — Reader Growth and Reader Experience; insights into declining pageviews and account creations; highlights from the Wikimania Nairobi panel on improving the reading experience; upcoming experiments to engage new and existing readers; and more.&lt;/span&gt;

'''&lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Meetings and events&lt;/span&gt;'''
* &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Spotlight on some Wikimania 2025 Sessions:&lt;/span&gt;
** &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Identifying AI-generated text by searching for ISBNs whose checksums fail: Mathias Schindler of WMDE [https://www.youtube.com/watch?v=Dw9o8Lsl974&amp;t=15910s shared tools to help communities search for these].&lt;/span&gt;
** &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;[https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/TCHZKH/ La durabilité du mouvement Wikimedia face aux défis actuels et futurs]: This session explored how Wikimedia can stay a trusted source of knowledge in the age of generative AI, information overload, and disinformation.&lt;/span&gt;

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|ടെക് വാർത്തകൾ]]''' തയാറാക്കിയത്-[[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|ടെക് ന്യൂസ് എഴുത്തുകാർ]], പോസ്റ്റുചെയ്തത് [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|സംഭാവന ചെയ്യുക]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/36|വിവർത്തനം ചെയ്യുക]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|സഹായം തേടു]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|അഭിപ്രായങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തുക]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|സബ്‌സ്‌ക്രൈബുചെയ്യുക/അൺസബ്‌സ്‌ക്രൈബുചെയ്യുക]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W36&quot;/&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 20:48, 1 സെപ്റ്റംബർ 2025 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29196010 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-37&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W37&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/37|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* The Editing team is working on a new check: [[mw:Special:MyLanguage/Paste check|Paste check]]. This check informs newcomers who paste text into Wikipedia that the content might not be accepted. This check is an effort to increase the likelihood that the new content people are adding to Wikipedia is aligned with the Movement's commitment to offering information under a free content license. This check will soon be tested at a few wikis. If your community is interested in this test, please [[phab:T403680|tell us in this task]], or [[mw:Talk:Edit check|contact the team]].

'''Updates for editors'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Later this week, users of the &quot;{{int:codemirror-beta-feature-title}}&quot; [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] will be able to use a [[w:en:Lint (software)|linting tool]] to see errors or other potential problems in wikitext in real time. See the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Linting|help page for more information]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T381577]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] When browsing a wiki (like &lt;code dir=ltr&gt;en.wikipedia.org&lt;/code&gt;), the software responds in one of two ways: a desktop page, or a redirect to a mobile version on an &quot;m&quot; domain (like &lt;code dir=ltr&gt;en.m.wikipedia.org&lt;/code&gt;). Over the next three weeks, MediaWiki will start displaying the mobile version to mobile devices directly on the standard domain, without this redirect. This change does not affect existing m-dot URLs, or the &quot;Desktop view&quot; opt-out. [[mw:Requests for comment/Mobile domain sunsetting/2025 Announcement|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T214998]
* When an edit changes the categories of a page, the changes to the category membership counts are now happening asynchronously. This improves the speed of saving edits, especially when moving many pages to or from the same category, and reduces the risk of site outages, but it means that the counts can show outdated information for a few minutes. [https://phabricator.wikimedia.org/T365303] 
* Edits on Wikidata to qualifiers (properties and values) and references (properties and values) in a Wikidata item statement will now not add entries to the RecentChanges or Watchlist pages on all other Wikis. This is a temporary change to improve performance while other solutions are created. Wikidata's own pages remain unchanged. [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Reduce change propagation noise#Phase 1: Turn off (temporarily) Qualifiers and References Wikidata edits to the Recent Changes tables|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T401286][https://phabricator.wikimedia.org/T400698]
* Japanese-language wikis have had a major upgrade to the way that search works. The new search should generally give more accurate and more relevant search results. [https://phabricator.wikimedia.org/T318269]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].

'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.18|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/37|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W37&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 01:12, 9 സെപ്റ്റംബർ 2025 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29238161 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-38&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W38&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/38|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* References lists that are made using the &lt;code dir=ltr&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;references/&gt;&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; [[mw:Special:MyLanguage/Help:Cite#references-tag|tag]] will now automatically display with columns in Vector 2022 when readers are using its 'standard' settings for text-size and page-width. [https://phabricator.wikimedia.org/T334941]
* Starting in the week of October 6, on [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/small.dblist|small wikis]] and [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/medium.dblist|medium wikis]] that have the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] enabled, all autoconfirmed users will be able to use [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]] as an organizer. No changes will be made for [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/large.dblist|large wikis]] unless requested in Phabricator. This change is being made to make it easier for more people to use Event Registration, especially on wikis that are less likely to have policies related to the Event Organizer right. [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Proposal to grant autoconfirmed users on small and medium wikis the organizer access to the event registration tool|Learn more]].
* Users that search using regular expressions (regex) can now use additional features including:
** for the &lt;code dir=ltr&gt;intitle:&lt;/code&gt; keyword: [[mw:Special:MyLanguage/Help:CirrusSearch#Metacharacters|metacharacters]] for start-of-line (&lt;code dir=ltr&gt;^&lt;/code&gt;) and end-of-line (&lt;code dir=ltr&gt;$&lt;/code&gt;) anchors [https://phabricator.wikimedia.org/T317599]
** for both &lt;code dir=ltr&gt;intitle:&lt;/code&gt; and &lt;code dir=ltr&gt;insource:&lt;/code&gt; keywords: shorthand [[mw:Special:MyLanguage/Help:CirrusSearch#Character_Classes|character classes]] for digits (&lt;code dir=ltr&gt;\d&lt;/code&gt;), whitespace (&lt;code dir=ltr&gt;\s&lt;/code&gt;), and word characters (&lt;code dir=ltr&gt;\w&lt;/code&gt;); and [[mw:Special:MyLanguage/Help:CirrusSearch#Escape codes|escape codes]] for line feed (&lt;code dir=ltr&gt;\r&lt;/code&gt;), newline (&lt;code dir=ltr&gt;\n&lt;/code&gt;), tab (&lt;code dir=ltr&gt;\t&lt;/code&gt;), and unicode (e.g. &lt;code dir=ltr&gt;\uHHHH&lt;/code&gt;). [https://phabricator.wikimedia.org/T403212]
* When you search for text that looks like an IP, the system will now show search results. It used to take you to the contributions for that IP instead of showing search results. [https://phabricator.wikimedia.org/T306325]
* [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on September 24. This is planned at [https://zonestamp.toolforge.org/1758726000 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests which happen twice a year. You can [[diffblog:2025/03/12/hear-that-the-wikis-go-silent-twice-a-year/|read more about the background and details of this process on the Diff blog]].
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed that affected users who used the page-tabs to switch from wikitext editing of a section into the visualeditor. [https://phabricator.wikimedia.org/T401043]

'''Updates for technical contributors'''
* The MediaWiki Interfaces team is redesigning the Wikimedia REST API Sandbox with Codex. If you have feedback on improvements for the API documentation or what makes developer experiences smooth (or frustrating), you’re invited to [https://calendar.google.com/calendar/u/0/appointments/schedules/AcZssZ2aZzbXeQvjOF7gB1fJXiwAYemQjKf4sXNaRODPA7_obFyNBwkzNkoVCoTF-aeov89kIjXHbCQm join an upcoming discovery interview], or [[mw:MediaWiki Interfaces Team/Developer Feedback/Wikimedia Web APIs|leave feedback onwiki]]. [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/C4FBAOA57PH6G5ORVMAUF5TGYBLZDU5Q/|Learn more]].
* Edits to Wikidata aliases (an alternative name for an item or a property) will now be shown in RecentChanges and Watchlist entries on other wikis less often, reducing unnecessary notifications. This will reduce the overall quantity of 'noisy' entries. Wikidata's own pages remain unchanged. [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Reduce change propagation noise#Phase 1: More granular Alias tracking|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T401288]
* The new [https://www.unicode.org/versions/Unicode17.0.0/ Unicode 17.0] version has been released. The [[:c:Category:Unicode Module Datasets|datasets on Commons]] for the [[:d:Q39301585|Module:Unicode data]] have been updated. Wikipedias that do not use the Commons datasets should either update their own data or switch to the Commons datasets.
* Users of the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise|Wikimedia Enterprise]] Structured Contents endpoints can now access [https://enterprise.wikimedia.com/blog/parsed-wikipedia-tables/ Parsed Tables]. The new Parsed Tables feature extracts and represents Wikipedia tables in structured JSON. This improves machine accessibility as part of the [https://enterprise.wikimedia.com/api/structured-contents/ Structured Contents initiative]. Structured Contents output is freely available through the [https://enterprise.wikimedia.com/docs/on-demand/#article-structured-contents-beta On-demand API], or through Wikimedia Cloud Services. 
* A [https://www.kaggle.com/datasets/wikimedia-foundation/english-wikipedia-people-dataset dataset of English Wikipedia biographical information] from [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise|Wikimedia Enterprise]] has been published on Kaggle, for evaluation and research. This provides structured data from more than 1.5 million biographies, including birth and death dates, education, affiliations, careers, awards, and more (from a June 2024 snapshot).
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.19|MediaWiki]]

'''Meetings and events'''
* [[wmania:Special:MyLanguage/2026:Scholarships|Scholarship applications]] for Wikimania 2026 in Paris, France, are open until October 31.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/38|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W38&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 17:05, 15 സെപ്റ്റംബർ 2025 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29263921 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-39&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W39&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/39|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* [https://zonestamp.toolforge.org/1758726000 On September 24th at 15:00 UTC], all Wikimedia sites users will experience a brief read-only period due to a scheduled [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|datacenter server switchover]]. The Wikimedia Foundation's Site Reliability Engineering (SRE) team will redirect all traffic from one primary server to its backup. You can listen to the switchover using the [http://listen.hatnote.com/ &quot;Listen to Wikipedia&quot;] tool, where you will hear edits stop for a few minutes during the read-only phase, then resume. This twice-yearly datacenter server switchover ensures reliability by testing the backup datacenter, so that our sites can stay online even if the primary datacenter fails. You can [[diffblog:2025/03/12/hear-that-the-wikis-go-silent-twice-a-year/|read more about the process on the Diff blog]].

'''Updates for editors'''
* Editors of [[f:Special:Mylanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-09-12#Next round of Wiktionaries to receive embedded Wikifunctions calls|60 more Wiktionaries]] will soon be able to call [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Introduction|functions from Wikifunctions]] and integrate them into their pages. A function takes one or more inputs and transforms them into a desired output, like adding numbers, converting miles to meters, calculating elapsed time, or declining a word into a case. They will join the other [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-08-29#Wikifunctions available on 65 Wiktionaries|65 Wiktionary language editions]], which already have access to embedded Wikifunctions calls. Later this year, plans are in place to expand to more Wiktionaries and the Incubator.
* A new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#Technical metadata of another page|parser function]] has been added: &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{#contentmodel}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;. Template editors and admins can use it to get the localized or canonical name of the [[mw:Special:MyLanguage/Help:ChangeContentModel|content model]] of a specific page. The function makes it easier to create and edit system messages, such as ''MediaWiki:editinginterface'', even when you switch types of pages, like wiki, JavaScript, CSS or JSON page. [https://phabricator.wikimedia.org/T328254]
* Adding or editing a &lt;code&gt;DISPLAYTITLE&lt;/code&gt; for an article using VisualEditor will no longer be broken. Editors who use VisualEditor mode to modify the &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{DISPLAYTITLE}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; would no longer have the literal text &quot;DISPLAYTITLE&quot; or its localized variant added to their articles. A list of pages that may have been affected and might need cleanup is documented in [[phab:P83438|this ticket]]. 
* Beta users of the Wikipedia Android app can now try the redesigned [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/Activity Tab Experiment|Activity tab]], which replaces the Edits tab. The new tab offers personalized insights into reading, editing, and donation activity, while simplifying navigation and making app use more engaging.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:12}} community-submitted {{PLURAL:12|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].

'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.20|MediaWiki]]

'''In depth'''
* Wikifunctions users can now import many essential facts involving [[f:Special:MyLanguage/Z6011|geo-coordinates]], [[f:Special:MyLanguage/Z6010|quantities]] and [[f:Special:MyLanguage/Z6064|time]] values from Wikidata. This is made possible by the creation of Wikifunctions types for these values, which makes them available for use by functions in Wikifunctions. Learn more about how this works in [[c:File:ImportingWikidataDatatypesIntoWikifunctions.webm|this video]] and Wikifunctions' [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-08-01#News in Types I: Wikidata quantity|August 1 newsletter]] (for quantities) and [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-08-22#News in Types: Wikidata geo-coordinate|August 22 newsletter]] (for geo-coordinates).

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/39|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W39&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 22:54, 22 സെപ്റ്റംബർ 2025 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29305556 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-40&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W40&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/40|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* A major software upgrade has been made to [[phab:|Phabricator]]. The update introduces performance improvements, a refreshed search interface, enhancements to Maniphest task search, updates to user profile pages and project workboards, new Herald automation features, as well as general text input, mobile experience improvements and more. [https://phabricator.wikimedia.org/phame/post/view/321/iterative_improvements_september_2025/]

'''Updates for editors'''
* The Community Tech team will release the new Community Wishlist extension on October 1, that will improve the way wishes will be submitted. The new extension will allow users to add tags to their wishes to better categorise them, and (in a future iteration) to filter them by status, tags and focus areas. It will also be possible to support individual wishes again, as requested by the community in many instances. The old system will be retired. There will be a brief period of downtime while the extension is deployed and wishes are migrated to the new system. You can read more about this [[:m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|in the latest update]] or you can consult the [[:mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CommunityRequests|current documentation on MediaWiki]].
* As announced [[diffblog:2025/09/02/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha/|on Diff blog]], the production trial of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/hCaptcha|hCaptcha]] service for bot detection has begun. The trial is currently using hCaptcha to protect account creation on Chinese, Persian, Portuguese, Indonesian, Japanese, and Turkish Wikipedias, where it will replace our existing [[mw:Special:MyLanguage/Extension:ConfirmEdit#FancyCaptcha|CAPTCHA]] (FancyCaptcha). The goal with the trial is to better block bots while also improving usability and accessibility for users who encounter CAPTCHA challenges.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CampaignEvents|CampaignEvents]] extension has been [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status|deployed]] to Wikimedia Commons. The extension makes it easier to organize and participate in collaborative activities, like edit-a-thons and WikiProjects, on the wikis. On Commons, anyone who is a registered user can use it as an event participant. To use it as an organizer, someone needs to have the [[c:Special:MyLanguage/Commons:Event organizers|event organizer right]].
* [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new feature to re-use references with different details has been released to German Wikipedia. You can [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#test|test the feature]] on testwiki or [https://en.wikipedia.beta.wmcloud.org/wiki/Sub-referencing on betawiki] as well. Please share your thoughts on [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Templates used in sub-references|using templates in sub-references]] or [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Pilot wikis|volunteer to become a pilot wiki]].
* On wikis using the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship|Mentorship]] system, communities can now opt experienced editors out of Mentorship through [[{{#special:CommunityConfiguration/Mentorship}}]]. Within this setting, communities may define thresholds, based on edit count and account age, to decide when an editor is considered experienced enough to no longer receive Mentorship. [https://phabricator.wikimedia.org/T403563]
* The Editing Team and the Machine Learning Team are working on a new check for newcomers: [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Tone Check|Tone check]]. Using a prediction model, this check will encourage editors to improve the tone of their edits, using artificial intelligence. We invite volunteers to review the first version of the Tone language model for the following languages: Arabic, Czech, German, Hebrew, Indonesian, Dutch, Polish, Russian, Turkish, Chinese, Farsi, Italian, Norwegian, Romanian and Latvian. Users from these wikis interested in reviewing this model are [[mw:Special:MyLanguage/Edit_check/Tone_Check/Model_evaluation|invited to sign up at MediaWiki.org]]. The deadline to sign up is on October 3, which will be the start date of the test.
* The rollout of [[:mw:Special:MyLanguage/Help:Manage blocks|multiblocks]] had the side effect that non-active block logs may have been shown on {{#special:Contributions}} and on blocked users' user and user_talk pages. This issue will be fully resolved in a few days. As part of the fix, [{{fullurl:Special:Allmessages|prefix=sp-contributions-blocked-notice}} messages prefixed with &lt;code&gt;sp-contributions-blocked-notice&lt;/code&gt;] will be removed and replaced with [{{fullurl:Special:Allmessages|prefix=blocked-notice-logextract}} those prefixed with &lt;code&gt;blocked-notice-logextract&lt;/code&gt;] in a few weeks. Please help translate the new messages and update any local overrides if needed.
* There was a bug with links added using visual editor if they included characters such as &lt;code dir=ltr&gt;&lt;nowiki&gt;[ ] |&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; after the fragment identifier (&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;#&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;). They were not encoded properly creating an incorrect link. This has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T404823]
* One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikiquote/en}} in [[d:Q9237|Malay]] ([[q:ms:|&lt;code&gt;q:ms:&lt;/code&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T404698]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/User Info|User Info Card]] now displays currently active global lock/blocks. [https://phabricator.wikimedia.org/T401128]

'''Updates for technical contributors'''
* Later this week, editors using Lua modules will be able to use the &lt;code&gt;[[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.title.newBatch|mw.title.newBatch]]&lt;/code&gt; function to look up the existence of up to 25 pages at once, in a way that only increases the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Parser functions#Expensive parser functions|expensive function]] count once.
* A new [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group|Unsupported Tools Working Group]] has been formed as part of ongoing efforts to collectively determine technical work priorities, similar to the [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product &amp; Technology Advisory Council]] (PTAC). The working group will help prioritize and review requests for support of unmaintained extensions, gadgets, bots, and tools. For the first cycle, the group will be prioritizing an unsupported Wikimedia Commons tool.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.21|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/40|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W40&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 20:50, 29 സെപ്റ്റംബർ 2025 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29355230 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-41&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W41&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/41|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#paste|Paste Check]] is a new Edit Check feature to help avoid and fight copyright violations. When editors paste text into an article, Paste Check prompts them to confirm the origin and licensing of the content. Starting Wednesday, 8 October, [[phab:T403680|22 wikis will test Paste Check]]. Paste Check will help new volunteers understand and follow the policies and guidelines necessary to make constructive contributions to Wikipedia projects.
'''Updates for editors'''
* Mobile devices will receive mobile articles directly on the standard domain (like &lt;code&gt;en.wikipedia.org&lt;/code&gt;), instead of via a redirect to an &quot;m&quot; domain (like &lt;code&gt;en.m.wikipedia.org&lt;/code&gt;). This change improves performance. This week it will be enabled on Wikipedias. The existing mobile URLs and the &quot;Desktop view&quot; opt-out remain available. [[mw:Requests for comment/Mobile domain sunsetting/2025 Announcement|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T214998]
* New [[mw:Special:MyLanguage/Help:CirrusSearch#creationdate and lasteditdate|date filters]], &lt;code dir=ltr&gt;creationdate:&lt;/code&gt; and &lt;code dir=ltr&gt;lasteditdate:&lt;/code&gt;, are now available in the wiki search engine. This allows users to filter search results by a page's first or last revision date. The filters support comparison operators (e.g. &lt;code dir=ltr&gt;&gt;2024&lt;/code&gt;) and relative dates (e.g. &lt;code dir=ltr&gt;today-1d&lt;/code&gt;), making it easier to find recently updated content or pages within specific age ranges. [https://phabricator.wikimedia.org/T403593]
* [[f:|Wikifunctions]] now supports rich text in embedded calls across the 150 wikis where it's enabled. To showcase this, the team created a [[f:Z26333|Latin declination table]] that Wiktionary editors can use to automatically generate noun forms, producing clear, formatted results — see an [[f:Wikifunctions:Embedded function calls/Wiktionary tables demonstration|example output]]. If you need any help or have any feedback, please [[f:Wikifunctions:Project chat|contact the Wikifunctions Team]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T397402]
* An edit link will now appear inside the categories box on article pages for logged in users, which will directly launch the VisualEditor category dialog. [https://phabricator.wikimedia.org/T291691]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:34}} community-submitted {{PLURAL:34|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, there was a problem downloading pdf files last week and that has been resolved. [https://phabricator.wikimedia.org/T405957]
'''Updates for technical contributors'''
* The field &lt;code dir=ltr&gt;rev_sha1&lt;/code&gt; in the revision database table is being removed in favor of &lt;code dir=ltr&gt;content_sha1&lt;/code&gt; in the content database table. See [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/cloud@lists.wikimedia.org/thread/2D2M3SP4WHR6BXXKTZ2PBLZQYR3EGQVR/ the announcement] for more information.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web|Reader Experience team]] will roll out [[w:en:Light-on-dark color scheme|Dark Mode]] user interface on all Wikimedia sites on October 29, 2025. All anonymous users of Wikimedia sites will have the option to activate a color scheme that features light-colored text on a dark background. This is designed to provide a more comfortable reading experience, especially in low-light situations. Template authors and technical contributors are encouraged to [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility for reading/Updates/2024-04|learn how to make pages ready for Dark mode]] and address any compatibility issues found in templates in their wiki before the enablement. Please contact the Web team for questions or any support on [[mw:Talk:Reading/Web/Accessibility for reading#|this talk page]] before the enablement. [https://phabricator.wikimedia.org/T395628]
* Starting on Monday, October 6, API endpoints under the &lt;code&gt;rest.php&lt;/code&gt; path will be rerouted through a new internal API Gateway. Individual wikis will be updated based on the standard release groups, with total traffic increased over time. This change is expected to be non-breaking and non-disruptive. If any issues are observed, please file a Phabricator ticket to the [[phab:tag/serviceops/|Service Ops team board]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T400130]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.22|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/41|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W41&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 17:21, 6 ഒക്ടോബർ 2025 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29400897 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-42&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W42&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/42|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* Last week, improvements to account security and two-factor authentication (2FA) features were enabled across all wikis. These changes include user interface improvements for [https://auth.wikimedia.org/metawiki/wiki/Special:AccountSecurity Special:AccountSecurity], the support of multiple 2FA methods via authenticator apps and portable security keys (previously users could only enable one method), and a new Recovery Codes module which facilitates fewer account lockouts due to lost two-factor apps and devices. As part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] project, work is continuing through the rest of 2025 on further user experience improvements, and support for passkeys as an alternate second factor. 

'''Updates for editors'''

* Another part of the Account security project is making 2FA generally available to all users. Along with editors with advanced privileges, such as administrators and bureaucrats, 40% of editors now have access to 2FA. You can check if you have access at [https://auth.wikimedia.org/metawiki/wiki/Special:AccountSecurity Special:AccountSecurity]. Instructions for activation are on the linked page. The plan is to continue increasing availability if it is determined that the user support capabilities are able to support global usage. [https://phabricator.wikimedia.org/T400579]
* This week, users at wikis where talk page [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability|Usability Improvements]] are already available by default (everywhere ''except'' the 12 wikis listed in [[phab:T379264|T379264]]) will gain the ability to Thank a comment directly from the talk page it appears on. Before this change, Thanking could only be done by visiting the revision history of the talk page. You can [[diffblog:2025/10/13/revolutionizing-gratitude-a-new-era-of-thanking-comments/|learn more about this change]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T366095]
* Users who have not [[Special:Preferences#mw-prefsection-personal-email|verified their email address]] will soon be receiving monthly Notification reminders to do so. This is because users who have verified their email can more easily recover their account. These reminders will not be sent if the user is inactive or removes the unverified email from their account. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Help:Email_confirmation][https://phabricator.wikimedia.org/T58074]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a fix was made for an occasional error with saving translated paragraphs in the Content Translation tool, and the related error messages are now easier to see. [https://phabricator.wikimedia.org/T376531]

'''Updates for technical contributors'''

* The Unsupported Tools Working Group has chosen [[c:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons|Video2Commons]] as the first tool for its pilot cycle. The group will explore ways to improve and sustain the tool over the coming months. [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group|Learn more on Meta]].
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.23|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/42|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W42&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 18:58, 13 ഒക്ടോബർ 2025 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29434481 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-43&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W43&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/43|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* To optimize how user data is stored in our databases, the saved preferences of users who haven't logged in for over five years and have fewer than 100 edits will be cleared. When those users return, default settings will apply. [https://phabricator.wikimedia.org/T406724]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, there was a broken link from the GlobalContributions interface message to the XTools GlobalContributions page which has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T406415]

'''Updates for technical contributors'''
* The work to reroute all traffic to API endpoints under the &lt;code dir=ltr&gt;&lt;nowiki&gt;rest.php&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; route through a common API gateway is now complete. If any issues are observed, please file a phabricator ticket to the [[phab:tag/serviceops/|Service Ops team board]].
* Edits to Wikidata references or qualifiers will now be shown in RecentChanges and Watchlist entries on other wikis less often, reducing unnecessary notifications. This will reduce the overall quantity of 'noisy' entries. Wikidata's own pages remain unchanged. [https://phabricator.wikimedia.org/T401290]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.24|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/43|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W43&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 19:34, 20 ഒക്ടോബർ 2025 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29478670 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-44&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W44&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/44|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* The Wikipedia iOS app has launched an A/B/C test of improvements made to the tabbed browsing feature for select regions and languages. The test, named “More dynamic tabs”, explores new tab experiences and includes “Did you know” and “Because you read” article recommendations. You can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Tabbed Browsing (Tabs)/New Tab Experience and Recommendations Experiment|read more on the project page]].
* Autoconfirmed users on [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/small.dblist|small]] and [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/medium.dblist|medium wikis]] with the CampaignEvents extension can now use [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]] without the Event Organizer right. This feature lets organizers enable registration, manage participants, and lets users register with one click instead of signing event pages.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue of flashing colors when holding or pressing the arrow keys under the dark mode settings in Vector 2022 has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T402285]

'''Updates for technical contributors'''

* The CampaignEvents extension will be deployed to all remaining wikis during the week of 17 November 2025. The extension currently includes three features: Event Registration, Collaboration List, and Invitation List. For this rollout, Invitation List will not be enabled on Wikifunctions and MediaWiki unless requested by those communities. [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status|Visit the deployment page to learn more]].
* The SwaggerUI-based REST sandbox experience is now live on all wiki projects. The sandbox can be accessed through the [[{{#special:RestSandbox}}]] page. Please report any issues to the MediaWiki Interfaces team board, or join the discussion on the [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Interfaces Team/Feature Feedback/REST Sandbox|project launch]] page. [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/6931/]
* Transform endpoints with a trailing slash path in the MediaWiki REST API are now marked as deprecated. They will remain functional during this time, but removal is expected by the end of January 2026. All API users currently calling them are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. Both endpoint variations can be found and tested using the [https://test.wikipedia.org/w/index.php?api=mw-extra&amp;title=Special%3ARestSandbox REST Sandbox]. See the [[mw:API/Deprecation|MediaWiki REST API Deprecation]] page for more detailed information about the API deprecation policies and procedures.
* A dedicated [[mw:API:REST API/Changelog|changelog now exists for the MediaWiki REST API]]. The changelog provides an overview of these changes, making it easier for developers to keep track of improvements and iterations. Announcements will also continue to flow through the standard communication channels, including Tech News and email distribution lists, but can now be more easily referenced from a central location. If you have feedback about the style, structure, or content of this changelog, please [[mw:API talk:REST API/Changelog|join the discussion]].
* Administrators can delete the tracking category which was previously added by the JsonConfig extension, as it is no longer used. See the categories linked from [[d:Q130635582#sitelinks-wikipedia|Q130635582]]. It is OK if there are still pages listed in the category as that is just a caching issue, and they will be automatically cleared out the next time each page is edited. [https://phabricator.wikimedia.org/T378352]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.25|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/44|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W44&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 19:30, 27 ഒക്ടോബർ 2025 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29513638 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-45&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W45&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/45|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* Administrators will now find that [[{{#special:MergeHistory}}]] is now significantly more flexible about what it can merge. It can now merge sections taken from the middle of the history of the source (rather than only the start) and insert revisions anywhere in the history of the destination page (rather than only the start). [https://phabricator.wikimedia.org/T382958]
* For users with &quot;{{int:discussiontools-preference-autotopicsub}}&quot; [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|enabled in their preferences]], starting a new topic or adding a reply to an existing topic will now subscribe them to replies to that topic. Previously, this would only happen if the DiscussionTools &quot;{{int:Skin-action-addsection}}&quot; or &quot;{{int:Discussiontools-replybutton}}&quot; widgets were used. When DiscussionTools was originally launched existing accounts were not opted in to automatic topic subscriptions, so this change should primarily affect newer accounts and users who have deliberately changed their preferences since that time. [https://phabricator.wikimedia.org/T290778]
* Scribunto modules can now be used to [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#SVG library|generate SVG images]]. This can be used to build charts, graphics and other visualizations dynamically through Lua, reducing the need to compose them externally and upload them as files. [https://phabricator.wikimedia.org/T405861]
* Wikimedia sites now provide all anonymous users with the option to enable a dark mode color scheme, featuring light-colored text on a dark background. This enhancement aims to deliver a more enjoyable reading experience, especially in dimly lit environments.  [https://phabricator.wikimedia.org/T395628]
* Users with large watchlists have long faced timeouts when editing [[Special:EditWatchlist|Special:EditWatchlist]]. The page now loads entries in smaller sections instead of all at once due to a paging update, allowing everyone to edit their watchlists smoothly. As part of the database update, sorting by expiry has been removed because it was over 100× slower than sorting by title. A [https://meta.wikimedia.org/wiki/Community_Wishlist/W454 community wish] has been created to explore alternative ways to restore sort-by-expiry. If this feature is important to you, please support the wish! [https://phabricator.wikimedia.org/T41510]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the fixing of the persisting highlighting when using VisualEditor find and replace during a query. [https://phabricator.wikimedia.org/T407318]
'''Updates for technical contributors'''
* Since 2019 the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia URL Shortener|Wikimedia URL Shortener]] at https://w.wiki is available for all Wikimedia wikis to create short links to articles, permalinks, diffs, etc. It is available in the sidebar as &quot;Get shortened URL&quot;. There are 30 wikis that also install an older &quot;ShortUrl&quot; extension. The old extension will soon be removed. This means &lt;code&gt;/s/&lt;/code&gt; URLs will not be advertised under article titles via HTML &lt;code dir=ltr&gt;class=&quot;title-shortlink&quot;&lt;/code&gt;. The &lt;code&gt;/s/&lt;/code&gt; URLs will keep working. [https://phabricator.wikimedia.org/T107188]
* On Thursday, October 30, the [[:mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Interfaces Team|MediaWiki Interfaces]] and [[:mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Site Reliability Engineering|SRE Service Operations]] teams began rerouting Action API traffic through a common API gateway. Individual wikis will be updated based on the standard release groups, with total traffic increased over time. This change is expected to be non-breaking and non-disruptive. If any issues are observed, please file a Phabricator ticket to the [https://phabricator.wikimedia.org/tag/serviceops/ Service Ops team] board.
* MediaWiki Train deployments will pause for the final two weeks of 2025: 22 December and 29 December. Backport windows will also pause between Monday, 22 December 2025 and Thursday, 2 January 2026. A backport window is a scheduled time to add things like bug fixes and configuration changes. There are seven deployment trains remaining for 2025. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/SMWTEAES4SDLDUSK4HMWNBSKNCXZAWYN/]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.26|MediaWiki]]

'''In depth'''
* In 2025, the Wikimedia Foundation reported that AI systems and search engines increasingly use Wikipedia content without driving users to the site, contributing to an 8% drop in human pageviews compared to 2024. After detecting bots disguised as humans, Wikimedia updated its traffic data to reflect this shift. Read more about current user trends on Wikipedia in [[diffblog:2025/10/17/new-user-trends-on-wikipedia/|a Diff blog post]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/45|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W45&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 19:32, 3 നവംബർ 2025 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29552512 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-46&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W46&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/46|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
[[File:Talk pages default look (April 2023).jpg|thumb|alt=Screenshot of the visual improvements made on talk pages|Example of a talk page with the new design, in French.]]
* Starting November 12, users will see a change in the [[m:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary#Usability improvements|appearance of talk pages]] on [[Phab:T379264|some Wikipedias]]. Almost [[phab:T392121|all wikis]] have received this design change; [[phab:T409297|English Wikipedia]] will get these changes later. You can read more [[diffblog:2024/05/02/making-talk-pages-better-for-everyone/|on ''Diff'']]. Users can opt out of these changes [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|in their user preferences]] in &quot;{{int:discussiontools-preference-visualenhancements}}&quot;. [https://phabricator.wikimedia.org/T379264]
* MediaWiki can now display a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Protection indicators|page indicator]] automatically while a page is protected. This feature is disabled by default. It can be enabled by [[m:Special:MyLanguage/Requesting wiki configuration changes|community request]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T12347]
* Using the &quot;{{int:showpreview}}&quot; or &quot;{{int:showdiff}}&quot; buttons in the wikitext editor will now carry over certain URL parameters like '[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Parameters to index.php#useskin|useskin]]', '[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Parameters to index.php#uselang|uselang]]' and '[[mw:Special:MyLanguage/Help:Section#Editing sections|section]]'. This update also fixes an issue where, if the browser crashed while previewing an edit to a single section, saving this edit could overwrite the entire page with just that section’s content. [https://phabricator.wikimedia.org/T62744][https://phabricator.wikimedia.org/T24029][https://phabricator.wikimedia.org/T155097]
* Wikivoyage wikis can use [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer#Markers and counters|colored map markers in the article text]]. The text of these markers will now be shown in contrasting black or white color, instead of always being white. Local workarounds for the problem can be removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T369454]
* The Activity tab in the Wikipedia Android app is now available for all users. The new tab offers personalized insights into reading, editing, and donation activity, while simplifying navigation and making app use more engaging. [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Apps/Team/Android/Activity_Tab_Experiment]
* The Reader Growth team is launching an experiment called &quot;Image browsing&quot; to test how to make it easier for readers to browse and discover images on Wikipedia articles. This experiment, a mobile-only A/B test, will go live on English Wikipedia in the week of November 17 and will run for four weeks, affecting 0.05% of users on English wiki. The test launched on November 3 on Arabic, Chinese, French, Indonesian, and Vietnamese wikis, affecting up to 10% of users on those wikis. [https://www.mediawiki.org/wiki/Readers/Reader_Growth/WE3.1.3_Image_Browsing]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example the inability to lock accounts on mobile sites has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T256185]

'''Updates for technical contributors'''
* [[wikitech:Help talk:Toolforge/Toolforge standards committee#November 2025 committee nominations|Nominations are open on Wikitech]] for new [[wikitech:Help:Toolforge/Toolforge standards committee|Toolforge standards committee]] members. The committee oversees the Toolforge [[wikitech:Help:Toolforge/Right to fork policy|Right to fork policy]] and [[wikitech:Help:Toolforge/Abandoned tool policy|Abandoned tool policy]] among other duties. Nominations will remain open through 2025-11-28.
* The [[w:JSON Web Token#Standard fields|JWT issuer field]] in [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For Developers#OAuth 2|OAuth 2 access tokens]] for [[m:Special:MyLanguage/Help:Unified login|SUL wikis]] has been changed to &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;https://meta.wikimedia.org&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;. Old access tokens will still work. [https://phabricator.wikimedia.org/T399199]
* The [[w:JSON Web Token#Standard fields|JWT subject field]] in [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For Developers#OAuth 2|OAuth 2 access tokens]] will soon change from &lt;code&gt;&lt;user id&gt;&lt;/code&gt; to &lt;code dir=ltr style=&quot;white-space:nowrap&quot;&gt;mw:&lt;identity type&gt;:&lt;user id&gt;&lt;/code&gt;, where &lt;code&gt;&lt;identity type&gt;&lt;/code&gt; is typically &lt;code dir=ltr&gt;CentralAuth:&lt;/code&gt;&lt;!-- not a typo --&gt; (for [[m:Special:MyLanguage/Help:Unified login|SUL wikis]]) or &lt;code dir=ltr style=&quot;white-space:nowrap&quot;&gt;local:&lt;wiki id&gt;&lt;/code&gt; (for other wikis). This is to avoid conflicts between different user ID types, and to make OAuth 2 access tokens and the &lt;code&gt;sessionJwt&lt;/code&gt; cookie more similar. Old access tokens will still work. [https://phabricator.wikimedia.org/T399199]
* MediaWiki's block messages ([[MediaWiki:Blockedtext|blockedtext]], [[MediaWiki:Blockedtext-partial|blockedtext-partial]], [[MediaWiki:Autoblockedtext|autoblockedtext]], [[MediaWiki:Systemblockedtext|systemblockedtext]], [[MediaWiki:Blockedtext-tempuser|blockedtext-tempuser]], [[MediaWiki:Autoblockedtext-tempuser|autoblockedtext-tempuser]]) now support additional parameters indicating whether the user is blocked from editing their own user talk page &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;$9&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; or emailing other users &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;$&lt;/nowiki&gt;&lt;nowiki&gt;10&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;. [https://phabricator.wikimedia.org/T285612]
* A &lt;code&gt;REL1_45&lt;/code&gt; branch for MediaWiki core and each of the extensions and skins in Wikimedia git has been created. This is the first step in the release process for MediaWiki 1.45.0, scheduled for late November 2025. If you are working on a critical bug fix or working on a new feature, you may need to take note of this change. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/ZUY7TY3Z6XPZWZVAZV63OPO5OW52Q6GE/]
* The process for generating CirrusSearch dumps has been updated due to slowing performance. If you encounter any issues migrating to the replacement dumps, please contact the Search Platform Team for support. [https://phabricator.wikimedia.org/T366248][https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/3KQPOR6ACVN6OVLMLZPIBXQSWQKW4E3K/]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.2|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/46|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W46&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 20:37, 10 നവംബർ 2025 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29606150 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-47&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W47&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/47|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] is experimenting with [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4_Reading lists|reading lists on mobile web]], allowing logged-in readers with no edits to save private lists of articles for later. The experiment is running on Arabic, Chinese, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias since the week of 10 November, and will begin on English Wikipedia the week of 17 November.
* Users who can’t receive their email verification code during login can now get help by submitting a form on a new special page. This update is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] initiative. If your account has an email address, please make sure you still have access to it. When logging in from a new device or location without 2FA, you may be asked to enter a 6-digit code sent by email to finish logging in. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security#Why are you requiring me to enter a code from my email to log in? Can I opt out of this?|Learn more]].
* One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikisource}} in [[d:Q13324|Minangkabau]] ([[s:min:|&lt;code&gt;s:min:&lt;/code&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T408317]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].

'''Updates for technical contributors'''
* As part of the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parser Unification]] project, the Content Transform Team rolled out Parsoid as the default parser to many low-traffic Wikipedias and is preparing the next step to high traffic ones. This message is an invitation for you to opt-in to Parsoid, as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]] documentation, and identify any issues you might encounter with your own workflow using bots, gadgets, or user scripts. Please, let us know through the ''&quot;Report Visual Bug&quot;'' link in the Tools sidebar or create a phab ticket and tag the [[phab:project/view/5846|Content Transform Team in Phabricator]].
* Unsupported Tools: Several issues with [[:c:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons|Video2Commons]] have been fixed, including filename-related upload failures, black-video imports, and retry handling. AV1 support has also been added. Ongoing work focuses on backend stability, ffmpeg errors, subtitle imports, metadata handling, and playlist uploads. To track specific tasks, check the [[phab:tag/video2commons/|Phabricator board]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.3|MediaWiki]]

'''Meetings and events'''
* Save the date for the next Wikimedia Hackathon happening in Milan, Italy from May 1–3, 2026. Registration will open in January 2026. [https://pretix.eu/wikimedia/Hackathon-2026/ Scholarship applications are currently open], and will close on November 28, 2025. If you have any questions, please email &lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;hackathon@wikimedia.org&lt;/bdi&gt;.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/47|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W47&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 17:25, 17 നവംബർ 2025 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29627455 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-48&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W48&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/48|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* Last week, the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Search Platform|Wikimedia Search Team]] recreated the &quot;DWIM&quot; (Do What I Mean) gadget functionality server-side, for Russian and Hebrew Wikipedias. This feature adds cross-keyboard suggestions to the standard search-box suggestions. For example, searching for ''&lt;span lang=&quot;und&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;cxfcnmt&lt;/span&gt;'' on Russian Wikipedia will now add suggestions for ''&lt;span lang=&quot;ru&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;счастье&lt;/span&gt;'' (&quot;happiness&quot;) that the user probably intended. They plan to enable this feature for other Russian and Hebrew wikis this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T408734]
* Later this week, users of the &quot;{{int:codemirror-beta-feature-title}}&quot; [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] will have syntax highlighting available in [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]]. This requires that the &quot;{{int:discussiontools-preference-sourcemodetoolbar}}&quot; preference be set. [https://phabricator.wikimedia.org/T407918]
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|Campaign events extension]] – the set of tools for coordinating events and other on-wiki collaborations has now been deployed to all Wikimedia wikis. A new feature known as [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaborative contributions|Collaborative contribution]] to help organizers and participants see the impact of activities has also been added. Join the upcoming [[m:Special:MyLanguage/Event:Connection learning session 3|learning session]] to see the new feature in action and share your feedback.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug which stopped CodeReviewBot from working, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T410417]

'''Updates for technical contributors'''
*  Users of Wikimedia API can join a usability study to help validate the new design of Wikimedia REST API sandboxes. Interested participants should fill the [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/487662 recruitment survey]. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/IREJRRWTZTGCYWQHDMSNJFTQAEPOOAE3/]
* The MediaWiki Interfaces team is deprecating XSLT stylesheets within the Action API. Support for &lt;code dir=ltr&gt;format=xml'''&amp;xlst={stylesheet}'''&lt;/code&gt; will be removed from Wikimedia projects by the end of November, 2025. In addition, it will soon be disabled by default in MediaWiki release versions: v1.43 (LTS), v1.44, and v1.45. Support for XSLT stylesheets will be fully removed from MediaWiki v1.46 (expected to release between April and May 2026). [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/5AX7UWAVVUNUSBOIRHMNOKWOZ5EZI3JX/]
* The WDQS legacy endpoint ([https://query-legacy-full.wikidata.org/ query-legacy-full.wikidata.org]) will be decommissioned at the end of December 2025, and finally closed down on 7th January 2026. After this date, users should expect requests to query.wikidata.org that require the full graph to fail or return invalid results if they are not rewritten to use SPARQL federation. The team encourages users to ensure that tools and workflows use the supported WDQS endpoints (&lt;span dir=ltr&gt;&lt;nowiki&gt;https://query.wikidata.org/&lt;/nowiki&gt;&lt;/span&gt; - Main graph or &lt;span dir=ltr&gt;&lt;nowiki&gt;https://query-scholarly.wikidata.org/&lt;/nowiki&gt;&lt;/span&gt; - Scholarly graph). For support with migrating use cases, please review the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Data_access|Data Access]] and [[d:Wikidata:Request_a_query|Request a Query]] pages for details and assistance on alternative access methods.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.4|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/48|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W48&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 15:55, 24 നവംബർ 2025 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29702226 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-49&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W49&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/49|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* The Wikipedia Year in Review 2025 will be available on December 2 for users of iOS and Android Wikipedia apps, featuring new personalized insights, updated reading highlights, and refreshed designs. Learn more on the review's [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Wikipedia Year in Review/Updates|project page]].
* The Growth team is working on improving the text and presentation of the Verification Email sent to new users to make them more welcoming, useful and informative. Some new text have been drafted for A/B testing and you can help by translating them. See [[phab:T396155|Phabricator]].
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]] will now be deployed at Japanese, Urdu and Chinese Wikipedias on December 2. Add a link is based on a prediction model that suggests links to be added to articles. While this feature has already been available on most Wikipedias, the prediction model could not support certain languages. A new model has now been developed to handle these languages, and it will be gradually rolled out to other Wikipedias over time. If you would like to know more, please contact [[mw:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:34}} community-submitted {{PLURAL:34|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where search boxes on some Commons pages showed no results due to switch from SpecialSearch to MediaSearch, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T399476]
* Two new wikis have been created:
** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q36846|Toki Pona]] ([[w:tok:|&lt;code&gt;w:tok:&lt;/code&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T404457]
** a {{int:project-localized-name-group-wikiquote}} in [[d:Q33655|Nigerian Pidgin]] ([[q:pcm:|&lt;code&gt;q:pcm:&lt;/code&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T408318]
'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.5|MediaWiki]]

'''In depth'''
* The Wikimedia Foundation is in the early stages of exploring approaches to '''Article guidance'''. The initiative aims to identify interventions that could help new editors easily understand and apply existing Wikipedia practices and policies when creating an article. The project is in the exploration and early experimental design phase. All community members are encouraged to [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|learn more]] about the project, and share their thoughts on [[mw:Special:MyLanguage/Talk:Article guidance|the talk page]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/49|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W49&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 18:57, 1 ഡിസംബർ 2025 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29732328 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-50&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W50&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/50|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* Anybody who wishes to secure their user account can now use [[m:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]] (2FA). This is available to all registered users of all Wikimedia projects. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] initiative. Later, 2FA will be required for all users who can take security- or privacy-sensitive actions.

'''Updates for editors'''
* Following last week's deployments, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]] feature, which allows editors to add suggested links during editing, will be available to an additional [[Phab:T410469|33 Wikipedias]] starting on 9 December. This expansion is possible thanks to the new prediction model that now supports all languages, including those that were previously not covered. While the feature has been available on most Wikipedias for some time, this rollout brings us closer to using the improved model everywhere. If you have any questions or would like more details please contact [[mw:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]].
* Last week, the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Search Platform|Search Platform team]] added [[w:en:Transliteration|transliterated]] as-you-type search suggestions to Georgian wikis. If there are only a few regular search suggestions, then queries in Latin or Cyrillic script [[phab:T127003|are now rewritten into Georgian script]] to look for more matches. For example, searching for either &lt;bdi lang=&quot;ka-Latn&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;''bedniereba''&lt;/bdi&gt; or &lt;bdi lang=&quot;ka-Cyrl&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;''бедниереба''&lt;/bdi&gt; will now suggest the existing article about &lt;bdi lang=&quot;ka&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;ბედნიერება&lt;/bdi&gt; (&quot;happiness&quot;). You can recommend other languages where transliterated suggestions would be useful [[phab:T375215|on Phabricator]] for future development.
* Later this week, a controlled experiment will begin for editors on the 100 largest Wikipedias who are editing a section in the mobile web visual editor. 50% of these editors will notice a new &quot;Edit full page&quot; button that will enable them to expand their editing session to the whole page. This feature is intended to make it easier for people on mobile web to edit any article section, regardless of which section-edit icon they tapped to begin. The experiment will last ~4 weeks. You can find [[phab:T409112|more details]] about the project.
* Later this week, the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth|Reader Growth team]] will launch a [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/WE3.1.14 Expanded Mobile Sections|mobile web experiment]] to expand all article sections by default (currently they are collapsed by default) and pin the section header the user is currently reading to the top of the page. The experiment will affect 10% of users on Arabic, Chinese, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias. [https://phabricator.wikimedia.org/T409485]
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Wikipedia Year in Review/2025 Year in Review|Wikipedia Year in Review 2025]], a feature in the Wikipedia mobile apps (iOS and Android) that provides users with a personalised summary of their engagement with Wikipedia over the year, is now available on the iOS and Android apps. This edition includes expanded personalised insights, improved reading highlights, new donor messaging, and updated designs. Open the app to view your Year in Review and explore your reading journey from 2025.
* A recent software bug caused edits made with VisualEditor to make unintended changes to wikitext, including removing whitespace and replacing spaces with underscores in wikilinks inside citations. This was partially fixed last week, and further fixes are in progress. Editors who used VisualEditor between November 28 and December 2 should review their edits for unexpected modifications. [https://phabricator.wikimedia.org/T411238]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the incorrect handling of URLs copied from the address bar of Microsoft Edge users, has been resolved. [https://phabricator.wikimedia.org/T341281]

'''Updates for technical contributors'''
* Starting this week, users of the &quot;{{int:codemirror-beta-feature-title}}&quot; [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] will have [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror]] as the editor for Lua, JavaScript, CSS, JSON and Vue content models, instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]]. With this, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Linting|linters]] will be upgraded. This is part of a larger effort to eventually replace CodeEditor and provide a consistent code editing experience. [https://phabricator.wikimedia.org/T373711]
* Developers are encouraged to take the [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/552643 2025 Developer Satisfaction Survey], which remains open until 5 January 2026. If you build software for the Wikimedia ecosystem and would like to share your experiences or feedback, your participation is greatly appreciated. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/W4WBKO6Q55UWWCCSFWQATKEXBEHP3QNR/]
* There is no new MediaWiki version this week.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/50|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W50&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 17:44, 8 ഡിസംബർ 2025 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29738112 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-51&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W51&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/51|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:18}} community-submitted {{PLURAL:18|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, one of the fixes addressed an issue for temporary accounts adding an external URL, which triggered an hCaptcha request in more cases than intended, and did not display the required popup on the first attempt to publish the edit. [https://phabricator.wikimedia.org/T411927]

'''Updates for technical contributors'''
* To improve database and site performance, external links to Wikimedia projects will no longer be stored in the database. This means they will not be searchable in [[{{#special:LinkSearch}}]], will not be checked by the Spam Blacklist or AbuseFilter as new links, and will not be in the &lt;code dir=ltr&gt;externallinks&lt;/code&gt; table on database replicas. In the future this may be extended to other highly-linked trusted websites on a per-wiki basis, such as Creative Commons links on Wikimedia Commons. [https://phabricator.wikimedia.org/T405005]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.7|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/51|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W51&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 19:02, 15 ഡിസംബർ 2025 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29796010 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-52&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W52&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/52|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* From January, edit filters [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter/Access flags|can be set]] to automatically suppress their details such as rules and list of attempted edits and actions. This will help oversighters use edit filters to prevent doxxing or other suppressible material. [https://phabricator.wikimedia.org/T290324]
* The next issue of Tech News will be sent out on 12 January 2026 because of the end of year holidays. Thank you to all of the translators, and people who submitted content or feedback, this year.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:16}} community-submitted {{PLURAL:16|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the crash that occurred when tapping &quot;First Steps&quot; in the Wikipedia Android Year in Review has now been fixed, and the feature opens as expected. [https://phabricator.wikimedia.org/T411546]

'''Updates for technical contributors'''
* Interface elements such as diffs and categories generated by MediaWiki used to have the attribute &lt;code dir=ltr&gt;data-mw=&quot;interface&quot;&lt;/code&gt; to distinguish from wiki content. The attribute has been replaced with &lt;code dir=ltr&gt;data-mw-interface=&quot;&quot;&lt;/code&gt;, to avoid potential conflicts with other &lt;code dir=ltr&gt;data-mw&lt;/code&gt; attributes, which are generated by Parsoid. [https://phabricator.wikimedia.org/T409187]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] There is no new MediaWiki version this week or next week.
'''Meetings and events'''
* The [[mw:Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026|Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026]] will take place on 13-14 March 2026 in Arnhem, the Netherlands. Applications just opened mid-December and will close in mid-January or earlier if capacity is reached. With space for approximately 100 participants, early application is encouraged.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/52|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W52&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 21:44, 22 ഡിസംബർ 2025 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29831856 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-03&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W03&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/03|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* The Wikimedia Foundation has shared some guiding questions for the July 2026–June 2027 Annual Plan on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027/Product &amp; Technology OKRs|Meta]] and ''[[diffblog:2025/12/10/shaping-wikimedia-foundations-2026-2027-annual-goals-key-questions-for-the-wikimedia-movement/|Diff]]''. These focus on global trends, faster and healthier experimentation, better support for newcomers, strengthening editors and advanced users, improving collaboration across projects, and growing and retaining readership. Feedback and ideas are welcome on the [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|talk page]].

'''Updates for editors'''
* As part of the current work of Community Tech team on the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W372|Multiple watchlists]] project, the display of [[Special:EditWatchlist|EditWatchlist]] will be updated as a first step towards multiple watchlists. Additionally, the pagination on [[Special:Search|Search]] will be updated too, as a part of the work on the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W186|Revamp pagination / page navigation]] wish. [https://phabricator.wikimedia.org/T411596]
* [[m:Special:GlobalWatchlist|The Global Watchlist]] is a MediaWiki [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] that lets you see your watchlists from different wikis on the same page. It was recently updated to look more like the regular [[Special:Watchlist|Watchlist]], such as preparing it for temporary accounts in IP masking (including rerouting user links to contributions pages), making page titles bold, and opening links in edit summaries and tags in new browser tabs. [https://phabricator.wikimedia.org/T398361][https://phabricator.wikimedia.org/T298919][https://phabricator.wikimedia.org/T273526][https://phabricator.wikimedia.org/T286309]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where global blocks did not have the option to disable sending emails, has now been fixed, and will be available for use in the week of January 13. [https://phabricator.wikimedia.org/T401293]

'''Updates for technical contributors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Citation tool|VisualEditor citation tool]] and [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference Previews|Reference Previews]] now support &quot;map&quot; as a reference type. [https://phabricator.wikimedia.org/T411083]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.10|MediaWiki]]/[[mw:MediaWiki 1.46/wmf.11|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/03|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W03&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 19:32, 12 ജനുവരി 2026 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29907192 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-04&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W04&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/04|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* The tray shown on [[Special:Diff|Special:Diff]] in mobile view has been redesigned. It is now collapsed by default, and incorporates a link to undo the edit being viewed, making it easier for mobile editors and reviewers to take action while keeping the interface uncluttered. [https://phabricator.wikimedia.org/T402297] 
* [[m:Special:GlobalWatchlist|The Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] continues to improve — it now automatically determines the text direction (ensuring correct display of sites with unusual domain names) and shows detailed descriptions for log actions. Later this week, a new permanent link for page creations and CSS classes for each entry element will be added. [https://phabricator.wikimedia.org/T412505][https://phabricator.wikimedia.org/T287929][https://phabricator.wikimedia.org/T262768][https://phabricator.wikimedia.org/T414135]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the previously observed issue in Vector 2022, where anchor link targets were obscured by the sticky header, has now been addressed. [https://phabricator.wikimedia.org/T406114]

'''Updates for technical contributors'''
* As mentioned in the [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/44|October 2025 deprecation announcement]], MediaWiki Interfaces team will begin sunsetting all transform endpoints containing a trailing slash from the MediaWiki REST API the week of January 26. Changes are expected to roll out to all wikis on or before January 30th. All API users currently calling them are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. Both endpoint variations can be found, compared, and tested using the [https://test.wikipedia.org/wiki/Special:RestSandbox REST Sandbox]. If you have questions or encounter any problems, please file a ticket in Phabricator to the [https://phabricator.wikimedia.org/project/view/6931/ #MW-Interfaces-Team board].
* Interactive reference documentation for the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia REST API|Wikimedia REST API]] has moved. Requests to API docs previously hosted through [[mw:Special:MyLanguage/RESTBase|RESTBase]] (e.g.: &lt;code dir=ltr&gt;https://en.wikipedia.org/api/rest_v1/&lt;/code&gt;) are now redirected to the [[w:en:Special:RestSandbox|REST Sandbox]].
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikidata Platform|WMF Wikidata Platform team]] (WDP) has published its [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|January 2026 newsletter]]. It includes updates on the legacy full-graph endpoint decommissioning, the User-Agent policy change, the monthly Blazegraph migration office hours, and efforts to reduce regressions caused by the legacy endpoint shutdown. As a reminder, you can [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/WDP team updates|subscribe to the WDP newsletter]]!
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.12|MediaWiki]]

'''Meetings and events'''
* The [[mw:Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026|Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026]] will take place on 13-14 March 2026 in Arnhem, the Netherlands. Applications opened mid-December and will close soon or when capacity is reached. It's a two-day, technically oriented hackathon bringing together Wikimedians from the region. Hope to see you there!

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/04|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W04&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 20:29, 19 ജനുവരി 2026 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29943403 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-05&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W05&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/05|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* Wikimedia Foundation invites comments on [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Year1 Reflections and Proposed Way Forward 2026 Update|proposed future]] of the [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] until 28 February.
* All users with registered accounts can now use passkeys for [[m:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]] (2FA). Passkeys are a simple way to log in without using a second device. They verify the user's identity using a fingerprint, face scan, or a PIN code. To set up a passkey, first set up a regular 2FA method. Currently, to log in with a passkey, users must also use a password. Later this quarter, passwordless login will allow users to log in with a single click and a passkey. Users with advanced rights will also be required to have 2FA enabled. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] project.
* Unregistered contributors on blocked IPs or blocked IP ranges can now interact on-wiki to appeal a block by creating a temporary account to appeal a block on the user talk page, unless the &quot;prevent this user from editing their own talk page&quot; is enabled. This solves the problem of logged-out users unable to use the default unblock process via user talk page. [https://phabricator.wikimedia.org/T398673]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the Two-Factor Authentication (2FA) methods description on the management page has been updated. It is now clearer and easier for users to understand and make use of. [https://phabricator.wikimedia.org/T332385]

'''Updates for technical contributors'''
* A new AbuseFilter variable, &lt;code&gt;account_type&lt;/code&gt;, has been added to provide a reliable way to determine the account type being created in the &lt;code&gt;createaccount&lt;/code&gt; and &lt;code&gt;autocreateaccount&lt;/code&gt; actions. As part of this change, the variable &lt;code&gt;accountname&lt;/code&gt; has been renamed to &lt;code&gt;account_name&lt;/code&gt;, and &lt;code&gt;accountname&lt;/code&gt; is now deprecated. Edit filter managers should update any filters that use hardcoded account type checks or the deprecated variable. [https://phabricator.wikimedia.org/T414049]
* Image thumbnails that are requested in non-standard sizes, and using non-standard methods such as direct requests to &lt;code dir=ltr&gt;&lt;nowiki&gt;upload.wikimedia.org/…&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; will stop working in the near future. This change is to prevent ongoing external abuse by web-scrapers and bots. Some users with custom CSS/JS, Interface Admins who can fix gadgets and local skins, and Tool-authors, will need to update their code to use standard thumbnail sizes. [[phab:T414805|Details, search-links, and examples of how to fix them, are available in the task]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.13|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/05|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W05&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 21:17, 26 ജനുവരി 2026 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29969530 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-06&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W06&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/06|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* The &quot;{{int:pageinfo-toolboxlink}}&quot; feature, which gives validating information about a page ([{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=info}} example]), now automatically includes a table of contents. If there is a local [[{{ns:8}}:Pageinfo-header]] page created by individual users, it can now be removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T363726]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, VisualEditor previously added bold or italic formatting inside link descriptions, making the wikicode complex. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T409669]

'''Updates for technical contributors'''
* There was no XML dump on 20 January. Additionally, from now on, dumps will be generated once per month only. [https://phabricator.wikimedia.org/T414389]
* The MediaWiki Interfaces team removed support for all transform endpoints containing a trailing slash from the [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/API:REST%20API MediaWiki REST API]. All API users currently calling those endpoints are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. If you have questions or encounter any problems, please file a ticket in phabricator to the [https://phabricator.wikimedia.org/project/view/6931/ #MW-Interfaces-Team board].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.14|MediaWiki]]

'''Weekly highlight'''
* Users are reminded that the Wikimedia Foundation has shared some guiding questions for the July 2026–June 2027 Annual Plan on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027/Product &amp; Technology OKRs|Meta]] and ''[[diffblog:2025/12/10/shaping-wikimedia-foundations-2026-2027-annual-goals-key-questions-for-the-wikimedia-movement/|Diff]]''. These focus on global trends, faster and healthier experimentation, better support for newcomers, strengthening editors and advanced users, improving collaboration across projects, and growing and retaining readership. Feedback and ideas are welcome on the [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|talk page]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/06|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W06&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 17:43, 2 ഫെബ്രുവരി 2026 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30000986 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-07&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W07&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] Logged-in contributors who manage large or complex watchlists can now organise and filter watched pages in ways that improve their workflows with the new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist labels|Watchlist labels]] feature. By adding custom labels (for example: pages you created, pages being monitored for vandalism, or discussion pages) users can more quickly identify what needs attention, reduce cognitive load, and respond more efficiently. This improves watchlist usability, especially for highly active editors.
* A new feature available on [[Special:Contributions|Special:Contributions]] shows [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] that are likely operated by the same person, and so makes patrolling less time-consuming. Upon checking contributions of a temporary account, users with access to temporary account IP addresses can now see a view of contributions from the related temporary accounts. The feature looks up all the IPs associated with a given temporary account within the data retention period and shows all the contributions of all temporary accounts that have used these IPs. [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts#February 2026: Improvements to the patroller tooling|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T415674] 
* When editors preview a wikitext edit, the reminder box that they are only seeing a preview (which is shown at the top), now has a grey/neutral background instead of a yellow/warning background. This makes it easier to distinguish preview notes from actual warnings (for example, edit conflicts or problematic redirect targets), which will now be shown in separate warning or error boxes. [https://phabricator.wikimedia.org/T414742]
* The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] continues to improve — it now properly supports more than one Wikibase site, for example both [[d:|Wikidata]] and [[testwikidata:|testwikidata]]. In addition, issues regarding text direction have been fixed for users who prefer Wikidata or other Wikibase sites in right-to-left (RTL) languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T415440][https://phabricator.wikimedia.org/T415458]
* The automatic &quot;magic links&quot; for ISBN, RFC, and PMID numbers have been [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic links|deprecated in wikitext since 2021]] due to inflexibility and difficulties with localization. Several wikis have successfully replaced RFC and PMID magic links with equivalent external links, but a template was often required to replace the functionality of the ISBN magic link. There is now a new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#isbn|built-in parser function]] &lt;code dir=ltr&gt;&lt;nowiki&gt;{{#isbn}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; available to replace the basic functionality of the ISBN magic link. This makes it easier for wikis who wish to migrate off of the deprecated magic link functionality to do so. [https://phabricator.wikimedia.org/T145604]
* Two new wikis have been created: 
** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q35401|Jju]] ([[w:kaj:|&lt;code&gt;w:kaj:&lt;/code&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T413283]
** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q1186896|Nawat]] ([[w:ppl:|&lt;code&gt;w:ppl:&lt;/code&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T413273]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. 

'''Updates for technical contributors'''
* A new global user group has been created: [[{{int:grouppage-local-bot}}|{{int:group-local-bot}}]]. It will be used internally by the software to allow community bots to bypass rate limits that are applied to abusive [[w:en:Web scraping|web scrapers]]. Accounts that are approved as bots on at least one Wikimedia wiki will be automatically added to this group. It will not change what user permissions the bot has. [https://phabricator.wikimedia.org/T415588]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.15|MediaWiki]]

'''Meetings and events'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Conference Spring 2026|MediaWiki Users and Developers Conference, Spring 2026]] will be held March 25–27 in Salt Lake City, USA. This event is organized by and for the third-party MediaWiki community. You can propose sessions and register to attend. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/AZBWVI46SDEB65PGR5J6E4TYOQQEZXM7/]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W07&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 23:30, 9 ഫെബ്രുവരി 2026 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30026671 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-08&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W08&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/08|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Site Reliability Engineering|SRE Team]] will be performing a cleanup of Wikimedia's [[m:Special:MyLanguage/Etherpad|Etherpad]] instance, the web-based editor for real-time collaborative document editing. All pads will be permanently deleted after 30 April, 2026 – if there are still migration projects in progress at that point the team can revisit the date on a case by case basis. Please create local backups of any content you wish to keep, as deleted data cannot be recovered. This cleanup helps reduce database size and minimize infrastructure footprint. Etherpad will continue to support real-time collaboration, but long-term storage should not be expected. Additional cleanups may occur in the future without prior notice. [https://phabricator.wikimedia.org/T415237]

'''Updates for editors'''
* The Information Retrieval team will be launching an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Information Retrieval/Phase 1|Android mobile app experiment]] that tests hybrid search capabilities which can handle both semantic and keyword queries. The improvement of on-platform search will enable readers to find what they’re looking for directly on Wikipedia more easily. The experiment will first be launched on Greek Wikipedia in late February, followed by English, French, and Portuguese in March. [https://diff.wikimedia.org/2026/01/08/semantic-search-making-it-easier-to-find-the-information-readers-want/ Read more] on Diff blog. [https://www.mediawiki.org/wiki/Readers/Information_Retrieval]
* The Reader Growth team will run [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/WE3.10.2 Mobile Table of Contents|an experiment]] for mobile web users, that adds a table of contents and automatically expands all article sections, to learn more about navigation issues they face. The test will be available on Arabic, Chinese, English, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias.
* Previously, site notices ([[{{ns:8}}:Sitenotice]] and [[{{ns:8}}:Anonnotice]]) would only render on the desktop site. Now, they will render on all platforms. Users on mobile web will now see these notices and be informed. Site administrators should be prepared to test and fix notices on mobile devices to avoid interference with articles. To opt out, interface admins can add &lt;code dir=&quot;ltr&quot;&gt;#siteNotice { display: none; }&lt;/code&gt; to [[{{ns:8}}:Minerva.css]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T138572][https://phabricator.wikimedia.org/T416644]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue on [[Special:RecentChanges|Special:RecentChanges]] has been fixed. Previously, clicking hide in the active filters caused the &quot;view new changes since…&quot; button to disappear, though it should have remained visible. The button now behaves as expected. [https://phabricator.wikimedia.org/T406339]

'''Updates for technical contributors'''
* New documentation is now available to help editors debug on-site search features. It supports troubleshooting when pages do not appear in results, when ranking seems unexpected, and when you need to inspect what content is being indexed, helping make search behavior easier to understand and analyze. [[mw:Help:CirrusSearch/Debug|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T411169]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.16|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/08|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W08&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 19:16, 16 ഫെബ്രുവരി 2026 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30086330 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-09&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W09&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/09|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Reference Check|Reference Check]] has been deployed to English Wikipedia, completing its rollout across all Wikipedias. The feature prompts newcomers to add a citation before publishing new content, helping reduce common citation-related reverts and improve verifiability. In A/B testing, the impact was substantial: newcomers shown Reference Check were approximately 2.2 times more likely to include a reference on desktop and about 17.5 times more likely on mobile web. [https://analytics.wikimedia.org/published/reports/editing/reference_check_ab_test_report_final_2025.html]
'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:InterwikiSorting|InterwikiSorting extension]], which allowed for the [[m:Special:MyLanguage/Interwiki sorting order|sorting of interwiki links]], has been undeployed from Wikipedia. As a result, editors who had enabled interwiki link sorting in non-compact mode (full list format) will now see links reordered. The links moving forward will be listed in the alphabetical order of language code. [https://phabricator.wikimedia.org/T253764]
* Later this week, people who are editing a page-section using the mobile visual editor, will notice a new &quot;Edit full page&quot; button. When tapped, you will be able to edit the entire article. This helps when the change you want to make is outside the section you initially opened. [https://phabricator.wikimedia.org/T387175][https://phabricator.wikimedia.org/T409112]
* [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|The Reader Experience team]] is inviting editors to assess whether dark mode should still be considered &quot;beta&quot; on their wiki, based on their experience of how well it functions on desktop and mobile. If the feature is deemed mature, editors can update the interface messages in &lt;code dir=ltr&gt;MediaWiki:skin-theme-description&lt;/code&gt; and &lt;code dir=ltr&gt;MediaWiki:Vector-night-mode-beta-tag&lt;/code&gt; to indicate that dark mode is ready and no longer considered beta.
* The improved [[mw:Wikimedia_Apps/Team/iOS/Activity_Tab|Activity tab]] which displays user-insights is now available to all users of the Wikipedia iOS app (version 7.9.0 and later). Following earlier A/B testing that showed higher account creation among users with access to the feature, it has been rolled out to 100% of users along with some updates. The Activity tab now shows your edited articles in the timeline, offers editing impact insights like contribution counts and article view trends, and customization options to improve in-app experience for users.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug that prevented [[mw:Special:MyLanguage/Extension:DiscussionTools|DiscussionTools]] from working on mobile has now been fixed, restoring full functionality. [https://phabricator.wikimedia.org/T415303]

'''Updates for technical contributors'''
* The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] that makes this possible continues to improve. The latest upgrade is the inclusion of a [[mw:Extension:GlobalWatchlist#hook|new hook]], &lt;code dir=ltr&gt;ext.globalwatchlist.rebuild&lt;/code&gt;, which fires after each watchlist rebuild. This allows you to run gadgets and user scripts for the Special page. [https://phabricator.wikimedia.org/T275159]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.17|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/09|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W09&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 19:03, 23 ഫെബ്രുവരി 2026 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30119102 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-10&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W10&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/10|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* Wikipedia 25 [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments|Birthday mode]] is now live on Betawi, Breton, Chinese, Czech, Dutch, English, French, Gorontalo, Indonesian, Italian, Luxembourgish, Madurese, Sicilian, Spanish, Thai, and Vietnamese Wikipedias! This limited-time campaign feature celebrates 25 years of Wikipedia with a birthday mascot, Baby Globe. When turned on, Baby Globe is shown on [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments/article configuration|~2,500 articles]], waiting to be discovered by readers. Communities can choose to turn Birthday mode on by getting consensus from their community and asking an admin to enable the feature and customize it via [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments#Community Configuration Demo|community configuration]] on the local wiki.

'''Updates for editors'''
* [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new feature to re-use references with different details has been released to Swedish Wikipedia, Polish Wikipedia and [[:phab:T418209|a couple of other wikis]]. You can [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#test|try the feature]] on these projects or on testwiki and [https://en.wikipedia.beta.wmcloud.org/wiki/Sub-referencing betawiki]. Learnings from the first pilot wiki German Wikipedia have been [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing/Learnings|published in a report]]. Reach out to the Wikimedia Deutschland team if you are [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Pilot wikis|interested in becoming a pilot wiki]].
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Paste check|Paste Check]] will become available at all Wikipedias this week. The feature prompts newcomers who are pasting text they are not likely to have written into VisualEditor to consider whether doing so risks a copyright violation. Paste Check [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Tags|tags]] all edits where it is shown for potential review. Local administrators can configure various aspects of the feature via [[{{#special:EditChecks}}]]. [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Paste Check#A/B Experiment|Research]] across 22 wikis found that Paste Check resulted in an 18% decrease in relative reverted-edits compared to the control group. Translators can [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&amp;group=ext-visualeditor-ve-mw-editcheck&amp;filter=&amp;optional=1&amp;action=translate help to localize] this and related features.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] will be standardizing the user menu in the top right for all mobile users so that it is closer to the desktop experience. Currently this user menu is only visible to users with Advanced Mobile Controls (AMC) turned on. The only change is that a couple buttons previously in the left-side menu will move to the top right for users who do not have AMC turned on. This change is expected to go out March 9 and seeks to improve the user interface. [https://phabricator.wikimedia.org/T413912]
* Starting in the week of March 2, the emails sent out when an email address was added, removed, or changed for an account will switch to a substantially nicer and clearer HTML email from the prior plaintext one. [https://phabricator.wikimedia.org/T410807]
* Notifications are currently limited to 2,000 historic entries per user, and extend back to 2013 when the feature was released. This is going to be changed to only store Notifications from the last 5 years, but up to 10,000 of them. This will help with long-term infrastructure health and help to prevent more recent notifications from disappearing too soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T383948]
* The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] which lets you view your watchlists from multiple wikis on a single page continues to see improvements. The latest update improves label usage experience. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] now allows activating the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Language#Fallback languages|language fallback system]] for Wikidata items without labels in the viewed language, and showing those labels in the user’s preferred Wikidata language if no &lt;code dir=ltr&gt;uselang=&lt;/code&gt; URL parameter is provided. [https://phabricator.wikimedia.org/T373686][https://phabricator.wikimedia.org/T416111]
* The Wikipedia Android team has started a beta test of [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Information Retrieval/Phase 1|hybrid search]] on Greek Wikipedia. Hybrid search capabilities can handle both semantic and keyword queries enabling readers to find what they’re looking for directly on Wikipedia more easily.
* For security reasons, members of certain user groups are [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|required to have two-factor authentication]] (2FA) enabled. Currently, 2FA is required to use the group, but not to be a member of it. Given that this model still has some vulnerabilities, the situation will [[phab:T418580|gradually change in March]]. Members of these groups will be unable to disable last 2FA method on their account, and it will be impossible to add users without 2FA to these groups. Users will still be able to add new authentication methods or remove them, as long as at least one method is continuously enabled. In the second half of March, users without 2FA will be removed from these groups. This applies to: CentralNotice administrators, checkusers, interface administrators, suppressors, Wikidata staff, Wikifunctions staff, WMF Office IT and WMF Trust &amp; Safety. Nothing will change for other users. See the linked task for deployment schedule. [https://phabricator.wikimedia.org/T418580]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue preventing users from creating an instance in [https://www.wikibase.cloud/ Wikibase.cloud] has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T416807]

'''Updates for technical contributors'''
* To help ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]], over the next month the Wikimedia Foundation will implement global API rate limits across our APIs. In early March, stricter limits will be applied to unidentified requests from outside Toolforge/WMCS and API requests that are made from web browsers. In April, higher limits will be applied to identified traffic. These limits are intentionally set as high as possible to minimise impact on the community. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]].
* The Wikidata Query Service Linked Data Fragment (LDF) endpoint will be decommissioned in February. This endpoint served limited traffic, which was successfully migrated to other data access methods that were better suited to support existing use cases. The hardware used to support the LDF endpoint will be reallocated to support the ongoing backend migration efforts. [https://phabricator.wikimedia.org/T415696]
* The new Parsoid parser [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Updates|continues to be deployed to additional wikis]], improving platform sustainability and making it easier to introduce new reading and editing features. Parsoid is now the default parser on 488 WMF wikis (268 Wikipedias), now covering more than 10% of all Wikipedia page views.
* The process and criteria for [[Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise#Access|requesting exceptional access]] to the high volume feed of the ''Wikimedia Enterprise'' APIs (at no cost for mission-aligned usecases), [[m:Talk:Wikimedia Enterprise#Exceptional access criteria|have now been published]]. This is to provide more thorough and clearer documentation for users.
* [https://techblog.wikimedia.org/ Tech Blog], the blog dedicated to the Wikimedia technical community [https://techblog.wikimedia.org/2026/02/24/a-tech-blog-diff/ will be migrating] to [[diffblog:|Diff]], the community news and event blog. The migration should be complete in April 2026, after which new posts will be accepted for publishing. Readers will be able to access posts – old and new – on the landing page at https://diff.wikimedia.org/techblog.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.18|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/10|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W10&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 17:51, 2 മാർച്ച് 2026 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30137798 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-11&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W11&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/11|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 25 March 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1774450800 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies.
* Last week, all wikis had 2 hours of read-only time, and extended unavailability for user-scripts and gadgets. This was due to a security incident which has since been resolved. Work is ongoing to prevent re-occurrences. For current information please see the [[m:Steward's noticeboard#Statement on Meta about today's user script security incident|post on the Stewards' noticeboard]] ([[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Product Safety and Integrity/March 2026 User Script Incident|translations]]).

'''Updates for editors'''
* Users facing multiple blocks on mobile will now see the reasons for each block separately, instead of a generic message. This helps them understand why they are blocked and what steps they can take to resolve the issue. For example, users affected for using common VPNs (such as [[Special:MyLanguage/Apple iCloud Private Relay|iCloud Private Relay]]) will receive clearer guidance on what they need to do to start editing again. [https://phabricator.wikimedia.org/T357118]
* Later this week, [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] will become available as a beta feature within the visual editor at all Wikipedias. This feature proactively suggests various types of actions that people can consider taking to improve Wikipedia articles, and learn about related guidelines. The feature is locally configurable, and can also be locally expanded with custom Suggestions. Current settings can be seen at [[Special:EditChecks]] and there are [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#For administrators %E2%80%93 local customization|instructions for how administrators can customize]] the links to point to local guidelines. The feature is connected to [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check|Edit check]] which suggests improvements while someone is writing new content. In the future, the Editing team plans to evaluate the feature's impact with newcomers through a controlled experiment. [https://phabricator.wikimedia.org/T404600]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where the cursor became misaligned during the use of CodeMirror’s syntax highlighting, which makes wikitext and code easier to read, has now been fixed. This problem specifically affected users who defined a font rule in a custom stylesheet while creating a new topic with DiscussionTools. [https://phabricator.wikimedia.org/T418793]

'''Updates for technical contributors'''
* API rate limiting update: To help ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]], global API rate limits will be applied this week to requests without a compliant User-Agent that originate from outside Toolforge/WMCS and to unauthenticated requests made from web browsers. Higher limits will be applied to identified traffic in April. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]].
* The new GraphQL API has been released. The API was developed as a flexible alternative to select features of the Wikidata Query Service (WDQS), to improve developer experience and foster adaptability, and efficient data access. Try it out and [[d:Wikidata:Wikibase GraphQL#Feedback and development|give feedback]]. You can also [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/GraphQLAPI/apply sign up for usability tests].
* The [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group|PTAC Unsupported Tools Working Group]] continued improvements to [[commons:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons#|Video2Commons]] in February, with fixes addressing authentication errors, large-file handling, task queue visibility, and clearer upload behavior. Work is still ongoing in some areas, including changes related to deprecated server-side uploads. Read [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group#February 2026|this update]] to learn more.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.19|MediaWiki]]

'''In depth'''
* The Article Guidance team invites experienced Wikipedia editors from selected [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Pilot wikis and collaborators#Collaborators|pilot wikis]] and interested contributors from other Wikipedias to fill out this questionnaire which is available in [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfmLeVWnxmsCbPoI_UF2jyRcn73WRGWCVPHzerXb4Cz97X_Ag/viewform English], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSd6rzr4XXQw8r4024fE3geTPFe13M_6w7Mitj-YJi0sOlWTAw/viewform?usp=header Arabic], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdok3-RfB18lcugYTUMGkpwmqG_8p760Wv4dCXitOXOszjUDw/viewform?usp=header Bengali], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfjTfYp4jEo0akA4B1e-Nfg3QZPCudUjhJzHzzDi6AHyAaMGA/viewform?usp=header Japanese], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScteVoI29Aue4xc72dekk-6RYtvmMgQxzMI900UOawrFrSTWg/viewform?usp=header Portuguese], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSetdxnYwL3ub2vqA7awCg5hJZPMIYcDPaiTe12rY9h0GYnVlw/viewform?usp=header Persian], and [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScNvfJF-Ot-4pzA4qAN771_0QDJ4Li19YcUsaTgSKW8Nc7U_Q/viewform?usp=header Turkish]. Your answers will help the team customize guidance for less experienced editors and help them learn community policies and practices while creating an article. Learn more [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|on the project page]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/11|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W11&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 18:52, 9 മാർച്ച് 2026 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30213008 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-12&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W12&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/12|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature, also known as [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror 6]], has been used for wikitext syntax highlighting since November 2024. It will be promoted out of beta by May 2026 in order to bring improvements and new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Features|features]] to all editors who use the standard syntax highlighter. If you have any questions or concerns about promoting the feature out of beta, [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror|please share]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T259059]
* Some changes to local user groups are performed by stewards on Meta-Wiki and logged there only. Now, interwiki rights changes will be logged both on Meta-Wiki and the wiki of the target user to make it easier to access a full record of user's rights changes on a local wiki. Past log entries for such changes will be backfilled in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T6055]
* On wikis using [[m:Special:MyLanguage/Flagged Revisions|Flagged Revisions]], the number of pending changes shown on [[{{#Special:PendingChanges}}]] previously counted pages which were no longer pending review, because they have been removed from the system without being reviewed, e.g. due to being deleted, moved to a different namespace, or due to wiki configuration changes. The count will be correct now. On some wikis the number shown will be much smaller than before. There should be no change to the list of pages itself. [https://phabricator.wikimedia.org/T413016]
* Wikifunctions composition language has been rewritten, resulting in a new version of the language. This change aims to increase service stability by reducing the orchestrator's memory consumption. This rewrite also enables substantial latency reduction, code simplification, and better abstractions, which will open the door to later feature additions. Read more about [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-03-11|the changes]].
* Users can now sort search results alphabetically by page title. The update gives an additional option to finding pages more easily and quickly. Previously, results could be sorted by Edit date, Creation date, or Relevance. To use the new option, open 'Advanced Search' on the search results page and select 'Alphabetically' under 'Sorting Order'. [https://phabricator.wikimedia.org/T403775]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug that prevented UploadWizard on Wikimedia Commons from importing files from Flickr has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419263]
'''Updates for technical contributors'''
* A new special page, [[{{#special:LintTemplateErrors}}]], has been created to list transcluded pages that are flagged as containing lint errors to help users discover them easily. The list is sorted by the number of transclusions with errors. For example: [[{{#special:LintTemplateErrors}}/night-mode-unaware-background-color]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T170874]
* Users of the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature have been using [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] for syntax highlighting when editing JavaScript, CSS, JSON, Vue and Lua content pages, for some time now. Along with promoting CodeMirror 6 out of beta, the plan is to replace CodeEditor as the standard editor for these content models by May 2026. [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror|Feedback or concerns are welcome]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T419332]
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] JavaScript modules will soon be upgraded to CodeMirror 6. Leading up to the upgrade, loading the &lt;code dir=ltr&gt;ext.CodeMirror&lt;/code&gt; or &lt;code dir=ltr&gt;ext.CodeMirror.lib&lt;/code&gt; modules from gadgets and user scripts was deprecated in July 2025. The use of the &lt;code dir=ltr&gt;ext.CodeMirror.switch&lt;/code&gt; hook was also deprecated in March 2025. Contributors can now make their scripts or gadgets compatible with CodeMirror 6. See the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror#Gadgets and user scripts|migration guide]] for more information. [https://phabricator.wikimedia.org/T373720]
* The MediaWiki Interfaces team is expanding coverage of REST API module definitions to include [[mw:Special:MyLanguage/API:REST API/Extensions|extension APIs]]. REST API modules are groups of related endpoints that can be independently managed and versioned. Modules now exist for [https://phabricator.wikimedia.org/T414470 GrowthExperiments] and [https://phabricator.wikimedia.org/T419053 Wikifunctions] APIs. As we migrate extension APIs to this structure, documentation will move out of the main MediaWiki OpenAPI spec and REST Sandbox view, and will instead be accessible via module-specific options in the dropdown on the [https://test.wikipedia.org/wiki/Special:RestSandbox REST Sandbox] (i.e., [[{{#Special:RestSandbox}}]], available on all wiki projects).
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto|Scribunto]] extension provides different pieces of information about the wiki where the module is being used via the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual|mw.site]] library. Starting last week, the library also provides a [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.site.wikiId|way]] of accessing the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Wiki ID|wiki ID]] that can be used to facilitate cross-wiki module maintenance. [https://phabricator.wikimedia.org/T146616]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.20|MediaWiki]]

'''In depth'''
* The [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|2026 Coolest Tool Award]] celebrating outstanding community tools, is now open for nominations! Nominate your favorite tool using the [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/435684?lang=en nomination survey] form by 23 March 2026. For more information on privacy and data handling, please see the [[foundation:Special:MyLanguage/Legal:Coolest_Tool_Award_2026_Survey_Privacy_Statement|survey privacy statement]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/12|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W12&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 19:35, 16 മാർച്ച് 2026 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30260505 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-13&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W13&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/13|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* Wikimedia site users can now log in without a password using passkeys. This is a secure method supported by fingerprint, facial recognition, or PIN. With this change, all users who opt for passwordless login will find it easier, faster, and more secure to log in to their accounts using any device. The new passkey login option currently appears as an autofill suggestion in the username field. An additional [[phab:T417120|&quot;Log in with passkey&quot; button]] will soon be available for users who have already registered a passkey. This update will improve security and user experience. The [[c:File:Passwordless_login_screencast.webm|screen recording]] demonstrates the passwordless login process step by step.
* [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 25 March 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1774450800 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies.

'''Updates for editors'''
* Wikimedia site users can now export their notifications older than 5 years using a [[toolforge:echo-chamber|new Toolforge tool]]. This will ensure that users retain their important notifications and avoid them being lost based on the planned change to delete notifications older than 5 years, as previously announced. [https://phabricator.wikimedia.org/T383948]
* Wikipedia editors in Indonesian, Thai, Turkish, and Simple English now have access to Special:PersonalDashboard. This is an [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Dashboard|early version of an experience]] that introduces newer editors to patrolling workflows, making it easier for them to move from making edits to participating in more advanced moderation work on their project. [https://phabricator.wikimedia.org/T402647]
* The [[Special:Block]] now has two minor interface changes. Administrators can now easily perform indefinite blocks through a dedicated radio button in the expiry section. Also, choosing an indefinite expiry provides a different set of common reasons to select from, which can be changed at: [[MediaWiki:Ipbreason-indef-dropdown]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T401823]
* Mobile editors [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#Logged-out|at several wikis]] can now see an improved logged-out edit warning, thanks to the recent updates from the Growth team. These changes released last week are part of ongoing efforts and tests to enhance [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|account creation experience on mobile]] and then increase participation. [https://phabricator.wikimedia.org/T408484]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:36}} community-submitted {{PLURAL:36|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug that prevented mobile web users from seeing the block information when affected by multiple blocks has been fixed. They can now see messages of all the blocks currently affecting them when they access Wikipedia.

'''Updates for technical contributors'''
* Images built using Toolforge will soon get the upgraded buildpacks version, bringing support for newer language versions and other upstream improvements and fixes. If you use Toolforge Build Service, review the recent [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/cloud-announce@lists.wikimedia.org/thread/EMYTA32EV2V5SQ2JIEOD2CL66YFIZEKV/ cloud-announce email] and update your build configuration as necessary to ensure your tools are compatible. [https://wikitech.wikimedia.org/w/index.php?title=Help:Toolforge/Building_container_images&amp;oldid=2392097#Buildpack_environment_upgrade_process][https://phabricator.wikimedia.org/T380127]

* The [https://api.wikimedia.org/wiki/Main_Page API Portal] documentation wiki will shut down in June 2026. API keys created on the API Portal will continue to work normally. api.wikimedia.org endpoints will be deprecated gradually starting in July 2026. Documentation on the API Portal is moving to [[mw:Wikimedia APIs|mediawiki.org]]. Learn more on the [[wikitech:API Portal/Deprecation|project page]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.21|MediaWiki]]

'''In depth'''
* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] is considering improvements to [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|automatically generated reference names in VisualEditor]]. Please check out the [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|proposed solutions]] and participate in the [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|request for comment]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/13|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W13&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 16:50, 23 മാർച്ച് 2026 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30268305 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-14&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W14&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/14|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* The Beta version of [[abstract:|Abstract Wikipedia]] a new Wikimedia project which is language-independent, was launched last week. The project allows communities to build Wikipedia articles in their native language, which can be readily accessed by other users in their own languages. The wiki is powered by instructions from Wikifunctions and also based on structured content from Wikidata. [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-03-26|Read more]].

'''Updates for editors'''
* The Growth team is running an A/B test to evaluate a clearer, more user-friendly message that promotes account creation on wikis. Currently when logged-out mobile users begin editing, they see a jarring warning message that can feel abrupt and discouraging. This also presents temporary account editing as the default rather than encouraging account creation. The test is running on ten Wikipedias, including Arabic, French, Spanish and German. [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#2. Improve logged-out warning message (T415160)|Read more]].
* The Wikimedia Apps team is inviting feedback on [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Future of Editing on the Mobile Apps|how editing should work on the Wikipedia mobile apps]]. The discussion focuses on improving how users access editing tools when they tap &quot;Edit&quot;. This is part of a broader effort to convert readers who develop an interest in editing, to access a more user-friendly pathway to start contributing.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:45}} community-submitted {{PLURAL:45|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where citation fetching from the large newspaper archive [https://www.newspapers.com Newspapers.com] was no longer working, due to a block in [[mw:Special:MyLanguage/Citoid|Citoid]] requests, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419903]

'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.22|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/14|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W14&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 19:25, 30 മാർച്ച് 2026 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30329462 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-15&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W15&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/15|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''

* The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] now includes a new group goal-setting feature, enabling organizers to set and track event goals such as the number of articles created and participating contributors in real time. Similarly, participants can work toward shared targets and see their collective impact as the event unfolds. The feature is now available on all Wikimedia wikis. Learn more in [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Collaborative contributions#Goal setting|the documentation]].
* [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] The new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist labels|watchlist labels]] feature (announced in [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Tech News 2026-07]]) is now available via VisualEditor, the source editor, and the 'watchstar' (or watch link, for skins that don't have a star icon). Previously it was only possible to assign labels via [[Special:EditWatchlist|EditWatchlist]]. In all three places it is a new field following the expiry field.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where talk pages on mobile with Parsoid are unusable after empty section headers, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419171]

'''Updates for technical contributors'''
* The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|sub-referencing feature]], which lets editors add details to an existing reference without duplicating it, will be gradually rolled out to [[phab:T414094|more wikis]] later this year. Wikis using the [[mw:Special:MyLanguage/Reference Tooltips|Reference Tooltips]] gadget are encouraged to update their version (typically at [[m:MediaWiki:Gadget-ReferenceTooltips.js|MediaWiki:Gadget-ReferenceTooltips.js]] as shown [https://en.wikipedia.org/w/index.php?diff=1344408362 here]) to ensure compatibility. Other reference-related gadgets may also be affected. [https://phabricator.wikimedia.org/T416304]
* All Wikinews editions will be closed and switched to read-only mode on 4 May 2026. Content will remain accessible, but no new edits or articles can be added. This closure was approved by the Board of Trustees of the Wikimedia Foundation following extended discussions. [[m:Wikimedia Foundation Board noticeboard#Board of Trustees Approves Closure of Wikinews|Read more]].
* The [[:mw:Special:MyLanguage/API:Action API|Action API]] has had several formats for requested output. One of them, &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;format=php&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;, is being removed soon. Please ensure your scripts or bots use the [[mw:Special:MyLanguage/API:Data formats#Output|JSON format]]. This removal should affect very few scripts and bots. [https://phabricator.wikimedia.org/T118538]
* The [[Special:NamespaceInfo|Special:NamespaceInfo]] page now includes namespace aliases. For example &quot;WP&quot; for the &quot;Project&quot; (&quot;Wikipedia&quot;) namespace on the German Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T381455]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.23|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/15|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W15&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 16:18, 6 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30362761 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-16&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W16&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/16|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* Experienced editors are invited to [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Main_Page test] the [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] feature, designed to help less-experienced editors create well-structured, policy-compliant Wikipedia articles. Testing instructions are [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Test feature guide|available]]. Also, after reviewing [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Category:Pages_using_article_guidance the outlines], please provide feedback on the [[mw:Talk:Article guidance|project talk page]]. Based on your input, the feature will be refined and transferred to the pilot Wikipedias to translate and adapt. Check out [[c:File:Article Guidance workflow demo - April 2026.webm|the video]] explaining the feature.
'''Updates for editors'''
* On most wikis, all autoconfirmed users can now use [[Special:ChangeContentModel|Special:ChangeContentModel]] page to [[mw:Special:MyLanguage/Help:ChangeContentModel|create new pages with custom content models]], such as mass message lists, making custom page formats more accessible. Check [[Special:ListGroupRights|Special:ListGroupRights]] for the status of your wiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T248294]
* The Growth team has launched an [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account_Creation_Experiments|account creation experiment]] to evaluate whether adding an account creation button to the mobile web header increases new account registrations and encourages more mobile users to contribute to the wikis. The experiment is currently live on Hindi, Indonesian, Bengali, Thai, and Hebrew Wikipedia, and targets 10% of logged-out mobile web users.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where VisualEditor could get stuck loading on Windows devices with animations turned off, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T382856]

'''Updates for technical contributors'''
* Starting later this week, {{int:group-abusefilter}} who have the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature enabled will have [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] as the editor at [[Special:AbuseFilter|Special:AbuseFilter]]. This is part of the broader effort to make the user experience more consistent across all editors. [https://phabricator.wikimedia.org/T399673][https://phabricator.wikimedia.org/T419332]
* Tools and bots that access the [[mw:Special:MyLanguage/Notifications/API|Notifications API]] (&lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;action=query&amp;meta=notifications&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;) will need to update their OAuth or BotPassword grants to also include access to private notifications. [https://phabricator.wikimedia.org/T421991]
* Due to a library upgrade, listings on category pages may be displayed out of order starting on Monday, 20th April. A migration script will be run to correct this, and will take hours to days depending on the size of the wiki (up to a week for English Wikipedia). [https://phabricator.wikimedia.org/T422544]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.24|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/16|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W16&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 15:18, 13 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30380527 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-17&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W17&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/17|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* After two years of development, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]], also known as [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror 6]], is to be promoted out of beta on Tuesday, April 21. It brings better code and wikitext readability, reduction in typing errors, and other [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|benefits]] to all users of the standard syntax highlighter. A huge thank you to volunteer [https://phabricator.wikimedia.org/p/Bhsd/ Bhsd] who developed many of the new features, including [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Code folding|code folding]], [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Autocompletion|autocompletion]], and [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Linting|linting]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T259059]
* A major update to the Wikipedia app for iOS is now rolling out, redesigning the interface to align with Apple's latest &quot;Liquid Glass&quot; visual design. [https://apps.apple.com/us/app/wikipedia/id324715238 Download the latest version] and explore the update.

'''Updates for editors'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|Reading lists]] is a feature which allows readers to save articles to a list for reading later. This feature is now in beta on Arabic, French, Indonesian, Vietnamese, and Chinese Wikipedias and by default for all new accounts on all Wikipedias.
* An experiment which explores extending [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews|Page Previews to mobile web]] will be launched in the week of April 20 on Arabic, English, French, Italian, Polish, and Vietnamese Wikipedias. Page Previews are pop-ups that display a thumbnail, lead paragraph, and a link to open the full article of a blue link, thereby improving content discovery. The feature is already available on desktop and in the apps. [[m:Special:MyLanguage/List of experiments in Product and Technology#Template|Read more about this experiment and others]].
* On several wikis, logged-in editors who haven't [[mw:Special:MyLanguage/Help:Email confirmation|confirmed their email addresses]] can now see a banner encouraging them to do so. Having the email address confirmed allows a user to restore access to the account if they lose it. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security#Encouraging users to confirm their email addresses|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T421366]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:15}} community-submitted {{PLURAL:15|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where editing very large wiki pages in the 2017 wikitext editor caused slow loading, preview and scrolling lag, and performance issues when selecting, cutting, or pasting content, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T184857]

'''Updates for technical contributors'''
* As part of the promotion of [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror]] from a beta feature, all users will use [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] for syntax highlighting when editing JavaScript, CSS, JSON, Vue and Lua content pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T419332]
* The &lt;code&gt;mirrors.wikimedia.org&lt;/code&gt; service for Debian and Ubuntu users will sunset and stop working on May 15. The resources for the service will be replaced with new and better options. Some users may need to switch to a different server which should take about a minute. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/LJYRIS4WB66HIRCAO4GIDTXCMDVZRBMA/ You can read more]. [https://phabricator.wikimedia.org/T416707]
* The &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;image&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; and &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;oldimage&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; table will be removed from [[wikitech:Help:Wiki Replicas|wikireplicas]]. If your tools or queries access &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;image&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; or &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;oldimage&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; directly, please update them to use the &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;file&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; and &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;filerevision&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; table before 28 May. [https://phabricator.wikimedia.org/T28741]
* Following the recent implementation of global API rate limits on unidentified traffic, the Wikimedia Foundation will continue efforts to ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]] by applying global limits to identified API traffic beginning the last week of April. These limits are intentionally set as high as possible to minimise impact on the community. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]] and [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits/FAQ|Frequently Asked Questions]].
* The [[mw:Special:MyLanguage/Attribution API|Attribution API]] is now available as a [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Stability policy|beta]]. The API fetches information for crediting Wikimedia articles and media files wherever they are used. Reference documentation is available through the REST Sandbox special page available on all Wikimedia wikis (such as the [https://en.wikipedia.org/w/index.php?api=attribution.v0-beta&amp;title=Special%3ARestSandbox REST sandbox on English Wikipedia]). Share your feedback on the [[mw:Talk:Attribution API|project talk page]].
* There is no new MediaWiki version this week.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/17|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W17&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 14:59, 20 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30432763 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-18&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W18&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/18|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* There is a change in how new users are autoconfirmed that will improve anti-vandalism protection. Currently, users who have had an account for a few days and made a few edits are automatically added to the [[{{int:grouppage-autoconfirmed/{{CONTENTLANGUAGE}}}}|{{int:group-autoconfirmed}}]] group. This configuration tends to be exploited by some vandals, who create accounts and start to use them only after some time. To mitigate this, the configuration will be updated next week so that – for the purpose of becoming autoconfirmed – the account age will be counted from their first edit, instead of registration date. The numeric value of the age threshold will remain the same. This change will be deployed only to wikis which require at least one edit as part of the autoconfirmation conditions. [https://phabricator.wikimedia.org/T418484]
* All Wikipedia users with new accounts and those who activated the &quot;automatically enable most beta features&quot; option in their preference can now use the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|reading lists]] beta feature to save articles for later reading. This helps organize reading interests in one place for convenient access. 
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where infobox images have huge padding in Firefox, has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T423676]

'''Updates for technical contributors'''
* As a reminder, the global API rate limits will be applied this week to identified API traffic. This is to help ensure [[mw:MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]]. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, including the actual rate limits, see [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]] and [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits/FAQ|Frequently Asked Questions]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.26|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/18|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W18&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 18:05, 27 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30458046 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-19&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W19&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/19|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] team invites experienced editors of [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Pilot wikis and collaborators|pilot Wikipedias]]—Arabic, Bangla, Japanese, Portuguese, Persian, Turkish, Simple English, Spanish, and French—to help translate and adapt [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Category:Pages_using_article_guidance sample outlines]. These outlines will guide editors in creating clear, well-structured, and policy-compliant articles when using [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Special:NewArticle the feature] once it is launched in May 2026. [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance#Adapting a sample outline in a Wikipedia|Simple instructions]] on how to translate and adapt the outlines are available.
'''Updates for editors'''
* The [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] has published [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/May 2026 draft PTAC recommendation for feedback|draft recommendations]] on a model that affiliates can follow when contributing to the technical space. Community members are invited to provide feedback on the recommendation until May 8th [[:m:Talk:Product and Technology Advisory Council/May 2026 draft PTAC recommendation for feedback|on the talk page]].
* The number of available thumbnail size preferences in MediaWiki is being reduced to three standardized options—Small (180px), Regular (250px), and Large (400px), as part of ongoing efforts to improve performance and reduce strain on thumbnail services. As a result, existing preferences will be mapped to the nearest new size (for example, smaller selections like 120px or 150px will render at 180px, while larger ones like 300px or 360px will render at 400px). The preferences interface will soon be updated to reflect these changes, and users who wish to opt out or provide feedback can do so. [https://phabricator.wikimedia.org/T424909]
* From now on, even when a permission expires automatically, users will receive an Echo notification similar to the standard notification for permission changes. There is a difference between this and [[m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Global reminder bot]] in that the latter reminds users a week ''before'' the rights are due to expire, so that they can renew the rights.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the problem where the ULS language selector in [[m:Special:Translate|Special:Translate]] would scroll vertically when it shouldn't, has been resolved. Previously, when users opened the &quot;Translate to English&quot; dropdown and typed certain inputs, the dialog would scroll vertically by a few pixels even when there was enough space to display all results. The dropdown no longer shifts unnecessarily when filtering languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T358864] 
* The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]], which lets you view your watchlists from multiple wikis on a single page, continues to improve. For example, watchlists for Wikibase sites such as [[:d:|Wikidata]] now support [[mw:Special:MyLanguage/Extension:EntitySchema|EntitySchema]] elements for better tracking. The Live Updates mode now refreshes the special page every 60 seconds to comply with the updated [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|global API rate limits]] for improved real-time responsiveness. Additionally, a directionality bug that displayed links as &quot;changes 3&quot; instead of &quot;3 changes&quot; in mixed-direction lists has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T415450][https://phabricator.wikimedia.org/T424422][https://phabricator.wikimedia.org/T418091]
'''Updates for technical contributors'''
* The second phase of [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|global API rate limits]] has been rolled out to reduce the [[diffblog:2026/03/26/quo-vadis-crawlers-progress-and-whats-next-on-safeguarding-our-infrastructure/|impact of AI crawlers]] and ensure fair, sustainable access to Wikimedia resources, prioritising human and mission-aligned traffic. [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits#Limits|Limits]] have been shifted from per-hour to per-minute, producing smoother traffic patterns and more predictable API load. Community users are not expected to be affected, and no action is required. Early indications show some User-Agent-based requestors are adjusting behaviour, and around 64% of automated API traffic has been identified. Monitoring continues, and Wikimedia Enterprise remains available for commercial support.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.27|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/19|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W19&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 20:43, 4 മേയ് 2026 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30498077 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-20&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W20&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/20|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* Community Tech has published [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/How to write a good wish|new guidance]] explaining how wishes on Community Wishlist are triaged and prioritized. The documentation is intended to help contributors write stronger proposals by clarifying the factors that influence prioritization decisions. Beyond vote counts, the guidance highlights considerations such as potential impact on the community when determining which wishes move forward.

'''Updates for editors'''
* The Reader Growth team is launching an experiment to test a new [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Share_Card|Share Card feature]] that allows readers to create visually engaging cards from Wikipedia articles or selected article sections and share them online, with each card linking back to the original article to help expand readership and article discovery. The mobile-only A/B test will be available to a portion of readers on Arabic, Chinese, French, Vietnamese, and English Wikipedia to better understand reading and sharing habits, and is scheduled to begin the week of May 18 and run for four weeks.
* The Android and iOS Wikipedia apps recently released the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/25th_Birthday_Reading_Challenge|25-day reading challenge]] into Beta, as part of efforts to drive reader engagement by encouraging users to complete reading milestones. To track their reading streak during the challenge, App users can add a widget featuring Baby Globe to their home screen. The challenge officially begins May 11.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:17}} community-submitted {{PLURAL:17|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the global preference for enabling syntax highlighting in wikitext could unexpectedly disable itself after being turned on, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T425286]

'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The ResourceLoader module &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;mediawiki.ui.input&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;, deprecated since [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/39|September 2023]], will be removed this week. There is a [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Migrating_from_MediaWiki_UI|guide for migrating from MediaWiki UI to Codex]] for any tools that use it. [https://phabricator.wikimedia.org/T420125]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.2|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/20|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W20&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 19:20, 11 മേയ് 2026 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30524429 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-21&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W21&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/21|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* The Abstract Wikipedia team has identified five potential pilot wikis to assess their interest in adopting abstract articles on their wikis. The pilots are Malayalam, Bengali, Dagbani, Arabic, and Indonesian Wikipedia. The feedback period will be open until May 22. If your community is interested in becoming a pilot, [[m:Talk:Abstract Wikipedia|let us know on Meta]].

'''Updates for editors'''
* An experiment to show [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]] to logged-out readers on mobile web will launch on May 18 across German, Spanish, Italian, Portuguese, Polish, Dutch, Turkish, and Urdu Wikipedias, and will run for one month. The effort supports broader goals of helping readers save and organize articles for later reading, while encouraging habits that could lead to future Wikipedia contributions.
* To support a bookmark button in the Reading List beta feature, the &quot;Tools &gt; Action&quot; menu has been updated to display icons, including the watch star indicator that helps editors identify temporarily watched articles. The icons now also match those used on mobile, improving consistency across platforms. The change is currently limited to the actions menu and mainly affects editors with privileged user rights. [https://phabricator.wikimedia.org/T426008]
* [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] was released as an [[w:en:A/B test|A/B test]] for newcomer editors on the mobile website at [[phab:T421189|~15 Wikipedias]]. The experiment will measure the impact that Suggestion Mode has on the proportion of newcomer mobile web edit sessions that result in constructive (un-reverted) article edits. The experiment will also evaluate the feature's impact on editor retention, and monitor changes in revert and block rates.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue in the Wikipedia Android app where images could sometimes fail to load after opening a recommended reading list notification, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T418231]

'''Updates for technical contributors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikidata Platform|Wikidata Platform team]] has published its [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/Backend Replacement|backend replacement recommendation]] and accompanying [[wikitech:Wikidata Query Service/WDQS Architecture re-design|technical architecture]] for the migration of the Wikidata Query Service (WDQS) away from Blazegraph. Feedback is invited until May 25th 2026, especially on potential gaps and impacts on advanced use cases. Wikidata community members and WDQS users are also encouraged to help identify high-impact tools and workflows that may need attention on [[d:Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/High-Impact Use Cases|this page]]. Feedback can be shared on the [[d:Wikidata talk:SPARQL query service/WDQS backend update|Migration talk page]] or during the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Blazegraph Migration Office Hours|next office hour]]. See the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|WDP team newsletter]] for more details.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.3|MediaWiki]]

'''In depth'''

* On English, French, Japanese, and a few other Wikipedias, there was a [[diffblog:2025/09/02/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha/|trial of hCaptcha]], a third-party bot detection service. The trial showed that hCaptcha effectively detects and deters some bad-faith automated activity, on its own and by giving [[w:en:Wikipedia:Village pump (technical)/Archive 225#Introducing SuggestedInvestigations|checkusers and stewards]] signals to look into. Because the results were positive, hCaptcha will be rolled out across all wikis over the next few weeks. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/hCaptcha|See the hCaptcha project page]] for technical information about the implementation and privacy protections. [[diffblog:2026/05/04/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha-part-2/|Learn more]].
* The latest Community Tech update is now available, with progress across several Community Wishlist initiatives, including Reading Lists expansion from the mobile app to the website, new language support for &quot;Who Wrote That&quot; and the Personal Dashboard, improvements to 3D rendering and Charts, and upcoming work on talk page sorting, audio playback, and editing workflows. The update also shares current priorities, wishlist status trends, and opportunities for community feedback on future focus areas and the Wikimedia Foundation’s 2026–2027 Annual Plan. [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#May 13, 2026: Latest updates from the Community Tech team|Read the full newsletter for details]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/21|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W21&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 20:21, 18 മേയ് 2026 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30539262 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-22&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W22&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/22|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* Following a [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#LOWM|successful account creation experiment]], an improved logged-out edit warning message will be deployed to all Wikimedia wikis in the first week of June. The change will only affect logged-out users on mobile web who open an editing session. The updated experience is designed to encourage account creation more clearly, while still allowing users to edit with temporary accounts. Results from the experiment showed a significant increase in account creation, with a 27% relative lift among users shown the updated message. As expected, as more people funnel into account creation, temporary accounts decreased by a relative 16%. The experiment did not show any significant changes in constructive edit rates or other monitored contributor metrics. [https://phabricator.wikimedia.org/T424595] 

'''Updates for editors'''
* For security reasons, members of certain user groups are [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|required to have two-factor authentication]] (2FA) enabled. Members of these groups will be unable to disable the last 2FA method on their account, and it will be impossible to add users without 2FA to these groups. Users will still be able to add new authentication methods or remove them, as long as at least one method is continuously enabled. In the next few weeks, users without 2FA will be removed from these groups. Notably, this applies to bureaucrats. See the linked tasks for deployment schedules. [https://phabricator.wikimedia.org/T423119][https://phabricator.wikimedia.org/T423120]
* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] will run an [[w:en:A/B testing|A/B test]] on [[:phab:T415904|10 wikis]], testing [[m:WMDE Technical Wishes/References/Reference Previews|potential improvements for Reference Previews]]. The experiment will run for ~2 weeks at the end of May / beginning of June and will affect 10% of desktop readers on the participating wikis.
* After two successful experiments, the Reader Growth team is rolling out an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|Image Browsing]] beta feature for all Wikipedias on mobile on May 25. This means that anyone who has all beta features on by default will start to see this feature, and others can check the box to turn it on in their preferences. The beta feature will include a carousel of all an article's images at the top of the article, with controls for editors to [[mw:Readers/Reader_Growth/Image_Browsing#Phase_2.1_beta_feature|exclude images from the article's carousel or to exclude an article from the feature entirely]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, three dimensional STL files were being rendered incorrectly by the media viewer 3D extension which is now fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T416723]

'''Updates for technical contributors'''
* The legacy CSS classes &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;tleft&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; and &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;tright&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; have been replaced with &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;floatleft&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; and &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;floatright&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; as the former do not work consistently across all MediaWiki platforms, notably mobile web and mobile apps. Projects relying on these classes are encouraged to review related usage and plan for migration. Please note that &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;floatleft&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; and &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;floatright&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; may also be deprecated in future, although there are currently no plans to do so. [[phab:T426452|Read more]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.4|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/22|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W22&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 21:51, 25 മേയ് 2026 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30584502 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-23&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W23&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/23|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] is conducting an experiment to show the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|reading lists]] feature, which is still in development, to logged-out mobile readers to test whether it encourages account creation at a higher rate compared to the watchstar button. The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists#Experiment timeline|experiment]] was launched on May 18th on German, Spanish, Italian, Portuguese, Polish, Dutch, Turkish, and Urdu wikis, and it will run for a month.
* The Wikimedia Apps team released [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Explore Feed Refresh/Phase 1|Phase 1]] of the redesigned Home Feed to the Android Beta app. The new Home Feed includes a refreshed &quot;Community&quot; tab and a personalized &quot;For You&quot; tab featuring daily updated reading recommendations. The redesign is part of a broader effort to improve content discovery and create more engaging learning experiences in the Wikipedia apps.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:18}} community-submitted {{PLURAL:18|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where images could fail to load for some suggested edits on [[w:Special:Homepage|Special:Homepage]], leaving the thumbnail stuck in a loading state, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T424048]

'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.5|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/23|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W23&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 21:08, 1 ജൂൺ 2026 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30613639 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-24&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W24&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/24|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* Wikimedia Enterprise has increased the free usage limits for its API offerings. The monthly request limit for the On-demand API has increased from 5,000 to 50,000 requests, while the Snapshot API limit has increased from 15 to 30 requests per month. In addition, Structured Contents snapshots are now available for free accounts. These changes expand access to Wikimedia Enterprise data for developers, researchers, and organizations using Wikimedia content. [https://enterprise.wikimedia.com/blog/enhanced-free-api]

'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/Explore Feed Refresh/Phase 1|refreshed Explore Feed]], now called the Home Feed, is rolling out to 50% of users of the Wikipedia Android app. The Home Feed helps readers discover relevant content through two new tabs: ''Community'' and ''For You''. The Community tab provides a scrollable feed of curated content and updates from the broader Wikimedia community and movement, while the ''For You'' tab offers a full-screen, swipeable experience that shows content tailored to a user's interests. The redesign is part of a broader effort to improve discovery and enhance the learning experience in the Wikipedia app.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/&quot;Which came first?&quot; Game|Which came first?]] daily trivia game is now available in the beta version of the Wikipedia iOS app in English, German, French, Portuguese, Russian, Spanish, Arabic, Chinese, and Turkish. The game uses historical events from Wikipedia's &quot;On This Day&quot; content and challenges readers to guess which of two events happened first. The game was previously released on Android. Communities interested in making the game available in their languages can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/Games#Game availability by language|read the instructions and requirements]].
* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new MediaWiki feature that allows editors to reuse references with different details, will begin rolling out to Wikimedia wikis following a successful pilot phase. Deployment will start on 8 June for most [[wikitech:Deployments/Train#Wednesday|Group 1 wikis]] and French Wikipedia, with additional Wikipedia language editions receiving the feature over the coming months. Communities are encouraged to prepare by checking for [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&amp;group=ext-cite&amp;language=en&amp;action_source=search&amp;filter=%21translated&amp;optional=1&amp;action=translate untranslated Cite extension messages] in their language and reviewing any use of [[mw:Special:MyLanguage/Reference Tooltips|Reference Tooltips]], which may require [[:phab:T416304#11668731|updates]] to support the new functionality. Wikis using [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference Previews|Reference Previews]] do not need to take any action. Communities may also wish to create the ''cite-tracking-category-ref-details'' [[Special:TrackingCategories|tracking category]] as a hidden category using &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;__HIDDENCAT__&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; (or a dedicated template), and connect it to the corresponding Wikidata item [[d:Q129764848]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T425662]
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews#Experimentation|Page Previews experiment]] on mobile web has concluded. The team decided not to roll out the feature after the results showed no statistically significant impact on reader retention, as the primary success metric was retention improvement. Page Previews, which are already available on desktop and in the apps, display a thumbnail, lead paragraph, and link to the full article when readers tap a blue link. The experiment tested this experience on mobile web across six Wikipedias.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Design/Icons|user interface icon library]] will be [[phab:T399175|updated later this week or next week]]. Most of the ~300 icons have been slightly refined and ~30 new icons have been added. These changes improve the icons to make them more consistent and comprehensible, and provide more visual balance when they are used in groups.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Universal Language Selector|Universal Language Selector]] (ULS) interface in MediaWiki, which helps users select content in other languages, has been updated. The new version improves speed and accessibility, and users of Wikimedia projects can now pin languages for quicker language switching. The deployment to Wikimedia sites will happen gradually in the coming weeks. You can test it now as a beta feature by selecting [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta features]] in your profile preferences and share your feedback on [[mw:Special:MyLanguage/Universal Language Selector/New ULS|the project page]]. 
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the Pageviews Analysis dashboard on pageviews.wmcloud.org stopped updating graph data in May 2026, affecting all users, has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T427171]

'''Updates for technical contributors'''
* The function signature for &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;mw.util.addPortletLink()&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; has been simplified. Developers can now pass a configuration object instead of a list of positional parameters when creating portlet links. The previous function signature remains supported for backwards compatibility. For example, instead of: &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;mw.util.addPortletLink('p-cactions', '#', 'Stub', 'ca-stubtag', 'Add a stub tag to this page');&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; use &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;mw.util.addPortletLink('p-cactions', { href: '#', text: 'Stub', id: 'ca-stubtag', tooltip: 'Add a stub tag to this page' });&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;. Script maintainers are encouraged to review existing uses of &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;addPortletLink()&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; and update them where appropriate. This change will be available on all wikis from 11 June. Thanks to community volunteer Gerges for contributing this improvement. [https://phabricator.wikimedia.org/T427945]
* '''Community Wishlist discussion''': Product &amp; Technology [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#May 20, 2026: Community Tech becomes a program|introduced changes]] meant to increase the number and complexity of wishes fulfilled, including the disbanding of the Community Tech team. They are [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|engaging in discussions]] about a [[m:Talk:Community Wishlist#Proposed direction for Wishlist|proposed direction for the wishlist]] from community members. Includes ways to structure annual voting, better tracking of wishes, removing focus areas, and [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|staffing updates]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.6|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/24|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W24&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 21:29, 8 ജൂൺ 2026 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30650573 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-25&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W25&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth|Reader Growth team]] has launched an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|Image Browsing]] beta feature on the mobile web version of all Wikipedias. The feature shows an image carousel at the top of articles with 3 or more images. Editors can configure this feature with the following controls: to hide a specific image from a page, either use &lt;code&gt;class=notpageimage&lt;/code&gt; excluding it from thumbnail previews, or &lt;code&gt;class=noviewer&lt;/code&gt; excluding it from MediaViewer. The carousel can also be disabled from a page entirely, with the magic word &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;__NOMEDIAVIEWERCAROUSEL__&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;. To submit feedback or flag bugs, please visit the [[mw:Talk:Readers/Reader Growth/Image Browsing|project page]]. 
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Tables#class=&quot;wikitable&quot;|Wikitables]] can now be [[mw:Special:MyLanguage/Help:Sortable tables#Forcing the initial sort direction|sorted in descending order]] on the first click by adding &lt;code dir=ltr&gt;data-sort-order=&quot;desc&quot;&lt;/code&gt; to the header cell. Previously, by default, clicking a column header for the first time sorts it in ascending order. This addition to a Wikitable gives it more control and flexibility, while the default behavior for subsequent clicks remains unchanged. [https://phabricator.wikimedia.org/T398416]

'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] feature is currently being tested with some editors creating new articles on the Simple English, French, and Turkish Wikipedias. The experiment will soon begin on the Arabic and Bangla Wikipedias as well. [[w:simple:Special:NewArticle|This feature]] gives editors community-curated guidance to help them create articles that follow community standards. Experienced editors can continue creating or adapting outlines for specific article types that are commonly created by less experienced contributors. The outlines guide less experienced editors in creating high-quality articles. A quick guide to markups used in outlines can be found on [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Test feature guide#Markups in outlines|this page]]. [[w:simple:Wikipedia:Article Guidance|Example outlines]] that can be adapted and instructions for how to adapt them are on [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance#Adapting a sample outline in a Wikipedia|this section]] of the project page.
* Wikis that wish to replace the &quot;indefinitely&quot; button in Special:Block for temporary accounts (for example, wikis that block temporary users only until account expiration) will be able to do so by creating [[MediaWiki:ipb-indefinite-expiry-temporary-account]] with the block duration they want. [https://phabricator.wikimedia.org/T427125]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:41}} community-submitted {{PLURAL:41|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].

'''Updates for technical contributors'''
* By the end of June, a valid user-agent string will be required for automated dumps downloads from the dumps.wikimedia.org website. Automated requests that provide a generic or empty user-agent will be blocked. This [[phab:T400119|extends enforcement]] of the long standing [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Wikimedia Foundation User-Agent Policy|user-agent policy]]. Access to dumps through Wikimedia Cloud Services will not change.
* The roll out of global [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits|API rate limits]] is now complete, with limits enforced across all APIs and at the documented levels for all groups. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki remain exempt. All bots should continue to follow the documented best practices to avoid being rate limited.
* The [https://api.wikimedia.org/wiki/Main_Page API Portal wiki] will be read only starting this week (June 15-18). The following week (June 22-25), all API Portal wiki URLs will redirect to [[mw:Wikimedia APIs|Wikimedia APIs on mediawiki.org]]. Learn more on the [[wikitech:API Portal/Deprecation|project page]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.7|MediaWiki]]

'''Meetings and events'''
* On June 17th at 6pm UTC the WMF will be holding Discord call focused on a code review. We've heard through the [[mw:Special:MyLanguage/Developer Satisfaction Survey/2026|Developer Satisfaction Survey]] that volunteers are struggling with code review and we'd like to discuss these experiences with the goal of surfacing workable solutions. You can join the call [https://discord.gg/wikipedia?event=1514727511102062664 via the Wikimedia Community Discord server].
* The [[m:Special:MyLanguage/Conferencia Wikimedia de América Latina 2026|Latin American Wikimedia Conference]] will host a regional hackathon that will bring together the Wikimedia movement’s technical community including developers, system administrators, data scientists, and users with extended rights. Interested technical contributors can [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSf4osJzTHBJjQbYJk7TMVEJjTEQv7IgtsUDfP-o-qTgeRQQxw/viewform apply for a scholarship] to participate until June 21 at midnight (Bolivia time, UTC-4).
* Sign up for Wikimania Team Challenges to join this special event. The Team challenges will take place online and in person from July 21 to 22, before Wikimania conference. Everyone is welcome, regardless of skills or Wikimania registration. Teams will work on 10 important challenges supporting the Wikimedia community. For details, visit [[wmania:Special:MyLanguage/2026:Team challenges|the Team Challenges page]] and [https://wikimedia.eventyay.com/wm/teamchallenges/ register there]. Registration closes on June 20th at 11pm UTC. 

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W25&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 16:48, 15 ജൂൺ 2026 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30689604 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-26&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W26&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/26|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary|Growth features]] are [[phab:T418115|now available at Wikidata]]. This update enables access to Mentorship ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship|if configured]]), Impact module, the Help Panel, and a simplified Newcomer Homepage (without Suggested Edits). Wikidata administrators are still configuring the features through Community Configuration.

'''Updates for editors'''
* The special page [[{{#special:RangeCalculator}}]] has been created. It allows users to find an IP range without needing to rely on external tools. Until now, this tool was only available to CheckUsers. [https://phabricator.wikimedia.org/T268429]
* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]] is a new MediaWiki feature that allows editors to reuse references with different details. It will be deployed to most small and medium-sized Wikipedia language versions on June 23. The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#deployment|FAQ]] lists possible actions to take on your wiki to support the deployment. Check the [[:phab:T414094|rollout plan]] for the next deployment steps. [https://phabricator.wikimedia.org/T428902]
* Starting next week, users will get a notification when they are blocked or unblocked from editing, or if this block changes. [https://phabricator.wikimedia.org/T100974]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].

'''Updates for technical contributors'''
* Starting next week, abuse filters that are set to &quot;require CAPTCHA verification&quot; will begin to also affect users with the &lt;code&gt;skipcaptcha&lt;/code&gt; right, which includes most autoconfirmed users. Bots are exempted. This change only affects edits that trigger an abuse filter. The &lt;code&gt;skipcaptcha&lt;/code&gt; right will continue to exempt users from having to solve CAPTCHAs in the ordinary course of using the wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T402595]
* Reference documentation for the [[wikitech:Machine_Learning/LiftWing/API|Lift Wing API]] has moved from the API Portal to the interactive [https://wikitech.wikimedia.org/w/index.php?api=lift-wing&amp;title=Special%3ARestSandbox REST Sandbox].
* The API Portal wiki is now closed. For API documentation, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_APIs|Wikimedia APIs on mediawiki.org]]. All API Portal wiki URLs (https://api.wikimedia.org/wiki/) will redirect to the mediawiki.org page starting June 22. [https://phabricator.wikimedia.org/T427537]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.8|MediaWiki]]

'''Meetings and events'''
* Join an online call on 25 June at 2:30pm UTC to meet the current Wikimedia interns for [[mw:Google_Summer_of_Code/2026|Google Summer of Code]] and [[mw:Outreachy/Round_32|Outreachy]]. Interns will provide an overview of their projects and a brief demo of their work so far. Attendees are encouraged to [[mw:event:Google_Summer_of_Code/Summer_2026_June_Internship_open_session|share ideas and connections in their community]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/26|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W26&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 13:04, 23 ജൂൺ 2026 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30722494 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Trizek (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-27&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W27&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/27|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* As part of the [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|Account Creation Experiments]], the Growth team tested adding a user account icon in the mobile web header for logged-out users, providing direct access to &quot;Create account&quot; and &quot;Log in&quot; actions. The experiment increased account creation by about 20% without negatively affecting edit quality or constructive edit rates. The feature will now be rolled out to all Wikimedia Foundation wikis on mobile web in the first week of July. [https://phabricator.wikimedia.org/T428220]
* After a [[phab:T426248|successful experiment]], logged-in users who did not [[mw:Special:MyLanguage/Help:Email_confirmation|confirm their email address]] when their account was created see a new banner asking them to complete that process. This helps reduce the risk that users get locked out of their account, and makes account email addresses overall more reliable. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] project. [https://phabricator.wikimedia.org/T428292]
* An update to [[Special:Search|Search]] is refining how the &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;-prefix:&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; behaves when used to exclude results. Previously, using &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;-prefix:&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; with negation could unintentionally broaden search results by adding the namespaces included in the search scope, leading to confusing behavior for users expecting a straightforward exclusion filter. With the update, &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;-prefix:&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; will now strictly exclude matching page titles as intended and may display a warning if the relevant namespace has not been explicitly selected. The behavior of &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;prefix:&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; without negation however remains unchanged. [https://phabricator.wikimedia.org/T427443]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:33}} community-submitted {{PLURAL:33|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where reviewers using the Page Curation toolbar were not automatically subscribed to talk page discussions they started has now been fixed. Reviewers will now receive notifications when someone replies to those discussions. [https://phabricator.wikimedia.org/T329346]

'''Updates for technical contributors'''
* Starting June 29th, automated downloads from the dumps.wikimedia.org website will be subject to the [[Foundation:Special:MyLanguage/Policy:Wikimedia Foundation User-Agent Policy|user-agent policy]]. Automated requests that provide a generic or empty user-agent will be blocked. Access to dumps through Wikimedia Cloud Services remains unaffected. This is a follow up to the announcement made in the [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|2026/25 issue of Tech News]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.9|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/27|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W27&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 11:47, 29 ജൂൺ 2026 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30744833 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-28&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W28&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/28|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:34}} community-submitted {{PLURAL:34|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the search bar results on Wikidata, showed English results instead of using the correct language fallback for users of language variants, has now been fixed. Search suggestions will now follow the expected language fallback chain. [https://phabricator.wikimedia.org/T429769]

'''Updates for technical contributors'''
* In preparation for [[m:Special:MyLanguage/Event:Celebrate Women|Celebrate Women campaign]] planned for March 2027, the Wikimedia Foundation’s [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Advancement/Community Growth/Content Enablement|Content Enablement team]] has launched a 22-question survey to better understand technical contributions by women+ (anyone who identifies as a woman) across Wikimedia projects. The survey takes approximately 15–20 minutes to complete and will remain open until 20 July 2026. The [[m:Special:MyLanguage/Celebrate Women/Technical contributions survey|questions]] are also available on-wiki for review in advance.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Score|Score extension]] now supports rendering music scores as SVG images in addition to PNG, addressing a long-standing [[:phab:T49578|feature request]] and resolving historical image quality issues. Both formats are now provided to clients, with PNG in the &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;src&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; attribute and SVG in the &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;srcset&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; attribute.
* The new [[wikitech:Parsoid|Parsoid]] parser [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser_Unification/Updates|continues to be deployed to additional wikis]], making it easier to introduce new reading and editing features. It was enabled on French Wikipedia, bringing total progress to covering 78.9% of Wikipedia page views. Rollout to English Wikipedia desktop will progress through this week.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.10|MediaWiki]]

'''In depth'''
* The Wikimedia Hackathon 2026 [[diffblog:2026/06/29/wikimedia-hackathon-2026-building-collaborating-and-shaping-the-future-together/|recap blog post]] is now live. It highlights the projects, sessions, and social activities from this year’s event, and shares initial plans for the 2027 Wikimedia Hackathon.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/28|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W28&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 13:56, 6 ജൂലൈ 2026 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30773578 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-29&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W29&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/29|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Revise_Tone|Revise Tone]] helps newcomers identify passages in Wikipedia articles that may contain non-encyclopedic language and encourages them to consider revising the tone. The feature was [[w:en:A/B_testing|A/B tested]] on the Arabic, English, French, and Portuguese Wikipedias, where newcomer task completion rates [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Revise_Tone#Experiment_Results|increased by 38.7%]] compared to the default Copyedit task, with no decrease in edit quality. The test ended on July 9, and the feature is now available for everyone on these wikis, configurable via Community Configuration. [[phab:T426364|The plan]] is to release Revise Tone to more wikis.
* The community configuration that allows [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship#Automated mentor list cleanup|automatic removal of inactive mentors]] based on configurable criteria will be enabled on Thursday 16, [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Deployment|on some wikis]] to keep mentor lists up to date. Mentors are experienced contributors who opt in to help new users on-wiki through the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary|Growth Features]]. Administrators can now prepare the settings via [[w:Special:CommunityConfiguration/Mentorship|Special:CommunityConfiguration/Mentorship]]; they will take effect starting Thursday.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:38}} community-submitted {{PLURAL:38|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where some users of the Wikipedia Android app were logged out immediately after signing in, preventing them from staying logged in and editing pages, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T316916]

'''Updates for technical contributors'''
* Editing a page via user scripts or gadgets was causing watchlist labels that the user had assigned to that page to reset. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T423778]
* To work around a Safari bug (see [[phab:T425211]]), on Parsoid-enabled wikis, wikilink hrefs now use absolute urls instead of protocol-relative urls. REST API output remains unchanged and continue to use protocol-relative urls. Gadgets, user scripts, bots, and CSS might need to be adapted if they relied on the presence of protocol-relative urls in wikilink hrefs. [https://phabricator.wikimedia.org/T431358]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.11|MediaWiki]]

'''In depth'''
* The Wikimedia Foundation’s Experiment Platform Team has published a blog post reflecting on its first year of structured experimentation. It highlights successful experiments such as Paste Check, Reference Check, and Tone Check, which improved editing outcomes and have been rolled out to more users, as well as experiments that did not lead to product changes. [[diffblog:2026/07/07/moving-the-needle-how-we-test-new-ideas-across-wikimedia-projects|Read more]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/29|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W29&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 16:10, 13 ജൂലൈ 2026 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30804401 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-30&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W30&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/30|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Reader/Reader Experience|Reader Experience team]] has incorporated community feedback around the placement of watchstar and watchlist buttons for the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|Reading Lists beta feature]], which would allow for saving articles for later reading – a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W102|wishlist item]] to bring the functionality to web. Editors are invited to enable the beta feature to test it out and [[phab:T426453|share their thoughts]].
* [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] offers edit suggestions within the VisualEditor for improving Wikipedia articles. [[Special:EditChecks|All suggestions]] are [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#For administrators – local customization|community-configurable]]. The [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/TextMatch|TextMatch]] feature is a way for volunteers to create custom local suggestions. The feature searches in articles for strings of text, and now includes support for regular expressions. This gives volunteers greater precision and flexibility over the kinds of local suggestions they can create. Note: Suggestions [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Configuration#:~:text=maximumEditcount|can be targeted]] based on the edit count of the person editing as well as other aspects of the page. You can [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#Create custom local types of Suggestions|find examples from other communities]] for inspiration, including TextMatches that detect: typos, grammar-errors, potential advertisements, clichés, incorrect dash or hyphen usage, non-specific time keywords, outdated names, and more. Any [[mw:Special:MyLanguage/Talk:VisualEditor/Suggestion Mode|feedback]] is appreciated.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the SVG Translate tool could use an outdated version of a file, causing existing translations to be overwritten when new ones were uploaded, has now [[phab:T430577|been fixed]]. Overall, in the last quarter from April – June 2026 about 337 community tasks were resolved by the Wikimedia Foundation.

'''Updates for technical contributors'''
* On Parsoid-enabled wikis, Parsoid now renders a maximum of 1,250 images per page. A new tracking category, &quot;media-limit-reached&quot;, will be soon made available to identify pages where this limit is reached, making it easier to find content whose media output may have been restricted during rendering. See [[phab:T430854]] for more information and to provide feedback.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.12|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/30|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W30&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 05:45, 21 ജൂലൈ 2026 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30836091 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-31&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W31&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/31|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] [[mw:Special:MyLanguage/ContentTranslation|Content Translation]] now supports dark mode, fulfilling a [[m:Community Wishlist/W544|Community Wishlist request]]. This brings the tool in line with the accessibility features available in the Vector 2022 and Minerva skins, helping reduce visual fatigue for users translating content. [https://phabricator.wikimedia.org/T367077]
* DiscussionTools' source mode and the 2017 wikitext editor will now offer autocomplete for links (&lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;[[&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;), templates (&lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;), HTML and parser tags (&lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;), and magic words (&lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;__&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;), making it quicker and easier to insert links, templates, and other wiki markup while editing. [https://phabricator.wikimedia.org/T432400]
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews|Readers Growth team]] has concluded its experiment with mobile page previews and will not roll out the feature. Page Previews are a pop-up bottom sheet that appears when readers tap a blue link, showing a thumbnail, lead paragraph, and an option to open the article. The experiment showed flat retention and negative indicator metrics, suggesting that mobile web readers preferred navigating directly to linked articles rather than using page previews.
* The Reader Experience team has seen encouraging early results from the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists feature]], with 93% of participating users reporting that it was useful. Reading Lists help active readers save articles for future reading and support their learning goals on Wikimedia projects. The team plans further improvements before expanding the feature to more users.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Explore Feed Refresh|Explore Feed Refresh]] initiative was tested with new and casual Wikipedia app readers. The refreshed feed helps readers discover new and relevant content. After a 10.5% increase in engagement with the feed, Wikimedia Apps team has decided to scale the Home Feed redesign to iOS with the learnings from the Android release applied.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where subject names in the Article Guidance feature were displayed with incorrect capitalization on French Wikipedia, has now been fixed. Subject names will now follow the correct capitalization rules for the language. [https://phabricator.wikimedia.org/T427201]

'''Updates for technical contributors'''
* After running several [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|Account Creation Experiments]] to improve registration completion rates, a new version of the username field on [[Special:CreateAccount|Create Account]] has been rolled out. It includes [[:c:File:Create account - July 2026 updates.png|a popover summarizing the username policy]] to provide clearer guidance during account creation. As part of this change, the messages &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;createacct-helpusername&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; and &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;createacct-username-help&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; that several communities have configured will no longer be used. If communities want to customize the guidance shown in the new popover, they can instead edit the following messages: &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;createacct-username-policy-popover-bullet1&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;, &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;createacct-username-policy-popover-bullet2&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;, and &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;createacct-username-policy-popover-bullet3&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;. [https://phabricator.wikimedia.org/T430604]
* Later this week, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror syntax highlighter]] will offer [[w:en:Theme (computing)|themes]]. The themes can be picked from a dropdown menu in the full [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#CodeMirror preferences|CodeMirror preferences]] dialog. For wikitext, available themes are default, colorblind-friendly (previously the colorblind preference option on [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing]]) and no-highlighting. For code languages (i.e., CSS/JavaScript/JSON/Vue/Lua), there are several themes available. These same themes will eventually be available for wikitext, too. [https://phabricator.wikimedia.org/T163533]
* From now on, wikis can restrict editing in the &quot;User&quot; namespace to only the page owner and certain user groups. [[mw:Special:MyLanguage/Manual:$wgRestrictUserPageEditing|Read the configuration documentation]] to learn more.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.14|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/31|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W31&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 18:48, 27 ജൂലൈ 2026 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30856308 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-32&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W32&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/32|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] has developed a [https://82db7c8d4b.catalyst.wmcloud.org/w/index.php?title=Regent%27s_Park&amp;uselang=de patch demo] that wraps the page toolbar onto two lines when there is not enough horizontal space for all the buttons. This aims to reduce crowding in the Vector 2022 toolbar, which can occur on some language Wikipedias at certain screen widths. [https://phabricator.wikimedia.org/T429518]
* The Reader Experience team is planning to launch [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]], a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021/Mobile and apps/Have Apps reading lists available on Destop/Mobile|Community Wishlist item]], which is currently available to try in beta, as a full feature in September. Before then, volunteer translator help is needed for [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&amp;group=ext-readinglists&amp;filter=&amp;action=translate string translations] into a number of languages. The feature supports reading and learning goals on Wikipedia.
* Next week, the table of contents on Wikimedia Commons file pages will be improved by consolidating the file page table of contents with the page table of contents. This will make it easier to understand a file page’s structure, navigate to specific sections, and share links to individual sections. [https://phabricator.wikimedia.org/T332644]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where some [[w:TIFF|TIFF]] images failed to load after clicking their thumbnail, causing a broken image to be displayed instead of the full-size image, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T429326]

'''Updates for technical contributors'''
* The variable and function selector in AbuseFilter has been updated to support search and autocomplete. It will allow filter maintainers to find the desired variable or function more quickly. [https://phabricator.wikimedia.org/T323698]
* The MJPEG and VP8 formats are removed from the video player. The MP4 format (MPEG-4 Part 2) is added instead, which provides higher quality videos to older iPhone devices. It may take a few weeks to retroactively update all existing videos. The default format for modern devices stays the same (VP9/WebM). [https://phabricator.wikimedia.org/T358266]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.15|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/32|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W32&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 19:45, 3 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30872536 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-33&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W33&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/33|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] A new ChartWizard is [[c:Special:ChartWizard/Data:Example.Pie.chart|now available on Wikimedia Commons]] for users interested in creating charts from their own data. The wizard makes the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Chart extension]] more beginner-friendly by allowing editors to create charts, such as bar and pie charts, without needing to use JSON. Users can still switch to the JSON editor if they prefer. Feedback on the new tool is welcome on the [[m:Talk:Community Wishlist/W414|wish talk page]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the Wikipedia iOS app’s Picture of the Day widget displayed the same image every day instead of updating daily, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T430692]

'''Updates for technical contributors'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Math|Math formula]] SVG images will soon be generated in the browser instead of on the server. MathML continues to be generated on the server and renders in the browser without JavaScript. Wikibooks will see this change on 12 August, Wikisource on 19 August and Wikipedia from 20-27 August. You can try this by selecting &quot;{{int:Mw-math-mathjax}}&quot; in your preferences. This change is part of [[mw:Special:MyLanguage/RESTBase/deprecation|deprecating RESTBase]] and [[phab:T431372|deprecating Mathoid]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T271001]
* Category pages will soon support sorting entries by the time they are added to a category. This will make it easier to find recently or long-standing categorized pages. It will also improve workflows for maintenance categories such as deletion backlogs and other time-based review tasks. You can use &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;cldsort=timestamp&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; URL argument in category view to sort the entries. [https://phabricator.wikimedia.org/T433768]
* [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets|Gadgets]] and user scripts on Wikimedia wikis may now use [[phab:T395347|ES2018 features]] and [[phab:T419142|ES2019 features]] in JavaScript code. Previously, the platform only allowed up to ES2017. MediaWiki validates the source code to protect functionality from syntax errors and to ensure scripts are valid in all [[mw:Special:MyLanguage/Compatibility#Browser_support_matrix|supported browsers]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T419142]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.16|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/33|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W33&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 20:44, 10 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30901051 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-34&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W34&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/34|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Worklist|Worklist feature]] for the Event Registration tool is now live on all Wikimedia wikis. With Worklist, event organizers can add the articles their event will focus on directly to the event page. The Worklist also powers [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Worklist#How Event Pathways uses the worklist|Event Pathways]] which notifies other editors of the upcoming or ongoing event when they edit an article featured in the event's Worklist. This is the minimum viable version (MVP), and feedback is welcome. Organizers are encouraged to try the feature. A hands-on [[m:Special:MyLanguage/Event:Worklist Setup Workshop: Get Your Event Ready|Worklist Setup Workshop]] will take place on 18 August at 16:00 UTC and 19 August at 11:00 UTC.

'''Updates for editors'''
* [[Special:ShortPages]] displays short pages by their size, but in many cases it gets filled with disambiguations and soft redirects, making it harder to find the short articles themselves. Starting this weekend, you will be able to choose not to include an article in the special page by adding the magic word &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;__EXPECTSHORTPAGE__&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;. [https://phabricator.wikimedia.org/T433203]
* One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q3436680|Bole]] ([[w:bol:|&lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;w:bol:&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T429921]
* Starting the week of August 17, the page toolbar will wrap onto two lines when there is not enough horizontal space for all the buttons. This is a [[phab:T429518|fully merged patch from the Reader Experience team]] which aims to reduce crowding in the Vector 2022 toolbar, that may occur on some language Wikipedias at certain screen widths.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:16}} community-submitted {{PLURAL:16|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, uploading large files to Wikimedia Commons has become more stable and less prone to failure following some fixes related to the “Could not acquire lock” upload error. [https://phabricator.wikimedia.org/T386640]

'''Updates for technical contributors'''
* Debian Bullseye will reach the end of its Long Term Support on 31 August 2026. [[phab:T434103|Some Cloud VPS projects]] still have instances running Debian Bullseye. Maintainers of those projects are encouraged to migrate to Debian Bookworm or Debian Trixie. A [[wikitech:Help:Cloud VPS instance operating system migration|migration guide]] is available to help with the process, and users may also want to consider whether their workload is better suited to Toolforge. If you need help or cannot complete the migration by 31 August, please contact the Cloud VPS admins as soon as possible. [[listarchive:list/cloud-announce@lists.wikimedia.org/thread/RVIPQSYLKMSL5M46JP6NEJVGVE6I2RXQ/|Read more]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.16|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/34|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W34&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 21:02, 17 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30922806 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-35&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W35&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/35|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* The [[Special:CreateAccount|Special:CreateAccount]] page has been simplified as part of ongoing work to modernize the account creation experience. The panel showing project statistics no longer appears next to the form on desktop and mobile web. Multiple account creation experiments show that a simpler form helps newcomers complete registration. [https://phabricator.wikimedia.org/T433783]
* In order to improve page performance, images now load when they are viewed. This means images lower down an article will not load if a reader never scrolls to that part of the page, which may affect some image-related metrics. [https://phabricator.wikimedia.org/T148047]

* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:42}} community-submitted {{PLURAL:42|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where image thumbnails in Abstract Wikipedia could fail to display after the corresponding file was moved on Wikimedia Commons, has now been fixed. Thumbnails will now update correctly when files are moved. [https://phabricator.wikimedia.org/T433448]

'''Updates for technical contributors'''
* User Info card is a feature that helps patrollers see information about user accounts. So far, it has been available only in places such as page history, logs and recent changes. Now, it's possible to [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CheckUser#User_Info_card_in_page_content|place it in the page content]] as well, using the &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{#uic:}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; parser function. It can be particularly useful in templates like [[:en:Template:Userlinks|&lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{Userlinks}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;]] (or their specialized variants), as it will make it easier to see the context about a user on various noticeboard pages. The card will be displayed only to users who have it enabled in their [[Special:Preferences#mw-input-wpcheckuser-userinfocard-enable|preferences]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T424466]
* Due to user security and privacy risks, we have disabled access to &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;Special:MyPage&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; URLs when specifically using &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;action=raw&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;. If you are impacted by this, consider whether you can use an alternative approach. &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;Special:MyPage&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; URLs can still be accessed and used without &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;action=raw&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;. Specified user page URLs (e.g. &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;User:Myusername&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;) can still be used with &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;action=raw&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;. [https://phabricator.wikimedia.org/T120386]
* Due to an update, the thumbnailing software has been improved. This includes upgrading &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;librsvg&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; to 2.60 and &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;ImageMagick&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; to 7, as well as resolving a number of long-standing thumbnailing bugs like rendering errors. [https://phabricator.wikimedia.org/T419815#12222841]

* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.17|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/35|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W35&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 20:44, 24 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30961208 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-36&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W36&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/36|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* A new format for the Community Wishlist is open for feedback. You can [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Community Wishlist 2027|read the proposed ideas on Meta]]. This new process plans to improve how wishes are triaged, voted on, and prioritized in a way that is transparent and balanced across project families and language editions. This consultation is open for two weeks.

'''Updates for editors'''
* The latest release of the Wikipedia Android app includes updates to the Saved feature, bringing the app’s saving experience closer to iOS and Web. The update redesigns the Saved tab with an “All articles” view, removes the default “Saved” reading list, renames reading lists to “Collections,” and modernizes the article-saving experience. [https://phabricator.wikimedia.org/T420788]
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]] feature was enabled for all logged-in users on Bengali, Chinese, Czech and Vietnamese Wikipedias on August 25, after several months as a beta feature. Reading Lists will be available to all logged-in users on Arabic, French and Indonesian Wikipedias on September 1, followed by English Wikipedia on September 14, and all other Wikipedia wikis on September 28.
* At the end of the month, some logged-out readers on Bengali, Czech, Persian, English, and Polish Wikipedias using the Minerva skin on mobile will see an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Minimal_Minerva|updated navigation bar]] in an [[w:A/B test|A/B test]]. The test will compare the current navigation bar with a new version designed to make it easier to find information more quickly. The goal is to determine whether these changes encourage readers to return more often. This experiment will not change the experience for logged-in readers and/or editors.
* Editors who maintain redirects, templates, and categories used on redirect pages now have improved ways for finding and curating redirects. Previously, redirects pages could not be searched. Two new search keywords, &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;onlyredirects:&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; and &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;withredirects:&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;, now allow redirects to be searched directly and can be combined with existing keywords such as &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;incategory:&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;, &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;intitle:&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;, and &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;insource:&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;. [https://phabricator.wikimedia.org/T204089]
* The ISBN lookup tools for generating citations were recently not working because of external service problems. Developers are working on solutions. [https://phabricator.wikimedia.org/T435179]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where searching for pages by category using &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;deepcat&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; could return no results or unrelated results has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T414859]

'''Updates for technical contributors'''
* The domain of URLs for thumbnails is changing from upload.wikimedia.org to thumb.wikimedia.org. The old URLs will continue to work for the foreseeable future but MediaWiki will advertise the new domain instead. URLs to other types of media such as original files, videos and transcodes will still be served from upload.wikimedia.org. [https://phabricator.wikimedia.org/T427465]
* The Wikimedia [https://www.mediawiki.org/w/index.php?api=wmf-math%2Fv1&amp;title=Special%3ARestSandbox Math API] is now deprecated. These endpoints will be fully sunset by the end of September 2026. Developers who call these endpoints should transition to alternative math rendering solutions, such as the native [https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/MathML MathML] or [https://www.mathjax.org/ MathJax]. Third-party MediaWiki installations that utilize the Math extension for formula rendering are required to upgrade to v1.43+ to avoid disruption of service.

* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.18|MediaWiki]]

'''In depth'''
* Read more about [[mw:Special:MyLanguage/Edit_check/TextMatch|TextMatch]] in a Diff post titled, [[diffblog:2026/08/28/custom-edit-suggestions-for-every-wiki-how-communities-are-shaping-suggestion-mode-with-textmatch/|Custom edit suggestions for every wiki: How communities are shaping Suggestion Mode with TextMatch]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/36|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W36&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 20:52, 31 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30990659 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-37&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W37&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/37|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add_a_link|Add a Link]] has been upgraded for English Wikipedia users with improved detection of links that have different capitalization. This will help reduce ambiguous suggestions caused by differences in capitalization in article titles, including articles about cultural goods. A second phase of improvements is planned, which will also prepare the feature for release in other languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T435526#12240876] [https://phabricator.wikimedia.org/T434259]
* The [[mw:Special:MyLanguage/Article_guidance|Article guidance]] feature will be enabled by default for junior editors on Simple English and Turkish Wikipedia starting 10 September 2026 following [[mw:Special:MyLanguage/Article_guidance/Updates#Summary_of_experiment_result|an experiment]]. Junior editors with 0 to 99 edits will automatically see the feature when they click a red link or use the &quot;[[tr:Vikipedi:Madde_sihirbazı|Madde oluşturto]]&quot; option on Turkish Wikipedia to create a new article. The change is intended to help junior editors create higher-quality articles that meet each Wikipedia’s standards. [[phab:maniphest/query/z3tcTjmLMxk5/#R|Additional improvements]] will continue based on the experiment results and community feedback.
* The [https://pageviews.wmcloud.org Pageviews Analysis] tool which allows users to compare pageviews across multiple pages, turns 10 years old this year and several new features have been added. They include [[toolforge:wikinav|WikiNav]] which provides insights into how readers of Wikipedia explore the content, editing stats in [https://pageviews.wmcloud.org/siteviews?range=latest-30&amp;sites=en.wikipedia.org Siteviews], the ability to [https://pageviews.wmcloud.org/massviews?source=wikiproject&amp;project=en.wikipedia.org lookup articles belonging to a WikiProject], and support for dark mode. [https://phabricator.wikimedia.org/T378549]
* A [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Minimal_Minerva|visually simplified Minerva]] navigation bar is being tested for logged-out readers using mobile web on the Bengali, Czech, English, Farsi, and Polish Wikipedias. The experiment aims to determine whether simplifying the navigation improves reader retention. The test will run from August 31 to September 28, and no action is required from users.
* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] is working on improving [[en:Wikipedia:VisualEditor/Named references|auto-generated reference names in VisualEditor]]. Editors will only notice a slight change starting this week. When adding automatic reference names the numbering will start at &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;:1&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; instead of &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;:0&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;. Read more on the [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|project page]]. [https://gerrit.wikimedia.org/r/c/VisualEditor/VisualEditor/+/1332704]
*  All wikis will be [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|read-only for a few minutes]] on September 23. This is planned at 14:00 UTC. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T433363]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:25}} community-submitted {{PLURAL:25|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid|Parsoid]] could mishandle nested nowiki tags, causing content to be lost and displaying unwanted text has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T435116]
'''Updates for technical contributors'''
* Interface administrators can configure gadgets from [[MediaWiki:Gadgets-definition]]. The definition format has been updated and no longer requires the &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;ResourceLoader&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; option, as gadgets are always loaded through &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;ResourceLoader&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;. This simplifies gadget configuration by removing an option that is no longer necessary, making gadget definitions easier for administrators. [https://phabricator.wikimedia.org/T298199]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.19|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/37|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W37&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 18:43, 7 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=31008437 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-38&lt;/span&gt; ==
&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W38&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/38|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* The Future Audiences team has started a [[en:Special:MyLanguage/Wikipedia:Village pump (proposals)#New proposed experiment to let readers know about “Google preferred sources”|discussion on English Wikipedia]] about a proposed new experiment to show a temporary notice about the new [https://blog.google/products-and-platforms/products/search/original-high-quality-content-search/ Google Preferred Sources] feature to Wikipedia readers coming from Google. The experiment is to test whether this notice makes visitors come back to Wikipedia more often. Preferred Sources feature lets users choose websites they trust so Google can highlight content from those sources more prominently in Search and AI experiences. We are interested in testing this on other languages that Google supports and would welcome assistance with starting conversations on other wikis. If interested, please reach out to Future Audiences on the [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences/Preferred sources|talk page]].

'''Updates for editors'''
* The chat platform Discord is releasing a new self-service framework that websites can use to specify how their links should look when shared on Discord. The Future Audiences team is planning to start using this new framework to improve how Wikipedia links look when shared on Discord, giving better attribution and credit to contributors. The link appearance and behavior won't change in the first phase of this project as we want to first collect some baseline data to assess the impact of future changes. However, if community members who are active on Discord spot any issues, they can reach out on [[phab:tag/future-audiences/|Phabricator]] or [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences|Metawiki]].
* The Reader Growth team will be running an experiment to test whether [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Compact Lead|compacting article lead sections on mobiles]] with the addition of a &quot;read more&quot; button improves reader retention. The test will begin on September 17 on Arabic, Spanish, French, Indonesian, Italian, Japanese, Portuguese, Vietnamese, and Chinese Wikipedias and will run for four weeks.
* All wikis will be [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|read-only for a few minutes]] on September 23. This is planned at 14:00 UTC. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming week. [https://phabricator.wikimedia.org/T433363]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where [https://wikistats.wmcloud.org/ Wikistats] for Wikipedias was returning an HTTP 500 error and could not be reached, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T435959]

'''Updates for technical contributors'''
* Developers who maintain a tool that queries the Wikimedia Commons links tables need to update their code to connect to the new x4 database cluster. The links tables have been moved from the s4 cluster to x4, and will no longer receive updates on s4. The page and redirect tables remain available on both clusters. A wiki replica for the x4 cluster will be set up afterwards. The change is being made because the s4 cluster has grown too large to operate efficiently. You can [[wikitech:Special:MyLanguage/News/2026 Commons links tables database split|read more]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.20|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/38|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W38&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 15:30, 14 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=31039826 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-39&lt;/span&gt; ==
&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W39&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/39|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 23 September 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1790172000 14:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Special:MyLanguage/Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies. [https://phabricator.wikimedia.org/T433363]

'''Updates for editors'''
* The Growth team tested a new post-edit notice designed to [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#4. Encourage Temporary Accounts to Register|encourage Temporary Account holders to register for a permanent account]]. The new notice replaced multiple dialogs and a simultaneous welcome notification with a single message highlighting the benefits of creating an account. The experiment increased permanent account creation from 1.94% to 3.66%, an 87% relative increase. The change will now be released to all wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T433551]
* For Wikipedia editors using the [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|&quot;Suggestion mode&quot; Beta Feature]], there is a [[Special:Preferences#mw-input-wpvisualeditor-editcheck-experimental|new opt-in user preference]] for showing &quot;experimental&quot; edit checks and suggestions. These types are listed at [[Special:EditChecks#experimental-checks|Special:EditChecks]], and are intended for early developer-testing and for gathering feedback from experienced users. Administrators can change the [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Configuration|configuration details]] for each suggestion as usual. Administrators can also [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#Experimental Suggestions|use this feature]] to help test their community's ideas for locally created checks and suggestions. Experimental types will have a more distinct visual style later this week. [[mw:Talk:VisualEditor/Suggestion Mode|Feedback is welcome]].
* The [[m:CEE Technical Village Pump|CEE Technical Village Pump]] has been launched as a space for technical discussions and collaboration among Wikimedia communities in Central and Eastern Europe.
* A new tool, [[mw:Special:MyLanguage/Language Onboarding and Development/Starter kit|Starter Kit]], is now available for new and small language Wikipedia communities. It brings together guided tasks, tools, and resources to help communities get started, monitor their progress, and collaborate with the broader Wikimedia community. Starter Kit is hosted on Wikimedia Toolforge and is designed for Wikipedias with fewer than 50,000 articles. Learn more about how Starter Kit works and how communities have been using it in [[diffblog:2026/09/18/introducing-starter-kit-for-new-and-small-language-wikipedias/|this Diff blog post]].
* The Reader Growth team is launching a retest of the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|image carousel experiment]]. The retest will use three new versions of the design, updated based on community feedback. The team will assess results and determine with communities whether or not to proceed with the feature. The experiment will begin the week of September 28 and will run on Arabic, Bengali, Chinese, Czech, English, Farsi, French, German, Indonesian, Japanese, Polish, Portuguese, Spanish, Swedish, and Vietnamese Wikipedias.
* After successful rollouts to Arabic, Bengali, Chinese, Czech, English, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias, the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists feature]] from the Reader Experience team will be available to all logged-in users on all Wikipedia wikis starting September 28.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the mentor status script repeatedly updated mentors’ status even when nothing had changed, creating unnecessary Recent Changes entries, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T436659]

'''Updates for technical contributors'''
* The &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;abusefilters&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; list query API, used to retrieve specific details about active or historical abuse filters configured on a wiki, has been updated to support the &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;formatversion=2&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; configuration parameter, thereby leading to breaking changes to the API response. All users who maintain user-scripts or other code need to check if they use the &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;abusefilters&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; list query API, and respond to any breaking changes. [https://phabricator.wikimedia.org/T435828]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.21|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/39|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W39&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 11:55, 27 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=31085309 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-40&lt;/span&gt; ==
&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W40&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/40|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* Users of default skins on desktop and mobile web (Vector 2022 and Minerva respectively) will now be informed if the search suggestions displayed as they type into Search come from page redirects. Previously, users could get confused when the top search suggestions did not match exactly what they had typed. The new redirect notice clarifies that these suggestions are not random, but related to the search. The suggested pages may be redirects to the most relevant destination articles being searched for. [https://phabricator.wikimedia.org/T303013]
* Logged-out Wikipedia users on mobile web will begin to see a bookmark button for saving articles to their [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|reading lists]] instead of the current Watchstar button. When clicked, the bookmark button prompts users to log in or create an account to save an article for later. An earlier experiment found that the bookmark icon was four times more likely than the Watchstar button to encourage logged-out users to create an account. This change is part of efforts to encourage more readers to become account holders and use features that help them save and return to content. [https://phabricator.wikimedia.org/T438769]
* An experiment will begin on September 29 on Spanish, Arabic, English, and French Wikipedias to simplify the experience users encounter immediately after account creation. The test will explore whether removing friction from the current Welcome Survey helps new users understand what to do next more easily. The experiment will run through the end of October. [https://phabricator.wikimedia.org/T430058]

* The [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] has put out a call for the community to suggest topics that it should consider and discuss with the Wikimedia Foundation. Editors and technical contributors are invited to add topics to [[m:Talk:Product and Technology Advisory Council|the council's talk page]].
* Later this week, it will be possible for communities to configure [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check|Edit Checks and Suggestions]] so that they are [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Configuration#extraNamespaces|shown within additional namespaces]], such as a &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;Draft:&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; namespace. [[mw:Talk:VisualEditor/Suggestion Mode|Feedback is welcome]].
* A bug in the [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] is causing the page to fail to load for users that have unseen changes on Wikimedia Commons. Developers are working on a fix. Until then, affected users can follow the workarounds described in the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist#GlobalWatchlist temporarily broken for users with Wikimedia Commons|relevant]] help section.
* New magic words &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{CATEGORYSORT:TIMESTAMP}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; and &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{CATEGORYSORT:RTIMESTAMP}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; are now available for use. They are able to change the default sorting of categories to be based on timestamp of categorization. [https://phabricator.wikimedia.org/T433768]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].  For example, the issue where [https://wikistats.wmcloud.org/ Wikistats] for Wikipedias was not reachable has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T435959]

'''Updates for technical contributors'''
* The datacenter switchover, scheduled on September 23, has been postponed. [[diffblog:2025/03/12/hear-that-the-wikis-go-silent-twice-a-year/|The equinox exercise]] revealed capacity issues, preventing the switch of all services to the other datacenter. The process has been paused, prioritizing investigating that issue, to ensure that we continue to be able to serve our users reliably. A new exercise will be scheduled. Meanwhile, all traffic and edits continue to work as usual.
* On September 23, a power loss briefly affected all wikis, creating intermittent issues on both reading and editing modes. This also affected Gerrit. This is unrelated to the datacenter switchover postponement. [https://www.wikimediastatus.net/incidents/9fm19t8qykk8]
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Produnto|Produnto]] has been deployed to mediawiki.org and [[phab:T421436|some Indic language wikis]]. We want to hear your feedback on this experimental product. Produnto allows users to use Lua modules hosted in [[gitlab:repos/lua|Wikimedia's GitLab]]. It simplifies the sharing of Lua code between wikis. Instead of copying each individual Lua module from one wiki to another, users will be able to easily share packages across all wikis.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.22|MediaWiki]]

'''Meetings and events'''
* A [[m:Event:Cross-wiki Code Collaboration Workshop|Cross-wiki code collaboration workshop]] will be held online on October 2 at 12:30 UTC, bringing together South Asian technical contributors to learn about Produnto and begin piloting it on Hindi, Punjabi, Odia, Telugu, and Malayalam Wikipedias. Produnto is a package manager for deploying Lua modules hosted on GitLab to Wikimedia wikis, and was recently deployed on some pilot wikis.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/40|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W40&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 10:48, 28 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=31092225 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-41&lt;/span&gt; ==
&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W41&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/41|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* The process for this year’s Community Wishlist [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Community Wishlist 2027#Updated Community Wishlist Process 2027/2028|has been published]], incorporating community feedback. The wish submission process will [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/FAQ#What is the deadline for submitting wishes?|end on November 8]]. This year, [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Community Wishlist 2027/Working group|a working group (open for volunteering)]] that includes community members familiar with the technical aspect of our wikis alongside Wikimedia Foundation staff, will take care of the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/FAQ#What is triage?|triage process]]. The triage is expected to be completed by late November. Votes for wishes will start in January.

'''Updates for editors'''
* Editors using the [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor|visual editor]] will now see a warning when they paste text that is likely to have initially been copied from one of five external generative AI chatbots into Wikipedia. This feature is known as [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/LLM Paste Check|LLM Paste Check]]. It is a type of [[mw:Special:MyLanguage/Edit check|Edit Check]] that is community configurable. The check looks for markers in the copied HTML and is not using content watermark detection. Edits will also [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/LLM Paste Check#Edit tags|be tagged]] so that patrollers can review them more closely. The feature helps newcomers add content that respects Wikipedia’s policies and makes it easier for experienced editors to identify problematic edits. Communities with local policies about LLM usage can [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/LLM Paste Check#Configuration|adjust the wording and policy that is linked]]. The team [[listarchive:list/translators-l@lists.wikimedia.org/message/EVHKWJ4IERZELMPIWNH3XUVUSQV5KOO4/|apologizes]] that this was rolled out without a delay for translations.
* Editors can now easily [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Future of Editing on the Mobile Apps|access the web visual editor directly from the iOS and Android apps]]. When opening the editor, users will be given a choice between visual editing and source editing. If they choose visual editing, they will be sent to a mobile web window in their phone's browser. After completing their edit, a banner will give them the option to return to the app. This enables readers to make quick contributions while casually reading.
* Users of the Wikipedia Android and iOS apps will now see a one-time account creation prompt after they have used the app for two consecutive weeks. This prompt explains the benefits of having an account. It is intended to help more casual readers become logged-in users who return to the apps regularly. [https://phabricator.wikimedia.org/T434847]
* Editors on [[wmnoc:conf/dblists/group1.dblist|group1 wikis]], including Wikiquote, Wikibooks, Wikiversity, Wikivoyage, and Wikisource, will no longer see notifications on [[mw:Special:MyLanguage/Help:Recent changes|Recent Changes]] and [[mw:Special:MyLanguage/Help: Watching pages|Watchlist]] when a link to another language version of a page is added, removed, or changed in its Wikidata item. This change will begin on October 5 at 07:00 UTC as a two-week trial to reduce high-volume, low-value notifications and make important changes easier to identify. Editors who rely on these notifications can read more on the [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Clearer Wikidata Edit Summaries/Hide Language Link edits|project page]] and share feedback or concerns on the [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|talk page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T439415]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:36}} community-submitted {{PLURAL:36|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where mentors who removed themselves from the mentorship program could still have mentees assigned to them and receive questions, has now been fixed. Mentees will now be reassigned when a mentor leaves the program. [https://phabricator.wikimedia.org/T418194]

'''Updates for technical contributors'''
* Wikimedia Brasil has published its [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Brasil/Arcabouço de Boas Práticas de Desenvolvimento|Development Best Practices Framework]] (ABPD). It is a guide for staff, contractors and volunteers building technical tools and projects. It covers the project lifecycle, security, accessibility, personal data protection and responsible AI use, and explains how movement-wide guidelines were adapted to a local context. They encourage other affiliates to reuse it and adapt it. Read more in the [[wmfblog:2026/09/26/wikimedia-brasils-development-best-practices-framework-technical-sustainability-as-an-organizational-responsibility|Diff post]]. 
* A new, canonical base URL for Wikimedia APIs will soon be introduced. The new canonical route follows a &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{projectName}/api/&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; pattern and will act as an alternative path for current REST APIs (for example: &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{projectName}/w/rest.php/&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;). Both versions will be callable for all existing APIs, but the new structure will be the preferred path for newly created API modules. This change will be non-breaking for most users. The existing pathways will remain available for all existing endpoint requests. However, some endpoints may return URLs following the new pattern in response bodies. Changes will be available on test wiki first, with the rollout expected to cover all wikis by the end of October. [https://phabricator.wikimedia.org/T433535]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.23|MediaWiki]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/41|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W41&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

18:51, 5 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=31098825 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Trizek (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-42&lt;/span&gt; ==
&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W42&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/42|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* Starting October 13, wikis can change the default pattern for [[:en:Wikipedia:VisualEditor/Named references|auto-generated reference names in VisualEditor]] (currently &lt;syntaxhighlight lang=&quot;wikitext&quot; inline&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;&lt;/syntaxhighlight&gt;). They will be able to use human-readable, content-based reference names that are more helpful to contributors using the source editor (e.g. &lt;syntaxhighlight lang=&quot;wikitext&quot; inline&gt;&lt;ref name=&quot;Miller2026-1&quot; /&gt;&lt;/syntaxhighlight&gt;). VisualEditor reference name patterns can be defined using MediaWiki system messages, JSON, templates and modules ([[:mw:Special:MyLanguage/Help:Cite/VisualEditor reference names|more information]]). Admins can enable these changes via [[Special:CommunityConfiguration/Cite-VisualEditor-Autonames|community configuration]]. This is a [[:m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist/W17|community wish]] implemented by [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T436255]
* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]] is a new MediaWiki feature that allows editors to reuse references with different details. It will be deployed to English Wikipedia on October 14 and to remaining Wikimedia Foundation wikis by end of October (likely October 21). The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#deployment|FAQ]] lists possible actions to take on your wiki to support the deployment. This is a [[:m:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing/History|long-standing community wish]] implemented by [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T440243][https://phabricator.wikimedia.org/T440304]

'''Updates for editors'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools|Moderator Tools]] will be removing the list view of the Watchlist and defaulting everyone to the changelog view. Previously, there were two versions of how the Watchlist is shown to mobile web users: the list view, where editors could see watched articles in a list format, and the changelog view, where editors could see changes to watched articles in a log format, controlled by a user's Advanced Mobile Control settings. This has created issues for code-base maintenance: two different displays means two sets of code to manage. By defaulting to the changelog view, we are simplifying the codebase and avoiding the likelihood of missing bugs.
* The Wikipedia Android app is testing a way to listen to article introductions in the “For you” feed. A text-to-speech model reads the existing article text aloud without rewriting it or adding any content. The 30-day experiment will begin in the Wikipedia Beta app during the third week of September, then move to the regular Wikipedia Android app in October for a limited group of eligible users. A small portion of app users (those with English feeds and at least one topic interest) will have access to the feature. This experiment is part of broader efforts to give app readers options in how they consume content in order to deepen engagement and user retention. [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Listening to Wikipedia/Phase 1|Learn more]] and [[mw:Talk:Readers/Listening to Wikipedia|share feedback]].
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror syntax highlighting]] was [[phab:T288161|enabled]] by default for all logged out and newly registered users on the English Wikipedia on September 14. With no signs of adverse effects, the same change is being proposed to be made globally across all wikis in a few weeks. If you have concerns or feedback, or if your wiki would like to opt out, [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror#Enabling CodeMirror by default on all WMF wikis for newbies|please see the help page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T440077]
* [[d:Wikidata:Usability_and_usefulness/Item_editing_experience/Mobile_editing_of_statements|Wikidata mobile statement editing]] of all datatypes will be officially launched on October 13, when it will be removed from Wikidata [[d:Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta features]] and become available to all editors. Users can [[d:Wikidata_talk:Usability_and_usefulness/Item_editing_experience/Mobile_editing_of_statements|report bugs and share feedback]].
* Last week, language link changes were removed from [[Special:RecentChanges|Recent Changes]] and [[Special:Watchlist|Watchlist]] feeds on Wikivoyage, Wikisource, Wikiversity, Wikiquote and Wiktionary. As no adverse effects have been observed, the [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects|Wikidata For Wikimedia Projects]] plans to roll out this change globally to all Wikipedias. This is scheduled for October 13 at 07:00 UTC, after which editors will no longer see when a link to ''another'' language version of a page is added, removed, or changed in its Wikidata item. Editors who rely on these notifications can read more on the [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Clearer Wikidata Edit Summaries/Hide Language Link edits|project page]] and share feedback or ask to opt out their wiki on the [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|talk page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T440698]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where accidentally touching the graph while scrolling on the Pageviews tool on mobile could unintentionally zoom in has now been fixed. Click-and-drag zoom is now disabled on touch devices. [https://phabricator.wikimedia.org/T440075]

'''Updates for technical contributors'''
* There are three major changes coming to dumps: the legacy content dumps [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/xmldatadumps-l@lists.wikimedia.org/thread/E6D5EU4PMSTSOI2J7A46HJ3YW2W554CS/ deprecated in January 2026] will now be sunset, the replacement [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/MediaWiki_Content_File_Exports MediaWiki Content File Exports] will be delayed to implement a “safety buffer”, and they are now also available as 7zip-compressed files. Users will need to switch the URL they download their dump from. For more information, timeline and migration instructions, see [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Legacy_content_dumps_sunset Legacy content dumps sunset].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.24|MediaWiki]]

'''In depth'''
* The Wikimedia Foundation discovered unauthorized activity by OpenAI agents on Wikimedia projects, including edits to wikis, attempts to exploit a public note-taking tool, and heavy automated traffic. [[diffblog:2026/10/05/openai-rogue-agent-activities-found-on-wikimedia-projects/|Read the blog post on Diff]] for more details about the activity and the Foundation’s response.

'''Meetings and events'''
* Save the date for the next Wikimedia Hackathon! We’ll be meeting in lovely Tirana, Albania for the [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia%20Hackathon%202027 2027 Wikimedia Hackathon] from April 9–11, 2027. Scholarship and staff sponsorship applications are currently being [https://pretix.eu/wikimedia/Hackathon-2027/ accepted through Pretix] and will close on October 30, 2026. General registration will open in January 2027.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/42|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W42&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 07:38, 13 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=31142468 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-43&lt;/span&gt; ==
&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W43&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/43|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* To measure the impact of incorporating some [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Image_Browsing#November 2025: Ideas and feedback|community-requested features]] on logged-out reader retention, a test for [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Image_Browsing|Image Carousel]] will be pushed to logged-out readers. With the Image Carousel feature, readers browse community-uploaded images, selected by editors as relevant to specific articles. The test starts on November 20.
* An experimental notice will be pushed to 0.5% of logged-out mobile readers who come to English Wikipedia from Google, asking them to add Wikipedia as a [https://blog.google/products-and-platforms/products/search/preferred-sources/ Google Preferred Source]. The test is to see if this notice increases reader retention and encourages people who use Google Search to visit Wikipedia more often. It will run from October 15–29 and will be assessed for its impact on retention and referrals.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:26}} community-submitted {{PLURAL:26|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where [[quarry:|Quarry]] returned an “Access denied” error when users tried to run SQL queries, preventing queries from running normally, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T440966]

'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Cog-icon-grey.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Due to a long-standing bug, applications that use the [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For_Developers|OAuth 2]] client credentials flow to act on their owners’ behalf are treated as if they are logged out. This will be fixed for new applications registered on or after Monday, October 19. Some affected applications need to re-register. [https://phabricator.wikimedia.org/T420297]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.48/wmf.1|MediaWiki]]

'''Meetings and events'''
* A proposal to hold the Wikimedia Hackathon every three years, with regional hackathons in between, [[mw:Wikimedia Hackathon/Community Proposal 2026|has been shared]]. It explores making the event more accessible to technical communities in different regions. Share your feedback on the proposal’s [[mw:Talk:Wikimedia Hackathon/Community Proposal 2026|talk page]] before November 6.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/43|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W43&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 14:37, 19 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=31178499 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-44&lt;/span&gt; ==
&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W44&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/44|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* An experiment launched on September 29 is testing [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Experience/Reading_recommendations|article recommendations]] for new account holders who also identify as readers. By suggesting articles to read, similar to recommendations in the Wikipedia app for logged-in readers, the experiment aims to encourage new account holders to read and return to the website regularly, with the goal of increasing internal referrals by 1%. See the related [[m:Community Wishlist/W505|Community Wishlist]] proposal.
* Several Wikimedia services were taken offline last week because of a [https://www.php.net/archive/2026.php#2026-10-20-1 security vulnerability in PHP]. This is because they need to be updated before they are safe to put back online. This is not a problem just for the Wikimedia movement but affects a lot of websites. You can follow updates on [[wikitech:Incidents/2026-10-21 PHP security update/Community|Wikitech]]. Cloud VPS and Toolforge will take longer to bring back online. This is to make sure that applications which run on Cloud VPS or Toolforge are not affected. Tool developers can see updates and more information on the [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/cloud-announce.lists.wikimedia.org/ Cloud-announce mailing list]. [https://diff.wikimedia.org/2026/10/21/impact-of-php-vulnerabilities-on-wikimedia-tools-and-services/][https://diff.wikimedia.org/2026/10/21/impact-of-php-vulnerabilities-on-wikimedia-cloud-services/]
* [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/43|Last week we shared]] that to measure the impact of incorporating some community-requested features on logged-out reader retention, a test for the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|Image Carousel]] feature would be pushed to logged-out readers. Due to an issue, we will be restarting the test, but it will be live on October 26, not November 20 as initially announced.

'''Updates for editors'''
* A new [[wikitech:KAPOW|bot detection system]] to better identify automated traffic that disguises itself as human visitors, is coming to the Wikimedia wikis. This might cause sudden changes to visitor statistics starting from 26 October, going back to 20 June 2026.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Score|Score extension]] which renders musical notation inside wiki pages, has been temporarily disabled on all wikis due to a security issue. Affected pages will display a notice instead of musical scores, but the underlying code remains intact. No action is needed from editors, and a fix is in progress. A separate announcement will follow when the extension is re-enabled. Read more on [[phab:T441579|Phabricator]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:18}} community-submitted {{PLURAL:18|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where CodeMirror syntax highlighter appears to have been enabled in error for existing editors has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T441308]

'''Updates for technical contributors'''
* [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, October 28 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1793199600 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies. [https://phabricator.wikimedia.org/T439703]

* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.48/wmf.2|MediaWiki]]

'''Meetings and events'''
* Scholarship and sponsorship applications for the [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia%20Hackathon%202027 2027 Wikimedia Hackathon] will close on Friday, October 30th. Submit your application [https://pretix.eu/wikimedia/Hackathon-2027/ through Pretix] before the deadline!

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/44|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W44&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 18:55, 26 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=31199592 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;</text>
      <sha1>e73l9x2mshuvbqabagqt9hz7t12bewb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഭാവ്ന പാനി</title>
    <ns>0</ns>
    <id>519644</id>
    <revision>
      <id>4680625</id>
      <parentid>4100430</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T00:26:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>4680625</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9693" sha1="ij91b2dkaclju5x6q33xhekdn8s0rmz" xml:space="preserve">{{prettyurl|Bhavna Pani}}
{{Infobox person
| name               = ഭാവ്ന പാനി
| image              = Bhavna Pani at Special Screening Of 99 (3).jpg
| caption            = 99 ന്റെ പ്രത്യേക സ്ക്രീനിംഗിൽ ഭാവ്ന പാനി
| other_names        = Bhavana Pani
| birth_name         = 
| birth_place        = [[മുംബൈ]], ഇന്ത്യ
| death_date         = 
| death_place        = 
| occupation         = നടി - നർത്തകി
| years_active       = 2001–ഇപ്പോൾ വരെ
}}
ഒരു ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര നടിയും മോഡലും നർത്തകിയുമാണ് '''ഭാവ്ന പാനി'''. [[കേളു ചരൺ മഹാപത്ര|കെഡുചരൻ മോഹൻപാത്ര]], [[ബിർജു മഹാരാജ്]] എന്നീ പ്രശസ്ത വ്യക്തികളുടെ കിഴിൽ ഭാവ്ന ഒഡീസിയിലും കഥക്കിലും പരിശീലനം നേടി.&lt;ref name=&quot;newindianexpress1&quot;&gt;{{Cite web|url=http://newindianexpress.com/states/odisha/article72590.ece|title=‘Dance helps be a better actor’|access-date=4 July 2013|last=Chakra|first=Shyamhari|date=21 August 2009|publisher=The New Indian Express|archive-date=2016-05-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20160505111146/http://www.newindianexpress.com/states/odisha/article72590.ece|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

[[ബോളിവുഡ്|ബോളിവുഡിലെ]] നിരവധി വാണിജ്യ പരസ്യങ്ങളിലും സിനിമകളിലും ഭാവ്ന അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്. 2004-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ''[[വെട്ടം (ചലച്ചിത്രം)|വെട്ടം]]'' എന്ന [[പ്രിയദർശൻ|പ്രിയദർശന്റെ]] [[മലയാളം|മലയാള]] കോമഡി ചിത്രത്തിലെ ''വീണ'' എന്ന കഥാപാത്രമാണ് മലയാളികൾക്കിടയിൽ അവരുടെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ വേഷം.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://malayalam.filmibeat.com/features/dileep-and-priyadarshan-movie-vettam-celebrating-15-years-055104.html|title=ദിലീപും തീപ്പെട്ടിക്കൊള്ളിയും, പ്രിയദർശന്റെ ഹിറ്റ് മൂവി വെട്ടം തിയറ്ററുകളിലെത്തിയിട്ട് 15 വർഷം!|access-date=2020-08-21|last=John|first=Ambili|date=2019-08-20|language=ml}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://malayalam.webdunia.com/article/malayalam-best-movies/16-years-of-vettam-120082000031_1.html|title=പ്രിയദർശൻറെ ചിരി'വെട്ട'ത്തിന് 16 വയസ്|access-date=2020-08-21|last=അനൂപ്|first=കെ ആർ|language=ml}}&lt;/ref&gt;

== ചലച്ചിത്ര ജീവിതം ==
ഭാവ്ന പാനി ജനിച്ചതും വളർന്നതും [[മുംബൈ|മുംബൈയിലാണ്]].&lt;ref name=&quot;newindianexpress1&quot;/&gt; പരസ്യ ചലച്ചിത്രകാരൻ ഉദയ് ശങ്കർ പാനിയുടെ മകളാണ് ഭാവ്ന.&lt;ref name=&quot;indianexpress2&quot;&gt;{{Cite web|url=http://expressindia.indianexpress.com/news/ie/daily/20010108/ien08061.html|title=Sensation at seventeen|access-date=4 July 2013|date=8 January 2001|publisher=Expressindia.indianexpress.com|archive-url=https://archive.today/20130705033538/http://expressindia.indianexpress.com/news/ie/daily/20010108/ien08061.html|archive-date=5 July 2013}}&lt;/ref&gt; അവരുടെ അനുജത്തി, ദേവ്‌ന പാനി ഒരു ഫാഷൻ ഡിസൈനറും നടിയുമാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.dnaindia.com/mumbai/1042125/report-she-jumped-off-the-blast-train-on-dads-direction|title=She jumped off the blast train on dad's direction - Mumbai - DNA|access-date=4 July 2013|date=|publisher=Dnaindia.com}}&lt;/ref&gt; മുംബൈയിലെ മിത്തിബായ് കോളേജിൽ നിന്ന് സൈക്കോളജി-ഫിലോസഫിയിൽ ഭാവ്ന ബിഎ ബിരുദം നേടി. 

17-ാം വയസ്സിൽ ഭാവ്ന അഭിനയിച്ച ''[[തെരേ ലിയേ]]'' (2001) എന്ന ബോളിവുഡ് ചിത്രമാണ് ആദ്യ ചലച്ചിത്രം.&lt;ref name=&quot;newindianexpress1&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.topnews.in/i-taught-dance-esha-deol-bhavana-pani-2189665|title=I taught dance to Esha Deol- Bhavana Pani &amp;#124; TopNews|access-date=4 July 2013|date=|publisher=Topnews.in}}&lt;/ref&gt; അതിനുശേഷം 2002-ൽ നിനു ചുഡക നെനുണ്ടലേനു എന്ന തെലുങ്ക് സിനിമ ഉൾപ്പെടെ നിരവധി ചിത്രങ്ങളിൽ അവർ അഭിനയിച്ചു. 

പത്ത് വർഷത്തിലേറെയായി സഹാറ ഇന്ത്യയുടെ പ്രധാന നർത്തകിയായി ഭാവ്ന അഭിനയിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.orissalinks.com/orissagrowth/archives/2466|title=» Blog Archive » Bhavna Pani is Bharati in &quot;Bharati: the wonder that is India&quot;|access-date=4 July 2013|last=chitta|date=4 June 2009|publisher=Orissalinks.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://suhaag.com/artsentertainment/bhavna-pani-talks-about-her-lead-role-in-bharati-the-wonder-that-is-india/|title=Bhavna Pani talks about her lead role in Bharati-the Wonder that is India|access-date=4 July 2013|date=|publisher=Suhaag|archive-url=https://web.archive.org/web/20160920052034/http://suhaag.com/artsentertainment/bhavna-pani-talks-about-her-lead-role-in-bharati-the-wonder-that-is-india/|archive-date=2016-09-20|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; മികച്ച സഹനടിക്കുള്ള മഹീന്ദ്ര എക്സലൻസ് ഇൻ തിയറ്റർ പുരസ്കാരം അവർ നേടിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.mahindra.com/News/Press-Releases/1362983676|title=The 8th Annual Mahindra Excellence in Theatre Awards Announced|access-date=4 July 2013|date=9 March 2013|publisher=Mahindra.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20130907144951/http://www.mahindra.com/News/Press-Releases/1362983676|archive-date=7 September 2013}}&lt;/ref&gt; ക്ലിനിക്, പെപ്സി, വീഡിയോകോൺ, ഹീറോ ഹോണ്ട, ലക്സ്, ഡാബർ തുടങ്ങി നിരവധി പരസ്യ ചിത്രങ്ങളിലും അവർ അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/states/odisha/2009/aug/21/dance-helps-be-a-better-actor-79071.html|title=‘Dance helps be a better actor’|access-date=2020-08-21}}&lt;/ref&gt; 

== അഭിനയിച്ച ചിത്രങ്ങൾ ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! വർഷം 
! ഫിലിം 
! പങ്ക് 
! ഭാഷ 
! കുറിപ്പുകൾ 
|-
| 2001 
| ''തെരേ ലിയേ'' 
| പിയ ആനന്ദ് / പിയ രഞ്ജിത് ബോസ് 
| ഹിന്ദി 
|
|-
| 2001 
| ''യുവരാജ'' 
| ജനകി 
| കന്നഡ 
|
|-
| 2002 
| ''നിനഗോസ്‌കര'' 
| അപൂർവ 
| കന്നഡ 
|
|-
| 2002 
| ''ദിൽ വിൽ പ്യാർ വ്യർ'' 
| രചന 
| ഹിന്ദി 
|
|-
| 2002 
| ''നിനു ചുദാക നേനുണ്ടലെനു'' 
| കാവേരി 
| തെലുങ്ക് 
|
|-
| 2004 
| ''[[വെട്ടം (ചലച്ചിത്രം)|വെട്ടം]]'' 
| വീണ 
| മലയാളം 
|
|-
| 2009 
| ''ഫാസ്റ്റ് ഫോർ‌വേർ‌ഡ്'' 
| ജീൽ 
| ഹിന്ദി 
|
|-
| 2012 
| ''[[തേസ്]]'' 
| രാധിക 
| ഹിന്ദി 
|
|-
| 2013 
| ''ദി ഗ്രേവിയാർഡ് ഷിഫ്റ്റ്'' 
|
| ഹിന്ദി 
|
|-
| 2014 
| ''[[ആമയും മുയലും]]'' 
| ''നർത്തകി'' 
| മലയാളം 
| &quot;കാണാ കൊമ്പിലെ കാക്കറുമ്പൻ&quot; എന്ന ഗാനത്തിലെ പ്രത്യേക രൂപം 
|-
| 2015 
| ''ഹവായിസാഡ'' 
| രാജ്ഞി 
| ഹിന്ദി 
|
|-
|2017 
|അലിഫ് 
| 
|ഹിന്ദി/ഉറുദു 
| 
|- 
|2017 
|ദി ബിഗ് ഫാറ്റ് സിറ്റി (നെറ്റ്ഫ്ലിക്സ്) 
|അനു 
|ഹിന്ദി 
| 
|- 
|2018 
|ഫ്രോഡ് സയാൻ 
|ചന്ദ 
|ഹിന്ദി 
| 
|- 
|2019 
|സ്പേസ് മോംസ് 
|ഡോ. ശാന്തി ശ്രീവാസ്തവ 
|ഹിന്ദി 
| 
|- 
|}

== അവലംബങ്ങൾ ==
{{reflist}}

== ബാഹ്യ അവലംബങ്ങൾ ==
* {{IMDb name|1258113}}   
[[വർഗ്ഗം:ഹിന്ദി ചലച്ചിത്രനടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര നടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കന്നഡചലച്ചിത്ര നടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:തെലുഗു ചലച്ചിത്രനടിമാർ]]</text>
      <sha1>ij91b2dkaclju5x6q33xhekdn8s0rmz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ബ്ലാക്ക്പോൾ വാർബ്ലർ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>522255</id>
    <revision>
      <id>4680622</id>
      <parentid>4548721</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T23:27:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>4680622</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31323" sha1="oli3qeailntp59e0u30bxg49sw7ks9r" xml:space="preserve">{{prettyurl/wikidata}}
{{Speciesbox|name=Blackpoll warbler|status=NT|status_system=IUCN3.1|status_ref=&lt;ref&gt;{{cite iucn|url=https://www.iucnredlist.org/details/22721737/0 |title=''Setophaga striata'' |author=BirdLife International |author-link=BirdLife International |year=2018 |access-date=15 December 2018|ref=harv}}&lt;/ref&gt;|image=Dendroica striata MN.jpg|genus=Setophaga|species=striata|authority=([[Johann Reinhold Forster|Forster]], 1772)|synonyms=''Dendroica striata''|range_map=Dendroica striata map.svg|range_map_caption=Range of ''S. striata'' {{leftlegend|#FFFF00|Breeding range|outline=gray}}{{leftlegend|#0000FF|Wintering range|outline=gray}}}}
{| class=&quot;infobox biota&quot; style=&quot;text-align: left; width: 200px; font-size: 100%&quot;
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center; background-color: rgb(235,235,210)&quot; |Blackpoll warbler
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center&quot; |[[File:Dendroica_striata_MN.jpg|ചട്ടരഹിതം]]
|- style=&quot;text-align: center; background-color: rgb(235,235,210)&quot;
! colspan=&quot;2&quot; |&lt;div style=&quot;text-align: center&quot;&gt;[[Conservation status]]&lt;/div&gt;
|-
| colspan=&quot;2&quot; |&lt;div style=&quot;text-align: center&quot;&gt;[[File:Status_iucn3.1_NT.svg|കണ്ണി=|പകരം=|ചട്ടരഹിതം]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[[Near Threatened]] &lt;small&gt;&amp;nbsp;([[IUCN Red List|IUCN 3.1]])&lt;ref&gt;&lt;cite class=&quot;citation journal cs1&quot; id=&quot;CITEREFBirdLife_International2018&quot;&gt;[[BirdLife International]] (2018). [https://www.iucnredlist.org/details/22721737/0 &quot;''Setophaga striata''&quot;]. ''[[IUCN Red List|IUCN Red List of Threatened Species]]''. '''2018'''&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;15 December&lt;/span&gt; 2018&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;span class=&quot;cs1-maint citation-comment&quot;&gt;CS1 maint: ref=harv ([[:Category:CS1 maint: ref=harv|link]])&lt;/span&gt;&lt;/ref&gt;&lt;/small&gt;&lt;/div&gt;
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;min-width:15em; text-align: center; background-color: rgb(235,235,210)&quot; |[[Taxonomy (biology)|Scientific classification]] &lt;span class=&quot;plainlinks&quot; style=&quot;font-size:smaller; float:right; padding-right:0.4em; margin-left:-3em;&quot;&gt;[[File:Red_Pencil_Icon.png|കണ്ണി=Template:Taxonomy/Setophaga| edit ]]&lt;/span&gt;
|-
|Kingdom:
|[[Animal|Animalia]]
|-
|Phylum:
|[[Chordate|Chordata]]
|-
|Class:
|[[Bird|Aves]]
|-
|Order:
|[[Passerine|Passeriformes]]
|-
|Family:
|[[New World warbler|Parulidae]]
|-
|Genus:
|''[[Setophaga]]''
|-
|Species:
|&lt;div class=&quot;species&quot; style=&quot;display:inline&quot;&gt;'''''S.&amp;nbsp;striata'''''&lt;/div&gt;
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center; background-color: rgb(235,235,210)&quot; |[[Binomial nomenclature|Binomial name]]
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center&quot; |'''&lt;span class=&quot;binomial&quot;&gt;''Setophaga striata''&lt;/span&gt;'''&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div style=&quot;font-size: 85%;&quot;&gt;([[Johann Reinhold Forster|Forster]], 1772)&lt;/div&gt;
|- style=&quot;text-align: center; background-color: rgb(235,235,210)&quot;
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center&quot; |[[File:Dendroica_striata_map.svg|ചട്ടരഹിതം]]
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center; font-size: 88%&quot; |Range of ''S. striata'' &lt;templatestyles src=&quot;Legend/styles.css&quot; /&gt;&lt;div class=&quot;legend&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;legend-color&quot; style=&quot;border: 1px solid gray; background-color:#FFFF00; color:black;  -webkit-column-break-inside: avoid;&quot;&gt;&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&amp;nbsp;Breeding range&lt;/div&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Legend/styles.css&quot; /&gt;&lt;div class=&quot;legend&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;legend-color&quot; style=&quot;border: 1px solid gray; background-color:#0000FF; color:white;  -webkit-column-break-inside: avoid;&quot;&gt;&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&amp;nbsp;Wintering range&lt;/div&gt;
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center; background-color: rgb(235,235,210)&quot; |[[പര്യായം (വർഗീകരണം)|Synonyms]]
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: left&quot; |
''Dendroica striata''
|}
[[Category:Articles with 'species' microformats]]
'''ബ്ലാക്ക്പോൾ വാർബ്ലർ''' ( ''സെറ്റോഫാഗ സ്ട്രിയാറ്റ'' ) ഒരു പുതിയ ലോക വാർബ്ലറാണ് . ബ്രീഡിംഗ് കാല നിറത്തിൽ പുരുഷന്മാർ കൂടുതലും കറുപ്പും വെളുപ്പും ആണ്. അവർക്ക് ഒരുവലിയ കറുത്ത തൊപ്പി, വെളുത്ത കവിൾ, വെളുത്ത ചിറകുള്ള ബാറുകൾ എന്നിവയുണ്ട്. വടക്കൻ [[വടക്കേ അമേരിക്ക|വടക്കേ അമേരിക്കയിലെ]] [[അലാസ്ക]] മുതൽ [[കാനഡ|കാനഡയിലെമ്പാടും]] ന്യൂയോർക്ക്, ന്യൂ ഇംഗ്ലണ്ട് പർവതങ്ങൾ വരെയുള്ള കാടുകളിൽ ബ്ലാക്ക്പോൾ വളരുന്നു. വടക്കേ അമേരിക്കയുടെ ഭൂരിഭാഗത്തിലൂടെയും അവർ ഒരു സാധാരണ [[ദേശാടനപ്പക്ഷികൾ|കുടിയേറ്റക്കാരാണ്]] . മഞ്ഞ്വീഴുമ്പോൾ, അവർ തെക്ക് ഗ്രേറ്റർ ആന്റിലീസിലേക്കും [[തെക്കേ അമേരിക്ക|തെക്കേ അമേരിക്കയുടെ]] വടക്കുകിഴക്കൻ തീരങ്ങളിലേക്കും തുറന്ന വെള്ളത്തിലൂടെയുള്ള ദീർഘദൂര കുടിയേറ്റത്തിൽ പറക്കുന്നു, ശരാശരി 2500 &amp;nbsp; കിലോമീറ്റർ, ഒരു മൈഗ്രേറ്ററി സോങ്ങ്‌ബേർഡിനായി റെക്കോർഡുചെയ്‌ത ഏറ്റവും ദൈർഘ്യമേറിയ നോൺ-സ്റ്റോപ്പ് ഓവർവാട്ടർ ഫ്ലൈറ്റുകളിൽ ഒന്ന്. പടിഞ്ഞാറൻ [[യൂറോപ്പ്|യൂറോപ്പിലേക്കുള്ള]] അപൂർവ വ്യതിയാനങ്ങൾ കാണാറുണ്ട്, അവർ പതിവായി ട്രാൻസ്‌ലാറ്റ്‌ലാന്റിക് [[പാസെറൈൻ|പാസറൈൻ]] അലഞ്ഞുതിരിയുന്നവരാണ്. 

== പദോൽപ്പത്തി ==
[[പ്രാചീന ഗ്രീക്ക് ഭാഷ|പുരാതന ഗ്രീക്ക്]] ''സെസ്'', &quot;പുഴു&quot;, ''{{Lang|grc-Latn|phagos}}'' നിന്നാണ് ''സെറ്റോഫാഗ'' ജനുസ്സിലെ പേര്  , &quot;കഴിക്കൽ&quot;, നിർദ്ദിഷ്ട ''സ്ട്രൈറ്റ'' എന്നാൽ &quot;വരയുള്ളത്&quot; എന്നാണ് അർത്ഥമാക്കുന്നത്. &lt;ref name=&quot;job&quot;&gt;{{Cite book|url=https://archive.org/details/Helm_Dictionary_of_Scientific_Bird_Names_by_James_A._Jobling|title=The Helm Dictionary of Scientific Bird Names|last=Jobling|first=James A.|publisher=Christopher Helm|year=2010|isbn=978-1-4081-2501-4|location=London, United Kingdom|pages=355, 367}}&lt;/ref&gt; 

== വിവരണം ==
[[പ്രമാണം:Blackpoll_Warbler_PJT.JPG|ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം| ബ്ലാക്ക്പോൾ വാർബ്ലർ ]]
ബോൾ പോയിന്റ് പേനയുടെ ഭാരം മാത്രമുള്ള വളരെ ചെറിയ പക്ഷിയാണ് ബ്ലാക്ക്പോൾ വാർബ്ലർ. &lt;ref name=&quot;baird&quot;&gt;Baird, James (1999). [https://books.google.com/books?id=KP3JlIvW88QC&amp;pg=PA65 ''Returning to the Tropics: The Epic Autumn Flight of the Blackpoll Warbler''] in Kenneth P. Able's Gathering of Angels. Ithaca, New York: Cornell University Press, pp.&amp;nbsp;63–78.&lt;/ref&gt; {{Rp|65}} എന്നിരുന്നാലും, ''സെറ്റോഫാഗ'' (മുമ്പ് ''ഡെൻഡ്രോയിക്ക'' ) എന്ന വൈവിധ്യമാർന്ന ജനുസ്സിൽ ഒന്നാണ് ഇത്. സ്റ്റാൻഡേർഡ് അളവുകൾക്കിടയിൽ, സ്പീഷിസുകളിൽ ശരീര ദൈർഘ്യം {{Convert|12.5|to|15|cm|in|abbr=on}} വരെ വ്യത്യാസപ്പെടാം    , ചിറകുകൾ {{Convert|20|to|25|cm|in|abbr=on}} വരെയാകാം     . ശരീര പിണ്ഡം {{Convert|9.7|to|21|g|oz|abbr=on}} വരെ വ്യത്യാസപ്പെടാം    , ശരാശരി പക്ഷിയുമായി {{Convert|12|and|15|g|oz|abbr=on}} നും ഇടയിൽ     . ചിറകുള്ള കോഡ് {{Convert|6.6|to|8|cm|in|abbr=on}}    , [[വാൽ]] {{Convert|4.5|to|5.4|cm|in|abbr=on}}    , [[കൊക്ക് (അവയവം)|ബിൽ]] {{Convert|0.8|to|1.2|cm|in|abbr=on}}    , ടാർസസ് {{Convert|1.8|to|2|cm|in|abbr=on}}     . &lt;ref&gt;Curson, Jon; Quinn, David and Beadle, David (1994). ''New World Warblers: An Identification Guide'', {{ISBN|0-7136-3932-6}}.&lt;/ref&gt; വേനൽക്കാലത്തെ പുരുഷ ബ്ലാക്ക്പോൾ വാർബ്ലറുകളിൽ ഇരുണ്ട വരകളുള്ള തവിട്ട് നിറമുള്ള പുറംഭാഗവും വെളുത്ത മുഖങ്ങളും കറുത്ത കിരീടങ്ങളുമുണ്ട്. അവയുടെ അടിവശം കറുത്ത വരകളുള്ള വെളുത്തതാണ്, അവ രണ്ട് വെളുത്ത ചിറകുള്ള ബാറുകൾ പ്രദർശിപ്പിക്കുന്നു. പ്രായപൂർത്തിയായ സ്ത്രീകൾക്ക് വേനൽക്കാലത്തെ പുരുഷന്മാരുടെ മങ് സാമ്യമുണ്ട്, പ്രത്യേകിച്ചും, സ്ത്രീകൾക്ക് ശക്തമായ തല പാറ്റേണുകൾ ഇല്ല, അവരുടെ കിരീടങ്ങളും മുഖങ്ങളും ചാരനിറത്തിലുള്ള ഷേഡുകളാണ്. തിളക്കമുള്ള ഓറഞ്ച്, പിങ്ക് കാലുകളാണ് ഈ ഇനത്തിന്റെ മറ്റൊരു പ്രധാന സവിശേഷത. 

ഈ ഇനത്തിലെ ബ്രീഡിംഗ് അല്ലാത്ത പക്ഷികൾക്ക് പച്ചകലർന്ന തലകളും ഇരുണ്ട വരകളുള്ള പച്ചകലർന്ന മുകൾ ഭാഗങ്ങളും മഞ്ഞകലർന്ന മാറിടവും ഉണ്ട്, മഞ്ഞ പക്ഷികൾ വയറിലേക്ക് നീളുന്നു. അവരുടെ ചിറകുള്ള ബാറുകൾ എല്ലായ്പ്പോഴും ഉണ്ട്. {{Listen|filename=Setophaga striata - Blackpoll Warbler - XC61892.ogg|title=Sound of the blackpoll warbler|description=}}{{Listen|filename=Setophaga striata - Blackpoll Warbler - XC61892.ogg|title=Sound of the blackpoll warbler|description=}}

== ആവാസ കേന്ദ്രം ==
[[പ്രമാണം:BlackpollWarbler.jpg|ലഘുചിത്രം| രൂപമാറ്റം ]]
അവയുടെ പ്രജനന ശ്രേണിയുടെ തെക്കൻ ഭാഗത്ത്, വനപ്രദേശങ്ങളിലോ ബുഷ് പ്രദേശങ്ങളിലോ ഉള്ള ഉയർന്ന പർവതനിരകളിൽ ബ്ലാക്ക്പോൾ വാർബ്ലറുകൾ കാണാം. മെയ്ൻ, മാരിടൈം പ്രവിശ്യകളിലെ വനപ്രദേശങ്ങളിലുള്ള തീരദേശ ദ്വീപുകളിലും അവർ വേനൽക്കാലം ചെലവഴിക്കുന്നു. ബോറിയൽ കോണിഫറസ് വനത്തിലുടനീളം വടക്കുഭാഗത്ത് അവ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. മറ്റേതൊരു വാർ‌ബ്ലറിനേക്കാളും ബ്ലാക്ക്‌പോളുകൾ‌ തുണ്ട്രയോട് അടുത്തുനിൽക്കുന്നു. &lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Morse|first=Douglas H.|title=Habitat Use by the Blackpoll Warbler|journal=Wilson Bulletin|volume=91|issue=2|pages=234–243|year=1979|jstor=4161203|url=http://sora.unm.edu/node/129620}}&lt;/ref&gt; 

== പെരുമാറ്റം ==
ബ്ലാക്ക്പോൾ വാർബ്ലറുകൾ കണ്ടെത്താൻ ബുദ്ധിമുട്ടാണ് കാരണം അവയുടെ താരതമ്യേന നിഷ്‌ക്രിയമായ ശൈലിയും വൃക്ഷങ്ങളുടെ മേലാപ്പിനടുത്തുള്ള ഇടതൂർന്ന സസ്യജാലങ്ങളിൽ ഒളിഞ്ഞുനോക്കുന്ന പ്രവണതയുമാണ്. അറിയപ്പെടുന്നതിൽ വച്ച് ഏറ്റവും വലിയപാട്ടുകളിലൊന്നാണെങ്കിലും അവരുടെ ഗാനംകേട്ടാണ് കണ്ടുപിടിക്കാറ്. ഉയർന്ന ''ടിസി'' കുറിപ്പുകളുടെ ലളിതമായ ആവർത്തനങ്ങളാണ് അവരുടെ ഗാനങ്ങൾ. അവരുടെ കോളുകൾ നേർത്ത ''സിറ്റ്'' സ് ആണ്. 

ഇടയ്ക്കിടെ ഫ്ലിറ്റിംഗ്, ഹോവർ ചെയ്യൽ, ശാഖകൾക്ക് ചുറ്റും ഹോക്കിംഗ് എന്നിവ ഉപയോഗിച്ച് ബ്ലാക്ക്പോളിന് മനപൂർവ്വം തീറ്റക്രമം ഉണ്ട്. അവ പ്രാഥമികമായി കീടങ്ങളാണ്. പ്രായപൂർത്തിയായവരുടെയും ലാർവ പ്രാണികളുടെയും ചിലന്തികളുടെയും വൈവിധ്യത്തെ മുൻനിർത്തി ഈ ഇനം തികച്ചും കീടവേട്ടക്കാരനാകുന്നു. വിവിധതരം പ്രാണികൾ ഇര യിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു [[പേൻ]], [[വെട്ടുകിളി]], ചന്കെര്വൊര്മ്സ്, [[കൊതുക്‌|കൊതുക്]], വെബ്വൊര്മ്സ്, [[ഉറുമ്പ്]], [[ചിതൽ]], പേൻ, മുഞ്ഞ ആൻഡ് സവ്ഫ്ലിഎസ് . ഈ ഇനം ഒരു സ്പൂസ് ബഡ് വാം സ്പെഷ്യലിസ്റ്റായിരിക്കാമെന്ന് അഭിപ്രായമുണ്ട്, എന്നാൽ രണ്ട് ഇനങ്ങളുടെയും ജനസംഖ്യാ പ്രവണതകൾ തമ്മിൽ വ്യക്തമായ ബന്ധമില്ല. &lt;ref&gt;[http://www.borealbirds.org/birdguide/bd0365_species.shtml Boreal Songbird Initiative : Blackpoll Warbler]. Borealbirds.org. Retrieved on 2012-08-24.&lt;/ref&gt; മൈഗ്രേഷനിലും ശൈത്യകാലത്തും സരസഫലങ്ങൾ ബ്ലാക്ക്പോൾ തിരഞ്ഞെടുക്കും. അവ പലപ്പോഴും മരങ്ങളിൽ ഇരുന്ന് തീറ്റ തേടുന്നു, ചിലപ്പോൾ പറക്കലിനിടെ പ്രാണികളെ പിടിക്കുന്നു. 

ഇവയുടെ പ്രജനന വാസസ്ഥലങ്ങൾ [[കോണിഫർ|കോണിഫറസ്]] വനപ്രദേശങ്ങളാണ്, പ്രത്യേകിച്ചും കൂൺ മരങ്ങൾ വളരുന്നവ. പക്ഷിയുടെ പ്രജനന ശ്രേണികൾ [[ടൈഗ]] വരെ നീളുന്നു. ബ്ലാക്ക്പോൾ വാർബ്ലറുകൾ സാധാരണയായി ഒരു കോണിഫറിന്റെ സൈറ്റിൽ കൂടുണ്ടാക്കുന്നു. ഒരു കപ്പ് ആകൃതിയിലുള്ള കൂട്ടിൽ 3-5 മുട്ടകൾ ഇടുന്നു, അപൂർവ്വമായി 9 വരെ. മുട്ടകൾ ഏകദേശം 12 ദിവസത്തേക്ക് ഇൻകുബേറ്റ് ചെയ്യപ്പെടുന്നു, കൂടാതെ കുഞ്ഞുങ്ങൾ 10 ദിവസം മാത്രം പ്രായമുള്ളപ്പോൾ കൂടു വിടുന്നു, നന്നായി പറക്കുന്നതിന് മുമ്പ്. അവരുടെ മാതാപിതാക്കൾ മൊത്തം രണ്ടാഴ്ചയോളം അവർക്ക് ഭക്ഷണം നൽകുന്നു. ഇണചേർന്ന സ്ത്രീകൾ സാധാരണയായി രണ്ടാമത്തെ കൂടുകൾ ഉടൻ തന്നെ ആരംഭിക്കുകയും മാതാപിതാക്കളുടെ ചുമതലകൾ അവരുടെ ഇണകൾക്ക് വിട്ടുകൊടുക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇരട്ട ബ്രൂഡിംഗിന്റെ ഉയർന്ന സംഭവവും കുറഞ്ഞ നെസ്റ്റ് പ്രെഡേഷന്റെയും പരാന്നഭോജികളുടെ നിരക്കിന്റെയും ഭാഗികമായ പ്രവർത്തനവും ഈ ഇനത്തിന് ഉയർന്ന വാർഷിക ഉൽ‌പാദനക്ഷമത നൽകുന്നു. &lt;ref&gt;Hunt, P. D., and B. C. Eliason. 1999. ''Blackpoll Warbler (Dendroica striata). In The Birds of North America, No. 431'' (A. Poole and F. Gill, eds.). The Academy of Natural Sciences, Philadelphia, and The American Ornithologists' Union, Washington, D.C.&lt;/ref&gt; 

=== മൈഗ്രേഷൻ ===
ബ്ലാക്ക്പോൾ വാർബ്ലറിന്റെ ട്രാൻസോഷ്യാനിക് ഫ്ലൈറ്റ് ഇരുപത്തിയഞ്ചിലധികം ശാസ്ത്രീയ പഠനങ്ങളുടെ വിഷയമാണ്. ഡാറ്റയുടെ ഉറവിടങ്ങളിൽ റഡാർ നിരീക്ഷണങ്ങൾ, പക്ഷി ബാൻഡിംഗും എടുത്ത തൂക്കവും, ഫീൽഡ് സൈറ്റുകളിൽ നിന്ന് കണ്ടെടുത്ത ചത്ത പക്ഷികളും മാരകമായ തടസ്സങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്നു. &lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Nisbet|first=Ian C. T.|last2=McNair|first2=Douglas B.|last3=Post|first3=William|last4=Williams|first4=Timothy C.|title=Transoceanic Migration of the Blackpoll Warbler: Summary of Scientific Evidence and Response to Criticisms by Murray|journal=Journal of Field Ornithology|volume=66|issue=4|pages=612–622|date=Autumn 1995|url=http://sora.unm.edu/node/52021|accessdate=May 21, 2011}}&lt;/ref&gt; പറക്കലിനിടയിൽ അവർ പ്രാണികൾക്ക് ഭക്ഷണം കൊടുക്കുമോ എന്ന് അറിയില്ല. &amp;nbsp;   ന്യൂ വേൾഡ് വാർബ്ലറിന്റെ ഏത് ഇനത്തിലും ഏറ്റവും കൂടുതൽ കാലം കുടിയേറുന്നത് ബ്ലാക്ക്പോൾ വാർബ്ലറുകളാണ്. ഒന്നോ അതിലധികമോ ഹ്രസ്വ ഓവർ‌വാട്ടർ ഫ്ലൈറ്റുകൾക്കും വടക്കേ അമേരിക്കയിലൂടെ എപ്പോൾ വേണമെങ്കിലും മെയ് ആദ്യം മുതൽ ജൂൺ പകുതി വരെയും എപ്പോൾ വേണമെങ്കിലും സ്പ്രിംഗ് മൈഗ്രേഷനിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്ന പിൽക്കാല വാർബ്ലറുകളിൽ ഒരാളായിരിക്കാം ഇത്. മിക്ക കുടിയേറ്റക്കാരും അവരുടെ പ്രജനന കേന്ദ്രങ്ങളിലായിരിക്കുമ്പോൾ മെയ് അവസാനമാണ് അവരുടെ കുടിയേറ്റത്തിന്റെ ഏറ്റവും ഉയർന്നത്. 

മഞ്ഞ് വീഴുമ്പോൾ പക്ഷികൾ അവയുടെ പ്രജനന കേന്ദ്രങ്ങളിൽ നിന്ന് വടക്കൻ അക്ഷാംശങ്ങളിൽ കുടിയേറുന്നു. വടക്കുകിഴക്കൻ യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സിൽ തെക്ക് വിർജീനിയയിലേക്ക് ആഗസ്റ്റ് പകുതി മുതൽ അവ കൂടിച്ചേരുന്നു. &lt;ref name=&quot;baird&quot;/&gt; {{Rp|66}} മിക്ക ബ്ലാക്ക്പോളുകളും വടക്കുകിഴക്കൻ വടക്കേ അമേരിക്കയിൽ നിന്ന് അറ്റ്ലാന്റിക് സമുദ്രത്തിന് മുകളിലൂടെ അവരുടെ ശൈത്യകാല പരിധിയിലേക്ക് നേരിട്ട് പറക്കുന്നു. രാത്രികാല അപകടങ്ങൾ, ബാൻഡിംഗ് സ്റ്റേഷനുകൾ, കാഴ്ചകൾ എന്നിവയിൽ നിന്നുള്ള വിവരങ്ങൾ കാണിക്കുന്നത് നോർത്ത് കരോലിനയിലെ കേപ് ഹാറ്റെറസിന് തെക്ക് ബ്ലാക്ക്പോളുകൾ അപൂർവമായ ശരത്കാല കുടിയേറ്റക്കാരാണെന്നാണ്. &lt;ref&gt;{{Cite journal|last=McNair|first=Douglas B.|last2=Post|first2=William|title=Autumn Migration Route of Blackpoll Warblers: Evidence from Southeastern North America|journal=Journal of Field Ornithology|volume=64|issue=4|pages=417–425|date=Autumn 1993|jstor=4513849|url=http://sora.unm.edu/node/51827}}&lt;/ref&gt; വടക്കുകിഴക്കൻ [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ്]] മുതൽ [[പോർട്ടോ റിക്കോ|പ്യൂർട്ടോ റിക്കോ]], ലെസ്സർ ആന്റിലീസ് അല്ലെങ്കിൽ വടക്കൻ [[തെക്കേ അമേരിക്ക]] വരെ [[അറ്റ്‌ലാന്റിക് മഹാസമുദ്രം|അറ്റ്ലാന്റിക് സമുദ്രത്തിന്]] മുകളിലാണ് ബ്ലാക്ക്പോൾ വാർബ്ലറിന്റെ വീഴ്ചയുടെ കുടിയേറ്റ പാതയുടെ ഒരു ഭാഗം. ബെർമുഡയിലെയും മറ്റ് സ്ഥലങ്ങളിലെയും ദ്വീപ് സ്റ്റോപ്പ് ഓവറുകൾ കുടിയേറ്റ പാതയുടെ തെളിവാണ്.  ഈ ഫ്ലൈറ്റ് പൂർത്തിയാക്കുന്നതിന്, ബ്ലാക്ക്പോൾ വാർബ്ലർ സ്റ്റേജിംഗ് ഏരിയകളിൽ അതിന്റെ ശരീരത്തിന്റെ പിണ്ഡം ഇരട്ടിയാക്കുകയും ലക്ഷ്യസ്ഥാനത്തേക്ക് നയിക്കുന്നതിന് നിലവിലുള്ള കാറ്റിന്റെ ദിശയിലേക്കുള്ള മാറ്റം പ്രയോജനപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. അറ്റ്ലാന്റിക് സമുദ്രത്തിന് മുകളിലൂടെ അവർ തെക്കോട്ട് പറക്കുമ്പോൾ ഓരോ മണിക്കൂറിലും കൊഴുപ്പ് 0.08 ഗ്രാം കത്തിക്കുന്നു &amp;nbsp;  ഈ റൂട്ടിന്റെ ശരാശരി {{Convert|3000|km|mi|abbr=on}}     വെള്ളത്തിന് മുകളിൽ, 72 മുതൽ 88 മണിക്കൂർ വരെ നിർത്താതെയുള്ള ഫ്ലൈറ്റ് ആവശ്യമാണ്. ഏകദേശം {{Convert|27|mph|km/h|abbr=on}} വേഗതയിലാണ് അവർ സഞ്ചരിക്കുന്നത്     . ബ്ലാക്ക്പോളുകൾക്ക് {{Convert|20|g|oz|abbr=on}} കൂടുതൽ ഭാരം ഉണ്ടാകും     അവർ അമേരിക്ക വിട്ട് തെക്കേ അമേരിക്കയിൽ എത്തുമ്പോഴേക്കും നാലോ അതിലധികമോ ഗ്രാം നഷ്ടപ്പെടുമ്പോൾ. ചില ബ്ലാക്ക്പോളുകൾ നടക്കുന്നതിന് മുമ്പ് ബെർമുഡയിൽ ഇറങ്ങുന്നു. 

ഒരു ചെറിയ ലൈറ്റ് ലെവൽ ജിയോലൊക്കേറ്റർ ബയോളജിസ്റ്റുകൾ ഉപയോഗിച്ച് ബ്ലാക്ക് പോൾ ശരാശരി 2540 പറക്കുന്നുവെന്ന് തെളിയിച്ചിട്ടുണ്ട് &amp;nbsp; കി.മീ (2270 മുതൽ 2770 വരെ &amp;nbsp; കിലോമീറ്റർ) ശരാശരി 62 മണിക്കൂർ, 3 ദിവസം വരെ നിർത്താതെ, ഏകദേശം 41 വരെ &amp;nbsp; മണിക്കൂറിൽ കിലോമീറ്റർ. 2013 ൽ, വെർമോണ്ട്, നോവ സ്കോട്ടിയ എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള 37 ബ്ലാക്ക്പോളുകൾ 0.5 ഗ്രാം ഭാരമുള്ള ഒരു ചെറിയ ജിയോലൊക്കേറ്റർ വഹിച്ചു. ഉപകരണം ലൈറ്റ്-ലെവലുകൾ രേഖപ്പെടുത്തി, അതിൽ നിന്ന് രേഖാംശങ്ങളും അക്ഷാംശങ്ങളും കണക്കാക്കാം, 2014 ൽ ശാസ്ത്രജ്ഞർ യഥാർത്ഥ 37 ൽ അഞ്ചെണ്ണം വീണ്ടെടുത്തു. അഞ്ച് പക്ഷികളിൽ നാലെണ്ണം പടിഞ്ഞാറൻ നോവ സ്കോട്ടിയയിൽ നിന്ന് സെപ്റ്റംബർ 25 നും ഒക്ടോബർ 21 നും ഇടയിൽ പുറപ്പെട്ടു, സെക്കൻഡിൽ 10.7 മുതൽ 13.4 മീറ്റർ വരെ വേഗതയിൽ സഞ്ചരിച്ചു. സ്പ്രിംഗ് മൈഗ്രേഷൻ ഓവർ‌ലാൻഡും ഓവർ‌വാട്ടറിലെ ശരത്കാല റൂട്ടുകളും നാടകീയമായി വ്യത്യസ്തമാണെന്ന് പഠനം വെളിപ്പെടുത്തി. ബോഡി പിണ്ഡത്തിന്റെ ഫ്ലൈറ്റ് ദൂരം മറ്റ് പക്ഷികളുമായി താരതമ്യപ്പെടുത്തുമ്പോൾ, മാണിക്യമുള്ള തൊണ്ടയുള്ള ഹമ്മിംഗ്ബേർഡ് മാത്രമേ ഗ്രാമിന് കൂടുതൽ കിലോമീറ്റർ സഞ്ചരിക്കൂ (ഏകദേശം 210–280 &amp;nbsp; കിലോമീറ്റർ / ഗ്രാം വേഴ്സസ് 233 &amp;nbsp; ബ്ലാക്ക്പോളുകൾക്ക് കിലോമീറ്റർ / ഗ്രാം). &lt;ref name=&quot;deluca&quot;&gt;{{Cite journal|last=William V. DeLuca|journal=Biology Letters|pmc=4424611|pmid=25832815|doi=10.1098/rsbl.2014.1045|issue=4|volume=11|date=1 April 2015|title=Transoceanic migration by a 12 g songbird|last2=Bradley K. Woodworth|last8=D. Ryan Norris|last7=Stuart A. Mackenzie|last6=Kent P. McFarland|last5=Philip D. Taylor|last4=Peter P. Marra|last3=Christopher C. Rimmer|page=20141045}}&lt;/ref&gt; 

== പരാമർശങ്ങൾ ==
{{Reflist|refs=&lt;ref name= Murray1989&gt;{{cite journal|author=Murray BGJ|year=1989|title=A Critical Review of the Transoceanic Migration of the Blackpoll Warbler|journal=Auk|volume=106|issue= 1|pages=8–17|url=http://sora.unm.edu/node/24648|doi=10.2307/4087751|jstor=4087751}}&lt;/ref&gt;}}

== ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ ==

* [https://web.archive.org/web/20090321150053/http://www.birds.cornell.edu/AllAboutBirds/BirdGuide/Blackpoll_Warbler.html ബ്ലാക്ക്പോൾ വാർബ്ലർ സ്പീഷീസ് അക്കൗണ്ട്] - ഓർനെത്തോളജിയിലെ കോർണൽ ലാബ് 
* [http://www.mbr-pwrc.usgs.gov/id/framlst/i6610id.html ബ്ലാക്ക്പോൾ വാർ‌ബ്ലർ - ''ഡെൻഡ്രോയിക്ക സ്ട്രിയാറ്റ''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210319025944/https://www.mbr-pwrc.usgs.gov/id/framlst/i6610id.html |date=2021-03-19 }} - യു‌എസ്‌ജി‌എസ് പാറ്റൂസെൻറ് ബേർഡ് ഐഡൻറിഫിക്കേഷൻ ഇൻ‌ഫോ സെന്റർ 
* ഇതിനുള്ള [http://www.bird-stamps.org/cspecies/19903600.htm സ്റ്റാമ്പുകൾ]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജൂലൈ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} : [[ഗ്രനേഡ|ഗ്രെനഡ]], [[ഗയാന]] പക്ഷി- [http://www.bird-stamps.org/cspecies/19903600.htm സ്റ്റാമ്പ്സ്.ഓർഗ്]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജൂലൈ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} 
* &quot;Blackpoll warbler media&quot; . ഇന്റർനെറ്റ് പക്ഷി ശേഖരം . 
* {{VIREO|Blackpoll+Warbler|Blackpoll warbler}} 
[[വർഗ്ഗം:തെക്കേ അമേരിക്കയിലെ പക്ഷികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കാനഡയിലെ പക്ഷികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:അലാസ്കയിലെ പക്ഷികൾ]]</text>
      <sha1>oli3qeailntp59e0u30bxg49sw7ks9r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>പോട്രയിറ്റ് ഓഫ് മിസിസ്. സെസിൽ വേഡ്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>530036</id>
    <revision>
      <id>4680522</id>
      <parentid>3572047</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T14:16:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>4680522</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12337" sha1="p4q56vs7mebba71uxm0890j8p4489da" xml:space="preserve">{{prettyurl|Portrait of Mrs. Cecil Wade}}
{{Infobox artwork
| image_file      = File:John Singer Sargent - Mrs. Cecil Wade - Google Art Project.jpg
| backcolor       = #FBF5DF
| image_size      = 400px
| title           = Portrait of Mrs. Cecil Wade (Portrait of a Lady)
| artist          = [[John Singer Sargent]]
| year            = 1886
| medium          = Oil on canvas
| height_metric   = 167.64
| width_metric    = 137.8
| height_imperial = 66
| width_imperial  = 54.25
| metric_unit     = cm
| imperial_unit   = in
| city            = Kansas City, MO
| museum          = [[Nelson-Atkins Museum of Art]]
}}
അമേരിക്കൻ ഛായാചിത്രകാരൻ [[John Singer Sargent|ജോൺ സിംഗർ സാർജന്റ്]] വരച്ച ചിത്രമാണ് '''പോട്രയിറ്റ് ഓഫ് മിസിസ്. സെസിൽ വേഡ്.''' സ്കോട്ടിഷ് സാമൂഹികയായ ഫ്രാൻസെസ് ഫ്രൂ വേഡിനെ ഈ ചിത്രത്തിൽ വരച്ചിരിക്കുന്നു. 1886 ൽ വരച്ച ഈ ചിത്രം നിലവിൽ മിസോറിയിലെ കൻസാസ് സിറ്റിയിലെ [[Nelson-Atkins Museum of Art|നെൽ‌സൺ-അറ്റ്കിൻസ് മ്യൂസിയം ഓഫ് ആർട്ടിൽ]] തൂക്കിയിരിക്കുന്നു.
== പശ്ചാത്തലം ==
1884 ലെ പാരീസ് സലൂണിൽ സാർജന്റിന്റെ [[Portrait of Madame X|പോർട്രെയിറ്റ് ഓഫ് മാഡം എക്സ്]] നിന്നുണ്ടായ അഴിമതിക്ക് ശേഷം, കലാകാരന് തന്റെ ഫ്രഞ്ച് ഉപഭോക്താക്കളിൽ ഭൂരിഭാഗവും നഷ്ടപ്പെടുകയും പുതിയ കമ്മീഷനുകൾ തേടി 1886-ൽ ഇംഗ്ലണ്ടിലേക്ക് താമസം മാറ്റുകയും ചെയ്തു. സാർജന്റിന്റെ പോട്രയിറ്റ് ഓഫ് മിസിസ്. സെസിൽ വേഡ് 1884 സലൂണിലെ വിവാദങ്ങൾക്കു ശേഷം അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആദ്യത്തെ പ്രധാന പദ്ധതിയായിരുന്നു. കൂടാതെ മാഡം എക്‌സിന്റെ വിവാദപരമായ പല വശങ്ങളിൽ നിന്നും ഈ ചിത്രം ഔദ്യോഗികമായി പിൻവാങ്ങുന്നു.
[[File: Madame X (Madame Pierre Gautreau), John Singer Sargent, 1884 (unfree frame crop).jpg|thumb|left| [[Portrait of Madame X]] (Madame Pierre Gautreau), John Singer Sargent, 1884]]
മിസ്സിസ് സെസിൽ വേഡ് (നീ ഫ്രാൻസെസ് മാക്കെ ഫ്രൂ; ജൂൺ 17, 1863 - ഡിസംബർ 30, 1908) സ്കോട്ട്ലൻഡിലെ ഗ്ലാസ്ഗോയിൽ ജനിച്ചു. 1883-ൽ ലണ്ടൻ സ്റ്റോക്ക് ബ്രോക്കർ സെസിൽ ലോറി വേഡിനെ (1857 - 1908) വിവാഹം കഴിച്ചു. [[വിക്ടോറിയ രാജ്ഞി|വിക്ടോറിയ രാജ്ഞിയുടെ]] മുമ്പാകെ ഹാജരാകാൻ ധരിച്ചിരുന്ന വെളുത്ത സാറ്റിൻ ഗൗൺ ധരിച്ച് ലണ്ടനിലെ വീട്ടിൽ സാർജന്റിനായി ഇരിക്കുമ്പോൾ അവർക്ക് 23 വയസ്സായിരുന്നു പ്രായം.&lt;ref&gt;Henry Adams, ''Handbook of American Paintings in the Nelson-Atkins Museum of Art'' (Kansas City, Mo.: Nelson-Atkins Museum of Art, 1991), 40-43.&lt;/ref&gt;
== വിവരണം ==
പോട്രയിറ്റ് ഓഫ് മിസിസ്. സെസിൽ വേഡ് പോർട്രെയ്റ്റുകളും ഇന്റീരിയറുകളും വരയ്ക്കുന്നതിൽ സാർജന്റിന്റെ വൈദഗ്ധ്യവും വെളിച്ചവും ഇരുട്ടും ധൈര്യത്തോടെ പരീക്ഷിക്കാനുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ സന്നദ്ധതയും കാണിക്കുന്നു. പെയിന്റിംഗിൽ മിസ്സിസ് വേഡിന്റെ പൂർണ്ണ ദൈർഘ്യമുള്ള തർജ്ജമയിൽ    
അവരുടെ വലതുവശത്തേക്ക് നോക്കുന്നു. അവരുടെ ശരീരം ഒരു കാഴ്ചാ കോണിൽ ചിത്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. അവരുടെ സുന്ദരമായ ചർമ്മത്തിനും വെളുത്ത സാറ്റിൻ വസ്ത്രത്തിനും മുകളിൽ തിളക്കമുള്ള ലൈറ്റ് വാഷിംഗ് നൽകിയിരിക്കുന്നു. ചുവന്ന പുഷ്പം ചിത്രീകരിച്ചിരിക്കുന്ന കുഷനോടുകൂടി അപ്പോൾസ്റ്ററി ചെയ്ത തടികൊണ്ടുള്ള ബഞ്ചിൽ സെസിൽ വേഡ് തിളങ്ങുന്ന വളകളും കഴുത്തിൽ പ്രത്യേക തരം ആഭരണവും അണിഞ്ഞുകൊണ്ട് കയ്യിൽ വെള്ള വിശറിയും പിടിച്ചു ഇരിക്കുന്നു.

മങ്ങിയ വെളിച്ചമുള്ള പശ്ചാത്തലത്തിൽ, മഞ്ഞ മൂടുശീല കൊണ്ട് പൊതിഞ്ഞ ഒരു ജാലകത്തിലൂടെ ഉച്ചതിരിഞ്ഞ് വെളിച്ചം വീശുകയും അടുത്തുള്ള ഒരു ചെടിയുള്ള ഒരു ചെറിയ മേശയും കസേരയും പ്രകാശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://art.nelson-atkins.org/objects/47389/mrs-cecil-wade;jsessionid=3EB552687190D23E1A0405475475BAD0?ctx=f72fc13b-89ae-4cb7-babc-2e4a690f2c85&amp;idx=0|title=Mrs. Cecil Wade – Works – The Nelson-Atkins Museum of Art|website=art.nelson-atkins.org|accessdate=3 October 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171004085032/http://art.nelson-atkins.org/objects/47389/mrs-cecil-wade;jsessionid=3EB552687190D23E1A0405475475BAD0?ctx=f72fc13b-89ae-4cb7-babc-2e4a690f2c85&amp;idx=0|archive-date=2017-10-04|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== എക്സിബിഷൻ ചരിത്രം ==
1887-ൽ ലണ്ടനിലെ [[Dudley Museum and Art Gallery|ഡഡ്‌ലി ഗാലറിയിൽ]] [[New English Art Club|ന്യൂ ഇംഗ്ലീഷ് ആർട്ട് ക്ലബ്]] എന്ന് സ്വയം വിശേഷിപ്പിക്കുന്ന കലാകാരന്മാരുടെ ഒരു പ്രദർശനത്തിൽ പോട്രയിറ്റ് ഓഫ് മിസിസ്. സെസിൽ വേഡ് സർജന്റിന്റെ ജീവിതത്തിൽ ഒരിക്കൽ പ്രദർശിപ്പിച്ചിരുന്നു.&lt;ref&gt;''Exhibition of Pictures and Sculpture of the New English Art Club'', 1887, New English Art Club, Dudley Gallery, London, April 4–May 1887, no. 55 (as ''Portrait of a Lady'').&lt;/ref&gt;

1925-ൽ ഒരിക്കൽ ഇംഗ്ലണ്ടിലെ ലിവർപൂളിലെ [[Walker Art Gallery|വാക്കർ ആർട്ട് ഗ്യാലറി]]യിലും 1926-ൽ ലണ്ടനിലെ [[Royal Academy of Arts|റോയൽ അക്കാദമി ഓഫ് ആർട്‌സിലും]] സാർജന്റിന്റെ രണ്ട് മരണാനന്തര എക്സിബിഷനുകളിലും ഈ ചിത്രം ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;''Fifty-third Autumn Exhibition, Including a Collective Exhibit of Works by the Late John S. Sargent, R.A.'', Walker Art Gallery, Liverpool, Eng., September 19–December 12, 1925, no. 145 (as ''Portrait'').&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;''Exhibition of Works by the Late John S. Sargent, R.A.'', Royal Academy of Arts, London, January 14–March 13, 1926, no. 349.&lt;/ref&gt;

1986-ൽ [[Nelson-Atkins Museum of Art|നെൽ‌സൺ-അറ്റ്കിൻസ് മ്യൂസിയം ആർട്ട്]] ഏറ്റെടുത്തതിനുശേഷം, പോട്രയിറ്റ് ഓഫ് മിസിസ്. സെസിൽ വേഡ് മൂന്ന് പ്രത്യേക പ്രദർശനങ്ങളിൽ പ്രദർശിപ്പിച്ചു. ആദ്യത്തേത് 1987-ൽ നെൽ‌സൺ-അറ്റ്കിൻസ് മ്യൂസിയത്തിൽ തിരഞ്ഞെടുത്ത പുതിയ ഏറ്റെടുക്കലുകളുടെ ഒരു പ്രദർശനമായിരുന്നു. അതിൽ ഹൈലൈറ്റ് ചെയ്ത മറ്റ് ചിത്രങ്ങൾക്കിടയിൽ പ്രത്യേക വിശിഷ്ടത ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;''A Bountiful Decade: Selected Acquisitions, 1977–1987'' , Nelson-Atkins Museum of Art, Kansas City, Mo., October 14–December 6, 1987, no. 76.&lt;/ref&gt;

ചിത്രം പിന്നീട് മെയ്ഡ് ഇൻ അമേരിക്ക: ടെൻ സെഞ്ച്വറീസ് ഓഫ് അമേരിക്കൻ ആർട്ടിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. 1995 നും 1996 നും ഇടയിൽ മിനസോട്ടയിലെ [[Minneapolis Institute of Art|മിനിയാപൊളിസ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ആർട്സ്]], മിസോറിയിലെ [[Saint Louis Art Museum|സെന്റ് ലൂയിസ് ആർട്ട് മ്യൂസിയം]], ഒഹായോയിലെ [[Toledo Museum of Art|ടോളിഡോ മ്യൂസിയം]], പിറ്റ്സ്ബർഗിലെ [[Carnegie Museum of Art|കാർനെഗീ മ്യൂസിയം ഓഫ് ആർട്ട്]], കൂടാതെ നെൽ‌സൺ-അറ്റ്കിൻസ് മ്യൂസിയം തുടങ്ങി നാല് പ്രധാന അമേരിക്കൻ മ്യൂസിയങ്ങളിൽ എക്സിബിഷൻ നടത്തി.&lt;ref&gt;''Made in America: Ten Centuries of American Art'' , Minneapolis Institute of Arts, February 5–May 30, 1995; Saint Louis Art Museum, June 14–September 4, 1995; Toledo Museum of Art, October 13, 1995–January 7, 1996; Nelson-Atkins Museum of Art, Kansas City, Mo., March 17–May 19, 1996; and Carnegie Museum of Art, Pittsburgh, July 6–September 22, 1996, unnumbered.&lt;/ref&gt;

1997-ൽ എം‌എയിലെ വില്യംസ്റ്റൗണിലെ [[Clark Art Institute|ക്ലാർക്ക് ആർട്ട് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിൽ]] സാർജന്റിന്റെ ആദ്യകാല കരിയറിലെ ചിത്രങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു എക്സിബിഷനിൽ പോട്രയിറ്റ് ഓഫ് മിസിസ്. സെസിൽ വേഡ് ഉൾപ്പെടുത്തി.&lt;ref&gt;''Uncanny Spectacle: The Public Career of the Young John Singer Sargent'', Sterling and Francine Clark Art Institute, Williamstown, Mass., June 15–September 7, 1997, no. 33.&lt;/ref&gt;

==അവലംബം==
{{Reflist}}

{{John Singer Sargent}}

[[വർഗ്ഗം:സ്ത്രീകളുടെ ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ജോൺ സിംഗർ സാർജന്റ് വരച്ച ചിത്രങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>p4q56vs7mebba71uxm0890j8p4489da</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ബ്രിയാന ഫ്രൂയാൻ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>538338</id>
    <revision>
      <id>4680621</id>
      <parentid>3671914</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T23:11:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>4680621</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12170" sha1="408gn0y5i5jrm3x42lg5v9i8d0ilx3x" xml:space="preserve">{{prettyurl|Brianna Fruean}}
{{Infobox officeholder
|name = ബ്രിയാന ഫ്രൂയാൻ
|image = Brianna Fruean, 2018 (cropped).jpg
| caption =ബ്രിയാന ഫ്രൂയാൻ, 2018 ൽ 
|birth_date = {{birth date and age|1998|05|18}}
|birth_place = [[ഓക്ക്ലാൻഡ്]], [[ന്യൂസിലാന്റ്]]
|profession = ഓക്ക്ലാൻഡ് സർവകലാശാലയിലെ വിദ്യാർത്ഥിയും പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തകയും
}}
[[സമോവ]]യുടെ ആക്ടിവിസ്റ്റും പരിസ്ഥിതി അഭിഭാഷകയുമാണ് '''ബ്രിയാന ഫ്രൂയാൻ''' (ജനനം: 18 മെയ് 1998 ന്യൂസിലാന്റിൽ); അവർ ഓക്ക്ലാൻഡ് സർവകലാശാലയിൽ രണ്ടാം വർഷ വിദ്യാർത്ഥിനിയാണ്. 
== ജീവിതരേഖ ==
350-സമോവയുടെ സ്ഥാപക അംഗങ്ങളിൽ ഒരാളും പതിനൊന്നാമത്തെ വയസ്സിൽ “ഫ്യൂച്ചർ റഷ്” എന്ന പരിസ്ഥിതി ഗ്രൂപ്പിന്റെ നേതാവുമായി അവർ മാറി. കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനത്തെ ചെറുക്കുന്നതിനും അവബോധ പരിപാടികളിലൂടെ സുസ്ഥിര വികസനം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനും സമോവയിലെയും പ്രദേശത്തിലെയും സ്കൂളുകളിലും കമ്മ്യൂണിറ്റികളിലും പ്രചരിപ്പിക്കുന്നതിനും ഫ്യൂച്ചർ റഷും 350 സമോവയും വിവിധ പദ്ധതികൾ ചെയ്യുന്നു. &lt;ref&gt;{{cite web|title=Brianna Fruean on behalf of 350.org Samoa organized a Tree Planting Action at Togitogiga National Park.|url=http://www.350.org/en/350-tree-planting|publisher=350.org|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131019080437/http://350.org/en/350-tree-planting|archivedate=October 19, 2013|df=mdy-all}}&lt;/ref&gt;മൂവിംഗ് പ്ലാനറ്റ് സമോവയ്ക്ക് വേണ്ടി 2011 ൽ അവർ മറ്റൊരു പാരിസ്ഥിതിക അവബോധ പ്രവർത്തനം സംഘടിപ്പിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Walk promotes climate change|url=http://www.samoaobserver.ws/index.php?view=article&amp;id=35829%3Awalk-promotes-climate&amp;option=com_content&amp;Itemid=104|publisher=Samoa Observer newspaper|access-date=December 4, 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20120517110859/http://www.samoaobserver.ws/index.php?view=article&amp;id=35829:walk-promotes-climate&amp;option=com_content&amp;Itemid=104|archive-date=May 17, 2012|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;സമോവയിലെയും ലോകത്തിലെയും കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനത്തെക്കുറിച്ച് അവബോധം വ്യാപിപ്പിക്കുന്നതിന് നൂറിലധികം ആളുകളെ ആകർഷിച്ച ഒരു നടത്തം സംഘടിപ്പിച്ചു.

2009-2010 കൊറിയയിലും ജപ്പാനിലും നടന്ന യുനെപ് കുട്ടികളുടെ സമ്മേളനങ്ങളിൽ അവർ പങ്കെടുത്തു.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Brianna presents at UNEP 2009|url=http://www.unep.org/tunza/youth/Actions/ActionsROAP/tabid/3776/language/en-US/Default.aspx|publisher=UNEP TUNZA conference|access-date=2021-04-17|archive-date=2013-09-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20130921065213/http://www.unep.org/tunza/youth/Actions/ActionsROAP/tabid/3776/language/en-US/Default.aspx|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;റിയോ +20 ഉച്ചകോടിയിൽ ഒരു പസഫിക് യൂത്ത് അംബാസഡറായും PACMAS പസഫിക് മീഡിയ ടീമിന്റെ ഭാഗമായും യൂത്ത് റിപ്പോർട്ടറായി അവർ പങ്കെടുത്തു. അവരുടെ വാർത്താ ഇനങ്ങളും ദൈനംദിന ബ്ലോഗുകളും സമോവ ഒബ്സെർവറിൽ പോസ്റ്റ് ചെയ്തു. റിയോ +20 ഉച്ചകോടിയിൽ പങ്കെടുത്ത ഏറ്റവും പ്രായം കുറഞ്ഞ ആളുകളിൽ ഒരാളായതിനാൽ ബ്രിയാനയ്ക്ക് ഇത് ഒരു വലിയ അംഗീകാരമായിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Brianna at Rio+20|url=http://www.pacmas.org/profile/2012-rio20-earth-summit/#sthash.8w93KPhW.dpuf.}}&lt;/ref&gt;

കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാന അഭിഭാഷകയെന്ന നിലയിൽ ബ്രിയാന തന്റെ 5 വർഷത്തിലുടനീളം നിരവധി കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാന ചർച്ചകൾ നടത്തിയിട്ടുണ്ട്. അവിടെ അവർ സ്കൂളുകൾ സന്ദർശിക്കുകയും കുട്ടികളെയും യുവജനങ്ങളെയും (പ്രീ സ്‌കൂൾ മുതൽ വർഷം 13 വരെ) കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനത്തെക്കുറിച്ച് പഠിപ്പിക്കുകയും മാറ്റത്തിന്റെ ഏജന്റുമാരായി അവരെ പ്രാപ്തരാക്കുകയും ചെയ്തു. 

2011 ൽ യംഗ് വിമൻ ക്രിസ്ത്യൻ അസോസിയേഷനു പുറമെ അപിയ സമോവയിൽ നടന്ന യുഎൻ സ്മോൾ ഐലന്റ് ഡവലപ്പിംഗ് സ്റ്റേറ്റ് കോൺഫറൻസിൽ ഒരു ഐ‌എൽ‌ഒ യുവജന പ്രതിനിധിയായിരുന്നു. കോൺഫറൻസിൽ ഗ്ലോബൽ ഐലന്റ് പാർട്ണർഷിപ്പ് അവരെ ബ്രൈറ്റ് സ്പോട്ടായി അംഗീകരിച്ചു.

കോമൺ‌വെൽത്ത് യൂത്ത് അവാർഡ് 2015 ൽ പസഫിക് റീജിയൻ കോമൺ‌വെൽത്ത് യൂത്ത് അവാർഡ് ജേതാവായി ബ്രിയാന തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. പതിനാറാമത്തെ വയസ്സിൽ കോമൺ‌വെൽത്ത് യൂത്ത് അവാർഡ് ലഭിച്ച ഏറ്റവും പ്രായം കുറഞ്ഞ വ്യക്തിയാണ് മിസ് ഫ്രൂയാൻ. &lt;ref&gt;{{cite web|last1=Fruean|first1=Brianna|title=Winners of Commonwealth Youth Awards 2015|url=http://thecommonwealth.org/media/press-release/winners-commonwealth-youth-awards-2015-announced|website=thecommonwealth.org/|accessdate=12 March 2015|archive-date=2020-02-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20200226234708/https://thecommonwealth.org/media/press-release/winners-commonwealth-youth-awards-2015-announced|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

പസഫിക് പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷിക്കുന്നതിനുള്ള നേട്ടങ്ങൾക്കുള്ള അംഗീകാരമായി ബ്രിയാനയെ അവരുടെ ആദ്യത്തെ യുവ അംബാസഡറായി SPREP തിരഞ്ഞെടുത്തു. പരിസ്ഥിതിയുടെയും കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനത്തിന്റെയും പ്രധാന വിഷയങ്ങളിൽ പസഫിക്കിലെ ചെറുപ്പക്കാരുടെ എണ്ണം കൂടുതൽ വികസിപ്പിക്കുകയും ശക്തിപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്ന SPREP യൂത്ത് അംബാസഡർ പ്രോഗ്രാമിന് കീഴിലുള്ള ആദ്യ സ്വീകർത്താവായിരുന്നു. &lt;ref&gt;{{cite web|title=SPREP Youth Embassador|url=http://www.sprep.org/general-news/samoan-announced-as-first-ever-sprep-youth-ambassador|website=www.sprep.org|publisher=SPREP|access-date=2021-04-17|archive-date=2015-04-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402130126/http://www.sprep.org/general-news/samoan-announced-as-first-ever-sprep-youth-ambassador|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; അവരുടെ ആദ്യത്തെ ഔദ്യോഗിക പ്രവർത്തനത്തിൽ ഏപ്രിൽ 23 മുതൽ 27 വരെ ന്യൂ കാലിഡോണിയയിൽ നടന്ന റീജിയണൽ റിസൈലൻസ് ടു ക്ലൈമറ്റ് ചേയ്ഞ്ച് ആന്റ് ഇറ്റ്സ് കോൺസിക്വൻസെസ് വർക്ക് ഷോപ്പിൽ പങ്കെടുത്തു. &lt;ref&gt;{{cite web|title=SPREP Youth Ambassador takes part in Oceania 21 in New Caledonia|url=http://www.sprep.org/climate-change/sprep-youth-ambassador-takes-part-in-oceania-21-in-new-caledonia|website=www.sprep.org|publisher=SPREP|access-date=April 28, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150501154826/http://www.sprep.org/climate-change/sprep-youth-ambassador-takes-part-in-oceania-21-in-new-caledonia|archive-date=May 1, 2015|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

2021 മാർച്ച് 16 ന് ബെർലിൻ എനർജി ട്രാൻസിഷൻ ഡയലോഗ് 2021 ൽ മുഖ്യ പ്രഭാഷകയായിരുന്നു ബ്രിയാന.&lt;ref name=&quot;betd21&quot;&gt;
{{cite web
 | title = Berlin Energy Transition Dialogue 2021 — Speakers
 | date = 16 March 2021
 | work = Berlin Energy Transition Dialogue 2021
 | publisher = Germany Federal Foreign Office
 | location = Berlin, Germany
 | url = https://2021.energydialogue.berlin/speakers/
 | access-date = 2021-03-16
}}
&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;fruean-2021&quot;&gt;
{{cite AV media
 | last1 = Fruean | first1 = Brianna
 | title = Keynote presentation at Berlin Energy Transition Dialogue 2021
 | publisher = German Federal Foreign Office
 | location = Berlin, Germany
 | date = 16 March 2021
 | time = 1:21:47
 | url = https://www.youtube.com/watch?v=5MAkLMYTWfw&amp;t=4907
 | access-date = 2021-03-17
}}  Circa 4{{nbsp}}minutes long.
&lt;/ref&gt;

==അവലംബം==
{{reflist|30em}}
&lt;!--- After listing your sources please cite them using inline citations and place them after the information they cite. Please see http://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:REFB for instructions on how to add citations. ---&gt;

== പുറംകണ്ണികൾ ==
* [https://www.youtube.com/watch?v=46a0hbxgLoE] Brianna Fruean speaks at Power Shift 2013
* [https://web.archive.org/web/20131019053843/http://www.elementmagazine.co.nz/people/brianna-fruean-defending-paradise/] An article by Element Magazine on Brianna Fruean: Defending Paradise
* [http://www.pacmas.org/profile/2012-rio20-earth-summit/] 2012 RIO+20 Earth Summit
* [https://web.archive.org/web/20111016081828/http://plant-for-the-planet.org/en/country/samoa] Little Voices Who Care.
* [https://www.youtube.com/watch?v=tjIKy3JsgbI Brianna Fruean 13 Year old, Environmental Ambassador for Samoa] on [https://www.youtube.com YouTube].
* [https://web.archive.org/web/20120530191121/http://www.350.org/en/about/blogs/video-samoa-rocks Connect The Dots 2012] on [http://www.350.org 350.org].

{{authority control}}

[[വർഗ്ഗം:1998-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ന്യൂസിലാന്റ് പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തകർ]]</text>
      <sha1>408gn0y5i5jrm3x42lg5v9i8d0ilx3x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ബെറ്റി ബമ്പേഴ്സ്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>542766</id>
    <revision>
      <id>4680611</id>
      <parentid>4657734</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T21:41:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>4680611</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="34034" sha1="bmaqeui5d1hmrdg2mqt9biypk4sysjh" xml:space="preserve">{{prettyurl|Betty Bumpers}}
{{Infobox Officeholder
| name                      = ബെറ്റി ബമ്പേഴ്സ്
| image                     = Betty Bumpers was pictured with Bill Clinton and Dale Bumpers 1999.jpg
| caption                   = 1999 ൽ ബമ്പേഴ്സ്
| order                     = അർക്കൻസസിലെ പ്രഥമ വനിത
| term_label                = In role
| term_start                = January 12, 1971
| term_end                  = January 3, 1975
| predecessor               = ജീനെറ്റ് എഡ്രിസ് റോക്ക്ഫെല്ലർ
| successor                 = ക്ലോഡിയ റിലേ {{small|(acting)}}&lt;ref name=adg&gt;{{cite news|first=Frank|last=Lockwood |title=1st lady for 11 days, Claudia Riley dies; Arkadelphian a Democrat stalwart |url=http://www.arkansasonline.com/news/2015/sep/17/1st-lady-for-11-days-claudia-riley-dies/?f=news |work=[[Arkansas Democrat-Gazette]] |date=2016-01-03 |access-date=2015-10-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181124035324/https://www.arkansasonline.com/news/2015/sep/17/1st-lady-for-11-days-claudia-riley-dies/?f=news |archive-date=2018-11-24 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| governor                  = [[Dale Bumpers|ഡേൽ ബമ്പേഴ്സ്]]
| birth_name                = ബെറ്റി ലൂ ഫ്ലാനഗൻ
| birth_date                = {{birth date|1925|1|11}}
| birth_place               = ഗ്രാൻഡ് പ്രേയിരി കമ്മ്യൂണിറ്റി&lt;br&gt;[[Franklin County, Arkansas|Franklin County&lt;br&gt;Arkansas]], U.S.
| death_date                = {{death date and age|2018|11|23|1925|1|11}}
| death_place               = [[Little Rock, Arkansas|ലിറ്റിൽ റോക്ക്, അർക്കൻസാസ്]], U.S.
| death_cause               = 
| resting_place             = 
| resting_place_coordinates = &lt;!-- {{coord|LAT|LONG|type:landmark|display=inline}} --&gt;
| monuments                 = 
| residence                 = 
| nationality               = 
| other_names               = 
| education                 = 
| alma_mater                = 
| occupation                = ടീച്ചർ &lt;br&gt; ആക്ടിവിസ്റ്റ്
| years_active              = 
| employer                  = 
| organization              = 
| agent                     = 
| known_for                 = Advocacy for [[immunization]]s and [[world peace]]
| notable_works             = 
| style                     = 
| influences                = 
| influenced                = 
| home_town                 = 
| title                     = 
| term                      = 
| party                     = 
| movement                  = 
| opponents                 = 
| boards                    = 
| religion                  = &lt;!-- Religion should be supported with a citation from a reliable source --&gt;
| denomination              = &lt;!-- Denomination should be supported with a citation from a reliable source --&gt;
| spouse                    = {{marriage|[[Dale Bumpers|ഡേൽ ബമ്പേഴ്സ്]]|1949|2016|end=died}}
| partner                   = 
| children                  = 3
| parents                   = 
| relatives                 = 
| awards                    = 
| module                    = 
| module2                   = 
| module3                   = 
| module4                   = 
| module5                   = 
| module6                   = 
| website                   = &lt;!-- {{URL|Example.com}} --&gt;
| footnotes                 = 
| box_width                 = 
}}
ഒരു അമേരിക്കൻ രാഷ്ട്രീയക്കാരിയും ബാല്യകാല പ്രതിരോധ കുത്തിവയ്പ്പുകൾക്കായി വാദിച്ച ലോക സമാധാന പ്രവർത്തകയുമായിരുന്നു '''ബെറ്റി ലൂ ബമ്പേഴ്സ്''' (നീ ഫ്ലാനഗൻ; ജനുവരി 11, 1925 - നവംബർ 23, 2018). 1971 മുതൽ 1975 വരെ അർക്കൻസാസിലെ പ്രഥമ വനിതയായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. &lt;ref name=adg2&gt;{{cite news|first=Bill|last=Bowden |title=Betty Bumpers, Arkansas' former first lady, dies: She advocated for vaccinations, peace |url=https://www.arkansasonline.com/news/2018/nov/24/betty-bumpers-state-s-former-first-lady/ |work=[[Arkansas Democrat-Gazette]] |date=2018-11-24 |access-date=2018-11-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181126182019/https://www.arkansasonline.com/news/2018/nov/24/betty-bumpers-state-s-former-first-lady/ |archive-date=2018-11-26 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;എല്ലാ അമേരിക്കൻ സ്കൂൾ കുട്ടികൾക്കും രോഗപ്രതിരോധ കുത്തിവയ്പ്പ് ഉറപ്പാക്കുന്നതിന് അവരും [[എലീനർ റൊസാലിൻ സ്മിത്ത്|റോസലിൻ കാർട്ടറും]] ചേർന്ന് വിജയകരമായ ഒരു കാമ്പയിൻ നടത്തി. ബെറ്റി 1971 മുതൽ 1975 വരെ അർക്കൻസാസ് ഗവർണറും 1975 മുതൽ 1999 വരെ യുഎസ് സെനറ്ററും ആയിരുന്ന പരേതനായ ഡേൽ ബമ്പേഴ്സിന്റെ ഭാര്യയും ആയിരുന്നു.&lt;ref name=ArkEncy&gt;{{cite encyclopedia| url=http://www.encyclopediaofarkansas.net/encyclopedia/entry-detail.aspx?entryID=410 |title=Betty Bumpers (1925–) |encyclopedia=Encyclopedia of Arkansas History and Culture}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=WomensHall&gt;{{cite web|url=http://www.greatwomen.org/women-of-the-hall/search-the-hall-results/details/2/210-Bumpers |archive-url=https://web.archive.org/web/20130404184417/http://www.greatwomen.org/women-of-the-hall/search-the-hall-results/details/2/210-Bumpers |url-status=dead |archive-date=2013-04-04 |title=Betty Bumpers |work=National Women's Hall of Fame }}&lt;/ref&gt;
== മുൻകാലജീവിതം == 
സെയിൽസ്മാനും ലേലക്കാരനുമായ ഹെർമൻ എഡ്വേർഡ് &quot;ബേബ്&quot; ഫ്ലാനഗൻ, ഭാര്യ അദ്ധ്യാപികയായ  ഓല കാലാൻസ് എന്നിവർക്ക് അർക്കൻസാസിലെ ഫ്രാങ്ക്ലിൻ കൗണ്ടിയിലെ ഗ്രാൻഡ് പ്രേരി കമ്മ്യൂണിറ്റിയിൽ ആണ് ബമ്പേഴ്‌സ് ജനിച്ചത്. &lt;ref name=bio&gt;{{cite web|url=http://pryorcenter.uark.edu/interview.php?thisProject=Arkansas%20Memories&amp;thisProfileURL=BUMPERS-Betty&amp;displayName=Betty%20Bumpers&amp;thisInterviewee=457|title=Betty Bumpers Interviews|publisher=PryorCenter|access-date=November 23, 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Barnes |first1=Steve |title=Betty Bumpers, Campaigner for Childhood Vaccinations, Dies at 93 |url=https://www.nytimes.com/2018/11/24/obituaries/betty-bumpers-dead-vaccinations.html |access-date=November 26, 2018 |work=New York Times |date=November 24, 2018}}&lt;/ref&gt; രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധസമയത്ത് കുടുംബം ഫോർട്ട് സ്മിത്തിലും അയോവ സംസ്ഥാനത്തും താമസിച്ചിരുന്ന കാലമൊഴികെ ഫ്രാങ്ക്ലിൻ കൗണ്ടിയിലാണ് അവർ വളർന്നത്. &lt;ref name=bio/&gt;

[[School of the Art Institute of Chicago|ചിക്കാഗോ അക്കാദമി ഓഫ് ഫൈൻ ആർട്സ്]], [[Iowa State University|അയോവ സ്റ്റേറ്റ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി]] എന്നിവയിൽ പഠിച്ച ശേഷം &lt;ref&gt;The ''Encyclopedia of Arkansas History and Culture'' states she attended the University of Iowa.&lt;/ref&gt; അവർ പ്രാഥമിക വിദ്യാലയത്തിൽ പഠിപ്പിച്ചു. &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://newswire.uark.edu/article.aspx?id=18151 |title=President Clinton to Visit University of Arkansas |work=University of Arkansas Newswire |date=April 9, 2012 |access-date=2021-05-26 |archive-date=2012-05-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120508210809/http://newswire.uark.edu/Article.aspx?ID=18151 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;  1949 ൽ അവർ നോർത്ത് വെസ്റ്റേൺ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിലെ ലോ സ്കൂളിൽ പഠിച്ചിരുന്ന ഹൈസ്കൂൾ സഹപാഠിയായ ഡേൽ ബമ്പേഴ്സിനെ വിവാഹം കഴിച്ചു. &lt;ref name=InArkansasJune2012/&gt; ഭർത്താവ് ലോ സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം, ദമ്പതികൾ അർക്കൻസാസിലെ ചാൾസ്റ്റണിൽ താമസമാക്കി. അവിടെ ഡേൽ ബമ്പേഴ്‌സ് നിയമം അഭ്യസിക്കുകയും ബെറ്റി ഒരു പ്രാഥമിക സ്‌കൂൾ അധ്യാപികയായി ജോലി ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. &lt;ref name=ArkEncy/&gt; അവർക്ക് മൂന്ന് മക്കളുണ്ടായിരുന്നു.&lt;ref name=ArkEncy/&gt;&lt;ref name=InArkansasJune2012&gt;{{cite web |url=http://www.inarkansas.com/article/soiree/31533/betty-bumpers-on-her-lifetime-of-service-and-volunteerism |title=Betty Bumpers On Her Lifetime of Service and Volunteerism |publisher=InArkansas.com |date=June 1, 2012 |last=Martin |first=Karen |access-date=2021-05-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120629100348/http://www.inarkansas.com/article/soiree/31533/betty-bumpers-on-her-lifetime-of-service-and-volunteerism |archive-date=2012-06-29 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
== അഡ്വക്കസി ഫോർ ചൈൽഡ്ഹുഡ് ഇമ്മ്യൂണൈസേഷൻ ==
1970 ൽ ഡേൽ ബമ്പേഴ്‌സ് ഗവർണറായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 1971 ൽ അധികാരത്തിലേർപ്പെട്ടതിനുശേഷം അവർ സംസ്ഥാനത്തെ പ്രഥമ വനിതയാകുകയും &lt;ref name=bio/&gt; കുട്ടികളുടെയും കുടുംബങ്ങളുടെയും ക്ഷേമത്തിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കാനും തീരുമാനിച്ചു.&lt;ref name=&quot;ArkEncy&quot;/&gt;

അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിൽ ബാല്യകാല രോഗപ്രതിരോധ കുത്തിവയ്പ്പുകളുടെ ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ നിരക്കുകളിലൊന്നായ അർക്കൻസാസിനോട് പ്രതികരിച്ച അവർ സംസ്ഥാനത്തെ എല്ലാ കുട്ടികളെയും ബാല്യകാല രോഗങ്ങൾക്കെതിരെ പ്രതിരോധ കുത്തിവയ്പ്പ് നടത്തുന്നതിന് സംസ്ഥാനവ്യാപകമായി ഒരു കാമ്പയിൻ ആരംഭിച്ചു. &lt;ref name=&quot;InArkansasJune2012&quot; /&gt; അവരുടെ എവേരി ചൈൽഡ് '74 പ്രോഗ്രാം, ഇതിൽ സംസ്ഥാന സർക്കാർ, ഡോക്ടർമാരുടെയും നഴ്സുമാരുടെയും പ്രൊഫഷണൽ ഓർഗനൈസേഷനുകൾ, അർക്കൻസാസ് നാഷണൽ ഗാർഡ്, അർക്കൻസാസ് സർവകലാശാല വിപുലീകരണ സേവനം, ഫെയിത് ബേസ്ഡ് ഓർഗനൈസേഷനുകൾ, മറ്റ് സന്നദ്ധപ്രവർത്തകർ എന്നിവരുടെ സഹകരണ പ്രയത്നം ഉൾപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;ArkEncy&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;WomensHall&quot; /&gt; ഇത് വളരെ വിജയകരമായ ഒരു പ്രചാരണമായിരുന്നു. ഒരു ശനിയാഴ്ച മാത്രം 350,000 കുട്ടികൾക്ക് രോഗപ്രതിരോധ കുത്തിവയ്പ്പ് നൽകി. [&lt;ref name=&quot;InArkansasJune2012&quot; /&gt; പ്രോഗ്രാമിന്റെ ഫലമായി, ഏത് യുഎസ് സ്റ്റേറ്റിനെക്കാളും ഏറ്റവും ഉയർന്ന ബാല്യകാല രോഗപ്രതിരോധ നിരക്ക് സംസ്ഥാനം നേടി. യുഎസ് സെന്റർസ് ഫോർ ഡിസീസ് കൺട്രോൾ ആൻഡ് പ്രിവൻഷൻ രാജ്യവ്യാപകമായി ഉപയോഗിക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു മാതൃകയായി അർക്കൻസാസ് പ്രോഗ്രാം സ്വീകരിച്ചു.&lt;ref name=&quot;ArkEncy&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;WomensHall&quot; /&gt;

ഡേൽ ബമ്പേഴ്സ് 1975 ൽ യുഎസ് സെനറ്റിൽ പ്രവേശിച്ചു. ഈ ദമ്പതികൾ വാഷിംഗ്ടൺ ഡി‌സിയിലേക്ക് മാറി.&lt;ref name=&quot;InArkansasJune2012&quot; /&gt;  രണ്ട് വർഷത്തിന് ശേഷം, പുതിയ പ്രസിഡന്റായി [[ജിമ്മി കാർട്ടർ]] വാഷിംഗ്ടണിലെത്തിയപ്പോൾ, ബെറ്റി ബമ്പേഴ്സ് ബാല്യകാല  രോഗപ്രതിരോധ കുത്തിവയ്പ്പ് രാജ്യവ്യാപകമായി ഒരു പ്രോഗ്രാമിന് പിന്തുണ തേടുകയും പ്രഥമ വനിത റോസലിൻ കാർട്ടറിന്റെ സഹായം തേടുകയും ചെയ്തു. &lt;ref name=ArkEncy/&gt;&lt;ref name=WomensHall/&gt; സ്കൂളിൽ പ്രവേശിക്കുന്നതിനുമുമ്പ് കുട്ടികൾക്ക് പ്രതിരോധ കുത്തിവയ്പ് നൽകേണ്ടത് വളരെ കുറച്ച് സംസ്ഥാനങ്ങൾ മാത്രമാണെന്ന് കണ്ടെത്തിയ ശേഷം രണ്ട് സ്ത്രീകളും സേനയിൽ ചേർന്നു. ഈ ആവശ്യം അംഗീകരിക്കാൻ എല്ലാ സംസ്ഥാനങ്ങളെയും ബോധ്യപ്പെടുത്തുന്നതിനുള്ള ഒരു പ്രചരണം നടത്തി. &lt;ref name=&quot;InArkansasJune2012&quot; /&gt; വ്യക്തിഗത സംസ്ഥാന സർക്കാരുകളെ കേന്ദ്രീകരിച്ച് വെറും രണ്ട് വർഷത്തെ അഭിഭാഷക പ്രവർത്തനത്തിന് ശേഷം, എല്ലാ 50 യുഎസ് സംസ്ഥാനങ്ങൾക്കും സ്കൂൾ പ്രവേശനത്തിന് രോഗപ്രതിരോധം ആവശ്യമാണ് എന്ന ലക്ഷ്യം അവർ നേടി.&lt;ref name=WomensHall/&gt;&lt;ref name=InArkansasJune2012/&gt;

ഇരുനൂറിലധികം കുട്ടികളെ കൊന്ന 1989-1991 ലെ ഒരു മീസിൽസ് പകർച്ചവ്യാധി ബമ്പേഴ്‌സും കാർട്ടറും തമ്മിലുള്ള ഒരു പുതിയ സഹകരണത്തിന് കാരണമായി. &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://aidsinfo.nih.gov/news/490/nih-dedicates-new-vaccine-research-center-to-dale-and-betty-bumpers-president-clinton-delivers-keynote-address|title=NIH Dedicates New Vaccine Research Center to Dale and Betty Bumpers President Clinton Delivers Keynote Address|publisher=AIDS Info|date=June 9, 1999|access-date=2021-05-26|archive-date=2020-07-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20200727004856/https://aidsinfo.nih.gov/news/490/nih-dedicates-new-vaccine-research-center-to-dale-and-betty-bumpers-president-clinton-delivers-keynote-address|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;  പ്രീ-സ്ക്കൂൾ കുട്ടികൾക്ക് തടയാൻ കഴിയുന്ന രോഗങ്ങൾക്ക് ഇരയാകാൻ സാധ്യതയുണ്ടെന്ന് ആശങ്കാകുലരായ അവർ രണ്ട് വയസ് പ്രായമുള്ള എല്ലാ അമേരിക്കൻ കുട്ടികൾക്കും പ്രതിരോധ കുത്തിവയ്പ്പ് ഉറപ്പാക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ [[Every Child By Two|എവേരി ചൈൽഡ് ബൈ ടു]] എന്ന സംഘടനയും സ്ഥാപിച്ചു. &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.vaccinateyourfamily.org/about-us/|title=About Us|access-date=November 23, 2018|publisher=Vaccinate Your Family}}&lt;/ref&gt;ഓരോ സംസ്ഥാനത്തും ഔട്ട്‌റീച്ച് പ്രോഗ്രാമുകളും രോഗപ്രതിരോധ രജിസ്റ്ററുകളും സ്ഥാപിക്കാനുള്ള ഗ്രൂപ്പിന്റെ ശ്രമങ്ങൾ 2012 ൽ ജനനം മുതൽ രണ്ട് വയസ്സ് വരെയുള്ള കുട്ടികൾക്ക് 90 ശതമാനം രോഗപ്രതിരോധ നിരക്ക് വർധിപ്പിക്കാൻ കാരണമായതായി ബമ്പേഴ്‌സ് പറഞ്ഞു. &lt;ref name=WomensHall/&gt;&lt;ref name=InArkansasJune2012/&gt;

==പീസ് ലിങ്ക്സ്==
[[File:Betty Bumpers and Jimmy Carter.tif|right|thumb|200px|Bumpers with President [[Jimmy Carter]] at the [[White House]]]]
1981-ൽ കോളേജ് വിദ്യാർത്ഥിനിയായ മകളായ ബ്രൂക്കുമായുള്ള സംഭാഷണം ബമ്പേഴ്‌സിനെ ആണവായുധ മൽസരം അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചുകൊണ്ട് ഒരു സമാധാന പ്രവർത്തകയാകാൻ പ്രേരിപ്പിച്ചു. &lt;ref name=ArkEncy/&gt; വാഷിംഗ്ടൺ ഡി.സിയിലേക്ക് ഒരുമിച്ച് അവർ [[Clinch River|ക്ലിഞ്ച് നദി]] മുറിച്ചുകടന്നു കൊണ്ട് പോകുമ്പോൾ [[Clinch River Breeder Reactor Project|ക്ലിഞ്ച് റിവർ ബ്രീഡർ റിയാക്ടർ പ്രോജക്റ്റിന്റെ]] പേര് ആണവയുദ്ധത്തിലോ ആണവ ദുരന്തത്തെത്തുടർന്നോ കുടുംബം എന്തുചെയ്യുമെന്ന് അമ്മയോട് ചോദിക്കാൻ ബ്രൂക്കിനെ പ്രേരിപ്പിച്ചു.&lt;ref name=InArkansasJune2012/&gt;  &quot;ശരി, ഹണി, ഞങ്ങൾ അർക്കൻസാസിലേക്ക് മടങ്ങുമെന്ന് ഞാൻ&quot; ഊഹിക്കുന്നു &quot;എന്ന ബമ്പേഴ്സിന്റെ ലഘുവായ പ്രതികരണം മകളെ നിശബ്ദമാക്കിയില്ല,&quot; അമ്മ, മണ്ടിയാകരുത് &quot; അർക്കൻസാസ് നശിപ്പിക്കപ്പെട്ടാൽ എന്ത് സംഭവിക്കുമെന്ന് ചോദിച്ചു. &lt;ref name=InArkansasJune2012/&gt; മകൾ ആണവയുദ്ധത്തെ ഭാവിയിലേക്കുള്ള ഒരു യഥാർത്ഥ ഭീഷണിയായി കണക്കാക്കിയത് സമാധാനത്തിനായി ഒരു കാമ്പെയ്ൻ ആരംഭിക്കാൻ ബമ്പേഴ്‌സിനെ പ്രേരിപ്പിച്ചു.&lt;ref name=InArkansasJune2012/&gt;&lt;ref name=Extraordinary&gt;{{cite book|title=Ordinary Women, Extraordinary Lives: Women in American History |first=Kriste |last=Lindenmeyer |url=https://books.google.com/books?id=QmFUC1HZIl8C&amp;pg=PA251 |publisher=Rowman &amp; Littlefield |year=2000 |isbn=9780842027540 |pages=251–253}}&lt;/ref&gt;

തന്റെ സഹ സെനറ്റ് ഭാര്യമാരുമായും വാഷിംഗ്ടണിലെ സമാന ചിന്താഗതിക്കാരായ മറ്റ് സ്ത്രീകളുമായും ഇക്കാര്യം ചർച്ച ചെയ്ത ശേഷം താഴെത്തട്ടിലുള്ള സന്നദ്ധപ്രവർത്തനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട അവരുടെ മുൻ അനുഭവം അടിസ്ഥാനമാക്കി മുഖ്യധാരാ അമേരിക്കൻ സ്ത്രീകളെ ആണവായുധങ്ങൾ മരവിപ്പിക്കാനുള്ള പ്രചാരണത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവരാൻ ബമ്പേഴ്സ് തീരുമാനിച്ചു. &lt;ref name=ArkEncy/&gt; 1982 ൽ ലിറ്റിൽ റോക്കിലെ പീസ് ലിങ്ക്സ് എന്ന സംഘടന അവർ ആരംഭിച്ചു. ന്യൂക്ലിയർ ആയുധ മൽസരത്തിന്റെ അനന്തരഫലങ്ങളെക്കുറിച്ച് സ്ത്രീകളെ ബോധവത്കരിക്കുന്നതിനും ലോകത്തിനായി പ്രചാരണത്തിൽ ഏർപ്പെടുന്നതിനും ഗാർഡൻ ക്ലബ്ബുകൾ, രക്ഷാകർതൃ ടീച്ചർ അസോസിയേഷനുകൾ, ചർച്ച് ഓർഗനൈസേഷനുകൾ തുടങ്ങിയ സ്ഥാപിത വനിതാ ഗ്രൂപ്പുകളുമായി പീസ് ലിങ്കുകൾ പ്രവർത്തിച്ചു. &lt;ref name=InArkansasJune2012/&gt;&lt;ref name=Extraordinary/&gt;&lt;ref name=UArkPeaceLinks/&gt; ചുരുങ്ങിയ സമയത്തിനുള്ളിൽ പീസ് ലിങ്ക്സ് അർക്കൻ‌സാസിനപ്പുറത്തേക്ക് വ്യാപിക്കുകയും യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സിന് ചുറ്റും ഏകദേശം 30,000 അംഗങ്ങൾ ചേരുകയും ചെയ്തു. &lt;ref name=ArkEncy/&gt;&lt;ref name=InArkansasJune2012/&gt; [[ശീതയുദ്ധം|ശീതയുദ്ധം]] അവസാനിച്ചതിനുശേഷം 2001 ൽ പിരിച്ചുവിടുന്നതുവരെ 20 വർഷത്തോളം ഇത് ഒരു ദേശീയ സംഘടനയായി പ്രവർത്തിച്ചു.&lt;ref name=ArkEncy/&gt;&lt;ref name=InArkansasJune2012/&gt;

==ശേഷ ജീവിതം==
[[file:Bill Clinton and Dale and Betty Bumpers 1999.jpg|thumb|Bumpers, [[Bill Clinton]], and [[Dale Bumpers]] in 1999]]
പിന്നീടുള്ള വർഷങ്ങളിൽ, ബമ്പേഴ്സ് അർക്കൻസാസിലെ ലിറ്റിൽ റോക്കിലാണ് താമസിച്ചിരുന്നത്. &lt;ref name=death/&gt; പിൽക്കാലത്ത് എവേരി ചൈൽഡ് ബൈ റ്റു നേതൃത്വത്തിൽ അവരും റോസലിൻ കാർട്ടറും തുടർന്നു.&lt;ref name=InArkansasJune2012/&gt; 66 വയസ്സുള്ള ഭർത്താവ് ഡേൽ ബമ്പേഴ്‌സ് 2016 ജനുവരിയിൽ അൽഷിമേഴ്‌സ് രോഗത്തെത്തുടർന്ന് മരിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite news|title = Dale Bumpers, Arkansas politician and barbed wit of the Senate, dies at 90|url = https://www.washingtonpost.com/politics/dale-bumpers-arkansas-governor-and-senator-dies-at-90/2016/01/02/02973892-b17b-11e5-b820-eea4d64be2a1_story.html|newspaper = The Washington Post|date = January 2, 2016|access-date = January 5, 2016|issn = 0190-8286|language = en-US|first = Michael H.|last = Brown}}&lt;/ref&gt;

2018 നവംബർ 23 ന് 93-ാം വയസ്സിൽ ലിറ്റിൽ റോക്കിൽ ഡിമെൻഷ്യയും ഹിപ് ഒടിഞ്ഞതും മൂലം ബമ്പേഴ്‌സ് മരിച്ചു.&lt;ref name=death&gt;{{cite web|url=https://www.arkansasonline.com/news/2018/nov/23/betty-bumpers-arkansas-first-lady/|title=Former Arkansas first lady Betty Bumpers dies at 93|publisher=Arkansas Online|date=November 23, 2018}}&lt;/ref&gt;

==അവാർഡുകളും അംഗീകാരങ്ങളും==
കുട്ടിക്കാലത്തെ രോഗപ്രതിരോധ കുത്തിവയ്പ്പുകളും വാക്സിൻ ഗവേഷണവും പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള അവരുടെ ശ്രമങ്ങളെ മാനിച്ചുകൊണ്ട് [[നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഹെൽത്ത്]] [[വാക്സിൻ റിസർച്ച് സെന്റർ|വാക്സിൻ റിസർച്ച് സെന്റർ]] ബെറ്റി, ഡേൽ ബമ്പേഴ്സ് എന്നിവരുടെ പേരിൽ നാമകരണം ചെയ്തു. &lt;ref name=ArkEncy/&gt;

ബമ്പേഴ്‌സിന് ലഭിച്ച അവാർഡുകളിൽ ഇവ ഉൾപ്പെടുന്നു:
* [[National Council of Women of the United States|നാഷണൽ കൗൺസിൽ ഓഫ് വിമൻ ഓഫ് ദി യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സിന്റെ]] വുമൺ ഓഫ് കോൺഷ്യസ് അവാർഡ് 1985&lt;ref name=UArkPeaceLinks&gt;{{cite web |url=http://libinfo.uark.edu/SpecialCollections/findingaids/peacelinks.html |title=The Peace Links Papers; Description from the Special Collections Brochure Series |publisher=Special Collections, University of Arkansas Libraries }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
* [[Unitarian Universalism|യൂണിറ്റേറിയൻ യൂണിവേഴ്സലിസ്റ്റ്]] ചർച്ചിൽ നിന്നുള്ള ആദ്യത്തെ വിൽട്ടൺ സമാധാന സമ്മാനം, 1986&lt;ref name=UArkPeaceLinks/&gt;
* അർക്കൻസാസ് ഗവർണർ, അർക്കൻസാസ് വൊളന്റീറിസം ഓഫീസ്, കാർക്ക്-ടിവി എന്നിവ സംയുക്തമായി സമ്മാനിച്ച വിശിഷ്ട സിറ്റിസെൻ പുരസ്കാരം, 1987&lt;ref name=ECBTawards&gt;{{cite web |url=http://www.ecbt.org/aboutecbt/awards.cfm |title=Betty Bumpers' Awards and Recognitions |publisher=Every Child By Two |access-date=October 10, 2012 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130222055616/http://www.ecbt.org/aboutecbt/awards.cfm |archive-date=February 22, 2013 }}&lt;/ref&gt;
* [[National Peace Institute Foundation|നാഷണൽ പീസ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഫൗണ്ടേഷന്റെ പീസ് മേക്കേഴ്സ് അവാർഡ്]], 1989&lt;ref name=UArkPeaceLinks/&gt;
* പീഡിയാട്രിക് നഴ്സിംഗ് ഹ്യൂമാനിറ്റേറിയൻ അവാർഡ്, 1992&lt;ref name=ECBTawards/&gt;
* [[U.S. Surgeon General|യുഎസ് സർജൻ ജനറൽ]] [[Antonia C. Novello|അന്റോണിയ സി. നോവെല്ലോ]]യിൽ നിന്നുള്ള സർജൻ ജനറൽസ് മെഡാലിയൻ1993&lt;ref name=ECBTawards/&gt;
* ദേശീയ നിലവാരത്തിലുള്ള ഒരു നഴ്‌സ് അല്ലാത്തവർക്ക് ലീഗിലേക്കുള്ള സേവനത്തിന് നൽകുന്ന [[National League for Nursing|നാഷണൽ ലീഗ് ഫോർ നഴ്‌സിംഗിന്റെ]] [[Isaac K. Beckes|ഐസക് കെ. ബെക്കസ്]] അവാർഡ് 1997&lt;ref name=ECBTawards/&gt;
* [[Rotary International|റോട്ടറി ഇന്റർനാഷണൽ]] പോളിയോ നിർമാർജ്ജന ചാമ്പ്യൻ അവാർഡ്,1998&lt;ref name=ECBTawards/&gt;
* സെന്റർസ് ഫോർ ഡിസീസ് കൺട്രോൾ ആൻഡ് പ്രിവൻഷൻ ചാമ്പ്യൻ ഓഫ് പ്രിവൻഷൻ അവാർഡ്, 2000&lt;ref name=ECBTawards/&gt;
* ഹെപ്പറ്റൈറ്റിസ് ഫൗണ്ടേഷൻ ഇന്റർനാഷണൽ ഹ്യൂമാനിറ്റേറിയൻ അവാർഡ്, 2001&lt;ref name=ECBTawards/&gt;
* 2005, [[National Women's Hall of Fame|നാഷണൽ വിമൻസ് ഹാൾ ഓഫ് ഫെയിമിലേക്ക്]] ഇൻഡക്ഷൻ&lt;ref&gt;[https://www.womenofthehall.org/inductee/betty-bumpers/ National Women's Hall of Fame, Betty Bumpers]&lt;/ref&gt;
* കമ്മ്യൂണിറ്റി സേവനത്തിന്റെയും ലാഭേച്ഛയില്ലാത്ത പിന്തുണയുടെയും അർക്കൻസാസ് ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റ് ഓഫ് ഹ്യൂമൻ സർവീസസ് വിഭാഗത്തിൽ നിന്നുള്ള ബില്ലി ആൻ മിയേഴ്സ് പാരാഗൺ അവാർഡ്, 2012&lt;ref name=InArkansasJune2012/&gt;

1994 ൽ, പീസ് ലിങ്ക്സ് അവർക്ക് ഒരു പ്രത്യേക പീസ് ലിങ്ക് സ്ഥാപക അവാർഡ് നൽകി.&lt;ref name=UArkPeaceLinks/&gt; 1995 ൽ, [[National Foundation for Infectious Diseases|പകർച്ചവ്യാധികൾക്കായുള്ള നാഷണൽ ഫൗണ്ടേഷന്റെ]] മാക്സ്വെൽ ഫിൻ‌ലാൻ‌ഡ് അവാർഡ് അവരും ഭർത്താവും പങ്കിട്ടു.  1998 ൽ, കുട്ടികളുടെ ആരോഗ്യത്തിലും പോളിയോ നിർമാർജനത്തിലുമുള്ള അവരുടെ പ്രതിബദ്ധതയ്ക്കുള്ള അംഗീകാരമായി  [[March of Dimes|മാർച്ച് ഓഫ് ഡൈംസ്]] സിറ്റിസൺ ഓഫ് ദി ഇയർ അവാർഡ് അവർ പങ്കിട്ടു.&lt;ref name=ECBTawards/&gt; [[American Academy of Pediatrics|അമേരിക്കൻ അക്കാദമി ഓഫ് പീഡിയാട്രിക്സിന്റെ]] എക്സലൻസ് ഇൻ പബ്ലിക് സർവീസ് അവാർഡും ഈ ദമ്പതികൾ നേടിയിട്ടുണ്ട്. &lt;ref name=ECBTawards/&gt;

അർക്കൻസാസിലെ കോൺവേയിലെ [[Hendrix College|ഹെൻഡ്രിക്സ് കോളേജ്]]; [[University of Arkansas at Little Rock|ലിറ്റിൽ റോക്കിലെ അർക്കൻസാസ് സർവ്വകലാശാല]], [[University of Massachusetts|മസാച്ചുസെറ്റ്സ് സർവകലാശാല]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്ന് ബമ്പേഴ്‌സിന് ഓണററി ബിരുദം ലഭിച്ചു.&lt;ref name=ECBTawards/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.usip.org/newsroom/news/institute-welcomes-new-board-directors |title=Institute Welcomes New Board of Directors |publisher=United States Institute of Peace |access-date=October 10, 2012 |archive-date=2016-03-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303180852/http://www.usip.org/newsroom/news/institute-welcomes-new-board-directors |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

==അവലംബം==
{{reflist|2}}

==പുറംകണ്ണികൾ==
{{commons category|Betty Bumpers}}

* [http://libinfo.uark.edu/specialcollections/findingaids/bettybumpers.html Betty Bumpers Childhood Immunization Project Papers]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, University of Arkansas Libraries Special Collections
* [https://www.niaid.nih.gov/about/organization/vrc/pages/default.aspx/vrc/Pages/default.aspx Dale and Betty Bumpers Vaccine Research Center]
* {{YouTube|Sla5_mNPyF4|Betty Bumpers' Life Story}} video of Bumpers
* {{C-SPAN|Betty Bumpers}}
* {{Find a Grave|194931893}}

{{S-start}}
{{S-hon}}
{{S-bef|before=Jeannette Edris Rockefeller}}
{{S-ttl|title=First Lady of Arkansas |years=1971–1975}}
{{S-aft|after=Claudia Riley}}
{{S-end}}
{{Arkansas Women's Hall of Fame}}
{{National Women's Hall of Fame}}
{{authority control}}

[[വർഗ്ഗം:1925-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:2018-ൽ മരിച്ചവർ]]</text>
      <sha1>bmaqeui5d1hmrdg2mqt9biypk4sysjh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>മൈക്കിൾ മധുസൂദൻ ദത്ത്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>555125</id>
    <revision>
      <id>4680708</id>
      <parentid>4649400</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T11:23:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>4680708</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="40426" sha1="c8q91vt6r888bpqm0fnesmnnx2iwraq" xml:space="preserve">{{Infobox playwright|name=മൈക്കിൾ മധുസൂദൻ ദത്ത്|death_place=[[Kolkata|കൽക്കട്ട]], ബംഗാൾ പ്രസിഡൻസി, [[British Raj|ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യ]]|partner=എമിലിയ ഹെൻറിയേറ്റ സോഫി വൈറ്റ് (1858–1873)|spouse=റെബേക്ക തോംസൺ മക്‌ടാവിഷ് (m. 1848–1856)|citizenship=[[British Raj|ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യൻ]]|alma_mater=[[Presidency University, Kolkata|ഹിന്ദു കോളേജ്]] &lt;br /&gt; [[ഗ്രേയ്‌സ് ഇൻ]]|occupation=എഴുത്തുകാരൻ, കവി, നാടകകൃത്ത്|resting_place=[[ലോവർ സർക്കുലർ റോഡ് സെമിത്തേരി]]|death_date={{Death date and age|df=yes|1873|06|29|1824|01|25}}|native_name=মাইকেল মধুসূদন দত্ত|birth_place=സാഗർദാരി, [[ജെസ്സോർ ജില്ല]], [[ബംഗാൾ പ്രസിഡൻസി]], [[Company rule in India|ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യ]]|birth_date={{Birth date|df=yes|1824|01|25}}|caption=ദത്തിന്റെ ഒരു ഫോട്ടോ|alt=|image_size=|image=Michael Madhusudan Dutt 2.jpg|native_name_lang=bn|children=4}}'''മൈക്കേൽ മധുസൂദൻ ദത്ത്''' ( {{Audio|Madhusudan.ogg|''Maikel Modhushudôn Dôtto''}}&lt;/img&gt; {{Audio|Madhusudan.ogg|''Maikel Modhushudôn Dôtto''}}; 25 ജനുവരി 1824&amp;nbsp;- 29 ജൂൺ 1873) ഒരു ബംഗാളി കവിയും നാടകകൃത്തുമായിരുന്നു&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.220112/page/n5/mode/1up|title=Makers of Indian Literature: Michael Madhusudan Dutt|last=Bose|first=Amalendu|publisher=Sahitya Akademi|year=1981|location=New Delhi|pages=1-2}}&lt;/ref&gt;. ആധുനിക ബംഗാളിസാഹിത്യത്തിൻറെ  ആദ്യകാല ശിൽപികളിൽ ഒരാളായി മൈക്കേൽ മധുസൂദൻ ദത്ത്  ഗണിക്കപ്പെടുന്നു&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.epw.in/journal/2007/05/special-articles/modernity-and-its-adversaries.html|title=Michael Madhusudan, Formation of the Hindu ‘Self’ and the Politics of Othering in 19th Century India|access-date=2021-10-19|last=Nag|first=Sajal|date=2007-02-03|website=epw.in|publisher=Economic and Political Weekly}}&lt;/ref&gt;.  പതിവു സങ്കൽപങ്ങൾക്കു വിപരീതമായി  രാവണനേയും പുത്രൻ മേഘനാഥനേയും  പ്രകീർത്തിച്ചുകൊണ്ട്   1861-ൽ അദ്ദേഹം എഴുതി പ്രസിദ്ധീകരിച്ച   '''[[മേഘനാഥ്  ബധ് കാവ്യ]]''' യാഥാസ്ഥിതിക ബംഗാളിസമൂഹത്തെ അസ്വസ്ഥമാക്കി&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://home.uchicago.edu/cbs2/Megha.html|title=Introduction to The slaying of Meghanada by Michael Madhusudan Datta|access-date=2021-10-19|last=Seely|first=C.B|date=2003-01-25|website=home.uchicago.edu|publisher=University of Chicago|pages=1-110}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജൂലൈ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;, &lt;ref&gt;{{Cite journal|title=Nineteenth Century Bengali Theatre and Michael Madhusudan Datta: Assessment as a playwright|last=Bandopadhyay|first=Nirmal|date=|journal=Proceedings of the Indian History Congress|pages=653-657|volume=58|year=1997|publisher=Indian History Congress}}&lt;/ref&gt;,&lt;ref&gt;{{Cite book|title=Meghnad Badh Kavya|last=Dutt|first=Madhusudan|publisher=Penguin India|year=2010|isbn=978-0143414131|location=New Delhi|trans-title=The Poem of Killing of Meghnad by William Radice|orig-year=1861}}&lt;/ref&gt;.   പ്രശസ്ത  ബംഗാളി നാടകകൃത്ത് ഗിരീഷ് ചന്ദ്ര ഘോഷ് 1877-ൽ  ഇതിനെ  നാടകമാക്കി മേടയിൽ അവതരിപ്പിച്ചു.  ഇന്നും ഈ നാടകം ഏറെ ജനപ്രിയമാണ്&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://colloquium.bescollege.net/v507/|title=Performing Meghnadbadh Kabya: Questioning Conventions and Challenging the Conventional|access-date=2021-10-19|last=Sengupta|first=Tirthankar|year=2018|website=colloquium.bescollege.net|publisher=Bhabanipur Educational Society College}}&lt;/ref&gt;,&lt;ref&gt;{{Cite journal|url=https://www.epw.in/journal/2019/3/special-articles/retelling-epic-through-modern-ballad.html|title=Retelling an Epic through a Modern Ballad  Michael Madhusudan Dutta’s Meghnadbadh Kavya|last=Dasgupta|first=Nandan|date=2019-01-19|journal=Economic and Political Weekly|accessdate=2021-10-19}}&lt;/ref&gt;.

== ജീവിതരേഖ ==

=== ജനനവും പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസവും ===
പഴയ  [[ബംഗാൾ പ്രസിഡൻസി|അവിഭക്ത ബംഗാളിൽ]]  ഇന്ന് [[ബംഗ്ലാദേശ്|ബംഗ്ലാദേശിൻറെ]] ഭാഗമായ    [[ജെസ്സോർ ജില്ല|ജെസ്സോർ ജില്ലയിൽ]] ഉൾപെടുന്ന കേശബ്പൂർ ഉപജില്ലയിലെ    സഗർദാരി ഗ്രാമത്തിൽ  സമ്പന്ന ഹിന്ദു കുടുംബത്തിലാണ് ദത്ത് ജനിച്ചത്&lt;ref&gt;{{Cite book|title=Lured by Hope (Aashar Chhalane Bhuli )A Biography of Michael Madhusudan Dutt,  translated from Bengali by Gopa Majumdar|last=Murshid|first=Ghulam|publisher=Oxford University Press|year=2003|isbn=978-0195653625|location=New Delhi}}&lt;/ref&gt;.  അഭ്യസ്ഥവിദ്യരായിരുന്ന കുടുംബാംഗങ്ങളിൽ മിക്കവരും വക്കീലന്മാരുമായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ് രാജ് നാരായൺ ദത്ത്, [[കൊൽക്കത്ത|കൊൽക്കത്തയിൽ]] സദർ ദിവാനി അദാലത്തിൽ (റവന്യൂ കോടതി) പ്രത്യേക പ്ലീഡറായിരുന്നു, അമ്മ  ജാൻവി ദേവി വീട്ടമ്മയായിരുന്നു.  ഇളയവരായ രണ്ടു സന്താനങ്ങൾ  ശൈശവദശയിൽത്തന്നെ മരണമടഞ്ഞതിനാൽ   ഏകസന്താനമായിരുന്ന  മധുസൂദനെ മാതാപിതാക്കൾ വളരെ ലാളിച്ചാണ് വളർത്തിയത്. മധുസൂദന് എട്ടു വയസുള്ളപ്പോൾ കുടുംബം സഗർദാരി ഗ്രാമത്തിൽനിന്ന് കൊൽക്കത്തയിലേക്ക് താമസം മാറ്റി&lt;ref&gt;{{Cite book|title=Michael, His English Literature|last=Bose|first=Sujit|publisher=Northern Book Centre|year=2007|location=New Delhi|pages=1-2}}&lt;/ref&gt;.  പ്രതിഭാശാലിയും  പ്രത്യേകിച്ച് ബംഗാളി-സംസ്കൃത- ഇംഗ്ലീഷ്  ഭാഷകളിൽ  പ്രായത്തിൽ കവിഞ്ഞ് നൈപുണ്യമുള്ള  വിദ്യാർഥിയുമാണെന്ന വസ്തുത  അധ്യാപകർ  അംഗീകരിച്ചു.  സാമ്പത്തികമായി  കുടുംബം  മെച്ചപ്പെട്ട നിലയിലായിരുന്നതിനാൽ , ദത്ത്   ഇംഗ്ലീഷ്  മിഡിയം സ്കൂളിലാണ് പഠിച്ചത്,   കൂടാതെ വീട്ടിൽ  ഇംഗ്ലീഷിന് പ്രത്യേക ട്യൂഷനും  ലഭിച്ചു.   പാശ്ചാത്യ വിദ്യാഭ്യാസം തൻറെ മകന്   ഉന്നത സർകാർ പദവികൾക്കുള്ള വാതിലുകൾ   തുറന്നുകൊടുക്കും  എന്നായിരുന്നു പിതാവ്  രാജ്നാരായണൻ കണക്കുകൂട്ടിയത്. 

=== ഹിന്ദു കോളെജിൽ ===

അഞ്ചു വർഷം ഇംഗ്ലീഷ് രീതിയിലുള്ള  ഗ്രാമർ സ്കൂളിൽ പഠിച്ചശേഷം  ബാരിസ്റ്ററാകുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ മധുസൂദൻ [[കൊൽക്കത്ത|കൊൽക്കത്തയിലെ]]  ഹിന്ദു കോളേജിൽ (ഇന്നത്തെ [[പ്രസിഡൻസി യൂണിവഴ്സിറ്റി]])  ചേർന്നു.   &quot;നാട്ടുകാരുടെ ഉന്നമനത്തിനായി&quot; മാത്രം സ്ഥാപിതമായ ഈ  വിദ്യാലയത്തിൽ, പാശ്ചാത്യവൽക്കരിച്ച പാഠ്യപദ്ധതിയനുസരിച്ചായിരുന്നു  മൈക്കേൽ പഠിച്ചത്. എല്ലാ വിദ്യാർത്ഥികളും പാശ്ചാത്യ വസ്ത്രങ്ങൾ ധരിക്കണമെന്നും കത്തിയും മുള്ളും ഉപയോഗിച്ച് യൂറോപ്യൻ ഭക്ഷണരീതികൾ ശീലിക്കണമെന്നും  ബ്രിട്ടീഷ് പാട്ടുകൾ പഠിക്കണമെന്നും ഇംഗ്ലീഷ് മാത്രം സംസാരിക്കണമെന്നും അധികാരസ്ഥർ നിഷ്കർഷിച്ചു. കോളനി ഭരണത്തിൽ ഉദ്യോഗസ്ഥരായി സേവനമനുഷ്ഠിക്കാൻ  ഇംഗ്ലീഷു ചിട്ടവട്ടങ്ങൾ അനുകരിക്കുന്ന  ഒരു മധ്യവർഗ ഇന്ത്യൻ സമൂഹത്തെ സൃഷ്ടിക്കാനുള്ള ഉദ്യമമായിരുന്നു ഇത്&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.presiuniv.ac.in/web/presidency_history.php|title=Presidency University|access-date=2021-10-13|website=presiuniv.ac.in|publisher=Presidency University}}&lt;/ref&gt;.   ഹിന്ദു കോളേജിൽ പഠിക്കുന്ന കാലത്ത്, മധുസൂദനിൽ ഇന്ത്യൻ സംസ്കാരത്തോട് വെറുപ്പും [[യൂറോപ്യൻ സംസ്കാരം|യൂറോപ്യൻ സംസ്കാരത്തോട്]]   അഗാധമായ ആദരവും  യൂറോപ്യന്മാർക്കിടയിൽ താൻ അംഗീകരിക്കപ്പെടണമെന്നുള്ള തീവ്രമായ ആഗ്രഹവും വളർന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.337865/page/n1/mode/1up?view=theater|title=Reminiscences of Michael M.S.Dutta in  Mikel Madhusudan Dutt'er Jiban Charita by Jogindranath Basu|last=Bysack|first=Babu Gour Das|year=1893|location=Calcutta|pages=641-2}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;Chakrabarty2001&quot;&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=QqDa4tGENvYC&amp;pg=PA33|title=Provincializing Europe: Postcolonial Thought and Historical Difference|last=Dipesh Chakrabarty|date=15 February 2001|publisher=Princeton University Press|isbn=978-0-691-13001-9|edition=New|pages=33–|access-date=9 October 2012}}&lt;/ref&gt;  തന്റെ കവിതകളിലൊന്നിൽ അദ്ദേഹം ഈ വികാരങ്ങൾ പ്രകടിപ്പിച്ചു&lt;ref name=&quot;Chakrabarty2001&quot; /&gt;&lt;poem style=&quot;margin-left:2em&quot;&gt;
&quot;Where man in all his truest glory lives,
And nature's face is exquisitely sweet;
For those fair climes I heave impatient sigh,
There let me live and there let me die&quot;.
&lt;/poem&gt;
[[പ്രമാണം:Michael Madhusudan Dutta Home 3.jpg|ലഘുചിത്രം|മധുസൂദൻ ദത്തിൻറെ  പൈതൃകഭവനം (സഗർദരി ഗ്രാമം, ജെസ്സോർ,ബംഗ്ലാദേശ്). ഇന്ന് ഇതൊരു മ്യൂസിയമാണ്.]]
ഹിന്ദു കോളേജിലെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ അദ്ധ്യാപകനായ ഡേവിഡ് ലെസ്റ്റർ റിച്ചാർഡ്സണായിരുന്നു ദത്തയുടെ ആദ്യകാല മാർഗദർശി. മധുസൂദൻറെ  ബൗദ്ധിക വികാസത്തെ  റിചാർഡ്സൺ സ്വാധീനിച്ചു.  ഒരു കവിയായിരുന്ന റിച്ചാർഡ്സൺ ദത്തിൽ ഇംഗ്ലീഷ് കവിതയോടുള്ള സ്നേഹം പ്രചോദിപ്പിച്ചു,  പ്രത്യേകിച്ച് [[ജോർജ്ജ് ബൈറൺ|ബൈറൺ]] ,[[ഡാന്റെ അലിഘിയേരി|ദാന്തെ]], [[വിർജിൽ|വർജിൽ]]  എന്നിവരിലേക്കും അവരുടെ  കൃതികളിലേക്കും  ദത്ത്  ആകർഷിക്കപ്പെട്ടു&lt;ref&gt;{{Cite journal|title=Layered homogeneities:  Madhusudan Dutt, and the dilemma of the early Bengali  theatre|last=CHATTOPADHYAY|first=DHRUPADI|date=2016-04-01|journal=The South Asianist|volume=4 (2)|pages=5-34}}&lt;/ref&gt;. ''ബ്ലാക്ക് വുഡ്സ് മാഗസിൻ'', ''ബെന്റ്ലിസ് മിസ്ലേനി'' എന്നിവയുൾപ്പെടെ ഇംഗ്ലണ്ടിലെ പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങളിലേക്ക് തന്റെ കൃതികൾ അയച്ചുകൊണ്ട് ദത്ത് ഏകദേശം 17 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ ഇംഗ്ലീഷ് കവിതകൾ എഴുതാൻ തുടങ്ങി.  അദ്ദേഹം തന്റെ സുഹൃത്ത് ഗൗർ ദാസ് ബൈസാക്കുമായി ഒരു കത്തിടപാടുകൾ ആരംഭിച്ച സമയമായിരുന്നു, അത്.  പിൽക്കാലത്ത്  ഈ കത്തുകൾ ദത്തിനെക്കുറിച്ചുള്ള വിവര സ്രോതസ്സുകളായി മാറി&lt;ref&gt;{{Cite book|title=The Heart of a Rebel Poet|url=https://archive.org/details/heartofrebelpoet0000dutt|publisher=OUP, India|year=2004|isbn=978-0195666694|editor-last=Murshid|editor-first=Ghulam|location=India}}&lt;/ref&gt;.   

=== മത പരിവർത്തനം ===
മാതാപിതാക്കൾ നിശ്ചയിച്ചുറപ്പിച്ച വിവാഹത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെടാനും ഇംഗ്ലണ്ടിലേക്കു പോകാനും വേണ്ടിയാണ്  മധുസൂദൻ ദത്ത്  മതം മാറിയതെന്നു പറയപ്പെടുന്നു. 1843 ഫെബ്രുവരി 9 ന് മാതാപിതാക്കളുടെയും ബന്ധുക്കളുടെയും എതിർപ്പിനെ അവഗണിച്ച്  ഓൾഡ് മിഷൻ പള്ളിയിൽ വെച്ച് മധുസൂദൻ  ക്രിസ്തുമതം സ്വീകരിച്ചു. &lt;ref name=&quot;bpedia&quot;&gt;{{Cite book|title=Banglapedia: National Encyclopedia of Bangladesh|last=Bhowmik|first=Dulal|publisher=[[Asiatic Society of Bangladesh]]|year=2012|editor-last=Islam|editor-first=Sirajul|editor-link=Sirajul Islam|edition=Second|chapter=Dutt, Michael Madhusudan|editor-last2=Jamal|editor-first2=Ahmed A.|chapter-url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=Dutt,_Michael_Madhusudan|archive-url=https://web.archive.org/web/20150707030720/http://en.banglapedia.org/index.php?title=Dutt,_Michael_Madhusudan|archive-date=2015-07-07|access-date=2021-09-27|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;,&lt;ref&gt;{{Cite book|title=Michael, His English Literature|last=Bose|first=Sujit|publisher=Northern  Book Centre|year=2007|isbn=9788172112219|location=New Delhi|pages=5}}&lt;/ref&gt;  ആ ദിവസത്തെപ്പറ്റി  അദ്ദേഹം ഇങ്ങനെ എഴുതുന്നു&lt;ref&gt;{{Cite book|title=Indian Poetry in English: Critical Essays|publisher=PHI Learning Pvt.Ltd.|year=2012|isbn=978-8120345713|editor-last=Mitra|editor-first=Zinia|pages=32}}&lt;/ref&gt;  &lt;poem style=&quot;margin-left:2em&quot;&gt;
Long sunk in superstition's night,
By Sin and Satan driven,
I saw not, cared not for the light
That leads the blind to Heaven.
But now, at length thy grace, O Lord!
Birds all around me shine;
I drink thy sweet, thy precious word,
I kneel before thy shrine!
&lt;/poem&gt;മതം മാറിയതിനാൽ  മധുസൂദൻ  ഹിന്ദു കോളെജിൽ നിന്ന് പുറത്തക്കപ്പെട്ടു&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.220112/page/n33/mode/1up|title=Makers of Indian Literature: Michael Madhusudan Dutt|last=Bose|first=Amalendu|publisher=Sahitya Akademi|year=1981|location=New Delhi|pages=25}}&lt;/ref&gt;.  പിന്നീട്  1844മുതൽ  മൂന്നു വർഷം ബിഷപ്പു കോളേജിൽ ചേർന്ന്  പഠിച്ചു.  പക്ഷെ ഇംഗ്ലണ്ടിലേക്കു പോകാനുള്ള  അവസരം ഒത്തു വന്നില്ല&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.220112/page/n6/mode/1up?view=theater|title=Makers of Indian Literature: Michael Madhusudan Dutt|last=Bose|first=Amalendu|publisher=Sahitya Akademi|year=1981|location=New Delhi|pages=26}}&lt;/ref&gt;.  മകൻ മനസാന്തരപ്പെട്ട്  ഹിന്ദുമതത്തിലേക്ക് തിരിച്ചെത്തുമെന്ന പ്രതീക്ഷയോടെ  അച്ഛൻ  ആദ്യമൊക്കെ സാമ്പത്തികമായി സഹായിച്ചെങ്കിലും പിന്നീട്  ധനസഹായം നിറുത്തലാക്കുക മാത്രമല്ല  പുനർവിവാഹിതനാവുകയും മൈക്കേലിന്  വാക്കാൽ  സ്വത്തവകാശം   നിഷേധിക്കുകയും ചെയ്തു.   തുടർന്നുണ്ടായ കുടുംബപ്രശ്നങ്ങളും  സാമ്പത്തിക ബുദ്ധിമുട്ടും കാരണം, 1847 -ൽ, മധുസൂദൻ [[മദ്രാസ്|മദ്രാസിലേക്ക് (ചെന്നൈ)]] താമസം മാറി. &lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?isbn=940074661X|title=Making India: Colonialism, National Culture, and the Afterlife of Indian English Authority|last=Paranjape|first=Makarand R.|publisher=[[Springer Publishing|Springer]]|year=2012|isbn=9789400746602|pages=76–78|via=[[Google Books]]}}&lt;/ref&gt; 

=== മദ്രാസിൽ (1847-1856) ===
[[പ്രമാണം:The Anglo-Saxon and the Hindu.djvu|ലഘുചിത്രം|ദി ആംഗ്ലോ സാക്സൺ അൻഡ് ദി ഹിന്ദു]]
മദ്രാസിൽ,  [[ജോർജ് ടൌൺ, ചെന്നൈ|ബ്ലാക്ക് ടൗൺ]] പരിസരത്ത്    ക്രൈസ്തവസഭ നടത്തിയിരുന്ന  അനാഥാലയത്തിനോടനുബന്ധിച്ച സ്കൂളിൽ സഹഅദ്ധ്യാപകനായി ജോലി ചെയ്തു&lt;ref&gt;{{Cite journal|url=https://frontline.thehindu.com/cover-story/a-bengali-poet-in-colonial-madras/article6324092.ece|title=A Bengali poet in colonial Madras|last=Sinha|first=Sarbari|date=2014-09-04|journal=Frontline|accessdate=2021-10-20}}&lt;/ref&gt;. 1848 ൽ അനാഥാലയത്തിലെ അന്തേവാസിനിയായിരുന്ന റബേക്കാ തോംസൺ മെക്വിറ്റിനെ  വിവാഹം കഴിച്ചു, ഇതു സംബന്ധിച്ച രേഖ ലഭ്യമാണ്&lt;ref&gt;{{Cite book|title=Aashar Chhalane Bhuli|last=Ghulam|first=Murshid|year=1995|location=Kolkata|pages=100|translator-last=Majumdar|translator-first=Gopa|trans-title=Lured by Hope}}&lt;/ref&gt;. 1851-ൽ സെകൻഡ് ട്യൂട്ടർ  ആയി ഉദ്യോഗക്കയറ്റം കിട്ടി. &lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt; ''മദ്രാസ് സർക്കുലേറ്റർ, ജനറൽ ക്രോണിക്കിൾ, അഥീനിയം, സ്‌പെക്ടേറ്റർ'', ''ഹിന്ദൂ ക്രോണിക്കിൾ'' എന്നീ ആനുകാലികങ്ങൾ എഡിറ്റുചെയ്യാൻ ആരംഭിച്ചു. &lt;ref name=&quot;:12&quot;&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?isbn=0195167996|title=The Slaying of Meghanada: A Ramayana from Colonial Bengal|last=Dutt|first=Michael Madhusudhan|last2=Seely|first2=Clinton B.|publisher=Oxford University Press|year=2004|isbn=9780195167993|location=New York City|pages=16, 22–23|via=Google Books}}&lt;/ref&gt;  ഈ സമയത്ത് മൈക്കേൽ  ദക്ഷിണേന്ത്യൻ  ഭാഷകൾ പഠിച്ചെടുത്തു,  സാഹിത്യകൃതികൾ വായിച്ചു. ഇംഗ്ലീഷിൽ  സാഹിത്യരചന ആരംഭിച്ചു. ദ കാപ്റ്റീവ് ലേഡി(1849),  റിസിയ- എംപ്രസ് ഓഫ് ഇൻഡ് (1850) എന്നിവ എഴുതിയത്  ഇക്കാലത്താണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://archive.org/details/bengalibookengl00tagogoog/page/n40/mode/1up?view=theater|title=The Bengali Book of English Verses : The Captive Lady|access-date=2021-10-20|date=1918-12-01|editor-last=Dunn|editor-first=Theodore Douglas|website=arch.org|publisher=Longmans, Green and Co|pages=8-21}}&lt;/ref&gt;,&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kolkata/madhusudan-dutts-english-drama-rizia-makes-it-to-print/articleshow/73218826.cms|title=Mahusudan Dutt's English Drama Rizia makes it to  print|access-date=2021-10-20|last=Niyogi|first=Shubhro|date=2020-01-13|website=timesofindia.tindiaimes.com|publisher=The Times of India}}&lt;/ref&gt;.  1854-ൽ  മൈക്കേൽ നടത്തിയ പ്രഭാഷണം ''ദി ആംഗ്ലോസാക്സൺ അൻഡ് ദ ഹിന്ദു'' പിന്നീട് ഒരു കൊച്ചുപുസ്തകമായി പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടു.  യുക്തിഹീനമായ അന്ധവിശ്വാസവും  ഈശ്വരവിശ്വാസവും വെച്ചു പുലർത്തുന്ന  ഹിന്ദുക്കളെ അപേക്ഷിച്ച് ആംഗ്ലോ-സാക്സൺ ജനത എത്രയോ ഉയർന്ന തലത്തിൽ നിൽക്കുന്നതായി മൈക്കേൽ വാദിക്കുന്നു. 

1850ൽ മൈക്കേലിൻറെ മാതാവും  1855 ജനവരി 16-ന്   പിതാവും മരണമടഞ്ഞു.  പിതാവ്  വില്പത്രം എഴുതിവെക്കാതെ മരിച്ചതിനാൽ ബന്ധുക്കൾക്കിടയിൽ സ്വത്തുതർക്കം ആരംഭിച്ചു. തനിക്കവകാശപ്പെട്ടത് അന്യാധീനപ്പെടാതിരിക്കാൻ 1856 ഫെബ്രുവരിയിൽ  മൈക്കേൽ  കൊൽക്കത്തയിൽ തിരിച്ചെത്തി.  പക്ഷെ ഭാര്യ റെബേക്കയും നാലു സന്താനങ്ങളും  മദ്രാസിൽത്തന്നെ തുടർന്നു. റെബേക്കയും മക്കളുമായി മൈക്കേൽ പിന്നീടൊരു തരത്തിലും ബന്ധം പുലർത്തിയില്ല. നിയമപരമായോ, ക്രൈസ്തവസഭക്കു മുഖാന്തിരമോ ഇരുവരും വിവാഹബന്ധം വേർപെടുത്തിയ രേഖകളുമില്ല.  

=== കൊൽക്കത്തയിൽ (1856-1862) ===
കൊൽക്കത്തയിൽ തിരിച്ചെത്തിയ ആദ്യനാളുകളിൽ  സ്വത്തവകാശം സംബന്ധിച്ചകോടതി വ്യവഹാരങ്ങൾ   മൈക്കേൽ  സമയം ചെലവഴിച്ചു. താമസിയാതെ പൊലീസ് സൂപ്രണ്ടിൻറെ ഓഫീസിൽ  ഹെഡ്ക്ലർക്ക് ആയും കോടതിയിൽ  ഇംഗ്ലീഷ്-ബംഗാളി പരിഭാഷകനായും  നിയമനവും ലഭിച്ചു. 1858-ൽ മൈക്കേൽ  ഹെൻട്രിയേറ്റയെ വിവാഹം കഴിച്ചു, പക്ഷെ തൽസംബന്ധമായ രേഖകൾ ലഭ്യമല്ല. അന്നത്തെക്കാലത്ത് അരങ്ങേറിയിരുന്ന ബംഗാളിനാടകങ്ങൾ തീരെ നിലവാരമില്ലാത്തവയാണെന്ന് വാദിച്ച മൈക്കേൽ 1858-ൽ തൻറെ ആദ്യനാടകമായ ശർമിഷ്ഠ  എഴുതി സ്റ്റേജിൽ അവതരിപ്പിച്ചു&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://archive.org/details/bub_man_899912da4a7ef4519476b3d2cd979b67/page/n5/mode/1up?view=theater|title=Sarmista|access-date=2021-10-22|last=Dutta|first=Michael Madhusudan|date=1858-12-29|website=archiv.org}}&lt;/ref&gt;. നാടകത്തിൻറെ ഇംഗ്ലീഷ് പരിഭാഷയും മൈക്കേൽ സ്വയം ചെയ്തു.   അതിനടുത്ത വർഷം സപ്റ്റമ്പറിൽ പുത്രി ശർമിഷ്ഠ  ജനിച്ചു.    തുടർന്നുള്ള വർഷങ്ങളിൽ പദ്മാവതി, ഏകേയി കീ ബോലെ സഭ്യതാ, ബൂറോ ഷാലികേർ  റൊൺ, തിലോത്തമ, കൃഷ്ണകുമാരി എന്നിങ്ങനെ  ഒട്ടനേകം നാടകങ്ങൾ എഴുതി.  1861-ൽ മേഘനാഥ് ബൊധ് കാവ്യം എഴുതി പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. 

=== ഇംഗ്ലണ്ട്, ഫ്രാൻസ്  (1862-1867) ===
പൈതൃകസ്വത്തുക്കൾ വീണ്ടെടുത്ത് സാമ്പത്തികനില ഭദ്രമാക്കിയശേഷം  മുപ്പത്തിയെട്ടാം വയസിൽ  മൈക്കേൽ  ഇംഗ്ലണ്ടിലേക്കു കപ്പൽ കയറി. ബാർഅറ്റ്-ലാ  ബിരുദം നേടുകയായിരുന്നു ലക്ഷ്യം.   തൻറെ അഭാവത്തിൽ  കാര്യങ്ങൾ നോക്കിനടത്താൻ വേണ്ട ഏർപാടുകൾ ചെയ്തിരുന്നു. പക്ഷെ കാര്യസ്ഥർ സാമ്പത്തിക തിരുമറി നടത്തിയതോടെ ഇംഗ്ലണ്ടിൽ  മൈക്കേലിന് ഏറെ കഷ്ടങ്ങൾ അനുഭവിക്കേണ്ടി വന്നു.  കുറച്ചുകാലത്തേക്ക്  ഫ്രാൻസിലെ വെഴ്സായിലേക്ക്  മാറിത്താമസിക്കേണ്ടിയും വന്നു.  ഈയവസരത്തിൽ  [[ഈശ്വര ചന്ദ്ര വിദ്യാസാഗർ|ഈശ്വരചന്ദ്ര വിദ്യാസാഗറാണ്]]  ദത്തിനെ  സഹായിച്ചത്.  ബിരുദം നേടിയശേഷം  കൊൽക്കത്ത ഹൈക്കോടതിയിൽ 1867ൽ- നിയമനം ലഭിച്ചതോടെ ദത്ത് നാട്ടിൽ തിരിച്ചെത്തി.  

=== കൽക്കത്ത  ഹൈകോർട്ടിൽ ===
കൽക്കട്ട ബാർ അസോസിയേഷൻ തുടക്കത്തിൽ ഏറെ എതിർപുകൾ  ഉയർത്തിയെങ്കിലും   ഒടുവിൽ  മൈക്കേൽ മധുസൂദൻ ദത്തിന് ഹൈകോർട്ട് വക്കീൽ എന്ന  അംഗീകാരം ലഭിക്കുകതന്നെ ചെയ്തു.  പക്ഷെ വരവ് വേണ്ടത്ര ഉണ്ടായില്ല.   പഴയ കടബാധ്യതകളും ആഡംബരജീവിതവും കാരണം  മൈക്കേലിന്റെ സാമ്പത്തികാവസ്ഥ  കൂടുതൽ വഷളായി. ലൗഡൺ സ്ട്രീറ്റിലെ മാളികവീട്ടിൽ നിന്ന്   ബനിയാപുകൂർ റോഡിലെ  ഒരു കൊച്ചു വീട്ടിലേക്ക് സകുടുംബം താമസം മാറ്റേണ്ടി വന്നു. ഇടക്ക്  രണ്ടു വർഷത്തിലധികം (1870ജൂലൈ-72 സെപ്റ്റമ്പർ)  വക്കീൽപണി ഉപേക്ഷിച്ച്  ഹൈകോർട്ടിലെ ''പ്രിവി കൗൺസിൽ   റെകോർഡ്സ് ഓഫീസിൽ'' മാസം ആയിരം രൂപ വേതനത്തിൽ എക്സാമിനർ പദവി സ്വീകരിച്ചു.  അതിനുശേഷം വീണ്ടും ഹൈകോർട്ടിൽ തിരിച്ചെത്തി.പക്ഷെ സാമ്പത്തികനില മെച്ചപ്പെട്ടില്ല.   

=== അന്ത്യം ===
[[പ്രമാണം:Tomb of Michael Madhusudhan Dutta.jpg|ലഘുചിത്രം|മൈക്കേൽ മധുസൂദൻ ദത്തിൻറെ അസ്ഥി മാടം - ലോവർ സർകുലർ റോഡ് സെമിത്തെരി]]
1872-സെപ്റ്റമ്പറിൽ ഹൈകോർട്ടിൽ തിരികെ പ്രവേശിക്കുമ്പോഴേക്കും  മൈക്കേലിൻറെ ആരോഗ്യം വളരെ മോശമായിരുന്നു.  തൊണ്ട,കരൾ, പ്ലീഹാ ,ഹൃദയം എന്നിങ്ങനെ മിക്ക അവയവങ്ങളും തകരാറിലായിരുന്നു. വരുമാനം ഇല്ലാത്തതിനാൽ  വീട്ടു സാമാനങ്ങളും പുസ്തകങ്ങളും വരെ വില്ക്കേണ്ട അവസ്ഥയായി. ഹെൻട്രിയേറ്റയുടെ ആരോഗ്യ നിലയും വഷളായി. 1873 ജൂൺ 26-ന്  ഹെൻട്രിയേറ്റയും  മൂന്നു ദിവസം കഴിഞ്ഞ്  29-ന് മൈക്കേലും  അന്ത്യശ്വാസം വലിച്ചു.

മരണാനന്തരം  മൈക്കേലിൻറെ ഭൗതികശരീരം   പള്ളിയിലടക്കം ചെയ്യുന്നതിൽ പലരും എതിരഭിപ്രായം പ്രകടിപ്പിച്ചു.    ക്രൈസ്തവമതം സ്വീകരിച്ചെങ്കിലും മൈക്കേൽ  ഒരിക്കലും പള്ളിയിൽ പോകാറില്ലായിരുന്നു എന്നതായിരുന്നു കാരണം.   എങ്കിലും ലോവർ സർകുലർറോഡിലെ ക്രിസ്ത്യൻ സെമിത്തെരിയിൽ മൈക്കേൽ മധുസൂദൻ ദത്ത് അടക്കം ചെയ്യപ്പെട്ടു. പത്തൊമ്പതാം നൂറ്റാണ്ടിൻറെ രണ്ടാം പകുതിയിൽ  പൗത്രൻ ചാൾസ് നെവിൽ ഡട്ടൺ മുൻകൈയെടുത്ത്  അസ്ഥിമാടത്തിൽ മൈക്കലിൻറെ പ്രതിമ സ്ഥാപിച്ചു.   സ്തൂപത്തിൽ ആലേഖനം ചെയ്തിരിക്കുന്നത്  മൈക്കേൽ മധുസൂദൻ ദത്തിൻറെ തന്നെ വരികളാണ്.

Stop a while, traveller!                                                                                                                                                                     Should Mother Bengal claim thee for her son.                                                                                                                                    As a child takes repose on his mother's elysian lap,                                                                                                                          Even so here in the Long Home, On the bosom of the earth,                                                                                                          Enjoys the sweet eternal sleep  Poet Madhusudan of the Duttas

== സാഹിത്യജീവിതം ==
തുടക്കത്തിൽ  ദത്ത് ഇംഗ്ലീഷിൽ മാത്രമാണ് എഴുതിയത്. വിദ്യാർഥിയായിരിക്കെ കവിതകൾ എഴുതിയിരുന്നു.  ചെന്നെയിൽ വെച്ച് 1849 -ൽ   ആദ്യത്തെ ഇംഗ്ലീഷു ഖണ്ഡകാവ്യം ക്യാപ്റ്റീവ് ലേഡി പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു, ഡെറോസിയോയുടെ ദി ഫക്കീർ ഓഫ് ജംഗീറയെപ്പോലെ, വായനക്കാരൻറെ  താൽപര്യം നിലനിർത്താൻ ബുദ്ധിമുട്ടുള്ള ഒരു നീണ്ട ആഖ്യാന കവിതയാണ് കാപ്റ്റീവ് ലേഡി രാജപുത് ചരിത്രത്തിലെ .    അത്യന്തം ആലങ്കാരികഭാഷയിൽ 1854-ൽ എഴുതിയ ''ആംഗ്ലോ-സാക്സൺ ആന്റ് ദി ഹിന്ദു'' ,  എന്ന ലേഖനം , യൂറോപ്യൻ പുസ്തകങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ഉദ്ധരണികളും അവയെപ്പറ്റിയുള്ള പരാമർശങ്ങളും കൊണ്ട് സമ്പന്നമാണ്.   [[വില്യം വേഡ്‌സ്‌വർത്ത്‌|വില്യം വേർഡ്സ്വർത്ത്]], [[ജോൺ മിൽട്ടൺ]] എന്നിവരുടെ കൃതികൾ അദ്ദേഹത്തെ വളരെയധികം സ്വാധീനിച്ചിരുന്നു. ദത്ത് ഒരു  [[ബൊഹീമിയനിസം|ബൊഹീമിയനും]] [[കാല്പനികത്വം|റൊമാന്റിക്കുമായിരുന്നു]] .

കൊൽക്കത്തയിലെ കോടതിയിൽ   മുഖ്യക്ലർക്കായും  പിന്നീട്  മുഖ്യ പരിഭാഷകനായും  സേവനമനുഷ്ഠിക്കവെയാണ് [[ജോൺ ഏലിയറ്റ് ഡ്രിങ്ക് വാട്ടർ ബെത്യൂൺ|ബെഥൂണിന്റേയും]] ബൈശാക്കിൻറേയും ഉപദേശാനുസരണം ദത്ത്   ബംഗാളിയിൽ    എഴുതിത്തുടങ്ങിയത്.   അദ്ദേഹം 5 നാടകങ്ങൾ എഴുതി:  ശ''ർമിഷ്ട'' (1859) '', പത്മാവതി'' (1859) '', എകെ കി ബോലെ സഭ്യത?'' (1860), ''കൃഷ്ണ കുമാരി'' (1860) '', ബൂറോ ശാലികേർ ഘരെ റോൺ'' (1860).   തുടർന്ന് ഖണ്ഡകാവ്യങ്ങൾ: ''തിലോത്തമ സംഭവ കാവ്യ'' (1861), ''മേഘനാദ് ബധ് കാവ്യ'' (1861), ''ബ്രജാഗംന കാവ്യ'' (1861), ''വീരാംഗന കാവ്യ'' (1861). ''സ്വന്തം രചനയായ ശർമിഷ്ഠ'' ഉൾപ്പെടെ ബംഗാളിയിൽ നിന്ന് ഇംഗ്ലീഷിലേക്ക് മൂന്ന് നാടകങ്ങളും അദ്ദേഹം വിവർത്തനം ചെയ്തു.

അദ്ദേഹത്തിന്റെ ബംഗാളി ഗീതകങ്ങളുടെ  ഒരു വാല്യം 1866 -ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു.  അവസാന നാടകമായ ''മായാ കാനൻ'' 1872 -ൽ രചിക്കപ്പെട്ടു.   ''[[ഇലിയഡ്|ഇലിയാഡിന്റെ]]''  ഗദ്യ പതിപ്പ് ''ഹെക്ടറിന്റെ വധം,'' പൂർത്തിയാക്കാൻ അദ്ദേഹത്തിനായില്ല. 

== പിൻതലമുറ : ദത്തിൽനിന്ന് ഡട്ടണിലേക്ക് ==
മൈക്കേൽ  മധുസൂദൻ ദത്ത് ചെന്നൈയിൽ ഉപേക്ഷിച്ച  ആദ്യഭാര്യ റെബേക്കയും മക്കളും   ദത്ത് എന്ന കുടുംബപ്പേരു തന്നെയാണ് ഉപയോഗിച്ചത് .   എന്നാൽ അതിനടുത്ത തലമുറ ഡട്ടൺ  എന്നു പേരിലാണറിയപ്പെട്ടത്.   കൊൽക്കത്തയിലെ കുടുംബവും പിന്നീടെപ്പോഴോ  ദത്തിൽ നിന്ന്   ഡട്ടൺ  ആയി രൂപാന്തരപ്പെട്ടു&lt;ref&gt;{{Cite book|title=Aashar Chhalane Bhuli|last=Murshid|first=Ghulam|publisher=Anand Publishers|year=1995|isbn=8172153643|location=Kolkata|pages=359-365}}&lt;/ref&gt;. 

== അവലംബം ==
[[വർഗ്ഗം:ഗീതകകാരന്മാർ]]
[[വർഗ്ഗം:1873-ൽ മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1824-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഹിന്ദുമതത്തിൽനിന്ന് ക്രിസ്തുമതത്തിലേക്ക് പരിവർത്തനം ചെയ്തവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ക്രിസ്തുമതത്തിലേക്ക് പരിവർത്തനം ചെയ്തവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ബംഗാളി-ഭാഷാ എഴുത്തുകാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കൊൽക്കത്തയിൽ നിന്നുള്ള എഴുത്തുകാർ]]
[[വർഗ്ഗം:ബംഗാളി സാഹിത്യകാരന്മാർ]]
[[വർഗ്ഗം:ബംഗാളി-ഭാഷാ കവികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:Articles with hAudio microformats]]
&lt;references responsive=&quot;&quot; /&gt;</text>
      <sha1>c8q91vt6r888bpqm0fnesmnnx2iwraq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഫ്ലോറൻസ് കസുമ്പ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>556628</id>
    <revision>
      <id>4680620</id>
      <parentid>4568886</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T22:55:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dostojewskij</username>
        <id>61308</id>
      </contributor>
      <comment>വർഗ്ഗം:ഒക്ടോബർ 26-ന് ജനിച്ചവർ</comment>
      <origin>4680620</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11825" sha1="gjyvx2omtr8on1a6oi6kq7lt8nlx1ig" xml:space="preserve">{{prettyurl|Florence Kasumba}}
{{Infobox person
| name               = Florence Kasumba
| image              = Florence Kasumba at The Lion King European Premiere 2019.png
| alt                = &lt;!-- descriptive text for use by speech synthesis (text-to-speech) software --&gt;
| caption            = Kasumba at ''[[The Lion King (2019 film)|The Lion King]]'' European premiere in 2019
| birth_date         = {{Birth date and age|1976|10|26|df=y}}
| birth_place        = [[Kampala]], [[Uganda]]
| occupation         = Actress
| years_active       = 2001–present
| website            = {{Official URL}}
}}
ഉഗാണ്ടയിൽ ജനിച്ച ജർമ്മൻ നടിയാണ് '''ഫ്ലോറൻസ് കസുമ്പ''' (ജനനം 26 ഒക്ടോബർ 1976). മാർവൽ സിനിമാറ്റിക് യൂണിവേഴ്‌സിലെ (എംസിയു) അയോയുടെ കഥാപാത്രത്തിനും ജർമ്മൻ, ഡച്ച് സിനിമകളിലെ അഭിനയത്തിനും അവർ പ്രശസ്തയാണ്. വണ്ടർ വുമൺ (2017) ൽ സെനറ്റർ അകാന്ത, ദി ലയൺ കിംഗ് (2019) ലെ ഷെൻസി, എന്നിവയിലും എൻബിസി ടെലിവിഷൻ പരമ്പരയായ എമറാൾഡ് സിറ്റി (2017) യിൽ കിഴക്കിന്റെ ദുഷ്ട മന്ത്രവാദിയായും അഭിനയിച്ചു.
== മുൻകാലജീവിതം ==
1976 ഒക്ടോബർ 26 ന് ഉഗാണ്ടയിലെ കമ്പാലയിലാണ് ഫ്ലോറൻസ് കസുമ്പ ജനിച്ചത്. &lt;ref name=&quot;kfm&quot;&gt;{{Cite web|url=http://kfm.co.ug/lifestyle/a-glance-at-ugandas-kasumba-who-featured-in-captain-america-civil-war.html|title=A glance at Uganda's Kasumba who featured in Captain America: Civil War|publisher=KFM|access-date=5 November 2016|date=26 May 2016|archive-date=2018-08-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20180812171220/http://kfm.co.ug/lifestyle/a-glance-at-ugandas-kasumba-who-featured-in-captain-america-civil-war.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; പ്രാഥമിക വിദ്യാലയത്തിലും ഹൈസ്കൂളിലും പഠിച്ച ജർമ്മനിയിലെ എസനിൽ അവർ തന്റെ ബാല്യം ചെലവഴിച്ചു. പന്ത്രണ്ടാം വയസ്സിൽ സ്റ്റാർലൈറ്റ് എക്സ്പ്രസ് എന്ന മ്യൂസിക്കൽ കണ്ടതിനു ശേഷം അവർ ഒരു പെർഫോമറായി മാറാൻ പ്രചോദിതയായി. നെതർലാൻഡിലെ ടിൽബർഗിലെ ഫോണ്ടിസ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് അപ്ലൈഡ് സയൻസസിൽ നിന്ന് അഭിനയം, പാട്ട്, നൃത്തം എന്നിവയിൽ ബിരുദം നേടി. കശുമ്പയ്ക്ക് ജർമ്മൻ, ഇംഗ്ലീഷ്, ഡച്ച് ഭാഷകൾ നന്നായി അറിയാം. അവർ ജർമ്മനിയിലെ ബെർലിനിൽ താമസിക്കുന്നു.
== അഭിനയ ജീവിതം ==
അവർ കോളേജിൽ പഠിക്കുമ്പോൾ, കസുമ്പ ഡച്ച് ചലച്ചിത്രമായ ഹിറ്റ് ഇക് ഓക്ക് വാൻ ജോയിൽ തന്റെ ആദ്യത്തെ പ്രൊഫഷണൽ ചലച്ചിത്ര വേഷമായ സിൽക്കിനെ അവതരിപ്പിച്ചു. കോളേജിൽ നിന്ന് ബിരുദം നേടിയ ശേഷം, ചിക്കാഗോ, ദി ലയൺ കിംഗ്, ക്യാറ്റ്സ്, വെസ്റ്റ് സൈഡ് സ്റ്റോറി, എവിറ്റ, ബ്യൂട്ടി ആൻഡ് ദി ബീസ്റ്റ് തുടങ്ങിയ നിരവധി മ്യൂസികൽസിൽ അവർ അഭിനയിച്ചു. ഫ്ലോറൻസ് കസുംബ ന്യൂയോർക്ക് സിറ്റിയിലേക്ക് പോകുകയും ജർമ്മനിയുടെ പ്രീമിയർ പ്രൊഡക്ഷനായ എൽട്ടൺ ജോണിന്റെ ഇന്റർനാഷണൽ ഹിറ്റ് മ്യൂസിക്കൽ ഐഡയുടെ ടൈറ്റിൽ റോളിൽ അഭിനയിക്കുകയും ചെയ്തു. ജർമ്മനിയിലെ മമ്മ മിയയിലെ പ്രീമിയർ കാസ്റ്റിലും അവർ ലിസയായി അഭിനയിച്ചു.

ഡച്ച്, ജർമ്മൻ, ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷാ സിനിമകളിലും ടെലിവിഷൻ പരമ്പരകളിലും കസുമ്പ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. &lt;ref name=&quot;kfm&quot; /&gt;

2016 ലെ ക്യാപ്റ്റൻ അമേരിക്ക: സിവിൽ വാർ എന്ന ചിത്രത്തിലെ [[സ്കാർലെറ്റ് ജൊഹാൻസൻ|സ്കാർലറ്റ് ജോഹാൻസന്റെ]] [[Natasha Romanoff (Marvel Cinematic Universe)|ബ്ലാക്ക് വിഡൊ]] എന്ന കഥാപാത്രവുമായുള്ള പരമ്പരയിലെ അവരുടെ ഇടപെടലിനെ &quot;രംഗ മോഷണം&quot; എന്ന് വിളിക്കുന്നു. &lt;ref name=&quot;bae&quot; /&gt;  [[T'Challa (Marvel Cinematic Universe)|ബ്ലാക്ക് പാന്തറിന്റെ]] സെക്യൂരിറ്റി ഗാർഡിന്റെ വേഷമാണ് അവരുടെ റോൾ. [[ബ്ലാക്ക് പാന്തർ (ചലച്ചിത്രം)|ബ്ലാക്ക് പാന്തർ]] സോളോ ഫിലിമിൽ&lt;ref&gt;{{cite news|last1=White|first1=James|title=Forest Whitaker, Daniel Kaluuya and Florence Kasumba join Black Panther|url=http://www.empireonline.com/people/forest-whitaker/forest-whitaker-daniel-kaluuya-florence-kasumba-join-black-panther/|accessdate=5 November 2016|work=Empire|date=9 October 2016}}&lt;/ref&gt;കസുമ്പ ഒരു സ്ത്രീ പോരാട്ട സംഘമായ ഡോറ മിലാജെയിലെ അംഗമായ അയോ എന്ന കഥാപാത്രത്തെ അവതരിപ്പിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Joyce|first=Amanda|url=http://www.themovienetwork.com/article/captain-america-civil-war-s-florence-kasumba-joins-wonder-woman|title='Captain America: Civil War's' Florence Kasumba Joins 'Wonder Woman'|publisher=The Movie Network|date=2 June 2016|access-date=8 September 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20180218025447/http://www.themovienetwork.com/article/captain-america-civil-war-s-florence-kasumba-joins-wonder-woman|archive-date=18 February 2018|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; [[അവെഞ്ചേഴ്സ്: ഇൻഫിനിറ്റി വാർ|അവഞ്ചേഴ്സ്: ഇൻഫിനിറ്റി വാർ]], സ്ട്രീമിംഗ് പരമ്പരയായ [[ദ ഫാൽക്കൺ ആൻഡ് ദ വിന്റർ സോൾജ്യർ|ദി ഫാൽക്കൺ ആൻഡ് വിന്റർ സോൾജിയർ]] എന്നിവയിലും കസുമ്പ അഭിനയിച്ചു.

മാർവൽ സിനിമാറ്റിക് യൂണിവേഴ്‌സിൽ ആദ്യമായി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടതിന് ശേഷം, 2017 ലെ വണ്ടർ വുമണിൽ സെനറ്റർ അകാന്തയായും ദി എബിസി ടെലിവിഷൻ പരമ്പരയായ എമറാൾഡ് സിറ്റിയിൽ കിഴക്കിന്റെ ദുഷ്ട മന്ത്രവാദിയായും കസുമ്പ അഭിനയിച്ചു. &lt;ref name=&quot;bae&quot;&gt;{{Cite web|last=Robertson|first=Erin C.J.|url=http://www.okayafrica.com/in-brief/florence-kasumba-captain-america-civil-war-hollywood-next-bae/|title=Could Promising Actress Florence Kasumba from 'Captain America: Civil War' Be Hollywood's Next Bae?|work=Okay Africa|access-date=8 September 2016|archive-date=2016-09-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20160917120144/http://www.okayafrica.com/in-brief/florence-kasumba-captain-america-civil-war-hollywood-next-bae/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; യുഎസ്, ജർമ്മൻ ചലച്ചിത്ര, ടിവി പ്രൊഡക്ഷനുകൾക്കിടയിൽ അവർ തന്റെ സമയം പങ്കുവയ്‌ക്കുന്നു.

2019 -ൽ [[ജോൻ ഫാവ്രോ|ജോൺ ഫാവ്രോ]] സംവിധാനം ചെയ്ത ദി ലയൺ കിംഗ് (2019) എന്ന കമ്പ്യൂട്ടർ ആനിമേഷൻ റീമേക്കിൽ കീഗൻ-മൈക്കിൾ കീ, എറിക് ആൻഡ്രേ കാമറി, അസീസി എന്നിവർക്കൊപ്പം ഷെൻസിയുടെ കഥാപാത്രത്തെ കസുമ്പ അവതരിപ്പിച്ചു.

== അവാർഡുകളും നാമനിർദ്ദേശങ്ങളും == 
2016 ൽ അവർ ലുപിറ്റ നിയോംഗോ, ജോൺ ബോയേഗ, ലിസ അവുകു എന്നിവർക്കെതിരെ ഇന്റർനാഷണൽ റൈസിംഗ് സ്റ്റാർക്കുള്ള ബ്ലാക്ക് എന്റർടൈൻമെന്റ് ഫിലിം ഫാഷൻ ടെലിവിഷൻ &amp; കലാ അവാർഡിന് നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടു. &lt;ref&gt;{{cite news|last1=Dankwah|first1=Kwame|title=Ghana: Yvonne Okoro, Abraham Attah, Others for 2016 BEFFTA Awards|url=http://allafrica.com/stories/201610070315.html|accessdate=5 November 2016|work=AllAfrica}}&lt;/ref&gt; ബ്ലാക്ക് പാന്തറിൽ നിയോംഗോയ്‌ക്കൊപ്പം കസുമ്പ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. അവിടെ കസുമ്പ ഡോറ മിലാജെ അംഗമായി അഭിനയിച്ചു. &lt;ref&gt;{{cite news|last1=McKenny|first1=Kyle|title=Lupita Nyong'o Shares Details on Black Panther's Story|url=https://www.pastemagazine.com/articles/2016/07/lupita-nyongo-shares-details-on-black-panthers-sto.html|accessdate=5 November 2016|work=Paste|date=27 July 2016|archive-date=2016-11-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20161106062649/https://www.pastemagazine.com/articles/2016/07/lupita-nyongo-shares-details-on-black-panthers-sto.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
== അവലംബം==
{{Reflist}}

== പുറംകണ്ണികൾ ==
* {{IMDb name|0441042}}
* [http://www.florencekasumba.com/ Official Website]
* [http://www.synchronkartei.de/index.php5?action=show&amp;type=talker&amp;id=10187 Florence Kasumba]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജൂൺ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} at the German Dubbing Card Index

{{Authority control}}

[[വർഗ്ഗം:1976-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഒക്ടോബർ 26-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഉഗാണ്ടൻ ചലച്ചിത്ര നടിമാർ]]</text>
      <sha1>gjyvx2omtr8on1a6oi6kq7lt8nlx1ig</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>മീ ടൂ പ്രസ്ഥാനം ഇന്ത്യയിൽ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>566912</id>
    <revision>
      <id>4680674</id>
      <parentid>4667614</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T08:11:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>4680674</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="130920" sha1="j1z36efg0fsir3yyfmveonoo73netgm" xml:space="preserve">{{PU|MeToo movement in India}}
അന്താരാഷ്ട്ര [[മീറ്റൂ പ്രസ്ഥാനം|മീ ടൂ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ]] ഭാഗമായ '''ഇന്ത്യയിലെ മീ റ്റൂ പ്രസ്ഥാനം''', ഗവൺമെന്റ്, മാധ്യമങ്ങൾ, [[ബോളിവുഡ്]] സിനിമാ വ്യവസായം എന്നിവയുൾപ്പെടെ ഇന്ത്യൻ സമൂഹത്തിന്റെ മേഖലകളിൽ 2018-ന്റെ അവസാനത്തിൽ ആരംഭിച്ചു (ഇന്നും തുടരുന്നു). ഇന്ത്യയിൽ, മീ ടൂ പ്രസ്ഥാനം ഒന്നുകിൽ ജോലിസ്ഥലത്ത് സ്ത്രീകൾക്കെതിരായ ലൈംഗികാതിക്രമത്തിനെതിരായ അന്താരാഷ്ട്ര കാമ്പെയ്‌നിന്റെ സ്വാധീനത്തിലുള്ള ഒരു സ്വതന്ത്ര പ്രസ്ഥാനമായി, അല്ലെങ്കിൽ അമേരിക്കൻ [[മീറ്റൂ പ്രസ്ഥാനം|&quot;മീ ടൂ&quot; സോഷ്യൽ മൂവ്‌മെന്റിന്റെ]] ഒരു ശാഖയായി ആണ് കരുതുന്നത്.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2018/10/09/world/asia/india-sexual-harassment-me-too-bollywood.html|title=After a Long Wait, India's #MeToo Movement Suddenly Takes Off|newspaper=The New York Times|date=2018-10-09|last1=Goel|first1=Vindu|last2=Venkataraman|first2=Ayesha|last3=Schultz|first3=Kai}}&lt;/ref&gt; അന്താരാഷ്ട്ര പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന ജനപ്രീതിയോടെ മീ ടൂ ഇന്ത്യയിൽ പ്രാധാന്യം നേടിത്തുടങ്ങി, പിന്നീട് 2018 ഒക്ടോബറിൽ [[മുംബൈ]] കേന്ദ്രീകരിച്ച [[ബോളിവുഡ്|ബോളിവുഡിലെ]] നടി [[തനുശ്രീ ദത്ത]] [[നാന പടേക്കർ|നാനാ പടേക്കറർ]] ലൈംഗികമായി പീഡിപ്പിച്ചുവെന്ന ആരോപണത്തോടെ അത് കുത്തനെ ഉയർന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://scroll.in/article/897817/indias-metoo-some-of-the-sexual-harassment-charges-that-have-surfaced-this-week|title=India's #MeToo: Some of the sexual harassment charges that have surfaced this month}}&lt;/ref&gt; ഇതിനെത്തുടർന്ന് വാർത്താ മാധ്യമങ്ങളിലും ഇന്ത്യൻ സിനിമകളിലും ഗവൺമെന്റിനുള്ളിൽ പോലും നിരവധി സ്ത്രീകൾ നിരവധി കുറ്റവാളികൾക്കെതിരെ ലൈംഗികാതിക്രമ ആരോപണങ്ങൾ ഉന്നയിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://foreignpolicy.com/2018/10/16/indias-metoo-moment-came-late-but-it-will-be-transformative/|title=India's #MeToo Moment Came Late, but It Will Be Transformative|last=Faleiro|first=Sonia}}&lt;/ref&gt;

== ഇന്ത്യയിലെ ഉത്ഭവം ==

=== ഹോളിവുഡിന്റെ &quot;മീ ടൂ&quot; മൂവ്‌മെന്റിന്റെ സ്വാധീനം ===
മീറ്റൂ പ്രസ്ഥാനം സ്ഥാപിച്ചത് [[തരാന ബക്|തരാന ബക്ക്]] ആണെങ്കിലും 2017 ഒക്ടോബറിൽ ഹാർവി വെയ്ൻസ്റ്റീനെതിരെയുള്ള ലൈംഗികാതിക്രമത്തിന്റെ കഥ പങ്കുവെച്ച അമേരിക്കൻ നടി അലീസ മിലാനോ ആരംഭിച്ച ഒരു ഹാഷ്‌ടാഗ് എന്ന നിലയിലാണ് മീ ടൂ പ്രസ്ഥാനം പ്രചരിക്കുന്നത്. താമസിയാതെ, ലോകമെമ്പാടുമുള്ള സ്ത്രീകൾ തങ്ങൾ ഇരയായ ലൈംഗിക കുറ്റകൃത്യങ്ങളെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കാൻ തുടങ്ങി. എന്നിരുന്നാലും, ഇന്ത്യയിൽ, നടൻ നാനാ പടേക്കറിനെതിരെ സംസാരിക്കാൻ നടി [[തനുശ്രീ ദത്ത]] തീരുമാനിക്കുന്നതുവരെ മീടൂ പ്രസ്ഥാനത്തിന് വലിയ സ്വാധീനം ലഭിച്ചിരുന്നില്ല.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.popxo.com/trending/everything-you-need-to-know-about-the-metoo-movement-762595/|title=MeToo Movement India - Everything You Need To Know About The #MeToo Movement|date=29 October 2018|website=popxo.com|access-date=2022-03-11|archive-date=2021-04-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20210414121319/https://www.popxo.com/trending/everything-you-need-to-know-about-the-metoo-movement-762595/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; നടൻ അലോക് നാഥ് മുതൽ മാധ്യമപ്രവർത്തകനും രാഷ്ട്രീയക്കാരനുമായ [[എം.ജെ. അക്ബർ|എംജെ അക്ബർ]] വരെയുള്ളവർ നടത്തിയ ലൈംഗിക പീഡനത്തിന്റെയും ദുരുപയോഗത്തിന്റെയും നിരവധി കഥകൾ ഈ പ്രസ്ഥാനം വെളിച്ചത്തു കൊണ്ടുവന്നിട്ടുണ്ട്.

ഹാർവി വെയ്‌ൻസ്റ്റീനെതിരെയുള്ള ആരോപണങ്ങൾക്ക് ശേഷം, സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ #MeToo ഹാഷ്‌ടാഗിന്റെ ഉപയോഗം ഇന്ത്യയിൽ അതിവേഗം പ്രചരിച്ചു.  &lt;ref name=&quot;:20&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.pbs.org/newshour/world/women-in-india-are-also-saying-metoo|title=Women in India are also saying #MeToo|access-date=6 January 2018|date=19 October 2017|website=[[PBS NewsHour]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20180106120223/https://www.pbs.org/newshour/world/women-in-india-are-also-saying-metoo|archive-date=6 January 2018}}&lt;/ref&gt; ലൈംഗികാതിക്രമത്തെ സാധാരണയായി 'ഈവ് ടീസിംഗ്' എന്ന വാക്ക് ഉപയോഗിച്ച് പരാമർശിക്കുന്നു, ഈ പദം പക്ഷെ തെറ്റിദ്ധരിപ്പിക്കുന്നതും കുറ്റകൃത്യത്തിന്റെ ഗൗരവം നേർപ്പിക്കുന്നതുമായി കരുതുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.huffingtonpost.in/2017/07/04/why-are-we-still-calling-sexual-harassment-eve-teasing-in-indi_a_23015316/|title=Why Are We Still Calling Sexual Harassment 'Eve-Teasing' In India?|access-date=22 January 2018|date=4 July 2017|website=Huffington Post India|archive-url=https://web.archive.org/web/20171107004500/http://www.huffingtonpost.in/2017/07/04/why-are-we-still-calling-sexual-harassment-eve-teasing-in-indi_a_23015316/|archive-date=7 November 2017}}&lt;/ref&gt; #MeToo-നോടുള്ള പ്രതികരണമായി, ജോലിസ്ഥലത്തെ അവകാശങ്ങളെക്കുറിച്ചും സുരക്ഷിതമായ റിപ്പോർട്ടിംഗിനെക്കുറിച്ചും ഇന്ത്യൻ സ്ത്രീകളെ പഠിപ്പിക്കാനും അതുപോലെ തന്നെ പ്രശ്നത്തിന്റെ വ്യാപ്തിയെക്കുറിച്ച് പുരുഷന്മാരെ ബോധവൽക്കരിക്കാനും ശ്രമങ്ങൾ നടന്നിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thebetterindia.com/119476/metoo-campaign-victim-sexual-assault/|title=#MeToo: Know the laws that protect you from sexual assault and harassment|access-date=17 January 2018|date=28 October 2017|website=The Better India|archive-url=https://web.archive.org/web/20180117131845/https://www.thebetterindia.com/119476/metoo-campaign-victim-sexual-assault/|archive-date=17 January 2018}}&lt;/ref&gt; [[ന്യൂ ഡെൽഹി|ന്യൂഡൽഹിയിൽ]] നടന്ന [[ഡെൽഹി കൂട്ട ബലാത്സംഗ കേസ് (2012)|അക്രമാസക്തമായ കൂട്ടബലാത്സംഗത്തെ]] തുടർന്ന് ഒരു സ്ത്രീയുടെ മരണത്തിൽ കലാശിച്ച 2012-ലെ ഒരു സാമൂഹിക പ്രസ്ഥാനത്തോടാണ് #MeToo-നെ ചിലർ ഉപമിക്കുന്നത്.&lt;ref name=&quot;:20&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:21&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.cnn.com/2017/11/09/health/india-me-too-allegations/index.html|title=#MeToo helps spark wider conversation around sexual abuse in India|access-date=6 January 2018|last=Wu|first=Huizhong|date=9 November 2017|publisher=[[CNN]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20180106120431/http://www.cnn.com/2017/11/09/health/india-me-too-allegations/index.html|archive-date=6 January 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:22&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.dw.com/en/blame-victims-and-the-west-indias-way-of-justifying-sexual-assaults/a-37023646|title=Asia {{!}} Blame victims and the West – India's way of justifying sexual assaults?|access-date=6 January 2018|date=5 January 2018|publisher=[[Deutsche Welle]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20170718210614/http://www.dw.com/en/blame-victims-and-the-west-indias-way-of-justifying-sexual-assaults/a-37023646|archive-date=18 July 2017}}&lt;/ref&gt; പ്രശ്‌നത്തിന്റെ വ്യാപ്തി ഇനി അവഗണിക്കാൻ ഇന്ത്യക്ക് കഴിയില്ലെന്ന് തെളിയിക്കുന്നതിലാണ് #MeToo വിന്റെ ശക്തിയെന്ന് [[ബ്ലാങ്ക് നോയ്സ്|ബ്ലാങ്ക് നോയ്‌സിന്റെ]] മേധാവി ആക്ടിവിസ്റ്റ് [[ജാസ്മീൻ പതേജ|ജാസ്മിൻ പത്തേജ]] പറഞ്ഞു.&lt;ref name=&quot;:20&quot; /&gt; [[സുപ്രീം കോടതി (ഇന്ത്യ)|ഇന്ത്യൻ സുപ്രീം കോടതിയിലെ]] അഭിഭാഷകയായ കൈമിനി ജയ്‌സ്വാൾ സ്ത്രീകളെ എങ്ങനെ വായിക്കണമെന്ന് പഠിപ്പിക്കേണ്ടതിന്റെ പ്രാധാന്യം ഊന്നിപ്പറഞ്ഞു, പ്രത്യേകിച്ച് ഉൾ ഗ്രാമങ്ങളിൽ, ഈ പ്രദേശങ്ങളിലെ മിക്ക സ്ത്രീകളും നിരക്ഷരരും സാമ്പത്തികമായും വൈകാരികമായും പുരുഷ ബന്ധുവിനെ ആശ്രയിക്കുന്നവരുമാണ്.&lt;ref name=&quot;:22&quot; /&gt;

ബ്ലോഗർ ഷീന ദബോൽക്കറുടെ വൈറലായ #MeToo ട്വീറ്റ്, ഖോഡു ഇറാനിയുടെ പ്രശസ്തമായ [[പൂണെ|പൂനെ]] പബ് ഹൈ സ്പിരിറ്റ്‌സ് ബഹിഷ്‌കരിക്കുന്നതിന് കാരണമായി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.hindustantimes.com/india-news/comedians-slam-pune-cafe-owner-khodu-irani-over-sexual-harassment-allegations/story-ANOfY75BupKS3zU2FPRKWK.html|title=Comedians slam Pune café owner Khodu Irani over sexual harassment allegations|access-date=6 January 2018|last=Verma|first=Abhinav|date=16 October 2017|website=[[Hindustan Times]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20171106193138/http://www.hindustantimes.com/india-news/comedians-slam-pune-cafe-owner-khodu-irani-over-sexual-harassment-allegations/story-ANOfY75BupKS3zU2FPRKWK.html|archive-date=6 November 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.firstpost.com/india/high-spirits-but-only-for-men-women-come-forward-alleging-rampant-sexual-harassment-at-pune-bar-4147775.html|title=High spirits, but only for men: Women come forward alleging rampant sexual harassment at Pune bar - Firstpost|access-date=9 March 2018|date=16 October 2017|website=Firstpost.com}}&lt;/ref&gt; 2018 ജനുവരിയിൽ നിരവധിപേർ മഹേഷ് മൂർത്തിയെക്കുറിച്ച്&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.vccircle.com/mahesh-murthy-a-metoo-moment-too-many/|title=Mahesh Murthy: A #MeToo moment too many?|access-date=21 January 2018|date=5 January 2018|website=VCCircle|archive-url=https://web.archive.org/web/20180122125056/https://www.vccircle.com/mahesh-murthy-a-metoo-moment-too-many/|archive-date=22 January 2018}}&lt;/ref&gt; പരാമർശിക്കുകയും പോലീസ് കേസ് എടുക്കുകയും ചെയ്തു. [[ദ ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസ്|ഇന്ത്യൻ എക്‌സ്‌പ്രസിന്റെ]] ട്രെൻഡ്‌സ് ഡെസ്‌ക് എഴുതിയത് #MeToo-ന്റെ ഭാഗമായി നിരവധി ഇന്ത്യൻ പുരുഷന്മാരും സംസാരിക്കുന്നു എന്നാണ്, സമ്മതം സംബന്ധിച്ച ചർച്ചകളും ചില പുരുഷന്മാരും എങ്ങനെ ദുരുപയോഗം ചെയ്യപ്പെടുന്നു എന്നതും അതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://indianexpress.com/article/trending/trending-globally/metoo-man-on-twitter-shares-how-he-has-been-horrible-to-women-in-the-past-takes-responsibility-for-it-4894813/|title=#MeToo: This man's Twitter confession on being a 'SHAMELESS FLIRT' is a MUST READ for all men|date=17 October 2017|newspaper=[[The Indian Express]] |access-date=6 January 2018 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180106120347/http://indianexpress.com/article/trending/trending-globally/metoo-man-on-twitter-shares-how-he-has-been-horrible-to-women-in-the-past-takes-responsibility-for-it-4894813/|archive-date=6 January 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://indianexpress.com/article/trending/trending-globally/metoo-men-lend-their-support-to-the-movement-4894963/|title=#MeToo: Men lend their support to the movement, say 'we will do better'|date=17 October 2017|newspaper=[[The Indian Express]] |access-date=6 January 2018 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180106120417/http://indianexpress.com/article/trending/trending-globally/metoo-men-lend-their-support-to-the-movement-4894963/|archive-date=6 January 2018}}&lt;/ref&gt; നിലവിൽ തങ്ങളുടെ ഇഷ്ടത്തിന് വിരുദ്ധമായി ലൈംഗികത്തൊഴിലാളികളായ, വിദ്യാഭ്യാസമോ കുടുംബമോ ഇല്ലാത്ത ദരിദ്രരായ ഇന്ത്യയിലെ 600,000 സ്ത്രീകളെ #MeToo അവഗണിക്കുകയാണെന്ന് [[റോയ്‌റ്റേഴ്സ്|റോയിട്ടേഴ്‌സിലെ]] റിന ചന്ദ്രൻ പറഞ്ഞു.&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Chandran|first=Rina|url=https://www.reuters.com/article/us-india-women-sexcrimes/metoo-campaign-excludes-indias-most-vulnerable-women-activists-say-idUSKBN1EC1Y9|title=#MeToo campaign excludes India's most vulnerable women, activists say|date=18 December 2017|agency=[[Reuters]]|access-date=6 January 2018 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180106120136/https://www.reuters.com/article/us-india-women-sexcrimes/metoo-campaign-excludes-indias-most-vulnerable-women-activists-say-idUSKBN1EC1Y9|archive-date=6 January 2018|newspaper=Reuters}}&lt;/ref&gt;

[[ബെംഗളൂരു|ബെംഗളൂരുവിൽ]] നടന്ന 2018-ലെ പുതുവത്സര ആഘോഷത്തിനിടെ #MeToo-മായി ബന്ധപ്പെട്ട കൂട്ട ലൈംഗികാതിക്രമങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ആക്രമണത്തിന്റെ [[ക്ലോസ്ഡ് സർക്യൂട്ട് ടെലിവിഷൻ|സിസിടിവി]] ദൃശ്യങ്ങൾ ആരൊ സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ അപ്‌ലോഡ് ചെയ്യുന്നതുവരെ സംഭവങ്ങൾ പോലീസ് ആദ്യം തള്ളിയിരുന്നു. &lt;ref name=&quot;:22&quot;/&gt; &quot;പാശ്ചാത്യ&quot; സ്ത്രീകളുടെ വസ്ത്രങ്ങളും മൂല്യങ്ങളുമാണ് ബലാത്സംഗങ്ങൾക്ക് കാരണമെന്ന് പ്രസ്താവിച്ചതിനും, പാർട്ടികൾക്കും പ്രധാന ആഘോഷങ്ങൾക്കും പോകാൻ സ്ത്രീകളുടെ കുടുംബങ്ങൾ അവരെ അനുവദിക്കരുതെന്ന് സൂചിപ്പിച്ചതിനും ആഭ്യന്തര മന്ത്രി ജി. പരമേശ്വരയും അബു ആസ്മിയും മറ്റ് ഉദ്യോഗസ്ഥരും വിമർശനത്തിന് വിധേയരായി. &lt;ref name=&quot;:22&quot; /&gt;

ബലാത്സംഗം ചെയ്തവരുടെയും ഉപദ്രവിക്കുന്നവരുടെയും നിരവധി ലിസ്റ്റുകൾ ഇന്ത്യയിൽ സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ പ്രചരിക്കാൻ തുടങ്ങി, &quot;ദ ലിസ്റ്റ്&quot; ഉൾപ്പെടെ, ഏറെ ബഹുമാനിക്കപ്പെടുന്ന 60 ഓളം അക്കാദമിക് പുരുഷന്മാരുടെ പേരുകൾ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. 2017 ഒക്ടോബർ 24 ന് ആക്ടിവിസ്റ്റ് ഇഞ്ചി പെണ്ണും കാലിഫോർണിയയിലെ ഒരു ഇന്ത്യൻ വിദ്യാർത്ഥിയായ റയ സർക്കാരും ചേർന്ന് എല്ലാ സംഭവങ്ങളും വ്യക്തിപരമായി സ്ഥിരീകരിച്ചുവെന്ന് ആരോപിച്ചാണ് ഈ ലിസ്റ്റ് പോസ്റ്റ് ചെയ്തത്.&lt;ref name=&quot;:25&quot;&gt;{{Cite web|url=https://medium.com/krantikali/raya-sarkar-and-all-the-lists-men-ae956f21eab1|title=Raya Sarkar and All The List's Men|access-date=6 January 2018|date=24 October 2017|website=[[Medium (website)|Medium]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20180106120435/https://medium.com/krantikali/raya-sarkar-and-all-the-lists-men-ae956f21eab1|archive-date=6 January 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:23&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.outlookindia.com/website/story/perpetrators-are-shamed-under-due-process-toofarooqui-tejpal-khurshid-were-all-s/303891|title='Perpetrators are shamed under due process too ... Farooqui, Tejpal, Khurshid were all shamed. Was anyone convicted?': Raya Sarkar|access-date=6 January 2018|last=Singh|first=Pragya|date=3 November 2017|website=[[Outlook (Indian magazine)|Outlook]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20180106173235/https://www.outlookindia.com/website/story/perpetrators-are-shamed-under-due-process-toofarooqui-tejpal-khurshid-were-all-s/303891|archive-date=6 January 2018}}&lt;/ref&gt; സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ പ്രചരിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് ആരോപണങ്ങൾ സ്ഥിരീകരിക്കാത്തതിനാൽ ഈ ലിസ്റ്റ് #MeToo നെതിരെ വിമർശനത്തിന് കാരണമായി. ലിസ്റ്റിൽ നിന്നുള്ള ഇരകളിൽ ചിലർ, നടപടിയെടുക്കാൻ ശ്രമിച്ചപ്പോൾ, തങ്ങളെ അവഗണിക്കുകയോ മോശമായി പെരുമാറുകയോ പ്രതികാരം ചെയ്യുകയോ ചെയ്തുവെന്ന് വിശദീകരിക്കാൻ മുന്നോട്ട് വന്നിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;:24&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.dw.com/en/metoo-sexual-predators-list-divides-indian-feminists/a-41295522|title=Asia {{!}} #MeToo: 'Sexual predators' list divides Indian feminists|access-date=6 January 2018|date=8 November 2017|publisher=[[Deutsche Welle]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20180106083841/http://www.dw.com/en/metoo-sexual-predators-list-divides-indian-feminists/a-41295522|archive-date=6 January 2018}}&lt;/ref&gt; പ്രൊഫസർമാരെയും അക്കാദമിക് വിദഗ്ധരെയും (മിക്കവാറും ഉയർന്ന ജാതിക്കാരായ പുരുഷന്മാർ) ഒഴിവാക്കാൻ വേണ്ടി തന്റെ സുഹൃത്തുക്കൾക്ക് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകാനാണ് താൻ ഇത് പോസ്റ്റ് ചെയ്തതെന്നും ഇത് ഇത്രയധികം ജനപ്രിയമാകുമെന്ന് കരുതിയിരുന്നില്ലെന്നും പറഞ്ഞ് റയ സർക്കാർ ദ ലിസ്റ്റിനെ ന്യായീകരിച്ചു.&lt;ref name=&quot;:23&quot; /&gt; ഒരു ആഴ്‌ചയ്ക്ക് ശേഷം  [[മറ്റു പിന്നോക്ക വിഭാഗ സംവരണം|താഴ്ന്ന ജാതി]] പശ്ചാത്തലത്തിൽ നിന്നുള്ള സ്ത്രീകൾ പറഞ്ഞ പേരുകൾ ഉൾപ്പെടുത്തി രണ്ടാമത്തെ പട്ടിക പുറത്തുവന്നു. അങ്ങനെ മൊത്തം കുറ്റാരോപിതരുടെ പേരുകളുടെ എണ്ണം ഏകദേശം 70&lt;ref name=&quot;:25&quot; /&gt; ആയി.

12 പ്രമുഖ ഇന്ത്യൻ ഫെമിനിസ്റ്റുകൾ ഒരു ഔപചാരിക കത്തിലൂടെ ''ദ ലിസ്റ്റ്'' തള്ളിക്കളഞ്ഞു, നീതിന്യായ വ്യവസ്ഥ സാധാരണയായി ഇരകൾക്കെതിരെ ചായ്‌വുള്ളതാണെന്ന് അവർ മനസ്സിലാക്കുന്നു, എന്നാൽ സ്ഥിരീകരിക്കാത്ത അവകാശവാദങ്ങൾ ഫെമിനിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിന് കാര്യങ്ങൾ ബുദ്ധിമുട്ടാക്കുന്നു എന്ന് അവർ പ്രസ്ഥാവിച്ചു.&lt;ref name=&quot;:25&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://thediplomat.com/2017/11/metoo-and-himtoo-come-to-india/|title=#MeToo and #HimToo Come to India|access-date=6 January 2018|last=Borpujari|first=Priyanka|date=6 November 2017|website=[[The Diplomat]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20180103072533/https://thediplomat.com/2017/11/metoo-and-himtoo-come-to-india/|archive-date=3 January 2018}}&lt;/ref&gt; എഴുത്തുകാരായ റിയ ദങ്‌വാളും നമ്രത ഗുപ്തയും പ്രതികരിച്ചത് ലിസ്റ്റിലെ ഇരകളിൽ ഭൂരിഭാഗവും ദരിദ്രരായ വിദ്യാർത്ഥികളാണ് എന്നും അതേസമയം ലിസ്റ്റിലെ ഓരോ പുരുഷനും സാമൂഹികമായും നിയമപരമായും സ്വയം പ്രതിരോധിക്കാനുള്ള കഴിവ് ഉള്ളവരാണെന്നും പറഞ്ഞു.&lt;ref name=&quot;:25&quot; /&gt;

=== തനുശ്രീ ദത്തയുടെ ആരോപണം ===
[[പ്രമാണം:Tanushree_Dutta_at_Femina_Miss_India_Finalists_(24).jpg|വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം| 2018-ൽ നടി [[തനുശ്രീ ദത്ത|തനുശ്രീ ദത്തയുടെ]] ലൈംഗികാതിക്രമ ആരോപണങ്ങൾ ഇന്ത്യയിലെ &quot;മീ ടൂ&quot; പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ഉയർച്ചക്ക് കാരണമായി.]]
2018 സെപ്തംബർ 26 ന്, നടി [[തനുശ്രീ ദത്ത]] സൂം ടിവിക്ക് ഒരു അഭിമുഖം നൽകി, അതിൽ 2009 ലെ ''ഹോൺ 'ഓകെ' പ്ലീസ്സിന്റെ'' സെറ്റിൽ വെച്ച് [[നാന പടേക്കർ|നാനാ പടേക്കർ]] തന്നെ ലൈംഗികമായി ഉപദ്രവിച്ചതായി പരസ്യമായി ആരോപിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://headlinestoday.org/entertainment/3185/nana-patekar-has-a-history-of-assaulting-women-tanushree-dutta/|title=Nana Patekar Has A History Of Assaulting Women: Tanushree Dutta|access-date=10 October 2018|website=Headlinestoday.org|archive-url=https://web.archive.org/web/20180926031120/https://headlinestoday.org/entertainment/3185/nana-patekar-has-a-history-of-assaulting-women-tanushree-dutta/|archive-date=26 September 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=RrtBTMB4LrY|title=Tanushree Dutta opens up on her SHOCKING past ordeal &amp; more - Exclusive Interview|date=25 September 2018|publisher=[[YouTube]]}}&lt;/ref&gt; ഈ പ്രഖ്യാപനം ഇന്ത്യയിലെ [[മീറ്റൂ പ്രസ്ഥാനം|മീ ടൂ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ]] ഉത്തേജകമായി, ഹാർവി വെയ്ൻസ്റ്റീനുമായി ഒരു വർഷം മുമ്പ് യുഎസിൽ നടന്നതിന് സമാനമായി, വിനോദ വ്യവസായത്തിലെ കൂടുതൽ കൂടുതൽ സ്ത്രീകൾ, അവരെ ലൈംഗികമായി ചൂഷണം ചെയ്ത ഉയർന്ന വ്യക്തികളെ പരസ്യമായി തുറന്നുകാട്ടാൻ തുടങ്ങി.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://in.reuters.com/article/india-harassment-actress/tanushree-dutta-who-helped-trigger-indias-metoo-movement-says-inspired-by-god-idINKCN1MQ11S|title=Tanushree Dutta, who helped trigger India's #MeToo movement, says...|first=Shilpa|last=Jamkhandikar|newspaper=Reuters|date=2018-10-16|access-date=2023-10-19|archive-date=2020-11-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20201109005642/https://in.reuters.com/article/india-harassment-actress/tanushree-dutta-who-helped-trigger-indias-metoo-movement-says-inspired-by-god-idINKCN1MQ11S|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 2008-ൽ പടേക്കറിനെതിരെ ദത്ത ആദ്യമായി ആരോപണങ്ങൾ ഉന്നയിച്ചു, 'CINTAA' (സിനി &amp; ടിവി ആർട്ടിസ്റ്റ് അസോസിയേഷൻ) യിൽ പരാതി നൽകി, എന്നാൽ കേസ് ക്രിമിനൽ കേസായി പരിഗണിച്ചതിനാൽ നടപടിയൊന്നും ഉണ്ടായില്ല. 2013-ൽ ഒരു അഭിമുഖത്തിൽ അവർ ഈ ആരോപണം ആവർത്തിച്ചു,&lt;ref name=&quot;ff2013&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.filmfare.com/interviews/moksha-is-all-bullshit-tanushree-dutta-4136.html|title=Moksha is all bullshit - Tanushree Dutta|website=Filmfare.com}}&lt;/ref&gt; എന്നാൽ അതും വലിയതോതിൽ അവഗണിക്കപ്പെട്ടു. 2018 സെപ്റ്റംബറിൽ CINTAA ദത്തയോട് ക്ഷമാപണം നടത്തി, &quot;ലൈംഗിക പീഡനത്തിന്റെ മുഖ്യ പരാതി [2008 ൽ] പോലും പരിഹരിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല&quot; എന്ന് സമ്മതിച്ചു, എന്നാൽ കേസ് മൂന്ന് വർഷത്തിലേറെ പഴക്കമുള്ളതിനാൽ, അവർക്ക് അത് വീണ്ടും പരിഗണിക്കാൻ കഴിയില്ലെന്ന് കൂട്ടിച്ചേർത്തു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.indiatimes.com/entertainment/cintaa-apologises-to-tanushree-for-not-addressing-her-grievance-says-can-t-reopen-case-now-354096.html|title=CINTAA Apologises To Tanushree For Not Addressing Her Grievance, Says Can't Reopen Case Now|website=Indiatimes.com|date=2018-10-03|access-date=2022-03-11|archive-date=2018-10-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20181007040233/https://www.indiatimes.com/entertainment/cintaa-apologises-to-tanushree-for-not-addressing-her-grievance-says-can-t-reopen-case-now-354096.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.indiatoday.in/movies/celebrities/story/tanushree-sexual-harassment-sad-but-we-cannot-reopen-case-now-cintaa-1353900-2018-10-02|title=Tanushree sexual harassment sad but we cannot reopen case now: CINTAA|newspaper=[[India Today]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |title=Nana Patekar Has A History Of Assaulting Women: Tanushree Dutta |url=https://headlinestoday.org/entertainment/3185/nana-patekar-has-a-history-of-assaulting-women-tanushree-dutta/ |access-date=26 September 2018 |agency=Headlines Today |archive-url=https://web.archive.org/web/20180926031120/https://headlinestoday.org/entertainment/3185/nana-patekar-has-a-history-of-assaulting-women-tanushree-dutta/ |archive-date=26 September 2018 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.ndtv.com/entertainment/tanushree-dutta-who-accuses-nana-patekar-of-harassment-says-she-was-threatened-car-was-attacked-1922865|title=Tanushree Dutta, Who Accuses Nana Patekar Of Harassment, Says She Was Threatened, Car Was Attacked|website=Ndtv.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/world/2018/oct/01/metoo-bollywood-sexual-harassment-case-reignited-a-decade-on#img-1|title=Tanushree Dutta's Bollywood sexual harassment case back in spotlight! |newspaper=[[The Guardian]] |date=October 2018 |last1=Safi |first1=Michael }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/news/2018/10/06/not-just-one-weinstein-bollywood-truth-behind-worlds-largest/|title='There's not just one Weinstein in Bollywood': The truth behind the world's largest film industry|first=Barney|last=Henderson|date=6 October 2018|website=Telegraph.co.uk}}&lt;/ref&gt;  

സംഭവത്തിന് ദൃക്‌സാക്ഷിയാണെന്ന് അവകാശപ്പെട്ട് മാധ്യമപ്രവർത്തകയായ ജാനിസ് സെക്വീറ തന്റെ ആരോപണത്തെ പിന്തുണച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Janice Sequeira, An Eyewitness Of The Incident, Backs Up Tanushree Dutta's Harassment Allegations |url=https://headlinestoday.org/entertainment/3224/janice-sequeira-an-eyewitness-of-the-incident-backs-up-tanushree-duttas-harassment-allegations/ |access-date=28 September 2018 |agency=Headlines Today |archive-date=2023-10-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231005154744/https://headlinestoday.org/entertainment/3224/janice-sequeira-an-eyewitness-of-the-incident-backs-up-tanushree-duttas-harassment-allegations/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ''ചോക്ലേറ്റിന്റെ'' സെറ്റിൽ അഭിനയിക്കാൻ [[ഇർ‌ഫാൻ ഖാൻ|ഇർഫാൻ ഖാനൊപ്പം]] വസ്ത്രം അഴിച്ച് നൃത്തം ചെയ്യണമെന്ന് സംവിധായകൻ വിവേക് അഗ്നിഹോത്രി പറഞ്ഞതായും അവർ ആരോപിച്ചു. ഈ എപ്പിസോഡിനിടെ ഇർഫാൻ ഖാനും സുനിൽ ഷെട്ടിയും തനിക്ക് വേണ്ടി നിലകൊണ്ടെന്നും അവർ പറഞ്ഞു.   അത്തരം ആരോപണങ്ങളെല്ലാം നിരസിച്ച വിവേക്, തനുശ്രീ ദത്തയ്ക്ക് അയച്ച വക്കീൽ നോട്ടീസിൽ ഇത് തനുശ്രീ ദത്തയുടെ പബ്ലിസിറ്റി നേടാനുള്ള ശ്രമമാണെന്ന് അവകാശപ്പെട്ടു.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.business-standard.com/article/news-ians/vivek-agnihotri-refutes-tanushree-s-allegations-lawyer-118100400243_1.html|title=Vivek Agnihotri refutes Tanushree's allegations: Lawyer|date=2018-10-04|work=Business Standard India|access-date=2018-10-04}}&lt;/ref&gt; ചോക്ലേറ്റിന്റെ അസിസ്റ്റന്റ് ഡയറക്ടർ സത്യജിത്ത് ഗാസ്മറും തനുശ്രീയുടെ അവകാശവാദങ്ങൾ നിഷേധിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite news |title='Chocolate' associate director emerges with a fresh perspective against Tanushree Dutta's claims |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/chocolate-associate-director-emerges-with-a-fresh-perspective-against-tanushree-duttas-claims/articleshow/66060287.cms |access-date=9 October 2018 |work=The Times of India |date=4 October 2018}}&lt;/ref&gt;

ഒരു അഭിമുഖത്തിൽ തനുശ്രീ &quot;അദ്ദേഹം (നാനാ പടേക്കർ) എന്റെ കാർ തകർക്കാൻ എംഎൻഎസ് ([[മഹാരാഷ്ട്രാ നവനിർമാൺ സേന|മഹാരാഷ്ട്ര നവനിർമ്മാൺ സേന]]) പാർട്ടിയെ വിളിച്ചു&quot; എന്ന് പറഞ്ഞു.&lt;ref&gt;{{cite news|title=tanushree duttas car vandalised in 2008 video goes viral on social media|url=https://mumbaimirror.indiatimes.com/entertainment/bollywood/tanushree-duttas-car-vandalised-in-2008-video-goes-viral-on-social-media/articleshow/66029014.cms|access-date=3 October 2018|agency=Mumbai Mirror|archive-date=2022-11-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20221125153513/https://mumbaimirror.indiatimes.com/entertainment/bollywood/tanushree-duttas-car-vandalised-in-2008-video-goes-viral-on-social-media/articleshow/66029014.cms|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 2008ൽ ഇന്റർനെറ്റിൽ വൈറലായ ഒരു വീഡിയോയിൽ ഗുണ്ടകൾ തനുശ്രീയുടെ കാർ തല്ലിത്തകർക്കുന്നത് കാണാം. പവൻ ഭരദ്വാജ് എന്ന പത്രപ്രവർത്തകൻ തന്റെ ക്യാമറ ഉപയോഗിച്ച് കാറിന്റെ ചില്ലുകൾ തല്ലിത്തകർക്കുന്നത് കണ്ടു, പിന്നീട് ദത്തയുടെ ടീമുമായി വഴക്കിട്ടതിനാലാണ് താൻ അവരുടെ കാറിനെ ആക്രമിച്ചതെന്ന് പിന്നീട് വ്യക്തമാക്കി.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Journalist who attacked Tanushree Dutta's car in viral video from 2008 defends his actions|url=https://www.indiatvnews.com/entertainment/masala-journalist-who-attacked-tanushree-dutta-s-car-in-viral-video-from-2008-defends-his-actions-467606|access-date=3 October 2018 |agency=India TV}}&lt;/ref&gt;  എംഎൻഎസ് പാർട്ടിയെക്കുറിച്ചുള്ള പരാമർശങ്ങളുടെ പേരിൽ അവർക്കെതിരെ [[അപകീർത്തി|മാനനഷ്ടക്കേസ്]] ഫയൽ ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=htorg&gt;{{cite news |title=Legal Notices And Defamation Case For Tanushree Dutta |url=https://headlinestoday.org/entertainment/3449/legal-notices-and-defamation-case-for-tanushree-dutta/ |access-date=6 October 2018 |agency=Headlines Today |date=4 October 2018 |archive-date=2018-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181006200125/https://headlinestoday.org/entertainment/3449/legal-notices-and-defamation-case-for-tanushree-dutta/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; നാനാ പടേക്കർ, വിവേക് അഗ്നിഹോത്രി എന്നിവരിൽ നിന്ന് അവർക്ക് രണ്ട് വക്കീൽ നോട്ടീസുകളും ലഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;htorg&quot; /&gt; നടൻ നാനാ പടേക്കർ, സംവിധായകൻ രാകേഷ് സാരംഗ്, കൊറിയോഗ്രാഫർ ഗണേഷ് ആചാര്യ, നിർമ്മാതാവ് സാമി സിദ്ദിഖി എന്നിവർക്കെതിരെ 2018 ഒക്ടോബർ 6 ന് ദത്ത ഒഷിവാര പോലീസ് സ്റ്റേഷനിൽ [[പ്രഥമവിവരറിപ്പോർട്ട്|എഫ്‌ഐആർ]] ഫയൽ ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Tanushree Dutta files sexual harassment complaint against Nana Patekar|url=https://m.economictimes.com/magazines/panache/tanushree-dutta-files-sexual-harassment-complaint-against-nana-patekar/articleshow/66105059.cms|access-date=7 October 2018 |agency=TOI}}&lt;/ref&gt;

ഒക്‌ടോബർ മധ്യത്തിൽ, ഈ വിഷയത്തിൽ പൂർണ്ണമായ അന്വേഷണം നടത്താൻ ദത്ത മഹാരാഷ്ട്ര സംസ്ഥാന വനിതാ കമ്മീഷന്റെ (എംഎസ്‌ഡബ്ല്യുസി) സഹായം തേടി; നാനാ പടേക്കർ, സംവിധായകൻ രാകേഷ് സാരംഗ്, കൊറിയോഗ്രാഫർ ഗണേഷ് ആചാര്യ എന്നിവർക്ക് അവർ നോട്ടീസ് അയച്ചു, അവർ 10 ദിവസത്തിനകം മറുപടി നൽകാൻ നിർദ്ദേശിച്ചു. നവംബർ 16 ന്, എംഎസ്‌ഡബ്ല്യുസി പടേക്കറിന് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി ആഴ്ചകൾക്ക് ശേഷം, അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഭിഭാഷകൻ അനികേത് നികം ആരോപണങ്ങൾ നിരസിച്ചുകൊണ്ട് ഒരു പ്രസ്താവന പുറത്തിറക്കി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://in.news.yahoo.com/nana-patekars-lawyer-refutes-allegations-levelled-tanushree-dutta-135940436.html|title=Nana Patekar's lawyer refutes allegations levelled by Tanushree Dutta|access-date=16 November 2018}}&lt;/ref&gt;

2019 ജൂണിൽ പടേക്കറെ പ്രോസിക്യൂട്ട് ചെയ്യാൻ തെളിവുകളില്ലെന്ന് കോടതിയെ അറിയിച്ചതിനെ തുടർന്ന് മുംബൈ പോലീസ് കേസ് അവസാനിപ്പിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite news |title=#MeToo movement: Police closes Nana Patekar's sexual harassment case filed by Tanushree Dutta - Times of India ► |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/metoo-movement-police-closes-nana-patekars-sexual-harassment-case-filed-by-tanushree-dutta/articleshow/69770147.cms |access-date=13 June 2019 |work=The Times of India |date=13 June 2019 |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |title=No proof to prosecute Nana Patekar in Tanushree Dutta molestation case: Mumbai police to court |url=https://www.indiatoday.in/movies/celebrities/story/no-proof-to-prosecute-nana-patekar-in-tanushree-dutta-molestation-case-mumbai-police-to-court-1548070-2019-06-13 |access-date=13 June 2019 |work=India Today |agency=PTI |date=13 June 2019 |language=en}}&lt;/ref&gt;

== അനന്തരഫലങ്ങൾ ==
&quot;മീ ടൂ&quot; സ്റ്റോറികൾ പൊതുവായി പങ്കിട്ട പ്രമുഖരായ ആളുകളിൽ താഴെപ്പറയുന്നവർ ഉൾപ്പെടുന്നു:
{{Div col|colwidth=20em}}
* [[Yashika Aannand|യാഷിക ആന്നന്ദ്]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/tamil/metoo-bigg-boss-tamil-2-fame-yashika-anand-supports-the-movement-shares-her-casting-couch-experience/articleshow/66400587.cms|title=#MeToo: Bigg Boss Tamil 2 fame Yashika Anand supports the movement, shares her casting couch experience - Times of India|website=The Times of India|access-date=27 February 2019}}&lt;/ref&gt;
* [[Jasmin Bhasin|ജാസ്മിൻ ഭാസിൻ]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/metoo-khatron-ke-khiladis-actress-jasmin-bhasin-narrates-her-ordeal-about-sexual-harassment/articleshow/66263590.cms|title=#Metoo: Khatron Ke Khiladi's actress Jasmin Bhasin narrates her ordeal about sexual harassment - Times of India|website=The Times of India|access-date=27 February 2019}}&lt;/ref&gt;
* [[Sangeetha Bhat|സംഗീത ഭട്ട്]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.deccanherald.com/state/sangeetha-bhat-kicks-metoo-698014.html|title=#MeToo in Sandalwood: Sangeetha Bhat levels allegations against top directors|date=15 October 2018|website=Deccan Herald|access-date=27 February 2019}}&lt;/ref&gt;
* [[Priyanka Bose|പ്രിയങ്ക ബോസ്]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/metoo-movement-priyanka-bose-points-out-sexual-misconduct-by-sajid-khan-soumik-sen-and-ally-khan/articleshow/66336578.cms|title=#MeToo movement: Priyanka Bose points out sexual misconduct by Sajid Khan, Soumik Sen and Ally Khan - Times of India|website=The Times of India|access-date=27 February 2019}}&lt;/ref&gt;
* [[Chinmayi|ചിൻമയി]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.ndtv.com/entertainment/singer-chinmayi-sripaada-names-poet-vairamuthu-in-metoo-story-siddharth-tweets-support-1929438|title=Singer Chinmayi Sripaada Names Poet Vairamuthu In #MeToo Story; Siddharth Tweets Support|website=NDTV.com|access-date=27 February 2019}}&lt;/ref&gt;
* [[Amyra Dastur|അമൈറ ദസ്തുർ]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/amyra-dastur-sexual-harassment-me-too-5395352/|title=Amyra Dastur: I have had an actor squeeze himself up against me during a song|date=10 October 2018|access-date=27 February 2019}}&lt;/ref&gt;
* [[Tina Datta|ടിന ദത്ത]]&lt;ref&gt;{{cite news | url=https://www.deccanchronicle.com/entertainment/television/040319/metoo-tina-dutta-accuses-co-star-mohit-malhotra-of-inappropriately-t.html | title= #MeToo: Tina Dutta accuses co-star Mohit Malhotra of inappropriately touching her | date=4 March 2019 | newspaper=Deccan Chronicle | access-date=12 March 2019 }}&lt;/ref&gt;
* [[Tanushree Dutta|തനുശ്രീ ദത്ത]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/tanushree-dutta-accuses-nana-patekar-of-harassing-her-on-set/articleshow/65954478.cms|title=Tanushree Dutta accuses Nana Patekar of harassing her on set - Times of India ►|website=The Times of India|access-date=27 February 2019}}&lt;/ref&gt;
* [[Sanjjanaa Galrani|സഞ്ജന ഗൽറാണി]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2018/oct/25/metoo-continues-in-kannada-film-industry-actress-sanjjanaa-galrani-accuses-director-ravi-srivatsa-1889637.html|title=#MeToo continues in Kannada film industry: Actress Sanjjanaa Galrani accuses director Ravi Srivatsa of harassment|website=The New Indian Express|access-date=27 February 2019}}&lt;/ref&gt;
* [[Sruthi Hariharan|ശ്രുതി ഹരിഹരൻ]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.hindustantimes.com/regional-movies/metoo-sruthi-hariharan-accuses-arjun-sarja-of-harassment-says-he-wanted-foreplay-scene-at-last-minute/story-vrK8uHK5IxVt2jNZSI7ZQL.html|title=MeToo: Sruthi Hariharan accuses Arjun Sarja of harassment, says he wanted foreplay scene at last minute|date=20 October 2018|website=Hindustan Times|access-date=27 February 2019}}&lt;/ref&gt;
* [[Nishtha Jain|നിഷിത ജൈൻ]]&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/metoo-film-maker-nishtha-jain-accuses-vinod-dua-of-sexual-harassment/article25221760.ece|title=#MeToo: Film-maker Nishtha Jain accuses Vinod Dua of sexual harassment|newspaper=The Hindu|date=14 October 2018|access-date=27 February 2019|via=www.thehindu.com}}&lt;/ref&gt;
* കെക്തി ജോഷി&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.financialexpress.com/india-news/metoo-movement-piyush-mishra-accused-of-inappropriate-behaviour-heres-what-ketki-joshi-says-in-fb-post/1345827/|title=#MeToo movement: Piyush Mishra accused of inappropriate behaviour – Here's what Ketki Joshi says in FB post|date=11 October 2018|access-date=27 February 2019}}&lt;/ref&gt;
* [[Mandana Karimi|മന്ദാന കരിമി]]&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/magazines/panache/metoo-mandana-karimi-opens-up-about-ordeal-with-kya-kool-hain-hum-3-director-disappointed-with-ekta-kapoors-silence/articleshow/66327734.cms|title=#MeToo: Mandana Karimi opens up about ordeal with 'Kya Kool Hain Hum 3' director; disappointed with Ekta Kapoor's silence|date=23 October 2018|access-date=27 February 2019|newspaper=The Economic Times}}&lt;/ref&gt;
* [[Aahana Kumra|അഹാന കുംറ]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.hindustantimes.com/bollywood/metoo-aahana-kumra-says-sajid-khan-asked-her-if-she-would-have-sex-with-a-dog-for-rs-100-crore/story-oKPsfoYhYZvBxawwUt6VEM.html|title=MeToo: Aahana Kumra says Sajid Khan asked her if she would have sex with a dog for Rs 100 crore|date=1 November 2018|website=Hindustan Times|access-date=27 February 2019}}&lt;/ref&gt;
* [[Leena Manimekalai|ലീന മണിമേഖല]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/metoo-director-susi-ganesan-accused-by-leena-manimekalai/articleshow/66243382.cms|title=#MeToo: Director Susi Ganesan accused by Leena Manimekalai - Times of India|website=The Times of India|access-date=27 February 2019}}&lt;/ref&gt;
* [[Sona Mohapatra|സോന മോഹാപത്ര]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.hindustantimes.com/music/sona-mohapatra-lashes-out-at-kailash-kher-narrates-her-own-me-too-story/story-ojYU5pJypOJpVMtwBEG2TL.html|title=Sona Mohapatra lashes out at Kailash Kher, narrates her own Me Too story|date=10 October 2018|website=Hindustan Times|access-date=27 February 2019}}&lt;/ref&gt;
* [[Sandhya Mridul|സന്ധ്യ മൃദുൽ]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/now-sandhya-mridul-alleges-sexual-harassment-at-the-hands-of-alok-nath/articleshow/66147291.cms|title=Now Sandhya Mridul alleges sexual harassment at the hands of Alok Nath - Times of India ►|website=The Times of India|access-date=27 February 2019}}&lt;/ref&gt;
* [[Navneet Nishan|നവനീത് നിഷാൻ]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/dealt-with-four-years-of-harassment-by-slapping-the-man-in-question-navneet-nishan-on-alok-nath/articleshow/66134505.cms|title=Dealt with four years of harassment by slapping the man in question: Navneet Nishan on Alok Nath - Times of India|website=The Times of India|access-date=27 February 2019}}&lt;/ref&gt;
* എൽനാസ് നറൗസി&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.hindustantimes.com/bollywood/metoo-sacred-games-elnaaz-norouzi-accuses-namaste-england-director-vipul-shah-of-sexual-harassment/story-UdkyD2QL343JWFHOYowZqJ.html|title=MeToo: Sacred Games' Elnaaz Norouzi accuses Namaste England director Vipul Shah of sexual harassment|date=19 October 2018|website=Hindustan Times|access-date=27 February 2019}}&lt;/ref&gt;
* [[Shweta Pandit|ശ്വേത പണ്ടിറ്റ്]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.hindustantimes.com/music/metoo-singer-shweta-pandit-calls-anu-malik-a-paedophile-says-he-asked-her-for-a-kiss-at-15/story-XBXSw4naXZpPv4ADH251AI.html|title=MeToo: Singer Shweta Pandit calls Anu Malik a paedophile, says he asked her for a kiss at 15|date=18 October 2018|website=Hindustan Times|access-date=27 February 2019}}&lt;/ref&gt;
* [[Amala Paul|അമല പോൾ]]&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/metoo-in-kollywood-actor-amala-paul-accuses-director-susi-ganesan-of-sexual-misconduct/article25309424.ece|title=#MeToo in Kollywood: now, Amala Paul accuses director Susi Ganesan of sexual misconduct|author=Staff Reporter|newspaper=The Hindu|date=24 October 2018|access-date=27 February 2019|via=www.thehindu.com}}&lt;/ref&gt;
* [[Kangana Ranaut|കങ്കണ റൗത്ത്]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.hindustantimes.com/bollywood/kangana-ranaut-accuses-vikas-bahl-of-sexual-misconduct-says-he-d-hold-her-too-tight-brag-about-casual-sex/story-DUpyTdLcUb6coFEpb9dVPK.html|title=Kangana Ranaut accuses Vikas Bahl of harassment, says he'd hold her too tight, brag about casual sex|date=7 October 2018|website=Hindustan Times|access-date=27 February 2019}}&lt;/ref&gt;
* [[Soni Razdan|സോണി രസ്ദൻ]]
* [[Sri Reddy Mallidi|ശ്രീ റെഡ്ഡി മല്ലിദി]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/metoo-telugu-actor-accuses-mla-of-sexual-misconduct/articleshow/66210034.cms|title=#MeToo: Telugu actor accuses MLA of sexual misconduct - Times of India|website=The Times of India|access-date=27 February 2019}}&lt;/ref&gt;
* [[Flora Saini|ഫ്ലോറ സൈനി]]&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.indiatoday.in/movies/celebrities/story/stree-actress-flora-saini-accuses-producer-and-ex-gaurang-doshi-of-physical-abuse-1359402-2018-10-09|title=Stree actress Flora Saini accuses producer and ex Gaurang Doshi of physical abuse|agency=Ist|newspaper=India Today|access-date=27 February 2019}}&lt;/ref&gt;
* [[Shama Sikander|ഷമ സിക്കന്ദർ]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/metoo-shama-sikander-says-she-was-harassed-by-a-director-when-she-was-14-recalls-incident/articleshow/66281314.cms|title=#MeToo: Shama Sikander says she was harassed by a director when she was 14; recalls incident - Times of India ►|website=The Times of India|access-date=27 February 2019}}&lt;/ref&gt;
* [[Niharika Singh|നിഹാരിക സിംഗ്]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.news18.com/news/movies/niharika-singh-shares-her-metoo-story-calls-nawazuddin-sexually-repressed-toxic-indian-man-1934581.html|title=Niharika Singh Shares Her #MeToo Story, Calls Nawazuddin Sexually Repressed Toxic Indian Man|website=News18|date=9 November 2018|access-date=27 February 2019}}&lt;/ref&gt;
* [[Diandra Soares|ഡിയാന്ദ്ര സോറിസ്]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://mumbaimirror.indiatimes.com/entertainment/bollywood/i-bit-his-tongue-with-all-my-might/articleshow/66267094.cms|title=#MeToo: Model Diandra Soares recounts her story involving Suhel Seth|first1=Mumbai Mirror {{!}} Updated|last1=Oct 18|last2=2018|first3=10:49|last3=Ist|website=Mumbai Mirror|access-date=27 February 2019}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
* [[Sunaina|സുനൈന]]&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/actress-sunaina-reveals-she-was-sexually-harassed-as-a-child-1375306-2018-10-25|title=Actress Sunainaa says #MeToo: I was sexually harassed as a child|agency=Ist|newspaper=India Today|access-date=27 February 2019}}&lt;/ref&gt;
* [[Kaneez Surka|കനീസ് സുർക്ക]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.hindustantimes.com/tv/kaneez-surka-accuses-comedian-aditi-mittal-of-sexual-harassment/story-5PCSKJR9ONZ1tRzkfBx0jI.html|title=Kaneez Surka accuses comedian Aditi Mittal of sexual harassment|date=10 October 2018|website=Hindustan Times|access-date=27 February 2019}}&lt;/ref&gt;
* [[Ira Trivedi|ഐറ ത്രിവേദി]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.outlookindia.com/website/story/metoo-chetan-bhagat-suhel-seth-harassed-me-author-ira-trivedi/318258|title=#MeToo: Author Ira Trivedi Calls Out Chetan Bhagat, Suhel Seth |website=outlookindia.com |access-date=27 February 2019}}&lt;/ref&gt;
* [[Sonal Vengurlekar|സൊനാൽ വെങ്കുർലേക്കർ]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/sonal-vengurlekar-i-was-sexually-harassed-by-photographer-raja-bajaj-when-i-started-out/articleshow/66334646.cms|title=#MeToo: I was sexually harassed by photographer Raja Bajaj when I started out, says Sonal Vengurlekar - Times of India ►|website=The Times of India|access-date=27 February 2019}}&lt;/ref&gt;
* [[Rachel White (actress)|റേച്ചൽ വൈറ്റ്]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.dnaindia.com/bollywood/report-housefull-director-sajid-khan-accused-of-sexual-harassment-by-actress-saloni-chopra-and-a-journalist-2674367|title='Housefull' director Sajid Khan accused of sexual harassment by actress Saloni Chopra and a journalist|date=11 October 2018|website=dna|access-date=27 February 2019}}&lt;/ref&gt;
* [[Kubbra Sait|കുബ്ബ്ര സേട്ട്]]&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Mukherjee |first1=Shreya |title=Kubbra Sait: Sexual predators made advances claiming that 'I felt it too |url=https://www.hindustantimes.com/bollywood/kubbra-sait-sexual-predators-made-advances-claiming-that-i-felt-it-too/story-eeSTWlr7dyLLpSDFwdeBhJ.html |access-date=20 August 2019 |work=Hindustan Times |date=11 October 2018 |language=en}}&lt;/ref&gt;
{{div col end}}

=== വിനോദമേഖല ===

==== ഫാന്റം ഫിലിംസ് ====
2018 ഒക്ടോബറിൽ, ഹഫിംഗ്ടൺ പോസ്റ്റ് ഇന്ത്യയ്ക്ക് നൽകിയ അഭിമുഖത്തിൽ, ഫാന്റം ഫിലിംസിലെ ഒരു മുൻ ജീവനക്കാരൻ, 2014-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ''ക്വീൻ'' എന്ന സിനിമയുടെ സെറ്റിൽ വച്ച് സംവിധായകൻ വികാസ് ബഹൽ തന്നെ ലൈംഗികമായി ഉപദ്രവിച്ചെന്ന് ആരോപിക്കുയും, പിന്നീട്, മുൻ ജീവനക്കാരനെ പിന്തുണച്ച് സിനിമയിലെ നായിക [[കങ്കണ റണാവത്|കങ്കണ റണാവത്തും]] ബഹലിനെതിരെ ലൈംഗികാരോപണം ഉന്നയിക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{cite news |title='Queen' Director Vikas Bahl Sexually Assaulted Me, Phantom Films Did Nothing: Survivor Speaks Out |url=https://www.huffingtonpost.in/2018/10/06/queen-director-vikas-bahl-sexually-assaulted-me-phantom-films-did-nothing-survivor-speaks-out_a_23552623/ |access-date=9 October 2018 |work=HuffPost India |date=6 October 2018 |language=en-IN}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |title=Vikas Bahl Would Hold me Tight, Smell My Hair, Says Kangana After Woman Accuses Him of Molestation |url=https://www.news18.com/news/movies/vikas-bahl-would-hold-me-tight-smell-my-hair-says-kangana-after-woman-accuses-him-of-sexual-harassment-1900969.html |access-date=9 October 2018 |work=News18}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |title=Kangana Ranaut Accuses Vikas Bahl Of Harassment: Is #MeToo Gaining Pace In India? |url=https://headlinestoday.org/entertainment/3539/kangana-ranaut-accuses-vikas-bahl-of-harassment-is-metoo-gaining-pace-in-india/ |access-date=9 October 2018 |work=headlinestoday.org |date=7 October 2018 |archive-date=2025-01-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250120170446/https://headlinestoday.org/entertainment/3539/kangana-ranaut-accuses-vikas-bahl-of-harassment-is-metoo-gaining-pace-in-india/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ഇതേത്തുടർന്നാണ് ബഹലിനെതിരെ സമാനമായ ആരോപണവുമായി സിനിമയിൽ റണാവത്തിന്റെ സഹനടിയായ നയനി ദീക്ഷിത് രംഗത്തെത്തിയത്.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Kangana Ranaut's Queen Co-Star Nayani Dixit Accuses Vikas Bahl Of Sexual Misconduct |url=https://headlinestoday.org/entertainment/3564/kangana-ranauts-queen-co-star-nayani-dixit-accuses-vikas-bahl-of-sexual-misconduct/ |access-date=9 October 2018 |work=headlinestoday.org |agency=Headlines Today |date=8 October 2018 }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഫെബ്രുവരി 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; തൽഫലമായി, 2018 ഒക്ടോബർ 5-ന് ഫാന്റം ഫിലിംസ് അതിന്റെ പിരിച്ചുവിടൽ പ്രഖ്യാപിച്ചു,&lt;ref name=toi&gt;{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/exclusive-anurag-kashyap-vikramaditya-motwane-vikas-bahl-and-madhu-mantena-dissolve-their-production-company/articleshow/66092937.cms|title=EXCLUSIVE! Anurag Kashyap, Vikramaditya Motwane, Vikas Bahl and Madhu Mantena dissolve their production company|last=Shaikh|first=Samina|newspaper=[[The Times of India]]|date=6 October 2018|access-date=6 October 2018}}&lt;/ref&gt; പ്രധാനമായും 2015 ൽ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ട മറ്റൊരു മുൻ ഫാന്റം ജീവനക്കാരന്റെ ബഹലിനെതിരായ ലൈംഗികാതിക്രമ ആരോപണത്തിന് മറുപടിയായി.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.huffingtonpost.in/2018/10/06/queen-director-vikas-bahl-sexually-assaulted-me-phantom-films-did-nothing-survivor-speaks-out_a_23552623/|title='Queen' Director Vikas Bahl Sexually Assaulted Me, Phantom Films Did Nothing: Survivor Speaks Out|last=Pathak|first=Ankur|work=HuffPost|date=6 October 2018|access-date=7 October 2018}}&lt;/ref&gt; മറ്റ് മൂന്ന് സ്ഥാപകരായ കശ്യപ്, മോട്ട്‌വാനെ, മണ്ടേന എന്നിവരും കമ്പനി പിരിച്ചുവിടുന്നതും സ്വതന്ത്ര പദ്ധതികളിലേക്ക് നീങ്ങുന്നതും സ്ഥിരീകരിച്ച് ട്വിറ്ററിൽ പ്രസ്താവനകൾ പുറപ്പെടുവിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.filmibeat.com/bollywood/news/2018/phantom-films-dissolved-anurag-kashyap-says-all-dreams-come-to-an-end-278047.html|title=Phantom Films Dissolved; Anurag Kashyap Says, 'All Dreams Come To An End'!|access-date=14 October 2018|date=6 October 2018|website=Filmibeat.com}}&lt;/ref&gt;

==== ഉത്സവ് ചക്രവർത്തിയും ഓൾ ഇന്ത്യ ബക്ചോദും (AIB) ====
2018 ഒക്‌ടോബർ 7-ന്, ഓൾ ഇന്ത്യ ബക്‌ചോദ് എന്ന കോമഡി ഗ്രൂപ്പിൽ ഫ്രീലാൻസർ ആയി പ്രവർത്തിച്ച സ്റ്റാൻഡ്-അപ്പ് കോമേഡിയനും ജനപ്രിയ യൂട്യൂബറുമായ ഉത്സവ് ചക്രവർത്തി, സോഷ്യൽ മെസേജിംഗ് ആപ്പുകൾ വഴി സ്ത്രീകൾക്ക് അശ്ലീല സന്ദേശങ്ങളും ഫോട്ടോകളും അയച്ചതായി ആരോപിക്കപ്പെട്ടു. മഹിമ കുക്രേജ എന്ന ട്വിറ്റർ ഉപയോക്താവ് ഉത്സവ് തനിക്ക് അയാളുടെ ലൈംഗികാവയവത്തിന്റെ ഒരു ചിത്രം അയച്ചുവെന്നാരോപിച്ച് ഒരു ട്വിറ്റർ പോസ്റ്റ് ഇട്ടതോടെ ഉത്സവിനെതിരെയുള്ള ആരോപണങ്ങൾ പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ടു.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.indiatoday.in/fyi/story/utsav-chakraborty-sexual-harassment-1355731-2018-10-04|title=Comedian Utsav Chakraborty, once associated with AIB, accused of sexually harassing women|newspaper=[[India Today]]|language=en|access-date=2018-10-07}}&lt;/ref&gt; കുനാൽ കമ്ര, തൻമയ് ഭട്ട് എന്നിവരുൾപ്പെടെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സർക്കിളിലെ നിരവധി ഹാസ്യനടന്മാർക്ക് പ്രായപൂർത്തിയാകാത്ത പെൺകുട്ടികളെ ശല്യപ്പെടുത്തുന്ന ഇയാളുടെ ശീലത്തെക്കുറിച്ച് അറിയാമായിരുന്നുവെന്നും, പക്ഷേ നിശബ്ദത പാലിക്കാനും അവനോടൊപ്പം പ്രവർത്തിക്കാനും തീരുമാനിച്ചു എന്നും പറയുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.hindustantimes.com/tv/aib-accepts-tanmay-bhat-knew-of-sexual-harassment-claims-against-utsav-chakraborty-and-continued-working-with-him/story-AAU6307XSlqCeqZtgfj4nN.html|title=AIB accepts Tanmay Bhat knew of sexual harassment claims against Utsav Chakraborty and continued working with him|date=2018-10-05|access-date=2018-10-07|language=en |work=Hindustan Times}}&lt;/ref&gt; 2018 ഒക്ടോബർ 8-ന്, ഖാംബ തന്നെ ലൈംഗികമായി പീഡിപ്പിച്ചതായി അവകാശപ്പെട്ടചില ലൈംഗിക പീഡന ആരോപണങ്ങളിൽ ഗുർസിമ്രാൻ ഖംബ, ബന്ധം ഉഭയസമ്മതപ്രകാരമാണെന്ന് അവകാശപ്പെട്ടുകൊണ്ട് ആരോപണം നിഷേധിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.thenewsminute.com/article/me-too-founders-tanmay-bhat-gursimran-khamba-out-aib-until-further-notice-89629|title=Me Too: Founders Tanmay Bhat, Gursimran Khamba out of AIB 'until further notice'|date=8 October 2018|work=The News Minute}}&lt;/ref&gt; 2018 ഒക്ടോബർ 10 ന്, ''ഓൾ ഇന്ത്യ ബക്ചോദ് നോക്കൗട്ടിൽ'' പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട അദിതി മിത്തൽ സമ്മതമില്ലാതെ തന്നെ ബലമായി ചുംബിച്ചെന്ന് ഹാസ്യതാരം കനീസ് സുർക്ക കുറ്റപ്പെടുത്തി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/bollywood/aditi-mittal-apologises-to-kaneez-surka-on-twitter-for-kissing-her-without-consent/story-mFSRqxexyCoidyYlflOuXL.html|title=Aditi Mittal apologises to Kaneez Surka on Twitter for kissing her without consent|access-date=2020-04-21|date=11 October 2018|website=[[Hindustan Times]]}}&lt;/ref&gt; 16 ഒക്ടോബർ 2018-ന്, യാഷ് രാജ് ഫിലിംസ് (YRF) അവരുടെ ബ്രാൻഡ് പാർട്ണർഷിപ്പ് ആൻഡ് ടാലന്റ് മാനേജ്‌മെന്റ് വൈസ് പ്രസിഡന്റും Y ഫിലിംസിന്റെ ബിസിനസ് ആൻഡ് ക്രിയേറ്റീവ് ഹെഡുമായിരുന്ന ആശിഷ് പാട്ടീലിനെ ഒരു അജ്ഞാത അഭിനേത്രിയെ ബലമായി ചുംബിച്ചുവെന്ന് ആരോപിച്ച് പിരിച്ചുവിട്ടു.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.ndtv.com/entertainment/yash-raj-films-sacks-top-executive-after-aspiring-actress-reveals-metoo-experience-1932773|title=Yash Raj Films Sacks Top Executive After Aspiring Actress Reveals #MeToo Experience|work=NDTV|access-date=16 October 2018}}&lt;/ref&gt;

==== ഹൗസ്ഫുൾ 4 ====
2018 ഒക്ടോബർ 12-ന്, അധിക്ഷേപകരവും വികൃതവുമായ ലൈംഗിക പെരുമാറ്റം സംബന്ധിച്ച് നിരവധി സ്ത്രീകളിൽ നിന്നുള്ള ആരോപണങ്ങൾക്ക് ശേഷം, സംവിധായകൻ സാജിദ് ഖാൻ തന്റെ വരാനിരിക്കുന്ന ചിത്രമായ ''ഹൗസ്ഫുൾ 4'' ന്റെ നിർമ്മാണത്തിൽ നിന്ന് തന്റെ നിരപരാതിത്വം തെളിയുന്നത് വരെ വരെ പിന്മാറുമെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/sajid-khan-steps-down-as-housefull-4-director-over-allegations-of-sexual-harassment/articleshow/66178268.cms|title=#MeToo: Sajid Khan steps down as 'Housefull 4' director over allegations of sexual harassment - Times of India ►|website=Tiesofindia.indiatimes.com}}&lt;/ref&gt; നടൻ [[അക്ഷയ് കുമാർ|അക്ഷയ് കുമാറും]] ട്വിറ്ററിൽ പ്രസ്താവന നടത്തി, സാജിദിന്റെ പിന്മാറ്റം സ്ഥിരീകരിച്ചു, ഇനി ഒരു അറിയിപ്പ് ഉണ്ടാകുന്നത് വരെ ചിത്രത്തിന്റെ ഷൂട്ടിംഗ് നിർത്തിവച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ndtv.com/entertainment/akshay-kumar-cancels-housefull-4-shoot-in-the-wake-of-metoo-movement-sajid-khan-steps-down-as-films-1930966|title=Akshay Kumar Cancels Housefull 4 Shoot In The Wake Of #MeToo Movement, Sajid Khan Steps Down As Film's Director|website=Ndtv.com}}&lt;/ref&gt; മുൻ നടി [[തനുശ്രീ ദത്ത]] തനിക്കെതിരെ ഉന്നയിച്ച ആരോപണങ്ങളെത്തുടർന്ന് താനും സിനിമയിൽ നിന്ന് വിട്ടുനിൽക്കുമെന്ന് പിന്നീട് നടൻ [[നാന പടേക്കർ|നാനാ പടേക്കർ]] കുറിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ndtv.com/entertainment/nana-patekar-accused-of-harassment-quits-housefull-4-says-its-convenient-for-team-1931280|title=Nana Patekar, Accused Of Harassment, Quits Housefull 4. Says It's 'Convenient' For Team|website=ndtv.com}}&lt;/ref&gt; ഹൗസ്ഫുൾ 3 യുടെ സഹസംവിധായകനായ ഫർഹാദ് സാംജി, സാജിദ് ഖാനെ മാറ്റി സംവിധായകനാകുമെന്ന് ഒക്ടോബർ 14 ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Sajid Khan replaced by Farhad Samji as Housefull 4 director after sexual harassment accusations|url=https://m.hindustantimes.com/bollywood/sajid-khan-replaced-by-farhad-samji-as-housefull-4-director-after-sexual-harassment-accusations/story-es5Z3mgjTYZ2M6zTYCdoRK.html|access-date=14 October 2018|work=Hindustan Times|date=13 October 2018}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; 2018 ഒക്‌ടോബർ 15-ന് ഇന്ത്യൻ ഫിലിം ആൻഡ് ടെലിവിഷൻ ഡയറക്‌ടേഴ്‌സ് അസോസിയേഷൻ ഖാന് ഒരു കാരണം കാണിക്കൽ നോട്ടീസ് നൽകി, അതിൽ &quot;നിങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഇന്ത്യൻ ഫിലിം ആൻഡ് ടെലിവിഷൻ ഡയറക്‌ടേഴ്‌സ് അസോസിയേഷന് അപകീർത്തി വരുത്തി&quot; എന്ന് എഴുതിയിരുന്നു. &quot;നിയമങ്ങളും ചട്ടങ്ങളും അനുസരിച്ച് തുടർനടപടികൾക്കുള്ള നോട്ടീസ് ലഭിച്ച് ഏഴ് ദിവസത്തിനുള്ളിൽ അത്തരം കുറ്റകരമായ പെരുമാറ്റത്തിന് ഖാനിൽ നിന്ന് ഒരു വിശദീകരണം അവർ പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു എന്നും മറുപടിയില്ലെങ്കിൽ, എക്സ്-പാർട്ട് തീരുമാനം എടുക്കും.&quot; എന്ന് പ്രസ്ഥാവിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://in.style.yahoo.com/metoo-impact-sajid-khan-asked-130708835.html|title=#MeToo Impact: Sajid Khan Asked To Explain His 'Offensive Behaviour' to Director's Organisation or Face Action!|access-date=16 October 2018|website=In.style.yahoo.com|archive-date=2020-08-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20200814233421/https://in.style.yahoo.com/metoo-impact-sajid-khan-asked-130708835.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

2018 ഡിസംബറിൽ, മൂന്ന് സ്ത്രീകളിൽ നിന്നുള്ള ലൈംഗികാതിക്രമ ആരോപണത്തെത്തുടർന്ന് സാജിദ് ഖാനെ ഐഎഫ്ടിഡിഎയിൽ (ഇന്ത്യൻ ഫിലിം ആൻഡ് ടെലിവിഷൻ ഡയറക്‌ടേഴ്‌സ് അസോസിയേഷൻ) ഒരു വർഷത്തേക്ക് സസ്പെൻഡ് ചെയ്തു. IFTDA &quot;പോഷ് നിയമത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ പരാതികൾ അന്വേഷിച്ചു&quot; എന്ന് അസോസിയേഷനിൽ നിന്നുള്ള ഒരു സ്രോതസ്സ് പറഞ്ഞു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/bollywood/me-too-iftda-suspends-filmmaker-sajid-khan-over-complaints-of-sexual-harassment/story-jPRzbtGymjFgPKuKN7FlWN.html|title=Me Too: IFTDA suspends filmmaker Sajid Khan over complaints of sexual harassment|access-date=2018-12-12|date=2018-12-12|website=www.hindustantimes.com|language=en}}&lt;/ref&gt;

==== ഫോക്സ് സ്റ്റാർ സ്റ്റുഡിയോസ് ഇന്ത്യ ====
2018 ഒക്‌ടോബർ 19-ന്, കാസ്റ്റിംഗ് ഡയറക്ടറും ആദ്യമായി ചലച്ചിത്ര സംവിധായകനുമായ മുകേഷ് ഛബ്രയെ [[ഫോക്സ് സ്റ്റാർ സ്റ്റുഡിയോസ്|ഫോക്‌സ് സ്റ്റാർ സ്റ്റുഡിയോസ്]] ഇന്ത്യ കമ്പനി അവരുടെ ബോളിവുഡ് റീമേക്ക് ദി ഫാൾട്ട് ഇൻ ഔർ സ്റ്റാർസ് (''കിസി ഔർ മന്നി'', പിന്നീട് [[ദിൽ ബേചാരാ]] എന്ന പേരിൽ) സംവിധാനം ചെയ്യുന്നതിൽ നിന്ന് സസ്പെൻഡ് ചെയ്തു. ലൈംഗികാതിക്രമ ആരോപണങ്ങളിൽ. &quot;എന്റെ പ്രശസ്തി സംരക്ഷിക്കാൻ സാധ്യമായ എല്ലാ നിയമ നടപടികളും&quot; പിന്തുടരുമെന്ന് ഒരു പത്രത്തോട് പറഞ്ഞുകൊണ്ട് ഛബ്ര ആരോപണങ്ങൾ നിഷേധിച്ചു. &quot;മുകേഷ് ഛബ്ര കാസ്റ്റിംഗ് കമ്പനിയുടെ ആന്തരിക പരാതി സമിതി ആരോപണങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള അന്വേഷണം അവസാനിപ്പിക്കുന്നത് വരെ&quot; ഛബ്രയെ സസ്പെൻഡ് ചെയ്തതായി ഫോക്സ് സ്റ്റാർ സ്റ്റുഡിയോസ് പ്രസ്താവനയിൽ പറഞ്ഞു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/news/metoo-bollywood-fault-stars-remake-director-suspended-1153697|title=#MeToo in Bollywood: 'The Fault in Our Stars' Remake Director Suspended|access-date=27 February 2019|date=19 October 2018|website=The Hollywood Reporter}}&lt;/ref&gt;

==== അലോക് നാഥ് v. വിന്റ നന്ദ ====
2018 ഒക്ടോബറിൽ, മുതിർന്ന നടൻ അലോക് നാഥിനെതിരെ 1990-കളുടെ മധ്യത്തിൽ താര എന്ന ടിവി ഷോയിൽ അദ്ദേഹത്തോടൊപ്പം പ്രവർത്തിച്ച ടിവി പ്രൊഡ്യൂസർ വിന്റ നന്ദ ബലാത്സംഗം ആരോപിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.dnaindia.com/television/report-metoo-hits-sanskari-babuji-alok-nath-accused-of-rape-and-harassment-by-tv-show-tara-producer-2673235|title=#MeToo hits Sanskari Babuji Alok Nath, accused of rape and sexual harassment by TV show 'Tara' producer|date=2018-10-09|work=dna|access-date=2018-10-08|language=en-US}}&lt;/ref&gt; ആരോപണം അലോക് നാഥ് നിഷേധിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite news | url=https://www.bbc.com/news/world-asia-india-45808629 | title=MJ Akbar: India minister under scrutiny over #MeToo allegations | newspaper=BBC News | access-date=10 October 2018| date=2018-10-10 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://gulfnews.com/life-style/celebrity/desi-news/bollywood/alok-nath-accused-by-second-woman-of-harassment-1.2288712|title=Alok Nath accused by second woman of harassment|date=11 October 2018|website=Gulfnews.com|access-date=16 October 2018}}&lt;/ref&gt; തുടർന്ന്, നടിമാരായ [[രേണുക ഷഹനെ|രേണുക ഷഹാനെ]], ഹിമാനി ശിവപുരി, സന്ധ്യ മൃദുൽ, ദീപിക അമിൻ എന്നിവർ ഒന്നുകിൽ നാഥിന്റെ പെരുമാറ്റത്തെക്കുറിച്ച് അറിയാമെന്ന് സമ്മതിക്കുകയോ തങ്ങൾ തന്നെ അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ ചൂഷണത്തിന് വിധേയരായതായ സംഭവങ്ങളെക്കുറിച്ച് എഴുതുകയോ ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.hindustantimes.com/bollywood/alok-nath-s-behaviour-was-open-secret-says-himani-shivpuri-compares-him-to-jekyll-and-hyde/story-bm3FfjEKv5DLoeiJpQcfuI.html|title=Alok Nath's behaviour was open secret, says Himani Shivpuri, compares him to Jekyll and Hyde|date=2018-10-11|work=Hindustan Times|access-date=2018-10-12|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.hindustantimes.com/bollywood/metoo-movement-renuka-shahane-admits-she-knew-about-alok-nath-s-reputation-shares-her-own-story/story-1lKkeyB9Rka8J4aFW8jpYK.html|title=MeToo movement: Renuka Shahane admits she knew about Alok Nath's reputation, shares her own story|work=Hindustan Times|access-date=12 October 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.hindustantimes.com/tv/sandhya-mridul-extends-support-to-vinta-nanda-says-alok-nath-attacked-her-on-tv-show-sets/story-ydfB9jmW8bpFeCtavJZZsI.html|title=Sandhya Mridul extends support to Vinta Nanda, says Alok Nath attacked her on TV show sets|work=Hindustan Times|access-date=12 October 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/two-actors-speak-up-against-alok-nath/article25195065.ece|title=Two actors speak up against Alok Nath|work=The Hindu|access-date=12 October 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.hindustantimes.com/bollywood/alok-nath-files-defamation-suit-against-vinta-nanda-demands-re-1-in-damages/story-iEypTY7NPgZYNYYdHRD08I.html|title=Alok Nath files defamation suit against Vinta Nanda, demands Re 1 in damages|date=15 October 2018|website=Hindustantimes.com|access-date=16 October 2018}}&lt;/ref&gt; 2018 ഒക്‌ടോബർ 15-ന്, നാഥ് നന്ദയ്‌ക്കെതിരെ മാനനഷ്ടത്തിന് കേസ് കൊടുത്തു, രേഖാമൂലം മാപ്പ് പറയണമെന്നും നഷ്ടപരിഹാരമായി 1 രൂപ നൽകണമെന്നും ആവശ്യപ്പെട്ടു. ഭാര്യ അഷു നാഥുമായി ചേർന്നാണ് അയാൾ കേസ് ഫയൽ ചെയ്തിരിക്കുന്നത്.&lt;ref name=&quot;ndtv.com&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.ndtv.com/india-news/alok-nath-sues-tv-producer-who-accused-him-of-rape-demands-apology-and-rs-1-as-compensation-1932357|title=Alok Nath Sues Writer Who Accused Him Of Rape, Demands Re 1|access-date=16 October 2018|website=Ndtv.com}}&lt;/ref&gt; വിന്റ നന്ദയുടെ പോസ്റ്റിൽ സിനി ആൻഡ് ടിവി ആർട്ടിസ്റ്റ് അസോസിയേഷൻ (CINTAA) നാഥിന് കാരണം കാണിക്കൽ നോട്ടീസ് അയച്ചു. കുറ്റം തെളിയുന്നത് വരെ താൻ നിരപരാധിയാണെന്നും നോട്ടീസ് പിൻവലിക്കണമെന്നും താരം ആവശ്യപ്പെട്ടു. അലോക് നാഥിന്റെ വ്യവഹാരത്തിന് മറുപടിയായി, ഒക്ടോബർ 15-ന് വിന്റ നന്ദയുടെ അഭിഭാഷകൻ  &quot;ആരോപണങ്ങളുടെ ഗൗരവം വൈകിപ്പിക്കാനും വ്യതിചലിപ്പിക്കാനും വേണ്ടിയുള്ള ഭീഷണികളും മാനനഷ്ടക്കേസുകളും അവരെ ഭയപ്പെടുത്തുകയില്ല&quot; എന്ന് പ്രതികരിച്ചു.

ബലാത്സംഗ ആരോപണങ്ങൾ ചർച്ച ചെയ്യുന്നതിനായി നവംബർ 12-ന് നടന്ന ബോഡി മീറ്റിംഗിൽ ഹാജരാകാതിരുന്നതിനെ തുടർന്ന് 2018 നവംബർ 14-ന് അലോക് നാഥിനെ CINTAA അവരുടെ സംഘടനയിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കുകയും പകരം 'കാരണം കാണിക്കൽ' നോട്ടീസിന് മറുപടി അയയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. ഗ്രൂപ്പിന്റെ ഇസി (എക്‌സിക്യൂട്ടീവ് കമ്മിറ്റി) &quot;ഏകകണ്‌ഠേന അദ്ദേഹത്തെ പുറത്താക്കി&quot; എന്ന് CINTAA സെക്രട്ടറി ജനറൽ സുശാന്ത് സിംഗ് അഭിപ്രായപ്പെട്ടു. തീരുമാനത്തെ അഭിനന്ദിച്ചുകൊണ്ട് പുറത്താക്കലിനോട് നന്ദ പ്രതികരിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://mumbaimirror.indiatimes.com/entertainment/bollywood/metoo-cintaa-expels-alok-nath/articleshow/66611532.cms|title=#MeToo: CINTAA expels Alok Nath|access-date=14 November 2018|website=Mumbai Mirror|archive-date=2022-03-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20220308172043/https://mumbaimirror.indiatimes.com/entertainment/bollywood/metoo-cintaa-expels-alok-nath/articleshow/66611532.cms|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

==== KWAN എന്റർടൈൻമെന്റ് ====
2018 ഒക്ടോബർ 16-ന് എന്റർടൈൻമെന്റ് ടാലന്റ് മാനേജ്‌മെന്റ് ഏജൻസിയായ KWAN, സ്ഥാപകൻ അനിർബൻ ബ്ലാ നാല് സ്ത്രീകളെ പരസ്യമായി ഉപദ്രവിച്ചതായി ആരോപണം ഉയർന്നതിനെത്തുടർന്ന് അദ്ദേഹത്തോട് സ്ഥാനമൊഴിയാൻ ആവശ്യപ്പെട്ടതായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. [[ദീപിക പദുകോൺ|ദീപിക പദുക്കോൺ]], [[ടൈഗർ ഷ്റോഫ്|ടൈഗർ ഷ്രോഫ്]], [[രൺബീർ കപൂർ]] തുടങ്ങിയ പ്രമുഖരെ പ്രൊമോട്ട് ചെയ്യുന്ന കമ്പനിക്ക് ലൈംഗികാതിക്രമം തടയുന്നതിനുള്ള കമ്മിറ്റിയുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/anirban-das-blah-kwan-founder-celebrity-manager-asked-to-step-down-5404674/|title=KWAN founder Anirban Das Blah asked to step down after allegations of sexual misconduct|access-date=16 October 2018|date=16 October 2018|website=Indianexpress.com}}&lt;/ref&gt;

==== വൈരമുത്തു ====
തമിഴ് കവി, ഗാനരചയിതാവ്, രചയിതാവ്, [[പത്മഭൂഷൺ]], സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ് എന്നിവയുൾപ്പെടെ വിവിധ അവാർഡുകൾ നേടിയ വ്യക്തി എന്നിങ്ങനെ പല തരത്തിൽ അറിയപ്പെടുന്ന [[വൈരമുത്തു|വൈരമുത്തുവിനെതിരെ]] തമിഴ് സിനിമാ മേഖലയിലെ നിരവധി വനിതാ ഗായകരും കലാകാരന്മാരും ലൈംഗിക ദുരുപയോഗവും ലൈംഗിക പീഡനവും ആരോപിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/programme/5ive-live/video/south-cinema-s-metoo-moment-singer-chinmay-outs-lyricist-vairamuthu-1360279-2018-10-10|title=South cinema's MeToo moment: Singer Chinmay outs lyricist Vairamuthu|website=India Today|language=en|access-date=2018-10-18}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/metoo-movement-vairamuthu-accused-of-sexual-abuse/articleshow/66130320.cms|title=#MeToo movement: Vairamuthu accused of sexual abuse|work=The Times of India|access-date=2018-10-18}}&lt;/ref&gt; കുറച്ച് സ്ത്രീകൾ തങ്ങളുടെ ആരോപണങ്ങൾ അജ്ഞാതമായി വിവരിച്ചു, എന്നാൽ ഗായിക [[ചിന്മയി]] തന്റെ ട്വിറ്റർ അക്കൗണ്ട് ഉപയോഗിച്ച് ഭീഷണിപ്പെടുത്തലിന്റെയും ഉപദ്രവത്തിന്റെയും സന്ദർഭങ്ങൾ എടുത്തുകാണിച്ചു. ഇതിനെത്തുടർന്ന് അമേരിക്കയിലെ കാലിഫോർണിയ ആസ്ഥാനമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ആർട്ടിസ്റ്റും ഫോട്ടോഗ്രാഫറും സംഗീതജ്ഞയുമായ സിന്ധുജ രാജാറാമും വൈരമുത്തുവിനെതിരെ ആരോപണമുന്നയിക്കുകയും തനിക്ക് നേരിടേണ്ടി വന്ന പീഡനങ്ങളെക്കുറിച്ച് വിശദമായി പറയുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/singer-sindhuja-rajaram-accuses-vairamuthu-metoo-1369795-2018-10-17|title=Singer Sindhuja backs Chinmayi: Vairamuthu sexually harassed me too|access-date=2018-10-18|website=India Today|language=en}}&lt;/ref&gt; 2018 ഒക്ടോബർ 15 ന്, തനിക്കെതിരായ ആരോപണങ്ങൾ അടിസ്ഥാനരഹിതമാണെന്ന് താൻ കണ്ടെത്തിയെന്നു പറഞ്ഞ് തനിക്കെതിരെ നിയമനടപടി സ്വീകരിക്കാൻ കുറ്റാരോപിതരെ വെല്ലുവിളിക്കുന്ന ഒരു ഔദ്യോഗിക വീഡിയോ പ്രസ്താവന നടത്തി.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/vairamuthu-releases-a-video-statement-against-sexual-harassment-accusations/articleshow/66204081.cms|title=Vairamuthu releases a video statement against sexual harassment accusations|work=The Times of India|access-date=2018-10-30}}&lt;/ref&gt; 

==== അർജുൻ സർജ ====
2018 ഒക്ടോബറിൽ, കന്നഡ സിനിമയിലെ പ്രമുഖ നടിയായ [[ശ്രുതി ഹരിഹരൻ]], നടൻ [[അർജുൻ സർജ|അർജുൻ സർജ തന്നോട്]] മോശമായി പെരുമാറിയതിന്റെ ഒന്നിലധികം സംഭവങ്ങൾ വെളിപ്പെടുത്തി. ''നിബുനൻ'' (2017) എന്ന ചിത്രത്തിന്റെ നിർമ്മാണ വേളയിൽ, ശാരീരികമായി കൂടുതൽ അടുപ്പമുള്ള രംഗങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുത്തുന്നതിനായി തിരക്കഥയിൽ പലപ്പോഴും മാറ്റം വരുത്തിക്കൊണ്ട് അർജുൻ തന്നോട് അനിഷ്ടകരമായ അതിക്രമങ്ങൽ നടത്തിയെന്ന് നടി വെളിപ്പെടുത്തി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://origin-www.sify.com/movies/sruthi-hariharan-accuses-arjun-says-he-misbehaved-with-her-news-tamil-skupcDedjjhcb.html|title=Sruthi Hariharan accuses Arjun, says he misbehaved with her!|access-date=27 February 2019|website=Sify|archive-date=2022-03-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20220310050752/https://origin-www.sify.com/movies/sruthi-hariharan-accuses-arjun-says-he-misbehaved-with-her-news-tamil-skupcDedjjhcb.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

==== കൈലാഷ് ഖേർ ====
ഇന്ത്യൻ മീ ടൂ മൂവ്‌മെന്റ് 2018 കാലത്ത് ഒന്നിലധികം സ്ത്രീകൾ കൈലാഷ് ഖേറിനെതിരെ ലൈംഗിക ദുരുപയോഗആരോണങ്ങൾ ഉയർത്തി.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/when-metoo-shook-bollywood/article25843049.ece|title=When #MeToo shook Bollywood|last=Cornelious|first=Deborah|date=2018-12-27|work=The Hindu|access-date=2019-09-25|language=en-IN|issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.firstpost.com/entertainment/metoo-in-india-singer-kailash-kher-faces-fresh-allegations-of-sexual-harassment-from-multiple-women-5349781.html|title=#MeToo in India: Singer Kailash Kher faces fresh allegations of sexual harassment from multiple women|date=2018-10-11|website=Firstpost|language=en|access-date=2019-09-25}}&lt;/ref&gt;

==== രജത് കപൂർ ====
2018 ഒക്ടോബറിൽ രജത് കപൂർ രണ്ട് സ്ത്രീകളെ ലൈംഗികമായി പീഡിപ്പിച്ചുവെന്ന് ആരോപിച്ചിരുന്നു. ആരോപണങ്ങളോട് പ്രതികരിച്ച കപൂർ തന്റെ പ്രവൃത്തിയിൽ ക്ഷമാപണം നടത്തി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.dnaindia.com/bollywood/report-sad-that-i-was-the-cause-of-this-hurt-rajat-kapoor-responds-to-allegations-of-sexual-misconduct-against-him-2672991|title=After #MeToo complaint, Rajat Kapoor says 'sad that I was cause of this hurt'|access-date=2021-10-10|last=Team|first=DNA Web|date=2018-10-08|website=DNA India|language=en}}&lt;/ref&gt; ആരോപണത്തെ തുടർന്ന് അദ്ദേഹത്തിന്റെ കഡഖ് എന്ന ചിത്രം മാമി ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവലിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കിയിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ndtv.com/entertainment/mami-drops-rajat-kapoors-kadakh-and-aib-production-from-film-fest-line-up-1929057|title=MAMI Drops Rajat Kapoor's Kadakh And AIB Production From Film Fest Line-Up|access-date=2021-10-10|website=NDTV.com}}&lt;/ref&gt;

==== ബിർജു മഹാരാജ് ====
2022 ജനുവരിയിൽ നിരവധി [[കഥക്]] കലാകാരന്മാർ [[ബിർജു മഹാരാജ്]] തങ്ങളെ ലൈംഗികമായി ദുരുപയോഗം ചെയ്തുവെന്ന് ആരോപിച്ചു. പീഡനം നടന്ന സമയത്ത് ഇരകളിൽ ചിലർ പ്രായപൂർത്തിയാകാത്തവരായിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiejournal.in/article/several-sexual-harassment-allegations-rock-the-world-of-kathak|title=Indie Journal {{!}} Several sexual harassment allegations rock the world of Kathak|access-date=2022-01-29|last=Joshi|first=Prajakta|date=2022-01-27|website=IndieJournal|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.shethepeople.tv/news/pandit-birju-maharaj-metoo-allegations-on-social-media/|title=Pandit Birju Maharaj MeToo Allegations Surface On Social Media Post His Death|access-date=2022-01-29|date=January 25, 2022|website=SheThePeople.TV|language=en-US}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thejuggernaut.com/pandit-birju-maharaj-indian-kathak-dancer-obituary|title=The Doyen of Kathak, Pandit Birju Maharaj|access-date=2022-01-29|last=Srikanth|first=Kavya|date=January 21, 2022|website=The Juggernaut|language=en}}&lt;/ref&gt;

==== അനു മാലിക് ====
2018 ഒക്‌ടോബർ 21-ന്, ഒന്നിലധികം സ്ത്രീകളിൽ നിന്നുള്ള ലൈംഗിക പീഡനാരോപണത്തെ തുടർന്ന് ഇന്ത്യൻ ഐഡൽ 10 എന്ന റിയാലിറ്റി ടിവി ഷോയുടെ ജഡ്ജ് ചെയ്യുന്നതിൽ നിന്ന് പിന്മാറാൻ ഗായകൻ/കമ്പോസർ/ടിവി ഷോ ജഡ്ജ് അനു മാലിക്കിനോട് ആവശ്യപ്പെട്ടു. ഇന്ത്യൻ ഐഡൽ 5 ലെ ഒരു അസിസ്റ്റന്റ് പ്രൊഡ്യൂസർ ഡാനിക്ക ഡിസൂസ, മാലിക്കിന്റെ ഉപദ്രവകരമായ പെരുമാറ്റം നിർമ്മാതാക്കൾക്ക് അറിയാമായിരുന്നെന്നും എന്നാൽ മുമ്പ് അത് വേണ്ടത്ര ഗൗരവമായി എടുത്തിരുന്നില്ല എന്നും പറഞ്ഞതായി റിപ്പോർട്ടുണ്ട്. &quot;അദ്ദേഹം അധികാരം ദുരുപയോഗം ചെയ്തതായി അവർക്ക് അറിയാമായിരുന്നു, പക്ഷേ ഒന്നും സംഭവിച്ചില്ല&quot; ഡിസൂസ കുറിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://in.news.yahoo.com/anu-malik-asked-step-down-032106932.html|title=Anu Malik Asked to Step Down As Indian Idol 10 Judge; Former Assistant Producer Says Channel Already Knew About His Abuse of Power but Did Nothing|access-date=27 February 2019|website=in.news.yahoo.com}}&lt;/ref&gt;

അതേ ദിവസം തന്നെ സോണി ടിവി മാലിക്കിന്റെ പിരിച്ചുവിടൽ സംബന്ധിച്ച് ഔദ്യോഗിക പ്രസ്താവന പുറത്തിറക്കി, അതിൽ അനു മാലിക് ഇനി ഇന്ത്യൻ ഐഡൽ ജൂറി പാനലിന്റെ ഭാഗമല്ല എന്നും ഷോ അതിന്റെ ആസൂത്രിത ഷെഡ്യൂൾ തുടരും, വിശാലിനും നേഹയ്ക്കും ഒപ്പം ഇന്ത്യൻ ഐഡൽ സീസൺ 10 വിധിക്കാൻ ഞങ്ങൾ ഇന്ത്യൻ സംഗീതത്തിലെ പ്രമുഖരായ ചിലരെ അതിഥികളായി ക്ഷണിക്കും എന്നും ചേർത്തു. മാലിക് &quot;ഞാൻ, അനു മാലിക്, ഇപ്പോൾ എന്റെ ജോലിയിലും സംഗീതത്തിലും ഷോയിലും ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കാൻ കഴിയാത്തതിനാൽ ഇന്ത്യൻ ഐഡലിൽ നിന്ന് ഒരു ഇടവേള എടുക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു&quot;എന്ന ഒരു പ്രസ്താവന പുറത്തിറക്കി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://in.news.yahoo.com/sony-tv-breaks-silence-anu-135732715.html|title=Sony TV breaks silence on Anu Malik's 'Indian Idol' exit|access-date=27 February 2019|website=in.news.yahoo.com}}&lt;/ref&gt;

==== സാജിദ് ഖാൻ ====
2018 ഒക്ടോബറിൽ സലോനി ചോപ്ര സാജിദ് ഖാൻ തന്നെ ലൈംഗികമായി ഉപദ്രവിച്ചതിനെക്കുറിച്ച് സംസാരിച്ചു. സൂം യൂട്യൂബ് ചാനലിൽ സംപ്രേഷണം ചെയ്ത ഒരു അഭിമുഖത്തിൽ സലോനി ചോപ്ര സാജിദ് ഖാന്റെ ലൈംഗിക പീഡനത്തെയും മോശം പെരുമാറ്റത്തെയും കുറിച്ച് വിശദമായി പറഞ്ഞു. സാജിദ് ഖാൻ തന്റെ മുന്നിൽ വച്ച് മറ്റ് സ്ത്രീകളെ ലൈംഗികമായി ഉപദ്രവിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ചും അവർ സംസാരിച്ചു.&lt;ref&gt;Archived at [https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211205/MPimNiDjaY4 Ghostarchive] and the {{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=MPimNiDjaY4|title=Saloni Chopra talks about when SHE MET with Sajid Khan {{!}} #MeToo India {{!}} Exclusive|website=[[YouTube]]|access-date=2022-03-11|archive-date=2019-12-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20191214071303/https://www.youtube.com/watch?v=MPimNiDjaY4|url-status=bot: unknown}}: {{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=MPimNiDjaY4|title=Saloni Chopra talks about when SHE MET with Sajid Khan {{!}} #MeToo India {{!}} Exclusive|website=[[YouTube]]}}&lt;/ref&gt; ഈ ആരോപണങ്ങളെക്കുറിച്ച് അദ്ദേഹം ഇതുവരെ പ്രതികരിച്ചിട്ടില്ല. ഈ ആരോപണങ്ങളുടെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ നിരവധി ബോളിവുഡ് വമ്പൻമാർ അദ്ദേഹത്തിൽ നിന്ന് പരസ്യമായി അകന്നു. കൂടാതെ ഹൗസ്ഫുൾ 4 ന്റെ ഡയറക്ടറായി ഫർഹാദ് സാംജിയെ നിയമിച്ചു. ഒന്നിലധികം ലൈംഗിക പീഡന ആരോപണങ്ങളെത്തുടർന്ന് സാജിദ് ഖാനെ ഒരു വർഷത്തേക്ക് സസ്‌പെൻഡ് ചെയ്യുന്നതായി 2018 ഡിസംബറിൽ ഇന്ത്യൻ ഫിലിം ആൻഡ് ടെലിവിഷൻ ഡയറക്‌ടേഴ്‌സ് അസോസിയേഷൻ (IFTDA) പ്രഖ്യാപിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite news |title=#MeToo: Film Body Suspends Sajid Khan for One Year Over Sexual Harassment Allegations |url=https://www.news18.com/news/movies/metoo-film-body-suspends-sajid-khan-for-one-year-over-sexual-harassment-allegations-1971167.html |access-date=10 February 2021 |work=News18 |date=December 12, 2018}}&lt;/ref&gt;

=== വാർത്തകളും മാധ്യമങ്ങളും ===

* ലൈംഗിക പീഡനം, മാനസിക പീഡനം, അശ്ലീല കാര്യങ്ങൾ അയക്കുക തുടങ്ങിയ നിരവധി ആരോപണങ്ങൾക്ക് ശേഷം, [[ദ ടൈംസ്‌ ഓഫ്‌ ഇന്ത്യ|ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെ]] റെസിഡന്റ് എഡിറ്റർ കെ ആർ ശ്രീനിവാസ് 13 ഒക്ടോബർ 2018 ന് രാജിവച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thenewsminute.com/article/kr-sreenivas-resigns-times-india-resident-editor-after-multiple-me-too-allegations-89920|title=KR Sreenivas resigns as Times of India Resident Editor after multiple 'Me Too' allegations|date=13 October 2018|website=Thenewsminute.com}}&lt;/ref&gt;
* ഒക്‌ടോബർ 8-ന് ഒരു മുൻ ജീവനക്കാരി നൽകിയ ലൈംഗികാതിക്രമ ആരോപണത്തെത്തുടർന്ന്, പ്രശാന്ത് ഝാ  പ്രമുഖ ദിനപത്രമായ [[ദ ഹിന്ദുസ്ഥാൻ ടൈംസ്|ഹിന്ദുസ്ഥാൻ ടൈംസിന്റെ]] ബ്യൂറോ ചീഫും പൊളിറ്റിക്കൽ എഡിറ്റർ സ്ഥാനവും ഒഴിഞ്ഞു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thenewsminute.com/article/ht-chief-bureau-prashant-jha-steps-down-after-allegations-sexual-misconduct-89632|title=HT's Prashant Jha steps down as Chief of Bureau after allegations of sexual misconduct|date=8 October 2018|website=Thenewsminute.com}}&lt;/ref&gt;
* 2018 ഒക്‌ടോബർ 14-ന്, ചലച്ചിത്ര സംവിധായിക നിഷ്‌ത ജെയിൻ ഒരു ഫേസ്ബുക്ക് പോസ്റ്റിൽ, [[ദി വയർ]] അവതാരകനായ വിനോദ് ദുവ ജൂണിൽ തന്നെ പിന്തുടരുകയും ശല്യപ്പെടുത്തുകയും ലൈംഗികമായി ഉപദ്രവിക്കുകയും ചെയ്‌തുവെന്ന് ആരോപിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite news |title=After sexual harassment allegations against Vinod Dua, The Wire issues statement - Janta Ka Reporter 2.0 |url=http://www.jantakareporter.com/india/after-sexual-harassment-allegations-against-vinod-dua-the-wire-issues-statement/213134/ |access-date=14 October 2018 |work=Janta Ka Reporter 2.0 |date=14 October 2018 }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജൂലൈ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |title=#Metoo: Mallika Dua's father Vinod Dua accused of sexual harassment, 'slobbered' the face of a filmmaker |url=https://www.dnaindia.com/india/report-metoo-mallika-dua-s-father-vinod-dua-accused-of-sexual-harassment-slobbered-the-face-of-a-filmmaker-2675252 |access-date=14 October 2018 |work=dna |date=14 October 2018}}&lt;/ref&gt; ദുവയുടെ മകൾ [[മല്ലിക ദുവ]] തന്റെ പിതാവിനെ ആരോപണം കൈകാര്യം ചെയ്യാൻ അനുവദിക്കുമെന്നും അവനോടൊപ്പം നിൽക്കുമെന്നും പറഞ്ഞു.&lt;ref&gt;{{cite news |title=#MeToo movement: Mallika Dua reacts on sexual misconduct accusations on father Vinod Dua|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/metoo-movement-mallika-dua-reacts-on-sexual-misconduct-accusations-on-father-vinod-dua/articleshow/66206923.cms |access-date=14 October 2018 |work=The Times of India}}&lt;/ref&gt; ഒക്ടോബർ 17 ന്, തനിക്കെതിരായ ലൈംഗിക പീഡന ആരോപണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രസ്താവനയിൽ, തന്റെ ദ വയർ ഷോയായ 'ജൻ ഗൻ മൻ കി ബാത്തിന്റെ' ഏറ്റവും പുതിയ എപ്പിസോഡിൽ, #MeToo പ്രസ്ഥാനത്തെ &quot;നിസാരം&quot; എന്ന് ദുവ പരിഹസിച്ചു. തനിക്കെതിരായ ലൈംഗികാരോപണം അന്വേഷിക്കാൻ ദി വയറിനായി തന്റെ ഷോ ഒരാഴ്ചത്തേക്ക് നിർത്തിവയ്ക്കുകയാണെന്ന് ദുവ പറഞ്ഞു.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Vinod Dua issues statement on sexual harassment accusation against him on The Wire podcast, mocks #MeToo movement - Firstpost |url=http://www.firstpost.com/india/vinod-dua-issues-statement-on-sexual-harassment-accusation-against-him-mocks-metoo-movement-5398491.html |access-date=17 October 2018 |work=www.firstpost.com |archive-url=https://web.archive.org/web/20181017192813/http://www.firstpost.com/india/vinod-dua-issues-statement-on-sexual-harassment-accusation-against-him-mocks-metoo-movement-5398491.html | archive-date=17 October 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |title=Sabki Dhulai |url=https://www.newslaundry.com/2018/10/17/metoo-vinod-dua-the-wire |access-date=17 October 2018 |work=Newslaundry |archive-url=https://web.archive.org/web/20181017195243/https://www.newslaundry.com/2018/10/17/metoo-vinod-dua-the-wire |archive-date=17 October 2018 |language=en-us}}&lt;/ref&gt;

=== രാഷ്ട്രീയവും നിയമവും ===

==== വിദേശകാര്യ സഹമന്ത്രി ====
2018 ഒക്ടോബറിൽ, ഇന്ത്യയുടെ വിദേശകാര്യ സഹമന്ത്രിയായ [[എം.ജെ. അക്ബർ|എംജെ അക്ബറിനെതിരെ]] നിരവധി സ്ത്രീ സഹപ്രവർത്തകർ ലൈംഗികാതിക്രമം ആരോപിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://indianexpress.com/article/india/metoo-movement-six-women-speak-up-accuse-minister-mj-akbar-of-sexual-harassment-when-he-was-editor-5394625/|title=#MeToo campaign: Six women speak up, accuse Minister M J Akbar of sexual harassment when he was Editor|date=2018-10-10|work=The Indian Express|access-date=2018-10-10|language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.firstpost.com/politics/mj-akbar-must-resign-if-former-journalist-cant-explain-sexual-harassment-charges-says-congress-jaipal-reddy-5352051.html|title=Congress' Jaipal Reddy says MJ Akbar must resign if he can't explain sexual harassment charges - Firstpost|website=Firstpost.com|date=10 October 2018|access-date=16 October 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://thewire.in/media/mj-akbar-sexual-harassment|title=M.J. Akbar, Minister and Former Editor, Sexually Harassed and Molested Me|website=The Wire|access-date=16 October 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/mj-akbar-faces-metoo-heat-asked-to-cut-short-nigeria-visit-may-be-back-today/articleshow/66157559.cms|title=MJ Akbar faces #MeToo heat, asked to 'cut short' Nigeria visit, may be back today|first1=Dipanjan Roy|last1=Chaudhury|first2=Vasudha|last2=Venugopal|date=11 October 2018|newspaper=The Economic Times|access-date=16 October 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.financialexpress.com/india-news/metoo-sexual-harrassment-charges-against-mj-akbar-put-modi-government-in-a-spot-final-call-likely-soon/1345170/|title=#MeToo: Sexual harassment charges against MJ Akbar put Modi government in a spot, final call likely soon|date=11 October 2018|website=Financialexpress.com|access-date=16 October 2018}}&lt;/ref&gt; അക്ബറിനെതിരെ കുറഞ്ഞത് പത്ത് ആരോപണങ്ങളെങ്കിലും ഉയർന്നുവന്നിട്ടുണ്ട്.  [[സ്മൃതി ഇറാനി|സ്മൃതി ഇറാനിയും]] [[മനേക ഗാന്ധി|മനേക ഗാന്ധിയും]] ഉൾപ്പെടെയുള്ള അക്ബറിന്റെ സഹപ്രവർത്തകർ അദ്ദേഹത്തിനെതിരായ ഓൺലൈൻ സാക്ഷ്യങ്ങൾ അംഗീകരിക്കുകയും അന്വേഷണം ആവശ്യപ്പെടുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ജോലിസ്ഥലത്തെ പീഡനങ്ങൾക്കായി നിലവിലുള്ള നിയമ ചട്ടക്കൂട് പരിശോധിക്കാൻ ഒരു പാനൽ രൂപീകരിക്കുമെന്ന് വനിതാ ശിശു വികസന മന്ത്രാലയം അറിയിച്ചു.&lt;ref name=&quot;dailyhunt.in&quot;&gt;{{Cite web|url=https://m.dailyhunt.in/news/india/english/the+indian+economist-epaper-indecono/it+s+officially+a+week+since+india+s+metoo+movement+started+here+is+a+list+of+all+those+accused-newsid-99147196|title=It's officially a week since India's #MeToo movement started. Here is a list of all those accused. - The Indian Economist|access-date=16 October 2018|website=M.dailyhunt.in}}&lt;/ref&gt;

മാധ്യമപ്രവർത്തകയായ പ്രിയ രമണി തന്നെ അപകീർത്തികരമായി അപകീർത്തിപ്പെടുത്തിയെന്ന് ആരോപിച്ച് ഒക്ടോബർ പകുതിയോടെ ഡൽഹി ചീഫ് മെട്രോപൊളിറ്റൻ മജിസ്‌ട്രേറ്റിന് 41 പേജുള്ള കത്ത് അക്ബർ എഴുതിയിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;washingtonpost.com&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.washingtonpost.com/world/asia_pacific/after-a-deluge-of-metoo-allegations-indian-men-claim-they-are-the-ones-under-attack/2018/10/15/5db5a776-d06e-11e8-a275-81c671a50422_story.html|title=After a deluge of #MeToo allegations, Indian men claim they are the ones under attack|newspaper=[[Washington Post]]|access-date=16 October 2018}}&lt;/ref&gt; തനിക്കെതിരെ നിയമനടപടി സ്വീകരിക്കാനുള്ള അക്ബറിന്റെ തീരുമാനത്തിൽ കടുത്ത നിരാശയുണ്ടെന്ന് രമണി പറഞ്ഞു.&lt;ref name=&quot;washingtonpost.com&quot;/&gt; ക്രിമിനൽ മാനനഷ്ടക്കേസിൽ അക്ബർ വിജയിച്ചാൽ രമണിക്ക് രണ്ട് വർഷം വരെ തടവ് അനുഭവിക്കേണ്ടിവരും.&lt;ref name=&quot;Dutt&quot;&gt;{{cite news |last1=Dutt |first1=Barkha |title=An Indian minister accused of sexual abuse should have been sacked. Instead, he wants to punish women. |url=https://www.washingtonpost.com/news/global-opinions/wp/2018/10/15/an-indian-minister-accused-of-sexual-abuse-should-have-been-sacked-instead-he-wants-to-punish-women/ |access-date=20 December 2020 |newspaper=The Washington Post |date=October 16, 2018}}&lt;/ref&gt; ''SheThePeople.TV'' യിൽ എഴുതുന്ന ഭാവന ബിഷ്ത്, രമണിക്കെതിരായ കേസ് [പൊതു പങ്കാളിത്തത്തിനെതിരായ തന്ത്രപരമായ വ്യവഹാരത്തിന് ഒരു ഉദാഹരണമാണെന്നും അവർ പിന്മാറുന്നത് വരെ അവരെ ഭീഷണിപ്പെടുത്തുക എന്ന ഉദ്ദേശത്തിൽ ചെയ്യുന്ന &quot;സ്ത്രീകളെ കോടതിയിലേക്ക് വലിച്ചിഴക്കാനുള്ള ഒരു മാർഗമാണെന്നും&quot; വിശേഷിപ്പിച്ചു.&lt;ref name=&quot;Bisht&quot;&gt;{{cite web |last1=Bisht |first1=Bhawana |title=There Is A History Of Using SLAPP Suits To Silence Women |url=https://www.shethepeople.tv/news/there-is-a-history-of-using-slapp-suits-to-silence-women/ |website=SheThePeople.TV |access-date=20 December 2020 |date=October 20, 2018}}&lt;/ref&gt; 2021 ഫെബ്രുവരി 17-ന് വിധി വരുമെന്ന പ്രതീക്ഷയിൽ 2021 ഫെബ്രുവരി 10-ന് ''ദി ക്വിന്റ്'' മാനനഷ്ടക്കേസിന്റെ ഒരു അവലോകനം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Saran |first1=Mekhala |title=Akbar-Ramani Case: How a Journalist Was Tried for Saying #MeToo |url=https://www.thequint.com/news/law/mj-akbar-priya-ramani-case-background-explained-verdict-10-february |access-date=10 February 2021 |work=The Quint |date=February 10, 2021}}&lt;/ref&gt;

ഒക്‌ടോബർ 16-ന്, പത്രപ്രവർത്തകയായ തുഷിത പട്ടേൽ (ആംനസ്റ്റി ഇന്റർനാഷണൽ ഇന്ത്യയുടെ ഡയറക്‌ടർ ആകർ പട്ടേലിന്റെ ഭാര്യ) സ്‌ക്രോൾ.ഇനിൽ, 1990-കളുടെ തുടക്കത്തിൽ, അക്ബർ എഡിറ്റർ ആയിരുന്നപ്പോൾ അക്ബറുമായുള്ള കൂടിക്കാഴ്ചയ്ക്കിടെ അക്ബർ നടത്തിയ ലൈംഗികാതിക്രമ സംഭവങ്ങൾ വിശദമാക്കി ഒരു ലേഖനം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. ആ സമയം അക്ബർ [[ഡെക്കാൻ ക്രോണിക്കിൾ|ഡെക്കാൻ ക്രോണിക്കിളിന്റെ]] തലവനും പട്ടേൽ സീനിയർ സബ് എഡിറ്ററുമായിരുന്നു. അക്ബർ തന്നോട് അപമര്യാദയായി പെരുമാറുകയും ബലമായി ചുംബിക്കുകയും ചെയ്ത വ്യത്യസ്ത സംഭവങ്ങൾ പട്ടേൽ വിവരിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://scroll.in/article/898460/mj-akbar-stop-with-the-lying-you-sexually-harassed-me-too-your-threats-will-not-silence-us|title=MJ Akbar, stop with the lying. You sexually harassed me too. Your threats will not silence us|access-date=16 October 2018|last=Patel|first=Tushita|website=Scroll.in}}&lt;/ref&gt; തനിക്കെതിരായ ആരോപണങ്ങളിൽ വ്യക്തിപരമായി പോരാടാൻ തീരുമാനിച്ച എംജെ അക്ബർ ഒക്ടോബർ 17 ന് വിദേശകാര്യ സഹമന്ത്രി സ്ഥാനത്ത് നിന്ന് രാജിവച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/metoo-fallout-minister-of-state-mj-akbar-resigns/articleshow/66261655.cms|title=#MeToo fallout: MJ Akbar resigns as minister of state for external affairs - Times of India ►|website=[[The Times of India]]}}&lt;/ref&gt;

ഒക്‌ടോബർ 18-ന് [[ഡെൽഹി|ഡൽഹിയിലെ]] പട്യാല ഹൗസ് കോടതിയിൽ അക്ബറിന്റെ മാനനഷ്ടക്കേസിന്റെ വാദം കേൾക്കൽ ആരംഭിച്ചു. അക്ബർ ഹാജരായില്ലെങ്കിലും മുതിർന്ന അഭിഭാഷക ഗീത ലൂത്രയാണ് ഹാജരായത്. 2018 ഒക്ടോബർ 30 ന് അദ്ദേഹത്തിന്റെ മൊഴി രേഖപ്പെടുത്തുമെന്ന് കോടതി പറഞ്ഞു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://in.news.yahoo.com/metoo-mj-akbar-sues-priya-063907778.html|title='Not Consensual': Pallavi Gogoi After MJ Akbar Denied Rape Charge|access-date=27 February 2019|website=in.news.yahoo.com}}&lt;/ref&gt; 2021 ഫെബ്രുവരി 17 ന്, കുറ്റം തെളിയിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ലെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി പ്രിയ രമണിക്കെതിരായ അക്ബറിന്റെ പരാതി കോടതി തള്ളി.&lt;ref name=&quot;NDTV&quot;&gt;{{cite news |last1=All India |title=&quot;Ray Of Hope&quot;: Bollywood Celebrates Priya Ramani's Acquittal In Defamation Case |url=https://www.ndtv.com/india-news/ray-of-hope-bollywood-celebrates-priya-ramanis-acquittal-in-defamation-case-2372720 |access-date=17 February 2021 |work=NDTV |agency=Press Trust of India |date=February 17, 2021}}&lt;/ref&gt; വിധിയിൽ ജഡ്ജി രവീന്ദ്ര കുമാർ പാണ്ഡെ &quot;ചില വ്യക്തികൾ സമൂഹത്തിൽ എത്രമാത്രം ബഹുമാനിക്കപ്പെടുന്നുണ്ടെങ്കിലും, അവരുടെ വ്യക്തിപരമായ ജീവിതത്തിൽ അവർക്ക് സ്ത്രീകളോട് അങ്ങേയറ്റം ക്രൂരത കാണിക്കാൻ കഴിയും,&quot; എന്നും &quot;നമ്മുടെ സമൂഹം ലൈംഗികദുരുപയോഗവും ലൈംഗിക പീഡനവും ഇരകളിൽ അതിന്റെ പ്രത്യാഘാതങ്ങളും മനസ്സിലാക്കേണ്ട സമയം അതിക്രമിച്ചിരിക്കുന്നു&quot; എന്നും എഴുതി.&lt;ref name=&quot;MitraCNN&quot;&gt;{{cite news |last1=Mitra |first1=Esha |last2=Yeung |first2=Jessie |last3=Suri |first3=Manveena |title=Indian court rules in favor of female journalist sued for defamation over sexual harassment allegations |url=https://www.cnn.com/2021/02/18/india/india-priya-ramani-defamation-case-intl-hnk/index.html |access-date=23 February 2021 |work=CNN |date=February 18, 2021}}&lt;/ref&gt; &quot;അപകീർത്തിയുണ്ടാക്കിയെന്ന ക്രിമിനൽ പരാതിയുടെ പേരിൽ ലൈംഗികാതിക്രമത്തിനെതിരെ (അവളുടെ) ശബ്ദം ഉയർത്തിയതിന് സ്ത്രീയെ ശിക്ഷിക്കാനാവില്ല&quot; പാണ്ടെ ചേർത്തു.&lt;ref name=&quot;MitraCNN&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Kothari&quot;&gt;{{cite news |last1=Kothari |first1=Jayna |title=Priya Ramani verdict has expanded the law on sexual harassment |url=https://indianexpress.com/article/opinion/columns/priya-ramani-verdict-has-expanded-the-law-on-sexual-harassment-7201745/ |access-date=26 February 2021 |work=The Indian Express |date=February 24, 2021}}&lt;/ref&gt;

== വെല്ലുവിളികൾ ==
ഇന്ത്യയിലെ മീ ടൂ പ്രസ്ഥാനം യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സിലെ പ്രസ്ഥാനത്തിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമാണ്.  ഹാർവി വെയ്ൻസ്റ്റീനെതിരായ ആരോപണങ്ങൾ യുഎസിലെ വിശ്വസനീയമായ സ്രോതസ്സുകൾ അന്വേഷിച്ചു, എന്നാൽ ഇന്ത്യയിൽ, സ്ത്രീകൾ അവരുടെ പരാതികൾ പോസ്റ്റ് ചെയ്തപ്പോൾ സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ ആരോപണങ്ങൾ ഉയർന്നു. &lt;ref name=&quot;washingtonpost.com&quot; /&gt; കൂടാതെ, [[അപകീർത്തി|ഇന്ത്യയിലെ അപകീർത്തത്തിനെതിരായ]] നിയമങ്ങൾ, സ്വന്തം ആരോപണങ്ങൾ തെളിയിക്കാൻ കഴിയാത്ത സ്ത്രീകളെ പ്രോസിക്യൂട്ട് ചെയ്യാനും കൂടാതെ, പരമാവധി രണ്ട് വർഷത്തെ ജയിൽ ശിക്ഷയ്‌ക്ക് വിധേയമാക്കാനും അനുവദിക്കുന്നു, അതേസമയം ഒന്നാം ഭേദഗതി അമേരിക്കയിൽ അത്തരം അവകാശങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;washingtonpost.com&quot; /&gt; തൽഫലമായി, [[ജോലിസ്ഥലത്തെ സ്ത്രീകൾക്കെതിരെയുള്ള ലൈംഗിക പീഡനം (തടയലും, നിരോധനവും, പരിഹാരവും) നിയമം 2013|2013-ലെ ജോലിസ്ഥലത്ത് സ്ത്രീകൾക്ക് നേരെയുള്ള ലൈംഗികാതിക്രമം (തടയൽ, നിരോധനം, പരിഹാരം) നിയമം]] ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനായി പ്രവർത്തകർ പ്രവർത്തിക്കാൻ തുടങ്ങി, ഇത് സ്ഥാപിതമായെങ്കിലും തുടക്കം മുതൽ ഇത് നടപ്പിലാക്കുന്നത് കൃത്യമായല്ല.&lt;ref name=&quot;washingtonpost.com&quot; /&gt;

2018 ഒക്‌ടോബർ പകുതിയോടെ, ഇന്ത്യയിലെ സോഷ്യൽ &quot;മീ ടൂ&quot; കാമ്പെയ്‌ൻ വളരുകയും പ്രധാന മാധ്യമങ്ങൾ പ്രാധാന്യമുള്ള വിഷയമായി അത് കവർ ചെയ്യുകയും, ഇരകൾ നിരന്തരം അവരെ ദുരുപയോഗം ചെയ്യുന്നവരെ വെളിപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു തുടങ്ങി.&lt;ref name=&quot;NYTimes&quot;&gt;{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2018/10/09/world/asia/india-sexual-harassment-me-too-bollywood.html|title=After a Long Wait, India's #MeToo Movement Suddenly Takes Off|newspaper=The New York Times|access-date=16 October 2018|date=2018-10-09|last1=Goel|first1=Vindu|last2=Venkataraman|first2=Ayesha|last3=Schultz|first3=Kai}}&lt;/ref&gt; കുറ്റാരോപിതരായ പലർക്കും ജോലിയിൽ നിന്ന് ജോലിയിൽ നിന്ന് പിരിച്ചുവിടുകയോ രാജിവെക്കുകയോ ചെയ്യുക, അതത് വ്യവസായങ്ങളിലെ അംഗങ്ങളിൽ നിന്ന് അപലപിക്കപ്പെടുക, അവരുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കെതിരെ അവരുടെ ആരാധകരിൽ നിന്നും/അല്ലെങ്കിൽ പൊതുജനങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള രോഷം എന്നിവ പോലുള്ള വലിയ സാമൂഹിക പ്രത്യാഘാതങ്ങൾക്ക് കാരണമായി.  അതുപോലെ, കുറ്റാരോപിതർക്ക് പലപ്പോഴും സാമൂഹിക പിന്തുണയും മാധ്യമങ്ങളിൽ നിന്ന് കൂടുതൽ കവറേജും ലഭിക്കുകയും, ഇരകൾക്ക് പ്രതികളിൽ നിന്ന് ഭീഷണി വരികയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.

ഇന്ത്യൻ മീ ടൂ പ്രസ്ഥാനം ലൈംഗിക പീഡനത്തിന്റെയും ദുരുപയോഗത്തിന്റെയും കഥകൾ മുൻ‌നിരയിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്നപ്പോൾ, ഇത് വളരെ വലിയ പ്രതിഭാസത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗം മാത്രമേ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നുള്ളൂ. സോഷ്യൽ മീഡിയ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളുടെ പരിമിതികളെ വിവരിക്കാൻ പണ്ഡിതയായ ഷാമിക ദീക്ഷിത് 'സാങ്കൽപ്പിക നിയന്ത്രണങ്ങൾ' എന്ന പദം ഉപയോഗിച്ചു, ഇത് നിരവധി ഇന്ത്യൻ സ്ത്രീകളെ സംസാരിക്കുന്നതിൽ നിന്ന് നിരുത്സാഹപ്പെടുത്തിയതായി പറയുന്നു. അഭിമുഖങ്ങളിലൂടെ, കുടുംബപരവും സാമൂഹികവുമായ അധിക്ഷേപങ്ങളും ഒറ്റപ്പെടുത്തലുകളും ആത്യന്തികമായി അവരുടെ അനുഭവങ്ങൾ പരസ്യമായി പ്രകടിപ്പിക്കാൻ സ്ത്രീകളെ പരിമിതപ്പെടുത്തുന്നുവെന്ന് അവർ വെളിപ്പെടുത്തി.&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Dixit |first1=Shamika |title=I Refused to Say #MeToo: Negotiating Between Individual Agency and 'Imagined' Platform Constraints |journal=Journal of Creative Communications |date=10 January 2021 |volume=17 |pages=35–48 |doi=10.1177/0973258620980550 |s2cid=234281763 |url=https://journals.sagepub.com/doi/full/10.1177/0973258620980550 |access-date=12 September 2022}}&lt;/ref&gt;

== വിമർശനം ==
മാധ്യമപ്രവർത്തക സീമ മുസ്തഫ തങ്ങളുടെ വ്യക്തിപരമായ അനുഭവങ്ങൾ പങ്കുവെച്ച സ്ത്രീകൾക്ക് പ്രോത്സാഹനം നൽകുകയും ഇത് ഇന്ത്യയുടെ വനിതാ പ്രസ്ഥാനത്തിന് വലിയ നേട്ടമാണെന്ന് പറയുകയും ചെയ്തു, എന്നാൽ പ്രസ്ഥാനത്തിന്, പ്രസ്ഥാനത്തെ ശക്തിപ്പെടുത്താൻ സഹായിക്കുന്ന ആന്തരിക വിമർശനം ഇല്ലെന്ന് അവർക്ക് തോന്നി.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite news|url=https://www.thecitizen.in/index.php/en/NewsDetail/index/7/15213/Whoa-MeToo-Hold-Your-Horses|title=Whoa #MeToo, Hold Your Horses…|last=mustafa|first=seema|work=The Citizen|access-date=2018-10-17|language=en-US|archive-date=2018-10-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20181017123927/https://www.thecitizen.in/index.php/en/NewsDetail/index/7/15213/Whoa-MeToo-Hold-Your-Horses|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ''[[ദ ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസ്|ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസിലെ]]'' തവ്‌ലീൻ സിംഗ് ഇന്ത്യയിലെ മീ ടൂ പ്രസ്ഥാനത്തിൽ പങ്കെടുക്കുന്നവരെ വിമർശിച്ചു, പ്രസ്ഥാനത്തെ നയിക്കുന്ന 'ലിബറലുകൾ' അവരുടെ കാഴ്ചപ്പാടുകളോടുള്ള വിയോജിപ്പുകളോട് 'ഇല്ലിബറൽ' ആണെന്ന് അവകാശപ്പെട്ടു.&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite news|url=https://indianexpress.com/article/opinion/columns/metoo-india-sexual-harassment-media-timesup-5400987/|title=Fifth column: Why I am not MeToo|date=2018-10-14|work=The Indian Express|access-date=2018-10-17|language=en-US}}&lt;/ref&gt; ഫസ്റ്റ്‌പോസ്റ്റിലെ ഗോവിന്ദ് കൃഷ്ണൻ വി ''മുസ്തഫയുടെ'' വികാരങ്ങളോട് യോജിച്ചു, കൂടാതെ ഇന്ത്യയിലെ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ഒരു പരിമിതി, അത് പ്രസ്ഥാനത്തെ ശക്തിപ്പെടുത്താൻ സഹായിക്കുന്ന സൃഷ്ടിപരമായ വിമർശനങ്ങളിൽ നിന്ന് ഒഴിവാകുന്നുവെന്നതാണ് എന്ന് അദ്ദേഹം പറയുന്നു.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.firstpost.com/india/metoo-in-india-accusation-against-a-man-cant-be-construed-as-guilt-calculus-of-probability-should-account-for-innocence-5381271.html|title=#MeToo: Accusations against men can't be construed as guilt; calculus of probability should account for innocence - Firstpost|access-date=2018-10-17|date=15 October 2018|website=www.firstpost.com}}&lt;/ref&gt; ഒരു സാമ്യം എന്ന നിലയിൽ, ഇത്തരത്തിലുള്ള വിമർശനങ്ങൾ കാരണം ഫെമിനിസം കാലക്രമേണ പരിണമിച്ചുവെന്ന് അദ്ദേഹം പരാമർശിച്ചു.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;

സോഷ്യൽ മീഡിയയിലെ മീ ടൂ മൂവ്‌മെന്റിന്റെ സ്വരത്തെക്കുറിച്ചും വ്യവഹാരത്തെക്കുറിച്ചും മുസ്തഫ തന്റെ എതിർപ്പ് പ്രകടിപ്പിച്ചു.  അവളുടെ വിമർശനത്തിന്റെ ഒരു പ്രധാന കാര്യം, വലിയ കുറ്റങ്ങളായ 'ബലാത്സംഗത്തിനും ലൈംഗികാതിക്രമത്തിനും കുറ്റക്കാരനായ ഒരു പുരുഷനെ, ഒരു സ്ത്രീയെ മദ്യം കുടിക്കാൻ അഭ്യർത്ഥിച്ച പുരുഷനിൽ നിന്ന്, അല്ലെങ്കിൽ അസ്വീകാര്യമായ ഒരു സന്ദേശമയച്ച പുരുഷനിൽ വേർതിരിക്കാനുള്ള കഴിവില്ലായ്മയാണ്, ചിലർ രണ്ടിനും ഒരേ 'ശിക്ഷ' നൽകുന്നതിന് വാദിക്കുന്നു.  കൃഷ്ണയും ഈ വീക്ഷണം പങ്കുവെച്ചു കൊണ്ട് &quot;ഇത് ഇന്ത്യയുടെ മീ ടൂവിന് വലിയ പ്രാധാന്യമുള്ള ഒരു വെല്ലുവിളിയായി തുടരുന്നു, അത് ഇതുവരെ മറികടക്കുന്നതിൽ വിജയിച്ചിട്ടില്ല&quot; എന്ന് പറയുന്നു.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt; മുസ്തഫയും സിംഗും, ഇന്ത്യയിലെ നിലവിലെ പ്രസ്ഥാനം &quot;വരേണ്യവും മെട്രോപൊളിറ്റൻ സ്വഭാവമുള്ളതുമാണ്&quot; എന്നും ഇത് സാധാരണ ഇന്ത്യക്കാരെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നതിൽ പരാജയപ്പെട്ടു എന്നും വിമർശിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt; പ്രതികൾക്ക് സ്വയം പ്രതിരോധിക്കാനുള്ള ശരിയായ അവസരം നിഷേധിക്കുന്ന, പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ &quot;ആൾക്കൂട്ട മാനസികാവസ്ഥ&quot;യെയും മുസ്തഫ വിമർശിച്ചു.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

== അവലംബങ്ങൾ ==
{{reflist}}

== പുറം കണ്ണികൾ ==

* [https://web.archive.org/web/20250328115814/https://data.indianexpress.com/metoo-tracker/ ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസ് - &quot;മീ ടൂ&quot; ട്രാക്കർ]
* [https://timesofindia.indiatimes.com/india/me-too/ ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ - &quot;മീ ടൂ&quot; കുറ്റാരോപിതരുടെ വിഷ്വൽ കാറ്റലോഗ്]
* [https://metoorising.withgoogle.com/ &quot;മീ ടൂ റൈസിംഗ്&quot; - &quot;മീ ടൂ&quot; പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ 3D ഗ്ലോബൽ ദൃശ്യവൽക്കരണം]
[[വർഗ്ഗം:സ്ത്രീകൾക്ക് എതിരായ അതിക്രമങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ബോളിവുഡ്]]
[[വർഗ്ഗം:ഹാഷ് ടാഗുകൾ]]</text>
      <sha1>j1z36efg0fsir3yyfmveonoo73netgm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>മൈക്കോളജി</title>
    <ns>0</ns>
    <id>568150</id>
    <revision>
      <id>4680709</id>
      <parentid>4675343</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T11:28:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>4680709</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23744" sha1="7cdliib5jon88n1f4qs4uy8p2bce4et" xml:space="preserve">{{PU|Mycology}}
[[പ്രമാണം:Mycena_leaiana_var._australis.jpg|ലഘുചിത്രം|300x300ബിന്ദു| [[കൂൺ]] ഒരുതരം ഫംഗസ് പ്രത്യുത്പാദന അവയവമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.]]
ഫംഗസ് അഥവാ [[പൂപ്പൽ|പൂപ്പലുകളെക്കുറിച്ചുള്ള]] പഠനങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട [[ജീവശാസ്ത്രം|ജീവശാസ്ത്ര]] ശാഖയാണ് '''മൈക്കോളജി'''. ഫംഗസുകളുടെ [[ജനിതകശാസ്ത്രം|ജനിതക]] [[ജൈവരസതന്ത്രം|രാസ]] പ്രത്യേകതകൾ, [[ജൈവവർഗ്ഗീകരണശാസ്ത്രം|ടാക്സോണമി]], മനുഷ്യർക്ക് അവയുടെ ഉപയോഗം ([[നാട്ടുവൈദ്യം|പരമ്പരാഗത വൈദ്യശാസ്ത്രം]], ഭക്ഷണം മുതലായല) അതുപോലെ അവ മൂലമുണ്ടാകുന്ന അപകടങ്ങൾ (വിഷം അല്ലെങ്കിൽ അണുബാധ) എന്നിവ മൈക്കോളജിയുടെ ഭാഗമാണ്.

മൈക്കോളജിയിൽ സ്പെഷ്യലൈസ് ചെയ്ത ഒരു ബയോളജിസ്റ്റിനെ '''മൈക്കോളജിസ്റ്റ്''' എന്ന് വിളിക്കുന്നു.

സസ്യ രോഗകാരികളിൽ ഭൂരിഭാഗവും ഫംഗസുകളാണ് എന്നതിനാൽ, മൈക്കോളജി, സസ്യരോഗങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനമായ [[സസ്യരോഗശാസ്ത്രം|ഫൈറ്റോപാത്തോളജിയുമായി]] അടുത്ത് ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

== അവലോകനം ==
ചരിത്രപരമായി, മൈക്കോളജി [[സസ്യശാസ്ത്രം|സസ്യശാസ്ത്രത്തിന്റെ]] ഒരു ശാഖയായിരുന്നു, ഇതിന് കാരണം, [[ജീവപരിണാമം|പരിണാമപരമായി]]  ഫംഗസുകൾക്ക് സസ്യങ്ങളേക്കാൾ [[ജന്തു|മൃഗങ്ങളുമായി]] ആണ് അടുത്ത ബന്ധമുള്ളത് എങ്കിലും, ഏതാനും ദശാബ്ദങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് വരെ ഇത് തിരിച്ചറിഞ്ഞിരുന്നില്ല എന്നതാണ്. &lt;ref name=&quot;Woese_1990&quot;&gt;{{Cite journal|last=Woese|issue=12|bibcode=1990PNAS...87.4576W|pmc=54159|doi=10.1073/pnas.87.12.4576|pmid=2112744|year=1990|pages=4576–9|volume=87|first=Carl R.|journal=Proc Natl Acad Sci USA|title=Towards a natural system of organisms: proposal for the domains Archaea, Bacteria, and Eucarya|url=https://archive.org/details/sim_proceedings-of-the-national-academy-of-sciences-usa_1990-06_87_12/page/4576|first3=M|last3=Wheelis|first2=O|last2=Kandler|authorlink2=Otto Kandler}}&lt;/ref&gt; പരിണാമപരമായ ഈ ബന്ധം തിരിച്ചറിയുന്നത് 1969 ൽ ആണ്.&lt;ref name=&quot;Whittaker organisms&quot;&gt;{{cite journal|author=Whittaker RH|title=New concepts of kingdoms of organisms: evolutionary relations are better represented by new classifications than by the traditional two kingdoms|url=https://archive.org/details/sim_science_1969-01-10_163_3863/page/150|journal=Science |volume=163|issue=3863|pages=150–160|date=10 January 1969|doi=10.1126/science.163.3863.150|pmid=5762760 }}&lt;/ref&gt; പ്രഗൽഭ ''മൈക്കോളജിസ്റ്റുകളിൽ'' ഏലിയാസ് മാഗ്നസ് ഫ്രൈസ്, ക്രിസ്റ്റ്യൻ ഹെൻഡ്രിക് പെർസൂൺ, ആന്റൺ ഡി ബാരി, എലിസബത്ത് ഈറ്റൺ മോഴ്സ്, ലൂയിസ് ഡേവിഡ് വോൺ ഷ്വെയ്നിറ്റ്സ് എന്നിവരും ഉൾപ്പെടുന്നു.

'''പിയർ ആൻഡ്രിയ സക്കാർഡോ''' അപൂർണ്ണമായ ഫംഗസുകളെ ബീജത്തിന്റെ നിറവും രൂപവും അനുസരിച്ച് തരംതിരിക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു സംവിധാനം വികസിപ്പിച്ചെടുത്തു, ഇത് [[ഡി.എൻ.എ. ഫിംഗർപ്രിന്റിംഗ്|ഡിഎൻഎ വിശകലനത്തിലൂടെയുള്ള]] വർഗ്ഗീകരണത്തിന് മുമ്പ് ഉപയോഗിച്ച പ്രാഥമിക സംവിധാനമായിരുന്നു. കൂണുകൾക്കായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന എല്ലാ [[ദ്വിപദ നാമപദ്ധതി|പേരുകളുടെയും]] സമഗ്രമായ ലിസ്റ്റ് ആയ സില്ലോജിന്റെ പേരിൽ അദ്ദേഹം ഏറ്റവും പ്രശസ്തനാണ്. [[കിങ്ഡം|ബൊട്ടാണിക്കൽ കിംഗ്ഡം]] ആയ [[പൂപ്പൽ|ഫംഗസിന്റെ]] സമഗ്രവും ന്യായമായും ആധുനികവുമായ ഇത്തരത്തിലുള്ള ഒരേയൊരു കൃതിയാണ് സില്ലോജ്. 

പല ഫംഗസുകളും വിഷപദാർത്ഥങ്ങൾ, &lt;ref&gt;Ciegler, A., S. Kadis, and S. J. Ajl. &lt;/ref&gt; [[ആന്റിബയോട്ടിക്ക്|ആൻറിബയോട്ടിക്കുകൾ]], &lt;ref name=&quot;Brian1951&quot;&gt;{{Cite journal|last=Brian|first=P. W.|title=Antibiotics produced by fungi|url=https://archive.org/details/sim_botanical-review_1951-06_17_6/page/357|journal=The Botanical Review|volume=17|issue=6|year=1951|pages=357–430|issn=0006-8101|doi=10.1007/BF02879038}}&lt;/ref&gt; മറ്റ് ദ്വിതീയ ഉപാപചയങ്ങൾ എന്നിവ ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നു. ഉദാഹരണത്തിന്, കോസ്‌മോപൊളിറ്റൻ (ലോകമെമ്പാടുമുള്ള) ജനുസ്സായ ''ഫ്യൂസാറിയവും അവയുടെ വിഷവസ്തുക്കളും'' മനുഷ്യരിൽ ഉണ്ടാക്കുന്ന അലിമെന്ററി ടോക്സിക് അലൂക്കിയയുടെ മാരകമായ രോഗപ്പകർച്ചയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് എബ്രഹാം ജോഫ് വിപുലമായി പഠിച്ചു. &lt;ref name=&quot;JoffeYagen1978&quot;&gt;E.g. {{Cite journal|last=Joffe|first=Abraham Z.|last2=Yagen|first2=Boris|title=Intoxication produced by toxic fungi Fusarium poae and F. sporotrichioides on chicks|journal=Toxicon|volume=16|issue=3|year=1978|pages=263–273|issn=0041-0101|doi=10.1016/0041-0101(78)90087-9|pmid=653754}}&lt;/ref&gt;

[[സഹജീവനം|സഹജീവികളുടെ]] വേഷങ്ങളിൽ, ഉദാ: [[മൈക്കോറൈസ|മൈകോറൈസ]], [[പ്രാണി|പ്രാണികളുടെ]] സഹജീവികൾ, [[കൽപ്പായൽ|ലൈക്കണുകൾ]] എന്നിവയുടെ രൂപത്തിൽ, ഫംഗസ് ഭൂമിയിലെ ജീവന് അടിസ്ഥാനമാണ്. [[ലിഗ്നിൻ]] പോലെയുള്ള സങ്കീർണ്ണമായ ജൈവ [[ജൈവതന്മാത്ര|തന്മാത്രകൾ]], സെനോബയോട്ടിക്സ്, [[പെട്രോളിയം]], പോളിസൈക്ലിക് ആരോമാറ്റിക് ഹൈഡ്രോകാർബണുകൾ തുടങ്ങിയ പല മലിനീകരണ വസ്തുക്കളും ഇല്ലാതാക്കാൻ പല ഫംഗസുകളും പ്രാപ്തമാണ്. ഈ തന്മാത്രകളെ വിഘടിപ്പിക്കുന്നതിലൂടെ, ആഗോള [[കാർബൺ ചക്രം|കാർബൺ ചക്രത്തിൽ]] ഫംഗസ് നിർണായക പങ്ക് വഹിക്കുന്നു.

ഫംഗസുകളും പരമ്പരാഗതമായി ഫംഗസായി അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ള ഓമൈസെറ്റുകളും മൈക്സോമൈസെറ്റുകളും (സ്ലിം പൂപ്പൽ) പോലുള്ള മറ്റ് ജീവജാലങ്ങളും പലപ്പോഴും സാമ്പത്തികമായും സാമൂഹികമായും പ്രധാനമാണ്, കാരണം ഇവ ചില മൃഗങ്ങൾക്കും (മനുഷ്യർ ഉൾപ്പെടെ) സസ്യങ്ങൾക്കും രോഗങ്ങൾക്ക് കാരണമാകുന്നു.&lt;ref name=&quot;De Lucca 2007 pp. 3–13&quot;&gt;{{Cite journal|last=De Lucca|first=AJ|title=Harmful fungi in both agriculture and medicine.|journal=Revista iberoamericana de micologia|volume=24|issue=1|year=2007|issn=1130-1406|pmid=17592884|pages=3–13}}&lt;/ref&gt;

രോഗകാരികളായ ഫംഗസുകൾ കൂടാതെ, വിവിധ രോഗകാരികൾ മൂലമുണ്ടാകുന്ന സസ്യ രോഗങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കുന്നതിൽ പല കുമിൾ ഇനങ്ങളും വളരെ പ്രധാനമാണ്. ഉദാഹരണത്തിന്, ''[[ട്രൈക്കോഡെർമ]]'' എന്ന ഫിലമെന്റസ് ഫംഗൽ ജനുസ്സിലെ ഇനങ്ങളെ ഫലപ്രദമായ വിള രോഗങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിനുള്ള രാസ-അധിഷ്ഠിത ഉൽപ്പന്നങ്ങൾക്ക് പകരമായി ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ജൈവ നിയന്ത്രണ ഏജന്റുകളിലൊന്നായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. 

1868-ൽ വൂൾഹോപ്പ് നാച്ചുറലിസ്റ്റ് ഫീൽഡ് ക്ലബ് സംഘടിപ്പിച്ച ആദ്യത്തെ മീറ്റിംഗിന് ശേഷം രസകരമായ ഇനം ഫംഗസുകളെ കണ്ടെത്താനുള്ള ഫീൽഡ് മീറ്റിംഗുകൾ 'ഫോറേകൾ' എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Anon|title=A foray among the funguses|journal=Transactions of the Woolhope Naturalists' Field Club|volume=1868|year=1868|pages=184–192|url=https://www.biodiversitylibrary.org/item/44662#page/254/mode/1up|publisher=Woolhope Naturalists' Field Club.}}&lt;/ref&gt;

ചില ഫംഗസുകൾ മനുഷ്യരിലും മറ്റ് മൃഗങ്ങളിലും രോഗമുണ്ടാക്കാം. മൃഗങ്ങളെ ബാധിക്കുന്ന രോഗകാരികളായ ഫംഗസുകളെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനത്തെ മെഡിക്കൽ മൈക്കോളജി എന്ന് വിളിക്കുന്നു. &lt;ref name=&quot;SanBlasCalderone&quot;&gt;{{Cite book|url=http://www.horizonpress.com/pat2|title=Pathogenic Fungi|publisher=Caister Academic Press|year=2008|isbn=978-1-904455-32-5|editor-last=San-Blas G|editor-last2=Calderone RA|archive-date=2014-11-22|access-date=2022-04-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20141122200013/http://www.horizonpress.com/pat2|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== ചരിത്രം ==
[[ചരിത്രാതീതകാലം|ചരിത്രാതീത]] കാലത്ത് മനുഷ്യർ ഭക്ഷണമായി കൂൺ ശേഖരിക്കാൻ തുടങ്ങിയതായി വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. [[യൂറിപ്പിഡിസ്|യൂറിപ്പിഡിസിന്റെ]] (ബിസി 480-406) കൃതികളിലാണ് കൂണുകളെക്കുറിച്ച് ആദ്യമായി എഴുതിയിട്ടുള്ളത്. ഗ്രീക്ക് തത്ത്വചിന്തകനായ [[തിയോഫ്രാസ്റ്റസ്|തിയോഫ്രാസ്റ്റോസ്]] ഓഫ് എറെസോസ് (ബി.സി. 371-288) ഒരുപക്ഷേ സസ്യങ്ങളെ വ്യവസ്ഥാപിതമായി വർഗ്ഗീകരിക്കാൻ ശ്രമിച്ച ആദ്യ വ്യക്തിയാണ്. അദ്ദേഹം ചില അവയവങ്ങൾ നഷ്ടപ്പെട്ട സസ്യങ്ങളായി കൂണുകളെ കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. പിന്നീട് [[പ്ലീനി|പ്ലിനി ദി എൽഡർ]] (എ.ഡി. 23-79 ) ആണ് തന്റെ എൻസൈക്ലോപീഡിയയായ ''[[നാച്വറലിസ് ഹിസ്റ്റോറിയ|നാച്ചുറലിസ് ഹിസ്റ്റോറിയയിൽ]]'' &amp;#x2013; ട്രഫിൾസിനെക്കുറിച്ച് കുറിച്ച് എഴുതിയത്. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus:text:1999.02.0137:book=19:chapter=11&amp;highlight=truffle,tuber|title=Book 19, Chapter 11.|access-date=February 28, 2021|last=Pliny the Elder|website=www.perseus.tufts.edu|trans-title=Natural History}}&lt;/ref&gt; ''മൈക്കോളജി'' എന്ന വാക്ക് [[ഗ്രീക്ക് ഭാഷ|പുരാതന ഗ്രീക്കിൽ]] നിന്നാണ് വന്നത്. &quot;ഫംഗസ്&quot; എന്നർഥം വരുന്ന [[wiktionary:μύκης|μύκης]] (മ്യൂക്കസ്), &quot;പഠനം&quot; എന്നർഥം വരുന്ന പ്രത്യയം {{Lang|grc|[[wikt:-λογία|-λογία]]}} (''-ലോഗിയ'') എന്നിവ ചേർന്നതാണ് മൈക്കോളജി എന്ന പദം.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=0idbAAAAcAAJ&amp;q=muk%C4%93s&amp;pg=PA113|title=A Glossary of Scientific Terms for general use|last=HENRY (M.D.)|first=Alexander|date=1861|pages=131|language=en}}&lt;/ref&gt;

പിയർ അന്റോണിയോ മിഷേലിയുടെ ''നോവ പ്ലാന്റാരം ജനറയുടെ'' 1737-ലെ പ്രസിദ്ധീകരണത്തോടെയാണ് മൈക്കോളജിയുടെ ആധുനിക യുഗത്തിന്റെ തുടക്കം. {{Sfn|Ainsworth|1976|p=4}} [[ഫ്ലോറൻസ്|ഫ്ലോറൻസിൽ]] പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ഈ കൃതി പുല്ലുകൾ, പായൽ, ഫംഗസ് എന്നിവയുടെ വ്യവസ്ഥാപിത [[ജൈവവർഗ്ഗീകരണശാസ്ത്രം|വർഗ്ഗീകരണത്തിന്]] അടിത്തറയിട്ടു. ഇപ്പോഴും നിലവിലുള്ള ജനുസ് നാമങ്ങളായ പോളിപോറസ്, ട്യൂബർ എന്നിവ 1729-ൽ അദ്ദേഹം എഴുതിയതാണ്. ഒരു ജനുസ്സിന്റെ ശാസ്ത്രീയ നാമം പരാമർശിക്കുമ്പോൾ, രചയിതാവിന്റെ ചുരുക്കെഴുത്ത് ഓപ്ഷണലായി അവസാനം ചേർക്കാമെന്നത് ശ്രദ്ധിക്കുക.

''മൈക്കോളജി'' എന്ന പദവും ''മൈക്കോളജിസ്റ്റ്'' എന്ന കോംപ്ലിമെന്ററി പദവും ആദ്യമായി ഉപയോഗിച്ചത് 1836-ൽ എംജെ ബെർക്ക്‌ലിയാണ് . {{Sfn|Ainsworth|1976|p=2}}

== മൈക്കോളജിയും മരുന്ന് കണ്ടെത്തലും ==
നൂറ്റാണ്ടുകളായി, ചില കൂൺ വർഗ്ഗങ്ങൾ [[ചൈന]], [[ജപ്പാൻ]], [[റഷ്യ]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ  [[നാട്ടുവൈദ്യം|നാടോടി ഔഷധമായി]] ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്.  നാടോടി വൈദ്യത്തിൽ കൂണിന്റെ ഉപയോഗം പ്രധാനമായും ഏഷ്യൻ ഭൂഖണ്ഡത്തെ കേന്ദ്രീകരിച്ചാണെങ്കിലും, [[മദ്ധ്യപൂർവേഷ്യ|മിഡിൽ ഈസ്റ്റ്]], [[പോളണ്ട്]], [[ബെലാറുസ്|ബെലാറസ്]] തുടങ്ങിയ ലോകത്തിന്റെ മറ്റു ഭാഗങ്ങളിലുള്ള ആളുകൾ ഔഷധ ആവശ്യങ്ങൾക്കായി കൂൺ ഉപയോഗിക്കുന്നതായി രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. 

[[അൾട്രാവയലറ്റ് തരംഗം|അൾട്രാവയലറ്റ് (UV) ലൈറ്റിന്]] വിധേയമാകുമ്പോൾ കൂൺ വലിയ അളവിൽ [[ജീവകം ഡി|വിറ്റാമിൻ ഡി]] ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Cardwell|journal=Nutrients|pmc=6213178|issn=2072-6643|doi=10.3390/nu10101498|page=1498|issue=10|volume=10|title=A Review of Mushrooms as a Potential Source of Dietary Vitamin D|first=Glenn|date=2018-10-13|first4=Lucinda J.|last4=Black|first3=Anthony P.|last3=James|first2=Janet F.|last2=Bornman|pmid=30322118}}&lt;/ref&gt; [[പെനിസിലിൻ|പെൻസിലിൻ]], സൈക്ലോസ്പോരിൻ, ഗ്രിസോഫുൾവിൻ, സെഫാലോസ്പോരിൻ, സൈലോസിബിൻ എന്നിവ പൂപ്പൽ അല്ലെങ്കിൽ മറ്റ് ഫംഗസുകളിൽ നിന്ന് വേർതിരിച്ചെടുത്ത മരുന്നുകളുടെ ഉദാഹരണങ്ങളാണ്. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.frontiersin.org/research-topics/18261/fungal-bioactive-metabolites-of-pharmacological-relevance|title=Fungal Bioactive Metabolites of Pharmacological Relevance {{!}} Frontiers Research Topic|access-date=2021-02-01|website=www.frontiersin.org}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.sciencedirect.com/topics/agricultural-and-biological-sciences/aspergillus-alliaceus|title=Aspergillus alliaceus - an overview {{!}} ScienceDirect Topics|access-date=2021-02-01|website=www.sciencedirect.com}}&lt;/ref&gt;

== ഇതും കാണുക ==

* [[Ethnomycology|എത്‌നോമൈക്കോളജി]]
* [[Fungal biochemical test|ഫംഗൽ ബയോകെമിക്കൽ പരിശോധന]]
* [[List of mycologists|മൈക്കോളജിസ്റ്റുകളുടെ പട്ടിക]]
* [[List of mycology journals|മൈക്കോളജി ജേണലുകളുടെ പട്ടിക]]
* [[Marine fungi|മറൈൻ ഫംഗി]]
* [[Mushroom hunting|കൂൺ വേട്ട]]
* [[Mycotoxicology|മൈകോടോക്സിക്കോളജി]]
* [[Pathogenic fungi|രോഗകാരിയായ ഫംഗസ്]]
* [[Protistology|പ്രോട്ടിസ്റ്റോളജി]]

== അവലംബങ്ങൾ ==
{{reflist}}

=== ഉദ്ധരിക്കപ്പെട്ട സാഹിത്യം ===

* {{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=3R09AAAAIAAJ|title=Introduction to the History of Mycology|last=Ainsworth|first=Geoffrey Clough|publisher=Cambridge University Press|year=1976|isbn=978-0-521-21013-3}}

== പുറം കണ്ണികൾ ==

* പ്രൊഫഷണൽ സംഘടനകൾ
** BMS : [http://www.britmycolsoc.org.uk/ ബ്രിട്ടീഷ് മൈക്കോളജിക്കൽ സൊസൈറ്റി] (യുണൈറ്റഡ് കിംഗ്ഡം)
** MSA : [http://www.msafungi.org മൈക്കോളജിക്കൽ സൊസൈറ്റി ഓഫ് അമേരിക്ക] (നോർത്ത് അമേരിക്ക)
* അമച്വർ സംഘടനകൾ
** MSSF : [http://www.mssf.org/ മൈക്കോളജിക്കൽ സൊസൈറ്റി ഓഫ് സാൻ ഫ്രാൻസിസ്കോ]
** [http://namyco.org/clubs/index.html നോർത്ത് അമേരിക്കൻ മൈക്കോളജിക്കൽ അസോസിയേഷൻ] (വടക്കേ അമേരിക്കയിലെ അമച്വർ സംഘടനകളുടെ പട്ടിക)
** [http://psms.org/ പുഗെറ്റ് സൗണ്ട് മൈക്കോളജിക്കൽ സൊസൈറ്റി]
** [http://www.wildmushrooms.org/ ഒറിഗോൺ മൈക്കോളജിക്കൽ സൊസൈറ്റി]
** IMA [http://www.illinoismyco.org/ ഇല്ലിനോയിസ് മൈക്കോളജിക്കൽ അസോസിയേഷൻ]
* വിവിധ ലിങ്കുകൾ
** സൗത്ത് കരോലിന യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിലെ [https://web.archive.org/web/20080509061914/http://media.med.sc.edu/microbiology2007/ മൈക്കോളജിയിൽ ഓൺലൈൻ പ്രഭാഷണങ്ങൾ]
** [http://mycology.cornell.edu/ WWW വെർച്വൽ ലൈബ്രറി: മൈക്കോളജി]
** [https://web.archive.org/web/20060114142535/http://www.mykoweb.com/links.html MykoWeb ലിങ്ക് പേജ്]
** [http://www.mushroomthejournal.com/greatlakesdata/Terms/TermsFrame.html ഇല്ലിനോയിസ് മൈക്കോളജിക്കൽ അസോസിയേഷനിൽ മൈക്കോളജിക്കൽ ഗ്ലോസറി]
** പ്രൊഫഷണലുകൾക്കും അമച്വർമാർക്കുമുള്ള [http://www.fungimag.com/ ഫംഗി മാഗസിൻ] - മൈക്കോളജിക്കൽ കാര്യങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ഏറ്റവും വലിയ പ്രചാരത്തിലുള്ള യുഎസ് പ്രസിദ്ധീകരണം]
** യുകെയിലെ എഡിൻബർഗ് സർവകലാശാലയിലെ [https://web.archive.org/web/20070928010349/http://129.215.156.68/index.html ഫംഗൽ സെൽ ബയോളജി ഗ്രൂപ്പ്] .
** [https://web.archive.org/web/20080807172957/http://exhibits.mannlib.cornell.edu/mycological മൈക്കോളജിക്കൽ മാർവൽസ്] കോർണൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റി, മാൻ ലൈബ്രറി

[[വർഗ്ഗം:ജീവശാസ്ത്രശാഖകൾ]]</text>
      <sha1>7cdliib5jon88n1f4qs4uy8p2bce4et</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ബോർഡർലൈൻ പേഴ്സണാലിറ്റി ഡിസോർഡർ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>572890</id>
    <revision>
      <id>4680618</id>
      <parentid>4645764</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T22:47:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>4680618</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="38049" sha1="cg7oecpgdw0899jjbsoky8njn3taksz" xml:space="preserve">{{Infobox medical condition (new)
| name          = ബോർഡർലൈൻ പേഴ്സണാലിറ്റി ഡിസോർഡർ
| image         = Edvard Munch - Despair (1894).jpg
| image_size    = 
| alt           = 
| caption       = [[എഡ്വാഡ് മഞ്ച്]] ൻ്റെ ''നൈരാശ്യം'' (1894), ബോർഡർലൈൻ പേഴ്സണാലിറ്റി ഡിസോർഡറുമായി ജീവിച്ചതായി കരുതപ്പെടുന്നയാൾ &lt;ref&gt;{{cite book|title=Edvard Munch: The Life of a Person with Borderline Personality as Seen Through His Art|trans-title=Edvard Munch, et livsløb af en grænsepersonlighed forstået gennem hans billeder|isbn=978-8798352419|first=Tove|last=Aarkrog|year=1990|publisher=Lundbeck Pharma A/S|location=Danmark}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal|url=https://www.jstor.org/stable/26303797|accessdate=10 August 2021|title=Edvard Munch|pages=413–443|volume=37|issue=4|year=1980|journal=[[American Imago]]|publisher=[[Johns Hopkins University Press]]|jstor=26303797|issn=0065-860X|last1=Wylie|first1=Harold W.|pmid=7008567}}&lt;/ref&gt;
| field         = [[മനശാസ്ത്രം]]
| synonyms      = {{plainlist|
*Borderline pattern&lt;ref&gt;{{Cite web|title=ICD-11 - ICD-11 for Mortality and Morbidity Statistics|url=https://icd.who.int/browse11/l-m/en#/http://id.who.int/icd/entity/2006821354|access-date=2021-10-06|website=icd.who.int|archive-date=2018-08-01|archive-url=https://archive.today/20180801205234/https://icd.who.int/browse11/l-m/en%23/http://id.who.int/icd/entity/294762853#/http://id.who.int/icd/entity/2006821354|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
*Emotionally unstable personality disorder – impulsive or borderline type&lt;ref name=Maj2005&gt;{{cite book | vauthors = Cloninger RC | veditors = Maj M, Akiskal HS, Mezzich JE |chapter=Antisocial Personality Disorder: A Review |title=Personality disorders |date=2005 |publisher=[[John Wiley &amp; Sons]] |location=New York City |isbn=978-0-470-09036-7 |page=126 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=9fgwbCW7OQMC&amp;pg=PA126 |access-date=5 June 2020 |archive-date=4 December 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201204232038/https://books.google.com/books?id=9fgwbCW7OQMC&amp;pg=PA126 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
*Emotional intensity disorder&lt;ref&gt;{{cite book| vauthors = Blom JD |title=A Dictionary of Hallucinations |date=2010|publisher=Springer|location=New York|isbn=978-1-4419-1223-7|page=74|edition=1st|url=https://books.google.com/books?id=KJtQptBcZloC&amp;pg=PA74|access-date=5 June 2020|archive-date=4 December 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201204232039/https://books.google.com/books?id=KJtQptBcZloC&amp;pg=PA74|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
}}
| symptoms      = അസ്ഥിരമായ [[വ്യക്തിബന്ധങ്ങൾ|ബന്ധങ്ങൾ]], [[സ്വത്വാവബോധം|സ്വത്വാവബോധം]], കൂടാതെ [[affect (psychology)|വൈകാരികതകൾ]]; [[impulsivity]]; തുടർച്ചയായ ആത്മഹത്യാപ്രവണത [[സ്വയംമുറിവേൽപ്പിക്കൽ]]; [[ഉപേക്ഷിക്കപ്പെടുമോ എന്ന ഭയം|ഉപേക്ഷിക്കപ്പെടുമോ]] എന്ന ഭയം; വിട്ടുമാറാത്ത [[ശൂന്യതയും]]; അകാരണമായ[[കോപവും]]; [[വിട്ടുമാറൽ (മനശാസ്ത്രം)|യാഥാർത്ഥ്യത്തിൽ നിന്നും വിട്ടുമാറിയതായ തോന്നൽ]]&lt;ref name=NIH2016/&gt;&lt;ref name=DSM5/&gt;
| complications = Suicide&lt;ref name=NIH2016/&gt;
| onset         = Early adulthood&lt;ref name=DSM5/&gt;
| duration      = Long term&lt;ref name=NIH2016/&gt;
| causes        = Unclear&lt;ref name=CP2013/&gt;
| risks         = [[Family history (medicine)|Family history]], [[Psychological trauma|trauma]], [[Child abuse|abuse]]&lt;ref name=NIH2016/&gt;&lt;ref name=Lei2011/&gt;
| diagnosis     = Based on reported symptoms&lt;ref name=NIH2016/&gt;
| differential  = [[Identity disorder]], [[mood disorder]]s, [[post-traumatic stress disorder]], [[C-PTSD]], [[substance use disorder]]s, [[Attention deficit hyperactivity disorder|ADHD]], [[Cluster B personality disorders|histrionic, narcissistic, or antisocial personality disorder]]&lt;ref name=DSM5/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Borderline Personality Disorder Differential Diagnoses |url=https://emedicine.medscape.com/article/913575-differential |publisher=[[Medscape]] |date=5 November 2018 |author=Roy H. Lubit |access-date=10 March 2020 |archive-date=29 April 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110429130848/https://emedicine.medscape.com/article/913575-differential |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
| prevention    = 
| treatment     = [[Behavioral therapy]]&lt;ref name=NIH2016/&gt;
| medication    = 
| prognosis     = Improves over time&lt;ref name=DSM5/&gt;
| frequency     = Estimations at ca. 1.6% of people in a given year&lt;ref name=NIH2016/&gt;
| deaths        = 
}}

അസ്ഥിരമായ വ്യക്തിബന്ധങ്ങൾ, തെറ്റായ സ്വത്വബോധം, കടുത്ത വൈകാരികപ്രതികരണങ്ങൾ തുടങ്ങിയ സ്വഭാവവിശേഷതകളുളള ഒരു മാനസികപ്രശ്നമാണ്  '''ബോർഡർലൈൻ പേഴ്സണാലിറ്റി ഡിസോർഡർ''' (borderline personality disorder - '''BPD''' ).&lt;ref name=&quot;NIH20163&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.nimh.nih.gov/health/topics/borderline-personality-disorder/index.shtml|title=Borderline Personality Disorder|access-date=16 March 2016|website=NIMH|archive-url=https://web.archive.org/web/20160322130612/http://www.nimh.nih.gov/health/topics/borderline-personality-disorder/index.shtml|archive-date=22 March 2016}}&lt;/ref&gt;  &lt;ref&gt;{{Cite journal|date=August 2019|title=Borderline personality disorder and emotion dysregulation|url=https://www.cambridge.org/core/product/identifier/S0954579419000658/type/journal_article|journal=[[Development and Psychopathology]]|language=en|location=Cambridge, England|publisher=[[Cambridge University Press]]|volume=31|issue=3|pages=1143–1156|doi=10.1017/S0954579419000658|issn=0954-5794|pmid=31169118|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201204232023/https://www.cambridge.org/core/journals/development-and-psychopathology/article/abs/borderline-personality-disorder-and-emotion-dysregulation/EA2CB1C041307A34392F49279C107987|archivedate=4 December 2020|accessdate=5 April 2020}}&lt;/ref&gt;  ഇത് വൈകാരികമായി അസ്ഥിരമായ വ്യക്തിത്വ വൈകല്യം എന്ന അർഥത്തിൽ ഇത് '''ഇമോഷണലി അൺസ്റ്റേബിൾ പേഴ്സണാലിറ്റി ഡിസോർഡർ''' ('''EUPD''') എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു, &lt;ref name=&quot;NICEGuidelines20092&quot;&gt;{{Cite book|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK55415/|title=Borderline personality disorder NICE Clinical Guidelines, No. 78|date=2009|publisher=British Psychological Society|access-date=11 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20201112031402/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK55415/|archive-date=12 November 2020}}&lt;/ref&gt; ഈ രോഗമുളളവർ തങ്ങളുടെ വൈകാരികനിലയെ  സാധാരണ ആരോഗ്യകരമായ അവസ്ഥയിലേയ്ക്ക് തിരികെക്കൊണ്ടുവരുന്നതിനുളള ബുദ്ധിമുട്ടുകാരണം പലപ്പോഴും സ്വയം ഉപദ്രവിക്കുന്നതിലും മറ്റ് അപകടകരമായ പെരുമാറ്റങ്ങളിലും ഏർപ്പെടുന്നു. &lt;ref&gt;Bozzatello P, Rocca P, Baldassarri L, Bosia M, Bellino S. The Role of Trauma in Early Onset Borderline Personality Disorder: A Biopsychosocial Perspective Frontiers in Psychiatry. 2021 Jan;12. &lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;Cattane N, Rossi R, Lanfredi M, Cattaneo A. Borderline personality disorder and childhood trauma: exploring the affected biological systems and mechanisms. &lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.nimh.nih.gov/health/topics/borderline-personality-disorder/index.shtml|title=Borderline Personality Disorder|access-date=25 February 2021|date=December 2017|publisher=The National Institute of Mental Health|quote=Other signs or symptoms may include: [...] Impulsive and often dangerous behaviors [...] Self-harming behavior [...]. Borderline personality disorder is also associated with a significantly higher rate of self-harm and suicidal behavior than the general public.}}&lt;/ref&gt; ശൂന്യത, ഉപേക്ഷിക്കപ്പെടുമോ എന്ന ഭയം, യാഥാർത്ഥ്യത്തിൽ നിന്നുള്ള അകൽച്ച എന്നീ പ്രശ്നങ്ങൾ അവരെ വേട്ടയാടിക്കൊണ്ടിരിക്കും.&lt;ref name=&quot;NIH20163&quot; /&gt; ബോർഡർലൈൻ പേഴ്സണാലിറ്റി ഡിസോർഡർ ലക്ഷണങ്ങൾ മിക്കവാറും മറ്റുളളവർക്ക്  സാധാരണസംഭവങ്ങളായി തോന്നിപ്പിച്ചേക്കാം. &lt;ref name=&quot;NIH20163&quot; /&gt; ബോർഡർലൈൻ പേഴ്സണാലിറ്റി ഡിസോർഡർ സാധാരണയായി പ്രായപൂർത്തിയാകുമ്പോൾ ആരംഭിക്കുകയും സാഹചര്യങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് ഉടലെടുക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.&lt;ref name=&quot;DSM53&quot; /&gt; ലഹരിവസ്തുക്കളുടെ ഉപയോഗം, വിഷാദം, ഭക്ഷണ ക്രമക്കേടുകൾ എന്നിവ ബോർഡർലൈൻ പേഴ്സണാലിറ്റി ഡിസോർഡറുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. &lt;ref name=&quot;NIH20163&quot; /&gt; ഈ രോഗം ബാധിച്ചവരിൽ 8 മുതൽ 10% വരെ ആളുകൾ ആത്മഹത്യ ചെയ്തേക്കാനുളള സാധ്യതയുണ്ട്. &lt;ref name=&quot;NIH20163&quot; /&gt; &lt;ref name=&quot;DSM53&quot; /&gt; ഈ വൈകല്യത്തെ പലപ്പോഴും മാധ്യമങ്ങളിലും മാനസികാരോഗ്യമേഖലയിലും തെറ്റായി പ്രചരിപ്പിക്കുന്നതിനാൽ, ശരിയായ രോഗനിർണ്ണയം നടക്കുന്നില്ല. &lt;ref&gt;{{Cite journal|date=2006|title=Borderline personality disorder, stigma, and treatment implications|journal=Harvard Review of Psychiatry|volume=14|issue=5|pages=249–56|doi=10.1080/10673220600975121|pmid=16990170}}&lt;/ref&gt;

ബോർഡർലൈൻ പേഴ്സണാലിറ്റി ഡിസോർഡറിൻ്റെ കാരണങ്ങൾ വ്യക്തമല്ലെങ്കിലും ജനിതകവും നാഡീപരവും പാരിസ്ഥിതികവും സാമൂഹികവും ആയ ഘടകങ്ങൾ  ഇതിന് കാരണമാകുന്നുവെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. &lt;ref name=&quot;NIH2016&quot; /&gt; &lt;ref name=&quot;CP2013&quot;&gt;{{Cite book|title=Clinical Practice Guideline for the Management of Borderline Personality Disorder|publisher=National Health and Medical Research Council|year=2013|isbn=978-1-86496-564-3|location=Melbourne|pages=40–41|quote=In addition to the evidence identified by the systematic review, the Committee also considered a recent narrative review of studies that have evaluated biological and environmental factors as potential risk factors for BPD (including prospective studies of children and adolescents, and studies of young people with BPD)}}&lt;/ref&gt; ഒരാളുടെ അടുത്ത ബന്ധുവിനെ ഈ രോഗം ബാധിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ ആ വ്യക്തിയിൽ ഈ രോഗം വരാനുളള സാധ്യത  അഞ്ചിരട്ടി കൂടുതലാണ്. &lt;ref name=&quot;NIH2016&quot;/&gt; പ്രതികൂല ജീവിത സംഭവങ്ങളും ഒരു പങ്കു വഹിക്കുന്നതായി കാണാം. &lt;ref name=&quot;Lei2011&quot;&gt;{{Cite journal|title=Borderline personality disorder|url=https://archive.org/details/sim_the-lancet_january-1-7-2011_377_9759/page/74|journal=[[Lancet (journal)|Lancet]]|volume=377|issue=9759|pages=74–84|date=January 2011|pmid=21195251|doi=10.1016/s0140-6736(10)61422-5}}&lt;/ref&gt; 

കൊഗ്നിറ്റീവ് ബിഹേവിയൽ തെറാപ്പി (cognitive behavioral therapy), ഡയലക്റ്റിക്കൽ ബിഹേവിയൽ തെറാപ്പി (dialectical behavior therapy) എന്നീ മനോരോഗചികിത്സകളിലൂടെ സാധാരണയായി ബോർഡർലൈൻ പേഴ്സണാലിറ്റി ഡിസോർഡർ ഭേദപ്പെടുത്താം.&lt;ref name=&quot;NIH2016&quot;/&gt; ഒരാൾമാത്രമായോ ഒന്നിലധികം പേരുളള ഗ്രൂപ്പായോ ആണ് ബിപിഡി ചികിത്സ നടത്തുക.ഗൗരവമായ രോഗമുളളവർക്ക് ആശുപത്രിവാസം വേണ്ടിവരും.&lt;ref name=&quot;NIH2016&quot; /&gt;

ഒരു വർഷം ഏകദേശം 1.6% ആളുകൾക്ക് ബോർഡർലൈൻ പേഴ്സണാലിറ്റി ഡിസോർഡർ ഉണ്ടാകുന്നുണ്ട്, ചിലപ്പോൾ ഇത് 6% വരെ ഉയരുന്നതായും കാണാം. &lt;ref name=&quot;NIH2016&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.nimh.nih.gov/health/topics/borderline-personality-disorder/index.shtml|title=Borderline Personality Disorder|access-date=16 March 2016|website=NIMH|archive-url=https://web.archive.org/web/20160322130612/http://www.nimh.nih.gov/health/topics/borderline-personality-disorder/index.shtml|archive-date=22 March 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.nimh.nih.gov/health/statistics/personality-disorders|title=NIMH &quot; Personality Disorders|access-date=20 May 2021|website=www.nimh.nih.gov}}&lt;/ref&gt; പുരുഷന്മാരേക്കാൾ മൂന്നിരട്ടിയാണ് സ്ത്രീകളെ ഇത് ബാധിക്കുന്നത്. &lt;ref name=&quot;DSM5&quot; /&gt; വയസ്സായവരിൽ ഈ അസുഖം വളരെ കുറവായി കാണപ്പെടുന്നു. &lt;ref name=&quot;DSM5&quot; /&gt; ബോർഡർലൈൻ പേഴ്സണാലിറ്റി ഡിസോർഡർ ബാധിച്ചവരിൽ പകുതിയോളം പേർക്കും പത്തുവർഷത്തെ ചികിത്സകൊണ്ട് രോഗാവസ്ഥയിൽ മെച്ചമുണ്ടാകുന്നു. &lt;ref name=&quot;DSM5&quot; /&gt; രോഗം ബാധിച്ചവർക്ക് വളരെയധികം ആരോഗ്യസംരക്ഷണം ആവശ്യമാണ്. &lt;ref name=&quot;DSM5&quot; /&gt; ഈ അസുഖത്തിൻ്റെ പേരിലെ ബോർഡർലൈൻ (അതിർരേഖ) എന്ന വാക്കിന്റെ അനുയോജ്യത ഇപ്പോഴും ഒരു തർക്കവിഷയമാണ്. &lt;ref name=&quot;NIH2016&quot; /&gt;

== അടയാളങ്ങളും ലക്ഷണങ്ങളും ==
[[പ്രമാണം:BPD_1.png|ലഘുചിത്രം| ഉപേക്ഷിക്കപ്പെടുമോ എന്ന തീവ്രമായ ഭയമാണ് ബോർഡർലൈൻ പേഴ്സണാലിറ്റി ഡിസോർഡറിൻ്റെ ലക്ഷണങ്ങളിലൊന്ന്.]]
ഒമ്പത് അടയാളങ്ങളും ലക്ഷണങ്ങളുമാണ് ബിപിഡിയുടെ സവിശേഷത. രോഗം തിരിച്ചറിയാൻ, ഒരു വ്യക്തി ഇനിപ്പറയുന്നവയിൽ കുറഞ്ഞത് അഞ്ചെണ്ണമെങ്കിലും പാലിക്കണം: 

* യഥാർത്ഥമോ സാങ്കൽപ്പികമോ ആയ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെടാം എന്ന ഭയം ഒഴിവാക്കാനുള്ള തീവ്രശ്രമങ്ങൾ
** ആദർശപരമായ കാരണങ്ങളാലോ മൂല്യച്യുതികൊണ്ടോ വ്യക്തിബന്ധങ്ങൾ താറുമാറാകുകയോ അസ്ഥിരമാകുകയോ ചെയ്യും. ഇതിനെ &quot;വേർപെടൽ&quot; എന്നും വിളിക്കുന്നു.
* അസ്ഥിരവും താറുമാറായതുമായ വ്യക്തിബന്ധങ്ങൾ
* പ്രകടമായ വിധത്തിൽ സ്വത്വബോധം നശിക്കലും വികലമായ ആത്മപ്രതിച്ഛായയും &lt;ref name=&quot;NIH2016&quot;/&gt;
* തിടുക്കം കാട്ടിയുളള അല്ലെങ്കിൽ അശ്രദ്ധമായ പെരുമാറ്റങ്ങൾ (ഉദാഹരണത്തിന്, അനിയന്ത്രിതമായ ചെലവുകൾ, സുരക്ഷിതമല്ലാത്ത ലൈംഗികത, ലഹരിവസ്തുക്കളുടെ ഉപയോഗം, അശ്രദ്ധമായ ഡ്രൈവിംഗ്, അമിത ഭക്ഷണം) &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://behavenet.com/diagnostic-criteria-30183-borderline-personality-disorder|title=Diagnostic criteria for 301.83 Borderline Personality Disorder – Behavenet|access-date=23 March 2019|website=behavenet.com}}&lt;/ref&gt;
* ആവർത്തിച്ചുള്ള ആത്മഹത്യാപ്രവണതയും സ്വയംമുറിവേൽപ്പിക്കലും.
* അതിവേഗം മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന തീവ്രമായ വൈകാരികത.
* വിട്ടുമാറാത്ത ശൂന്യതാവികാരങ്ങൾ
* നിയന്ത്രിക്കാനാകാത്ത കോപം.
* മാനസികസമ്മർദ്ദം മൂലമുളള [[പാരനോയ|മനോവിഭ്രാന്തിയും]] മറ്റു ഗുരതരലക്ഷണങ്ങളും

പരസ്പര ബന്ധങ്ങളിലും സ്വന്തം പ്രതിച്ഛായയിലും ഉളള അസ്ഥിരസ്വഭാവമാണ് ബോർഡർലൈൻ പേഴ്സണാലിറ്റി ഡിസോർഡർ ലക്ഷണങ്ങളെ വ്യത്യസ്തമാക്കുന്നത്. ചഞ്ചലമായ മാനസികാവസ്ഥകളും വൈകാരിക പ്രതികരണങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കുന്നതിനുള്ള ബുദ്ധിമുട്ടും മൂലമാണിങ്ങനെ സംഭവിക്കുന്നത്. അപകടകരവും തിടുക്കംകാട്ടിയുളളതുമായ പെരുമാറ്റവും ഈ രോഗത്തിൻ്റെ ലക്ഷണങ്ങളാണ്.

=== വികാരങ്ങൾ ===
ബോർഡർലൈൻ പേഴ്സണാലിറ്റി ഡിസോർഡർ ഉള്ള ആളുകൾക്ക് മറ്റുള്ളവരെ അപേക്ഷിച്ച് കൂടുതൽ വേഗത്തിലും ആഴത്തിലും വികാരങ്ങൾ അനുഭവപ്പെടാം.    ബോർഡർലൈൻ പേഴ്സണാലിറ്റി ഡിസോർഡർ ഉള്ള ആളുകൾ പലപ്പോഴും അസാമാന്യമായ ഉത്സാഹമുള്ളവരും, ആദർശവാദികളും, ആഹ്ളാദഭരിതരും, സ്‌നേഹമുള്ളവരുമാണ്,  എന്നാൽ പ്രതികൂല വികാരങ്ങൾ മൂലം ഇവർക്ക് (ഉത്കണ്ഠ, വിഷാദം, കുറ്റബോധം/നാണക്കേട്, ഉത്കണ്ഠ, കോപം മുതലായവ) അമിതമായ ദുഃഖം ഉണ്ടായേക്കാം.&lt;ref name=&quot;Linehan_44&quot; /&gt; അതിർരേഖാരോഗികൾക്ക് വിട്ടുമാറാത്തതും ഗൗരവകരവുമായ വൈകാരിക [[വേദന|പ്രയാസങ്ങളും]] മാനസിക വേദനയും അനുഭവപ്പെടുന്നതായി പഠനങ്ങൾ തെളിയിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite journal|display-authors=6|title=Enhanced 'Reading the Mind in the Eyes' in borderline personality disorder compared to healthy controls|journal=Psychological Medicine|volume=39|issue=12|pages=1979–88|date=December 2009|pmid=19460187|pmc=3427787|doi=10.1017/S003329170900600X}}&lt;/ref&gt;

ബോർഡർലൈൻ ഉള്ള ആളുകൾ തിരസ്‌കരണം, വിമർശനം, ഒറ്റപ്പെടൽ,  പരാജയം എന്നിവയോട് കൂടുതൽ വികാരഭരിതമാകും. &lt;ref&gt;{{Cite journal|title=Aversive tension in patients with borderline personality disorder: a computer-based controlled field study|journal=Acta Psychiatrica Scandinavica|volume=111|issue=5|pages=372–9|date=May 2005|pmid=15819731|doi=10.1111/j.1600-0447.2004.00466.x}}&lt;/ref&gt; ഇവയെ മറികടക്കുന്നതിനുളള നേരിടൽ രീതികൾ (Coping Mechanism) പഠിക്കേണ്ടതുണ്ട്,  അല്ലാത്തപക്ഷം, പ്രതികൂലവികാരങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കുന്നതിനോ അതിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെടുന്നതിനോ സ്വയം ശ്രമിക്കുന്നത് വൈകാരികമായ ഒറ്റപ്പെടലിലേക്കോ സ്വയം പരിക്കേൽപ്പിക്കുന്നതിലേക്കോ ആത്മഹത്യാപ്രവണതയിലേയ്ക്കോ   നയിച്ചേക്കാം. &lt;ref name=&quot;reasons_NSSI&quot;&gt;{{Cite journal|title=Reasons for suicide attempts and nonsuicidal self-injury in women with borderline personality disorder|url=https://archive.org/details/sim_journal-of-abnormal-psychology_2002-02_111_1/page/198|journal=Journal of Abnormal Psychology|volume=111|issue=1|pages=198–202|date=February 2002|pmid=11866174|doi=10.1037/0021-843X.111.1.198}}&lt;/ref&gt; അവരുടെ ഇത്തരം തീവ്രവൈകാരികതയെക്കുറിച്ച് അവർക്കറിയാമെങ്കിലും അവർക്ക് വികാരങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കാൻ കഴിയാത്തതിനാൽ, അവ പൂർണ്ണമായും മൂടിവയ്ക്കുന്നു.  

തീവ്രമായ വികാരങ്ങൾക്ക് പുറമേ, ബോർഡർലൈൻ പേഴ്സണാലിറ്റി ഡിസോർഡർ ഉള്ള ആളുകൾക്ക് വൈകാരിക &quot;ചാഞ്ചല്യം (lability)&quot; (മാറ്റം, അല്ലെങ്കിൽ ഏറ്റക്കുറച്ചിലുകൾ) അനുഭവപ്പെടുന്നു. ആ പദം വിഷാദത്തിനും ഉന്മേഷത്തിനും ഇടയിലുള്ള ദ്രുതഗതിയിലുള്ള മാറ്റങ്ങളെ സൂചിപ്പിക്കുന്നുവെങ്കിലും, ബോർഡർലൈൻ പേഴ്സണാലിറ്റി ഡിസോർഡർ ഉള്ള ആളുകളുടെ മാനസികാവസ്ഥയിൽ കോപവും ഉത്കണ്ഠയും വിഷാദവും ഉത്കണ്ഠയും തമ്മിലുള്ള ഏറ്റക്കുറച്ചിലുകൾ കൂടെക്കൂടെ ഉത്കണ്ഠയും ഉൾപ്പെടുന്നു. &lt;ref&gt;{{Cite journal|title=Characterizing affective instability in borderline personality disorder|url=https://archive.org/details/sim_american-journal-of-psychiatry_2002-05_159_5/page/784|journal=The American Journal of Psychiatry|volume=159|issue=5|pages=784–8|date=May 2002|pmid=11986132|doi=10.1176/appi.ajp.159.5.784}}&lt;/ref&gt;

=== വ്യക്തിബന്ധങ്ങൾ ===
ബോർഡർലൈൻ പേഴ്സണാലിറ്റി ഡിസോർഡർ ഉള്ള ആളുകൾ അവരോട് മറ്റുളളവർ പെരുമാറുന്ന രീതിയോട് അതിവൈകാരികത ആയിരിക്കും, മറ്റുളളവർ ദയാപ്രകടനങ്ങളിൽ ഇവർ അതീവ സന്തോഷവും കൃതജ്ഞതയും ഉളളവരായിരിക്കും. എന്നാൽ വിമർശനങ്ങളും വേദനിപ്പിക്കുന്ന സംഭാഷണങ്ങളും ഇവരിൽ തീവ്രമായ ദുഖവും ദേഷ്യവും ഉണ്ടാക്കും. &lt;ref name=&quot;cogemo&quot;&gt;{{Cite journal|title=Introduction to special issue: cognition and emotion in borderline personality disorder|url=https://archive.org/details/sim_journal-of-behavior-therapy-and-experimental-psychiatry_2005-09_36_3/page/167|journal=Journal of Behavior Therapy and Experimental Psychiatry|volume=36|issue=3|pages=167–72|date=September 2005|pmid=16018875|doi=10.1016/j.jbtep.2005.06.001}}&lt;/ref&gt; ബോർഡർലൈൻ പേഴ്സണാലിറ്റി ഡിസോർഡർ ഉള്ള ആളുകൾ പലപ്പോഴും മറ്റുള്ളവരുടെ ആദർശവൽക്കരണത്തിലും മൂല്യച്യുതിയിലും അകപ്പെടുന്നു. മറ്റുള്ളവരെ കുറിച്ചുള്ള അവരുടെ വികാരങ്ങൾ ആദ്യം ആരാധനയും പിന്നീട് കോപമോ അയാളോടുളള ഇഷ്ടക്കേടുമൂലമുളള നിരാശയോ, ആരെയെങ്കിലും നഷ്ടപ്പെടുമെന്ന ഭീഷണിയോ, അല്ലെങ്കിൽ അവർ വിലമതിക്കുന്ന ഒരാളുടെ ദൃഷ്ടിയിൽ ബഹുമാനം നഷ്ടപ്പെടുമെന്ന തോന്നലോ ആയി മാറുന്നു. ഈ പ്രതിഭാസത്തെ ചിലപ്പോൾ വിഭജനം എന്ന് വിളിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.borderlinepersonalitydisorder.com/understading-bpd/|title=What Is BPD: Symptoms|access-date=31 January 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130210110927/http://www.borderlinepersonalitydisorder.com/understading-bpd/|archive-date=10 February 2013}}&lt;/ref&gt; മാനസികാവസ്ഥയിലെ അസ്വസ്ഥതകൾ കുടുംബം, സുഹൃത്തുക്കൾ, സഹപ്രവർത്തകർ എന്നിവരുമായുള്ള ബന്ധത്തെ ദുർബലപ്പെടുത്തും. &lt;ref name=&quot;Robinson&quot;&gt;{{Cite book|title=Disordered Personalities|vauthors=Robinson DJ|publisher=Rapid Psychler Press|year=2005|isbn=978-1-894328-09-8|pages=255–310}}&lt;/ref&gt;

=== പെരുമാറ്റം ===
ലഹരിവസ്തുക്കളുടെ ഉപയോഗം (ഉദാ, [[അതിമദ്യാസക്തി|മദ്യപാനം]]), അമിതമായി ഭക്ഷണം കഴിക്കൽ , ഒന്നിലധികം പങ്കാളികളുമായുള്ള സുരക്ഷിതമല്ലാത്ത ലൈംഗികത അഥവാ വിവേചനരഹിതമായ ലൈംഗികത, അശ്രദ്ധമായ ചെലവുകൾ, അശ്രദ്ധമായ ഡ്രൈവിംഗ് തുടങ്ങിയ ചിന്തിക്കാതെയുളള പ്രവൃത്തികൾ ഇത്തരക്കാരിൽ സാധാരണമാണ്. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://new.borderlinepersonalitydisorder.com/wp-content/uploads/2011/07/A_BPD_Brief_REV2011.pdf|title=A BPD Brief|access-date=30 June 2013|last=National Education Alliance for Borderline Personality Disorder|page=4|archive-url=https://web.archive.org/web/20120912024603/http://new.borderlinepersonalitydisorder.com/wp-content/uploads/2011/07/A_BPD_Brief_REV2011.pdf|archive-date=12 September 2012}}&lt;/ref&gt; തിടുക്കം കാട്ടിയുളള ഇത്തരം പെരുമാറ്റത്തിൽ ജോലിയും ബന്ധങ്ങളും ഉപേക്ഷിക്കൽ, ഒളിച്ചോടൽ, സ്വയം മുറിവേൽപ്പിക്കൽ എന്നിവയും ഉൾപ്പെടും. &lt;ref name=&quot;Manning_18&quot; /&gt; ബോർഡർലൈൻ പേഴ്സണാലിറ്റി ഡിസോർഡർ ഉള്ള ആളുകൾ വൈകാരിക ദുഖത്തിൽ  നിന്നും എളുപ്പം മുക്തി നേടുന്നതിനാണ് ഇങ്ങനെയൊക്കെ ചെയ്യുന്നത്. &lt;ref name=&quot;Manning_18&quot; /&gt; എന്നാൽ പിന്നീട് ഇതിൽ അവർക്ക് ലജ്ജയും കുറ്റബോധവും തോന്നിയേക്കാം. ബോർഡർലൈൻ പേഴ്സണാലിറ്റി ഡിസോർഡർ ഉള്ള ആളുകൾക്ക് വൈകാരികദുഖം അനുഭവപ്പെടുകയും, ആ ദുഖത്തിൽ നിന്ന് മോചനം നേടാൻ തിടുക്കംകാട്ടിയുളള പെരുമാറ്റങ്ങളിൽ ഏർപ്പെടുകയും, തുടർന്ന് അവർക്ക് ആ പ്രവൃത്തികളിൽ നാണക്കേടും കുറ്റബോധവും അനുഭവപ്പെടുകയും ചെയ്യും, നാണക്കേടിൽ നിന്നും കുറ്റബോധത്തിൽ നിന്നും പുതിയ വൈകാരിക വേദന അനുഭവിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ഒരു ചക്രം അങ്ങനെ ആരംഭിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;Manning_18&quot; /&gt; കാലക്രമേണ, തിടുക്കം കാട്ടിയുളള പെരുമാറ്റം യാന്ത്രിക പ്രതികരണമായി മാറുന്നു. &lt;ref name=&quot;Manning_18&quot; /&gt;

=== സ്വയംമുറിവേൽപ്പിക്കലും ആത്മഹത്യയും ===
[[പ്രമാണം:SelfHarm2017.jpg|ലഘുചിത്രം|ബോർഡർലൈൻ പേഴ്സണാലിറ്റി ഡിസോർഡറിൻ്റെ ഒരു സാധാരണ ലക്ഷണമായ സ്വയംമുറിവേൽപ്പിക്കൽ മുലമുണ്ടായ പാടുകൾ. &lt;ref name=&quot;NIH2016&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.nimh.nih.gov/health/topics/borderline-personality-disorder/index.shtml|title=Borderline Personality Disorder|access-date=16 March 2016|website=NIMH|archive-url=https://web.archive.org/web/20160322130612/http://www.nimh.nih.gov/health/topics/borderline-personality-disorder/index.shtml|archive-date=22 March 2016}}&lt;/ref&gt;]]
DSM-5 ലെ ഒരു പ്രധാന രോഗനിർണയമാനദണ്ഡമാണ് സ്വയം ഉപദ്രവിക്കുന്നതോ ആത്മഹത്യ ചെയ്യുന്നതോ ആയ പെരുമാറ്റം. ബോർഡർലൈൻ പേഴ്സണാലിറ്റി ഡിസോർഡർ ഉള്ള 50 മുതൽ 80% വരെ ആളുകളിൽ സ്വയംമുറിവേൽപ്പിക്കൽ കാണപ്പെടുന്നു. സ്വയം ഉപദ്രവിക്കാനുളള ഏറ്റവും സാധാരണമായ മാർഗ്ഗം മുറിവേപ്പിക്കലാണ് . &lt;ref name=&quot;Ou2008&quot;&gt;{{Cite journal|title=[Borderline personality disorder, self-mutilation and suicide: literature review]|language=fr|journal=L'Encéphale|volume=34|issue=5|pages=452–8|date=October 2008|pmid=19068333|doi=10.1016/j.encep.2007.10.007}}&lt;/ref&gt; ചതവ്, പൊള്ളൽ, തലയിൽ അടിക്കുക അല്ലെങ്കിൽ കടിക്കുക എന്നിവയും ബോർഡർലൈൻ പേഴ്സണാലിറ്റി ഡിസോർഡറിൽ സാധാരണമാണ്. &lt;ref name=&quot;Ou2008&quot; /&gt; ബോർഡർലൈൻ പേഴ്സണാലിറ്റി ഡിസോർഡർ ഉള്ള ആളുകൾക്ക് സ്വയം ഉപദ്രവിക്കുന്നത് വൈകാരിക ആശ്വാസം നൽകിയേക്കാം. &lt;ref name=&quot;DucasseCourtet2014&quot;&gt;{{Cite journal|title=Physical and social pains in borderline disorder and neuroanatomical correlates: a systematic review|journal=Current Psychiatry Reports|volume=16|issue=5|pages=443|date=May 2014|pmid=24633938|doi=10.1007/s11920-014-0443-2}}&lt;/ref&gt;

=== ആത്മബോധം ===
ബോർഡർലൈൻ പേഴ്സണാലിറ്റി ഡിസോർഡർ ഉള്ള ആളുകൾക്ക് അവരുടെ സ്വത്വത്തെ തിരിച്ചറിയാൻ പ്രയാസമാണ്. പ്രത്യേകിച്ചും, അവർ വിലമതിക്കുന്നതും വിശ്വസിക്കുന്നതും ഇഷ്ടപ്പെടുന്നതും ആസ്വദിക്കുന്നതും എന്താണെന്ന് അവർക്ക് സ്വയം അറിയാൻ ബുദ്ധിമുട്ടാണ്.  ബന്ധങ്ങൾക്കും ജോലികൾക്കുമുള്ള അവരുടെ ദീർഘകാല ലക്ഷ്യങ്ങളെക്കുറിച്ച് അവർക്ക് പലപ്പോഴും ഉറപ്പുണ്ടാകില്ല. ഇത് ബോർഡർലൈൻ പേഴ്സണാലിറ്റി ഡിസോർഡർ ഉള്ള ആളുകൾക്ക് &quot;ശൂന്യതയും&quot; &quot;നഷ്ടവും&quot; അനുഭവപ്പെടാൻ ഇടയാക്കും. &lt;ref name=&quot;Manning_23&quot; /&gt; 

=== അറിവുകൾ ===
ബോർഡർലൈൻ പേഴ്സണാലിറ്റി ഡിസോർഡർ അനുഭവമുള്ള ആളുകൾക്ക് പലപ്പോഴും തീവ്രമായ വികാരങ്ങൾ മൂലം ഒന്നിലും ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കാൻ കഴിയാതെവരും.  ഇത്  മനസിനെ പിളർത്തി മാറ്റി  &quot;കൂടുമാറ്റം (Zoning out)&quot; എന്നതിന്റെ തീവ്രമായ രൂപമാക്കി മാറ്റിയേക്കാം. ബോർഡർലൈൻ പേഴ്സണാലിറ്റി ഡിസോർഡർ ഉള്ള ഒരാൾ എപ്പോൾ വേർപിരിയുന്നു എന്ന് മറ്റുള്ളവർക്ക് ചിലപ്പോൾ പറയാൻ കഴിയും, കാരണം അവരുടെ മുഖമോ സ്വരമോ ഉദാസീനമോ ഭാവരഹിതമോ ആയേക്കാം.&lt;ref name=&quot;Manning_24&quot; /&gt;

== ഇതും കാണുക ==
{{കവാടം|Psychology}}

* ഹിസ്റ്റീരിയ
* സ്യൂഡോഹാലൂസിനേഷൻ

== പുറം കണ്ണികൾ ==

* {{Dmoz|Health/Mental_Health/Disorders/Personality/Borderline/}}
* {{Cite web|url=http://www.nimh.nih.gov/health/topics/borderline-personality-disorder/index.shtml|title=Borderline personality disorder|publisher=[[National Institute of Mental Health]]}}
* [http://bpdfamily.com/content/borderline-personality-disorder/ APA DSM 5 Definition of Borderline personality disorder]
* [http://www.div12.org/psychological-treatments/disorders/borderline-personality-disorder/ APA Division 12 treatment page for Borderline personality disorder] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200924211551/https://div12.org/psychological-treatments/disorders/borderline-personality-disorder/ |date=2020-09-24 }}
* [http://apps.who.int/classifications/icd10/browse/2016/en#/F60.3 ICD-10 definition of EUPD by the World Health Organization]
* [https://www.nhs.uk/conditions/borderline-personality-disorder/ NHS]
* {{Cite web|url=https://borderlinesupport.org.uk|title=Borderline personality disorder|publisher=[[Borderline Support UK]]|access-date=2022-07-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20220701032846/https://borderlinesupport.org.uk/|archive-date=2022-07-01|url-status=dead}}
{{Medical resources}}{{Borderline personality disorder}}</text>
      <sha1>cg7oecpgdw0899jjbsoky8njn3taksz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>വിർജീനിയ ബ്രൂസ്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>579652</id>
    <revision>
      <id>4680677</id>
      <parentid>3932234</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T08:36:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <comment>/* കരിയർ */</comment>
      <origin>4680677</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13506" sha1="tbx5pxpk1o2cr16dpla5azv780tfl5q" xml:space="preserve">{{pu|Virginia Bruce}}

{{Infobox person
| name               = വിർജീനിയ ബ്രൂസ്
| image              = Virginia Bruce Argentinean Magazine AD8.jpg
| caption            = ഒരു അർജന്റീന മാസികയിലെ വിർജീനിയ ബ്രൂസിന്റെ പരസ്യചിത്രം
| birth_name         = ഹെലൻ വിർജീനിയ ബ്രിഗ്സ്
| birth_date         = {{birth date|1910|9|29}}&lt;ref&gt;{{cite news |title=Virgnina Bruce, 72, Actress Portrayed Ziegfeld Showgirl |url=https://www.nytimes.com/1982/02/26/obituaries/virginia-bruce-72-actress-portrayed-ziegfeld-showgirl.html |access-date=28 January 2019 |work=The New York Times |agency=United Press International |date=February 26, 1982 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180711093319/https://www.nytimes.com/1982/02/26/obituaries/virginia-bruce-72-actress-portrayed-ziegfeld-showgirl.html |archive-date=11 July 2018 |location=New York, New York City}}&lt;/ref&gt;
| birth_place        = [[മിനിയാപൊളിസ്, മിനസോട്ട]], യു.എസ്.
| death_date         = {{Death date and age|1982|2|24|1910|9|28}}
| death_place        = [[വുഡ്‌ലാൻഡ് ഹിൽസ്, ലോസ് ഏഞ്ചൽസ്|വുഡ്‌ലാൻഡ് ഹിൽസ്, കാലിഫോർണിയ]], യു.എസ്.
| occupation         = നടി, ഗായിക
| years_active       = 1929–1981
| spouse             = {{marriage|[[John Gilbert (actor)|ജോൺ ഗിൽബർട്ട്]]|1932|1934|reason=divorce}}&lt;br/&gt;{{marriage|[[ജെ. വാൾട്ടർ റൂബൻ]]|1937|1942|reason=died}}&lt;br/&gt;{{marriage|അലി ഇപ്പർ|1946|1964|reason=divorce}}
| children           = 2
| relatives          = [[ഹച്ച് ഡാനോ]] (great-grandson)
}}
'''വിർജീനിയ ബ്രൂസ്''' (ജനനം: ഹെലൻ വിർജീനിയ ബ്രിഗ്സ്;&lt;ref name=&quot;sbcs&quot;&gt;{{cite news|title=Film Actress Virginia Bruce dies at 71 after long illness|newspaper=The San Bernardino County Sun|url=https://www.newspapers.com/clip/3988807/the_san_bernardino_county_sun/|agency=The San Bernardino County Sun|date=February 25, 1982|location=California, San Bernardino|page=10|via=[[Newspapers.com]]|access-date=January 7, 2016}} {{Open access}}&lt;/ref&gt; സെപ്റ്റംബർ 29, 1910 - ഫെബ്രുവരി 24, 1982) ഒരു അമേരിക്കൻ നടിയും ഗായികയുമായിരുന്നു.

== ജീവിതരേഖ ==
അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ [[മിനസോട്ട|മിനസോട്ടയിലെ]] മിന്നിയാപൊളിസ് നഗരത്തിലാണ് ബ്രൂസ് ജനിച്ചത്. ഒരു ശിശുവായിരിക്കുമ്പോൾ അവൾ മാതാപിതാക്കളായ എറിൽ, മാർഗരറ്റ് ബ്രിഗ്സ് എന്നിവരോടൊപ്പം നോർത്ത് ഡക്കോട്ടയിലെ ഫാർഗോയിലേക്ക് താമസം മാറി. 421 14-ആം സ്ട്രീറ്റ് സൗത്തിൽ ബ്രിഗ്സ് കുടുംബം താമസിച്ചിരുന്നതായി ഫാർഗോ നഗര ഡയറക്ടറിയിലെ രേഖകൾ പറയുന്നു. 1928-ൽ വിർജീനിയ ഫാർഗോ സെൻട്രൽ ഹൈസ്‌കൂളിൽ നിന്ന് ബിരുദം നേടിയ ശേഷം&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.inforum.com/content/fargoan-had-long-career-films|title=Fargoan had long career in films}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.nytimes.com/1982/02/26/obituaries/virginia-bruce-72-actress-portrayed-ziegfeld-showgirl.html|title=VIRGINIA BRUCE, 72, ACTRESS PORTRAYED ZIEGFELD SHOWGIRL|newspaper=The New York Times|date=26 February 1982}}&lt;/ref&gt; [[ലോസ് ആഞ്ചെലെസ്|ലോസ് ഏഞ്ചൽസിലെ]] കാലിഫോർണിയ സർവകലാശാലയിൽ ചേരാൻ ഉദ്ദേശിച്ച് കുടുംബത്തോടൊപ്പം ലോസ് ഏഞ്ചൽസിലേക്ക് താമസം മാറ്റുകയും ചലച്ചിത്ര സംബന്ധമായ ജോലി തേടി പോകുകയും ചെയ്തു.

== കരിയർ ==
വിർജീനിയ ബ്രൂസിന്റെ ആദ്യ ചലച്ചിത്ര വേഷം പാരാമൗണ്ട് പിക്ചേർസിൻറെ ഒരു എക്ട്രാ നടിയായി 1929-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ''വൈ ബ്രിംഗ് ദാറ്റ് അപ്?'' എന്നചിത്രത്തിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടതായിരുന്നു. അതിനുശേഷം 1930-ൽ, സീഗ്ഫെൽഡ് തിയേറ്ററിലെ മ്യൂസിക്കൽ ആയ ''സ്മൈൽസിൽ'' അവർ [[ബ്രോഡ്‍വേ നാടകവേദി|ബ്രോഡ്‌വേ നാടകവേദിയിൽ]] പ്രത്യക്ഷപ്പെടുകയും തുടർന്ന് 1931-ൽ ബ്രോഡ്‌വേ നിർമ്മാണമായ ''അമേരിക്കാസ് സ്വീറ്റ്ഹാർട്ട്'' എന്ന മ്യൂസിക്കലിൽ അഭിനയിക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;ibdb&quot;&gt;{{IBDB name|id=33439}}&lt;/ref&gt;

1932-ൽ ഹോളിവുഡിലേക്ക് മടങ്ങിയെത്തിയ ബ്രൂസ്, അവിടെ ആഗസ്റ്റ് ആദ്യം [[മെട്രോ-ഗോൾഡ്വിൻ-മേയർ|മെട്രോ-ഗോൾഡ്വിൻ-മേയറുടെ]] വാൾട്ടർ ഹസ്റ്റൺ പ്രധാന വേഷത്തിൽ അഭിനയിച്ച ''കോംഗോ'' എന്ന സിനിമയിലെ അഭിനേതാവായി. ആ പ്രോജക്റ്റിന്റെ നിർമ്മാണ വേളയിൽ, ഓഗസ്റ്റ് 10-ന്, ''ഡൗൺസ്റ്റയേർസ്'' എന്ന ചിത്രത്തിൽ ഒപ്പം അഭിനയിച്ച ജോൺ ഗിൽബെർട്ടിനെ (അവളുടെ ആദ്യത്തെയും, അയാളുടെ നാലാമത്തെയും) വിവാഹം കഴിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Here's Proof John Gilbert Is Screen's Great Lover|url=https://newspaperarchive.com/profile/eddie-blick/clipnumber/24292/|agency=Syracuse Herald|date=August 11, 1932|location=New York, Syracuse|page=12|via=[[Newspapers.com]]|access-date=January 7, 2016}} {{Open access}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;FD32&quot;&gt;[https://archive.org/stream/filmdailyvolume660newy#page/228 &quot;GILBERT'S QUICK MARRIAGE&quot;], news item, ''The Film Daily'' [New York, N.Y. (West Coast Bureau)], August 12, 1932, page 4. [[Internet Archive]], San Francisco, California. Retrieved August 18, 2018.&lt;/ref&gt; ഈ ദമ്പതികളുടെ &quot;പെട്ടെന്നുള്ള&quot; വിവാഹം സ്റ്റുഡിയോ വളപ്പിലെ ഗിൽബർട്ടിന്റെ ഡ്രസ്സിംഗ് റൂമിൽ വെച്ചാണ് നടന്നതെന്ന് 'ദി ഫിലിം ഡെയിലി' എന്ന സിനിമാ പ്രസിദ്ധീകരണം റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിരുന്നു. ആർഭാട രഹിതമായ ആ ചടങ്ങിൽ പങ്കെടുത്തവരിൽ, വരന്റെ 'ബെസ്റ്റ് മാൻ'  ആയി പ്രവർത്തിച്ച എംജിഎം (MGM) പ്രൊഡക്ഷൻ മേധാവി ഇർവിംഗ് താൽബർഗ്; തിരക്കഥാകൃത്ത് ഡൊണാൾഡ് ഓഗ്ഡൻ സ്റ്റുവർട്ട് (ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭാര്യ ബിയാട്രിസ് 'മാട്രോൺ ഓഫ് ഓണർ' ആയി പങ്കെടുത്തു); എംജിഎം ആർട്ട് ഡയറക്ടറും സെറ്റ് ഡിസൈനറുമായ സെഡ്രിക് ഗിബ്ബൺസ്; അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭാര്യയും നടിയുമായ ഡോളോറെസ് ഡെൽ റിയോ എന്നിവരും ഉൾപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;FD322&quot;&gt;[https://archive.org/stream/filmdailyvolume660newy#page/228 &quot;GILBERT'S QUICK MARRIAGE&quot;], news item, ''The Film Daily'' [New York, N.Y. (West Coast Bureau)], August 12, 1932, page 4. [[Internet Archive]], San Francisco, California. Retrieved August 18, 2018.&lt;/ref&gt;

മകൾ സൂസൻ ആൻ ജനിച്ചതിനെത്തുടർന്ന് വിർജീനിയ ബ്രൂസ് അഭിനയരംഗത്തുനിന്ന് അൽപ്പകാലത്തേക്ക് വിട്ടുനിന്നു. എന്നാൽ, ഭർത്താവ് ഗിൽബെർട്ടിന്റെ മദ്യപാനശീലം മൂലം 1934 മെയ് മാസത്തിൽ അദ്ദേഹവുമായി വിവാഹമോചനം നേടിയ ശേഷം, അവർ വീണ്ടും സിനിമകളിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടാൻ തുടങ്ങി.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://news.google.com/newspapers?id=lqwoAAAAIBAJ&amp;pg=1308,1951103&amp;dq=john+gilbert+olivia+burwell&amp;hl=en|title=Fourth Divorce for John Gilbert of Films|date=May 26, 1934|work=The Southeast Missourian|page=1|access-date=August 19, 2018}}&lt;/ref&gt; 1936-ൽ ഗിൽബെർട്ട് ഹൃദയാഘാതം മൂലം അന്തരിച്ചു.

1936-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ '''ബോൺ ടു ഡാൻസ്''&lt;nowiki/&gt;' (Born to Dance) എന്ന ചലച്ചിത്രത്തിലൂടെ, സംഗീതജ്ഞൻ കോൾ പോർട്ടറുടെ പ്രശസ്ത ഗാനമായ &quot;ഐ ഹാവ് ഗോട്ട് യു അണ്ടർ മൈ സ്കിൻ&quot; അവതരിപ്പിച്ചത് ബ്രൂസ് ആണെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. അതേ വർഷം, എംജിഎം നിർമ്മിച്ച 'ദി ഗ്രേറ്റ് സീഗ്ഫെൽഡ്' എന്ന മ്യൂസിക്കൽ ചിത്രത്തിൽ അവർ അഭിനയിച്ചു. കൂടാതെ, ഇടയ്ക്കിടെ റേഡിയോ പരിപാടികളിലും അവർ പങ്കെടുത്തിരുന്നു. ഉദാഹരണത്തിന്, 1949-ൽ സിബിഎസ് (CBS) റേഡിയോയിൽ ദിവസവും സംപ്രേഷണം ചെയ്തിരുന്ന 'മേയ്ക്ക് ബിലീവ് ടൗൺ' എന്ന 30 മിനിറ്റ് ദൈർഘ്യമുള്ള ഉച്ചസമയ നാടകത്തിൽ ബ്രൂസ് അഭിനയിച്ചു. 1960-കളുടെ തുടക്കത്തിൽ അവർ ചലച്ചിത്രരംഗത്തുനിന്ന് പൂർണ്ണമായി വിരമിച്ചു.

== സ്വകാര്യജീവിതം ==
1932-ൽ വിർജീനിയ ബ്രൂസ് സഹനടൻ ജോൺ ഗിൽബെർട്ടിനെ വിവാഹം കഴിച്ചു. വിവാഹ മോചനത്തിന് ശേഷം 1937-ൽ ബ്രൂസ് അമേരിക്കൻ ചലച്ചിത്ര സംവിധായകനായ ജെ. വാൾട്ടർ റൂബനെ വിവാഹം കഴിച്ചു.&lt;ref name=&quot;TCM&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20110721140912/http://www.tcm.com/tcmdb/person/24035%7C151701/Virginia-Bruce/ &quot;Virginia Bruce: Biography&quot;], [[Turner Classic Movies]] (TCM), Turner Broadcasting System, a subsidiary of Time Warner, Inc., New York, N.Y. Retrieved August 18, 2018.&lt;/ref&gt; അവർക്ക് രണ്ട് മക്കളുണ്ടായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;APZS&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.nytimes.com/1982/02/26/obituaries/virginia-bruce-72-actress-portrayed-ziegfeld-showgirl.html|title=VIRGINIA BRUCE, 72, ACTRESS PORTRAYED ZIEGFELD SHOWGIRL|newspaper=The New York Times|date=26 February 1982}}&lt;/ref&gt;

1982 ഫെബ്രുവരി 24-ന്, കാലിഫോർണിയയിലെ ലോസ് ഏഞ്ചൽസിനടുത്തുള്ള വുഡ്‌ലാൻഡ് ഹിൽസിലുള്ള 'മോഷൻ പിക്ചർ ആൻഡ് ടെലിവിഷൻ കൺട്രി ഹൗസ് ആൻഡ് ഹോസ്പിറ്റലിൽ' വെച്ച്, 71-ാം വയസ്സിൽ ക്യാൻസർ ബാധിച്ചാണ് ബ്രൂസ് അന്തരിച്ചത്.

== അവലംബം ==

[[വർഗ്ഗം:1910-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1982-ൽ മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ചലച്ചിത്ര നടിമാർ]]</text>
      <sha1>tbx5pxpk1o2cr16dpla5azv780tfl5q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>മിഡ്‌വൈഫറി</title>
    <ns>0</ns>
    <id>581518</id>
    <revision>
      <id>4680665</id>
      <parentid>4615314</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T07:27:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>4680665</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="54023" sha1="9kp724x9bl3qgvle75putzlmvci4jvf" xml:space="preserve">{{pu|Midwifery}}
{{Infobox medical speciality
|title=മിഡ്‌വൈഫറി
|image=[[File:Midwife home appointment.jpg|230px]]
|caption=A pregnancy check-up by a [[midwife]] in a birth center
|focus={{ublist|class=nowrap |[[Pregnancy]] | [[Childbirth]] | [[Postpartum]] |[[Newborn|Newborn care]]| [[Women's health]]| [[Reproductive health]]}}
|specialist=[[Midwife]]
}}
സ്ത്രീകളുടെ ലൈംഗികവും പ്രത്യുൽപ്പാദനപരവുമായ ആരോഗ്യത്തിന് പുറമേ [[ഗർഭം|ഗർഭധാരണം]], [[പ്രസവം]], പ്രസവാനന്തര കാലഘട്ടം ([[ശിശു|നവജാതശിശുവിന്റെ]] പരിചരണം ഉൾപ്പെടെ) എന്നിവയിലും ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്ന [[ആരോഗ്യശാസ്ത്രം|ആരോഗ്യ ശാസ്ത്രവും]] ആരോഗ്യസംരക്ഷണ പ്രൊഫഷനുമാണ് '''മിഡ്‌വൈഫറി'''.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.internationalmidwives.org/who-we-are/policy-and-practice/icm-international-definition-of-the-midwife/|title=International Definition of the Midwife|access-date=30 August 2017|publisher=International Confederation of Midwives|archive-url=https://web.archive.org/web/20170922213449/http://internationalmidwives.org/who-we-are/policy-and-practice/icm-international-definition-of-the-midwife/|archive-date=22 September 2017}}&lt;/ref&gt; പല രാജ്യങ്ങളിലും, മിഡ്‌വൈഫറി ഒരു മെഡിക്കൽ പ്രൊഫഷനാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.belgianmidwivesassociation.be/die-hebamme-in-belgien/|title=Die Hebamme in Belgien|access-date=13 May 2017|publisher=Belgian Midwives Association (BMA)|archive-url=https://web.archive.org/web/20170819102137/http://www.belgianmidwivesassociation.be/die-hebamme-in-belgien/|archive-date=19 August 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.vecmasuasociacija.lv/?page_id=59|title=Vecmātes specialitātes nolikums|access-date=13 May 2017|publisher=Latvijas Vecmāšu Asociācija|archive-url=https://web.archive.org/web/20170621052507/http://www.vecmasuasociacija.lv/?page_id=59|archive-date=21 June 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.ordre-sages-femmes.fr/etre-sage-femme/competences/general/|title=Les compétences des sages-femmes|access-date=13 May 2017|publisher=Ordre des sages-femmes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.av-m.nl/bacheloropleiding|title=Bacheloropleiding Verloskunde|access-date=13 May 2017|publisher=Academie Verloskunde Maastricht}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.verloskunde-academie.nl/waarom-verloskunde/|title=Waarom Verloskunde?|access-date=13 May 2017|publisher=Academie Verloskunde Amsterdam Groningen}}&lt;/ref&gt; മിഡ്‌വൈഫറിയിൽ വിദഗ്ദ്ധരായ പ്രൊഫഷണൽ മിഡ്‌വൈഫ് എന്നറിയപ്പെടുന്നു.

== മിഡ്‌വൈഫറിയുടെ പ്രധാന മേഖലകൾ ==

=== ഗർഭധാരണം ===

==== ആദ്യ ത്രിമാസത്തിൽ ====
ത്രിമാസമെന്നാൽ &quot;മൂന്ന് മാസം&quot; എന്നാണ്. ഒരു സാധാരണ ഗർഭകാലം ഏകദേശം ഒമ്പത് മാസം നീണ്ടുനിൽക്കും, അതിനെ മൂന്ന് ത്രിമാസങ്ങളായി വിഭജിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;MedlinePlus&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/patientinstructions/000544.htm|title=Prenatal care in your first trimester|access-date=8 August 2015|date=1 July 1015|publisher=U.S. Department of Health &amp; Human Services}}&lt;/ref&gt;

ആദ്യ ത്രിമാസ സ്ക്രീനിംഗ് രാജ്യത്തിനനുസരിച്ച് വ്യത്യാസപ്പെടുന്നു. സ്ത്രീകൾക്ക് സാധാരണയായി മൂത്രപരിശോധനയും (യുഎ), കംപ്ലീറ്റ് ബ്ലഡ് കൗണ്ട് (സിബിസി), [[രക്തഗ്രൂപ്പുകൾ|ബ്ലഡ് ടൈപ്പിംഗ്]] (ആർഎച്ച് സ്ക്രീൻ ഉൾപ്പെടെ), [[പറങ്കിപ്പുണ്ണ്|സിഫിലിസ്]], [[ഹെപ്പറ്റൈറ്റിസ്]], [[എച്ച്.ഐ.വി.|എച്ച്ഐവി]], [[ജർമൻ മീസിൽസ്|റൂബെല്ല]] പരിശോധന എന്നിവയുൾപ്പെടെയുള്ള രക്തപരിശോധനകളും ചെയ്യുന്നു.&lt;ref name=&quot;MedlinePlus&quot;/&gt; സ്ത്രീകൾക്ക് മൂത്രത്തിന്റെ സാമ്പിൾ പരിശോധിക്കുക വഴി ക്ലമീഡിയ പരിശോധന നടത്താം, കൂടാതെ ഉയർന്ന അപകടസാധ്യതയുള്ള സ്ത്രീകളെ [[അരിവാൾ കോശ വിളർച്ച|അരിവാൾ കോശ രോഗത്തിനും]] തലസീമിയയ്ക്കും പരിശോധിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;MedlinePlus&quot; /&gt; സ്ത്രീകൾ എല്ലാ പരിശോധനകൾക്കും സമ്മതം നൽകണം. സ്ത്രീയുടെ [[രക്തസമ്മർദ്ദം]], ഉയരം, ഭാരം എന്നിവ അളക്കുന്നു. അവരുടെ മുൻകാല ഗർഭധാരണങ്ങളും കുടുംബ, സാമൂഹിക, മെഡിക്കൽ ചരിത്രവും ചർച്ച ചെയ്യപ്പെടുന്നു. ആദ്യ ത്രിമാസത്തിൽ സ്ത്രീകൾക്ക് [[അൾട്രാസൗണ്ട്]] സ്കാൻ നടത്തിയേക്കാം, ഇത് പ്രതീക്ഷിക്കുന്ന പ്രസവ തീയതി കണക്കുകൂട്ടാൻ സഹായിക്കും. ചില സ്ത്രീകൾക്ക് [[ഡൗൺ സിൻഡ്രോം]] സ്ക്രീനിംഗ് പോലുള്ള ജനിതക പരിശോധനകൾ നടത്തിയേക്കാം. ഭക്ഷണക്രമം, വ്യായാമം, മോർണിങ്ങ് സിക്ക്നസ് പോലെയുള്ള ഗർഭകാലത്തെ സാധാരണ തകരാറുകൾ എന്നിവ ചർച്ചചെയ്യുന്നു.&lt;ref name=&quot;MedlinePlus&quot;/&gt;
[[പ്രമാണം:Pregnancy_trimesters.jpg|ലഘുചിത്രം| ഈ ചിത്രം മൂന്ന് ത്രിമാസങ്ങളിൽ ഗർഭാവസ്ഥയുടെ പുരോഗതി കാണിക്കുന്നു.]]

==== രണ്ടാം ത്രിമാസത്തിൽ ====
രണ്ടാമത്തെ ത്രിമാസത്തിൽ അമ്മ മിഡ്‌വൈഫിനെ പ്രതിമാസം അല്ലെങ്കിൽ അതിൽ കൂടുതൽ സന്ദർശിക്കാറുണ്ട്. അമ്മയുടെ പങ്കാളിയും കൂടാതെ/അല്ലെങ്കിൽ സഹകാരിയും ഇതിൽ അനുഗമിച്ചേക്കാം. ഗർഭാവസ്ഥയിലുള്ള ക്ഷീണം, നെഞ്ചെരിച്ചിൽ, വെരിക്കോസ് വെയിൻ, നടുവേദന പോലുള്ള മറ്റ് സാധാരണ പ്രശ്നങ്ങൾ എന്നിവ മിഡ്‌വൈഫ് ചർച്ച ചെയ്യും. രക്തസമ്മർദ്ദവും ഭാരവും നിരീക്ഷിക്കുകയും കുഞ്ഞ് പ്രതീക്ഷിച്ചതുപോലെ വളരുന്നുണ്ടോ എന്നറിയാൻ മിഡ്‌വൈഫ് അമ്മയുടെ വയറ് അളക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. യുഎ, സിബിസി, ഗ്ലൂക്കോസ് ടോളറൻസ് ടെസ്റ്റ് തുടങ്ങിയ ലാബ് പരിശോധനകൾ ആവശ്യമെങ്കിൽ ചെയ്യുന്നു.&lt;ref name=&quot;MedlinePlus2&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/patientinstructions/000557.htm|title=Prenatal care in your second trimester|access-date=8 August 2015|date=1 July 2015|publisher=U.S. Department of Health &amp; Human Services}}&lt;/ref&gt;

==== മൂന്നാമത്തെ ത്രിമാസത്തിൽ ====
മൂന്നാമത്തെ ത്രിമാസത്തിൽ മിഡ്‌വൈഫ് 36 ആഴ്ച വരെ എല്ലാ രണ്ടാഴ്ചയിലും അതിനുശേഷം എല്ലാ ആഴ്ചയും അമ്മയെ കാണും. ഭാരം, രക്തസമ്മർദ്ദം, വയറിന്റെ അളവുകൾ എന്നിവ തുടരും. സിബിസി, യൂറിനാലിസ് പോലുള്ള ലാബ് പരിശോധനകളും അപകടസാധ്യതയുള്ള ഗർഭധാരണങ്ങൾക്കായി അധിക പരിശോധനകളും നടത്താം. ഭ്രൂണത്തിന്റെ സ്ഥാനവും മറ്റും കണക്കാക്കാൻ മിഡ്‌വൈഫ് സ്ത്രീയുടെ അടിവയറ്റിൽ സ്പർശിക്കുന്നു. അമ്മയുടെ സെർവിക്സ് വികസിക്കുന്നുണ്ടോ എന്നറിയാൻ പെൽവിക് പരിശോധന നടത്താം.&lt;ref name=&quot;MedlinePlus3&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/patientinstructions/000558.htm|title=Prenatal care in your third trimester|access-date=10 August 2015|date=6 November 2014|publisher=U.S. Department of Health and Human Services}}&lt;/ref&gt; മിഡ്‌വൈഫും അമ്മയും ജനന സാധ്യതകൾ ചർച്ച ചെയ്യുകയും ഒരു ജനന പരിപാലന പദ്ധതി എഴുതുകയും ചെയ്യുന്നു.

=== പ്രസവം ===

==== ലേബർ ആൻഡ് ഡെലിവറി ====
[[പ്രമാണം:Cephalicpre.JPG|ലഘുചിത്രം| സാധാരണ ഹെഡ് ഫസ്റ്റ് പ്രസവത്തിൻ്റെ ഒരു ചിത്രം. ചർമ്മം പൊട്ടി, സെർവിക്സ് പൂർണ്ണമായും വികസിച്ചിരിക്കുന്നു.]]
[[പ്രമാണം:Geburt_01.jpg|ലഘുചിത്രം| പരിചാരകൻ ശ്വസന ശബ്ദം പരിശോധിക്കുമ്പോൾ നവജാതശിശു വിശ്രമിക്കുന്നു]]
യോനിയിലൂടെയുള്ള സാധാരണ പ്രസവത്തെ സഹായിക്കാൻ മിഡ്‌വൈഫുമാർക്ക് യോഗ്യതയുണ്ട്, അതേസമയം കൂടുതൽ സങ്കീർണ്ണമായ പ്രസവങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നത് കൂടുതൽ പരിശീലനം നേടിയ ഒരു ആരോഗ്യ പരിരക്ഷാ ദാതാവാണ്. പ്രസവം നാല് ഘട്ടങ്ങളായി തിരിച്ചിരിക്കുന്നു.

: '''പ്രസവത്തിന്റെ ആദ്യ ഘട്ടം-''' പ്രസവത്തിന്റെ ആദ്യ ഘട്ടം ഗർഭാശയമുഖം തുറക്കുന്നതാണ്.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.thewomens.org.au/health-information/pregnancy-and-birth/labour-birth/stages-of-labour/|title=Stages of Labour|access-date=17 May 2016|website=The women's: The Royal Women's Hospital}}&lt;/ref&gt; ഈ ഘട്ടത്തിന്റെ ആദ്യഘട്ടങ്ങളിൽ സെർവിക്‌സ് മൃദുവും കനം കുറഞ്ഞതുമാകുകയും അങ്ങനെ കുഞ്ഞിന്റെ പ്രസവത്തിന് തയ്യാറെടുക്കുകയും ചെയ്യും.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; സെർവിക്സ് 10 സെന്റീമീറ്റർ മുഴുവനായും വികസിക്കുമ്പോൾ പ്രസവത്തിന്റെ ആദ്യ ഘട്ടം പൂർത്തിയാകും. &lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; പ്രസവത്തിന്റെ ആദ്യ ഘട്ടത്തിൽ, അമ്മയ്ക്ക് ശക്തവും ക്രമാനുഗതവുമായ സങ്കോചങ്ങൾ അനുഭവപ്പെടാൻ തുടങ്ങുന്നു, ഇത് ഓരോ 5 മുതൽ 20 മിനിറ്റിലും 30 മുതൽ 60 സെക്കൻഡ് വരെ നീണ്ടുനിൽക്കും. സങ്കോചങ്ങൾ ക്രമേണ ശക്തമാവുകയും, ഇടയ്ക്കിടെ വരികയും, ദീർഘകാലം നിലനിൽക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

: '''പ്രസവത്തിന്റെ രണ്ടാം ഘട്ടം-''' രണ്ടാം ഘട്ടത്തിൽ കുഞ്ഞ് ബർത്ത് കനാലിലൂടെ താഴേക്ക് നീങ്ങാൻ തുടങ്ങുന്നു. കുഞ്ഞ് യോനിയുടെ തുറക്കലിലേക്ക് നീങ്ങുമ്പോൾ തലയുടെ മുകൾഭാഗം യോനി പ്രവേശന കവാടത്തിൽ കാണാം. ഒരു കാലത്ത് ഒരു &quot;എപിസിയോടോമി&quot;, (യോനി തുറക്കുന്ന ഭാഗത്തെ ടിഷ്യുവിൽ മുറിവുണ്ടാക്കൽ) പതിവായി ചെയ്തുവന്നിരുന്നു. ഇത് അമിതമായ കീറൽ തടയുകയും സ്വാഭാവിക കീറലിനെക്കാൾ  എളുപ്പത്തിൽ സുഖപ്പെടുകയും ചെയ്യും എന്നു കരുതിയാണ് ഇങ്ങനെ ചെയ്തിരുന്നത്.&lt;ref name=&quot;Mayo Clinic&quot; /&gt; എന്നിരുന്നാലും, സമീപകാല ഗവേഷണങ്ങൾ കാണിക്കുന്നത്, ഒരു ശസ്ത്രക്രിയാ മുറിവ് സ്വാഭാവിക മുറിവിനേക്കാൾ മാരകമായിരിക്കാമെന്നും, ഇത് പിന്നീടുള്ള അജിതേന്ദ്രിയത്വത്തിനും ലൈംഗിക വേളയിൽ വേദനയ്ക്കും കാരണമാകുമെന്നും ആണ്.&lt;ref name=&quot;Mayo Clinic&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.mayoclinic.org/episiotomy/ART-20047282?p=1|title=Labor and delivery, postpartum care|access-date=15 August 2015|last=Mayo Clinic staff|date=30 July 2015|publisher=Mayo Clinic}}&lt;/ref&gt;

: '''പ്രസവത്തിന്റെ മൂന്നാം ഘട്ടം-''' പ്രസവത്തിന്റെ മൂന്നാം ഘട്ടത്തിൽ അമ്മ [[പ്ലാസന്റ|മറുപിള്ളയെ]] പ്രസവിക്കണം.&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt; അമ്മയ്ക്ക് ഇത് ചെയ്യുന്നതിന്, അവർ തള്ളേണ്ടി വന്നേക്കാം. പ്രസവത്തിന്റെ ആദ്യ ഘട്ടത്തിലെ സങ്കോചങ്ങൾ പോലെ തന്നെ ഒന്നു രണ്ട് എണ്ണം ഈ ഘട്ടത്തിലും അവർക്ക് അനുഭവപ്പെടാം. &lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; പൊക്കിൾക്കൊടിയിൽ മൃദുവായി വലിച്ചുകൊണ്ട് മറുപിള്ള പ്രസവിക്കുന്നതിൽ മിഡ്വൈഫ് അമ്മയെ സഹായിച്ചേക്കാം. &lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

: '''പ്രസവത്തിന്റെ നാലാം ഘട്ടം-''' പ്രസവത്തിന്റെ നാലാമത്തെ ഘട്ടം ജനിച്ച് ഉടൻ ആരംഭിച്ച് ആറാഴ്ച വരെ നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന കാലഘട്ടമാണ്. [[ലോകാരോഗ്യസംഘടന|ലോകാരോഗ്യ സംഘടന]] ഈ കാലഘട്ടത്തെ അമ്മമാരുടെയും കുഞ്ഞുങ്ങളുടെയും ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും നിർണായകവും എന്നാൽ ഏറ്റവും അവഗണിക്കപ്പെട്ടതുമായ ഘട്ടമായി വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;World Health Organization&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.who.int/maternal_child_adolescent/documents/postnatal-care-recommendations/en/|title=WHO recommendations on postnatal care of the mother and newborn|access-date=22 December 2014|last=WHO|publisher=WHO|archive-url=https://web.archive.org/web/20140307050915/http://www.who.int/maternal_child_adolescent/documents/postnatal-care-recommendations/en/|archive-date=March 7, 2014}}&lt;/ref&gt; അടുത്ത കാലം വരെ, ജനനത്തിനു ശേഷം കുഞ്ഞുങ്ങളെ അമ്മമാരിൽ നിന്ന് പതിവായി മാറ്റുമായിരുന്നു, എന്നിരുന്നാലും 2000 മുതൽ, ചില അധികാരികൾ ആദ്യകാല ചർമ്മ-ചർമ്മ സമ്പർക്കം (നഗ്നനായ കുഞ്ഞിനെ അമ്മയുടെ നെഞ്ചിൽ വയ്ക്കുന്നത്) അമ്മയ്ക്കും കുഞ്ഞിനും പ്രയോജനകരമാണെന്ന് പറഞ്ഞുകൊണ്ട് അത് നിർദ്ദേശിക്കാൻ തുടങ്ങി. 2014 ലെ കണക്കനുസരിച്ച്, ശിശുക്കളുടെ ക്ഷേമത്തിന് ഉത്തരവാദികളായ എല്ലാ പ്രധാന സംഘടനകളും ആദ്യകാല ചർമ്മ-ചർമ്മ സമ്പർക്കം അംഗീകരിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;Medscape&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.medscape.com/viewarticle/806325_9|title=Uninterrupted Skin-to-Skin Contact Immediately After Birth|access-date=21 December 2014|last=Phillips, Raylene|publisher=Medscape}}&lt;/ref&gt; കുഞ്ഞ് അമ്മയുടെ നെഞ്ചിൽ കിടക്കുന്നതിനാൽ മിഡ്‌വൈഫ് ഉടനടി അമ്മയുടെയും കുഞ്ഞിന്റെയും വിലയിരുത്തലുകൾ നടത്തുകയും ആദ്യത്തെ മുലയൂട്ടൽ നൽകിയതിന് ശേഷം കൂടുതൽ നിരീക്ഷണങ്ങൾക്കായി കുഞ്ഞിനെ മാറ്റുകയും ചെയ്യുന്നു.

പ്രസവശേഷം, അമ്മയ്ക്ക് എപ്പിസോടോമിയോ പെരിനിയം കീറലോ ഉണ്ടായാൽ, അത് തുന്നിക്കെട്ടുന്നു. മിഡ്‌വൈഫ്, ഗർഭപാത്രത്തിൻ്റെ സങ്കോചം, അടിസ്ഥാന ഉയരം,&lt;ref name=&quot;Maternal-Newborn Care&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.atitesting.com/ati_next_gen/skillsmodules/content/maternal-newborn/equipment/postpart_assessment.html|title=Postpartum Assessment|access-date=24 December 2014|publisher=ATI Nursing Education|archive-url=https://web.archive.org/web/20141224072821/http://www.atitesting.com/ati_next_gen/skillsmodules/content/maternal-newborn/equipment/postpart_assessment.html|archive-date=2014-12-24}}&lt;/ref&gt; യോനിയിൽ രക്തസ്രാവം എന്നിവയ്ക്കായി പതിവായി വിലയിരുത്തുന്നു.&lt;ref name=&quot;Labor and Delivery: Postpartum Care&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.mayoclinic.org/healthy-living/labor-and-delivery/in-depth/postpartum-care/art-20047233|title=Postpartum care: What to expect after a vaginal delivery|access-date=23 December 2014|last=Mayo clinic staff|publisher=Mayo Clinic}}&lt;/ref&gt; പ്രസവസമയത്തെ അമ്മയുടെ [[ജീവലക്ഷണങ്ങൾ|സുപ്രധാന ലക്ഷണങ്ങൾ]] (താപനില, രക്തസമ്മർദ്ദം, പൾസ്) സൂക്ഷ്മമായി നിരീക്ഷിക്കുകയും ദ്രാവകത്തിന്റെ അളവും ഉൽപാദനവും അളക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. മിഡ്‌വൈഫ് കുഞ്ഞിന്റെ നാഡിമിടിപ്പ്, സ്ഥാനം എന്നിവയും നിരീക്ഷിക്കുന്നു. ഏതെങ്കിലും ഘട്ടത്തിൽ ജനനം മാനദണ്ഡത്തിൽ നിന്ന് വ്യതിചലിച്ചാൽ, മിഡ്‌വൈഫ് മൾട്ടി ഡിസിപ്ലിനറി ടീമിൽ നിന്ന് സഹായം അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു.

==== ജനന സ്ഥാനങ്ങൾ ====
കഴിഞ്ഞ നൂറ്റാണ്ട് വരെ ഭൂരിഭാഗം സ്ത്രീകളും പ്രസവത്തിനായി നേരേയുള്ള സ്ഥാനവും ബദൽ സ്ഥാനങ്ങളും ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. പതിനേഴാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ഫോഴ്‌സ്‌പ്‌സിന്റെ ആവിർഭാവം വരെ ലിത്തോട്ടമി പൊസിഷൻ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നില്ല, അതിനുശേഷം പ്രസവം ഒരു സ്ത്രീയെ സംബന്ധിച്ച് വീട്ടിലെ പ്രക്രിയ എന്നതിൽ നിന്ന് ആശുപത്രിക്കുള്ളിലെ മെഡിക്കൽ ഇടപെടലിലേക്ക് ക്രമേണ മാറി. പ്രസവസമയത്തും ജനനസമയത്തും നേരെയുള്ള സ്ഥാനം സ്വീകരിക്കുന്നതിന്, ഗർഭാശയത്തിൻ്റെ വികാസത്തെ സഹായിക്കുന്ന ശക്തമായതും കൂടുതൽ കാര്യക്ഷമവുമായ ഗർഭാശയ സങ്കോചങ്ങൾ, പെൽവിക് ഇൻലെറ്റിന്റെയും ഔട്ട്‌ലെറ്റിന്റെയും വ്യാസം, മെച്ചപ്പെട്ട ഗർഭാശയ സങ്കോചം എന്നിങ്ങനെയുള്ള കാര്യമായ ഗുണങ്ങളുണ്ട്. &lt;ref name=&quot;Factors influencing maternal positions during labor&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.instituteofmidwifery.org/MSFinalProj.nsf/a9ee58d7a82396768525684f0056be8d/45f9de25c6ca395e85257715003dad3f?OpenDocument|title=Factors influencing maternal positions during labor|access-date=10 August 2015|last=Searle, Lorraine|date=April 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20160222212343/http://www.instituteofmidwifery.org/MSFinalProj.nsf/a9ee58d7a82396768525684f0056be8d/45f9de25c6ca395e85257715003dad3f?OpenDocument|archive-date=22 February 2016}}&lt;/ref&gt; രണ്ടാം ഘട്ടത്തിൽ നിവർന്നുനിൽക്കുന്ന സ്ഥാനങ്ങളിൽ ഇരിക്കുക, കുത്തുക, മുട്ടുകുത്തുക, കൈമുട്ടുകൾ കുത്തുക എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;Gelis122-134&quot;&gt;Gelis, Jacues. History of Childbirth. Boston: Northern University Press, 1991: 122-134&lt;/ref&gt;

=== പ്രസവാനന്തര കാലയളവ് ===
ആശുപത്രിയിൽ പ്രസവിച്ച സ്ത്രീകൾക്ക്, ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ ആശുപത്രി താമസം ആറ് മണിക്കൂറാണ്. ഇതിനുമുമ്പ് പുറത്തുപോകുന്നത് വൈദ്യോപദേശത്തിന് വിരുദ്ധമാണ്. എപ്പോൾ ആശുപത്രി വിടണമെന്ന് സ്ത്രീകൾക്ക് തീരുമാനിക്കാം. കിടത്തിച്ചികിത്സയിൽ ദിവസേന അല്ലെങ്കിൽ ആവശ്യമെങ്കിൽ കൂടുതൽ തവണ പ്രസവാനന്തര പൂർണ്ണമായ വിലയിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നു. പ്രസവാനന്തര മൂല്യനിർണ്ണയത്തിൽ സ്ത്രീയുടെ നിരീക്ഷണങ്ങൾ, പൊതുവായ ക്ഷേമം, സ്തനങ്ങൾ (മുലയൂട്ടുന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചയും സഹായവും), ഉദര സ്പന്ദനം (സിസേറിയൻ ചെയ്തിട്ടില്ലെങ്കിൽ) ഗർഭാശയത്തിൻ്റെ ഇൻവോല്യൂഷൻ പരിശോധന, അല്ലെങ്കിൽ സിസേറിയൻ മുറിവിന്റെ പരിശോധന (ഇതിനായി ഡ്രസ്സിംഗ് നീക്കം ചെയ്യേണ്ടതില്ല), പെരിനിയത്തിന്റെ പരിശോധന, പ്രത്യേകിച്ച് കീറുകയോ തുന്നലിടുകയോ ചെയ്താൽ, ലോച്ചിയ അവലോകനം എന്നിവ ചെയ്യുന്നു. കുഞ്ഞിന് മഞ്ഞപ്പിത്തം, ആവശ്യത്തിന് ഭക്ഷണം നൽകിയതിന്റെ ലക്ഷണങ്ങൾ, അല്ലെങ്കിൽ മറ്റ് ആശങ്കകൾ എന്നിവയും പരിശോധിക്കുന്നു. കുഞ്ഞിന് ജനിച്ച് ആറിനും എഴുപത്തിരണ്ട് മണിക്കുറിനും ഇടയിൽ ഹൃദയ വൈകല്യങ്ങൾ, ഇടുപ്പ് പ്രശ്നങ്ങൾ, അല്ലെങ്കിൽ നേത്ര പ്രശ്നങ്ങൾ എന്നിവ ഉണ്ടോ എന്നും പരിശോധിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite journal|date=2022-01-18|title=Normal and Abnormal Puerperium: Overview, Routine Postpartum Care, Hemorrhage|url=https://emedicine.medscape.com/article/260187-overview}}&lt;/ref&gt;

=== നവജാതശിശുവിന്റെ പരിപാലനം ===
ജനനസമയത്ത്, കുഞ്ഞിന് കുറഞ്ഞത് ഒരു മിനിറ്റും അഞ്ച് മിനിറ്റും പ്രായമാകുമ്പോൾ ഒരു എപ്ഗർ സ്കോർ ലഭിക്കും.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.acog.org/en/clinical/clinical-guidance/committee-opinion/articles/2015/10/the-apgar-score|title=The Apgar Score|access-date=2022-10-05|website=www.acog.org|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20221005171736/https://www.acog.org/en/clinical/clinical-guidance/committee-opinion/articles/2015/10/the-apgar-score|archive-date=2022-10-05|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; നിറം, ശ്വസന പ്രയത്നം, ടോൺ, ഹൃദയമിടിപ്പ്, ഉത്തേജകങ്ങളോടുള്ള പ്രതികരണം എന്നീ അഞ്ച് വ്യത്യസ്ത മേഖലകളിൽ കുഞ്ഞിനെ വിലയിരുത്തുന്ന 10-ൽ നിന്നുള്ള സ്‌കോറാണിത്-ഓരോന്നിനും 0-നും 2 പോയിന്റിനും ഇടയിൽ മൂല്യമുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Citation|last=Simon|first=Leslie V.|title=APGAR Score|date=2022|url=http://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK470569/|periodical=StatPearls|place=Treasure Island (FL)|publisher=StatPearls Publishing|pmid=29262097|access-date=2022-10-05|last2=Hashmi|first2=Muhammad F.|last3=Bragg|first3=Bradley N.}}&lt;/ref&gt; മിഡ്‌വൈഫ് കുഞ്ഞിന്റെ പ്രശ്‌നങ്ങൾ, തൂക്കം, തലയുടെ ചുറ്റളവ് എന്നിവ അളക്കുന്നു. ചരട് സുരക്ഷിതമായി ഘടിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നും കുഞ്ഞിന് ഉചിതമായ പേര് ടാഗുകൾ ഉണ്ടെന്നും (ആശുപത്രിയിലാണെങ്കിൽ) മിഡ്‌വൈഫ് ഉറപ്പാക്കുന്നു. കുഞ്ഞുങ്ങളുടെ നീളം പതിവായി അളക്കാറില്ല. മിഡ്‌വൈഫ് അമ്മയോട് കഴിയുന്നത്ര അടുത്ത് ഈ പരിശോധനകൾ നടത്തുകയും കുഞ്ഞിനെ വേഗത്തിൽ അമ്മയ്ക്ക് തിരികെ നൽകുകയും ചെയ്യുന്നു. കുട്ടിയുടെ ഹൃദയമിടിപ്പ്, ശ്വസനം, ഓക്സിജൻ സാച്ചുറേഷൻ, താപനില എന്നിവയെ നിയന്ത്രിക്കുന്നതിനാൽ ചർമ്മ-ചർമ്മ ബന്ധവും മുലയൂട്ടലും പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നു.

[[ചിലി]] പോലുള്ള ചില രാജ്യങ്ങളിൽ, നവജാത ശിശുക്കളുടെ തീവ്രപരിചരണ വിഭാഗങ്ങളിലേക്ക് നയിക്കാൻ കഴിയുന്ന പ്രൊഫഷണലാണ് മിഡ്‌വൈഫ്. ഈ പ്രൊഫഷണലുകൾക്ക് ഇത് ഒരു നേട്ടമാണ്, കാരണം ഈ പ്രൊഫഷണലുകൾക്ക് പെരിനറ്റോളജിയിലെ അറിവ് ഉപയോഗിച്ച് നവജാതശിശുവിന്റെ ഉയർന്ന നിലവാരമുള്ള പരിചരണം, മെഡിക്കൽ അല്ലെങ്കിൽ ശസ്ത്രക്രിയാ അവസ്ഥകളോടെ കൊണ്ടുവരാൻ കഴിയും.&lt;ref&gt;{{Cite journal|date=June 2016|title=Midwifery in Chile - A Successful Experience to Improve Women ́s Sexual and Reproductive Health: Facilitators &amp; Challenges|url=https://ecommons.aku.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1036&amp;context=jam|journal=Journal of Asian Midwives (JAM)|volume=3|issue=1|pages=63-69}}&lt;/ref&gt;

== ചരിത്രം ==

=== പുരാതന ചരിത്രം ===
[[പ്രമാണം:Eucharius_Rößlin_Rosgarten_Childbirth.jpg|വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|342x342ബിന്ദു| പ്രസവക്കസേരയിൽ പ്രസവിക്കുന്ന ഒരു സ്ത്രീ, ജർമ്മൻ ഫിസിഷ്യൻ യൂക്കറിയസ് റോസ്‌ലിന്റെ ഒരു കൃതിയിൽ നിന്ന്]]
[[പ്രമാണം:Рождество-Богородицы-Ростов-XVII_crop.jpg|ലഘുചിത്രം| ഐക്കൺ ബർത്ത് ഓഫ് മേരി (വിശദാംശം). റഷ്യ, പതിനേഴാം നൂറ്റാണ്ട്]]
[[ഈജിപ്ഷ്യൻ സംസ്കാരം|പുരാതന ഈജിപ്തിൽ]], മിഡ്‌വൈഫറി ഒരു അംഗീകൃത സ്ത്രീ തൊഴിലായിരുന്നു, ഇത് ബിസി 1900 മുതൽ 1550 വരെയുള്ള കാലഘട്ടത്തിലെ എബേഴ്‌സ് പാപ്പിറസ് സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഈ പാപ്പിറസിന്റെ അഞ്ച് നിരകൾ [[ഒബ്സ്റ്റട്രിക്ക്സ് ആൻഡ് ഗൈനക്കോളജി|പ്രസവചികിത്സയും ഗൈനക്കോളജിയുമായി]] ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു, പ്രത്യേകിച്ച് പ്രസവത്തിന്റെ ത്വരിതപ്പെടുത്തൽ (സന്താനങ്ങൾക്ക് ജന്മം നൽകുന്ന പ്രവർത്തനം അല്ലെങ്കിൽ പ്രക്രിയ), നവജാതശിശുവിന്റെ ജനന പ്രവചനം എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. 1700 ബിസിയിലെ വെസ്റ്റ്കാർ പാപ്പിറസിൽ പ്രതീക്ഷിക്കുന്ന പ്രസവ തീയതി കണക്കാക്കുന്നതിനുള്ള നിർദ്ദേശങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു, കൂടാതെ ഇതിൽ ജനന കസേരകളുടെ വ്യത്യസ്ത ശൈലികൾ വിവരിക്കുന്നു. ലക്സറിലെയും മറ്റ് ക്ഷേത്രങ്ങളിലെയും രാജകീയ ജനനമുറികളിലെ അടിസ്ഥാന റിലീഫുകളും ഈ സംസ്കാരത്തിൽ സൂതികർമ്മിണിയുടെ കനത്ത സാന്നിധ്യത്തെ സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തുന്നു. &lt;ref name=&quot;TowlerBramall-9&quot;&gt;Jean Towler and Joan Bramall, ''Midwives in History and Society'' (London: Croom Helm, 1986), p. 9&lt;/ref&gt;

ഗ്രീക്കോ-റോമൻ പൗരാണികതയിലെ [[റോമാ സാമ്രാജ്യം|റോമൻ സാമ്രാജ്യത്തിലെ]] മിഡ്‌വൈഫുകളിൽ, ഗ്രാമങ്ങളിലെ നാടോടി വൈദ്യശാസ്ത്ര പാരമ്പര്യങ്ങൾ പിന്തുടരുന്ന പ്രായമായ സ്ത്രീകൾ മുതൽ ഫിസിഷ്യൻമാരായി കണക്കാക്കപ്പെട്ട ഉയർന്ന പരിശീലനം ലഭിച്ച സ്ത്രീകൾ വരെ നിരവധി സ്ത്രീകൾ ഉൾപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;Flemming-359&quot;&gt;Rebecca Flemming, ''Medicine and the Making of Roman Women'' (Oxford: [[Oxford University Press]], 2000), p. 359&lt;/ref&gt; ഒരു &quot;നല്ല&quot; സൂതികർമ്മിണിക്ക് ആവശ്യമായ ചില സ്വഭാവസവിശേഷതകളെക്കുറിച്ച് രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടിൽ എഫെസസിലെ വൈദ്യനായ സോറാനസ് തന്റെ കൃതിയായ ''ഗൈനക്കോളജിയിൽ'' ഇങ്ങനെ പ്രസ്താവിക്കുന്നു: &quot;അനുയോജ്യമായ വ്യക്തി അക്ഷരജ്ഞാനമുള്ളയാളും ബുദ്ധിയും നല്ല ഓർമ്മശക്തിയും സ്നേഹനിർഭരമായി ജോലി ചെയ്യുന്നയാളും മാന്യ വ്യക്തിത്വത്തിന് ഉടമയും ഇന്ദ്രിയങ്ങൾക്ക് വൈകല്യം [അതായത്, കാഴ്ച, ഗന്ധം, കേൾവി] ഇല്ലാത്തയാളും, ചിലരുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ നീളമുള്ള മെലിഞ്ഞ വിരലുകളും ചെറിയ നഖങ്ങളും ഉള്ളയാളും ആണ്&quot;. സൂതികർമ്മിണി സഹാനുഭൂതി ഉള്ളയാളായിരിക്കണമെന്നും (അവർ സ്വയം ഒരു കുഞ്ഞിനെ പ്രസവിക്കേണ്ടതില്ലെങ്കിലും) അമ്മയുടെയും കുഞ്ഞിന്റെയും ആശ്വാസത്തിനായി കൈകൾ മൃദുവായി സൂക്ഷിക്കണമെന്നും സോറാനസ് ശുപാർശ ചെയ്യുന്നു.&lt;ref name=&quot;French-69-84&quot;&gt;Valerie French, &quot;Midwives and Maternity Care in the Roman World&quot; (Helios, New Series 12(2), 1986), pp. 69-84&lt;/ref&gt; ഇക്കാലത്തെ മറ്റൊരു വൈദ്യനായ [[പ്ലീനി]], ഒരു മിഡ്‌വൈഫിൽ കുലീനതയെയും ശാന്തവും അവ്യക്തവുമായ സ്വഭാവത്തെയും വിലമതിച്ചു.&lt;ref name=&quot;Jackson-97&quot;&gt;Ralph Jackson, ''Doctors and Diseases in the Roman Empire'' (Norman: University of Oklahoma Press, 1988), p. 97&lt;/ref&gt; മിഡ്‌വൈഫുകളുടെ മൂന്ന് &quot;ഗ്രേഡുകൾ&quot; ഉണ്ടായിരുന്നതായി പറയുന്നു: ആദ്യത്തേത് സാങ്കേതികമായി പ്രാവീണ്യമുള്ളവരായിരുന്നു; രണ്ടാമത്തേതിൽ പെടുന്നവർ പ്രസവചികിത്സയെയും ഗൈനക്കോളജിയെയും കുറിച്ചുള്ള ചില ഗ്രന്ഥങ്ങൾ വായിച്ചിരിക്കാം; ഉയർന്ന പരിശീലനം നേടിയ മൂന്നാമത്തെ വിഭാഗം മിഡ്‌വൈഫറിയിൽ ഒരു [[മെഡിക്കൽ സ്പെഷ്യാലിറ്റി|മെഡിക്കൽ സ്പെഷ്യലിസ്റ്റായി]] കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. &lt;ref name=&quot;Jackson-97&quot; /&gt;

[[അഗ്നോഡീസ്|അഗ്നോഡിസ്]] അല്ലെങ്കിൽ അഗ്നോഡൈക്ക് (Gr. Ἀγνοδίκη) പുരാതന ഗ്രീക്കുകാർക്കിടയിൽ പരാമർശിക്കപ്പെടുന്ന ഏറ്റവും പഴയ ചരിത്രപരവും സാധ്യതയുള്ള അപ്പോക്രിഫൽ&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.hsl.virginia.edu/historical/artifacts/antiqua/women.cfm|title=Women in Medicine|access-date=2012-12-10|publisher=www.hsl.virginia.edu|archive-url=https://web.archive.org/web/20130403130301/http://www.hsl.virginia.edu/historical/artifacts/antiqua/women.cfm|archive-date=2013-04-03}}&lt;/ref&gt; സൂതികർമ്മിണി ആയിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite book|title=Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology|title-link=Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology|last=Greenhill|first=William Alexander|publisher=[[Little, Brown and Company]]|year=1867|editor-last=Smith|editor-first=William|volume=1|location=Boston|page=74|chapter=Agnodice|access-date=2012-12-10|chapter-url=http://www.ancientlibrary.com/smith-bio/0083.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20121007150113/http://www.ancientlibrary.com/smith-bio/0083.html|archive-date=2012-10-07}}&lt;/ref&gt;

=== ആധുനിക ചരിത്രം ===
പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ട് മുതൽ, [[ശസ്ത്രക്രിയാവിദഗ്ദ്ധൻ|ശസ്ത്രക്രിയാ വിദഗ്ധരും]] മിഡ്‌വൈഫുമാരും തമ്മിൽ ഒരു സംഘർഷം ഉടലെടുത്തു. ആധുനിക ശസ്ത്രക്രിയ വിദഗ്ധരുടെ ആധുനിക ശാസ്ത്ര സാങ്കേതിക വിദ്യകൾ മിഡ്‌വൈഫുകൾ പരിശീലിക്കുന്ന [[നാട്ടുവൈദ്യം|നാടോടി വൈദ്യത്തേക്കാൾ]] അമ്മമാർക്കും ശിശുക്കൾക്കും മികച്ചതാണെന്ന് വൈദ്യശാസ്ത്രജ്ഞർ തറപ്പിച്ചുപറയാൻ തുടങ്ങി.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=2DHrH08bl5YC|title=Midwifery and the Medicalization of Childbirth: Comparative Perspectives|last=Van Teijlingen|first=Edwin R.|last2=Lowis|first2=George W.|last3=McCaffery|first3=Peter G.|date=2004|publisher=Nova Publishers|isbn=9781594540318}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=35q762L0IzMC|title=Catching Babies: The Professionalization of Childbirth, 1870-1920|last=Borst|first=Charlotte G.|date=1995|publisher=Harvard University Press|isbn=9780674102620}}&lt;/ref&gt; ഡോക്‌ടർമാരും മെഡിക്കൽ അസോസിയേഷനുകളും പ്രസവചികിത്സയിൽ നിയമപരമായ കുത്തകയ്‌ക്കായി പ്രേരിപ്പിച്ചതിനാൽ, യുണൈറ്റഡ് സ്‌റ്റേറ്റ്‌സിലും കാനഡയിലും ഉടനീളം മിഡ്‌വൈഫറി നിയമവിരുദ്ധമോ കനത്ത നിയന്ത്രണമുള്ള മേഖലയോ ആയിത്തീർന്നു.&lt;ref name=&quot;Ehrenreich&quot;&gt;{{Cite book|url=https://archive.org/details/witchesmidwivesn00ehrerich|title=Witches, Midwives and Nurses: A History of Women Healers|last=Ehrenreich|first=Barbara|last2=Deirdre English|publisher=The Feminist Press|year=2010|isbn=978-0-912670-13-3|edition=2nd|pages=85–87|url-access=registration}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Rooks1997&quot;&gt;{{Cite book|title=Midwifery and childbirth in America|url=https://archive.org/details/midwiferychildbi0000rook|last=Rooks|first=Judith Pence|publisher=Temple University Press|year=1997|isbn=1-56639-711-1|location=Philadelphia|page=[https://archive.org/details/midwiferychildbi0000rook/page/422 422]}}&lt;/ref&gt; വടക്കൻ യൂറോപ്പിലും റഷ്യയിലും, മിഡ്‌വൈഫുകളുടെ സ്ഥിതി അൽപ്പം എളുപ്പമായിരുന്നു - [[റഷ്യൻ സാമ്രാജ്യം|ഇംപീരിയൽ റഷ്യയിലെ]] ഡച്ചി ഓഫ് എസ്റ്റോണിയയിൽ, പ്രൊഫസർ ക്രിസ്റ്റ്യൻ ഫ്രെഡറിക് ഡച്ച് 1811-ൽ [[യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് ടാർട്ടു]]വിൽ സ്ത്രീകൾക്കായി ഒരു മിഡ്‌വൈഫറി സ്കൂൾ സ്ഥാപിച്ചു, അത് ഒന്നാം ലോക മഹായുദ്ധം വരെ നിലനിന്നിരുന്നു. ടാർട്ടു ഹെൽത്ത് കെയർ കോളേജിന്റെ മുൻഗാമിയായിരുന്നു അത്. 7 മാസം നീണ്ടുനിന്ന പരിശീലനത്തിന് അവസാനം വിദ്യാർത്ഥിനികൾക്ക് സൂതികർമ്മ പരിശീലനത്തിനുള്ള സർട്ടിഫിക്കറ്റ് നൽകി. സൂതികർമ്മിണികൾ &quot;കഴിവില്ലാത്തവരും അറിവില്ലാത്തവരുമാണ്&quot; എന്ന ആരോപണങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നിട്ടും,&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://archive.org/details/varneysmidwifery00varn|title=Varney's midwifery|last=Varney|first=Helen|publisher=Jones and Bartlett|year=2004|isbn=0-7637-1856-4|edition=4th|location=Sudbury, Mass.|page=[https://archive.org/details/varneysmidwifery00varn/page/n47 7]|url-access=limited}}&lt;/ref&gt; മോശമായ പരിശീലനം ലഭിച്ച ശസ്ത്രക്രിയാ വിദഗ്ധർ ഗർഭിണികൾക്ക് കൂടുതൽ അപകടകരമാണെന്ന് ചിലർ വാദിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Williams|first=J. Whitridge|title=The Midwife Problem and Medical Education in the United States|journal=American Association for Study and Prevention of Infant Mortality: Transactions of the Second Annual Meeting|year=1912|pages=165–194}}&lt;/ref&gt; 1846-ൽ, ഫിസിഷ്യൻ [[ഇഗ്നാസ് ഫിലിപ്പ് സെമ്മൽ‌വെയ്സ്|ഇഗ്നാസ് സെമ്മൽവീസ്]], സ്ത്രീ മിഡ്‌വൈഫുമാരേക്കാൾ കൂടുതൽ സ്ത്രീകൾ പുരുഷ ശസ്ത്രക്രിയാ വിദഗ്ധർ ജോലി ചെയ്യുന്ന പ്രസവ വാർഡുകളിൽ മരിക്കുന്നതായി നിരീക്ഷിച്ചു. അന്നത്തെ മെഡിക്കൽ വിദ്യാർത്ഥികൾ മൃതദേഹങ്ങൾ വിച്ഛേദിച്ചതിന് ശേഷം കൈകഴുകാത്തതിൽ  നിന്നാണ് [[പോസ്റ്റ്‌പാർട്ടം അണുബാധകൾ]] പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ടത്. എന്നാൽ രോഗാണു സിദ്ധാന്തത്തിന്റെ സ്വീകാര്യത വ്യാപകമാകുന്നതുവരെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സാനിറ്ററി ശുപാർശകൾ അവഗണിക്കപ്പെട്ടു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.npr.org/sections/health-shots/2015/01/12/375663920/the-doctor-who-championed-hand-washing-and-saved-women-s-lives?t=1576014381640|title=The Doctor Who Championed Hand-Washing And Briefly Saved Lives|access-date=10 December 2019|last=Davis|first=Rebecca|website=NPR}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK144018/|title=WHO Guidelines on Hand Hygiene in Health Care: First Global Patient Safety Challenge Clean Care Is Safer Care.|last=Historical perspective on hand hygiene in health care|date=2009|publisher=World Health Organization|location=Geneva|page=4|access-date=10 December 2019}}&lt;/ref&gt;
[[പ്രമാണം:Midwife's_case_and_contents.jpg|ലഘുചിത്രം| മിഡ്‌വൈഫിന്റെ കേസും ഉള്ളടക്കവും, സ്കൻതോർപ്പ് മെറ്റേണിറ്റി ഹോസ്പിറ്റൽ, 1920/30 (നോർത്ത് ലിങ്കൺഷയർ മ്യൂസിയം)]]
1900-കളുടെ തുടക്കത്തിൽ ബാക്ടീരിയോളജി പഠനം പ്രചാരത്തിലാവുകയും ആശുപത്രി ശുചിത്വം മെച്ചപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നത് വരെ ശസ്ത്രക്രിയാ വിദഗ്ധർ മിഡ്‌വൈഫുകളേക്കാൾ അപകടകാരികളാണെന്ന വാദം നിലനിന്നിരുന്നു. പിന്നീട് സ്ത്രീകൾക്ക് ആശുപത്രികളുടെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ സുരക്ഷിതത്വം അനുഭവിക്കാൻ തുടങ്ങി.&lt;ref name=&quot;Brought to Bed&quot;&gt;{{Cite book|title=Brought to Bed: Childbearing in America, 1750-1950|last=Leavitt|first=Judith W.|publisher=Oxford University Press|year=1988|isbn=978-0195056907|location=Book|page=178}}&lt;/ref&gt; ജർമ്മൻ [[സാമൂഹികശാസ്ത്രം|സാമൂഹിക ശാസ്ത്രജ്ഞരായ]] ഗുന്നാർ ഹെയ്‌ൻസോണും ഓട്ടോ സ്റ്റീഗറും അഭിപ്രായപ്പെടുന്നത്, മിഡ്‌വൈഫറി പൊതു അധികാരികളുടെ പീഡനത്തിന്റെയും അടിച്ചമർത്തലിന്റെയും ലക്ഷ്യമായിത്തീർന്നു എന്നാണ്, കാരണം പ്രസവത്തെ സഹായിക്കുന്നതിന് മാത്രമല്ല, ഗർഭനിരോധനം, ഗർഭച്ഛിദ്രം എന്നിവയെ സംബന്ധിച്ചും മിഡ്‌വൈഫുകൾക്ക് ഉയർന്ന വിജ്ഞാനവും വൈദഗ്ധ്യവും ഉണ്ടായിരുന്നു.

== ഇതും കാണുക ==

* അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ മിഡ്‌വൈഫറി പദ്ധതി
* പ്രസവവും പ്രസവചികിത്സയും പുരാതന കാലത്ത് 
* ഗ്ലോബൽ ലൈബ്രറി ഓഫ് വിമൻസ് മെഡിസിൻ
* ഇന്റർനാഷണൽ കോൺഫെഡറേഷൻ ഓഫ് മിഡ്‌വൈവ്‌സ്
* [[ഒബ്സ്റ്റട്രിക്ക്സ്|പ്രസവചികിത്സ]]
* മായ സമൂഹത്തിലെ മിഡ്‌വൈഫറി

== അവലംബം ==
'''കുറിപ്പുകൾ'''
&lt;references group=&quot;&quot; responsive=&quot;0&quot;&gt;&lt;/references&gt;
'''ഗ്രന്ഥസൂചിക'''

* ക്രാവൻ, ക്രിസ്റ്റ. 2007 Consumer’s Right&quot; to Choose a Midwife: Shifting Meanings for Reproductive Rights under Neoliberalism. അമേരിക്കൻ ആൻദ്രോപോളജിസ്റ്റ് , വാല്യം. 109, ലക്കം 4, പേജ്.&amp;nbsp;701–712. IL മക്ഗിൽ-ക്വീൻസ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി പ്രസ്സ്.
* ഫോർഡ്, ആൻ ആർ., &amp; വാഗ്നർ, വിക്കി. ബൂർഗോട്ടിൽ, ഐവി എൽ., ബെനോയിറ്റ്, സിസിലിയ, ഡേവിസ്-ഫ്ലോയ്ഡ്, റോബി, എഡി. 2004 Reconceiving Midwifer. മക്ഗിൽ-ക്വീൻസ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി പ്രസ്സ്: മോൺട്രിയൽ &amp; കിംഗ്സ്റ്റൺ
* മക്ഡൊണാൾഡ്, മാർഗരറ്റ്. 2007 At Work in the Field of Birth: Midwifery Narratives of Nature, Tradition, and Home. വാൻഡർബിൽറ്റ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി പ്രസ്സ്: നാഷ്വില്ലെ
* {{In lang|nl}} [http://www.verloskundigenpraktijkgroningen.nl ഗ്രോനിംഗൻ നഗരത്തിലെ പ്രസവചികിത്സകർ.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130625050250/http://verloskundigenpraktijkgroningen.nl/ |date=2013-06-25 }}

== കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക് ==

* ലിറ്റോഫ്, ജൂഡി ബാരറ്റ് . &quot;An historical overview of midwifery in the United States (യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സിലെ മിഡ്‌വൈഫറിയുടെ ചരിത്രപരമായ അവലോകനം).&quot; ''പ്രീ-ആൻഡ് പെറി-നാറ്റൽ സൈക്കോളജി ജേർണൽ'' 1990; 5(1): 5 [https://www.questia.com/library/journal/1P3-1386989071/an-historical-overview-of-midwifery-in-the-united ഓൺലൈൻ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181031133004/https://www.questia.com/library/journal/1P3-1386989071/an-historical-overview-of-midwifery-in-the-united |date=2018-10-31 }}
* ലിറ്റോഫ്, ജൂഡി ബാരറ്റ്. &quot;മിഡ്വൈഫുകളും ചരിത്രവും.&quot; In Rima D. Apple, ed., ''The History of Women, Health, and Medicine in America: An Encyclopedic Handbook'' (Garland Publishing, 1990).

== പുറം കണ്ണികൾ ==

* {{Commons category-inline}}
* [http://internationalmidwives.org/ International Confederation of Midwives (ICM)]
* [https://web.archive.org/web/20061115203827/http://www.who.int/pmnch/en/ Partnership Maternal Newborn and Child Health (PMNCH)]
{{pregnancy}}
{{Reproductive health}}
{{Authority Control}}
[[വർഗ്ഗം:മാതൃത്വം]]
[[വർഗ്ഗം:പ്രസവം]]</text>
      <sha1>9kp724x9bl3qgvle75putzlmvci4jvf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ബെഡ്ഫോർഡ് റിസർച്ച് ഫൗണ്ടേഷൻ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>586557</id>
    <revision>
      <id>4680610</id>
      <parentid>4653471</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T21:27:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>4680610</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12776" sha1="bmpszrtw53t0vmeq38nqnygh7n7ed7w" xml:space="preserve">{{pu|Bedford Research Foundation}}
[[File:Bedford_Research_Foundation_logo.svg|വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|ബെഡ്ഫോർഡ് റിസർച്ച് ഫൗണ്ടേഷൻ ലോഗോ]]
നിലവിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ചികിത്സയില്ലാത്ത രോഗങ്ങളെയും ആരോഗ്യാവസ്ഥകളെയും കുറിച്ച് സ്റ്റെം സെൽ ഗവേഷണം നടത്തുന്ന, ലാഭേച്ഛയില്ലാതെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു സ്ഥാപനമാണ് '''ബെഡ്ഫോർഡ് റിസർച്ച് ഫൗണ്ടേഷൻ'''.&lt;ref name=&quot;about_director&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.bedfordresearch.org/aboutus/aboutus.php?item=about_director|title=Bedford Research Foundation – Official Website|access-date=2023-01-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20070407203014/http://www.bedfordresearch.org/aboutus/aboutus.php?item=about_director|archive-date=2007-04-07|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; സെറോഡിസ്‌കോർഡന്റ് ദമ്പതികൾക്ക് വിജയകരമായി ഗർഭധാരണം സാധ്യമാക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന സ്പെഷ്യൽ പ്രോഗ്രാം ഓഫ് അസിസ്റ്റഡ് റീപ്രൊഡക്ഷൻ (SPAR) എന്ന പദ്ധതിക്കും ഈ സ്ഥാപനം രൂപം നൽകി.&lt;ref name=&quot;bedfordspar&quot;&gt;[http://www.bedfordspar.org/ HIV Sperm Washing | Bedford Research Foundation – Overview]&lt;/ref&gt; ബെഡ്ഫോർഡ് സ്റ്റെം സെൽ റിസർച്ച് ഫൗണ്ടേഷന്റെ സ്ഥാപകയായ ഡോ. ആൻ കീസ്‌ലിംഗ് ആണ് ലബോറട്ടറി ഡയറക്ടർ.&lt;ref name=&quot;about_director&quot; /&gt;

== പശ്ചാത്തലം ==
അടിസ്ഥാന ശാസ്ത്ര കണ്ടെത്തലുകളിൽ നിന്ന് ക്ലിനിക്കൽ പരിശോധനാ പ്രയോഗങ്ങളിലേക്കുള്ള സാങ്കേതികവിദ്യാ കൈമാറ്റം സുഗമമാക്കാൻ കഴിയുന്ന ഒരു ഗവേഷണ-വികസന ക്ലിനിക്കൽ ലബോറട്ടറിയുടെ ആവശ്യകത നിറവേറ്റുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെയാണ് ബെഡ്ഫോർഡ് റിസർച്ച് ഫൗണ്ടേഷൻ സ്ഥാപിതമായത്.&lt;ref name=&quot;spar_history&quot;&gt;{{Cite web|url=http://bedfordspar.org|title=SPAR History- Official website}}&lt;/ref&gt; [[എയ്‌ഡ്‌സ്‌|എയ്‌ഡ്‌സ്]] വൈറസ് (ഹ്യൂമൻ ഇമ്മ്യൂണോ ഡെഫിഷ്യൻസി വൈറസ്, [[എച്ച്.ഐ.വി.|എച്ച്ഐവി]]), [[ഹെപ്പറ്റൈറ്റിസ്-സി|ഹെപ്പറ്റൈറ്റിസ് സി]] വൈറസ് എന്നിവ ജീവിതം മാറ്റിമറിച്ച പുരുഷന്മാരുടെയും സ്ത്രീകളുടെയും പരിശ്രമഫലമായി 1996-ൽ ഡോ. ആൻ കീസ്‌ലിംഗ് ആണ് ബിആർഎഫ് സ്ഥാപിച്ചത്. അഭൂതപൂർവമായ രോഗപ്രതിബന്ധങ്ങൾ നേരിടേണ്ടിവന്ന ആ പുരുഷന്മാരും സ്ത്രീകളും, തങ്ങളുടെ അണുബാധകളെ ചെറുക്കാനും തങ്ങൾക്ക് സ്വന്തമായി കുട്ടികളുണ്ടാകാൻ വഴിയൊരുക്കാനും ഉതകുന്ന ബയോമെഡിക്കൽ സാങ്കേതികവിദ്യ വികസിപ്പിക്കണമെന്ന് നിർബന്ധം പിടിച്ചു.&lt;ref name=&quot;spar_history&quot; /&gt; &lt;ref name=&quot;about_us&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.bedfordresearch.org/aboutus/aboutus.php|title=Bedford Stem Cell Research Foundation – Official Website}}&lt;/ref&gt;

ഫൗണ്ടേഷൻ സ്വന്തം ലബോറട്ടറികളിലും ([[വിത്തുകോശങ്ങൾ|സ്റ്റെം സെൽ]], [[പുരസ്ഥഗ്രന്ഥി|പ്രോസ്റ്റേറ്റ്]], [[അണുബാധ|പകർച്ചവ്യാധികൾ]]) മറ്റ് ലബോറട്ടറികളുമായി സഹകരിച്ചും ഗവേഷണം നടത്തുന്നു. കൂടാതെ, അമ്മമാർക്കും കുഞ്ഞുങ്ങൾക്കും സഹായക പ്രത്യുൽപാദന ചികിത്സയുടെ സുരക്ഷയും വിജയസാധ്യതയും മെച്ചപ്പെടുത്താൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന യോഗ്യതയുള്ള ഗവേഷകർക്ക് ഗവേഷണ ഗ്രാന്റുകൾ നൽകുന്നതിനായി പണം സ്വരൂപിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. കൃത്രിമമായോ ബീജം വഴിയോ സജീവമാക്കിയ മനുഷ്യ അണ്ഡങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ഗവേഷണത്തിന് ധനസഹായം നൽകുന്നതിന് യുഎസിൽ നിലവിലുള്ള മൊറട്ടോറിയം കാരണം, ഫൗണ്ടേഷൻ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന ഗവേഷണങ്ങളിൽ ഭൂരിഭാഗത്തിനും ഫെഡറൽ ഗ്രാന്റ്സ്-ഇൻ-എയ്ഡ് മുഖേന ധനസഹായം ലഭിക്കില്ല.&lt;ref name=&quot;about_us&quot;/&gt;

ഇക്കാരണത്താൽ, സ്പെഷ്യൽ പ്രോഗ്രാം ഓഫ് അസിസ്റ്റഡ് റീപ്രൊഡക്ഷൻ (SPAR) എന്ന പദ്ധതിക്ക് വേണ്ടി സ്ത്രീകളും പുരുഷന്മാരും തന്നെ പണം സ്വരൂപിച്ചു. രണ്ട് വർഷത്തിനുള്ളിൽ, ഗർഭധാരണ വേളയിൽ വൈറസ് പകരുന്നത് തടയുന്നതിനുള്ള സാങ്കേതികവിദ്യ വികസിപ്പിച്ചെടുത്തു. തൽഫലമായി, ആരോഗ്യവതിയായ ഒരു അമ്മയ്ക്കും, [[ഹെപ്പറ്റൈറ്റിസ്-സി|ഹെപ്പറ്റൈറ്റിസ് സി]]യും [[എച്ച്.ഐ.വി.|എച്ച്ഐവി]]യും ബാധിച്ച ഹീമോഫീലിയ രോഗിയായ ഒരു അച്ഛനും 1999-ൽ ബേബി റയാൻ ജനിച്ചു.&lt;ref name=&quot;about_director&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;fertility_race&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.americanradioworks.org/features/fertility_race/part5|title=Fertility Race Part Five: HIV and Fertility&lt;!-- Bot generated title --&gt;|access-date=2008-03-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20081011044345/http://www.americanradioworks.org/features/fertility_race/part5/|archive-date=2008-10-11}}&lt;/ref&gt;

സ്റ്റെം സെൽ ഗവേഷണത്തോടൊപ്പം, പുരുഷ പ്രത്യുത്പാദനവ്യൂഹത്തിലെ വൈകല്യങ്ങൾ കണ്ടെത്താൻ സഹായിക്കുന്നതിന് പേറ്റന്റ് നേടിയ പ്രക്രിയകളും ഫൗണ്ടേഷനിലെ ശാസ്ത്രജ്ഞർ പ്രയോഗിക്കുന്നു. പുരുഷന്മാരുടെ മൊത്തത്തിലുള്ള ആരോഗ്യത്തെക്കുറിച്ച് വിലപ്പെട്ട വിവരങ്ങൾ നൽകാൻ കഴിയുന്ന കൂടുതൽ പരിശോധനകൾ വികസിപ്പിക്കുന്നതിലേക്ക് ഫൗണ്ടേഷനിൽ നടത്തിയ ഗവേഷണം വഴിതെളിച്ചു. സാധാരണ ലബോറട്ടറി കൾച്ചറിന് പകരം മോളിക്യുലാർ ബയോളജി രീതികൾ ഉപയോഗിച്ച് ശുക്ലത്തിലെ ബാക്ടീരിയകളെ കണ്ടെത്തുന്നതിലാണ് ഇപ്പോൾ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്. മുമ്പ് തിരിച്ചറിഞ്ഞിട്ടില്ലാത്ത ബാക്ടീരിയകൾ ശുക്ലത്തിൽ അടങ്ങിയിട്ടുണ്ടെന്ന് നാളിതുവരെയുള്ള പഠനങ്ങൾ വെളിപ്പെടുത്തുന്നു. അണുബാധ (പ്രോസ്റ്റാറ്റിറ്റിസ്), കാൻസർ എന്നിവയുൾപ്പെടെ പുരുഷന്മാരിൽ ഗുരുതരമായ രോഗങ്ങൾ ബാധിക്കാറുള്ള ഒരു അവയവമായ പ്രോസ്റ്റേറ്റ് പോലുള്ള, ശുക്ലം ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്ന അവയവങ്ങളുടെ ആരോഗ്യം അറിയാനുള്ള പുതിയ പരിശോധനകൾ വികസിപ്പിക്കാനുള്ള സാധ്യത അത്തരം പഠനങ്ങൾ മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;spar_history&quot;/&gt;

== SARS2 (കൊറോണ വൈറസ്) പരിശോധന ==
SARS2 പരിശോധന കൂടി ഉൾപ്പെടുത്തുന്നതിനായി ബെഡ്ഫോർഡ് റിസർച്ച് ഫൗണ്ടേഷൻ അതിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ വിപുലീകരിച്ചതായി 2020 ഏപ്രിൽ 10-ന് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടു; ഇതോടെ COVID-19-നുള്ള ഫുഡ് ആൻഡ് ഡ്രഗ് അഡ്മിനിസ്‌ട്രേഷന്റെ അംഗീകാരമുള്ള പരിശോധന നടത്തുന്ന യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്‌സിലെ 66 കേന്ദ്രങ്ങളിൽ ഒന്നായി അത് മാറി. ആറ്റിൽബോറോയിലെ സ്റ്റർഡി ഹോസ്പിറ്റലിൽ നിന്നും കോൺകോർഡിലെ എമേഴ്സണിൽ നിന്നുമുള്ള സാമ്പിളുകൾ ലാബ് പരിശോധിക്കാൻ തുടങ്ങി.&lt;ref&gt;Floyd, Jesse (2020, Apr 10). . Bedford Minuteman Wicked Local&lt;/ref&gt; 2020 ഏപ്രിൽ 21-ന്, തങ്ങളുടെ SARS2 (കൊറോണ വൈറസ്) പരിശോധന പൊതുജനങ്ങളിലേക്ക് വ്യാപിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു പദ്ധതി ബെഡ്ഫോർഡ് റിസർച്ച് ഫൗണ്ടേഷൻ പരീക്ഷണാടിസ്ഥാനത്തിൽ നടപ്പാക്കി. ഈ പരിശോധനയ്ക്ക് നല്ല സ്വീകാര്യത ലഭിക്കുകയും അത് വിജയകരമാവുകയും ചെയ്തു. പദ്ധതി വിപുലീകരിക്കാനുള്ള ആലോചനയിലാണ് ഫൗണ്ടേഷൻ ഇപ്പോൾ.&lt;ref&gt;Floyd, Jesse (2020, Apr 24). . Bedford Minuteman Wicked Local.&lt;/ref&gt;

== അവലംബം ==
{{Reflist}}

== പുറംകണ്ണികൾ ==

* [https://web.archive.org/web/20210303084046/https://www.bedfordresearch.org/ ബെഡ്ഫോർഡ് റിസർച്ച് ഫൗണ്ടേഷൻ]
{{Authority Control}}
[[വർഗ്ഗം:മസാച്ചുസെറ്റ്സ് ആസ്ഥാനമായുള്ള മെഡിക്കൽ, ആരോഗ്യ സംഘടനകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഒബ്സ്റ്റട്രിക്സ് ആൻഡ് ഗൈനക്കോളജി സംഘടനകൾ]]</text>
      <sha1>bmpszrtw53t0vmeq38nqnygh7n7ed7w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>എവ്‌ലിൻ യംഗ്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>600048</id>
    <revision>
      <id>4680681</id>
      <parentid>3940360</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T09:05:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4680681</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9309" sha1="5kahpnszp9cbhkawd9zm9wdhtnqfipi" xml:space="preserve">{{PU|Evelyn Young}}
{{Infobox person
| name               = എവ്‌ലിൻ യംഗ്
| image              = 1940 Evelyn Young.jpg
| imagesize          = 220px
| caption            = Young in [[The Three Stooges]] film ''[[Boobs in Arms]]'' (1940)
| other_names        = എവ്‌ലിൻ ജെന്നിംഗ്‌സ് (1925)&lt;br&gt;എവ്‌ലിൻ യംഗ് പിസാനി (1971–83)
| birth_name         = എവ്‌ലിൻ എബെർസിസ് യംഗ്
| birth_date         = {{birth date|1915|11|17}}
| birth_place        = [[Washington (state)|വാഷിംഗ്ടൺ സ്റ്റേറ്റ്]], യു.എസ്.
| death_date         = {{Death date and age|1983|02|14|1915|11|17}}
| death_place        = [[ഓറഞ്ച്, കാലിഫോർണിയ]], യു.എസ്.
| occupation         = സിനിമാ താരം
| years_active       = 1925 - 1939{{ndash}}40
| employer           = [[കൊളംബിയ പിക്ചേഴ്സ്]] (1939{{ndash}}40)
| known_for          = ''[[പ്രയറി സ്‌കൂണേഴ്‌സ്]]'' (1940)&lt;br&gt;''[[ദ വൈൽഡ്ക്യാറ്റ് ഓഫ്  ടക്സൺ]]'' (1940)&lt;br&gt;''[[ബൂബ്സ് ഇൻ ആംസ്]]'' (1940)&lt;br&gt;''[[ഗേൾസ് ഓഫ് ദ റോഡ്]]'' (1940)
| spouse             = നിക്കോളാസ് പിസാനി (1971–83)
}}
'''എവ്‌ലിൻ എബെർസിസ് യംഗ്''' (ജീവിതകാലം: നവംബർ 17, 1915 - ഫെബ്രുവരി 14, 1983) ഒരു അമേരിക്കൻ ചലച്ചിത്ര നടിയായിരുന്നു. 1940-ൽ തൻറെ കരിയറിന്റെ ഉന്നതിയിൽ അവർ 9 ഫീച്ചർ ഫിലിമുകളിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. വൈൽഡ്‌കാറ്റ് ഓഫ് ടക്സൺ,&lt;ref name=&quot;elliott&quot;&gt;{{cite book|title=Wild Bill Elliott: A Complete Filmography|last=Blottner|first=Gene|publisher=[[McFarland &amp; Company]]|year=2011|isbn=9780786480258|pages=150–51|chapter=The Wildcat of Tucson|quote=Finding where Brown is hiding, Elliott and Brown's sweetheart, Evelyn Young, ride to convince him to turn himself in. Brown refuses, accusing Elliott of wanting him in jail so that Elliott can romance  Young. In truth, Young fleetingly has romantic designs on Elliott, but Elliott isn't interested. [...] An interesting subplot has heroine Evelyn Young momentarily switching her affection from Stanley Brown to his brother, Eliott.|accessdate=2017-10-09|chapter-url=https://books.google.com/books?id=lhHut-gYeA0C&amp;pg=PA150|via=[[Google Books]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;afi&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.afi.com/members/catalog/DetailView.aspx?s=&amp;Movie=7996|title=The Wildcat of Tucson|accessdate=2017-10-09|website=[[AFI Catalog of Feature Films]]|publisher=[[American Film Institute]]|quote=Evelyn Young (Vivian Barlow) [...] When Bill rides to his brother's hideout accompanied by Vivian Barlow, the judge's daughter with whom Dave is in love, Dave becomes jealous and orders his brother to leave.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;cohn&quot;&gt;{{cite book|title=Columbia Pictures Movie Series, 1926–1955: The Harry Cohn Years|last=Blottner|first=Gene|publisher=[[McFarland &amp; Company]]|year=2011|isbn=9780786486724|pages=311–326|chapter=Wild Bill Hickok|quote=Rancher Evelyn Young gives the farmers money to pay their debts on all supplies. [...] The attack is called off when Young is kidnapped. Elliott follows and is captured also. Harlan tells Elliott that Young will be released only if the farmers return to Kansas. [...] The chemistry between Elliott and leading lady Evelyn Young is right on target. (Just look at the way Young touches Elliott's arm as he rides to talk with Kenneth Harlan, and the way she looks at him when the wagon train rolls through Lone Pine.)|chapter-url=https://books.google.com/books?id=FUzc4If3M8gC&amp;pg=PA312|via=[[Google Books]])}}&lt;/ref&gt; പ്രയറി സ്‌കൂണേഴ്‌സ്&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.allmovie.com/movie/prairie-schooners-v106498/review|title=Prairie Schooners (1940): Review|last=Wollstein|first=Hans|work=AllMovie|quote=Elliott, the &quot;Peaceable Man,&quot; does his usual competent job as Hickok&lt;!-- Spelled Hickock in the original --&gt;, but [[Dub Taylor]]'s &quot;Cannonball&quot; character is slightly grating and Evelyn Young, late of the [[Three Stooges]] two-reelers, makes a rather pallid heroine.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;cohn2&quot;&gt;{{cite book|title=Columbia Pictures Movie Series, 1926–1955: The Harry Cohn Years|last=Blottner|first=Gene|publisher=[[McFarland &amp; Company]]|year=2011|isbn=9780786486724|pages=311–326|chapter=Wild Bill Hickok|quote=Rancher Evelyn Young gives the farmers money to pay their debts on all supplies. [...] The attack is called off when Young is kidnapped. Elliott follows and is captured also. Harlan tells Elliott that Young will be released only if the farmers return to Kansas. [...] The chemistry between Elliott and leading lady Evelyn Young is right on target. (Just look at the way Young touches Elliott's arm as he rides to talk with Kenneth Harlan, and the way she looks at him when the wagon train rolls through Lone Pine.)|chapter-url=https://books.google.com/books?id=FUzc4If3M8gC&amp;pg=PA312|via=[[Google Books]])}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|newspaper=The Daily Banner|location=[[Greencastle, Indiana]]|date=February 28, 1941|accessdate=October 11, 2017|page=3|title=Previews and Reviews at Local Theaters|url=https://newspapers.library.in.gov/cgi-bin/indiana?a=d&amp;d=TDB19410228-01.1.3&amp;srpos=7|quote=Bill Elliott is featured as the two-fisted star of the story and lovely Evelyn Young supplies the romantic interest.|via=[[Hoosier State Cronicles]]}}&lt;/ref&gt; എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലെ മുൻനിര വനിതാ നടിയായിരുന്നു അവർ [[വൈൽഡ് ബിൽ ഹിക്കോക്ക്]] പരമ്പരയിൽ വൈൽഡ് ബിൽ എലിയട്ട്, ഡബ് ടെയ്‌ലർ എന്നിവരോടൊപ്പം അഭിനയിച്ചു.

== ആദ്യകാലജീവിതം ==
1915 നവംബർ 17 ന് [[വാഷിങ്ടൺ (യു.എസ്. സംസ്ഥാനം)|വാഷിംഗ്ടണിലാണ്]]  എവ്‌ലിൻ എബെർസിസ് യംഗ് ജനിച്ചത്.&lt;ref name=&quot;now&quot;&gt;{{cite web|url=https://familysearch.org/ark:/61903/1:1:VPJ5-QYQ|title=Evelyn E Pisani, 14 Feb 1983|accessdate=December 1, 2017|date=November 24, 2014|work=California Death Index, 1940-1997|quote=Event Date 14 Feb 1983; Event Place Orange, California, United States; Birth Date 17 Nov 1915; Birthplace Washington [...] Mother's Name Rhodes|via=[[Legacy Family Tree|FamilySearch]]|agency=Department of Public Health Services, Sacramento}}&lt;/ref&gt; അവളുടെ മാതാവിൻറെ ആദ്യനാമം റോഡ്‌സ് എന്നായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;now2&quot;&gt;{{cite web|url=https://familysearch.org/ark:/61903/1:1:VPJ5-QYQ|title=Evelyn E Pisani, 14 Feb 1983|accessdate=December 1, 2017|date=November 24, 2014|work=California Death Index, 1940-1997|quote=Event Date 14 Feb 1983; Event Place Orange, California, United States; Birth Date 17 Nov 1915; Birthplace Washington [...] Mother's Name Rhodes|via=[[Legacy Family Tree|FamilySearch]]|agency=Department of Public Health Services, Sacramento}}&lt;/ref&gt; 56-ാം വയസ്സിൽ, 1971 മാർച്ച് 27-ന്, യംഗ് കാലിഫോർണിയയിലെ ഓറഞ്ച് കൗണ്ടിയിൽ നിക്കോളാസ് പിസാനിയെ വിവാഹം കഴിച്ചു.&lt;ref name=&quot;now3&quot;&gt;{{cite web|url=https://familysearch.org/ark:/61903/1:1:VPJ5-QYQ|title=Evelyn E Pisani, 14 Feb 1983|accessdate=December 1, 2017|date=November 24, 2014|work=California Death Index, 1940-1997|quote=Event Date 14 Feb 1983; Event Place Orange, California, United States; Birth Date 17 Nov 1915; Birthplace Washington [...] Mother's Name Rhodes|via=[[Legacy Family Tree|FamilySearch]]|agency=Department of Public Health Services, Sacramento}}&lt;/ref&gt;

1983 ഫെബ്രുവരി 14-ന് [[കാലിഫോർണിയ|കാലിഫോർണിയയിലെ]] [[ഓറഞ്ച്, കാലിഫോർണിയ|ഓറഞ്ച്]] നഗരത്തിൽവച്ച് 67-ാം വയസ്സിൽ യംഗ് അന്തരിച്ചു.&lt;ref name=&quot;wilkinson&quot;&gt;{{cite news|url=https://newspaperarchive.com/susun-wilkinson-obituary-clipping-feb-22-1983-476309|title=Notice of death: Evelyn Young Pisani|via=[[Newspaperarchive.com]]|accessdate=November 29, 2017|newspaper=[[Santa Ana Orange County Register]]|date=February 22, 1983|page=107|quote=Pisani, Evelyn Young died February 14, 1983. In her younger years she was a Cinema Starlet of many motion picture studios. [...] Funeral Service was held February 17, at Dimond &amp; Sons Mettler Mortuary.}}&lt;/ref&gt;

== അവലംബം ==

[[വർഗ്ഗം:1915-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1983-ൽ മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ചലച്ചിത്ര നടിമാർ]]</text>
      <sha1>5kahpnszp9cbhkawd9zm9wdhtnqfipi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4680682</id>
      <parentid>4680681</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T09:14:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4680682</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9947" sha1="t9gp1otkwbne80azb2ycny2s8fk88vj" xml:space="preserve">{{PU|Evelyn Young}}
{{Infobox person
| name               = എവ്‌ലിൻ യംഗ്
| image              = 1940 Evelyn Young.jpg
| imagesize          = 220px
| caption            = Young in [[The Three Stooges]] film ''[[Boobs in Arms]]'' (1940)
| other_names        = എവ്‌ലിൻ ജെന്നിംഗ്‌സ് (1925)&lt;br&gt;എവ്‌ലിൻ യംഗ് പിസാനി (1971–83)
| birth_name         = എവ്‌ലിൻ എബെർസിസ് യംഗ്
| birth_date         = {{birth date|1915|11|17}}
| birth_place        = [[Washington (state)|വാഷിംഗ്ടൺ സ്റ്റേറ്റ്]], യു.എസ്.
| death_date         = {{Death date and age|1983|02|14|1915|11|17}}
| death_place        = [[ഓറഞ്ച്, കാലിഫോർണിയ]], യു.എസ്.
| occupation         = സിനിമാ താരം
| years_active       = 1925 - 1939{{ndash}}40
| employer           = [[കൊളംബിയ പിക്ചേഴ്സ്]] (1939{{ndash}}40)
| known_for          = ''[[പ്രയറി സ്‌കൂണേഴ്‌സ്]]'' (1940)&lt;br&gt;''[[ദ വൈൽഡ്ക്യാറ്റ് ഓഫ്  ടക്സൺ]]'' (1940)&lt;br&gt;''[[ബൂബ്സ് ഇൻ ആംസ്]]'' (1940)&lt;br&gt;''[[ഗേൾസ് ഓഫ് ദ റോഡ്]]'' (1940)
| spouse             = നിക്കോളാസ് പിസാനി (1971–83)
}}
'''എവ്‌ലിൻ എബെർസിസ് യംഗ്''' (ജീവിതകാലം: നവംബർ 17, 1915 - ഫെബ്രുവരി 14, 1983) ഒരു അമേരിക്കൻ ചലച്ചിത്ര നടിയായിരുന്നു. 1940-ൽ തൻറെ കരിയറിന്റെ ഉന്നതിയിൽ അവർ 9 ഫീച്ചർ ഫിലിമുകളിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. വൈൽഡ്‌കാറ്റ് ഓഫ് ടക്സൺ,&lt;ref name=&quot;elliott&quot;&gt;{{cite book|title=Wild Bill Elliott: A Complete Filmography|last=Blottner|first=Gene|publisher=[[McFarland &amp; Company]]|year=2011|isbn=9780786480258|pages=150–51|chapter=The Wildcat of Tucson|quote=Finding where Brown is hiding, Elliott and Brown's sweetheart, Evelyn Young, ride to convince him to turn himself in. Brown refuses, accusing Elliott of wanting him in jail so that Elliott can romance  Young. In truth, Young fleetingly has romantic designs on Elliott, but Elliott isn't interested. [...] An interesting subplot has heroine Evelyn Young momentarily switching her affection from Stanley Brown to his brother, Eliott.|accessdate=2017-10-09|chapter-url=https://books.google.com/books?id=lhHut-gYeA0C&amp;pg=PA150|via=[[Google Books]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;afi&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.afi.com/members/catalog/DetailView.aspx?s=&amp;Movie=7996|title=The Wildcat of Tucson|accessdate=2017-10-09|website=[[AFI Catalog of Feature Films]]|publisher=[[American Film Institute]]|quote=Evelyn Young (Vivian Barlow) [...] When Bill rides to his brother's hideout accompanied by Vivian Barlow, the judge's daughter with whom Dave is in love, Dave becomes jealous and orders his brother to leave.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;cohn&quot;&gt;{{cite book|title=Columbia Pictures Movie Series, 1926–1955: The Harry Cohn Years|last=Blottner|first=Gene|publisher=[[McFarland &amp; Company]]|year=2011|isbn=9780786486724|pages=311–326|chapter=Wild Bill Hickok|quote=Rancher Evelyn Young gives the farmers money to pay their debts on all supplies. [...] The attack is called off when Young is kidnapped. Elliott follows and is captured also. Harlan tells Elliott that Young will be released only if the farmers return to Kansas. [...] The chemistry between Elliott and leading lady Evelyn Young is right on target. (Just look at the way Young touches Elliott's arm as he rides to talk with Kenneth Harlan, and the way she looks at him when the wagon train rolls through Lone Pine.)|chapter-url=https://books.google.com/books?id=FUzc4If3M8gC&amp;pg=PA312|via=[[Google Books]])}}&lt;/ref&gt; പ്രയറി സ്‌കൂണേഴ്‌സ്&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.allmovie.com/movie/prairie-schooners-v106498/review|title=Prairie Schooners (1940): Review|last=Wollstein|first=Hans|work=AllMovie|quote=Elliott, the &quot;Peaceable Man,&quot; does his usual competent job as Hickok&lt;!-- Spelled Hickock in the original --&gt;, but [[Dub Taylor]]'s &quot;Cannonball&quot; character is slightly grating and Evelyn Young, late of the [[Three Stooges]] two-reelers, makes a rather pallid heroine.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;cohn2&quot;&gt;{{cite book|title=Columbia Pictures Movie Series, 1926–1955: The Harry Cohn Years|last=Blottner|first=Gene|publisher=[[McFarland &amp; Company]]|year=2011|isbn=9780786486724|pages=311–326|chapter=Wild Bill Hickok|quote=Rancher Evelyn Young gives the farmers money to pay their debts on all supplies. [...] The attack is called off when Young is kidnapped. Elliott follows and is captured also. Harlan tells Elliott that Young will be released only if the farmers return to Kansas. [...] The chemistry between Elliott and leading lady Evelyn Young is right on target. (Just look at the way Young touches Elliott's arm as he rides to talk with Kenneth Harlan, and the way she looks at him when the wagon train rolls through Lone Pine.)|chapter-url=https://books.google.com/books?id=FUzc4If3M8gC&amp;pg=PA312|via=[[Google Books]])}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|newspaper=The Daily Banner|location=[[Greencastle, Indiana]]|date=February 28, 1941|accessdate=October 11, 2017|page=3|title=Previews and Reviews at Local Theaters|url=https://newspapers.library.in.gov/cgi-bin/indiana?a=d&amp;d=TDB19410228-01.1.3&amp;srpos=7|quote=Bill Elliott is featured as the two-fisted star of the story and lovely Evelyn Young supplies the romantic interest.|via=[[Hoosier State Cronicles]]}}&lt;/ref&gt; എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലെ മുൻനിര വനിതാ നടിയായിരുന്നു അവർ [[വൈൽഡ് ബിൽ ഹിക്കോക്ക്]] പരമ്പരയിൽ വൈൽഡ് ബിൽ എലിയട്ട്, ഡബ് ടെയ്‌ലർ എന്നിവരോടൊപ്പം അഭിനയിച്ചു.

'ദി ത്രീ സ്റ്റൂജസ്' എന്ന ഹാസ്യ സംഘത്തിനൊപ്പം 'ബൂബ്സ് ഇൻ ആംസ്' എന്ന ചിത്രത്തിൽ, റിച്ചാർഡ് ഫിസ്കിന്റെ

അവതരിപ്പിച്ച അസൂയാലുവായ ഡ്രിൽ സാർജന്റിന്റെ  ഭാര്യയായി അവർ അഭിനയിച്ചു.

ഈ ഹാസ്യ സംഘത്തിനൊപ്പം അഞ്ച് സിനിമകളിലാണ് യങ് പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടത്.

== ആദ്യകാലജീവിതം ==
1915 നവംബർ 17 ന് [[വാഷിങ്ടൺ (യു.എസ്. സംസ്ഥാനം)|വാഷിംഗ്ടണിലാണ്]]  എവ്‌ലിൻ എബെർസിസ് യംഗ് ജനിച്ചത്.&lt;ref name=&quot;now&quot;&gt;{{cite web|url=https://familysearch.org/ark:/61903/1:1:VPJ5-QYQ|title=Evelyn E Pisani, 14 Feb 1983|accessdate=December 1, 2017|date=November 24, 2014|work=California Death Index, 1940-1997|quote=Event Date 14 Feb 1983; Event Place Orange, California, United States; Birth Date 17 Nov 1915; Birthplace Washington [...] Mother's Name Rhodes|via=[[Legacy Family Tree|FamilySearch]]|agency=Department of Public Health Services, Sacramento}}&lt;/ref&gt; അവളുടെ മാതാവിൻറെ ആദ്യനാമം റോഡ്‌സ് എന്നായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;now2&quot;&gt;{{cite web|url=https://familysearch.org/ark:/61903/1:1:VPJ5-QYQ|title=Evelyn E Pisani, 14 Feb 1983|accessdate=December 1, 2017|date=November 24, 2014|work=California Death Index, 1940-1997|quote=Event Date 14 Feb 1983; Event Place Orange, California, United States; Birth Date 17 Nov 1915; Birthplace Washington [...] Mother's Name Rhodes|via=[[Legacy Family Tree|FamilySearch]]|agency=Department of Public Health Services, Sacramento}}&lt;/ref&gt; 56-ാം വയസ്സിൽ, 1971 മാർച്ച് 27-ന്, യംഗ് കാലിഫോർണിയയിലെ ഓറഞ്ച് കൗണ്ടിയിൽ നിക്കോളാസ് പിസാനിയെ വിവാഹം കഴിച്ചു.&lt;ref name=&quot;now3&quot;&gt;{{cite web|url=https://familysearch.org/ark:/61903/1:1:VPJ5-QYQ|title=Evelyn E Pisani, 14 Feb 1983|accessdate=December 1, 2017|date=November 24, 2014|work=California Death Index, 1940-1997|quote=Event Date 14 Feb 1983; Event Place Orange, California, United States; Birth Date 17 Nov 1915; Birthplace Washington [...] Mother's Name Rhodes|via=[[Legacy Family Tree|FamilySearch]]|agency=Department of Public Health Services, Sacramento}}&lt;/ref&gt;

1983 ഫെബ്രുവരി 14-ന് [[കാലിഫോർണിയ|കാലിഫോർണിയയിലെ]] [[ഓറഞ്ച്, കാലിഫോർണിയ|ഓറഞ്ച്]] നഗരത്തിൽവച്ച് 67-ാം വയസ്സിൽ യംഗ് അന്തരിച്ചു.&lt;ref name=&quot;wilkinson&quot;&gt;{{cite news|url=https://newspaperarchive.com/susun-wilkinson-obituary-clipping-feb-22-1983-476309|title=Notice of death: Evelyn Young Pisani|via=[[Newspaperarchive.com]]|accessdate=November 29, 2017|newspaper=[[Santa Ana Orange County Register]]|date=February 22, 1983|page=107|quote=Pisani, Evelyn Young died February 14, 1983. In her younger years she was a Cinema Starlet of many motion picture studios. [...] Funeral Service was held February 17, at Dimond &amp; Sons Mettler Mortuary.}}&lt;/ref&gt;

== അവലംബം ==

[[വർഗ്ഗം:1915-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1983-ൽ മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ചലച്ചിത്ര നടിമാർ]]</text>
      <sha1>t9gp1otkwbne80azb2ycny2s8fk88vj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4680683</id>
      <parentid>4680682</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T09:22:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4680683</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11909" sha1="32yozg84vacunco5g4x81o4o9tjiphw" xml:space="preserve">{{PU|Evelyn Young}}
{{Infobox person
| name               = എവ്‌ലിൻ യംഗ്
| image              = 1940 Evelyn Young.jpg
| imagesize          = 220px
| caption            = Young in [[The Three Stooges]] film ''[[Boobs in Arms]]'' (1940)
| other_names        = എവ്‌ലിൻ ജെന്നിംഗ്‌സ് (1925)&lt;br&gt;എവ്‌ലിൻ യംഗ് പിസാനി (1971–83)
| birth_name         = എവ്‌ലിൻ എബെർസിസ് യംഗ്
| birth_date         = {{birth date|1915|11|17}}
| birth_place        = [[Washington (state)|വാഷിംഗ്ടൺ സ്റ്റേറ്റ്]], യു.എസ്.
| death_date         = {{Death date and age|1983|02|14|1915|11|17}}
| death_place        = [[ഓറഞ്ച്, കാലിഫോർണിയ]], യു.എസ്.
| occupation         = സിനിമാ താരം
| years_active       = 1925 - 1939{{ndash}}40
| employer           = [[കൊളംബിയ പിക്ചേഴ്സ്]] (1939{{ndash}}40)
| known_for          = ''[[പ്രയറി സ്‌കൂണേഴ്‌സ്]]'' (1940)&lt;br&gt;''[[ദ വൈൽഡ്ക്യാറ്റ് ഓഫ്  ടക്സൺ]]'' (1940)&lt;br&gt;''[[ബൂബ്സ് ഇൻ ആംസ്]]'' (1940)&lt;br&gt;''[[ഗേൾസ് ഓഫ് ദ റോഡ്]]'' (1940)
| spouse             = നിക്കോളാസ് പിസാനി (1971–83)
}}
'''എവ്‌ലിൻ എബെർസിസ് യംഗ്''' (ജീവിതകാലം: നവംബർ 17, 1915 - ഫെബ്രുവരി 14, 1983) ഒരു അമേരിക്കൻ ചലച്ചിത്ര നടിയായിരുന്നു. 1940-ൽ തൻറെ കരിയറിന്റെ ഉന്നതിയിൽ അവർ 9 ഫീച്ചർ ഫിലിമുകളിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. വൈൽഡ്‌കാറ്റ് ഓഫ് ടക്സൺ,&lt;ref name=&quot;elliott&quot;&gt;{{cite book|title=Wild Bill Elliott: A Complete Filmography|last=Blottner|first=Gene|publisher=[[McFarland &amp; Company]]|year=2011|isbn=9780786480258|pages=150–51|chapter=The Wildcat of Tucson|quote=Finding where Brown is hiding, Elliott and Brown's sweetheart, Evelyn Young, ride to convince him to turn himself in. Brown refuses, accusing Elliott of wanting him in jail so that Elliott can romance  Young. In truth, Young fleetingly has romantic designs on Elliott, but Elliott isn't interested. [...] An interesting subplot has heroine Evelyn Young momentarily switching her affection from Stanley Brown to his brother, Eliott.|accessdate=2017-10-09|chapter-url=https://books.google.com/books?id=lhHut-gYeA0C&amp;pg=PA150|via=[[Google Books]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;afi&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.afi.com/members/catalog/DetailView.aspx?s=&amp;Movie=7996|title=The Wildcat of Tucson|accessdate=2017-10-09|website=[[AFI Catalog of Feature Films]]|publisher=[[American Film Institute]]|quote=Evelyn Young (Vivian Barlow) [...] When Bill rides to his brother's hideout accompanied by Vivian Barlow, the judge's daughter with whom Dave is in love, Dave becomes jealous and orders his brother to leave.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;cohn&quot;&gt;{{cite book|title=Columbia Pictures Movie Series, 1926–1955: The Harry Cohn Years|last=Blottner|first=Gene|publisher=[[McFarland &amp; Company]]|year=2011|isbn=9780786486724|pages=311–326|chapter=Wild Bill Hickok|quote=Rancher Evelyn Young gives the farmers money to pay their debts on all supplies. [...] The attack is called off when Young is kidnapped. Elliott follows and is captured also. Harlan tells Elliott that Young will be released only if the farmers return to Kansas. [...] The chemistry between Elliott and leading lady Evelyn Young is right on target. (Just look at the way Young touches Elliott's arm as he rides to talk with Kenneth Harlan, and the way she looks at him when the wagon train rolls through Lone Pine.)|chapter-url=https://books.google.com/books?id=FUzc4If3M8gC&amp;pg=PA312|via=[[Google Books]])}}&lt;/ref&gt; പ്രയറി സ്‌കൂണേഴ്‌സ്&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.allmovie.com/movie/prairie-schooners-v106498/review|title=Prairie Schooners (1940): Review|last=Wollstein|first=Hans|work=AllMovie|quote=Elliott, the &quot;Peaceable Man,&quot; does his usual competent job as Hickok&lt;!-- Spelled Hickock in the original --&gt;, but [[Dub Taylor]]'s &quot;Cannonball&quot; character is slightly grating and Evelyn Young, late of the [[Three Stooges]] two-reelers, makes a rather pallid heroine.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;cohn2&quot;&gt;{{cite book|title=Columbia Pictures Movie Series, 1926–1955: The Harry Cohn Years|last=Blottner|first=Gene|publisher=[[McFarland &amp; Company]]|year=2011|isbn=9780786486724|pages=311–326|chapter=Wild Bill Hickok|quote=Rancher Evelyn Young gives the farmers money to pay their debts on all supplies. [...] The attack is called off when Young is kidnapped. Elliott follows and is captured also. Harlan tells Elliott that Young will be released only if the farmers return to Kansas. [...] The chemistry between Elliott and leading lady Evelyn Young is right on target. (Just look at the way Young touches Elliott's arm as he rides to talk with Kenneth Harlan, and the way she looks at him when the wagon train rolls through Lone Pine.)|chapter-url=https://books.google.com/books?id=FUzc4If3M8gC&amp;pg=PA312|via=[[Google Books]])}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|newspaper=The Daily Banner|location=[[Greencastle, Indiana]]|date=February 28, 1941|accessdate=October 11, 2017|page=3|title=Previews and Reviews at Local Theaters|url=https://newspapers.library.in.gov/cgi-bin/indiana?a=d&amp;d=TDB19410228-01.1.3&amp;srpos=7|quote=Bill Elliott is featured as the two-fisted star of the story and lovely Evelyn Young supplies the romantic interest.|via=[[Hoosier State Cronicles]]}}&lt;/ref&gt; എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലെ മുൻനിര വനിതാ നടിയായിരുന്നു അവർ [[വൈൽഡ് ബിൽ ഹിക്കോക്ക്]] പരമ്പരയിൽ വൈൽഡ് ബിൽ എലിയട്ട്, ഡബ് ടെയ്‌ലർ എന്നിവരോടൊപ്പം അഭിനയിച്ചു.

'ദി ത്രീ സ്റ്റൂജസ്' എന്ന ഹാസ്യ സംഘത്തിനൊപ്പം '''ബൂബ്സ് ഇൻ ആംസ്''&lt;nowiki/&gt;' എന്ന ഹ്രസ്വ ചിത്രത്തിൽ, റിച്ചാർഡ് ഫിസ്കിന്റെ കഥാപാത്രം അവതരിപ്പിച്ച അസൂയാലുവായ ഡ്രിൽ സാർജന്റിന്റെ ഭാര്യയായി അഭിനയിച്ച അവർ ഈ സംഘത്തിന്റെ ആരാധകർക്കിടയിൽ സുപരിചിതയാണ്.&lt;ref&gt;{{cite book |last=Seely |first=Peter |url=https://books.google.com/books?id=kPVWBAAAQBAJ |title=Stoogeology: Essays on the Three Stooges |publisher=[[McFarland &amp; Company]] |year=2007 |isbn=9780786429202 |editor-last1=Seely |editor-first1=Peter |chapter=Dames, Babes, Battleaxes, and Tomatoes: Women and the Three Stooges |quote=... wife (Evelyn Young) of an inattentive army captain in ''[[Boobs in Arms]]'', the sobbing wife ([[Dorothy Appleby]]) of a wrongly convicted sweetheart in ''[[So Long Mr. Chumps]]'' |editor-last2=Pieper |editor-first2=Gail |via=[[Google Books]]}}&lt;/ref&gt; ഈ ഹാസ്യ സംഘത്തിനൊപ്പം അഞ്ച് സിനിമകളിലാണ് യങ് പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടത്.

== കരിയർ ==
1939-ൽ, 'ത്രീ സാപ്പി പീപ്പിൾ'  എന്ന സ്റ്റൂജസ് ഹ്രസ്വചിത്രത്തിൽ യങ് ഒരു വേഷം ചെയ്തിരുന്നുവെങ്കിലും, അതിൽ അപ്രധാന വേഷമായിരുന്നു. 1940-ൽ അവർ ഒമ്പത് മുഴുനീള ചലച്ചിത്രങ്ങളിലും അഞ്ച് ഹ്രസ്വചിത്രങ്ങളിലും അഭിനയിച്ചു. ഹ്രസ്വചിത്രങ്ങളിൽ നാലെണ്ണം 'ദി സ്റ്റൂജസി'നൊപ്പമുള്ളവയായിരുന്നു; ഇതിൽ 'ബൂബ്സ് ഇൻ ആംസ്' (Boobs in Arms) എന്ന ചിത്രത്തിലെ മിസിസ് ഡെയർ എന്ന കഥാപാത്രം ഏറെ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടു. ഈ ചിത്രത്തിൽ മാത്രമാണ് അവരുടെ പേര് ടൈറ്റിലുകളിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്നത്.

== ആദ്യകാലജീവിതം ==
1915 നവംബർ 17 ന് [[വാഷിങ്ടൺ (യു.എസ്. സംസ്ഥാനം)|വാഷിംഗ്ടണിലാണ്]]  എവ്‌ലിൻ എബെർസിസ് യംഗ് ജനിച്ചത്.&lt;ref name=&quot;now&quot;&gt;{{cite web|url=https://familysearch.org/ark:/61903/1:1:VPJ5-QYQ|title=Evelyn E Pisani, 14 Feb 1983|accessdate=December 1, 2017|date=November 24, 2014|work=California Death Index, 1940-1997|quote=Event Date 14 Feb 1983; Event Place Orange, California, United States; Birth Date 17 Nov 1915; Birthplace Washington [...] Mother's Name Rhodes|via=[[Legacy Family Tree|FamilySearch]]|agency=Department of Public Health Services, Sacramento}}&lt;/ref&gt; അവളുടെ മാതാവിൻറെ ആദ്യനാമം റോഡ്‌സ് എന്നായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;now2&quot;&gt;{{cite web|url=https://familysearch.org/ark:/61903/1:1:VPJ5-QYQ|title=Evelyn E Pisani, 14 Feb 1983|accessdate=December 1, 2017|date=November 24, 2014|work=California Death Index, 1940-1997|quote=Event Date 14 Feb 1983; Event Place Orange, California, United States; Birth Date 17 Nov 1915; Birthplace Washington [...] Mother's Name Rhodes|via=[[Legacy Family Tree|FamilySearch]]|agency=Department of Public Health Services, Sacramento}}&lt;/ref&gt; 56-ാം വയസ്സിൽ, 1971 മാർച്ച് 27-ന്, യംഗ് കാലിഫോർണിയയിലെ ഓറഞ്ച് കൗണ്ടിയിൽ നിക്കോളാസ് പിസാനിയെ വിവാഹം കഴിച്ചു.&lt;ref name=&quot;now3&quot;&gt;{{cite web|url=https://familysearch.org/ark:/61903/1:1:VPJ5-QYQ|title=Evelyn E Pisani, 14 Feb 1983|accessdate=December 1, 2017|date=November 24, 2014|work=California Death Index, 1940-1997|quote=Event Date 14 Feb 1983; Event Place Orange, California, United States; Birth Date 17 Nov 1915; Birthplace Washington [...] Mother's Name Rhodes|via=[[Legacy Family Tree|FamilySearch]]|agency=Department of Public Health Services, Sacramento}}&lt;/ref&gt;

1983 ഫെബ്രുവരി 14-ന് [[കാലിഫോർണിയ|കാലിഫോർണിയയിലെ]] [[ഓറഞ്ച്, കാലിഫോർണിയ|ഓറഞ്ച്]] നഗരത്തിൽവച്ച് 67-ാം വയസ്സിൽ യംഗ് അന്തരിച്ചു.&lt;ref name=&quot;wilkinson&quot;&gt;{{cite news|url=https://newspaperarchive.com/susun-wilkinson-obituary-clipping-feb-22-1983-476309|title=Notice of death: Evelyn Young Pisani|via=[[Newspaperarchive.com]]|accessdate=November 29, 2017|newspaper=[[Santa Ana Orange County Register]]|date=February 22, 1983|page=107|quote=Pisani, Evelyn Young died February 14, 1983. In her younger years she was a Cinema Starlet of many motion picture studios. [...] Funeral Service was held February 17, at Dimond &amp; Sons Mettler Mortuary.}}&lt;/ref&gt;

== അവലംബം ==

[[വർഗ്ഗം:1915-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1983-ൽ മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ചലച്ചിത്ര നടിമാർ]]</text>
      <sha1>32yozg84vacunco5g4x81o4o9tjiphw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4680684</id>
      <parentid>4680683</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T09:26:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4680684</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11893" sha1="pp5tm1fqi9tshbczwnu52maurzx769e" xml:space="preserve">{{PU|Evelyn Young}}
{{Infobox person
| name               = എവ്‌ലിൻ യംഗ്
| image              = 1940 Evelyn Young.jpg
| imagesize          = 220px
| caption            = Young in [[The Three Stooges]] film ''[[Boobs in Arms]]'' (1940)
| other_names        = എവ്‌ലിൻ ജെന്നിംഗ്‌സ് (1925)&lt;br&gt;എവ്‌ലിൻ യംഗ് പിസാനി (1971–83)
| birth_name         = എവ്‌ലിൻ എബെർസിസ് യംഗ്
| birth_date         = {{birth date|1915|11|17}}
| birth_place        = [[Washington (state)|വാഷിംഗ്ടൺ സ്റ്റേറ്റ്]], യു.എസ്.
| death_date         = {{Death date and age|1983|02|14|1915|11|17}}
| death_place        = [[ഓറഞ്ച്, കാലിഫോർണിയ]], യു.എസ്.
| occupation         = സിനിമാ താരം
| years_active       = 1925 - 1939{{ndash}}40
| employer           = [[കൊളംബിയ പിക്ചേഴ്സ്]] (1939{{ndash}}40)
| known_for          = ''[[പ്രയറി സ്‌കൂണേഴ്‌സ്]]'' (1940)&lt;br&gt;''[[ദ വൈൽഡ്ക്യാറ്റ് ഓഫ്  ടക്സൺ]]'' (1940)&lt;br&gt;''[[ബൂബ്സ് ഇൻ ആംസ്]]'' (1940)&lt;br&gt;''[[ഗേൾസ് ഓഫ് ദ റോഡ്]]'' (1940)
| spouse             = നിക്കോളാസ് പിസാനി (1971–83)
}}
'''എവ്‌ലിൻ എബെർസിസ് യംഗ്''' (ജീവിതകാലം: നവംബർ 17, 1915 - ഫെബ്രുവരി 14, 1983) ഒരു അമേരിക്കൻ ചലച്ചിത്ര താരമായിരുന്നു. 1940-ൽ തൻറെ കരിയറിന്റെ ഉന്നതിയിൽ അവർ 9 സിനിമകളിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. ''വൈൽഡ്‌കാറ്റ് ഓഫ് ടക്സൺ'',&lt;ref name=&quot;elliott&quot;&gt;{{cite book|title=Wild Bill Elliott: A Complete Filmography|last=Blottner|first=Gene|publisher=[[McFarland &amp; Company]]|year=2011|isbn=9780786480258|pages=150–51|chapter=The Wildcat of Tucson|quote=Finding where Brown is hiding, Elliott and Brown's sweetheart, Evelyn Young, ride to convince him to turn himself in. Brown refuses, accusing Elliott of wanting him in jail so that Elliott can romance  Young. In truth, Young fleetingly has romantic designs on Elliott, but Elliott isn't interested. [...] An interesting subplot has heroine Evelyn Young momentarily switching her affection from Stanley Brown to his brother, Eliott.|accessdate=2017-10-09|chapter-url=https://books.google.com/books?id=lhHut-gYeA0C&amp;pg=PA150|via=[[Google Books]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;afi&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.afi.com/members/catalog/DetailView.aspx?s=&amp;Movie=7996|title=The Wildcat of Tucson|accessdate=2017-10-09|website=[[AFI Catalog of Feature Films]]|publisher=[[American Film Institute]]|quote=Evelyn Young (Vivian Barlow) [...] When Bill rides to his brother's hideout accompanied by Vivian Barlow, the judge's daughter with whom Dave is in love, Dave becomes jealous and orders his brother to leave.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;cohn&quot;&gt;{{cite book|title=Columbia Pictures Movie Series, 1926–1955: The Harry Cohn Years|last=Blottner|first=Gene|publisher=[[McFarland &amp; Company]]|year=2011|isbn=9780786486724|pages=311–326|chapter=Wild Bill Hickok|quote=Rancher Evelyn Young gives the farmers money to pay their debts on all supplies. [...] The attack is called off when Young is kidnapped. Elliott follows and is captured also. Harlan tells Elliott that Young will be released only if the farmers return to Kansas. [...] The chemistry between Elliott and leading lady Evelyn Young is right on target. (Just look at the way Young touches Elliott's arm as he rides to talk with Kenneth Harlan, and the way she looks at him when the wagon train rolls through Lone Pine.)|chapter-url=https://books.google.com/books?id=FUzc4If3M8gC&amp;pg=PA312|via=[[Google Books]])}}&lt;/ref&gt; ''പ്രയറി സ്‌കൂണേഴ്‌സ്''&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.allmovie.com/movie/prairie-schooners-v106498/review|title=Prairie Schooners (1940): Review|last=Wollstein|first=Hans|work=AllMovie|quote=Elliott, the &quot;Peaceable Man,&quot; does his usual competent job as Hickok&lt;!-- Spelled Hickock in the original --&gt;, but [[Dub Taylor]]'s &quot;Cannonball&quot; character is slightly grating and Evelyn Young, late of the [[Three Stooges]] two-reelers, makes a rather pallid heroine.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;cohn2&quot;&gt;{{cite book|title=Columbia Pictures Movie Series, 1926–1955: The Harry Cohn Years|last=Blottner|first=Gene|publisher=[[McFarland &amp; Company]]|year=2011|isbn=9780786486724|pages=311–326|chapter=Wild Bill Hickok|quote=Rancher Evelyn Young gives the farmers money to pay their debts on all supplies. [...] The attack is called off when Young is kidnapped. Elliott follows and is captured also. Harlan tells Elliott that Young will be released only if the farmers return to Kansas. [...] The chemistry between Elliott and leading lady Evelyn Young is right on target. (Just look at the way Young touches Elliott's arm as he rides to talk with Kenneth Harlan, and the way she looks at him when the wagon train rolls through Lone Pine.)|chapter-url=https://books.google.com/books?id=FUzc4If3M8gC&amp;pg=PA312|via=[[Google Books]])}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|newspaper=The Daily Banner|location=[[Greencastle, Indiana]]|date=February 28, 1941|accessdate=October 11, 2017|page=3|title=Previews and Reviews at Local Theaters|url=https://newspapers.library.in.gov/cgi-bin/indiana?a=d&amp;d=TDB19410228-01.1.3&amp;srpos=7|quote=Bill Elliott is featured as the two-fisted star of the story and lovely Evelyn Young supplies the romantic interest.|via=[[Hoosier State Cronicles]]}}&lt;/ref&gt; എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലെ മുൻനിര വനിതാ നടിയായിരുന്നു അവർ. [[വൈൽഡ് ബിൽ ഹിക്കോക്ക്]] എന്ന പരമ്പരയിൽ വൈൽഡ് ബിൽ എലിയട്ട്, ഡബ് ടെയ്‌ലർ എന്നിവരോടൊപ്പം അഭിനയിച്ചു.

'ദി ത്രീ സ്റ്റൂജസ്' എന്ന ഹാസ്യ സംഘത്തിനൊപ്പം '''ബൂബ്സ് ഇൻ ആംസ്''&lt;nowiki/&gt;' എന്ന ഹ്രസ്വ ചിത്രത്തിൽ, റിച്ചാർഡ് ഫിസ്കിന്റെ കഥാപാത്രം അവതരിപ്പിച്ച അസൂയാലുവായ ഡ്രിൽ സാർജന്റിന്റെ ഭാര്യയായി അഭിനയിച്ച അവർ ഈ സംഘത്തിന്റെ ആരാധകർക്കിടയിൽ സുപരിചിതയാണ്.&lt;ref&gt;{{cite book |last=Seely |first=Peter |url=https://books.google.com/books?id=kPVWBAAAQBAJ |title=Stoogeology: Essays on the Three Stooges |publisher=[[McFarland &amp; Company]] |year=2007 |isbn=9780786429202 |editor-last1=Seely |editor-first1=Peter |chapter=Dames, Babes, Battleaxes, and Tomatoes: Women and the Three Stooges |quote=... wife (Evelyn Young) of an inattentive army captain in ''[[Boobs in Arms]]'', the sobbing wife ([[Dorothy Appleby]]) of a wrongly convicted sweetheart in ''[[So Long Mr. Chumps]]'' |editor-last2=Pieper |editor-first2=Gail |via=[[Google Books]]}}&lt;/ref&gt; ഈ ഹാസ്യ സംഘത്തിനൊപ്പം അഞ്ച് സിനിമകളിലാണ് യങ് പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടത്.

== കരിയർ ==
1939-ൽ, 'ത്രീ സാപ്പി പീപ്പിൾ'  എന്ന സ്റ്റൂജസ് ഹ്രസ്വചിത്രത്തിൽ യങ് ഒരു വേഷം ചെയ്തിരുന്നുവെങ്കിലും, അതിൽ അപ്രധാന വേഷമായിരുന്നു. 1940-ൽ അവർ ഒമ്പത് മുഴുനീള ചലച്ചിത്രങ്ങളിലും അഞ്ച് ഹ്രസ്വചിത്രങ്ങളിലും അഭിനയിച്ചു. ഹ്രസ്വചിത്രങ്ങളിൽ നാലെണ്ണം 'ദി സ്റ്റൂജസി'നൊപ്പമുള്ളവയായിരുന്നു; ഇതിൽ 'ബൂബ്സ് ഇൻ ആംസ്' എന്ന ചിത്രത്തിലെ മിസിസ് ഡെയർ എന്ന കഥാപാത്രം ഏറെ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടു. ഈ ചിത്രത്തിൽ മാത്രമാണ് അവരുടെ പേര് ടൈറ്റിലുകളിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്നത്.

== ആദ്യകാലജീവിതം ==
1915 നവംബർ 17 ന് [[വാഷിങ്ടൺ (യു.എസ്. സംസ്ഥാനം)|വാഷിംഗ്ടണിലാണ്]]  എവ്‌ലിൻ എബെർസിസ് യംഗ് ജനിച്ചത്.&lt;ref name=&quot;now&quot;&gt;{{cite web|url=https://familysearch.org/ark:/61903/1:1:VPJ5-QYQ|title=Evelyn E Pisani, 14 Feb 1983|accessdate=December 1, 2017|date=November 24, 2014|work=California Death Index, 1940-1997|quote=Event Date 14 Feb 1983; Event Place Orange, California, United States; Birth Date 17 Nov 1915; Birthplace Washington [...] Mother's Name Rhodes|via=[[Legacy Family Tree|FamilySearch]]|agency=Department of Public Health Services, Sacramento}}&lt;/ref&gt; അവളുടെ മാതാവിൻറെ ആദ്യനാമം റോഡ്‌സ് എന്നായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;now2&quot;&gt;{{cite web|url=https://familysearch.org/ark:/61903/1:1:VPJ5-QYQ|title=Evelyn E Pisani, 14 Feb 1983|accessdate=December 1, 2017|date=November 24, 2014|work=California Death Index, 1940-1997|quote=Event Date 14 Feb 1983; Event Place Orange, California, United States; Birth Date 17 Nov 1915; Birthplace Washington [...] Mother's Name Rhodes|via=[[Legacy Family Tree|FamilySearch]]|agency=Department of Public Health Services, Sacramento}}&lt;/ref&gt; 56-ാം വയസ്സിൽ, 1971 മാർച്ച് 27-ന്, യംഗ് കാലിഫോർണിയയിലെ ഓറഞ്ച് കൗണ്ടിയിൽ നിക്കോളാസ് പിസാനിയെ വിവാഹം കഴിച്ചു.&lt;ref name=&quot;now3&quot;&gt;{{cite web|url=https://familysearch.org/ark:/61903/1:1:VPJ5-QYQ|title=Evelyn E Pisani, 14 Feb 1983|accessdate=December 1, 2017|date=November 24, 2014|work=California Death Index, 1940-1997|quote=Event Date 14 Feb 1983; Event Place Orange, California, United States; Birth Date 17 Nov 1915; Birthplace Washington [...] Mother's Name Rhodes|via=[[Legacy Family Tree|FamilySearch]]|agency=Department of Public Health Services, Sacramento}}&lt;/ref&gt;

1983 ഫെബ്രുവരി 14-ന് [[കാലിഫോർണിയ|കാലിഫോർണിയയിലെ]] [[ഓറഞ്ച്, കാലിഫോർണിയ|ഓറഞ്ച്]] നഗരത്തിൽവച്ച് 67-ാം വയസ്സിൽ യംഗ് അന്തരിച്ചു.&lt;ref name=&quot;wilkinson&quot;&gt;{{cite news|url=https://newspaperarchive.com/susun-wilkinson-obituary-clipping-feb-22-1983-476309|title=Notice of death: Evelyn Young Pisani|via=[[Newspaperarchive.com]]|accessdate=November 29, 2017|newspaper=[[Santa Ana Orange County Register]]|date=February 22, 1983|page=107|quote=Pisani, Evelyn Young died February 14, 1983. In her younger years she was a Cinema Starlet of many motion picture studios. [...] Funeral Service was held February 17, at Dimond &amp; Sons Mettler Mortuary.}}&lt;/ref&gt;

== അവലംബം ==

[[വർഗ്ഗം:1915-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1983-ൽ മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ചലച്ചിത്ര നടിമാർ]]</text>
      <sha1>pp5tm1fqi9tshbczwnu52maurzx769e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>പ്രിവിലേജ് എസ്ക്കലേഷൻ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>605386</id>
    <revision>
      <id>4680530</id>
      <parentid>4590950</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T15:22:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>4680530</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12490" sha1="pl1l6c82ibwadh3e6nhdcahviuqaow2" xml:space="preserve">{{prettyurl|Privilege escalation}}
[[File:Privilege Escalation Diagram.svg|thumb|പ്രിവിലേജ് എസ്ക്കലേഷൻ വിവരിക്കുന്ന ഒരു ഡയഗ്രം. [[kernel|കേർണലിലേക്ക്]] പ്രവേശനം നേടുന്ന [[rootkit|റൂട്ട്കിറ്റിനെ]] അമ്പടയാളം പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു, കൂടാതെ ചെറിയ ഗേറ്റ് സാധാരണ പ്രിവിലേജ് എലവേഷനെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു, അവിടെ ഉപയോക്താവ് ഒരു അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റർ യൂസർനെയിമും പാസ്‌വേഡും നൽകേണ്ടതുണ്ട്.]]
{{information security}}
ഒരു ആപ്ലിക്കേഷനിൽ നിന്നോ ഉപയോക്താവിൽ നിന്നോ സാധാരണയായി പരിരക്ഷിക്കപ്പെടുന്ന ഉറവിടങ്ങളിലേക്ക് പ്രവേശനം നേടുന്നതിന് വേണ്ടി ഒരു [[operating system|ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സിസ്റ്റത്തിലോ]] [[ആപ്ലിക്കേഷൻ സോഫ്റ്റ്‌വെയർ|സോഫ്റ്റ്‌വെയർ ആപ്ലിക്കേഷനിലോ]] ഉള്ള ഒരു [[software bug|ബഗ്]], ഡിസൈൻ പിഴവ് അല്ലെങ്കിൽ കോൺഫിഗറേഷൻ ഓവർസൈറ്റ് എന്നിവ ചൂഷണം ചെയ്യുന്ന പ്രവർത്തനമാണ് '''പ്രിവിലേജ് എസ്ക്കലേഷൻ'''. ആപ്ലിക്കേഷൻ ഡെവലപ്പർ അല്ലെങ്കിൽ സിസ്റ്റം അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റർ ഉദ്ദേശിച്ചതിലും കൂടുതൽ പ്രത്യേകാവകാശങ്ങൾ നേടിയെടുത്ത ഒരു ആപ്ലിക്കേഷന് അനധികൃത പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടത്താൻ കഴിയും.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.valencynetworks.com/penetration-testing-services/certified-penetration-testing-vapt-services/privilege-escalation.html|title=What is Privilege Escalation?|access-date=21 September 2023|archive-date=2023-10-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20231002181346/https://www.valencynetworks.com/penetration-testing-services/certified-penetration-testing-vapt-services/privilege-escalation.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
==പശ്ചാത്തലം==
മിക്ക കമ്പ്യൂട്ടർ സിസ്റ്റങ്ങളും ഒന്നിലധികം ഉപയോക്തൃ അക്കൗണ്ടുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നതിന് വേണ്ടി രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിട്ടുള്ളതാണ്, അവയിൽ ഓരോന്നിനും പ്രത്യേകാവകാശങ്ങൾ ഉണ്ട്. ഫയലുകൾ കാണുന്നതും എഡിറ്റ് ചെയ്യുന്നതും അല്ലെങ്കിൽ സിസ്റ്റം ഫയലുകൾ പരിഷ്ക്കരിക്കുന്നതും പൊതുവായ പ്രത്യേകാവകാശങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://payatu.com/blog/a-guide-to-linux-privilege-escalation/|title=Purpose of privilege escalation|access-date=21 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231002181401/https://payatu.com/blog/a-guide-to-linux-privilege-escalation/|archive-date=2023-10-02|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

പ്രിവിലേജ് എസ്ക്കലേഷൻ അർത്ഥമാക്കുന്നത് ഉപയോക്താക്കൾക്ക് അവർക്ക് അർഹതയില്ലാത്ത പ്രത്യേകാവകാശങ്ങൾ ലഭിക്കുന്നു എന്നാണ്. ഫയലുകൾ ഇല്ലാതാക്കാനോ സ്വകാര്യ വിവരങ്ങൾ കാണാനോ വൈറസുകൾ പോലുള്ള അനാവശ്യ പ്രോഗ്രാമുകൾ ഇൻസ്റ്റാൾ ചെയ്യാനോ ഈ പ്രത്യേകാവകാശങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കാം. ഒരു സിസ്റ്റത്തിന് സുരക്ഷയെ മറികടക്കാൻ അനുവദിക്കുന്ന ഒരു ബഗ് ഉള്ളപ്പോഴോ അല്ലെങ്കിൽ, അത് എങ്ങനെ ഉപയോഗിക്കുമെന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള തെറ്റായ ഡിസൈൻ അനുമാനങ്ങൾ ഉള്ളപ്പോഴോ ഇത് സാധാരണയായി സംഭവിക്കുന്നു. പ്രിവിലേജ് എസ്ക്കലേഷൻ രണ്ട് തരത്തിലാണ് സംഭവിക്കുന്നത്:
*'''വെർട്ടിക്കൽ പ്രിവിലേജ് എസ്ക്കലേഷൻ''', ഉയർന്ന പ്രത്യേകാവകാശങ്ങളുള്ള ഉപയോക്താക്കൾക്കോ ആപ്ലിക്കേഷനുകൾക്കോ വേണ്ടി റിസർവ് ചെയ്‌തിരിക്കുന്ന ഫംഗ്‌ഷനുകളിലേക്കോ വിവരങ്ങളിലേക്കോ ഒരു ഉപയോക്താവോ അപ്ലിക്കേഷനോ അനധികൃത ആക്‌സസ് നേടുമ്പോൾ സംഭവിക്കുന്നു. ഉദാഹരണത്തിന്, ഇന്റർനെറ്റ് ബാങ്കിംഗ് ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒരാൾ തങ്ങൾക്ക് ഇല്ലാത്ത അഡ്മിനിസ്‌ട്രേറ്റീവ് ഫീച്ചറുകൾ ആക്‌സസ് ചെയ്യാനുള്ള ഒരു [[Vulnerability (computing)|വൾനറബിലിറ്റി]] ചൂഷണം ചെയ്‌തേക്കാം, അല്ലെങ്കിൽ ഉപകരണത്തിന്റെ ഉയർന്ന തലത്തിലുള്ള പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ നിയന്ത്രണം നേടുന്നതിന് ഒരു സ്‌മാർട്ട്‌ഫോണിന്റെ പാസ്‌വേഡ് മറികടക്കാൻ ഒരു ഹാക്കർ ഒരു വഴി കണ്ടെത്തിയേക്കാം. തന്ത്രപ്രധാനമായ ഡാറ്റയിൽ അനധികൃതമായി പ്രവേശനം നേടൽ, ദുരുപയോഗം എന്നിവയ്‌ക്ക് കാരണമായേക്കാവുന്ന ഒരു സുരക്ഷാ പ്രശ്‌നമാണിത്.
*'''ഹൊറിസൊണ്ടൽ പ്രിവിലേജ് എസ്ക്കലേഷൻ''', ഒരു സാധാരണ ഉപയോക്താവ് മറ്റ് സാധാരണ ഉപയോക്താക്കൾക്കായി റിസർവ് ചെയ്‌തിരിക്കുന്ന പ്രവർത്തനങ്ങളോ ഉള്ളടക്കമോ ആക്‌സസ് ചെയ്യുന്നിടത്ത് (ഉദാ. ഇന്റർനെറ്റ് ബാങ്കിംഗ് ഉപയോക്താവ് എ ഉപയോക്താവ് ബിയുടെ ഇന്റർനെറ്റ് ബാങ്ക് അക്കൗണ്ട് ആക്‌സസ് ചെയ്യുന്നു)&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://purplesec.us/privilege-escalation-attacks/|title=What Are The Types Of Privilege Escalation Attacks?|access-date=22 September 2023}}&lt;/ref&gt;
==വെർട്ടിക്കൽ==
[[File:Priv rings.svg|300px|thumb|സംരക്ഷിത മോഡിൽ [[x86]]-നുള്ള പ്രിവിലേജ് റിംഗുകൾ ലഭ്യമാണ്]]
ഒരു അഡ്‌മിനിസ്‌ട്രേറ്റർ അല്ലെങ്കിൽ സിസ്റ്റം ഡെവലപ്പർ ഉദ്ദേശിച്ചതിനേക്കാൾ ഉയർന്ന തലത്തിലുള്ള ആക്‌സസ് ലഭിക്കുമ്പോൾ, ഒരുപക്ഷേ കേർണൽ-ലെവൽ ഓപ്പറേഷനുകൾ നടത്തുന്നതിലൂടെ, ഉപയോക്താവിനോ പ്രോസസ്സിനോ ഈ തരത്തിലുള്ള പ്രവിലേജ് എസ്ക്കലേഷൻ സംഭവിക്കുന്നു.
===ഉദാഹരണങ്ങൾ===
ശക്തമായ ഒരു കമ്പ്യൂട്ടർ പ്രോഗ്രാം അത് ലഭിക്കുന്ന വിവരങ്ങൾ രണ്ടുതവണ പരിശോധിക്കുകയും എല്ലാം ശരിയാണെന്ന് അനുമാനിക്കുകയും ചെയ്യുന്നില്ലെങ്കിൽ, പ്രോഗ്രാമിന്റെ നിയന്ത്രണം ഏറ്റെടുത്ത്, പ്രോഗ്രാമിനെ അത് ചെയ്യാൻ പാടില്ലാത്ത കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യാൻ ഒരു ഹാക്കർ ഈ പഴുതുകൾ ഉപയോഗിച്ചേക്കാം. ഒരു കംപ്യൂട്ടർ പ്രോഗ്രാം ചോദ്യം ചെയ്യാതെ വിവരങ്ങൾ സ്വീകരിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, അത് കുഴപ്പക്കാരന് നുഴഞ്ഞുകയറാനും പ്രോഗ്രാമിനെ അത് ചെയ്യാൻ പാടില്ലാത്ത കാര്യങ്ങൾ ചെയ്‌ത് നാശമുണ്ടാക്കാനും വേണ്ടി വാതിൽ തുറന്നിടുന്നു. ജാഗ്രതയില്ലാതെ എല്ലാവരേയും വിശ്വസിക്കുന്നത് പോലെയാണ് ഇത്. ആപ്ലിക്കേഷന്റെ പ്രത്യേകാവകാശങ്ങൾക്കൊപ്പം അനധികൃത കോഡ് പ്രവർത്തിപ്പിക്കുന്നതിന് വേണ്ട കാര്യങ്ങൾ ചുവടെ ചേർക്കുന്നു:
*ചില [[Windows|വിൻഡോസ്]] സേവനങ്ങൾ ലോക്കൽ സിസ്റ്റം ഉപയോക്തൃ അക്കൗണ്ടിന് കീഴിൽ പ്രവർത്തിക്കത്തക്ക രീതിയിൽ ക്രമീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. ഒരു ബഫർ ഓവർഫ്ലോ പോലുള്ള വൾനറബിലിറ്റികൾ ലോക്കൽ സിസ്റ്റത്തിലേക്ക്  പ്രത്യേകാവകാശത്തോടെ അനിയന്ത്രിതമായ കോഡ് എക്സിക്യൂട്ട് ചെയ്യാൻ ഉപയോഗിച്ചേക്കാം. ഒരു സാധാരണ ഉപയോക്താവായി നടിക്കുന്ന ഒരു സിസ്റ്റം സർവ്വീസിനെ സങ്കൽപ്പിക്കുക, കാര്യങ്ങൾ കുഴപ്പത്തിലായാൽ, അത് അവർക്ക് ആവശ്യമുള്ളതിനേക്കാൾ കൂടുതൽ നിയന്ത്രണവും ആക്‌സസ്സും നേടാനുള്ള ഒരു രഹസ്യ മാർഗം നൽകുന്നതുപോലെയാണ്. സിസ്റ്റം ഈ പിശകുകൾ ശരിയായി കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നില്ലെങ്കിൽ ഇത് ഒരു സുരക്ഷാ പ്രശ്നമാണ്.

==അവലംബം==</text>
      <sha1>pl1l6c82ibwadh3e6nhdcahviuqaow2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ബാസ്മാൻ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>607907</id>
    <revision>
      <id>4680606</id>
      <parentid>4645340</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T19:37:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>4680606</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44133" sha1="hnfg0l89vt4otrhvyslt8g3f1uaw88s" xml:space="preserve">{{prettyurl/wikidata}}{{Infobox mountain
| name = Bazman 
| photo =
| photo_caption = Mount Bazman during summer
| elevation_m = 3490
| elevation_ref = &lt;ref name=&quot;GVP&quot; /&gt;
| prominence_m = 2400
| prominence_ref = &lt;ref name=&quot;Peaklist&quot; /&gt;
| map = Iran 
| map_caption = Iran
| listing = [[Ultra prominent peak|Ultra]]
| location = [[Sistan and Baluchestan Province]], Iran
| range = 
| coordinates = {{coord|28|07|N|60|00|E|type:mountain_scale:100000|format=dms|display=inline,title}}
| coordinates_ref =&lt;ref name=&quot;GVP&quot; /&gt;
| topo = 
| type = [[Stratovolcano]]
| age = 
| last_eruption = {{circa}} 41,000 years ago
| first_ascent = 
| easiest_route = 
}}തെക്ക്-കിഴക്കൻ ഇറാനിലെ സിസ്താൻ ബാലുചെസ്ഥാൻ പ്രവിശ്യയിൽ ഒറ്റപ്പെട്ടു നിൽക്കുന്ന ഒരു മരുഭൂമിയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു നിഷ്ക്രിയ സ്ട്രാറ്റോവോൾക്കാനോയാണ് '''ബാസ്മാൻ''' (പേർഷ്യൻ: بزمان, കുഹ്-ഇ ബാസ്മാൻ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു) . 500 മീറ്റർ വീതിയുള്ള പ്രബലമായ [[അഗ്നിപർവതവക്ത്രം]] ആൻഡെസിറ്റിക്-ഡാസിറ്റിക് അഗ്നിപർവ്വതത്തിന്റെ കൊടുമുടിയെ മൂടുന്നു. അതിന്റെ പാർശ്വഭാഗങ്ങൾ പ്രത്യേകിച്ച് വടക്കുപടിഞ്ഞാറായി മോണോജെനെറ്റിക് കേന്ദ്രങ്ങളാൽ മൂടപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായി നൂതനമായ ഒരു അഗ്നിപർവ്വതമാണ് ബാസ്മാൻ. ഇത് പ്രധാനമായും ക്വാട്ടേണറി കാലഘട്ടത്തിൽ രൂപംകൊണ്ടതാണ്. ഈ കാലഘട്ടത്തിലെ ഏറ്റവും പഴക്കമുള്ള പാറകൾക്ക്  11.7 ദശലക്ഷം വർഷം പ്രായമുണ്ട്. ഏറ്റവും പ്രായം കുറഞ്ഞത് 0.6 ദശലക്ഷം വർഷവുമാണ്. ബാസ്മാനിൽ നിന്ന് ചരിത്രപരമായ സ്ഫോടനങ്ങളൊന്നും റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടില്ലെങ്കിലും, അതിൽ ഫ്യൂമറോളുകൾ അടങ്ങിയിട്ടുണ്ട്. അങ്ങനെ ബാസ്മാൻ വംശനാശം സംഭവിച്ചതിനുപകരം പ്രവർത്തനരഹിതമായതായി കണക്കാക്കാം. അതിന്റെ ഉപഗ്രഹ കോണുകൾ ബസാൾട്ടിക് ലാവാ പ്രവാഹത്തിന്റെ ഉറവിടമാണ്.

ബാസ്മാൻ അഗ്നിപർവ്വതം തെക്കുകിഴക്കൻ ഇറാനിലെ മക്രാൻ അഗ്നിപർവ്വത ആർക്ക് എന്ന അഗ്നിപർവ്വത കമാനത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്. ഈ കമാനത്തിൽ, ആഴം കുറഞ്ഞ സബ്ഡക്ഷൻ അഗ്നിപർവ്വത പ്രവർത്തനത്തിന്റെ ഫലമായി ഒരു കമാനം സൃഷ്ടിച്ചു. അതിൽ ബസ്മാൻ, തഫ്താൻ, കോഹി-സുൽത്താൻ തുടങ്ങി അഗ്നിപർവ്വതങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുന്നു. കനത്ത മണ്ണൊലിപ്പ് ബാസ്മാനിനെ ബാധിച്ചിട്ടുണ്ട്. അഗ്നിപർവതത്തിന്റെ പാർശ്വഭാഗങ്ങൾ അഗ്നിപർവ്വതത്തിൽ നിന്ന് വരുന്ന അവശിഷ്ടങ്ങളാൽ മൂടപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഖനനത്തിന്റെ സാധ്യതയെക്കുറിച്ച് അന്വേഷിച്ചു കൊണ്ട് [[ക്രിറ്റേഷ്യസ്]] പ്ലൂട്ടണും ബാസ്മാനുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. 
== ഭൂമിശാസ്ത്രവും ജിയോളജിയും ==
ഖിസ്ർ-അസ്-സല്ലം എന്ന വിശുദ്ധന്റെ പേരിൽ കുഹ്-ഇ-സിന്ധേ (&quot;ജീവനുള്ള പർവ്വതം&quot;) എന്നും ബസ്മാൻ അറിയപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;Gabriel204&quot; /&gt;കുഹ്-ഇ-നൗഷാദ എന്നാണ് മറ്റൊരു പേര്&lt;ref name=&quot;CLAPP1940&quot; /&gt; ചിലപ്പോൾ അവ പ്രത്യേക പർവതങ്ങളായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. 1896-ൽ പെർസി സൈക്‌സും ബ്രേസിയർ ക്രീഗും ചേർന്നാണ് ഈ പർവ്വതം കയറിയത്&lt;ref name=&quot;OMG1956&quot; /&gt; 1906 ആയപ്പോഴേക്കും അതിന്റെ അഗ്നിപർവ്വത സ്വഭാവം ഭൗമശാസ്ത്രജ്ഞർക്ക് അറിയാമായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;Reclus1906&quot; /&gt; അറബിക്കടലിൽ നിന്ന് 420 കിലോമീറ്റർ (260 മൈൽ) അകലെയും&lt;ref name=&quot;Jafarian2011&quot; /&gt; ബാംപൂരിൽ നിന്ന് 120 കിലോമീറ്റർ (75 മൈൽ) വടക്ക്-വടക്കുപടിഞ്ഞാറായാണ് ഇത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.&lt;ref name=&quot;Reclus1906&quot; /&gt;
=== പ്രാദേശിക ക്രമീകരണം ===
ഇറാനിൽ രണ്ട് പ്രധാന പർവതനിരകളുണ്ട്. വടക്കൻ ഇറാനിലെ അൽബോർസും പടിഞ്ഞാറൻ ഇറാനിലെ സാഗ്രോസും.&lt;ref name=&quot;Weise452&quot; /&gt;  ഓരോ ശ്രേണിയും ഒരു പ്രധാന സ്യൂച്ചർ സോൺ യഥാക്രമം  അൽബോർസ്-കോപെ ഡാഗ്, ബിറ്റ്ലിസ്-സാഗ്രോസ് തുടങ്ങി സ്യൂച്ചർ &lt;ref name=&quot;Pang2152&quot; /&gt;സോണുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.  ഈ പർവത ശൃംഖലകൾ മധ്യ ഇറാനെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയാണ്. അതിന്റെ തെക്ക് ഭാഗത്ത് ലുട്ട് ബ്ലോക്കും ബാസ്മാനും സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. സാങ്കേതികമായി, തെക്കൻ മധ്യ ഇറാൻ സാധാരണ ആൽപൈഡ് ജിയോളജിക്കൽ പാറ്റേണുകൾ പിന്തുടരുന്നില്ല. കാരണം [[ഭ്രംശനം]] അപൂർവവും ബാഹ്യഭാഗത്തിലെ മടക്കുകൾ വിശാലവുമാണ്. ബാസ്മാൻ പ്രദേശം ത്രിതീയ കാലഘട്ടത്തിലെ അഗ്നിപർവ്വത പാറകളാൽ മൂടപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;Weise452&quot; /&gt; ബാസ്മാൻ മാസിഫ് പോലുള്ള പർവതനിരകളുടെ മുൻഭാഗം ടെക്റ്റോണിക് സബ്സിഡൻസ് ബാധിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;Weise453&quot; /&gt; ഇന്തോനേഷ്യൻ അഗ്നിപർവ്വത കമാനത്തിന് സമാനമായ ഒരു പ്രധാന ത്രിതീയ അഗ്നിപർവ്വത വലയം സാഗ്രോസിന് പിന്നിൽ ഇറാനെ കടക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;Shearman405&quot; /&gt;ബാസ്മാൻ അഗ്നിപർവ്വതത്തിന്റെ തെക്ക് വിശാലമായ ജാസ് മുറിയൻ ഡിപ്രഷൻ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ഈ ന്യൂനമർദത്തിന്റെ തെക്ക് ഭാഗത്ത് മക്രാൻ പ്രദേശം അറബിക്കടലിനെ ആന്തരിക ഇറാനിൽ നിന്ന് വേർതിരിക്കുന്നു. മക്രാൻ പ്രദേശം ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായി ഒഫിയോലിറ്റിക് മെലാഞ്ചും തീരദേശ മക്രാൻ സീരീസും ഉൾപ്പെടുന്ന ഇന്നർ മക്രാൻ ശ്രേണികളായി തിരിച്ചിരിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;Shearman395&quot; /&gt; സബ്ഡക്ഷന്റെ ഒരു ഘട്ടം ക്രിറ്റേഷ്യസ്&lt;ref name=&quot;Ghalamghash2&quot; /&gt; അല്ലെങ്കിൽ പ്ലിയോ-പ്ലീസ്റ്റോസീനിൽ ഒരുപക്ഷേ സബ്ഡക്ഷന്റെ ആദ്യ ഘട്ടങ്ങൾക്ക് ശേഷം ആരംഭിച്ചു. ഈ സബ്‌ഡക്ഷൻ ബാസ്മാൻ ഉൾപ്പെടെയുള്ള ഒരു അഗ്നിപർവ്വത സമുച്ചയത്തിന്റെ രൂപീകരണത്തിന് കാരണമാകുകയും അത് കിഴക്ക്-പടിഞ്ഞാറ് 150 കിലോമീറ്റർ (93 മൈൽ) വ്യാപിക്കുകയും 100 കിലോമീറ്റർ (62 മൈൽ) വീതിയിൽ എത്തുകയും ചെയ്യുന്നു&lt;ref name=&quot;Shearman403&quot; /&gt; ഇത് മക്രാൻ-ചഗായ് മാഗ്മാറ്റിക് ആർക്ക് എന്നറിയപ്പെടുന്നു. &lt;ref name=&quot;Ghalamghash1&quot; /&gt;1945-ലെ മക്രാൻ ഭൂകമ്പം ഉൾപ്പെടെയുള്ള ഭൂകമ്പ പ്രവർത്തനങ്ങളും ഇവിടെയുണ്ട്&lt;ref name=&quot;Shearman403&quot; /&gt; എന്നാൽ മൊത്തത്തിൽ മക്രാനിൽ ഭൂകമ്പ പ്രവർത്തനം കുറവാണ്&lt;ref name=&quot;Pang2153&quot; /&gt; ഒരുപക്ഷേ ട്രെഞ്ചിലെ അവശിഷ്ടങ്ങളുടെ സ്വാധീനം മൂലമാകാം.&lt;ref name=&quot;Pang2154&quot; /&gt; ട്രെഞ്ചിന് പിന്നിൽ നേരിട്ട് രൂപപ്പെട്ട ഒരു വലിയ അക്രിഷണറി പ്രിസം&lt;ref name=&quot;Saadat608&quot; /&gt;  പ്രതിവർഷം 2 സെന്റീമീറ്റർ (0.79 ഇഞ്ച്/വർഷം)വേഗതയിലാണ് സബ്ഡക്ഷൻ സംഭവിക്കുന്നത്  .&lt;ref name=&quot;Pang2152&quot; /&gt;  മക്രാന്റെ&lt;ref name=&quot;Shearman405&quot; /&gt;  അടിയിൽ ഒരു വഡാറ്റി-ബെനിയോഫ് സോണിന്റെ തെളിവുകളൊന്നുമില്ല. കൂടാതെ ആഴം കുറഞ്ഞ കോണിൽ സബ്ഡക്ഷൻ സംഭവിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;Delavari2&quot; /&gt; ഇറാനിലെ തഫ്താൻ അഗ്നിപർവ്വതവും പാകിസ്ഥാനിലെ കോഹ്-ഇ-സുൽത്താനും ബാസ്മാനെ ഗ്രൂപ്പുചെയ്‌തിട്ടുണ്ട്. അതിൽ തഫ്താൻ മാത്രമാണ് സജീവമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്&lt;ref name=&quot;Skrine21&quot; /&gt;ഈ കമാനത്തിലെ മറ്റൊരു അഗ്നിപർവ്വത മേഖലയാണ് കുഹ്-ഇ-നാദർ.&lt;ref name=&quot;Ghalamghash2&quot; /&gt;  ഈ കമാനം കിടങ്ങിൽ നിന്ന് 600 കിലോമീറ്ററിലധികം (370 മൈൽ) അകലെയാണ്. ഇതിന്റെ സബ്‌ഡക്ഷൻ വളരെ ആഴം കുറഞ്ഞതാണെന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;McCall1997&quot; /&gt;ഈ കമാനത്തിനുള്ളിൽ, യഥാർത്ഥ സബ്ഡക്ഷനും കോണ്ടിനെന്റൽ കൂട്ടിയിടി മേഖലയ്ക്കും ഇടയിലുള്ള അരികിലാണ് ബാസ്മാൻ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.&lt;ref name=&quot;Richards2015&quot; /&gt;1,700 കിലോമീറ്റർ (1,100 മൈൽ) നീളമുള്ള അഗ്നിപർവ്വത വലയത്തിന്റെ ഭാഗമായും ബാസ്മാൻ കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ഉറുമി-ഡോക്തർ അല്ലെങ്കിൽ സഹന്ദ്-ബാസ്മാൻ ബെൽറ്റ് എന്ന് പേരിട്ടിരിക്കുന്ന ഇത് വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് മുതൽ തെക്കുകിഴക്ക് വരെ നീളുന്നു, ഒപ്പം സെനോസോയിക് അഗ്നിപർവ്വത പാറകളും പ്ലൂട്ടണുകളും ഉണ്ട്.&lt;ref name=&quot;Ghannadpour2018&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Arjmandzadeh2011&quot; /&gt;തൊട്ടരികിലുള്ള ഷഹസവരൻ അഗ്നിപർവ്വത ഫീൽഡ് ഉള്ള ഒരു അഗ്നിപർവ്വത സമുച്ചയത്തിന്റെ ഭാഗമായി ബാസ്മാൻ ചിലപ്പോൾ കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;Mirnejad2008&quot; /&gt;

ക്വാട്ടേണറി സ്ഫോടനങ്ങൾ ഉണ്ടായ ഇറാനിലെ ഒമ്പതോളം അഗ്നിപർവ്വത കേന്ദ്രങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് ബാസ്മാൻ. ഏഷ്യയിലെ ഏറ്റവും ഉയരം കൂടിയ അഗ്നിപർവ്വതമായ ദമാവാന്ദ്, [[തഫ്താൻ]],  തഫ്താൻ, ഖാലെ ഹസൻ അലി, സബലൻ, സഹന്ദ് അഗ്നിപർവ്വതങ്ങൾ എന്നിവയാണ് മറ്റ് അഗ്നിപർവ്വതങ്ങൾ.ഈ അഗ്നിപർവ്വതങ്ങളിൽ ഭൂരിഭാഗവും ദോക്തർ-ഉർമിയ എന്ന അഗ്നിപർവ്വത വലയത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്. തഫ്താനിൽ സാധ്യമായ ലാവാ പ്രവാഹങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള റിപ്പോർട്ടുകൾ ഒഴികെ, ഈ അഗ്നിപർവ്വതങ്ങളൊന്നും ചരിത്ര കാലത്ത് സജീവമായിരുന്നതായി റിപ്പോർട്ടില്ല.&lt;ref name=&quot;EshaghpourSaloomahalleh2015&quot; /&gt; ഈ വലയത്തിനുള്ളിലെ പഴയ അഗ്നിപർവ്വത പ്രവർത്തനങ്ങൾ നിരവധി ചെമ്പ് പോർഫിറി നിക്ഷേപങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചു.&lt;ref name=&quot;Hezarkhani2008&quot; /&gt;

ബാസ്മാൻ അഗ്നിപർവ്വതം ചുറ്റുമുള്ള ഭൂപ്രദേശത്തിന് മുകളിൽ 11,500 അടി (3,500 മീ) ഉയരത്തിൽ കാണപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;Gabriel204&quot; /&gt; കുത്തനെയുള്ള ചരിവുകളോടുകൂടി അഗ്നിപർവ്വതത്തിന്റെ മുകളിൽ ഒരു അഗ്നിപർവതവക്ത്രമുണ്ട് . ഈ അഗ്നിപർവതവക്ത്രം നന്നായി സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഇതിന് 500 മീറ്റർ (1,600 അടി) വ്യാസമുണ്ട് . &lt;ref name=&quot;GVPP&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;GVP&quot; /&gt; tവടക്കുഭാഗത്ത്, വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ, വടക്കുകിഴക്കൻ ഭാഗങ്ങളിൽ പിളർന്ന്, വടക്ക് പടിഞ്ഞാറൻ, വടക്ക് കിഴക്ക് ഭാഗത്തേക്ക് വിഭജിക്കുന്ന ഒരു വടക്കൻ ലാവാ പ്രവാഹം കുത്തനെയുള്ള ലാവാ കോണിൽ  നിന്നും പുറന്തള്ളപ്പെടുന്നു &lt;ref name=&quot;Ghalamghash4&quot; /&gt;അത് ബാസ്മാൻ ബച്ചെ (&quot;ബാസ്മാന്റെ കുട്ടി&quot;) എന്നറിയപ്പെടുന്നു, ഇത് 3 കിലോമീറ്റർ (9,800 അടി) അകലെയാണ്. മറ്റ് വിസ്കോസ് ലാവാ പ്രവാഹങ്ങൾ ഉപഗ്രഹ കോണുകളിൽ നിന്ന് പൊട്ടിത്തെറിച്ചു. &lt;ref name=&quot;GVPP&quot; /&gt;ഇത് പ്രധാനമായും കൊടുമുടിയിൽ നിന്ന് വടക്കുകിഴക്ക് 10–20 കിലോമീറ്റർ (33,000–66,000 അടി) ദൂരത്തിലാണ് സംഭവിക്കുന്നത്. മൊത്തത്തിൽ അഗ്നിപർവ്വതം ഏകദേശം 300 ച. �കിലോ�ീ. (3.2×109 sq ft) വിസ്തൃതി ഉൾക്കൊള്ളുന്നു .&lt;ref name=&quot;Ghalamghash4&quot; /&gt;  40 കിലോമീറ്റർ (130,000 അടി) കനം വരുന്ന ലട്ട് ബ്ലോക്കിന്റെ മുകളിലാണ് അഗ്നിപർവ്വതം നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്. &lt;ref name=&quot;Saadat609&quot; /&gt;ബാസ്മാന്റെ സ്ഫോടന ഉൽപന്നങ്ങൾക്ക് താഴെയാണ് ക്വാട്ടേണറി അവശിഷ്ടങ്ങൾ കുഴിച്ചിട്ടിരിക്കുന്നത്. &lt;ref name=&quot;Jafarian2011&quot; /&gt; ബാസ്മാന് താഴെയുള്ള മോഹോ ഏകദേശം 48–50 കിലോമീറ്റർ (157,000–164,000 അടി) താഴ്ചയിൽ കാണപ്പെടുന്നു. &lt;ref name=&quot;Abdetedal2014&quot; /&gt;ബാസ്മാന് ചുറ്റുമുള്ള പ്രദേശം ഒറ്റപ്പെട്ടു നിൽക്കുന്നതാണ്.&lt;ref name=&quot;GVP&quot; /&gt;

മോണോജെനെറ്റിക് അഗ്നിപർവ്വതങ്ങളുടെ ഒരു മണ്ഡലം ബാസ്മാനിന്റെ വടക്കുപടിഞ്ഞാറായി കാണപ്പെടുന്നു. &lt;ref name=&quot;Shearman405&quot; /&gt;800 മീറ്റർ വ്യാസമുള്ള വീതിയേറിയതും ആഴം കുറഞ്ഞതുമായ പൈറോക്ലാസ്റ്റിക് പാറകളുള്ള അഗ്നിപർവതവക്ത്രങ്ങൾ, 3 കിലോമീറ്റർ വരെ വ്യാസവും 75 മീറ്റർ ഉയരവുമുള്ള ക്രിപ്‌റ്റോഡോമുകൾ, ലാവാ പ്രവാഹ പാടങ്ങളും ഏക ലാവാ പ്രവാഹങ്ങളും ഉള്ള 300 മീറ്റർ (980 ft)ഉയരത്തിൽ എത്തുന്ന സ്കോറിയ കോണുകൾ എന്നിവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;Shearman406&quot; /&gt;  ഈ അഗ്നിപർവ്വതങ്ങളുടെ മണ്ണൊലിപ്പിന്റെ വ്യത്യസ്‌ത അവസ്ഥ അവ അനേക സഹസ്രാബ്ദങ്ങളായി രൂപപ്പെട്ടവയാണെന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്നു .&lt;ref name=&quot;Shearman405&quot; /&gt;

ബാസ്മാനിൽ ചരിത്രപരമായ സ്ഫോടനങ്ങളൊന്നും രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടില്ല. &lt;ref name=&quot;GVP&quot; /&gt;എന്നാൽ ഫ്യൂമറോളിക് പ്രവർത്തനം റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. &lt;ref name=&quot;Shirzaei2012&quot; /&gt;അതുപോലെ തന്നെ ഉപരിതല രൂപഭേദം നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. ബാസ്മാൻ ഇടയ്ക്കിടെ പുകയുന്നതായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;CLAPP1940&quot; /&gt; ഇരുമ്പും സൾഫറും അടങ്ങിയ ചൂടുനീരുറവകൾ അഗ്നിപർവ്വതത്തിന്റെ മറ്റ് അടയാളങ്ങളാണ്. &lt;ref name=&quot;BazinHubner1969&quot; /&gt;8,356 ച. �കിലോ�ീ. (8.994×1010 sq ft) ഉപരിതല വിസ്തീർണ്ണമുള്ള ഭൗമതാപ ഊർജം വികസിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള സാധ്യതയുള്ള സ്ഥലമായി ബാസ്മാൻ കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. &lt;ref name=&quot;Nejat2013&quot; /&gt;1960-ൽ, ബാസ്മാനും ടഫ്താനും ഇടയ്ക്കിടെ ചരിത്രപരമായ പ്രവർത്തനങ്ങളുള്ള ഒരു അഗ്നിപർവ്വതമായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;Walther1960&quot; /&gt; 1975-ലെ മറ്റൊരു റിപ്പോർട്ട് അഗ്നിപർവ്വതം വംശനാശം സംഭവിച്ചതായി കണക്കാക്കി. &lt;ref name=&quot;Frs1975&quot; /&gt;അഗ്നിപർവ്വതത്തിൽ നിന്നുള്ള ബസാൾട്ടുകളുടെ പൊട്ടാസ്യം-ആർഗൺ ഡേറ്റിംഗ് 4.6, 0.6 ദശലക്ഷം വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പാണ്. &lt;ref name=&quot;Saadat609&quot; /&gt;ഈ തീയതികൾ മോണോജെനെറ്റിക് കോണുകളിൽ നിന്ന് ലഭിച്ചു. യുറേനിയം-ലെഡ് ഡേറ്റിംഗ് പ്രകാരം ബാസ്മാൻ പാറകളിൽ നിന്ന് നേരിട്ട് ലഭിച്ച സിർകോണുകൾ 7.5 ± 0.1, 5.9 ± 0.2 ദശലക്ഷം വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പുള്ളതാണ്. ബാസ്മാനിന് ചുറ്റും നിന്ന് ലഭിച്ച സിർകോണുകൾ 8-6 ദശലക്ഷം വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പുള്ളതാണ്.&lt;ref name=&quot;Sholeh621&quot; /&gt; മൂന്നാമത്തെ തീയതി 11.7 ദശലക്ഷം വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പാണ്.&lt;ref name=&quot;Pang2154&quot; /&gt;  1981-ലെ മറ്റൊരു റിപ്പോർട്ട് ഐസോടോപ്പിക് യുഗങ്ങളും ചരിത്രപരമായ പ്രവർത്തനങ്ങളെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. &lt;ref name=&quot;Berberian1981&quot; /&gt; ഏറ്റവും പുതിയ ഗവേഷണങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത് പ്രധാന ബാസ്മാൻ അഗ്നിപർവ്വതം 1.4 നും 0.63 മില്ല്യൺ വർഷങ്ങൾക്കുമിടയിൽ രൂപപ്പെട്ടതാണ്. 8.6 മുതൽ 4.1 ദശലക്ഷം വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് പ്രാദേശിക അഗ്നിപർവ്വതത്തിന്റെ മുൻ ഘട്ടം ഉണ്ടായിരുന്നു. &lt;ref name=&quot;Ghalamghash11&quot; /&gt;പിന്നീട് 590,000 നും 470,000 നും ഇടയിൽ ജ്വലിക്കുന്ന അഗ്നിപർവ്വതം ഉണ്ടായി. അഗ്നിപർവ്വതത്തിന്റെ കൊടുമുടിക്ക് ചുറ്റുമുള്ള അവസാന അഗ്നിപർവ്വത പ്രവർത്തനം 41,000 വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് വരെ തുടർന്നു.&lt;ref name=&quot;Ghalamghash13&quot; /&gt; ഒരു പ്രധാന ഭൂതാപ മണ്ഡലം ബാസ്മാനുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. അഗ്നിപർവ്വതത്തിന് തെക്ക് ചൂടുള്ള നീരുറവകൾ ഉണ്ടാകുന്നു; &lt;ref name=&quot;Deshaee2&quot; /&gt; അവയിൽ നിന്ന് താപ സ്രോതസ്സ് ഉത്ഭവിച്ചേക്കാം. &lt;ref name=&quot;Deshaee10&quot; /&gt; എന്നാൽ അഗ്നിപർവ്വതത്തിൽ ഫ്യൂമറോളുകൾ ഇല്ല. &lt;ref name=&quot;Delavari3&quot; /&gt;പുതിയ പൊട്ടിത്തെറികൾ ഉണ്ടായാൽ നഗരങ്ങളും പ്രത്യേകിച്ച് അഗ്നിപർവ്വതത്തിന് ചുറ്റുമുള്ള റോഡുകളും ലാവാ പ്രവാഹങ്ങൾ, ചാരം വീഴ്ത്തൽ, ന്യൂ ആർഡന്റ് എമിഷൻ എന്നിവയാൽ ഭീഷണിയാകാം.    &lt;ref name=&quot;Khaiatzadeh2022&quot; /&gt;

ഡാസൈറ്റ് കൊണ്ടാണ് ബാസ്മാൻ അഗ്നിപർവ്വതം നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്.&lt;ref name=&quot;Gabriel204&quot; /&gt;  എന്നാൽ ആൻഡസൈറ്റ്  കൊണ്ടാണെന്നും പരാമർശിച്ചിട്ടുണ്ട്. &lt;ref name=&quot;Skrine21&quot; /&gt;ചെറിയ അളവിൽ റിയോലൈറ്റ് കൊണ്ടാണെന്നും റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. &lt;ref name=&quot;Sholeh621&quot; /&gt;മൊത്തത്തിലുള്ള പാറ സാമ്പിളുകൾ ബസാൾട്ട് മുതൽ റിയോലൈറ്റ് വരെയുള്ള ഘടനയിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. അവ കൂടുതലും കാൽക്-ആൽക്കലൈൻ ഘടനയാണ്. &lt;ref name=&quot;Pang2157&quot; /&gt;സാറ്റലൈറ്റ് കോണുകൾ പൊട്ടിത്തെറിച്ചത് ഒലിവിൻ അടങ്ങിയ ബസാൾട്ടുകളാണ്. &lt;ref name=&quot;GVP&quot; /&gt;പർവതത്തിന്റെ പാർശ്വഭാഗങ്ങൾ ഡിട്രിറ്റസ് പാളിയാൽ മൂടപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. &lt;ref name=&quot;Gabriel204&quot; /&gt; ഭൂരിഭാഗം പാർശ്വഭാഗങ്ങളും 2,135 മീറ്റർ (7,005 അടി) കുഴിച്ചിട്ടിരിക്കുന്നു. ഉയരത്തിൽ. ഈ ഡിട്രിറ്റസിന്റെ ഭൂരിഭാഗവും മണ്ണൊലിപ്പ് സ്വഭാവമുള്ളതാണ്. എന്നാൽ സ്ഫോടനാത്മക പ്രവർത്തനങ്ങളാൽ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട പൈറോക്ലാസ്റ്റിക് പാറകളും പുറംതള്ളപ്പെട്ട ലാവയുടെ ചൂടുള്ള ഹിമപാതങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്നു. &lt;ref name=&quot;Shearman405&quot; /&gt;120 മീറ്റർ (390 അടി) ജാസ് മുറിയൻ താഴ്ചയിൽ കാണപ്പെടുന്ന കട്ടിയുള്ള ഒലിവിൻ ബസാൾട്ടും ബാസ്മാനിൽ നിന്ന് വന്നേക്കാം.&lt;ref name=&quot;Falcon1974&quot; /&gt;  ഒരു ക്രിപ്‌റ്റോഡോമിൽ ബസാൾട്ടും കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. &lt;ref name=&quot;Shearman405&quot; /&gt;ബാസ്മാന്റെ വടക്ക്, മയോസീൻ - ഇയോസീൻ കാലഘട്ടത്തിലെ ആൻഡസൈറ്റ്   അഗ്നിപർവ്വതത്തിന്റെ അടിയിൽ ഭാഗികമായി കുഴിച്ചിട്ടിരിക്കുന്നു&lt;ref name=&quot;Ghorbani2013&quot; /&gt; കൂടാതെ ഡാസിറ്റിക് നുഴഞ്ഞുകയറ്റങ്ങളിൽ നിന്ന് ആൻഡിസൈറ്റുകളും ഉണ്ട്. &lt;ref name=&quot;Ghalamghash4&quot; /&gt; കാർബോണിഫറസ്, പെർമിയൻ മെറ്റാമോർഫിക് പാറകൾ ബാസ്മാനിലെ ഏറ്റവും പഴയ അടിത്തറയാണ്.&lt;ref name=&quot;Sholeh621&quot; /&gt;

== Citations ==
{{reflist|30em|refs=
&lt;ref name=&quot;Khaiatzadeh2022&quot;&gt;{{cite journal |last1=Khaiatzadeh |first1=Ahmad |last2=Abbasnejad |first2=Ahmad |last3=Ranjbar |first3=Hojjatolah |last4=Ahmadipour |first4=Hamid |last5=Abbasnejad |first5=Behnam |title=Tephra, Lava flow and Nuee Ardente Hazard Assessment and Zoning of Bazman Volcano, SE Iran |journal=Advanced Applied Geology |date=24 December 2022 |doi=10.22055/aag.2022.40960.2299 |url=https://aag.scu.ac.ir/article_17954.html?lang=en |issn=2251-7057 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250517113733/https://aag.scu.ac.ir/article_17954.html?lang=en |archive-date=2025-05-17 |access-date=2023-11-12 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;Delavari3&quot;&gt;Delavari ''et al.'' 2022, p.3&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;Delavari2&quot;&gt;Delavari ''et al.'' 2022, p.2&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;Deshaee10&quot;&gt;Deshaee ''et al.'' 2020, p.10&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;Deshaee2&quot;&gt;Deshaee ''et al.'' 2020, p.2&lt;/ref&gt;


&lt;ref name=&quot;Ghannadpour2018&quot;&gt;{{cite journal|last1=Ghannadpour|first1=Seyyed Saeed|last2=Hezarkhani|first2=Ardeshir|title=Providing the bivariate anomaly map of Cu–Mo and Pb–Zn using combination of statistic methods in Parkam district, Iran|journal=Carbonates and Evaporites|date=1 September 2018|volume=33|issue=3|page=2|doi=10.1007/s13146-017-0349-2|s2cid=131858482|language=en|issn=1878-5212}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;Ghalamghash13&quot;&gt;Ghalamghash ''et al.'' 2018, p.13&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;Ghalamghash11&quot;&gt;Ghalamghash ''et al.'' 2018, p.11&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;Ghalamghash4&quot;&gt;Ghalamghash ''et al.'' 2018, p.4&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;Ghalamghash2&quot;&gt;Ghalamghash ''et al.'' 2018, p.2&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;Ghalamghash1&quot;&gt;Ghalamghash ''et al.'' 2018, p.1&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;Reclus1906&quot;&gt;{{cite book|last1=Reclus|first1=Elisée|title=Les volcans de la terre|date=1906|publisher=Société belge d 'astronomie, de météorologie et de physique du globe|pages=[https://archive.org/details/lesvolcansdelat00globgoog/page/n352 22]–23|url=https://archive.org/details/lesvolcansdelat00globgoog|access-date=2 August 2016|language=fr}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;Peaklist&quot;&gt;[http://peaklist.org/WWlists/ultras/iran.html Peaklist.org: Iran Mountain Ultra-Prominence]&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;Jafarian2011&quot;&gt;{{cite web|last1=Jafarian|first1=Abdolreza|title=Geochemical Signatures of Bazman Volcano: Evidence from Makran Subduction Zone, Southeast Iran|url=http://meetingorganizer.copernicus.org/EGU2011/EGU2011-470-1.pdf|publisher=EGU General Assembly 201|access-date=17 August 2016|date=2011}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;Shirzaei2012&quot;&gt;{{Cite journal|last1=Shirzaei|first1=M.|title=A satellite geodetic survey of spatiotemporal deformation of Iranian volcanos|journal=EGU General Assembly 2012|volume=14|pages=13789|bibcode=2012EGUGA..1413789S|date=2012}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;Abdetedal2014&quot;&gt;{{cite journal|last1=Abdetedal|first1=M.|last2=Shomali|first2=Z. H.|last3=Gheitanchi|first3=M. R.|title=Crust and upper mantle structures of the Makran subduction zone in south-east Iran by seismic ambient noise tomography|journal=Solid Earth Discussions|date=2 January 2014|volume=6|issue=1|page=12|doi=10.5194/sed-6-1-2014|bibcode=2014SolED...6....1A}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;GVPP&quot;&gt;Global Volcanism Program, [http://volcano.si.edu/volcano.cfm?vn=232030&amp;vtab=Photos Photo Gallery]&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;GVP&quot;&gt;{{Cite GVP|vn=232030|name=Bazman}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;Sholeh621&quot;&gt;Sholeh ''et al.'' 2016, p. 621&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;OMG1956&quot;&gt;{{cite journal|title=Mitteilungen der Österreichischen Mineralogischen Gesellsehaft|journal=Tschermaks Mineralogische und Petrographische Mitteilungen|date=1956|volume=5|issue=4|page=412|doi=10.1007/BF01127700|language=de|bibcode=1956MinPe...5..406.}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;Nejat2013&quot;&gt;{{cite journal|last1=Nejat|first1=Payam|last2=Morsoni|first2=Abdul Kasir|last3=Jomehzadeh|first3=Fatemeh|last4=Behzad|first4=Hamid|last5=Saeed Vesali|first5=Mohamad|last6=Majid|first6=M.Z.Abd.|title=Iran's achievements in renewable energy during fourth development program in comparison with global trend|journal=Renewable and Sustainable Energy Reviews|date=June 2013|volume=22|page=569|doi=10.1016/j.rser.2013.01.042}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;Mirnejad2008&quot;&gt;{{cite journal|last1=Mirnejad|first1=H.|last2=Blourian|first2=G. H.|last3=Kheirkhah|first3=M.|last4=Akrami|first4=M. A.|last5=Tutti|first5=F.|title=Garnet-bearing rhyolite from Deh-Salm area, Lut block, Eastern Iran: anatexis of deep crustal rocks|journal=Mineralogy and Petrology|date=22 July 2008|volume=94|issue=3–4|page=260|doi=10.1007/s00710-008-0015-4|bibcode=2008MinPe..94..259M|s2cid=128568108}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;Richards2015&quot;&gt;{{cite journal|last1=Richards|first1=Jeremy P.|title=Tectonic, magmatic, and metallogenic evolution of the Tethyan orogen: From subduction to collision|journal=Ore Geology Reviews|date=October 2015|volume=70|page=332|doi=10.1016/j.oregeorev.2014.11.009}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;Berberian1981&quot;&gt;{{cite journal|last1=Berberian|first1=Manuel|last2=King|first2=G. C. P.|title=Towards a paleogeography and tectonic evolution of Iran|url=https://archive.org/details/sim_canadian-journal-of-earth-sciences_1981-02_18_2/page/255|journal=Canadian Journal of Earth Sciences|date=February 1981|volume=18|issue=2|page=255|doi=10.1139/e81-019|bibcode=1981CaJES..18..210B}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;Ghorbani2013&quot;&gt;{{cite book|last1=Ghorbani|first1=Mansour|title=The economic geology of Iran mineral deposits and natural resources|date=2013|publisher=Springer|location=Dordrecht|isbn=978-94-007-5625-0|pages=290–291|doi=10.1007/978-94-007-5625-0_6|chapter=Metallogenic and Mining Provinces, Belts and Zones of Iran|series=Springer Geology}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;Arjmandzadeh2011&quot;&gt;{{cite journal|last1=Arjmandzadeh|first1=R.|last2=Karimpour|first2=M.H.|last3=Mazaheri|first3=S.A.|last4=Santos|first4=J.F.|last5=Medina|first5=J.M.|last6=Homam|first6=S.M.|title=Sr–Nd isotope geochemistry and petrogenesis of the Chah-Shaljami granitoids (Lut Block, Eastern Iran)|journal=Journal of Asian Earth Sciences|date=May 2011|volume=41|issue=3|pages=283–284|doi=10.1016/j.jseaes.2011.02.014|bibcode=2011JAESc..41..283A}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;Hezarkhani2008&quot;&gt;{{cite journal|last1=Hezarkhani|first1=Ardeshir|title=Hydrothermal Evolution of the Miduk Porphyry Copper System, Kerman, Iran: A Fluid Inclusion Investigation|journal=International Geology Review|date=July 2008|volume=50|issue=7|pages=665–684|doi=10.2747/0020-6814.50.7.665|bibcode=2008IGRv...50..665H|s2cid=129645979}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;EshaghpourSaloomahalleh2015&quot;&gt;{{cite web|last1=Eshaghpour|first1=Masoud|last2=Saloomahalleh|first2=Hasan Alizadeh|title=Relationship Between Thermal Springs of Western Alborz Mountains and Regional Tectonics|url=https://pangea.stanford.edu/ERE/db/WGC/papers/WGC/2015/12006.pdf|website=pangea.stanford.edu|publisher=Proceedings World Geothermal Congress|access-date=17 August 2016|location=[[Melbourne]]|date=April 2015|page=2}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;BazinHubner1969&quot;&gt;{{cite journal|last1=Bazin|first1=Dominique|last2=Hübner|first2=Helmuth|title=La règion cuprifère à gisements porphyriques de Kerman (Iran)|url=https://archive.org/details/mineralium-deposita_1969_4_2/page/202|journal=Mineralium Deposita|date=July 1969|volume=4|issue=2|page=202|doi=10.1007/BF00208052|language=fr|bibcode=1969MinDe...4..200B|s2cid=128623436}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;CLAPP1940&quot;&gt;{{cite journal|last1=CLAPP|first1=F. G.|title=Geology of Eastern Iran|url=https://archive.org/details/sim_geological-society-of-america-bulletin_1940-01-01_51_1/page/87|journal=Geological Society of America Bulletin|date=1 January 1940|volume=51|issue=1|page=87|doi=10.1130/GSAB-51-1|bibcode=1940GSAB...51....1C}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;Pang2157&quot;&gt;Pang ''et al.'' 2014, p. 2157&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;Pang2154&quot;&gt;Pang ''et al.'' 2014, p. 2154&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;Pang2153&quot;&gt;Pang ''et al.'' 2014, p. 2153&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;Pang2152&quot;&gt;Pang ''et al.'' 2014, p. 2152&lt;/ref&gt;


&lt;ref name=&quot;Saadat609&quot;&gt;Saadat ''et al.'' 2011, p. 609&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;Saadat608&quot;&gt;Saadat ''et al.'' 2011, p. 608&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;Frs1975&quot;&gt;{{cite journal|last1=Frs|first1=N. L. Falcon|title=From Musandam to the Iranian Makran|journal=The Geographical Journal|date=March 1975|volume=141|issue=1|pages=55–58|doi=10.2307/1796945|jstor=1796945}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;Walther1960&quot;&gt;{{cite journal|last1=Walther|first1=Hansjust W.|title=Orogen-struktur und Metallverteilung Im östlichen Zagros (Südost-Iran)|journal=Geologische Rundschau|date=December 1960|volume=50|issue=1|page=359|doi=10.1007/BF01786851|language=de|bibcode=1960GeoRu..50..353W|s2cid=128826381}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;McCall1997&quot;&gt;{{cite journal|last1=McCall|first1=G.J.H|title=The geotectonic history of the Makran and adjacent areas of southern Iran|journal=Journal of Asian Earth Sciences|date=December 1997|volume=15|issue=6|pages=523–524|doi=10.1016/S0743-9547(97)00032-9|bibcode=1997JAESc..15..517M}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;Skrine21&quot;&gt;{{cite journal|last1=Skrine|first1=C. P.|title=The Highlands of Persian Baluchistan|url=https://archive.org/details/sim_geographical-journal_1931-10_78_4/page/n10|journal=The Geographical Journal|date=October 1931|volume=78|issue=4|pages=321–338|doi=10.2307/1784749|jstor=1784749}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;Shearman406&quot;&gt;Shearman ''et al.'' 1976, p. 406&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;Shearman405&quot;&gt;Shearman ''et al.'' 1976, p. 405&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;Shearman403&quot;&gt;Shearman ''et al.'' 1976, p. 403&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;Shearman395&quot;&gt;Shearman ''et al.'' 1976, p. 395&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;Falcon1974&quot;&gt;{{cite journal|last1=Falcon|first1=N. L.|title=An Outline of the Geology of the Iranian Makran|journal=The Geographical Journal|date=June 1974|volume=140|issue=2|pages=284–291|doi=10.2307/1797086|jstor=1797086}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;Gabriel204&quot;&gt;{{cite journal|last1=Gabriel|first1=Alfons|title=The Southern Lut and Iranian Baluchistan|url=https://archive.org/details/sim_geographical-journal_1938-09_92_3/page/193|journal=The Geographical Journal|date=September 1938|volume=92|issue=3|pages=193–208|doi=10.2307/1788828|jstor=1788828}}&lt;/ref&gt;


&lt;ref name=&quot;Weise453&quot;&gt;Weise 1978, p. 453&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;Weise452&quot;&gt;Weise 1978, p. 452&lt;/ref&gt;
}}

== Sources ==
* {{cite gvp|vn=232030|title=Bazman}}
* {{cite journal |last1=Deshaee |first1=Adnan |last2=Shakeri |first2=Ata |last3=Taran |first3=Yuri |last4=Mehrabi |first4=Behzad |last5=Farhadian |first5=Mahin |last6=Zelenski |first6=Michael |last7=Chaplygin |first7=Ilya |last8=Tassi |first8=Franco |title=Geochemistry of Bazman thermal springs, southeast Iran |journal=Journal of Volcanology and Geothermal Research |date=15 January 2020 |volume=390 |pages=106676 |doi=10.1016/j.jvolgeores.2019.106676 |bibcode=2020JVGR..39006676D |s2cid=212982610 |url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0377027319303828 |language=en |issn=0377-0273|ref=none}}
* {{cite journal |last1=Delavari |first1=Morteza |last2=Mehrabi |first2=Behzad |last3=Zelenski |first3=Michael |last4=Chaplygin |first4=Ilya |last5=Nekrylov |first5=Nikolai |last6=Shakeri |first6=Ata |last7=Taran |first7=Yuri |title=The Bazman and Taftan volcanoes of southern Iran: Implications for along-arc geochemical variation and magma storage conditions above the Makran low-angle subduction zone |journal=Journal of Asian Earth Sciences |date=1 August 2022 |volume=233 |pages=105259 |doi=10.1016/j.jseaes.2022.105259 |bibcode=2022JAESc.23305259D |s2cid=248713167 |url=https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1367912022001821 |language=en |issn=1367-9120}}
* {{cite journal|last1=Ghalamghash|first1=J.|last2=Schmitt|first2=A. K.|last3=Shiaian|first3=K.|last4=Jamal|first4=R.|last5=Chung|first5=Sun-Lin|title=Magma origins and geodynamic implications for the Makran-Chagai arc from geochronology and geochemistry of Bazman volcano, southeastern Iran|journal=Journal of Asian Earth Sciences|volume=171|pages=289–304|date=14 December 2018|doi=10.1016/j.jseaes.2018.12.006|s2cid=135419790|issn=1367-9120|ref=none}}
* {{cite journal |last1=Morovati |first1=Maryam |last2=Karami |first2=Peyman |last3=Amjas |first3=Fatemeh Bahadori |title=Accessing habitat suitability and connectivity for the westernmost population of Asian black bear (Ursus thibetanus gedrosianus, Blanford, 1877) based on climate changes scenarios in Iran |journal=PLOS ONE |date=18 November 2020 |volume=15 |issue=11 |pages=e0242432 |doi=10.1371/journal.pone.0242432 |pmid=33206701 |pmc=7673494 |bibcode=2020PLoSO..1542432M |language=en |issn=1932-6203|ref=none|doi-access=free }}
* {{cite journal|last1=Pang|first1=Kwan-Nang|last2=Chung|first2=Sun-Lin|last3=Zarrinkoub|first3=Mohammad Hossein|last4=Chiu|first4=Han-Yi|last5=Li|first5=Xian-Hua|title=On the magmatic record of the Makran arc, southeastern Iran: Insights from zircon U-Pb geochronology and bulk-rock geochemistry|journal=Geochemistry, Geophysics, Geosystems|date=June 2014|volume=15|issue=6|pages=2151–2169|doi=10.1002/2014GC005262|bibcode=2014GGG....15.2151P|ref=none|doi-access=free}}
* {{cite journal|last1=Saadat|first1=Saeed|last2=Stern|first2=Charles R.|title=Petrochemistry and genesis of olivine basalts from small monogenetic parasitic cones of Bazman stratovolcano, Makran arc, southeastern Iran|journal=[[Lithos (journal)|Lithos]]|date=July 2011|volume=125|issue=1–2|pages=607–619|doi=10.1016/j.lithos.2011.03.014|bibcode=2011Litho.125..607S|ref=none}}
* {{cite journal|last1=Shearman|first1=D. J.|last2=Walker|first2=G. P. L.|last3=Booth|first3=B.|last4=Falcon|first4=N. L.|title=The Geological Evolution of Southern Iran: The Report of the Iranian Makran Expedition|journal=The Geographical Journal|date=November 1976|volume=142|issue=3|pages=393–410|doi=10.2307/1795293|jstor=1795293|ref=none}}
* {{cite journal|last1=Sholeh|first1=Ali|last2=Rastad|first2=Ebrahim|last3=Huston|first3=David|last4=Gemmell|first4=J. Bruce|last5=Taylor|first5=Ryan D.|title=The Chahnaly Low-Sulfidation Epithermal Gold Deposit, Western Makran Volcanic Arc, Southeast Iran|journal=Economic Geology|date=8 April 2016|volume=111|issue=3|pages=619–639|doi=10.2113/econgeo.111.3.619|ref=none}}
* {{cite journal|last1=Weise|first1=Otfried R.|title=Morphodynamics and Morphogenesis of Pediments in the Deserts of Iran|journal=The Geographical Journal|date=November 1978|volume=144|issue=3|pages=450–462|doi=10.2307/634821|jstor=634821|ref=none}}

{{Commons category|Bazman}}

[[വർഗ്ഗം:ഇറാനിലെ പർവതങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>hnfg0l89vt4otrhvyslt8g3f1uaw88s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>മാക്ബെത്ത്: ദ ലാസ്റ്റ്‌ ഷോ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>654811</id>
    <revision>
      <id>4680658</id>
      <parentid>4654060</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T05:15:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>4680658</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5350" sha1="lxo17khhq4ners23qgpbwmghhkgw1bg" xml:space="preserve">[[കനൽ സാംസ്കാരിക വേദി]] അവതരിപ്പിച്ച പതിനേഴാമത്തെ നാടകമാണ് '''മാക്ബത്ത്–ദി ലാസ്റ്റ് ഷോ'''&lt;ref&gt;{{Citation|title=കനൽ സാംസ്കാരിക വേദി|date=2026-07-22|url=https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%95%E0%B4%A8%E0%B5%BD_%E0%B4%B8%E0%B4%BE%E0%B4%82%E0%B4%B8%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B4%B0%E0%B4%BF%E0%B4%95_%E0%B4%B5%E0%B5%87%E0%B4%A6%E0%B4%BF&amp;oldid=4649154|work=വിക്കിപീഡിയ|language=ml|access-date=2026-07-22}} {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;. [[ഹസിം അമരവിള]] രചനയും  സംവിധാനവും നിർവഹിച്ച ഈ നാടകത്തിന് [[കേരള സംഗീതനാടക അക്കാദമി|കേരള സംഗീത നാടക അക്കാദമി]] 2024ൽ സംഘടിപ്പിച്ച മത്സരത്തിൽ മികച്ച നാടകരചയ്ക്കുള്ള സംസ്ഥാന പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു.[[പ്രമാണം:Macbeth The last show 1.jpg|ലഘുചിത്രം|'''കൊല്ലം പ്രകാശ് കലാകേന്ദ്രത്തിലെ അവതരണത്തിന് ശേഷം കാണികളെ അഭിവാദ്യം ചെയ്യുന്നു'''|350x350ബിന്ദു]]
==ഇതിവൃത്തം==
[[പ്രമാണം:Macbeth the last show.jpg|ലഘുചിത്രം|437x437ബിന്ദു|'''മാക്ബെത്ത് :ദി ലാസ്റ്റ് ഷോ നാടകം കേരള സംഗീത നാടക അക്കാദമിയുടെ കെ.റ്റി. മുഹമ്മദ് റീജിയണൽ തിയേറ്ററിൽ അവതരിപ്പിച്ചപ്പോൾ''' ]]
നീണ്ട ഇരുപത്തിയഞ്ചു വർഷക്കാലം എല്ലാദിവസവും മാക്ബത്തിലെ കഥാപാത്രങ്ങളായി ജീവിച്ച മനുഷ്യർ പെട്ടെന്ന് ഒരുദിവസം എല്ലാം അവസാനിപ്പിക്കുന്നു എന്ന് തീയേറ്റർ ഉടമയും സംവിധായകനുമായ ഷേക്സ്പിയർ കൃഷ്ണൻ പറയുമ്പോൾ, ആ സംഘത്തിലെ ഓരോരുത്തരുടെയും ദൈനംദിന ജീവിതത്തിന്റെ താളംതെറ്റുന്നു. നാളെ മുതൽ തങ്ങൾ രാജാക്കന്മാരും പ്രഭുക്കന്മാരുമല്ല, വെറും സാധാരണ മനുഷ്യർ, എല്ലാ ദിവസവും അവർക്ക് കിട്ടിയിരുന്ന കയ്യടികൾ നാളെമുതലില്ല. ഈ യാഥാർഥ്യങ്ങളിലൂടെ കടന്നുപോകുന്ന മനുഷ്യമനസ്സുകളിലെ സങ്കീർണതകൾ വരച്ചുകാട്ടുന്ന ഒരു നാടകമാണിത്.&lt;ref&gt;https://chinthaplus.in/?p=1509&lt;/ref&gt; നാടകമേത് ജീവിതമേത് എന്ന് തിരിച്ചറിയാനാകാതെ പകച്ചുപോയ ഒരുകൂട്ടം മനുഷ്യരാണിതിലെ കഥാപാത്രങ്ങൾ.

==അഭിനേതാക്കൾ==
[[കണ്ണൻ നായർ]], സന്തോഷ് വെഞ്ഞാറമൂട്, [https://m3db.com/jose-p-raphel ജോസ് പി റാഫേൽ], വാണി രാജേന്ദ്ര, റെജു കോലിയക്കോട്, അമൽ കൃഷ്ണ, ജയദേവ് രവി, നരേന്ദ്ര മോഹൻ എന്നിവരായിരുന്നു പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങളെ അവതരിപ്പിച്ചത്.

പ്രദീപ് അയിരൂപ്പാറ  രംഗസജ്ജീകരണവും , അനൂപ് പുനെ  ദീപസംവിധാനവും നിർവഹിച്ചു.

==പുരസ്കാരങ്ങൾ==
* കേരള സംഗീത നാടക അക്കാദമി 2024ലെ സംസ്ഥാന അമേച്വർ നാടക മത്സരത്തിൽ മികച്ച നാടകരചനയ്ക്കുള്ള പുരസ്കാരം&lt;ref&gt;https://www.asianetnews.com/local-news/kanal-samskarika-vedhis-latest-drama-macbeth-the-last-show-to-present-in-trivandrum-11-april-2025-sujm1j&lt;/ref&gt;
* മികച്ച നാടകരചനയ്ക്കുള്ള ഭരത് പി.ജെ. ആന്റണി നാഷണൽ അവാർഡ് 2025

==അവലംബം==
&lt;references/&gt;

[[വർഗ്ഗം:മലയാളനാടകങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരള സംഗീത നാടക അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ച നാടകങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>lxo17khhq4ners23qgpbwmghhkgw1bg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>മണൽ കത്രിക</title>
    <ns>0</ns>
    <id>665315</id>
    <revision>
      <id>4680626</id>
      <parentid>4606604</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T02:03:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>4680626</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21156" sha1="2837gljk89y43cbznrzuzxd10h7lugr" xml:space="preserve">
{{Speciesbox
| name = Sand martin / Bank swallow
| image = Sand martin (Riparia riparia), Guidel-Plage, Brittany, France (19765483180).jpg
| image_caption = Sand martin at its nest hole, Brittany, France
| status = LC
| status_system = IUCN3.1
| status_ref = &lt;ref name=IUCN&gt;{{cite iucn|doi=10.2305/IUCN.UK.2019-3.RLTS.T103815961A155536007.en|article-number=e.T103815961A155536007|title=''Riparia riparia'' |amends=2016 |author=BirdLife International |author-link=BirdLife International |year=2019 |access-date=22 July 2023}}&lt;/ref&gt;
| genus = Riparia
| species = riparia
| authority = ([[Carl Linnaeus|Linnaeus]], [[10th edition of Systema Naturae|1758]])
| subdivision_ranks = Subspecies
| subdivision = Four; see [[#Taxonomy|text]]
| range_map = Riparia riparia map.svg
| range_map_caption = Range of ''R. riparia''
{{leftlegend|#FF7F2A|Breeding|outline=gray}}{{leftlegend|#FFDD55|Migration|outline=gray}}{{leftlegend|#5F8DD3|Nonbreeding|outline=gray}}
| synonyms = * ''Hirundo riparia'' &lt;small&gt;Linnaeus, 1758&lt;/small&gt;
* ''Cotile riparia'' {{small|(Linnaeus)}}&lt;ref name=cotile&gt;For ''Cotile riparia'' see for instance {{cite book |last=Bonhote |first=J. Lewis |author-link=J. Lewis Bonhote |others=illustrated by [[Henry Eeles Dresser|H. E. Dresser]] |title=Birds of Britain |date=1907 |location=London |publisher=Adam and Charles Black |url=https://archive.org/stream/birdsofbritain00bonh/birdsofbritain00bonh#page/113 |oclc=1451688 |pages=113/4}}&lt;/ref&gt;
}}

കോളേർഡ് സാൻഡ് മാർട്ടിൻ അല്ലെങ്കിൽ കോമൺ സാൻഡ് മാർട്ടിൻ എന്നും അമേരിക്കകളിൽ ബാങ്ക് സ്വാലോ എന്നും അറിയപ്പെടുന്ന സാൻഡ് മാർട്ടിൻ (''റിപാരിയ റിപാരിയ''), സ്വാലോ കുടുംബത്തിലെ ഹിരുണ്ടിനിഡേയിലെ ഒരു ദേശാടന പാസറൈൻ പക്ഷിയാണ്. വേനൽക്കാലത്ത് ഇത് വ്യാപകമായി കാണപ്പെടുന്നു, പ്രായോഗികമായി മുഴുവൻ ഹോളാർട്ടിക് പ്രദേശത്തും, യൂറോപ്പിലും, ഏഷ്യയിലുടനീളം പസഫിക് സമുദ്രം വരെയും വടക്കേ അമേരിക്കൻ മേഖലയിലുടനീളം ഇത് കാണപ്പെടുന്നു. കിഴക്കൻ, തെക്കൻ ആഫ്രിക്ക, തെക്കേ ഏഷ്യ, തെക്കേ അമേരിക്ക എന്നിവിടങ്ങളിൽ ഇത് ശൈത്യകാലം ചെലവഴിക്കുന്നു.

== വർഗ്ഗീകരണം ==
1758-ൽ കാൾ ലിന്നേയസ് തന്റെ സിസ്റ്റമ നാച്ചുറേയുടെ പത്താം പതിപ്പിൽ ഈ ഇനത്തെ ആദ്യമായി വിവരിച്ചു, ആദ്യം ഹിരുണ്ടോ റിപ്പാരിയ എന്നാണ് പേര് നൽകിയിരിക്കുന്നത്. പ്രത്യേക പേരിന്റെ അർത്ഥം &quot;നദീതീരത്തിന്റെ&quot; എന്നാണ്.

മൂന്നോ നാലോ ദുർബലമായി നിർവചിക്കപ്പെട്ട ഉപജാതികളുണ്ട്ഃ &lt;ref name=&quot;IOC&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.worldbirdnames.org/new/bow/swallows/|title=Swallows – IOC World Bird List|access-date=2024-11-30|date=2024-08-17|website=IOC World Bird List – Version 14.2}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Shirihai&quot;&gt;{{Cite book |last=Shirihai |first=Hadoram |title=Handbook of Western Palearctic birds. volume 1: Passerines: larks to warblers |last2=Svensson |first2=Lars |date=2019 |publisher=Helm |isbn=978-1-4729-3757-5 |publication-place=London Oxford New York New Delhi Sydney |pages=107–109}}&lt;cite class=&quot;citation book cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFShirihaiSvensson2019&quot;&gt;Shirihai, Hadoram; Svensson, Lars (2019). &lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;

* ആർ.ആർ. riparia (syn. R. r. dolgushini, R. r. innominata, R. r. kolymensis).യൂറോപ്പ്, പശ്ചിമേഷ്യ, വടക്കേ അമേരിക്ക എന്നിവിടങ്ങളിൽ പ്രജനനം നടത്തുകയും ആഫ്രിക്ക, തെക്കേ അമേരിക്ക എന്നിവിടങ്ങളിൽ ശൈത്യകാലം ചെലവഴിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
* ആർ. ആർ. ടാക്സാനോവ്സ്കി. [1][2] കിഴക്കൻ വൻകര ഏഷ്യയിൽ പ്രജനനം നടത്തുകയും തെക്കൻ ഏഷ്യയിൽ ശൈത്യകാലം ചെലവഴിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
* ആർ. ആർ. ഷെല്ലി (സിൻ. ആർ. ആർ. എയിലാറ്റ). ആർ. ആർ. റിപ്പാരിയയേക്കാൾ അല്പം ചെറുതും വിളറിയതുമാണ്. ഈജിപ്തിൽ, തെക്കൻ ഇസ്രായേലിലെ വഴിയാത്രയിൽ പ്രജനനം നടത്തുന്നു; ശൈത്യകാല പ്രദേശം റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിട്ടില്ല, ഒരുപക്ഷേ ഇത് ആഫ്രിക്കയിലായിരിക്കാം.

വടക്കേ ഇന്ത്യയിലും തെക്കുകിഴക്കൻ ചൈനയിലും കാണപ്പെടുന്ന ഇളം മാർട്ടിൻ (''റിപാരിയ ഡിലൂട്ട'') മുമ്പ് ചിലപ്പോൾ സാൻഡ് മാർട്ടിന്റെ മറ്റൊരു ഉപജാതിയായി ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്നു.[1] ഇത് ചെറുതാണ്, കൂടാതെ ഇളം ചാര-തവിട്ട് നിറമുള്ള മുകൾഭാഗങ്ങളും വ്യതിരിക്തമല്ലാത്ത ബ്രെസ്റ്റ് ബാൻഡ് ഭാഗങ്ങളുമുണ്ട്. പാകിസ്ഥാൻ, ദക്ഷിണേന്ത്യ, ശ്രീലങ്ക എന്നിവിടങ്ങളിൽ ഇത് ശൈത്യകാലം ചെലവഴിച്ചതായി രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.[2][3]

== വിവരണം ==
സാൻഡ് മാർട്ടിൻ പക്ഷിയുടെ മുകളിൽ തവിട്ടുനിറവും താഴെ വെള്ളനിറവും മാറിടത്തിൽ ഇടുങ്ങിയ തവിട്ടുനിറത്തിലുള്ള ബാൻഡും ഉണ്ട്; കൊക്ക് കറുത്തതാണ്, കാലുകൾ തവിട്ടുനിറമാണ്. കുഞ്ഞുങ്ങളുടെ കൊക്കുകളുടെ അറ്റം ചുവപ്പുനിറമാണ്.

തവിട്ടുനിറത്തിലുള്ള പുറംഭാഗവും നെഞ്ചിലെ പട്ടയും, വെളുത്ത തൊണ്ടയും, ചെറിയ വലിപ്പവും, വേഗത്തിൽ പറക്കുന്നതുമായ പറക്കൽ എന്നിവ ഇതിനെ സമാനമായ മീവൽകളിൽ നിന്ന് വേർതിരിക്കുന്നു, ഉദാഹരണത്തിന് കോമൺ ഹൗസ് മാർട്ടിൻ (''ഡെലിച്ചോൺ ഉർബിക്കം''), അമേരിക്കൻ ക്ലിഫ് സ്വാലോ (''പെട്രോചെലിഡൺ പൈറോണോട്ട''), ട്രീ സ്വാലോ (''ടാച്ചിസിനെറ്റ ബൈകളർ''). റിപ്പാരിയയിലെ മറ്റ് ഇനങ്ങൾ കൂടുതൽ സമാനമാണ്; സാൻഡ് മാർട്ടിൻ സാധാരണയായി ശൈത്യകാല ശ്രേണിയിൽ മാത്രമേ കാണപ്പെടുന്നുള്ളൂ, എന്നിരുന്നാലും മധ്യേഷ്യയിൽ ഇളം മാർട്ടിനുമായി പ്രജനന ശ്രേണിയുണ്ട്, രണ്ട് ഇനങ്ങളും പരസ്പരം പ്രജനനം നടത്താതെ മിശ്രിത കോളനികൾ പങ്കിടുന്നു. [1] സബ്-സഹാറൻ ആഫ്രിക്കയിലെ ബാൻഡഡ് മാർട്ടിൻ (''നിയോഫെഡിന സിങ്ക്റ്റ'') തൂവലുകളുടെ പാറ്റേണിൽ വളരെ സാമ്യമുള്ളതാണ്, പക്ഷേ ശ്രദ്ധേയമായി വലുതാണ്, മറ്റേതിന്റെ ഇരട്ടി ഭാരം. [2]

'''അളവുകൾ''' &lt;ref name=&quot;Snow&quot;&gt;{{Cite book |last=Snow |first=David William |title=The Birds of the Western Palaearctic, Concise Edition |date=1998 |publisher=Oxford Univ. Press |isbn=0-19-854099-X |volume=2 |publication-place=Oxford |page=1055–1057}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Shirihai&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;HBW&quot;&gt;{{Cite book |last=Hoyo |first=Josep del |title=Handbook of the Birds of the World: Cotingas to pipits and wagtails |last2=Elliott |first2=Andrew |last3=Sargatal |first3=Jordi |date=2004 |publisher=Lynx edicions |isbn=84-87334-69-5 |publication-place=Barcelona |page=647–649 |language=de}}&lt;/ref&gt;

* നീളംഃ 12-13 cm
* Wingspan: 26.5-29 cm (′ ID1] in) 
* weight: 11-16 g (′ID1] oz) (to {{Convert|19.5|g|abbr=on}} g (0.69 oz) [migration ന് മുമ്പ്]

== പരിസ്ഥിതിശാസ്ത്രം ==
[[പ്രമാണം:Riparia_riparia_at_abbassa_by_Hatem_Moushir_1.jpg|ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|ഈജിപ്തിലെ അബ്ബാസിയയിൽ ''ആർ. ആർ. ഷെല്ലി'']]
വർഷം മുഴുവനും നദികൾ, തടാകങ്ങൾ, സമുദ്രം തുടങ്ങിയ വലിയ ജലാശയങ്ങൾക്ക് സമീപം സാൻഡ് മാർട്ടിനുകൾ സാധാരണയായി കാണപ്പെടുന്നു.[1][2]

ബ്രിട്ടനിൽ, സാൻഡ് മാർട്ടിൻ എന്ന പക്ഷിയാണ് പ്രജനന കേന്ദ്രങ്ങളിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നത്, മാർച്ച് പകുതിയോടെ, അതായത് ബാൺ സ്വാലോയ്ക്ക് ഒരു ആഴ്ചയോ രണ്ടോ ആഴ്ച മുമ്പാണ് ഇവ എത്തുന്നത്. വടക്കൻ ഒഹായോയിൽ, 100 വർഷം മുമ്പുള്ളതിനേക്കാൾ ഏകദേശം 10 ദിവസം മുമ്പ്, ഏപ്രിൽ പകുതിയോടെയാണ് ഇവ എണ്ണത്തിൽ എത്തുന്നത്.[1][2] ആദ്യം, ഇവ വലിയ ജലാശയങ്ങൾക്ക് മുകളിലൂടെ മാത്രം, ആദ്യകാല ഈച്ചകളെ തേടി പറക്കുന്നു. പിന്നീടുള്ള കൂട്ടങ്ങൾ മറ്റ് സ്വാലോ സ്പീഷീസുകളെ അനുഗമിക്കുന്നു, എന്നാൽ കാലാവസ്ഥയനുസരിച്ച്, കുറച്ചു കാലത്തേക്ക് പക്ഷികൾ ഈ വലിയ ജലാശയങ്ങളിൽ തന്നെ തുടരുകയും അവയുടെ കൂടുകെട്ടൽ കേന്ദ്രങ്ങൾ സന്ദർശിക്കാതിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. സാൻഡ് മാർട്ടിൻ അതിന്റെ കൂടുതൽ വടക്കൻ പ്രജനന കേന്ദ്രങ്ങളിൽ നിന്ന് എന്തായാലും നേരത്തെ പുറപ്പെടുന്നു. ഓഗസ്റ്റിൽ, രാത്രിയിലെ കൂടുകളിലെ ഒത്തുചേരലുകൾ വളരെയധികം വർദ്ധിക്കുന്നു, എന്നിരുന്നാലും പാസേജ് പക്ഷികളുടെ വരവും പോക്കും എണ്ണത്തിൽ വലിയ ക്രമക്കേടുകൾക്ക് കാരണമാകുന്നു. സെപ്റ്റംബർ അവസാനത്തോടെ അവ അടിസ്ഥാനപരമായി അവയുടെ പ്രജനന പരിധിയിൽ നിന്ന് അപ്രത്യക്ഷമാകുന്നു.

ഇവയുടെ ഭക്ഷണത്തിൽ ചെറിയ പ്രാണികളും, കൂടുതലും കൊതുകുകളും മറ്റ് ഈച്ചകളും ഉൾപ്പെടുന്നു.

സാൻഡ് മാർട്ടിൻ കൂടുകെട്ടുന്ന സ്വഭാവത്തിൽ വളരെ സൗഹാർദ്ദപരമാണ്; ലഭ്യമായ സ്ഥലത്തിനനുസരിച്ച് ഒരു ഡസൻ മുതൽ നൂറുകണക്കിന് ജോഡികൾ വരെ അടുത്തടുത്തായി കൂടുകൂട്ടും. മണലിലോ ചരലിലോ തുരന്ന് ഏതാനും ഇഞ്ച് മുതൽ മൂന്നോ നാലോ അടി വരെ നീളമുള്ള തുരങ്കങ്ങളുടെ അറ്റത്താണ് കൂടുകൾ. മാളത്തിന്റെ അറ്റത്തുള്ള ഒരു അറയിൽ വൈക്കോലും തൂവലുകളും നിറഞ്ഞ ഒരു കൂട്ടാണ് യഥാർത്ഥ കൂട്; ഇത് താമസിയാതെ പരാദങ്ങളുടെ കേന്ദ്രമായി മാറുന്നു. മെയ് അവസാനത്തോടെ നാലോ അഞ്ചോ വെളുത്ത മുട്ടകൾ ഇടുന്നു, വടക്കൻ പ്രദേശങ്ങളിലെ പ്രജനന കേന്ദ്രങ്ങൾ ഒഴികെ മറ്റെല്ലായിടത്തും രണ്ടാമത്തെ കുഞ്ഞുങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നത് പതിവാണ്.

ആഗോളതലത്തിൽ, ഇത് അപൂർവമല്ല, ആശങ്കയില്ലാത്ത ഒരു ഇനമായി തരംതിരിച്ചിരിക്കുന്നു ,എന്നാൽ ഐയുസിഎൻ കുറയുന്നതായി രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.iucnredlist.org/en|title=IUCN Red List of Threatened Species: Riparia riparia|access-date=2021-06-25|last=International)|first=BirdLife International (BirdLife|date=2016-10-01|website=IUCN Red List of Threatened Species}}&lt;/ref&gt; ചില സംഖ്യ കുറയുകയോ ആവാസവ്യവസ്ഥയുടെ നഷ്ടത്തിൽ നിന്നും വിഘടനത്തിൽ നിന്നും ഭീഷണികൾ നേരിടുകയോ ചെയ്യുന്നതിനാൽ ഇതിന് ചില ദേശീയ, പ്രാദേശിക സംരക്ഷണങ്ങളുണ്ട്. കാനഡയിൽ, കഴിഞ്ഞ 40 വർഷത്തിനിടെ കനേഡിയൻ സംഖ്യയുടെ 98% നഷ്ടപ്പെട്ടതിനാൽ ഫെഡറൽ സ്പീഷീസ് അറ്റ് റിസ്ക് ആക്ടിന്റെ (എസ്എആർഎ) ഷെഡ്യൂൾ 1 പ്രകാരം ഇത് ഭീഷണി നേരിടുന്നവയായി പട്ടികപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://wildlife-species.canada.ca/species-risk-registry/species/speciesDetails_e.cfm?sid=1233|title=Species Profile (Bank Swallow) - Species at Risk Public Registry|access-date=2021-06-25|website=wildlife-species.canada.ca|archive-url=https://web.archive.org/web/20191229024221/https://wildlife-species.canada.ca/species-risk-registry/species/speciesDetails_e.cfm?sid=1233|archive-date=December 29, 2019}}&lt;/ref&gt; സാക്രമെന്റോ താഴ്വരയിൽ സംഖ്യയുള്ള കാലിഫോർണിയയിലും അനോ ന്യൂവോ സ്റ്റേറ്റ് പാർക്ക്, ഫോർട്ട് ഫൺസ്റ്റൺ എന്നീ രണ്ട് തീരപ്രദേശങ്ങളിലും അവയെ ഭീഷണി നേരിടുന്നതായി കണക്കാക്കുന്നു.

== ഗാലറി ==
&lt;gallery&gt;
പ്രമാണം:Digesvale.jpg|Showing dark breast band
പ്രമാണം:Riparia_Riparia-2006-Ejdzej-1.jpg|Adult at nest site, Dziwnówek, [[പോളണ്ട്|Poland]]
പ്രമാണം:Sand-Martin.jpg|Active breeding colony
പ്രമാണം:Backsvala_-_(Riparia_riparia)_-_Nest_-_Ystad-2021.jpg|Abandoned breeding colony
പ്രമാണം:Riparia_riparia-nest.jpg|Nest with egg
പ്രമാണം:Riparia_riparia_MWNH_2218.JPG|Eggs, Collection Museum Wiesbaden, Germany
&lt;/gallery&gt;

== പരാമർശങ്ങൾ ==

== കൂടുതൽ വായിക്കുക ==

* {{Cite journal |last=Heneberg |first=P. |year=2003 |title=Soil particle composition affects the physical characteristics of Sand Martin ''Riparia riparia holes'' |journal=Ibis |volume=145 |issue=3 |pages=392–399 |doi=10.1046/j.1474-919X.2003.00176.x}}
* {{Cite journal |last=Heneberg |first=P. |year=2001 |title=Size of sand grains as a significant factor affecting the nesting of bank swallows (''Riparia riparia''). Soil particle composition affects the physical characteristics of Sand Martin ''Riparia riparia holes'' |url=http://www.zoo.sav.sk/b56-2.htm#11 |journal=Biologia |volume=56 |issue=2 |pages=205–210 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070814092224/http://www.zoo.sav.sk/b56-2.htm#11 |archive-date=2007-08-14 |access-date=2005-12-29}}
* {{Cite journal |last=Heneberg |first=Petr |last2=Šírek |first2=Jiří |last3=Škorpíková |first3=Vlasta |last4=Šimeček |first4=Karel |last5=Šafránek |first5=Jiří |last6=Mazánek |first6=Daniel |last7=Hubálek |first7=Zdeněk |last8=Jeřábková |first8=Eva |year=2006 |title=Overview of sand martin (''Riparia riparia'') localities in the Czech Republic |url=http://www.biologiezentrum.at/biophp/arti_det.php?litnr=23939&amp;artinr=43969 |journal=Linzer Biologische Beiträge |volume=38 |issue=2 |pages=1413–1447}}

== ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ ==

* [https://sabap2.adu.org.za/docs/sabap1/532.pdf സാൻഡ് മാർട്ടിൻ-അറ്റ്ലസ് ഓഫ് സതേൺ ആഫ്രിക്കൻ ബേർഡ്സിലെ സ്പീഷീസ് ടെക്സ്റ്റ്]
* [https://web.archive.org/web/20160304204634/http://aulaenred.ibercaja.es/wp-content/uploads/305_SandMartinRriparia.pdf പ്രായമാകലും ലൈംഗികതയും (PDF) -ജാവിയർ ബ്ലാസ്കോ-സുമെറ്റ &amp; ഗെർഡ്-മൈക്കൽ ഹെയ്ൻസ്]
* ഫെതർസ് ഓഫ് സാൻഡ് മാർട്ടിൻ (Riparia riparia) ആർക്കൈവ് ചെയ്തത്  at the Wayback Machine
* [https://web.archive.org/web/20090220004424/http://www.birds.cornell.edu/AllAboutBirds/BirdGuide/Bank_Swallow.html ബാങ്ക് സ്വാലോ സ്പീഷീസ് അക്കൌണ്ട്]-കോർണൽ ലാബ് ഓഫ് ഓർണിതോളജി
* എൻവയോൺമെന്റ് കാനഡയിൽ [http://www.ec.gc.ca/soc-sbc/oiseau-bird-eng.aspx?sY=2010&amp;sL=e&amp;sM=a&amp;sB=BANS ബാങ്ക് സ്വാലോ][http://www.ec.gc.ca പരിസ്ഥിതി കാനഡ]
* {{BirdLife|22712176|Riparia riparia}}
* {{IUCN Map|22712176|Riparia riparia}}
* {{Xeno-canto species|Riparia|riparia|Sand martin}}
{{Hirundinidae}}{{Taxonbar}}{{Authority Control}}
[[വർഗ്ഗം:ആഫ്രിക്കയിലെ പക്ഷികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഐ.യു.സി.എൻ. ചുവന്ന പട്ടിക പ്രകാരം സ്ഥിതി ഒട്ടും ആശങ്കാജനകമല്ലാത്ത ജീവികൾ]]</text>
      <sha1>2837gljk89y43cbznrzuzxd10h7lugr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പി. ശാദുലി സാഹിബ്</title>
    <ns>4</ns>
    <id>672134</id>
    <revision>
      <id>4680650</id>
      <parentid>4680156</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T04:57:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>TheWikiholic</username>
        <id>77980</id>
      </contributor>
      <comment>/* പി. ശാദുലി സാഹിബ് */</comment>
      <origin>4680650</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2097" sha1="6zcpja1bw2luc6hla4poiuxshsomq7i" xml:space="preserve">{{Add top}}
===[[:പി. ശാദുലി സാഹിബ്]]===

:{{la|പി. ശാദുലി സാഹിബ്}} – (&lt;includeonly&gt;[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പി. ശാദുലി സാഹിബ്|View AfD]]&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പത്തായം/സെപ്റ്റംബർ 2026#{{anchorencode:പി. ശാദുലി സാഹിബ്}}|View log]]&lt;/noinclude&gt;{{int:dot-separator}} &lt;span class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[https://tools.wmflabs.org/jackbot/snottywong/cgi-bin/votecounter.cgi?page=%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF:%E0%B4%92%E0%B4%B4%E0%B4%BF%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B5%BB_%E0%B4%B8%E0%B4%BE%E0%B4%A6%E0%B5%8D%E0%B4%A7%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%A4%E0%B4%AF%E0%B5%81%E0%B4%B3%E0%B5%8D%E0%B4%B3_%E0%B4%B2%E0%B5%87%E0%B4%96%E0%B4%A8%E0%B4%99%E0%B5%8D%E0%B4%99%E0%B5%BE/%E0%B4%AA%E0%B4%BF._%E0%B4%B6%E0%B4%BE%E0%B4%A6%E0%B5%81%E0%B4%B2%E0%B4%BF_%E0%B4%B8%E0%B4%BE%E0%B4%B9%E0%B4%BF%E0%B4%AC%E0%B5%8D Stats]&lt;/span&gt;)
[[പി. ശാദുലി]] എന്ന മറ്റൊരു ലേഖനവും ഇതേ വിഷയത്തിൽ കാണുന്നുണ്ട് [[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;Vijayan Rajapuram &lt;/span&gt;{വിജയൻ രാജപുരം}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vijayanrajapuram|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]]  11:05, 25 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC)

:മായ്ക്കാവുന്നതാണ്-- [[ഉപയോക്താവ്:Irshadpp|Irshadpp]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Irshadpp|സംവാദം]]) 06:18, 25 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC)
{{Afd bottom}}</text>
      <sha1>6zcpja1bw2luc6hla4poiuxshsomq7i</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4680651</id>
      <parentid>4680650</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T04:58:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>TheWikiholic</username>
        <id>77980</id>
      </contributor>
      <origin>4680651</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2339" sha1="cvvpbob08bv95tdonczo06pkw66n1h3" xml:space="preserve">{{Afd top}}
നീക്കം ചെയ്തു [[ഉപയോക്താവ്:TheWikiholic|TheWikiholic]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:TheWikiholic|സംവാദം]]) 04:58, 27 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC)
===[[:പി. ശാദുലി സാഹിബ്]]===

:{{la|പി. ശാദുലി സാഹിബ്}} – (&lt;includeonly&gt;[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പി. ശാദുലി സാഹിബ്|View AfD]]&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പത്തായം/സെപ്റ്റംബർ 2026#{{anchorencode:പി. ശാദുലി സാഹിബ്}}|View log]]&lt;/noinclude&gt;{{int:dot-separator}} &lt;span class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[https://tools.wmflabs.org/jackbot/snottywong/cgi-bin/votecounter.cgi?page=%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF:%E0%B4%92%E0%B4%B4%E0%B4%BF%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B5%BB_%E0%B4%B8%E0%B4%BE%E0%B4%A6%E0%B5%8D%E0%B4%A7%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%A4%E0%B4%AF%E0%B5%81%E0%B4%B3%E0%B5%8D%E0%B4%B3_%E0%B4%B2%E0%B5%87%E0%B4%96%E0%B4%A8%E0%B4%99%E0%B5%8D%E0%B4%99%E0%B5%BE/%E0%B4%AA%E0%B4%BF._%E0%B4%B6%E0%B4%BE%E0%B4%A6%E0%B5%81%E0%B4%B2%E0%B4%BF_%E0%B4%B8%E0%B4%BE%E0%B4%B9%E0%B4%BF%E0%B4%AC%E0%B5%8D Stats]&lt;/span&gt;)
[[പി. ശാദുലി]] എന്ന മറ്റൊരു ലേഖനവും ഇതേ വിഷയത്തിൽ കാണുന്നുണ്ട് [[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;Vijayan Rajapuram &lt;/span&gt;{വിജയൻ രാജപുരം}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vijayanrajapuram|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]]  11:05, 25 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC)

:മായ്ക്കാവുന്നതാണ്-- [[ഉപയോക്താവ്:Irshadpp|Irshadpp]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Irshadpp|സംവാദം]]) 06:18, 25 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC)
{{Afd bottom}}</text>
      <sha1>cvvpbob08bv95tdonczo06pkw66n1h3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പി. ശാദുലി</title>
    <ns>4</ns>
    <id>672135</id>
    <revision>
      <id>4680652</id>
      <parentid>4680155</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T04:59:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>TheWikiholic</username>
        <id>77980</id>
      </contributor>
      <comment>/* പി. ശാദുലി */</comment>
      <origin>4680652</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2239" sha1="d8rjf54knvd24wg9g0gt3cu1037rbe2" xml:space="preserve">{{Afd top}}
നീക്കം ചെയ്തു [[ഉപയോക്താവ്:TheWikiholic|TheWikiholic]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:TheWikiholic|സംവാദം]]) 04:59, 27 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC)
===[[:പി. ശാദുലി]]===

:{{la|പി. ശാദുലി}} – (&lt;includeonly&gt;[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പി. ശാദുലി|View AfD]]&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പത്തായം/സെപ്റ്റംബർ 2026#{{anchorencode:പി. ശാദുലി}}|View log]]&lt;/noinclude&gt;{{int:dot-separator}} &lt;span class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[https://tools.wmflabs.org/jackbot/snottywong/cgi-bin/votecounter.cgi?page=%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF:%E0%B4%92%E0%B4%B4%E0%B4%BF%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B5%BB_%E0%B4%B8%E0%B4%BE%E0%B4%A6%E0%B5%8D%E0%B4%A7%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%A4%E0%B4%AF%E0%B5%81%E0%B4%B3%E0%B5%8D%E0%B4%B3_%E0%B4%B2%E0%B5%87%E0%B4%96%E0%B4%A8%E0%B4%99%E0%B5%8D%E0%B4%99%E0%B5%BE/%E0%B4%AA%E0%B4%BF._%E0%B4%B6%E0%B4%BE%E0%B4%A6%E0%B5%81%E0%B4%B2%E0%B4%BF Stats]&lt;/span&gt;)
ശ്രദ്ധേയത കാണുന്നില്ല. അവലംബമായി നൽകിയ കണ്ണികൾ ഒന്നും നിലവിലുള്ളവയല്ല. [[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;Vijayan Rajapuram &lt;/span&gt;{വിജയൻ രാജപുരം}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vijayanrajapuram|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]]  11:11, 25 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC)

:മായ്ക്കാവുന്നതാണ്. [[ഉപയോക്താവ്:Irshadpp|Irshadpp]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Irshadpp|സംവാദം]]) 06:17, 25 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC)
{{Afd bottom}}</text>
      <sha1>d8rjf54knvd24wg9g0gt3cu1037rbe2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സെന്റ് ആൻസ് ചർച്ച്, വലിയ തോപ്പ്</title>
    <ns>4</ns>
    <id>672450</id>
    <revision>
      <id>4680653</id>
      <parentid>4673820</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T05:00:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>TheWikiholic</username>
        <id>77980</id>
      </contributor>
      <comment>/* സെന്റ് ആൻസ് ചർച്ച്, വലിയ തോപ്പ് */</comment>
      <origin>4680653</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2614" sha1="a69yjuduw6aoucifohd3q5ito373zwu" xml:space="preserve">{{Afd top}}
നീക്കം ചെയ്തു [[ഉപയോക്താവ്:TheWikiholic|TheWikiholic]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:TheWikiholic|സംവാദം]]) 05:00, 27 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC)
===[[:സെന്റ് ആൻസ് ചർച്ച്, വലിയ തോപ്പ്]]===

:{{la|സെന്റ് ആൻസ് ചർച്ച്, വലിയ തോപ്പ്}} – (&lt;includeonly&gt;[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സെന്റ് ആൻസ് ചർച്ച്, വലിയ തോപ്പ്|View AfD]]&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പത്തായം/ഒക്ടോബർ 2026#{{anchorencode:സെന്റ് ആൻസ് ചർച്ച്, വലിയ തോപ്പ്}}|View log]]&lt;/noinclude&gt;{{int:dot-separator}} &lt;span class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[https://tools.wmflabs.org/jackbot/snottywong/cgi-bin/votecounter.cgi?page=%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF:%E0%B4%92%E0%B4%B4%E0%B4%BF%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B5%BB_%E0%B4%B8%E0%B4%BE%E0%B4%A6%E0%B5%8D%E0%B4%A7%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%A4%E0%B4%AF%E0%B5%81%E0%B4%B3%E0%B5%8D%E0%B4%B3_%E0%B4%B2%E0%B5%87%E0%B4%96%E0%B4%A8%E0%B4%99%E0%B5%8D%E0%B4%99%E0%B5%BE/%E0%B4%B8%E0%B5%86%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%B1%E0%B5%8D_%E0%B4%86%E0%B5%BB%E0%B4%B8%E0%B5%8D_%E0%B4%9A%E0%B5%BC%E0%B4%9A%E0%B5%8D%E0%B4%9A%E0%B5%8D,_%E0%B4%B5%E0%B4%B2%E0%B4%BF%E0%B4%AF_%E0%B4%A4%E0%B5%8B%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%AA%E0%B5%8D Stats]&lt;/span&gt;)
പരസ്യം [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;രൺജിത്ത് സിജി &lt;/span&gt;{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:20px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]] 13:44, 6 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC)

:Hello Ranjith.. njaan ente naattile churchu nu vendi oru Wiki page thudangiyathu aanu. aalukal search cheyyumbol ente naadineyum mattum kurichu ariyaan. Im not able to see your comments. Please let me know what I do to keep this page alive. thanks [[ഉപയോക്താവ്:VincyTVM|VincyTVM]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:VincyTVM|സംവാദം]]) 14:16, 6 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC)
{{Afd bottom}}</text>
      <sha1>a69yjuduw6aoucifohd3q5ito373zwu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ആനന്ദൻ കെ.ആർ.</title>
    <ns>0</ns>
    <id>672783</id>
    <revision>
      <id>4680636</id>
      <parentid>4675250</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T04:34:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>TheWikiholic</username>
        <id>77980</id>
      </contributor>
      <comment>ഒഴിവാക്കുന്നതിനായി നിർദ്ദേശിക്കുന്നു; കാണുക [[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ആനന്ദൻ കെ.ആർ.]]. ([[WP:Twinkle|ട്വിങ്കിൾ]])</comment>
      <origin>4680636</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9439" sha1="scxkxxt9i79xuwt02rjugyph0gmcf6a" xml:space="preserve">{{മായ്ക്കുക/ലേഖനം}}

{{Notability}}
{{Infobox writer
| name         = ഡോ. ആനന്ദൻ കെ.ആർ.
| birth_place  = [[നെല്ലായി]], [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല]]
| occupation   = മനോരോഗവിദഗ്ധൻ, എഴുത്തുകാരൻ, അധ്യാപകൻ
| language     = മലയാളം
| genre        = നോവൽ, ബാലസാഹിത്യം, മാനസികാരോഗ്യ രചനകൾ
| notableworks = ''അനന്തുവിന്റെ സ്വപ്നങ്ങൾ'', ''രാധാപർവം''
| awards       = അഷിത സ്മാരക പുരസ്കാരം (2023, 2025), എസ്.കെ. പൊറ്റെക്കാട്ട് സ്മാരക പുരസ്കാരം (2023), ഒ.വി. വിജയൻ പുരസ്കാരം – പ്രത്യേക ജൂറി അവാർഡ് (2026)
}}

'''ഡോ. ആനന്ദൻ കെ.ആർ.''' (ആനന്ദൻ രാഘവൻ) ഒരു [[മലയാളം|മലയാള]] എഴുത്തുകാരനും മെഡിക്കൽ കോളേജ് അധ്യാപകനുമാണ്. അഷിത സ്മാരക പുരസ്കാരം (2023, 2025), എസ്.കെ. പൊറ്റെക്കാട്ട് സ്മാരക സാഹിത്യ പുരസ്കാരം (2023), ഒ.വി. വിജയൻ പുരസ്കാരം (2026) എന്നിവ നേടിയിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;madhyamam2023&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;athma2023&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;kaumudi2025&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;kaumudi2026&quot; /&gt;

== ജീവിതരേഖ ==
[[തൃശ്ശൂർ ജില്ല]]യിലെ [[നെല്ലായി]]യിൽ ജനിച്ചു. 21 വർഷം [[ഗവൺമെന്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, തൃശ്ശൂർ|തൃശ്ശൂർ മെഡിക്കൽ കോളേജിൽ]] അധ്യാപകനായിരുന്നു. നിലവിൽ [[പെരിന്തൽമണ്ണ]]യിലെ എം.ഇ.എസ്. മെഡിക്കൽ കോളേജിൽ അധ്യാപകനാണ്.&lt;ref name=&quot;greenbooks&quot;&gt;{{Cite web |url=https://greenbooksindia.com/dr-aanandan-k-r |title=Dr Aanandan KR |publisher=ഗ്രീൻ ബുക്സ് |access-date=2026-10-08 |language=ml}}&lt;/ref&gt;

''മനസ്സിന്റെ ജീവശാസ്ത്രം'' (2009), ''ചുവന്ന സൗധങ്ങൾ'' (2016), ''മനഃസമാധാനം നേടാം'' (2016) തുടങ്ങിയ മാനസികാരോഗ്യ സംബന്ധിയായ ജനപ്രിയ രചനകളിലൂടെയാണ് എഴുത്തുജീവിതം ആരംഭിച്ചത്.&lt;ref name=&quot;greenbooks&quot; /&gt; പിന്നീട് നോവലുകളിലേക്കും ബാലസാഹിത്യത്തിലേക്കും തിരിഞ്ഞു. ഒന്നാം ക്ലാസ് മുതൽ പത്താം ക്ലാസ് വരെയുള്ള ഒരു വിദ്യാർത്ഥിയുടെ ഓർമ്മകളിലൂടെ സഞ്ചരിക്കുന്ന ''അനന്തുവിന്റെ സ്വപ്നങ്ങൾ'', ''രാധാപർവം'', ''ചെമന്ന ചെറകറ്റ പക്ഷി'', ''സാംബൻ'' എന്നിവയാണ് നോവലുകൾ.&lt;ref name=&quot;greenbooks&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;athma2023&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;kaumudi2025&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;kaumudi2026&quot; /&gt;

[[മുളങ്കുന്നത്തുകാവ്]] കേന്ദ്രമാക്കി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ആരോഗ്യഗ്രാമം എന്ന സന്നദ്ധസംഘടനയുടെ പ്രസിഡന്റാണ്. 2001-ൽ ചാരിറ്റബിൾ സൊസൈറ്റീസ് ആക്ട് പ്രകാരം രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത ഈ സംഘടനയുടെ ഡയറക്ടർ എഴുത്തുകാരി [[സാറാ ജോസഫ്|സാറാ ജോസഫാണ്]]. ആരോഗ്യം, വിദ്യാഭ്യാസം, പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണം എന്നീ മേഖലകളിൽ സംഘടന പ്രവർത്തിക്കുന്നു. 2007 ജൂലൈ 30-ന് ആരംഭിച്ച 'ആരോഗ്യ കൗൺസലിങ് സെന്ററിന്' ആനന്ദൻ നേതൃത്വം നൽകുന്നു.&lt;ref name=&quot;mhv&quot;&gt;{{Cite web |url=https://mulankunnathukavuhealthyvillage.com/ |title=Mulankunnathukavu Healthy Village |publisher=മുളങ്കുന്നത്തുകാവ് ഹെൽത്തി വില്ലേജ് |access-date=2026-10-08 |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;mhv-acc&quot;&gt;{{Cite web |url=https://mulankunnathukavuhealthyvillage.com/about-us-contents/health-/arogya-counselling-centre.html |title=Arogya Counselling Centre |publisher=മുളങ്കുന്നത്തുകാവ് ഹെൽത്തി വില്ലേജ് |access-date=2026-10-08 |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;greenbooks&quot; /&gt;

== കൃതികൾ ==
=== നോവലുകൾ ===
* ''അനന്തുവിന്റെ സ്വപ്നങ്ങൾ''
* ''രാധാപർവം''
* ''ചെമന്ന ചെറകറ്റ പക്ഷി''
* ''സാംബൻ'' 

=== മറ്റു കൃതികൾ ===
* ''മനസ്സിന്റെ ജീവശാസ്ത്രം''
* ''ചുവന്ന സൗധങ്ങൾ''
* ''ടെൻഷൻ അകറ്റാം, മനഃസമാധാനം നേടാം''
* ''ദുഃഖമകറ്റാൻ''
* ''മനസ്സും ഫോക്‌ലോറും''

== പുരസ്കാരങ്ങൾ ==
* അഷിത സ്മാരക പുരസ്കാരം – ബാലസാഹിത്യം (2023) – ''അനന്തുവിന്റെ സ്വപ്നങ്ങൾ''&lt;ref name=&quot;madhyamam2023&quot;&gt;{{Cite news |url=https://www.madhyamam.com/culture/literature/ashitha-memorial-literature-award-to-subhash-chandran-1139653 |title=അഷിത സ്മാരക പുരസ്കാരം സുഭാഷ് ചന്ദ്രന് |work=മാധ്യമം |date=2023-03-16 |access-date=2026-10-08 |language=ml}}&lt;/ref&gt;
* എസ്.കെ. പൊറ്റെക്കാട്ട് സ്മാരക സാഹിത്യ പുരസ്കാരം – നോവൽ (2023) – ''രാധാപർവം''&lt;ref name=&quot;athma2023&quot;&gt;{{Cite news |url=https://athmaonline.in/sk-potekkad-literary-awards-announced/ |title=എസ്‌കെ പൊറ്റെക്കാട് സാഹിത്യ പുരസ്‌കാരങ്ങൾ പ്രഖ്യാപിച്ചു |work=ആത്മ ഓൺലൈൻ |date=2023-08-07 |access-date=2026-10-08 |language=ml}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;kaumudi2023&quot;&gt;{{Cite news |url=https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=1123836 |title=എസ്.കെ.പൊറ്റെക്കാട് പുരസ്കാരങ്ങൾ പ്രഖ്യാപിച്ചു |work=കേരള കൗമുദി |date=2023 |access-date=2026-10-08 |language=ml}}&lt;/ref&gt;
* അഷിത സ്മാരക പുരസ്കാരം – നോവൽ (2025) – ''ചെമന്ന ചെറകറ്റ പക്ഷി''&lt;ref name=&quot;kaumudi2025&quot;&gt;{{Cite news |url=https://keralakaumudi.com/local/thrissur/local-news-thrissur-1499329 |title=എം.മുകുന്ദന് അഷിതാ സ്മാരക പുരസ്കാരം |work=കേരള കൗമുദി |date=2025-03-16 |access-date=2026-10-08 |language=ml}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;deshabhimani2025&quot;&gt;{{Cite news |url=https://www.deshabhimani.com/News/kerala/m-mukundan-83045 |title=അഷിത സ്മാരക പുരസ്കാരം എം മുകുന്ദന് സമ്മാനിച്ചു |work=ദേശാഭിമാനി |date= |access-date=2026-10-08 |language=ml}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;madhyamam2025&quot;&gt;{{Cite news |url=https://www.madhyamam.com/culture/literature/ashita-memorial-awards-presented-1394409 |title=എഴുത്തുകാർ ഇൻസ്റ്റഗ്രാം വിട്ട് സമൂഹത്തിനിടയിലേക്ക് തിരികെ വരണം -എം. മുകുന്ദൻ |work=മാധ്യമം |date=2025-03-29 |access-date=2026-10-08 |language=ml}}&lt;/ref&gt;
* ഒ.വി. വിജയൻ പുരസ്കാരം – പ്രത്യേക ജൂറി അവാർഡ് (2026) – ''സാംബൻ''&lt;ref name=&quot;kaumudi2026&quot;&gt;{{Cite news |url=https://keralakaumudi.com/kerala/general/babu-kuzhimattam-1735710 |title=ഒ.വി.വിജയൻ പുരസ്കാരം ബാബു കുഴിമറ്റത്തിന് |work=കേരള കൗമുദി |date=2026-04-23 |access-date=2026-10-08 |language=ml}}&lt;/ref&gt;

== അവലംബം ==
{{reflist}}

{{DEFAULTSORT:ആനന്ദൻ കെ.ആർ.}}
[[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാള കഥാകൃത്തുക്കൾ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാള ബാലസാഹിത്യകാരന്മാർ]]
[[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]]</text>
      <sha1>scxkxxt9i79xuwt02rjugyph0gmcf6a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി അംഗങ്ങളുടെ പട്ടിക (കേരളം)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>672980</id>
    <revision>
      <id>4680647</id>
      <parentid>4676757</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T04:50:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>TheWikiholic</username>
        <id>77980</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>TheWikiholic എന്ന ഉപയോക്താവ് [[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി (കേരളം) അംഗങ്ങളുടെ പട്ടിക]] എന്ന താൾ [[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി അംഗങ്ങളുടെ പട്ടിക (കേരളം)]] എന്നാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു</comment>
      <origin>4676757</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="37076" sha1="daoksx91lev3rp3ikpdfdmg51d7dx4x" xml:space="preserve">[[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി]] (എൽ.ഡി.എഫ്.) ഇന്ത്യയിലെ [[കേരളം|കേരള]] സംസ്ഥാനത്തിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയ മുന്നണിയാണ്. 2026 മേയ് മുതൽ ഇത് കേരള നിയമസഭയിലെ ഔദ്യോഗിക പ്രതിപക്ഷമാണ്.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.news18.com/elections/assembly/kerala/result/|title=Kerala Assembly Election Results 2026|access-date=4 May 2026|publisher=News18}}&lt;/ref&gt; കേരളത്തിലെ രണ്ട് പ്രധാന രാഷ്ട്രീയ മുന്നണികളിൽ ഒന്നാണിത്. മറ്റൊന്ന് [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] നയിക്കുന്ന [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണിയാണ്]]. കഴിഞ്ഞ നാല് പതിറ്റാണ്ടുകളായി ഈ രണ്ട് മുന്നണികളും മാറിമാറി അധികാരത്തിലെത്തിയിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html|title=Election history of Kerala|access-date=20 May 2021|website=CEO Kerala|publisher=Chief Election Officer, Kerala|archive-url=https://web.archive.org/web/20160509200606/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html|archive-date=9 May 2016|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)]] നയിക്കുന്ന ഈ മുന്നണി 1979-ൽ [[പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ|പി. കെ. വാസുദേവൻ നായരും]] [[ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്|ഇ. എം. എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാടും]] ചേർന്ന് സ്ഥാപിച്ചു. 1980-ലാണ് എൽ.ഡി.എഫ്. ആദ്യമായി നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മത്സരിച്ചത്. 1980,&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/magazine/states/story/19800215-victory-of-cpi-m-led-ldf-in-kerala-elections-manifests-swing-away-from-congressi-806437-2014-02-10|title=Victory of CPI-M–led LDF in Kerala elections manifests swing away from Congress(I)|access-date=20 May 2021|date=15 February 1980|website=India Today|archive-url=https://web.archive.org/web/20230513172757/https://www.indiatoday.in/magazine/states/story/19800215-victory-of-cpi-m-led-ldf-in-kerala-elections-manifests-swing-away-from-congressi-806437-2014-02-10|archive-date=13 May 2023|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 1987,&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/magazine/cover-story/story/19870415-it-was-a-vote-for-secularism-democracy-and-progress-e.k.-nayanar-799832-1987-04-15|title=It was a vote for secularism, democracy and progress: E.K. Nayanar|access-date=20 May 2021|date=15 April 1987|website=India Today|archive-url=https://web.archive.org/web/20211118062038/https://www.indiatoday.in/magazine/cover-story/story/19870415-it-was-a-vote-for-secularism-democracy-and-progress-e.k.-nayanar-799832-1987-04-15|archive-date=18 November 2021|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 1996,&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/magazine/cover-story/story/19960531-elections-1996-marxists-led-ldf-dislodges-congressi-and-its-allies-833003-1996-05-31|title=Elections 1996: Marxists-led LDF dislodges Congress(I) and its allies|access-date=20 May 2021|date=31 May 1996|website=India Today|archive-url=https://web.archive.org/web/20211118062450/https://www.indiatoday.in/magazine/cover-story/story/19960531-elections-1996-marxists-led-ldf-dislodges-congressi-and-its-allies-833003-1996-05-31|archive-date=18 November 2021|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2006,&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/magazine/nation/story/20060410-achuthanandan-returns-to-kerala-poll-fray-as-politburo-changes-its-mind-785568-2006-04-10|title=Return of the warrior V. S. Achuthanandan|access-date=20 May 2021|date=10 April 2016|website=India Today|archive-url=https://web.archive.org/web/20211118062447/https://www.indiatoday.in/magazine/nation/story/20060410-achuthanandan-returns-to-kerala-poll-fray-as-politburo-changes-its-mind-785568-2006-04-10|archive-date=18 November 2021|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2016&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/elections-2016/india/india-news-india/pinarayi-vijayan-sworn-in-as-kerala-cm-2818813/|title=Pinarayi Vijayan takes oath as Kerala Chief Minister Hailing from a poor toddy tapper's family, Vijayan, a first time Chief Minister, took the oath in Malayalam|access-date=20 May 2021|date=26 May 2016|website=The Indian Express|archive-url=https://web.archive.org/web/20230513172751/https://indianexpress.com/article/elections-2016/india/india-news-india/pinarayi-vijayan-sworn-in-as-kerala-cm-2818813/|archive-date=13 May 2023|url-status=live}}&lt;/ref&gt; എന്നീ വർഷങ്ങളിൽ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ എൽ.ഡി.എഫ്. വിജയിച്ചു. [[പിണറായി വിജയൻ|പിണറായി വിജയന്റെ]] നേതൃത്വത്തിൽ 2021-ൽ തുടർഭരണം നേടിയത് ചരിത്രനേട്ടമായി.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.indianewsnetwork.com/20210503/assembly-polls-2021-ldf-creates-history-in-kerala-retains-power-for-second-consecutive-term|title=Assembly polls 2021: LDF creates history in Kerala, retains power for second consecutive term|access-date=1 April 2026|date=3 May 2021|publisher=India News Network}}&lt;/ref&gt; കേരളത്തിന്റെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ചരിത്രത്തിൽ അധികാരത്തിലിരുന്ന ഒരു സർക്കാർ വീണ്ടും തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട ആദ്യ സംഭവമായിരുന്നു 2021-ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്.&lt;ref&gt;{{Cite news|last=|first=|date=|title=What happened in 2021 Kerala Assembly elections: Results, vote share, seat share, and key battles in 2026|url=https://www.thehindu.com/elections/kerala-assembly/2021-kerala-assembly-elections-results-vote-share-seat-share-key-battles-a-recap/article70718427.ece|access-date=|work=[[The Hindu]]|language=|issn=}}&lt;/ref&gt;

[[ഇ.കെ. നായനാർ|ഇ. കെ. നായനരുടെ]] നേതൃത്വത്തിൽ (1980–81, 1987–91, 1996–2001), [[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ|വി. എസ്. അച്യുതാനന്ദന്റെ]] നേതൃത്വത്തിൽ (2006–11), [[പിണറായി വിജയൻ|പിണറായി വിജയന്റെ]] നേതൃത്വത്തിൽ (2016–2026) എൽ.ഡി.എഫ്. കേരളത്തിൽ അധികാരത്തിലിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.stateofkerala.in/niyamasabha/e_k_nayanar.php|title=KERALA NIYAMASABHA E.K.NAYANAR|access-date=20 May 2021|website=stateofkerala.in|archive-url=https://web.archive.org/web/20230528032719/https://stateofkerala.in/niyamasabha/e_k_nayanar.php|archive-date=28 May 2023|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://keralaassembly.org/ministry2006.html|title=Kerala Council of Ministers:2006–2011|access-date=20 May 2021|website=keralaassembly.org|archive-url=https://web.archive.org/web/20220818104847/http://www.keralaassembly.org/ministry2006.html|archive-date=18 August 2022|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://kerala.gov.in/chief-ministers-since-1957|title=Chief Ministers of kerala|access-date=20 May 2021|website=kerala.gov.in|archive-url=https://web.archive.org/web/20210817230704/https://kerala.gov.in/chief-ministers-since-1957|archive-date=17 August 2021|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; [[കേരളത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രി|കേരളത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രിയായി]] 11 വർഷം സേവനമനുഷ്ഠിച്ച ഇ. കെ. നായനർ പിന്നീട് സംസ്ഥാനത്ത് ഏറ്റവും കൂടുതൽ കാലം മുഖ്യമന്ത്രിയായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ച വ്യക്തിയായി.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://morningstaronline.co.uk/article/inspiring-progress-kerala-under-its-left-government|title=Inspiring progress in Kerala under its left government|date=27 May 2025|publisher=The Morning Star}}&lt;/ref&gt;

== അംഗങ്ങളുടെ പട്ടിക ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! colspan=&quot;2&quot; |പാർട്ടി
!പതാക
! data-sort-type=&quot;number&quot; |ചേർന്ന വർഷം
!പ്രത്യയശാസ്ത്രം
!കേരള യൂണിറ്റ് നേതാവ്
! data-sort-type=&quot;number&quot; |ലോക്സഭ
! data-sort-type=&quot;number&quot; |രാജ്യസഭ
! data-sort-type=&quot;number&quot; |കേരള നിയമസഭ
!റഫ.
|-
| data-sort-value=&quot;Communist Party of India (Marxist)&quot; style=&quot;background-color:{{party color|Communist Party of India (Marxist)}}; text-align:center;&quot; |
! scope=&quot;row&quot; |[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)]]
|[[File:CPI-M-flag.svg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:CPI-M-flag.svg|50x50ബിന്ദു]]
|1979
|
* മാർക്സിസം-ലെനിനിസം&lt;ref name=&quot;pi&quot;&gt;{{Cite book |last=Chakrabarty |first=Bidyut |url=https://books.google.co.in/books?id=oEtRBAAAQBAJ&amp;redir_esc=y |title=Communism in India: Events, Processes and Ideologies |date=2014 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-997489-4 |language=en}}&lt;/ref&gt;
* [[സോഷ്യലിസം]]&lt;ref&gt;{{Cite news|date=2012-04-08|title=CPI(M) deliberates on native socialism model|url=https://www.thehindu.com/news/national/cpim-deliberates-on-native-socialism-model/article3291327.ece|access-date=2026-09-02|work=The Hindu|language=en-IN|issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt;
* [[മതേതരത്വം]]&lt;ref&gt;Nigam, Aditya (2006). ''The Insurrection of Little Selves: The Crisis of Secular-nationalism in India''. [[Oxford University Press]]. {{ISBN|978-0-19-567606-8}}.&lt;/ref&gt;
|[[എം.വി. ഗോവിന്ദൻ|എം വി ഗോവിന്ദൻ]]
|{{Infobox political party/seats|1|20|hex={{party color|Communist Party of India (Marxist)}}}}
|{{Infobox political party/seats|3|9|hex={{party color|Communist Party of India (Marxist)}}}}
|{{Infobox political party/seats|26|140|hex={{party color|Communist Party of India (Marxist)}}}}
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/who-makes-up-kerala-s-ldf-key-parties-history-and-the-road-to-the-2026-assembly-elections-udf-101775193096668.html|title=Who makes up Kerala’s LDF? Key parties, history, and the road to the 2026 assembly elections|access-date=2026-05-21|last=Kumari|first=Payal|date=2026-04-21|website=Hindustan Times|language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
| data-sort-value=&quot;Communist Party of India&quot; style=&quot;background-color:{{party color|Communist Party of India}}; text-align:center;&quot; |
! scope=&quot;row&quot; |[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ]] 
|[[File:CPI-banner.svg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:CPI-banner.svg|50x50ബിന്ദു]]
|1979
|
* മാർക്സിസം-ലെനിനിസം&lt;ref name=&quot;Mishra2021&quot;&gt;{{cite book |author=Anil Kumar Mishra/ Sudhir Kumar Mishra |url=https://books.google.com/books?id=AgybDAAAQBAJ&amp;pg=PA32 |title=Dictionary of Social Sciences |date=19 January 2021 |publisher=Prabhat Prakashan |isbn=9789351867661 |pages=32– |access-date=24 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230512191113/https://books.google.com/books?id=AgybDAAAQBAJ&amp;pg=PA32 |archive-date=12 May 2023 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|[[ബിനോയ് വിശ്വം]]
|{{Infobox political party/seats|0|20|hex={{party color|Communist Party of India}}}}
|{{Infobox political party/seats|2|9|hex={{party color|Communist Party of India}}}}
|{{Infobox political party/seats|8|140|hex={{party color|Communist Party of India}}}}
|&lt;ref&gt;{{Cite news|date=2026-01-02|title=CPI remains one of the most trustworthy allies, says Kerala CM Pinarayi Vijayan|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/cpi-remains-one-of-the-most-trustworthy-allies-says-kerala-cm-pinarayi-vijayan/articleshow/126293080.cms|access-date=2026-05-21|work=The Times of India|issn=0971-8257}}&lt;/ref&gt;
|-
| data-sort-value=&quot;Kerala Congress (Mani)&quot; style=&quot;background-color:{{party color|Kerala Congress (Mani)}}; text-align:center;&quot; |
! scope=&quot;row&quot; |[[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം)]]
|[[File:Kerala-Congress-flag.svg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Kerala-Congress-flag.svg|50x50ബിന്ദു]]
| data-sort-value=&quot;1979&quot; |1979–1989, 2020–ഇപ്പോൾ
|
* ജനാധിപത്യ സോഷ്യലിസം
* മാനിസം&lt;ref&gt;{{Cite news|date=2025-02-15|title=‘Manism’ a comprehensive ideology: KC(M)|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/manism-a-comprehensive-ideology-kcm/article69223539.ece|access-date=2026-09-02|work=The Hindu|language=en-IN|issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt;
|[[ജോസ് കെ. മാണി|ജോസ് കെ മാണി]]
|{{Infobox political party/seats|0|20|hex={{party color|Kerala Congress (Mani)}}}}
|{{Infobox political party/seats|1|9|hex={{party color|Kerala Congress (Mani)}}}}
|{{Infobox political party/seats|0|140|hex={{party color|Kerala Congress (Mani)}}}}
|&lt;ref name=&quot;km&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.thenewsminute.com/kerala/kerala-congress-m-jose-k-mani-faction-joins-ldf-135319|title=Kerala Congress (M) Jose K Mani faction joins LDF|access-date=2026-05-21|last=Staff|first=T. N. M.|date=2020-10-14|website=The News Minute|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;cf&quot;&gt;The red and white flag is shared by various Kerala Congress factions.&lt;/ref&gt;
|-
| data-sort-value=&quot;Rashtriya Janata Dal&quot; style=&quot;background-color:{{party color|Rashtriya Janata Dal}}; text-align:center;&quot; |
![[രാഷ്ട്രീയ ജനതാ ദൾ]]
|[[File:RJD_Flag.svg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:RJD_Flag.svg|50x50ബിന്ദു]]
|2023
|
* ജനാധിപത്യ സോഷ്യലിസം&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/opinion/a-committed-socialist-raghuvansh-prasad-singh-rjd-6597373/|title=Raghuvansh Prasad Singh: A committed socialist|access-date=2026-09-02|date=2020-09-15|website=The Indian Express|language=en}}&lt;/ref&gt;
* ഇടതുപക്ഷ പോപ്പുലിസം&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/magazine/cover-story/story/19910715-with-his-populist-rhetoric-bihar-cm-laloo-prasad-yadav-emerges-as-a-powerful-leader-814533-1991-07-14|title=With his populist rhetoric, Bihar CM Laloo Prasad Yadav emerges as a powerful leader|access-date=2026-09-02|last=Ahmed|first=Farzand|date=1991-07-15|website=India Today|language=en}}&lt;/ref&gt;
|[[എം.വി. ശ്രേയാംസ് കുമാർ|എം വി ശ്രേയാംസ് കുമാർ]]
|{{Infobox political party/seats|0|20|hex={{party color|Rashtriya Janata Dal}}}}
|{{Infobox political party/seats|0|9|hex={{party color|Rashtriya Janata Dal}}}}
|{{Infobox political party/seats|1|140|hex={{party color|Rashtriya Janata Dal}}}}
|&lt;ref name=&quot;TY2&quot;&gt;{{Cite web|url=https://thesouthfirst.com/kerala/cpim-ally-ljd-merges-with-rjd-will-stay-with-ldf-in-kerala-says-rjd-leader-tejashwi-yadav/|title=CPI(M)-ally LJD merges with RJD: Will stay with LDF in Kerala, says RJD leader Tejashwi Yadav|website=The South First {{!}} News, Politics, Sports, Entertainment &amp; Live Updates|language=en-IN}}&lt;/ref&gt;
|-
| data-sort-value=&quot;Indian Socialist Janata Dal&quot; style=&quot;background-color:{{party color|Indian Socialist Janata Dal}}; text-align:center;&quot; |
![[ഇന്ത്യൻ സോഷ്യലിസ്റ്റ് ജനതാ ദൾ]]
|[[File:Indian_Socialist_Janata_Dal_Flag.png|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Indian_Socialist_Janata_Dal_Flag.png|50x50ബിന്ദു]]
|2026
|
* ജനാധിപത്യ സോഷ്യലിസം&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thenewsminute.com/kerala/jds-in-kerala-denounces-partys-nda-alliance-says-would-form-new-entity|title=JD(S) in Kerala denounces party’s NDA alliance, says will form new entity|access-date=2026-09-02|last=Staff|first=T. N. M.|date=2024-06-19|website=The News Minute|language=en}}&lt;/ref&gt;
|[[മാത്യു ടി. തോമസ്|മാത്യു ടി തോമസ്]]
|{{Infobox political party/seats|0|20|hex={{party color|Indian Socialist Janata Dal}}}}
|{{Infobox political party/seats|0|9|hex={{party color|Indian Socialist Janata Dal}}}}
|{{Infobox political party/seats|0|140|hex={{party color|Indian Socialist Janata Dal}}}}
|&lt;ref name=&quot;np2&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.deccanherald.com/india/kerala/kerala-jds-to-sever-ties-with-national-leadership-merge-with-new-party-3853489|title=Kerala JD(S): Kerala JD(S) Severs Ties, Merges with New Party|access-date=2026-05-22|website=Deccan Herald|language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
| data-sort-value=&quot;Kerala Congress (B)&quot; style=&quot;background-color:{{party color|Kerala Congress (B)}}; text-align:center;&quot; |
![[കേരള കോൺഗ്രസ് (ബി)]]
|[[File:KCB.Pathanapuram.png|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:KCB.Pathanapuram.png|50x50ബിന്ദു]]
|1979–1982, 2015–ഇപ്പോൾ
|
* ജനാധിപത്യ സോഷ്യലിസം
|[[കെ.ബി. ഗണേഷ് കുമാർ|കെ ബി ഗണേഷ് കുമാർ]]
|{{Infobox political party/seats|0|20|hex={{party color|Kerala Congress (B)}}}}
|{{Infobox political party/seats|0|9|hex={{party color|Kerala Congress (B)}}}}
|{{Infobox political party/seats|0|140|hex={{party color|Kerala Congress (B)}}}}
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.millenniumpost.in/big-stories/kerala-left-front-to-induct-4-new-allies-333510|title=Kerala Left Front to induct 4 new allies|access-date=2026-05-22|last=IANS|date=2018-12-26|website=www.millenniumpost.in|language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
| data-sort-value=&quot;Indian National League&quot; style=&quot;background-color:{{party color|Indian National League}}; text-align:center;&quot; |
![[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ ലീഗ്]]
|[[File:INL_FLAG.png|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:INL_FLAG.png|50x50ബിന്ദു]]
|2001
|
* [[മതേതരത്വം]]&lt;ref name=&quot;ai2&quot;&gt;{{Cite web|url=https://indiannationalleague.party/about/|title=About INL|website=INL. Retrieved 20 May 2026.}}&lt;/ref&gt;
* സാമൂഹിക നീതി&lt;ref name=&quot;ai2&quot; /&gt;
|[[അഹമ്മദ് ദേവർകോവിൽ]]
|{{Infobox political party/seats|0|20|hex={{party color|Indian National League}}}}
|{{Infobox political party/seats|0|9|hex={{party color|Indian National League}}}}
|{{Infobox political party/seats|0|140|hex={{party color|Indian National League}}}}
|&lt;ref&gt;{{Cite news|date=2021-05-19|title=Kerala: With Indian National League, Pinarayi Vijayan to lure Indian Union Muslim League voters|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/with-inl-pinarayi-to-lure-iuml-voters/articleshow/82748559.cms|access-date=2026-05-22|work=The Times of India|issn=0971-8257}}&lt;/ref&gt;
|-
| data-sort-value=&quot;Janadhipathya Kerala Congress&quot; style=&quot;background-color:{{party color|Janadhipathya Kerala Congress}}; text-align:center;&quot; |
![[ജനാധിപത്യ കേരള കോൺഗ്രസ്]]
|[[File:Kerala-Congress-flag.svg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Kerala-Congress-flag.svg|50x50ബിന്ദു]]
|2016
|
* [[സോഷ്യലിസം]]
|[[ആന്റണി രാജു|ആൻ്റണി രാജു]]
|{{Infobox political party/seats|0|20|hex={{party color|Janadhipathya Kerala Congress}}}}
|{{Infobox political party/seats|0|9|hex={{party color|Janadhipathya Kerala Congress}}}}
|{{Infobox political party/seats|0|140|hex={{party color|Janadhipathya Kerala Congress}}}}
|&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Reporter|first=Staff|date=2020-03-12|title=Janadhipathya Kerala Congress splits|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/janadhipathya-kerala-congress-splits/article31052096.ece|access-date=2026-05-22|work=The Hindu|language=en-IN|issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;cf3&quot;&gt;The red and white flag is shared by various Kerala Congress factions.&lt;/ref&gt;
|}

== പുറത്തുനിന്നുള്ള പിന്തുണ നൽകുന്ന കക്ഷികൾ ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ പുറത്തുനിന്നുള്ള പിന്തുണ നൽകുന്ന കക്ഷികൾ
! colspan=&quot;2&quot; | പാർട്ടി
! പതാക
! data-sort-type=&quot;number&quot; | ചേർന്ന വർഷം
! പ്രത്യയശാസ്ത്രം
! കേരള യൂണിറ്റ് നേതാവ്
! data-sort-type=&quot;number&quot; | ലോക്സഭ
! data-sort-type=&quot;number&quot; | രാജ്യസഭ
! data-sort-type=&quot;number&quot; | കേരള നിയമസഭ
! റഫ,
|-
| style=&quot;background-color:{{party color|Revolutionary Socialist Party (Leninist)}}; text-align:center;&quot; data-sort-value=&quot;Revolutionary Socialist Party (Leninist)&quot; |
! scope=&quot;row&quot; | [[റെവല്യൂഷനറി സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി (ലെനിനിസ്റ്റ്)]]
| [[File:RSP_(Leninist)_Flag.png|50x50px]]
| 2016
|
* വിപ്ലവ സോഷ്യലിസം
| [[കോവൂർ കുഞ്ഞുമോൻ]]
| {{Infobox political party/seats|0|20|hex={{party color|Revolutionary Socialist Party (Leninist)}}}}
| {{Infobox political party/seats|0|9|hex={{party color|Revolutionary Socialist Party (Leninist)}}}}
| {{Infobox political party/seats|0|140|hex={{party color|Revolutionary Socialist Party (Leninist)}}}}
| &lt;ref&gt;{{Cite news |date=2 February 2016 |title=Kunjumon's new party by month-end |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/kunjumons-new-party-by-month-end/articleshow/50816645.cms |access-date=20 March 2026 |newspaper=The Times of India}}&lt;/ref&gt;
|-
| style=&quot;background:{{party color|National Secular Conference}};&quot; data-sort-value=&quot;National Secular Conference&quot; |
! scope=&quot;row&quot; | [[നാഷണൽ സെക്യുലർ കോൺഫറൻസ്]]
| [[File:National Secular Conference Flag.png|50x50px]]
| 2011
|
* പട്ടികജാതിക്കാരുടെ താൽപ്പര്യങ്ങൾ
* [[മതേതരത്വം]]
| [[പി.ടി.എ. റഹീം|പി ടി എ റഹീം]]
| {{Infobox political party/seats|0|20|hex={{party color|National Secular Conference}}}}
| {{Infobox political party/seats|0|9|hex={{party color|National Secular Conference}}}}
| {{Infobox political party/seats|0|140|hex={{party color|National Secular Conference}}}}
| &lt;ref name=&quot;rf&quot;/&gt;
|-
| {{party color cell|Kerala Congress (Skaria Thomas)}}
! scope=&quot;row&quot; | [[കേരള കോൺഗ്രസ് (സ്കറിയ തോമസ്)]]
| [[File:Kerala-Congress-flag.svg|50x50px]]
| 2015
|
* കേരള കോൺഗ്രസ് ലയന വിരുദ്ധ ഗ്രൂപ്പ്&lt;ref&gt;The party was formed due to its opposition on the merger of the Kerala Congress (Mani) and Kerala Congress (Joseph)&lt;/ref&gt;
| ബിനോയ് ജോസഫ്
| {{Infobox political party/seats|0|20|hex={{party color|Kerala Congress (Skaria Thomas)}}}}
| {{Infobox political party/seats|0|9|hex={{party color|Kerala Congress (Skaria Thomas)}}}}
| {{Infobox political party/seats|0|140|hex={{party color|Kerala Congress (Skaria Thomas)}}}}
| &lt;ref&gt;{{Cite web |last=M |first=Arun |date=2023-03-04 |title=Kerala Congress groups in LDF likely to merge |url=https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2023/Mar/04/kerala-congress-groups-in-ldf-likely-to-merge-2552988.html |access-date=2026-05-22 |website=The New Indian Express |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;cf&quot;/&gt;
|-
| {{party color cell|Communist Party of India (Marxist)}}
! scope=&quot;row&quot; | മാർക്സിസ്റ്റ്-ലെനിനിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (റെഡ് ഫ്ലാഗ്)
|
| 2003
|
* [[കമ്യൂണിസം|കമ്മ്യൂണിസം]]
* മാർക്സിസം-ലെനിനിസം
| എം എസ് ജയകുമാർ
| {{Infobox political party/seats|0|20|hex={{party color|Marxist-Leninist Party of India (Red Flag)}}}}
| {{Infobox political party/seats|0|9|hex={{party color|Marxist-Leninist Party of India (Red Flag)}}}}
| {{Infobox political party/seats|0|140|hex={{party color|Marxist-Leninist Party of India (Red Flag)}}}}
| &lt;ref&gt;{{Cite web |title=The Hindu : Kerala / Kochi News : LDF should win: CPI(ML) Red Flag |url=http://www.hindu.com/2009/03/30/stories/2009033059360300.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20121107095016/http://www.hindu.com/2009/03/30/stories/2009033059360300.htm |archive-date=2012-11-07 |access-date=2026-05-21 |website=www.hindu.com}}&lt;/ref&gt;
|-
| {{party color cell|Indian National League}}
! scope=&quot;row&quot; | നാഷണൽ ലീഗ് (വഹാബ് വിഭാഗം)
|
| 2024
|
* [[മതേതരത്വം]]
* സാമൂഹിക നീതി
| അബ്ദുൾ വഹാബ്
| {{Infobox political party/seats|0|20|hex={{party color|Indian National League}}}}
| {{Infobox political party/seats|0|9|hex={{party color|Indian National League}}}}
| {{Infobox political party/seats|0|140|hex={{party color|Indian National League}}}}
| &lt;ref&gt;{{cite web |date=6 March 2024 |title=INL Wahab faction announces new party, assures support to LDF |url=https://english.mathrubhumi.com/news/kerala/wahab-faction-to-stand-strong-with-ldf-1.9383290}}&lt;/ref&gt;
|-
|
! scope=&quot;row&quot; | സി‌എസ്‌പി
|
| 2026
|
* ഗാന്ധിയൻ സോഷ്യലിസം
* [[മതേതരത്വം]]
| [[രാമചന്ദ്രൻ കടന്നപ്പള്ളി|കടന്നപ്പള്ളി രാമചന്ദ്രൻ]]
| {{Infobox political party/seats|0|20|hex={{party color|Congress (Secular)}}}}
| {{Infobox political party/seats|0|9|hex={{party color|Congress (Secular)}}}}
| {{Infobox political party/seats|0|140|hex={{party color|Congress (Secular)}}}}
| &lt;ref name=&quot;csp&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/congress-s-ncp-sp-in-keralam-announce-merger/article71508870.ece|title=Congress (S), NCP-SP in Keralam announce merger|publisher=The Hindu|date=25 September 2026}}&lt;/ref&gt;
|}

== മുൻ അംഗങ്ങൾ ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ മുൻ അംഗങ്ങൾ
! colspan=&quot;2&quot; | പാർട്ടി
! scope=&quot;col&quot; | പതാക
! പ്രത്യയശാസ്ത്രം
! data-sort-type=&quot;number&quot; | ചേർന്ന വർഷം
! data-sort-type=&quot;number&quot; | വർഷം പുറത്തിറങ്ങി
! കാരണം
|-
| style=&quot;background-color:{{party color|Revolutionary Socialist Party (India)}}; text-align:center; color:white;&quot; data-sort-value=&quot;Revolutionary Socialist Party (India)&quot; |
! scope=&quot;row&quot; | [[റെവല്യൂഷനറി സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി]]
| [[File:RSP-flag.svg|50x50px]]
|
* [[കമ്യൂണിസം|കമ്മ്യൂണിസം]]
* മാർക്സിസം-ലെനിനിസം&lt;ref name=&quot;pi&quot;/&gt;
| 1979
| 2014
| [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണിയിൽ]]&lt;nowiki/&gt;ചേർന്നു&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2014-03-09 |title=RSP quits LDF, to contest in Kollam |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/rsp-quits-ldf-to-contest-in-kollam/article5764648.ece |access-date=2026-05-21 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt;
|-
| style=&quot;background-color:{{party color|Kerala Congress}}; text-align:center; color:white;&quot; data-sort-value=&quot;Kerala Congress&quot; |
! scope=&quot;row&quot; | [[കേരള കോൺഗ്രസ്]]
| [[File:Kerala-Congress-flag.svg|50x50px]]
|
* ലിബറലിസം
* പ്രാദേശികവാദം
| 1989
| 2010
| [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണിയിൽ]]&lt;nowiki/&gt;ചേർന്നു&lt;ref name=&quot;cf&quot;/&gt;
|-
| style=&quot;background-color:{{party color|Janata Dal (Secular)}}; color:white;&quot; data-sort-value=&quot;Janata Dal (Secular)&quot; |
! scope=&quot;row&quot; | [[ജനതാദൾ (സെക്കുലർ)]]
| [[File:JD(S) Flag.png|50x50px]]
|
* സാമൂഹിക ജനാധിപത്യം&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Kohli |first1=Deepti |date=2024 |title=Political determinants of centre-state transfers: An empirical analysis across Indian states |journal=Journal of Government and Economics |volume=16 |article-number=100130 |doi=10.1016/j.jge.2024.100130 |hdl=10419/340750 |doi-access=free |hdl-access=free}}&lt;/ref&gt;
| 2009
| 2026&lt;ref&gt;2024–26 (rebel group)&lt;/ref&gt;
| ദേശീയ നേതൃത്വം [[ദേശീയ ജനാധിപത്യ സഖ്യം|ദേശീയ ജനാധിപത്യ സഖ്യത്തിൽ]] ചേർന്നതോടെ [[ഇന്ത്യൻ സോഷ്യലിസ്റ്റ് ജനതാ ദൾ|ഇന്ത്യൻ സോഷ്യലിസ്റ്റ് ജനതാദളിൽ]] ലയിച്ചു.&lt;ref name=&quot;np&quot;/&gt;
|-
! style=&quot;background-color:{{party color|Nationalist Congress Party}};&quot; data-sort-value=&quot;Nationalist Congress Party&quot; |
! scope=&quot;row&quot; | [[നാഷണലിസ്റ്റ് കോൺഗ്രസ് പാർട്ടി]]
| [[File:Flag of Nationalist Congress Party.svg|50x50px]]
|
* ഇന്ത്യൻ ലിബറലിസം&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2024-09-05 |title='Ideology is secular, cannot compromise on it at all': Ajit Pawar stands firm on secularism, leaves CM question hanging in Mahayuti alliance - BusinessToday |url=https://www.businesstoday.in/india/story/ideology-is-secular-cannot-compromise-on-it-at-all-ajit-pawar-stands-firm-on-secularism-leaves-cm-question-hanging-in-mahayuti-alliance-maharashtra-elections-2024-444665-2024-09-05 |access-date=2026-09-02 |website=Business Today |language=en}}&lt;/ref&gt;
| 2010
| 2023
| സംസ്ഥാന ഘടകം [[നാഷണലിസ്റ്റ് കോൺഗ്രസ് പാർട്ടി - ശരദ്ചന്ദ്ര പവാർ|നാഷണലിസ്റ്റ് പാർട്ടിയിൽ]] [[നാഷണലിസ്റ്റ് കോൺഗ്രസ് പാർട്ടി - ശരദ്ചന്ദ്ര പവാർ|( ശരദ്ചന്ദ്ര പവാർ)]] ലയിച്ചു.&lt;ref name=&quot;jl&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=NCP(SP) in Kerala splits over NDA leaning, rebel faction to float new party |url=https://www.deccanherald.com/india/kerala/ncpsp-in-kerala-splits-over-nda-leaning-rebel-faction-to-float-new-party-4021045 |access-date=2026-05-31 |website=Deccan Herald |language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
| style=&quot;background-color:{{party color|Janathipathiya Samrakshana Samithy}}; text-align:center; color:white;&quot; data-sort-value=&quot;Janathipathiya Samrakshana Samithy&quot; |
! scope=&quot;row&quot; | [[ജനാധിപത്യ സംരക്ഷണസമിതി]]
| [[File:Janathipathiya samrakshana samithy Flag.jpg|55x55px]]
|
* [[Communism|കമ്മ്യൂണിസം]]
* [[മാർക്സിസം]]
| 2013
| 2021
| [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണിയിൽ]]&lt;nowiki/&gt;ചേർന്നു&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Decision to sever ties with the LDF shakes up JSS camp |url=https://www.onmanorama.com/news/kerala/2021/02/22/kr-gouri-jss-party-ldf-kerala-assembly-polls.html |access-date=2026-05-21 |website=Decision to sever ties with the LDF shakes up JSS camp |language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
| {{party color cell|Communist Marxist Party}} 
! scope=&quot;row&quot; | കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി (അരവിന്ദാക്ഷൻ)
| [[File:CMP-banner.svg|55x55px]]
|
* [[മാർക്സിസം]]
* [[കമ്യൂണിസം|കമ്മ്യൂണിസം]]&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2014-11-11 |title=CMP factions slug it out for supremacy |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/CMP-factions-slug-it-out-for-supremacy/article60100306.ece |access-date=2026-09-02 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt;
| 2014
| 2019
| [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|സിപിഐഎമ്മിൽ]] ലയിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Reporter |first=Staff |date=2019-02-01 |title=CPI(M)-CMP merger meet on tomorrow |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/cpim-cmp-merger-meet-on-tomorrow/article26153578.ece |access-date=2026-05-21 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt;
|-
| {{party color cell|Loktantrik Janata Dal}}
! scope=&quot;row&quot; | [[ലോക് താന്ത്രിക് ജനതാദൾ]]
| [[File:Loktantrik Janata Dal Flag.jpg|50x50px]]
|
* [[സോഷ്യലിസം]]&lt;ref&gt;{{Cite news |date=16 May 2018 |title=Loktantrik Janata Dal with Sharad Yadav as mentor to be formally launched on May 18 |url=https://www.financialexpress.com/india-news/loktantrik-janata-dal-with-sharad-yadav-as-mentor-to-be-formally-launched-on-may-18/1170134/ |access-date=3 August 2018 |work=The Financial Express |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
* മുൾനിവാസിസം&lt;ref&gt;{{Cite web |date=30 April 2018 |title=What is there in a Name? There is a lot in the Name |url=http://velivada.com/2018/04/30/what-is-there-in-a-name-there-is-a-lot-in-the-name/ |access-date=3 August 2018 |website=velivada}}&lt;/ref&gt;
* ബഹുജനവാദം&lt;ref&gt;{{Cite news |date=16 August 2017 |title=Sharad Yadav's Show Of Strength With Opposition Parties Tomorrow |url=https://www.ndtv.com/india-news/sharad-yadavs-show-of-strength-with-opposition-parties-tomorrow-1738348 |access-date=3 August 2018 |work=NDTV |agency=PTI}}&lt;/ref&gt;
| 2018
| 2023
| രാഷ്ട്രീയ ജനതാദളിൽ ലയിച്ചു&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Staff |first=T. N. M. |date=2023-01-20 |title=Loktantrik Janata Dal to merge with parent Janata Dal (Secular) in Kerala |url=https://www.thenewsminute.com/kerala/loktantrik-janata-dal-merge-parent-janata-dal-secular-kerala-172244 |access-date=2026-05-22 |website=The News Minute |language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
| style=&quot;background-color:{{party color|Nationalist Congress Party (Sharadchandra Pawar)}}; text-align:center;&quot; data-sort-value=&quot;Nationalist Congress Party (Sharadchandra Pawar)&quot; |
! scope=&quot;row&quot; | [[നാഷണലിസ്റ്റ് കോൺഗ്രസ് പാർട്ടി - ശരദ്ചന്ദ്ര പവാർ]]
| [[File:NCP SP.jpg|50x50px]]
|
* ഗാന്ധിയൻ സോഷ്യലിസം&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Deshpande |first=Alok |date=2020-01-09 |title=Gandhi’s non-violence is the only way forward, says Sharad Pawar |url=https://www.thehindu.com/news/national/gandhis-non-violence-is-the-only-way-forward-says-pawar/article30526611.ece |access-date=2026-09-02 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt;
* [[മതേതരത്വം]]&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Those who believe in democracy, secularism must come together: Pawar |url=https://www.business-standard.com/article/politics/those-who-believe-in-democracy-secularism-must-come-together-pawar-121082001117_1.html |website=business-standard.com}}&lt;/ref&gt;
| 2024
| 2026
| സംസ്ഥാന യൂണിറ്റ് സി‌എസ്‌പിയിൽ ലയിപ്പിച്ചു.&lt;ref name=&quot;csp&quot; /&gt;
|-
| style=&quot;background-color:{{party color|Congress (Secular)}}; text-align:center;&quot; data-sort-value=&quot;Congress (Secular)&quot; |
! scope=&quot;row&quot; | [[കോൺഗ്രസ് (മതേതര)]]
| [[File:Congress_(Secular)_Flag.png|50x50px]]
|
* ഗാന്ധിയൻ സോഷ്യലിസം&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Andersen |first=Walter K. |date=1983 |title=India in 1982: Domestic Challenges and Foreign Policy Successes |url=https://www.jstor.org/stable/2644342 |journal=Asian Survey |volume=23 |issue=2 |pages=111–122 |doi=10.2307/2644342 |jstor=2644342 |issn=0004-4687 |url-access=subscription}}&lt;/ref&gt;
| 1982
| 2026
| സംസ്ഥാന യൂണിറ്റ് സി‌എസ്‌പിയിൽ ലയിപ്പിച്ചു.&lt;ref name=&quot;csp&quot; /&gt;
|}

== അവലംബം ==</text>
      <sha1>daoksx91lev3rp3ikpdfdmg51d7dx4x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഉപയോക്താവ്:Jp mattannur media</title>
    <ns>2</ns>
    <id>673386</id>
    <revision>
      <id>4680517</id>
      <parentid>4678197</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T12:53:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jp mattannur media</username>
        <id>224388</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>4680517</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3001" sha1="q34ses1evdnlxgcqcx65gbixgg2akrh" xml:space="preserve">'''JP MATTANNUR MEDIA ('''ജെ പി മട്ടന്നൂർ മീഡിയ''')'''

Welcome to '''JP Mattannur Media''', a popular digital media channel based in Mattannur, Kannur, Kerala. Founded and managed by '''Shihab Rahman JP''' (Content Creator, Cameraman &amp; Editor).

'''Team Members &amp; Crew Details / അണിയറപ്രവർത്തകർ:'''

1. '''Shihab Rahman JP''' – Founder, Content Creator, Cameraman &amp; Editor (സ്ഥാപകൻ, കണ്ടന്റ് ക്രിയേറ്റർ, ക്യാമറാമാൻ &amp; എഡിറ്റർ)

2. '''Shakheer Keechery''' (ഷക്കീർ കീച്ചേരി) – Team Member &amp; Creator

3. '''Aswathi Rameesh''' (അശ്വതി രമേശ്) – Actress / Collaborator

4. '''Tanveer Kayani''' (തൻവീർ കായണി) – Team Member &amp; Creator

5. '''Ismail Kayani''' (ഇസ്മായിൽ കായണി) – Team Member &amp; Creator

6. '''Ayyub Muthiyanga''' (അയ്യൂബ് മുതിയങ്ങാ) – Team Member &amp; Creator

'''ചാനലിനെക്കുറിച്ച് (About the Channel):'''

കേരളത്തിലെ കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ മട്ടന്നൂർ കേന്ദ്രീകരിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു പ്രമുഖ ഡിജിറ്റൽ കണ്ടന്റ് പ്ലാറ്റ്‌ഫോമാണ് ജെ പി മട്ടന്നൂർ മീഡിയ '''(JP MATTANNUR MEDIA)'''. യൂട്യൂബ്, ഫേസ്ബുക്ക്, ഇൻസ്റ്റാഗ്രാം തുടങ്ങിയ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളിൽ സജീവമായ ഈ ചാനൽ, ശിഹാബ് റഹ്മാൻ ജെ.പിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ഷക്കീർ കീച്ചേരി, അശ്വതി രമേശ്, തൻവീർ കയനി , ഇസ്മായിൽ കയനി, അയ്യൂബ് മുതിയങ്ങാ എന്നിവരടങ്ങുന്ന പ്രതിഭാധനരായ അണിയറപ്രവർത്തകരുടെ കൂട്ടായ്മയായാണ് മുന്നോട്ട് പോകുന്നത്.

വിനോദ പരിപാടികൾ, കോമഡി സ്കിറ്റുകൾ, വൈകാരിക നിമിഷങ്ങൾ, സാമൂഹിക സന്ദേശങ്ങൾ നൽകുന്ന ഹ്രസ്വചിത്രങ്ങൾ എന്നിവയാണ് ഈ ചാനലിലൂടെ പ്രേക്ഷകരിലേക്ക് എത്തിക്കുന്നത്. 1,30,000-ത്തിലധികം യൂട്യൂബ് സബ്‌സ്‌ക്രൈബറുകളുള്ള ഈ ചാനലിന് സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ വലിയൊരു പ്രേക്ഷകവൃന്ദമുണ്ട്.</text>
      <sha1>q34ses1evdnlxgcqcx65gbixgg2akrh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4680529</id>
      <parentid>4680517</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T15:19:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jp mattannur media</username>
        <id>224388</id>
      </contributor>
      <comment>വരികൾ update ചെയ്തു</comment>
      <origin>4680529</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3103" sha1="rg2drsmoysdejtrabsr79icumkgav0d" xml:space="preserve">JP MATTANNUR MEDIA (ജെ പി മട്ടന്നൂർ മീഡിയ)
Welcome to JP Mattannur Media, a popular digital media channel based in Mattannur, Kannur, Kerala. Completely controlled and managed by Shihab Rahman JP (Content Creator, Cameraman &amp; Editor).
Team Members &amp; Crew Details / അണിയറപ്രവർത്തകർ:
1. Shihab Rahman JP – Channel Controller, Content Creator, Cameraman &amp; Editor (ചാനൽ നിയന്ത്രിക്കുന്നയാൾ, കണ്ടന്റ് ക്രിയേറ്റർ, ക്യാമറാമാൻ &amp; എഡിറ്റർ)
2. Shakheer Keechery (ഷക്കീർ കീച്ചേരി) – Team Member &amp; Creator
3. Aswathi Rameesh (അശ്വതി രമേശ്) – Actress / Collaborator
4. Tanveer Kayani (തൻവീർ കായണി) – Team Member &amp; Creator
5. Ismail Kayani (ഇസ്മായിൽ കായണി) – Team Member &amp; Creator
6. Ayyub Muthiyanga (അയ്യൂബ് മുതിയങ്ങാ) – Team Member &amp; Creator
ചാനലിനെക്കുറിച്ച് (About the Channel):
കേരളത്തിലെ കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ മട്ടന്നൂർ കേന്ദ്രീകരിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു പ്രമുഖ ഡിജിറ്റൽ കണ്ടന്റ് പ്ലാറ്റ്‌ഫോമാണ് ജെ പി മട്ടന്നൂർ മീഡിയ (JP MATTANNUR MEDIA). യൂട്യൂബ്, ഫേസ്ബുക്ക്, ഇൻസ്റ്റാഗ്രാം തുടങ്ങിയ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളിൽ സജീവമായ ഈ ചാനൽ പൂർണ്ണമായും നിയന്ത്രിക്കുന്നത് ശിഹാബ് റഹ്മാൻ ജെ.പിയാണ്. അദ്ദേഹത്തോടൊപ്പം ഷക്കീർ കീച്ചേരി, അശ്വതി രമേശ്, തൻവീർ കയനി, ഇസ്മായിൽ കയനി, അയ്യൂബ് മുതിയങ്ങാ എന്നിവരടങ്ങുന്ന പ്രതിഭാധനരായ അണിയറപ്രവർത്തകരുടെ കൂട്ടായ്മയായാണ് ഈ ചാനൽ മുന്നോട്ട് പോകുന്നത്.
വിനോദ പരിപാടികൾ, കോമഡി സ്കിറ്റുകൾ, വൈകാരിക നിമിഷങ്ങൾ, സാമൂഹിക സന്ദേശങ്ങൾ നൽകുന്ന ഹ്രസ്വചിത്രങ്ങൾ എന്നിവയാണ് ഈ ചാനലിലൂടെ പ്രേക്ഷകരിലേക്ക് എത്തിക്കുന്നത്. 1,30,000-ത്തിലധികം യൂട്യൂബ് സബ്‌സ്‌ക്രൈബറുകളുള്ള ഈ ചാനലിന് സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ വലിയൊരു പ്രേക്ഷകവൃന്ദമുണ്ട്.</text>
      <sha1>rg2drsmoysdejtrabsr79icumkgav0d</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4680536</id>
      <parentid>4680529</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T16:04:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jp mattannur media</username>
        <id>224388</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ Contact number updated</comment>
      <origin>4680536</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3145" sha1="ngy2exzkhsej4pi88b18p1pk1q65i1e" xml:space="preserve">JP MATTANNUR MEDIA (ജെ പി മട്ടന്നൂർ മീഡിയ)
Welcome to JP Mattannur Media, a popular digital media channel based in Mattannur, Kannur, Kerala. Completely controlled and managed by Shihab Rahman JP (Content Creator, Cameraman &amp; Editor).(shihab Rahman contact number 9526116682 )
Team Members &amp; Crew Details / അണിയറപ്രവർത്തകർ:
1. Shihab Rahman JP – Channel Controller, Content Creator, Cameraman &amp; Editor (ചാനൽ നിയന്ത്രിക്കുന്നയാൾ, കണ്ടന്റ് ക്രിയേറ്റർ, ക്യാമറാമാൻ &amp; എഡിറ്റർ)
2. Shakheer Keechery (ഷക്കീർ കീച്ചേരി) – Team Member &amp; Creator
3. Aswathi Rameesh (അശ്വതി രമേശ്) – Actress / Collaborator
4. Tanveer Kayani (തൻവീർ കായണി) – Team Member &amp; Creator
5. Ismail Kayani (ഇസ്മായിൽ കായണി) – Team Member &amp; Creator
6. Ayyub Muthiyanga (അയ്യൂബ് മുതിയങ്ങാ) – Team Member &amp; Creator
ചാനലിനെക്കുറിച്ച് (About the Channel):
കേരളത്തിലെ കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ മട്ടന്നൂർ കേന്ദ്രീകരിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു പ്രമുഖ ഡിജിറ്റൽ കണ്ടന്റ് പ്ലാറ്റ്‌ഫോമാണ് ജെ പി മട്ടന്നൂർ മീഡിയ (JP MATTANNUR MEDIA). യൂട്യൂബ്, ഫേസ്ബുക്ക്, ഇൻസ്റ്റാഗ്രാം തുടങ്ങിയ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളിൽ സജീവമായ ഈ ചാനൽ പൂർണ്ണമായും നിയന്ത്രിക്കുന്നത് ശിഹാബ് റഹ്മാൻ ജെ.പിയാണ്. അദ്ദേഹത്തോടൊപ്പം ഷക്കീർ കീച്ചേരി, അശ്വതി രമേശ്, തൻവീർ കയനി, ഇസ്മായിൽ കയനി, അയ്യൂബ് മുതിയങ്ങാ എന്നിവരടങ്ങുന്ന പ്രതിഭാധനരായ അണിയറപ്രവർത്തകരുടെ കൂട്ടായ്മയായാണ് ഈ ചാനൽ മുന്നോട്ട് പോകുന്നത്.
വിനോദ പരിപാടികൾ, കോമഡി സ്കിറ്റുകൾ, വൈകാരിക നിമിഷങ്ങൾ, സാമൂഹിക സന്ദേശങ്ങൾ നൽകുന്ന ഹ്രസ്വചിത്രങ്ങൾ എന്നിവയാണ് ഈ ചാനലിലൂടെ പ്രേക്ഷകരിലേക്ക് എത്തിക്കുന്നത്. 1,30,000-ത്തിലധികം യൂട്യൂബ് സബ്‌സ്‌ക്രൈബറുകളുള്ള ഈ ചാനലിന് സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ വലിയൊരു പ്രേക്ഷകവൃന്ദമുണ്ട്.</text>
      <sha1>ngy2exzkhsej4pi88b18p1pk1q65i1e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ദിണ്ടിഗൽ മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷൻ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>673549</id>
    <revision>
      <id>4680543</id>
      <parentid>4680427</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T16:10:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Adv.tksujith</username>
        <id>4604</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്നാട്ടിലെ നഗരസഭകൾ]] ചേർത്തു [[വിക്കിപീഡിയ:ഹോട്ട്കാറ്റ്|ഹോട്ട്ക്യാറ്റ്]] ഉപയോഗിച്ച്</comment>
      <origin>4680543</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10357" sha1="jnzwmprlyat1e1gp0u37st16mj3i7uf" xml:space="preserve">{{prettyurl|Dindigul Municipal Corporation}}
{{Infobox Legislature|name=ദിണ്ടിഗൽ സിറ്റി മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷൻ|native_name=Tiṇṭukkal Māṉakarāṭci|house_type=മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷൻ|body=ദിണ്ടിഗൽ|leader1_type=[[മേയർ]] &lt;!--IS THIS HOW THE OFFICIAL TITLE SHOULD BE?--&gt;|leader1=ജെ. ഇളമതി &lt;ref&gt;{{Cite web|title=മേയർ|url=https://www.tnurbantree.tn.gov.in/dindigul/whos-who/chairman/|access-date=23 November 2022}}&lt;/ref&gt;|leader2_type=[[Deputy Mayor]]|leader2=എസ്. രാജപ്പ&lt;ref&gt;{{Cite web|title=ഡെപ്യൂട്ടി മേയർ|url=https://www.tnurbantree.tn.gov.in/dindigul/vice-chairman/|access-date=23 November 2022}}&lt;/ref&gt;|leader3_type=[[കമ്മീഷണർ|Corporation Commissioner]]|leader3=എൻ. രവിചന്ദ്രൻ &lt;ref&gt;{{Cite web|title=കോർപ്പറേഷൻ കമ്മീഷണർ|url=https://www.tnurbantree.tn.gov.in/dindigul/commissioner/|access-date=23 November 2022}}&lt;/ref&gt;|leader4_type=[[ജില്ലാ കളക്ടർ]]|leader4=എം.എൻ. പൂങ്കൊടി &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Who's who|url=https://dindigul.nic.in/about-district/whos-who/|access-date=23 November 2022}}&lt;/ref&gt;|seats=48|meeting_place=ദിണ്ടിഗൽ സിറ്റി മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷൻ ഓഫീസ്, മെയിൻ റോഡ്, ഡിണ്ടിഗൽ|structure1=|structure1_res=48|structure2=|structure2_res=|political_groups1='''[[Government]] (33)'''&lt;br&gt;
*'''[[Secular Progressive Alliance|SPA]] (33)'''
:*{{Color box|{{Party color|Dravida Munnetra Kazhagam}}}} [[Dravida Munnetra Kazhagam|DMK]] (30)

'''[[Opposition (politics)|Opposition]] (12)'''
*'''[[Secular Social Justice Victory Alliance|SSJVA]] (6)'''
:*{{Color box|{{Party color|Indian National Congress}}}} [[Indian National Congress|INC]] (2)
:*{{Color box|{{Party color|Indian Union Muslim League}}}} [[Indian Union Muslim League|IUML]] (1)
:*{{Color box|{{Party color|Viduthalai Chiruthaigal Katchi}}}} [[Viduthalai Chiruthaigal Katchi|VCK]] (3)
:*{{Color box|{{Party color|CPI(M)}}}} [[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] (3)
'''Others (11)'''
*'''[[AIADMK-led Alliance]] (6)'''
:*{{Color box|{{Party color|All India Anna Dravida Munnetra Kazhagam}}}} [[All India Anna Dravida Munnetra Kazhagam|AIADMK]] (5)
:*{{Color box|{{Party color|Bharatiya Janata Party}}}} [[Bharatiya Janata Party|BJP]] (1)
*{{Color box|{{Party color|Amma Makkal Munnettra Kazagam}}}} [[Independent politician|IND]] (5)|footnotes=|session_res=240px|last_election1=[[2022 Tamil Nadu local elections|2022]]|next_election1=[[2027 Tamil Nadu local body elections|2027]]|website={{URL|www.tnurbantree.tn.gov.in/dindigul/|Dindigul Municipal Corporation}}&lt;br&gt;{{URL|dindigul.tn.nic.in/home.html|Dindigul District}}|party1=&lt;nowiki&gt;[ദ്രാവിഡ മുന്നേറ്റ കഴകം|DMK]]&lt;/nowiki&gt;|election1=[[2022 Tamil Nadu urban local body elections|4 March 2022]]|party2=[[ദ്രാവിഡ മുന്നേറ്റ കഴകം|DMK]]|election2=[[2022 Tamil Nadu urban local body elections|4 March 2022]]|foundation=19 ഫെബ്രുവരി 2014|coa_pic=|coa_res=250px}}

[[ഇന്ത്യ]]&lt;nowiki/&gt;യിലെ [[ദിണ്ടിഗൽ]] നഗരം ഭരിക്കുന്ന ഒരു തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനമാണ് '''ദിണ്ടിഗൽ സിറ്റി മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷൻ'''. ആകെ 48 വാർഡുകൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഈ കോർപ്പറേഷൻ, നഗരത്തിലെ ഓരോ വാർഡുകളെയും പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന  48 കൌൺസിലർമാരാൽ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട ചെയർപേഴ്സിൻ്റെയും അദ്ദേഹത്തെ സഹായിക്കുന്ന ഡെപ്യൂട്ടി ചെയർപേഴ്സണും നേതൃത്വത്തിലാണ് ഭരണം നടത്തുന്നത്.

2014 ഫെബ്രുവരി 19ന്  മുഖ്യമന്ത്രി [[ജെ. ജയലളിത]] ഡിണ്ടിഗൽ സ്പെഷ്യൽ ഗ്രേഡ് മുനിസിപ്പാലിറ്റിയെ  ദിണ്ടിഗൾ സിറ്റി മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷനായി ഉയർത്തിയാണ് ഈ കോർപ്പറേഷൻ തമിഴ്നാട് സർക്കാർ രൂപീകരിച്ചത്.&lt;ref name=&quot;upgraded&quot;&gt;{{Cite web|url=http://news.chennaionline.com/chennai/Thanjavur--Dindigul-to-be-upgraded-as-City-Corporations/e665780a-8be1-41ad-8997-20fe45d5815d.col|title=Thanjavur and Dindigul to be upgraded as City Municipal Corporations|access-date=10 April 2013|publisher=Chennaionline.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20130415232536/http://news.chennaionline.com/chennai/Thanjavur--Dindigul-to-be-upgraded-as-City-Corporations/e665780a-8be1-41ad-8997-20fe45d5815d.col|archive-date=15 April 2013}}&lt;/ref&gt;  

1866 നവംബർ 1-ന് ഡിണ്ടിഗൽ പട്ടണം ഒരു മുനിസിപ്പാലിറ്റിയായി മാറി. 1988 ജനുവരി 14ന് ദിണ്ടിഗൽ മുനിസിപ്പാലിറ്റി സ്പെഷ്യൽ ഗ്രേഡ് മുനിസിപ്പാലിറ്റിയായി മാറി. ആദിയന്തു, ബാലകൃഷ്ണപുരം, ചെട്ടിനായ്ക്കൻപട്ടി, കുരുമ്പപട്ടി, മുള്ളിപാടി, പല്ലപ്പട്ടി, സീലാപാടി, തൊട്ടനുത്ത് എന്നീ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകൾ ദിണ്ടിഗൽ സിറ്റി മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷനുമായി കൂട്ടിച്ചേർത്തു.

== ഭൂപ്രകൃതി ==
[[File:Dindigul1.JPG|250px|thumb|ദിണ്ഡിഗൽ കോട്ടയിൽ നിന്നുള്ള തടാകത്തിന്റെയും നെൽവയലുകളുടെയും ദൃശ്യം]]

ദിണ്ഡിഗൽ {{Coord|10.35|N|77.95|E|}} അക്ഷാംശ-രേഖാംശങ്ങളിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് ശരാശരി 265 മീറ്റർ (869 അടി) ഉയരമുണ്ട്. ദിണ്ഡിഗൽ ജില്ലയിലുള്ള ഈ നഗരം [[ചെന്നൈ|ചെന്നൈയിൽ]] നിന്ന് 420 കിലോമീറ്ററും (260 മൈൽ) [[തൃശ്ശിനാപ്പള്ളി|തിരുച്ചിറപ്പള്ളിയിൽ]] നിന്ന് 100 കിലോമീറ്റർ (62 മൈൽ) തെക്കുപടിഞ്ഞാറായുമാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. സിറുമലൈ കുന്നുകളുടെ അടവാരത്തിലാണ് ദിണ്ഡിഗൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. സമതലങ്ങളും കുന്നുകളും നിറഞ്ഞതാണ് ഇവിടുത്തെ ഭൂപ്രകൃതി. ഈ വ്യത്യാസം കാലാവസ്ഥയിലും മാറ്റങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുന്നു. ഈ നഗരത്തിലും പരിസരപ്രദേശങ്ങളിലും ശ്രദ്ധേയമായ ധാതുവിഭവങ്ങളൊന്നുമില്ല. ഇവിടുത്തെ മണ്ണ് നേർത്ത പാളികളുള്ളതാണ്; പ്രധാനമായും കറുത്ത കളിമണ്ണും ചുവന്ന മണ്ണും കലർന്ന മണ്ണാണ് ഇവിടെയുള്ളത്.

മാർച്ച് മുതൽ ജൂലൈ വരെ വേനൽക്കാലം അനുഭവപ്പെടുന്ന ഇവിടെ ഡിസംബർ മുതൽ ജനുവരി വരെയാണ് തണുപ്പുകാലം. വേനൽക്കാലത്ത് ഇവിടുത്തെ താപനില പരമാവധി 37 °C (99 °F) മുതൽ കുറഞ്ഞത് 27 °C (81 °F) വരെയും, തണുപ്പുകാലത്ത് പരമാവധി 26 °C (79 °F) മുതൽ കുറഞ്ഞത് 16 °C (61 °F) വരെയുമാണ്. ദിണ്ഡിഗലിൽ പ്രതിവർഷം ശരാശരി 812 മില്ലീമീറ്റർ (32.0 ഇഞ്ച്) മഴ ലഭിക്കുന്നു. ജൂൺ മുതൽ ഓഗസ്റ്റ് വരെ നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ മൺസൂണിൽ കുറഞ്ഞ മഴ മാത്രമാണ് ഇവിടെ ലഭിക്കുന്നത്. പ്രധാനമായും ഒക്ടോബർ, നവംബർ, ഡിസംബർ മാസങ്ങളിലെ വടക്കുകിഴക്കൻ മൺസൂൺ (തുലാവർഷം) കാലത്താണ് ഇവിടെ കൂടുതൽ മഴ ലഭിക്കുന്നത്. &lt;ref name=&quot;about&quot;&gt;{{cite web |title=About city |url=http://municipality.tn.gov.in/dindigul/abcity_city.htm |publisher=Dindigul municipality |access-date=2012-12-29 |year=2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090516191211/http://municipality.tn.gov.in/Dindigul/abcity_city.htm |archive-date=2009-05-16 }}&lt;/ref&gt;

== അവലംബം ==
&lt;templatestyles src=&quot;Reflist/styles.css&quot; /&gt;{{Reflist}}{{Municipalities of Tamil Nadu}}{{Dindigul district}}{{Dindigul Block}}

[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌നാട്ടിലെ മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷനുകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്നാട്ടിലെ നഗരസഭകൾ]]</text>
      <sha1>jnzwmprlyat1e1gp0u37st16mj3i7uf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4680544</id>
      <parentid>4680543</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T16:11:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Adv.tksujith</username>
        <id>4604</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ നഗരസഭകൾ]] ചേർത്തു [[വിക്കിപീഡിയ:ഹോട്ട്കാറ്റ്|ഹോട്ട്ക്യാറ്റ്]] ഉപയോഗിച്ച്</comment>
      <origin>4680544</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10433" sha1="1mikzkad12gxjgn46xpn867ff74ua06" xml:space="preserve">{{prettyurl|Dindigul Municipal Corporation}}
{{Infobox Legislature|name=ദിണ്ടിഗൽ സിറ്റി മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷൻ|native_name=Tiṇṭukkal Māṉakarāṭci|house_type=മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷൻ|body=ദിണ്ടിഗൽ|leader1_type=[[മേയർ]] &lt;!--IS THIS HOW THE OFFICIAL TITLE SHOULD BE?--&gt;|leader1=ജെ. ഇളമതി &lt;ref&gt;{{Cite web|title=മേയർ|url=https://www.tnurbantree.tn.gov.in/dindigul/whos-who/chairman/|access-date=23 November 2022}}&lt;/ref&gt;|leader2_type=[[Deputy Mayor]]|leader2=എസ്. രാജപ്പ&lt;ref&gt;{{Cite web|title=ഡെപ്യൂട്ടി മേയർ|url=https://www.tnurbantree.tn.gov.in/dindigul/vice-chairman/|access-date=23 November 2022}}&lt;/ref&gt;|leader3_type=[[കമ്മീഷണർ|Corporation Commissioner]]|leader3=എൻ. രവിചന്ദ്രൻ &lt;ref&gt;{{Cite web|title=കോർപ്പറേഷൻ കമ്മീഷണർ|url=https://www.tnurbantree.tn.gov.in/dindigul/commissioner/|access-date=23 November 2022}}&lt;/ref&gt;|leader4_type=[[ജില്ലാ കളക്ടർ]]|leader4=എം.എൻ. പൂങ്കൊടി &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Who's who|url=https://dindigul.nic.in/about-district/whos-who/|access-date=23 November 2022}}&lt;/ref&gt;|seats=48|meeting_place=ദിണ്ടിഗൽ സിറ്റി മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷൻ ഓഫീസ്, മെയിൻ റോഡ്, ഡിണ്ടിഗൽ|structure1=|structure1_res=48|structure2=|structure2_res=|political_groups1='''[[Government]] (33)'''&lt;br&gt;
*'''[[Secular Progressive Alliance|SPA]] (33)'''
:*{{Color box|{{Party color|Dravida Munnetra Kazhagam}}}} [[Dravida Munnetra Kazhagam|DMK]] (30)

'''[[Opposition (politics)|Opposition]] (12)'''
*'''[[Secular Social Justice Victory Alliance|SSJVA]] (6)'''
:*{{Color box|{{Party color|Indian National Congress}}}} [[Indian National Congress|INC]] (2)
:*{{Color box|{{Party color|Indian Union Muslim League}}}} [[Indian Union Muslim League|IUML]] (1)
:*{{Color box|{{Party color|Viduthalai Chiruthaigal Katchi}}}} [[Viduthalai Chiruthaigal Katchi|VCK]] (3)
:*{{Color box|{{Party color|CPI(M)}}}} [[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] (3)
'''Others (11)'''
*'''[[AIADMK-led Alliance]] (6)'''
:*{{Color box|{{Party color|All India Anna Dravida Munnetra Kazhagam}}}} [[All India Anna Dravida Munnetra Kazhagam|AIADMK]] (5)
:*{{Color box|{{Party color|Bharatiya Janata Party}}}} [[Bharatiya Janata Party|BJP]] (1)
*{{Color box|{{Party color|Amma Makkal Munnettra Kazagam}}}} [[Independent politician|IND]] (5)|footnotes=|session_res=240px|last_election1=[[2022 Tamil Nadu local elections|2022]]|next_election1=[[2027 Tamil Nadu local body elections|2027]]|website={{URL|www.tnurbantree.tn.gov.in/dindigul/|Dindigul Municipal Corporation}}&lt;br&gt;{{URL|dindigul.tn.nic.in/home.html|Dindigul District}}|party1=&lt;nowiki&gt;[ദ്രാവിഡ മുന്നേറ്റ കഴകം|DMK]]&lt;/nowiki&gt;|election1=[[2022 Tamil Nadu urban local body elections|4 March 2022]]|party2=[[ദ്രാവിഡ മുന്നേറ്റ കഴകം|DMK]]|election2=[[2022 Tamil Nadu urban local body elections|4 March 2022]]|foundation=19 ഫെബ്രുവരി 2014|coa_pic=|coa_res=250px}}

[[ഇന്ത്യ]]&lt;nowiki/&gt;യിലെ [[ദിണ്ടിഗൽ]] നഗരം ഭരിക്കുന്ന ഒരു തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനമാണ് '''ദിണ്ടിഗൽ സിറ്റി മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷൻ'''. ആകെ 48 വാർഡുകൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഈ കോർപ്പറേഷൻ, നഗരത്തിലെ ഓരോ വാർഡുകളെയും പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന  48 കൌൺസിലർമാരാൽ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട ചെയർപേഴ്സിൻ്റെയും അദ്ദേഹത്തെ സഹായിക്കുന്ന ഡെപ്യൂട്ടി ചെയർപേഴ്സണും നേതൃത്വത്തിലാണ് ഭരണം നടത്തുന്നത്.

2014 ഫെബ്രുവരി 19ന്  മുഖ്യമന്ത്രി [[ജെ. ജയലളിത]] ഡിണ്ടിഗൽ സ്പെഷ്യൽ ഗ്രേഡ് മുനിസിപ്പാലിറ്റിയെ  ദിണ്ടിഗൾ സിറ്റി മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷനായി ഉയർത്തിയാണ് ഈ കോർപ്പറേഷൻ തമിഴ്നാട് സർക്കാർ രൂപീകരിച്ചത്.&lt;ref name=&quot;upgraded&quot;&gt;{{Cite web|url=http://news.chennaionline.com/chennai/Thanjavur--Dindigul-to-be-upgraded-as-City-Corporations/e665780a-8be1-41ad-8997-20fe45d5815d.col|title=Thanjavur and Dindigul to be upgraded as City Municipal Corporations|access-date=10 April 2013|publisher=Chennaionline.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20130415232536/http://news.chennaionline.com/chennai/Thanjavur--Dindigul-to-be-upgraded-as-City-Corporations/e665780a-8be1-41ad-8997-20fe45d5815d.col|archive-date=15 April 2013}}&lt;/ref&gt;  

1866 നവംബർ 1-ന് ഡിണ്ടിഗൽ പട്ടണം ഒരു മുനിസിപ്പാലിറ്റിയായി മാറി. 1988 ജനുവരി 14ന് ദിണ്ടിഗൽ മുനിസിപ്പാലിറ്റി സ്പെഷ്യൽ ഗ്രേഡ് മുനിസിപ്പാലിറ്റിയായി മാറി. ആദിയന്തു, ബാലകൃഷ്ണപുരം, ചെട്ടിനായ്ക്കൻപട്ടി, കുരുമ്പപട്ടി, മുള്ളിപാടി, പല്ലപ്പട്ടി, സീലാപാടി, തൊട്ടനുത്ത് എന്നീ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകൾ ദിണ്ടിഗൽ സിറ്റി മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷനുമായി കൂട്ടിച്ചേർത്തു.

== ഭൂപ്രകൃതി ==
[[File:Dindigul1.JPG|250px|thumb|ദിണ്ഡിഗൽ കോട്ടയിൽ നിന്നുള്ള തടാകത്തിന്റെയും നെൽവയലുകളുടെയും ദൃശ്യം]]

ദിണ്ഡിഗൽ {{Coord|10.35|N|77.95|E|}} അക്ഷാംശ-രേഖാംശങ്ങളിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് ശരാശരി 265 മീറ്റർ (869 അടി) ഉയരമുണ്ട്. ദിണ്ഡിഗൽ ജില്ലയിലുള്ള ഈ നഗരം [[ചെന്നൈ|ചെന്നൈയിൽ]] നിന്ന് 420 കിലോമീറ്ററും (260 മൈൽ) [[തൃശ്ശിനാപ്പള്ളി|തിരുച്ചിറപ്പള്ളിയിൽ]] നിന്ന് 100 കിലോമീറ്റർ (62 മൈൽ) തെക്കുപടിഞ്ഞാറായുമാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. സിറുമലൈ കുന്നുകളുടെ അടവാരത്തിലാണ് ദിണ്ഡിഗൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. സമതലങ്ങളും കുന്നുകളും നിറഞ്ഞതാണ് ഇവിടുത്തെ ഭൂപ്രകൃതി. ഈ വ്യത്യാസം കാലാവസ്ഥയിലും മാറ്റങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുന്നു. ഈ നഗരത്തിലും പരിസരപ്രദേശങ്ങളിലും ശ്രദ്ധേയമായ ധാതുവിഭവങ്ങളൊന്നുമില്ല. ഇവിടുത്തെ മണ്ണ് നേർത്ത പാളികളുള്ളതാണ്; പ്രധാനമായും കറുത്ത കളിമണ്ണും ചുവന്ന മണ്ണും കലർന്ന മണ്ണാണ് ഇവിടെയുള്ളത്.

മാർച്ച് മുതൽ ജൂലൈ വരെ വേനൽക്കാലം അനുഭവപ്പെടുന്ന ഇവിടെ ഡിസംബർ മുതൽ ജനുവരി വരെയാണ് തണുപ്പുകാലം. വേനൽക്കാലത്ത് ഇവിടുത്തെ താപനില പരമാവധി 37 °C (99 °F) മുതൽ കുറഞ്ഞത് 27 °C (81 °F) വരെയും, തണുപ്പുകാലത്ത് പരമാവധി 26 °C (79 °F) മുതൽ കുറഞ്ഞത് 16 °C (61 °F) വരെയുമാണ്. ദിണ്ഡിഗലിൽ പ്രതിവർഷം ശരാശരി 812 മില്ലീമീറ്റർ (32.0 ഇഞ്ച്) മഴ ലഭിക്കുന്നു. ജൂൺ മുതൽ ഓഗസ്റ്റ് വരെ നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ മൺസൂണിൽ കുറഞ്ഞ മഴ മാത്രമാണ് ഇവിടെ ലഭിക്കുന്നത്. പ്രധാനമായും ഒക്ടോബർ, നവംബർ, ഡിസംബർ മാസങ്ങളിലെ വടക്കുകിഴക്കൻ മൺസൂൺ (തുലാവർഷം) കാലത്താണ് ഇവിടെ കൂടുതൽ മഴ ലഭിക്കുന്നത്. &lt;ref name=&quot;about&quot;&gt;{{cite web |title=About city |url=http://municipality.tn.gov.in/dindigul/abcity_city.htm |publisher=Dindigul municipality |access-date=2012-12-29 |year=2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090516191211/http://municipality.tn.gov.in/Dindigul/abcity_city.htm |archive-date=2009-05-16 }}&lt;/ref&gt;

== അവലംബം ==
&lt;templatestyles src=&quot;Reflist/styles.css&quot; /&gt;{{Reflist}}{{Municipalities of Tamil Nadu}}{{Dindigul district}}{{Dindigul Block}}

[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌നാട്ടിലെ മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷനുകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്നാട്ടിലെ നഗരസഭകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ നഗരസഭകൾ]]</text>
      <sha1>1mikzkad12gxjgn46xpn867ff74ua06</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ദേവ (സംഗീത സംവിധായകൻ)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>673564</id>
    <revision>
      <id>4680514</id>
      <parentid>4680507</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T12:49:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4680514</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19659" sha1="igypl7xrx9uqudcz0c854ndvpkc51yq" xml:space="preserve">{{Infobox person
| honorific_prefix   = 
| name               = ദേവ
| honorific_suffix   = തേനിസൈ തെൻട്രൽ
| native_name        = 
| native_name_lang   = 
| image              = Deva Music Director.jpg
| image_size         = 
| alt                = 
| caption            = ദേവ 2024-ൽ
| birth_name         = ദേവനേശൻ ചൊക്കലിംഗം
| alias              = {{unbulleted list|Thenisai Thendral|Godfather of Gaana}}
| birth_date         = {{birth date|df=yes|1950|11|20}}
| birth_place        = [[മൈലാപ്പൂർ]], മദ്രാസ്, മദ്രാസ് സംസ്ഥാനം, ഇന്ത്യ
| death_date         = {{death date and age|df=yes|2026|10|17|1950|11|20}}
| death_place        = [[ചെന്നൈ]], തമിഴ്‌നാട്, ഇന്ത്യ
| death_cause        = [[ഹൃദയസ്തംഭനം]]
| instrument         = Vocals, guitar, keyboard, [[Pump organ|harmonium]], piano
| body_discovered    = 
| resting_place      = ചക്രമല്ലൂർ, റാണിപ്പേട്ട് ജില്ല.
| resting_place_coordinates = 
| monuments          = 
| residence          = 
| nationality        = {{ind}}
| other_names        = 
| ethnicity          = 
| citizenship        = {{ind}}
| education          = 
| alma_mater         = 
| Instrument         = Vocals, guitar, keyboard, [[Pump organ|harmonium]], piano
| Voice_type         = 
| Genre              = 
| occupation         = [[സംഗീതം|സംഗീതസംവിധായകൻ]]
| years_active       = 1988–2026
| works              = [[Deva discography|List of works]]
| employer           = 
| organization       = 
| agent              = 
| known_for          = [[ചലച്ചിത്രം|ചലച്ചിത്ര]] [[സംഗീതം|സംഗീതസംവിധായകൻ]]
| notable_works      = 
| religion           = [[ഹിന്ദുമതം]]
| denomination       = 
| spouse             = ജയ
| partner            = 
| children           = ശ്രീകാന്ത് ദേവ ഉൾപ്പെടെ 4
| parents            = എം.സി.ചൊക്കലിംഗം, &lt;br&gt; കൃഷ്ണവേണി.
| relatives          = 
| school             = 
| callsign           = 
| awards             = 
| signature          = 
| signature_alt      = 
| signature_size     = 
| module             = 
| module2            = 
| module3            = 
| module4            = 
| module5            = 
| module6            = 
| website            = 
| footnotes          = 
| box_width          = 
}}

തമിഴ് ചലച്ചിത്രരംഗത്ത് പ്രവർത്തിച്ചിരുന്ന ഒരു സംഗീതസംവിധായകനും ഗായകനുമായിരുന്നു '''ദേവ''' എന്നറിയപ്പെടുന്ന '''ദേവനേശൻ ചൊക്കലിംഗം''' (ജീവിതകാലം, 20 നവംബർ 1950 – 17 ഒക്ടോബർ 2026). നാല് പതിറ്റാണ്ടോളം നീണ്ടുനിന്ന തന്റെ ഔദ്യോഗിക ജീവിതത്തിനിടയിൽ, തമിഴ്, കന്നഡ, തെലുങ്ക്, മലയാളം ഭാഷകളിലുള്ള നിരവധി ചലച്ചിത്രങ്ങൾക്ക് അദ്ദേഹം ഗാനങ്ങൾ ചിട്ടപ്പെടുത്തുകയും പശ്ചാത്തല സംഗീതം ഒരുക്കുകയും ചെയ്തു.

400-ലധികം സിനിമകൾക്ക് ദേവ സംഗീതം നൽകിയിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;funeral&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.thehindu.com/entertainment/music/tamil-music-director-singer-deva-passes-away-funeral-rites-condolences-tributes-songs-live-updates/article71595646.ece|title=Deva, veteran music composer's funeral highlights|accessdate=18 October 2026|date=18 October 2026|work=The Hindu}}&lt;/ref&gt; ഇന്ത്യൻ മുഖ്യധാരാ സിനിമകളിൽ '''ഗാന''&lt;nowiki/&gt;' എന്നറിപ്പെടുന്ന സംഗീത ശാഖ കൊണ്ടുവന്നതിൽ അദ്ദേഹം വലിയ പങ്കുവഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. '&lt;nowiki/&gt;''ഗാന സംഗീതത്തിന്റെ ഗോഡ്ഫാദർ''&lt;nowiki/&gt;', '&lt;nowiki/&gt;''തേനിസൈ തെൻട്രൽ''&lt;nowiki/&gt;' എന്നീ അപരനാമങ്ങളിലും  അദ്ദേഹം അറിയപ്പെടുന്നു. ഗാന സംഗീത ശാഖയിലെ സംഭാവനകൾക്ക് പേരുകേട്ടയാളാണെങ്കിലും, മെലഡി ഗാനങ്ങൾ ഒരുക്കുന്നതിലും ദേവ പ്രശസ്തനായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;TOI&quot;&gt;{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/deva-passes-away-jailer-2-star-rajinikanth-pays-last-respects-vijay-consoles-composers-family-during-final-visit/articleshow/135011191.cms?utm_source=TOIHP_Wap&amp;utm_medium=Referral&amp;utm_campaign=TOI_ENT|title=Deva passes away|accessdate=17 October 2026|date=17 October 2026|publisher=Times of India}}&lt;/ref&gt;

== ആദ്യകാലം ==
1950 നവംബർ 20-ന് [[ചെന്നൈ|മദ്രാസിലെ]] മൈലാപ്പൂർ പട്ടണത്തിൽ എം.സി.ചൊക്കലിംഗത്തിൻ്റെയും കൃഷ്ണവേണിയുടെയും മകനായി ദേവനേശൻ ചൊക്കലിംഗം  ജനിച്ചത്.&lt;ref name=&quot;dinakaran&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.dinakaran.com/cinema/english/cinebio/28-12-99/Deva.htm|title=dinakaran|access-date=20 July 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20010111211000/http://www.dinakaran.com/cinema/english/cinebio/28-12-99/Deva.htm|archive-date=11 January 2001|author=DINAKARAN dinakaran.com|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; പൊതുവേദികളിലെ അവതരണങ്ങൾ കണ്ടതിലൂടെ സംഗീതത്തോട് താൽപ്പര്യം തോന്നിയ അദ്ദേഹം, പിന്നീട് തമിഴ് നാടകരംഗത്ത് പ്രവർത്തിക്കുമ്പോൾ സ്വയം ഹാർമോണിയം വായിക്കാൻ പഠിച്ചു.&lt;ref name=&quot;NDTV&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.ndtv.com/entertainment/deva-the-composer-who-took-chennai-s-gaana-music-to-mainstream-cinema-dies-at-75-12198782|title=Veteran Tamil Music Composer Deva Dies At 75, Rajinikanth Pays Last Respects|accessdate=17 October 2026|date=17 October 2026|publisher=NDTV}}&lt;/ref&gt; കാമേഷ്, രാജാമണി തുടങ്ങിയ നാടക സംഗീതജ്ഞരുമായി സഹകരിച്ചിരുന്ന അദ്ദേഹം; ഒരു കലാകാരനായി മാറുന്നതിന് മുൻപ്, സംഗീതവുമായി നേരിട്ട് ബന്ധമില്ലാത്ത ജോലികളാണ് തുടക്കത്തിൽ ചെയ്തിരുന്നത്.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://telugurise.com/en/music-director-deva-biography-1950-2026-life-story|title=Music Director Deva (1950-2026)|accessdate=17 October 2026|date=17 October 2026|publisher=Telugu Rise}}&lt;/ref&gt;

== ഔദ്യോഗിക ജീവിതം ==
1973-ൽ, സംഗീതസംവിധായകൻ ചന്ദ്രബോസിനൊപ്പം ചേർന്ന് അദ്ദേഹം ഒരു സംഗീത സംഘത്തിന് തുടക്കമിട്ടു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://scroll.in/reel/883765/how-tamil-composer-deva-churned-out-the-hits-a-film-song-should-immediately-register-with-people|title=How Tamil composer Deva rolled out the hits: 'A film song should immediately register with people'|access-date=29 April 2026|last=Yamunan|first=Sruthisagar|date=24 June 2018|website=Scroll.in|language=en}}&lt;/ref&gt; സിനിമയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചില പ്രാരംഭ സംരംഭങ്ങളിൽ ഭാഗികമായി സഹകരിച്ച ശേഷം, ദേവ കുറച്ചു കാലത്തേക്ക് സിനിമാരംഗത്തുനിന്ന് വിട്ടുനിന്നു. ഈ കാലയളവിൽ അദ്ദേഹം ദൂരദർശൻ പൊതിഗൈ ചാനലിൽ പ്രവർത്തിക്കുകയും, 'വയലും വാഴ്വും' എന്ന പരിപാടിക്കായി ഗാനങ്ങൾ ചിട്ടപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;kalki2&quot;&gt;{{cite magazine|url=https://archive.org/download/kalki1996-01-21/kalki1996-01-21.pdf|title=சினிமா உலகம் பணத்தை மதிக்கிறது!|date=21 January 1996|last=ஒளரங்கசீப்|magazine=[[Kalki (magazine)|Kalki]]|language=Ta|pages=6–8|access-date=18 May 2023}}&lt;/ref&gt; ഇളയരാജയുടെയും ഗുരുവായിരുന്ന ധൻരാജ് മാസ്റ്ററുടെ കീഴിൽ പിയാനോ അഭ്യസിച്ച അദ്ദേഹം ജെ. ബി. കൃഷ്ണയുടെ കീഴിൽ ഹാർമോണിയം ഉപയോഗിച്ച് ഇന്ത്യൻ ശാസ്ത്രീയ സംഗീതവും പഠിച്ചു. 1980-കളോടെ ഭക്തിഗാന ആൽബങ്ങൾ ചിട്ടപ്പെടുത്താൻ തുടങ്ങിയ അദ്ദേഹം ഇത്തരത്തിലുള്ള നൂറുകണക്കിന് ആൽബങ്ങൾ പുറത്തിറക്കി. ഇക്കാലത്ത് ദേവയുടെ സഹോദരന്മാരായ സബേഷും മുരളിയും ഇളയരാജയുടെയും മറ്റ് സംഗീത സംവിധായകരുടെയും സംഗീത സംഘങ്ങളിൽ വാദ്യോപകരണ വിദഗ്ധരായി പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://tamil.oneindia.com/television/music-composer-m-c-sabesh-brother-of-deva-passes-away-at-68-in-chennai-he-last-interview-viral-744987.html|title=தேவா அண்ணனுக்கு நாங்க முதுகெலும்பாய் இருந்தோம்! 10 ரூபாய் சம்பளம்! மறைந்த சபேஷ், கடைசி பேட்டியில் உருக்கம்|access-date=29 April 2026|last=Vasanthi|first=V.|date=23 October 2025|website=tamil.oneindia.com|language=ta}}&lt;/ref&gt; അദ്ദേഹത്തെ ചലച്ചിത്ര മേഖലയിലേക്ക് കൊണ്ടുവരുന്നതിൽ അവർ നിർണായക പങ്കുവഹിച്ചു. തന്റെ സംഗീതജീവിതത്തിന് സഹോദരന്മാരാണ് കാരണമെന്ന് പലപ്പോഴും പറയാറുണ്ടായിരുന്ന ദേവ; ഒരു സംഗീതസംവിധായകനെന്ന നിലയിൽ തനിക്ക് ലഭിച്ച അംഗീകാരം അവരുടെ പിന്തുണയുമായും സഹകരണവുമായും അടുത്ത ബന്ധമുള്ളതാണെന്ന് വ്യക്തമാക്കി.&lt;ref&gt;{{Cite news|date=10 November 2025|title=Deva breaks down remembering brother Sabesh; credits siblings for his musical journey, says 'He never shared his pain'|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/deva-breaks-down-remembering-brother-sabesh-credits-siblings-for-his-musical-journey-says-he-never-shared-his-pain/articleshow/125222610.cms|access-date=29 April 2026|work=The Times of India|issn=0971-8257}}&lt;/ref&gt;

1985-ൽ തിരുവെർക്കാട് ക്ഷേത്രത്തിൽ നടന്ന ഒരു ആദരിക്കൽ ചടങ്ങ് ദേവയുടെ ഔദ്യോഗിക ജീവിതത്തിൽ ഒരു വഴിത്തിരിവായ

യി മാറി. ഭക്തിരസ പ്രധാനമായ നിരവധി ആൽബങ്ങൾക്ക് സംഗീതം നൽകിയതിന് ദേവയെ ആദരിക്കുന്നതിനായി സംഘടിപ്പിച്ച ആ ചടങ്ങിൽ, പ്രഗത്ഭ സംഗീതസംവിധായകൻ [[എം.എസ്. വിശ്വനാഥൻ|എം. എസ്. വിശ്വനാഥൻ]] അദ്ദേഹത്തിന്റെ സൃഷ്ടികളെ പരസ്യമായി പ്രശംസിച്ചു. തുടർന്ന് ചടങ്ങിൽ സംസാരിക്കവെ, സിനിമയിൽ വലിയ സ്വാധീനം ചെലുത്താൻ കഴിവുള്ള ഒരു വ്യക്തിയാണ് ദേവയെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയ വിശ്വനാഥൻ, അദ്ദേഹത്തിന് ചലച്ചിത്രരംഗത്ത് അവസരങ്ങൾ നൽകണമെന്നും സിനിമാ പ്രവർത്തകരോട് അഭ്യർത്ഥിച്ചു. കൂടാതെ, 'തേനിസൈ തെൻട്രൽ' (&quot;മധുര സംഗീതത്തിന്റെ കാറ്റ്&quot;) എന്ന വിശേഷണവും അദ്ദേഹം ദേവയ്ക്ക് നൽകി..&lt;ref&gt;{{Cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=RNeZ0TFhLqI|title=Music Director Deva About MSV {{!}} Deva {{!}} Manathodu Mano {{!}} Music Composer Deva {{!}} MSV {{!}} Jaya Max|date=1 February 2025|last=Jaya Max|access-date=29 April 2026|via=YouTube}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=P9th6WbCH8s|title=ஒரு ரசிகன் தான் கலைஞன் ஆக முடியும் {{!}} M. S. Viswanathan Interview Part 1{{!}} Deva {{!}} Jaya TV|date=20 May 2025|last=Jaya TV|access-date=29 April 2026|via=YouTube}}&lt;/ref&gt;

== വ്യക്തിജീവിതവും മരണവും ==
ജയയാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭാര്യ. രണ്ട് പെൺമക്കൾ ഉൾപ്പെടെ നാല് കുട്ടികളാണ് അദ്ദേഹത്തിനുണ്ടായിരുന്നത്. അവരിൽ ഒരു മകനായ ശ്രീകാന്ത് ദേവ ഒരു സംഗീത സംവിധായകനാണ്.  'എം. കുമരൻ സൺ ഓഫ് മഹാലക്ഷ്മി' പോലുള്ള ചിത്രങ്ങളിലൂടെ ശ്രദ്ധ നേടിയ  ശ്രീകാന്തിന് ഈ ചിത്രം   തമിഴ്‌നാട് സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര പുരസ്‌കാരം നേടിക്കൊടുത്തു. മറ്റുള്ളവർ ക്യാമറകളിൽ നിന്നും അഭിമുഖങ്ങളിൽ നിന്നും അകന്ന്, ശാന്തമായ ജീവിതം നയിക്കുന്നവരാണ്. സംഗീത സംവിധായകരായ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സഹോദരന്മാർ 'സബേഷ്-മുരളി' എന്ന പേരിൽ ഒരു ജോഡിയായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.freemalaysiatoday.com/category/leisure/2026/03/30/deva-naresh-iyer-light-up-penang-with-back-to-back-concerts|title=Deva, Naresh Iyer light up Penang with back-to-back concerts|date=30 March 2026|website=Free Malaysia Today &amp;#124; FMT}}&lt;/ref&gt; അദ്ദേഹത്തിന്റെ സഹോദരീപുത്രനായ ജയ് ഒരു നടനും ഇടയ്ക്കിടെ സംഗീത സംവിധാനം നിർവഹിക്കുന്ന വ്യക്തിയുമാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/tamil/news/2025/Oct/23/composer-sabesh-part-of-sabesh-murali-duo-passes-away|title=Composer MC Sabesan, part of Sabesh-Murali duo, passes away|date=23 October 2025|website=Cinema Express}}&lt;/ref&gt;

2026 ഒക്ടോബർ 17-ന്, 75-ാം വയസ്സിൽ ചെന്നൈയിലെ കോടമ്പാക്കത്തുള്ള സൂര്യ ആശുപത്രിയിൽ വെച്ച് ഹൃദയാഘാതം മൂലമാണ് ദേവ അന്തരിച്ചത്..&lt;ref name=&quot;funeral2&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.thehindu.com/entertainment/music/tamil-music-director-singer-deva-passes-away-funeral-rites-condolences-tributes-songs-live-updates/article71595646.ece|title=Deva, veteran music composer's funeral highlights|accessdate=18 October 2026|date=18 October 2026|work=The Hindu}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;THRobit&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.hollywoodreporterindia.com/features/insight/veteran-music-composer-deva-dies-at-75-popularised-gaana-music-in-tamil-cinema|title=Veteran Music Composer Deva Dies at 75, Popularised Gaana Music in Tamil Cinema|accessdate=17 October 2026|date=17 October 2026|publisher=The Hollywood Reporter}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/thenisai-thendral-devas-final-moments-before-demise-doctor-reveals-details-of-cardiac-arrest-and-last-treatment-to-the-veteran-composer/articleshow/135010315.cms|title='Thenisai Thendral' Deva's final moments before demise: Doctor reveals details of cardiac arrest and last treatment to the veteran composer|access-date=17 October 2026|date=17 October 2026|website=[[The Times of India]]|language=en}}&lt;/ref&gt; പിറ്റേദിവസം ചെന്നൈയിൽ വെച്ച് ഔദ്യോഗിക ബഹുമതികളോടെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സംസ്കാര ചടങ്ങുകൾ നടന്നു.&lt;ref name=&quot;state&quot;&gt;{{Cite news|last=Bureau|first=The Hindu|date=2026-10-18|title=Music composer Deva laid to rest with full state honours in Ranipet district|url=https://www.thehindu.com/news/national/tamil-nadu/music-composer-deva-laid-to-rest-with-full-state-honours-in-ranipet-district/article71599890.ece|access-date=2026-10-22|work=The Hindu|language=en-IN|issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt; പിന്നീട്, റാണിപ്പേട്ട് ജില്ലയിലെ ചക്രമല്ലൂരിലുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ തോട്ടത്തിൽ മൃതദേഹം സംസ്കരിച്ചു.&lt;ref name=&quot;state2&quot;&gt;{{Cite news|last=Bureau|first=The Hindu|date=2026-10-18|title=Music composer Deva laid to rest with full state honours in Ranipet district|url=https://www.thehindu.com/news/national/tamil-nadu/music-composer-deva-laid-to-rest-with-full-state-honours-in-ranipet-district/article71599890.ece|access-date=2026-10-22|work=The Hindu|language=en-IN|issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt;

== അവലംബങ്ങൾ ==
&lt;references /&gt;{{TamilNaduStateAwardForBestMusicDirector}}{{Authority control}}</text>
      <sha1>igypl7xrx9uqudcz0c854ndvpkc51yq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4680516</id>
      <parentid>4680514</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T12:51:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <comment>/* ഔദ്യോഗിക ജീവിതം */</comment>
      <origin>4680516</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19682" sha1="emz7smr92w51ic4ljfxy1ow7dbc6prl" xml:space="preserve">{{Infobox person
| honorific_prefix   = 
| name               = ദേവ
| honorific_suffix   = തേനിസൈ തെൻട്രൽ
| native_name        = 
| native_name_lang   = 
| image              = Deva Music Director.jpg
| image_size         = 
| alt                = 
| caption            = ദേവ 2024-ൽ
| birth_name         = ദേവനേശൻ ചൊക്കലിംഗം
| alias              = {{unbulleted list|Thenisai Thendral|Godfather of Gaana}}
| birth_date         = {{birth date|df=yes|1950|11|20}}
| birth_place        = [[മൈലാപ്പൂർ]], മദ്രാസ്, മദ്രാസ് സംസ്ഥാനം, ഇന്ത്യ
| death_date         = {{death date and age|df=yes|2026|10|17|1950|11|20}}
| death_place        = [[ചെന്നൈ]], തമിഴ്‌നാട്, ഇന്ത്യ
| death_cause        = [[ഹൃദയസ്തംഭനം]]
| instrument         = Vocals, guitar, keyboard, [[Pump organ|harmonium]], piano
| body_discovered    = 
| resting_place      = ചക്രമല്ലൂർ, റാണിപ്പേട്ട് ജില്ല.
| resting_place_coordinates = 
| monuments          = 
| residence          = 
| nationality        = {{ind}}
| other_names        = 
| ethnicity          = 
| citizenship        = {{ind}}
| education          = 
| alma_mater         = 
| Instrument         = Vocals, guitar, keyboard, [[Pump organ|harmonium]], piano
| Voice_type         = 
| Genre              = 
| occupation         = [[സംഗീതം|സംഗീതസംവിധായകൻ]]
| years_active       = 1988–2026
| works              = [[Deva discography|List of works]]
| employer           = 
| organization       = 
| agent              = 
| known_for          = [[ചലച്ചിത്രം|ചലച്ചിത്ര]] [[സംഗീതം|സംഗീതസംവിധായകൻ]]
| notable_works      = 
| religion           = [[ഹിന്ദുമതം]]
| denomination       = 
| spouse             = ജയ
| partner            = 
| children           = ശ്രീകാന്ത് ദേവ ഉൾപ്പെടെ 4
| parents            = എം.സി.ചൊക്കലിംഗം, &lt;br&gt; കൃഷ്ണവേണി.
| relatives          = 
| school             = 
| callsign           = 
| awards             = 
| signature          = 
| signature_alt      = 
| signature_size     = 
| module             = 
| module2            = 
| module3            = 
| module4            = 
| module5            = 
| module6            = 
| website            = 
| footnotes          = 
| box_width          = 
}}

തമിഴ് ചലച്ചിത്രരംഗത്ത് പ്രവർത്തിച്ചിരുന്ന ഒരു സംഗീതസംവിധായകനും ഗായകനുമായിരുന്നു '''ദേവ''' എന്നറിയപ്പെടുന്ന '''ദേവനേശൻ ചൊക്കലിംഗം''' (ജീവിതകാലം, 20 നവംബർ 1950 – 17 ഒക്ടോബർ 2026). നാല് പതിറ്റാണ്ടോളം നീണ്ടുനിന്ന തന്റെ ഔദ്യോഗിക ജീവിതത്തിനിടയിൽ, തമിഴ്, കന്നഡ, തെലുങ്ക്, മലയാളം ഭാഷകളിലുള്ള നിരവധി ചലച്ചിത്രങ്ങൾക്ക് അദ്ദേഹം ഗാനങ്ങൾ ചിട്ടപ്പെടുത്തുകയും പശ്ചാത്തല സംഗീതം ഒരുക്കുകയും ചെയ്തു.

400-ലധികം സിനിമകൾക്ക് ദേവ സംഗീതം നൽകിയിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;funeral&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.thehindu.com/entertainment/music/tamil-music-director-singer-deva-passes-away-funeral-rites-condolences-tributes-songs-live-updates/article71595646.ece|title=Deva, veteran music composer's funeral highlights|accessdate=18 October 2026|date=18 October 2026|work=The Hindu}}&lt;/ref&gt; ഇന്ത്യൻ മുഖ്യധാരാ സിനിമകളിൽ '''ഗാന''&lt;nowiki/&gt;' എന്നറിപ്പെടുന്ന സംഗീത ശാഖ കൊണ്ടുവന്നതിൽ അദ്ദേഹം വലിയ പങ്കുവഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. '&lt;nowiki/&gt;''ഗാന സംഗീതത്തിന്റെ ഗോഡ്ഫാദർ''&lt;nowiki/&gt;', '&lt;nowiki/&gt;''തേനിസൈ തെൻട്രൽ''&lt;nowiki/&gt;' എന്നീ അപരനാമങ്ങളിലും  അദ്ദേഹം അറിയപ്പെടുന്നു. ഗാന സംഗീത ശാഖയിലെ സംഭാവനകൾക്ക് പേരുകേട്ടയാളാണെങ്കിലും, മെലഡി ഗാനങ്ങൾ ഒരുക്കുന്നതിലും ദേവ പ്രശസ്തനായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;TOI&quot;&gt;{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/deva-passes-away-jailer-2-star-rajinikanth-pays-last-respects-vijay-consoles-composers-family-during-final-visit/articleshow/135011191.cms?utm_source=TOIHP_Wap&amp;utm_medium=Referral&amp;utm_campaign=TOI_ENT|title=Deva passes away|accessdate=17 October 2026|date=17 October 2026|publisher=Times of India}}&lt;/ref&gt;

== ആദ്യകാലം ==
1950 നവംബർ 20-ന് [[ചെന്നൈ|മദ്രാസിലെ]] മൈലാപ്പൂർ പട്ടണത്തിൽ എം.സി.ചൊക്കലിംഗത്തിൻ്റെയും കൃഷ്ണവേണിയുടെയും മകനായി ദേവനേശൻ ചൊക്കലിംഗം  ജനിച്ചത്.&lt;ref name=&quot;dinakaran&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.dinakaran.com/cinema/english/cinebio/28-12-99/Deva.htm|title=dinakaran|access-date=20 July 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20010111211000/http://www.dinakaran.com/cinema/english/cinebio/28-12-99/Deva.htm|archive-date=11 January 2001|author=DINAKARAN dinakaran.com|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; പൊതുവേദികളിലെ അവതരണങ്ങൾ കണ്ടതിലൂടെ സംഗീതത്തോട് താൽപ്പര്യം തോന്നിയ അദ്ദേഹം, പിന്നീട് തമിഴ് നാടകരംഗത്ത് പ്രവർത്തിക്കുമ്പോൾ സ്വയം ഹാർമോണിയം വായിക്കാൻ പഠിച്ചു.&lt;ref name=&quot;NDTV&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.ndtv.com/entertainment/deva-the-composer-who-took-chennai-s-gaana-music-to-mainstream-cinema-dies-at-75-12198782|title=Veteran Tamil Music Composer Deva Dies At 75, Rajinikanth Pays Last Respects|accessdate=17 October 2026|date=17 October 2026|publisher=NDTV}}&lt;/ref&gt; കാമേഷ്, രാജാമണി തുടങ്ങിയ നാടക സംഗീതജ്ഞരുമായി സഹകരിച്ചിരുന്ന അദ്ദേഹം; ഒരു കലാകാരനായി മാറുന്നതിന് മുൻപ്, സംഗീതവുമായി നേരിട്ട് ബന്ധമില്ലാത്ത ജോലികളാണ് തുടക്കത്തിൽ ചെയ്തിരുന്നത്.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://telugurise.com/en/music-director-deva-biography-1950-2026-life-story|title=Music Director Deva (1950-2026)|accessdate=17 October 2026|date=17 October 2026|publisher=Telugu Rise}}&lt;/ref&gt;

== ഔദ്യോഗിക ജീവിതം ==
1973-ൽ, സംഗീതസംവിധായകൻ ചന്ദ്രബോസിനൊപ്പം ചേർന്ന് അദ്ദേഹം ഒരു സംഗീത സംഘത്തിന് തുടക്കമിട്ടു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://scroll.in/reel/883765/how-tamil-composer-deva-churned-out-the-hits-a-film-song-should-immediately-register-with-people|title=How Tamil composer Deva rolled out the hits: 'A film song should immediately register with people'|access-date=29 April 2026|last=Yamunan|first=Sruthisagar|date=24 June 2018|website=Scroll.in|language=en}}&lt;/ref&gt; സിനിമയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചില പ്രാരംഭ സംരംഭങ്ങളിൽ ഭാഗികമായി സഹകരിച്ച ശേഷം, ദേവ കുറച്ചു കാലത്തേക്ക് സിനിമാരംഗത്തുനിന്ന് വിട്ടുനിന്നു. ഈ കാലയളവിൽ അദ്ദേഹം ദൂരദർശൻ പൊതിഗൈ ചാനലിൽ പ്രവർത്തിക്കുകയും, 'വയലും വാഴ്വും' എന്ന പരിപാടിക്കായി ഗാനങ്ങൾ ചിട്ടപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;kalki2&quot;&gt;{{cite magazine|url=https://archive.org/download/kalki1996-01-21/kalki1996-01-21.pdf|title=சினிமா உலகம் பணத்தை மதிக்கிறது!|date=21 January 1996|last=ஒளரங்கசீப்|magazine=[[Kalki (magazine)|Kalki]]|language=Ta|pages=6–8|access-date=18 May 2023}}&lt;/ref&gt; ഇളയരാജയുടെയും ഗുരുവായിരുന്ന ധൻരാജ് മാസ്റ്ററുടെ കീഴിൽ പിയാനോ അഭ്യസിച്ച അദ്ദേഹം ജെ. ബി. കൃഷ്ണയുടെ കീഴിൽ ഹാർമോണിയം ഉപയോഗിച്ച് ഇന്ത്യൻ ശാസ്ത്രീയ സംഗീതവും പഠിച്ചു. 1980-കളോടെ ഭക്തിഗാന ആൽബങ്ങൾ ചിട്ടപ്പെടുത്താൻ തുടങ്ങിയ അദ്ദേഹം ഇത്തരത്തിലുള്ള നൂറുകണക്കിന് ആൽബങ്ങൾ പുറത്തിറക്കി. ഇക്കാലത്ത് ദേവയുടെ സഹോദരന്മാരായ സബേഷും മുരളിയും ഇളയരാജയുടെയും മറ്റ് സംഗീത സംവിധായകരുടെയും സംഗീത സംഘങ്ങളിൽ വാദ്യോപകരണ വിദഗ്ധരായി പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://tamil.oneindia.com/television/music-composer-m-c-sabesh-brother-of-deva-passes-away-at-68-in-chennai-he-last-interview-viral-744987.html|title=தேவா அண்ணனுக்கு நாங்க முதுகெலும்பாய் இருந்தோம்! 10 ரூபாய் சம்பளம்! மறைந்த சபேஷ், கடைசி பேட்டியில் உருக்கம்|access-date=29 April 2026|last=Vasanthi|first=V.|date=23 October 2025|website=tamil.oneindia.com|language=ta}}&lt;/ref&gt; അദ്ദേഹത്തെ ചലച്ചിത്ര മേഖലയിലേക്ക് കൊണ്ടുവരുന്നതിൽ അവർ നിർണായക പങ്കുവഹിച്ചു. തന്റെ സംഗീതജീവിതത്തിന് സഹോദരന്മാരാണ് കാരണമെന്ന് പലപ്പോഴും പറയാറുണ്ടായിരുന്ന ദേവ; ഒരു സംഗീതസംവിധായകനെന്ന നിലയിൽ തനിക്ക് ലഭിച്ച അംഗീകാരം അവരുടെ പിന്തുണയുമായും സഹകരണവുമായും അടുത്ത ബന്ധമുള്ളതാണെന്ന് വ്യക്തമാക്കി.&lt;ref&gt;{{Cite news|date=10 November 2025|title=Deva breaks down remembering brother Sabesh; credits siblings for his musical journey, says 'He never shared his pain'|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/deva-breaks-down-remembering-brother-sabesh-credits-siblings-for-his-musical-journey-says-he-never-shared-his-pain/articleshow/125222610.cms|access-date=29 April 2026|work=The Times of India|issn=0971-8257}}&lt;/ref&gt;

1985-ൽ തിരുവെർക്കാട് ക്ഷേത്രത്തിൽ നടന്ന ഒരു ആദരിക്കൽ ചടങ്ങ് ദേവയുടെ ഔദ്യോഗിക ജീവിതത്തിൽ ഒരു വഴിത്തിരിവായി മാറി. ഭക്തിരസ പ്രധാനമായ നിരവധി ആൽബങ്ങൾക്ക് സംഗീതം നൽകിയതിന് ദേവയെ ആദരിക്കുകയെന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ സംഘടിപ്പിച്ച ഈ ചടങ്ങിൽ, പ്രശസ്ത സംഗീതസംവിധായകൻ [[എം.എസ്. വിശ്വനാഥൻ|എം. എസ്. വിശ്വനാഥൻ]] അദ്ദേഹത്തിന്റെ സൃഷ്ടികളെ പരസ്യമായി പ്രശംസിച്ചു. തുടർന്ന് ചടങ്ങിൽ സംസാരിക്കവെ, സിനിമയിൽ വലിയ സ്വാധീനം ചെലുത്താൻ കഴിവുള്ള ഒരു വ്യക്തിയാണ് ദേവയെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയ വിശ്വനാഥൻ, അദ്ദേഹത്തിന് ചലച്ചിത്രരംഗത്ത് അവസരങ്ങൾ നൽകണമെന്നും സിനിമാ പ്രവർത്തകരോട് അഭ്യർത്ഥിച്ചു. കൂടാതെ, 'തേനിസൈ തെൻട്രൽ' (&quot;മധുര സംഗീതത്തിന്റെ കാറ്റ്&quot;) എന്ന വിശേഷണവും അദ്ദേഹം ദേവയ്ക്ക് നൽകി..&lt;ref&gt;{{Cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=RNeZ0TFhLqI|title=Music Director Deva About MSV {{!}} Deva {{!}} Manathodu Mano {{!}} Music Composer Deva {{!}} MSV {{!}} Jaya Max|date=1 February 2025|last=Jaya Max|access-date=29 April 2026|via=YouTube}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=P9th6WbCH8s|title=ஒரு ரசிகன் தான் கலைஞன் ஆக முடியும் {{!}} M. S. Viswanathan Interview Part 1{{!}} Deva {{!}} Jaya TV|date=20 May 2025|last=Jaya TV|access-date=29 April 2026|via=YouTube}}&lt;/ref&gt;

== വ്യക്തിജീവിതവും മരണവും ==
ജയയാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭാര്യ. രണ്ട് പെൺമക്കൾ ഉൾപ്പെടെ നാല് കുട്ടികളാണ് അദ്ദേഹത്തിനുണ്ടായിരുന്നത്. അവരിൽ ഒരു മകനായ ശ്രീകാന്ത് ദേവ ഒരു സംഗീത സംവിധായകനാണ്.  'എം. കുമരൻ സൺ ഓഫ് മഹാലക്ഷ്മി' പോലുള്ള ചിത്രങ്ങളിലൂടെ ശ്രദ്ധ നേടിയ  ശ്രീകാന്തിന് ഈ ചിത്രം   തമിഴ്‌നാട് സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര പുരസ്‌കാരം നേടിക്കൊടുത്തു. മറ്റുള്ളവർ ക്യാമറകളിൽ നിന്നും അഭിമുഖങ്ങളിൽ നിന്നും അകന്ന്, ശാന്തമായ ജീവിതം നയിക്കുന്നവരാണ്. സംഗീത സംവിധായകരായ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സഹോദരന്മാർ 'സബേഷ്-മുരളി' എന്ന പേരിൽ ഒരു ജോഡിയായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.freemalaysiatoday.com/category/leisure/2026/03/30/deva-naresh-iyer-light-up-penang-with-back-to-back-concerts|title=Deva, Naresh Iyer light up Penang with back-to-back concerts|date=30 March 2026|website=Free Malaysia Today &amp;#124; FMT}}&lt;/ref&gt; അദ്ദേഹത്തിന്റെ സഹോദരീപുത്രനായ ജയ് ഒരു നടനും ഇടയ്ക്കിടെ സംഗീത സംവിധാനം നിർവഹിക്കുന്ന വ്യക്തിയുമാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/tamil/news/2025/Oct/23/composer-sabesh-part-of-sabesh-murali-duo-passes-away|title=Composer MC Sabesan, part of Sabesh-Murali duo, passes away|date=23 October 2025|website=Cinema Express}}&lt;/ref&gt;

2026 ഒക്ടോബർ 17-ന്, 75-ാം വയസ്സിൽ ചെന്നൈയിലെ കോടമ്പാക്കത്തുള്ള സൂര്യ ആശുപത്രിയിൽ വെച്ച് ഹൃദയാഘാതം മൂലമാണ് ദേവ അന്തരിച്ചത്..&lt;ref name=&quot;funeral2&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.thehindu.com/entertainment/music/tamil-music-director-singer-deva-passes-away-funeral-rites-condolences-tributes-songs-live-updates/article71595646.ece|title=Deva, veteran music composer's funeral highlights|accessdate=18 October 2026|date=18 October 2026|work=The Hindu}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;THRobit&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.hollywoodreporterindia.com/features/insight/veteran-music-composer-deva-dies-at-75-popularised-gaana-music-in-tamil-cinema|title=Veteran Music Composer Deva Dies at 75, Popularised Gaana Music in Tamil Cinema|accessdate=17 October 2026|date=17 October 2026|publisher=The Hollywood Reporter}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/thenisai-thendral-devas-final-moments-before-demise-doctor-reveals-details-of-cardiac-arrest-and-last-treatment-to-the-veteran-composer/articleshow/135010315.cms|title='Thenisai Thendral' Deva's final moments before demise: Doctor reveals details of cardiac arrest and last treatment to the veteran composer|access-date=17 October 2026|date=17 October 2026|website=[[The Times of India]]|language=en}}&lt;/ref&gt; പിറ്റേദിവസം ചെന്നൈയിൽ വെച്ച് ഔദ്യോഗിക ബഹുമതികളോടെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സംസ്കാര ചടങ്ങുകൾ നടന്നു.&lt;ref name=&quot;state&quot;&gt;{{Cite news|last=Bureau|first=The Hindu|date=2026-10-18|title=Music composer Deva laid to rest with full state honours in Ranipet district|url=https://www.thehindu.com/news/national/tamil-nadu/music-composer-deva-laid-to-rest-with-full-state-honours-in-ranipet-district/article71599890.ece|access-date=2026-10-22|work=The Hindu|language=en-IN|issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt; പിന്നീട്, റാണിപ്പേട്ട് ജില്ലയിലെ ചക്രമല്ലൂരിലുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ തോട്ടത്തിൽ മൃതദേഹം സംസ്കരിച്ചു.&lt;ref name=&quot;state2&quot;&gt;{{Cite news|last=Bureau|first=The Hindu|date=2026-10-18|title=Music composer Deva laid to rest with full state honours in Ranipet district|url=https://www.thehindu.com/news/national/tamil-nadu/music-composer-deva-laid-to-rest-with-full-state-honours-in-ranipet-district/article71599890.ece|access-date=2026-10-22|work=The Hindu|language=en-IN|issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt;

== അവലംബങ്ങൾ ==
&lt;references /&gt;{{TamilNaduStateAwardForBestMusicDirector}}{{Authority control}}</text>
      <sha1>emz7smr92w51ic4ljfxy1ow7dbc6prl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4680643</id>
      <parentid>4680516</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T04:44:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <comment>/* ഔദ്യോഗിക ജീവിതം */</comment>
      <origin>4680643</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21168" sha1="fquftz13s044zjzqk7xoue7amtfnzyn" xml:space="preserve">{{Infobox person
| honorific_prefix   = 
| name               = ദേവ
| honorific_suffix   = തേനിസൈ തെൻട്രൽ
| native_name        = 
| native_name_lang   = 
| image              = Deva Music Director.jpg
| image_size         = 
| alt                = 
| caption            = ദേവ 2024-ൽ
| birth_name         = ദേവനേശൻ ചൊക്കലിംഗം
| alias              = {{unbulleted list|Thenisai Thendral|Godfather of Gaana}}
| birth_date         = {{birth date|df=yes|1950|11|20}}
| birth_place        = [[മൈലാപ്പൂർ]], മദ്രാസ്, മദ്രാസ് സംസ്ഥാനം, ഇന്ത്യ
| death_date         = {{death date and age|df=yes|2026|10|17|1950|11|20}}
| death_place        = [[ചെന്നൈ]], തമിഴ്‌നാട്, ഇന്ത്യ
| death_cause        = [[ഹൃദയസ്തംഭനം]]
| instrument         = Vocals, guitar, keyboard, [[Pump organ|harmonium]], piano
| body_discovered    = 
| resting_place      = ചക്രമല്ലൂർ, റാണിപ്പേട്ട് ജില്ല.
| resting_place_coordinates = 
| monuments          = 
| residence          = 
| nationality        = {{ind}}
| other_names        = 
| ethnicity          = 
| citizenship        = {{ind}}
| education          = 
| alma_mater         = 
| Instrument         = Vocals, guitar, keyboard, [[Pump organ|harmonium]], piano
| Voice_type         = 
| Genre              = 
| occupation         = [[സംഗീതം|സംഗീതസംവിധായകൻ]]
| years_active       = 1988–2026
| works              = [[Deva discography|List of works]]
| employer           = 
| organization       = 
| agent              = 
| known_for          = [[ചലച്ചിത്രം|ചലച്ചിത്ര]] [[സംഗീതം|സംഗീതസംവിധായകൻ]]
| notable_works      = 
| religion           = [[ഹിന്ദുമതം]]
| denomination       = 
| spouse             = ജയ
| partner            = 
| children           = ശ്രീകാന്ത് ദേവ ഉൾപ്പെടെ 4
| parents            = എം.സി.ചൊക്കലിംഗം, &lt;br&gt; കൃഷ്ണവേണി.
| relatives          = 
| school             = 
| callsign           = 
| awards             = 
| signature          = 
| signature_alt      = 
| signature_size     = 
| module             = 
| module2            = 
| module3            = 
| module4            = 
| module5            = 
| module6            = 
| website            = 
| footnotes          = 
| box_width          = 
}}

തമിഴ് ചലച്ചിത്രരംഗത്ത് പ്രവർത്തിച്ചിരുന്ന ഒരു സംഗീതസംവിധായകനും ഗായകനുമായിരുന്നു '''ദേവ''' എന്നറിയപ്പെടുന്ന '''ദേവനേശൻ ചൊക്കലിംഗം''' (ജീവിതകാലം, 20 നവംബർ 1950 – 17 ഒക്ടോബർ 2026). നാല് പതിറ്റാണ്ടോളം നീണ്ടുനിന്ന തന്റെ ഔദ്യോഗിക ജീവിതത്തിനിടയിൽ, തമിഴ്, കന്നഡ, തെലുങ്ക്, മലയാളം ഭാഷകളിലുള്ള നിരവധി ചലച്ചിത്രങ്ങൾക്ക് അദ്ദേഹം ഗാനങ്ങൾ ചിട്ടപ്പെടുത്തുകയും പശ്ചാത്തല സംഗീതം ഒരുക്കുകയും ചെയ്തു.

400-ലധികം സിനിമകൾക്ക് ദേവ സംഗീതം നൽകിയിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;funeral&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.thehindu.com/entertainment/music/tamil-music-director-singer-deva-passes-away-funeral-rites-condolences-tributes-songs-live-updates/article71595646.ece|title=Deva, veteran music composer's funeral highlights|accessdate=18 October 2026|date=18 October 2026|work=The Hindu}}&lt;/ref&gt; ഇന്ത്യൻ മുഖ്യധാരാ സിനിമകളിൽ '''ഗാന''&lt;nowiki/&gt;' എന്നറിപ്പെടുന്ന സംഗീത ശാഖ കൊണ്ടുവന്നതിൽ അദ്ദേഹം വലിയ പങ്കുവഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. '&lt;nowiki/&gt;''ഗാന സംഗീതത്തിന്റെ ഗോഡ്ഫാദർ''&lt;nowiki/&gt;', '&lt;nowiki/&gt;''തേനിസൈ തെൻട്രൽ''&lt;nowiki/&gt;' എന്നീ അപരനാമങ്ങളിലും  അദ്ദേഹം അറിയപ്പെടുന്നു. ഗാന സംഗീത ശാഖയിലെ സംഭാവനകൾക്ക് പേരുകേട്ടയാളാണെങ്കിലും, മെലഡി ഗാനങ്ങൾ ഒരുക്കുന്നതിലും ദേവ പ്രശസ്തനായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;TOI&quot;&gt;{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/deva-passes-away-jailer-2-star-rajinikanth-pays-last-respects-vijay-consoles-composers-family-during-final-visit/articleshow/135011191.cms?utm_source=TOIHP_Wap&amp;utm_medium=Referral&amp;utm_campaign=TOI_ENT|title=Deva passes away|accessdate=17 October 2026|date=17 October 2026|publisher=Times of India}}&lt;/ref&gt;

== ആദ്യകാലം ==
1950 നവംബർ 20-ന് [[ചെന്നൈ|മദ്രാസിലെ]] മൈലാപ്പൂർ പട്ടണത്തിൽ എം.സി.ചൊക്കലിംഗത്തിൻ്റെയും കൃഷ്ണവേണിയുടെയും മകനായി ദേവനേശൻ ചൊക്കലിംഗം  ജനിച്ചത്.&lt;ref name=&quot;dinakaran&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.dinakaran.com/cinema/english/cinebio/28-12-99/Deva.htm|title=dinakaran|access-date=20 July 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20010111211000/http://www.dinakaran.com/cinema/english/cinebio/28-12-99/Deva.htm|archive-date=11 January 2001|author=DINAKARAN dinakaran.com|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; പൊതുവേദികളിലെ അവതരണങ്ങൾ കണ്ടതിലൂടെ സംഗീതത്തോട് താൽപ്പര്യം തോന്നിയ അദ്ദേഹം, പിന്നീട് തമിഴ് നാടകരംഗത്ത് പ്രവർത്തിക്കുമ്പോൾ സ്വയം ഹാർമോണിയം വായിക്കാൻ പഠിച്ചു.&lt;ref name=&quot;NDTV&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.ndtv.com/entertainment/deva-the-composer-who-took-chennai-s-gaana-music-to-mainstream-cinema-dies-at-75-12198782|title=Veteran Tamil Music Composer Deva Dies At 75, Rajinikanth Pays Last Respects|accessdate=17 October 2026|date=17 October 2026|publisher=NDTV}}&lt;/ref&gt; കാമേഷ്, രാജാമണി തുടങ്ങിയ നാടക സംഗീതജ്ഞരുമായി സഹകരിച്ചിരുന്ന അദ്ദേഹം; ഒരു കലാകാരനായി മാറുന്നതിന് മുൻപ്, സംഗീതവുമായി നേരിട്ട് ബന്ധമില്ലാത്ത ജോലികളാണ് തുടക്കത്തിൽ ചെയ്തിരുന്നത്.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://telugurise.com/en/music-director-deva-biography-1950-2026-life-story|title=Music Director Deva (1950-2026)|accessdate=17 October 2026|date=17 October 2026|publisher=Telugu Rise}}&lt;/ref&gt;

== ഔദ്യോഗിക ജീവിതം ==
1973-ൽ, സംഗീതസംവിധായകൻ ചന്ദ്രബോസിനൊപ്പം ചേർന്ന് അദ്ദേഹം ഒരു സംഗീത സംഘത്തിന് തുടക്കമിട്ടു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://scroll.in/reel/883765/how-tamil-composer-deva-churned-out-the-hits-a-film-song-should-immediately-register-with-people|title=How Tamil composer Deva rolled out the hits: 'A film song should immediately register with people'|access-date=29 April 2026|last=Yamunan|first=Sruthisagar|date=24 June 2018|website=Scroll.in|language=en}}&lt;/ref&gt; സിനിമയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചില പ്രാരംഭ സംരംഭങ്ങളിൽ ഭാഗികമായി സഹകരിച്ച ശേഷം, ദേവ കുറച്ചു കാലത്തേക്ക് സിനിമാരംഗത്തുനിന്ന് വിട്ടുനിന്നു. ഈ കാലയളവിൽ അദ്ദേഹം ദൂരദർശൻ പൊതിഗൈ ചാനലിൽ പ്രവർത്തിക്കുകയും, 'വയലും വാഴ്വും' എന്ന പരിപാടിക്കായി ഗാനങ്ങൾ ചിട്ടപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;kalki2&quot;&gt;{{cite magazine|url=https://archive.org/download/kalki1996-01-21/kalki1996-01-21.pdf|title=சினிமா உலகம் பணத்தை மதிக்கிறது!|date=21 January 1996|last=ஒளரங்கசீப்|magazine=[[Kalki (magazine)|Kalki]]|language=Ta|pages=6–8|access-date=18 May 2023}}&lt;/ref&gt; ഇളയരാജയുടെയും ഗുരുവായിരുന്ന ധൻരാജ് മാസ്റ്ററുടെ കീഴിൽ പിയാനോ അഭ്യസിച്ച അദ്ദേഹം ജെ. ബി. കൃഷ്ണയുടെ കീഴിൽ ഹാർമോണിയം ഉപയോഗിച്ച് ഇന്ത്യൻ ശാസ്ത്രീയ സംഗീതവും പഠിച്ചു. 1980-കളോടെ ഭക്തിഗാന ആൽബങ്ങൾ ചിട്ടപ്പെടുത്താൻ തുടങ്ങിയ അദ്ദേഹം ഇത്തരത്തിലുള്ള നൂറുകണക്കിന് ആൽബങ്ങൾ പുറത്തിറക്കി. ഇക്കാലത്ത് ദേവയുടെ സഹോദരന്മാരായ സബേഷും മുരളിയും ഇളയരാജയുടെയും മറ്റ് സംഗീത സംവിധായകരുടെയും സംഗീത സംഘങ്ങളിൽ വാദ്യോപകരണ വിദഗ്ധരായി പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://tamil.oneindia.com/television/music-composer-m-c-sabesh-brother-of-deva-passes-away-at-68-in-chennai-he-last-interview-viral-744987.html|title=தேவா அண்ணனுக்கு நாங்க முதுகெலும்பாய் இருந்தோம்! 10 ரூபாய் சம்பளம்! மறைந்த சபேஷ், கடைசி பேட்டியில் உருக்கம்|access-date=29 April 2026|last=Vasanthi|first=V.|date=23 October 2025|website=tamil.oneindia.com|language=ta}}&lt;/ref&gt; അദ്ദേഹത്തെ ചലച്ചിത്ര മേഖലയിലേക്ക് കൊണ്ടുവരുന്നതിൽ അവർ നിർണായക പങ്കുവഹിച്ചു. തന്റെ സംഗീതജീവിതത്തിന് സഹോദരന്മാരാണ് കാരണമെന്ന് പലപ്പോഴും പറയാറുണ്ടായിരുന്ന ദേവ; ഒരു സംഗീതസംവിധായകനെന്ന നിലയിൽ തനിക്ക് ലഭിച്ച അംഗീകാരം അവരുടെ പിന്തുണയുമായും സഹകരണവുമായും അടുത്ത ബന്ധമുള്ളതാണെന്ന് വ്യക്തമാക്കി.&lt;ref&gt;{{Cite news|date=10 November 2025|title=Deva breaks down remembering brother Sabesh; credits siblings for his musical journey, says 'He never shared his pain'|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/deva-breaks-down-remembering-brother-sabesh-credits-siblings-for-his-musical-journey-says-he-never-shared-his-pain/articleshow/125222610.cms|access-date=29 April 2026|work=The Times of India|issn=0971-8257}}&lt;/ref&gt;

1985-ൽ തിരുവെർക്കാട് ക്ഷേത്രത്തിൽ നടന്ന ഒരു ആദരിക്കൽ ചടങ്ങ് ദേവയുടെ ഔദ്യോഗിക ജീവിതത്തിൽ ഒരു വഴിത്തിരിവായി മാറി. ഭക്തിരസ പ്രധാനമായ നിരവധി ആൽബങ്ങൾക്ക് സംഗീതം നൽകിയതിന് ദേവയെ ആദരിക്കുകയെന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ സംഘടിപ്പിച്ച ഈ ചടങ്ങിൽ, പ്രശസ്ത സംഗീതസംവിധായകൻ [[എം.എസ്. വിശ്വനാഥൻ|എം. എസ്. വിശ്വനാഥൻ]] അദ്ദേഹത്തിന്റെ സൃഷ്ടികളെ പരസ്യമായി പ്രശംസിച്ചു. തുടർന്ന് ചടങ്ങിൽ സംസാരിക്കവെ, സിനിമയിൽ വലിയ സ്വാധീനം ചെലുത്താൻ കഴിവുള്ള ഒരു വ്യക്തിയാണ് ദേവയെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയ വിശ്വനാഥൻ, അദ്ദേഹത്തിന് ചലച്ചിത്രരംഗത്ത് അവസരങ്ങൾ നൽകണമെന്നും സിനിമാ പ്രവർത്തകരോട് അഭ്യർത്ഥിച്ചു. കൂടാതെ, 'തേനിസൈ തെൻട്രൽ' (&quot;മധുര സംഗീതത്തിന്റെ കാറ്റ്&quot;) എന്ന വിശേഷണവും അദ്ദേഹം ദേവയ്ക്ക് നൽകി..&lt;ref&gt;{{Cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=RNeZ0TFhLqI|title=Music Director Deva About MSV {{!}} Deva {{!}} Manathodu Mano {{!}} Music Composer Deva {{!}} MSV {{!}} Jaya Max|date=1 February 2025|last=Jaya Max|access-date=29 April 2026|via=YouTube}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=P9th6WbCH8s|title=ஒரு ரசிகன் தான் கலைஞன் ஆக முடியும் {{!}} M. S. Viswanathan Interview Part 1{{!}} Deva {{!}} Jaya TV|date=20 May 2025|last=Jaya TV|access-date=29 April 2026|via=YouTube}}&lt;/ref&gt; ഈ സംഭവത്തിന് ഏതാനും മാസങ്ങൾക്കുള്ളിൽത്തന്നെ, ദേവയ്ക്ക് സിനിമയിലേയ്ക്കുള്ള ആദ്യത്തെ പ്രധാന അവസരം ലഭിച്ചു. തന്റെ സിനിമാ ജീവിതത്തിന്റെ തുടക്കത്തിൽ വിശ്വനാഥന്റെ മാർഗനിർദേശം തേടിയ കാര്യം അദ്ദേഹം പിന്നീട് അനുസ്മരിച്ചിരുന്നു. ദേവയുമായി തൊഴിൽപരവും വ്യക്തിപരവുമായി അടുത്ത ബന്ധം പുലർത്തിയിരുന്ന വിശ്വനാഥൻ ദേവയുടെ സൃഷ്ടികൾ ശ്രദ്ധിക്കുകയും അവയെക്കുറിച്ച് അഭിപ്രായങ്ങൾ പങ്കുവെക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നതായി പറയപ്പെടുന്നു. ആദരവിന്റെയും നന്ദിയുടെയും അടയാളമായി, തന്റെ ആദ്യകാല ചിത്രങ്ങളിലൊന്നായ 'വൈദേഹി വന്താച്ചു' (1991)-ൽ ഗായകനാകുവാൻ ദേവ വിശ്വനാഥനെ ക്ഷണിച്ചു.

== വ്യക്തിജീവിതവും മരണവും ==
ജയയാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭാര്യ. രണ്ട് പെൺമക്കൾ ഉൾപ്പെടെ നാല് കുട്ടികളാണ് അദ്ദേഹത്തിനുണ്ടായിരുന്നത്. അവരിൽ ഒരു മകനായ ശ്രീകാന്ത് ദേവ ഒരു സംഗീത സംവിധായകനാണ്.  'എം. കുമരൻ സൺ ഓഫ് മഹാലക്ഷ്മി' പോലുള്ള ചിത്രങ്ങളിലൂടെ ശ്രദ്ധ നേടിയ  ശ്രീകാന്തിന് ഈ ചിത്രം   തമിഴ്‌നാട് സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര പുരസ്‌കാരം നേടിക്കൊടുത്തു. മറ്റുള്ളവർ ക്യാമറകളിൽ നിന്നും അഭിമുഖങ്ങളിൽ നിന്നും അകന്ന്, ശാന്തമായ ജീവിതം നയിക്കുന്നവരാണ്. സംഗീത സംവിധായകരായ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സഹോദരന്മാർ 'സബേഷ്-മുരളി' എന്ന പേരിൽ ഒരു ജോഡിയായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.freemalaysiatoday.com/category/leisure/2026/03/30/deva-naresh-iyer-light-up-penang-with-back-to-back-concerts|title=Deva, Naresh Iyer light up Penang with back-to-back concerts|date=30 March 2026|website=Free Malaysia Today &amp;#124; FMT}}&lt;/ref&gt; അദ്ദേഹത്തിന്റെ സഹോദരീപുത്രനായ ജയ് ഒരു നടനും ഇടയ്ക്കിടെ സംഗീത സംവിധാനം നിർവഹിക്കുന്ന വ്യക്തിയുമാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/tamil/news/2025/Oct/23/composer-sabesh-part-of-sabesh-murali-duo-passes-away|title=Composer MC Sabesan, part of Sabesh-Murali duo, passes away|date=23 October 2025|website=Cinema Express}}&lt;/ref&gt;

2026 ഒക്ടോബർ 17-ന്, 75-ാം വയസ്സിൽ ചെന്നൈയിലെ കോടമ്പാക്കത്തുള്ള സൂര്യ ആശുപത്രിയിൽ വെച്ച് ഹൃദയാഘാതം മൂലമാണ് ദേവ അന്തരിച്ചത്..&lt;ref name=&quot;funeral2&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.thehindu.com/entertainment/music/tamil-music-director-singer-deva-passes-away-funeral-rites-condolences-tributes-songs-live-updates/article71595646.ece|title=Deva, veteran music composer's funeral highlights|accessdate=18 October 2026|date=18 October 2026|work=The Hindu}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;THRobit&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.hollywoodreporterindia.com/features/insight/veteran-music-composer-deva-dies-at-75-popularised-gaana-music-in-tamil-cinema|title=Veteran Music Composer Deva Dies at 75, Popularised Gaana Music in Tamil Cinema|accessdate=17 October 2026|date=17 October 2026|publisher=The Hollywood Reporter}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/thenisai-thendral-devas-final-moments-before-demise-doctor-reveals-details-of-cardiac-arrest-and-last-treatment-to-the-veteran-composer/articleshow/135010315.cms|title='Thenisai Thendral' Deva's final moments before demise: Doctor reveals details of cardiac arrest and last treatment to the veteran composer|access-date=17 October 2026|date=17 October 2026|website=[[The Times of India]]|language=en}}&lt;/ref&gt; പിറ്റേദിവസം ചെന്നൈയിൽ വെച്ച് ഔദ്യോഗിക ബഹുമതികളോടെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സംസ്കാര ചടങ്ങുകൾ നടന്നു.&lt;ref name=&quot;state&quot;&gt;{{Cite news|last=Bureau|first=The Hindu|date=2026-10-18|title=Music composer Deva laid to rest with full state honours in Ranipet district|url=https://www.thehindu.com/news/national/tamil-nadu/music-composer-deva-laid-to-rest-with-full-state-honours-in-ranipet-district/article71599890.ece|access-date=2026-10-22|work=The Hindu|language=en-IN|issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt; പിന്നീട്, റാണിപ്പേട്ട് ജില്ലയിലെ ചക്രമല്ലൂരിലുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ തോട്ടത്തിൽ മൃതദേഹം സംസ്കരിച്ചു.&lt;ref name=&quot;state2&quot;&gt;{{Cite news|last=Bureau|first=The Hindu|date=2026-10-18|title=Music composer Deva laid to rest with full state honours in Ranipet district|url=https://www.thehindu.com/news/national/tamil-nadu/music-composer-deva-laid-to-rest-with-full-state-honours-in-ranipet-district/article71599890.ece|access-date=2026-10-22|work=The Hindu|language=en-IN|issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt;

== അവലംബങ്ങൾ ==
&lt;references /&gt;{{TamilNaduStateAwardForBestMusicDirector}}{{Authority control}}</text>
      <sha1>fquftz13s044zjzqk7xoue7amtfnzyn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4680649</id>
      <parentid>4680643</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T04:51:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <comment>/* ഔദ്യോഗിക ജീവിതം */</comment>
      <origin>4680649</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25075" sha1="bboary91pb8lvwuas0vz24724k746sf" xml:space="preserve">{{Infobox person
| honorific_prefix   = 
| name               = ദേവ
| honorific_suffix   = തേനിസൈ തെൻട്രൽ
| native_name        = 
| native_name_lang   = 
| image              = Deva Music Director.jpg
| image_size         = 
| alt                = 
| caption            = ദേവ 2024-ൽ
| birth_name         = ദേവനേശൻ ചൊക്കലിംഗം
| alias              = {{unbulleted list|Thenisai Thendral|Godfather of Gaana}}
| birth_date         = {{birth date|df=yes|1950|11|20}}
| birth_place        = [[മൈലാപ്പൂർ]], മദ്രാസ്, മദ്രാസ് സംസ്ഥാനം, ഇന്ത്യ
| death_date         = {{death date and age|df=yes|2026|10|17|1950|11|20}}
| death_place        = [[ചെന്നൈ]], തമിഴ്‌നാട്, ഇന്ത്യ
| death_cause        = [[ഹൃദയസ്തംഭനം]]
| instrument         = Vocals, guitar, keyboard, [[Pump organ|harmonium]], piano
| body_discovered    = 
| resting_place      = ചക്രമല്ലൂർ, റാണിപ്പേട്ട് ജില്ല.
| resting_place_coordinates = 
| monuments          = 
| residence          = 
| nationality        = {{ind}}
| other_names        = 
| ethnicity          = 
| citizenship        = {{ind}}
| education          = 
| alma_mater         = 
| Instrument         = Vocals, guitar, keyboard, [[Pump organ|harmonium]], piano
| Voice_type         = 
| Genre              = 
| occupation         = [[സംഗീതം|സംഗീതസംവിധായകൻ]]
| years_active       = 1988–2026
| works              = [[Deva discography|List of works]]
| employer           = 
| organization       = 
| agent              = 
| known_for          = [[ചലച്ചിത്രം|ചലച്ചിത്ര]] [[സംഗീതം|സംഗീതസംവിധായകൻ]]
| notable_works      = 
| religion           = [[ഹിന്ദുമതം]]
| denomination       = 
| spouse             = ജയ
| partner            = 
| children           = ശ്രീകാന്ത് ദേവ ഉൾപ്പെടെ 4
| parents            = എം.സി.ചൊക്കലിംഗം, &lt;br&gt; കൃഷ്ണവേണി.
| relatives          = 
| school             = 
| callsign           = 
| awards             = 
| signature          = 
| signature_alt      = 
| signature_size     = 
| module             = 
| module2            = 
| module3            = 
| module4            = 
| module5            = 
| module6            = 
| website            = 
| footnotes          = 
| box_width          = 
}}

തമിഴ് ചലച്ചിത്രരംഗത്ത് പ്രവർത്തിച്ചിരുന്ന ഒരു സംഗീതസംവിധായകനും ഗായകനുമായിരുന്നു '''ദേവ''' എന്നറിയപ്പെടുന്ന '''ദേവനേശൻ ചൊക്കലിംഗം''' (ജീവിതകാലം, 20 നവംബർ 1950 – 17 ഒക്ടോബർ 2026). നാല് പതിറ്റാണ്ടോളം നീണ്ടുനിന്ന തന്റെ ഔദ്യോഗിക ജീവിതത്തിനിടയിൽ, തമിഴ്, കന്നഡ, തെലുങ്ക്, മലയാളം ഭാഷകളിലുള്ള നിരവധി ചലച്ചിത്രങ്ങൾക്ക് അദ്ദേഹം ഗാനങ്ങൾ ചിട്ടപ്പെടുത്തുകയും പശ്ചാത്തല സംഗീതം ഒരുക്കുകയും ചെയ്തു.

400-ലധികം സിനിമകൾക്ക് ദേവ സംഗീതം നൽകിയിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;funeral&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.thehindu.com/entertainment/music/tamil-music-director-singer-deva-passes-away-funeral-rites-condolences-tributes-songs-live-updates/article71595646.ece|title=Deva, veteran music composer's funeral highlights|accessdate=18 October 2026|date=18 October 2026|work=The Hindu}}&lt;/ref&gt; ഇന്ത്യൻ മുഖ്യധാരാ സിനിമകളിൽ '''ഗാന''&lt;nowiki/&gt;' എന്നറിപ്പെടുന്ന സംഗീത ശാഖ കൊണ്ടുവന്നതിൽ അദ്ദേഹം വലിയ പങ്കുവഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. '&lt;nowiki/&gt;''ഗാന സംഗീതത്തിന്റെ ഗോഡ്ഫാദർ''&lt;nowiki/&gt;', '&lt;nowiki/&gt;''തേനിസൈ തെൻട്രൽ''&lt;nowiki/&gt;' എന്നീ അപരനാമങ്ങളിലും  അദ്ദേഹം അറിയപ്പെടുന്നു. ഗാന സംഗീത ശാഖയിലെ സംഭാവനകൾക്ക് പേരുകേട്ടയാളാണെങ്കിലും, മെലഡി ഗാനങ്ങൾ ഒരുക്കുന്നതിലും ദേവ പ്രശസ്തനായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;TOI&quot;&gt;{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/deva-passes-away-jailer-2-star-rajinikanth-pays-last-respects-vijay-consoles-composers-family-during-final-visit/articleshow/135011191.cms?utm_source=TOIHP_Wap&amp;utm_medium=Referral&amp;utm_campaign=TOI_ENT|title=Deva passes away|accessdate=17 October 2026|date=17 October 2026|publisher=Times of India}}&lt;/ref&gt;

== ആദ്യകാലം ==
1950 നവംബർ 20-ന് [[ചെന്നൈ|മദ്രാസിലെ]] മൈലാപ്പൂർ പട്ടണത്തിൽ എം.സി.ചൊക്കലിംഗത്തിൻ്റെയും കൃഷ്ണവേണിയുടെയും മകനായി ദേവനേശൻ ചൊക്കലിംഗം  ജനിച്ചത്.&lt;ref name=&quot;dinakaran&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.dinakaran.com/cinema/english/cinebio/28-12-99/Deva.htm|title=dinakaran|access-date=20 July 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20010111211000/http://www.dinakaran.com/cinema/english/cinebio/28-12-99/Deva.htm|archive-date=11 January 2001|author=DINAKARAN dinakaran.com|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; പൊതുവേദികളിലെ അവതരണങ്ങൾ കണ്ടതിലൂടെ സംഗീതത്തോട് താൽപ്പര്യം തോന്നിയ അദ്ദേഹം, പിന്നീട് തമിഴ് നാടകരംഗത്ത് പ്രവർത്തിക്കുമ്പോൾ സ്വയം ഹാർമോണിയം വായിക്കാൻ പഠിച്ചു.&lt;ref name=&quot;NDTV&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.ndtv.com/entertainment/deva-the-composer-who-took-chennai-s-gaana-music-to-mainstream-cinema-dies-at-75-12198782|title=Veteran Tamil Music Composer Deva Dies At 75, Rajinikanth Pays Last Respects|accessdate=17 October 2026|date=17 October 2026|publisher=NDTV}}&lt;/ref&gt; കാമേഷ്, രാജാമണി തുടങ്ങിയ നാടക സംഗീതജ്ഞരുമായി സഹകരിച്ചിരുന്ന അദ്ദേഹം; ഒരു കലാകാരനായി മാറുന്നതിന് മുൻപ്, സംഗീതവുമായി നേരിട്ട് ബന്ധമില്ലാത്ത ജോലികളാണ് തുടക്കത്തിൽ ചെയ്തിരുന്നത്.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://telugurise.com/en/music-director-deva-biography-1950-2026-life-story|title=Music Director Deva (1950-2026)|accessdate=17 October 2026|date=17 October 2026|publisher=Telugu Rise}}&lt;/ref&gt;

== ഔദ്യോഗിക ജീവിതം ==
1973-ൽ, സംഗീതസംവിധായകൻ ചന്ദ്രബോസിനൊപ്പം ചേർന്ന് അദ്ദേഹം ഒരു സംഗീത സംഘത്തിന് തുടക്കമിട്ടു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://scroll.in/reel/883765/how-tamil-composer-deva-churned-out-the-hits-a-film-song-should-immediately-register-with-people|title=How Tamil composer Deva rolled out the hits: 'A film song should immediately register with people'|access-date=29 April 2026|last=Yamunan|first=Sruthisagar|date=24 June 2018|website=Scroll.in|language=en}}&lt;/ref&gt; സിനിമയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചില പ്രാരംഭ സംരംഭങ്ങളിൽ ഭാഗികമായി സഹകരിച്ച ശേഷം, ദേവ കുറച്ചു കാലത്തേക്ക് സിനിമാരംഗത്തുനിന്ന് വിട്ടുനിന്നു. ഈ കാലയളവിൽ അദ്ദേഹം ദൂരദർശൻ പൊതിഗൈ ചാനലിൽ പ്രവർത്തിക്കുകയും, 'വയലും വാഴ്വും' എന്ന പരിപാടിക്കായി ഗാനങ്ങൾ ചിട്ടപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;kalki2&quot;&gt;{{cite magazine|url=https://archive.org/download/kalki1996-01-21/kalki1996-01-21.pdf|title=சினிமா உலகம் பணத்தை மதிக்கிறது!|date=21 January 1996|last=ஒளரங்கசீப்|magazine=[[Kalki (magazine)|Kalki]]|language=Ta|pages=6–8|access-date=18 May 2023}}&lt;/ref&gt; ഇളയരാജയുടെയും ഗുരുവായിരുന്ന ധൻരാജ് മാസ്റ്ററുടെ കീഴിൽ പിയാനോ അഭ്യസിച്ച അദ്ദേഹം ജെ. ബി. കൃഷ്ണയുടെ കീഴിൽ ഹാർമോണിയം ഉപയോഗിച്ച് ഇന്ത്യൻ ശാസ്ത്രീയ സംഗീതവും പഠിച്ചു. 1980-കളോടെ ഭക്തിഗാന ആൽബങ്ങൾ ചിട്ടപ്പെടുത്താൻ തുടങ്ങിയ അദ്ദേഹം ഇത്തരത്തിലുള്ള നൂറുകണക്കിന് ആൽബങ്ങൾ പുറത്തിറക്കി. ഇക്കാലത്ത് ദേവയുടെ സഹോദരന്മാരായ സബേഷും മുരളിയും ഇളയരാജയുടെയും മറ്റ് സംഗീത സംവിധായകരുടെയും സംഗീത സംഘങ്ങളിൽ വാദ്യോപകരണ വിദഗ്ധരായി പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://tamil.oneindia.com/television/music-composer-m-c-sabesh-brother-of-deva-passes-away-at-68-in-chennai-he-last-interview-viral-744987.html|title=தேவா அண்ணனுக்கு நாங்க முதுகெலும்பாய் இருந்தோம்! 10 ரூபாய் சம்பளம்! மறைந்த சபேஷ், கடைசி பேட்டியில் உருக்கம்|access-date=29 April 2026|last=Vasanthi|first=V.|date=23 October 2025|website=tamil.oneindia.com|language=ta}}&lt;/ref&gt; അദ്ദേഹത്തെ ചലച്ചിത്ര മേഖലയിലേക്ക് കൊണ്ടുവരുന്നതിൽ അവർ നിർണായക പങ്കുവഹിച്ചു. തന്റെ സംഗീതജീവിതത്തിന് സഹോദരന്മാരാണ് കാരണമെന്ന് പലപ്പോഴും പറയാറുണ്ടായിരുന്ന ദേവ; ഒരു സംഗീതസംവിധായകനെന്ന നിലയിൽ തനിക്ക് ലഭിച്ച അംഗീകാരം അവരുടെ പിന്തുണയുമായും സഹകരണവുമായും അടുത്ത ബന്ധമുള്ളതാണെന്ന് വ്യക്തമാക്കി.&lt;ref&gt;{{Cite news|date=10 November 2025|title=Deva breaks down remembering brother Sabesh; credits siblings for his musical journey, says 'He never shared his pain'|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/deva-breaks-down-remembering-brother-sabesh-credits-siblings-for-his-musical-journey-says-he-never-shared-his-pain/articleshow/125222610.cms|access-date=29 April 2026|work=The Times of India|issn=0971-8257}}&lt;/ref&gt;

1985-ൽ തിരുവെർക്കാട് ക്ഷേത്രത്തിൽ നടന്ന ഒരു ആദരിക്കൽ ചടങ്ങ് ദേവയുടെ ഔദ്യോഗിക ജീവിതത്തിൽ ഒരു വഴിത്തിരിവായി മാറി. ഭക്തിരസ പ്രധാനമായ നിരവധി ആൽബങ്ങൾക്ക് സംഗീതം നൽകിയതിന് ദേവയെ ആദരിക്കുകയെന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ സംഘടിപ്പിച്ച ഈ ചടങ്ങിൽ, പ്രശസ്ത സംഗീതസംവിധായകൻ [[എം.എസ്. വിശ്വനാഥൻ|എം. എസ്. വിശ്വനാഥൻ]] അദ്ദേഹത്തിന്റെ സൃഷ്ടികളെ പരസ്യമായി പ്രശംസിച്ചു. തുടർന്ന് ചടങ്ങിൽ സംസാരിക്കവെ, സിനിമയിൽ വലിയ സ്വാധീനം ചെലുത്താൻ കഴിവുള്ള ഒരു വ്യക്തിയാണ് ദേവയെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയ വിശ്വനാഥൻ, അദ്ദേഹത്തിന് ചലച്ചിത്രരംഗത്ത് അവസരങ്ങൾ നൽകണമെന്നും സിനിമാ പ്രവർത്തകരോട് അഭ്യർത്ഥിച്ചു. കൂടാതെ, 'തേനിസൈ തെൻട്രൽ' (&quot;മധുര സംഗീതത്തിന്റെ കാറ്റ്&quot;) എന്ന വിശേഷണവും അദ്ദേഹം ദേവയ്ക്ക് നൽകി..&lt;ref&gt;{{Cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=RNeZ0TFhLqI|title=Music Director Deva About MSV {{!}} Deva {{!}} Manathodu Mano {{!}} Music Composer Deva {{!}} MSV {{!}} Jaya Max|date=1 February 2025|last=Jaya Max|access-date=29 April 2026|via=YouTube}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=P9th6WbCH8s|title=ஒரு ரசிகன் தான் கலைஞன் ஆக முடியும் {{!}} M. S. Viswanathan Interview Part 1{{!}} Deva {{!}} Jaya TV|date=20 May 2025|last=Jaya TV|access-date=29 April 2026|via=YouTube}}&lt;/ref&gt; ഈ സംഭവത്തിന് ഏതാനും മാസങ്ങൾക്കുള്ളിൽത്തന്നെ, ദേവയ്ക്ക് സിനിമയിലേയ്ക്കുള്ള ആദ്യത്തെ പ്രധാന അവസരം ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/cities/chennai/2015/Jul/15/viswanathan-tuned-music-in-me-says-deva-784190.html|title=Viswanathan Tuned Music in Me, Says Deva|access-date=29 April 2026|last=Thimmayya|first=Daniel|date=15 July 2015|website=The New Indian Express|language=en}}&lt;/ref&gt; തന്റെ സിനിമാ ജീവിതത്തിന്റെ തുടക്കത്തിൽ വിശ്വനാഥന്റെ മാർഗനിർദേശം തേടിയ കാര്യം അദ്ദേഹം പിന്നീട് അനുസ്മരിച്ചിരുന്നു. ദേവയുമായി തൊഴിൽപരവും വ്യക്തിപരവുമായി അടുത്ത ബന്ധം പുലർത്തിയിരുന്ന വിശ്വനാഥൻ ദേവയുടെ സൃഷ്ടികൾ ശ്രദ്ധിക്കുകയും അവയെക്കുറിച്ച് അഭിപ്രായങ്ങൾ പങ്കുവെക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നതായി പറയപ്പെടുന്നു. ആദരവിന്റെയും നന്ദിയുടെയും അടയാളമായി, തന്റെ ആദ്യകാല ചിത്രങ്ങളിലൊന്നായ 'വൈദേഹി വന്താച്ചു' (1991)-ൽ ഗായകനാകുവാൻ ദേവ വിശ്വനാഥനെ ക്ഷണിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=K00reIQ3Rkw|title=Vaidehi Vandachu movie songs {{!}} Yei Oru Thanga Kudam {{!}} Phoenix Music|date=26 January 2021|last=Phoenix music|access-date=29 April 2026|via=YouTube}}&lt;/ref&gt;

1986-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ '&lt;nowiki/&gt;''മാട്ടുക്കാര മന്നാര്''&lt;nowiki/&gt;' എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് ദേവ തമിഴ് സിനിമയിൽ ഒരു മുഴുവൻസമയ സംഗീതസംവിധായകനായി അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചത്.&lt;ref name=&quot;thehindu&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/deva-death-music-composer-deva-rare-pictures-deva-tributes-tamil-composer-deva-photos-of-deva/article71596168.ece|title=Deva (1950-2026)|accessdate=17 October 2026|date=17 October 2026|work=The Hindu}}&lt;/ref&gt; അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആദ്യത്തെ പ്രധാന താരചിത്രമായ '&lt;nowiki/&gt;''മനസുക്കെത്ത മഹാരാസ''&lt;nowiki/&gt;' 1989-ൽ റിലീസ് ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/did-you-know/music-director-devas-debut-was-manasukketha-maharasa/articleshow/64491374.cms|title=Music Director Deva's debut was Manasukketha Maharasa|accessdate=17 October 2026|date=27 April 2018|publisher=Times of India}}&lt;/ref&gt; തുടർന്ന് '&lt;nowiki/&gt;''വൈകാശി പൊറന്താച്ചു''&lt;nowiki/&gt;' എന്ന ചിത്രത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തിന് അവസരം ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.thehindu.com/news/national/tamil-nadu/deva-a-well-rounded-composer-bids-goodbye/article71595979.ece|title=Deva: a well-rounded composer bids goodbye|accessdate=17 October 2026|date=17 October 2026|work=The Hindu}}&lt;/ref&gt; 1992-ൽ, [[കെ. ബാലചന്ദർ]] നിർമ്മിച്ച് [[രജിനികാന്ത്|രജനീകാന്ത്]] നായകനായ '&lt;nowiki/&gt;''അണ്ണാമലൈ''&lt;nowiki/&gt;' എന്ന ചിത്രത്തിന് ദേവയാണ് സംഗീതം നൽകിയത്.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/tamil/news/2026/Oct/17/rajinikanth-recalls-tough-conversation-during-padayappa-with-innocent-deva-in-heartfelt-tribute|title=Rajinikanth recalls tough conversation during Padayappa with 'innocent' Deva in heartfelt tribute|accessdate=17 October 2026|date=17 October 2026|publisher=Cinema Express}}&lt;/ref&gt; '&lt;nowiki/&gt;''ബാഷ''&lt;nowiki/&gt;' (1995), '''അരുണാചലം''&lt;nowiki/&gt;' (1997) തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങളിൽ രജനീകാന്തുമായുള്ള തന്റെ സഹകരണം തുടർന്ന ദേവ ഈ ചിത്രങ്ങളിൽ, നടന്റെ ജനപ്രിയത വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനായി രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത ആമുഖ ഗാനങ്ങളും പശ്ചാത്തല സംഗീതവും ഒരുക്കി.&lt;ref name=&quot;THRobit2&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.hollywoodreporterindia.com/features/insight/veteran-music-composer-deva-dies-at-75-popularised-gaana-music-in-tamil-cinema|title=Veteran Music Composer Deva Dies at 75, Popularised Gaana Music in Tamil Cinema|accessdate=17 October 2026|date=17 October 2026|publisher=The Hollywood Reporter}}&lt;/ref&gt;

== വ്യക്തിജീവിതവും മരണവും ==
ജയയാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭാര്യ. രണ്ട് പെൺമക്കൾ ഉൾപ്പെടെ നാല് കുട്ടികളാണ് അദ്ദേഹത്തിനുണ്ടായിരുന്നത്. അവരിൽ ഒരു മകനായ ശ്രീകാന്ത് ദേവ ഒരു സംഗീത സംവിധായകനാണ്.  'എം. കുമരൻ സൺ ഓഫ് മഹാലക്ഷ്മി' പോലുള്ള ചിത്രങ്ങളിലൂടെ ശ്രദ്ധ നേടിയ  ശ്രീകാന്തിന് ഈ ചിത്രം   തമിഴ്‌നാട് സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര പുരസ്‌കാരം നേടിക്കൊടുത്തു. മറ്റുള്ളവർ ക്യാമറകളിൽ നിന്നും അഭിമുഖങ്ങളിൽ നിന്നും അകന്ന്, ശാന്തമായ ജീവിതം നയിക്കുന്നവരാണ്. സംഗീത സംവിധായകരായ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സഹോദരന്മാർ 'സബേഷ്-മുരളി' എന്ന പേരിൽ ഒരു ജോഡിയായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.freemalaysiatoday.com/category/leisure/2026/03/30/deva-naresh-iyer-light-up-penang-with-back-to-back-concerts|title=Deva, Naresh Iyer light up Penang with back-to-back concerts|date=30 March 2026|website=Free Malaysia Today &amp;#124; FMT}}&lt;/ref&gt; അദ്ദേഹത്തിന്റെ സഹോദരീപുത്രനായ ജയ് ഒരു നടനും ഇടയ്ക്കിടെ സംഗീത സംവിധാനം നിർവഹിക്കുന്ന വ്യക്തിയുമാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/tamil/news/2025/Oct/23/composer-sabesh-part-of-sabesh-murali-duo-passes-away|title=Composer MC Sabesan, part of Sabesh-Murali duo, passes away|date=23 October 2025|website=Cinema Express}}&lt;/ref&gt;

2026 ഒക്ടോബർ 17-ന്, 75-ാം വയസ്സിൽ ചെന്നൈയിലെ കോടമ്പാക്കത്തുള്ള സൂര്യ ആശുപത്രിയിൽ വെച്ച് ഹൃദയാഘാതം മൂലമാണ് ദേവ അന്തരിച്ചത്..&lt;ref name=&quot;funeral2&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.thehindu.com/entertainment/music/tamil-music-director-singer-deva-passes-away-funeral-rites-condolences-tributes-songs-live-updates/article71595646.ece|title=Deva, veteran music composer's funeral highlights|accessdate=18 October 2026|date=18 October 2026|work=The Hindu}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;THRobit&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.hollywoodreporterindia.com/features/insight/veteran-music-composer-deva-dies-at-75-popularised-gaana-music-in-tamil-cinema|title=Veteran Music Composer Deva Dies at 75, Popularised Gaana Music in Tamil Cinema|accessdate=17 October 2026|date=17 October 2026|publisher=The Hollywood Reporter}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/thenisai-thendral-devas-final-moments-before-demise-doctor-reveals-details-of-cardiac-arrest-and-last-treatment-to-the-veteran-composer/articleshow/135010315.cms|title='Thenisai Thendral' Deva's final moments before demise: Doctor reveals details of cardiac arrest and last treatment to the veteran composer|access-date=17 October 2026|date=17 October 2026|website=[[The Times of India]]|language=en}}&lt;/ref&gt; പിറ്റേദിവസം ചെന്നൈയിൽ വെച്ച് ഔദ്യോഗിക ബഹുമതികളോടെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സംസ്കാര ചടങ്ങുകൾ നടന്നു.&lt;ref name=&quot;state&quot;&gt;{{Cite news|last=Bureau|first=The Hindu|date=2026-10-18|title=Music composer Deva laid to rest with full state honours in Ranipet district|url=https://www.thehindu.com/news/national/tamil-nadu/music-composer-deva-laid-to-rest-with-full-state-honours-in-ranipet-district/article71599890.ece|access-date=2026-10-22|work=The Hindu|language=en-IN|issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt; പിന്നീട്, റാണിപ്പേട്ട് ജില്ലയിലെ ചക്രമല്ലൂരിലുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ തോട്ടത്തിൽ മൃതദേഹം സംസ്കരിച്ചു.&lt;ref name=&quot;state2&quot;&gt;{{Cite news|last=Bureau|first=The Hindu|date=2026-10-18|title=Music composer Deva laid to rest with full state honours in Ranipet district|url=https://www.thehindu.com/news/national/tamil-nadu/music-composer-deva-laid-to-rest-with-full-state-honours-in-ranipet-district/article71599890.ece|access-date=2026-10-22|work=The Hindu|language=en-IN|issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt;

== അവലംബങ്ങൾ ==
&lt;references /&gt;{{TamilNaduStateAwardForBestMusicDirector}}{{Authority control}}</text>
      <sha1>bboary91pb8lvwuas0vz24724k746sf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഉപയോക്താവ്:Muhamedmp</title>
    <ns>2</ns>
    <id>673568</id>
    <revision>
      <id>4680512</id>
      <timestamp>2026-10-26T12:36:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Muhamedmp</username>
        <id>224564</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>4680512</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4698" sha1="4vu5pr83ler1j861bw487a7ck9xcgvo" xml:space="preserve">
= മാനു മുതുമുറ്റത്ത് =
'''ചേകന്നൂർ മുഹമ്മദ് മാനു മുതുമുറ്റത്ത്''' (ജനനം: 16 ഫെബ്രുവരി 1979) കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള ഒരു ഡിജിറ്റൽ കണ്ടന്റ് ക്രിയേറ്ററും, വ്ലോഗറും, ചരിത്ര അന്വേഷകനും, സാമൂഹിക പ്രവർത്തകനുമാണ്. പ്രധാനമായും ഫെയ്‌സ്‌ബുക്ക്, യൂട്യൂബ്, ഇൻസ്റ്റാഗ്രാം തുടങ്ങിയ ഡിജിറ്റൽ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളിലൂടെ പ്രാദേശിക ചരിത്രം, സാമൂഹിക വിഷയങ്ങൾ, സാംസ്കാരിക വിശേഷങ്ങൾ എന്നിവ പങ്കുവെക്കുന്നതിലൂടെയാണ് ഇദ്ദേഹം ശ്രദ്ധേയനായത്.

== ആമുഖവും വ്യക്തിജീവിതവും ==
മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ വട്ടംകുളം പഞ്ചായത്തിലുൾപ്പെട്ട ചേകന്നൂരിലാണ് ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ജനനം. ചെറുപ്പകാലത്തെ പഠനത്തിന് ശേഷം, ചരിത്രം, പ്രവാസി ജീവിതം, സാഹിത്യം, ഡിജിറ്റൽ മീഡിയ എന്നീ മേഖലകളിൽ സ്വന്തമായ അന്വേഷണങ്ങളിലൂടെയും അനുഭവങ്ങളിലൂടെയും വ്യക്തിമുദ്ര പതിപ്പിച്ചു.

== പൊതുപ്രവർത്തനവും ഡിജിറ്റൽ മീഡിയയും ==
'മാനു മുതുമുറ്റത്ത്', 'മുറ്റം' എന്നീ ബ്രാൻഡ് നാമങ്ങളിലാണ് ഇദ്ദേഹം ഡിജിറ്റൽ ഇടങ്ങളിൽ അറിയപ്പെടുന്നത്. ലക്ഷക്കണക്കിന് ആളുകളിലേക്ക് എത്തുന്ന സോഷ്യൽ മീഡിയ ചാനലുകളിലൂടെ വൈവിധ്യമാർന്ന വിഷയങ്ങൾ അവതരിപ്പിക്കുന്നു:

* '''ചരിത്ര അന്വേഷണങ്ങളും ഡോക്യുമെന്റേഷനും:''' ഭാരതപ്പുഴയുടെ തീരങ്ങളിലെ പുരാതന മനുഷ്യവാസം, ആനക്കര, കുറ്റിപ്പുറം, ചേകന്നൂർ തുടങ്ങിയ പ്രദേശങ്ങളുടെ ചരിത്രവും പാരമ്പര്യവും പ്രമേയമാക്കിയുള്ള ലേഖനങ്ങളും വീഡിയോ പരമ്പരകളും ഇദ്ദേഹം തയ്യാറാക്കിയിട്ടുണ്ട്.
* '''സാമൂഹിക ക്ഷേമ പ്രവർത്തനങ്ങൾ:''' ചേകന്നൂരിലും പരിസര പ്രദേശങ്ങളിലുമുള്ള നിർദ്ധനരായ കുടുംബങ്ങൾക്ക് വസ്ത്രങ്ങൾ എത്തിച്ചുനൽകുന്ന 'വസ്ത്ര ബാങ്ക് ചേകന്നൂർ' എന്ന സാമൂഹിക കൂട്ടായ്മയുടെ സ്ഥാപകനും പ്രധാന സംഘാടകനുമാണ്.
* '''സർഗ്ഗാത്മക രചനകൾ:''' 'അന്ധകാരം' എന്ന ഹ്രസ്വചിത്ര തിരക്കഥയും മഴയെയും പ്രകൃതിയെയും പ്രമേയമാക്കിയുള്ള വിവിധ കഥകളും ഇദ്ദേഹം രചിച്ചിട്ടുണ്ട്. കൂടാതെ 'കേരളത്തിലെ പഞ്ചായത്തുകളിലൂടെ ഒരു യാത്ര' എന്ന പേരിൽ പൗരബോധവും പ്രാദേശിക ഭരണകൂടങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനങ്ങളും വിശദീകരിക്കുന്ന ഉള്ളടക്ക പരമ്പരകളും തയ്യാറാക്കുന്നു.

== ലിങ്കുകളും അവലംബങ്ങളും (References) ==</text>
      <sha1>4vu5pr83ler1j861bw487a7ck9xcgvo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4680513</id>
      <parentid>4680512</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T12:37:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Muhamedmp</username>
        <id>224564</id>
      </contributor>
      <comment>/* മാനു മുതുമുറ്റത്ത് */</comment>
      <origin>4680513</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4715" sha1="bfsqsln2cx0eece9yhawi8zie9g0w0o" xml:space="preserve">
= മാനു മുതുമുറ്റത്ത് =
'''ചേകന്നൂർ മുഹമ്മദ് മാനു മുതുമുറ്റത്ത്''' maanumuthumuttath(ജനനം: 16 ഫെബ്രുവരി 1979) കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള ഒരു ഡിജിറ്റൽ കണ്ടന്റ് ക്രിയേറ്ററും, വ്ലോഗറും, ചരിത്ര അന്വേഷകനും, സാമൂഹിക പ്രവർത്തകനുമാണ്. പ്രധാനമായും ഫെയ്‌സ്‌ബുക്ക്, യൂട്യൂബ്, ഇൻസ്റ്റാഗ്രാം തുടങ്ങിയ ഡിജിറ്റൽ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളിലൂടെ പ്രാദേശിക ചരിത്രം, സാമൂഹിക വിഷയങ്ങൾ, സാംസ്കാരിക വിശേഷങ്ങൾ എന്നിവ പങ്കുവെക്കുന്നതിലൂടെയാണ് ഇദ്ദേഹം ശ്രദ്ധേയനായത്.

== ആമുഖവും വ്യക്തിജീവിതവും ==
മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ വട്ടംകുളം പഞ്ചായത്തിലുൾപ്പെട്ട ചേകന്നൂരിലാണ് ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ജനനം. ചെറുപ്പകാലത്തെ പഠനത്തിന് ശേഷം, ചരിത്രം, പ്രവാസി ജീവിതം, സാഹിത്യം, ഡിജിറ്റൽ മീഡിയ എന്നീ മേഖലകളിൽ സ്വന്തമായ അന്വേഷണങ്ങളിലൂടെയും അനുഭവങ്ങളിലൂടെയും വ്യക്തിമുദ്ര പതിപ്പിച്ചു.

== പൊതുപ്രവർത്തനവും ഡിജിറ്റൽ മീഡിയയും ==
'മാനു മുതുമുറ്റത്ത്', 'മുറ്റം' എന്നീ ബ്രാൻഡ് നാമങ്ങളിലാണ് ഇദ്ദേഹം ഡിജിറ്റൽ ഇടങ്ങളിൽ അറിയപ്പെടുന്നത്. ലക്ഷക്കണക്കിന് ആളുകളിലേക്ക് എത്തുന്ന സോഷ്യൽ മീഡിയ ചാനലുകളിലൂടെ വൈവിധ്യമാർന്ന വിഷയങ്ങൾ അവതരിപ്പിക്കുന്നു:

* '''ചരിത്ര അന്വേഷണങ്ങളും ഡോക്യുമെന്റേഷനും:''' ഭാരതപ്പുഴയുടെ തീരങ്ങളിലെ പുരാതന മനുഷ്യവാസം, ആനക്കര, കുറ്റിപ്പുറം, ചേകന്നൂർ തുടങ്ങിയ പ്രദേശങ്ങളുടെ ചരിത്രവും പാരമ്പര്യവും പ്രമേയമാക്കിയുള്ള ലേഖനങ്ങളും വീഡിയോ പരമ്പരകളും ഇദ്ദേഹം തയ്യാറാക്കിയിട്ടുണ്ട്.
* '''സാമൂഹിക ക്ഷേമ പ്രവർത്തനങ്ങൾ:''' ചേകന്നൂരിലും പരിസര പ്രദേശങ്ങളിലുമുള്ള നിർദ്ധനരായ കുടുംബങ്ങൾക്ക് വസ്ത്രങ്ങൾ എത്തിച്ചുനൽകുന്ന 'വസ്ത്ര ബാങ്ക് ചേകന്നൂർ' എന്ന സാമൂഹിക കൂട്ടായ്മയുടെ സ്ഥാപകനും പ്രധാന സംഘാടകനുമാണ്.
* '''സർഗ്ഗാത്മക രചനകൾ:''' 'അന്ധകാരം' എന്ന ഹ്രസ്വചിത്ര തിരക്കഥയും മഴയെയും പ്രകൃതിയെയും പ്രമേയമാക്കിയുള്ള വിവിധ കഥകളും ഇദ്ദേഹം രചിച്ചിട്ടുണ്ട്. കൂടാതെ 'കേരളത്തിലെ പഞ്ചായത്തുകളിലൂടെ ഒരു യാത്ര' എന്ന പേരിൽ പൗരബോധവും പ്രാദേശിക ഭരണകൂടങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനങ്ങളും വിശദീകരിക്കുന്ന ഉള്ളടക്ക പരമ്പരകളും തയ്യാറാക്കുന്നു.

== ലിങ്കുകളും അവലംബങ്ങളും (References) ==</text>
      <sha1>bfsqsln2cx0eece9yhawi8zie9g0w0o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ijazif</title>
    <ns>3</ns>
    <id>673569</id>
    <revision>
      <id>4680515</id>
      <timestamp>2026-10-26T12:51:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>സ്വാഗതസംഘം</username>
        <id>39256</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു</comment>
      <origin>4680515</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6831" sha1="p1fq96b60oj5jwls3aki0dfuve56k5f" xml:space="preserve">'''നമസ്കാരം  {{#if: Ijazif | Ijazif | {{BASEPAGENAME}} }} !''', 

[[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു.
[[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]]
* [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]]
* [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]]
* [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]]
* [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]]
* [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]]
* [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]]

താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു.

[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് &quot;ടിൽഡ&quot; (&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു.

വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും.

ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്.

-- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 12:51, 26 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC)</text>
      <sha1>p1fq96b60oj5jwls3aki0dfuve56k5f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Aju the miner</title>
    <ns>3</ns>
    <id>673570</id>
    <revision>
      <id>4680521</id>
      <timestamp>2026-10-26T14:05:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>സ്വാഗതസംഘം</username>
        <id>39256</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു</comment>
      <origin>4680521</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6845" sha1="jvtzzlxekyact1jsfsjrvdvrhhc1wcs" xml:space="preserve">'''നമസ്കാരം  {{#if: Aju the miner | Aju the miner | {{BASEPAGENAME}} }} !''', 

[[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു.
[[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]]
* [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]]
* [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]]
* [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]]
* [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]]
* [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]]
* [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]]

താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു.

[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് &quot;ടിൽഡ&quot; (&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു.

വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും.

ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്.

-- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 14:05, 26 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC)</text>
      <sha1>jvtzzlxekyact1jsfsjrvdvrhhc1wcs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>വി.കെ.വി.എം. എൽ.പി.എസ്. കങ്ങഴ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>673571</id>
    <revision>
      <id>4680526</id>
      <timestamp>2026-10-26T14:52:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mnczubair</username>
        <id>213142</id>
      </contributor>
      <comment>'{{Infobox school | name                  = വി.കെ.വി.എം. എൽ.പി.എസ്. കങ്ങഴ | image                 =  | image_size            =  | caption               = വി.കെ.വി.എം. എൽ.പി.എസ്. കങ്ങഴ | location              = [[കങ്ങഴ]] | country               = ഇന്ത്യ | coordinates           =  | other_name            =  | type...' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു</comment>
      <origin>4680526</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4917" sha1="7iiatnp3bpuq81qkmdlu8btv6m3pekv" xml:space="preserve">{{Infobox school
| name                  = വി.കെ.വി.എം. എൽ.പി.എസ്. കങ്ങഴ
| image                 = 
| image_size            = 
| caption               = വി.കെ.വി.എം. എൽ.പി.എസ്. കങ്ങഴ
| location              = [[കങ്ങഴ]]
| country               = ഇന്ത്യ
| coordinates           = 
| other_name            = 
| type                  = പൊതുവിദ്യാലയം (എയ്ഡഡ്)
| established           = {{Start date|1964|df=yes}}
| school_board          = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ്
| district              = കോട്ടയം
| educational_authority = കറുകച്ചാൽ ഉപജില്ല
| grades                = 1 മുതൽ 4 വരെ
| medium_of_language    = മലയാളം
| website               = 
| udisce_code           = 32100500207
| Kerala_school_code    = 32412
}}
[[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം ജില്ലയിലെ]] [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി താലൂക്ക്|കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി താലൂക്കിൽ]] [[കങ്ങഴ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|കങ്ങഴ പഞ്ചായത്തിൽ]] [[കങ്ങഴ]] എന്ന പ്രദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു എയ്ഡഡ് വിദ്യാലയമാണ് '''വി.കെ.വി.എം. എൽ.പി.എസ്. കങ്ങഴ'''.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/32412|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-10-15}}&lt;/ref&gt;
കേരളസംസ്ഥാന പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിന്റെ കീഴിലുള്ള സ്ഥാപനമാണ് ഇത്. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://kys.udiseplus.gov.in/|title=udiseplus.gov.in|access-date=October 15, 2026}}&lt;/ref&gt; [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിലും]] പത്തനംതിട്ട ലോകസഭ മണ്ഡലത്തിലുമായാണ് ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. 1964 ലാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥാപിതമായത്. കോട്ടയം ജില്ലാ ആസ്ഥാനത്തു നിന്നും 19 കിലോമീറ്റർ ദൂരത്താണ് ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. കൊച്ചി അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളത്തിൽ നിന്നും 76 കിലോമീറ്റർ ദൂരമാണ് ഇങ്ങോട്ടുള്ളത്.
==ചരിത്രം==
1964-ൽ കങ്ങഴ പഞ്ചായത്തിൽ പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ച വി.കെ.വി.എം. എൽ.പി. സ്കൂൾ പ്രദേശത്തെ ഗ്രാമീണ വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം ഉറപ്പാക്കുന്നതിൽ വലിയ പങ്കുവഹിച്ചു.
==ഭൗതിക സൗകര്യങ്ങൾ==
312 പുസ്തകങ്ങളുള്ള വായനശാലയും വായനാമുറിയും ഈ വിദ്യാലയത്തിനുണ്ട്. കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബ് ഇവിടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഉച്ചഭക്ഷണ പദ്ധതിക്കായി അടുക്കളയും സ്കൂളിലുണ്ട്. ആകെ 10 ക്ലാസ് മുറികളുണ്ട്. 1 ഏക്കർ വിസ്തൃതിയുമുള്ള കാമ്പസാണ് ഈ വിദ്യാലയത്തിനുള്ളത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/32412|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-10-15}}&lt;/ref&gt;

==അവലംബങ്ങൾ==
{{Reflist}}

==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
*[https://schoolwiki.in/32412 സ്കൂൾ വിക്കി വെബ്സൈറ്റ്]
[[വർഗ്ഗം:കോട്ടയം ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കറുകച്ചാൽ വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കറുകച്ചാൽ വിദ്യാഭ്യാസ ഉപജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]]&quot;</text>
      <sha1>7iiatnp3bpuq81qkmdlu8btv6m3pekv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഈറോഡ് സിറ്റി മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷൻ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>673572</id>
    <revision>
      <id>4680535</id>
      <timestamp>2026-10-26T15:54:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Adv.tksujith</username>
        <id>4604</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1381124700|Erode City Municipal Corporation]]&quot; എന്ന താൾ പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയത്.</comment>
      <origin>4680535</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11685" sha1="a5qfapfx4sjlnalk0re97i5xnlh4t07" xml:space="preserve">
&lt;templatestyles src=&quot;Module:Infobox/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;{{Infobox Legislature|name=ഈറോഡ് സിറ്റി മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷൻ|transcription_name=|legislature=|coa_pic=|coa_res=|coa_alt=|house_type=മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷൻ|body=ഈറോഡ്|houses=|leader1_type=[[മേയർ]]|leader1=ശ്രീമതി. നാഗരത്തിനം|party1=|election1=|leader2_type=[[ഡെപ്യൂട്ടി മേയർ]]|leader2=ശ്രീ. സെൽവരാജ്|party2=|election2=|leader3_type=[[കമ്മീഷണർ]]|leader3=ശ്രീ. അർപിത് ജെയിൻ ഐ.എ.എസ്.|party3=|election3=|leader4_type=[[ജില്ലാ കളക്ടർ]]|leader4=ശ്രീ. കന്ദസ്വാമി[[ഇന്ത്യൻ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് സർപ്പീസ്|ഐ.എ.എസ്]]|party4=|election4=|leader5_type=സൂപ്രണ്ട് ഓഫ് പോലീസ്|leader5=ശ്രീമതി കിരൺ ശ്രുതി ഐപിഎസ്|party5=|election5=|members=60|house1=[[മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷൻ ബിൽഡിംഗ്, ഈറോഡ്]]|house2=|structure1=|structure1_res=|structure2=|structure2_res=|political_groups1=|political_groups2=|committees1=|committees2=|voting_system1=|voting_system2=|last_election1=[[2022 Tamil Nadu local elections|2022]]|next_election1=[[2027 Tamil Nadu local body elections|2027]]|session_room=|session_res=|meeting_place=|website={{URL|https://www.tnurbantree.tn.gov.in/erode/}}|footnotes=}}

[[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിലെ]]   തമിഴ്നാട്ടിലെ [[ഈറോഡ്]] നഗരം നിയന്ത്രിക്കുന്ന ഒരു തദ്ണ്ദേശ ഭരണ സ്ഥാപനമാണ് '''ഈറോഡ് സിറ്റി മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷൻ'''.  മേയർ നേതൃത്വം നൽകുന്ന നിയമനിർമ്മാണ സഭയും കോർപ്പറേഷൻ കമ്മീഷണറുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള എക്സിക്യൂട്ടീവ് ബോഡിയും ചേർന്നതാണ് കോർപ്പറേഷന്റെ ഘടന. പനീർ സെൽവം പാർക്കിന് സമീപമുള്ള ഈറോഡിലെ മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷൻ കെട്ടിടത്തിലാണ് കോർപ്പറേഷന്റെ ആസ്ഥാനം.

== ചരിത്രം ==
1871ൽ ഏകദേശം 8.4 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ വിസ്തൃതിയിൽ ഈറോഡ് മുനിസിപ്പൽ കൌൺസിൽ നിലവിൽ വന്നു. &amp;nbsp;1917ൽ ഈറോഡിന്റെ അന്നത്തെ മുനിസിപ്പൽ ചെയർമാൻ [[പെരിയാർ ഇ.വി. രാമസ്വാമി നായ്‌കർ|പെരിയാർ ഇ. വി. രാമസ്വാമി]], വീരപ്പൻ ഛത്രം, വൈരപാളയം, പെരിയാസെമൂർ തുടങ്ങിയ തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങളെ ലയിപ്പിച്ച് നഗരപരിധി വിപുലീകരിക്കാൻ നിർദ്ദേശിച്ചു. എന്നാൽ അത് നടപ്പായില്ല. 1980 ൽ ഇത് അതേ വിസ്തൃതിയിൽ തന്നെ ഒരു സ്പെഷ്യൽ ഗ്രേഡ് മുനിസിപ്പാലിറ്റിയായി ഉയർത്തുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://erodecorporation.gov.in/about_coporation.html|title=Erode history|access-date=3 June 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160611143709/http://erodecorporation.gov.in/about_coporation.html|archive-date=11 June 2016}}&lt;/ref&gt;&amp;nbsp;

2007-ൽ, ഈറോഡ് മുൻസിപ്പാലിറ്റിയെ മുൻസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷനായി ഉയർത്തുന്നതായി സംസ്ഥാന സർക്കാർ പ്രഖ്യാപിച്ചു. 2008-ലാണ് ഈറോഡ് സിറ്റി മുൻസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷൻ പ്രവർത്തനം ആരംഭിക്കുന്നത്. തുടക്കത്തിൽ, 1,59,728 ഓളം ജനസംഖ്യയുള്ള സെൻട്രൽ ബിസിനസ് ഡിസ്ട്രിക്റ്റ് (സി.ബി.ഡി) മാത്രം ഉൾപ്പെടുന്ന 8.4 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ വിസ്തൃതിയുള്ള പ്രദേശമാണ് കോർപ്പറേഷന്റെ ഭരണപരിധിയിലുണ്ടായിരുന്നത്.

2011-ൽ സൂരംപട്ടി, വീരപ്പൻ ചത്രം, പെരിയ സെമൂർ, കാശിപാളയം എന്നീ നാല് ഗ്രേഡ്-III മുൻസിപ്പാലിറ്റികളും ബി.പി. അഗ്രഹാരം, സൂര്യമ്പാളയം എന്നീ ടൗൺ പഞ്ചായത്തുകളും, തിണ്ടൽ, വില്ലരസംപട്ടി, ഗംഗാപുരം, എല്ലാപാളയം, ലക്കാപുരം, 46 പുതൂർ, മുത്തമ്പാളയം എന്നീ വില്ലേജ് പഞ്ചായത്തുകളും ഈറോഡ് സിറ്റി മുൻസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷനിൽ ലയിപ്പിക്കാൻ നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ടു.

പിന്നീട്, ലക്കാപുരം, 46 പുതൂർ പഞ്ചായത്തുകൾ ഈ പദ്ധതിയിൽ നിന്ന് പിന്മാറി. തുടർന്ന്, മറ്റ് എല്ലാ തദ്ദേശ സ്ഥാപനങ്ങളെയും ഉൾപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ട് ഈറോഡ് സിറ്റി മുൻസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷൻ വികസിപ്പിച്ചു. കിഴക്ക് കാവേരി നദിക്കും പടിഞ്ഞാറ് NH-544 ബൈപ്പാസിനും ഇടയിലായി 109.52 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ വിസ്തൃതിയിൽ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന ഈ പ്രദേശത്തെ ജനസംഖ്യ, 2011-ലെ സെൻസസ് പ്രകാരം അഞ്ച് ലക്ഷത്തിലധികമായി ഉയർന്നു.

അടുത്തിടെ, 2024-ൽ, ഈറോഡ് പഞ്ചായത്ത് യൂണിയൻ (കതിരംപട്ടി, മേട്ടുനാസുവംപാളയം), മൊടക്കുറിച്ച് പഞ്ചായത്ത് യൂണിയൻ (എലവമല, 46 പുതൂർ) എന്നിവയിലെ അടുത്തുള്ള വില്ലേജ് പഞ്ചായത്തുകളെ ലയിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് ഈറോഡ് മുൻസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷൻ വികസിപ്പിക്കുന്നതിനായി ജില്ലാ ഭരണകൂടം സംസ്ഥാന സർക്കാരിന് ഒരു നിർദ്ദേശം സമർപ്പിച്ചു.

== ചെയർമാന്മാരുടെ കാലക്രമത്തിലുള്ള പട്ടിക ==

* എ. എം. മാക് റൈക്കർ (1871)
* വെർണർ അലക്സാണ്ടർ ബ്രോഡി (1885–1888)
* കെ. സി. മഹാദേവ രാജ (1888–1891)
* ജി. എം. ഡാൻസ് (1891–1893)
* ടി. എം. സ്വാമിനാഥ അയ്യർ (1893–1897)
* എൽ. ജി. മൂർ (1897–1898)
* ആർ. രാമചന്ദ്ര റാവു (1898–1899)
* എം. യങ് (1899–1900)
* ഇ. എൽ. ആർ. തോൺസൺ (1900–1901)
* ടി. വി. ഗോപാലസാമി അയ്യർ (1901–1902)
* ചപ്പൻ മേനോൻ (1902–1903)
* എ. ഡബ്ല്യു. ബ്രോ (1904–1905)
* എം. വി. നാരായണസാമി പിള്ള (1905–1906)
* പി. എസ്. സിംഗാരവേലു പിള്ള (1906–1907)
* എ. രംഗസാമി അയ്യങ്കാർ (1907–1908)
* ഡബ്ല്യു. എച്ച്. എച്ച്. ചാറ്റർട്ടൺ (1909–1910)
* യു. ആർ. വെങ്കട റാവു (1910–1911)
* ടി. ശ്രീനിവാസ മുതലിയാർ (1911–1917)
* ഇ. വി. രാമസാമി നായ്ക്കർ (പെരിയാർ) (1917–1920)
* കെ. എ. ഖാദർ മൊഹീദീൻ സാഹിബ് (1920–1921)
* എസ്. സാംബശിവം പിള്ള (1921–1925)
* ടി. ശ്രീനിവാസ മുതലിയാർ (1925–1927)
* കെ. ബാലസുബ്ബരായലു നായിഡു (1927–1930)
* ഖാൻ സാഹിബ് കെ. എ. ഷെയ്ഖ് ദാവൂദ് സാഹിബ് (1930–1935)
* കെ. എൻ. കുപ്പുസാമി പിള്ള (1935–1940)
* എസ്. മീനാക്ഷിസുന്ദര മുതലിയാർ (1953–1955)
* വി. ആർ. എ. മാണിക്യം മുതലിയാർ
* എസ്. അരങ്കരസൻ (1986–1991, 1996–2001)
* മാ. സുബ്രഹ്മണ്യൻ (2001–2006)
* കെ. കുമാർ മുരുകേഷ് (2006–2007)
* കെ. കുമാർ മുരുകേഷ്  (2008–2011)
* ശ്രീമതി മല്ലിക പരമശിവം 2011–2016)
* ശ്രീമതി നാഗരത്തിനം  (2022–2027)


== മേഖലകളും വാർഡുകളും ==
ഈറോഡ് സിറ്റി മുൻസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷന് കീഴിലുള്ള പ്രദേശം ഭരണസൗകര്യത്തിനായി 4 സോണുകളായും, ഓരോ സോണിലും 15 സബ് ഡിവിഷനുകൾ (വാർഡുകൾ) വീതമായും വിഭജിച്ചിരിക്കുന്നു. ഓരോ വാർഡിലും ഏകദേശം 10,000 ജനസംഖ്യയും, ഓരോ സോണിലും ശരാശരി 1.5 ലക്ഷം ജനസംഖ്യയും ഉണ്ട്. നഗരത്തിലെ 60 വാർഡുകളെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന 60 കൗൺസിലർമാരുടെ കൗൺസിൽ യോഗങ്ങളിൽ കോർപ്പറേഷൻ മേയർ അധ്യക്ഷത വഹിക്കുന്നു. സോൺ-1, 2, 3, 4 എന്നിവയുടെ സോണൽ ആസ്ഥാനങ്ങൾ യഥാക്രമം സൂര്യമ്പാളയം, പെരിയസെമൂർ, സൂരംപട്ടി, കാശിപാളയം എന്നിവിടങ്ങളിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.

== അവലംബം ==
{{Reflist}}{{Municipalities of Tamil Nadu}}</text>
      <sha1>a5qfapfx4sjlnalk0re97i5xnlh4t07</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4680538</id>
      <parentid>4680535</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T16:06:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Adv.tksujith</username>
        <id>4604</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ english title</comment>
      <origin>4680538</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11732" sha1="powh8wq0ufb35xa2rr379vflyx7kjzh" xml:space="preserve">{{prettyurl|Erode City Municipal Corporation}} 
&lt;templatestyles src=&quot;Module:Infobox/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;{{Infobox Legislature|name=ഈറോഡ് സിറ്റി മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷൻ|transcription_name=|legislature=|coa_pic=|coa_res=|coa_alt=|house_type=മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷൻ|body=ഈറോഡ്|houses=|leader1_type=[[മേയർ]]|leader1=ശ്രീമതി. നാഗരത്തിനം|party1=|election1=|leader2_type=[[ഡെപ്യൂട്ടി മേയർ]]|leader2=ശ്രീ. സെൽവരാജ്|party2=|election2=|leader3_type=[[കമ്മീഷണർ]]|leader3=ശ്രീ. അർപിത് ജെയിൻ ഐ.എ.എസ്.|party3=|election3=|leader4_type=[[ജില്ലാ കളക്ടർ]]|leader4=ശ്രീ. കന്ദസ്വാമി[[ഇന്ത്യൻ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് സർപ്പീസ്|ഐ.എ.എസ്]]|party4=|election4=|leader5_type=സൂപ്രണ്ട് ഓഫ് പോലീസ്|leader5=ശ്രീമതി കിരൺ ശ്രുതി ഐപിഎസ്|party5=|election5=|members=60|house1=[[മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷൻ ബിൽഡിംഗ്, ഈറോഡ്]]|house2=|structure1=|structure1_res=|structure2=|structure2_res=|political_groups1=|political_groups2=|committees1=|committees2=|voting_system1=|voting_system2=|last_election1=[[2022 Tamil Nadu local elections|2022]]|next_election1=[[2027 Tamil Nadu local body elections|2027]]|session_room=|session_res=|meeting_place=|website={{URL|https://www.tnurbantree.tn.gov.in/erode/}}|footnotes=}}

[[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിലെ]]   തമിഴ്നാട്ടിലെ [[ഈറോഡ്]] നഗരം നിയന്ത്രിക്കുന്ന ഒരു തദ്ണ്ദേശ ഭരണ സ്ഥാപനമാണ് '''ഈറോഡ് സിറ്റി മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷൻ'''.  മേയർ നേതൃത്വം നൽകുന്ന നിയമനിർമ്മാണ സഭയും കോർപ്പറേഷൻ കമ്മീഷണറുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള എക്സിക്യൂട്ടീവ് ബോഡിയും ചേർന്നതാണ് കോർപ്പറേഷന്റെ ഘടന. പനീർ സെൽവം പാർക്കിന് സമീപമുള്ള ഈറോഡിലെ മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷൻ കെട്ടിടത്തിലാണ് കോർപ്പറേഷന്റെ ആസ്ഥാനം.

== ചരിത്രം ==
1871ൽ ഏകദേശം 8.4 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ വിസ്തൃതിയിൽ ഈറോഡ് മുനിസിപ്പൽ കൌൺസിൽ നിലവിൽ വന്നു. &amp;nbsp;1917ൽ ഈറോഡിന്റെ അന്നത്തെ മുനിസിപ്പൽ ചെയർമാൻ [[പെരിയാർ ഇ.വി. രാമസ്വാമി നായ്‌കർ|പെരിയാർ ഇ. വി. രാമസ്വാമി]], വീരപ്പൻ ഛത്രം, വൈരപാളയം, പെരിയാസെമൂർ തുടങ്ങിയ തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങളെ ലയിപ്പിച്ച് നഗരപരിധി വിപുലീകരിക്കാൻ നിർദ്ദേശിച്ചു. എന്നാൽ അത് നടപ്പായില്ല. 1980 ൽ ഇത് അതേ വിസ്തൃതിയിൽ തന്നെ ഒരു സ്പെഷ്യൽ ഗ്രേഡ് മുനിസിപ്പാലിറ്റിയായി ഉയർത്തുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://erodecorporation.gov.in/about_coporation.html|title=Erode history|access-date=3 June 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160611143709/http://erodecorporation.gov.in/about_coporation.html|archive-date=11 June 2016}}&lt;/ref&gt;&amp;nbsp;

2007-ൽ, ഈറോഡ് മുൻസിപ്പാലിറ്റിയെ മുൻസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷനായി ഉയർത്തുന്നതായി സംസ്ഥാന സർക്കാർ പ്രഖ്യാപിച്ചു. 2008-ലാണ് ഈറോഡ് സിറ്റി മുൻസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷൻ പ്രവർത്തനം ആരംഭിക്കുന്നത്. തുടക്കത്തിൽ, 1,59,728 ഓളം ജനസംഖ്യയുള്ള സെൻട്രൽ ബിസിനസ് ഡിസ്ട്രിക്റ്റ് (സി.ബി.ഡി) മാത്രം ഉൾപ്പെടുന്ന 8.4 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ വിസ്തൃതിയുള്ള പ്രദേശമാണ് കോർപ്പറേഷന്റെ ഭരണപരിധിയിലുണ്ടായിരുന്നത്.

2011-ൽ സൂരംപട്ടി, വീരപ്പൻ ചത്രം, പെരിയ സെമൂർ, കാശിപാളയം എന്നീ നാല് ഗ്രേഡ്-III മുൻസിപ്പാലിറ്റികളും ബി.പി. അഗ്രഹാരം, സൂര്യമ്പാളയം എന്നീ ടൗൺ പഞ്ചായത്തുകളും, തിണ്ടൽ, വില്ലരസംപട്ടി, ഗംഗാപുരം, എല്ലാപാളയം, ലക്കാപുരം, 46 പുതൂർ, മുത്തമ്പാളയം എന്നീ വില്ലേജ് പഞ്ചായത്തുകളും ഈറോഡ് സിറ്റി മുൻസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷനിൽ ലയിപ്പിക്കാൻ നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ടു.

പിന്നീട്, ലക്കാപുരം, 46 പുതൂർ പഞ്ചായത്തുകൾ ഈ പദ്ധതിയിൽ നിന്ന് പിന്മാറി. തുടർന്ന്, മറ്റ് എല്ലാ തദ്ദേശ സ്ഥാപനങ്ങളെയും ഉൾപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ട് ഈറോഡ് സിറ്റി മുൻസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷൻ വികസിപ്പിച്ചു. കിഴക്ക് കാവേരി നദിക്കും പടിഞ്ഞാറ് NH-544 ബൈപ്പാസിനും ഇടയിലായി 109.52 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ വിസ്തൃതിയിൽ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന ഈ പ്രദേശത്തെ ജനസംഖ്യ, 2011-ലെ സെൻസസ് പ്രകാരം അഞ്ച് ലക്ഷത്തിലധികമായി ഉയർന്നു.

അടുത്തിടെ, 2024-ൽ, ഈറോഡ് പഞ്ചായത്ത് യൂണിയൻ (കതിരംപട്ടി, മേട്ടുനാസുവംപാളയം), മൊടക്കുറിച്ച് പഞ്ചായത്ത് യൂണിയൻ (എലവമല, 46 പുതൂർ) എന്നിവയിലെ അടുത്തുള്ള വില്ലേജ് പഞ്ചായത്തുകളെ ലയിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് ഈറോഡ് മുൻസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷൻ വികസിപ്പിക്കുന്നതിനായി ജില്ലാ ഭരണകൂടം സംസ്ഥാന സർക്കാരിന് ഒരു നിർദ്ദേശം സമർപ്പിച്ചു.

== ചെയർമാന്മാരുടെ കാലക്രമത്തിലുള്ള പട്ടിക ==

* എ. എം. മാക് റൈക്കർ (1871)
* വെർണർ അലക്സാണ്ടർ ബ്രോഡി (1885–1888)
* കെ. സി. മഹാദേവ രാജ (1888–1891)
* ജി. എം. ഡാൻസ് (1891–1893)
* ടി. എം. സ്വാമിനാഥ അയ്യർ (1893–1897)
* എൽ. ജി. മൂർ (1897–1898)
* ആർ. രാമചന്ദ്ര റാവു (1898–1899)
* എം. യങ് (1899–1900)
* ഇ. എൽ. ആർ. തോൺസൺ (1900–1901)
* ടി. വി. ഗോപാലസാമി അയ്യർ (1901–1902)
* ചപ്പൻ മേനോൻ (1902–1903)
* എ. ഡബ്ല്യു. ബ്രോ (1904–1905)
* എം. വി. നാരായണസാമി പിള്ള (1905–1906)
* പി. എസ്. സിംഗാരവേലു പിള്ള (1906–1907)
* എ. രംഗസാമി അയ്യങ്കാർ (1907–1908)
* ഡബ്ല്യു. എച്ച്. എച്ച്. ചാറ്റർട്ടൺ (1909–1910)
* യു. ആർ. വെങ്കട റാവു (1910–1911)
* ടി. ശ്രീനിവാസ മുതലിയാർ (1911–1917)
* ഇ. വി. രാമസാമി നായ്ക്കർ (പെരിയാർ) (1917–1920)
* കെ. എ. ഖാദർ മൊഹീദീൻ സാഹിബ് (1920–1921)
* എസ്. സാംബശിവം പിള്ള (1921–1925)
* ടി. ശ്രീനിവാസ മുതലിയാർ (1925–1927)
* കെ. ബാലസുബ്ബരായലു നായിഡു (1927–1930)
* ഖാൻ സാഹിബ് കെ. എ. ഷെയ്ഖ് ദാവൂദ് സാഹിബ് (1930–1935)
* കെ. എൻ. കുപ്പുസാമി പിള്ള (1935–1940)
* എസ്. മീനാക്ഷിസുന്ദര മുതലിയാർ (1953–1955)
* വി. ആർ. എ. മാണിക്യം മുതലിയാർ
* എസ്. അരങ്കരസൻ (1986–1991, 1996–2001)
* മാ. സുബ്രഹ്മണ്യൻ (2001–2006)
* കെ. കുമാർ മുരുകേഷ് (2006–2007)
* കെ. കുമാർ മുരുകേഷ്  (2008–2011)
* ശ്രീമതി മല്ലിക പരമശിവം 2011–2016)
* ശ്രീമതി നാഗരത്തിനം  (2022–2027)


== മേഖലകളും വാർഡുകളും ==
ഈറോഡ് സിറ്റി മുൻസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷന് കീഴിലുള്ള പ്രദേശം ഭരണസൗകര്യത്തിനായി 4 സോണുകളായും, ഓരോ സോണിലും 15 സബ് ഡിവിഷനുകൾ (വാർഡുകൾ) വീതമായും വിഭജിച്ചിരിക്കുന്നു. ഓരോ വാർഡിലും ഏകദേശം 10,000 ജനസംഖ്യയും, ഓരോ സോണിലും ശരാശരി 1.5 ലക്ഷം ജനസംഖ്യയും ഉണ്ട്. നഗരത്തിലെ 60 വാർഡുകളെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന 60 കൗൺസിലർമാരുടെ കൗൺസിൽ യോഗങ്ങളിൽ കോർപ്പറേഷൻ മേയർ അധ്യക്ഷത വഹിക്കുന്നു. സോൺ-1, 2, 3, 4 എന്നിവയുടെ സോണൽ ആസ്ഥാനങ്ങൾ യഥാക്രമം സൂര്യമ്പാളയം, പെരിയസെമൂർ, സൂരംപട്ടി, കാശിപാളയം എന്നിവിടങ്ങളിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.

== അവലംബം ==
{{Reflist}}{{Municipalities of Tamil Nadu}}</text>
      <sha1>powh8wq0ufb35xa2rr379vflyx7kjzh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4680540</id>
      <parentid>4680538</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T16:08:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Adv.tksujith</username>
        <id>4604</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്നാട്ടിലെ നഗരസഭകൾ]] ചേർത്തു [[വിക്കിപീഡിയ:ഹോട്ട്കാറ്റ്|ഹോട്ട്ക്യാറ്റ്]] ഉപയോഗിച്ച്</comment>
      <origin>4680540</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11818" sha1="1pze0p7too409eyai73oy556f5yqfdj" xml:space="preserve">{{prettyurl|Erode City Municipal Corporation}} 
&lt;templatestyles src=&quot;Module:Infobox/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;{{Infobox Legislature|name=ഈറോഡ് സിറ്റി മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷൻ|transcription_name=|legislature=|coa_pic=|coa_res=|coa_alt=|house_type=മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷൻ|body=ഈറോഡ്|houses=|leader1_type=[[മേയർ]]|leader1=ശ്രീമതി. നാഗരത്തിനം|party1=|election1=|leader2_type=[[ഡെപ്യൂട്ടി മേയർ]]|leader2=ശ്രീ. സെൽവരാജ്|party2=|election2=|leader3_type=[[കമ്മീഷണർ]]|leader3=ശ്രീ. അർപിത് ജെയിൻ ഐ.എ.എസ്.|party3=|election3=|leader4_type=[[ജില്ലാ കളക്ടർ]]|leader4=ശ്രീ. കന്ദസ്വാമി[[ഇന്ത്യൻ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് സർപ്പീസ്|ഐ.എ.എസ്]]|party4=|election4=|leader5_type=സൂപ്രണ്ട് ഓഫ് പോലീസ്|leader5=ശ്രീമതി കിരൺ ശ്രുതി ഐപിഎസ്|party5=|election5=|members=60|house1=[[മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷൻ ബിൽഡിംഗ്, ഈറോഡ്]]|house2=|structure1=|structure1_res=|structure2=|structure2_res=|political_groups1=|political_groups2=|committees1=|committees2=|voting_system1=|voting_system2=|last_election1=[[2022 Tamil Nadu local elections|2022]]|next_election1=[[2027 Tamil Nadu local body elections|2027]]|session_room=|session_res=|meeting_place=|website={{URL|https://www.tnurbantree.tn.gov.in/erode/}}|footnotes=}}

[[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിലെ]]   തമിഴ്നാട്ടിലെ [[ഈറോഡ്]] നഗരം നിയന്ത്രിക്കുന്ന ഒരു തദ്ണ്ദേശ ഭരണ സ്ഥാപനമാണ് '''ഈറോഡ് സിറ്റി മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷൻ'''.  മേയർ നേതൃത്വം നൽകുന്ന നിയമനിർമ്മാണ സഭയും കോർപ്പറേഷൻ കമ്മീഷണറുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള എക്സിക്യൂട്ടീവ് ബോഡിയും ചേർന്നതാണ് കോർപ്പറേഷന്റെ ഘടന. പനീർ സെൽവം പാർക്കിന് സമീപമുള്ള ഈറോഡിലെ മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷൻ കെട്ടിടത്തിലാണ് കോർപ്പറേഷന്റെ ആസ്ഥാനം.

== ചരിത്രം ==
1871ൽ ഏകദേശം 8.4 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ വിസ്തൃതിയിൽ ഈറോഡ് മുനിസിപ്പൽ കൌൺസിൽ നിലവിൽ വന്നു. &amp;nbsp;1917ൽ ഈറോഡിന്റെ അന്നത്തെ മുനിസിപ്പൽ ചെയർമാൻ [[പെരിയാർ ഇ.വി. രാമസ്വാമി നായ്‌കർ|പെരിയാർ ഇ. വി. രാമസ്വാമി]], വീരപ്പൻ ഛത്രം, വൈരപാളയം, പെരിയാസെമൂർ തുടങ്ങിയ തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങളെ ലയിപ്പിച്ച് നഗരപരിധി വിപുലീകരിക്കാൻ നിർദ്ദേശിച്ചു. എന്നാൽ അത് നടപ്പായില്ല. 1980 ൽ ഇത് അതേ വിസ്തൃതിയിൽ തന്നെ ഒരു സ്പെഷ്യൽ ഗ്രേഡ് മുനിസിപ്പാലിറ്റിയായി ഉയർത്തുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://erodecorporation.gov.in/about_coporation.html|title=Erode history|access-date=3 June 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160611143709/http://erodecorporation.gov.in/about_coporation.html|archive-date=11 June 2016}}&lt;/ref&gt;&amp;nbsp;

2007-ൽ, ഈറോഡ് മുൻസിപ്പാലിറ്റിയെ മുൻസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷനായി ഉയർത്തുന്നതായി സംസ്ഥാന സർക്കാർ പ്രഖ്യാപിച്ചു. 2008-ലാണ് ഈറോഡ് സിറ്റി മുൻസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷൻ പ്രവർത്തനം ആരംഭിക്കുന്നത്. തുടക്കത്തിൽ, 1,59,728 ഓളം ജനസംഖ്യയുള്ള സെൻട്രൽ ബിസിനസ് ഡിസ്ട്രിക്റ്റ് (സി.ബി.ഡി) മാത്രം ഉൾപ്പെടുന്ന 8.4 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ വിസ്തൃതിയുള്ള പ്രദേശമാണ് കോർപ്പറേഷന്റെ ഭരണപരിധിയിലുണ്ടായിരുന്നത്.

2011-ൽ സൂരംപട്ടി, വീരപ്പൻ ചത്രം, പെരിയ സെമൂർ, കാശിപാളയം എന്നീ നാല് ഗ്രേഡ്-III മുൻസിപ്പാലിറ്റികളും ബി.പി. അഗ്രഹാരം, സൂര്യമ്പാളയം എന്നീ ടൗൺ പഞ്ചായത്തുകളും, തിണ്ടൽ, വില്ലരസംപട്ടി, ഗംഗാപുരം, എല്ലാപാളയം, ലക്കാപുരം, 46 പുതൂർ, മുത്തമ്പാളയം എന്നീ വില്ലേജ് പഞ്ചായത്തുകളും ഈറോഡ് സിറ്റി മുൻസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷനിൽ ലയിപ്പിക്കാൻ നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ടു.

പിന്നീട്, ലക്കാപുരം, 46 പുതൂർ പഞ്ചായത്തുകൾ ഈ പദ്ധതിയിൽ നിന്ന് പിന്മാറി. തുടർന്ന്, മറ്റ് എല്ലാ തദ്ദേശ സ്ഥാപനങ്ങളെയും ഉൾപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ട് ഈറോഡ് സിറ്റി മുൻസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷൻ വികസിപ്പിച്ചു. കിഴക്ക് കാവേരി നദിക്കും പടിഞ്ഞാറ് NH-544 ബൈപ്പാസിനും ഇടയിലായി 109.52 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ വിസ്തൃതിയിൽ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന ഈ പ്രദേശത്തെ ജനസംഖ്യ, 2011-ലെ സെൻസസ് പ്രകാരം അഞ്ച് ലക്ഷത്തിലധികമായി ഉയർന്നു.

അടുത്തിടെ, 2024-ൽ, ഈറോഡ് പഞ്ചായത്ത് യൂണിയൻ (കതിരംപട്ടി, മേട്ടുനാസുവംപാളയം), മൊടക്കുറിച്ച് പഞ്ചായത്ത് യൂണിയൻ (എലവമല, 46 പുതൂർ) എന്നിവയിലെ അടുത്തുള്ള വില്ലേജ് പഞ്ചായത്തുകളെ ലയിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് ഈറോഡ് മുൻസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷൻ വികസിപ്പിക്കുന്നതിനായി ജില്ലാ ഭരണകൂടം സംസ്ഥാന സർക്കാരിന് ഒരു നിർദ്ദേശം സമർപ്പിച്ചു.

== ചെയർമാന്മാരുടെ കാലക്രമത്തിലുള്ള പട്ടിക ==

* എ. എം. മാക് റൈക്കർ (1871)
* വെർണർ അലക്സാണ്ടർ ബ്രോഡി (1885–1888)
* കെ. സി. മഹാദേവ രാജ (1888–1891)
* ജി. എം. ഡാൻസ് (1891–1893)
* ടി. എം. സ്വാമിനാഥ അയ്യർ (1893–1897)
* എൽ. ജി. മൂർ (1897–1898)
* ആർ. രാമചന്ദ്ര റാവു (1898–1899)
* എം. യങ് (1899–1900)
* ഇ. എൽ. ആർ. തോൺസൺ (1900–1901)
* ടി. വി. ഗോപാലസാമി അയ്യർ (1901–1902)
* ചപ്പൻ മേനോൻ (1902–1903)
* എ. ഡബ്ല്യു. ബ്രോ (1904–1905)
* എം. വി. നാരായണസാമി പിള്ള (1905–1906)
* പി. എസ്. സിംഗാരവേലു പിള്ള (1906–1907)
* എ. രംഗസാമി അയ്യങ്കാർ (1907–1908)
* ഡബ്ല്യു. എച്ച്. എച്ച്. ചാറ്റർട്ടൺ (1909–1910)
* യു. ആർ. വെങ്കട റാവു (1910–1911)
* ടി. ശ്രീനിവാസ മുതലിയാർ (1911–1917)
* ഇ. വി. രാമസാമി നായ്ക്കർ (പെരിയാർ) (1917–1920)
* കെ. എ. ഖാദർ മൊഹീദീൻ സാഹിബ് (1920–1921)
* എസ്. സാംബശിവം പിള്ള (1921–1925)
* ടി. ശ്രീനിവാസ മുതലിയാർ (1925–1927)
* കെ. ബാലസുബ്ബരായലു നായിഡു (1927–1930)
* ഖാൻ സാഹിബ് കെ. എ. ഷെയ്ഖ് ദാവൂദ് സാഹിബ് (1930–1935)
* കെ. എൻ. കുപ്പുസാമി പിള്ള (1935–1940)
* എസ്. മീനാക്ഷിസുന്ദര മുതലിയാർ (1953–1955)
* വി. ആർ. എ. മാണിക്യം മുതലിയാർ
* എസ്. അരങ്കരസൻ (1986–1991, 1996–2001)
* മാ. സുബ്രഹ്മണ്യൻ (2001–2006)
* കെ. കുമാർ മുരുകേഷ് (2006–2007)
* കെ. കുമാർ മുരുകേഷ്  (2008–2011)
* ശ്രീമതി മല്ലിക പരമശിവം 2011–2016)
* ശ്രീമതി നാഗരത്തിനം  (2022–2027)


== മേഖലകളും വാർഡുകളും ==
ഈറോഡ് സിറ്റി മുൻസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷന് കീഴിലുള്ള പ്രദേശം ഭരണസൗകര്യത്തിനായി 4 സോണുകളായും, ഓരോ സോണിലും 15 സബ് ഡിവിഷനുകൾ (വാർഡുകൾ) വീതമായും വിഭജിച്ചിരിക്കുന്നു. ഓരോ വാർഡിലും ഏകദേശം 10,000 ജനസംഖ്യയും, ഓരോ സോണിലും ശരാശരി 1.5 ലക്ഷം ജനസംഖ്യയും ഉണ്ട്. നഗരത്തിലെ 60 വാർഡുകളെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന 60 കൗൺസിലർമാരുടെ കൗൺസിൽ യോഗങ്ങളിൽ കോർപ്പറേഷൻ മേയർ അധ്യക്ഷത വഹിക്കുന്നു. സോൺ-1, 2, 3, 4 എന്നിവയുടെ സോണൽ ആസ്ഥാനങ്ങൾ യഥാക്രമം സൂര്യമ്പാളയം, പെരിയസെമൂർ, സൂരംപട്ടി, കാശിപാളയം എന്നിവിടങ്ങളിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.

== അവലംബം ==
{{Reflist}}{{Municipalities of Tamil Nadu}}

[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്നാട്ടിലെ നഗരസഭകൾ]]</text>
      <sha1>1pze0p7too409eyai73oy556f5yqfdj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4680541</id>
      <parentid>4680540</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T16:09:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Adv.tksujith</username>
        <id>4604</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ നഗരസഭകൾ]] ചേർത്തു [[വിക്കിപീഡിയ:ഹോട്ട്കാറ്റ്|ഹോട്ട്ക്യാറ്റ്]] ഉപയോഗിച്ച്</comment>
      <origin>4680541</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11894" sha1="1hpabz6mvgoewhmdm1gltyusc56b6al" xml:space="preserve">{{prettyurl|Erode City Municipal Corporation}} 
&lt;templatestyles src=&quot;Module:Infobox/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;{{Infobox Legislature|name=ഈറോഡ് സിറ്റി മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷൻ|transcription_name=|legislature=|coa_pic=|coa_res=|coa_alt=|house_type=മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷൻ|body=ഈറോഡ്|houses=|leader1_type=[[മേയർ]]|leader1=ശ്രീമതി. നാഗരത്തിനം|party1=|election1=|leader2_type=[[ഡെപ്യൂട്ടി മേയർ]]|leader2=ശ്രീ. സെൽവരാജ്|party2=|election2=|leader3_type=[[കമ്മീഷണർ]]|leader3=ശ്രീ. അർപിത് ജെയിൻ ഐ.എ.എസ്.|party3=|election3=|leader4_type=[[ജില്ലാ കളക്ടർ]]|leader4=ശ്രീ. കന്ദസ്വാമി[[ഇന്ത്യൻ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് സർപ്പീസ്|ഐ.എ.എസ്]]|party4=|election4=|leader5_type=സൂപ്രണ്ട് ഓഫ് പോലീസ്|leader5=ശ്രീമതി കിരൺ ശ്രുതി ഐപിഎസ്|party5=|election5=|members=60|house1=[[മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷൻ ബിൽഡിംഗ്, ഈറോഡ്]]|house2=|structure1=|structure1_res=|structure2=|structure2_res=|political_groups1=|political_groups2=|committees1=|committees2=|voting_system1=|voting_system2=|last_election1=[[2022 Tamil Nadu local elections|2022]]|next_election1=[[2027 Tamil Nadu local body elections|2027]]|session_room=|session_res=|meeting_place=|website={{URL|https://www.tnurbantree.tn.gov.in/erode/}}|footnotes=}}

[[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിലെ]]   തമിഴ്നാട്ടിലെ [[ഈറോഡ്]] നഗരം നിയന്ത്രിക്കുന്ന ഒരു തദ്ണ്ദേശ ഭരണ സ്ഥാപനമാണ് '''ഈറോഡ് സിറ്റി മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷൻ'''.  മേയർ നേതൃത്വം നൽകുന്ന നിയമനിർമ്മാണ സഭയും കോർപ്പറേഷൻ കമ്മീഷണറുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള എക്സിക്യൂട്ടീവ് ബോഡിയും ചേർന്നതാണ് കോർപ്പറേഷന്റെ ഘടന. പനീർ സെൽവം പാർക്കിന് സമീപമുള്ള ഈറോഡിലെ മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷൻ കെട്ടിടത്തിലാണ് കോർപ്പറേഷന്റെ ആസ്ഥാനം.

== ചരിത്രം ==
1871ൽ ഏകദേശം 8.4 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ വിസ്തൃതിയിൽ ഈറോഡ് മുനിസിപ്പൽ കൌൺസിൽ നിലവിൽ വന്നു. &amp;nbsp;1917ൽ ഈറോഡിന്റെ അന്നത്തെ മുനിസിപ്പൽ ചെയർമാൻ [[പെരിയാർ ഇ.വി. രാമസ്വാമി നായ്‌കർ|പെരിയാർ ഇ. വി. രാമസ്വാമി]], വീരപ്പൻ ഛത്രം, വൈരപാളയം, പെരിയാസെമൂർ തുടങ്ങിയ തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങളെ ലയിപ്പിച്ച് നഗരപരിധി വിപുലീകരിക്കാൻ നിർദ്ദേശിച്ചു. എന്നാൽ അത് നടപ്പായില്ല. 1980 ൽ ഇത് അതേ വിസ്തൃതിയിൽ തന്നെ ഒരു സ്പെഷ്യൽ ഗ്രേഡ് മുനിസിപ്പാലിറ്റിയായി ഉയർത്തുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://erodecorporation.gov.in/about_coporation.html|title=Erode history|access-date=3 June 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160611143709/http://erodecorporation.gov.in/about_coporation.html|archive-date=11 June 2016}}&lt;/ref&gt;&amp;nbsp;

2007-ൽ, ഈറോഡ് മുൻസിപ്പാലിറ്റിയെ മുൻസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷനായി ഉയർത്തുന്നതായി സംസ്ഥാന സർക്കാർ പ്രഖ്യാപിച്ചു. 2008-ലാണ് ഈറോഡ് സിറ്റി മുൻസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷൻ പ്രവർത്തനം ആരംഭിക്കുന്നത്. തുടക്കത്തിൽ, 1,59,728 ഓളം ജനസംഖ്യയുള്ള സെൻട്രൽ ബിസിനസ് ഡിസ്ട്രിക്റ്റ് (സി.ബി.ഡി) മാത്രം ഉൾപ്പെടുന്ന 8.4 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ വിസ്തൃതിയുള്ള പ്രദേശമാണ് കോർപ്പറേഷന്റെ ഭരണപരിധിയിലുണ്ടായിരുന്നത്.

2011-ൽ സൂരംപട്ടി, വീരപ്പൻ ചത്രം, പെരിയ സെമൂർ, കാശിപാളയം എന്നീ നാല് ഗ്രേഡ്-III മുൻസിപ്പാലിറ്റികളും ബി.പി. അഗ്രഹാരം, സൂര്യമ്പാളയം എന്നീ ടൗൺ പഞ്ചായത്തുകളും, തിണ്ടൽ, വില്ലരസംപട്ടി, ഗംഗാപുരം, എല്ലാപാളയം, ലക്കാപുരം, 46 പുതൂർ, മുത്തമ്പാളയം എന്നീ വില്ലേജ് പഞ്ചായത്തുകളും ഈറോഡ് സിറ്റി മുൻസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷനിൽ ലയിപ്പിക്കാൻ നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ടു.

പിന്നീട്, ലക്കാപുരം, 46 പുതൂർ പഞ്ചായത്തുകൾ ഈ പദ്ധതിയിൽ നിന്ന് പിന്മാറി. തുടർന്ന്, മറ്റ് എല്ലാ തദ്ദേശ സ്ഥാപനങ്ങളെയും ഉൾപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ട് ഈറോഡ് സിറ്റി മുൻസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷൻ വികസിപ്പിച്ചു. കിഴക്ക് കാവേരി നദിക്കും പടിഞ്ഞാറ് NH-544 ബൈപ്പാസിനും ഇടയിലായി 109.52 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ വിസ്തൃതിയിൽ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന ഈ പ്രദേശത്തെ ജനസംഖ്യ, 2011-ലെ സെൻസസ് പ്രകാരം അഞ്ച് ലക്ഷത്തിലധികമായി ഉയർന്നു.

അടുത്തിടെ, 2024-ൽ, ഈറോഡ് പഞ്ചായത്ത് യൂണിയൻ (കതിരംപട്ടി, മേട്ടുനാസുവംപാളയം), മൊടക്കുറിച്ച് പഞ്ചായത്ത് യൂണിയൻ (എലവമല, 46 പുതൂർ) എന്നിവയിലെ അടുത്തുള്ള വില്ലേജ് പഞ്ചായത്തുകളെ ലയിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് ഈറോഡ് മുൻസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷൻ വികസിപ്പിക്കുന്നതിനായി ജില്ലാ ഭരണകൂടം സംസ്ഥാന സർക്കാരിന് ഒരു നിർദ്ദേശം സമർപ്പിച്ചു.

== ചെയർമാന്മാരുടെ കാലക്രമത്തിലുള്ള പട്ടിക ==

* എ. എം. മാക് റൈക്കർ (1871)
* വെർണർ അലക്സാണ്ടർ ബ്രോഡി (1885–1888)
* കെ. സി. മഹാദേവ രാജ (1888–1891)
* ജി. എം. ഡാൻസ് (1891–1893)
* ടി. എം. സ്വാമിനാഥ അയ്യർ (1893–1897)
* എൽ. ജി. മൂർ (1897–1898)
* ആർ. രാമചന്ദ്ര റാവു (1898–1899)
* എം. യങ് (1899–1900)
* ഇ. എൽ. ആർ. തോൺസൺ (1900–1901)
* ടി. വി. ഗോപാലസാമി അയ്യർ (1901–1902)
* ചപ്പൻ മേനോൻ (1902–1903)
* എ. ഡബ്ല്യു. ബ്രോ (1904–1905)
* എം. വി. നാരായണസാമി പിള്ള (1905–1906)
* പി. എസ്. സിംഗാരവേലു പിള്ള (1906–1907)
* എ. രംഗസാമി അയ്യങ്കാർ (1907–1908)
* ഡബ്ല്യു. എച്ച്. എച്ച്. ചാറ്റർട്ടൺ (1909–1910)
* യു. ആർ. വെങ്കട റാവു (1910–1911)
* ടി. ശ്രീനിവാസ മുതലിയാർ (1911–1917)
* ഇ. വി. രാമസാമി നായ്ക്കർ (പെരിയാർ) (1917–1920)
* കെ. എ. ഖാദർ മൊഹീദീൻ സാഹിബ് (1920–1921)
* എസ്. സാംബശിവം പിള്ള (1921–1925)
* ടി. ശ്രീനിവാസ മുതലിയാർ (1925–1927)
* കെ. ബാലസുബ്ബരായലു നായിഡു (1927–1930)
* ഖാൻ സാഹിബ് കെ. എ. ഷെയ്ഖ് ദാവൂദ് സാഹിബ് (1930–1935)
* കെ. എൻ. കുപ്പുസാമി പിള്ള (1935–1940)
* എസ്. മീനാക്ഷിസുന്ദര മുതലിയാർ (1953–1955)
* വി. ആർ. എ. മാണിക്യം മുതലിയാർ
* എസ്. അരങ്കരസൻ (1986–1991, 1996–2001)
* മാ. സുബ്രഹ്മണ്യൻ (2001–2006)
* കെ. കുമാർ മുരുകേഷ് (2006–2007)
* കെ. കുമാർ മുരുകേഷ്  (2008–2011)
* ശ്രീമതി മല്ലിക പരമശിവം 2011–2016)
* ശ്രീമതി നാഗരത്തിനം  (2022–2027)


== മേഖലകളും വാർഡുകളും ==
ഈറോഡ് സിറ്റി മുൻസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷന് കീഴിലുള്ള പ്രദേശം ഭരണസൗകര്യത്തിനായി 4 സോണുകളായും, ഓരോ സോണിലും 15 സബ് ഡിവിഷനുകൾ (വാർഡുകൾ) വീതമായും വിഭജിച്ചിരിക്കുന്നു. ഓരോ വാർഡിലും ഏകദേശം 10,000 ജനസംഖ്യയും, ഓരോ സോണിലും ശരാശരി 1.5 ലക്ഷം ജനസംഖ്യയും ഉണ്ട്. നഗരത്തിലെ 60 വാർഡുകളെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന 60 കൗൺസിലർമാരുടെ കൗൺസിൽ യോഗങ്ങളിൽ കോർപ്പറേഷൻ മേയർ അധ്യക്ഷത വഹിക്കുന്നു. സോൺ-1, 2, 3, 4 എന്നിവയുടെ സോണൽ ആസ്ഥാനങ്ങൾ യഥാക്രമം സൂര്യമ്പാളയം, പെരിയസെമൂർ, സൂരംപട്ടി, കാശിപാളയം എന്നിവിടങ്ങളിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.

== അവലംബം ==
{{Reflist}}{{Municipalities of Tamil Nadu}}

[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്നാട്ടിലെ നഗരസഭകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ നഗരസഭകൾ]]</text>
      <sha1>1hpabz6mvgoewhmdm1gltyusc56b6al</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4680542</id>
      <parentid>4680541</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T16:10:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Adv.tksujith</username>
        <id>4604</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌നാട്ടിലെ മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷനുകൾ]] ചേർത്തു [[വിക്കിപീഡിയ:ഹോട്ട്കാറ്റ്|ഹോട്ട്ക്യാറ്റ്]] ഉപയോഗിച്ച്</comment>
      <origin>4680542</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12031" sha1="4tmio7pvmam6gwr08u0n46fc1cbbona" xml:space="preserve">{{prettyurl|Erode City Municipal Corporation}} 
&lt;templatestyles src=&quot;Module:Infobox/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;{{Infobox Legislature|name=ഈറോഡ് സിറ്റി മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷൻ|transcription_name=|legislature=|coa_pic=|coa_res=|coa_alt=|house_type=മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷൻ|body=ഈറോഡ്|houses=|leader1_type=[[മേയർ]]|leader1=ശ്രീമതി. നാഗരത്തിനം|party1=|election1=|leader2_type=[[ഡെപ്യൂട്ടി മേയർ]]|leader2=ശ്രീ. സെൽവരാജ്|party2=|election2=|leader3_type=[[കമ്മീഷണർ]]|leader3=ശ്രീ. അർപിത് ജെയിൻ ഐ.എ.എസ്.|party3=|election3=|leader4_type=[[ജില്ലാ കളക്ടർ]]|leader4=ശ്രീ. കന്ദസ്വാമി[[ഇന്ത്യൻ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് സർപ്പീസ്|ഐ.എ.എസ്]]|party4=|election4=|leader5_type=സൂപ്രണ്ട് ഓഫ് പോലീസ്|leader5=ശ്രീമതി കിരൺ ശ്രുതി ഐപിഎസ്|party5=|election5=|members=60|house1=[[മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷൻ ബിൽഡിംഗ്, ഈറോഡ്]]|house2=|structure1=|structure1_res=|structure2=|structure2_res=|political_groups1=|political_groups2=|committees1=|committees2=|voting_system1=|voting_system2=|last_election1=[[2022 Tamil Nadu local elections|2022]]|next_election1=[[2027 Tamil Nadu local body elections|2027]]|session_room=|session_res=|meeting_place=|website={{URL|https://www.tnurbantree.tn.gov.in/erode/}}|footnotes=}}

[[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിലെ]]   തമിഴ്നാട്ടിലെ [[ഈറോഡ്]] നഗരം നിയന്ത്രിക്കുന്ന ഒരു തദ്ണ്ദേശ ഭരണ സ്ഥാപനമാണ് '''ഈറോഡ് സിറ്റി മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷൻ'''.  മേയർ നേതൃത്വം നൽകുന്ന നിയമനിർമ്മാണ സഭയും കോർപ്പറേഷൻ കമ്മീഷണറുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള എക്സിക്യൂട്ടീവ് ബോഡിയും ചേർന്നതാണ് കോർപ്പറേഷന്റെ ഘടന. പനീർ സെൽവം പാർക്കിന് സമീപമുള്ള ഈറോഡിലെ മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷൻ കെട്ടിടത്തിലാണ് കോർപ്പറേഷന്റെ ആസ്ഥാനം.

== ചരിത്രം ==
1871ൽ ഏകദേശം 8.4 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ വിസ്തൃതിയിൽ ഈറോഡ് മുനിസിപ്പൽ കൌൺസിൽ നിലവിൽ വന്നു. &amp;nbsp;1917ൽ ഈറോഡിന്റെ അന്നത്തെ മുനിസിപ്പൽ ചെയർമാൻ [[പെരിയാർ ഇ.വി. രാമസ്വാമി നായ്‌കർ|പെരിയാർ ഇ. വി. രാമസ്വാമി]], വീരപ്പൻ ഛത്രം, വൈരപാളയം, പെരിയാസെമൂർ തുടങ്ങിയ തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങളെ ലയിപ്പിച്ച് നഗരപരിധി വിപുലീകരിക്കാൻ നിർദ്ദേശിച്ചു. എന്നാൽ അത് നടപ്പായില്ല. 1980 ൽ ഇത് അതേ വിസ്തൃതിയിൽ തന്നെ ഒരു സ്പെഷ്യൽ ഗ്രേഡ് മുനിസിപ്പാലിറ്റിയായി ഉയർത്തുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://erodecorporation.gov.in/about_coporation.html|title=Erode history|access-date=3 June 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160611143709/http://erodecorporation.gov.in/about_coporation.html|archive-date=11 June 2016}}&lt;/ref&gt;&amp;nbsp;

2007-ൽ, ഈറോഡ് മുൻസിപ്പാലിറ്റിയെ മുൻസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷനായി ഉയർത്തുന്നതായി സംസ്ഥാന സർക്കാർ പ്രഖ്യാപിച്ചു. 2008-ലാണ് ഈറോഡ് സിറ്റി മുൻസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷൻ പ്രവർത്തനം ആരംഭിക്കുന്നത്. തുടക്കത്തിൽ, 1,59,728 ഓളം ജനസംഖ്യയുള്ള സെൻട്രൽ ബിസിനസ് ഡിസ്ട്രിക്റ്റ് (സി.ബി.ഡി) മാത്രം ഉൾപ്പെടുന്ന 8.4 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ വിസ്തൃതിയുള്ള പ്രദേശമാണ് കോർപ്പറേഷന്റെ ഭരണപരിധിയിലുണ്ടായിരുന്നത്.

2011-ൽ സൂരംപട്ടി, വീരപ്പൻ ചത്രം, പെരിയ സെമൂർ, കാശിപാളയം എന്നീ നാല് ഗ്രേഡ്-III മുൻസിപ്പാലിറ്റികളും ബി.പി. അഗ്രഹാരം, സൂര്യമ്പാളയം എന്നീ ടൗൺ പഞ്ചായത്തുകളും, തിണ്ടൽ, വില്ലരസംപട്ടി, ഗംഗാപുരം, എല്ലാപാളയം, ലക്കാപുരം, 46 പുതൂർ, മുത്തമ്പാളയം എന്നീ വില്ലേജ് പഞ്ചായത്തുകളും ഈറോഡ് സിറ്റി മുൻസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷനിൽ ലയിപ്പിക്കാൻ നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ടു.

പിന്നീട്, ലക്കാപുരം, 46 പുതൂർ പഞ്ചായത്തുകൾ ഈ പദ്ധതിയിൽ നിന്ന് പിന്മാറി. തുടർന്ന്, മറ്റ് എല്ലാ തദ്ദേശ സ്ഥാപനങ്ങളെയും ഉൾപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ട് ഈറോഡ് സിറ്റി മുൻസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷൻ വികസിപ്പിച്ചു. കിഴക്ക് കാവേരി നദിക്കും പടിഞ്ഞാറ് NH-544 ബൈപ്പാസിനും ഇടയിലായി 109.52 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ വിസ്തൃതിയിൽ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന ഈ പ്രദേശത്തെ ജനസംഖ്യ, 2011-ലെ സെൻസസ് പ്രകാരം അഞ്ച് ലക്ഷത്തിലധികമായി ഉയർന്നു.

അടുത്തിടെ, 2024-ൽ, ഈറോഡ് പഞ്ചായത്ത് യൂണിയൻ (കതിരംപട്ടി, മേട്ടുനാസുവംപാളയം), മൊടക്കുറിച്ച് പഞ്ചായത്ത് യൂണിയൻ (എലവമല, 46 പുതൂർ) എന്നിവയിലെ അടുത്തുള്ള വില്ലേജ് പഞ്ചായത്തുകളെ ലയിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് ഈറോഡ് മുൻസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷൻ വികസിപ്പിക്കുന്നതിനായി ജില്ലാ ഭരണകൂടം സംസ്ഥാന സർക്കാരിന് ഒരു നിർദ്ദേശം സമർപ്പിച്ചു.

== ചെയർമാന്മാരുടെ കാലക്രമത്തിലുള്ള പട്ടിക ==

* എ. എം. മാക് റൈക്കർ (1871)
* വെർണർ അലക്സാണ്ടർ ബ്രോഡി (1885–1888)
* കെ. സി. മഹാദേവ രാജ (1888–1891)
* ജി. എം. ഡാൻസ് (1891–1893)
* ടി. എം. സ്വാമിനാഥ അയ്യർ (1893–1897)
* എൽ. ജി. മൂർ (1897–1898)
* ആർ. രാമചന്ദ്ര റാവു (1898–1899)
* എം. യങ് (1899–1900)
* ഇ. എൽ. ആർ. തോൺസൺ (1900–1901)
* ടി. വി. ഗോപാലസാമി അയ്യർ (1901–1902)
* ചപ്പൻ മേനോൻ (1902–1903)
* എ. ഡബ്ല്യു. ബ്രോ (1904–1905)
* എം. വി. നാരായണസാമി പിള്ള (1905–1906)
* പി. എസ്. സിംഗാരവേലു പിള്ള (1906–1907)
* എ. രംഗസാമി അയ്യങ്കാർ (1907–1908)
* ഡബ്ല്യു. എച്ച്. എച്ച്. ചാറ്റർട്ടൺ (1909–1910)
* യു. ആർ. വെങ്കട റാവു (1910–1911)
* ടി. ശ്രീനിവാസ മുതലിയാർ (1911–1917)
* ഇ. വി. രാമസാമി നായ്ക്കർ (പെരിയാർ) (1917–1920)
* കെ. എ. ഖാദർ മൊഹീദീൻ സാഹിബ് (1920–1921)
* എസ്. സാംബശിവം പിള്ള (1921–1925)
* ടി. ശ്രീനിവാസ മുതലിയാർ (1925–1927)
* കെ. ബാലസുബ്ബരായലു നായിഡു (1927–1930)
* ഖാൻ സാഹിബ് കെ. എ. ഷെയ്ഖ് ദാവൂദ് സാഹിബ് (1930–1935)
* കെ. എൻ. കുപ്പുസാമി പിള്ള (1935–1940)
* എസ്. മീനാക്ഷിസുന്ദര മുതലിയാർ (1953–1955)
* വി. ആർ. എ. മാണിക്യം മുതലിയാർ
* എസ്. അരങ്കരസൻ (1986–1991, 1996–2001)
* മാ. സുബ്രഹ്മണ്യൻ (2001–2006)
* കെ. കുമാർ മുരുകേഷ് (2006–2007)
* കെ. കുമാർ മുരുകേഷ്  (2008–2011)
* ശ്രീമതി മല്ലിക പരമശിവം 2011–2016)
* ശ്രീമതി നാഗരത്തിനം  (2022–2027)


== മേഖലകളും വാർഡുകളും ==
ഈറോഡ് സിറ്റി മുൻസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷന് കീഴിലുള്ള പ്രദേശം ഭരണസൗകര്യത്തിനായി 4 സോണുകളായും, ഓരോ സോണിലും 15 സബ് ഡിവിഷനുകൾ (വാർഡുകൾ) വീതമായും വിഭജിച്ചിരിക്കുന്നു. ഓരോ വാർഡിലും ഏകദേശം 10,000 ജനസംഖ്യയും, ഓരോ സോണിലും ശരാശരി 1.5 ലക്ഷം ജനസംഖ്യയും ഉണ്ട്. നഗരത്തിലെ 60 വാർഡുകളെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന 60 കൗൺസിലർമാരുടെ കൗൺസിൽ യോഗങ്ങളിൽ കോർപ്പറേഷൻ മേയർ അധ്യക്ഷത വഹിക്കുന്നു. സോൺ-1, 2, 3, 4 എന്നിവയുടെ സോണൽ ആസ്ഥാനങ്ങൾ യഥാക്രമം സൂര്യമ്പാളയം, പെരിയസെമൂർ, സൂരംപട്ടി, കാശിപാളയം എന്നിവിടങ്ങളിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.

== അവലംബം ==
{{Reflist}}{{Municipalities of Tamil Nadu}}

[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്നാട്ടിലെ നഗരസഭകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ നഗരസഭകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌നാട്ടിലെ മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷനുകൾ]]</text>
      <sha1>4tmio7pvmam6gwr08u0n46fc1cbbona</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4680640</id>
      <parentid>4680542</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T04:38:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4680640</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12009" sha1="tjq43l0rs8c29e6h1we2xy6qgdzjo7m" xml:space="preserve">{{prettyurl|Erode City Municipal Corporation}} 
&lt;templatestyles src=&quot;Module:Infobox/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;{{Infobox Legislature|name=ഈറോഡ് സിറ്റി മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷൻ|transcription_name=|legislature=|coa_pic=|coa_res=|coa_alt=|house_type=മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷൻ|body=ഈറോഡ്|houses=|leader1_type=[[മേയർ]]|leader1=ശ്രീമതി. നാഗരത്തിനം|party1=|election1=|leader2_type=[[ഡെപ്യൂട്ടി മേയർ]]|leader2=ശ്രീ. സെൽവരാജ്|party2=|election2=|leader3_type=[[കമ്മീഷണർ]]|leader3=ശ്രീ. അർപിത് ജെയിൻ ഐ.എ.എസ്.|party3=|election3=|leader4_type=[[ജില്ലാ കളക്ടർ]]|leader4=ശ്രീ. കന്ദസ്വാമി[[ഇന്ത്യൻ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് സർപ്പീസ്|ഐ.എ.എസ്]]|party4=|election4=|leader5_type=സൂപ്രണ്ട് ഓഫ് പോലീസ്|leader5=ശ്രീമതി കിരൺ ശ്രുതി ഐപിഎസ്|party5=|election5=|members=60|house1=[[മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷൻ ബിൽഡിംഗ്, ഈറോഡ്]]|house2=|structure1=|structure1_res=|structure2=|structure2_res=|political_groups1=|political_groups2=|committees1=|committees2=|voting_system1=|voting_system2=|last_election1=[[2022 Tamil Nadu local elections|2022]]|next_election1=[[2027 Tamil Nadu local body elections|2027]]|session_room=|session_res=|meeting_place=|website={{URL|https://www.tnurbantree.tn.gov.in/erode/}}|footnotes=}}

[[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിലെ]] തമിഴ്നാട്ടിലെ [[ഈറോഡ്]] നഗരം നിയന്ത്രിക്കുന്ന ഒരു തദ്ദേശഭരണ സ്ഥാപനമാണ് '''ഈറോഡ് സിറ്റി മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷൻ'''. മേയർ നേതൃത്വം നൽകുന്ന നിയമനിർമ്മാണ സഭയും കോർപ്പറേഷൻ കമ്മീഷണറുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള എക്സിക്യൂട്ടീവ് ബോഡിയും ചേർന്നതാണ് കോർപ്പറേഷന്റെ ഘടന. പനീർ സെൽവം പാർക്കിന് സമീപമുള്ള ഈറോഡിലെ മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷൻ കെട്ടിടമാണ് കോർപ്പറേഷന്റെ ആസ്ഥാനം.

== ചരിത്രം ==
1871ൽ ഏകദേശം 8.4 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ വിസ്തൃതിയിൽ ഈറോഡ് മുനിസിപ്പൽ കൌൺസിൽ നിലവിൽ വന്നു. &amp;nbsp;1917ൽ ഈറോഡിന്റെ അന്നത്തെ മുനിസിപ്പൽ ചെയർമാൻ [[പെരിയാർ ഇ.വി. രാമസ്വാമി നായ്‌കർ|പെരിയാർ ഇ. വി. രാമസ്വാമി]], വീരപ്പൻ ഛത്രം, വൈരപാളയം, പെരിയാസെമൂർ തുടങ്ങിയ തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങളെ ലയിപ്പിച്ച് നഗരപരിധി വിപുലീകരിക്കാൻ നിർദ്ദേശിച്ചു. എന്നാൽ അത് നടപ്പായില്ല. 1980 ൽ ഇത് അതേ വിസ്തൃതിയിൽ തന്നെ ഒരു സ്പെഷ്യൽ ഗ്രേഡ് മുനിസിപ്പാലിറ്റിയായി ഉയർത്തുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://erodecorporation.gov.in/about_coporation.html|title=Erode history|access-date=3 June 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160611143709/http://erodecorporation.gov.in/about_coporation.html|archive-date=11 June 2016}}&lt;/ref&gt;&amp;nbsp;

2007-ൽ, ഈറോഡ് മുൻസിപ്പാലിറ്റിയെ മുൻസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷനായി ഉയർത്തുന്നതായി സംസ്ഥാന സർക്കാർ പ്രഖ്യാപിച്ചു. 2008-ലാണ് ഈറോഡ് സിറ്റി മുൻസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷൻ പ്രവർത്തനം ആരംഭിക്കുന്നത്. തുടക്കത്തിൽ, 1,59,728 ഓളം ജനസംഖ്യയുള്ള സെൻട്രൽ ബിസിനസ് ഡിസ്ട്രിക്റ്റ് (സി.ബി.ഡി) മാത്രം ഉൾപ്പെടുന്ന 8.4 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ വിസ്തൃതിയുള്ള പ്രദേശമാണ് കോർപ്പറേഷന്റെ ഭരണപരിധിയിലുണ്ടായിരുന്നത്.

2011-ൽ സൂരംപട്ടി, വീരപ്പൻ ചത്രം, പെരിയ സെമൂർ, കാശിപാളയം എന്നീ നാല് ഗ്രേഡ്-III മുൻസിപ്പാലിറ്റികളും ബി.പി. അഗ്രഹാരം, സൂര്യമ്പാളയം എന്നീ ടൗൺ പഞ്ചായത്തുകളും, തിണ്ടൽ, വില്ലരസംപട്ടി, ഗംഗാപുരം, എല്ലാപാളയം, ലക്കാപുരം, 46 പുതൂർ, മുത്തമ്പാളയം എന്നീ വില്ലേജ് പഞ്ചായത്തുകളും ഈറോഡ് സിറ്റി മുൻസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷനിൽ ലയിപ്പിക്കാൻ നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ടു.

പിന്നീട്, ലക്കാപുരം, 46 പുതൂർ പഞ്ചായത്തുകൾ ഈ പദ്ധതിയിൽ നിന്ന് പിന്മാറി. തുടർന്ന്, മറ്റ് എല്ലാ തദ്ദേശ സ്ഥാപനങ്ങളെയും ഉൾപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ട് ഈറോഡ് സിറ്റി മുൻസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷൻ വികസിപ്പിച്ചു. കിഴക്ക് കാവേരി നദിക്കും പടിഞ്ഞാറ് NH-544 ബൈപ്പാസിനും ഇടയിലായി 109.52 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ വിസ്തൃതിയിൽ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന ഈ പ്രദേശത്തെ ജനസംഖ്യ, 2011-ലെ സെൻസസ് പ്രകാരം അഞ്ച് ലക്ഷത്തിലധികമായി ഉയർന്നു.

അടുത്തിടെ, 2024-ൽ, ഈറോഡ് പഞ്ചായത്ത് യൂണിയൻ (കതിരംപട്ടി, മേട്ടുനാസുവംപാളയം), മൊടക്കുറിച്ച് പഞ്ചായത്ത് യൂണിയൻ (എലവമല, 46 പുതൂർ) എന്നിവയിലെ അടുത്തുള്ള വില്ലേജ് പഞ്ചായത്തുകളെ ലയിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് ഈറോഡ് മുൻസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷൻ വികസിപ്പിക്കുന്നതിനായി ജില്ലാ ഭരണകൂടം സംസ്ഥാന സർക്കാരിന് ഒരു നിർദ്ദേശം സമർപ്പിച്ചു.

== ചെയർമാന്മാരുടെ കാലക്രമത്തിലുള്ള പട്ടിക ==

* എ. എം. മാക് റൈക്കർ (1871)
* വെർണർ അലക്സാണ്ടർ ബ്രോഡി (1885–1888)
* കെ. സി. മഹാദേവ രാജ (1888–1891)
* ജി. എം. ഡാൻസ് (1891–1893)
* ടി. എം. സ്വാമിനാഥ അയ്യർ (1893–1897)
* എൽ. ജി. മൂർ (1897–1898)
* ആർ. രാമചന്ദ്ര റാവു (1898–1899)
* എം. യങ് (1899–1900)
* ഇ. എൽ. ആർ. തോൺസൺ (1900–1901)
* ടി. വി. ഗോപാലസാമി അയ്യർ (1901–1902)
* ചപ്പൻ മേനോൻ (1902–1903)
* എ. ഡബ്ല്യു. ബ്രോ (1904–1905)
* എം. വി. നാരായണസാമി പിള്ള (1905–1906)
* പി. എസ്. സിംഗാരവേലു പിള്ള (1906–1907)
* എ. രംഗസാമി അയ്യങ്കാർ (1907–1908)
* ഡബ്ല്യു. എച്ച്. എച്ച്. ചാറ്റർട്ടൺ (1909–1910)
* യു. ആർ. വെങ്കട റാവു (1910–1911)
* ടി. ശ്രീനിവാസ മുതലിയാർ (1911–1917)
* ഇ. വി. രാമസാമി നായ്ക്കർ (പെരിയാർ) (1917–1920)
* കെ. എ. ഖാദർ മൊഹീദീൻ സാഹിബ് (1920–1921)
* എസ്. സാംബശിവം പിള്ള (1921–1925)
* ടി. ശ്രീനിവാസ മുതലിയാർ (1925–1927)
* കെ. ബാലസുബ്ബരായലു നായിഡു (1927–1930)
* ഖാൻ സാഹിബ് കെ. എ. ഷെയ്ഖ് ദാവൂദ് സാഹിബ് (1930–1935)
* കെ. എൻ. കുപ്പുസാമി പിള്ള (1935–1940)
* എസ്. മീനാക്ഷിസുന്ദര മുതലിയാർ (1953–1955)
* വി. ആർ. എ. മാണിക്യം മുതലിയാർ
* എസ്. അരങ്കരസൻ (1986–1991, 1996–2001)
* മാ. സുബ്രഹ്മണ്യൻ (2001–2006)
* കെ. കുമാർ മുരുകേഷ് (2006–2007)
* കെ. കുമാർ മുരുകേഷ്  (2008–2011)
* ശ്രീമതി മല്ലിക പരമശിവം 2011–2016)
* ശ്രീമതി നാഗരത്തിനം  (2022–2027)


== മേഖലകളും വാർഡുകളും ==
ഈറോഡ് സിറ്റി മുൻസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷന് കീഴിലുള്ള പ്രദേശം ഭരണസൗകര്യത്തിനായി 4 സോണുകളായും, ഓരോ സോണിലും 15 സബ് ഡിവിഷനുകൾ (വാർഡുകൾ) വീതമായും വിഭജിച്ചിരിക്കുന്നു. ഓരോ വാർഡിലും ഏകദേശം 10,000 ജനസംഖ്യയും, ഓരോ സോണിലും ശരാശരി 1.5 ലക്ഷം ജനസംഖ്യയും ഉണ്ട്. നഗരത്തിലെ 60 വാർഡുകളെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന 60 കൗൺസിലർമാരുടെ കൗൺസിൽ യോഗങ്ങളിൽ കോർപ്പറേഷൻ മേയർ അധ്യക്ഷത വഹിക്കുന്നു. സോൺ-1, 2, 3, 4 എന്നിവയുടെ സോണൽ ആസ്ഥാനങ്ങൾ യഥാക്രമം സൂര്യമ്പാളയം, പെരിയസെമൂർ, സൂരംപട്ടി, കാശിപാളയം എന്നിവിടങ്ങളിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.

== അവലംബം ==
{{Reflist}}{{Municipalities of Tamil Nadu}}

[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്നാട്ടിലെ നഗരസഭകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ നഗരസഭകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌നാട്ടിലെ മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷനുകൾ]]</text>
      <sha1>tjq43l0rs8c29e6h1we2xy6qgdzjo7m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Erode City Municipal Corporation</title>
    <ns>0</ns>
    <id>673573</id>
    <redirect title="ഈറോഡ് സിറ്റി മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷൻ" />
    <revision>
      <id>4680539</id>
      <timestamp>2026-10-26T16:07:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Adv.tksujith</username>
        <id>4604</id>
      </contributor>
      <comment>തിരിച്ചുവിടൽ താൾ</comment>
      <origin>4680539</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="140" sha1="j8w2uquaj3d0jxku4j9czz6mb36elg0" xml:space="preserve">#തിരിച്ചുവിടുക[[ഈറോഡ് സിറ്റി മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷൻ]]</text>
      <sha1>j8w2uquaj3d0jxku4j9czz6mb36elg0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Samsnn</title>
    <ns>3</ns>
    <id>673574</id>
    <revision>
      <id>4680545</id>
      <timestamp>2026-10-26T16:19:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>സ്വാഗതസംഘം</username>
        <id>39256</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു</comment>
      <origin>4680545</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6831" sha1="jokmq5t4bwn094cqq0jy6ikz0l462yg" xml:space="preserve">'''നമസ്കാരം  {{#if: Samsnn | Samsnn | {{BASEPAGENAME}} }} !''', 

[[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു.
[[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]]
* [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]]
* [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]]
* [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]]
* [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]]
* [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]]
* [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]]

താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു.

[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് &quot;ടിൽഡ&quot; (&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു.

വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും.

ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്.

-- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 16:19, 26 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC)</text>
      <sha1>jokmq5t4bwn094cqq0jy6ikz0l462yg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akvsree</title>
    <ns>3</ns>
    <id>673575</id>
    <revision>
      <id>4680568</id>
      <timestamp>2026-10-26T17:06:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>സ്വാഗതസംഘം</username>
        <id>39256</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു</comment>
      <origin>4680568</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6833" sha1="gpyseh59zy7hucz0rbuhyfxr4fmj8ed" xml:space="preserve">'''നമസ്കാരം  {{#if: Akvsree | Akvsree | {{BASEPAGENAME}} }} !''', 

[[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു.
[[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]]
* [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]]
* [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]]
* [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]]
* [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]]
* [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]]
* [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]]

താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു.

[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് &quot;ടിൽഡ&quot; (&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു.

വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും.

ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്.

-- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 17:06, 26 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC)</text>
      <sha1>gpyseh59zy7hucz0rbuhyfxr4fmj8ed</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>എസ്.സി.ടി.എം. യു.പി.എസ്. ചെറുവള്ളി</title>
    <ns>0</ns>
    <id>673576</id>
    <revision>
      <id>4680595</id>
      <timestamp>2026-10-26T18:31:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ayshamarjana</username>
        <id>131632</id>
      </contributor>
      <comment>'{{Infobox school | name                  = എസ്.സി.ടി.എം. യു.പി.എസ്. ചെറുവള്ളി | image                 =  | image_size            =  | caption               = എസ്.സി.ടി.എം. യു.പി.എസ്. ചെറുവള്ളി | location              = [[ചെറുവള്ളി]] | country               = ഇന്ത്യ | coordinates           =...' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു</comment>
      <origin>4680595</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4788" sha1="np0t7j8u8hdvidy8wnigo33m5aualw6" xml:space="preserve">{{Infobox school
| name                  = എസ്.സി.ടി.എം. യു.പി.എസ്. ചെറുവള്ളി
| image                 = 
| image_size            = 
| caption               = എസ്.സി.ടി.എം. യു.പി.എസ്. ചെറുവള്ളി
| location              = [[ചെറുവള്ളി]]
| country               = ഇന്ത്യ
| coordinates           = 
| other_name            = 
| type                  = പൊതുവിദ്യാലയം (എയ്ഡഡ്)
| established           = {{Start date|1932|df=yes}}
| school_board          = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ്
| district              = കോട്ടയം
| educational_authority = കറുകച്ചാൽ ഉപജില്ല
| grades                = 7 വരെ
| medium_of_language    = മലയാളം
| website               = 
| udisce_code           = 32100500103
| Kerala_school_code    = 32455
}}
[[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം ജില്ലയിലെ]] [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി താലൂക്ക്|കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി താലൂക്കിൽ]] [[ചിറക്കടവ് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ചിറക്കടവ് പഞ്ചായത്തിൽ]] [[ചെറുവള്ളി]] എന്ന പ്രദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു എയ്ഡഡ് വിദ്യാലയമാണ് '''എസ്.സി.ടി.എം. യു.പി.എസ്. ചെറുവള്ളി'''.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/32455|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-10-15}}&lt;/ref&gt;
കേരളസംസ്ഥാന പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിന്റെ കീഴിലുള്ള സ്ഥാപനമാണ് ഇത്. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://kys.udiseplus.gov.in/|title=udiseplus.gov.in|access-date=October 15, 2026}}&lt;/ref&gt; [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിലും]] പത്തനംതിട്ട ലോകസഭ മണ്ഡലത്തിലുമായാണ് ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. 1932 ലാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥാപിതമായത്. കോട്ടയം ജില്ലാ ആസ്ഥാനത്തു നിന്നും 26 കിലോമീറ്റർ ദൂരത്താണ് ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. കൊച്ചി അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളത്തിൽ നിന്നും 82 കിലോമീറ്റർ ദൂരമാണ് ഇങ്ങോട്ടുള്ളത്.
==ചരിത്രം==
1932-ൽ ചെറുവള്ളിയിൽ സ്ഥാപിതമായ ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ മെമ്മോറിയൽ യു.പി. സ്കൂൾ കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി മേഖലയിലെ പഴക്കമേറിയ എയ്ഡഡ് വിദ്യാലയങ്ങളിലൊന്നാണ്.

==ഭൗതിക സൗകര്യങ്ങൾ==
1500 പുസ്തകങ്ങളുള്ള വായനശാലയും വായനാമുറിയും ഈ വിദ്യാലയത്തിനുണ്ട്. കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബ് ഇവിടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഉച്ചഭക്ഷണ പദ്ധതിക്കായി അടുക്കളയും സ്കൂളിലുണ്ട്. ആകെ 6 ക്ലാസ് മുറികളുണ്ട്. 41 സെന്റ് വിസ്തൃതിയുമുള്ള കാമ്പസാണ് ഈ വിദ്യാലയത്തിനുള്ളത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/32455|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-10-15}}&lt;/ref&gt;

==അവലംബങ്ങൾ==
{{Reflist}}

==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
*[https://schoolwiki.in/32455 സ്കൂൾ വിക്കി വെബ്സൈറ്റ്]

[[വർഗ്ഗം:കോട്ടയം ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]]

[[വർഗ്ഗം:കറുകച്ചാൽ വിദ്യാഭ്യാസ ഉപജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>np0t7j8u8hdvidy8wnigo33m5aualw6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4680596</id>
      <parentid>4680595</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T18:32:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ayshamarjana</username>
        <id>131632</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>4680596</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4949" sha1="mklfomnuvpkkwgucyy2g1cb16za62kg" xml:space="preserve">{{Infobox school
| name                  = എസ്.സി.ടി.എം. യു.പി.എസ്. ചെറുവള്ളി
| image                 = 
| image_size            = 
| caption               = എസ്.സി.ടി.എം. യു.പി.എസ്. ചെറുവള്ളി
| location              = [[ചെറുവള്ളി]]
| country               = ഇന്ത്യ
| coordinates           = 
| other_name            = 
| type                  = പൊതുവിദ്യാലയം (എയ്ഡഡ്)
| established           = {{Start date|1932|df=yes}}
| school_board          = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ്
| district              = കോട്ടയം
| educational_authority = കറുകച്ചാൽ ഉപജില്ല
| grades                = 7 വരെ
| medium_of_language    = മലയാളം
| website               = 
| udisce_code           = 32100500103
| Kerala_school_code    = 32455
}}
[[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം ജില്ലയിലെ]] [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി താലൂക്ക്|കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി താലൂക്കിൽ]] [[ചിറക്കടവ് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ചിറക്കടവ് പഞ്ചായത്തിൽ]] [[ചെറുവള്ളി]] എന്ന പ്രദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു എയ്ഡഡ് വിദ്യാലയമാണ് '''എസ്.സി.ടി.എം. യു.പി.എസ്. ചെറുവള്ളി'''.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/32455|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-10-15}}&lt;/ref&gt; ചിത്തിര തിരുനാൾ മെമ്മോറിയൽ ചെറുവള്ളി എന്നതാണ് പൂർണ്ണ നാമം.
കേരളസംസ്ഥാന പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിന്റെ കീഴിലുള്ള സ്ഥാപനമാണ് ഇത്. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://kys.udiseplus.gov.in/|title=udiseplus.gov.in|access-date=October 15, 2026}}&lt;/ref&gt; [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിലും]] പത്തനംതിട്ട ലോകസഭ മണ്ഡലത്തിലുമായാണ് ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. 1932 ലാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥാപിതമായത്. കോട്ടയം ജില്ലാ ആസ്ഥാനത്തു നിന്നും 26 കിലോമീറ്റർ ദൂരത്താണ് ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. കൊച്ചി അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളത്തിൽ നിന്നും 82 കിലോമീറ്റർ ദൂരമാണ് ഇങ്ങോട്ടുള്ളത്.
==ചരിത്രം==
1932-ൽ ചെറുവള്ളിയിൽ സ്ഥാപിതമായ ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ മെമ്മോറിയൽ യു.പി. സ്കൂൾ കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി മേഖലയിലെ പഴക്കമേറിയ എയ്ഡഡ് വിദ്യാലയങ്ങളിലൊന്നാണ്.

==ഭൗതിക സൗകര്യങ്ങൾ==
1500 പുസ്തകങ്ങളുള്ള വായനശാലയും വായനാമുറിയും ഈ വിദ്യാലയത്തിനുണ്ട്. കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബ് ഇവിടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഉച്ചഭക്ഷണ പദ്ധതിക്കായി അടുക്കളയും സ്കൂളിലുണ്ട്. ആകെ 6 ക്ലാസ് മുറികളുണ്ട്. 41 സെന്റ് വിസ്തൃതിയുമുള്ള കാമ്പസാണ് ഈ വിദ്യാലയത്തിനുള്ളത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/32455|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-10-15}}&lt;/ref&gt;

==അവലംബങ്ങൾ==
{{Reflist}}

==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
*[https://schoolwiki.in/32455 സ്കൂൾ വിക്കി വെബ്സൈറ്റ്]

[[വർഗ്ഗം:കോട്ടയം ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]]

[[വർഗ്ഗം:കറുകച്ചാൽ വിദ്യാഭ്യാസ ഉപജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>mklfomnuvpkkwgucyy2g1cb16za62kg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4680597</id>
      <parentid>4680596</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T18:33:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ayshamarjana</username>
        <id>131632</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ചരിത്രം */</comment>
      <origin>4680597</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5129" sha1="i7z25gd83bcqfxa7v02dzyxn53mkagt" xml:space="preserve">{{Infobox school
| name                  = എസ്.സി.ടി.എം. യു.പി.എസ്. ചെറുവള്ളി
| image                 = 
| image_size            = 
| caption               = എസ്.സി.ടി.എം. യു.പി.എസ്. ചെറുവള്ളി
| location              = [[ചെറുവള്ളി]]
| country               = ഇന്ത്യ
| coordinates           = 
| other_name            = 
| type                  = പൊതുവിദ്യാലയം (എയ്ഡഡ്)
| established           = {{Start date|1932|df=yes}}
| school_board          = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ്
| district              = കോട്ടയം
| educational_authority = കറുകച്ചാൽ ഉപജില്ല
| grades                = 7 വരെ
| medium_of_language    = മലയാളം
| website               = 
| udisce_code           = 32100500103
| Kerala_school_code    = 32455
}}
[[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം ജില്ലയിലെ]] [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി താലൂക്ക്|കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി താലൂക്കിൽ]] [[ചിറക്കടവ് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ചിറക്കടവ് പഞ്ചായത്തിൽ]] [[ചെറുവള്ളി]] എന്ന പ്രദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു എയ്ഡഡ് വിദ്യാലയമാണ് '''എസ്.സി.ടി.എം. യു.പി.എസ്. ചെറുവള്ളി'''.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/32455|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-10-15}}&lt;/ref&gt; ചിത്തിര തിരുനാൾ മെമ്മോറിയൽ ചെറുവള്ളി എന്നതാണ് പൂർണ്ണ നാമം.
കേരളസംസ്ഥാന പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിന്റെ കീഴിലുള്ള സ്ഥാപനമാണ് ഇത്. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://kys.udiseplus.gov.in/|title=udiseplus.gov.in|access-date=October 15, 2026}}&lt;/ref&gt; [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിലും]] പത്തനംതിട്ട ലോകസഭ മണ്ഡലത്തിലുമായാണ് ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. 1932 ലാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥാപിതമായത്. കോട്ടയം ജില്ലാ ആസ്ഥാനത്തു നിന്നും 26 കിലോമീറ്റർ ദൂരത്താണ് ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. കൊച്ചി അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളത്തിൽ നിന്നും 82 കിലോമീറ്റർ ദൂരമാണ് ഇങ്ങോട്ടുള്ളത്.
==ചരിത്രം==
1932-ൽ ചെറുവള്ളിയിൽ സ്ഥാപിതമായ ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ മെമ്മോറിയൽ യു.പി. സ്കൂൾ കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി മേഖലയിലെ പഴക്കമേറിയ എയ്ഡഡ് വിദ്യാലയങ്ങളിലൊന്നാണ്.1932 കൂനാനിക്കൽ കെ .കുമാരപിള്ള എന്ന വ്യക്തിയാണ് ഈ സ്‌കൂൾ സ്ഥാപിച്ചത് .

==ഭൗതിക സൗകര്യങ്ങൾ==
1500 പുസ്തകങ്ങളുള്ള വായനശാലയും വായനാമുറിയും ഈ വിദ്യാലയത്തിനുണ്ട്. കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബ് ഇവിടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഉച്ചഭക്ഷണ പദ്ധതിക്കായി അടുക്കളയും സ്കൂളിലുണ്ട്. ആകെ 6 ക്ലാസ് മുറികളുണ്ട്. 41 സെന്റ് വിസ്തൃതിയുമുള്ള കാമ്പസാണ് ഈ വിദ്യാലയത്തിനുള്ളത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/32455|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-10-15}}&lt;/ref&gt;

==അവലംബങ്ങൾ==
{{Reflist}}

==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
*[https://schoolwiki.in/32455 സ്കൂൾ വിക്കി വെബ്സൈറ്റ്]

[[വർഗ്ഗം:കോട്ടയം ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]]

[[വർഗ്ഗം:കറുകച്ചാൽ വിദ്യാഭ്യാസ ഉപജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>i7z25gd83bcqfxa7v02dzyxn53mkagt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:TshrinivasanBOT</title>
    <ns>3</ns>
    <id>673577</id>
    <revision>
      <id>4680601</id>
      <timestamp>2026-10-26T18:57:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>സ്വാഗതസംഘം</username>
        <id>39256</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു</comment>
      <origin>4680601</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6849" sha1="ax7y2qzd0ya4h1jlwqot1vidhr50b0a" xml:space="preserve">'''നമസ്കാരം  {{#if: TshrinivasanBOT | TshrinivasanBOT | {{BASEPAGENAME}} }} !''', 

[[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു.
[[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]]
* [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]]
* [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]]
* [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]]
* [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]]
* [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]]
* [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]]

താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു.

[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് &quot;ടിൽഡ&quot; (&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു.

വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും.

ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്.

-- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 18:57, 26 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC)</text>
      <sha1>ax7y2qzd0ya4h1jlwqot1vidhr50b0a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Thomas kurumassery</title>
    <ns>3</ns>
    <id>673578</id>
    <revision>
      <id>4680602</id>
      <timestamp>2026-10-26T19:16:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>സ്വാഗതസംഘം</username>
        <id>39256</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു</comment>
      <origin>4680602</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6855" sha1="491ogjhg8phusffr3n0kuiz0usi5jlz" xml:space="preserve">'''നമസ്കാരം  {{#if: Thomas kurumassery | Thomas kurumassery | {{BASEPAGENAME}} }} !''', 

[[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു.
[[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]]
* [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]]
* [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]]
* [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]]
* [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]]
* [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]]
* [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]]

താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു.

[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് &quot;ടിൽഡ&quot; (&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു.

വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും.

ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്.

-- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 19:16, 26 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC)</text>
      <sha1>491ogjhg8phusffr3n0kuiz0usi5jlz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഗവ. ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ ഏട്ടിക്കുളം</title>
    <ns>0</ns>
    <id>673579</id>
    <revision>
      <id>4680627</id>
      <timestamp>2026-10-27T04:00:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amsabith</username>
        <id>208057</id>
      </contributor>
      <comment>'{{Infobox school | name                  = ഗവ. ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ ഏട്ടിക്കുളം | image                 =  | image_size            =  | caption               = ഗവ. ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ ഏട്ടിക്കുളം | location              = [[ഏട്ടിക്കുളം]] | country               = ഇന്ത്...' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു</comment>
      <origin>4680627</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4792" sha1="lzj68ss8eqaicp2amqsspol6h65t6vr" xml:space="preserve">{{Infobox school
| name                  = ഗവ. ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ ഏട്ടിക്കുളം
| image                 = 
| image_size            = 
| caption               = ഗവ. ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ ഏട്ടിക്കുളം
| location              = [[ഏട്ടിക്കുളം]]
| country               = ഇന്ത്യ
| coordinates           = 
| other_name            = 
| type                  = പൊതുവിദ്യാലയം (സർക്കാർ)
| established           = {{Start date|1974|df=yes}}
| school_board          = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ്
| district              = കണ്ണൂർ
| educational_authority = പയ്യന്നൂർ ഉപജില്ല
| grades                = 12 വരെ
| medium_of_language    = മലയാളം
| website               = 
| udisce_code           = 32021200109
| Kerala_school_code    = 13091
}}
[[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[കണ്ണൂർ ജില്ല|കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ]] [[പയ്യന്നൂർ താലൂക്ക്|പയ്യന്നൂർ താലൂക്കിൽ]] [[രാമന്തളി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|രാമന്തളി പഞ്ചായത്തിൽ]] [[ഏട്ടിക്കുളം]] എന്ന പ്രദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു സർക്കാർ വിദ്യാലയമാണ് '''ഗവ. ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ ഏട്ടിക്കുളം'''.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/13091|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-10-15}}&lt;/ref&gt;
കേരളസംസ്ഥാന പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിന്റെ കീഴിലുള്ള സ്ഥാപനമാണ് ഇത്. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://kys.udiseplus.gov.in/|title=udiseplus.gov.in|access-date=October 15, 2026}}&lt;/ref&gt; [[പയ്യന്നൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പയ്യന്നൂർ നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിലും]] കാസർകോട് ലോകസഭ മണ്ഡലത്തിലുമായാണ് ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. 1974 ലാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥാപിതമായത്. കണ്ണൂർ ജില്ലാ ആസ്ഥാനത്തു നിന്നും 23 കിലോമീറ്റർ ദൂരത്താണ് ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. കണ്ണൂർ അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളത്തിൽ നിന്നും 38 കിലോമീറ്റർ ദൂരമാണ് ഇങ്ങോട്ടുള്ളത്.
==ചരിത്രം==
1974-ൽ സ്ഥാപിതമായ ഈ വിദ്യാലയം രാമന്തളി പഞ്ചായത്തിലെ ഏട്ടിക്കുളം തീരദേശ മേഖലയിലെ പ്രധാന സർക്കാർ വിദ്യാലയമാണ്. 2007-ൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി വിഭാഗം ആരംഭിച്ചു.

==ഭൗതിക സൗകര്യങ്ങൾ==
3400 പുസ്തകങ്ങളുള്ള വായനശാലയും വായനാമുറിയും ഈ വിദ്യാലയത്തിനുണ്ട്. കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബും ശാസ്ത്രലാബും ഇവിടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഉച്ചഭക്ഷണ പദ്ധതിക്കായി അടുക്കളയും സ്കൂളിലുണ്ട്. ആകെ 19 ക്ലാസ് മുറികളുണ്ട്. 3 ഏക്കർ വിസ്തൃതിയുമുള്ള കാമ്പസാണ് ഈ വിദ്യാലയത്തിനുള്ളത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/13091|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-10-15}}&lt;/ref&gt;

==അവലംബങ്ങൾ==
{{Reflist}}

==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
*[https://schoolwiki.in/13091 സ്കൂൾ വിക്കി വെബ്സൈറ്റ്]
[[വർഗ്ഗം:കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പയ്യന്നൂർ വിദ്യാഭ്യാസ ഉപജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>lzj68ss8eqaicp2amqsspol6h65t6vr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>മഹ്മൂദിയ ഇംഗ്ലീഷ് സ്കൂൾ, പെരിഞ്ഞനം</title>
    <ns>0</ns>
    <id>673580</id>
    <revision>
      <id>4680628</id>
      <timestamp>2026-10-27T04:03:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amsabith</username>
        <id>208057</id>
      </contributor>
      <comment>'{{Infobox school | name           = മഹ്മൂദിയ ഇംഗ്ലീഷ് സ്കൂൾ, പെരിഞ്ഞനം | native_name    = Mahmoodiyya English School | image          =  | imagesize      =  | caption        =  | location       = ചക്കരപ്പാടം റോഡ്, പെരിഞ്ഞനം, തൃശൂർ ജില്ല | country        = {{IND}} | state          = കേര...' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു</comment>
      <origin>4680628</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5647" sha1="5cmf6x5f21j1bw1l3tlb8xti1f9ttcn" xml:space="preserve">{{Infobox school
| name           = മഹ്മൂദിയ ഇംഗ്ലീഷ് സ്കൂൾ, പെരിഞ്ഞനം
| native_name    = Mahmoodiyya English School
| image          = 
| imagesize      = 
| caption        = 
| location       = ചക്കരപ്പാടം റോഡ്, പെരിഞ്ഞനം, തൃശൂർ ജില്ല
| country        = {{IND}}
| state          = [[കേരളം]]
| coordinates    = 
| school_code    = 75533
| udise_code     = 32071001413
| cbse_affiliation = 930575
| management     = പ്രൈവറ്റ് അൺ-എയ്ഡഡ് (Jamia Mahmoodiyya Trust)
| established    = 1996
| principal      = അഷറഫ് ജമാലുദ്ദീൻ (Asharaf Jamaludeen)
| faculty        = 
| students       = 
| gender         = സഹവിദ്യാഭ്യാസം (Co-educational)
| lower_age      = 
| upper_age      = 
| language       = [[ഇംഗ്ലീഷ്]]
| status         = സജീവം
| website        = https://mahmoodiyyaschool.com/
}}

'''മഹ്മൂദിയ ഇംഗ്ലീഷ് സ്കൂൾ''' (Mahmoodiyya English School) [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല|തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിൽ]] പെരിഞ്ഞനത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു പ്രമുഖ അൺ-എയ്ഡഡ് സീനിയർ സെക്കൻഡറി വിദ്യാലയമാണ്. 1996-ൽ സ്ഥാപിതമായ ഈ വിദ്യാലയം ന്യൂഡൽഹി [[CBSE|സി.ബി.എസ്.ഇ (CBSE)]] പാഠ്യപദ്ധതിക്ക് കീഴിലാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. മതിലകം ബ്ലോക്ക് പരിധിയിലാണ് ഈ സ്കൂൾ വരുന്നത്.

== ചരിത്രം ==
1996-ലാണ് ജാമിഅ മഹ്മൂദിയ ട്രസ്റ്റിന്റെ (Jamia Mahmoodiyya Trust) കീഴിൽ ഈ വിദ്യാലയം ആരംഭിച്ചത്. പ്രദേശത്തെ കുട്ടികൾക്ക് മികച്ച അന്താരാഷ്‌ട്ര നിലവാരമുള്ള ഇംഗ്ലീഷ് മീഡിയം വിദ്യാഭ്യാസം ഉറപ്പുവരുത്തുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെയാണ് സ്കൂൾ സ്ഥാപിതമായത്.

== പാഠ്യപദ്ധതിയും പഠനരീതിയും ==
സി.ബി.എസ്.ഇ അംഗീകാരമുള്ള (Affiliation No: 930575) ഈ വിദ്യാലയത്തിൽ പ്രീ-പ്രൈമറി തലം മുതൽ പന്ത്രണ്ടാം ക്ലാസ് (Senior Secondary) വരെ ക്ലാസുകളുണ്ട്. 
* പ്രീ-പ്രൈമറി വിഭാഗത്തിൽ കുട്ടികൾക്കായി ആധുനിക മോണ്ടിസോറി (Montessori) രീതിയും പ്രത്യേകമായ 'IBES' പ്രോഗ്രാമും നടപ്പിലാക്കിയിരിക്കുന്നു. 
* വിദ്യാർത്ഥികളുടെ മാനസിക-ബൗദ്ധിക വികാസത്തിനായി റോബോട്ടിക്സ് (Robotics), അബാക്കസ് (Abacus), മാർഷ്യൽ ആർട്സ്, സ്കേറ്റിംഗ്, കമ്മ്യൂണിക്കേറ്റീവ് ഇംഗ്ലീഷ് പരിശീലനം എന്നിവയും നൽകിവരുന്നു.

== ഭൗതിക സാഹചര്യങ്ങൾ ==
വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് പഠനാനുകൂലമായ മികച്ച ഭൗതിക സാഹചര്യങ്ങൾ സ്കൂളിലുണ്ട്:
* ശാസ്ത്ര-സാങ്കേതിക പഠനത്തിനായി അത്യാധുനിക രീതിയിൽ സജ്ജീകരിച്ചിട്ടുള്ള സയൻസ് ലബോറട്ടറികളും കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബും.
* 3,400-ലധികം പുസ്തകങ്ങളുള്ള വിദ്യാലയ ലൈബ്രറി.
* കായിക വിനോദങ്ങൾക്കായി സജ്ജീകരിച്ചിട്ടുള്ള സ്വന്തം കളിസ്ഥലം.
* സുരക്ഷിതമായ കുടിവെള്ള സൗകര്യവും അനുബന്ധ ശുചിമുറികളും.

== വിദ്യാലയ വിവരങ്ങൾ ==
* '''സ്കൂൾ കോഡ് (CBSE):''' 75533
* '''യു.ഡൈസ് (UDISE) കോഡ്:''' 32071001413
* '''വിദ്യാഭ്യാസ ബ്ലോക്ക്:''' മതിലകം
* '''പിൻകോഡ്:''' 680686

== അവലംബം ==
&lt;references /&gt;
* [https://mahmoodiyyaschool.com/ ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ് - മഹ്മൂദിയ ഇംഗ്ലീഷ് സ്കൂൾ]
* [https://schools.org.in/thrissur/32071001413/mahamoodiyya-english-school.html Schools.org.in - മഹ്മൂദിയ സ്കൂൾ വിവരങ്ങൾ]

[[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ സി.ബി.എസ്.ഇ സ്കൂളുകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:1996-ൽ സ്ഥാപിതമായ വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>5cmf6x5f21j1bw1l3tlb8xti1f9ttcn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4680631</id>
      <parentid>4680628</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T04:13:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amsabith</username>
        <id>208057</id>
      </contributor>
      <origin>4680631</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5683" sha1="lui9y1yfcu9jw8hao20rdrl8smbswcn" xml:space="preserve">{{Infobox school
| name           = മഹ്മൂദിയ ഇംഗ്ലീഷ് സ്കൂൾ, പെരിഞ്ഞനം
| native_name    = Mahmoodiyya English School
| image          = 
| imagesize      = 
| caption        = 
| location       = ചക്കരപ്പാടം റോഡ്, പെരിഞ്ഞനം, തൃശൂർ ജില്ല
| country        = {{IND}}
| state          = [[കേരളം]]
| coordinates    = 
| school_code    = 75533
| udise_code     = 32071001413
| cbse_affiliation = 930575
| management     = പ്രൈവറ്റ് അൺ-എയ്ഡഡ് (Jamia Mahmoodiyya Trust)
| established    = 1996
| principal      = പി സി അബ്ദുറഹ്മാൻ
| director       = മുഹമ്മദ് ഹസീൻ നൂറാനി
| students       = 
| gender         = സഹവിദ്യാഭ്യാസം (Co-educational)
| lower_age      = 
| upper_age      = 
| language       = [[ഇംഗ്ലീഷ്]]
| status         = സജീവം
| website        = https://mahmoodiyyaschool.com/
}}

'''മഹ്മൂദിയ ഇംഗ്ലീഷ് സ്കൂൾ''' (Mahmoodiyya English School) [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല|തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിൽ]] പെരിഞ്ഞനത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു പ്രമുഖ അൺ-എയ്ഡഡ് സീനിയർ സെക്കൻഡറി വിദ്യാലയമാണ്. 1996-ൽ സ്ഥാപിതമായ ഈ വിദ്യാലയം ന്യൂഡൽഹി [[CBSE|സി.ബി.എസ്.ഇ (CBSE)]] പാഠ്യപദ്ധതിക്ക് കീഴിലാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. മതിലകം ബ്ലോക്ക് പരിധിയിലാണ് ഈ സ്കൂൾ വരുന്നത്.

== ചരിത്രം ==
1996-ലാണ് ജാമിഅ മഹ്മൂദിയ ട്രസ്റ്റിന്റെ (Jamia Mahmoodiyya Trust) കീഴിൽ ഈ വിദ്യാലയം ആരംഭിച്ചത്. പ്രദേശത്തെ കുട്ടികൾക്ക് മികച്ച അന്താരാഷ്‌ട്ര നിലവാരമുള്ള ഇംഗ്ലീഷ് മീഡിയം വിദ്യാഭ്യാസം ഉറപ്പുവരുത്തുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെയാണ് സ്കൂൾ സ്ഥാപിതമായത്.

== പാഠ്യപദ്ധതിയും പഠനരീതിയും ==
സി.ബി.എസ്.ഇ അംഗീകാരമുള്ള (Affiliation No: 930575) ഈ വിദ്യാലയത്തിൽ പ്രീ-പ്രൈമറി തലം മുതൽ പന്ത്രണ്ടാം ക്ലാസ് (Senior Secondary) വരെ ക്ലാസുകളുണ്ട്. 
* പ്രീ-പ്രൈമറി വിഭാഗത്തിൽ കുട്ടികൾക്കായി ആധുനിക മോണ്ടിസോറി (Montessori) രീതിയും പ്രത്യേകമായ 'IBES' പ്രോഗ്രാമും നടപ്പിലാക്കിയിരിക്കുന്നു. 
* വിദ്യാർത്ഥികളുടെ മാനസിക-ബൗദ്ധിക വികാസത്തിനായി റോബോട്ടിക്സ് (Robotics), അബാക്കസ് (Abacus), മാർഷ്യൽ ആർട്സ്, സ്കേറ്റിംഗ്, കമ്മ്യൂണിക്കേറ്റീവ് ഇംഗ്ലീഷ് പരിശീലനം എന്നിവയും നൽകിവരുന്നു.

== ഭൗതിക സാഹചര്യങ്ങൾ ==
വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് പഠനാനുകൂലമായ മികച്ച ഭൗതിക സാഹചര്യങ്ങൾ സ്കൂളിലുണ്ട്:
* ശാസ്ത്ര-സാങ്കേതിക പഠനത്തിനായി അത്യാധുനിക രീതിയിൽ സജ്ജീകരിച്ചിട്ടുള്ള സയൻസ് ലബോറട്ടറികളും കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബും.
* 3,400-ലധികം പുസ്തകങ്ങളുള്ള വിദ്യാലയ ലൈബ്രറി.
* കായിക വിനോദങ്ങൾക്കായി സജ്ജീകരിച്ചിട്ടുള്ള സ്വന്തം കളിസ്ഥലം.
* സുരക്ഷിതമായ കുടിവെള്ള സൗകര്യവും അനുബന്ധ ശുചിമുറികളും.

== വിദ്യാലയ വിവരങ്ങൾ ==
* '''സ്കൂൾ കോഡ് (CBSE):''' 75533
* '''യു.ഡൈസ് (UDISE) കോഡ്:''' 32071001413
* '''വിദ്യാഭ്യാസ ബ്ലോക്ക്:''' മതിലകം
* '''പിൻകോഡ്:''' 680686

== അവലംബം ==
&lt;references /&gt;
* [https://mahmoodiyyaschool.com/ ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ് - മഹ്മൂദിയ ഇംഗ്ലീഷ് സ്കൂൾ]
* [https://schools.org.in/thrissur/32071001413/mahamoodiyya-english-school.html Schools.org.in - മഹ്മൂദിയ സ്കൂൾ വിവരങ്ങൾ]

[[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ സി.ബി.എസ്.ഇ സ്കൂളുകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:1996-ൽ സ്ഥാപിതമായ വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>lui9y1yfcu9jw8hao20rdrl8smbswcn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4680655</id>
      <parentid>4680631</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T05:10:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akbarali</username>
        <id>17542</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ചരിത്രം */</comment>
      <origin>4680655</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5657" sha1="79xae3d2lvs60r3lbtf5t6clpuz1f85" xml:space="preserve">{{Infobox school
| name           = മഹ്മൂദിയ ഇംഗ്ലീഷ് സ്കൂൾ, പെരിഞ്ഞനം
| native_name    = Mahmoodiyya English School
| image          = 
| imagesize      = 
| caption        = 
| location       = ചക്കരപ്പാടം റോഡ്, പെരിഞ്ഞനം, തൃശൂർ ജില്ല
| country        = {{IND}}
| state          = [[കേരളം]]
| coordinates    = 
| school_code    = 75533
| udise_code     = 32071001413
| cbse_affiliation = 930575
| management     = പ്രൈവറ്റ് അൺ-എയ്ഡഡ് (Jamia Mahmoodiyya Trust)
| established    = 1996
| principal      = പി സി അബ്ദുറഹ്മാൻ
| director       = മുഹമ്മദ് ഹസീൻ നൂറാനി
| students       = 
| gender         = സഹവിദ്യാഭ്യാസം (Co-educational)
| lower_age      = 
| upper_age      = 
| language       = [[ഇംഗ്ലീഷ്]]
| status         = സജീവം
| website        = https://mahmoodiyyaschool.com/
}}

'''മഹ്മൂദിയ ഇംഗ്ലീഷ് സ്കൂൾ''' (Mahmoodiyya English School) [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല|തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിൽ]] പെരിഞ്ഞനത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു പ്രമുഖ അൺ-എയ്ഡഡ് സീനിയർ സെക്കൻഡറി വിദ്യാലയമാണ്. 1996-ൽ സ്ഥാപിതമായ ഈ വിദ്യാലയം ന്യൂഡൽഹി [[CBSE|സി.ബി.എസ്.ഇ (CBSE)]] പാഠ്യപദ്ധതിക്ക് കീഴിലാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. മതിലകം ബ്ലോക്ക് പരിധിയിലാണ് ഈ സ്കൂൾ വരുന്നത്.

== ചരിത്രം ==
1996-ലാണ് ജാമിഅ മഹ്മൂദിയ ട്രസ്റ്റിന്റെ കീഴിൽ ഈ വിദ്യാലയം ആരംഭിച്ചത്. പ്രദേശത്തെ കുട്ടികൾക്ക് മികച്ച അന്താരാഷ്‌ട്ര നിലവാരമുള്ള ഇംഗ്ലീഷ് മീഡിയം വിദ്യാഭ്യാസം ഉറപ്പുവരുത്തുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെയാണ് സ്കൂൾ സ്ഥാപിതമായത്.

== പാഠ്യപദ്ധതിയും പഠനരീതിയും ==
സി.ബി.എസ്.ഇ അംഗീകാരമുള്ള (Affiliation No: 930575) ഈ വിദ്യാലയത്തിൽ പ്രീ-പ്രൈമറി തലം മുതൽ പന്ത്രണ്ടാം ക്ലാസ് (Senior Secondary) വരെ ക്ലാസുകളുണ്ട്. 
* പ്രീ-പ്രൈമറി വിഭാഗത്തിൽ കുട്ടികൾക്കായി ആധുനിക മോണ്ടിസോറി (Montessori) രീതിയും പ്രത്യേകമായ 'IBES' പ്രോഗ്രാമും നടപ്പിലാക്കിയിരിക്കുന്നു. 
* വിദ്യാർത്ഥികളുടെ മാനസിക-ബൗദ്ധിക വികാസത്തിനായി റോബോട്ടിക്സ് (Robotics), അബാക്കസ് (Abacus), മാർഷ്യൽ ആർട്സ്, സ്കേറ്റിംഗ്, കമ്മ്യൂണിക്കേറ്റീവ് ഇംഗ്ലീഷ് പരിശീലനം എന്നിവയും നൽകിവരുന്നു.

== ഭൗതിക സാഹചര്യങ്ങൾ ==
വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് പഠനാനുകൂലമായ മികച്ച ഭൗതിക സാഹചര്യങ്ങൾ സ്കൂളിലുണ്ട്:
* ശാസ്ത്ര-സാങ്കേതിക പഠനത്തിനായി അത്യാധുനിക രീതിയിൽ സജ്ജീകരിച്ചിട്ടുള്ള സയൻസ് ലബോറട്ടറികളും കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബും.
* 3,400-ലധികം പുസ്തകങ്ങളുള്ള വിദ്യാലയ ലൈബ്രറി.
* കായിക വിനോദങ്ങൾക്കായി സജ്ജീകരിച്ചിട്ടുള്ള സ്വന്തം കളിസ്ഥലം.
* സുരക്ഷിതമായ കുടിവെള്ള സൗകര്യവും അനുബന്ധ ശുചിമുറികളും.

== വിദ്യാലയ വിവരങ്ങൾ ==
* '''സ്കൂൾ കോഡ് (CBSE):''' 75533
* '''യു.ഡൈസ് (UDISE) കോഡ്:''' 32071001413
* '''വിദ്യാഭ്യാസ ബ്ലോക്ക്:''' മതിലകം
* '''പിൻകോഡ്:''' 680686

== അവലംബം ==
&lt;references /&gt;
* [https://mahmoodiyyaschool.com/ ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ് - മഹ്മൂദിയ ഇംഗ്ലീഷ് സ്കൂൾ]
* [https://schools.org.in/thrissur/32071001413/mahamoodiyya-english-school.html Schools.org.in - മഹ്മൂദിയ സ്കൂൾ വിവരങ്ങൾ]

[[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ സി.ബി.എസ്.ഇ സ്കൂളുകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:1996-ൽ സ്ഥാപിതമായ വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>79xae3d2lvs60r3lbtf5t6clpuz1f85</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4680656</id>
      <parentid>4680655</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T05:11:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akbarali</username>
        <id>17542</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>4680656</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5818" sha1="5iu7a8zrvfta49voieo2a4exali3z45" xml:space="preserve">{{Infobox school
| name           = മഹ്മൂദിയ ഇംഗ്ലീഷ് സ്കൂൾ, പെരിഞ്ഞനം
| native_name    = Mahmoodiyya English School
| image          = 
| imagesize      = 
| caption        = 
| location       = ചക്കരപ്പാടം റോഡ്, പെരിഞ്ഞനം, തൃശൂർ ജില്ല
| country        = {{IND}}
| state          = [[കേരളം]]
| coordinates    = 
| school_code    = 75533
| udise_code     = 32071001413
| cbse_affiliation = 930575
| management     = പ്രൈവറ്റ് അൺ-എയ്ഡഡ് (Jamia Mahmoodiyya Trust)
| established    = 1996
| principal      = പി സി അബ്ദുറഹ്മാൻ
| director       = മുഹമ്മദ് ഹസീൻ നൂറാനി
| students       = 
| gender         = സഹവിദ്യാഭ്യാസം (Co-educational)
| lower_age      = 
| upper_age      = 
| language       = [[ഇംഗ്ലീഷ്]]
| status         = സജീവം
| website        = https://mahmoodiyyaschool.com/
}}

'''മഹ്മൂദിയ ഇംഗ്ലീഷ് സ്കൂൾ''' (Mahmoodiyya English School) [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല|തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിൽ]] പെരിഞ്ഞനത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു പ്രമുഖ അൺ-എയ്ഡഡ് സീനിയർ സെക്കൻഡറി വിദ്യാലയമാണ്. 1996-ൽ സ്ഥാപിതമായ ഈ വിദ്യാലയം ന്യൂഡൽഹി [[CBSE|സി.ബി.എസ്.ഇ (CBSE)]] പാഠ്യപദ്ധതിക്ക് കീഴിലാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. മതിലകം ബ്ലോക്ക് പരിധിയിലാണ് ഈ സ്കൂൾ വരുന്നത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://mahmoodiyyaschool.com/|title=MAHMOODIYYA ENGLISH SCHOOL SENIOR SECONDARY – PERINJANAM|access-date=2026-10-27|language=en-US}}&lt;/ref&gt;

== ചരിത്രം ==
1996-ലാണ് ജാമിഅ മഹ്മൂദിയ ട്രസ്റ്റിന്റെ കീഴിൽ ഈ വിദ്യാലയം ആരംഭിച്ചത്. പ്രദേശത്തെ കുട്ടികൾക്ക് മികച്ച അന്താരാഷ്‌ട്ര നിലവാരമുള്ള ഇംഗ്ലീഷ് മീഡിയം വിദ്യാഭ്യാസം ഉറപ്പുവരുത്തുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെയാണ് സ്കൂൾ സ്ഥാപിതമായത്.

== പാഠ്യപദ്ധതിയും പഠനരീതിയും ==
സി.ബി.എസ്.ഇ അംഗീകാരമുള്ള (Affiliation No: 930575) ഈ വിദ്യാലയത്തിൽ പ്രീ-പ്രൈമറി തലം മുതൽ പന്ത്രണ്ടാം ക്ലാസ് (Senior Secondary) വരെ ക്ലാസുകളുണ്ട്. 
* പ്രീ-പ്രൈമറി വിഭാഗത്തിൽ കുട്ടികൾക്കായി ആധുനിക മോണ്ടിസോറി (Montessori) രീതിയും പ്രത്യേകമായ 'IBES' പ്രോഗ്രാമും നടപ്പിലാക്കിയിരിക്കുന്നു. 
* വിദ്യാർത്ഥികളുടെ മാനസിക-ബൗദ്ധിക വികാസത്തിനായി റോബോട്ടിക്സ് (Robotics), അബാക്കസ് (Abacus), മാർഷ്യൽ ആർട്സ്, സ്കേറ്റിംഗ്, കമ്മ്യൂണിക്കേറ്റീവ് ഇംഗ്ലീഷ് പരിശീലനം എന്നിവയും നൽകിവരുന്നു.

== ഭൗതിക സാഹചര്യങ്ങൾ ==
വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് പഠനാനുകൂലമായ മികച്ച ഭൗതിക സാഹചര്യങ്ങൾ സ്കൂളിലുണ്ട്:
* ശാസ്ത്ര-സാങ്കേതിക പഠനത്തിനായി അത്യാധുനിക രീതിയിൽ സജ്ജീകരിച്ചിട്ടുള്ള സയൻസ് ലബോറട്ടറികളും കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബും.
* 3,400-ലധികം പുസ്തകങ്ങളുള്ള വിദ്യാലയ ലൈബ്രറി.
* കായിക വിനോദങ്ങൾക്കായി സജ്ജീകരിച്ചിട്ടുള്ള സ്വന്തം കളിസ്ഥലം.
* സുരക്ഷിതമായ കുടിവെള്ള സൗകര്യവും അനുബന്ധ ശുചിമുറികളും.

== വിദ്യാലയ വിവരങ്ങൾ ==
* '''സ്കൂൾ കോഡ് (CBSE):''' 75533
* '''യു.ഡൈസ് (UDISE) കോഡ്:''' 32071001413
* '''വിദ്യാഭ്യാസ ബ്ലോക്ക്:''' മതിലകം
* '''പിൻകോഡ്:''' 680686

== അവലംബം ==
&lt;references /&gt;
* [https://mahmoodiyyaschool.com/ ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ് - മഹ്മൂദിയ ഇംഗ്ലീഷ് സ്കൂൾ]
* [https://schools.org.in/thrissur/32071001413/mahamoodiyya-english-school.html Schools.org.in - മഹ്മൂദിയ സ്കൂൾ വിവരങ്ങൾ]

[[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ സി.ബി.എസ്.ഇ സ്കൂളുകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:1996-ൽ സ്ഥാപിതമായ വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>5iu7a8zrvfta49voieo2a4exali3z45</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4680657</id>
      <parentid>4680656</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T05:13:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akbarali</username>
        <id>17542</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>4680657</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6033" sha1="t1j6ykltr97m6kmw71cpdvyfnu15fy5" xml:space="preserve">{{Infobox school
| name           = മഹ്മൂദിയ ഇംഗ്ലീഷ് സ്കൂൾ, പെരിഞ്ഞനം
| native_name    = Mahmoodiyya English School
| image          = 
| imagesize      = 
| caption        = 
| location       = ചക്കരപ്പാടം റോഡ്, പെരിഞ്ഞനം, തൃശൂർ ജില്ല
| country        = {{IND}}
| state          = [[കേരളം]]
| coordinates    = 
| school_code    = 75533
| udise_code     = 32071001413
| cbse_affiliation = 930575
| management     = പ്രൈവറ്റ് അൺ-എയ്ഡഡ് (Jamia Mahmoodiyya Trust)
| established    = 1996
| principal      = പി സി അബ്ദുറഹ്മാൻ
| director       = മുഹമ്മദ് ഹസീൻ നൂറാനി
| students       = 
| gender         = സഹവിദ്യാഭ്യാസം (Co-educational)
| lower_age      = 
| upper_age      = 
| language       = [[ഇംഗ്ലീഷ്]]
| status         = സജീവം
| website        = https://mahmoodiyyaschool.com/
}}

'''മഹ്മൂദിയ ഇംഗ്ലീഷ് സ്കൂൾ''' (Mahmoodiyya English School) [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല|തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിൽ]] പെരിഞ്ഞനത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു പ്രമുഖ അൺ-എയ്ഡഡ് സീനിയർ സെക്കൻഡറി വിദ്യാലയമാണ്. 1996-ൽ സ്ഥാപിതമായ ഈ വിദ്യാലയം ന്യൂഡൽഹി [[സെൻട്രൽ ബോർഡ്‌ ഓഫ് സെക്കന്ററി എജ്യുക്കേഷൻ|സി.ബി.എസ്.ഇ]] പാഠ്യപദ്ധതിക്ക് കീഴിലാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. മതിലകം ബ്ലോക്ക് പരിധിയിലാണ് ഈ സ്കൂൾ വരുന്നത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://mahmoodiyyaschool.com/|title=MAHMOODIYYA ENGLISH SCHOOL SENIOR SECONDARY – PERINJANAM|access-date=2026-10-27|language=en-US}}&lt;/ref&gt;

== ചരിത്രം ==
1996-ലാണ് ജാമിഅ മഹ്മൂദിയ ട്രസ്റ്റിന്റെ കീഴിൽ ഈ വിദ്യാലയം ആരംഭിച്ചത്. പ്രദേശത്തെ കുട്ടികൾക്ക് മികച്ച അന്താരാഷ്‌ട്ര നിലവാരമുള്ള ഇംഗ്ലീഷ് മീഡിയം വിദ്യാഭ്യാസം ഉറപ്പുവരുത്തുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെയാണ് സ്കൂൾ സ്ഥാപിതമായത്.

== പാഠ്യപദ്ധതിയും പഠനരീതിയും ==
സി.ബി.എസ്.ഇ അംഗീകാരമുള്ള (Affiliation No: 930575) ഈ വിദ്യാലയത്തിൽ പ്രീ-പ്രൈമറി തലം മുതൽ പന്ത്രണ്ടാം ക്ലാസ് (Senior Secondary) വരെ ക്ലാസുകളുണ്ട്. 
* പ്രീ-പ്രൈമറി വിഭാഗത്തിൽ കുട്ടികൾക്കായി ആധുനിക മോണ്ടിസോറി (Montessori) രീതിയും പ്രത്യേകമായ 'IBES' പ്രോഗ്രാമും നടപ്പിലാക്കിയിരിക്കുന്നു. 
* വിദ്യാർത്ഥികളുടെ മാനസിക-ബൗദ്ധിക വികാസത്തിനായി റോബോട്ടിക്സ് (Robotics), അബാക്കസ് (Abacus), മാർഷ്യൽ ആർട്സ്, സ്കേറ്റിംഗ്, കമ്മ്യൂണിക്കേറ്റീവ് ഇംഗ്ലീഷ് പരിശീലനം എന്നിവയും നൽകിവരുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://schools.org.in/thrissur/32071001413/mahamoodiyya-english-school.html|title=}}&lt;/ref&gt;

== ഭൗതിക സാഹചര്യങ്ങൾ ==
വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് പഠനാനുകൂലമായ മികച്ച ഭൗതിക സാഹചര്യങ്ങൾ സ്കൂളിലുണ്ട്:
* ശാസ്ത്ര-സാങ്കേതിക പഠനത്തിനായി അത്യാധുനിക രീതിയിൽ സജ്ജീകരിച്ചിട്ടുള്ള സയൻസ് ലബോറട്ടറികളും കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബും.
* 3,400-ലധികം പുസ്തകങ്ങളുള്ള വിദ്യാലയ ലൈബ്രറി.
* കായിക വിനോദങ്ങൾക്കായി സജ്ജീകരിച്ചിട്ടുള്ള സ്വന്തം കളിസ്ഥലം.
* സുരക്ഷിതമായ കുടിവെള്ള സൗകര്യവും അനുബന്ധ ശുചിമുറികളും.

== വിദ്യാലയ വിവരങ്ങൾ ==
* '''സ്കൂൾ കോഡ് (CBSE):''' 75533
* '''യു.ഡൈസ് (UDISE) കോഡ്:''' 32071001413
* '''വിദ്യാഭ്യാസ ബ്ലോക്ക്:''' മതിലകം
* '''പിൻകോഡ്:''' 680686

== അവലംബം ==
&lt;references /&gt;
* [https://mahmoodiyyaschool.com/ ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ് - മഹ്മൂദിയ ഇംഗ്ലീഷ് സ്കൂൾ]
* [https://schools.org.in/thrissur/32071001413/mahamoodiyya-english-school.html Schools.org.in - മഹ്മൂദിയ സ്കൂൾ വിവരങ്ങൾ]

[[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ സി.ബി.എസ്.ഇ സ്കൂളുകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:1996-ൽ സ്ഥാപിതമായ വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>t1j6ykltr97m6kmw71cpdvyfnu15fy5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഈസ്റ്റ് എൽ.പി. സ്കൂൾ, വാടാനപ്പള്ളി</title>
    <ns>0</ns>
    <id>673581</id>
    <revision>
      <id>4680630</id>
      <timestamp>2026-10-27T04:08:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amsabith</username>
        <id>208057</id>
      </contributor>
      <comment>'{{Infobox school | name           = ഈസ്റ്റ് എൽ.പി. സ്കൂൾ, വാടാനപ്പള്ളി | native_name    = East L.P.S Vadanappally | image          =  | imagesize      =  | caption        =  | location       = വാടാനപ്പള്ളി, തൃശൂർ ജില്ല | country        = {{IND}} | state          = [[കേരളം]] | coordinates    =  | school_code...' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു</comment>
      <origin>4680630</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5458" sha1="gosv3ukxvo67dalh011x2akx1i2oqvv" xml:space="preserve">{{Infobox school
| name           = ഈസ്റ്റ് എൽ.പി. സ്കൂൾ, വാടാനപ്പള്ളി
| native_name    = East L.P.S Vadanappally
| image          = 
| imagesize      = 
| caption        = 
| location       = വാടാനപ്പള്ളി, തൃശൂർ ജില്ല
| country        = {{IND}}
| state          = [[കേരളം]]
| coordinates    = 
| school_code    = 24543
| udise_code     = 32071501102
| management     = പ്രൈവറ്റ് എയ്ഡഡ് (Private Aided)
| established    = 1906
| head_teacher   = 
| faculty        = 
| students       = 
| gender         = സഹവിദ്യാഭ്യാസം (Co-educational)
| lower_age      = 
| upper_age      = 
| language       = [[മലയാളം]]
| status         = സജീവം
| website        = 
}}

'''ഈസ്റ്റ് എൽ.പി. സ്കൂൾ, വാടാനപ്പള്ളി''' (East L.P.S Vadanappally) [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല|തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിൽ]] വാടാനപ്പള്ളിയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു എയ്ഡഡ് പ്രാഥമിക വിദ്യാലയമാണ്. 1906-ൽ സ്ഥാപിതമായ ഈ വിദ്യാലയം പ്രദേശത്തെ ഏറ്റവും പഴക്കമേറിയ മുൻനിര വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളിലൊന്നാണ്. തളിക്കുളം ഉപജില്ലാ (Education Sub-District) പരിധിയിലാണ് ഈ സ്കൂൾ വരുന്നത്.

== ചരിത്രം ==
1906-ലാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥാപിതമായത്. വാടാനപ്പള്ളി പ്രദേശത്തെ കുട്ടികൾക്ക് പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം ഉറപ്പുവരുത്തുന്നതിൽ ഈ സ്ഥാപനം ഒരു പ്രധാന പങ്കുവഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഒന്നാം ക്ലാസ് മുതൽ നാലാം ക്ലാസ് വരെയുള്ള എൽ.പി വിഭാഗത്തോടൊപ്പം ഒരു പ്രീ-പ്രൈമറി (നഴ്സറി) വിഭാഗവും സ്കൂളിനോട് ചേർന്ന് പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്.

== ഭൗതിക സാഹചര്യങ്ങൾ ==
വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് പഠനാനുകൂലമായ മികച്ച ഭൗതിക സാഹചര്യങ്ങൾ സ്കൂളിലുണ്ട്:
* നാല് പ്രധാന ക്ലാസ് മുറികളും ഓഫീസ് മുറികളും അടങ്ങിയ സ്വന്തം കെട്ടിടം.
* കുട്ടികൾക്കായി സജ്ജീകരിച്ചിട്ടുള്ള കളിസ്ഥലം.
* ഏകദേശം 400-ലധികം പുസ്തകങ്ങളുള്ള വിദ്യാലയ ലൈബ്രറി.
* ശുദ്ധമായ കുടിവെള്ള സൗകര്യവും അനുബന്ധ ശുചിമുറികളും.
* ഐ.ടി അധിഷ്ഠിത പഠനത്തിനായി കമ്പ്യൂട്ടർ സൗകര്യം.
* സർക്കാർ മാനദണ്ഡങ്ങൾ പ്രകാരമുള്ള ഉച്ചഭക്ഷണ പദ്ധതി (Mid-day Meal) ഇവിടെ നടപ്പിലാക്കുന്നുണ്ട്.

== പഠനപ്രവർത്തനങ്ങൾ ==
മലയാളം മാധ്യമമാക്കിയാണ് ഇവിടെ അധ്യയനം നടത്തുന്നത്. പ്രീ-പ്രൈമറി തലം മുതൽ നാലാം ക്ലാസ് വരെയുള്ള കുട്ടികൾക്കായി പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പിന്റെ പാഠ്യപദ്ധതിക്കൊപ്പം പരിസ്ഥിതി ദിനാചരണം, കലാ-കായിക മേളകൾ, പ്രവേശനോത്സവം തുടങ്ങിയ വിവിധ സഹപാഠ്യ പ്രവർത്തനങ്ങളും സ്കൂളിൽ സജീവമായി നടത്തിവരുന്നു.

== വിദ്യാലയ വിവരങ്ങൾ ==
* '''സ്കൂൾ കോഡ് (Sametham):''' 24543
* '''യു.ഡൈസ് (UDISE) കോഡ്:''' 32071501102
* '''വിദ്യാഭ്യാസ ഉപജില്ല:''' തളിക്കുളം

== അവലംബം ==
&lt;references /&gt;
* [https://kerala.gov.in സമേതം കേരള സ്കൂൾ ഡാറ്റാ ബാങ്ക് - കൈറ്റ്]
* [https://schools.org.in/thrissur/32071501102/east-lps-vatanappaly.html Schools.org.in - ഈസ്റ്റ് എൽ.പി.എസ് വിവരങ്ങൾ]

[[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂളുകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:1906-ൽ സ്ഥാപിതമായ വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>gosv3ukxvo67dalh011x2akx1i2oqvv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4680654</id>
      <parentid>4680630</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T05:04:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akbarali</username>
        <id>17542</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>removed english terminologies</comment>
      <origin>4680654</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5404" sha1="j4msr760308sqias0z2tuwcpgtrkz06" xml:space="preserve">{{Infobox school
| name           = ഈസ്റ്റ് എൽ.പി. സ്കൂൾ, വാടാനപ്പള്ളി
| native_name    = East L.P.S Vadanappally
| image          = 
| imagesize      = 
| caption        = 
| location       = വാടാനപ്പള്ളി, തൃശൂർ ജില്ല
| country        = {{IND}}
| state          = [[കേരളം]]
| coordinates    = 
| school_code    = 24543
| udise_code     = 32071501102
| management     = പ്രൈവറ്റ് എയ്ഡഡ് (Private Aided)
| established    = 1906
| head_teacher   = 
| faculty        = 
| students       = 
| gender         = സഹവിദ്യാഭ്യാസം (Co-educational)
| lower_age      = 
| upper_age      = 
| language       = [[മലയാളം]]
| status         = സജീവം
| website        = 
| UDISE          = 32071501102
}}

'''ഈസ്റ്റ് എൽ.പി. സ്കൂൾ, വാടാനപ്പള്ളി''' (East L.P.S Vadanappally) [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല|തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിൽ]] വാടാനപ്പള്ളിയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു എയ്ഡഡ് പ്രാഥമിക വിദ്യാലയമാണ്. 1906-ൽ സ്ഥാപിതമായ ഈ വിദ്യാലയം പ്രദേശത്തെ ഏറ്റവും പഴക്കമേറിയ മുൻനിര വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളിലൊന്നാണ്. തളിക്കുളം ഉപജില്ലാ പരിധിയിലാണ് ഈ സ്കൂൾ വരുന്നത്.

== ചരിത്രം ==
1906-ലാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥാപിതമായത്. വാടാനപ്പള്ളി പ്രദേശത്തെ കുട്ടികൾക്ക് പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം ഉറപ്പുവരുത്തുന്നതിൽ ഈ സ്ഥാപനം ഒരു പ്രധാന പങ്കുവഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഒന്നാം ക്ലാസ് മുതൽ നാലാം ക്ലാസ് വരെയുള്ള എൽ.പി വിഭാഗത്തോടൊപ്പം ഒരു പ്രീ-പ്രൈമറി (നഴ്സറി) വിഭാഗവും സ്കൂളിനോട് ചേർന്ന് പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്.

== ഭൗതിക സാഹചര്യങ്ങൾ ==
വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് പഠനാനുകൂലമായ മികച്ച ഭൗതിക സാഹചര്യങ്ങൾ സ്കൂളിലുണ്ട്:
* നാല് പ്രധാന ക്ലാസ് മുറികളും ഓഫീസ് മുറികളും അടങ്ങിയ സ്വന്തം കെട്ടിടം.
* കുട്ടികൾക്കായി സജ്ജീകരിച്ചിട്ടുള്ള കളിസ്ഥലം.
* ഏകദേശം 400-ലധികം പുസ്തകങ്ങളുള്ള വിദ്യാലയ ലൈബ്രറി.
* ശുദ്ധമായ കുടിവെള്ള സൗകര്യവും അനുബന്ധ ശുചിമുറികളും.
* ഐ.ടി അധിഷ്ഠിത പഠനത്തിനായി കമ്പ്യൂട്ടർ സൗകര്യം.
* സർക്കാർ മാനദണ്ഡങ്ങൾ പ്രകാരമുള്ള ഉച്ചഭക്ഷണ പദ്ധതി (Mid-day Meal) ഇവിടെ നടപ്പിലാക്കുന്നുണ്ട്.

== പഠനപ്രവർത്തനങ്ങൾ ==
മലയാളം മാധ്യമമാക്കിയാണ് ഇവിടെ അധ്യയനം നടത്തുന്നത്. പ്രീ-പ്രൈമറി തലം മുതൽ നാലാം ക്ലാസ് വരെയുള്ള കുട്ടികൾക്കായി പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പിന്റെ പാഠ്യപദ്ധതിക്കൊപ്പം പരിസ്ഥിതി ദിനാചരണം, കലാ-കായിക മേളകൾ, പ്രവേശനോത്സവം തുടങ്ങിയ വിവിധ സഹപാഠ്യ പ്രവർത്തനങ്ങളും സ്കൂളിൽ സജീവമായി നടത്തിവരുന്നു.

== വിദ്യാലയ വിവരങ്ങൾ ==
* '''സ്കൂൾ കോഡ് (Sametham):''' 24543

* '''വിദ്യാഭ്യാസ ഉപജില്ല:''' തളിക്കുളം

== അവലംബം ==
&lt;references /&gt;

* [https://kerala.gov.in സമേതം കേരള സ്കൂൾ ഡാറ്റാ ബാങ്ക് - കൈറ്റ്]
* [https://schools.org.in/thrissur/32071501102/east-lps-vatanappaly.html Schools.org.in - ഈസ്റ്റ് എൽ.പി.എസ് വിവരങ്ങൾ]

[[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂളുകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:1906-ൽ സ്ഥാപിതമായ വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>j4msr760308sqias0z2tuwcpgtrkz06</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4680685</id>
      <parentid>4680654</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T09:31:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amsabith</username>
        <id>208057</id>
      </contributor>
      <origin>4680685</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5383" sha1="bh3efjd6kqg7enisuju9fial4y0fbsk" xml:space="preserve">{{Infobox school
| name           = ഈസ്റ്റ് എൽ.പി. സ്കൂൾ, വാടാനപ്പള്ളി
| native_name    = East L.P.S Vadanappally
| image          = 
| imagesize      = 
| caption        = 
| location       = വാടാനപ്പള്ളി, തൃശൂർ ജില്ല
| വിദ്യാഭ്യാസ ഉപജില്ല = തളിക്കുളം
| country        = {{IND}}
| state          = [[കേരളം]]
| coordinates    = 
| school_code    = 24543
| udise_code     = 32071501102
| management     = പ്രൈവറ്റ് എയ്ഡഡ് (Private Aided)
| established    = 1906
| head_teacher   = 
| faculty        = 
| students       = 
| gender         = സഹവിദ്യാഭ്യാസം (Co-educational)
| lower_age      = 
| upper_age      = 
| language       = [[മലയാളം]]
| status         = സജീവം
| website        = 
| UDISE          = 32071501102
}}

'''ഈസ്റ്റ് എൽ.പി. സ്കൂൾ, വാടാനപ്പള്ളി''' (East L.P.S Vadanappally) [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല|തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിൽ]] വാടാനപ്പള്ളിയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു എയ്ഡഡ് പ്രാഥമിക വിദ്യാലയമാണ്. 1906-ൽ സ്ഥാപിതമായ ഈ വിദ്യാലയം പ്രദേശത്തെ ഏറ്റവും പഴക്കമേറിയ മുൻനിര വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളിലൊന്നാണ്. തളിക്കുളം ഉപജില്ലാ പരിധിയിലാണ് ഈ സ്കൂൾ വരുന്നത്.

== ചരിത്രം ==
1906-ലാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥാപിതമായത്. വാടാനപ്പള്ളി പ്രദേശത്തെ കുട്ടികൾക്ക് പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം ഉറപ്പുവരുത്തുന്നതിൽ ഈ സ്ഥാപനം ഒരു പ്രധാന പങ്കുവഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഒന്നാം ക്ലാസ് മുതൽ നാലാം ക്ലാസ് വരെയുള്ള എൽ.പി വിഭാഗത്തോടൊപ്പം ഒരു പ്രീ-പ്രൈമറി (നഴ്സറി) വിഭാഗവും സ്കൂളിനോട് ചേർന്ന് പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്.

== ഭൗതിക സാഹചര്യങ്ങൾ ==
വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് പഠനാനുകൂലമായ മികച്ച ഭൗതിക സാഹചര്യങ്ങൾ സ്കൂളിലുണ്ട്:
* നാല് പ്രധാന ക്ലാസ് മുറികളും ഓഫീസ് മുറികളും അടങ്ങിയ സ്വന്തം കെട്ടിടം.
* കുട്ടികൾക്കായി സജ്ജീകരിച്ചിട്ടുള്ള കളിസ്ഥലം.
* ഏകദേശം 400-ലധികം പുസ്തകങ്ങളുള്ള വിദ്യാലയ ലൈബ്രറി.
* ശുദ്ധമായ കുടിവെള്ള സൗകര്യവും അനുബന്ധ ശുചിമുറികളും.
* ഐ.ടി അധിഷ്ഠിത പഠനത്തിനായി കമ്പ്യൂട്ടർ സൗകര്യം.
* സർക്കാർ മാനദണ്ഡങ്ങൾ പ്രകാരമുള്ള ഉച്ചഭക്ഷണ പദ്ധതി (Mid-day Meal) ഇവിടെ നടപ്പിലാക്കുന്നുണ്ട്.

== പഠനപ്രവർത്തനങ്ങൾ ==
മലയാളം മാധ്യമമാക്കിയാണ് ഇവിടെ അധ്യയനം നടത്തുന്നത്. പ്രീ-പ്രൈമറി തലം മുതൽ നാലാം ക്ലാസ് വരെയുള്ള കുട്ടികൾക്കായി പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പിന്റെ പാഠ്യപദ്ധതിക്കൊപ്പം പരിസ്ഥിതി ദിനാചരണം, കലാ-കായിക മേളകൾ, പ്രവേശനോത്സവം തുടങ്ങിയ വിവിധ സഹപാഠ്യ പ്രവർത്തനങ്ങളും സ്കൂളിൽ സജീവമായി നടത്തിവരുന്നു.

== വിദ്യാലയ വിവരങ്ങൾ ==


* ''':''' തളിക്കുളം

== അവലംബം ==
&lt;references /&gt;

* [https://kerala.gov.in സമേതം കേരള സ്കൂൾ ഡാറ്റാ ബാങ്ക് - കൈറ്റ്]
* [https://schools.org.in/thrissur/32071501102/east-lps-vatanappaly.html Schools.org.in - ഈസ്റ്റ് എൽ.പി.എസ് വിവരങ്ങൾ]

[[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂളുകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:1906-ൽ സ്ഥാപിതമായ വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>bh3efjd6kqg7enisuju9fial4y0fbsk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4680686</id>
      <parentid>4680685</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T09:32:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amsabith</username>
        <id>208057</id>
      </contributor>
      <origin>4680686</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5346" sha1="et2w3bl6tehba46duuezpy44x9fn0ql" xml:space="preserve">{{Infobox school
| name           = ഈസ്റ്റ് എൽ.പി. സ്കൂൾ, വാടാനപ്പള്ളി
| native_name    = East L.P.S Vadanappally
| image          = 
| imagesize      = 
| caption        = 
| location       = വാടാനപ്പള്ളി, തൃശൂർ ജില്ല
| country        = {{IND}}
| state          = [[കേരളം]]
| coordinates    = 
| school_code    = 24543
| udise_code     = 32071501102
| management     = പ്രൈവറ്റ് എയ്ഡഡ് (Private Aided)
| established    = 1906
| വിദ്യാഭ്യാസ ഉപജില്ല = തളിക്കുളം
| head_teacher   = 
| faculty        = 
| students       = 
| gender         = സഹവിദ്യാഭ്യാസം (Co-educational)
| lower_age      = 
| upper_age      = 
| language       = [[മലയാളം]]
| status         = സജീവം
| website        = 
| UDISE          = 32071501102
}}

'''ഈസ്റ്റ് എൽ.പി. സ്കൂൾ, വാടാനപ്പള്ളി''' (East L.P.S Vadanappally) [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല|തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിൽ]] വാടാനപ്പള്ളിയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു എയ്ഡഡ് പ്രാഥമിക വിദ്യാലയമാണ്. 1906-ൽ സ്ഥാപിതമായ ഈ വിദ്യാലയം പ്രദേശത്തെ ഏറ്റവും പഴക്കമേറിയ മുൻനിര വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളിലൊന്നാണ്. തളിക്കുളം ഉപജില്ലാ പരിധിയിലാണ് ഈ സ്കൂൾ വരുന്നത്.

== ചരിത്രം ==
1906-ലാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥാപിതമായത്. വാടാനപ്പള്ളി പ്രദേശത്തെ കുട്ടികൾക്ക് പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം ഉറപ്പുവരുത്തുന്നതിൽ ഈ സ്ഥാപനം ഒരു പ്രധാന പങ്കുവഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഒന്നാം ക്ലാസ് മുതൽ നാലാം ക്ലാസ് വരെയുള്ള എൽ.പി വിഭാഗത്തോടൊപ്പം ഒരു പ്രീ-പ്രൈമറി (നഴ്സറി) വിഭാഗവും സ്കൂളിനോട് ചേർന്ന് പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്.

== ഭൗതിക സാഹചര്യങ്ങൾ ==
വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് പഠനാനുകൂലമായ മികച്ച ഭൗതിക സാഹചര്യങ്ങൾ സ്കൂളിലുണ്ട്:
* നാല് പ്രധാന ക്ലാസ് മുറികളും ഓഫീസ് മുറികളും അടങ്ങിയ സ്വന്തം കെട്ടിടം.
* കുട്ടികൾക്കായി സജ്ജീകരിച്ചിട്ടുള്ള കളിസ്ഥലം.
* ഏകദേശം 400-ലധികം പുസ്തകങ്ങളുള്ള വിദ്യാലയ ലൈബ്രറി.
* ശുദ്ധമായ കുടിവെള്ള സൗകര്യവും അനുബന്ധ ശുചിമുറികളും.
* ഐ.ടി അധിഷ്ഠിത പഠനത്തിനായി കമ്പ്യൂട്ടർ സൗകര്യം.
* സർക്കാർ മാനദണ്ഡങ്ങൾ പ്രകാരമുള്ള ഉച്ചഭക്ഷണ പദ്ധതി (Mid-day Meal) ഇവിടെ നടപ്പിലാക്കുന്നുണ്ട്.

== പഠനപ്രവർത്തനങ്ങൾ ==
മലയാളം മാധ്യമമാക്കിയാണ് ഇവിടെ അധ്യയനം നടത്തുന്നത്. പ്രീ-പ്രൈമറി തലം മുതൽ നാലാം ക്ലാസ് വരെയുള്ള കുട്ടികൾക്കായി പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പിന്റെ പാഠ്യപദ്ധതിക്കൊപ്പം പരിസ്ഥിതി ദിനാചരണം, കലാ-കായിക മേളകൾ, പ്രവേശനോത്സവം തുടങ്ങിയ വിവിധ സഹപാഠ്യ പ്രവർത്തനങ്ങളും സ്കൂളിൽ സജീവമായി നടത്തിവരുന്നു.

== വിദ്യാലയ വിവരങ്ങൾ ==


== അവലംബം ==
&lt;references /&gt;

* [https://kerala.gov.in സമേതം കേരള സ്കൂൾ ഡാറ്റാ ബാങ്ക് - കൈറ്റ്]
* [https://schools.org.in/thrissur/32071501102/east-lps-vatanappaly.html Schools.org.in - ഈസ്റ്റ് എൽ.പി.എസ് വിവരങ്ങൾ]

[[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂളുകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:1906-ൽ സ്ഥാപിതമായ വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>et2w3bl6tehba46duuezpy44x9fn0ql</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4680687</id>
      <parentid>4680686</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T09:32:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amsabith</username>
        <id>208057</id>
      </contributor>
      <origin>4680687</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5343" sha1="6nlil01k9zegsxn2lwouzz9szjy4z9x" xml:space="preserve">{{Infobox school
| name           = ഈസ്റ്റ് എൽ.പി. സ്കൂൾ, വാടാനപ്പള്ളി
| native_name    = East L.P.S Vadanappally
| image          = 
| imagesize      = 
| caption        = 
| location       = വാടാനപ്പള്ളി, തൃശൂർ ജില്ല
| വിദ്യാഭ്യാസ ഉപജില്ല = തളിക്കുളം
| country        = {{IND}}
| state          = [[കേരളം]]
| coordinates    = 
| school_code    = 24543
| udise_code     = 32071501102
| management     = പ്രൈവറ്റ് എയ്ഡഡ് (Private Aided)
| established    = 1906
| head_teacher   = 
| faculty        = 
| students       = 
| gender         = സഹവിദ്യാഭ്യാസം (Co-educational)
| lower_age      = 
| upper_age      = 
| language       = [[മലയാളം]]
| status         = സജീവം
| website        = 
| UDISE          = 32071501102
}}

'''ഈസ്റ്റ് എൽ.പി. സ്കൂൾ, വാടാനപ്പള്ളി''' (East L.P.S Vadanappally) [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല|തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിൽ]] വാടാനപ്പള്ളിയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു എയ്ഡഡ് പ്രാഥമിക വിദ്യാലയമാണ്. 1906-ൽ സ്ഥാപിതമായ ഈ വിദ്യാലയം പ്രദേശത്തെ ഏറ്റവും പഴക്കമേറിയ മുൻനിര വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളിലൊന്നാണ്. തളിക്കുളം ഉപജില്ലാ പരിധിയിലാണ് ഈ സ്കൂൾ വരുന്നത്.

== ചരിത്രം ==
1906-ലാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥാപിതമായത്. വാടാനപ്പള്ളി പ്രദേശത്തെ കുട്ടികൾക്ക് പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം ഉറപ്പുവരുത്തുന്നതിൽ ഈ സ്ഥാപനം ഒരു പ്രധാന പങ്കുവഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഒന്നാം ക്ലാസ് മുതൽ നാലാം ക്ലാസ് വരെയുള്ള എൽ.പി വിഭാഗത്തോടൊപ്പം ഒരു പ്രീ-പ്രൈമറി (നഴ്സറി) വിഭാഗവും സ്കൂളിനോട് ചേർന്ന് പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്.

== ഭൗതിക സാഹചര്യങ്ങൾ ==
വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് പഠനാനുകൂലമായ മികച്ച ഭൗതിക സാഹചര്യങ്ങൾ സ്കൂളിലുണ്ട്:
* നാല് പ്രധാന ക്ലാസ് മുറികളും ഓഫീസ് മുറികളും അടങ്ങിയ സ്വന്തം കെട്ടിടം.
* കുട്ടികൾക്കായി സജ്ജീകരിച്ചിട്ടുള്ള കളിസ്ഥലം.
* ഏകദേശം 400-ലധികം പുസ്തകങ്ങളുള്ള വിദ്യാലയ ലൈബ്രറി.
* ശുദ്ധമായ കുടിവെള്ള സൗകര്യവും അനുബന്ധ ശുചിമുറികളും.
* ഐ.ടി അധിഷ്ഠിത പഠനത്തിനായി കമ്പ്യൂട്ടർ സൗകര്യം.
* സർക്കാർ മാനദണ്ഡങ്ങൾ പ്രകാരമുള്ള ഉച്ചഭക്ഷണ പദ്ധതി (Mid-day Meal) ഇവിടെ നടപ്പിലാക്കുന്നുണ്ട്.

== പഠനപ്രവർത്തനങ്ങൾ ==
മലയാളം മാധ്യമമാക്കിയാണ് ഇവിടെ അധ്യയനം നടത്തുന്നത്. പ്രീ-പ്രൈമറി തലം മുതൽ നാലാം ക്ലാസ് വരെയുള്ള കുട്ടികൾക്കായി പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പിന്റെ പാഠ്യപദ്ധതിക്കൊപ്പം പരിസ്ഥിതി ദിനാചരണം, കലാ-കായിക മേളകൾ, പ്രവേശനോത്സവം തുടങ്ങിയ വിവിധ സഹപാഠ്യ പ്രവർത്തനങ്ങളും സ്കൂളിൽ സജീവമായി നടത്തിവരുന്നു.

== വിദ്യാലയ വിവരങ്ങൾ ==

== അവലംബം ==
&lt;references /&gt;

* [https://kerala.gov.in സമേതം കേരള സ്കൂൾ ഡാറ്റാ ബാങ്ക് - കൈറ്റ്]
* [https://schools.org.in/thrissur/32071501102/east-lps-vatanappaly.html Schools.org.in - ഈസ്റ്റ് എൽ.പി.എസ് വിവരങ്ങൾ]

[[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂളുകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:1906-ൽ സ്ഥാപിതമായ വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>6nlil01k9zegsxn2lwouzz9szjy4z9x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ആനന്ദൻ കെ.ആർ.</title>
    <ns>4</ns>
    <id>673582</id>
    <revision>
      <id>4680635</id>
      <timestamp>2026-10-27T04:34:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>TheWikiholic</username>
        <id>77980</id>
      </contributor>
      <comment>പുതിയ ഒഴിവാക്കൽ നിർദ്ദേശ താൾ [[ആനന്ദൻ കെ.ആർ.]]. ([[WP:Twinkle|ട്വിങ്കിൾ]])</comment>
      <origin>4680635</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1572" sha1="c2jq29pdblwv0a9rratbrb55x5hfd4v" xml:space="preserve">===[[:ആനന്ദൻ കെ.ആർ.]]===
{{REMOVE THIS TEMPLATE WHEN CLOSING THIS AfD|B}}

:{{la|ആനന്ദൻ കെ.ആർ.}} – (&lt;includeonly&gt;[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ആനന്ദൻ കെ.ആർ.|View AfD]]&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പത്തായം/ഒക്ടോബർ 2026#{{anchorencode:ആനന്ദൻ കെ.ആർ.}}|View log]]&lt;/noinclude&gt;{{int:dot-separator}} &lt;span class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[https://tools.wmflabs.org/jackbot/snottywong/cgi-bin/votecounter.cgi?page=%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF:%E0%B4%92%E0%B4%B4%E0%B4%BF%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B5%BB_%E0%B4%B8%E0%B4%BE%E0%B4%A6%E0%B5%8D%E0%B4%A7%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%A4%E0%B4%AF%E0%B5%81%E0%B4%B3%E0%B5%8D%E0%B4%B3_%E0%B4%B2%E0%B5%87%E0%B4%96%E0%B4%A8%E0%B4%99%E0%B5%8D%E0%B4%99%E0%B5%BE/%E0%B4%86%E0%B4%A8%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%A6%E0%B5%BB_%E0%B4%95%E0%B5%86.%E0%B4%86%E0%B5%BC. Stats]&lt;/span&gt;)
WP:GNG യൊ എഴുത്തുകാർക്കുള്ള
ശ്രദ്ധേയതയോ പാലിക്കുന്നില്ല [[ഉപയോക്താവ്:TheWikiholic|TheWikiholic]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:TheWikiholic|സംവാദം]]) 04:34, 27 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC)</text>
      <sha1>c2jq29pdblwv0a9rratbrb55x5hfd4v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി (കേരളം) അംഗങ്ങളുടെ പട്ടിക</title>
    <ns>0</ns>
    <id>673583</id>
    <redirect title="ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി അംഗങ്ങളുടെ പട്ടിക (കേരളം)" />
    <revision>
      <id>4680648</id>
      <timestamp>2026-10-27T04:50:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>TheWikiholic</username>
        <id>77980</id>
      </contributor>
      <comment>TheWikiholic എന്ന ഉപയോക്താവ് [[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി (കേരളം) അംഗങ്ങളുടെ പട്ടിക]] എന്ന താൾ [[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി അംഗങ്ങളുടെ പട്ടിക (കേരളം)]] എന്നാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു</comment>
      <origin>4680648</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="187" sha1="41ysdem0kh75dqslhtp74lq3o1hkkcn" xml:space="preserve">#തിരിച്ചുവിടുക [[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി അംഗങ്ങളുടെ പട്ടിക (കേരളം)]]</text>
      <sha1>41ysdem0kh75dqslhtp74lq3o1hkkcn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഹോൺബി വെല്ലാർഡ്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>673584</id>
    <revision>
      <id>4680659</id>
      <timestamp>2026-10-27T05:22:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pradeep717</username>
        <id>21687</id>
      </contributor>
      <comment>'[[File:Islands of Bombay and Colaba.jpg|thumb|ബോംബെ-കൊളാബ ദ്വീപുകൾ]] ബോംബെയിലെ ഏഴ് ദ്വീപുകളെയും ഒന്നിപ്പിച്ച്, ആഴമേറിയ പ്രകൃതിദത്ത തുറമുഖമുള്ള ഒരൊറ്റ ദ്വീപായി മാറ്റുന്നതിനായി നടപ്പില...' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു</comment>
      <origin>4680659</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10903" sha1="sexdhlbtbc1e77p1gdpbyotpu5x8u4w" xml:space="preserve">[[File:Islands of Bombay and Colaba.jpg|thumb|ബോംബെ-കൊളാബ ദ്വീപുകൾ]]
ബോംബെയിലെ ഏഴ് ദ്വീപുകളെയും ഒന്നിപ്പിച്ച്, ആഴമേറിയ പ്രകൃതിദത്ത തുറമുഖമുള്ള ഒരൊറ്റ ദ്വീപായി മാറ്റുന്നതിനായി നടപ്പിലാക്കിയ പദ്ധതിയായിരുന്നു 'ഹോൺബി വെല്ലാർഡ്' (Hornby Vellard). &lt;ref&gt;{{Cite book |last=Gaikwad |first=Dr Hemantraje |url=https://www.google.co.in/books/edition/Chhatrapati_Shivaji_Maharaj_Father_of_Th/FKjyEAAAQBAJ |title=Chhatrapati Shivaji Maharaj: Father of The Indian Navy: Most Valuable Bestseller eBooks |date=2024-02-06 |publisher=Prabhat Prakashan |isbn=978-93-5562-879-4 |language=en}}&lt;/ref&gt; 1782-ൽ ഗവർണർ വില്യം ഹോൺബിയാണ് ഈ പദ്ധതിക്ക് തുടക്കമിട്ടത്. 1838-ഓടെ എല്ലാ ദ്വീപുകളും തമ്മിൽ ബന്ധിപ്പിക്കപ്പെട്ടു. 'വെല്ലാർഡ്' (Vellard) എന്ന വാക്ക്, വേലി അല്ലെങ്കിൽ അണക്കെട്ട് എന്നർത്ഥം വരുന്ന 'വല്ലാഡോ' (vallado) എന്ന പോർച്ചുഗീസ് പദത്തിന്റെ പ്രാദേശിക വകഭേദമാണെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. &lt;ref&gt;{{Cite book |last=Yule |first=Henry |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.506702 |title=Hobson-jobson The Anglo Indian Dictionary |last2=Burnell |first2=A.C. |date=1886}}&lt;/ref&gt;

[[കൊളാബ]] (Colaba), ഓൾഡ് വുമൺസ് ഐലൻഡ് (Old Woman’s Island), ബോംബെ (Bombay), മസ്ഗാവ് (Mazgaon), പരേൽ (Parel), [[മാഹിം]] (Mahim), [[വർളി]] (Worli) എന്നീ പേരുകളിലാണ് ഈ ദ്വീപുകൾ ഇംഗ്ലീഷിൽ അറിയപ്പെടിരുന്നത്. പോർച്ചുഗീസ് രാജകുടുംബാംഗത്തെ വിവാഹം കഴിച്ച ചാൾസ് രണ്ടാമന് 1661-ൽ സ്ത്രീധനത്തിന്റെ ഭാഗമായി ലഭിച്ചതാണ് ഇവ. &lt;ref&gt;{{Cite news |last=Perur |first=Srinath |date=2016-03-30 |title=Story of cities #11: the reclamation of Mumbai – from the sea, and its people? |language=en-GB |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/cities/2016/mar/30/story-cities-11-reclamation-mumbai-bombay-megacity-population-density-flood-risk |access-date=2023-10-18 |issn=0261-3077}}&lt;/ref&gt;

വർളി ഉൾക്കടലിനെ തടഞ്ഞ്, വേലിയേറ്റം മൂലം ഉണ്ടാകുന്ന വെള്ളപ്പൊക്കത്തിൽ നിന്ന് ബോംബെയിലെ താഴ്ന്ന പ്രദേശങ്ങളെ രക്ഷിക്കുക എന്നതായിരുന്നു ഈ കോസ്‌വേയുടെ ലക്ഷ്യം. ഏകദേശം ഒരു ലക്ഷം പൗണ്ട് ആയിരുന്നു ഈ പദ്ധതിക്ക് കണക്കാക്കപ്പെട്ട ചിലവ്. 1784 ൽ ഇത് പൂർത്തീകരിച്ചു. [[മുംബൈ|ബോംബെ]] നഗരത്തിൻ്റെ രൂപീകരണത്തിലെ ആദ്യത്തെ പ്രധാന സിവിൽ എഞ്ചിനീയറിംഗ് പദ്ധതികളിൽ ഒന്നായിരുന്നു ഇത്. 

==ചരിത്രം==
ദ്വീപുകളെ ഒരുമിപ്പിക്കാനുള്ള പദ്ധതി [[ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യ കമ്പനി]] ആദ്യം നിരസിച്ചു എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ ഇതവഗണിച്ച് വില്യം ഹോൺബി പണി ആരംഭിക്കാൻ ഉത്തരവിട്ടു. &lt;ref&gt;{{Cite book |last=Travel |first=D. K. |url=https://www.google.co.in/books/edition/DK_Top_10_Mumbai/3vKiDwAAQBAJ |title=DK Top 10 Mumbai |date=2019-10-03 |publisher=Dorling Kindersley Limited |isbn=978-0-241-43046-0 |language=en}}&lt;/ref&gt; ഇതേത്തുടർന്ന് 1785 ൽ അദ്ദേഹത്തിന് കമ്പനി സസ്പെൻഷൻ നോട്ടീസ് അയക്കുകയുണ്ടായി. ഈ സസ്പെൻഷനും അവഗണിച്ചുകൊണ്ട് അദ്ദേഹം തന്റെ കാലാവധി അവസാനിക്കുന്നതുവരെ ഗവർണറായി തുടർന്നു. {{sfnp|Duff|1921|p=23|loc=Footnotes}}

ഈ പദ്ധതിയിലൂടെ നഗരവിസ്തൃതിയിൽ ഉണ്ടാകുന്ന വർദ്ധനവ് ഒരു നല്ല വരുമാനസ്രോതസ്സാണെന്നു തിരിച്ചറിഞ്ഞതോടെ ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനിക്കും ഈ പ്രൊജക്റ്റിൽ താല്പര്യമുദിച്ചു. &lt;ref&gt;{{Cite news |title=Bombay rain |url=https://timesofindia.indiatimes.com/readersblog/mirror-image/bombay-rain-55879/ |access-date=2025-07-05 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}&lt;/ref&gt;

==നിർമ്മിതി==
ഏകദേശം 850 മീറ്റർ നീളമുള്ള, മണ്ണ് കൊണ്ടു നിർമ്മിച്ച ഒരു ബണ്ടാണ് ഹോൺബി വെല്ലാർഡ്. കളിമണ്ണും എക്കൽമണ്ണും പാളികളായി അടുക്കി ഉറപ്പിച്ചാണ് ഇതിന്റെ കാതലായ ഭാഗം നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്. വേലിയേറ്റം മൂലമുണ്ടാകുന്ന മണ്ണൊലിപ്പിനെ പ്രതിരോധിക്കുന്നതിനായി, കടലിനെ അഭിമുഖീകരിക്കുന്ന വശത്ത് (upstream face), ഹൈഡ്രോളിക് ലൈം മോർട്ടാർ (hydraulic lime mortar) ഉപയോഗിച്ച് ബസാൾട്ട് കല്ലുകൾ പാകി സംരക്ഷണം ഒരുക്കിയിരിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;{{Cite book |url=https://www.google.co.in/books/edition/Civil_Engineering/fNVVAAAAMAAJ |title=Civil Engineering |date=1985 |publisher=Morgan-Grampian |page=30 |language=en}}&lt;/ref&gt; വേലിയേറ്റം മൂലമുള്ള പാർശ്വബലങ്ങളെയും ശക്തമായ മഴയെയും അതിജീവിക്കാൻ പാകത്തിൽ ഈ ബണ്ട് ബലപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. &lt;ref&gt;{{Cite book |last=Vicziany |first=Marika |url=https://www.google.co.in/books/edition/South_Asian_Goddesses_and_the_Natural_En/HobzEAAAQBAJ |title=South Asian Goddesses and the Natural Environment |last2=Bapat |first2=Jayant Bhalchandra |date=2024-02-08 |publisher=Archaeopress Publishing Ltd |isbn=978-1-80327-672-4 |page=182 |language=en}}&lt;/ref&gt; പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ ഈ കോസ്‌വേക്ക് മുകളിലൂടെ നിർമ്മിച്ച  ടാർ ചെയ്ത റോഡ്, ബോംബെയുടെ ദ്വീപുകൾ തമ്മിൽ സ്ഥിരതയുള്ള കരഗതാഗതസൗകര്യം ആദ്യമായി ഒരുക്കി. 

കൃത്യതയാർന്ന [[യൂറോപ്പ്|യൂറോപ്യൻ]] സർവേ രീതികളുടെയും തദ്ദേശീയ നിർമ്മാണ വസ്തുക്കളുടെയും സംയോജനത്തിൻ്റെ ഒരു ആദ്യകാല ഉദാഹരണമാണ് ഹോൺബി വെല്ലാർഡ്. ഈ പ്രൊജക്റ്റിലൂടെ വർളിയിലെ വേലിയേറ്റ വിടവ് ശാശ്വതമായി അടക്കുകയും, ചതുപ്പുനിലമായ വടക്കൻ സമതലങ്ങൾ കെട്ടിടനിർമ്മാണയോഗ്യമായ ഭൂമിയാക്കി മാറ്റുകയും ചെയ്തു.. 1803 ആയപ്പോഴേക്കും സയൺ കോസ്‌വേ പൂർത്തിയാകുകയും, ബോംബെ ദ്വീപും സാൽസെറ്റ് ദ്വീപും തമ്മിൽ കരഗതാഗതം സാധ്യമാകുകയും ചെയ്തു. ഇതിലൂടെ കൂടുതൽ ഉൾപ്രദേശങ്ങൾ താമസസൗകര്യങ്ങൾക്കും വ്യാപാരത്തിനുമായി ലഭ്യമായി. 1838-ൽ സ്ഥാപിച്ച [[കൊളാബ കോസ്‌വേ]], ബോംബെയെ കൊളാബ ദ്വീപുമായി ബന്ധിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് നഗരത്തെ തെക്കോട്ട് വികസിപ്പിച്ചു.  1845-ലെ മാഹിം-[[ബാന്ദ്ര]] കോസ്‌വേ മാഹിമിനും ബാന്ദ്രയ്ക്കും ഇടയിലുള്ള ചതുപ്പുനിലങ്ങളിലൂടെ ഒരു പ്രധാനപാത സൃഷ്ടിച്ചു. ഈ എഞ്ചിനീയറിംഗ് പദ്ധതികളിലൂടെ, ബോംബെയിലെ ഏഴ് ദ്വീപുകളുടെ ഒരു സമൂഹത്തെ ഒരൊറ്റ ഭൂപ്രദേശമാക്കി മാറ്റി. &lt;ref&gt;{{cite web |title=The Hornby Vellard |website=Theory of Bombay |url=https://theory.tifr.res.in/bombay/architecture/civil/hornby-vellard.html |access-date=2025-07-05}}&lt;/ref&gt; ഇത് ബോംബെയുടെ ദ്രുതഗതിയിലുള്ള നഗര-സാമ്പത്തിക വികസനത്തിന് വഴിയൊരുക്കി. &lt;ref&gt;{{Cite book |last=Bahl |first=Kapildev |url=https://www.google.co.in/books/edition/History_of_the_Dufferin_and_Memoirs_of_E/m6cVEQAAQBAJ |title=History of the Dufferin and Memoirs of Ex-Cadets |publisher=Inner Search Foundation |isbn=978-81-953357-0-1 |page=128 |language=en}}&lt;/ref&gt;
==അവലംബം==
{{reflist}}</text>
      <sha1>sexdhlbtbc1e77p1gdpbyotpu5x8u4w</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4680660</id>
      <parentid>4680659</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T05:27:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pradeep717</username>
        <id>21687</id>
      </contributor>
      <origin>4680660</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10906" sha1="pkkn2tkbo1sqa15zqq1q3ffo411ehfy" xml:space="preserve">[[File:Islands of Bombay and Colaba.jpg|thumb|ബോംബെ-കൊളാബ ദ്വീപുകൾ]]
ബോംബെയിലെ ഏഴ് ദ്വീപുകളെയും ഒന്നിപ്പിച്ച്, ആഴമേറിയ പ്രകൃതിദത്ത തുറമുഖമുള്ള ഒരൊറ്റ ദ്വീപായി മാറ്റുന്നതിനായി നടപ്പിലാക്കിയ പദ്ധതിയായിരുന്നു '''ഹോൺബി വെല്ലാർഡ്'''(Hornby Vellard). &lt;ref&gt;{{Cite book |last=Gaikwad |first=Dr Hemantraje |url=https://www.google.co.in/books/edition/Chhatrapati_Shivaji_Maharaj_Father_of_Th/FKjyEAAAQBAJ |title=Chhatrapati Shivaji Maharaj: Father of The Indian Navy: Most Valuable Bestseller eBooks |date=2024-02-06 |publisher=Prabhat Prakashan |isbn=978-93-5562-879-4 |language=en}}&lt;/ref&gt; 1782-ൽ ഗവർണർ വില്യം ഹോൺബിയാണ് ഈ പദ്ധതിക്ക് തുടക്കമിട്ടത്. 1838-ഓടെ എല്ലാ ദ്വീപുകളും തമ്മിൽ ബന്ധിപ്പിക്കപ്പെട്ടു. 'വെല്ലാർഡ്' (Vellard) എന്ന വാക്ക്, വേലി അല്ലെങ്കിൽ അണക്കെട്ട് എന്നർത്ഥം വരുന്ന 'വല്ലാഡോ' (vallado) എന്ന പോർച്ചുഗീസ് പദത്തിന്റെ പ്രാദേശിക വകഭേദമാണെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. &lt;ref&gt;{{Cite book |last=Yule |first=Henry |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.506702 |title=Hobson-jobson The Anglo Indian Dictionary |last2=Burnell |first2=A.C. |date=1886}}&lt;/ref&gt;

[[കൊളാബ]] (Colaba), ഓൾഡ് വുമൺസ് ഐലൻഡ് (Old Woman’s Island), ബോംബെ (Bombay), മസ്ഗാവ് (Mazgaon), പരേൽ (Parel), [[മാഹിം]] (Mahim), [[വർളി]] (Worli) എന്നീ പേരുകളിലാണ് ഈ ദ്വീപുകൾ ഇംഗ്ലീഷിൽ അറിയപ്പെടിരുന്നത്. പോർച്ചുഗീസ് രാജകുടുംബാംഗത്തെ വിവാഹം കഴിച്ച ചാൾസ് രണ്ടാമന് 1661-ൽ സ്ത്രീധനത്തിന്റെ ഭാഗമായി ലഭിച്ചതാണ് ഇവ. &lt;ref&gt;{{Cite news |last=Perur |first=Srinath |date=2016-03-30 |title=Story of cities #11: the reclamation of Mumbai – from the sea, and its people? |language=en-GB |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/cities/2016/mar/30/story-cities-11-reclamation-mumbai-bombay-megacity-population-density-flood-risk |access-date=2023-10-18 |issn=0261-3077}}&lt;/ref&gt;

വർളി ഉൾക്കടലിനെ തടഞ്ഞ്, വേലിയേറ്റം മൂലം ഉണ്ടാകുന്ന വെള്ളപ്പൊക്കത്തിൽ നിന്ന് ബോംബെയിലെ താഴ്ന്ന പ്രദേശങ്ങളെ രക്ഷിക്കുക എന്നതായിരുന്നു ഈ കോസ്‌വേയുടെ ലക്ഷ്യം. ഏകദേശം ഒരു ലക്ഷം പൗണ്ട് ആയിരുന്നു ഈ പദ്ധതിക്ക് കണക്കാക്കപ്പെട്ട ചിലവ്. 1784 ൽ ഇത് പൂർത്തീകരിച്ചു. [[മുംബൈ|ബോംബെ]] നഗരത്തിൻ്റെ രൂപീകരണത്തിലെ ആദ്യത്തെ പ്രധാന സിവിൽ എഞ്ചിനീയറിംഗ് പദ്ധതികളിൽ ഒന്നായിരുന്നു ഇത്. 

==ചരിത്രം==
ദ്വീപുകളെ ഒരുമിപ്പിക്കാനുള്ള പദ്ധതി [[ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യ കമ്പനി]] ആദ്യം നിരസിച്ചു എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ ഇതവഗണിച്ച് വില്യം ഹോൺബി പണി ആരംഭിക്കാൻ ഉത്തരവിട്ടു. &lt;ref&gt;{{Cite book |last=Travel |first=D. K. |url=https://www.google.co.in/books/edition/DK_Top_10_Mumbai/3vKiDwAAQBAJ |title=DK Top 10 Mumbai |date=2019-10-03 |publisher=Dorling Kindersley Limited |isbn=978-0-241-43046-0 |language=en}}&lt;/ref&gt; ഇതേത്തുടർന്ന് 1785 ൽ അദ്ദേഹത്തിന് കമ്പനി സസ്പെൻഷൻ നോട്ടീസ് അയക്കുകയുണ്ടായി. ഈ സസ്പെൻഷനും അവഗണിച്ചുകൊണ്ട് അദ്ദേഹം തന്റെ കാലാവധി അവസാനിക്കുന്നതുവരെ ഗവർണറായി തുടർന്നു. {{sfnp|Duff|1921|p=23|loc=Footnotes}}

ഈ പദ്ധതിയിലൂടെ നഗരവിസ്തൃതിയിൽ ഉണ്ടാകുന്ന വർദ്ധനവ് ഒരു നല്ല വരുമാനസ്രോതസ്സാണെന്നു തിരിച്ചറിഞ്ഞതോടെ ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനിക്കും ഈ പ്രൊജക്റ്റിൽ താല്പര്യമുദിച്ചു. &lt;ref&gt;{{Cite news |title=Bombay rain |url=https://timesofindia.indiatimes.com/readersblog/mirror-image/bombay-rain-55879/ |access-date=2025-07-05 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}&lt;/ref&gt;

==നിർമ്മിതി==
ഏകദേശം 850 മീറ്റർ നീളമുള്ള, മണ്ണ് കൊണ്ടു നിർമ്മിച്ച ഒരു ബണ്ടാണ് ഹോൺബി വെല്ലാർഡ്. കളിമണ്ണും എക്കൽമണ്ണും പാളികളായി അടുക്കി ഉറപ്പിച്ചാണ് ഇതിന്റെ കാതലായ ഭാഗം നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്. വേലിയേറ്റം മൂലമുണ്ടാകുന്ന മണ്ണൊലിപ്പിനെ പ്രതിരോധിക്കുന്നതിനായി, കടലിനെ അഭിമുഖീകരിക്കുന്ന വശത്ത് (upstream face), ഹൈഡ്രോളിക് ലൈം മോർട്ടാർ (hydraulic lime mortar) ഉപയോഗിച്ച് ബസാൾട്ട് കല്ലുകൾ പാകി സംരക്ഷണം ഒരുക്കിയിരിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;{{Cite book |url=https://www.google.co.in/books/edition/Civil_Engineering/fNVVAAAAMAAJ |title=Civil Engineering |date=1985 |publisher=Morgan-Grampian |page=30 |language=en}}&lt;/ref&gt; വേലിയേറ്റം മൂലമുള്ള പാർശ്വബലങ്ങളെയും ശക്തമായ മഴയെയും അതിജീവിക്കാൻ പാകത്തിൽ ഈ ബണ്ട് ബലപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. &lt;ref&gt;{{Cite book |last=Vicziany |first=Marika |url=https://www.google.co.in/books/edition/South_Asian_Goddesses_and_the_Natural_En/HobzEAAAQBAJ |title=South Asian Goddesses and the Natural Environment |last2=Bapat |first2=Jayant Bhalchandra |date=2024-02-08 |publisher=Archaeopress Publishing Ltd |isbn=978-1-80327-672-4 |page=182 |language=en}}&lt;/ref&gt; പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ ഈ കോസ്‌വേക്ക് മുകളിലൂടെ നിർമ്മിച്ച  ടാർ ചെയ്ത റോഡ്, ബോംബെയുടെ ദ്വീപുകൾ തമ്മിൽ സ്ഥിരതയുള്ള കരഗതാഗതസൗകര്യം ആദ്യമായി ഒരുക്കി. 

കൃത്യതയാർന്ന [[യൂറോപ്പ്|യൂറോപ്യൻ]] സർവേ രീതികളുടെയും തദ്ദേശീയ നിർമ്മാണ വസ്തുക്കളുടെയും സംയോജനത്തിൻ്റെ ഒരു ആദ്യകാല ഉദാഹരണമാണ് ഹോൺബി വെല്ലാർഡ്. ഈ പ്രൊജക്റ്റിലൂടെ വർളിയിലെ വേലിയേറ്റ വിടവ് ശാശ്വതമായി അടക്കുകയും, ചതുപ്പുനിലമായ വടക്കൻ സമതലങ്ങൾ കെട്ടിടനിർമ്മാണയോഗ്യമായ ഭൂമിയാക്കി മാറ്റുകയും ചെയ്തു.. 1803 ആയപ്പോഴേക്കും സയൺ കോസ്‌വേ പൂർത്തിയാകുകയും, ബോംബെ ദ്വീപും സാൽസെറ്റ് ദ്വീപും തമ്മിൽ കരഗതാഗതം സാധ്യമാകുകയും ചെയ്തു. ഇതിലൂടെ കൂടുതൽ ഉൾപ്രദേശങ്ങൾ താമസസൗകര്യങ്ങൾക്കും വ്യാപാരത്തിനുമായി ലഭ്യമായി. 1838-ൽ സ്ഥാപിച്ച [[കൊളാബ കോസ്‌വേ]], ബോംബെയെ കൊളാബ ദ്വീപുമായി ബന്ധിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് നഗരത്തെ തെക്കോട്ട് വികസിപ്പിച്ചു.  1845-ലെ മാഹിം-[[ബാന്ദ്ര]] കോസ്‌വേ മാഹിമിനും ബാന്ദ്രയ്ക്കും ഇടയിലുള്ള ചതുപ്പുനിലങ്ങളിലൂടെ ഒരു പ്രധാനപാത സൃഷ്ടിച്ചു. ഈ എഞ്ചിനീയറിംഗ് പദ്ധതികളിലൂടെ, ബോംബെയിലെ ഏഴ് ദ്വീപുകളുടെ ഒരു സമൂഹത്തെ ഒരൊറ്റ ഭൂപ്രദേശമാക്കി മാറ്റി. &lt;ref&gt;{{cite web |title=The Hornby Vellard |website=Theory of Bombay |url=https://theory.tifr.res.in/bombay/architecture/civil/hornby-vellard.html |access-date=2025-07-05}}&lt;/ref&gt; ഇത് ബോംബെയുടെ ദ്രുതഗതിയിലുള്ള നഗര-സാമ്പത്തിക വികസനത്തിന് വഴിയൊരുക്കി. &lt;ref&gt;{{Cite book |last=Bahl |first=Kapildev |url=https://www.google.co.in/books/edition/History_of_the_Dufferin_and_Memoirs_of_E/m6cVEQAAQBAJ |title=History of the Dufferin and Memoirs of Ex-Cadets |publisher=Inner Search Foundation |isbn=978-81-953357-0-1 |page=128 |language=en}}&lt;/ref&gt;
==അവലംബം==
{{reflist}}</text>
      <sha1>pkkn2tkbo1sqa15zqq1q3ffo411ehfy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4680666</id>
      <parentid>4680660</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T07:30:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pradeep717</username>
        <id>21687</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[വർഗ്ഗം:മുംബൈ]] ചേർത്തു [[വിക്കിപീഡിയ:ഹോട്ട്കാറ്റ്|ഹോട്ട്ക്യാറ്റ്]] ഉപയോഗിച്ച്</comment>
      <origin>4680666</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10946" sha1="3uruwfo1p7qrr9enl5mcuce74xd4y6h" xml:space="preserve">[[File:Islands of Bombay and Colaba.jpg|thumb|ബോംബെ-കൊളാബ ദ്വീപുകൾ]]
ബോംബെയിലെ ഏഴ് ദ്വീപുകളെയും ഒന്നിപ്പിച്ച്, ആഴമേറിയ പ്രകൃതിദത്ത തുറമുഖമുള്ള ഒരൊറ്റ ദ്വീപായി മാറ്റുന്നതിനായി നടപ്പിലാക്കിയ പദ്ധതിയായിരുന്നു '''ഹോൺബി വെല്ലാർഡ്'''(Hornby Vellard). &lt;ref&gt;{{Cite book |last=Gaikwad |first=Dr Hemantraje |url=https://www.google.co.in/books/edition/Chhatrapati_Shivaji_Maharaj_Father_of_Th/FKjyEAAAQBAJ |title=Chhatrapati Shivaji Maharaj: Father of The Indian Navy: Most Valuable Bestseller eBooks |date=2024-02-06 |publisher=Prabhat Prakashan |isbn=978-93-5562-879-4 |language=en}}&lt;/ref&gt; 1782-ൽ ഗവർണർ വില്യം ഹോൺബിയാണ് ഈ പദ്ധതിക്ക് തുടക്കമിട്ടത്. 1838-ഓടെ എല്ലാ ദ്വീപുകളും തമ്മിൽ ബന്ധിപ്പിക്കപ്പെട്ടു. 'വെല്ലാർഡ്' (Vellard) എന്ന വാക്ക്, വേലി അല്ലെങ്കിൽ അണക്കെട്ട് എന്നർത്ഥം വരുന്ന 'വല്ലാഡോ' (vallado) എന്ന പോർച്ചുഗീസ് പദത്തിന്റെ പ്രാദേശിക വകഭേദമാണെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. &lt;ref&gt;{{Cite book |last=Yule |first=Henry |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.506702 |title=Hobson-jobson The Anglo Indian Dictionary |last2=Burnell |first2=A.C. |date=1886}}&lt;/ref&gt;

[[കൊളാബ]] (Colaba), ഓൾഡ് വുമൺസ് ഐലൻഡ് (Old Woman’s Island), ബോംബെ (Bombay), മസ്ഗാവ് (Mazgaon), പരേൽ (Parel), [[മാഹിം]] (Mahim), [[വർളി]] (Worli) എന്നീ പേരുകളിലാണ് ഈ ദ്വീപുകൾ ഇംഗ്ലീഷിൽ അറിയപ്പെടിരുന്നത്. പോർച്ചുഗീസ് രാജകുടുംബാംഗത്തെ വിവാഹം കഴിച്ച ചാൾസ് രണ്ടാമന് 1661-ൽ സ്ത്രീധനത്തിന്റെ ഭാഗമായി ലഭിച്ചതാണ് ഇവ. &lt;ref&gt;{{Cite news |last=Perur |first=Srinath |date=2016-03-30 |title=Story of cities #11: the reclamation of Mumbai – from the sea, and its people? |language=en-GB |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/cities/2016/mar/30/story-cities-11-reclamation-mumbai-bombay-megacity-population-density-flood-risk |access-date=2023-10-18 |issn=0261-3077}}&lt;/ref&gt;

വർളി ഉൾക്കടലിനെ തടഞ്ഞ്, വേലിയേറ്റം മൂലം ഉണ്ടാകുന്ന വെള്ളപ്പൊക്കത്തിൽ നിന്ന് ബോംബെയിലെ താഴ്ന്ന പ്രദേശങ്ങളെ രക്ഷിക്കുക എന്നതായിരുന്നു ഈ കോസ്‌വേയുടെ ലക്ഷ്യം. ഏകദേശം ഒരു ലക്ഷം പൗണ്ട് ആയിരുന്നു ഈ പദ്ധതിക്ക് കണക്കാക്കപ്പെട്ട ചിലവ്. 1784 ൽ ഇത് പൂർത്തീകരിച്ചു. [[മുംബൈ|ബോംബെ]] നഗരത്തിൻ്റെ രൂപീകരണത്തിലെ ആദ്യത്തെ പ്രധാന സിവിൽ എഞ്ചിനീയറിംഗ് പദ്ധതികളിൽ ഒന്നായിരുന്നു ഇത്. 

==ചരിത്രം==
ദ്വീപുകളെ ഒരുമിപ്പിക്കാനുള്ള പദ്ധതി [[ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യ കമ്പനി]] ആദ്യം നിരസിച്ചു എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ ഇതവഗണിച്ച് വില്യം ഹോൺബി പണി ആരംഭിക്കാൻ ഉത്തരവിട്ടു. &lt;ref&gt;{{Cite book |last=Travel |first=D. K. |url=https://www.google.co.in/books/edition/DK_Top_10_Mumbai/3vKiDwAAQBAJ |title=DK Top 10 Mumbai |date=2019-10-03 |publisher=Dorling Kindersley Limited |isbn=978-0-241-43046-0 |language=en}}&lt;/ref&gt; ഇതേത്തുടർന്ന് 1785 ൽ അദ്ദേഹത്തിന് കമ്പനി സസ്പെൻഷൻ നോട്ടീസ് അയക്കുകയുണ്ടായി. ഈ സസ്പെൻഷനും അവഗണിച്ചുകൊണ്ട് അദ്ദേഹം തന്റെ കാലാവധി അവസാനിക്കുന്നതുവരെ ഗവർണറായി തുടർന്നു. {{sfnp|Duff|1921|p=23|loc=Footnotes}}

ഈ പദ്ധതിയിലൂടെ നഗരവിസ്തൃതിയിൽ ഉണ്ടാകുന്ന വർദ്ധനവ് ഒരു നല്ല വരുമാനസ്രോതസ്സാണെന്നു തിരിച്ചറിഞ്ഞതോടെ ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനിക്കും ഈ പ്രൊജക്റ്റിൽ താല്പര്യമുദിച്ചു. &lt;ref&gt;{{Cite news |title=Bombay rain |url=https://timesofindia.indiatimes.com/readersblog/mirror-image/bombay-rain-55879/ |access-date=2025-07-05 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}&lt;/ref&gt;

==നിർമ്മിതി==
ഏകദേശം 850 മീറ്റർ നീളമുള്ള, മണ്ണ് കൊണ്ടു നിർമ്മിച്ച ഒരു ബണ്ടാണ് ഹോൺബി വെല്ലാർഡ്. കളിമണ്ണും എക്കൽമണ്ണും പാളികളായി അടുക്കി ഉറപ്പിച്ചാണ് ഇതിന്റെ കാതലായ ഭാഗം നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്. വേലിയേറ്റം മൂലമുണ്ടാകുന്ന മണ്ണൊലിപ്പിനെ പ്രതിരോധിക്കുന്നതിനായി, കടലിനെ അഭിമുഖീകരിക്കുന്ന വശത്ത് (upstream face), ഹൈഡ്രോളിക് ലൈം മോർട്ടാർ (hydraulic lime mortar) ഉപയോഗിച്ച് ബസാൾട്ട് കല്ലുകൾ പാകി സംരക്ഷണം ഒരുക്കിയിരിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;{{Cite book |url=https://www.google.co.in/books/edition/Civil_Engineering/fNVVAAAAMAAJ |title=Civil Engineering |date=1985 |publisher=Morgan-Grampian |page=30 |language=en}}&lt;/ref&gt; വേലിയേറ്റം മൂലമുള്ള പാർശ്വബലങ്ങളെയും ശക്തമായ മഴയെയും അതിജീവിക്കാൻ പാകത്തിൽ ഈ ബണ്ട് ബലപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. &lt;ref&gt;{{Cite book |last=Vicziany |first=Marika |url=https://www.google.co.in/books/edition/South_Asian_Goddesses_and_the_Natural_En/HobzEAAAQBAJ |title=South Asian Goddesses and the Natural Environment |last2=Bapat |first2=Jayant Bhalchandra |date=2024-02-08 |publisher=Archaeopress Publishing Ltd |isbn=978-1-80327-672-4 |page=182 |language=en}}&lt;/ref&gt; പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ ഈ കോസ്‌വേക്ക് മുകളിലൂടെ നിർമ്മിച്ച  ടാർ ചെയ്ത റോഡ്, ബോംബെയുടെ ദ്വീപുകൾ തമ്മിൽ സ്ഥിരതയുള്ള കരഗതാഗതസൗകര്യം ആദ്യമായി ഒരുക്കി. 

കൃത്യതയാർന്ന [[യൂറോപ്പ്|യൂറോപ്യൻ]] സർവേ രീതികളുടെയും തദ്ദേശീയ നിർമ്മാണ വസ്തുക്കളുടെയും സംയോജനത്തിൻ്റെ ഒരു ആദ്യകാല ഉദാഹരണമാണ് ഹോൺബി വെല്ലാർഡ്. ഈ പ്രൊജക്റ്റിലൂടെ വർളിയിലെ വേലിയേറ്റ വിടവ് ശാശ്വതമായി അടക്കുകയും, ചതുപ്പുനിലമായ വടക്കൻ സമതലങ്ങൾ കെട്ടിടനിർമ്മാണയോഗ്യമായ ഭൂമിയാക്കി മാറ്റുകയും ചെയ്തു.. 1803 ആയപ്പോഴേക്കും സയൺ കോസ്‌വേ പൂർത്തിയാകുകയും, ബോംബെ ദ്വീപും സാൽസെറ്റ് ദ്വീപും തമ്മിൽ കരഗതാഗതം സാധ്യമാകുകയും ചെയ്തു. ഇതിലൂടെ കൂടുതൽ ഉൾപ്രദേശങ്ങൾ താമസസൗകര്യങ്ങൾക്കും വ്യാപാരത്തിനുമായി ലഭ്യമായി. 1838-ൽ സ്ഥാപിച്ച [[കൊളാബ കോസ്‌വേ]], ബോംബെയെ കൊളാബ ദ്വീപുമായി ബന്ധിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് നഗരത്തെ തെക്കോട്ട് വികസിപ്പിച്ചു.  1845-ലെ മാഹിം-[[ബാന്ദ്ര]] കോസ്‌വേ മാഹിമിനും ബാന്ദ്രയ്ക്കും ഇടയിലുള്ള ചതുപ്പുനിലങ്ങളിലൂടെ ഒരു പ്രധാനപാത സൃഷ്ടിച്ചു. ഈ എഞ്ചിനീയറിംഗ് പദ്ധതികളിലൂടെ, ബോംബെയിലെ ഏഴ് ദ്വീപുകളുടെ ഒരു സമൂഹത്തെ ഒരൊറ്റ ഭൂപ്രദേശമാക്കി മാറ്റി. &lt;ref&gt;{{cite web |title=The Hornby Vellard |website=Theory of Bombay |url=https://theory.tifr.res.in/bombay/architecture/civil/hornby-vellard.html |access-date=2025-07-05}}&lt;/ref&gt; ഇത് ബോംബെയുടെ ദ്രുതഗതിയിലുള്ള നഗര-സാമ്പത്തിക വികസനത്തിന് വഴിയൊരുക്കി. &lt;ref&gt;{{Cite book |last=Bahl |first=Kapildev |url=https://www.google.co.in/books/edition/History_of_the_Dufferin_and_Memoirs_of_E/m6cVEQAAQBAJ |title=History of the Dufferin and Memoirs of Ex-Cadets |publisher=Inner Search Foundation |isbn=978-81-953357-0-1 |page=128 |language=en}}&lt;/ref&gt;
==അവലംബം==
{{reflist}}

[[വർഗ്ഗം:മുംബൈ]]</text>
      <sha1>3uruwfo1p7qrr9enl5mcuce74xd4y6h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Sherin jhoyel</title>
    <ns>3</ns>
    <id>673585</id>
    <revision>
      <id>4680691</id>
      <timestamp>2026-10-27T09:53:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>സ്വാഗതസംഘം</username>
        <id>39256</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു</comment>
      <origin>4680691</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6845" sha1="08bzj9jorff0s9gz251ialqo01im1ew" xml:space="preserve">'''നമസ്കാരം  {{#if: Sherin jhoyel | Sherin jhoyel | {{BASEPAGENAME}} }} !''', 

[[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു.
[[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]]
* [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]]
* [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]]
* [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]]
* [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]]
* [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]]
* [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]]

താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു.

[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് &quot;ടിൽഡ&quot; (&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു.

വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും.

ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്.

-- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 09:53, 27 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC)</text>
      <sha1>08bzj9jorff0s9gz251ialqo01im1ew</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഉപയോക്താവ്:Thomas kurumassery/sandbox</title>
    <ns>2</ns>
    <id>673586</id>
    <revision>
      <id>4680697</id>
      <timestamp>2026-10-27T10:36:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Thomas kurumassery</username>
        <id>224633</id>
      </contributor>
      <comment>'The Offering’ സംഗീത ആൽബത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ലേഖനത്തിന്റെ കരട് തയ്യാറാക്കുന്നു.</comment>
      <origin>4680697</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4744" sha1="l1304h6tu1s4d113qgmvbvute3fqcmj" xml:space="preserve">ദി ഓഫറിങ്

ദി ഓഫറിങ് (The Offering) ഒരു മലയാളം ക്രൈസ്തവ ഭക്തിഗാന ആൽബമാണ്. 

ഈ  ആൽബം പുറത്തിറങ്ങിയത് 1 നവംബർ 2010 ൽ ആണ്. കുറുമശ്ശേരി ലിറ്റിൽ ഫ്ലവർ  ദേവാലയത്തിലെ അൾത്താരയിൽ  ഫാദർ സെബാസ്റ്റ്യൻ ശങ്കുവരിക്കൽ ആശിർവദിച്ച് പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. ചടങ്ങിൽ തോമസ് കുറുമശ്ശേരി,ഫാദർ സാജൻ പാറക്കൽ, ഫാദർ ജോസ് മൈപ്പാൻ, ഷിനോയ് ജോസഫ്, സംഗീത സംവിധയകാൻ ശ്രീ പീറ്റർ ചേരാനല്ലൂർ, വിനോദ് ഷാരോൺ, ഇടവഗാങ്ങ്ഗങ്ങൾ, ട്രസ്റ്റിമാർ തുടങ്ങിയവർ പങ്കെടുത്തു.  ആൽബത്തിന്റെ ആദ്യ പകർപ്പ് ശ്രീ പീറ്റർ ചേരാനെല്ലൂർ വിനോദ് ഷാരോണിന് ചടങ്ങിൽ വെച്ച് കൈമാറി.

സംഗീത സമാഹാര ഉള്ളടക്കം 

സംഗീതസംവിധാനം: തോമസ് കുറുമശ്ശേരിഗാനരചന: ബേബി ജോൺ കാലയന്താനി(2,5,9,10,12,14), ഫാ. സജൻ പാറക്കൽ(3,4,7,13,15), ഷിനോയ് ജോസഫ്(11), തോമസ് കുറുമശ്ശേരി(6,8)

ആൽബം പുറത്തിറക്കിയ സ്ഥാപനങ്ങൾ: ഗോഡ്ബീറ്റ്സ് കമ്മ്യൂണിക്കേഷൻസ്, പവർ ഓഡിയോസ്. Ph.9645442216. e-mail poweraudios.111@gmail.com,godbeatsco@gmail.com

വിതരണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സ്ഥാപനം: ഷാരോൺ മീഡിയ.

വർഷം: 2010 

ഗായകർ

കെ. ജി. മാർക്കോസ്, കെസ്റ്റർ, ബിജു നാരായണൻ, വിൽസൺ പിറവം, മനോജ്, എലിസബത്ത് രാജു, മിധില മൈക്കൽ, ഷിബു, ഏയ്ഞ്ചൽ തോമസ്, ഗാഗുൽ ജോസഫ്, ആൻസി തോമസ് എന്നിവർ ഉൾപ്പെടുന്നു.

ഗാനങ്ങളുടെ പട്ടിക

ക്രമം	ഗാനത്തിന്റെ പേര് 	ഗായകൻ / ഗായകർ

1	 ഇൻട്രൊഡക്ഷൻ  	 ടോണി വട്ടക്കുഴി

2 	 ബലിയർപ്പിക്കാൻ വരുവിൻ  	വിൽസൺ പിറവം

3 	 തിരുമുറിവിൽ നിന്നും  	മനോജ്

4 	 നീർച്ചാലുകൾ പോൽ  	കെസ്റ്റർ

5 	 ദിവ്യസ്നേഹമേ  	എലിസബത്ത് രാജു

6 	 സ്നേഹം തേടി  	ബിജു നാരായണൻ

7 	 ഹാഗാറിൻ  	 കെസ്റ്റർ

8 	 കുഞ്ഞേ കുഞ്ഞേ  	ഷിബു, ഏയ്ഞ്ചൽ തോമസ്

9 	 ഓ എൻ്റെ ദൈവമേ  	മിഥില മൈക്കിൾ

10 	 ഈ സ്നേഹബലിയിൽ  	കെസ്റ്റർ

11 	 ഓശാന  	ഗാഗുൽ ജോസഫ്, ആൻസി തോമസ്

12 	 ദിവ്യസ്നേഹമേ  	വിൽസൺ പിറവം

13 	 ഹാഗാറിൻ  	എലിസബത്ത് രാജു

14 	 ഓ എൻ്റെ ദൈവമേ  	മനോജ്

15 	 ദൈവമേ നീ ചെയ്ത  	മാർക്കോസ്

ഓർക്കസ്ട്രേഷൻ - പോളി തൃശൂർ(2,4,5,7,10,12,13) ഐസക് ജോൺ (8,9,11,14,15) ലിജോ ലീനോസ് (3,6) 

റിഥം പ്രോഗ്രാമിങ് - തോമസ് കുറുമശ്ശേരി  

സ്ട്രിങ്സ് - ഓസപ്പൻ , ഫ്രാൻസിസ്, ഹെറാൾഡ്, ജോസ്‌കുട്ടി, ഫ്രാൻസിസ് സേവ്യർ

സോളോ വയലിൻ - ഓസപ്പൻ

ഫ്ലൂട്ട് - റിസൺ 

ബാസ്സ് ഗിറ്റാർ - ജോസി കോട്ടയം 

തബല - പിപ്പിച്ചൻ, ആനന്ദ് 

റെക്കോർഡിങ് ആൻഡ്

മിക്സിങ് - അനിൽ സുരേന്ദ്രൻ കുമ്പനാട്</text>
      <sha1>l1304h6tu1s4d113qgmvbvute3fqcmj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Mustanzir</title>
    <ns>3</ns>
    <id>673587</id>
    <revision>
      <id>4680700</id>
      <timestamp>2026-10-27T10:46:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>സ്വാഗതസംഘം</username>
        <id>39256</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു</comment>
      <origin>4680700</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6837" sha1="rkik4ebw8unycbyxa43witvvroozxjh" xml:space="preserve">'''നമസ്കാരം  {{#if: Mustanzir | Mustanzir | {{BASEPAGENAME}} }} !''', 

[[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു.
[[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]]
* [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]]
* [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]]
* [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]]
* [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]]
* [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]]
* [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]]

താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു.

[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് &quot;ടിൽഡ&quot; (&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു.

വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും.

ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്.

-- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 10:46, 27 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC)</text>
      <sha1>rkik4ebw8unycbyxa43witvvroozxjh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Annreporter</title>
    <ns>3</ns>
    <id>673588</id>
    <revision>
      <id>4680704</id>
      <timestamp>2026-10-27T10:55:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>സ്വാഗതസംഘം</username>
        <id>39256</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു</comment>
      <origin>4680704</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6841" sha1="8l6f3xw3inv52g1ogkenl7chgb343uu" xml:space="preserve">'''നമസ്കാരം  {{#if: Annreporter | Annreporter | {{BASEPAGENAME}} }} !''', 

[[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു.
[[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]]
* [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]]
* [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]]
* [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]]
* [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]]
* [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]]
* [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]]

താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു.

[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് &quot;ടിൽഡ&quot; (&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു.

വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും.

ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്.

-- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 10:55, 27 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC)</text>
      <sha1>8l6f3xw3inv52g1ogkenl7chgb343uu</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>