വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="ml">
  <siteinfo>
    <sitename>വിക്കിപീഡിയ</sitename>
    <dbname>mlwiki</dbname>
    <base>https://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%A7%E0%B4%BE%E0%B4%A8_%E0%B4%A4%E0%B4%BE%E0%B5%BE</base>
    <generator>MediaWiki 1.48.0-wmf.1</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">മീഡിയ</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">പ്രത്യേകം</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">സംവാദം</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">ഉപയോക്താവ്</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">വിക്കിപീഡിയ</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">വിക്കിപീഡിയ സംവാദം</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">പ്രമാണം</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">പ്രമാണത്തിന്റെ സംവാദം</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">മീഡിയവിക്കി</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">മീഡിയവിക്കി സംവാദം</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">ഫലകം</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">ഫലകത്തിന്റെ സംവാദം</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">സഹായം</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">സഹായത്തിന്റെ സംവാദം</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">വർഗ്ഗം</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">വർഗ്ഗത്തിന്റെ സംവാദം</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">കവാടം</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">കവാടത്തിന്റെ സംവാദം</namespace>
      <namespace key="118" case="first-letter">കരട്</namespace>
      <namespace key="119" case="first-letter">കരട് സംവാദം</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">ഘടകം</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">ഘടകത്തിന്റെ സംവാദം</namespace>
      <namespace key="850" case="first-letter">Package</namespace>
      <namespace key="851" case="first-letter">Package talk</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ</title>
    <ns>4</ns>
    <id>2122</id>
    <revision>
      <id>4681879</id>
      <parentid>4681869</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T12:07:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Irshadpp</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <origin>4681879</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4434" sha1="88mo8k0eltvq461dljdks38007lu2z0" xml:space="preserve">[[Category:വിക്കിപീഡിയ പരിപാലനം]]
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/തലക്കെട്ട്}}
{{മായ്ക്കൽപത്തായം}}
__TOC__
__NEWSECTIONLINK__
=ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങളുടെ പട്ടിക=
&lt;!-- ഇതിനു താഴെ ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങളുടെ വിവരം ചേർക്കുക . ഉദാഹരണമായി നിങ്ങൾ നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യാനുദ്ദേശിക്കുന്ന ലേഖനത്തിന്റെ തലക്കെട്ട് കേരളം എന്നാണെങ്കിൽ എന്നു ഏറ്റവും മുകളിൽ ചേർത്ത് താൾ സേവ് ചെയ്യുക. --&gt;
&lt;!-- താഴത്തെ വരി മാറ്റാതിരിക്കുക! ഇത് ട്വിങ്കിൾ ഗാഡ്ജറ്റിന് ആവശ്യമുണ്ട് --&gt;
&lt;!-- നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യുന്ന ലേഖനങ്ങൾ ഇതിനു തൊട്ടു താഴെ നൽകുക --&gt;
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ആനന്ദൻ കെ.ആർ.}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/RENIKA N R}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/Black caiman}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ആദിശക്തി ശ്രീ മാസാണി അമ്മൻ കോവിൽ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പുത്തലത്ത് ദിനേശൻ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഓൺലൈൻ ഫിറ്റ്നസ്}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കേരള യാത്ര 2026}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/മഴ തോരും മുൻപേ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/മുന്നോക്ക വികസന കോർപ്പറേഷൻ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/റഫീഖ് ഇബ്രാഹിം}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ആർ.രാഹുൽ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ആന്റണി കാട്ടിപ്പറമ്പിൽ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ആൽബ്രൈറ്റ് സിൻഡ്രോം}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പേറ്റന്റ് ഡക്ടസ് ആർട്ടീരിയോസിസ്}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഗുഹ്യരോമം}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ആൻഡ്രോപോസ്}}
&lt;!-- നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യുന്ന ലേഖനങ്ങൾ ഇതിനു മുകളിൽ ഏറ്റവും ആദ്യം നൽകുക --&gt;</text>
      <sha1>88mo8k0eltvq461dljdks38007lu2z0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4681881</id>
      <parentid>4681879</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T12:09:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Irshadpp</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <origin>4681881</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4269" sha1="7o1mwmsmdpgeya6l7pl0j8nvdj0ewdd" xml:space="preserve">[[Category:വിക്കിപീഡിയ പരിപാലനം]]
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/തലക്കെട്ട്}}
{{മായ്ക്കൽപത്തായം}}
__TOC__
__NEWSECTIONLINK__
=ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങളുടെ പട്ടിക=
&lt;!-- ഇതിനു താഴെ ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങളുടെ വിവരം ചേർക്കുക . ഉദാഹരണമായി നിങ്ങൾ നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യാനുദ്ദേശിക്കുന്ന ലേഖനത്തിന്റെ തലക്കെട്ട് കേരളം എന്നാണെങ്കിൽ എന്നു ഏറ്റവും മുകളിൽ ചേർത്ത് താൾ സേവ് ചെയ്യുക. --&gt;
&lt;!-- താഴത്തെ വരി മാറ്റാതിരിക്കുക! ഇത് ട്വിങ്കിൾ ഗാഡ്ജറ്റിന് ആവശ്യമുണ്ട് --&gt;
&lt;!-- നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യുന്ന ലേഖനങ്ങൾ ഇതിനു തൊട്ടു താഴെ നൽകുക --&gt;
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ആനന്ദൻ കെ.ആർ.}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/RENIKA N R}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/Black caiman}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ആദിശക്തി ശ്രീ മാസാണി അമ്മൻ കോവിൽ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പുത്തലത്ത് ദിനേശൻ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഓൺലൈൻ ഫിറ്റ്നസ്}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കേരള യാത്ര 2026}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/മഴ തോരും മുൻപേ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/മുന്നോക്ക വികസന കോർപ്പറേഷൻ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/റഫീഖ് ഇബ്രാഹിം}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ആർ.രാഹുൽ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ആന്റണി കാട്ടിപ്പറമ്പിൽ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ആൽബ്രൈറ്റ് സിൻഡ്രോം}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പേറ്റന്റ് ഡക്ടസ് ആർട്ടീരിയോസിസ്}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഗുഹ്യരോമം}}
&lt;!-- നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യുന്ന ലേഖനങ്ങൾ ഇതിനു മുകളിൽ ഏറ്റവും ആദ്യം നൽകുക --&gt;</text>
      <sha1>7o1mwmsmdpgeya6l7pl0j8nvdj0ewdd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4681884</id>
      <parentid>4681881</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T12:11:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Irshadpp</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <origin>4681884</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3887" sha1="hraynt09zvvoi19jjn30tu7qyuxmbr2" xml:space="preserve">[[Category:വിക്കിപീഡിയ പരിപാലനം]]
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/തലക്കെട്ട്}}
{{മായ്ക്കൽപത്തായം}}
__TOC__
__NEWSECTIONLINK__
=ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങളുടെ പട്ടിക=
&lt;!-- ഇതിനു താഴെ ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങളുടെ വിവരം ചേർക്കുക . ഉദാഹരണമായി നിങ്ങൾ നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യാനുദ്ദേശിക്കുന്ന ലേഖനത്തിന്റെ തലക്കെട്ട് കേരളം എന്നാണെങ്കിൽ എന്നു ഏറ്റവും മുകളിൽ ചേർത്ത് താൾ സേവ് ചെയ്യുക. --&gt;
&lt;!-- താഴത്തെ വരി മാറ്റാതിരിക്കുക! ഇത് ട്വിങ്കിൾ ഗാഡ്ജറ്റിന് ആവശ്യമുണ്ട് --&gt;
&lt;!-- നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യുന്ന ലേഖനങ്ങൾ ഇതിനു തൊട്ടു താഴെ നൽകുക --&gt;
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ആനന്ദൻ കെ.ആർ.}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/RENIKA N R}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/Black caiman}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ആദിശക്തി ശ്രീ മാസാണി അമ്മൻ കോവിൽ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പുത്തലത്ത് ദിനേശൻ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഓൺലൈൻ ഫിറ്റ്നസ്}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കേരള യാത്ര 2026}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/റഫീഖ് ഇബ്രാഹിം}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ആർ.രാഹുൽ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ആന്റണി കാട്ടിപ്പറമ്പിൽ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ആൽബ്രൈറ്റ് സിൻഡ്രോം}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പേറ്റന്റ് ഡക്ടസ് ആർട്ടീരിയോസിസ്}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഗുഹ്യരോമം}}
&lt;!-- നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യുന്ന ലേഖനങ്ങൾ ഇതിനു മുകളിൽ ഏറ്റവും ആദ്യം നൽകുക --&gt;</text>
      <sha1>hraynt09zvvoi19jjn30tu7qyuxmbr2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4681886</id>
      <parentid>4681884</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T12:12:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Irshadpp</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <origin>4681886</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3555" sha1="rpvmlljur9h9lessfn6yz63c1kzuy45" xml:space="preserve">[[Category:വിക്കിപീഡിയ പരിപാലനം]]
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/തലക്കെട്ട്}}
{{മായ്ക്കൽപത്തായം}}
__TOC__
__NEWSECTIONLINK__
=ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങളുടെ പട്ടിക=
&lt;!-- ഇതിനു താഴെ ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങളുടെ വിവരം ചേർക്കുക . ഉദാഹരണമായി നിങ്ങൾ നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യാനുദ്ദേശിക്കുന്ന ലേഖനത്തിന്റെ തലക്കെട്ട് കേരളം എന്നാണെങ്കിൽ എന്നു ഏറ്റവും മുകളിൽ ചേർത്ത് താൾ സേവ് ചെയ്യുക. --&gt;
&lt;!-- താഴത്തെ വരി മാറ്റാതിരിക്കുക! ഇത് ട്വിങ്കിൾ ഗാഡ്ജറ്റിന് ആവശ്യമുണ്ട് --&gt;
&lt;!-- നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യുന്ന ലേഖനങ്ങൾ ഇതിനു തൊട്ടു താഴെ നൽകുക --&gt;
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ആനന്ദൻ കെ.ആർ.}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/RENIKA N R}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/Black caiman}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ആദിശക്തി ശ്രീ മാസാണി അമ്മൻ കോവിൽ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പുത്തലത്ത് ദിനേശൻ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഓൺലൈൻ ഫിറ്റ്നസ്}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കേരള യാത്ര 2026}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ആന്റണി കാട്ടിപ്പറമ്പിൽ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ആൽബ്രൈറ്റ് സിൻഡ്രോം}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പേറ്റന്റ് ഡക്ടസ് ആർട്ടീരിയോസിസ്}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഗുഹ്യരോമം}}
&lt;!-- നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യുന്ന ലേഖനങ്ങൾ ഇതിനു മുകളിൽ ഏറ്റവും ആദ്യം നൽകുക --&gt;</text>
      <sha1>rpvmlljur9h9lessfn6yz63c1kzuy45</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4681887</id>
      <parentid>4681886</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T12:13:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Irshadpp</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <origin>4681887</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2942" sha1="5vr3fw95tc8eeew8ubl0n9kvdk2mdem" xml:space="preserve">[[Category:വിക്കിപീഡിയ പരിപാലനം]]
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/തലക്കെട്ട്}}
{{മായ്ക്കൽപത്തായം}}
__TOC__
__NEWSECTIONLINK__
=ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങളുടെ പട്ടിക=
&lt;!-- ഇതിനു താഴെ ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങളുടെ വിവരം ചേർക്കുക . ഉദാഹരണമായി നിങ്ങൾ നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യാനുദ്ദേശിക്കുന്ന ലേഖനത്തിന്റെ തലക്കെട്ട് കേരളം എന്നാണെങ്കിൽ എന്നു ഏറ്റവും മുകളിൽ ചേർത്ത് താൾ സേവ് ചെയ്യുക. --&gt;
&lt;!-- താഴത്തെ വരി മാറ്റാതിരിക്കുക! ഇത് ട്വിങ്കിൾ ഗാഡ്ജറ്റിന് ആവശ്യമുണ്ട് --&gt;
&lt;!-- നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യുന്ന ലേഖനങ്ങൾ ഇതിനു തൊട്ടു താഴെ നൽകുക --&gt;
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ആനന്ദൻ കെ.ആർ.}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/RENIKA N R}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/Black caiman}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ആദിശക്തി ശ്രീ മാസാണി അമ്മൻ കോവിൽ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പുത്തലത്ത് ദിനേശൻ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഓൺലൈൻ ഫിറ്റ്നസ്}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കേരള യാത്ര 2026}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഗുഹ്യരോമം}}
&lt;!-- നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യുന്ന ലേഖനങ്ങൾ ഇതിനു മുകളിൽ ഏറ്റവും ആദ്യം നൽകുക --&gt;</text>
      <sha1>5vr3fw95tc8eeew8ubl0n9kvdk2mdem</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4681889</id>
      <parentid>4681887</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T12:14:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Irshadpp</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <origin>4681889</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2780" sha1="iabxgx6jnjjyqm558bn9c8f7ermso6w" xml:space="preserve">[[Category:വിക്കിപീഡിയ പരിപാലനം]]
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/തലക്കെട്ട്}}
{{മായ്ക്കൽപത്തായം}}
__TOC__
__NEWSECTIONLINK__
=ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങളുടെ പട്ടിക=
&lt;!-- ഇതിനു താഴെ ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങളുടെ വിവരം ചേർക്കുക . ഉദാഹരണമായി നിങ്ങൾ നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യാനുദ്ദേശിക്കുന്ന ലേഖനത്തിന്റെ തലക്കെട്ട് കേരളം എന്നാണെങ്കിൽ എന്നു ഏറ്റവും മുകളിൽ ചേർത്ത് താൾ സേവ് ചെയ്യുക. --&gt;
&lt;!-- താഴത്തെ വരി മാറ്റാതിരിക്കുക! ഇത് ട്വിങ്കിൾ ഗാഡ്ജറ്റിന് ആവശ്യമുണ്ട് --&gt;
&lt;!-- നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യുന്ന ലേഖനങ്ങൾ ഇതിനു തൊട്ടു താഴെ നൽകുക --&gt;
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ആനന്ദൻ കെ.ആർ.}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/RENIKA N R}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/Black caiman}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ആദിശക്തി ശ്രീ മാസാണി അമ്മൻ കോവിൽ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പുത്തലത്ത് ദിനേശൻ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഓൺലൈൻ ഫിറ്റ്നസ്}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കേരള യാത്ര 2026}}
&lt;!-- നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യുന്ന ലേഖനങ്ങൾ ഇതിനു മുകളിൽ ഏറ്റവും ആദ്യം നൽകുക --&gt;</text>
      <sha1>iabxgx6jnjjyqm558bn9c8f7ermso6w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഗൂഗിൾ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3321</id>
    <revision>
      <id>4682028</id>
      <parentid>4676292</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T07:13:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>4682028</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17221" sha1="szw798h0hlaimy2nfd5ftivuwxqy0s0" xml:space="preserve">{{prettyurl|Google}}
{{Infobox_Company
| company_name = ഗൂഗിൾ ഇൻകോർപ്പറേഷൻ
| company_logo = [[പ്രമാണം:Google_2026_logo.svg]]
| company_type = [[പബ്ലിക്]]&lt;br /&gt;({{nasdaq|GOOG}})&lt;br /&gt;({{lse|GGEA}})
| foundation = &lt;!--Creation: [[Stanford University]], [[California]] (January 1996&lt;br /&gt;Incorporation:--&gt;[[മെൻലോ പാർക്ക്, കാലിഫോർണിയ]] ([[സെപ്റ്റംബർ 27]] [[1998]])&lt;ref&gt;{{cite journal |url=http://www.usatoday.com/money/industries/technology/2004-04-29-google-timeline_x.htm |title=The Rise of Google |journal=[[USA Today]] |date=[[April 29]], [[2004]] |accessdate=2007-08-01}}&lt;/ref&gt;
| founder = [[സെർഗി ബ്രിൻ]]&lt;br /&gt;[[ലാറി പേജ്]]
| location_city = {{flagicon|U.S.}} [[ഗൂഗിൾപ്ലെക്സ്]], [[മൗണ്ടൻ വ്യൂ]] [[കാലിഫോർണിയ]]
| location_country = [[അമേരിക്ക]]
| area_served = [[ലോകമെമ്പാടും]]
| key_people = [[സുന്ദർ പിച്ചൈ]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(സി.ഇ.ഒ.)&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;
| industry = [[ഇന്റർനെറ്റ്]], [[കമ്പ്യൂട്ടർ സോഫ്റ്റ്‌വെയർ]]
| products = [http://en.wikipedia.org/wiki/List_of_Google_products ഗൂഗിൾ ഉല്പന്നങ്ങളുടെ പട്ടിക] കാണുക
| market cap = [[യു.എസ്. ഡോളർ]] 179.07 Billion (''2008'')
| revenue = {{profit}}55.97% 16.593 ശതകോടി യു.എസ്. ഡോളർ (''2007'')&lt;ref name=&quot;financialtables&quot;&gt;{{cite web |url=http://investor.google.com/fin_data.html |title=Financial Tables |publisher=Google Investor Relations |accessdate=2008-01-31}}&lt;/ref&gt;
| operating_income = {{profit}}30.64% 5.084 ശതകോടി യു.എസ്. ഡോളർ (''2007'')&lt;ref name=&quot;financialtables&quot; /&gt;
| net_income = {{profit}}25.33% 4.203 ശതകോടി യു.എസ്. ഡോളർ (''2007'')&lt;ref name=&quot;financialtables&quot; /&gt;
| assets = {{increase}} 25.335 ശതകോടി യു.എസ്. ഡോളർ (''2007'')&lt;ref name=&quot;financialtables&quot; /&gt;
| equity = {{increase}} 22.689 ശതകോടി യു.എസ്. ഡോളർ (''2007'')&lt;ref name=&quot;financialtables&quot; /&gt;
| num_employees = 19,604 ([[ജൂൺ 30]] [[2008]])&lt;ref name=&quot;q22008results&quot;&gt;{{cite web
|url=http://www.google.com/intl/en/press/pressrel/revenues_q208.html
|title=GOOGLE ANNOUNCES SECOND QUARTER 2008 RESULTS  
|date=[[July 17]], [[2008]]
|accessdate=2008-07-17}}&lt;/ref&gt;
| parent = സ്യതന്ത്ര സ്ഥാപനം (1998-2015)&lt;br /&gt;[[ആൽഫബെറ്റ് ഇൻകോർപ്പറേറ്റഡ്]] (2015 മുതൽ)
| subsid = [[യൂട്യൂബ്|YouTube]], [[Kaggle]], [[Google LLC]], [[Firebase]], [[ഗൂഗിൾ മാപ്സ്|Google Map]], [[ഗൂഗിൾ ഫോട്ടോസ്|Google Photos]], [[ഗൂഗിൾ ക്രോം|Google Chrome]], [[ഗൂഗിൾ പ്ലേ|Google Play]], [[ഗൂഗിൾ ട്രാൻസ്‌ലേറ്റ്|Google Translate]], [[ഗൂഗിൾ മീറ്റ്|Google Meet]], [[ഗൂഗിൾ ക്ലാസ്സ്റൂം|Google Class Room]], [[ഗൂഗിൾ ഡ്രൈവ്|Google Drive]], [[Google Calendar]] .....
| company_slogan = [[Don't be evil]] (തിന്മ അരുത്)
| homepage = [http://www.google.com/ Google.com]
}}
[[ഇൻറർനെറ്റ് തിരച്ചിൽ]], വെബ് അധിഷ്ഠിത സേവനം, [[ഗൂഗിൾ പരസ്യം|വെബ്സൈറ്റ് പരസ്യം]] എന്നീ രംഗങ്ങളിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന അമേരിക്കൻ കമ്പനിയാണ് '''ഗൂഗിൾ''' (ഇംഗ്ലീഷ് ഉച്ചാരണം - {{IPA2|ˈguːgəl}}) ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വിശാലമായ [[ഇന്റർനെറ്റ്]] തിരച്ചിൽ സംവിധാ‍നമാണ് ഗൂഗിൾ. അറിവുകൾ ശേഖരിച്ച് സാർവ്വ ദേശീയമായി ലഭ്യമാക്കുക എന്നതാണ് ഗൂഗിളിന്റെ പ്രഖ്യാപിത ലക്ഷ്യം. വിവിധ തിരച്ചിൽ ഉപകരണങ്ങളിലൂടെ ഇരുപത് കോടിയിൽപ്പരം അന്വേഷണങ്ങളാണ് പ്രതിദിനം ഗൂഗിളിലെത്തുന്നത്. [[വെബ്]] [[സെർച്ച് എൻ‌ജിൻ]] മാത്രമായി തുടക്കം കുറിച്ച ഗൂഗിളിൽ ഇപ്പോൾ ചിത്രങ്ങൾ, [[ഗൂഗിൾ ന്യൂസ്|വാർത്തകൾ]], വീഡിയോ, [[ഗൂഗിൾ മാപ്സ്|മാപ്പുകൾ]], ഓൺലൈൻ വ്യാപാരം, [[ഓൺലൈൻ സംവാദം]] എന്നിങ്ങനെ ഇന്റർനെറ്റിന്റെ സമസ്ത മേഖലകളിലും അനുബന്ധ സംവിധാനങ്ങളുണ്ട്. 2005 തുടക്കമായപ്പോഴേക്കും 800 കോടിയോളം വെബ് പേജുകളും നൂറുകോടിയോളം വെബ്ചിത്രങ്ങളും ഗൂഗിൾ തിരച്ചിലുകൾക്കായി ക്രമപ്പെടുത്തിയിരുന്നു&lt;ref&gt;{{cite web 
| url = http://www.google.com/corporate/history.html
| title = Google Milestones
| accessdate = 15 മാർച്ച് 2010
| publisher = ഗൂഗിൾ
| language = ഇംഗ്ലീഷ്
}}&lt;/ref&gt;

2015 ഓഗസ്റ്റ് 10 -ന്  ഗൂഗിൾ പല കമ്പനികളായി വിഭജിച്ചു. അങ്ങനെ [[ആൽഫബെറ്റ് ഇൻകോർപ്പറേറ്റഡ്|ആൽഫബെറ്റ്]] എന്ന് പേരിട്ട പുതിയ കമ്പനിയിലെ ഉപകമ്പനിയായി  ഗൂഗിൾ.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/technology/web/tech-567992/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2015-08-11 |archive-date=2015-08-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150813134425/http://www.mathrubhumi.com/technology/web/tech-567992 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; [[സുന്ദർ പിച്ചൈ]] ഗൂഗിളിന്റെ പുതിയ  [[സിഇഒ]] ആയി നിയമിതനായി. മുൻ സിഇഒ [[ലാറി പേജ്]] ആണ് മാതൃസ്ഥാപനമായ ആൽഫബെറ്റ് ഇൻകോർപ്പറേഷന് നേതൃത്വം നൽകിയിരുന്നത്.ഇപ്പോൾ സുന്ദ്ർ രണ്ടിനും [[സിഇഒ|CEO]] സ്ഥാനം വഹിക്കുന്നു.

== പേരിനു പിന്നിൽ ==
അപ്രതീക്ഷിതമായ ഒരു അക്ഷരപ്പിശകിൽനിന്നും പിറവിയെടുത്തതാണ് ഗൂഗിൾ എന്ന പദം. ഒന്നിനു ശേഷം നൂറു പൂജ്യങ്ങൾ വരുന്ന സംഖ്യയെ സൂചിപ്പിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഗൂഗൾ(googol) എന്ന പദം സെർച്ച് എൻ‌ജിന്റെ പേരാക്കാനായിരുന്നു സ്ഥാപകരുടെ ലക്ഷ്യം. അമേരിക്കൻ [[ഗണിത ശാസ്ത്രജ്ഞൻ|ഗണിത ശാസ്ത്രജ്ഞനായ]] [[എഡ്വേഡ് കാസ്നർ|എഡ്വേഡ് കാസ്നറുടെ]] അനന്തരവൻ ഒൻപതു വയസുകാരൻ മിൽട്ടൺ സൈറോറ്റയാണ് 1938ൽ ആദ്യമായി [[ഗൂഗോൾ|ഗൂഗൾ]] എന്ന പദം ഉപയോഗിച്ചത്. ഗണിത ശാസ്ത്രജ്ഞരുടെ ഇടയിൽ പ്രചരിച്ചിരുന്ന ഈ പദം തന്നെ തങ്ങളുടെ [[ഗൂഗിൾ സെർച്ച്|സെർച്ച് എൻ‌ജിനു]] പേരായി നൽകാം എന്നായിരുന്നു ഗൂഗിളിന്റെ പിറവിക്കു പിന്നിൽ പ്രവർത്തിച്ചവരുടെ ചിന്ത. എണ്ണിയാലൊടുങ്ങാത്ത വിവരങ്ങൾ ഈ സെർച്ച് എൻ‌ജിനിൽ ലഭ്യമാകും എന്ന സന്ദേശമായിരുന്നു വിവക്ഷ. എന്നാൽ അവർ എഴുതിയത് അക്ഷരപ്പിശകോടെയായെന്നു മാത്രം. അങ്ങനെ ഗൂഗളിനു പകരം ഗൂഗിൾ(google) ആയി മാറി. &lt;ref&gt;http://graphics.stanford.edu/~dk/google_name_origin.html&lt;/ref&gt;

ഏതായാലും തങ്ങൾക്കു പറ്റിയ അക്ഷരപ്പിശക് മറ്റാരെയും വഴിതെറ്റിക്കരുത് എന്ന ചിന്ത ഗൂഗിൾ ഉടമകൾക്ക് ഉണ്ടെന്നുള്ളതാണു രസകരമായ വസ്തുത. ഗൂഗിൾ എന്ന് ടൈപ് ചെയ്യുമ്പോൾ വന്നുപോയേക്കാവുന്ന അക്ഷരപ്പിശകുകളുടെ ഫലങ്ങളെല്ലാം ഡൊമെയ്ൻ പദങ്ങളായി രജിസ്റ്റർ ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ഉദാഹരണത്തിന് gogle.com, googel.com എന്നിങ്ങനെ തെറ്റായി ടൈപ് ചെയ്താലും ചെന്നെത്തുന്നത് ഗൂഗിളിൽ തന്നെയായിരിക്കും. ഗൂഗിളിനു സദൃശമായ അക്ഷരത്തെറ്റുകളെല്ലാം ഇപ്രകാരം ശരിയായ [[ഡൊമെയിൻ]] നാമത്തിലേക്കു് വഴിതിരിച്ചു വിട്ടിരിക്കുകയാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Brin|first=Sergey|author-link=Sergey Brin|last2=Page|first2=Lawrence|author-link2=Larry Page|year=1998|title=The anatomy of a large-scale hypertextual Web search engine|url=http://infolab.stanford.edu/pub/papers/google.pdf|journal=Computer Networks and ISDN Systems|volume=30|issue=1–7|pages=107–117|citeseerx=10.1.1.115.5930|doi=10.1016/S0169-7552(98)00110-X|issn=0169-7552|archive-url=https://web.archive.org/web/20150927004511/http://infolab.stanford.edu/pub/papers/google.pdf|archive-date=2015-09-27|access-date=2019-12-17|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Barroso |first=L.A. |last2=Dean |first2=J. |last3=Holzle |first3=U. |date=April 29, 2003 |title=Web search for a planet: the google cluster architecture |journal=IEEE Micro |volume=23 |issue=2 |pages=22–28 |doi=10.1109/mm.2003.1196112 |quote=We believe that the best price/performance tradeoff for our applications comes from fashioning a reliable computing infrastructure from clusters of unreliable commodity PCs.|url=https://semanticscholar.org/paper/8db8e53c92af2f97974707119525aa089f6ed53a }}&lt;/ref&gt;

== ചരിത്രം ==
[[സ്റ്റാൻഫോർഡ് സർവ്വകലാശാല|സ്റ്റാൻ‌ഫോർഡ് സർവ്വകലാശാലയിലെ]] പി.എച്ച്.ഡി. വിദ്യാർത്ഥികളായിരുന്ന [[ലാറി പേജ്]], [[സെർജി ബ്രിൻ]] എന്നിവരുടെ ഗവേഷണ വിഷയമെന്ന നിലയ്ക്കാണ് ഗൂഗിൾ ബീജാവാപം ചെയ്തത്. 1996 ജനുവരിയിലായിരുന്നു ഇവർ ഗവേഷണത്തിനു തുടക്കമിട്ടത്. വെബ്‌സൈറ്റുകളുടെ സ്വഭാവത്തിനനുസരിച്ച് തിരയൽ ക്രമീകരിക്കാമോ എന്ന പരീക്ഷണമാണ് ഇവർ തുടക്കമിട്ടത്. അതുവരെ ഒരാൾ തിരയുന്ന പദം എത്ര തവണ പേജിലുണ്ട് എന്നു നോക്കുക മാത്രമായിരുന്നു വെബ്‌തിരയൽ സംവിധാനങ്ങളുടെ ശൈലി. പലപ്പോഴും പരസ്പര ബന്ധമില്ലാത്ത ഫലങ്ങൾ ഇത്തരം തിരയലുകൾ തരുമെന്നതിൽ സംശയമില്ല. തങ്ങളുടെ പുതിയ തിരച്ചിൽ സംവിധാനത്തിന് ബാക്ക് റബ് എന്ന പേരാണ് ലാറിയും സെർജിയും നൽകിയത്. ബാക്ൿലിങ്കുകളിൽ നിന്നും സെർച്ച് ഫലങ്ങൾ കണ്ടെത്തിയിരുന്നതിനാലാണിത്. 

പരീക്ഷണങ്ങൾ ഫലപ്രാപ്തിയിലെത്തിയതോടെ 1997 സെപ്റ്റംബർ 15ന് ഗൂഗിൾ എന്ന ഡൊമെയിൻ നാമം രജിസ്റ്റർ ചെയ്യപ്പെട്ടു. ഒരുവർഷത്തിനു ശേഷം [[കാലിഫോർണിയ|കാലിഫോർണിയയിൽ]] ഒരു സുഹൃത്തിന്റെ ഗാരേജിൽ ലാറിയും സെർജിയും തങ്ങളുടെ കമ്പനിയുടെ പ്രവർത്തനമാരംഭിച്ചു. 1999 സെപ്റ്റംബർ 21 വരെ ഗൂഗിൾ സെർച്ച് ബീറ്റാ വെർഷനിലായിരുന്നു പ്രവർത്തിച്ചത്. ലളിതമായ രുപകൽ‌പനയായിരുന്നു [[ഗൂഗിൾ സെർച്ച്|ഗൂഗിൾ സെർച്ച് എൻ‌ജിന്റെ]] പ്രധാന ആകർഷണം. ചിത്രങ്ങൾ അധികമൊന്നും നൽകാതെയുള്ള ഈ ലാളിത്യ മുഖം ഗൂഗിൾ പേജുകൾ ലോഡ് ചെയ്യുന്നത് എളുപ്പമാക്കി. ഇന്റർനെറ്റ് ഉപഭോക്താക്കളുടെ ഇടയിൽ ഗൂഗിൾ പെട്ടെന്നു പ്രശസ്തമായി. 2000-ൽ സെർച്ച് കീ വേർഡിനനുസരിച്ച് [[ഗൂഗിൾ പരസ്യങ്ങൾ|ഗൂഗിളിൽ പരസ്യങ്ങൾ]] നൽകാൻ തുടങ്ങി. ഗൂഗിളിന്റെ വരുമാനവും ഇതോടെ കുതിച്ചുയർന്നു. സമകാലീനരായ ഒട്ടേറെ ഡോട്ട്കോം സംരംഭങ്ങൾ പരാജയപ്പെട്ടപ്പോഴും കാർഷെഡിൽ പ്രവർത്തനമാരംഭിച്ച ഗൂഗിൾ വിജയ ഗാഥകൾ രചിച്ചു. 

ഇൻറർനെറ്റിൽ തിരയുക എന്നതിനു പകരമായി  റ്റു ഗൂഗിൾ എന്ന പ്രയോഗശൈലി തന്നെ ഇംഗ്ലീഷിൽ രൂപപ്പെട്ടു. ഏതായാലും ഗൂഗിൾ ഉടമകൾ ഈ ശൈലിക്ക് അത്ര പ്രോത്സാ‍ഹനം നൽകിയില്ല. തങ്ങളുടെ ഡൊമെയിൻ നാമം ദുരുപയോഗം ചെയ്യപ്പെടുമോ എന്ന പേടിയായിരുന്നു ഇതിനുപിന്നിൽ.

[[പ്രമാണം:ഗൂഗിൾ പൂമുഖത്താൾ.jpg|thumb|300px|right|ഗൂഗിളിന്റെ ഹോം പേജ്]]

== അവലംബം ==
&lt;references/&gt;
== പുറം കണ്ണികൾ ==
*[http://www.google.com ഗൂഗിൾ]
*[http://www.gmail.com/ ജിമെയിൽ]
{{Google Inc.}}

[[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ സോഫ്റ്റ്‌വെയർ കമ്പനികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:സെർച്ച് എഞ്ചിനുകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്റർനെറ്റ്]]
[[വർഗ്ഗം:ഗൂഗിൾ]]
[[വർഗ്ഗം:അമേരിക്ക ആസ്ഥാനമായുള്ള ബഹുരാഷ്ട്രകമ്പനികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ബ്രാൻഡുകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:വെബ് പോർട്ടലുകൾ]]
*[[ബാർഡ് (ചാറ്റ്ബോട്ട്)]]</text>
      <sha1>szw798h0hlaimy2nfd5ftivuwxqy0s0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>സൈലന്റ്‌വാലി ദേശീയോദ്യാനം</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4714</id>
    <revision>
      <id>4681894</id>
      <parentid>3829719</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T12:57:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4681894</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21403" sha1="mbfl6phknlkt7lhabqk2jlu64063ofs" xml:space="preserve">{{prettyurl|Silent Valley National Park}} 
{{Infobox protected area
| name = സൈലന്റ്‌വാലി ദേശീയോദ്യാനം
| alt_name =
| iucn_category = II
| photo = Silent Valley National Park 013.jpg
| photo_alt =
| photo_caption =
| photo_width =
| map = India Kerala
| map_alt =
| map_caption = സ്ഥാനം
| map_width =
| location = [[പാലക്കാട് ജില്ല]]
| nearest_city = [[പാലക്കാട്]]
| lat_d = 11
| lat_m = 08
| lat_s =
| lat_NS = N
| long_d =  76
| long_m = 28
| long_s =
| long_EW = E
| coords =
| coords_ref =
| region =
| area = 236.74
| established = 26 ഡിസംബർ 1980
| visitation_num =
| visitation_year =
| governing_body = [[കേരള വനം വന്യജീവി വകുപ്പ്]]
| world_heritage_site = 
| url =http://silentvalley.gov.in/
}}
[[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] [[പാലക്കാട് ജില്ല|പാലക്കാട് ജില്ലയിലായി]] [[പശ്ചിമഘട്ടം|പശ്ചിമഘട്ടത്തിൽ]] സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന [[ദേശീയോദ്യാനം|ദേശീയോദ്യാനമാണ്‌]] '''സൈലന്റ്‌വാലി ദേശീയോദ്യാനം'''. പ്രാദേശികമായി ഇവിടുത്തെ വനങ്ങളെ സൈരന്ധ്രി വനം എന്നു വിളിക്കുന്നു.
== ചരിത്രം ==
ഇന്തോ-ആസ്ത്രേലിയൻ ഭൂഖണ്ഡത്തിന്റെ കാലം തൊട്ടേയുള്ള വനപ്രദേശമാണ് സൈലന്റ്‌വാലിയെന്നാണ് ഭൂമിശാസ്ത്രജ്ഞന്മാരുടെ അഭിപ്രായം. സൈലന്റ്‌വാലിയുടെ ജൈവവൈവിധ്യത്തിനു മുഖ്യകാരണം ഈ 70 ലക്ഷം വർഷങ്ങളുടെ പഴക്കമായിരിക്കണമെന്നാണ് പൊതുവേയുള്ള അനുമാനം.

[[പാണ്ഡവർ|പാണ്ഡവന്മാരുമായി]] ബന്ധപ്പെടുത്തിയുള്ള ഏറെ ഐതിഹ്യങ്ങൾ പ്രദേശവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടുണ്ട്. പ്രദേശത്തുകൂടി ഒഴുകുന്ന [[കുന്തിപ്പുഴ]] എന്ന പുഴയും ഐതിഹ്യങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. സൈരന്ധ്രി എന്ന പേരുതന്നെ [[പാഞ്ചാലി|പാഞ്ചാലിയുടെ]] പര്യായമാണ്‌. 

[[1914]]-ൽ [[മദ്രാസ് സർക്കാർ]] ഈ പ്രദേശത്തെ സംരക്ഷിത പ്രദേശമായി പ്രഖ്യാപിച്ചതു മുതലാണ് സൈലന്റ്‌വാലിയുടെ ആധുനിക ചരിത്രം ആരംഭിച്ചത്. [[1975]] കാലഘട്ടത്തിൽ [[കേരളാ സ്റ്റേറ്റ് ഇലക്ട്രിസിറ്റി ബോർഡ്|കേരള വൈദ്യുതി വകുപ്പ്]] സൈലന്റ്‌വാലിയിൽ കൂടി ഒഴുകുന്ന [[കുന്തിപ്പുഴ|കുന്തിപ്പുഴയിലെ]] [[പാത്രക്കടവ്]] ഭാഗത്തു [[അണക്കെട്ട്]] നിർമ്മിക്കാനുള്ള പദ്ധതി ആരംഭിച്ചപ്പോൾ, ഹെക്ടർ കണക്കിനു [[മഴക്കാടുകൾ]] വെള്ളക്കെട്ടിനടിയിലാകുമെന്ന കാരണത്താൽ പ്രകൃതിസ്നേഹികളുടെ നേതൃത്തത്തിൽ ശക്തമായ പ്രക്ഷോഭം ആരംഭിക്കുകയും, [[1984]]-ൽ അന്നത്തെ [[ഇന്ത്യൻ പ്രധാനമന്ത്രി|പ്രധാനമന്ത്രി]] ആയിരുന്ന [[ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി]] [[പാത്രക്കടവു ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി]] നിർത്തലാക്കിയതായി പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു.[[പ്രൊഫ.എം.കെ. പ്രസാദ്]], [[സുഗതകുമാരി]]&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://beta.thehindu.com/opinion/op-ed/article57836.ece |title=Opinion / Op-Ed : A rainforest’s saga of survival , The Hindu ,December 1, 2009 |access-date=2010-03-19 |archive-date=2010-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100206192916/http://beta.thehindu.com/opinion/op-ed/article57836.ece |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;, [[എൻ.വി. കൃഷ്ണവാര്യർ]], [[വി.ആർ. കൃഷ്ണയ്യർ]] തുടങ്ങിയവരായിരുന്നു [[സൈലന്റ് വാലി പ്രക്ഷോഭം|സൈലന്റു വാലി സംരക്ഷണ പ്രക്ഷോഭത്തിനു]] മുൻ‌കൈയെടുത്തവരിൽ പ്രമുഖർ. [[കേരള ശാസ്ത്രസാഹിത്യ പരിഷത്]] പദ്ധതിക്കെതിരേ രംഗത്തു വന്ന ഒരു പ്രമുഖ സംഘടനയാണ്. സൈലന്റ്‌വാലി സംരക്ഷണ പ്രക്ഷോഭം അന്താരാഷ്ട്ര ശ്രദ്ധ നേടാനും മാത്രം ശക്തവും രാജ്യവ്യാപകവും ആയിരുന്നു എന്നത് എടുത്തു പറയണ്ട കാര്യമാണ്.  [[1979]]-ൽ അന്നത്തെ കാർഷിക വകുപ്പ് സെക്രട്ടറി ആയിരുന്ന ഡോ. എം. എസ്. സ്വാമിനാഥൻ നടത്തിയ സർവ്വേ പ്രകാരം [[1980]]-ൽ തന്നെ സൈലന്റ്‌വാലി ദേശീയോദ്യാനമാണെന്ന് ഭാരത സർക്കാർ പ്രഖ്യാപിച്ചിരുന്നെങ്കിലും [[പാത്രക്കടവു ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി]] പ്രദേശം ഒഴിവാക്കിയിരുന്നു. എന്നാൽ പ്രക്ഷോഭ ശേഷം [[1984]]-ൽ ഇറങ്ങിയ പുതിയ ഉത്തരവു പ്രകാരം സൈലന്റ്‌വാലി ദേശീയോദ്യാനത്തിന്റെ അതിർത്തിക്കുള്ളിൽ നിർദ്ദിഷ്ട ജലവൈദ്യുത പദ്ധതിയുടെ പ്രദേശങ്ങളും ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നു. [[1985]] [[സെപ്റ്റംബർ 7]]-നു അന്നത്തെ പ്രധാനമന്ത്രി [[രാജീവ് ഗാന്ധി]] സൈലന്റ്‌വാലി [[ദേശീയോദ്യാനം]] രാഷ്ട്രത്തിനു സമർപ്പിച്ചു. സൈലൻറ് വാലിയുടെ സസ്യാവരണത്തിൻറെ സവിശേഷതയും [[മഴക്കാട്|മഴക്കാടുകളുടെ]] പ്രാധാന്യവും മനസ്സിലാക്കിയ [[ഐക്യരാഷ്ട്രസഭ|ഐക്യരാഷ്ട്ര സംഘടന]] ലോകത്തിലെ തന്നെ ഏറ്റവും സംരക്ഷണമർഹിക്കുന്ന ജൈവമേഖലയായ [[നീലഗിരി ജൈവ വൈവിധ്യമണ്ഡലം|നീലഗിരി ബയോസ്ഫിയർ റിസർവ്വിന്റെ]] മൂലകേന്ദ്രമായി ഈ നിശ്ശബ്ദ താഴ്വരയെ മാറ്റുകയുണ്ടായി.
[[File:Silent Valley National Park.jpg|thumb|Silent Valley National Park Bridge]]

== പ്രത്യേകതകൾ ==
89 [[ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ]] വിസ്തീർണ്ണമുള്ള ഇവിടം ദേശീയോദ്യാനങ്ങളിൽ താരതമ്യേന ചെറുതാണ്. [[നീലഗിരി പീഠഭൂമി]]യുടെ ഭാഗമാണെങ്കിലും തെക്കു ഭാഗം [[പാലക്കാടൻ സമതലം|പാലക്കാടൻ സമതലങ്ങളുമായി]] ചേർന്നാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്നുള്ള ഉയരം 658 മീറ്റർ മുതൽ 2384 മീറ്റർ വരെ വ്യത്യാസപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. കുന്തിപ്പുഴയാണ് സൈരന്ധ്രി വനത്തിലൂടെ ഒഴുകുന്ന ഏക നദി. 2800 മി.മീ മുതൽ 3400 മി.മീ വരെയാണ് [[വാർഷിക വർഷപാതം]].  സൈലന്റ്‌വാലി ദേശീയോദ്യാനത്തിന്റെ കിഴക്കൻ ഭാഗങ്ങൾ പശ്ചിമഘട്ടത്തിന്റെ [[മഴനിഴൽ പ്രദേശം|മഴനിഴൽ പ്രദേശങ്ങളായതുകൊണ്ട്]] അവിടെ മഴ കുറവാണ്. 39° സെൽ‌ഷ്യസ് വരെ ഇവിടെ കൂടിയ ചൂടു രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും 20.2° സെൽ‌ഷ്യസ് ആണ് ആപേക്ഷിക ശരാശരി. [[നീലഗിരി ജൈവമേഖല|നീലഗിരി ജൈവമേഖലയുടെ]] കാതൽ പ്രദേശമാണത്രെ സൈരന്ധ്രി വനം.
=== പേരിനു പിന്നിൽ ===

[[File:Davidraju IMG 4203 - Raorchestes silentvalley - Silent Valley Bush Frog.jpg|thumb|''[[Raorchestes silentvalley]]'']]

സാധാരണ വനങ്ങളിൽ [[ചീവീട്|ചീവീടുകൾ]] സൃഷ്ടിക്കുന്ന ശബ്ദ അന്തരീക്ഷം ഇവിടെ ഇല്ലാത്തതു കൊണ്ടാണ്‌ ഇവിടം സൈലന്റ്‌വാലി (നിശ്ശബ്ദതാഴ്‌വര) എന്നറിയപ്പെടുന്നത്‌ എന്ന വാദമാണ് പ്രമുഖമെങ്കിലും, സൈരന്ധ്രിവനം എന്ന പേരിനെ ആംഗലേയ വത്ക്കരിച്ചതിന്റെ ഫലമായാണ് സൈലന്റ്‌വാലി ഉണ്ടായതെന്നാണ് ചിലർ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നത്. സൈലന്റ്‌വാലി വനപ്രദേശത്തു കാണുന്ന [[സിംഹവാലൻ കുരങ്ങ്|സിംഹവാലൻ കുരങ്ങിന്റെ]] ശാസ്ത്രീയ നാമത്തിൽ നിന്നും -Macaca silenus; ഉത്ഭവിച്ചതാണ് സൈലന്റ് വാലി എന്ന പേര് എന്ന വാദവും ദുർബ്ബലമല്ല. ഈ പേർ എന്നു മുതലാണ് പ്രചാരത്തിലായതെന്നതിന്ന് രേഖകളില്ലെങ്കിലും ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാറിന്റെ സി.ഇ.1909-ലെ ഒരു ഭൂപടത്തിൽ ഇത് ഉപയോഗിച്ചുകാണുന്നുണ്ട് &lt;ref&gt;https://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%B5%E0%B4%B3%E0%B5%8D%E0%B4%B3%E0%B5%81%E0%B4%B5%E0%B4%A8%E0%B4%BE%E0%B4%9F%E0%B5%8D&lt;/ref&gt;.  നിശ്ശബ്ദതാഴ്വരയെന്നാണ് പേരെങ്കിലും നാനാജാതി പക്ഷികളും, പ്രാണികളും, മൃഗങ്ങളും വനത്തെ ശബ്ദമുഖരിതമായി തന്നെ നിലനിർത്തുന്നു.

=== ജൈവജാലങ്ങൾ ===
[[File:Vestalis apicalis submontana.jpg|thumb|[[നീലഗിരി മലനിരകൾ|നീലഗിരിയിൽ]] മാത്രം കാണപ്പെടുന്ന [[കാട്ടു തണൽതുമ്പി]]]]
വളരെ പഴക്കമുള്ള വനങ്ങളായതിനാൽ തിരിച്ചറിയപ്പെട്ട ആയിരക്കണക്കിനു ജൈവജാലങ്ങൾക്കൊപ്പം തിരിച്ചറിയപ്പെടാത്തവയും ഇവിടെ ഉണ്ടാകാം എന്നാണ് പരിസ്ഥിതി ശാസ്ത്രജ്ഞരുടെ കണക്കുകൂട്ടൽ. 

1000 സസ്യവംശങ്ങളെ ഇവിടുത്തെ മലബാർ [[മഴക്കാടുകൾ|മഴക്കാടുകളിൽ]] കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. 966 ഇനം [[സസ്യങ്ങൾ|സസ്യങ്ങളും]] പുഷ്പിക്കുന്നവയാണ്. 108 ഇനം [[ഓർക്കിഡ്|ഓർക്കിഡുകളും]] അവയിൽ പെടുന്നു. 170 ഇനം [[പക്ഷികൾ|പക്ഷികളെ]] കണ്ടെത്തിയിട്ടുള്ളവയിൽ 31 ഇനം [[ദേശാടന പക്ഷികൾ|ദേശാടകർ]] ആണെന്നാണ് അനുമാനം. 100 ഇനം [[ചിത്രശലഭങ്ങൾ|ചിത്രശലഭങ്ങളേയും]],  400 ഇനം മറ്റു ശലഭങ്ങളേയും ഇവിടെ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്.

[[സിംഹവാലൻ കുരങ്ങ്]], [[കരിങ്കുരങ്ങ്]], [[കുട്ടിത്തേവാങ്ക്]], [[കടുവ]], [[പുള്ളിപ്പുലി]], [[അരയൻ പൂച്ച]], [[ചെറു വെരുക്]], [[തവിടൻ വെരുക്]], [[കാട്ടു പട്ടി]], [[പാറാൻ]], [[കരടി]], [[മ്ലാവ്]], [[കേഴ]], [[പുള്ളിമാൻ]], [[കൂരമാൻ]], [[ആന]] മുതലായവയാണ് ഈ പ്രദേശത്തു കാണുന്ന പ്രധാന മൃഗങ്ങൾ.

[[കുറുച്ചെവിയൻ മൂങ്ങ]], [[തവളവായൻ കിളി]], [[ഷഹീൻ പ്രാപ്പിടിയൻ]], [[മലമുഴക്കി വേഴാമ്പൽ]] തുടങ്ങി ഒട്ടനവധി പക്ഷികളേയും ഇവിടെ കാണാം.

== പ്രാധാന്യം ==
=== പാരിസ്ഥിതിക പ്രാധാന്യം ===
ദേശീയോദ്യാനമായുള്ള പ്രഖ്യാപനത്തിനുശേഷമുള്ള ഓരോ വർഷം സൈലന്റ്‌വാലിയിൽ നിന്നും ഓരോ വർഷവും ഓരോ പുതിയ ചെടികളെയെങ്കിലും കണ്ടെത്താറുണ്ട് എന്നത്, പ്രദേശത്തിന്റെ പാരിസ്ഥിതിക പ്രാധാന്യത്തിനുള്ള പ്രധാന തെളിവാണ്.  [[ശ്രീലങ്ക|ശ്രീലങ്കയിൽ]] മാത്രം കണ്ടുവരുന്ന രണ്ടിനം ചെടികളെ ഇവിടെ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. [[തവളവായൻ കിളി]](Ceylon Frogmouth) എന്ന അത്യപൂർവ്വ പക്ഷിയും ശ്രീലങ്കയിലാണ് സാധാരണ കണ്ടുവരുന്നത്. ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ കണ്ടെത്തലുകളിലേക്ക് ഇവ നയിച്ചേക്കാമെന്നാണ് ശാസ്ത്രജ്ഞർ കരുതുന്നത്. സൈലന്റ്‌വാലിയിൽ കണ്ടുവരുന്ന [[സിംഹവാലൻ കുരങ്ങ്]](Lion-tailed macaque)&lt;ref&gt;[http://www.iucnredlist.org/search/details.php/12559/summ സിംഹവാലൻ കുരങ്ങ് ഐ, യു, സി, എൻ ചുവന്ന പട്ടികയിൽ]&lt;/ref&gt;, [[കരിങ്കുരങ്ങ്]](Nilgiri langur)&lt;ref&gt;[http://www.iucnredlist.org/search/details.php/44694/summ കരിങ്കുരങ്ങ് ഐ.യു സി. എൻ ചുവന്ന പട്ടികയിൽ]&lt;/ref&gt; എന്നിവയാകട്ടെ [[ഐ.യു.സി.എൻ]] ചുവന്ന പട്ടികയിൽ വംശനാശോന്മുഖത്വം മൂലം  സ്ഥാനം പിടിച്ചവയാണ്.

=== സാംസ്കാരിക പ്രാധാന്യം ===
[[ഇരുളർ]], [[മുകുടർ|Mudugar]] [[കുറുമ്പർ]] മുതലായവരാണ് ദേശീയോദ്യാന പ്രദേശത്ത് വസിക്കുന്ന പ്രധാന ആദിവാസികൾ, ദേശീയോദ്യാനത്തിനു സമീപമുള്ള [[അട്ടപ്പാടി|അട്ടപ്പാടിയാകട്ടെ]] വിവിധ ആദിവാസി വംശങ്ങൾ ഒരുമിച്ചു പാർക്കുന്നിടവുമാണ്.
[[പ്രമാണം:Silent Valley Office.jpg|ലഘുചിത്രം|Park office at Mukkali]]

== സൈലന്റ്‌വാലി നേരിടുന്ന വെല്ലുവിളികൾ ==
കേന്ദ്രസർക്കാർ 1984-ൽ അനുമതി നിഷേധിച്ചെങ്കിലും കേരള വൈദ്യുതി വകുപ്പ് പാത്രക്കടവ് വൈദ്യുത പദ്ധതി പൂർണ്ണമായുപേക്ഷിച്ചിട്ടില്ല. പാത്രക്കടവിലോ പരിസരപ്രദേശങ്ങളിലോ അണക്കെട്ടുണ്ടായാൽ അത് ദേശീയോദ്യാനത്തിനു ഭീഷണിയാകുമെന്നതിൽ സംശയമില്ല. സൈലന്റ്‌വാലിക്കു സമീപമുള്ള ഉൾക്കാടുകളിലെ [[കന്യാവനങ്ങൾ]] വെട്ടിത്തെളിച്ച് കഞ്ചാവു കൃഷിക്കും മറ്റുമായുപയോഗിക്കുന്നതും ദേശീയോദ്യാനത്തിനു ഭീഷണിയാകുന്നുണ്ട്. കാട്ടുതീയും മറ്റൊരു ഭീഷണിയാണ്. കേരളത്തിൽ നിന്നും [[തമിഴ്‌നാട്|തമിഴ്‌നാട്ടിൽ]] നിന്നും ഒരേപോലെ പ്രവേശിക്കാവുന്നതിനാൽ ഇരുഭാഗത്തുനിന്നുമുള്ള വേട്ടക്കാരും ജൈവജാലങ്ങൾക്ക് അന്തകരാകാറുണ്ട്.

== ഇതും കൂടി ==
[[കേരള വനം വകുപ്പ്]]

== അവലംബം ==
 &lt;div class=&quot;references-small&quot;&gt;
  &lt;references/&gt;    
&lt;/div&gt; 
==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
[http://silentvalley.gov.in‌ സൈലന്റ് വാലി ദേശീയോദ്യാനത്തിന്റെ വെബ്സൈറ്റ്]
{{commonscat|Silent Valley National Park}}
{{wikivoyage|Silent Valley National Park}}

{{പാലക്കാട് - സ്ഥലങ്ങൾ}}
{{ഇന്ത്യയിലെ ദേശീയോദ്യാനങ്ങൾ}}
{{പാലക്കാട് ജില്ല}}
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ദേശീയോദ്യാനങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ വിനോദസഞ്ചാരകേന്ദ്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പശ്ചിമഘട്ടം]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ ‌താഴ്‌വരകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:{{Infobox protected area| name = Shendurney Wildlife Sanctuary ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സംരക്ഷിതപ്രദേശങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പശ്ചിമഘട്ടത്തിലെ വന്യജീവി സങ്കേതങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പാലക്കാട് ജില്ലയുടെ ഭൂമിശാസ്ത്രം]]</text>
      <sha1>mbfl6phknlkt7lhabqk2jlu64063ofs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി</title>
    <ns>0</ns>
    <id>5113</id>
    <revision>
      <id>4682045</id>
      <parentid>4677366</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T11:33:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AJAI APPOOSE</username>
        <id>224855</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>4682045</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="45886" sha1="j061x394yjnvdf18ixju02op4bcg48z" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Kanjirappally}}
{{Infobox settlement
| name                    = കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി
| other_name              = '''ഹൈറേഞ്ചിന്റെ കവാടം'''
| settlement_type         = ടൗൺ
| image_skyline           = Kanjirappally Mini Civil Station.jpg
| image_alt               = 
| image_caption           = കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി മിനി സിവിൽ സ്റ്റേഷൻ 
| nickname                = 
| image_map               = 
| map_alt                 = 
| map_caption             = 
| pushpin_map             = India Kerala
| pushpin_label_position  = right
| pushpin_map_alt         = 
| pushpin_map_caption     = കേരളത്തിൽ സ്ഥാനം
| latd                    = 9
| latm                    = 33
| lats                    = 0
| latNS                   = N
| longd                   = 76
| longm                   = 47
| longs                   = 0
| longEW                  = E
| coordinates_display     = inline,title
| subdivision_type        = രാജ്യം
| subdivision_name        = {{flag|ഇന്ത്യ}}
| subdivision_type1       = [[States and territories of India|സംസ്ഥാനം]]
| subdivision_name1       = [[കേരളം]]
| subdivision_type2       = [[List of districts of India|ജില്ല]]
| subdivision_name2       = [[Kottayam district|കോട്ടയം]]
| established_title       = &lt;!-- Established --&gt;
| established_date        = 
| founder                 = 
| named_for               = 
| government_type         = 
| governing_body          = 
| unit_pref               = Metric
| area_footnotes          = 
| area_rank               = 
| area_total_km2          = 52.47
| elevation_footnotes     = 
| elevation_m             = 
| population_total        = 43,057
| population_as_of        = 2011
| population_rank         = 
| population_density_km2  = auto
| population_demonym      = 
| population_footnotes    = 
| demographics_type1      = ഭാഷകൾ
| demographics1_title1    = ഔദ്യോഗികം
| demographics1_info1     = [[Malayalam language|മലയാളം]], [[English language|ഇംഗ്ലീഷ്]]
| timezone1               = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1             = +5:30
| postal_code_type        = [[Postal Index Number|PIN]]
| postal_code             = 686507 (കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി ഹെഡ് പോസ്റ്റോഫീസ്)
| area_code_type          = ടെലിഫോൺ കോഡ്
| area_code               = 04828
| registration_plate      = KL-34(കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി), KL-05(കോട്ടയം)
| blank1_name_sec1        = Coastline
| blank1_info_sec1        = {{Convert|0|km|mi}}
| blank2_name_sec1        = അടുത്ത നഗരം
| blank2_info_sec1        = [[കോട്ടയം]], [[തൊടുപുഴ]], [[മൂവാറ്റുപുഴ]], [[ചങ്ങനാശേരി]], [[പാലാ]]
| blank3_name_sec1        = [[Lok Sabha|ലോകസഭാ]]മണ്ഡലം
| blank3_info_sec1        = [[പത്തനംതിട്ട]] (കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി നിയമസഭാമണ്ഡലം)
| blank1_name_sec2        = [[Climate of India|കാലാവസ്ഥ]]
| blank1_info_sec2        = [[Climatic regions of India|ട്രോപ്പിക്കൽ മൺസൂൺ]] &lt;small&gt;([[Köppen climate classification|കോപ്പൻ]])&lt;/small&gt;
| blank2_name_sec2        = ശരാശരി വേനൽ താപനില
| blank2_info_sec2        = {{convert|35|°C|°F}}
| blank3_name_sec2        = ശരാശരി തണുപ്പുകാല താപനില
| blank3_info_sec2        = {{convert|18|°C|°F}}
| website                 = {{url|http://www.kanjirappaly.com}}
| footnotes               = 
}}
[[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം ജില്ലയിലെ]] കിഴക്കൻ‌ മലയോര മേഖലയിൽ, [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|കാഞ്ഞിരപ്പള്ള ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിന്റെ]] ഭാഗമായ ഒരു പ്രധാന പട്ടണമാണ്‌ '''കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി'''. ജില്ലാ ആസ്ഥാനമായ [[കോട്ടയം]] നഗരത്തിൽനിന്ന് ഏകദേശം 38 കിലോമീറ്റർ (24 മൈൽ) ദൂരെയാണ് ഈ പട്ടണം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. [[പശ്ചിമഘട്ടം|പശ്ചിമഘട്ടത്തിന്റെ]] മടിത്തട്ടിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഈ പട്ടണം ''ഹൈറേഞ്ചിന്റെ കവാടം'' എന്ന അപരനാമത്തിലും ജനങ്ങൾക്കിടയിൽ അറിയപ്പെടുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.kanjirappally.com/html/historyfrm.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2007-12-14 |archive-date=2007-08-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070831195712/http://www.kanjirappally.com/html/historyfrm.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ചരിത്രപരമായും സാംസ്കാരികമായും കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി ഗണ്യമായ പ്രാധാന്യമുള്ള ഒരു പട്ടണമാണ്. അതിന്റെ ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ സ്ഥാനം പുരാതന കാലം മുതൽക്കു തന്നെ കിഴക്കും പടിഞ്ഞാറുമുള്ള വാണിജ്യ കേന്ദ്രങ്ങൾക്കിടയിലെ ഒരു മികച്ച വ്യാപാര കേന്ദ്രമായി കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി മാറുന്നതിന് കാരണമായി. ഈ പ്രദേശം പ്രാചീന കാലത്ത് [[പട്ടുനൂൽപ്പുഴു|പട്ടുനൂലിന്റെയും]] [[സുഗന്ധവ്യഞ്ജനം|സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങളുടെയും]] ഒരു വ്യാപാര കേന്ദ്രവും മധുരയിലെ മുസ്ലീം വ്യാപാരികളുടെയും ആലപ്പുഴയിൽനിന്നുള്ള ക്രിസ്ത്യൻ വ്യാപാരികളുടേയും സംഗമസ്ഥലവുമായിരുന്നു. [[റബ്ബർ മരം|റബ്ബർ]] പ്രധാന നാണ്യ വിളയായ ഈ പ്രദേശം ഇവിടെയുള്ള റബ്ബർ തോട്ടങ്ങളുടെ പേരിലും പ്രശസ്തമായിരുന്നു. [[സുറിയാനി കത്തോലിക്കാ സഭ|സുറിയാനി കത്തോലിക്കരുടെ]] ഒരു പ്രധാന കേന്ദ്രവുമാണിവിടം. നൂറ്റാണ്ടുകൾ പഴക്കമുള്ള ഒരു കുടിയേറ്റ കേന്ദ്രമായി സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ട കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി പട്ടണം ഇന്ത്യയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യ സമരത്തിൽ ശ്രദ്ധേയമായ പങ്ക് വഹിച്ച സ്വാതന്ത്ര്യ സമര സേനാനികളായ [[റോസമ്മ പുന്നൂസ്]], [[അക്കാമ്മ ചെറിയാൻ]] തുടങ്ങിയ പ്രമുഖരെ സൃഷ്ടിക്കുകയും ചെയ്തു.

[[എലിക്കുളം]], [[ചിറക്കടവ്]], [[കൂട്ടിക്കൽ]], [[എരുമേലി]], കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി, [[മണിമല]], [[മുണ്ടക്കയം]], [[പാറത്തോട്]] ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകൾ ചേർന്ന താലൂക്ക് ആസ്ഥാനം കൂടിയാണ്‌ കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി. പണ്ടുകാലത്ത് [[മീനച്ചിൽ]] മുതൽ [[പമ്പാനദി]] വരെ നീണ്ടുകിടന്ന നിബിഡവനപ്രദേശങ്ങളും പട്ടണം സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന താലൂക്കിൽ ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നു.

== ഉദ്ഭവം ==
കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി എന്ന പേര്‌ ഈ പ്രദേശങ്ങളിൽ ധാരാളമായി കണ്ടുവന്നിരുന്ന, പരമ്പരാഗത വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന വിഷ വിത്തുകൾക്ക് പേരുകേട്ട [[കാഞ്ഞിരം|കാഞ്ഞിരമരത്തിൽനിന്ന്]] ഉദ്ഭവിച്ചതാണെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.kanjirappally.com/html/historyfrm.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2007-12-14 |archive-date=2007-08-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070831195712/http://www.kanjirappally.com/html/historyfrm.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ഇത് പള്ളി അല്ലെങ്കിൽ ദേവാലയം എന്നർത്ഥം വരുന്ന വാക്കുമായി സംയോജിച്ചാണ് കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി എന്ന വാക്കുണ്ടായത്. 

സെൻ്റ് മേരീസ് പഴയ പള്ളിയിലെ കൊല്ലവർഷം 816 (1641 CE) കാലഘട്ടത്തിലെ ഒരു ലിഖിതം ഉൾപ്പെടെ 17-ാം നൂറ്റാണ്ടിലെ പള്ളി രേഖകളിലും കാഞ്ഞിരപ്പള്ളിയെക്കുറിച്ചുള്ള ഏറ്റവും പ്രാചീനമായ പരാമർശങ്ങൾ കാണാം. ഈ സീറോ-മലബാർ കത്തോലിക്കാ രേഖകൾ ആദ്യകാല ക്രിസ്ത്യൻ കുടിയേറ്റങ്ങളുമായുള്ള പട്ടണത്തിൻ്റെ ബന്ധത്തെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നതാണ്. 

== ചരിത്രം ==
[[പ്രമാണം:Maveli Sasan of Kanjirappally,Kottayam Dist,Kerala (C.E 1100-1300.jpg|thumb|കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി ശ്രീ മധുരമീനാക്ഷി ക്ഷേത്രത്തിലെ [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി ശാസനം|മാവേലിശാസനം]]]]

കാഞ്ഞിരപ്പള്ളിയിലെ ആദ്യകാല നിവാസികൾ [[പാറത്തോട് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|പാറത്തോട് ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലെ]] ചോറ്റിയിൽ സ്ഥിരതാമസമാക്കിയ &quot;കൊയ്യിൻസ്&quot; എന്ന ഒരു ഗോത്ര സമൂഹം ആയിരുന്നവത്രേ. പ്രാചീന [[പാണ്ഡ്യസാമ്രാജ്യം|പാണ്ഡ്യദേശം]] വരെ നീളുന്ന വാണിജ്യ രാഷ്ട്രീയ സാംസ്‌കാരിക ബന്ധങ്ങൾ കാഞ്ഞിരപ്പള്ളിയിൽ വഴിതുറക്കുന്നുണ്ട്. ഇന്നത്തെ കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി ഉൾപ്പെടുന്ന പ്രദേശം പാണ്ഡ്യസാമന്തരായ മാവേലി വാണാദിരായന്മാരുടെ ഭരണത്തിന് കീഴിലായിരുന്നുവെന്ന് കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി ശ്രീ മധുരമീനാക്ഷി ക്ഷേത്രത്തിലെ പുരാതന [[വട്ടെഴുത്ത്]] [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി ശാസനം|ശാസനം]] വ്യക്തമാക്കുന്നു. ഈ മേഖലയിലെ പ്രധാന കച്ചവടകേന്ദ്രമാണ് കാഞ്ഞിരപ്പള്ളിയെന്ന് സമീപ പ്രദേശമായ [[എലിക്കുളം|എലിക്കുളത്തു]] നിന്ന് ലഭിച്ച പുരാതന നാണയങ്ങൾ സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തുന്നുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite book
 |title=സ്ഥലനാമചരിത്രം: കോട്ടയം ജില്ല
 |author=ഹരി കട്ടേൽ
 |publisher=സാഹിത്യ പ്രവർത്തക സഹകരണ സംഘം
 |year=2023
 |page=201
 |isbn=9788119144365
}}&lt;/ref&gt; അതിർത്തി പ്രദേശങ്ങളിൽ പാണ്ഡ്യ സ്വാധീനത്തിന് കീഴിലായത്തോടെ ഇന്നത്തെ തമിഴ്നാട്ടിൽനിന്നുള്ള ധാരാളം കച്ചവടസംഘങ്ങൾ ആദ്യം പശ്ചിമഘട്ടത്തിലെ മലഞ്ചെരുവുകളിലും പിന്നീട് കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി, [[അരുവിത്തുറ]] (ഈരാറ്റുപേട്ട) തുടങ്ങിയ സ്ഥലങ്ങളിലും  എത്തുകയും അവിടെ താമസമുറപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. ആദ്യകാലത്ത് വന്ന തമിഴരെല്ലാം വ്യാപാരികളായിരുന്നുവെങ്കിൽ, പിന്നീടവർ കൃഷിയാരംഭിച്ചു. തമിഴ്‌നാട്ടിൽ നിന്നുള്ള വ്യാപാരികളുടെ വരവ് കാഞ്ഞിരപ്പള്ളിയുടെ പരിണാമത്തിലെ ഒരു പ്രധാന നാഴികക്കല്ലായിരുന്നു. വാണിജ്യപാതകളടങ്ങിയ മലയോര പ്രദേശങ്ങൾ പാണ്ഡ്യന്മാർ കൈവശം വച്ചിരുന്നതിനാൽ, കച്ചവടസംഘങ്ങൾക്ക് ഈ പ്രദേശത്തേയ്ക്ക് സുരക്ഷിതമായും വേഗത്തിലും എത്തിച്ചേരാൻ സാധിച്ചിരുന്നു.

പിൽക്കാലത്ത് കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി, ഇന്നത്തെ കോട്ടയത്തിനടുത്തുള്ള വെന്നിമല തലസ്ഥാനമാക്കി ഭരിച്ച പഴയ [[തെക്കുംകൂർ രാജവംശം|തെക്കുംകൂർ]] വംശത്തിന്റെ വാണിജ്യ കേന്ദ്രമായി മാറി. പാമ്പാടിക്കടുത്തുള്ള [[വെന്നിമല]], [[ചങ്ങനാശ്ശേരി|ചങ്ങനാശേരി]], [[കോട്ടയം]], കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി എന്നിവിടങ്ങളിൽ തെക്കുംകൂർ രാജാക്കന്മാർക്ക് കൊട്ടാരങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. കാഞ്ഞിരപ്പള്ളിയിലെ കൊട്ടാരം ഇന്നത്തെ സിഎംസി കോൺവെന്റ് കോമ്പൗണ്ടിലോ തമ്പലക്കാട് റോഡിന്റെ ഇരുവശങ്ങളിലുമുള്ള അതിന്റെ ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള സ്ഥലങ്ങളിലോ ആണ് സ്ഥിതി ചെയ്തിരുന്നതെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. തിരുവിതാംകൂർ രാജാവായിരുന്ന [[മാർത്താണ്ഡവർമ്മ]] തെക്കുംകൂർ രാജ്യത്തെ പരാജയപ്പെടുത്തിയതോടെ കൊട്ടാരവും അനുബന്ധ എടുപ്പുകളും നശിപ്പിക്കപ്പെട്ടു. അക്കാലത്ത് [[പീരുമേട്|പീരുമേടിലെ]] വനനിരകളിലൂടെയും പർവതനിരകളിലൂടെയും കിഴക്കോട്ട് വളഞ്ഞുപുളഞ്ഞു കിടന്നിരുന്ന ഒരു വ്യാപാര പാത [[അഴുത ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്|അഴുത]], [[കുമളി]] എന്നിവിടങ്ങളിലൂടെ കടന്നുപോയിരുന്നു. കൂടുതൽ പ്രധാനപ്പെട്ട മറ്റൊരു പാത തെക്ക് കിഴക്കോട്ട് നീണ്ട് [[എരുമേലി]], തിരുവമ്പാടി, [[പമ്പാവാലി]] എന്നിവിടങ്ങളിലെ സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങളാൽ സമ്പന്നമായ വനഗഹ്വരങ്ങളിലൂടെ കടന്നുപോകുകയും പഴയ പന്തളം പ്രദേശത്തെ ഒരു താലൂക്കിന്റെ ആസ്ഥാനമായിരുന്ന നിലക്കൽ പ്രദേശത്തുവച്ച് പമ്പാ നദി മുറിച്ചുകടന്നു പോയിരുന്നു. പുരാതനമായ ഈ സഞ്ചാര മാർഗങ്ങൾ ഇടതിങ്ങിയ വനങ്ങളിലൂടെയുള്ള ഇടുങ്ങിയ പാതകളായിരുന്നു. വലിയ അളവിൽ ചരക്കുകൾ അവയിലൂടെ നീങ്ങിയത് പ്രധാനമായും കുതിരപ്പുറത്തോ [[കാളവണ്ടി|കാളവണ്ടികളിലോ]] ആയിരുന്നു.     

പണ്ട് ശബരിമലയും മലയാറ്റൂരും ബുദ്ധവിഹാരങ്ങൾ നിലനിന്നിരുന്ന പ്രധാന ബുദ്ധമത തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രങ്ങളായിരുന്നുവത്രേ. ഏകദേശം 600 വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് നിലയ്ക്കൽ പ്രദേശത്തെ അധിവാസ കേന്ദ്രങ്ങളും മറ്റും ചില തമിഴ് ഗോത്രങ്ങളുടെ ആക്രമണത്തിന് ഇരയായതോടൊപ്പം വെള്ളപ്പൊക്കം, ചേര-ചോള യുദ്ധങ്ങളെത്തുടർന്നുണ്ടായ സാമൂഹിക-രാഷ്ട്രീയ പ്രക്ഷോഭങ്ങൾ എന്നിവയാൽ നിരവധി ബൂദ്ധിമുട്ടുകൾ നേരിടുകയും ചെയ്തു. തുടർന്ന് വലിയൊരു പാലായനം നടക്കുകയും ഇവിടുത്തെ പരമ്പരാഗതമായി എ.ഡി. 52-ൽ സെന്റ് തോമസ് സ്ഥാപിച്ച ക്രിസ്തുമതത്തിൽപ്പെട്ട കുടിയേറ്റക്കാർ പമ്പയാർ കടന്ന് എരുമേലി, [[കൊരട്ടി, കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി|പഴയകൊരട്ടി]] വഴി കാഞ്ഞിരപ്പള്ളിക്കടുത്തുള്ള പഴൂർത്തടത്ത് എത്തി അവിടെ താമസമുറപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. മറ്റു ചിലർ പാലാ, തൊടുപുഴ, കോട്ടയം എന്നിവിടങ്ങളിലേയ്ക്ക് നീങ്ങി. ക്രിസ്തുമതത്തിലേക്ക് പരിവർത്തനം ചെയ്യപ്പെടാത്തവർ വർഷത്തിലൊരിക്കൽ മഴക്കാലത്തിനുശേഷം ശബരിമലയിൽ പോകാറുണ്ടായിരുന്നു. കേരളത്തിൽ ബുദ്ധമതം പൂർണ്ണമായും അപ്രത്യക്ഷമായതോടെ ശബരിമല ഒരു ഹൈന്ദവ തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രമായും മലയാറ്റൂർ ഒരു ക്രിസ്ത്യൻ തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രമായും മാറി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://drrajumathew.wordpress.com/2011/11/17/kanjirappally-in-1950s-my-school-days/|title=KANJIRAPPALLY IN 1950}}&lt;/ref&gt; എന്നിരുന്നാലും, തീർത്ഥാടകർ പഴയ ബുദ്ധ മന്ത്രങ്ങളോ ശരണമന്ത്രങ്ങളോ മനസിൽ സൂക്ഷിക്കുകയും ബുദ്ധമതവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഉപവാസവും ധ്യാനവും ഇവിടങ്ങളിൽ ആചരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. തെക്കുംകൂർ രാജാവിന്റെ കൽപ്പന പ്രകാരം കാഞ്ഞിരപ്പള്ളിയിൽ ഒരു ദേവാലയം പണിതതിനുശേഷം ചിറ്റാർ തോടിന് കിഴക്ക് ദേവാലയത്തിനു സമീപം നിർമ്മിക്കപ്പെട്ട ചന്തയ്ക്ക് പഴയകാലത്ത് പാണ്ടിനാടുമായി മികച്ച വ്യാപാരബന്ധം ഉണ്ടായിരുന്നു.

== വിദ്യാഭ്യാസസ്ഥാപനങ്ങൾ ==
കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി സെന്റ് ഡൊമിനിക്സ് ഫൊറോന പള്ളിയുടെ കീഴിൽ പ്രദേശത്തെ ജനതയുടെ ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ ആവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്നതിനായി 1965 ൽ സെന്റ് ഡൊമിനിക്സ് കോളേജ് സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു.

=== കോളേജുകൾ ===
*[[അമൽ ജ്യോതി കോളേജ് ഓഫ് എഞ്ചിനീയറിങ്|അമൽ ജ്യോതി കോളേജ് ഓഫ് എൻജിനീയറിങ്, കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി]]
*[[സെന്റ് ഡൊമിനിക്സ് കോളേജ്, കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി|സെന്റ് ഡൊമിനിക്സ് കോളേജ്]]
*[[സെന്റ് ആന്റണീസ് കോളേജ്, കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി|സെന്റ് ആന്റണീസ് കോളേജ്]]
*[[ഐ.എച്ച.ആർ.ഡി കോളേജ്, കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി|ഐ.എച്ച.ആർ.ഡി കോളേജ്]]
* സാന്തോം കോളേജ്
*സെന്റ് മേരീസ്‌ കോളേജ് ഫോർ വിമൻസ്  കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി 
===സ്കൂളുകൾ===
 
*[[പേട്ട ഗവ. ഹൈസ്കൂൾ കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി]]
*നൂറുൽ ഹുദാ യു. പി സ്കൂൾ, കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി
* ആർ. വി ജീ. വി H. S. S വിഴിക്കിത്തോട്
*[[സെന്റ് ആന്റണീസ് പബ്ലിക് സ്കൂൾ, കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി|സെന്റ് ആന്റണീസ് പബ്ലിക് സ്കൂൾ]]
*[[സെന്റ് ജോസഫ്സ് ഗേൾസ് ഹൈസ്കൂൾ, കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി|സെന്റ് ജോസഫ്സ് ഗേൾസ് ഹൈസ്കൂൾ]]
*[[എ.കെ.ജെ.എം. ബോയ്സ് ഹൈസ്കൂൾ, കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി|എ.കെ.ജെ.എം. ബോയ്സ് ഹൈസ്കൂൾ]]
*[[സെന്റ് ഡോമിനിക്സ് സ്കൂൾ, കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി|സെന്റ് ഡോമിനിക്സ് സ്കൂൾ]]
*[[മൈക്ക പബ്ലിക് സ്കൂൾ, കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി|മൈക്ക പബ്ലിക് സ്കൂൾ]]
*ഗ്രേസി മെമ്മോറിയൽ ഹൈസ്ക്കൂൾ 
*[[ഗവണ്മെന്റ്  ഹൈസ്കൂൾ, കുന്നുംഭാഗം,കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി|ഗവണ്മെന്റ്  ഹൈസ്കൂൾ, കുന്നുംഭാഗം]]
*വേദവ്യാസ വിദ്യാപീഠം തമ്പലക്കാട്
*ഇൻഫന്റ് ജീസസ് പബ്ലിക്ക് സ്കൂൾ
തുടങ്ങി ഇരുപതിലധികം വിദ്യാലയങ്ങൾ.
*സെന്റ് മേരിസ് ഗേൾസ് ഹൈ സ്കൂൾ കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി.

== ജനസംഖ്യ ==
ഏകദേശം 3,503.68 ഹെക്ടർ വിസ്തൃതിയുള്ള, മൊട്ടക്കുന്നുകളും സമതലങ്ങളും ഇടകലർന്ന ഭൂപ്രകൃതിയുള്ള  ഈ പട്ടണത്തിൽ 2011 ലെ കാനേഷുമാരി പ്രകാരം 32,680 ജനസംഖ്യയുണ്ടായിരുന്നപ്പോൾ വിശാലമായ കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി താലൂക്ക് പ്രദേശങ്ങളിലെ 12 ജനവാസ ഗ്രാമങ്ങളിലായി ഏകദേശം 270,045 നിവാസികളുണ്ടായിരുന്നു..

== കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി പഞ്ചായത്ത് ==
കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി താലൂക്കിൽ‌പ്പെടുന്ന ഗ്രാമപഞ്ചായത്താണ്‌ കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി പഞ്ചായത്ത്. ഇതിന്റെ വിസ്തീർണ്ണം 52.47 ചതുരശ്ര കി.മീ. ആണ്. 2001-ലെ ജനസംഖ്യാകണക്കെടുപ്പുപ്രകാരം 23വാർഡുകളിലായി 7027 ഭവനങ്ങളും അവയിൽ 7062 കുടുംബങ്ങളും പാർക്കുന്നു. മൊത്തം ജനസംഖ്യ 37017. ഇതിൽ പുരുഷന്മാർ 18756 സ്ത്രീകൾ 18261. ജനസാന്ദ്രത ചതുരശ്ര കി.മീ.ന്‌ 324. സ്ത്രീപുരുഷാനുപാതം 1000 പുരുഷന്മാർക്ക് 974 സ്ത്രീകൾ. സാക്ഷരത 95% - പുരുഷന്മാർ 97%, സ്ത്രീകൾ 93%.&lt;ref&gt;http://www.kerala.gov.in/statistical/panchayat_statistics2001/ktm_01.pdf{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

== ഗതാഗതം ==
ഈ പ്രദേശം സമീപ പ്രദേശങ്ങളുമായി റോഡ് മാർഗ്ഗം നന്നായി ബന്ധിപ്പിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. സംസ്ഥാനത്തെ എല്ലാ പ്രധാന പട്ടണങ്ങളിലേക്കും ഇവിടെനിന്ന് ബസ് സർവ്വീസുകളുണ്ട്. ഏറ്റവുമടുത്തുള്ള കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബസ് സ്റ്റേഷൻ പൊൻകുന്നത്താണ്. [[ദേശീയപാത 183 (ഇന്ത്യ)|കെ.കെ. റോഡ്]] എന്നറിയപ്പെടുന്ന ദേശീയപാത (പഴയ NH 220 കൊല്ലം - തേനി ഇപ്പോൾ NH 183) കാഞ്ഞിരപ്പള്ളിയെ [[മുണ്ടക്കയം]] (16 കി.മീ.), എരുമേലി, [[കോട്ടയം]] (38 കി.മീ.), [[കുട്ടിക്കാനം]] (34കി.മീ.), [[കുമളി]] (72 കി.മീ.), [[പൊൻകുന്നം]] (5 കി.മീ.) തുടങ്ങിയ സമീപത്തെ പ്രധാന പട്ടണങ്ങളുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു.  

കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി-മണിമല റോഡ് (12 കി.മീ.) ചങ്ങനാശ്ശേരിയുമായി പട്ടണത്തെ എളുപ്പത്തിൽ ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു. ഇവിടെനിന്ന് ചേനപ്പാടിയ്ക്ക് 8 കിലോമീറ്ററും റാന്നിയ്ക്ക് 26 കിലോമീറ്ററും ദൂരമുണ്ട്. കാഞ്ഞിരപ്പള്ളിയിൽ നിന്ന് നേരിട്ട് തമ്പലക്കാട് വഴി (3 കിലോമീറ്റർ) പാലായുമായി (26 കിലോമീറ്റർ) ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ഒരു ലിങ്ക് റോഡും നിലവിലുണ്ട്. 

പമ്പ - ചെമ്മലമറ്റം - ഈരാറ്റുപേട്ട - നേരിയമംഗലം പാത (SH44) കാഞ്ഞിരപ്പള്ളിയെ ശബരിമല (65 കി.മീ), എരുമേലി (15 കി.മീ), പമ്പ (60 കി.മീ), ഈരാറ്റുപേട്ട (16 കി.മീ), തൊടുപുഴ (46 കി.മീ) എന്നിവയുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു. 

പ്രധാന കിഴക്കൻ ഹൈവേ (മൂവാറ്റുപുഴ-മണിമല - പത്തനംതിട്ട-പുനലൂർ പാത) കാഞ്ഞിരപ്പള്ളിയെ മറ്റ് പ്രധാന പട്ടണങ്ങളുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു. 

പ്രധാന നഗരങ്ങളായ കോട്ടയത്തു  നിന്നും ചങ്ങനാശേരിയിൽനിന്നും സംസ്ഥാനത്തെ വിവിധ പ്രദേശങ്ങളിലേയ്ക്ക് ദിവസേന ട്രെയിൻ സർവീസുകളുണ്ട്. പട്ടണത്തോടെ ഏറ്റവുമടുത്തുള്ള വിമാനത്താവളം കൊച്ചി അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളമാണ്. ഭാവിയിൽ അങ്കമാലി-ശബരിമല റെയിൽ പാതയുടെ ഭാഗമായി കാഞ്ഞിരപ്പള്ളിയിൽ ഒരു റെയിൽ‌വേ നിലയം നിർമ്മിക്കുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു. 

== സാമ്പത്തികം ==
ആദ്യകാല കുടിയേറ്റക്കാർ കുന്നുകളിലും താഴ്‌വരകളിലുമായി നെല്ലും മറ്റ് വിളകളും കൃഷി ചെയ്തിരുന്നു. എന്നാൽ ഈ പ്രദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന റബ്ബർ തോട്ടങ്ങളാണ് തദ്ദേശവാസികളുടെ ഒരു പ്രധാന വരുമാന സ്രോതസ്. റബ്ബർ കൃഷി കാഞ്ഞിരപ്പള്ളിയെ കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും സമ്പന്നമായ പട്ടണങ്ങളിലൊന്നാക്കി മാറ്റി. ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ തോട്ടം കൃഷിയിലേക്ക് മാറിയ കേരളത്തിലെ ആദ്യകാല കാർഷിക വിഭാഗമായി കാഞ്ഞിരപ്പള്ളിയിലെ ക്രിസ്ത്യാനികൾ അറിയപ്പെടുന്നു. 1980 കളുടെ തുടക്കം മുതൽ, കാഞ്ഞിരപ്പള്ളിയെ ക്രിസ്ത്യൻ സമ്പന്നതയുടെ ഒരു കേന്ദ്രമായി ചിത്രീകരിക്കുന്ന നിരവധി മലയാള സിനിമകളിലൂടെ കേരളീയരുടെ ഹൃദയങ്ങളിൽ ഈ പട്ടണം ഒരു പ്രത്യേക സ്ഥാനം നേടിയിട്ടുണ്ട്. മധ്യ തിരുവിതാംകൂറിലെ നസ്രാണികൾക്കിടയിൽ സംസാരഭാഷയിൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന '''അച്ചായൻ''&lt;nowiki/&gt;' എന്ന വാക്ക് എപ്പോഴും കാഞ്ഞിരപ്പള്ളിയുടെ പര്യായമാണ്.

== ടൂറിസം ==
[[മേലരുവി]], [[പിച്ചപ്പള്ളിമേട്‌]], [[കൂവപ്പള്ളി കുരിശുമല]], [[വള്ളംകളി]] നടക്കുന്ന കരുമ്പുകയം കൂടപ്പുഴ, [[മണിമലയാർ|മണിമലയാറിന്റെയും]] ചിറ്റാറിന്റെയും സംഗമം എന്നിവ ടൂറിസ്റ്റുകൾ സന്ദർശിക്കുന്ന പ്രകൃതിരമണീയ പ്രദേശങ്ങളാണ്‌.

== കാലാവസ്ഥ ==
കേരളത്തിലെ കോട്ടയം ജില്ലയിൽ  9°33′26″N 76°47′22″E എന്ന അക്ഷാംശ രേഖാംശങ്ങളിൽ [[പശ്ചിമഘട്ടം|പശ്ചിമഘട്ടത്തിന്റെ]] താഴ്‌വരയിലാണ് കാഞ്ഞിരപ്പള്ള പട്ടണം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഈ പ്രദേശത്ത് സുഖദമായ കാലാവസ്ഥയാണ് അനുഭവപ്പെടാറുള്ളത്. കേരളത്തിലെ മറ്റ് പ്രദേശങ്ങളെ അപേക്ഷിച്ച് ഇവിടെ താപനില താരതമ്യേന കുറവാണ്. കേരളത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ മഴ ദിവസങ്ങൾ ലഭിക്കുന്ന പ്രദേശങ്ങളിലൊന്നാണ് കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി, അതായത് 163 ദിവസങ്ങൾ. മെയ് മാസത്തിൽ ഈ പ്രദേശത്തെ പരമാവധി താപനില 34 ഡിഗ്രി സെൽഷ്യസ് വരെയെത്തുന്നു. ജൂൺ ആദ്യ വാരം ആരംഭിച്ച് സെപ്റ്റംബർ വരെ നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ മൺസൂൺ കാലമാണ് മഴക്കാലം. വേനൽ മഴ, ശൈത്യകാല മഴ, വടക്കുകിഴക്കൻ മൺസൂൺ (തുലാം മഴ) എന്നിവ കൂടുതലായി ലഭിക്കുന്ന, ഇത് ഭൂമധ്യരേഖാ മഴക്കാടുകൾ പോലുള്ള കാലാവസ്ഥയുള്ളതും വ്യത്യസ്തമായ വരണ്ട കാലമില്ലാത്തതുമായ രാജ്യത്തെ വളരെ ചുരുക്കം ചില സ്ഥലങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്. കാഞ്ഞിരപ്പള്ളിയിലെ നന്നായി വിതരണം ചെയ്യപ്പെടുന്ന മഴയുടെ രീതിയാണ് പട്ടണത്തിലും പരിസരത്തും റബ്ബർ തോട്ടങ്ങളിൽ നിന്ന് ലാറ്റക്സ് ഉയർന്ന അളവിൽ വിളവ് ലഭിക്കുന്നതിന്റെ പ്രധാന കാരണം.  ഇവിടെ ലഭിക്കുന്ന ശരാശരി വാർഷിക മഴ 4156 മില്ലിമീറ്ററാണ്.&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Kumar |first1=PK Pradeep |title=Physiographic Features and Changes in the rainfall pattern of Kerala |publisher=Physical Oceanography and meteorology division}}&lt;/ref&gt; ഒക്ടോബർ രണ്ടാം പകുതി മുതൽ നവംബർ വരെ വടക്കുകിഴക്കൻ മൺസൂൺ നീണ്ടുനിൽക്കുന്നു.

== പാചകം ==
കാഞ്ഞിരപ്പള്ളിയിലെ ഭക്ഷ്യഷ്യവിഭവങ്ങൾ ആ നാടിന്റെ തനതായ സംസ്കാരത്തെയും പൈതൃകത്തെയും പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്ന ഒന്നാണ്. വൈവിധ്യമാർന്ന രുചിക്കൂട്ടുകൾക്ക് പേരുകേട്ടതാണ് ഈ പ്രദേശം. സിറിയൻ ക്രിസ്ത്യാനികളുടെ വൈവിധ്യമാർന്ന വിഭവങ്ങളും ഇവിടെ ലഭ്യമാണ്. ഈസ്റ്ററും ക്രിസ്മസും ഇവിടെ രുചികളുടെ സീസണുകളാണ്.

==മതം, ആരാധനാലയങ്ങൾ==
കിഴക്കൻ കേരളത്തിലെ ശബരിമല കുന്നുകളിലെ പമ്പാ നദിയുടെ തീരത്തുള്ള നിലയ്ക്കൽ അല്ലെങ്കിൽ ചായൽ എന്ന സ്ഥലത്തെ ആദ്യകാല വാസസ്ഥലങ്ങളിൽ നിന്നാണ് ഈ പ്രദേശത്ത് ക്രിസ്ത്യാനികൾ എത്തിയതെന്നാണ് പറയപ്പെടുന്നത്. പതിനാലാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മധ്യത്തിൽ ഉണ്ടായ ഒരു ദുരന്തത്തെത്തുടർന്ന്, നിലയ്ക്കലിലെ ക്രിസ്ത്യൻ നിവാസികൾ ആ പ്രദേശം വിട്ട് പലായനം ചെയ്യുകയും അവരിൽ വലിയൊരു വിഭാഗം ആ പുരാതന പട്ടണത്തിന് ഏകദേശം 30 മൈൽ വടക്കുപടിഞ്ഞാറായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഇന്നത്തെ കാഞ്ഞിരപ്പള്ളിയിലേക്ക് കുടിയേറുകയും ചെയ്തു. ഈ കുടിയേറ്റക്കാരുടെ നേരിട്ടുള്ള പിൻഗാമികളാണ് പട്ടണ മധ്യത്തിലെ പഴയപ്പള്ളി ('പഴയ പള്ളി' എന്നർത്ഥം) നിർമ്മിച്ചത്. പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ കാർഷിക വികാസത്തെത്തുടർന്ന്, സിറിയൻ ക്രിസ്ത്യാനികൾ കാഞ്ഞിരപ്പള്ളിക്ക് ചുറ്റുമുള്ള മണിമല, പൊൻകുന്നം, എരുമേലി, മുണ്ടക്കയം തുടങ്ങിയ പ്രദേശങ്ങളിലേയ്ക്കും അവയുടെ പരിസര പ്രദേശങ്ങളിലേക്കും വ്യാപിക്കുകയും വനങ്ങൾ വെട്ടിത്തെളിച്ചുകൊണ്ട് പുതിയ കൃഷിയിടങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തു.

മതസൗഹാർദ്ദത്തിന് പേരുകേട്ട ഒരു പഴയ പട്ടണമായ കാഞ്ഞിരപ്പള്ളിയിൽ നാനാജതി മതസ്ഥർ ഒത്തൊരുമോയോടെ ജീവിക്കുന്നു. ഈ പട്ടണത്തിന്റെ സംസ്കാരവും തികച്ചും വ്യത്യസ്തമാണ്. പട്ടണപ്രദേശത്തെ ജനസംഖ്യ സിറിയൻ ക്രിസ്ത്യാനികൾ, മുസ്ലീങ്ങൾ, ഹിന്ദുക്കൾ എന്നിവരുടെ ഒരു സങ്കലനമാണ്. എന്നിരുന്നാലും, കൃഷി അഭിവൃദ്ധി പ്രാപിച്ചിരിക്കുന്ന കാഞ്ഞിരപ്പള്ളിയുടെ ഉൾനാടൻ പ്രദേശങ്ങളിൽ ബഹുഭൂരിപക്ഷവും സിറിയൻ ക്രിസ്ത്യാനികളാണ്. പ്രദേശത്തെ പ്രബലമായ സാമൂഹിക-സാമ്പത്തിക സമൂഹവും അവരാണ്.  ഇവിടെ വ്യത്യസ്ഥ മതവിഭാഗങ്ങളുടെ നിരവധി ആരാധനാലയങ്ങളുണ്ട്.ഇവിടെ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന സെന്റ് മേരീസ് പഴയ പള്ളി 1449 ഓടെയാണ് നിർമ്മിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://akkarappally.org/about-us/|title=History of the Church}}&lt;/ref&gt; നൈനാർ പള്ളി മുസ്ലീങ്ങളുടെ പ്രധാന ആരാധനാലയങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്. നിരവധി മുസ്ലീങ്ങൾ ഈ പള്ളി സന്ദർശിക്കാറുണ്ട്. 

ഈ പട്ടണത്തിലെ പ്രധാന ആരാധനാലയങ്ങൾ താഴെപ്പറയുന്നവയാണ്.

* [[ഗണപതിയാർ കോവിൽ]] (കരിങ്കല്ലുകൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച ഈ മനോഹരമായ ഒരു ഹിന്ദു ക്ഷേത്രം തമിഴ്‌നാട്ടിൽനിന്നുവന്ന [[വെള്ളാളർ|വെള്ളാള]] സമൂഹമാണ് നിർമ്മിച്ചത്, എന്നാൽ 900 വർഷത്തോളം പഴക്കമുള്ള ഈ ഘടന ഇന്ന് ഏതാണ്ട് തകർന്ന നിലയിലാണെങ്കിലും അതിന്റെ കൽത്തൂണുകളിലെ കൊത്തുപണികളും ലിഖിതങ്ങളും ഇപ്പോഴും ദൃശ്യമാണ്)

* [[സെന്റ് മേരീസ് സീറോ മലബാർ കാത്തലിക്ക് ചർച്ച്, കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി|കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി പഴയ പള്ളി]]
* [[സെന്റ് ഡൊമിനിക്സ് സീറോ മലബാർ കാത്തലിക്ക് ചർച്ച്, കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി|കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി കത്തീഡ്രൽ പള്ളി]]
* [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി മധുര മീനാക്ഷി ക്ഷേത്രം]]
* [[ചേനപ്പാടി ശ്രീധർമ്മശാസ്‌താക്ഷേത്രം]]
* [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി നൈനാർ ജുമാ മസ്ജിദ്]]

== പ്രധാന വ്യക്തികൾ ==

* [[അക്കാമ്മ ചെറിയാൻ]]
* [[പി.ടി. ചാക്കോ|പി. ടി. ചാക്കോ]]
* [[തമ്പി കണ്ണന്താനം]]

== അവലംബം ==
* http://www.kanjirappallyonline.com/history.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100119061233/http://www.kanjirappallyonline.com/history.html |date=2010-01-19 }}
&lt;references/&gt;

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
*http://www.kanjirappallyonline.com {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101231072752/http://www.kanjirappallyonline.com/ |date=2010-12-31 }}
{{കോട്ടയം ജില്ല}}
{{Kottayam-geo-stub}}

[[വർഗ്ഗം:കോട്ടയം ജില്ലയിലെ പട്ടണങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>j061x394yjnvdf18ixju02op4bcg48z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ചന്ദ്രഗിരിക്കോട്ട</title>
    <ns>0</ns>
    <id>5810</id>
    <revision>
      <id>4682040</id>
      <parentid>4668436</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T10:08:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>4682040</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14239" sha1="1by6klne0fkqekztedh6oyv8pi14s3m" xml:space="preserve">{{prettyurl|Chandragiri fort}}
{{Infobox settlement
| name                         = Chandragiri Fort
| native_name                  = ചന്ദ്രഗിരി കോട്ട
| settlement_type              = 
| image_skyline                = Chandrigiri_Fort_-Kasaragod_-Kerala_-file_1001.jpg
| image_caption                = Chandragiri Fort in Kasargod, Kerala
| image_seal                   = 
| nickname                     = 
| map_caption                  = 
| pushpin_map                  = India Kerala#India
| pushpin_label_position       = 
| coordinates                  = {{coord|12.466946|N|75.003248|E|display=inline}}
| subdivision_type             = [[Country]]
| subdivision_name             = {{flag|India}}
| subdivision_type1            = State
| subdivision_type2            = District
| subdivision_type3            = Region
| subdivision_type4            = Taluk
| subdivision_name1            = [[Kerala]]
| subdivision_name2            = [[Kasargod District]]
| subdivision_name3            = [[North Malabar]] (Kolathnadu)
| subdivision_name4            = [[Kasaragod]]
| subdivision_type5            = Language
| subdivision_name5            = [[Malayalam]]
| timezone1                    = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1                  = +5:30
}}
[[File:CHANDRAGIRI FORT KASARAGOD S-KL-25 TPR 34.jpg|thumb|ചന്ദ്രഗിരി കോട്ടയിലെ ഒരു ഘടന]]

വടക്കൻ [[കേരളം|കേരള]]ത്തിലെ [[കാസർഗോഡ് ജില്ല|കാസർഗോഡ്‌ ജില്ലയ്ക്ക്]] തെക്കു കിഴക്കായി [[ചന്ദ്രഗിരി പുഴ]]യുടെ തീരത്തായി '''ചന്ദ്രഗിരിക്കോട്ട''' സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.asiantrailsindia.com/kerala-tourism-/chandragiri-fort |title=Chandragiri Fort, Kerala |website=Asian Trails India |language=en |access-date=2026-08-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.keralatourism.org/kasaragod/investment/ |title=Chandragiri Fort {{!}} Attractions in Kasaragod {{!}} Tourist destinations {{!}} BRDC {{!}} Travel and Tourism {{!}} Kerala |website=Invest in Kasaragod |language=en |access-date=2026-08-03}}&lt;/ref&gt; തകർന്നുകിടക്കുന്ന ഈ കോട്ട പുഴയിലേക്കും [[അറബിക്കടൽ|അറബിക്കടലിലേക്കും]] തെങ്ങിൻ തോപ്പുകളിലേക്കുമുള്ള ഒരു മനോഹരമായ ജാലകമാണ്. 17-ആം നൂറ്റാണ്ടിൽ നിർമ്മിച്ച ഈ കോട്ട ചരിത്ര-പുരാവസ്തു വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് വളരെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു സ്ഥലമാണ്. സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്നും 150 അടിയോളം ഉയരത്തിൽ ഏകദേശം 7 ഏക്കർ സ്ഥലത്ത് ചതുരാകൃതിയിൽ കോട്ട വ്യാപിച്ചു കിടക്കുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite book |title=Kerala Sanchaaram |last=Divakaran |first=Kattakada |year=2005 |publisher= Z Library |location=Trivandrum, India |page=925 }}&lt;/ref&gt;

==ഭൂമിശാസ്ത്രം==
അറബിക്കടലിന്റെയും പയസ്വിനി നദി എന്നറിയപ്പെടുന്ന ചന്ദ്രഗിരി നദിയുടെയും സംഗമസ്ഥാനത്താണ് ചന്ദ്രഗിരി കോട്ട നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |title=Chandragiri Fort - a ruined fort above 46 m sea level, Kasaragod {{!}} Forts in Malabar districts, Kerala |url=https://www.keralatourism.org/ |access-date=2023-08-03 |website=www.keralatourism.org |language=en}}&lt;/ref&gt;  മംഗലാപുരത്തിന് ഏകദേശം 59 കിലോമീറ്റർ തെക്കും [[കണ്ണൂർ ജില്ല|കണ്ണൂരിന്]] 87 കിലോമീറ്റർ വടക്കുമായാണ് ഈ കോട്ട സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.

== ചരിത്രം ==
ഏതാനും നൂറ്റാണ്ടുകൾക്കു മുൻപ് ചന്ദ്രഗിരി പുഴ [[കോലത്തുനാട്|കോലത്തുനാടി]]ന്റെയും [[തുളുനാട്|തുളുനാടി]]ന്റെയും അതിർത്തിയായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; തുളുനാടിനെ [[വിജയനഗര സാമ്രാജ്യം]] കീഴടക്കിയപ്പോൾ കോലത്തുരാജാക്കന്മാർക്ക് ചന്ദ്രഗിരിയുടെ അധീശത്വം നഷ്ടപ്പെട്ടു.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web |title=Chandragiri Fort Kasaragod |url=https://www.reachkerala.com/chandragiri-fort/ |access-date=2023-08-03 |website=ReachKerala |language=en |archive-date=2023-08-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230803191907/https://www.reachkerala.com/chandragiri-fort/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; 16-ആം നൂറ്റാണ്ടോടെ (ഇന്ന് [[കർണാടകം|കർണാടക]] സംസ്ഥാനത്തിലുള്ള) വിജയനഗര സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ശക്തി ക്ഷയിച്ചു. പിന്നീട് ബേഡന്നൂർ നായ്ക്കന്മാർ എന്നറിയപ്പെടുന്ന [[ഇക്കേരി നായ്ക്കാർ|ഇക്കേരി നായ്ക്കന്മാർ]] ചന്ദ്രഗിരിയെ ഒരു സ്വതന്ത്ര പ്രദേശമായി ഭരിച്ചു.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt; ഈ രാജവംശത്തിലെ [[ശിവപ്പ നായിക്ക്]] എന്ന രാജാവാണ് രാജ്യസുരക്ഷക്കായി ചന്ദ്രഗിരി കോട്ട കെട്ടിയത്.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt; നൂറ്റാണ്ടുകളിലൂടെ പല കൈമറിഞ്ഞ ചന്ദ്രഗിരി കോട്ട [[മൈസൂർ|മൈസൂരിലെ]] [[ഹൈദരലി|ഹൈദരലിയുടെ]] കൈകളിലും ഒടുവിൽ [[ബ്രിട്ടീഷ് ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനി]]യുടെ കൈകളിലും എത്തിച്ചേർന്നു. ഇന്ന് കേരള പുരാവസ്തു വകുപ്പിനു കീഴിലുള്ള ഒരു ചരിത്ര സ്മാരകമാണ് ചന്ദ്രഗിരി കോട്ട.&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite web |title=Chandragiri Fort {{!}} Forts protected by Department of Archaeology {{!}} Protected Monuments |url=https://www.archaeology.kerala.gov.in/monuments/chandragiri-fort/22 |access-date=2023-08-03 |website=Archaeology}} {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=നവംബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; ചന്ദ്രഗിരി ഭൂപ്രദേശം സംസ്ഥാന വിഭജന സമയത്ത് [[1956]]-ൽ കേരള സംസ്ഥാനത്തോട് ചേർക്കപ്പെട്ടു.

== എത്തിച്ചേരാൻ ==
ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള റെയിൽ‌വേ സ്റ്റേഷൻ: കാസർ കോട് - കോട്ടയിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 4 കിലോമീറ്റർ അകലെ. ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള വിമാനത്താവളങ്ങൾ: [[മംഗലാപുരം]] വിമാനത്താവളം - [[കാസർഗോഡ്]] പട്ടണത്തിൽ നിന്നും ഏകദേശം 50 കിലോമീറ്റർ അകലെ. [[കോഴിക്കോട്]] [[കരിപ്പൂർ]] വിമാനത്താവളം - ഏകദേശം 200 കിലോമീറ്റർ അകലെ. ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള റെയിൽവേസ്റ്റേഷൻ [[കളനാട്]] റെയിൽവേസ്റ്റേഷൻ ആണ്.
== ലേഔട്ട് ==

കണ്ടെത്തിയ അതിർത്തി വിസ്തീർണ്ണം ഏകദേശം 7.76 ഏക്കറാണ്, അതേസമയം കെട്ടിടം ഏകദേശം 5 ഏക്കറും ചതുരാകൃതിയിലുള്ളതുമാണ്.&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=DRAFT REPORT ON COASTAL ZONE MANAGEMENT PLAN (CZMP) FOR KASARAGOD DISTRICT – KERALA (Prepared as per CRZ Notification 2019) |url=http://www.coastal.keltron.org/images/pdf/czmp-2019-reports/kasaragod/CZMP%20Report%20-%20KASARAGOD%20REPORT.pdf |website=www.coastal.keltron.org |access-date=2026-08-15 |archive-date=2023-09-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230929104250/http://www.coastal.keltron.org/images/pdf/czmp-2019-reports/kasaragod/CZMP%20Report%20-%20KASARAGOD%20REPORT.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് 46 മീറ്റർ (150) അടി ഉയരത്തിലാണ് കോട്ട, ലാറ്ററൈറ്റ് ഇഷ്ടികകൾ കൊണ്ടാണ് നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്. ചില ചുവരുകൾക്ക് പീരങ്കി വെടിയേറ്റ് കേടുപാടുകൾ സംഭവിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;മൂന്ന് ദിശകളിൽ നിന്ന് കോട്ടയെ ചുറ്റി ഒരു കിടങ്ങുണ്ട്. കിഴക്കും പടിഞ്ഞാറും ദിശകളിൽ, രണ്ടിലും കിടങ്ങിലേക്ക് നയിക്കുന്ന പ്രവേശന കവാടങ്ങളുണ്ട്. വടക്ക്-കിഴക്ക് മൂലയിൽ, ഒരു ഭൂഗർഭ തുരങ്കവും കാണാം.&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;

കോട്ടയിൽ 8 കൊത്തളങ്ങളുണ്ട്, ഓരോന്നിനും പീരങ്കി (പീരങ്കി) ദ്വാരങ്ങളുണ്ട്. പ്രധാന കൊത്തളം വടക്കുഭാഗത്താണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ബാരക്കുകൾ പോലുള്ള മറ്റ് കെട്ടിടങ്ങളും കോട്ടയ്ക്കുള്ളിലാണ്.&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;

==ചിത്രശാല==
&lt;gallery&gt;
File:Chandragiri Fort, Kerala.jpg|ചന്ദ്രഗിരി കോട്ട
File:CHANDRAGIRI FORT KASARAGOD S-KL-25 TPR 02.jpg| 2019 ലെ ചന്ദ്രഗിരി കോട്ട നവീകരണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ
File:CHANDRAGIRI FORT KASARAGOD S-KL-25 TPR 03.jpg|ചന്ദ്രഗിരി കോട്ടയുടെ പ്രവേശന കവാടം
File:CHANDRAGIRI FORT KASARAGOD S-KL-25 TPR 04.jpg|2019 ലെ ചന്ദ്രഗിരി കോട്ട നവീകരണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ
File:CHANDRAGIRI FORT KASARAGOD S-KL-25 TPR 05.jpg|2019 ലെ ചന്ദ്രഗിരി കോട്ട നവീകരണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ
File:CHANDRAGIRI FORT KASARAGOD S-KL-25 TPR 06.jpg|2019 ലെ ചന്ദ്രഗിരി കോട്ട നവീകരണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ
File:CHANDRAGIRI FORT KASARAGOD S-KL-25 TPR 07.jpg|2019 ലെ ചന്ദ്രഗിരി കോട്ട നവീകരണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ
File:CHANDRAGIRI FORT KASARAGOD S-KL-25 TPR 08.jpg|2019 ലെ ചന്ദ്രഗിരി കോട്ട നവീകരണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ
File:CHANDRAGIRI FORT KASARAGOD S-KL-25 TPR 10.jpg|ചന്ദ്രഗിരി കോട്ട
File:CHANDRAGIRI FORT KASARAGOD S-KL-25 TPR 11.jpg|ചന്ദ്രഗിരി കോട്ട
File:CHANDRAGIRI FORT KASARAGOD S-KL-25 TPR 13.jpg|ചന്ദ്രഗിരി കോട്ട
File:CHANDRAGIRI FORT KASARAGOD S-KL-25 TPR 15.jpg|ചന്ദ്രഗിരി കോട്ട
File:CHANDRAGIRI FORT KASARAGOD S-KL-25 TPR 18.jpg|2019 ലെ ചന്ദ്രഗിരി കോട്ട നവീകരണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ
File:CHANDRAGIRI FORT KASARAGOD S-KL-25 TPR 19.jpg|ചന്ദ്രഗിരി കോട്ട
&lt;/gallery&gt;

==അവലംബങ്ങൾ==
{{Reflist}}

== ഇതുകൂടി കാണുക ==
* [[തലശ്ശേരി കോട്ട]]
* [[കണ്ണൂർ (ജില്ല)|കണ്ണുർ ജില്ല]]
* [[ബേക്കൽ കോട്ട]]
* [[ഹോസ്ദുർഗ്ഗ് കോട്ട]]

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
{{commons category|Chandragiri Fort, Kerala}}
* [http://www.keralatourism.org/index.php?source=video&amp;zone=4&amp;videoid=50 കേരള ടൂറിസം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071024154159/http://www.keralatourism.org/index.php?source=video&amp;zone=4&amp;videoid=50 |date=2007-10-24 }}
* [http://www.melparamb.com/2012/02/blog-post.html ചന്ദ്രഗിരി കോട്ട (ചിത്രങ്ങൾ)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151212023550/http://www.melparamb.com/2012/02/blog-post.html |date=2015-12-12 }}

{{കാസർഗോഡ് - സ്ഥലങ്ങൾ}}
{{Fortsofkerala‎}}

[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ കോട്ടകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ചരിത്രപ്രധാനമായ കോട്ടകൾ]]</text>
      <sha1>1by6klne0fkqekztedh6oyv8pi14s3m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കൽപറ്റ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6695</id>
    <revision>
      <id>4682008</id>
      <parentid>4646327</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T04:57:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>4682008</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9347" sha1="n5jj426jszm4k9hx3pi06rcrl5yx5oi" xml:space="preserve">{{prettyurl|Kalpetta Town}}
{{കേരളത്തിലെ സ്ഥലങ്ങൾ
|സ്ഥലപ്പേർ= കൽപറ്റ
|അപരനാമം = 
|ജില്ല/മഹാനഗരം/പട്ടണം/ഗ്രാമം=നഗരം
|അക്ഷാംശം = 11.605
|രേഖാംശം = 76.083
|ജില്ല = വയനാട്
|ഭരണസ്ഥാപനങ്ങൾ = നഗരസഭ
|ഭരണസ്ഥാനങ്ങൾ = ചെയർമാൻ
|ഭരണനേതൃത്വം = 
|വിസ്തീർണ്ണം = 
|ജനസംഖ്യ = 
|ജനസാന്ദ്രത = 
|Pincode/Zipcode = 
|TelephoneCode =
|പ്രധാന ആകർഷണങ്ങൾ =|}}
[[ചിത്രം:Kalpetta010.jpg|thumb|right|200px|കൽ‌പറ്റ നഗരം]]
[[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[വയനാട് ജില്ല|വയനാട്]] ജില്ലയുടെ ആസ്ഥാനമാണ് കൽപ്പറ്റ.  ഉയർന്ന ചെമ്പ്ര കൊടുമുടിയുടെ പാതകളിലേക്കും വെള്ളച്ചാട്ടങ്ങളും വന താഴ്‌വരകളും കാണാതെയുള്ള നീലിമല വ്യൂപോയിന്റിലേക്കുള്ള ഒരു കവാടമാണിത്.  പട്ടണത്തിന് വടക്ക്, പരമ്പരാഗത ദ്രാവിഡ ശൈലിയിലുള്ള അനന്തനാഥ സ്വാമി ജൈനക്ഷേത്രം കാപ്പിത്തോട്ടങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട ഒരു കുന്നിൻ മുകളിലാണ്.  തെക്കുകിഴക്കായി, സമൃദ്ധമായ തേയിലത്തോട്ടങ്ങളുള്ള മനോഹരമായ ഒരു ഗ്രാമമാണ് മേപ്പാടി. &lt;ref&gt;{{cite web 
|url=http://www.india9.com/i9show/Kalpetta-22770.htm 
|title=കൽപ്പറ്റ 
|publisher=ഇന്ത്യ9 
|accessdate=2006-10-14 
|archive-url=https://web.archive.org/web/20070109152148/http://www.india9.com/i9show/Kalpetta-22770.htm 
|archive-date=2007-01-09 
|url-status=dead 
}}&lt;/ref&gt;

== ആരാധനാലയങ്ങൾ ==

കൽ‌പറ്റ പണ്ട് ഒരു [[ജൈനമതം|ജൈനമതശക്തികേന്ദ്രമായിരുന്നു]]. കൽ‌പറ്റ പട്ടണത്തിനടുത്ത് കേരളത്തിലെ തന്നെ പുരാതനമായ ഏതാനും ജൈനക്ഷേത്രങ്ങളുണ്ട്. പുരാതനമായ [[അനന്തനാഥ സ്വാമി ജൈന ക്ഷേത്രം]] ഇവിടെയാണ്.&lt;ref&gt;{{cite web
|url=http://www.india9.com/i9show/Ananthanatha-Swami-Jain-Temple-42105.htm
|title=അനന്തസ്വാമി ജൈനക്ഷേത്രം - പുലിയാർമല ക്ഷേത്രം
|publisher=ഇന്ത്യ9.കോം
|accessdate=2006-10-15 
}}&lt;/ref&gt;

കൽ‌പറ്റയ്ക്ക് അടുത്തുള്ള മറ്റു പ്രധാന ആരാധനാലയങ്ങളും അവയുടെ കൽ‌പറ്റയിൽ നിന്നുള്ള ദൂരവും താഴെ കൊടുത്തിരിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web
|url=http://www.kerala.com/pilgrimcenters.htm
|title=തീർഥാടന കേന്ദ്രങ്ങൾ
|publisher=കേരള.കോം
|accessdate=2006-10-15
|archive-date=2006-10-31
|archive-url=https://web.archive.org/web/20061031131800/http://www.kerala.com/pilgrimcenters.htm
|url-status=dead
}}&lt;/ref&gt;

*[[വാരാമ്പറ്റ മോസ്ക്]] - 15 കി.മീ. അകലെ - 300 വർഷം പഴക്കമുള്ള ഈ മോസ്ക്  വയനാട്ടിലെ ഏറ്റവും പഴക്കമുള്ള മോസ്ക്കാണ്.

*[[കണ്ണാടി ക്ഷേത്രം]] - 20 കി.മീ. അകലെ - ജൈനനായ [[പാർശ്വനാഥ സ്വാമി|പാർശ്വനാഥ സ്വാമിക്കായി]] സമർപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന ഈ ക്ഷേത്രം ഇവിടത്തെ ആയിരക്കണക്കിന് വിഗ്രഹങ്ങളെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്ന കണ്ണാ‍ടികൾക്ക് പ്രശസ്തമാണ്.
  
*[[പള്ളിക്കുന്ന് പള്ളി]], എല്ലാവർഷവും ജനുവരിയിൽ നടത്തുന്ന പള്ളിപ്പെരുന്നാളിനു പ്രശസ്തമാണ് - 14 കി.മീ അകലെ

*[[ജൈനമതം|ജൈനതീർത്ഥങ്കരൻ ആയിരുന്ന]] [[അനന്തനാഥ സ്വാമി|അനന്തനാഥ സ്വാമിക്കു]] വേണ്ടി സമർപ്പിച്ചിരുന്ന [[പുലിയർമല ജൈനക്ഷേത്രം]] 5 കി.മീ അകലെയാണ്.
*ചേലോട് മഖാം

[[ചിത്രം:Wayanad Yana.jpg|thumb|right|250px|മൈസൂർ - കൽപ്പറ്റ വഴിയരികിൽ കണ്ട ഒരു ആന]]

== കൽപറ്റയ്ക്ക് അടുത്തുള്ള വിനോദസഞ്ചാര ആകർഷണങ്ങൾ ==

കൽ‌പറ്റയ്ക്ക് അടുത്തായി പല വിനോദസ്ഞ്ചാര ആകർഷണങ്ങളും ഉണ്ട്. ചിലത് താഴെ കൊടുത്തിരിക്കുന്നു&lt;ref&gt;{{cite web
|url=http://travel.paintedstork.com/blog/2005/12/pleasent-birding-trip-wayanad-kerala.html
|title=ഇന്ത്യാ ട്രാവൽ ബ്ലോഗ്
|publisher=പെയിന്റഡ് സ്റ്റോർക്ക്.കോം
|accessdate=2006-10-14 
}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{cite web
|url=http://www.wayanad.org/outdoor.htm
|title=വയനാട് ഔട്ട് ഡോർ ട്രെയിൽ
|publisher=വയനാട്.ഓർഗ്ഗ്
|accessdate=2006-10-14
|archive-date=2006-10-23
|archive-url=https://web.archive.org/web/20061023075312/http://www.wayanad.org/outdoor.htm
|url-status=dead
}}&lt;/ref&gt;
* [[ഇടക്കൽ ഗുഹ]] - 15 കി.മീ അകലെ
* [[പൂക്കോട് തടാകം]] - 10 കി.മീ തെക്കായി
* [[മീൻ‌മുട്ടി വെള്ളച്ചാട്ടം]] - 25 കി.മീ അകലെ - വെള്ളച്ചാട്ടത്തിലെത്താൻ കാട്ടിനുള്ളിലൂടെ 2 കിലോമീറ്റർ നടക്കണം
* [[ബാണാസുര സാഗർ അണക്കെട്ട്]] - 24 കിലോമീറ്റർ അകലെ - ഇന്ത്യയിലെ മണ്ണുകൊണ്ട് കെട്ടിയ ഏറ്റവും വലിയ അണക്കെട്ടാണ് ഇത്.
* [[ചീതാലയം വെള്ളച്ചാട്ടം]] - 37 കി.മീ അകലെ - ഈ ചെറിയ വെള്ളച്ചാട്ടത്തിനു ചുറ്റും പക്ഷിനിരീക്ഷണത്തിന് യോജിച്ച സ്ഥലമാണ്. 
* [[ചെമ്പ്ര കൊടുമുടി]] - 17 കി.മീ - 2100 മീറ്റർ ഉയരമുള്ള ഈ കൊടുമുടി ഈ പ്രദേശത്തെ ഏറ്റവും ഉയരമുളള കൊടുമുടിയാണ്
* [[ബ്രഹ്മഗിരി]] - 1608 മീറ്റർ ഉയരമുള്ള കൊടുമുടി

== എത്തിച്ചേരുവാനുള്ള വഴി ==
പ്രധാന പട്ടണങ്ങളിൽ നിന്ന് കൽപ്പറ്റയിലേക്കുള്ള ദൂരം താഴെ കൊടുത്തിരിക്കുന്നു.

*[[കോഴിക്കോട്]] (74)
*[[മൈസൂർ]] (132)
*[[ഊട്ടി]] (116)
*[[മടിക്കേരി]] (114)
*[[ബാംഗ്ലൂർ]] (270)
*[[കൊച്ചി]] (270) 

* ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള റെയിൽ‌വേ സ്റ്റേഷനും വിമാനത്താ‍വളവും - [[കോഴിക്കോട്]] 

==Image gallery==
&lt;gallery&gt;File:The Jain Temple, Kaleptta, Kerala, India. (4650538745).jpg|Jain Temple, Kalpetta
&lt;/gallery&gt;

== അനുബന്ധം ==
&lt;references/&gt;

== പുറത്തുനിന്നുള്ള കണ്ണികൾ ==
{{commons category|Kalpetta}}
*[http://www.wayanad.net/places.html#Kal കൽപറ്റ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061230181609/http://wayanad.net/places.html#Kal |date=2006-12-30 }}

{{വയനാട് - സ്ഥലങ്ങൾ}}

{{വയനാട് ജില്ല}}
[[വർഗ്ഗം:വയനാട് ജില്ലയിലെ പട്ടണങ്ങൾ]]
[[വിഭാഗം:കേരളത്തിലെ ജില്ലാ ആസ്ഥാനങ്ങൾ]]


{{Kerala-geo-stub}}</text>
      <sha1>n5jj426jszm4k9hx3pi06rcrl5yx5oi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (വാർത്തകൾ)</title>
    <ns>4</ns>
    <id>6847</id>
    <revision>
      <id>4681948</id>
      <parentid>4672736</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T17:25:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akhilan</username>
        <id>15667</id>
      </contributor>
      <comment>/* പടയണിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഒരു പദ്ധതി */ പുതിയ ഉപവിഭാഗം</comment>
      <origin>4681948</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="185123" sha1="4kf7dde6diochvukqbzzh0bcv497q1i" xml:space="preserve">{{prettyurl|Village Pump News}}
{{വിക്കിപീഡിയ പഞ്ചായത്ത്}}
{| border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot; style=&quot;float: right; background-color:#f9f9f9;margin:1px;border: thin solid red; width: 160px; border-collapse: collapse; font-size: 95%;&quot;
|+ colspan=&quot;2&quot; style=&quot;margin-left: inherit; background:red; color:#ffffff;text-align:center;&quot;| '''പഴയ വാർത്തകൾ'''
|-
!align=&quot;center&quot;|[[Image:Vista-file-manager.png|50px|സംവാദ നിലവറ]]&lt;br/&gt;
|-
|
* [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (വാർത്തകൾ)/പത്തായം 1|പത്തായം 1]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (വാർത്തകൾ)/പത്തായം 2|പത്തായം 2]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (വാർത്തകൾ)/പത്തായം 3|പത്തായം 3]]
|}
== പുകവലി (തിരുത്തൽ മായ്ച്ചു കളയൽ ) ==

ഞാൻ പുകവലി &amp;nbsp;എന്ന താൾ തിരുത്തുമ്പോൾ ഒരു വിക്കിപീഡിയൻ അത് മായ്ച്ചുകളയുന്നു.കാരണം അറിയില്ല ! അതിന്റെ നാൾവഴികൾ കാണാൻ പുകവലി എന്ന താൾ സന്ദർശിക്കാൻ അപേക്ഷിക്കുന്നു . എന്റെ ഇതുവരെയുള്ള &quot;പുകവലി&quot;യെ പ്പറ്റിയുള്ള തിരുത്തലുകളും . ഞാൻ &amp;nbsp;ഇന്നലെ വിക്കി പഞ്ചായത്തിൽ ഇതിനെപ്പറ്റി ഇട്ട ഒരു comment കൂടി വായിക്കാൻ അപേക്ഷിക്കുന്നു . I request all wikkipedians to intervene on the issue.([[ഉപയോക്താവ്:Anjuravi|Anjuravi]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Anjuravi|സംവാദം]]) 21:58, 26 സെപ്റ്റംബർ 2018 (UTC))
== വിക്കിമീഡിയ ഫൗണ്ടേഷൻ കമ്മ്യൂണിറ്റി ബ്രാൻഡ് ആൻഡ് മാർക്കറ്റിംഗ് കോർഡിനേറ്റർ ഇന്ത്യ സന്ദർശിക്കുന്നു ==
വിക്കിമീഡിയ ഫൗണ്ടേഷന്റെ കമ്മ്യൂണിറ്റി ബ്രാൻഡ് ആൻഡ് മാർക്കറ്റിംഗ് ടീം കോർഡിനേറ്റർ സമീർ [[:m:User:Selsharbaty_(WMF)|User:Selsharbaty_(WMF)]] ബാംഗ്ലൂർ വരുന്നുണ്ട്. സന്ദർശനത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം, [[:m:Communications/Wikimedia_brands/2030_research_and_planning|വിക്കിപീഡിയയുടെ ബ്രാൻഡിംഗ് നിർദ്ദേശങ്ങളെ]] കുറിച്ച് ചർച്ച ചെയ്യുകയും ഫീഡ്ബാക്ക് ശേഖരിക്കുകയും ചെയ്യുകയാണ്. (കൂടുതൽ വിശദാംശങ്ങൾ [https://wikimediafoundation.org/2019/02/26/leading-with-wikipedia-a-brand-proposal-for-2030/ ഇവിടെ കാണാം]). ഏപ്രിൽ 21 ന് സിഐഎസ് (CIS) ബംഗളൂരു ഓഫീസിൽ ഒരു യോഗം സംഘടിപ്പിക്കുന്നു. ഈ അവസരത്തിൽ ഇന്ത്യൻ ഭാഷാ വിക്കിമീഡിയ പദ്ധതികളിൽ സംഭാവന ചെയ്യുന്നവർ, കോർഡിനേറ്റർമാർ/ഉപയോക്തൃ സംഘങ്ങളുടെ പ്രതിനിധികൾ എന്നിവരെ ചർച്ചകൾക്ക് സ്വാഗതം ചെയ്യുന്നു. കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ ലഭിക്കുന്നതിനും നിങ്ങളുടെ പേര് രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുന്നതിനും [[:m:Wikimedia_Brand_Project_-_Community_review_in_India#Bengaluru|ഇവിടെ]] സന്ദർശിക്കുക. താമസ സൗകര്യവും യാത്ര സഹായവും ആവശ്യമുള്ള സജീവ ഉപയോക്താക്കൾ ദയവായി സിഐഎസ്സിലെ [[:m:User:Gopala (CIS-A2K)|ഗോപാലയെ (സിഐഎസ് -എ2കെ)]] ഇമെയിൽ വഴി ബന്ധപ്പെടുക. -[[ഉപയോക്താവ്:Jinoytommanjaly|ജിനോയ്‌ ടോം ജേക്കബ്]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Jinoytommanjaly|സംവാദം]]) 15:46, 15 ഏപ്രിൽ 2019 (UTC)

== Universal Code of Conduct consultation ==

(Apologies for writing this in English. Please consider translating this message in Malayalam. Thank you.)

Together we have imagined a world in which every single human being can freely share in the sum of all knowledge. Every single person associated with the Wikimedia movement is committed to this vision. The journey towards this enormous goal is not effortless. While we have always adhered to high standards of content policies on our projects, we have fallen considerably short in addressing challenges around maintaining civility. There have been numerous incidents where our contributors have faced abuse, harassment, or suffered from uncivil behaviours of others. Because of such an unfriendly atmosphere, many users have often refrained from contributing to Wikimedia projects, and thus, we have missed out on important knowledge on our platform. One of the many reasons for this has been a lack of behavioural guidelines in many of our projects. And, Universal Code of Conduct aims to cover such gaps.

The idea behind Universal Code of Conduct is to harmonize the already existing behavioural guidelines on various projects and collectively create a standard set of behavioural policies that are going to be binding throughout the movement. These will be equally applicable to all the projects, all the community members, and all the staff members. Everyone will be equally accountable for maintaining friendly and cordial behaviour towards others. This will help us collectively create an environment where free knowledge can be shared safely without fear.

This is an upcoming initiative and will be applicable to every single Wikimedia project. It is at an initial stage as of now. The Foundation has launched consultations on it on different language Wikimedia projects. My post here is an attempt in that direction. The project highly depends on ideas and feedback from the community. And thus we highly encourage community members to participate in the discussions. We have already started to individually reach out to members of Malayalam Wikipedia communities. However, we would welcome comments here as well.

We understand that it is extremely difficult to have a ‘universal’ set of values that are representative of all the cultures and communities, however, it is definitely possible to come up with the most basic set of guidelines that can ensure that we have a safe space for everyone to be able to contribute. This is your chance to influence the language and content of the code of conduct and contribute to leading the movement to become a harassment-free space.

More information on UCoC is available [[herehttps://meta.wikimedia.org/wiki/Universal_Code_of_Conduct|here]]. We look forward to your comments.

== truecopythink.media എന്ന വെബ്സൈറ്റിൽ വന്ന മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലെ ശ്രദ്ധേയതയെപ്പറ്റിയുള്ള ലേഖനം. ==

[https://truecopythink.media/index.php/dr-mahesh-mangalat-about-malayalam-wikipedia-and-notability truecopythink.media] എന്ന വെബ്സൈറ്റിൽ മഹേഷ് മംഗലാട്ട് എന്നയാൾ എഴുതിയ ലേഖനം മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലെ അഡ്മിന്മാരായ {{ping|Kiran Gopi}}, {{ping|Akhiljaxxn}}, [[User:Ranjithsiji]] എന്നിവർ ഏകപക്ഷീയമായി ലേഖനങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്യുന്നു എന്ന ഗുരുതരമായ ആരോപണം ഉന്നയിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇത് വിക്കിപീഡിയയിലെ ചർച്ചാവേദികളിലൊന്നിലും കണ്ടിട്ടുമില്ല (എന്റെ ശ്രദ്ധയിൽ വരാതെപോയതാണെങ്കിൽ ക്ഷമിക്കണം, തിരുത്തുന്നതാണ്). ഇത്തരത്തിൽ മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലെ പ്രവർത്തനങ്ങളെ വിക്കിപീഡിയയുമായി പ്രത്യക്ഷത്തിൽ ബന്ധമില്ലാത്ത മറ്റൊരു മാദ്ധ്യമമുപയോഗിച്ച് അധിക്ഷേപിക്കുന്നതിന് ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്നു എന്നാണ് എന്റെ വിശ്വാസം. അതുകൊണ്ട് മഹേഷ് മംഗലാട്ട് എന്ന ഉപയോക്താവിനോട് ഇതിനെപ്പറ്റി അന്വേഷിക്കണമെന്നും ഇത്തരത്തിലുള്ള സംഗതികളിൽ നിന്ന് പിൻതിരിയണമെന്നും പറയണമെന്ന് വിചാരിക്കുന്നു. ഈ ലേഖനമെഴുതിയ ആൾ {{ping|Mangalat}} ആണെന്നു വിചാരിക്കുന്നു. അല്ലെങ്കിൽ നിർവ്യാജം ക്ഷമചോദിക്കുന്നു. {{ping|Akhiljaxxn}} , മറ്റുവിക്കികളിൽ ഇത്തരം കാര്യങ്ങൾ എങ്ങനെയാണ് ചർച്ചചെയ്യപ്പെടുന്നത് എന്ന് വിശദമാക്കിയാൽ നന്നായിരുന്നു. ഇത്തരം ഒരു സന്ദർഭം കൈകാര്യം ചെയ്ത് യാതൊരു മുൻപരിചയവുമില്ലാത്തതിനാലാണ് ഇങ്ങനെ ചോദിക്കുന്നത്. എല്ലാവരും ശ്രദ്ധിക്കുമെന്ന് കരുതുന്നു. --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;രൺജിത്ത് സിജി &lt;/span&gt;{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:20px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]] 06:54, 21 ഓഗസ്റ്റ് 2020 (UTC)
:ഒന്നാമത്തെ കാര്യം ഈ പട്ടികയിലുള്ള പലതും ശരിയല്ല, ഉദാഹരണത്തിന് അദ്ദേഹം ഞാൻ നീക്കം ചെയ്തു എന്നു പറയുന്ന താൾ [[മുടിത്തെയ്യമുറയുന്നു]] നീക്കം ചെയ്തത് ഞാനല്ല, മാത്രവുമല്ല ഈ ലേഖനം നീക്കം ചെയ്തത്  [[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/മുടിത്തെയ്യമുറയുന്നു|4 ഫെബ്രുവരി 2020]] ആണ്, ഞാൻ ചെയ്തത് അനാഥമായിക്കിടന്ന ആ ലേഖനത്തിന്റെ സംവാദതാൾ ആണ് നീക്കം ചെയ്തത്, നിലവിൽ സംവാദതാളിൽ വലിയ വിവരണം ഇല്ലെങ്കിൽ നീക്കം ചെയ്യാം എന്നതാണ് [[വിക്കിപീഡിയ:നീക്കം ചെയ്ത താളുകളുടെ സംവാദം|വിക്കി നയം]]. അതുപോലെ രണ്ടാമത്തെ ആരോപണവും അതൊരു സംവാദതാളാണ് ആവശ്യത്തിന് വിവരങ്ങളില്ലാത്തതിനാലാണ് അത് നീക്കം ചെയ്തത്. മുകളിൽ രൺജിത്ത് പറഞ്ഞതുപൊലെ truecopythink എന്ന സൈറ്റിൽ ലേഖനം എഴുതിയ മഹേഷ് മംഗലാട്ട് എന്ന വ്യക്തിയും [[ഉ:Mangalat|Mangalat]] എന്ന വ്യക്തിയും ഒരേ ആളാണെങ്കിൽ എന്തിന് അദ്ദേഹം വിക്കിപീഡിയയ്ക്ക് പുറത്തേക്ക് കാര്യങ്ങൾ വലിച്ചിഴച്ചു? ഇത് ഗുരുതരമായ വ്യക്തിഹത്യ/അധിക്ഷേപം എന്നു കരുതാവുന്നതാണ്. ഇവർ രണ്ട് പേരും ഒരേ വ്യക്തി ആണെങ്കിൽ, ജൂലൈ ആദ്യവാരം ഇദ്ദേഹം ഞാൻ തുടങ്ങിവച്ച ഒരു ലേഖനത്തിന്റെ [[സംവാദം:കേരളത്തിലെ രാഷ്ട്രീയ കുടുംബങ്ങൾ|സംവാദതാളിൽ]] ചർച്ചയ്ക്കു വരികയും ചിലപ്പോൾ ആ സംവാദത്തിൽ നിന്നുമാകാം ഇദ്ദേഹം എനിക്കെതിരെ യാതൊരു കാരണവുമില്ലാതെ അധിക്ഷേപം നടത്തിയെതെന്ന് വിശ്വസിക്കുന്നു. ഇവർ രണ്ട് പേരും ഒരു വ്യക്തിയല്ലെങ്കിൽ ഞാൻ എന്റെ ആരോപണങ്ങൾ പിൻവലിക്കുന്നു, അല്ലാത്ത പക്ഷം അദ്ദേഹം ഇതിനേപ്പറ്റി വിശദീകരിക്കേണ്ടതാണ്.--'''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 18:31, 21 ഓഗസ്റ്റ് 2020 (UTC)

സാധാരണയായി വിക്കിക്കു പുറത്ത് മറ്റു യൂസേഴ്സിനെതിരെ [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Harassment#Off-wiki_harassment  ഓഫ്‌വികി ഹറാസ്‌മെന്റ്] നടത്തി എന്നു തെളിഞ്ഞാൽ ഇത്തരം പ്രവർത്തികൾ ചെയുന്ന യൂസേഴ്സിനെ ആജീവനാന്ത കാലത്തെക്കു ബ്ബോക്കാറാണ് പതിവ്.
അത്തരത്തിൽ ബ്ലോക് ചെയപ്പെട്ട ഒരു [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=User:Soumyadipta.banerjee&amp;action=edit&amp;redlink=1 യൂസറും] അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രവർത്തികളും ഇതാ. [https://swarajyamag.com/topic/dbigxray 1], [https://www.opindia.com/2020/03/delhi-anti-hindu-riots-wikipedia-bias-edits-dbigxray-investigation/ 2],[https://twitter.com/Soumyadipta/status/1235098631738281984?s=20 3]. [[ഉപയോക്താവ്:Akhiljaxxn|Akhiljaxxn]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akhiljaxxn|സംവാദം]]) 18:52, 21 ഓഗസ്റ്റ് 2020 (UTC)

ഇത്രയും ദിവസമായി [[ഉ:Mangalat|Mangalat]] പ്രതികരിക്കാത്തതുകൊണ്ടും അദ്ദേഹത്തിന്റെ യൂസർ പേജിൽ

 മഹേഷ് മംഗലാട്ട്. മഹാത്മാഗാന്ധി ഗവൺമെന്റ് ആർട്‌സ് കോളേജിൽ മലയാളം പഠിപ്പിക്കുന്നു.

എന്ന് പറയുകയും ചെയ്തതുകൊണ്ട് ഈ ലേഖനം ഇദ്ദേഹം തന്നെ എഴുതിയതാണണെന്ന് അനുമാനിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട് ഓഫ് വിക്കി ഹരാസ്‍മെന്റ് പ്രകാരം നടപടിയെടുക്കണം എന്നാണ് എന്റെ അഭിപ്രായം. --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;രൺജിത്ത് സിജി &lt;/span&gt;{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:20px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]] 17:26, 30 ഓഗസ്റ്റ് 2020 (UTC)

{{ping|Kiran Gopi}}, {{ping|Akhiljaxxn}} - {{ping|Mangalat}}എന്ന ഉപയോക്താവിന് ഒരു വാണിങ്ങ് നൽകുകയും കുറച്ചുകാലത്തേക്കെങ്കിലും തടഞ്ഞുകൊണ്ട് ഒരു നടപടി സ്വീകരിക്കുന്നതിനെപ്പറ്റി എന്തുപറയുന്നു. യാതൊരു നടപടിയും കൈക്കൊള്ളാതിരുന്നാൽ ഇത്തരം പ്രവർത്തികൾ തുടരുന്നതിന് കാരണമാവുകയും അവ പൊതുവിൽ വിക്കിപീഡിയക്ക് അപകീർത്തിയായി ഭവിക്കുകയും ഇവിടെ പണിയെടുക്കുന്നതിന് എതിരായി ഒരു അന്തരീക്ഷം ഉണ്ടാവുകയും ചെയ്യും എന്നാണെനിക്ക് തോന്നുന്നത്. ഇത് നിലവിൽ വിക്കിപീഡിയയിൽ എഴുതുന്ന ആളുകളുടെ താത്പര്യത്തെയും സാരമായി ബാധിക്കുമെന്ന് വിചാരിക്കുന്നു. --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;രൺജിത്ത് സിജി &lt;/span&gt;{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:20px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]] 14:12, 12 സെപ്റ്റംബർ 2020 (UTC)
:{{ping|Ranjithsiji}} ആരോപണാ വിധേയരല്ലാത്ത ആരും പ്രതികരിച്ച് കണ്ടില്ല, മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളുടെ അഭിപ്രായത്തിനും കൂടി കാത്തിരിക്കാൻ അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു, അല്ലാത്ത പക്ഷം ഒരു ഏകപക്ഷീയമായ നടപടിയായി ഭാവിയിൽ വാഖ്യാനിക്കപ്പെട്ടേക്കാം. മുന്നറിയിപ്പും ചെറിയകാലത്തേക്ക് തടയലും വേണമെന്ന് തന്നെയാണ് അഭിപ്രായം.--'''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 16:07, 12 സെപ്റ്റംബർ 2020 (UTC)
::: ഇൻവോൾവ്ഡ് അല്ലാത്ത അഡ്മിൻസ് ആരെങ്കിലുമൊരാൾ നടപടി എടുക്കുന്നതാവും ഉചിതം എന്നു കരുതുന്നു. [[ഉപയോക്താവ്:Akhiljaxxn|Akhiljaxxn]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akhiljaxxn|സംവാദം]]) 04:19, 13 സെപ്റ്റംബർ 2020 (UTC)
*ഗൗരവതരമായ ആരോപണങ്ങൾ ഉന്നയിക്കപ്പെട്ടതിനാലും,  യാതൊരു വിശദീകരണവും നൽകാൻ തയ്യാറാകാത്തതിനാലും, നടപടിയെടുക്കാതിരിക്കുന്നത് തെറ്റിദ്ധരിക്കപ്പെട്ടേക്കാം. അതേസമയം തന്നെ, മലയാളം വിക്കിപീഡിയയുടെ തുടക്കംമുതൽത്തന്നെ  [[ഉ:Mangalat|Mangalat]]  ഇവിടെയുണ്ട് എന്നത് പരിഗണിച്ചുകൊണ്ട്,  ഒരു മുന്നറിയിപ്പ് എന്ന നിലയിൽ,  വളരെക്കുറഞ്ഞ ഒരു  കാലത്തേക്ക് എഡിറ്റിംഗ് തടയുന്നതിനെ  അനുകൂലിക്കുന്നു.  [[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;Vijayan Rajapuram &lt;/span&gt;{വിജയൻ രാജപുരം}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vijayanrajapuram|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]]  01:07, 24 സെപ്റ്റംബർ 2020 (UTC)

: വിഷയത്തിൽ ആരോപണവിധേയരല്ലാത്ത ഏതെങ്കിലും അ‍‍ഡ്മിൻമാർ ഇദ്ദേഹത്തെ തടയണമെന്ന് അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു. --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;രൺജിത്ത് സിജി &lt;/span&gt;{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:20px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]] 11:28, 1 ഒക്ടോബർ 2020 (UTC)
:::ഉപയോക്താവിനെ ആറുമാസത്തേക്ക് തടഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.[[ഉപയോക്താവ്:Akhiljaxxn|Akhiljaxxn]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akhiljaxxn|സംവാദം]]) 18:43, 8 ഒക്ടോബർ 2020 (UTC)
:::: പട്രോൾ അവകാശങ്ങളും നീക്കിയിട്ടുണ്ട്. വിശ്വാസ്യതതെളിയിക്കുമ്പോൾ തിരിച്ചുകൊടുക്കാവുന്നതാണ്. --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;രൺജിത്ത് സിജി &lt;/span&gt;{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:20px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]] 01:53, 20 ഡിസംബർ 2020 (UTC)

== വിക്കിഡാറ്റയുടെ ഒൻപതാം ജന്മദിനാഘോഷവും - വിക്കിഡാറ്റകോൺ 2021 വിക്കിഡാറ്റ സമ്മേളനവും ==
സുഹൃത്തുക്കളേ,


[[വിക്കിഡാറ്റ]] ജനകീയമാക്കുന്നതിൻറെ ഭാഗമായും കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ വിക്കിഡാറ്റയിലേക്ക് സംഭാവന ചെയ്യുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ വിക്കിമീഡിയ ഫൗണ്ടേഷന്റെ സഹായത്തോടെ കഴിഞ്ഞ ഒരു വർഷമായി നമ്മൾ വിക്കിഡാറ്റയിൽ [[d:Wikidata:WikiProject_Kerala/Events/One_million_labels|മലയാളം ലേബൽ-എ-തോൺ]] നടത്തിവരുകയാണ്. ഈ പരിപാടിയുടെ പ്രാഥമിക ലക്ഷ്യം വിക്കിഡാറ്റയുടെ ഒൻപതാം ജന്മദിനത്തിന് മുന്നോടിയായി വിക്കിഡാറ്റയിൽ 10 ലക്ഷം മലയാളം ലേബലുകൾ ചേർക്കുകയും കൂടാതെ നിലവിൽ ഉള്ളവ മെച്ചപ്പെടുത്താൻ ശ്രമിക്കുകയും ചെയ്യുക എന്നതായിരുന്നു. പരിപാടി ആരംഭിക്കുബോൾ 5 ലക്ഷത്തിൽ താഴെയായിരുന്നു മലയാളം ലേബളുകൾ ഏവരുടേയും സംഭാവനകളാൽ നിലവിൽ 24 ലക്ഷത്തിന് മുകളിലാണ്.

കൂടുതൽ ലേബലുകളുടെ ചേർക്കുന്ന 10 ഉപയോക്താകൾക്ക് ആമസോൺ/ഫ്ലിപ്കാർട് വൗച്ചറുകൾ മറ്റും സമ്മാനമായി ലഭിക്കുന്നതായിരിക്കും. കൂടാതെ 1000 ലേബലുകളുടെ കൂടുതൽ ചേർക്കുന്നവർക്കും/മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നവർക്കും സർട്ടിഫിക്കറ്റും വിക്കിഡാറ്റ സ്റ്റിക്കറുകളും ഗാഡ്ജറ്റുകളും ലഭിക്കുന്നതായിരിക്കും.

അടുത്ത മാസം ഒക്‌ടോബർ 29-ന് [[d:Wikidata:Ninth Birthday|വിക്കിഡാറ്റയുടെ ഒൻപതാം ജന്മദിനം]] ആഘോഷിക്കുകയാണ്. എല്ലാ വർഷവും വിക്കിഡാറ്റയുടെ ജന്മദിനത്തിനായി ആളുകൾ വിക്കിഡാറ്റ കമ്മ്യൂണിറ്റിക്കായി ചില സമ്മാനങ്ങൾ തയ്യാറാക്കാറുണ്ട്. ഈ ജന്മദിനത്തിന് നമ്മക്കും വിക്കിഡാറ്റക്ക് ഒരു സമ്മാനം നൽകാൻ കൂടാം. ഒരു മാസം കൂടി നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന ഈ യജ്ഞത്തിൽ പങ്കെടുക്കാൻ ഏവരുടേയും ക്ഷണിക്കുന്നു.

കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്ക് ലേബൽ-എ-തോൺ യജ്ഞത്തിന്റെ [[d:Wikidata:WikiProject_Kerala/Events/One_million_labels|ആസൂത്രണ താൾ]] സന്ദർശിക്കുയും, പരിപാടിയുടെ ഭാഗമാകാൻ [[d:Wikidata:WikiProject_Kerala/Events/One_million_labels/Participants|ഇവിടെ]] താങ്കളുടെ പേര് ചേർക്കുകയും ചെയ്‌യാം.

കൂടാതെ ഒക്ടോബർ 29-31 തീയതികളിൽ '''[[d:Wikidata:WikidataCon_2021|വിക്കിഡാറ്റകോൺ 2021]]''' എന്ന പേരിൽ ഓൺലൈനിൽ വിക്കിഡാറ്റ സമ്മേളനം നടക്കുന്നുണ്ട്. ഒക്ടോബർ 10 വരെ, താങ്കൾക്ക്‌ ഇഷ്ടമുള്ള ഒന്നോ അതിലധികമോ വിക്കിഡാറ്റ പ്രോജക്റ്റുകൾ [[d:Wikidata:WikidataCon_2021/Contribute/Community_awards|വിക്കിഡാറ്റകോൺ കമ്മ്യൂണിറ്റി അവാർഡുകൾക്കായി]] നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യാനും കഴിയും. വിക്കിഡാറ്റ കോൺഫറൻസിൽ താങ്കൾക്ക് മീറ്റ്അപ്പ്, വർക്ക്ഷോപ്പ്, അവതരണങ്ങൾ മറ്റും അവതരിപ്പിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ [[d:Wikidata:WikidataCon_2021/Program/Day_2_and_3_-_Community_tracks#Propose_a_session|ഇവിടെ]] കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ കാണാൻ സാധിക്കും. വിക്കിഡാറ്റ കമ്മ്യൂണിറ്റിക്കായി സംവദിക്കാനും വിക്കിഡാറ്റയെക്കുറിച്ച് അറിയാൻ താൽപര്യമുള്ള ആർക്കും പരിപാടിയിൽ പങ്കെടുക്കാം. ഈ സമ്മേളനത്തിൽ പങ്കെടുക്കുന്നതിനായി [https://pretix.eu/WDCon21/WDCon21 ഈ ലിങ്കിൽ] മുൻകൂട്ടി റെജിസ്റ്റർ ചെയ്യുക.

--[[User:Gnoeee|&lt;span style=&quot;color:#990000&quot;&gt;❙❚❚&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#339966&quot;&gt;❙❙&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#000&quot;&gt; ജിനോയ് &lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#006699&quot;&gt;❚❙❚&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#339966&quot;&gt;❙❙&lt;/span&gt;]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 14:08, 26 സെപ്റ്റംബർ 2021 (UTC)
== കാഫിർ ==
[[കാഫിർ]] പേജ് പൂർണ്ണമായും ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയയിൽ നിന്ന് പകർത്തി വിവർത്തനം ചെയ്യേണ്ടതുണ്ട് - ഇപ്പോൾ, എല്ലാം പകർത്തിയിട്ടില്ല. ആരെങ്കിലും ദയവായി അത് ചെയ്യുക.-[[ഉപയോക്താവ്:BitaKarate1|BitaKarate1]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:BitaKarate1|സംവാദം]]) 20:59, 20 മേയ് 2022 (UTC)

== മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ 80000 ലേഖനങ്ങൾ എന്ന നാഴികക്കല്ല്‌ ==

ഞാൻ ഇത് എഴുതുമ്പോൾ മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ 79,995 ലേഖനങ്ങൾ ഉണ്ട്. ഇപ്പോൾ ഇന്ത്യൻ സമയം 14:04. (നവംബർ 23, 2022). മിക്കവാറും ഇന്ന് തന്നെ ലേഖനങ്ങളുടെ എണ്ണം  80000 കടക്കും. അത് മലയാളം വിക്കിപീഡിയയുടെ ഒരു പ്രധാന നാഴികക്കല്ലല്ലേ? വല്ല ആഘോഷങ്ങളോ സ്പെഷ്യൽ താരകങ്ങളോ മറ്റോ ആരെങ്കിലും പ്ലാൻ ചെയ്യുന്നുണ്ടോ? എന്തായാലും എല്ലാവർക്കും എൻ്റെ മുൻകൂർ ആശംസകൾ. ഏതാണ്ട് 17 ഓളം വർഷങ്ങളായി മലയാളം വിക്കിപീഡിയയുടെ വളർച്ച അടുത്തും അകലെയും നിന്നു കണ്ട ഒരാളെന്ന നിലയ്ക്ക് എനിക്ക് ഒരുപാട് സന്തോഷമുണ്ട്.  
ഒരുപാടുപേരെ ഓർക്കുന്നു. പലരെയും മിസ്സ് ചെയ്യുന്നു. എല്ലാവരും തിരിച്ച് വരട്ടെ. എത്രയും പെട്ടന്ന് ഒരു ലക്ഷം ലേഖനങ്ങൾ എന്ന നാഴികക്കല്ല് മലയാളം വിക്കിപീഡിയ കടക്കട്ടെ. വീണ്ടും എല്ലാവർക്കും ആശംസകളും നന്ദിയും രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. സ്നേഹപൂർവ്വം
[[ഉപയോക്താവ്:Kalesh|Kalesh]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kalesh|സംവാദം]]) 08:43, 23 നവംബർ 2022 (UTC)

Update:  മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ 80000 ലേഖനങ്ങൾ കഴിഞ്ഞു. 
[[ഉപയോക്താവ്:Kalesh|Kalesh]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kalesh|സംവാദം]]) 11:32, 23 നവംബർ 2022 (UTC)

== വിക്കിമീഡിയ മൂവ് മെൻറ് ചാർട്ടർ ചർച്ച ==

പ്രിയപ്പെട്ടവരേ...
വിക്കിമീഡിയ മൂവ് മെൻറ് ചാർട്ടർ സംബന്ധിച്ച് താങ്കൾ നേരത്തെ അറിഞ്ഞിരിക്കുമല്ലോ.വിക്കിമീഡിയയുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ എങ്ങിനെയെല്ലാം ആകണമെന്നാണ് താങ്കൾ കരുതുന്നത് എന്നത് സംബന്ധിച്ച സുപ്രധാനമായ ആലോചനയും ചർച്ചയും നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. ഇതിൻറെ ഭാഗമായി കഴിഞ്ഞ നാലിന് (2022 ഡിസംബർ 4ന് ) മലയാളം വിക്കിമീഡിയ പ്രവർത്തകരുടെ ഒരു ഓൺലൈൻ യോഗം നടന്നിരുന്നു.
പ്രസ്തുത യോഗത്തിൽ പങ്കെടുക്കാൻ സാധിക്കാത്തവർക്കും വിക്കിമീഡിയ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ താൽപ്പര്യമുള്ള മറ്റുള്ളവർക്കെല്ലാം പങ്കെടുക്കാൻ സാധിക്കുന്ന തരത്തിൽ ഒരു സംഗമം ഈ മാസം 16ന് നടത്താൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്നു. ഈ പരിപാടി നടത്തുന്നത് സംബന്ധിച്ച താങ്കളുടെ അഭിപ്രായം അറിയിക്കുമല്ലോ..
[[ഉപയോക്താവ്:Akbarali|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;അക്ബറലി&lt;/span&gt;{Akbarali}]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akbarali|സംവാദം]]) 	 03:39, 10 ഡിസംബർ 2022 (UTC)

== Vote for your favourite Wikimedia sound logo ==

''{{int:Please-translate}}''

''We are really sorry for posting in English''
[[പ്രമാണം:Sound_Logo_Cover_Image_-_Linkedin.png|നടുവിൽ|800x800ബിന്ദു]]
Voting in the Wikimedia sound logo contest [[c:Commons:Sound_Logo_Vote|'''has started''']]. From December 6 to 19, 2022, please play a part and help chose the sound that will identify Wikimedia content on audio devices. [[wmfblog:2022/12/06/vote-for-the-sound-of-all-human-knowledge/|Learn more on Diff]].

The sound logo team is grateful to everyone who participated in this global contest. We received 3,235 submissions from 2,094 participants in 135 countries. We are incredibly grateful to the team of [[wmfblog:2022/10/31/screening-3235-sound-submissions/|volunteer screeners]] and the [https://meta.wikimedia.org/wiki/Communications/Sound_Logo/Contest_proposal#How_will_the_final_selection_happen? selection committee] who, among others, helped bring us to where we are today. It is now up to Wikimedia to choose the Sound Of All Human Knowledge.

Best wishes, [[ഉപയോക്താവ്:Arupako-WMF|Arupako-WMF]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Arupako-WMF|സംവാദം]]) 10:52, 17 ഡിസംബർ 2022 (UTC)

== ഫ്രീഡം ഫെസ്റ്റ് 2023 : വിക്കി സംഗമോത്സവം ==

കേരള സർക്കാർ സംഘടിപ്പിക്കുന്ന ഫ്രീഡം ഫെസ്റ്റ് 2023 ആഗസ്റ്റ് പന്ത്രണ്ട് മുതൽ പതിനഞ്ച് വരെ തിരുവനന്തപുരത്ത് നടക്കും. ഇതിന്റെ ഭാഗമായി തിരുവനന്തപുരം ടഗോർ തീയേറ്ററിൽ ഓഗസ്റ്റ് പതിമൂന്നിന് വിക്കിസംഗമോത്സവവും അനുബന്ധ പരിപാടികളും നടത്തും. ടാഗോർ തിയേറ്ററിൽ രാവിലെ 10 മുതൽ വൈകിട്ട് 5 വരെ നടക്കുന്ന വിക്കിസംഗമോത്സവത്തിൽ പങ്കെടുക്കാൻ താങ്കളെ ക്ഷണിക്കുന്നു. തുടർന്നുള്ള ദിവസങ്ങളിലും നടക്കുന്ന ഫ്രീഡം ഫെസ്റ്റിലും താങ്കൾക്ക് പങ്കെടുക്കാവുന്നതാണ്. പദ്ധതി താൾ [[വിക്കിപീഡിയ:ഫ്രീഡം ഫെസ്റ്റ് 2023|ഇവിടെ കാണാം]] [[ഉപയോക്താവ്:Akbarali|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;അക്ബറലി&lt;/span&gt;{Akbarali}]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akbarali|സംവാദം]]) 	 17:30, 31 ജൂലൈ 2023 (UTC)

== വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള പ്രതിമാസ യോഗം | സെപ്റ്റംബർ 2023 ==

സുഹൃത്തുക്കളേ,

വിവിധ വിക്കിമീഡിയ പ്രോജക്ടുകളിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന വിക്കിമീഡിയക്കാരുടെ കൂട്ടായിമയായ വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള യൂസർഗ്രൂപ്പിൻ്റെ ആഭിമുഖ്യത്തിൽ ഈ വരുന്ന ശനിയാഴ്ച ഒരു ഓൺലൈൻ പ്രതിമാസ യോഗം നടത്തുന്നു. 

*തീയതി: 9 സെപ്റ്റംബർ 2023
* സമയം: വൈകുനേരം 08:15 മുതൽ 09:15 വരെ

നിലയിലെ യൂസർഗ്രൂപ്പിൻ്റെ അംഗങ്ങളും യൂസർഗ്രൂപ്പിൻ്റെ ഭാഗമാവാൻ താല്പര്യമുള്ളവരെയും പ്രസ്തുത യോഗത്തിലേക്ക് സ്നേഹത്തോടെ ക്ഷണിക്കുന്നു.

എല്ലാവരും പങ്കെടുക്കുമല്ലോ. 

കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്കും താങ്കളുടെ പേര് രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുന്നതിനും [[:m:Event:Wikimedians_of_Kerala/Monthly_Meetup/September_2023|മെറ്റാ വിക്കി]] സന്ദർശിക്കുക.[1]

[1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Event:Wikimedians_of_Kerala/Monthly_Meetup/September_2023

സസ്നേഹം.-[[User:Gnoeee|&lt;span style=&quot;color:#990000&quot;&gt;❙❚❚&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#339966&quot;&gt;❙❙&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#000&quot;&gt; ജിനോയ് &lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#006699&quot;&gt;❚❙❚&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#339966&quot;&gt;❙❙&lt;/span&gt;]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 15:09, 8 സെപ്റ്റംബർ 2023 (UTC)

== മലയാളം വിക്കിപീഡിയ ഇരുപത്തൊന്നാം വാർഷികം ==

മലയാളം വിക്കിപീഡിയയുടെ [[വിക്കിപീഡിയ:മലയാളം വിക്കിപീഡിയ ഇരുപത്തൊന്നാം വാർഷികം|ഇരുപത്തൊന്നാം ജന്മദിനാഘോഷം 2023]] ഡിസംബർ 23 ന് തൃശ്ശൂർ സെന്റ്.തോമസ്സ് കോളേജിൽ വച്ച് വിക്കികോൺഫറൻസ് കേരള 2023 ന്റെ ഭാഗമായി സംഘടിപ്പിക്കുകയാണ്. മലയാളം വിക്കിപീഡിയയുടെയും അനുബന്ധപദ്ധതികളുടേയും പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ അവലോകനവും പിറന്നാളാഘോഷവുമാണ് പ്രധാന അജണ്ട. കൂടാതെ സ്വതന്ത്രസോഫ്റ്റ്വയർ, മലയാളം കമ്പ്യൂട്ടിങ്ങ്, ഓപ്പൺ ഡാറ്റ, ഓപ്പൺസ്ട്രീറ്റ്മാപ്പ് തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ വിക്കിപീഡിയയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടുള്ള പ്രൊജക്റ്റുകളുടെ അവതരണങ്ങളുമുണ്ടാകും. ഏവരേയും പ്രസ്ഥുത പരിപാടിയിലേക്ക് സ്വാഗതം ചെയ്യുന്നു.--[[ഉപയോക്താവ്:Manojk|Manoj Karingamadathil]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Manojk|Talk]]) 17:43, 13 ഡിസംബർ 2023 (UTC)

:ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഒരു സൈറ്റ് നോട്ടീസ് ഇടുന്നതാണ്. [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;രൺജിത്ത് സിജി &lt;/span&gt;{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:20px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]] 16:05, 19 ഡിസംബർ 2023 (UTC)

== Survey about Wikifunctions: we need your input! ==
{{int:please-translate}}!

Hello all! I’m Luca/Sannita, Community Relations Specialist for [[:f:|Wikifunctions]], the newest Wikimedia project.

We are currently conducting user research to improve Wikifunctions, and we need your input! You do not need experience with Wikifunctions to participate.

Participation takes the form of an interview, conducted online, '''in English''', using Google Meet, for a duration of about 75 minutes.

To join this study, please fill out '''[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScBACHQEKxXmyPOPKenscb4iJ_BpSRIwGqxBVDTSVVZQCJ87g/viewform this short form]''' as soon as possible. ([[:foundation:Generic_screener_survey_privacy_statement_for_design_research|privacy policy for the survey]]).

Interviews will start on March 14th, 2024. We are pleased to offer a thank you gift to those who complete the interview. More details about the project will be provided in a follow-up email to those who qualify for this study.

Let me know if there are questions or clarifications needed. Hope you will take part to the study! [[ഉപയോക്താവ്:Sannita (WMF)|Sannita (WMF)]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Sannita (WMF)|സംവാദം]]) 15:06, 11 മാർച്ച് 2024 (UTC)

== Wikimedians of Kerala - February 2024 Newsletter ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;&quot;&gt;
&lt;small&gt;This is Wikimedians of Kerala UG's first newsletter.&lt;/small&gt;
&lt;br&gt;
[[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]&lt;/div&gt;

;User group news
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* On 17th February 2024, we had our second user group meeting held online at Google Meet platform this year.
** Shared updates about the ongoing [[:m:Wikimedians of Kerala/Projects/Book Digitization|Book Digitization]] by [[User:Tonynirappathu]].
** Discussed about the [[:m:Tamil-Malayalam Community Collaboration|Tamil-Malayalam Community Collaboration]] plans and invited members to join the initiate.
** Discussed the technical issues in the Malayalam Wikipedia and shared updates about the ''Wikimedians of Kerala technical group'' ([[:m:Event:Wikimedians_of_Kerala/Monthly_Meetup_/January_2024|Read more at...]])
* On-going events &amp; activities
** [[:m:Astrophotography_Campaign_2024|Astrophotography Campaign 2024]]
** [[:m:Wikimedians of Kerala/Projects/Book Digitization|Book Digitization]]
&lt;/div&gt;

;Other news
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* Shared updates about [[:ml:വിക്കിപീഡിയ:ഫെമിനിസം_ആന്റ്_ഫോക്ലോർ_2024|Feminism and Folklore 2024]] - Ongoing edit-a-thon in Malayalam Wikipedia
&lt;/div&gt;
&lt;hr&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
'''Upcoming meeting: 30th Mar 2024 - [[:m:Event:Wikimedians_of_Kerala/Monthly_Meetup/March_2024|Register for the event]]'''
&lt;hr&gt;
This message was sent with [[m:Special:MyLanguage/Global_message_delivery|Global message delivery]] by [[m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[m:User_talk:Gnoeee|talk]]) 17:30, 28 മാർച്ച് 2024 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]]
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&amp;oldid=26496337 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Wikimedians of Kerala - March 2024 Newsletter ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;&quot;&gt;
&lt;small&gt;This is Wikimedians of Kerala UG's third newsletter.&lt;/small&gt;
&lt;br&gt;
[[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]&lt;/div&gt;

;User group news
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* On 30th March 2024, we had our third user group monthly meeting held online at User Group's Telegram platform.
** Shared updates about the ongoing user group activities and plans for organising some Wiki campaigns.
** Discussed about [[:c:Wiki Loves Earth 2024|Wiki loves Earth]] campaign and usergroup's interest in organising it in India level.
** Discussed about WikiFunctions and members shared updates about their views. ([[:m:Event:Wikimedians_of_Kerala/Monthly_Meetup_/March_2024|Read more at...]])

'''Eevents &amp; activities'''
* On-going events &amp; activities supported by User Group
** [[:ml:WP:IGE2024|Indian general election edit-a-thon 2024]] has been started on April 15th to create and updated articles in Malayalam Wikipedia related to the Lok Sabha election.
** [[:m:Astrophotography_Campaign_2024|Astrophotography Campaign 2024]]
** [[:m:Wikimedians of Kerala/Projects/Book Digitization|Book Digitization]]
&lt;/div&gt;

;Other news
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* User group is planning to participate in [[:m:Software Collaboration for Wikidata/Open Call|Software Collaboration for Wikidata]]
&lt;/div&gt;
&lt;hr&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
'''Upcoming meeting: 27th Arp 2024 - [[:m:Event:Wikimedians_of_Kerala/Monthly_Meetup/April_2024|Register for the event]]'''
&lt;hr&gt;
This message was sent with [[m:Special:MyLanguage/Global_message_delivery|Global message delivery]] by [[m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[m:User_talk:Gnoeee|talk]]) 06:18, 21 ഏപ്രിൽ 2024 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]]
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&amp;oldid=26496337 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Wikimedia Technology Summit (WTS) 2024 - Scholarships ==
''Note:Apologies for cross-posting and sending in English.'' &lt;br&gt;
[[metawiki:3rd_Wikimedia_Technology_Summit_(WTS_2024)|Wikimedia Technology Summit (WTS) 2024]] is focused on using technology to enhance inclusivity across Wikipedia and its associated projects. We aim to explore strategies for engaging underrepresented communities and languages while also strengthening the technical foundation. By fostering collaboration between developers, users, and researchers, we can unite our efforts to create, innovate, and advance the technology that drives open knowledge. &lt;br&gt;

We invite community members residing in India who are interested in attending WTS 2024 in person to apply for scholarships by July 10, 2024. The summit will be held at IIIT Hyderabad, India, in October 2024. &lt;br&gt; To apply, please fill out the application form by clicking [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeoO22CuLXrNzL10rJ2guQsxuVtgJAP82EUYuZyBI46nPAHWw/viewform this link]]. &lt;br&gt; On behalf of the WTS 2024 Scholarship Committee :  [[ഉപയോക്താവ്:Kasyap|Kasyap]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kasyap|സംവാദം]]) 08:19, 11 ജൂൺ 2024 (UTC)

== Wikimedians of Kerala - April-May 2024 Newsletter ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;&quot;&gt;
&lt;small&gt;This is Wikimedians of Kerala UG's fourth newsletter.&lt;/small&gt;
&lt;br&gt;
[[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]&lt;/div&gt;

;User group news
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* On 27th April, we had our monthly meeting held online at Jitsi platform.
** Shared updates about the ongoing user group activities and plans for organising some Wiki edit-a-thons and hack-a-thons.
** Discussed about recent happenings in Malayalam Wikipedia.([[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/April 2024|'' Read more at...'']])
* On 25th May, we had our monthly meeting held online at Jitsi platform.
** Discussed about India election 2024 edit-a-thon running in Malayalam Wikipedia.
** Discussed about technical training for editors in Malayalam Wikipedia.
** Discussed about Indic Media Wiki Developers user group [[:m:Wikimedia Hackathon Kochi - 2024|Hackathon]] happened at Tinkerspace, Kalamassery.([[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/May 2024|'' Read more at...'']])

'''Events &amp; activities'''
* On-going events &amp; activities supported by User Group
**[[:ml:WP:IGE2024|Indian general election edit-a-thon 2024]] has been started on April 15th to create and updated articles in Malayalam Wikipedia related to the Lok Sabha election.
**[[:m:Astrophotography_Campaign_2024|Astrophotography Campaign 2024]]
**[[:m:Wikimedians of Kerala/Projects/Book Digitization|Book Digitization]]
&lt;/div&gt;

;Other news
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* User group has proposed an application to participate in [[:m:Software Collaboration for Wikidata/Open Call|Software Collaboration for Wikidata]]
&lt;/div&gt;
&lt;hr&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
'''Upcoming meeting: 15th June 2024 - [[:m:Event:Wikimedians_of_Kerala/Monthly_Meetup/June_2024|Register for the event]]'''
&lt;hr&gt;
This message was sent with [[m:Special:MyLanguage/Global_message_delivery|Global message delivery]] by [[m:User:Rajithsiji|Rajithsiji]] &amp; [[m:User:Gnoeee|Gnoeee]] on 13:26, 14 ജൂൺ 2024 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]]
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&amp;oldid=26940905 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== വിക്കി സാങ്കേതിക പരിശീലനം 2024 ==

ചെന്നൈയിൽ ജൂൺ മാസം 22-23 തീയതിയിൽ സിഐഎസ്-എ2കെ നടത്തിയ '''വിക്കി സാങ്കേതിക പരിശീലനം 2024''' എന്ന വിക്കി പരിശീലന പരിപാടിയിൽ അവരുടെ ക്ഷണം സ്വീകരിച്ചു പരിശീലകനായി പോയിയിരുന്നു. രണ്ടാം ദിവസം രാവിലെ 3 മണിക്കൂർ വിക്കിയിൽ സംഭാവന ചെയ്യാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന പെറ്റ്സ്കാൻ, ക്വിക്ക്സ്റ്റേറ്റ്മെന്റ് എന്ന ടൂളുകളും, വിക്കി പ്രചാരണപ്രവർത്തകൻ നടത്തുന്ന ഔട്ട്റീച് ഡാഷ്‌ബോർഡ്, ഇവൻ്റ് രജിസ്ട്രേഷൻ ടൂളുകൾ എങ്ങനെ ഉപയോഗിക്കാം എന്നതിനെക്കുറിച്ചും ഞാൻ പരിശീലനം നൽകി. അന്നേ ദിവസം ഉച്ചതിരിഞ്ഞ് 2 മണിക്കൂർ ഓപ്പൺറിഫൈൻ എന്ന ടൂളിനെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രാഥമിക പരിശീലനം നൽകി. കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്ക് [[:m:CIS-A2K/Events/Wiki Technical Training 2024|വിക്കി സാങ്കേതിക പരിശീലനം 2024]] എന്ന താൾ സന്ദർശിക്കുക.- [[User:Gnoeee|&lt;span style=&quot;color:#990000&quot;&gt;❙❚❚&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#339966&quot;&gt;❙❙&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#000&quot;&gt; ജിനോയ് &lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#006699&quot;&gt;❚❙❚&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#339966&quot;&gt;❙❙&lt;/span&gt;]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 14:53, 6 ജൂലൈ 2024 (UTC)

== Wikimedians of Kerala - June 2024 Newsletter ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;&quot;&gt;
&lt;small&gt;This is Wikimedians of Kerala UG's fifth newsletter.&lt;/small&gt;
&lt;br&gt;
[[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]&lt;/div&gt;

;User group news
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* On 15th June 2024, we had our user group monthly meeting held online at Jitsi platform.
** Shared updates about the MC final draft version and voting procedure. Suggested open voting in meta to select the offical voter of the Wikimedians of Kerala UG.
** Shared updates about Technical Consultations 2024 program by Indic MediaWiki Developers UG and discussed how community members can get involved.
** Shared updates about the [[:m:Grants:Programs/Wikimedia Community Fund/Rapid Fund/Wiki loves Onam (ID: 22670765)|Wiki Loves Onam Rapid grant]] by User:Gnoeee and discussed the focus of the event with the members. ([[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/June 2024|Read more at...]])
* On 29th June 2024, we had a special meeting held online at Jitsi platform to discuss with the UG members and Malayalam community about the MC voting.
** User:Ranjithsiji was selected as official voter of UG after open voting in meta and asked the community about the feedback before voting.
** Discussed about Movement Charter and members shared updates about their views. UG members invloved in translating the MC page to Malayalam. ([[:m:Event:Wikimedians of Kerala/MC discussion June 2024|Read more at...]])

'''Events &amp; activities'''
* Past events &amp; activities supported by User Group
** [[:ml:WP:IGE2024|Indian general election edit-a-thon 2024]] has been ended on June 15th and nearly [https://editathonstat.toolforge.org/ige24/index.php 87 articles] has been created/updated.
* On-going events &amp; activities supported by User Group
** [[:c:Commons:Astrophotography_Campaign_2024|Astrophotography Campaign 2024]]
** [[:m:Wikimedians of Kerala/Projects/Book Digitization|Book Digitization]]
&lt;/div&gt;

&lt;hr&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
'''Upcoming meeting: 20th July 2024 - [[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/July 2024|Register for the event]]'''
&lt;hr&gt;
This message was sent with [[m:Special:MyLanguage/Global_message_delivery|Global message delivery]] by [[m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[m:User_talk:Gnoeee|talk]]) on 08:41, 16 ജൂലൈ 2024 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]]
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&amp;oldid=26958227 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;
==വിക്കിമാനിയ 2024==
കേരളത്തിൽ നിന്ന് വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള യൂസർഗ്രൂപ്പിനെ പ്രതിനിധീകരിച്ച് ഞാനും ജിനോയിയും വിക്കിമാനിയ 2024ൽ പങ്കെടുക്കുന്ന വിവരം സന്തോഷപൂർവ്വം അറിയിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള യൂസർഗ്രൂപ്പിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ വിശദീകരിക്കുന്ന [[:commons:File:Wikimedians of Kerala User Group poster for Wikimania 2024.pdf|പോസ്റ്റർ പ്രദർശനവും]] നടത്താനായി അനുമതി ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. കൂടാതെ സ്ക്കൂൾവിക്കിയെ സംബന്ധിച്ച് ഒരു അവതരണവും നടത്താനുള്ള അനുമതി ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;രൺജിത്ത് സിജി &lt;/span&gt;{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:20px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]] 04:42, 3 ഓഗസ്റ്റ് 2024 (UTC)

== Wikimedians of Kerala - July 2024 Newsletter ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;&quot;&gt;
&lt;small&gt;This is Wikimedians of Kerala UG's sixth newsletter.&lt;/small&gt;
&lt;br&gt;
[[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]&lt;/div&gt;

;User group news
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* On 20th July 2024, we had our user group monthly meeting held online at Jitsi platform.
** User:Akhilan presented the idea about photo documentation that aims to document a village and a photo scavenger hunt. The more details about it can been seen at [[:m:Wikimedians of Kerala/Projects/Village Documentation - Thalavoor|Village Documentation - Thalavoor]] and [[:m:Wikimedians of Kerala/Projects/Wikipedia Takes Kollam|Wikipedia Takes Kollam]] pages.
** User:Gnoeee shared updates about the [[:m:Grants:Programs/Wikimedia Community Fund/Rapid Fund/Wiki loves Onam (ID: 22670765)|''Wiki Loves Onam'']] grant proposal which got approved for in FY 2023-24 (Round 6) that aims to document videos and photos in Wikimedia platforms. Planning to share more updates in the month of August.
** Discussed about the user groups upcoming months plan. User:Ranjithsiji and User:Manojk shared plans for submitting grant proposals for organising some events in upcoming months. 
** Community members User:Irvin calicut, User:Akhilan, User:Tonynirappathu was elected for auditing the grants involving the user group.([https://etherpad.wikimedia.org/p/IN-KL_Meetup_July_2024 read more at...])

'''Events &amp; activities'''
* On-going events &amp; activities supported by User Group
** [[:c:Commons:Astrophotography_Campaign_2024|Astrophotography Campaign 2024]]
** [[:m:Wikimedians of Kerala/Projects/Book Digitization|Book Digitization]]
&lt;/div&gt;

;Other news
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* User group members User:Gnoeee and User:Ranjithsiji will be travelling to Wikimania this year from Kerala and User:Mujeebcpy will be joining from Austria.
&lt;/div&gt;

&lt;hr&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
'''Upcoming meeting: 17th Aug 2024 - [[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/August 2024|Register for the event]]'''
&lt;hr&gt;
This message was sent with [[m:Special:MyLanguage/Global_message_delivery|Global message delivery]] by [[m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[m:User_talk:Gnoeee|talk]]) on 14:49, 3 ഓഗസ്റ്റ് 2024 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]]
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&amp;oldid=27190605 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Wikimedians of Kerala - August 2024 Newsletter ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;&quot;&gt;
&lt;small&gt;This is Wikimedians of Kerala UG's sixth newsletter.&lt;/small&gt;
&lt;br&gt;
[[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]&lt;/div&gt;

;User group news
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* On 17th August 2024, we had our user group monthly meeting held online at Jitsi platform.
** User:Gnoeee and User:Ranjithsiji shared their experience in attending Wikimania 2024 at Katowice, Poland from Kerala. The other known Malayali Wikimedians attended this years Wikimania in-person are User:Mujeebcpy, User:Jsamwrites and User:Leaderboard
** User:Ranjithsiji presented a talk on Schoolwiki project and presented the poster describing activities of Wikimedians of Kerala UG. User:Gnoeee presented the poster describing the activities of OpenDataKerala community.
** User:Ranjithsiji and User:Mujeebcpy worked on a tool named 'Vcutcli' to create small videos by cutting a large video using starting and ending timestamps during Wikimania.
** User:Gnoeee shared updates about the [[:m:Wiki loves Onam 2024|Wiki Loves Onam 2024 campaign]]. The photography campaign in Wikimedia Commons and Edit-a-thon in Malayalam Wikipedia was discussed.
** Discussed about organising Wikidata Birthday celebration and Wikimedians of Kerala Annual Meetup this year.
** Discussed about the IndiaFOSS 2024 event at Bangalore and two representatives of User-group was planned to attend the event.
** Community members are encouraged to apply for Train the Trainer (TTT) 2024, which will be held in Odisha.
** Community members User:Gnoeee, User:Irshadpp, User:Manojk and User:Ranjithsiji shared their selection to participate in the Wiki Technology Summit taking place on 4th and 5th Oct at Hyderabad. ([[:m:Wikimedians of Kerala/Newsletter/August 2024|Read more...]])

'''Events &amp; activities'''
* On-going events &amp; activities supported by User Group
** [[:c:Commons:Astrophotography_Campaign_2024|Astrophotography Campaign 2024]]
** [[:m:Wikimedians of Kerala/Projects/Book Digitization|Book Digitization]]
** [[:c:Commons:Wiki Loves Onam 2024|Wiki Loves Onam 2024]] - the photography campaign at Wikimedia Commons
** [[:ml:WP:വിക്കി ഓണത്തെ സ്നേഹിക്കുന്നു 2024|Wiki Loves Onam 2024]] - Edit-a-thon at Malayalam Wikipedia
&lt;/div&gt;

&lt;hr&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
'''Upcoming meeting: 21st September 2024 - [[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/September 2024|Register for the event]]'''
&lt;hr&gt;
This message was sent with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) by [[m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[m:User_talk:Gnoeee|talk]]) on 12:34, 19 സെപ്റ്റംബർ 2024 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]]
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&amp;oldid=27485031 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Wikimedians of Kerala - September 2024 Newsletter ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;&quot;&gt;
&lt;small&gt;This is Wikimedians of Kerala UG's eighth newsletter.&lt;/small&gt;
&lt;br&gt;
[[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]&lt;/div&gt;

;User group news
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* On 21st Sept 2024, we had our user group monthly meeting held online at Jitsi platform.
** User:Gnoeee started the meetup welcoming everyone and shared the agenta for this months meetup  as listed in the event page.
** User:Ranjithsiji shared the UG's grant proposal details and the plans for upcoming months.
** User:Ranjithsiji shared his experience in attending IndiaFOSS along with Naveen Francis. Both of them represented the reperentative of Wikimedians of Kerala UG at IndiaFOSS. User:Gnooee's workshop on OpenRefine has been accepted for IndiaFOSS, but due to his absence for personal reasons the workshop was taken by User:Ranjithsiji and Ayushi, an Outreachy intern who has worked with the OpenRefine team.
** User:Gnoeee has been reminded about the last date to submit the Technical Consultations form that was shared in the Village pump, mailing list and other social media platforms.
** User:Gnoeee shared updates about the [[:m:Wiki loves Onam 2024|Wiki Loves Onam 2024 campaign]].
** Discussed about organising Wikidata Birthday celebration and Wikimedians of Kerala Annual Meetup this year.
** User:Ranjithsiji shared an update about the online workshop 'Introduction to Wikipedia' he did for SFLC Delhi.
** The Sacharam project idea was discussed. Participants mentioned it would  good to discuss with the person who proposed it in the next meeting.
** User:Tonynirappathu shared update about his Book Digitization work.
** Shared the discussion that is going on about the planned WCI 2025
([[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/September 2024|Read more at...]])

'''Events &amp; activities'''
* On-going events &amp; activities supported by User Group
** [[:c:Commons:Astrophotography_Campaign_2024|Astrophotography Campaign 2024]]
** [[:m:Wikimedians of Kerala/Projects/Book Digitization|Book Digitization]]
&lt;/div&gt;

&lt;hr&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
'''Upcoming meeting: 12th October 2024 - [[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/October 2024|Register for the event]]'''
&lt;hr&gt;
&lt;hr&gt;
This message was sent with [[m:Special:MyLanguage/Global_message_delivery|Global message delivery]] by [[m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[m:User_talk:Gnoeee|talk]]) on 18:37, 8 ഒക്ടോബർ 2024 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]]
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&amp;oldid=27485031 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള യൂസർഗ്രൂപ്പിൻ്റെ വാർഷിക പ്രവർത്തന റിപ്പോർട്ട് ==
സുഹൃത്തുക്കളേ, 

വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള യൂസർഗ്രൂപ്പിൻ്റെ വാർഷിക റിപ്പോർട്ട് (ഒക്‌ടോബർ 2023 മുതൽ സെപ്തംബർ 2024 വരെ), വിക്കിമീഡിയ ഫൗണ്ടേഷന് സമർപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള സമയമായിരുക്കുകയാണ്. 23-24 വാർഷിക പ്രവർത്തന റിപ്പോർട്ടിൽ വിവരങ്ങൾ സമാഹരിക്കാനുള്ള സമയമാണിത്. യൂസർഗ്രൂപ്പിൻ്റെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ അവലോകനം ചെയ്യുന്നതിനും ഫൗണ്ടേഷനുമായുള്ള കരാർ പുതുക്കുന്നതിനും ഈ റിപ്പോർട്ട് നിർണായകമാണ്. ഈ കാലയളവിൽ വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള യൂസർ ഗ്രൂപ്പിൻ്റെ ഭാഗമായി നമ്മൾ ഏറ്റെടുത്ത നടത്തിയ പരിപാടികളും, പ്രവർത്തനങ്ങളും പങ്കിടാൻ എല്ലാ അംഗങ്ങളോടും ഞങ്ങൾ വിനീതമായി അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയ പ്രസ്ഥാനത്തിൽ നമ്മളുടെ കൂട്ടായ പരിശ്രമങ്ങളും പ്രവർത്തനങ്ങളും പ്രദർശിപ്പിക്കുന്നതിന് ഈ റിപ്പോർട്ട് നമ്മുക്ക് ഉപയോഗിക്കാൻ സാധിക്കും. വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള യൂസർഗ്രൂപ്പിന്റെ ഭാഗമായി നിങ്ങൾ സംഘടിപ്പിച്ച വിക്കിമീഡിയ ശിൽപശാലകൾ, മറ്റ് പ്രസക്തമായ നേട്ടങ്ങൾ, മറ്റ് കമ്മ്യൂണിറ്റി സഹകരണങ്ങൾ എന്നിവ ഉൾപ്പെടെ യൂസർഗ്രൂപ്പിൻ്റെ വാർഷിക റിപ്പോർട്ട് ചേർക്കാവുന്നതാണ്. വിക്കിമീഡിയ അഫിലിയേറ്റ്സ് ഡാറ്റാ പോർട്ടൽ വഴി ഇംഗ്ലീഷിൽ സമർപ്പിക്കേണ്ട ഒരു ഏകീകൃത റിപ്പോർട്ടായി ഈ വിവരങ്ങൾ സമാഹരിക്കുന്നു. നിങ്ങൾ വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള ഉപയോക്തൃ ഗ്രൂപ്പിലെ അംഗമാണെങ്കിൽ ദയവായി നിങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ / സംരംഭങ്ങൾ / നേട്ടങ്ങൾ തുടങ്ങിയവയുടെ ഒരു ഹ്രസ്വ സംഗ്രഹം താഴെ ഒക്ടോബർ 20ന് മുൻപ് നൽകുക. നിങ്ങളുടെ തുടർച്ചയായ സംഭാവനകൾക്കും പിന്തുണയ്ക്കും നന്ദി.

റിപ്പോർട്ട് ലിങ്ക്:- [[:m:Wikimedians of Kerala/Annual Report 2023-24|Wikimedians of Kerala/Annual Report 2023-24]]
 
വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള യൂസർഗ്രൂപ്പിന് വേണ്ടി&lt;/br&gt;
-[[User:Gnoeee|&lt;span style=&quot;color:#990000&quot;&gt;❙❚❚&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#339966&quot;&gt;❙❙&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#000&quot;&gt; ജിനോയ് &lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#006699&quot;&gt;❚❙❚&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#339966&quot;&gt;❙❙&lt;/span&gt;]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 15:40, 18 ഒക്ടോബർ 2024 (UTC)

==വിക്കിഡാറ്റ ജന്മദിനാഘോഷം 2024==

വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള യൂസർഗ്രൂപ്പും ഓപ്പൺസ്ട്രീറ്റ് മാപ്പ് കേരളയും ചേർന്ന് വിക്കിഡാറ്റ ജന്മദിനാഘോഷം സംഘടിപ്പിക്കുന്നു. സ്റ്റേറ്റ് ഓഫ് ദ മാപ്പ് കേരള 2024 പരിപാടിയുടെ അനുബന്ധമായാണ് ഈ പരിപാടി സംഘടിപ്പിക്കുന്നത്. കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്ക് [[:meta:Wikimedians of Kerala/Events/Wikidata workshop and birthday celebration at Wayanad|മെറ്റാ താൾ സന്ദർശിക്കുക]]. --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;രൺജിത്ത് സിജി &lt;/span&gt;{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:20px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]] 06:19, 2 നവംബർ 2024 (UTC)

== [[:meta:WikiConference India 2025|വിക്കി കോൺഫറൻസ് ഇന്ത്യ 2025]] ==
സുഹൃത്തുക്കളേ,

സന്തോഷകരമായൊരു വാർത്ത... :)

വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള യൂസർ ഗ്രൂപ്പ് 2025ലെ വിക്കിക്കോൺഫറൻസ് ഇന്ത്യ, കൊച്ചിയിൽ വെച്ച് സംഘടിപ്പിക്കാൻ ഒരു ബിഡ് സമർപ്പിച്ചിരുന്നു. കേരള യൂസർ ഗ്രൂപ്പ്  ബിഡ് സമർപ്പിച്ചപ്പോൾ, സിഐസ്-എ2കെ ബെംഗളൂരുവിന് ബിഡ് സമർപ്പിച്ചു. ഏറെ ആലോചനകൾക്ക് ശേഷം, നഗര തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ടീം അവരുടെ തീരുമാനമറിയിച്ചിരിക്കുകയാണ്. അടുത്ത ഇന്ത്യാ കോൺഫറൻസ് സംഘടിപ്പിക്കാൻ കൊച്ചിയെയാണ് തെരഞ്ഞെടുത്തത്. [[:meta:Talk:WikiConference India 2025/City Selecti|കൂടുതൽ വായിക്കുവാൻ..]].

ഈ ബിഡിന് പിന്നിൽ പ്രവർത്തിച്ചവർക്കും, അതിന് പിന്തുണ നൽകുകയും ചെയ്ത എല്ലാവർക്കും ഹൃദയത്തിൽ നിന്ന് നന്ദി.

വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള യൂസർഗ്രൂപ്പിന് വേണ്ടി. 
&lt;/br&gt;-[[User:Gnoeee|&lt;span style=&quot;color:#990000&quot;&gt;❙❚❚&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#339966&quot;&gt;❙❙&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#000&quot;&gt; ജിനോയ് &lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#006699&quot;&gt;❚❙❚&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#339966&quot;&gt;❙❙&lt;/span&gt;]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 07:41, 3 നവംബർ 2024 (UTC)

== Wikimedians of Kerala - October 2024 Newsletter ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;&quot;&gt;
&lt;small&gt;This is Wikimedians of Kerala UG's [[:M:Wikimedians of Kerala/Newsletter/October 2024|nineth newsletter]].&lt;/small&gt;
&lt;br&gt;
[[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]&lt;/div&gt;

;User group news
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* On 12th Oct 2024, we had our user group monthly meeting held online at Google meet. 17 members attended the meeting.
** User:Gnoeee started the meeting welcoming everyone and shared the agenda for this months meetup as listed in the event page.
** User:Gnoeee shared the updates about [[:commons:Commons:Wiki Loves Onam 2024|Wiki Loves Onam campaign]], highlighting that over 4,000 files were uploaded by more than 100 participants between September 1st and 30th.
** User:VSj (WMF) shared the updates about Sancharam project. During the discussion, participants actively contributed by sharing valuable feedback and raising questions to clarify specific aspects of the initiative. Challenges were noted, including technical support for uploading, handling licenses, and managing the content.
** User:Ranjithsiji shared an update on organizing Wikidata birthday with a community gathering and workshop in Kerala, with the potential to collaborate with the OpenStreetMap (OSM) community for greater engagement and shared learning opportunities.
** User:Gnoeee shared an update on Wikidata's 12th Birthday celebrations led by the Wikimedians of Kerala UG on Wikidata Oct 13th-19th. One week focusing on [[:d:Wikidata:WikiProject India/Events/Wikidata Twelfth Birthday#Week_1|improving hospital and health center data]].
** User:Manojk shared an update on the WikiConference Kerala that is planned to be hosted at Thrissur during the month of December. More details will be shared soon. Also shared update on up-coming Malayalam Wikisource activities.
** During the discussion, participants explored the idea to submit a bid for hosting the [[:m:WikiConference India 2025/City Selection|WCI 2025]] in Kerala. The participants expressed their support for the idea, and decided to form a dedicated group was to work on the bid proposal and submit the bid for Kochi location.
&lt;/div&gt;

;Other news
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* User:Athulvis and User:Jameela P. got selection to attend Train-the-Trainer (TTT) program that is being hosted at Bhubaneswar, Odisha.
* User:Gnoeee has received an invitation from the WikiArabia Conference team to attend the conference and to organize an OpenRefine workshop during the conference in Oman.

'''Events &amp; activities'''
* On-going events &amp; activities supported by User Group
** [[:c:Commons:Astrophotography_Campaign_2024|Astrophotography Campaign 2024]]
** [[:m:Wikimedians of Kerala/Projects/Book Digitization|Book Digitization]]
** [[:d:Wikidata:WikiProject India/Events/Wikidata Twelfth Birthday|Wikidata Twelfth Birthday datathon]]
&lt;/div&gt;

&lt;hr&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
'''Upcoming meeting: 9th November 2024 - [[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/November 2024|Register for the event]]'''
&lt;hr&gt;
This message was sent with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) by [[m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[m:User_talk:Gnoeee|talk]]) on 17:46, 4 നവംബർ 2024 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]]
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&amp;oldid=27645714 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Wikimedians of Kerala - November 2024 Newsletter ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;&quot;&gt;
&lt;small&gt;This is Wikimedians of Kerala UG's tenth newsletter.&lt;/small&gt;
&lt;br&gt;
[[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]&lt;/div&gt;

;User group news
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* On 9th Nov 2024, we had our user group monthly meeting held online at Google meet. 15 members attended the meeting.
** User:Gnoeee started the meeting welcoming everyone to the meeting and shared the agenda for this months meetup.
** User:Gnoeee shared the updates about [[:m:Wiki Loves Onam/Video documentation|Wiki Loves Onam Video documentation]], that features a collection of 10 videos documented in Commons that capture key events and customs associated with the festival.
** User Gnoeee shared the update about the selection of the [[:m:WikiConference India 2025/City Selection|Kochi venue for the WikiConference India 2025 bid proposal]] submitted by the User Group.
** User:Irvin calicut shared an update of [[:m:Wiki Loves Birds India 2024|Wiki Loves Birds in India]] photography campaign dedicated to celebrating and documenting the remarkable avian biodiversity across India.
** User:Gnoeee shared his experience participating in [[:m:WikiArabia 2024|WikiArabia 2024]] and providing training on OpenRefine to the participants. He also shared an update on his discussion with User:VSj (WMF) during the event about the Sancharam project.
** User:Akhilan shared the update on [[:s:ml:WS:Pallikkoodam|പള്ളിക്കൂടത്തിലേക്ക് വീണ്ടും (Back to School)]] campaign which focus to digitize old Malayalam textbooks in Malayalam Wikisource. Members User:Tonynirappathu and User:Manoj also part of the discussion of the project.
** User:Ranjithsiji and User:Gnoeee shared the update on celebrating [[:m:Wikimedians of Kerala/Events/Wikidata workshop and birthday celebration at Wayanad|Wikidata's 12th Birthday]] in collabration with OSM community during SoTM Kerala 2024 event.
** User:Athulvis shared his experience in attending TTT 2024 at Bhubaneswar.
** User:Ranjithsiji and User:Gnoeee shared the update on submitting Grant proposal for organsing User group events and collabrating with other communities.
** User:Ranjithsiji shared the update on starting a workspace page at Phabricator for UG.
** User:Ranjithsiji shared the update on bringing Wikivoyage Malayalam out of the Incubator. User:Gnoeee also invloved in the discussion about the futhur plans that needs to be carried out. ''([[:m:Wikimedians of Kerala/Newsletter/November 2024|Read more at]])''
&lt;/div&gt;

;Other news
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* User:Athulvis, User:Gnoeee and User:Ranjithsiji got selected to attend [[:m:Indic Wikimedia Hackathon Bhubaneswar 2024|Indic Wikimedia Hackathon]] organized by Indic MediaWiki Developers User Group in collaboration with the Odia Wikimedians User Group that is being hosted at Bhubaneswar, Odisha.

'''Events &amp; activities'''
* On-going events &amp; activities supported by User Group
** [[:c:Commons:Astrophotography_Campaign_2024|Astrophotography Campaign 2024]]
** [[:ml:WP:EG2024|എന്റെ ഗ്രാമം 2024 (My Village 2024)]] - Edit-a-thon in Malayalam Wikipedia.
&lt;/div&gt;

&lt;hr&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
'''Upcoming meeting: Annual General Body Meetup 2024 - 29th December 2024 - [[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Events/Annual General Body Meetup 2024|Register for the event]]'''
&lt;hr&gt;
This message was sent with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) by [[m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[m:User_talk:Gnoeee|talk]]) on 03:53, 21 ഡിസംബർ 2024 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]]
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&amp;oldid=27645714 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Wikimedians of Kerala - January 2025 Newsletter ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;&quot;&gt;
&lt;small&gt;This is Wikimedians of Kerala UG's twelfth newsletter.&lt;/small&gt;
&lt;br&gt;
[[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]&lt;/div&gt;

;User group news
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* On Jan 25th 2025, we had our user groups monthly meeting held online at Google meet platfrom. 15 participants attended the meeting.
** [[:User:Ranjithsiji]] shared the updates about the grant utilization for the Wikimedians of Kerala UG activities.
** Shared the updates about [[:m:WikiConference Kerala 2024|WCK 2024]] tha was organised on 28th Dec. Shared update about the discussions happened in the UG's AGM and published report.
** Shared the updates about [[:m:WikiConference India 2025|WCI 2025]] that will be organised at Kochi in 2025. Shared the dicussion happened during UG's AGM meeting held on 28th Dec.
** The [[:ml:WP:EG2024|My Village 2024 Edit-a-thon]] has been organised in Malayalam Wikipedia. 114 articles was created.
** Shared update about [[:commons:Commons:Wiki Loves Birds India 2024|Wiki Loves Birds India 2024]] campaign. Preliminary judgement has been completed. and final judging process going on.
** [[:User:Gnoeee]] shared updates about UG's [[:m:Expressions of Interest to host Wikimania 2027 in India: Initial conversation|initial discusssion about hosting Wikimania 2027 in India]]. Wikimania never happened in South Asia. So UG has taken initative to start the discussion and to submit the bid. The bid has been submitted on [[:Wikimania:2027:Expressions of Interest/India|Wikimania portal]] on 27th Jan 2025.
** [[:User:Akbarali]] shared update about Wiki Loves Ramadan campaign. Erfan and Muhammed Yaseen shared their interest in taking up the initiative. ''([[Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/January 2025|Read more...]])''
&lt;/div&gt;

'''Events &amp; activities'''
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
&lt;!-- Your content here--&gt;

* ''On-going events &amp; activities supported by User Group''
** [[:ml:WP:FAF2025|Feminism and Folklore 2025]] - writing contest in Malayalam Wikipedia.
** [[commons:Commons:Wiki Loves Folklore 2025 in India|Wiki Loves Folklore 2025 in India]] - photography campaign in Wikimedia Commons from 1st Feb to 31st Mar 2025
* ''Upcoming events''
** [[:d:Wikidata:WikiProject India/Events/International Mother Language Day 2025 Datathon|International Mother Language Day 2025 Datathon]] - in Wikidata from 21st-28th Feb 2025
&lt;/div&gt;

&lt;hr&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
'''Upcoming meeting: 22nd Feb 2025 - [[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/February 2025|Meeting page]] | [[:m:Special:RegisterForEvent/1300|Meetup Registration]] '''
&lt;hr&gt;
This message was sent with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) by [[:m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[:m:User_talk:Gnoeee|talk]]) on 16:25, 19 ഫെബ്രുവരി 2025 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]]
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&amp;oldid=28196647 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

==വിക്കി ലൗസ് ഫോക്ലോർ 2025 - ഫോട്ടോഗ്രാഫി വർക്ക്ഷോപ്പ്==
സുഹൃത്തുക്കളെ,
15 മാർച്ച് 2025 നു കണ്ണൂരിലെ ഫോക്ലോർ അക്കാദമിയിൽ വച്ച് വിക്കിലൗസ് ഫോക്ലോർ 2025 പരിപാടിയുടെ ഭാഗമായി ഒരു ഫോട്ടോഗ്രാഫി വർക്ക്ഷോപ്പ് നടത്താൻ തീരുമാനിച്ചിരിക്കുന്നു. കേരളത്തിലെ നാടോടി കലകളുടെ ചിത്രങ്ങൾ ശേഖരിക്കുകയും വിക്കിലൗസ് ഫോക്ലോർ 2025 പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമായി ചിത്രങ്ങൾ വിക്കിമീഡിയ കോമൺസിൽ എത്തിക്കുകയും ചെയ്യുകയാണ് ലക്ഷ്യം കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്ക് [[m:Event:Wiki Loves Folklore Workshop 2025 Kannur|മെറ്റ താൾ സന്ദർശിക്കുക]]

--[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;രൺജിത്ത് സിജി &lt;/span&gt;{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:20px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]] 17:55, 12 മാർച്ച് 2025 (UTC)

==മലയാളം വിക്കിവോയേജ് വർക്ക്ഷോപ്പ് 2025==
സുഹൃത്തുക്കളെ,
23, 24  മാർച്ച് 2025 നു പാലക്കാടുള്ള ജിയുപിഎസ് ചാത്തമംഗലം സ്ക്കൂളിൽ വ്ച്ച് മലയാളം വിക്കിവോയേജിന്റെ ഒരു പരിശീലനം സംഘടിപ്പിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിവോയേജിലെ എഡിറ്ററായ രംഗൻ ദത്തയാണ് പരിശീലനം നയിക്കുന്നത്. മലയാളം വിക്കിവോയേജിനെ ഇൻക്യുബേറ്ററിൽ നിന്ന് പുറത്തെത്തിക്കാനുള്ള പ്രവർത്തനങ്ങൾ തുടങ്ങുകയാണ് ഈ പരിശീലന പരിപാടിയുടെ ലക്ഷ്യം കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്ക് [[m:Event:WikiVoyage Workshop 2025 Palakkad|മെറ്റ താൾ സന്ദർശിക്കുക]]

--[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;രൺജിത്ത് സിജി &lt;/span&gt;{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:20px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]] 18:02, 12 മാർച്ച് 2025 (UTC)

==  Phased deployment of the CampaignEvents extension across various Wikipedias  ==

Namaste!

Firstly, apologies for posting this message in a different language!

I am writing on behalf of the [[metawiki:Special:MyLanguage/Campaigns/Foundation Product Team|Campaigns product team]] who are planning a global deployment of the [[mediawikiwiki:Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] to all Wikipedias, starting with a small batch in April 2025.

Malayalam Wikipedia is one of the wikis proposed for this phase! This extension is designed to help organizers plan and manage events, wikiprojects, and other on-wiki collaborations. Also making these events/wikiprojects more discoverable. You can find out more here on the [[mediawikiwiki:Help:Extension:CampaignEvents/FAQ|FAQs page]].

The three main features of this extension are:

# '''Event Registration:''' A simple way to sign up for events on the wiki.
# '''Event List:''' A calendar to show all events on your wiki. Soon, it will include WikiProjects too.
# '''Invitation Lists:''' A tool to find editors who might want to join, based on their edits.

'''Please Note:'''

This extension comes with a new user right called &quot;Event Organizer,&quot; which will be managed by the administrators of Malayalam Wikipedia, allowing the admins to decide when and how the extension tools are used on the wikis. Once released, the organizer-facing tools (Event Registration and Invitation Lists) can only be used if someone is granted the Event-Organizer right, managed by the admins.

The extension is already on some wikis,e.g Meta, Wikidata, English Wikipedia ([[metawiki:CampaignEvents/Deployment_status|see full list]]). Check out the [[metawiki:CampaignEvents/Deployment status|phased deployment plan]] and share your thoughts by March 31, 2025.

'''Dear Admins,''' your feedback and thoughts are especially important because this extension includes a new user right called &quot;Event Organizer,&quot; which will be managed by you. Once you take a look at the details above and on the linked pages, we suggest drafting a community policy outlining criteria for granting this right on Malayalam Wikipedia. Check out [[metawiki:Meta:Event organizers|Meta:Event_organizers]] and [[wikidata:Wikidata:Event_organizers|Wikidata:Event_organizers]] to see examples.

For further enquiries, feel free to contact us via the [[m:Talk:CampaignEvents| talkpage]], or email rasharma@wikimedia.org.

&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt; [[ഉപയോക്താവ്:RASharma (WMF)|RASharma (WMF)]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:RASharma (WMF)|സംവാദം]]) 10:05, 21 മാർച്ച് 2025 (UTC)

== Wikimedians of Kerala - February 2025 Newsletter ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;&quot;&gt;
&lt;small&gt;This is Wikimedians of Kerala UG's thirteenth newsletter.&lt;/small&gt;
&lt;br&gt;
[[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]&lt;/div&gt;

;User group news
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
** On 22nd Feb 2025, we had our user group monthly meeting online via Google Meet. Jinoy shared the agenda of the meeting and welcomed everyone. Thirteen members attended the meeting.
** Jinoy &amp; Manoj shared updates about [[:m:WikiConference India 2025|Wiki Conference India 2025]]. 
** Jinoy shared updates about Wiki Loves Folklore photography campaign, Feminism and Folklore Edit a thon in Malayalam Wikipedia.
** Manoj shared updates about Wikisource workshop at Kannur and plans to celebrate Malayalam Source anniversary celebration.
** Akhilan shared about about Padayani documentaion project. Articles has been created in Malayalam wiki and documented.
** Jinoy shared the news about [[:m:Event:Wiki Loves Folklore Workshop 2025 Kannur|workshop and photowalk]] in association with Wiki Loves Folklore at Kannur.
** Jinoy and Manoj shared updates on behalf of the user group about the [[:Wikimania:2027:Expressions of Interest/India|submitted bid proposal to bring Wikimania to India]], the first ever Wikimania in South Asia.
** Manoj shared the updates about submiting the Annual grant proposal for next cycle for organising UG.activities and asked community members inputs.
** Kannan shared his plans to release the works under CC licence of an author and asked the community support.
** Adarsh shared his work on WP:Category project and inviting people to particpate. [[:m:Wikimedians of Kerala/Newsletter/February 2025|''(read more...)'']]
&lt;/div&gt;

;Events &amp; activities
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;

* ''On-going events &amp; activities supported by User Group''
** [[:ml:WP:FAF2025|Feminism and Folklore 2025]] - writing contest in Malayalam Wikipedia.
** [[:commons:Commons:Wiki Loves Folklore 2025 in India|Wiki Loves Folklore 2025 in India]] - photography campaign in Wikimedia Commons from 1st Feb to 31st Mar 2025

&lt;/div&gt;
;Other news
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* Manoj shared about participation in [[:m:Wikisource Conference 2025|Wikisource Conference 2025]] at Bali from Feb 14-16, 2025.
&lt;/div&gt;
&lt;hr&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
'''Upcoming meeting: 29th Mar 2025 - [[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/March 2025|Meeting page]] | [[:m:Special:RegisterForEvent/1500|Meetup Registration]] '''
&lt;hr&gt;
This message was sent with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) by [[:m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[:m:User_talk:Gnoeee|talk]]) on 11:32, 29 മാർച്ച് 2025 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]]
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&amp;oldid=28196647 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Wikimedians of Kerala - March 2025 Newsletter ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;&quot;&gt;
&lt;small&gt;This is Wikimedians of Kerala UG's fourteenth newsletter.&lt;/small&gt;
&lt;br&gt;
[[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]&lt;/div&gt;

;User group news
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* On 29th Mar 2025, we had our user group monthly meeting online via Google Meet. Jinoy shared the agenda of the meeting and welcomed everyone. Nineteen members attended the UG meeting.
** Jinoy shared updates about [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2025 in India|Wiki Loves Folklore 2025 in India]] campaign which received over 30k images.
*** Jinoy shared updates about the [[:m:Event:Wiki_Loves_Folklore_Workshop_2025_Kannur|workshop and photowalk]] focusing on Theyyam organized at Kannur as part of WLF campaign.
** Jinoy shared the updates about the holding of [[:m:WikiConference India 2025|WikiConference India 2025]] due to FCRA issues faced by CIS.
** Jinoy shared the updates about the sessions organised during [[:m:Event:Open Data Days 2025 at Digital University Kerala|Open Data Days 2025 at Digital University Kerala, Thiruvananthapuram]].
** Ranjithsiji shared updates about documenting Mudiyettu, Thiruvathirakali, and visiting museums for potential collaborations.
** Ranjithsiji &amp; Manoj shared updates about progress on the Wikivoyage Malayalam. Two workshops were held; more contributors are encouraged to participate. Planning to take out of Incubator in another 3 months.
*** Suggestions made to translate and adapt article skeleton templates for Wikivoyage Malayalam.
** Akhilan reported documentation of 10 festivals, including 5 Padayani-related ones with 1.5k images.
** Manoj shared plans to organise [[:wikisource:ml:വിക്കിഗ്രന്ഥശാല:വിക്കി_പഞ്ചായത്ത്_(നിർദ്ദേശങ്ങൾ)#വിക്കിഗ്രന്ഥശാല_കമ്മ്യൂണിറ്റി_മീറ്റപ്പ്|Wikisource Community Meetup]] on April 19 and 20th.
** Ranjithsiji shared the plans of upcoming campaigns include Wiki Loves Earth India and Wiki Loves Onam 2025, gathering of Wiki Women in Kerala and finalizing UG strategy plans.
** Jinoy shared the updates of discussions happened with Grant admin regarding this behalf of the UG.
** Ranjithsiji shared plans to have training on small technical tools and increased technical capacity building was proposed.
*** Jinoy shared the past activities done during the time of pandemic and discussed about kick starting it again.
** Adarsh shared the concerns raised over IP vandalism on Malayalam Wikimedia projects and discussed it.
&lt;/div&gt;

;Events &amp; activities
&lt;div style=&quot;column-count: 1; column-gap: 30px;&quot;&gt;
''(On-going events &amp; activities supported by User Group)''
*[[:wikisource:ml:വിക്കിഗ്രന്ഥശാല:കമ്മ്യൂണിറ്റി മീറ്റപ്പ് 2025|Wikisource Community Meetup]] - 18th and 19th April 2025.

&lt;/div&gt;
;Other news
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* Six UG members has shared news about receiving scholarship to attend [[:wikimania:2025:Wikimania|Wikimania 2025]] in Nairobi, Kenya.
* Jinoy shared the [[:m:Capacity Exchange|Capacity Exchange project and the tool]] introduced to share skills within the community which was shared with the UG by Nivas.
&lt;/div&gt;
&lt;hr&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
'''Upcoming meeting: 26th Apr 2025 - [[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/April 2025|Meeting page]] | [[:m:Special:RegisterForEvent/1588|Meetup Registration]] '''
&lt;hr&gt;
This message was sent with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) by [[:m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[:m:User_talk:Gnoeee|talk]]) on 06:49, 19 ഏപ്രിൽ 2025 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]]
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&amp;oldid=28196647 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Wikimedians of Kerala - April 2025 Newsletter ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;&quot;&gt;
&lt;small&gt;This is Wikimedians of Kerala UG's fifteenth newsletter.&lt;/small&gt;
&lt;br&gt;
[[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]&lt;/div&gt;

;User group news
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* On 26th Apr 2025, we had our user group monthly meeting online via Google Meet. Jinoy shared the agenda of the meeting and welcomed everyone. Sixteen members attended the UG meeting.
** Manojk shared updates about Wikisource Workshop conducted at Kerala Sahitya Academy, Thrissur.
** As part of the event, prototying of Wikisource evaluation tool was done and it will be released soon.
** Jinoy shared updates about evaluation of images populated as part of Wiki Loves Folklore program. Final results are yet to be published.
** Jinoy shared updates on the scanner provided by CIS to the UG. Currently it is under the custody of Tony Nirappathu.
** Ranjithsiji shared updates about Wikivoyage workshops conducted in Tamil Nadu and Kerala. Discussion about collaboration with Tamil Wiki was also discussed.
** Jinoy shared updates on [[WikiConference India 2025]] and the possibility of postponing the same to 2026.
** Shagil raised concerns about improvement of articles generated as part of Wiki Loves Folklore.
** Vis M shared updates about Dart2Corpus which is now released under CC license.
** Ranjithsiji shared insights on lack of Lexeme support in OpenRefine and inputs on the same received as part of FOSS meetup.
&lt;/div&gt;
;Other news
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* Ranjithsiji shared updates about [[mw:Wikimedia Hackathon 2025|Wikimedia Hackathon]] which is scheduled to be conducted at Istanbul, Turkey. [[User:Ranjithsiji|Ranjithsiji]],  [[User:Gnoeee|Gnoeee]], [[User:Manojk|Manojk]] received scholarships to attend the event.
&lt;/div&gt;
&lt;hr&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
'''Upcoming meeting: 24th May 2025 - [[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/May 2025|Meeting page]] | [[:m:Special:RegisterForEvent/1704|Meetup Registration]] '''
&lt;hr&gt;
This message was sent with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) by [[:m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[:m:User_talk:Gnoeee|talk]]) &amp; [[:m:User:Adithyak1997|Adithyak1997]] ([[:m:User_talk:Adithyak1997|talk]]) on 14:01, 22 മേയ് 2025 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]]
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&amp;oldid=28196647 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[:m:Wikimedians of Kerala/Newsletter/May 2025|Wikimedians of Kerala - May 2025 Newsletter]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;&quot;&gt;
&lt;small&gt;This is Wikimedians of Kerala UG's sixteenth newsletter&lt;/small&gt;
&lt;br&gt;
[[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]&lt;/div&gt;

;User group updates
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* On 24th May 2025, we had our user group monthly meeting online via Google Meet. Ranjithsiji shared the agenda of the meeting and welcomed everyone. Fourteen members attended the UG meeting.
** [[:User:Ranjithsiji|Ranjithsiji]] shared updates about enabling WikiFunctions in [[:ml:wikt:വിക്കിനിഘണ്ടു:പഞ്ചായത്ത്_(വാർത്തകൾ)#Wikifunctions will be deployed on your wiki on May 27| Malayalam Wiktionary]] on 27 May.
** [[:User:Gnoeee|Jinoy]] shared updates about [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2025 in India|Wiki Loves Folklore 2025 in India]]. The results are expected to be announced by June last week.
** Ranjithsiji shared plans to conduct [[c:Commons:Wiki Loves Earth 2025 in India|Wiki Loves Earth campaign in India]] this year.
** Ranjithsiji shared updates on WikiConference India 2025 that is postponed to next year.
** [[:User:Adithyak1997|Adithya]] shared inputs on the map issue raised during the previous call. Issue is yet to be resolved.
** Ranjithsiji shared inputs on mass IP vandalism currently happening in Malayalam Wikipedia.
** Ranjithsiji shared updates that [[User:Manojk|Manojk]] is in discussion with Kole Birders Kerala to have their photos uploaded to Wikimedia Commons in CC-by-SA license.
** UG members, Ranjithsiji, Manoj, Jinoy and Akbarali attended [[:mw:Wikimedia Hackathon 2025|Wikimedia Hackathon 2025]] organized at Isthanbul. 
*** Ranjith and Jinoy shared  their experience and shared the updates about the [[phab:T393318|Multi Gallery tool]] and [[toollabs:wdrecentchanges|Wikidata RC tool]] that were presented by them during the Hackathon.
** Ranjithsiji shared thoughts on having a new frontpage for Wikivoyage once it goes live.
** [[:User:Irshadpp|Irshad]] shared queries on missing admin action in Malayalam wiki when users with 3 vandalized edits are made. 
** Ranjithsiji explained about the draft namespace we are currently having in mlwiki and about an improved policy wherein article can be moved as SD once article is moved to main namespace without needed changes. [[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/May 2025|''(read more...)'']]
&lt;/div&gt;

;Events &amp; activities
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* ''On-going events &amp; activities by User Group''
** [[:c:Commons:Wiki Loves Earth 2025 in India|Wiki Loves Earth 2025 in India]] - photography campaign in Wikimedia Commons from 1st June 2025 to 31st July 2025.
&lt;/div&gt;

;Other updates
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* Ranjithsiji shared plans on conducting a 3 month workshop on Wiki related tools at GRD College using the grant submitted by [[:User:Bhuvana Meenakshi|Bhuvana Meenakshi]].
* [[:User:Fotokannan|Kannan Shanmugham]] shared that he along with [[:User:Akhilan|Akhilan]] will be conducting basics of Wikipedia for Kollam Press club.
* The new [[:mw:Extension:Chart/Project/Updates|Charts extension]] has been enabled and can be used on every Wikimedia projects. [[:ml:വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (സാങ്കേതികം)|''(... more tech updates)'']]
* A hackathon is planned to be organised at Kochi from July 25-27, 2025 by IMDUG. The application deadline is June 14. Visit the [[:m:Indic Wikimedia Hackathon Kochi 2025|Meta-Wiki page]] for details and to apply.
&lt;/div&gt;

&lt;hr&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
'''Upcoming meeting: 28th June 2025 - [[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/June 2025|Meeting page]] | [[:m:Special:RegisterForEvent/1785|Meetup Registration]] '''
&lt;hr&gt;
This message was sent with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) by [[:m:User:Adithyak1997|Adithyak1997]] ([[:m:User_talk:Adithyak1997|talk]]) &amp; [[:m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[:m:User_talk:Gnoeee|talk]]) on 18:13, 13 ജൂൺ 2025 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]]
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&amp;oldid=28196647 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== വിക്കിമീഡിയ ഫോക്ലോർ വർക്ക്‌ഷോപ്പ് 2025 ==

സുഹൃത്തുക്കളെ,

ഈ വരുന്ന 22 ജൂൺ 2025-ന് കൊച്ചിയിലെ കേരള മ്യൂസിയത്തിൽ വച്ച് വിക്കിലൗസ് ഫോക്ലോർ 2025 പരിപാടിയുടെ ഭാഗമായി ഒരു വിക്കിമീഡിയ ഫോക്ലോർ വർക്ക്ഷോപ്പ് നടത്താൻ തീരുമാനിച്ചിരിക്കുന്നു. 

വർക്ക്‌ഷോപ്പ് വിവരങ്ങൾ:
*തീയതി: 2025 ജൂൺ 22, ശനി
*സമയം: രാവിലെ 10:00 - വൈകുന്നേരം 4:00
*വേദി: കേരള മ്യൂസിയം, മെട്രോ പില്ലർ 349, പത്തടിപ്പാലം, എടപ്പള്ളി, കൊച്ചി

കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്ക് [[:m:Event:Wikimedia Folklore Workshop Kochi 2025|മെറ്റ താൾ]] സന്ദർശിക്കുക. - [[User:Gnoeee|&lt;span style=&quot;color:#990000&quot;&gt;❙❚❚&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#339966&quot;&gt;❙❙&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#000&quot;&gt; ജിനോയ് &lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#006699&quot;&gt;❚❙❚&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#339966&quot;&gt;❙❙&lt;/span&gt;]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 19:21, 18 ജൂൺ 2025 (UTC)

== [[:m:Wikimedians of Kerala/Newsletter/June 2025|Wikimedians of Kerala - June 2025 Newsletter]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;&quot;&gt;
&lt;small&gt;This is Wikimedians of Kerala UG's seventeenth [[:m:Wikimedians of Kerala/Newsletter|newsletter]].&lt;/small&gt;
&lt;br&gt;
[[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]&lt;/div&gt;

;User group updates
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* On 28th June 2025, we had our user group monthly meeting online via Google Meet. Jinoy shared the agenda of the meeting and welcomed everyone. Eleven members attended the UG meeting.
** [[User:Gnoeee|Jinoy]] shared updates about Wiki Loves Folklore. The [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2025 in India/Winners|results]] of the event was announced yesterday. Shared the thanks note to each commiunity members for their support in organising the activity
** Jinoy shared updates about [[Wikipedia Pages Wanting Photos 2025|Wikipedia Pages Wanting Photos 2025 (WPWP)]] event and shared the plans about conducting a regional level program in association with [[WPWP]].
** [[User:Manojk|Manoj]] shared updates about [[:c:Commons:Wiki Loves Earth 2025 in India|Wiki Loves Earth in India]] competition. Around 4000 photos have been uploaded during the time of call and Manoj shared plans to socialize by sending mails on the same for better reach.
** Jinoy shared that, following an email from IMUG on June 5, 2025, requesting support and mentorship for a hackathon in Kochi (July 25–27, 2025), the update was communicated through community channels and included in the June newsletter. During this call, he invited inputs from UG members.
** [[User:Shajiarikkad|Shaji]] shared updates on his work related to a template to store books in pdf format.
** Manoj and Arya shared information about plans related to Ayurveda in Wikimedia projects.''([[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/June 2025|read more...]])''
&lt;/div&gt;

;Events &amp; activities
&lt;div style=&quot;column-count: 1; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* ''On-going events &amp; activities by User Group''
** [[:ml:WP:WPWP2025|Wikipedia Pages Wanting Photos 2025]] - Regional campaign by UG in Wikipedia from 1st July to August 31st 2025. '''#WPWPINKL'''
** [[:c:Commons:Wiki Loves Earth 2025 in India|Wiki Loves Earth 2025 in India]] - photography campaign in Wikimedia Commons from 1st June 2025 to 31st July 2025.
&lt;/div&gt;

&lt;hr&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
'''Upcoming meeting: 26th July 2025 - [[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/July 2025|Meeting page]] | [[Special:RegisterForEvent/1898|Meetup Registration]] '''
&lt;hr&gt;
This message was sent with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) by [[:m:User:Adithyak1997|Adithyak1997]] ([[:m:User_talk:Adithyak1997|talk]]) &amp; [[:m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[:m:User_talk:Gnoeee|talk]]) on 12:49, 16 ജൂലൈ 2025 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]]
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&amp;oldid=28196647 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== വിക്കിമാനിയ 2025-ൽ പങ്കെടുക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ച് ==

സുഹൃത്തുക്കളെ,

ഈ വർഷം നടക്കുന്ന വിക്കിമാനിയിൽ, [[metawiki:Wikimedians of Kerala|വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള യൂസർഗ്രൂപ്പിന്റെ]] അംഗമായ ഞാൻ പങ്കെടുക്കുന്നുണ്ട്. ഓഗസ്റ്റ് 6 മുതൽ 9 വരെ കെനിയയിലെ നെയ്‌റോബിയിലാണ് ഇത് നടക്കുന്നത്. ഈ വർഷം ഞാനും, [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|രഞ്ജിത്ത്]] ചേട്ടനും ചേർന്ന് സമർപ്പിച്ച [[:പ്രമാണം:Wiki Loves Onam - Wikimania 2025 poster.pdf|വിക്കി ലൗവ്സ് ഓണം 2024]] എന്ന പോസ്റ്ററും, ഞാനും [[ഉപയോക്താവ്:Athulvis|അതുൽ]] ചേർന്ന് സമർപ്പിച്ച [[:പ്രമാണം:Open Data Kerala - Wikimania 2025 Poster.pdf|ഓപ്പൺ ഡാറ്റ കേരള]] എന്ന പോസ്റ്റർ പ്രദർശനം നടത്താനായി അനുമതി ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇത് വിക്കിമാനിയിൽ പോസ്റ്റർ എക്സിബിഷനിൽ ഞങ്ങൾ പ്രദർശിപ്പിക്കും. ഇത് കൂടാതെ ഓപ്പൺ ഡാറ്റ, വിക്കി ഹാക്കത്തോൺ, മറ്റ് വിക്കി ബന്ധപ്പെട്ട ട്രാക്കുകളിൽ പങ്കെടുക്കാനും ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.-[[User:Gnoeee|&lt;span style=&quot;color:#990000&quot;&gt;❙❚❚&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#339966&quot;&gt;❙❙&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#000&quot;&gt; ജിനോയ് &lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#006699&quot;&gt;❚❙❚&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#339966&quot;&gt;❙❙&lt;/span&gt;]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 17:55, 22 ജൂലൈ 2025 (UTC)

കെനിയയിലെ നെയ്റോബിയിൽ നടക്കുന്ന വിക്കിമാനിയയിൽ ഞാൻ പങ്കെടുക്കുന്നു. [[:File:Wikimedians of Kerala User Group Poster 2025 for Wikimania 2025.pdf|വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള പോസ്റ്റർ]], [[:File:Wiki Loves Birds India 2024 Poster for Wikimania 2025.pdf|വിക്കിലൗസ് ബേഡ്സ് ഇന്ത്യ 2024]] പോസ്റ്റർ എന്നിങ്ങനെ രണ്ട് പോസ്റ്ററുകൾ സമർപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇത് കൂടാതെ ഓപ്പൺ ഡാറ്റ, വിക്കി ഹാക്കത്തോൺ, മറ്റ് വിക്കി ബന്ധപ്പെട്ട ട്രാക്കുകളിൽ പങ്കെടുക്കാനും ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;രൺജിത്ത് സിജി &lt;/span&gt;{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:20px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]] 05:43, 23 ജൂലൈ 2025 (UTC)
=== വിക്കിമാനിയ 2025-ൽ  പങ്കെടുക്കുന്നവർ ===

* [[User:Gnoeee|&lt;span style=&quot;color:#990000&quot;&gt;❙❚❚&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#339966&quot;&gt;❙❙&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#000&quot;&gt; ജിനോയ് &lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#006699&quot;&gt;❚❙❚&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#339966&quot;&gt;❙❙&lt;/span&gt;]] [[User talk:Gnoeee|✉]]
* [[ഉപയോക്താവ്:Athulvis|athul]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Athulvis|സംവാദം]]) 18:07, 22 ജൂലൈ 2025 (UTC)
* [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;രൺജിത്ത് സിജി &lt;/span&gt;{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:20px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]]
* [[ഉപയോക്താവ്:Manojk|Manoj Karingamadathil]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Manojk|Talk]]) 15:23, 23 ജൂലൈ 2025 (UTC)

== വിക്കിമീഡിയ പരിശീലനം ==

വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരളയുടെയും വിക്കി നോളജ് പാർക്കിന്റെയുംസംയുക്താഭിമുഖ്യത്തിൽ ഇകോൾ ഇന്റർനാഷണൽ കൂറ്റ്യാടി എന്ന സ്ഥാപനത്തിൽ വിക്കിമീഡിയ പരിശീലന പരിപാടി സംഘടിപ്പിക്കുന്നു.ജൂലൈ 31,2025 ന് ഉച്ച്ക്ക് പന്ത്രണ്ട് മുതൽഒന്നര വരെയാണ് പരിപാടി.വിശദമായ വിവരങ്ങൾ താഴെ മെറ്റ പേജിൽ നൽകുന്നു.

https://meta.wikimedia.org/wiki/Event:Wikibuilders_at_ecole

എല്ലാവരുടെയും സഹകരണം പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു.

[[ഉപയോക്താവ്:Kamarudheenelankur|Kamarudheenelankur]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kamarudheenelankur|സംവാദം]]) 16:29, 30 ജൂലൈ 2025 (UTC)

== [[:m:Wikimedians of Kerala/Newsletter/July 2025|Wikimedians of Kerala - July 2025 Newsletter]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;&quot;&gt;
&lt;small&gt;This is Wikimedians of Kerala UG's eighteenth newsletter.&lt;/small&gt;
&lt;br&gt;
[[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]
&lt;/div&gt;

;User group updates
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* On 26th July 2025, we had our user group monthly meeting online via Google Meet. Jinoy shared the agenda of the meeting and welcomed everyone. 13 members attended the UG meeting.
** Shared the update about the eligibility of UG to take part in the shortlisting process for the WMF Board of Trustees 2025 Election. Jinoy has been nominated as the group’s representative voter.
** Updates on the [[:m:Wikipedia Pages Wanting Photos 2025|Wikipedia Pages Wanting Photos (WPWP) 2025]] campaign on [[:ml:വിക്കിപീഡിയ:ചിത്രങ്ങൾ_ആവശ്യമുള്ള_വിക്കിപീഡിയ_താളുകൾ_2025|Malayalam Wikipedia]]. Hashtag #WPWPINKL is using to track the contributions.
** [[User:Ranjithsiji|Ranjithsiji]] shared that [[:c:Commons:Wiki Loves Earth 2025 in India|Wiki Loves Earth 2025 in India]] is being organized again after 2017, with international team support.
** Jinoy shared the idea of organising the [[ml:വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_(നിർദ്ദേശങ്ങൾ)#വിക്കിയിലെ_ഓണാഘോഷം_-_വിക്കി_ലൗവ്സ്_ഓണം_2025|Wiki Loves Onam 2025]] campaign this year with the support of UG members and the community. Plans include a longer campaign, improving Onam-related articles and media files.
** User group members will be participating in [[m:Wikimania 2025|Wikimania 2025]] at Nairobi. Four posters (UG + individual) from Kerala are selected. Feedback from last year on proper image licensing has been addressed.
** New member of UG, [[:User:Kamarudheenelankur|Kamarudheenelankur]] shared about the plan to take photos of bus stops at Malappuram and uploads to Commons.
** Members suggested forming a review committee for handling UG assets. Jinoy shared that a discussion will be started on the criteria for using UG assets.
** Akbarali suggested preparing reports in Malayalam. Volunteers are welcome to help with translations. ''([[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/July 2025|read more...]])''
&lt;/div&gt;

;Events &amp; activities
&lt;div style=&quot;column-count: 1; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* ''On-going events &amp; activities by User Group''
** [[:ml:WP:WPWP2025|Wikipedia Pages Wanting Photos 2025]] - Regional campaign by UG in Wikipedia from 1st July to August 31st 2025. '''#WPWPINKL'''
** [[:c:ommons:Wiki Loves Onam 2025|Wiki Loves Onam 2025]] - media campaign by UG in Wikimedia Commons from 17th Aug - 30st Sept 2025.
&lt;/div&gt;

;Other updates
&lt;div style=&quot;column-count: 1; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* Members were encouraged to contribute to the [[m:South Asia/Newsletter|South Asia Newsletter]].
&lt;/div&gt;

&lt;hr&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
'''Upcoming meeting: 23th August 2025 - [[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/August 2025|Meeting page]] | [[Special:RegisterForEvent/2065|Meetup Registration]]'''

&lt;hr&gt;
This message was sent with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) by [[:m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[:m:User_talk:Gnoeee|talk]]) on 09:36, 23 ഓഗസ്റ്റ് 2025 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]]
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&amp;oldid=29132440 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

==മലയാളം വിക്കിപീഡിയ ജന്മദിനാഘോഷവും വിക്കിമീഡിയിൻസ് ഓഫ് കേരള യൂസർഗ്രൂപ്പിന്റെ വാർഷിക സമ്മേളനവും==
മലയാളം വിക്കിപീഡിയയുടെ 23-ാം ജന്മദിനാഘോഷവും വിക്കിമീഡിയിൻസ് ഓഫ് കേരള യൂസർഗ്രൂപ്പിന്റെ വാർഷിക സമ്മേളനവും ഡിസംബർ മാസം നടത്താൻ തീരുമാരിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇതിനോടനുബന്ധിച്ചുള്ള വിവിധ പരിപാടികൾക്കായി [[:meta:Community Resources and Partnerships/India Rapid Project/Wikimedians of Kerala Anniversary Programme|ഒരു ഗ്രാന്റ് ]]അപേക്ഷ സമർപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. സ്ഥലവും തീയ്യതിയും ഉടൻ അറിയിക്കുന്നതാണ്. --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;രൺജിത്ത് സിജി &lt;/span&gt;{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:20px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]] 10:52, 12 സെപ്റ്റംബർ 2025 (UTC)

== Article on Ramapanivadan's Poem ==

Sorry for posting this message in English. Please help me to translate it.

In Gujarati Wikipedia, I have created an article on [[രാമപാണിവാദൻ]]'s long poem named Kansavaho- [[:gu:કંસવહો]]. This long poem is centered around the killing of Kansa by Krishna. As the author was from Kerala, you can translate it in Malayalam and make Malayalam Wikipedia more enriching.

Thank you! [[ഉപയോക്താവ്:Brihaspati|Brihaspati]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Brihaspati|സംവാദം]]) 03:46, 25 സെപ്റ്റംബർ 2025 (UTC)

== [[:m:Wikimedians of Kerala/Newsletter/August 2025|Wikimedians of Kerala - August 2025 Newsletter]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;&quot;&gt;
&lt;small&gt;This is Wikimedians of Kerala UG's nineteen newsletter.&lt;/small&gt;
&lt;br&gt;
[[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]&lt;/div&gt;

;Updates / Discussions
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* On 23rd August 2025, we had our user group monthly meeting online via Google Meet. Sixteen members attended the UG meeting. Jinoy shared the agenda for the meeting and welcomed everyone to the meeting.
** [[:User:Ranjithsiji|Ranjithsiji]] initiated discussions on the need to apply for the [[Community Resources and Partnerships/India General Support Project|Annual General Support Fund (GSF)]]. The deadline for submission is 5th September 2025. 
** Ranjith, Manoj, Jinoy, Tony shared the update about the received. Members emphasized finalizing pending support reports before proceeding with the new application.
** [[:User:Gnoeee|Jinoy]] presented a [[:m:Talk:Wikimedians of Kerala#Drafting policy to handle the Wikimedians of Kerala UG_assets|draft policy]] for handling User Group assets. Members are invited to provide feedback and suggestions on the talk page or on the document.
** Updates on ongoing campaigns [[:c:Commons:Wiki Loves Onam 2025|Wiki Loves Onam 2025]] and [[:ml:വിക്കിപീഡിയ:WPWP2025|Wikipedia Pages Wanting Photos 2025]] were shared.
** Ranjithsiji announced that the proposal for WikiConference India 2026 will be submitted in September and plans are underway to organize WikiConference Kerala in December 2025.
** [[:User:Vijayanrajapuram|Vijayan V K]] proposed starting a campaign to create school articles from SchoolWiki to Malayalam Wikipedia, with a focus on uploading at least one photo for each school.
** Participants (Manoj, Ranjith, Jinoy and Akbarali who participated the meeting) who attended [[m:Wikimania 2025|Wikimania 2025]] shared their experiences.
** Discussions also touched upon issues in Malayalam Wiktionary’s IPA module, possible solutions for Commons uploads.
** [[:User:Vis M|Vis M]], [[:User:Tonynirappathu|Tony]] and other members discussed possible tools and workflows to ease bulk uploads to Wikimedia Commons, including Google Drive integrations.''([[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/August 2025|read more...]])''
&lt;/div&gt;

;Events &amp; activities
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* ''On-going events &amp; activities by User Group''
** [[:c:Commons:Wiki Loves Onam 2025|Wiki Loves Onam 2025]] – Photography campaign to document Onam culture, ongoing in Commons.
** [[:c:Commons:Wiki Loves Schools|Wiki Loves Schools]] – Photography campaign  to collect and add high-quality, freely licensed images and other media of educational institutions, ongoing in Commons.
&lt;/div&gt;

&lt;hr&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
'''Upcoming meeting: 27th September 2025 - [[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/September 2025|Meeting page]] | [[:m:Special:RegisterForEvent/2243|Meetup Registration]]'''
&lt;hr&gt;
This message was sent with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) by [[:m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[:m:User_talk:Gnoeee|talk]]) on 07:23, 26 സെപ്റ്റംബർ 2025 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]]
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&amp;oldid=29132440 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[:m:Wikimedians of Kerala/Newsletter/September 2025|Wikimedians of Kerala - September 2025 Newsletter]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;&quot;&gt;
&lt;small&gt;This is the Wikimedians of Kerala UG's 20&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; newsletter.&lt;/small&gt;
&lt;br&gt;
[[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]&lt;/div&gt;

;Updates / Discussions
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* On 27&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; September 2025, we held our user group’s monthly meeting online via Google Meet. Eighteen members attended the meeting. The agenda for the meeting was shared, and everyone was welcomed.
** [[:User:Ranjithsiji|Ranjithsiji]] shared updates about the support request by the UG and the annual plan published on Meta-Wiki.
** [[:User:Irvin calicut|Irvin]] and [[:User:Manojk|Manoj]] shared plans for organizing Wiki Loves Birds this year. More updates will be shared soon.
** [[:User:Gnoeee|Jinoy]] shared updates on the ongoing campaigns — [[:m:Wiki Loves Onam 2025|Wiki Loves Onam 2025]] and [[c:Commons:Wiki Loves Schools|Wiki Loves Schools]] — supported by the UG. More than 400 images have been uploaded for both WLO and WLS campaigns.
*** [[:User:Vijayanrajapuram]] and Ranjithsiji discussed future plans for the Wiki Loves Schools campaign.
** Jinoy shared about the past [[:ml:WP:WPWP2025|Wikipedia Pages Wanting Photos 2025]] campaign on Malayalam Wikipedia, which was also supported by the UG. Twelve participants contributed to over 100 Wikimedia projects during this period, with more than 500 media files added.
** [[:User:Athulvis|Athul]] shared plans for [[:m:Wikimedians of Kerala/Events/Navarathri at Thiruvananthapuram|documenting Navarathri programs]] and invited others to join the initiative.
** Athul, Jinoy, and Ranjith shared updates and experiences from attending [[:m:Event:Wikimedians of Kerala at IndiaFOSS 2025|IndiaFOSS 2025 in Bangalore]], where they managed a Wikimedians of Kerala stall to raise awareness about Wikimedia projects. ([[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/September 2025|Read more...]])
&lt;/div&gt;

;Events &amp; Activities
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* ''Ongoing events &amp; activities by the User Group''
** [[:c:Commons:Wiki Loves Schools|Wiki Loves Schools]] – A photography campaign to collect and add high-quality, freely licensed images and other media of educational institutions. The campaign is ongoing on Wikimedia Commons.
&lt;/div&gt;

&lt;hr&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
'''Upcoming meeting: 25th October 2025 – [[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/October 2025|Meeting page]] | [[:m:Special:RegisterForEvent/2386|Meetup Registration]]'''
&lt;hr&gt;
This message was sent with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) by [[:m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[:m:User_talk:Gnoeee|talk]]) on 12:20, 24 ഒക്ടോബർ 2025 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]]
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&amp;oldid=29132440 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[:m:Wikimedians of Kerala/Newsletter/October 2025|Wikimedians of Kerala - October 2025 Newsletter]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;&quot;&gt;
&lt;small&gt;This is the Wikimedians of Kerala UG's 21&lt;sup&gt;st&lt;/sup&gt; newsletter.&lt;/small&gt;
&lt;br&gt;
[[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]&lt;/div&gt;

;Updates / Discussions
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* On 25&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; October 2025, we held our user group’s monthly meeting online via Google Meet. Seventeen members attended and Everyone was welcomed to the meeting. The agenda for the meeting was shared by [[:User:Ranjithsiji|Ranjithsiji]].
** [[:User:Manojk|Manoj K]] and [[:User:Irvin calicut|Irvin]]  shared updates about the Wiki Loves Birds campaign in India 2025.
** [[:User:Gnoeee|Jinoy]] shared the [[:m:User:Gnoeee/Wikipedia@25|idea behind the anniversary tool]] and wished [[:User:Vijayanrajapuram|Vijayanrajapuram]] and [[:User:Erfanebrahimsait|Erfanebrahimsait]] on their first edit on Commons and Malayalam Wikipedia.
** Ranjith and Manoj shared an update [[:m:WikiConference Kerala 2025|WikiConference Kerala 2025]]. Planning to organise the event on the 20&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; and 21&lt;sup&gt;st&lt;/sup&gt; December in Thrissur.
** Jinoy shared an update about the celebration of [[:m:Wikipedia_25|25th birthday of Wikipedia]]. Shared some of the updates from the community
** Wikidata Birthday Celebrations
*** Ranjith shared updates about [[:d:Event:Wikidata 13th Birthday Celebration in Kochi, India|Wikidata Birthday celebration at Kochi]] during Kochi FOSS Meetup
*** Athul shared the plans about the [[:d:Event:Wikidata Workshop and Birthday Celebration at State of the Map Kerala 2025 Kannur|Wikidata Birthday celebration]] during 15&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; &amp; 16&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; Nov 2025 along with SoTM Kerala.
** Manoj shared the ongoing work on WikiSource and Wikidata integration.. ([[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/October 2025|Read more...]])
&lt;/div&gt;

;Events &amp; Activities
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* ''Ongoing events &amp; activities by the User Group''
** [[:c:Commons:Wiki Loves Schools|Wiki Loves Schools]] – A photography campaign to collect and add high-quality, freely licensed images and other media of educational institutions.
** [[:c:Commons:Wiki Loves Birds India 2025|Wiki Loves Birds India 2025]] – A campaign on Wikimedia Commons that aims to capture and celebrating the stunning avian diversity of India, home to approximately 1,350 bird species.
** [[:c:Commons:Quantum Century Exhibition 2025|Quantum Century Exhibition 2025]] – A campaign to document International Year of Quantum Science &amp; Technology on Wikimedia Commons.
&lt;/div&gt;

&lt;hr&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
'''Upcoming meeting: 22&lt;sup&gt;nd&lt;/sup&gt; November 2025 – [[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/November 2025|Meeting page]] | [[:m:Special:RegisterForEvent/2567|Meetup Registration]]'''
&lt;hr&gt;
This message was sent with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) by [[:m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[:m:User_talk:Gnoeee|talk]]) on 11:56, 22 നവംബർ 2025 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]]
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&amp;oldid=29521954 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[:m:Wikimedians of Kerala/Newsletter/November 2025|Wikimedians of Kerala - November 2025 Newsletter]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;&quot;&gt;
&lt;small&gt;This is the Wikimedians of Kerala UG's 22&lt;sup&gt;nd&lt;/sup&gt; newsletter.&lt;/small&gt;
&lt;br&gt;
[[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]&lt;/div&gt;

;Updates / Discussions
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* On 22&lt;sup&gt;nd&lt;/sup&gt; November 2025, we held our user group’s monthly meeting online via Google Meet. The agenda for the meeting was shared by [[:User:Ranjithsiji|Ranjithsiji]] and welcomed everyone to the meeting. Fifteen members attended the meeting.
** Ranjith shared updates about the Wikidata Workshop and 13&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; Birthday Celebration that has been happened during [[:OSMwiki:State of the Map Kerala 2025|State of the Map Kerala 2025]] event at Payyannur, Kannur.
** [[:User:Manojk|Manoj]] and Ranjith shared updates about the upcoming [[:m:WikiConference Kerala 2025|WikiConference Kerala 2025]] which will be held on 20&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; December at Kerala Institute of Local Administration (KILA), Thrissur, Kerala.
** Ranjith shared the updates on organising the [[:m:Event:Malayalam Wikipedia 23rd Birthday Celebration|Malayalam Wikipedia 23&lt;sup&gt;rd&lt;/sup&gt; Birthday Celebration]] along with the WCK 2025.
** Ranjith shared the invitation received on organising [[:m:Event:Wikimedia Technical Workshop 2025 at AJCE|Wikimedia Technical Workshop at Amal Jyothi College of Engineering Kanjirappally]].
** [[:User:Gnoeee|Jinoy]] shared the updates about the [[:m:WikiConference India 2026/Initial conversations|Initial discussions about WikiConference India 2026]]. Inviting the community members to signup and endorse the Grant proposal. 
** Athul shared the plans about documenting [[:c:Commons:Quantum Century Exhibition 2025|Quantum Century Exhibition 2025]] at Wikimedia Commons.
** Manoj shared the updates about 2&lt;sup&gt;nd&lt;/sup&gt; edition of Wiki Loves Birds India photography campaign in Wikimedia Commons.
** [[:User:SijiR|SijiR]] shared the idea of organising #SheSaid campaign as part of the Wiki Loves Women initiative on Malayalam Wikiquote.. ([[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/November 2025|Read more...]])
&lt;/div&gt;

;Events &amp; Activities
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* ''Ongoing events &amp; activities by the User Group''
** [[:c:Commons:Wiki Loves Schools|Wiki Loves Schools]] – A photography campaign to collect and add high-quality, freely licensed images of educational institutions. ''(16&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; Sept 2025 - 31&lt;sup&gt;st&lt;/sup&gt; Mar 2026)''
** [[:c:Commons:Wiki Loves Birds India 2025|Wiki Loves Birds India 2025]] – A campaign on Wikimedia Commons that aims to capture and celebrate the stunning avian diversity of India. ''(12&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; Nov 2025 – 12&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; Jan 2026)''
** [[:c:Commons:Quantum Century Exhibition 2025|Quantum Century Exhibition 2025]] – A campaign to document International Year of Quantum Science &amp; Technology on Wikimedia Commons.
** [[:q:ml:Wq:SheSaid|SheSaid]] – A campaign to celebrate leading women and their voices by encouraging the creation and improvement of Wikiquote articles that feature women’s quotations in Malayalam Wikiquote. ''(1&lt;sup&gt;st&lt;/sup&gt; Sept – 31&lt;sup&gt;st&lt;/sup&gt; Dec 2025)''
** [[:m:Wiki Loves Village|Wiki Loves Village]] – A multi year campaign to document the Villages on Wikimedia Commons and Wikipedia. ''(17&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; Dec 2025 – 31&lt;sup&gt;st&lt;/sup&gt; Jan 2026)''
&lt;/div&gt;

&lt;hr&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
'''Upcoming meeting: 21&lt;sup&gt;st&lt;/sup&gt; December 2025 – [[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Events/Annual General Body Meetup 2025|Annual General Body Meetup 2025]]'''
&lt;/div&gt;
&lt;hr&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
'''Join [[:m:Event:Malayalam Wikipedia 23rd Birthday Celebration|Malayalam Wikipedia 23&lt;sup&gt;rd&lt;/sup&gt; Birthday]] Celebration'''
&lt;hr&gt;
This message was sent with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) by [[:m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[:m:User_talk:Gnoeee|talk]]) on 09:41, 17 ഡിസംബർ 2025 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]]
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&amp;oldid=29733777 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[:m:Wikimedians of Kerala/Newsletter/December 2025|Wikimedians of Kerala - December 2025 Newsletter]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;&quot;&gt;
&lt;small&gt;This is the Wikimedians of Kerala UG's 23&lt;sup&gt;rd&lt;/sup&gt; newsletter.&lt;/small&gt;
&lt;br&gt;
[[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]&lt;/div&gt;

;User group news
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* In the month of December, we did not have an online meeting as we held our AGM.
* On 5–6&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; December 2025, a [[:m:Event:Wikimedia Technical Workshop 2025 at AJCE|Wikimedia Technical Workshop]] was conducted at Amal Jyothi College of Engineering, Kanjirappally, Kottayam.
** 52 students participated in this event and were trained on the Wikimedia ecosystem. The students presented their tools and outcomes on the last day of the event.
** [[:User:Athulvis]], [[:User:Gnoeee]], [[:User:MatthewsM2]], and [[:User:Ranjithsiji]] joined the workshop as mentors.
* On 15–16&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; December 2025, a [[:m:Event:Wikimedia Technical Workshop 2025 Chinmaya Vishwa Vidyapeeth - Global Campus, Piravom|Wikimedia Technical Workshop]] was conducted at Chinmaya Vishwa Vidyapeeth - Global Campus, Piravom.
** 50 students participated in this event and received training on the Wikimedia technical ecosystem. The students worked on fixing issues and developing tools, which they presented on the last day of the event.
** [[:User:Athulvis]], [[:User:Gnoeee]], and [[:User:Ranjithsiji]] from the UG attended as mentors.
* 980 contributions were made to the [[c:Commons:Wiki Loves Museums|Wiki Loves Museums]] initiative from 20 November to 31 December 2025. 
* On 20&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; December 2025, [[:m:WikiConference Kerala 2025|WikiConference Kerala 2025]] was organised at the Kerala Institute of Local Administration, Thrissur.
** The [[Event:Malayalam Wikipedia 23rd Birthday Celebration|23&lt;sup&gt;rd&lt;/sup&gt; Birthday Celebration]] of Malayalam Wikipedia was held during this time.
** 90+ participants attended the WCK and its sessions.
* This month, we held our [[m:Event:Wikimedians of Kerala/Events/Annual General Body Meetup 2025|4&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; Annual General Body Meeting (AGBM)]] at the Kerala Institute of Local Administration on 21&lt;sup&gt;st&lt;/sup&gt; December 2025. 
** Twenty-two UG members and two guests attended the meeting.
** Shared and discussed upcoming annual plans and the Wikipedia 25th Birthday celebrations.
** Discussed preparations for [[WikiConference India 2026]]. ''([[m:Event:Wikimedians of Kerala/Events/Annual General Body Meetup 2025/Report|Read the detailed report here...]])''
&lt;/div&gt;

;Events &amp; Activities
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* ''Ongoing events &amp; activities by the User Group''
** [[:c:Commons:Wiki Loves Schools|Wiki Loves Schools]] – A photography campaign to collect and add high-quality, freely licensed images of educational institutions. ''(16&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; Sept 2025 – 31&lt;sup&gt;st&lt;/sup&gt; Mar 2026)''
** [[:c:Commons:Quantum Century Exhibition 2025|Quantum Century Exhibition 2025]] – A campaign to document the International Year of Quantum Science &amp; Technology on Wikimedia Commons.
** [[:m:Wiki Loves Village|Wiki Loves Village]] – A multi-year campaign to document villages on Wikimedia Commons and Wikipedia. ''(17&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; Dec 2025 – 31&lt;sup&gt;st&lt;/sup&gt; Jan 2026)''
&lt;/div&gt;

&lt;hr&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
'''Upcoming meeting: 31&lt;sup&gt;st&lt;/sup&gt; January 2026 –  [[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/January 2026|Meeting page]] | [[:m:Special:RegisterForEvent/2973|Meetup Registration]]'''
&lt;hr&gt;
This message was sent with [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|talk]]) by [[:m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[:m:User_talk:Gnoeee|talk]]) on 17:43, 30 ജനുവരി 2026 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]]
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&amp;oldid=29828009 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[:m:Wikimedians of Kerala/Newsletter/January 2026|Wikimedians of Kerala - January 2026 Newsletter]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;&quot;&gt;
&lt;small&gt;This is the Wikimedians of Kerala UG's 24&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; newsletter.&lt;/small&gt;
&lt;br&gt;
[[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]&lt;/div&gt;

;User group news
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;

* On 31&lt;sup&gt;st&lt;/sup&gt; January 2026, we held our [[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/January 2026|January 2026 Monthly Meetup]] from 7:30 PM to 8:30 PM IST. The agenda for the meeting was shared by Jinoy and welcomed everyone to the meeting. 12 community members participated in the discussion.
** [[User:Ranjithsiji|Ranjithsiji]] shared the Wikipedia 25&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; Birthday Celebrations organised across different districts of Kerala (Thrissur, Kannur, Kozhikode, Kollam, Wayanad, Ernakulam, Kottayam). [[User:Fotokannan|Kannan]] master shared the updates about organising the event at Kollam.
** A short update about the Wikimedia Hackathon planned at Kaprassery IHRD as part of Tarang on 7–8&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; February was shared.
** Discussed about the [[:m:Wiki Loves Village|Wiki Loves Village]] campaign.
*** The campaign was conducted on Wikimedia Commons and Malayalam Wikipedia.
*** The program was originally started in 2014 as 'Ende Gramam'.
** [[User:Irvin calicut|Irvin]] shared the outcomes of [[:c:Commons:Wiki Loves Birds India 2025|Wiki Loves Birds India 2025]] campaign at Wikimedia Commons.
*** More than 6000 images have been uploaded and 9 bird walk programs have been conducted.
*** Education programs are ongoing and the campaign continues for another month.
** [[User:SijiR|Siji]] shared the SheSaid campaign updates on Wikiquote. 9 contributors participated and 61 new articles were created during the timeperiod.
** Jinoy shared the status updates of [[:m:WikiConference India 2026|WikiConference India 2026]]
*** Athul Invited Community members interested in volunteering to [[:m:WikiConference India 2026/Initial conversations|register on the interest page]] on the WCI 2026 page.
* Discussions were also held about organising:
** Wiki Loves Folklore and Feminism and Folklore program
** International mother language day
** Womens month editathon
&lt;/div&gt;

;Events &amp; Activities
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* ''Ongoing events &amp; activities by the User Group''
** [[:c:Commons:Wiki Loves Schools|Wiki Loves Schools]] – A photography campaign to collect and add high-quality, freely licensed images of educational institutions. ''(16&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; Sept 2025 – 31&lt;sup&gt;st&lt;/sup&gt; Mar 2026)''
** [[:m:Wiki Loves Village|Wiki Loves Village]] – A multi-year campaign to document villages on Wikimedia Commons and Wikipedia. ''(17&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; Dec 2025 – 28&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; Feb 2026)''
** [[:d:Wd:WikiProject India/Events/International Mother Language Day 2026 Datathon|International Mother Language Day 2026 Datathon]] – Datathon on Wikidata. ''(21&lt;sup&gt;st&lt;/sup&gt; Feb 2026 – 3&lt;sup&gt;rd&lt;/sup&gt; Mar 2026)''
&lt;/div&gt;

&lt;hr&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
'''Upcoming meeting: 28&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; February 2026 –  [[m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/February 2026|Meeting page]] | [[:m:Special:RegisterForEvent/3209|Meetup Registration]]'''
&lt;hr&gt;
This message was sent with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) by [[:m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[:m:User_talk:Gnoeee|talk]]) on 01:31, 28 ഫെബ്രുവരി 2026 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]]
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&amp;oldid=29828009 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[:m:Wikimedians of Kerala/Newsletter/February 2026|Wikimedians of Kerala - February 2026 Newsletter]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;&quot;&gt;
&lt;small&gt;This is the Wikimedians of Kerala UG's 25&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; newsletter.&lt;/small&gt;
&lt;br&gt;
[[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]&lt;/div&gt;

;User group news
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;

* On 28&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; February 2026, we held our [[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/February 2026|February 2026 Monthly Meetup]] from 7:30 PM to 8:30 PM IST. The agenda for the meeting was shared by Jinoy and welcomed everyone to the meeting. 13 community members participated in the discussion.
** Shared the details about the [[:m:Wiki Loves Village|Wiki Loves Village]] campaign.
*** The program was organized to improve geographical details about villages.
*** 135 articles were written, 38 articles improved and 59 images were uploaded as part of the campaign.
** Shared the details about [[:m:Wikidata:WikiProject India/Events/International Mother Language Day 2026 Datathon|International Mother Language Day]] program
*** A datathon was conducted from Feb 1 and it will end by March 3.
*** Tasks shared for the same was less difficult compared to the one shared last time.
** [[User:Sree1959|Sree1959]] updated on efforts to move Malayalam Wikivoyage out of the Incubator.
*** Introducing Wikivoyage day - Contributing to Malayalam Wikivoyage for atleast 1 day per month was announced.
** [[User:Ranjithsiji|Ranjithsiji]] shared details about Wikipedia 25&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; Birthday Celebrations organised in and around Kerala.
** Discussed about Women's Day campaign.
*** Planning to conduct Wiki Loves Women followed by an offline workshop program was discussed.
** Discussed about [[:m:Wiki Loves Theyyam|Wiki Loves Theyyam]] campaign.
*** Ranjithsiji shared about documentation of Theyyam which is currently in progress.
*** Planned to start [[:m:Wiki Loves Theyyam|Wiki Loves Theyyam]] campaign by mid of March.
*** Ranjithsiji and [[User:Gnoeee|Jinoy]] planning to visit Kannur during March 7-8 for documenting Theyyam.
** Discussions were also held about organizing
*** Wiki Loves Birds
*** Open Data Day
*** Wiki Loves Earth

&lt;/div&gt;

;Events &amp; Activities
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* ''Ongoing events &amp; activities by the User Group''
** [[:ml:WP:WHM2026|Womens Day Edit-a-athon 2026]] - 3rd March - 31 March 2026 a edit-a-thon on Malayalam Wikipedia related to creating and improving articles realted to Women health.
** [[:c:Commons:Wiki Loves Theyyam 2026|Wiki Loves Theyyam 2026]] - a 2 month campaign from 17th March - 17 May 2026 photography campaign in Wikimedia commons related to Theyyam.
&lt;/div&gt;
&lt;hr&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
'''Upcoming meeting: 28&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; March 2026 –  [[m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/March 2026|Meeting page]] | [[:m:Special:RegisterForEvent/3345|Meetup Registration]]'''
&lt;hr&gt;
This message was sent with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) by [[:m:User:Adithyak1997|Adithyak1997]] ([[:m:User_talk:Adithyak1997|talk]]) and [[:m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[:m:User_talk:Gnoeee|talk]]) on 09:45, 28 മാർച്ച് 2026 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]]
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&amp;oldid=30188373 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[:m:Wikimedians of Kerala/Newsletter/March 2026|Wikimedians of Kerala - March 2026 Newsletter]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;&quot;&gt;
&lt;small&gt;This is the Wikimedians of Kerala UG's 26&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; newsletter.&lt;/small&gt;
&lt;br&gt;
[[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]&lt;/div&gt;

;User group news
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;

* On 28&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; March 2026, we held our [[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/March 2026|March 2026 Monthly Meetup]] from 7:30 pm to 8:30 pm IST. The agenda for the meeting was shared and everyone was welcomed. A total of 10 community members participated in the meeting and discussions.
** [[User:Gnoeee|Jinoy]] shared an update about the [[d:Wikidata:WikiProject India/Events/International Mother Language Day 2026 Datathon|International Mother Language Day 2026 Datathon]] organized on the Wikidata from February 21, 2026 to March 3, 2026. A total of 31 contributors signed up for the event and contributed during the campaign period.
** [[User:Ranjithsiji|Ranjithsiji]] shared  an update about the [[:m:Wiki Loves Birds India 2025|Wiki Loves Birds India 2025]] campaign that was organized online and offline. Around 6,000 images was recieved during the campaing period and bird walks were also organized as part of the campaign.
** Ranjithsiji and [[User:Sree1959|Sreekrishnan]] shared the updates about the ongoing Malayalam Wikivoyage activities and improvements. Discussed the need for further enhancements and issues.
** [[User:SijiR|Siji]] shared the updates about the [[d:Wikidata:WikiProject India/Events/International Womens Day 2026 Datathon|International Womens Day 2026 Datathon]] on Wikidata. A total of 21 contributors signed up during the campaign period.
** Ranjithsiji shared status updates on [[:m:WikiConference India 2026|WikiConference India 2026]] including the ongoing scholarship call, and encouraged everyone to apply.
** Ranjithsiji shared updates about the [[m:Wiki Loves Theyyam 2026|Wiki Loves Theyyam 2026]] which started on March 17 and will end on May 17. Updates on [[m:Wiki Folklore Documentation|on-going documentation initatives]] as part of this campaign were also shared.
** Ranjithsiji shared the updates about the [[m:Wiki Loves Schools|Wiki Loves Schools]] hich received around 4,800 images during the campaign period.
*** [[User:Vijayanrajapuram|Vijayanrajapuram]] shared plans to create school related pages on Wikipedia and make use of the uploaded images.
* Discussions were also held about organising:
** International Women's Day Editathon
&lt;/div&gt;

;Events &amp; Activities
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* ''Ongoing events &amp; activities by the User Group''
** [[:c:Commons:Wiki Loves Theyyam 2026|Wiki Loves Theyyam 2026]] – photo campaign on Wikimedia Commons. ''(17&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; Mar 2026 – 17&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; May 2026)''
&lt;/div&gt;

&lt;hr&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
'''Upcoming meeting: 25&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; April 2026 –  [[m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/April 2026|Meeting page]] | [[:m:Special:RegisterForEvent/3549|Meetup Registration]]'''
&lt;hr&gt;
This message was sent with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) by [[:m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[:m:User_talk:Gnoeee|talk]]) on 13:34, 25 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]]
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&amp;oldid=30188373 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[:m:Wikimedians of Kerala/Newsletter/April 2026|Wikimedians of Kerala - April 2026 Newsletter]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;&quot;&gt;
&lt;small&gt;This is the Wikimedians of Kerala UG's 27&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; newsletter.&lt;/small&gt;
&lt;br&gt;
[[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]&lt;/div&gt;

;User group news
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;

* On 25&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; April 2026, we held our [[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/April 2026|April 2026 Monthly Meetup]] from 7:30 pm to 8:30 pm IST. The agenda for the meeting was shared and everyone was welcomed. A total of 6 community members participated in the meeting and discussions.
** [[User:Ranjithsiji|Ranjithsiji]] and [[User:Adithyak1997|Adithyak]] shared updates from the [[m:Event:Wikisource Summit 2026|Wikisource Summit 2026]], which was organized at Calicut University. Participants from Malayalam, Tamil and Tulu community members also attended the two-day event.
** [[User:Gnoeee|Jinoy]] shared updates about the [[m:Event:Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026 in India|Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026]] campaign organized in collaboration with the Embassy of Ukraine in New Delhi and communities in India. 47 people joined and contributed during the campaign period in India
** Ranjithsiji and [[User:Sree1959|Sreekrishnan]] shared the updates about the ongoing Malayalam Wikivoyage activities and improvements. Discussed the need for further enhancements and issues.
** [[User:Athulvis|Athul]] shared the updates about closure of [[m:Community Resources and Partnerships/India Rapid Project/Wikimedians of Kerala Anniversary Programme/Final Report|Wikimedians of Kerala Anniversary Programme]] and submission of final report.
** Ranjithsiji shared the Wikivoyage Day plan announced by [[User:Sree1959|Sreekrishnan]]. Plans to organize activities were discussed.
** [[User:Vijayanrajapuram|Vijayanrajapuram]] shared plans to create school related pages on Wikipedia. Athul and Ranjith shared their thoughs on doing follow up activies.
** Jinoy and Athul shared the updates about the [[m:WikiConference India 2026|WikiConference India 2026]] which is going to happen in Kochi. Around 400+ applications have been received for scholarships and the team is currently reviewing the applications.
*** For those who missed applying for the scholarship the self funded registration will be opened.
** Ranjithsiji shared updates about the [[m:Wiki Loves Theyyam 2026|Wiki Loves Theyyam 2026]] which started on March 17 and will end on May 17.
** Jinoy shared and invited the community members to share the stories, community highlights and activities from across South Asia to [[m:South Asia/Newsletter|WikiDhara - The echoes from South Asia]]. ''([[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/April 2026|read more...]])''
&lt;/div&gt;

&lt;hr&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
This message was sent with 14:44, 24 മേയ് 2026 (UTC) by [[:m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[:m:User_talk:Gnoeee|talk]]) [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]]
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&amp;oldid=30188373 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[:m:Wikimedians of Kerala/Newsletter/May 2026|Wikimedians of Kerala - May 2026 Newsletter]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;&quot;&gt;
&lt;small&gt;This is the Wikimedians of Kerala UG's 28&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; newsletter.&lt;/small&gt;
&lt;br&gt;
[[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|90px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]&lt;/div&gt;

;Updates / Discussions
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;

* On 25th May 2026, we held our May 2026 Monthly Meetup from 7:30 pm to 8:30 pm IST. The agenda for the meeting was shared and everyone was welcomed. 10 community members participated in the meeting and discussions.
** [[:User:Ranjithsiji|Ranjithsiji]] shared updates about Wiki Loves Theyyam 2026, which was conducted as a pilot project from 17 April to 17 May 2026. Around 650 images were uploaded to Wikimedia Commons by 16 contributors. Discussions were held on organizing follow-up activities closer to the Theyyam season.
** [[:User:Gnoeee|Jinoy]] shared updates from [[m:Event:Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026 in India|Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026 in India]], organized in collaboration with Wikimedia communities and partner organizations.
*** Around 45 participants took part in the campaign by creating 71 new pages and improving around 327 pages across Wikimedia projects. An offline Wikipedia editing workshop was organised at [[w:Embassy of Ukraine, New Delhi|Embassy of Ukraine, New Delhi]] along with a cultural activity and continued the online campaign till the end of April.
** Ranjithsiji shared updates from [[m:Event:Wikisource Summit 2026|Wikisource Summit 2026]], organized at the University of Calicut. A total of 18 participants attended the event, including contributors from other language communities. Discussions focused on collaboration and technical improvements for Wikisource projects.
** Jinoy shared updates about [[m:WikiConference India 2026|WikiConference India 2026]]. The conference theme has been announced. The theme for WCI 2026 is ''&quot;Reimagining the Knowledge Commons&quot; - Community Leadership in an Evolving Wikimedia Ecosystem.''
** Ranjithsiji shared plans for a Wiki Loves Schools edit-a-thon, aimed at creating and improving school-related articles using information collected through the SchoolWiki project and previous photography campaigns.
** Ranjithsiji announced preparations for Wiki Loves Earth India 2026, which is planned to begin on 1 July 2026. Community members were encouraged to participate and help document natural heritage sites across India.
** Jinoy and Ranjith shared updates from [[mw:Wikimedia Hackathon 2026|Wikimedia Hackathon 2026]] in Milan. The [[toolforge:glues|GLUES tool]] (Global Wikimedia User Information and Statistics) was developed and improved during the hackathon and was presented during the event. The tool provides a centralized dashboard for Wikimedia contributor information and receives valuable feedback from participants across multiple communities. Further enhancements to the tool were discussed.
** Ranjithsiji shared updates about Coordinate Me 2026, an international Wikidata campaign focused on improving geographic coordinates of Wikidata items. Community members were encouraged to participate before the campaign concluded at the end of May.
** Ranjithsiji shared updates on the Malayalam Wikivoyage initiative. Monthly community meetings have been held regularly over the past three months. An analysis tool named [[toolforge:inkpen|Inkpen]] has been developed and support was requested for the Malayalam Wikivoyage approval proposal.
** Community members also discussed the ongoing digitization of M. P. Parameswaran's works, potential collaborations with DC Books for bibliographic data sharing, plans for Kerala Cultural Month, the [[toolforge:wir-redlist-explorer|Women in Red tool]] developed by [[:User:Netha Hussain|Netha Hussain]] for identifying missing articles, improvements to mobile navigation templates.
** Ranjith and Jinoy shared an update received on Village pump of Malayalam Wikipedia and to User group's email regarding the participation in the Abstract Wikipedia pilot project.'' ([[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/May 2026|read more...]])''
&lt;/div&gt;

;Events &amp; activities
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* &lt;u&gt;''On-going events &amp; activities by User Group''&lt;/u&gt;
** [[c:Commons:Wiki Loves Earth 2026 in India|Wiki Loves Earth 2026 in India]] – Photography campaign dedicated to documenting and digitally preserving India's diverse natural heritage sites on Wikimedia Commons.

* &lt;u&gt;''Up-coming events &amp; activities by User Group''&lt;/u&gt;
** [[m:Event:Wikiwomen Camp 2026|Wikiwomen Camp 2026]] - 11th July 2026 - 12th July 2026. Last date to [[m:Event:Wikiwomen Camp 2026#Application|apply for the scholarship]] is 27 June 2026.
&lt;/div&gt;

&lt;hr&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
'''Upcoming meeting: 27&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; June 2026 –  [[m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/June 2026|Meeting page]] | [[:m:Special:RegisterForEvent/3891|Meetup Registration]]'''
&lt;hr&gt;
This message was sent with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) by [[:m:User:Gnoeee|Gnoeee]] on 15:42, 21 ജൂൺ 2026 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]]
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&amp;oldid=30188373 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== &quot;മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ അബ്‌സ്ട്രാക്റ്റ് വിക്കിപീഡിയ പ്രൊജക്റ്റ് നടപ്പിലാക്കുന്നതിനെ ഞാൻ പൂർണ്ണമായി അനുകൂലിക്കുന്നു. വിവരങ്ങൾ പല ഭാഷകളിലേക്ക് എളുപ്പത്തിൽ വിവർത്തനം ചെയ്യാനും പ്രാദേശിക ഭാഷകളിലെ ലേഖനങ്ങളുടെ എണ്ണം വർദ്ധിപ്പിക്കാനും ഈ സാങ്കേതികവിദ്യ വളരെയധികം സഹായിക്കും. സാങ്കേതിക വിദ്യ വികസിക്കുന്നതിനനുസരിച്ച് മലയാളം വിക്കിപീഡിയയും ഇത്തരം മാറ്റങ്ങളെ ഉൾക്കൊള്ളേണ്ടതുണ്ട്. ഇത് കൂടുതൽ വായനക്കാരെയും വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക് ആകർഷിക്കാൻ സഹായിക്കും.&quot; ==

&lt;blockquote&gt;&quot;മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ അബ്‌സ്ട്രാക്റ്റ് വിക്കിപീഡിയ പ്രൊജക്റ്റ് നടപ്പിലാക്കുന്നതിനെ ഞാൻ പൂർണ്ണമായി അനുകൂലിക്കുന്നു. വിവരങ്ങൾ പല ഭാഷകളിലേക്ക് എളുപ്പത്തിൽ വിവർത്തനം ചെയ്യാനും പ്രാദേശിക ഭാഷകളിലെ ലേഖനങ്ങളുടെ എണ്ണം വർദ്ധിപ്പിക്കാനും ഈ സാങ്കേതികവിദ്യ വളരെയധികം സഹായിക്കും. സാങ്കേതിക വിദ്യ വികസിക്കുന്നതിനനുസരിച്ച് മലയാളം വിക്കിപീഡിയയും ഇത്തരം മാറ്റങ്ങളെ ഉൾക്കൊള്ളേണ്ടതുണ്ട്. ഇത് കൂടുതൽ വായനക്കാരെയും വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക് ആകർഷിക്കാൻ സഹായിക്കും.&quot;&lt;/blockquote&gt;[[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-40005-74|&amp;#126;2026-40005-74]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-40005-74|talk]]) 21:19, 15 ജൂലൈ 2026 (UTC)

== [[:m:Wikimedians of Kerala/Newsletter/June 2026|Wikimedians of Kerala - June 2026 Newsletter]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
{{ptag2|T429741}}
&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;&quot;&gt;
&lt;small&gt;This is the Wikimedians of Kerala UG's 29&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; newsletter.&lt;/small&gt;
&lt;br&gt;
[[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]&lt;/div&gt;

;Updates / Discussions
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;

* On 27th June 2026, we held our June 2026 Monthly Meetup from 7:30 pm to 8:30 pm IST. The agenda for the meeting was shared and everyone was welcomed. 12 community members participated in the meeting and discussions.

** [[:User:Athulvis|Athul R T]] shared updates about [[:c:commons:Wiki Loves Earth 2026 in India|Wiki Loves Earth 2026]] -  The programe will run in July 2026. More than two thousand images are uploaded now. 
** [[:User:Sree1959|Sreekrishnan Narayanan]] shared updates about Malayalam Wikivoyage project. Users are editing and we are waiting for the response from Language Committee. 
** [[:User:SijiR|Siji]] shared updates about [[:m:Event:Wikiwomen Camp Kerala 2026|Wikiwomen Camp Kerala 2026]]. Program is planned on July 11,12 at Kozhikkode.


&lt;/div&gt;

;Events &amp; activities
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* &lt;u&gt;''On-going events &amp; activities by User Group''&lt;/u&gt;
** [[:c:commons:Wiki Loves Earth 2026 in India|Wiki Loves Earth 2026]]: Wiki Loves Earth India is an international photographic campaign and We are organizing it in India. More than four thousand files uploaded into this campaign. The campaign will end on 31st July 2026.
** [[:m:Event:Wikiwomen Camp Kerala 2026|Wikiwomen Camp Kerala 2026]]: Wikiwomen Camp aims to bring together women who are active contributors to the Wikimedia movement. 23 editors participated in this two day camp at Kozhikode.
**[[:m:Event:Wikimedia Technical Workshop 2026 at C-SiS CUSAT|Wikimedia Technical Workshop 2026 at C-SiS CUSAT]] : We organized a Wikimedia technical workshop in collaboration with Centre for Science in Society (C-SiS), Cochin University of Science and Technology, Kochi, Kerala. 20 students from various colleges participated in this event. We started developing some tools with the help of participants.
**[[:m:Kerala Culture Month 2026|Kerala Culture Month 2026]] As part of Wiki Conference India 2026 we co-organized a writing campaign as a pre conference activity. The campaign started on 15th July 2026 and will end on 15th August 2026.
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;hr&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
'''Upcoming meeting: 25&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; July 2026 –  [[m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/July 2026|Meeting page]] | [[:m:Special:RegisterForEvent/4198|Meetup Registration]]'''
&lt;hr&gt;
This message was sent by [[:m:User:Ranjithsiji|Ranjithsiji]] with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 13:22, 25 ജൂലൈ 2026 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]]
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&amp;oldid=30188373 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[:m:Wikimedians of Kerala/Newsletter/August 2026|Wikimedians of Kerala - August 2026 Newsletter]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;&quot;&gt;
&lt;small&gt;This is the Wikimedians of Kerala UG's 30&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; newsletter.&lt;/small&gt;
&lt;br&gt;
[[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]&lt;/div&gt;

;Updates / Discussions
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;

* On 25th July 2026, we held our July 2026 Monthly Meetup from 7:30 pm to 8:30 pm IST. The agenda for the meeting was shared and everyone was welcomed. 17 community members participated in the meeting and discussions.

** [[:User:Ranjithsiji|Ranjithsiji]] shared updates about [[:c:commons:Wiki Loves Earth 2026 in India|Wiki Loves Earth 2026]] -  The camapgin will run in July 2026. More than five thousand images are uploaded now. 
** [[:User:Ranjithsiji|Ranjithsiji]] shared updates about [[:m:Event:Wikimedia Technical Workshop 2026 at C-SiS CUSAT|Wikimedia Technical Workshop 2026 at C-SiS CUSAT]] -   The program was carried out in coordination with Centre for Science in Society, Cusat. 
** [[:User:SijiR|Siji]] shared updates about [[:m:Event:Wikiwomen Camp Kerala 2026|Wikiwomen Camp Kerala 2026]]. Program happened on July 11,12 at Kozhikkode. A photowalk was done in connection with Wiki Loves Earth 2026 in India.
** [[:User:Gnoeee|Jinoy]] updated about a [[:File:A year of conversations, campaigns and collaborations - Wikimedians of Kerala User Group.pdf|poster presented]] at Wikimania 2026.
&lt;/div&gt;

;Events &amp; activities
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* &lt;u&gt;''On-going and past events &amp; activities by User Group''&lt;/u&gt;
**[[:m:Kerala Culture Month 2026|Kerala Culture Month 2026]] As part of Wiki Conference India 2026 we co-organized a writing campaign as a pre conference activity. The campaign started on 15th July 2026 and end on 15th August 2026.
**[[:m:Wiki Loves Village 2026|Wiki Loves Village 2026]] As part of Wiki Conference India 2026 we co-organized a writing campaign as a pre conference activity. The campaign started on 15th August 2026 and will end on 15th September 2026.
**[[:m:Wiki Loves Schools|Wiki Loves Schools 2026]] We are organizing a writing campaign in Malayalam Wikipedia. The campaign started on 27th July 2026 and will end on 30th September 2026.
** [[:c:commons:Wiki Loves Earth 2026 in India|Wiki Loves Earth 2026]]: Wiki Loves Earth India is an international photographic campaign and We are organizing it in India. More than four thousand files uploaded into this campaign. The campaign was over on 31st July 2026.
** [[:c:commons:Wiki Loves Onam 2026|Wiki Loves Onam 2026]]: Photography campaign to document Onam culture. The campaign is from 15th August 2026 to 15th September 2026
&lt;/div&gt;

&lt;hr&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
'''Upcoming meeting: 22&lt;sup&gt;nd&lt;/sup&gt; Aug 2026 –  [[m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/August 2026|Meeting page]] | [[:m:Special:RegisterForEvent/4396|Meetup Registration]]'''
&lt;hr&gt;
This message was sent by [[:m:User:Gnoeee|Gnoeee]] with [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|talk]]) 13:35, 22 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]]
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&amp;oldid=30188373 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[:m:Wikimedians of Kerala/Newsletter/August 2026|Wikimedians of Kerala - August 2026 Newsletter]] ==
&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;&quot;&gt;
&lt;small&gt;This is the Wikimedians of Kerala UG's 31&lt;sup&gt;st&lt;/sup&gt; newsletter.&lt;/small&gt;
&lt;br&gt;
[[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]&lt;/div&gt;

;Updates / Discussions
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;

* On 22nd August 2026, we held our August 2026 Monthly Meetup from 7:30 pm to 8:30 pm IST. The agenda for the meeting was shared and everyone was welcomed. 12 community members participated in the meeting and discussions.

** [[:User:Ranjithsiji|Ranjithsiji]] shared updates about [[:c:commons:Wiki Loves Earth 2026 in India|Wiki Loves Earth 2026]] - The campaign is over and results are planned to be announced by end of the month.
** [[:User:Ranjithsiji|Ranjithsiji]] shared updates about moving Malayalam Wikivoyage out of [[:Incubator:Wy/ml|Incubator]] - Planning to having it discussed in [[:metawiki:WikiConference India 2026|WikiConference India]] program.
&lt;/div&gt;

;Events &amp; activities
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* &lt;u&gt;''On-going and past events &amp; activities by User Group''&lt;/u&gt;
**[[:m:Kerala Culture Month 2026|Kerala Culture Month 2026]] As part of Wiki Conference India 2026 we co-organized a writing campaign as a pre conference activity. The campaign started on 15th July 2026 and ended on 15th August 2026.
**[[:wikidata:Event:Growing Malayalam Lexemes/Workshop 1|Malayalam Lexemes Workshop]]: A 2 hour workshop was conducted on 22nd August. The program was presented by Mohammed Sadat Abdulai (WMDE) with support from Satdeep Gill. 12 community members participated in the same.
**[[:c:commons:Wiki Loves Onam 2026|Wiki Loves Onam 2026]]: The program has started and it will run until Septmeber 30.
**[[:m:Wiki Loves Village 2026|Wiki Loves Village 2026]]: The event has started on 15th August and it will run until 15 September. The event is conducted as a pre-conference program for WikiConference India.
**[[:m:Wiki Loves Schools#Wiki Loves Schools 2026|Wiki Loves Schools 2026]]: The program was planned to details of important schools in Wikipedia. The program was started in the month of July and it will continue until 30 September.
**[[m:Wiki Loves Quotes 2026|Wiki Loves Quotes 2026]]: A program to contribute quotes to wiki - The program has been started at International level on August 15 and it will continue until September 15.
**Booth for India FOSS: A booth for Wikipedia has been alloted in India FOSS 2026 program planned to happen on 26th and 27th of September.
* &lt;u&gt;''Upcoming events &amp; activities by User Group''&lt;/u&gt;
**Annual Plan 2027: The time for 2027 Annual plan submission has come up. Wiki Loves Onam, Folklore Documentation, Women's Day edit-a-thon, Wikidata Birthday Celebration, Malayalam Wikipedia 25th year Celebration, Wiki Loves Earth - These are the programs currently planned to add in the same. Planned to add a language improvement plan by adding a Lexeme improvement project.
&lt;/div&gt;

&lt;hr&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
This message was sent by [[:m:User:Adithyak1997|Adithyak1997]] and [[:m:User:Gnoeee|Gnoeee]] with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 16:11, 2 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]]
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&amp;oldid=30188373 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== പടയണിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഒരു പദ്ധതി ==
തെക്കൻ കേരളത്തിന്റെ സാംസ്കാരികചിത്രം, പ്രത്യേകിച്ചും ഉത്സവങ്ങൾ അതിൽ തന്നെ പടയണിയും അനുബന്ധങ്ങളും (ചടങ്ങുകൾ, കോലങ്ങൾ,  പാട്ടുകൾ, തപ്പുകൾ, പാട്ടുകളുടെ ഓഡിയോ ശേഖരം, വായ്‌മൊഴി ശേഖരം, നടക്കുന്ന ഇടങ്ങളുടെയും കാലങ്ങളുടേയും രേഖ, കലാകാരന്മാരുമായുള്ള സംഭാഷണം) സമഗ്രമായി ശേഖരിക്കാനാനുദ്ദേശിച്ചുകൊണ്ട് ഒരു പദ്ധതി നടത്താൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്നു. ഇതിന്റെ ഒന്നാം ഭാഗം നടന്നപ്പോൾ ഏതാണ്ട് 2500-ഓളം ചിത്രങ്ങൾ കോമൺസിൽ ചേർക്കുകയും, പതിനെട്ടോളം കോലങ്ങളുടെ പാട്ടുകൾ വിക്കിഗ്രന്ഥശാലയിൽ ചേർക്കുകയും ചെയ്തിരിന്നു. അതിന്റെ സമഗ്രമായ ഒരു രണ്ടാം ഭാഗമാണ് ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്. ഇതിനോടൊപ്പം അഞ്ച് മ്യൂസിയങ്ങളിൽ ഗ്ലാം പദ്ധതി നടപ്പാക്കണമെന്നും കരുതുന്നു. ബന്ധപ്പെട്ട പദ്ധതി താൾ വഴിയേ ചുവടെ ചേർക്കാം. സസ്നേഹം, [[ഉ:Akhilan|അഖിലൻ]] 17:25, 31 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC)</text>
      <sha1>4kf7dde6diochvukqbzzh0bcv497q1i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>എരുമേലി</title>
    <ns>0</ns>
    <id>11128</id>
    <revision>
      <id>4681932</id>
      <parentid>4676197</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T16:53:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4681932</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28182" sha1="py6araun7xvyikp0civyktz7kfocqii" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Erumely}}
{{Infobox settlement
| name                            = എരുമേലി
| native_name                     = &lt;!-- Please do not add any Indic script in this infobox, per WP:INDICSCRIPT policy. --&gt;
| native_name_lang                = 
| other_name                      = 
| nickname                        = ശബരിമലയിലേക്കുള്ള കവാടം, മതസൗഹാർദ്ദത്തിന്റെ നാട്.
| settlement_type                 = പട്ടണം
| അക്ഷാംശം                        = 9.471093
| രേഖാംശം                         = 76.765038
| image_skyline                   = {{multiple image
| border        = infobox
| perrow        = 1/2/2/2
| total_width   = 340
| caption_align = center
| image1        = Vavar mosque kerala.jpg
| caption1      = വാവർ പള്ളിക്ക് അഭിമുഖമായുള്ള അയ്യപ്പ ക്ഷേത്രം
| image2        = Erumeli Petta Sastha Temple.jpg
| caption2      = പേട്ട ശാസ്താ ക്ഷേത്രം
| image3        = Vavar Masjid in 90s.jpg
| caption3      = 90 കളിലെ വാവർ പള്ളി
| image4        = Erumeli South, Kerala, India - panoramio (4).jpg
| caption4      = ക്ഷേത്ര മുറ്റം (കൊച്ചമ്പലം)
| image5        = 
| caption5      = 
| image6        = 
| caption6      = 
| image7        = 
| caption7      = 
}}
| pushpin_map                     = India Kerala#India
| coordinates                     = {{coord|9|28|15.94|N|76|45|54.14|E|type:event|display=inline,title}}
| pushpin_label_position          = right
| pushpin_map_alt                 = 
| pushpin_map_caption             = എരുമേലി ([[കേരളം]])
| subdivision_type                = Country
| subdivision_name                = {{flag|ഇന്ത്യ}}
| subdivision_type3               = 
| subdivision_name3               = [[Kottayam district|കോട്ടയം]]
| subdivision_type2               = [[States and union territories of India|State]]
| subdivision_name2               = [[കേരളം]]
| established_title               = &lt;!-- Established --&gt;
| established_date                = 
| founder                         = 
| named_for                       = 
| government_type                 = ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്
| governing_body                  = [[എരുമേലി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]]
| unit_pref                       = Metric
| area_footnotes                  = 
| area_rank                       = 
| area_total_km2                  = 92.67
| elevation_footnotes             = 
| elevation_m                     = 68
| population_total                = 43,273
| population_as_of                = 2011
| population_rank                 = 
| population_density_km2          = auto
| population_demonym              = 
| population_footnotes            = 
| demographics_type1              = [[Language]]
| demographics1_title1            = Official
| demographics1_info1             = [[Malayalam language|മലയാളം]]
| timezone1                       = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1                     = +5:30
| postal_code_type                = [[Postal Index Number|PIN]]
| postal_code                     = 686509
| area_code_type                  = Telephone code
| area_code                       = 04828xxxxxxx
| registration_plate              = 
| blank1_name_sec1                = [[Lok Sabha]] constituency
| blank1_info_sec1                = പത്തനംതിട്ട
| blank3_name_sec1                = [[Literacy]]
| blank3_info_sec1                = 94%
| website                         = [http://lsgkerala.in/erumelypanchayat/]
| blank4_name_sec1                = [[Human sex ratio|Sex ratio]]
| blank4_info_sec1                = 1049[[male|♂]]/[[female|♀]]            =
| footnotes                       = 
| imagesize                       = 
}}
[[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം ജില്ലയിൽ]] [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി താലൂക്ക്|കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി താലൂക്കിൽ]], [[എരുമേലി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|എരുമേലി ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിന്റെ]] ഭാഗമായ ഒരു പട്ടണമാണ് '''എരുമേലി'''.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.keralatourism.org/routes-locations/erumeli--i-/id/3865 |title=Erumeli (i), Erumeli (i) Panchayat, Kottayam District, Kerala, India |website=Kerala Tourism |language=en |access-date=2026-08-07}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://theprint.in/india/erumeli-thiruvananthapuram-new-rail-line-not-taken-up-due-to-low-traffic-projections-minister/2852080/ |title=Just a moment… |website=theprint.in |access-date=2026-08-07}}&lt;/ref&gt; കോട്ടയം നഗരത്തിൽ നിന്നും ഏകദേശം 60 കിലോമീറ്റർ അകലെയായി ഹൈറേഞ്ച് മേഖലയോട് വളരെ അടുത്തായി, ജില്ലയുടെ കിഴക്കൻ അതിർത്തിയിലാണ് ഇത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. [[മണിമലയാറ്|മണിമലയാറിന്റെ]] തീരത്താണ് എരുമേലി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. [[കൊരട്ടി, കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി|കൊരട്ടി]], [[കുറുവാമൂഴി]], [[കൂവപ്പള്ളി]], [[കണ്ണിമല]], [[വെള്ളനാടി]], [[ഇഞ്ചിയാനി|ഇഞ്ചിയാനി,]] [[മറ്റനൂർക്കര|മറ്റനൂർക്കര,]] [[കനകപ്പലം]], [[പുഞ്ചവയൽ]] എന്നിവ സമീപ ഗ്രാമങ്ങളും [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി]], [[റാന്നി]], [[മുണ്ടക്കയം]] എന്നിവ തൊട്ടടുത്തുള്ള പട്ടണങ്ങളമാണ്. ഇവിടെ ഒരു പ്രശസ്തമായ രണ്ട് [[ശാസ്താവ്|ശാസ്താക്ഷേത്രങ്ങളും]] [[അയ്യപ്പൻ|അയ്യപ്പന്റെ]] സുഹൃത്തായ [[വാവർ|വാവരുടെ]] പള്ളിയും ഉണ്ട്. അയ്യപ്പൻ പന്തള രാജാവിന്റെ സ്വപ്നത്തിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട് വാവരിനുവേണ്ടി ഒരു പള്ളി പണിയാൻ നിർദ്ദേശിച്ചുവെന്നാണ് ഐതിഹ്യം. ജാതിമതഭേദമന്യേ ഈ ആരാധനാലയങ്ങൾ എല്ലായ്പ്പോഴും സന്ദർശിക്കപ്പെടുന്നു. എരുമേലിയിലെ [[പേട്ടതുള്ളൽ]] പ്രശസ്തമാണ്. ഈ പ്രദേശത്തെ പേട്ടതുള്ളലിനു തനതു വാദ്യോപകരണങ്ങളാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. [[ശബരിമല]] തീർത്ഥാടനകാലത്ത് എരുമേലിയിൽ മതപരമായ ഉത്സവങ്ങളുടെ ഒരു അന്തരീക്ഷമാണ് ഉള്ളത്.

== പേരിന്റെ ഉത്ഭവം ==
{{main|എരുമേലിയുടെ ചരിത്രം}}ശ്രീ അയ്യപ്പനുമായി ബന്ധപ്പെട്ടാണ് എരുമേലി എന്ന പേരിന്റെ ഉത്ഭവം. ഇത് സംബന്ധമായി ഭിന്നാഭിപ്രായങ്ങൾ നിലവിലുണ്ട്. ഐതിഹ്യമനുസരിച്ച് പുലിപ്പാൽ ശേഖരിക്കാൻ നിബിഢ വനത്തിലേയ്ക്ക് പോകുന്നതിനിടെ ശ്രീ അയ്യപ്പസ്വാമി മഹിഷാസുരന്റെ സഹോദരിയായ 'മഹിഷി'യെ വധിച്ചത് ഈ സ്ഥലത്തുവച്ചാണ്. അയ്യപ്പനും മഹിഷിയും തമ്മിലുള്ള പോരാട്ടത്തിനൊടുവിൽ ഇവിടെയുള്ള കുളത്തിൽവച്ച് മഹിഷിയെ നിഗ്രഹിച്ചപ്പോൾ മഹിഷിയുടെ ചോര കുളത്തിൽ കലർന്നു. ചോര വീണ കുളം രുധിരക്കുളമെന്ന പേരിൽ പിൽക്കാലത്ത് അറിയപ്പെട്ടു. 'മഹിഷി' എന്നാൽ എരുമ എന്നർത്ഥം വരുന്നതിനാൽ ആദ്യം ഈ സ്ഥലത്തിന് 'എരുമകൊല്ലി' എന്നും കാലക്രമേണ എരുമേലി എന്ന പേരും ലഭിച്ചതായാണ് ഐതിഹ്യം. എന്നാൽ, ഏർമലൈ എന്നായിരുന്നു എരുമേലിയുടെ പുരാതന നാമമെന്ന് പറയുന്ന ചില പണ്ഡിതന്മാരുമുണ്ട്. ഏർ എന്ന പദത്തിന് വെള്ളം എന്ന് അർത്ഥമുണ്ടെന്നും മലൈ എന്നത് ലോപിച്ച് മെലി എന്നായി മാറിയതാണെന്നും പറയുന്നു. പ്രാചീനകാലത്ത് തമിഴ് ഭാഷയുടെ സ്വാധീനം ഈ പ്രദേശത്തിനുണ്ടായിരുന്നതായി ''എർമലൈ'' എന്ന പദം സൂചിപ്പിക്കുന്നതായി ചരിത്രകാരൻമാർ പറയുന്നു.

മഹീഷീ നിഗ്രഹത്തിനുശേഷം അയ്യപ്പൻ ശബരിമലയിലേക്ക് പുറപ്പെടുന്ന സമയത്ത്, വാവരോട് എരുമേലിയിൽ തന്നെ തുടരാൻ ആവശ്യപ്പെട്ടു. തുടർന്ന് ഭക്തരോട് ശബരിമലയിൽ തന്നെ കാണാൻ ആഗ്രഹിക്കുമ്പോഴെല്ലാം ആദ്യം വാവരെ സന്ദർശിക്കണമെന്ന് അദ്ദേഹം നിർദ്ദേശിക്കുകയുണ്ടായി. പിന്നീട് പന്തളം രാജാവിന് സ്വപ്നദർശനം നൽകിയ അയ്യപ്പൻ വാവരിനുവേണ്ടി ഈ ദേശത്ത് ഒരു പള്ളി പണിയാൻ നിർദ്ദേശിച്ചുവെന്നാണ് ഐതിഹ്യം. എരുമേലി ചെറിയ അമ്പലത്തിന് അഭിമുഖമായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പള്ളിയും എല്ലാ ഭക്തജനങ്ങളും സന്ദർശിക്കുന്നു. ശ്രീ അയ്യപ്പന്റെ രണ്ട് ക്ഷേത്രങ്ങളുള്ള ഇവിടെ നവംബർ, ഡിസംബർ, ജനുവരി മാസങ്ങളിൽ പ്രശസ്തമായ 'പേട്ടതുള്ളൽ' ചടങ്ങും നടക്കുന്നു.

== ജനസംഖ്യാശാസ്‌ത്രം ==

2011-ലെ ഇന്ത്യൻ സെൻസസ് പ്രകാരം എരുമേലിയിൽ 43,437 ജനസംഖ്യയുണ്ട്, അതിൽ 21,199 പുരുഷന്മാരും 22,230 സ്ത്രീകളുമാണ്. പുരുഷ-സ്ത്രീ അനുപാതം 1,000 പുരുഷന്മാർക്ക് 1,049 സ്ത്രീകൾ എന്നതാണ്, ഇത് സംസ്ഥാന ശരാശരിയായ 1,084 നേക്കാൾ കുറവാണ്. പുരുഷന്മാരുടെ സാക്ഷരതാ നിരക്ക് 97.53% ആണ്, അതേസമയം സ്ത്രീകളുടെ സാക്ഷരതാ നിരക്ക് 95.71% ആണ്.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.census2011.co.in/data/village/628204-erumeli-south-kerala.html|website=www.census2011.co.in|title=Erumeli South Population - Kottayam, Kerala|access-date=2016-11-25}}&lt;/ref&gt;
== ഭരണം ==
എരുമേലി പട്ടണം ഉൾപ്പെടുന്ന പഞ്ചായത്ത് 1953 ഓഗസ്റ്റ് 15 നാണ് രൂപീകൃതമായത്. 82.36 കിലോമീറ്റർ വിസ്തീർണ്ണമുള്ള ഇതിന്റെ 40% വനമേഖലയാണ്. വടക്ക് പാറത്തോട്, കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി, മുണ്ടക്കയം പഞ്ചായത്തുകളും കിഴക്കും തെക്കും ചിറ്റാർ പഞ്ചായത്തും പടിഞ്ഞാറ് മണിമല, ചിറക്കടവ് പഞ്ചായത്തുകളും ഇതിന് ചുറ്റുമായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://lsgkerala.in/erumelypanchayat/general-information/description/|title=Through Erumely panchayath|website=lsgkerala.in|access-date=2016-11-25|archive-date=25 November 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161125174745/http://lsgkerala.in/erumelypanchayat/general-information/description/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ഭരണ സൗകര്യത്തിനായി പട്ടണം ഉൾപ്പെടുന്ന പഞ്ചായത്തിനെ 24 വാർഡുകളായി തിരിച്ചിട്ടുണ്ട്.
== സാമ്പത്തികം ==
ഈ പഞ്ചായത്തിലെ ഭൂരിപക്ഷം ജനങ്ങളും കാർഷികവൃത്തി ചെയ്യുന്നവരാണ്. മറ്റുള്ളവർ കച്ചവടെ ഉപജീവനമാർഗ്ഗമായി സ്വീകരിച്ചിരിക്കുന്നു.  പഞ്ചായത്തിനു ചുറ്റുപാടുമായി [[റബ്ബർ മരം|റബ്ബർ]] തോട്ടങ്ങൾ വ്യാപിച്ചു കിടക്കുന്നു. മുമ്പ് ചെറിയൊരു ഗ്രാമമായിരുന്ന ഇവിടം ഇപ്പോൾ വികസനപ്രവർത്തനങ്ങളിലൂടെ പട്ടണമായി വളർന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. 

== കാലാവസ്ഥ ==
എരുമേലിയിലെ കാലാവസ്ഥ കോപ്പൻ വിഭാഗത്തിൽ പെടുന്നു. വർഷം മുഴുവനും ഈർപ്പമുള്ളതായ ഈ പ്രദേശത്തെ വാർഷിക താപനില 31 °C ഉം ആയിരിക്കും. മാർച്ച്, ഏപ്രിൽ മാസങ്ങളാണ് ഏറ്റവും ചൂടേറിയത്. മെയ് പകുതി മുതൽ ഓഗസ്റ്റ് വരെ തെക്ക് പടിഞ്ഞാറൻ മൺസൂൺ എത്തുന്നു, ഇത് ഗണ്യമായ അളവിൽ മഴ നൽകുന്നു. ഇവിടെ ലഭിക്കുന്ന ശരാശരി വാർഷിക മഴ 2620 മില്ലിമീറ്ററാണ്. സാധാരണയായി ഡിസംബർ മുതൽ ഫെബ്രുവരി വരെയാണ് ശൈത്യകാലം.


{{Weather box/concise C
| location=Erumely, Kerala
| source=Climate-Data.org&lt;ref name=&quot;Climate-Data.org&quot;&gt;
  &quot;CLIMATE: ERUMELY&quot;,
  Climate-Data.org. Web: [http://en.climate-data.org/location/486505/].&lt;/ref&gt;
| 31.1|31.9|33.2|33.3|32.7|30.6|30.0|30.0|30.6|30.3|30.1|30.5&lt;!--highs--&gt;
| 22.1|22.8|24.4|25.2|25.2|24.1|23.6|23.7|23.8|23.6|23.3|22.3&lt;!--lows--&gt;
| 22|39|68|157|254|454|466|328|240|320|211|61&lt;!--rain--&gt;
}}

==പ്രവേശനം==

===റോഡ്===
[[മുണ്ടക്കയം]], [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി]], [[മണിമല]], [[കണമല]], [[പൊൻകുന്നം]], [[വെച്ചൂച്ചിറ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|വെച്ചൂച്ചിറ]], അല്ലെങ്കിൽ [[റാന്നി]]വഴി എരുമേലിയിൽ എത്തിച്ചേരാം. [[കോട്ടയം]] നിന്ന് വരുന്നവർക്ക് [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി]] വഴി എത്തിച്ചേരാം. [[കൊച്ചി]]&lt;nowiki/&gt;യിൽ നിന്ന് വരുന്നവർക്ക് [[തൃപ്പൂണിത്തുറ]], [[പാലാ|പാല]], [[പൊൻകുന്നം]], [[വിഴിക്കിത്തോട്]] വഴി എത്തിച്ചേരാം. ഹൈറേഞ്ചുകളിൽ നിന്നുള്ളവർക്ക് മുണ്ടക്കയം - എരുമേലി സംസ്ഥാന പാത വഴി എരുമേലിയിൽ എത്തിച്ചേരാം. തലസ്ഥാന നഗരമായ [[തിരുവനന്തപുരം]] നിന്ന്, [[റാന്നി, കേരളം|റാന്നി]] വഴി എത്തിച്ചേരാം.
എരുമേലിയിൽനിന്ന് 26-ാം മൈൽ വഴി 10 കിലോമീറ്റർ ദൂരത്തിൽ NH220 ദേശീയപാത കടന്നുപോകുന്നു, ഇത് എളുപ്പത്തിൽ എത്തിച്ചേരാൻ സഹായിക്കുന്നു. [[ആലപ്പുഴ]]യിൽ നിന്ന് വരുന്നവർക്ക് [[ചങ്ങനാശേരി]], [[കറുകച്ചാൽ]], മണിമല വഴി എരുമേലിയിൽ എത്തിച്ചേരാം.
== റെയിൽവേ ==

ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള റെയിൽ‌വേ സ്റ്റേഷനുകൾ കോട്ടയം, ചെങ്ങന്നൂർ, ചങ്ങനാശ്ശേരി, തിരുവല്ല എന്നിവയാണ്.
== വിമാനത്താവളം ==

കൊച്ചി അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം (119 കിലോമീറ്റർ), തിരുവനന്തപുരം വിമാനത്താവളം (140 കിലോമീറ്റർ) എന്നിവയാണ് ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള വിമാനത്താവളങ്ങൾ. ശബരിമല അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവള നിർമ്മാണത്തിനായി ഭൂമി കൈമാറാൻ തയ്യാറാണെന്ന് ബിലീവേഴ്സ് ചർച്ച് മുഖ്യമന്ത്രി പിണറായി വിജയനെ അറിയിച്ചു. ചെറുവള്ളിയിലെ വിമാനത്താവളത്തിന് ഇരു സർക്കാരുകളും അംഗീകാരം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. ഉടൻ തന്നെ ഇത് ആരംഭിക്കുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കാം.&lt;ref&gt;{{cite news | url=https://english.mathrubhumi.com/news/kerala/centre-s-stance-on-proposed-erumeli-airport-favourable-cm-kerala-sabarimala-ashok-gajapathi-raju--1.1509065 | title=Centre's stance on proposed Erumeli Airport favourable: CM | date=16 November 2016 | newspaper=Mathrubhumi | language=en | access-date=16 December 2018 }}&lt;/ref&gt;

ശബരിമല തീർത്ഥാടകരുടെ യാത്ര സുഗമമാക്കുന്നതിനായി 2017 ജൂലൈ 19 ന് കേരള സർക്കാർ എരുമേലിക്ക് സമീപമുള്ള ഹാരിസൺസ് പ്ലാന്റേഷൻസിന്റെ ചെറുവള്ളി എസ്റ്റേറ്റിൽ വിമാനത്താവളം നിർമ്മിക്കുമെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Airport For Sabarimala To Come Up at Cheruvally Estate|url=http://www.ndtv.com/kerala-news/airport-for-sabarimala-to-come-up-at-cheruvally-estate-pinarayi-vijayan-1726935|agency=ndtv.com}}&lt;/ref&gt; 

സംസ്ഥാന, കേന്ദ്ര സർക്കാരുകൾ ശബരിമലയ്ക്കായി ഒരു വിമാനത്താവളം അംഗീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. എരുമേലിക്ക് സമീപമുള്ള ചെറുവള്ളി എസ്റ്റേറ്റ് മൂന്ന് സ്ഥലങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്. മറ്റ് സ്ഥലങ്ങൾ സർക്കാർ സ്ഥലങ്ങളായിരുന്നു. ചെറുവള്ളി സർക്കാർ ഭൂമിയാണോ അല്ലയോ എന്ന് കോടതി പ്രഖ്യാപിക്കും. കേസ് ഇപ്പോഴും കോടതിയിലാണ്. 2026 വരെ, ഭൂവിനിയോഗ പ്രശ്നം ഇപ്പോഴും പരിഹരിക്കപ്പെടാത്തതിനാൽ വിമാനത്താവളം ഇതുവരെ നിർമ്മിച്ചിട്ടില്ല. &lt;ref&gt;{{Cite news |date=2026-01-22 |title=Though court dismisses government claim on Cheruvally estate, it says Ayana Trust ownership not indisputable |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/though-court-dismisses-government-claim-on-cheruvally-estate-it-says-ayana-trust-ownership-not-indisputable/article70537883.ece |access-date=2026-05-06 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt;നടപ്പിലാക്കുകയാണെങ്കിൽ, 50 കിലോമീറ്ററോ അതിൽ കൂടുതലോ വലിയ ദൂരത്തിൽ വ്യവസായങ്ങളോ വാണിജ്യ കെട്ടിടങ്ങളോ അനുവദിക്കാത്ത ഒരു ഗ്രീൻ ഫീൽഡ് വിമാനത്താവളമായിരിക്കും ഇത്.
നിർദ്ദിഷ്ട വിമാനത്താവളത്തിന്റെ പേര് [[ശബരിമല അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം]] അല്ലെങ്കിൽ &quot;ശബരി വിമാനത്താവളം&quot; എന്ന് ചുരുക്കിയിരിക്കുന്നു. 

== വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ ==
പഞ്ചായത്തിലെ ആദ്യകാല വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളാണ് [[സെൻറ് തോമസ് ഹൈസ്ക്കൂൾ]], [[ദേവസ്വം ബോർഡ് ഹൈസ്കൂൾ]], [[വാവർ മേമ്മോറിയൽ ഹൈസ്കൂൾ]] എന്നിവ. 60 വർഷങ്ങളിലേറെ പഴക്കമുള്ള, [[എരുമേലി ഫെറോന പള്ളി]]&lt;nowiki/&gt;യുടെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള [[സെൻറ് തോമസ് ഹൈസ്കൂൾ, എരുമേലി|സെൻറ് തോമസ് ഹൈസ്കൂളാണ്]] ഇവയിൽ ഏറ്റവും പഴക്കമുള്ളത്. ക്രസൻറ് പബ്ലിക് സ്കൂൾ, നിർമ്മല എന്നിവ എന്നിയും പ്രമുഖമാണ്. എരുമേലിയിൽ നിന്ന് രണ്ടു കിലോമീറ്റർ ദൂരത്തിൽ, [[മുക്കൂട്ടുതറ|മുക്കൂട്ടുതറയിലേയ്ക്കുള്ള]] പാതയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന എം.ഇ.എസ് കോളജും ഷെർ മൌണ്ട് ആർട്സ് ആൻറ് കൊമേർസ് കോളജും വിദ്യാഭ്യാസ മേഖലയിൽ സ്തുത്യർഹമായ സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നു. ഈ രണ്ടു കോളജുകളും [[മഹാത്മാഗാന്ധി സർവ്വകലാശാല]]&lt;nowiki/&gt;യുമായി അഫിലിയേറ്റ് ചെയ്തിരിക്കുന്നു. മുക്കൂട്ടുതറയിലെ അസ്സീസി ഹോസ്പിറ്റൽ ആൻറ് നർസിംഗ് കോളജ്, [[കൂവപ്പള്ളി]]&lt;nowiki/&gt;യിലെ [[അമൽ ജ്യോതി കോളേജ് ഓഫ് എഞ്ചിനീയറിങ്|അമൽജ്യോതി എൻജിനീയറിങ് കോളജ്]] എന്നിവ പഞ്ചായത്തിനു വളരെ സമീപസ്ഥമായ പ്രദേശങ്ങളിൽ നിലകൊള്ളുന്നു.

==അടുത്തുള്ള സ്ഥലങ്ങൾ==
* [[മുണ്ടക്കയം]]
* [[റാന്നി]]
* [[തുലാപ്പള്ളി]]
* [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി]]
* [[കുറുവാമൂഴി]]
* [[കൊരട്ടി, കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി|കൊരട്ടി]]
* [[ചേനപ്പാടി]]
* [[മുക്കൂട്ടുതറ]]
* [[പൊൻകുന്നം]]
* [[കണമല]]

== വിവിധ പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ദൂരം ==

* [[Kottayam|കോട്ടയം]] : 50 കി.മീ.
* [[പാലായ്|പാലാ]] : 40 കി.മീ
* [[തൊടുപുഴ]] : 63 കി.മീ
* [[ചങ്ങനാശേരി]]:44 കി.മീ
* [[Cochin|കൊച്ചി]] : 98 കി.മീ.
* [[Kumily|കുമളി]] : 70 കി.മീ.
* [[Kanjirappally|കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി]] : 14 കി.മീ.
* [[മുണ്ടക്കയം]] : 13.5 കി.മീ.
* [[Ranni|റാന്നി]] : 18 കി.മീ.
* [[ആങ്ങമ്മൂഴി]] : 28 കി.മീ.
* [[Alappuzha|ആലപ്പുഴ]]: 73 കി.മീ.
* [[Manimala|മണിമല]]: 17 കി.മീ.
* [[ശബരിമല]] : 46 കി.മീ.

== പ്രശസ്ത വ്യക്തികൾ ==

* [[എരുമേലി പരമേശ്വരൻ പിള്ള]]

== ചിത്രശാല ==
&lt;gallery&gt;
പ്രമാണം:Petta Dharmasasthav, Erumeli - പേട്ട ധർമ്മശാസ്താവ്, എരുമേലി.jpg|പേട്ട ധർമ്മശാസ്താവ്, എരുമേലി 
പ്രമാണം:Vavar Mosque, Petta, Erumeli - വാവർ‌പള്ളി, പേട്ട, എരുമേലി.jpg|വാവർ‌പള്ളി, പേട്ട, എരുമേലി
&lt;/gallery&gt;[[പ്രമാണം:ErumeliVavarSwamyDarga.JPG|thumb|right|200px|എരുമേലി ''വാവരുടെ'' പള്ളി]]

== അവലംബങ്ങൾ ==
{{reflist}}
{{കോട്ടയം ജില്ല}}


{{Central Travancore}}
{{commons category|Erumely}}
*[http://www.zonkerala.com/tourism/Erumeli-73.html സോൺ കേരള . കോം]


[[വർഗ്ഗം:കോട്ടയം ജില്ലയിലെ ഗ്രാമങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>py6araun7xvyikp0civyktz7kfocqii</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4681945</id>
      <parentid>4681932</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T17:20:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4681945</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="34076" sha1="iyjroybcytiwr9xe4z90804q6qxoa96" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Erumely}}
{{Infobox settlement
| name                            = എരുമേലി
| native_name                     = &lt;!-- Please do not add any Indic script in this infobox, per WP:INDICSCRIPT policy. --&gt;
| native_name_lang                = 
| other_name                      = 
| nickname                        = ശബരിമലയിലേക്കുള്ള കവാടം, മതസൗഹാർദ്ദത്തിന്റെ നാട്.
| settlement_type                 = പട്ടണം
| അക്ഷാംശം                        = 9.471093
| രേഖാംശം                         = 76.765038
| image_skyline                   = {{multiple image
| border        = infobox
| perrow        = 1/2/2/2
| total_width   = 340
| caption_align = center
| image1        = Vavar mosque kerala.jpg
| caption1      = വാവർ പള്ളിക്ക് അഭിമുഖമായുള്ള അയ്യപ്പ ക്ഷേത്രം
| image2        = Erumeli Petta Sastha Temple.jpg
| caption2      = പേട്ട ശാസ്താ ക്ഷേത്രം
| image3        = Vavar Masjid in 90s.jpg
| caption3      = 90 കളിലെ വാവർ പള്ളി
| image4        = Erumeli South, Kerala, India - panoramio (4).jpg
| caption4      = ക്ഷേത്ര മുറ്റം (കൊച്ചമ്പലം)
| image5        = 
| caption5      = 
| image6        = 
| caption6      = 
| image7        = 
| caption7      = 
}}
| pushpin_map                     = India Kerala#India
| coordinates                     = {{coord|9|28|15.94|N|76|45|54.14|E|type:event|display=inline,title}}
| pushpin_label_position          = right
| pushpin_map_alt                 = 
| pushpin_map_caption             = എരുമേലി ([[കേരളം]])
| subdivision_type                = Country
| subdivision_name                = {{flag|ഇന്ത്യ}}
| subdivision_type3               = 
| subdivision_name3               = [[Kottayam district|കോട്ടയം]]
| subdivision_type2               = [[States and union territories of India|State]]
| subdivision_name2               = [[കേരളം]]
| established_title               = &lt;!-- Established --&gt;
| established_date                = 
| founder                         = 
| named_for                       = 
| government_type                 = ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്
| governing_body                  = [[എരുമേലി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]]
| unit_pref                       = Metric
| area_footnotes                  = 
| area_rank                       = 
| area_total_km2                  = 92.67
| elevation_footnotes             = 
| elevation_m                     = 68
| population_total                = 43,273
| population_as_of                = 2011
| population_rank                 = 
| population_density_km2          = auto
| population_demonym              = 
| population_footnotes            = 
| demographics_type1              = [[Language]]
| demographics1_title1            = Official
| demographics1_info1             = [[Malayalam language|മലയാളം]]
| timezone1                       = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1                     = +5:30
| postal_code_type                = [[Postal Index Number|PIN]]
| postal_code                     = 686509
| area_code_type                  = Telephone code
| area_code                       = 04828xxxxxxx
| registration_plate              = 
| blank1_name_sec1                = [[Lok Sabha]] constituency
| blank1_info_sec1                = പത്തനംതിട്ട
| blank3_name_sec1                = [[Literacy]]
| blank3_info_sec1                = 94%
| website                         = [http://lsgkerala.in/erumelypanchayat/]
| blank4_name_sec1                = [[Human sex ratio|Sex ratio]]
| blank4_info_sec1                = 1049[[male|♂]]/[[female|♀]]            =
| footnotes                       = 
| imagesize                       = 
}}
[[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം ജില്ലയിൽ]] [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി താലൂക്ക്|കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി താലൂക്കിൽ]], [[എരുമേലി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|എരുമേലി ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിന്റെ]] ഭാഗമായ ഒരു പട്ടണമാണ് '''എരുമേലി'''.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.keralatourism.org/routes-locations/erumeli--i-/id/3865 |title=Erumeli (i), Erumeli (i) Panchayat, Kottayam District, Kerala, India |website=Kerala Tourism |language=en |access-date=2026-08-07}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://theprint.in/india/erumeli-thiruvananthapuram-new-rail-line-not-taken-up-due-to-low-traffic-projections-minister/2852080/ |title=Just a moment… |website=theprint.in |access-date=2026-08-07}}&lt;/ref&gt; കോട്ടയം നഗരത്തിൽ നിന്നും ഏകദേശം 60 കിലോമീറ്റർ അകലെയായി ഹൈറേഞ്ച് മേഖലയോട് വളരെ അടുത്തായി, ജില്ലയുടെ കിഴക്കൻ അതിർത്തിയിലാണ് ഇത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. [[മണിമലയാറ്|മണിമലയാറിന്റെ]] തീരത്താണ് എരുമേലി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. [[കൊരട്ടി, കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി|കൊരട്ടി]], [[കുറുവാമൂഴി]], [[കൂവപ്പള്ളി]], [[കണ്ണിമല]], [[വെള്ളനാടി]], [[ഇഞ്ചിയാനി|ഇഞ്ചിയാനി,]] [[മറ്റനൂർക്കര|മറ്റനൂർക്കര,]] [[കനകപ്പലം]], [[പുഞ്ചവയൽ]] എന്നിവ സമീപ ഗ്രാമങ്ങളും [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി]], [[റാന്നി]], [[മുണ്ടക്കയം]] എന്നിവ തൊട്ടടുത്തുള്ള പട്ടണങ്ങളമാണ്. ഇവിടെ ഒരു പ്രശസ്തമായ രണ്ട് [[ശാസ്താവ്|ശാസ്താക്ഷേത്രങ്ങളും]] [[അയ്യപ്പൻ|അയ്യപ്പന്റെ]] സുഹൃത്തായ [[വാവർ|വാവരുടെ]] പള്ളിയും ഉണ്ട്. അയ്യപ്പൻ പന്തള രാജാവിന്റെ സ്വപ്നത്തിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട് വാവരിനുവേണ്ടി ഒരു പള്ളി പണിയാൻ നിർദ്ദേശിച്ചുവെന്നാണ് ഐതിഹ്യം. ജാതിമതഭേദമന്യേ ഈ ആരാധനാലയങ്ങൾ എല്ലായ്പ്പോഴും സന്ദർശിക്കപ്പെടുന്നു. എരുമേലിയിലെ [[പേട്ടതുള്ളൽ]] പ്രശസ്തമാണ്. ഈ പ്രദേശത്തെ പേട്ടതുള്ളലിനു തനതു വാദ്യോപകരണങ്ങളാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. [[ശബരിമല]] തീർത്ഥാടനകാലത്ത് എരുമേലിയിൽ മതപരമായ ഉത്സവങ്ങളുടെ ഒരു അന്തരീക്ഷമാണ് ഉള്ളത്.

== പേരിന്റെ ഉത്ഭവം ==
{{main|എരുമേലിയുടെ ചരിത്രം}}ശ്രീ അയ്യപ്പനുമായി ബന്ധപ്പെട്ടാണ് എരുമേലി എന്ന പേരിന്റെ ഉത്ഭവം. ഇത് സംബന്ധമായി ഭിന്നാഭിപ്രായങ്ങൾ നിലവിലുണ്ട്. ഐതിഹ്യമനുസരിച്ച് പുലിപ്പാൽ ശേഖരിക്കാൻ നിബിഢ വനത്തിലേയ്ക്ക് പോകുന്നതിനിടെ ശ്രീ അയ്യപ്പസ്വാമി മഹിഷാസുരന്റെ സഹോദരിയായ 'മഹിഷി'യെ വധിച്ചത് ഈ സ്ഥലത്തുവച്ചാണ്. അയ്യപ്പനും മഹിഷിയും തമ്മിലുള്ള പോരാട്ടത്തിനൊടുവിൽ ഇവിടെയുള്ള കുളത്തിൽവച്ച് മഹിഷിയെ നിഗ്രഹിച്ചപ്പോൾ മഹിഷിയുടെ ചോര കുളത്തിൽ കലർന്നു. ചോര വീണ കുളം രുധിരക്കുളമെന്ന പേരിൽ പിൽക്കാലത്ത് അറിയപ്പെട്ടു. 'മഹിഷി' എന്നാൽ എരുമ എന്നർത്ഥം വരുന്നതിനാൽ ആദ്യം ഈ സ്ഥലത്തിന് 'എരുമകൊല്ലി' എന്നും കാലക്രമേണ എരുമേലി എന്ന പേരും ലഭിച്ചതായാണ് ഐതിഹ്യം. എന്നാൽ, ഏർമലൈ എന്നായിരുന്നു എരുമേലിയുടെ പുരാതന നാമമെന്ന് പറയുന്ന ചില പണ്ഡിതന്മാരുമുണ്ട്. ഏർ എന്ന പദത്തിന് വെള്ളം എന്ന് അർത്ഥമുണ്ടെന്നും മലൈ എന്നത് ലോപിച്ച് മെലി എന്നായി മാറിയതാണെന്നും പറയുന്നു. പ്രാചീനകാലത്ത് തമിഴ് ഭാഷയുടെ സ്വാധീനം ഈ പ്രദേശത്തിനുണ്ടായിരുന്നതായി ''എർമലൈ'' എന്ന പദം സൂചിപ്പിക്കുന്നതായി ചരിത്രകാരൻമാർ പറയുന്നു.

മഹീഷീ നിഗ്രഹത്തിനുശേഷം അയ്യപ്പൻ ശബരിമലയിലേക്ക് പുറപ്പെടുന്ന സമയത്ത്, വാവരോട് എരുമേലിയിൽ തന്നെ തുടരാൻ ആവശ്യപ്പെട്ടു. തുടർന്ന് ഭക്തരോട് ശബരിമലയിൽ തന്നെ കാണാൻ ആഗ്രഹിക്കുമ്പോഴെല്ലാം ആദ്യം വാവരെ സന്ദർശിക്കണമെന്ന് അദ്ദേഹം നിർദ്ദേശിക്കുകയുണ്ടായി. പിന്നീട് പന്തളം രാജാവിന് സ്വപ്നദർശനം നൽകിയ അയ്യപ്പൻ വാവരിനുവേണ്ടി ഈ ദേശത്ത് ഒരു പള്ളി പണിയാൻ നിർദ്ദേശിച്ചുവെന്നാണ് ഐതിഹ്യം. മലയാളമാസം വ്യശ്ചികം ഒന്നാം തീയതിയാണ് ശബരിമല തീർത്ഥാടനാരംഭം. എരുമേലി ചെറിയ അമ്പലത്തിന് അഭിമുഖമായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പള്ളിയും എല്ലാ ഭക്തജനങ്ങളും സന്ദർശിക്കുന്നു. ശ്രീ അയ്യപ്പന്റെ രണ്ട് ക്ഷേത്രങ്ങളുള്ള ഇവിടെ നവംബർ, ഡിസംബർ, ജനുവരി മാസങ്ങളിൽ പ്രശസ്തമായ 'പേട്ടതുള്ളൽ' ചടങ്ങും നടക്കുന്നു.

'''തമിഴ് സംസ്‌കാരം'''

പ്രാചീനകാലത്ത് പന്തളം രാജ്യം കാഞ്ചിപുരം വരെ വ്യാപിച്ചിരുന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. ഏകദേശം തൊള്ളായിരം വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് മധുര, വീരപാണ്ടി തുടങ്ങിയ ദേശങ്ങളിൽ നിന്നും ‘വെള്ളാളർ’ കുടുംബങ്ങൾ എരുമേലി, കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി, പെരുനാട് എന്നീ പ്രദേശങ്ങളിൽ കുടിയേറിപ്പാർത്തിരുന്നു. അതിൽ എരുമേലിയിൽ വാസമുറപ്പിച്ച കുടുംബമാണ് പെറുശേരിപിള്ളമാരുടെ കുടുംബം  ‘പുത്തൻവീട്ടുകാർ’ എന്ന പേരിലറിയപ്പെടുന്നു. ഇവരുടെ ഒരു കുടുംബത്തിന്റെ തായ് വേര് പെരുനാട്ടിലാണ്. കമ്പം, തേനി, മധുര തുടങ്ങി തമിഴ്നാട്ടിലെ വിവിധ പ്രദേശങ്ങളിൽനിന്ന് കാളവണ്ടികളിൽ കയറ്റി എരുമേലിയിലും സമീപത്തുമുള്ള വിപണികളിൽ എത്തിച്ചിരുന്നു. പരമ്പരാഗത വ്യാപാരികളിൽ പ്രമുഖർ വെള്ളാല ചെട്ടിമാരായിരുന്നു. ഇവരിലൂടെ എരുമേലിയിലേയ്ക്ക് തമിഴ് സംസ്കാരം പകർന്നു കിട്ടിയതായി പറയപ്പെടുന്നു.

'''പേട്ടതുള്ളൽ'''

എരുമേലിയിൽവച്ച് അയ്യപ്പൻ നടത്തിയ മഹിഷീ നിഗ്രഹത്തിന്റെ ഓർമ്മ പുതുക്കലാണ് പേട്ടതുള്ളൽ. .പ്രാചീന കാലം മുതൽതന്നെ ശബരിമലയ്ക്ക് പോകുന്ന കന്നി അയ്യപ്പന്മാർ എരുമേലിയിൽ പേട്ടതുള്ളിയിരുന്നു.  ജാതി-മത ഭേദെമന്യേ കാടിന്റെ അലങ്കാരങ്ങളണിഞ്ഞ് ദേഹത്ത് ചായം പൂശി എല്ലാവരും ഈ പേട്ടതുള്ളലിൽ പങ്കുചേരുന്നു.  നവംബർ 16 മുതൽ ജനുവരി 18 വരെ  എരുമേലിയിൽ നടക്കുന്ന പേട്ടതുള്ളലിൽ പ്രാധാനപ്പെട്ടത് ജനുവരി 11ന് നടക്കുന്ന അമ്പലപ്പുഴ – ആലങ്ങാട്ട് ദേശക്കാരുടെ പേട്ടകെട്ടാണ് (പേട്ടതുള്ളൽ). ആകാശത്ത് വട്ടമിട്ട് പറക്കുന്ന കൃഷ്ണപ്പരുന്തിനെ ദർശിച്ച് ഏകദേശം 11 മണിയോടെ നെറ്റിപ്പട്ടം കെട്ടിയ ഗജവീരന്മാരുടേയും താളമേളങ്ങളുടേയും അകമ്പടിയോടെ  കൊച്ചമ്പലത്തിൽ നിന്നും അമ്പലപ്പുഴ സംഘത്തിന്റെ പേട്ട തുള്ളൽ ആരംഭിക്കുന്നു. തുടർന്ന് കൊച്ചമ്പലത്തിന്റെ എതിർവശത്തുള്ള വാവരു പള്ളിയെ വലംവച്ച്  3 മണിയോടെ സംഘം വലിയമ്പലത്തിലെത്തി പേട്ടതുള്ളൽ അവസാനിപ്പിക്കുന്നു. ആകാശത്ത് പകൽസമയം മിന്നിമറയുന്ന നക്ഷത്രത്തെ ദർശിച്ചുകൊണ്ട് 3 മണിക്ക് കൊച്ചമ്പലത്തിൽ നിന്നും ആലങ്ങാട് സംഘത്തിന്റെ പേട്ടതുള്ളൽ ആരംഭിക്കുന്നു. ഇതിലും ഗജവീരന്മാർ അകമ്പടിയേകുന്നു. കാവടിയാട്ടവും മയിലാട്ടവും ഈ പേട്ടതുള്ളലിന്റെ പ്രത്യേകതയാണ്.  6 മണിയോടെ വലിയമ്പലത്തിൽ ഈ പേട്ടതുള്ളലും അവസാനിക്കുന്നു.

എരുമേലിയിലേയ്ക്കുള്ള സമാന്തര പാത കടന്നുപോകുന്ന ചിറക്കടവ് ഗ്രാമത്തിൽ നിന്നും ശബരിമലയ്ക്ക് പോകുന്ന പഴയകാലത്തെ അയ്യപ്പഭക്തർ എരുമേലിയിൽ പേട്ടതുള്ളൽ നടത്തിയിരുന്നില്ല. .ചിറക്കടവില് മഹാദേവൻറെ മക്കൾ പേട്ട കെട്ടുവാൻ പാടില്ല എന്നായിരുന്നു അക്കാലത്തെ വിശാസം.

== ജനസംഖ്യാശാസ്‌ത്രം ==

2011-ലെ ഇന്ത്യൻ സെൻസസ് പ്രകാരം എരുമേലിയിൽ 43,437 ജനസംഖ്യയുണ്ട്, അതിൽ 21,199 പുരുഷന്മാരും 22,230 സ്ത്രീകളുമാണ്. പുരുഷ-സ്ത്രീ അനുപാതം 1,000 പുരുഷന്മാർക്ക് 1,049 സ്ത്രീകൾ എന്നതാണ്, ഇത് സംസ്ഥാന ശരാശരിയായ 1,084 നേക്കാൾ കുറവാണ്. പുരുഷന്മാരുടെ സാക്ഷരതാ നിരക്ക് 97.53% ആണ്, അതേസമയം സ്ത്രീകളുടെ സാക്ഷരതാ നിരക്ക് 95.71% ആണ്.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.census2011.co.in/data/village/628204-erumeli-south-kerala.html|website=www.census2011.co.in|title=Erumeli South Population - Kottayam, Kerala|access-date=2016-11-25}}&lt;/ref&gt;
== ഭരണം ==
എരുമേലി പട്ടണം ഉൾപ്പെടുന്ന പഞ്ചായത്ത് 1953 ഓഗസ്റ്റ് 15 നാണ് രൂപീകൃതമായത്. 82.36 കിലോമീറ്റർ വിസ്തീർണ്ണമുള്ള ഇതിന്റെ 40% വനമേഖലയാണ്. വടക്ക് പാറത്തോട്, കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി, മുണ്ടക്കയം പഞ്ചായത്തുകളും കിഴക്കും തെക്കും ചിറ്റാർ പഞ്ചായത്തും പടിഞ്ഞാറ് മണിമല, ചിറക്കടവ് പഞ്ചായത്തുകളും ഇതിന് ചുറ്റുമായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://lsgkerala.in/erumelypanchayat/general-information/description/|title=Through Erumely panchayath|website=lsgkerala.in|access-date=2016-11-25|archive-date=25 November 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161125174745/http://lsgkerala.in/erumelypanchayat/general-information/description/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ഭരണ സൗകര്യത്തിനായി പട്ടണം ഉൾപ്പെടുന്ന പഞ്ചായത്തിനെ 24 വാർഡുകളായി തിരിച്ചിട്ടുണ്ട്.
== സാമ്പത്തികം ==
ഈ പഞ്ചായത്തിലെ ഭൂരിപക്ഷം ജനങ്ങളും കാർഷികവൃത്തി ചെയ്യുന്നവരാണ്. മറ്റുള്ളവർ കച്ചവടെ ഉപജീവനമാർഗ്ഗമായി സ്വീകരിച്ചിരിക്കുന്നു.  പഞ്ചായത്തിനു ചുറ്റുപാടുമായി [[റബ്ബർ മരം|റബ്ബർ]] തോട്ടങ്ങൾ വ്യാപിച്ചു കിടക്കുന്നു. മുമ്പ് ചെറിയൊരു ഗ്രാമമായിരുന്ന ഇവിടം ഇപ്പോൾ വികസനപ്രവർത്തനങ്ങളിലൂടെ പട്ടണമായി വളർന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. 

== കാലാവസ്ഥ ==
എരുമേലിയിലെ കാലാവസ്ഥ കോപ്പൻ വിഭാഗത്തിൽ പെടുന്നു. വർഷം മുഴുവനും ഈർപ്പമുള്ളതായ ഈ പ്രദേശത്തെ വാർഷിക താപനില 31 °C ഉം ആയിരിക്കും. മാർച്ച്, ഏപ്രിൽ മാസങ്ങളാണ് ഏറ്റവും ചൂടേറിയത്. മെയ് പകുതി മുതൽ ഓഗസ്റ്റ് വരെ തെക്ക് പടിഞ്ഞാറൻ മൺസൂൺ എത്തുന്നു, ഇത് ഗണ്യമായ അളവിൽ മഴ നൽകുന്നു. ഇവിടെ ലഭിക്കുന്ന ശരാശരി വാർഷിക മഴ 2620 മില്ലിമീറ്ററാണ്. സാധാരണയായി ഡിസംബർ മുതൽ ഫെബ്രുവരി വരെയാണ് ശൈത്യകാലം.

{{Weather box/concise C
| location=Erumely, Kerala
| source=Climate-Data.org&lt;ref name=&quot;Climate-Data.org&quot;&gt;
  &quot;CLIMATE: ERUMELY&quot;,
  Climate-Data.org. Web: [http://en.climate-data.org/location/486505/].&lt;/ref&gt;
| 31.1|31.9|33.2|33.3|32.7|30.6|30.0|30.0|30.6|30.3|30.1|30.5&lt;!--highs--&gt;
| 22.1|22.8|24.4|25.2|25.2|24.1|23.6|23.7|23.8|23.6|23.3|22.3&lt;!--lows--&gt;
| 22|39|68|157|254|454|466|328|240|320|211|61&lt;!--rain--&gt;
}}

==പ്രവേശനം==

===റോഡ്===
[[മുണ്ടക്കയം]], [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി]], [[മണിമല]], [[കണമല]], [[പൊൻകുന്നം]], [[വെച്ചൂച്ചിറ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|വെച്ചൂച്ചിറ]], അല്ലെങ്കിൽ [[റാന്നി]]വഴി എരുമേലിയിൽ എത്തിച്ചേരാം. [[കോട്ടയം]] നിന്ന് വരുന്നവർക്ക് [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി]] വഴി എത്തിച്ചേരാം. [[കൊച്ചി]]&lt;nowiki/&gt;യിൽ നിന്ന് വരുന്നവർക്ക് [[തൃപ്പൂണിത്തുറ]], [[പാലാ|പാല]], [[പൊൻകുന്നം]], [[വിഴിക്കിത്തോട്]] വഴി എത്തിച്ചേരാം. ഹൈറേഞ്ചുകളിൽ നിന്നുള്ളവർക്ക് മുണ്ടക്കയം - എരുമേലി സംസ്ഥാന പാത വഴി എരുമേലിയിൽ എത്തിച്ചേരാം. തലസ്ഥാന നഗരമായ [[തിരുവനന്തപുരം]] നിന്ന്, [[റാന്നി, കേരളം|റാന്നി]] വഴി എത്തിച്ചേരാം.
എരുമേലിയിൽനിന്ന് 26-ാം മൈൽ വഴി 10 കിലോമീറ്റർ ദൂരത്തിൽ NH220 ദേശീയപാത കടന്നുപോകുന്നു, ഇത് എളുപ്പത്തിൽ എത്തിച്ചേരാൻ സഹായിക്കുന്നു. [[ആലപ്പുഴ]]യിൽ നിന്ന് വരുന്നവർക്ക് [[ചങ്ങനാശേരി]], [[കറുകച്ചാൽ]], മണിമല വഴി എരുമേലിയിൽ എത്തിച്ചേരാം.
== റെയിൽവേ ==

ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള റെയിൽ‌വേ സ്റ്റേഷനുകൾ കോട്ടയം, ചെങ്ങന്നൂർ, ചങ്ങനാശ്ശേരി, തിരുവല്ല എന്നിവയാണ്.
== വിമാനത്താവളം ==

കൊച്ചി അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം (119 കിലോമീറ്റർ), തിരുവനന്തപുരം വിമാനത്താവളം (140 കിലോമീറ്റർ) എന്നിവയാണ് ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള വിമാനത്താവളങ്ങൾ. ശബരിമല അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവള നിർമ്മാണത്തിനായി ഭൂമി കൈമാറാൻ തയ്യാറാണെന്ന് ബിലീവേഴ്സ് ചർച്ച് മുഖ്യമന്ത്രി പിണറായി വിജയനെ അറിയിച്ചു. ചെറുവള്ളിയിലെ വിമാനത്താവളത്തിന് ഇരു സർക്കാരുകളും അംഗീകാരം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. ഉടൻ തന്നെ ഇത് ആരംഭിക്കുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കാം.&lt;ref&gt;{{cite news | url=https://english.mathrubhumi.com/news/kerala/centre-s-stance-on-proposed-erumeli-airport-favourable-cm-kerala-sabarimala-ashok-gajapathi-raju--1.1509065 | title=Centre's stance on proposed Erumeli Airport favourable: CM | date=16 November 2016 | newspaper=Mathrubhumi | language=en | access-date=16 December 2018 }}&lt;/ref&gt;

ശബരിമല തീർത്ഥാടകരുടെ യാത്ര സുഗമമാക്കുന്നതിനായി 2017 ജൂലൈ 19 ന് കേരള സർക്കാർ എരുമേലിക്ക് സമീപമുള്ള ഹാരിസൺസ് പ്ലാന്റേഷൻസിന്റെ ചെറുവള്ളി എസ്റ്റേറ്റിൽ വിമാനത്താവളം നിർമ്മിക്കുമെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Airport For Sabarimala To Come Up at Cheruvally Estate|url=http://www.ndtv.com/kerala-news/airport-for-sabarimala-to-come-up-at-cheruvally-estate-pinarayi-vijayan-1726935|agency=ndtv.com}}&lt;/ref&gt; 

സംസ്ഥാന, കേന്ദ്ര സർക്കാരുകൾ ശബരിമലയ്ക്കായി ഒരു വിമാനത്താവളം അംഗീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. എരുമേലിക്ക് സമീപമുള്ള ചെറുവള്ളി എസ്റ്റേറ്റ് മൂന്ന് സ്ഥലങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്. മറ്റ് സ്ഥലങ്ങൾ സർക്കാർ സ്ഥലങ്ങളായിരുന്നു. ചെറുവള്ളി സർക്കാർ ഭൂമിയാണോ അല്ലയോ എന്ന് കോടതി പ്രഖ്യാപിക്കും. കേസ് ഇപ്പോഴും കോടതിയിലാണ്. 2026 വരെ, ഭൂവിനിയോഗ പ്രശ്നം ഇപ്പോഴും പരിഹരിക്കപ്പെടാത്തതിനാൽ വിമാനത്താവളം ഇതുവരെ നിർമ്മിച്ചിട്ടില്ല. &lt;ref&gt;{{Cite news |date=2026-01-22 |title=Though court dismisses government claim on Cheruvally estate, it says Ayana Trust ownership not indisputable |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/though-court-dismisses-government-claim-on-cheruvally-estate-it-says-ayana-trust-ownership-not-indisputable/article70537883.ece |access-date=2026-05-06 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt;നടപ്പിലാക്കുകയാണെങ്കിൽ, 50 കിലോമീറ്ററോ അതിൽ കൂടുതലോ വലിയ ദൂരത്തിൽ വ്യവസായങ്ങളോ വാണിജ്യ കെട്ടിടങ്ങളോ അനുവദിക്കാത്ത ഒരു ഗ്രീൻ ഫീൽഡ് വിമാനത്താവളമായിരിക്കും ഇത്.
നിർദ്ദിഷ്ട വിമാനത്താവളത്തിന്റെ പേര് [[ശബരിമല അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം]] അല്ലെങ്കിൽ &quot;ശബരി വിമാനത്താവളം&quot; എന്ന് ചുരുക്കിയിരിക്കുന്നു. 

== വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ ==
പഞ്ചായത്തിലെ ആദ്യകാല വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളാണ് [[സെൻറ് തോമസ് ഹൈസ്ക്കൂൾ]], [[ദേവസ്വം ബോർഡ് ഹൈസ്കൂൾ]], [[വാവർ മേമ്മോറിയൽ ഹൈസ്കൂൾ]] എന്നിവ. 60 വർഷങ്ങളിലേറെ പഴക്കമുള്ള, [[എരുമേലി ഫെറോന പള്ളി]]&lt;nowiki/&gt;യുടെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള [[സെൻറ് തോമസ് ഹൈസ്കൂൾ, എരുമേലി|സെൻറ് തോമസ് ഹൈസ്കൂളാണ്]] ഇവയിൽ ഏറ്റവും പഴക്കമുള്ളത്. ക്രസൻറ് പബ്ലിക് സ്കൂൾ, നിർമ്മല എന്നിവ എന്നിയും പ്രമുഖമാണ്. എരുമേലിയിൽ നിന്ന് രണ്ടു കിലോമീറ്റർ ദൂരത്തിൽ, [[മുക്കൂട്ടുതറ|മുക്കൂട്ടുതറയിലേയ്ക്കുള്ള]] പാതയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന എം.ഇ.എസ് കോളജും ഷെർ മൌണ്ട് ആർട്സ് ആൻറ് കൊമേർസ് കോളജും വിദ്യാഭ്യാസ മേഖലയിൽ സ്തുത്യർഹമായ സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നു. ഈ രണ്ടു കോളജുകളും [[മഹാത്മാഗാന്ധി സർവ്വകലാശാല]]&lt;nowiki/&gt;യുമായി അഫിലിയേറ്റ് ചെയ്തിരിക്കുന്നു. മുക്കൂട്ടുതറയിലെ അസ്സീസി ഹോസ്പിറ്റൽ ആൻറ് നർസിംഗ് കോളജ്, [[കൂവപ്പള്ളി]]&lt;nowiki/&gt;യിലെ [[അമൽ ജ്യോതി കോളേജ് ഓഫ് എഞ്ചിനീയറിങ്|അമൽജ്യോതി എൻജിനീയറിങ് കോളജ്]] എന്നിവ പഞ്ചായത്തിനു വളരെ സമീപസ്ഥമായ പ്രദേശങ്ങളിൽ നിലകൊള്ളുന്നു.

==അടുത്തുള്ള സ്ഥലങ്ങൾ==
* [[മുണ്ടക്കയം]]
* [[റാന്നി]]
* [[തുലാപ്പള്ളി]]
* [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി]]
* [[കുറുവാമൂഴി]]
* [[കൊരട്ടി, കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി|കൊരട്ടി]]
* [[ചേനപ്പാടി]]
* [[മുക്കൂട്ടുതറ]]
* [[പൊൻകുന്നം]]
* [[കണമല]]

== വിവിധ പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ദൂരം ==

* [[Kottayam|കോട്ടയം]] : 50 കി.മീ.
* [[പാലായ്|പാലാ]] : 40 കി.മീ
* [[തൊടുപുഴ]] : 63 കി.മീ
* [[ചങ്ങനാശേരി]]:44 കി.മീ
* [[Cochin|കൊച്ചി]] : 98 കി.മീ.
* [[Kumily|കുമളി]] : 70 കി.മീ.
* [[Kanjirappally|കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി]] : 14 കി.മീ.
* [[മുണ്ടക്കയം]] : 13.5 കി.മീ.
* [[Ranni|റാന്നി]] : 18 കി.മീ.
* [[ആങ്ങമ്മൂഴി]] : 28 കി.മീ.
* [[Alappuzha|ആലപ്പുഴ]]: 73 കി.മീ.
* [[Manimala|മണിമല]]: 17 കി.മീ.
* [[ശബരിമല]] : 46 കി.മീ.

== പ്രശസ്ത വ്യക്തികൾ ==

* [[എരുമേലി പരമേശ്വരൻ പിള്ള]]

== ചിത്രശാല ==
&lt;gallery&gt;
പ്രമാണം:Petta Dharmasasthav, Erumeli - പേട്ട ധർമ്മശാസ്താവ്, എരുമേലി.jpg|പേട്ട ധർമ്മശാസ്താവ്, എരുമേലി 
പ്രമാണം:Vavar Mosque, Petta, Erumeli - വാവർ‌പള്ളി, പേട്ട, എരുമേലി.jpg|വാവർ‌പള്ളി, പേട്ട, എരുമേലി
&lt;/gallery&gt;[[പ്രമാണം:ErumeliVavarSwamyDarga.JPG|thumb|right|200px|എരുമേലി ''വാവരുടെ'' പള്ളി]]

== അവലംബങ്ങൾ ==
{{reflist}}
{{കോട്ടയം ജില്ല}}


{{Central Travancore}}
{{commons category|Erumely}}
*[http://www.zonkerala.com/tourism/Erumeli-73.html സോൺ കേരള . കോം]


[[വർഗ്ഗം:കോട്ടയം ജില്ലയിലെ ഗ്രാമങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>iyjroybcytiwr9xe4z90804q6qxoa96</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4681947</id>
      <parentid>4681945</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T17:25:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4681947</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="34443" sha1="k1gc3qpzfovi16j2et90jpxmtd2gkw8" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Erumely}}
{{Infobox settlement
| name                            = എരുമേലി
| native_name                     = &lt;!-- Please do not add any Indic script in this infobox, per WP:INDICSCRIPT policy. --&gt;
| native_name_lang                = 
| other_name                      = 
| nickname                        = ശബരിമലയിലേക്കുള്ള കവാടം, മതസൗഹാർദ്ദത്തിന്റെ നാട്.
| settlement_type                 = പട്ടണം
| അക്ഷാംശം                        = 9.471093
| രേഖാംശം                         = 76.765038
| image_skyline                   = {{multiple image
| border        = infobox
| perrow        = 1/2/2/2
| total_width   = 340
| caption_align = center
| image1        = Vavar mosque kerala.jpg
| caption1      = വാവർ പള്ളിക്ക് അഭിമുഖമായുള്ള അയ്യപ്പ ക്ഷേത്രം
| image2        = Erumeli Petta Sastha Temple.jpg
| caption2      = പേട്ട ശാസ്താ ക്ഷേത്രം
| image3        = Vavar Masjid in 90s.jpg
| caption3      = 90 കളിലെ വാവർ പള്ളി
| image4        = Erumeli South, Kerala, India - panoramio (4).jpg
| caption4      = ക്ഷേത്ര മുറ്റം (കൊച്ചമ്പലം)
| image5        = 
| caption5      = 
| image6        = 
| caption6      = 
| image7        = 
| caption7      = 
}}
| pushpin_map                     = India Kerala#India
| coordinates                     = {{coord|9|28|15.94|N|76|45|54.14|E|type:event|display=inline,title}}
| pushpin_label_position          = right
| pushpin_map_alt                 = 
| pushpin_map_caption             = എരുമേലി ([[കേരളം]])
| subdivision_type                = Country
| subdivision_name                = {{flag|ഇന്ത്യ}}
| subdivision_type3               = 
| subdivision_name3               = [[Kottayam district|കോട്ടയം]]
| subdivision_type2               = [[States and union territories of India|State]]
| subdivision_name2               = [[കേരളം]]
| established_title               = &lt;!-- Established --&gt;
| established_date                = 
| founder                         = 
| named_for                       = 
| government_type                 = ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്
| governing_body                  = [[എരുമേലി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]]
| unit_pref                       = Metric
| area_footnotes                  = 
| area_rank                       = 
| area_total_km2                  = 92.67
| elevation_footnotes             = 
| elevation_m                     = 68
| population_total                = 43,273
| population_as_of                = 2011
| population_rank                 = 
| population_density_km2          = auto
| population_demonym              = 
| population_footnotes            = 
| demographics_type1              = [[Language]]
| demographics1_title1            = Official
| demographics1_info1             = [[Malayalam language|മലയാളം]]
| timezone1                       = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1                     = +5:30
| postal_code_type                = [[Postal Index Number|PIN]]
| postal_code                     = 686509
| area_code_type                  = Telephone code
| area_code                       = 04828xxxxxxx
| registration_plate              = 
| blank1_name_sec1                = [[Lok Sabha]] constituency
| blank1_info_sec1                = പത്തനംതിട്ട
| blank3_name_sec1                = [[Literacy]]
| blank3_info_sec1                = 94%
| website                         = [http://lsgkerala.in/erumelypanchayat/]
| blank4_name_sec1                = [[Human sex ratio|Sex ratio]]
| blank4_info_sec1                = 1049[[male|♂]]/[[female|♀]]            =
| footnotes                       = 
| imagesize                       = 
}}
[[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം ജില്ലയിൽ]] [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി താലൂക്ക്|കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി താലൂക്കിൽ]], [[എരുമേലി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|എരുമേലി ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിന്റെ]] ഭാഗമായ ഒരു പട്ടണമാണ് '''എരുമേലി'''.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.keralatourism.org/routes-locations/erumeli--i-/id/3865 |title=Erumeli (i), Erumeli (i) Panchayat, Kottayam District, Kerala, India |website=Kerala Tourism |language=en |access-date=2026-08-07}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://theprint.in/india/erumeli-thiruvananthapuram-new-rail-line-not-taken-up-due-to-low-traffic-projections-minister/2852080/ |title=Just a moment… |website=theprint.in |access-date=2026-08-07}}&lt;/ref&gt; കോട്ടയം നഗരത്തിൽ നിന്നും ഏകദേശം 60 കിലോമീറ്റർ അകലെയായി ഹൈറേഞ്ച് മേഖലയോട് വളരെ അടുത്തായി, ജില്ലയുടെ കിഴക്കൻ അതിർത്തിയിലാണ് ഇത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. [[മണിമലയാറ്|മണിമലയാറിന്റെ]] തീരത്താണ് എരുമേലി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. [[കൊരട്ടി, കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി|കൊരട്ടി]], [[കുറുവാമൂഴി]], [[കൂവപ്പള്ളി]], [[കണ്ണിമല]], [[വെള്ളനാടി]], [[ഇഞ്ചിയാനി|ഇഞ്ചിയാനി,]] [[മറ്റനൂർക്കര|മറ്റനൂർക്കര,]] [[കനകപ്പലം]], [[പുഞ്ചവയൽ]] എന്നിവ സമീപ ഗ്രാമങ്ങളും [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി]], [[റാന്നി]], [[മുണ്ടക്കയം]] എന്നിവ തൊട്ടടുത്തുള്ള പട്ടണങ്ങളമാണ്. ഇവിടെ ഒരു പ്രശസ്തമായ രണ്ട് [[ശാസ്താവ്|ശാസ്താക്ഷേത്രങ്ങളും]] [[അയ്യപ്പൻ|അയ്യപ്പന്റെ]] സുഹൃത്തായ [[വാവർ|വാവരുടെ]] പള്ളിയും ഉണ്ട്. അയ്യപ്പൻ പന്തള രാജാവിന്റെ സ്വപ്നത്തിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട് വാവരിനുവേണ്ടി ഒരു പള്ളി പണിയാൻ നിർദ്ദേശിച്ചുവെന്നാണ് ഐതിഹ്യം. ജാതിമതഭേദമന്യേ ഈ ആരാധനാലയങ്ങൾ എല്ലായ്പ്പോഴും സന്ദർശിക്കപ്പെടുന്നു. എരുമേലിയിലെ [[പേട്ടതുള്ളൽ]] പ്രശസ്തമാണ്. ഈ പ്രദേശത്തെ പേട്ടതുള്ളലിനു തനതു വാദ്യോപകരണങ്ങളാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. [[ശബരിമല]] തീർത്ഥാടനകാലത്ത് എരുമേലിയിൽ മതപരമായ ഉത്സവങ്ങളുടെ ഒരു അന്തരീക്ഷമാണ് ഉള്ളത്.

== പേരിന്റെ ഉത്ഭവം ==
{{main|എരുമേലിയുടെ ചരിത്രം}}ശ്രീ അയ്യപ്പനുമായി ബന്ധപ്പെട്ടാണ് എരുമേലി എന്ന പേരിന്റെ ഉത്ഭവം. ഇത് സംബന്ധമായി ഭിന്നാഭിപ്രായങ്ങൾ നിലവിലുണ്ട്. ഐതിഹ്യമനുസരിച്ച് പുലിപ്പാൽ ശേഖരിക്കാൻ നിബിഢ വനത്തിലേയ്ക്ക് പോകുന്നതിനിടെ ശ്രീ അയ്യപ്പസ്വാമി മഹിഷാസുരന്റെ സഹോദരിയായ 'മഹിഷി'യെ വധിച്ചത് ഈ സ്ഥലത്തുവച്ചാണ്. അയ്യപ്പനും മഹിഷിയും തമ്മിലുള്ള പോരാട്ടത്തിനൊടുവിൽ ഇവിടെയുള്ള കുളത്തിൽവച്ച് മഹിഷിയെ നിഗ്രഹിച്ചപ്പോൾ മഹിഷിയുടെ ചോര കുളത്തിൽ കലർന്നു. ചോര വീണ കുളം രുധിരക്കുളമെന്ന പേരിൽ പിൽക്കാലത്ത് അറിയപ്പെട്ടു. 'മഹിഷി' എന്നാൽ എരുമ എന്നർത്ഥം വരുന്നതിനാൽ ആദ്യം ഈ സ്ഥലത്തിന് 'എരുമകൊല്ലി' എന്നും കാലക്രമേണ എരുമേലി എന്ന പേരും ലഭിച്ചതായാണ് ഐതിഹ്യം. എന്നാൽ, ഏർമലൈ എന്നായിരുന്നു എരുമേലിയുടെ പുരാതന നാമമെന്ന് പറയുന്ന ചില പണ്ഡിതന്മാരുമുണ്ട്. ഏർ എന്ന പദത്തിന് വെള്ളം എന്ന് അർത്ഥമുണ്ടെന്നും മലൈ എന്നത് ലോപിച്ച് മെലി എന്നായി മാറിയതാണെന്നും പറയുന്നു. പ്രാചീനകാലത്ത് തമിഴ് ഭാഷയുടെ സ്വാധീനം ഈ പ്രദേശത്തിനുണ്ടായിരുന്നതായി ''എർമലൈ'' എന്ന പദം സൂചിപ്പിക്കുന്നതായി ചരിത്രകാരൻമാർ പറയുന്നു.

മഹീഷീ നിഗ്രഹത്തിനുശേഷം അയ്യപ്പൻ ശബരിമലയിലേക്ക് പുറപ്പെടുന്ന സമയത്ത്, വാവരോട് എരുമേലിയിൽ തന്നെ തുടരാൻ ആവശ്യപ്പെട്ടു. തുടർന്ന് ഭക്തരോട് ശബരിമലയിൽ തന്നെ കാണാൻ ആഗ്രഹിക്കുമ്പോഴെല്ലാം ആദ്യം വാവരെ സന്ദർശിക്കണമെന്ന് അദ്ദേഹം നിർദ്ദേശിക്കുകയുണ്ടായി. പിന്നീട് പന്തളം രാജാവിന് സ്വപ്നദർശനം നൽകിയ അയ്യപ്പൻ വാവരിനുവേണ്ടി ഈ ദേശത്ത് ഒരു പള്ളി പണിയാൻ നിർദ്ദേശിച്ചുവെന്നാണ് ഐതിഹ്യം. മലയാളമാസം വ്യശ്ചികം ഒന്നാം തീയതിയാണ് ശബരിമല തീർത്ഥാടനാരംഭം. എരുമേലി ചെറിയ അമ്പലത്തിന് അഭിമുഖമായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പള്ളിയും എല്ലാ ഭക്തജനങ്ങളും സന്ദർശിക്കുന്നു. ശ്രീ അയ്യപ്പന്റെ രണ്ട് ക്ഷേത്രങ്ങളുള്ള ഇവിടെ നവംബർ, ഡിസംബർ, ജനുവരി മാസങ്ങളിൽ പ്രശസ്തമായ 'പേട്ടതുള്ളൽ' ചടങ്ങും നടക്കുന്നു.

'''തമിഴ് സംസ്‌കാരം'''

പ്രാചീനകാലത്ത് പന്തളം രാജ്യം കാഞ്ചിപുരം വരെ വ്യാപിച്ചിരുന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. ഏകദേശം തൊള്ളായിരം വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് മധുര, വീരപാണ്ടി തുടങ്ങിയ ദേശങ്ങളിൽ നിന്നും ‘വെള്ളാളർ’ കുടുംബങ്ങൾ എരുമേലി, കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി, പെരുനാട് എന്നീ പ്രദേശങ്ങളിൽ കുടിയേറിപ്പാർത്തിരുന്നു. അതിൽ എരുമേലിയിൽ വാസമുറപ്പിച്ച കുടുംബമാണ് പെറുശേരിപിള്ളമാരുടെ കുടുംബം  ‘പുത്തൻവീട്ടുകാർ’ എന്ന പേരിലറിയപ്പെടുന്നു. ഇവരുടെ ഒരു കുടുംബത്തിന്റെ തായ് വേര് പെരുനാട്ടിലാണ്. കമ്പം, തേനി, മധുര തുടങ്ങി തമിഴ്നാട്ടിലെ വിവിധ പ്രദേശങ്ങളിൽനിന്ന് കാളവണ്ടികളിൽ കയറ്റി എരുമേലിയിലും സമീപത്തുമുള്ള വിപണികളിൽ എത്തിച്ചിരുന്നു. പരമ്പരാഗത വ്യാപാരികളിൽ പ്രമുഖർ വെള്ളാല ചെട്ടിമാരായിരുന്നു. ഇവരിലൂടെ എരുമേലിയിലേയ്ക്ക് തമിഴ് സംസ്കാരം പകർന്നു കിട്ടിയതായി പറയപ്പെടുന്നു.

'''പേട്ടതുള്ളൽ'''

എരുമേലിയിൽവച്ച് അയ്യപ്പൻ നടത്തിയ മഹിഷീ നിഗ്രഹത്തിന്റെ ഓർമ്മ പുതുക്കലാണ് പേട്ടതുള്ളൽ. ഭക്തരോടൊപ്പം അയ്യപ്പനും വാവരും പേട്ട തുള്ളുന്നു എന്നായിരുന്നു കാലങ്ങളായുള്ള വിശ്വാസം. പ്രാചീന കാലം മുതൽതന്നെ ശബരിമലയ്ക്ക് പോകുന്ന കന്നി അയ്യപ്പന്മാർ (ആദ്യമായി മലചവിട്ടുന്ന ഭക്തർ) എരുമേലിയിപേട്ട തുള്ളണം എന്നത് നിർബന്ധമായിരുന്നു .  ജാതി-മത ഭേദെമന്യേ കാടിന്റെ അലങ്കാരങ്ങളണിഞ്ഞ് ദേഹത്ത് ചായം പൂശി എല്ലാവരും ഈ പേട്ടതുള്ളലിൽ പങ്കുചേരുന്നു.  നവംബർ 16 മുതൽ ജനുവരി 18 വരെ  എരുമേലിയിൽ നടക്കുന്ന പേട്ടതുള്ളലിൽ പ്രാധാനപ്പെട്ടത് ജനുവരി 11ന് നടക്കുന്ന അമ്പലപ്പുഴ – ആലങ്ങാട്ട് ദേശക്കാരുടെ പേട്ടകെട്ടാണ് (പേട്ടതുള്ളൽ). ആകാശത്ത് വട്ടമിട്ട് പറക്കുന്ന കൃഷ്ണപ്പരുന്തിനെ ദർശിച്ച് ഏകദേശം 11 മണിയോടെ നെറ്റിപ്പട്ടം കെട്ടിയ ഗജവീരന്മാരുടേയും താളമേളങ്ങളുടേയും അകമ്പടിയോടെ  കൊച്ചമ്പലത്തിൽ നിന്നും അമ്പലപ്പുഴ സംഘത്തിന്റെ പേട്ട തുള്ളൽ ആരംഭിക്കുന്നു. തുടർന്ന് കൊച്ചമ്പലത്തിന്റെ എതിർവശത്തുള്ള വാവരു പള്ളിയെ വലംവച്ച്  3 മണിയോടെ സംഘം വലിയമ്പലത്തിലെത്തി പേട്ടതുള്ളൽ അവസാനിപ്പിക്കുന്നു. ആകാശത്ത് പകൽസമയം മിന്നിമറയുന്ന നക്ഷത്രത്തെ ദർശിച്ചുകൊണ്ട് 3 മണിക്ക് കൊച്ചമ്പലത്തിൽ നിന്നും ആലങ്ങാട് സംഘത്തിന്റെ പേട്ടതുള്ളൽ ആരംഭിക്കുന്നു. ഇതിലും ഗജവീരന്മാർ അകമ്പടിയേകുന്നു. കാവടിയാട്ടവും മയിലാട്ടവും ഈ പേട്ടതുള്ളലിന്റെ പ്രത്യേകതയാണ്.  6 മണിയോടെ വലിയമ്പലത്തിൽ ഈ പേട്ടതുള്ളലും അവസാനിക്കുന്നു.

എരുമേലിയിലേയ്ക്കുള്ള സമാന്തര പാത കടന്നുപോകുന്ന ചിറക്കടവ് ഗ്രാമത്തിൽ നിന്നും ശബരിമലയ്ക്ക് പോകുന്ന പഴയകാലത്തെ അയ്യപ്പഭക്തർ എരുമേലിയിൽ പേട്ടതുള്ളൽ നടത്തിയിരുന്നില്ല. .ചിറക്കടവില് മഹാദേവൻറെ മക്കൾ പേട്ട കെട്ടുവാൻ പാടില്ല എന്നായിരുന്നു അക്കാലത്തെ വിശാസം.

== ജനസംഖ്യാശാസ്‌ത്രം ==

2011-ലെ ഇന്ത്യൻ സെൻസസ് പ്രകാരം എരുമേലിയിൽ 43,437 ജനസംഖ്യയുണ്ട്, അതിൽ 21,199 പുരുഷന്മാരും 22,230 സ്ത്രീകളുമാണ്. പുരുഷ-സ്ത്രീ അനുപാതം 1,000 പുരുഷന്മാർക്ക് 1,049 സ്ത്രീകൾ എന്നതാണ്, ഇത് സംസ്ഥാന ശരാശരിയായ 1,084 നേക്കാൾ കുറവാണ്. പുരുഷന്മാരുടെ സാക്ഷരതാ നിരക്ക് 97.53% ആണ്, അതേസമയം സ്ത്രീകളുടെ സാക്ഷരതാ നിരക്ക് 95.71% ആണ്.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.census2011.co.in/data/village/628204-erumeli-south-kerala.html|website=www.census2011.co.in|title=Erumeli South Population - Kottayam, Kerala|access-date=2016-11-25}}&lt;/ref&gt;
== ഭരണം ==
എരുമേലി പട്ടണം ഉൾപ്പെടുന്ന പഞ്ചായത്ത് 1953 ഓഗസ്റ്റ് 15 നാണ് രൂപീകൃതമായത്. 82.36 കിലോമീറ്റർ വിസ്തീർണ്ണമുള്ള ഇതിന്റെ 40% വനമേഖലയാണ്. വടക്ക് പാറത്തോട്, കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി, മുണ്ടക്കയം പഞ്ചായത്തുകളും കിഴക്കും തെക്കും ചിറ്റാർ പഞ്ചായത്തും പടിഞ്ഞാറ് മണിമല, ചിറക്കടവ് പഞ്ചായത്തുകളും ഇതിന് ചുറ്റുമായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://lsgkerala.in/erumelypanchayat/general-information/description/|title=Through Erumely panchayath|website=lsgkerala.in|access-date=2016-11-25|archive-date=25 November 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161125174745/http://lsgkerala.in/erumelypanchayat/general-information/description/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ഭരണ സൗകര്യത്തിനായി പട്ടണം ഉൾപ്പെടുന്ന പഞ്ചായത്തിനെ 24 വാർഡുകളായി തിരിച്ചിട്ടുണ്ട്.
== സാമ്പത്തികം ==
ഈ പഞ്ചായത്തിലെ ഭൂരിപക്ഷം ജനങ്ങളും കാർഷികവൃത്തി ചെയ്യുന്നവരാണ്. മറ്റുള്ളവർ കച്ചവടെ ഉപജീവനമാർഗ്ഗമായി സ്വീകരിച്ചിരിക്കുന്നു.  പഞ്ചായത്തിനു ചുറ്റുപാടുമായി [[റബ്ബർ മരം|റബ്ബർ]] തോട്ടങ്ങൾ വ്യാപിച്ചു കിടക്കുന്നു. മുമ്പ് ചെറിയൊരു ഗ്രാമമായിരുന്ന ഇവിടം ഇപ്പോൾ വികസനപ്രവർത്തനങ്ങളിലൂടെ പട്ടണമായി വളർന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. 

== കാലാവസ്ഥ ==
എരുമേലിയിലെ കാലാവസ്ഥ കോപ്പൻ വിഭാഗത്തിൽ പെടുന്നു. വർഷം മുഴുവനും ഈർപ്പമുള്ളതായ ഈ പ്രദേശത്തെ വാർഷിക താപനില 31 °C ഉം ആയിരിക്കും. മാർച്ച്, ഏപ്രിൽ മാസങ്ങളാണ് ഏറ്റവും ചൂടേറിയത്. മെയ് പകുതി മുതൽ ഓഗസ്റ്റ് വരെ തെക്ക് പടിഞ്ഞാറൻ മൺസൂൺ എത്തുന്നു, ഇത് ഗണ്യമായ അളവിൽ മഴ നൽകുന്നു. ഇവിടെ ലഭിക്കുന്ന ശരാശരി വാർഷിക മഴ 2620 മില്ലിമീറ്ററാണ്. സാധാരണയായി ഡിസംബർ മുതൽ ഫെബ്രുവരി വരെയാണ് ശൈത്യകാലം.

{{Weather box/concise C
| location=Erumely, Kerala
| source=Climate-Data.org&lt;ref name=&quot;Climate-Data.org&quot;&gt;
  &quot;CLIMATE: ERUMELY&quot;,
  Climate-Data.org. Web: [http://en.climate-data.org/location/486505/].&lt;/ref&gt;
| 31.1|31.9|33.2|33.3|32.7|30.6|30.0|30.0|30.6|30.3|30.1|30.5&lt;!--highs--&gt;
| 22.1|22.8|24.4|25.2|25.2|24.1|23.6|23.7|23.8|23.6|23.3|22.3&lt;!--lows--&gt;
| 22|39|68|157|254|454|466|328|240|320|211|61&lt;!--rain--&gt;
}}

==പ്രവേശനം==

===റോഡ്===
[[മുണ്ടക്കയം]], [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി]], [[മണിമല]], [[കണമല]], [[പൊൻകുന്നം]], [[വെച്ചൂച്ചിറ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|വെച്ചൂച്ചിറ]], അല്ലെങ്കിൽ [[റാന്നി]]വഴി എരുമേലിയിൽ എത്തിച്ചേരാം. [[കോട്ടയം]] നിന്ന് വരുന്നവർക്ക് [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി]] വഴി എത്തിച്ചേരാം. [[കൊച്ചി]]&lt;nowiki/&gt;യിൽ നിന്ന് വരുന്നവർക്ക് [[തൃപ്പൂണിത്തുറ]], [[പാലാ|പാല]], [[പൊൻകുന്നം]], [[വിഴിക്കിത്തോട്]] വഴി എത്തിച്ചേരാം. ഹൈറേഞ്ചുകളിൽ നിന്നുള്ളവർക്ക് മുണ്ടക്കയം - എരുമേലി സംസ്ഥാന പാത വഴി എരുമേലിയിൽ എത്തിച്ചേരാം. തലസ്ഥാന നഗരമായ [[തിരുവനന്തപുരം]] നിന്ന്, [[റാന്നി, കേരളം|റാന്നി]] വഴി എത്തിച്ചേരാം.
എരുമേലിയിൽനിന്ന് 26-ാം മൈൽ വഴി 10 കിലോമീറ്റർ ദൂരത്തിൽ NH220 ദേശീയപാത കടന്നുപോകുന്നു, ഇത് എളുപ്പത്തിൽ എത്തിച്ചേരാൻ സഹായിക്കുന്നു. [[ആലപ്പുഴ]]യിൽ നിന്ന് വരുന്നവർക്ക് [[ചങ്ങനാശേരി]], [[കറുകച്ചാൽ]], മണിമല വഴി എരുമേലിയിൽ എത്തിച്ചേരാം.
== റെയിൽവേ ==

ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള റെയിൽ‌വേ സ്റ്റേഷനുകൾ കോട്ടയം, ചെങ്ങന്നൂർ, ചങ്ങനാശ്ശേരി, തിരുവല്ല എന്നിവയാണ്.
== വിമാനത്താവളം ==

കൊച്ചി അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം (119 കിലോമീറ്റർ), തിരുവനന്തപുരം വിമാനത്താവളം (140 കിലോമീറ്റർ) എന്നിവയാണ് ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള വിമാനത്താവളങ്ങൾ. ശബരിമല അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവള നിർമ്മാണത്തിനായി ഭൂമി കൈമാറാൻ തയ്യാറാണെന്ന് ബിലീവേഴ്സ് ചർച്ച് മുഖ്യമന്ത്രി പിണറായി വിജയനെ അറിയിച്ചു. ചെറുവള്ളിയിലെ വിമാനത്താവളത്തിന് ഇരു സർക്കാരുകളും അംഗീകാരം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. ഉടൻ തന്നെ ഇത് ആരംഭിക്കുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കാം.&lt;ref&gt;{{cite news | url=https://english.mathrubhumi.com/news/kerala/centre-s-stance-on-proposed-erumeli-airport-favourable-cm-kerala-sabarimala-ashok-gajapathi-raju--1.1509065 | title=Centre's stance on proposed Erumeli Airport favourable: CM | date=16 November 2016 | newspaper=Mathrubhumi | language=en | access-date=16 December 2018 }}&lt;/ref&gt;

ശബരിമല തീർത്ഥാടകരുടെ യാത്ര സുഗമമാക്കുന്നതിനായി 2017 ജൂലൈ 19 ന് കേരള സർക്കാർ എരുമേലിക്ക് സമീപമുള്ള ഹാരിസൺസ് പ്ലാന്റേഷൻസിന്റെ ചെറുവള്ളി എസ്റ്റേറ്റിൽ വിമാനത്താവളം നിർമ്മിക്കുമെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Airport For Sabarimala To Come Up at Cheruvally Estate|url=http://www.ndtv.com/kerala-news/airport-for-sabarimala-to-come-up-at-cheruvally-estate-pinarayi-vijayan-1726935|agency=ndtv.com}}&lt;/ref&gt; 

സംസ്ഥാന, കേന്ദ്ര സർക്കാരുകൾ ശബരിമലയ്ക്കായി ഒരു വിമാനത്താവളം അംഗീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. എരുമേലിക്ക് സമീപമുള്ള ചെറുവള്ളി എസ്റ്റേറ്റ് മൂന്ന് സ്ഥലങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്. മറ്റ് സ്ഥലങ്ങൾ സർക്കാർ സ്ഥലങ്ങളായിരുന്നു. ചെറുവള്ളി സർക്കാർ ഭൂമിയാണോ അല്ലയോ എന്ന് കോടതി പ്രഖ്യാപിക്കും. കേസ് ഇപ്പോഴും കോടതിയിലാണ്. 2026 വരെ, ഭൂവിനിയോഗ പ്രശ്നം ഇപ്പോഴും പരിഹരിക്കപ്പെടാത്തതിനാൽ വിമാനത്താവളം ഇതുവരെ നിർമ്മിച്ചിട്ടില്ല. &lt;ref&gt;{{Cite news |date=2026-01-22 |title=Though court dismisses government claim on Cheruvally estate, it says Ayana Trust ownership not indisputable |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/though-court-dismisses-government-claim-on-cheruvally-estate-it-says-ayana-trust-ownership-not-indisputable/article70537883.ece |access-date=2026-05-06 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt;നടപ്പിലാക്കുകയാണെങ്കിൽ, 50 കിലോമീറ്ററോ അതിൽ കൂടുതലോ വലിയ ദൂരത്തിൽ വ്യവസായങ്ങളോ വാണിജ്യ കെട്ടിടങ്ങളോ അനുവദിക്കാത്ത ഒരു ഗ്രീൻ ഫീൽഡ് വിമാനത്താവളമായിരിക്കും ഇത്.
നിർദ്ദിഷ്ട വിമാനത്താവളത്തിന്റെ പേര് [[ശബരിമല അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം]] അല്ലെങ്കിൽ &quot;ശബരി വിമാനത്താവളം&quot; എന്ന് ചുരുക്കിയിരിക്കുന്നു. 

== വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ ==
പഞ്ചായത്തിലെ ആദ്യകാല വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളാണ് [[സെൻറ് തോമസ് ഹൈസ്ക്കൂൾ]], [[ദേവസ്വം ബോർഡ് ഹൈസ്കൂൾ]], [[വാവർ മേമ്മോറിയൽ ഹൈസ്കൂൾ]] എന്നിവ. 60 വർഷങ്ങളിലേറെ പഴക്കമുള്ള, [[എരുമേലി ഫെറോന പള്ളി]]&lt;nowiki/&gt;യുടെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള [[സെൻറ് തോമസ് ഹൈസ്കൂൾ, എരുമേലി|സെൻറ് തോമസ് ഹൈസ്കൂളാണ്]] ഇവയിൽ ഏറ്റവും പഴക്കമുള്ളത്. ക്രസൻറ് പബ്ലിക് സ്കൂൾ, നിർമ്മല എന്നിവ എന്നിയും പ്രമുഖമാണ്. എരുമേലിയിൽ നിന്ന് രണ്ടു കിലോമീറ്റർ ദൂരത്തിൽ, [[മുക്കൂട്ടുതറ|മുക്കൂട്ടുതറയിലേയ്ക്കുള്ള]] പാതയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന എം.ഇ.എസ് കോളജും ഷെർ മൌണ്ട് ആർട്സ് ആൻറ് കൊമേർസ് കോളജും വിദ്യാഭ്യാസ മേഖലയിൽ സ്തുത്യർഹമായ സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നു. ഈ രണ്ടു കോളജുകളും [[മഹാത്മാഗാന്ധി സർവ്വകലാശാല]]&lt;nowiki/&gt;യുമായി അഫിലിയേറ്റ് ചെയ്തിരിക്കുന്നു. മുക്കൂട്ടുതറയിലെ അസ്സീസി ഹോസ്പിറ്റൽ ആൻറ് നർസിംഗ് കോളജ്, [[കൂവപ്പള്ളി]]&lt;nowiki/&gt;യിലെ [[അമൽ ജ്യോതി കോളേജ് ഓഫ് എഞ്ചിനീയറിങ്|അമൽജ്യോതി എൻജിനീയറിങ് കോളജ്]] എന്നിവ പഞ്ചായത്തിനു വളരെ സമീപസ്ഥമായ പ്രദേശങ്ങളിൽ നിലകൊള്ളുന്നു.

==അടുത്തുള്ള സ്ഥലങ്ങൾ==
* [[മുണ്ടക്കയം]]
* [[റാന്നി]]
* [[തുലാപ്പള്ളി]]
* [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി]]
* [[കുറുവാമൂഴി]]
* [[കൊരട്ടി, കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി|കൊരട്ടി]]
* [[ചേനപ്പാടി]]
* [[മുക്കൂട്ടുതറ]]
* [[പൊൻകുന്നം]]
* [[കണമല]]

== വിവിധ പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ദൂരം ==

* [[Kottayam|കോട്ടയം]] : 50 കി.മീ.
* [[പാലായ്|പാലാ]] : 40 കി.മീ
* [[തൊടുപുഴ]] : 63 കി.മീ
* [[ചങ്ങനാശേരി]]:44 കി.മീ
* [[Cochin|കൊച്ചി]] : 98 കി.മീ.
* [[Kumily|കുമളി]] : 70 കി.മീ.
* [[Kanjirappally|കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി]] : 14 കി.മീ.
* [[മുണ്ടക്കയം]] : 13.5 കി.മീ.
* [[Ranni|റാന്നി]] : 18 കി.മീ.
* [[ആങ്ങമ്മൂഴി]] : 28 കി.മീ.
* [[Alappuzha|ആലപ്പുഴ]]: 73 കി.മീ.
* [[Manimala|മണിമല]]: 17 കി.മീ.
* [[ശബരിമല]] : 46 കി.മീ.

== പ്രശസ്ത വ്യക്തികൾ ==

* [[എരുമേലി പരമേശ്വരൻ പിള്ള]]

== ചിത്രശാല ==
&lt;gallery&gt;
പ്രമാണം:Petta Dharmasasthav, Erumeli - പേട്ട ധർമ്മശാസ്താവ്, എരുമേലി.jpg|പേട്ട ധർമ്മശാസ്താവ്, എരുമേലി 
പ്രമാണം:Vavar Mosque, Petta, Erumeli - വാവർ‌പള്ളി, പേട്ട, എരുമേലി.jpg|വാവർ‌പള്ളി, പേട്ട, എരുമേലി
&lt;/gallery&gt;[[പ്രമാണം:ErumeliVavarSwamyDarga.JPG|thumb|right|200px|എരുമേലി ''വാവരുടെ'' പള്ളി]]

== അവലംബങ്ങൾ ==
{{reflist}}
{{കോട്ടയം ജില്ല}}


{{Central Travancore}}
{{commons category|Erumely}}
*[http://www.zonkerala.com/tourism/Erumeli-73.html സോൺ കേരള . കോം]


[[വർഗ്ഗം:കോട്ടയം ജില്ലയിലെ ഗ്രാമങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>k1gc3qpzfovi16j2et90jpxmtd2gkw8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4681950</id>
      <parentid>4681947</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T17:27:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4681950</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="34573" sha1="bzewy8zw61utvdguvrd0fcmm9k7rxax" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Erumely}}
{{Infobox settlement
| name                            = എരുമേലി
| native_name                     = &lt;!-- Please do not add any Indic script in this infobox, per WP:INDICSCRIPT policy. --&gt;
| native_name_lang                = 
| other_name                      = 
| nickname                        = ശബരിമലയിലേക്കുള്ള കവാടം, മതസൗഹാർദ്ദത്തിന്റെ നാട്.
| settlement_type                 = പട്ടണം
| അക്ഷാംശം                        = 9.471093
| രേഖാംശം                         = 76.765038
| image_skyline                   = {{multiple image
| border        = infobox
| perrow        = 1/2/2/2
| total_width   = 340
| caption_align = center
| image1        = Vavar mosque kerala.jpg
| caption1      = വാവർ പള്ളിക്ക് അഭിമുഖമായുള്ള അയ്യപ്പ ക്ഷേത്രം
| image2        = Erumeli Petta Sastha Temple.jpg
| caption2      = പേട്ട ശാസ്താ ക്ഷേത്രം
| image3        = Vavar Masjid in 90s.jpg
| caption3      = 90 കളിലെ വാവർ പള്ളി
| image4        = Erumeli South, Kerala, India - panoramio (4).jpg
| caption4      = ക്ഷേത്ര മുറ്റം (കൊച്ചമ്പലം)
| image5        = 
| caption5      = 
| image6        = 
| caption6      = 
| image7        = 
| caption7      = 
}}
| pushpin_map                     = India Kerala#India
| coordinates                     = {{coord|9|28|15.94|N|76|45|54.14|E|type:event|display=inline,title}}
| pushpin_label_position          = right
| pushpin_map_alt                 = 
| pushpin_map_caption             = എരുമേലി ([[കേരളം]])
| subdivision_type                = Country
| subdivision_name                = {{flag|ഇന്ത്യ}}
| subdivision_type3               = 
| subdivision_name3               = [[Kottayam district|കോട്ടയം]]
| subdivision_type2               = [[States and union territories of India|State]]
| subdivision_name2               = [[കേരളം]]
| established_title               = &lt;!-- Established --&gt;
| established_date                = 
| founder                         = 
| named_for                       = 
| government_type                 = ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്
| governing_body                  = [[എരുമേലി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]]
| unit_pref                       = Metric
| area_footnotes                  = 
| area_rank                       = 
| area_total_km2                  = 92.67
| elevation_footnotes             = 
| elevation_m                     = 68
| population_total                = 43,273
| population_as_of                = 2011
| population_rank                 = 
| population_density_km2          = auto
| population_demonym              = 
| population_footnotes            = 
| demographics_type1              = [[Language]]
| demographics1_title1            = Official
| demographics1_info1             = [[Malayalam language|മലയാളം]]
| timezone1                       = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1                     = +5:30
| postal_code_type                = [[Postal Index Number|PIN]]
| postal_code                     = 686509
| area_code_type                  = Telephone code
| area_code                       = 04828xxxxxxx
| registration_plate              = 
| blank1_name_sec1                = [[Lok Sabha]] constituency
| blank1_info_sec1                = പത്തനംതിട്ട
| blank3_name_sec1                = [[Literacy]]
| blank3_info_sec1                = 94%
| website                         = [http://lsgkerala.in/erumelypanchayat/]
| blank4_name_sec1                = [[Human sex ratio|Sex ratio]]
| blank4_info_sec1                = 1049[[male|♂]]/[[female|♀]]            =
| footnotes                       = 
| imagesize                       = 
}}
[[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം ജില്ലയിൽ]] [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി താലൂക്ക്|കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി താലൂക്കിൽ]], [[എരുമേലി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|എരുമേലി ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിന്റെ]] ഭാഗമായ ഒരു പട്ടണമാണ് '''എരുമേലി'''.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.keralatourism.org/routes-locations/erumeli--i-/id/3865 |title=Erumeli (i), Erumeli (i) Panchayat, Kottayam District, Kerala, India |website=Kerala Tourism |language=en |access-date=2026-08-07}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://theprint.in/india/erumeli-thiruvananthapuram-new-rail-line-not-taken-up-due-to-low-traffic-projections-minister/2852080/ |title=Just a moment… |website=theprint.in |access-date=2026-08-07}}&lt;/ref&gt; കോട്ടയം നഗരത്തിൽ നിന്നും ഏകദേശം 60 കിലോമീറ്റർ അകലെയായി ഹൈറേഞ്ച് മേഖലയോട് വളരെ അടുത്തായി, ജില്ലയുടെ കിഴക്കൻ അതിർത്തിയിലാണ് ഇത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. [[മണിമലയാറ്|മണിമലയാറിന്റെ]] തീരത്താണ് എരുമേലി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. [[കൊരട്ടി, കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി|കൊരട്ടി]], [[കുറുവാമൂഴി]], [[കൂവപ്പള്ളി]], [[കണ്ണിമല]], [[വെള്ളനാടി]], [[ഇഞ്ചിയാനി|ഇഞ്ചിയാനി,]] [[മറ്റനൂർക്കര|മറ്റനൂർക്കര,]] [[കനകപ്പലം]], [[പുഞ്ചവയൽ]] എന്നിവ സമീപ ഗ്രാമങ്ങളും [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി]], [[റാന്നി]], [[മുണ്ടക്കയം]] എന്നിവ തൊട്ടടുത്തുള്ള പട്ടണങ്ങളമാണ്. ഇവിടെ ഒരു പ്രശസ്തമായ രണ്ട് [[ശാസ്താവ്|ശാസ്താക്ഷേത്രങ്ങളും]] [[അയ്യപ്പൻ|അയ്യപ്പന്റെ]] സുഹൃത്തായ [[വാവർ|വാവരുടെ]] പള്ളിയും ഉണ്ട്. അയ്യപ്പൻ പന്തള രാജാവിന്റെ സ്വപ്നത്തിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട് വാവരിനുവേണ്ടി ഒരു പള്ളി പണിയാൻ നിർദ്ദേശിച്ചുവെന്നാണ് ഐതിഹ്യം. ജാതിമതഭേദമന്യേ ഈ ആരാധനാലയങ്ങൾ എല്ലായ്പ്പോഴും സന്ദർശിക്കപ്പെടുന്നു. എരുമേലിയിലെ [[പേട്ടതുള്ളൽ]] പ്രശസ്തമാണ്. ഈ പ്രദേശത്തെ പേട്ടതുള്ളലിനു തനതു വാദ്യോപകരണങ്ങളാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. [[ശബരിമല]] തീർത്ഥാടനകാലത്ത് എരുമേലിയിൽ മതപരമായ ഉത്സവങ്ങളുടെ ഒരു അന്തരീക്ഷമാണ് ഉള്ളത്.

== പേരിന്റെ ഉത്ഭവം ==
{{main|എരുമേലിയുടെ ചരിത്രം}}ശ്രീ അയ്യപ്പനുമായി ബന്ധപ്പെട്ടാണ് എരുമേലി എന്ന പേരിന്റെ ഉത്ഭവം. ഇത് സംബന്ധമായി ഭിന്നാഭിപ്രായങ്ങൾ നിലവിലുണ്ട്. ഐതിഹ്യമനുസരിച്ച് പുലിപ്പാൽ ശേഖരിക്കാൻ നിബിഢ വനത്തിലേയ്ക്ക് പോകുന്നതിനിടെ ശ്രീ അയ്യപ്പസ്വാമി മഹിഷാസുരന്റെ സഹോദരിയായ 'മഹിഷി'യെ വധിച്ചത് ഈ സ്ഥലത്തുവച്ചാണ്. അയ്യപ്പനും മഹിഷിയും തമ്മിലുള്ള പോരാട്ടത്തിനൊടുവിൽ ഇവിടെയുള്ള കുളത്തിൽവച്ച് മഹിഷിയെ നിഗ്രഹിച്ചപ്പോൾ മഹിഷിയുടെ ചോര കുളത്തിൽ കലർന്നു. ചോര വീണ കുളം രുധിരക്കുളമെന്ന പേരിൽ പിൽക്കാലത്ത് അറിയപ്പെട്ടു. 'മഹിഷി' എന്നാൽ എരുമ എന്നർത്ഥം വരുന്നതിനാൽ ആദ്യം ഈ സ്ഥലത്തിന് 'എരുമകൊല്ലി' എന്നും കാലക്രമേണ എരുമേലി എന്ന പേരും ലഭിച്ചതായാണ് ഐതിഹ്യം. എന്നാൽ, ഏർമലൈ എന്നായിരുന്നു എരുമേലിയുടെ പുരാതന നാമമെന്ന് പറയുന്ന ചില പണ്ഡിതന്മാരുമുണ്ട്. ഏർ എന്ന പദത്തിന് വെള്ളം എന്ന് അർത്ഥമുണ്ടെന്നും മലൈ എന്നത് ലോപിച്ച് മെലി എന്നായി മാറിയതാണെന്നും പറയുന്നു. പ്രാചീനകാലത്ത് തമിഴ് ഭാഷയുടെ സ്വാധീനം ഈ പ്രദേശത്തിനുണ്ടായിരുന്നതായി ''എർമലൈ'' എന്ന പദം സൂചിപ്പിക്കുന്നതായി ചരിത്രകാരൻമാർ പറയുന്നു.

മഹീഷീ നിഗ്രഹത്തിനുശേഷം അയ്യപ്പൻ ശബരിമലയിലേക്ക് പുറപ്പെടുന്ന സമയത്ത്, വാവരോട് എരുമേലിയിൽ തന്നെ തുടരാൻ ആവശ്യപ്പെട്ടു. തുടർന്ന് ഭക്തരോട് ശബരിമലയിൽ തന്നെ കാണാൻ ആഗ്രഹിക്കുമ്പോഴെല്ലാം ആദ്യം വാവരെ സന്ദർശിച്ചതിന് ശേഷം മാത്രമായിരിക്കണം തന്നെ സന്ദർശിക്കേണ്ടതെന്ന് അദ്ദേഹം നിർദ്ദേശിക്കുകയുണ്ടായി. പിന്നീട് പന്തളം രാജാവിന് സ്വപ്നദർശനം നൽകിയ അയ്യപ്പൻ വാവരിനുവേണ്ടി ഈ ദേശത്ത് ഒരു പള്ളി പണിയാൻ നിർദ്ദേശിച്ചുവെന്നാണ് ഐതിഹ്യം. മലയാളമാസം വ്യശ്ചികം ഒന്നാം തീയതിയാണ് ശബരിമല തീർത്ഥാടനാരംഭം. എരുമേലി ചെറിയ അമ്പലത്തിന് അഭിമുഖമായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പള്ളിയും എല്ലാ ഭക്തജനങ്ങളും സന്ദർശിക്കുന്നു. ശ്രീ അയ്യപ്പന്റെ രണ്ട് ക്ഷേത്രങ്ങളുള്ള ഇവിടെ നവംബർ, ഡിസംബർ, ജനുവരി മാസങ്ങളിൽ പ്രശസ്തമായ 'പേട്ടതുള്ളൽ' ചടങ്ങും നടക്കുന്നു.

'''തമിഴ് സംസ്‌കാരം'''

പ്രാചീനകാലത്ത് പന്തളം രാജ്യം കാഞ്ചിപുരം വരെ വ്യാപിച്ചിരുന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. ഏകദേശം തൊള്ളായിരം വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് മധുര, വീരപാണ്ടി തുടങ്ങിയ ദേശങ്ങളിൽ നിന്നും ‘വെള്ളാളർ’ കുടുംബങ്ങൾ എരുമേലി, കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി, പെരുനാട് എന്നീ പ്രദേശങ്ങളിൽ കുടിയേറിപ്പാർത്തിരുന്നു. അതിൽ എരുമേലിയിൽ വാസമുറപ്പിച്ച കുടുംബമാണ് പെറുശേരിപിള്ളമാരുടെ കുടുംബം  ‘പുത്തൻവീട്ടുകാർ’ എന്ന പേരിലറിയപ്പെടുന്നു. ഇവരുടെ ഒരു കുടുംബത്തിന്റെ തായ് വേര് പെരുനാട്ടിലാണ്. കമ്പം, തേനി, മധുര തുടങ്ങി തമിഴ്നാട്ടിലെ വിവിധ പ്രദേശങ്ങളിൽനിന്ന് കാളവണ്ടികളിൽ കയറ്റി എരുമേലിയിലും സമീപത്തുമുള്ള വിപണികളിൽ എത്തിച്ചിരുന്നു. പരമ്പരാഗത വ്യാപാരികളിൽ പ്രമുഖർ വെള്ളാല ചെട്ടിമാരായിരുന്നു. ഇവരിലൂടെ എരുമേലിയിലേയ്ക്ക് തമിഴ് സംസ്കാരം പകർന്നു കിട്ടിയതായി പറയപ്പെടുന്നു.

'''പേട്ടതുള്ളൽ'''

എരുമേലിയിൽവച്ച് അയ്യപ്പൻ നടത്തിയ മഹിഷീ നിഗ്രഹത്തിന്റെ ഓർമ്മ പുതുക്കലാണ് പേട്ടതുള്ളൽ. ഭക്തരോടൊപ്പം അയ്യപ്പനും വാവരും പേട്ട തുള്ളുന്നു എന്നായിരുന്നു കാലങ്ങളായുള്ള വിശ്വാസം. പ്രാചീന കാലം മുതൽതന്നെ ശബരിമലയ്ക്ക് പോകുന്ന കന്നി അയ്യപ്പന്മാർ (ആദ്യമായി മലചവിട്ടുന്ന ഭക്തർ) എരുമേലിയിപേട്ട തുള്ളണം എന്നത് നിർബന്ധമായിരുന്നു .  ജാതി-മത ഭേദെമന്യേ കാടിന്റെ അലങ്കാരങ്ങളണിഞ്ഞ് ദേഹത്ത് ചായം പൂശി എല്ലാവരും ഈ പേട്ടതുള്ളലിൽ പങ്കുചേരുന്നു.  നവംബർ 16 മുതൽ ജനുവരി 18 വരെ  എരുമേലിയിൽ നടക്കുന്ന പേട്ടതുള്ളലിൽ പ്രാധാനപ്പെട്ടത് ജനുവരി 11ന് നടക്കുന്ന അമ്പലപ്പുഴ – ആലങ്ങാട്ട് ദേശക്കാരുടെ പേട്ടകെട്ടാണ് (പേട്ടതുള്ളൽ). ആകാശത്ത് വട്ടമിട്ട് പറക്കുന്ന കൃഷ്ണപ്പരുന്തിനെ ദർശിച്ച് ഏകദേശം 11 മണിയോടെ നെറ്റിപ്പട്ടം കെട്ടിയ ഗജവീരന്മാരുടേയും താളമേളങ്ങളുടേയും അകമ്പടിയോടെ  കൊച്ചമ്പലത്തിൽ നിന്നും അമ്പലപ്പുഴ സംഘത്തിന്റെ പേട്ട തുള്ളൽ ആരംഭിക്കുന്നു. തുടർന്ന് കൊച്ചമ്പലത്തിന്റെ എതിർവശത്തുള്ള വാവരു പള്ളിയെ വലംവച്ച്  3 മണിയോടെ സംഘം വലിയമ്പലത്തിലെത്തി പേട്ടതുള്ളൽ അവസാനിപ്പിക്കുന്നു. ആകാശത്ത് പകൽസമയം മിന്നിമറയുന്ന നക്ഷത്രത്തെ ദർശിച്ചുകൊണ്ട് 3 മണിക്ക് കൊച്ചമ്പലത്തിൽ നിന്നും ആലങ്ങാട് സംഘത്തിന്റെ പേട്ടതുള്ളൽ ആരംഭിക്കുന്നു. ഇതിലും ഗജവീരന്മാർ അകമ്പടിയേകുന്നു. കാവടിയാട്ടവും മയിലാട്ടവും ഈ പേട്ടതുള്ളലിന്റെ പ്രത്യേകതയാണ്.  6 മണിയോടെ വലിയമ്പലത്തിൽ ഈ പേട്ടതുള്ളലും അവസാനിക്കുന്നു.

എരുമേലിയിലേയ്ക്കുള്ള സമാന്തര പാത കടന്നുപോകുന്ന ചിറക്കടവ് ഗ്രാമത്തിൽ നിന്നും ശബരിമലയ്ക്ക് പോകുന്ന പഴയകാലത്തെ അയ്യപ്പഭക്തർ എരുമേലിയിൽ പേട്ടതുള്ളൽ നടത്തിയിരുന്നില്ല. .ചിറക്കടവില് മഹാദേവൻറെ മക്കൾ പേട്ട കെട്ടുവാൻ പാടില്ല എന്നായിരുന്നു അക്കാലത്തെ വിശാസം.

== ജനസംഖ്യാശാസ്‌ത്രം ==

2011-ലെ ഇന്ത്യൻ സെൻസസ് പ്രകാരം എരുമേലിയിൽ 43,437 ജനസംഖ്യയുണ്ട്, അതിൽ 21,199 പുരുഷന്മാരും 22,230 സ്ത്രീകളുമാണ്. പുരുഷ-സ്ത്രീ അനുപാതം 1,000 പുരുഷന്മാർക്ക് 1,049 സ്ത്രീകൾ എന്നതാണ്, ഇത് സംസ്ഥാന ശരാശരിയായ 1,084 നേക്കാൾ കുറവാണ്. പുരുഷന്മാരുടെ സാക്ഷരതാ നിരക്ക് 97.53% ആണ്, അതേസമയം സ്ത്രീകളുടെ സാക്ഷരതാ നിരക്ക് 95.71% ആണ്.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.census2011.co.in/data/village/628204-erumeli-south-kerala.html|website=www.census2011.co.in|title=Erumeli South Population - Kottayam, Kerala|access-date=2016-11-25}}&lt;/ref&gt;
== ഭരണം ==
എരുമേലി പട്ടണം ഉൾപ്പെടുന്ന പഞ്ചായത്ത് 1953 ഓഗസ്റ്റ് 15 നാണ് രൂപീകൃതമായത്. 82.36 കിലോമീറ്റർ വിസ്തീർണ്ണമുള്ള ഇതിന്റെ 40% വനമേഖലയാണ്. വടക്ക് പാറത്തോട്, കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി, മുണ്ടക്കയം പഞ്ചായത്തുകളും കിഴക്കും തെക്കും ചിറ്റാർ പഞ്ചായത്തും പടിഞ്ഞാറ് മണിമല, ചിറക്കടവ് പഞ്ചായത്തുകളും ഇതിന് ചുറ്റുമായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://lsgkerala.in/erumelypanchayat/general-information/description/|title=Through Erumely panchayath|website=lsgkerala.in|access-date=2016-11-25|archive-date=25 November 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161125174745/http://lsgkerala.in/erumelypanchayat/general-information/description/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ഭരണ സൗകര്യത്തിനായി പട്ടണം ഉൾപ്പെടുന്ന പഞ്ചായത്തിനെ 24 വാർഡുകളായി തിരിച്ചിട്ടുണ്ട്.
== സാമ്പത്തികം ==
ഈ പഞ്ചായത്തിലെ ഭൂരിപക്ഷം ജനങ്ങളും കാർഷികവൃത്തി ചെയ്യുന്നവരാണ്. മറ്റുള്ളവർ കച്ചവടെ ഉപജീവനമാർഗ്ഗമായി സ്വീകരിച്ചിരിക്കുന്നു.  പഞ്ചായത്തിനു ചുറ്റുപാടുമായി [[റബ്ബർ മരം|റബ്ബർ]] തോട്ടങ്ങൾ വ്യാപിച്ചു കിടക്കുന്നു. മുമ്പ് ചെറിയൊരു ഗ്രാമമായിരുന്ന ഇവിടം ഇപ്പോൾ വികസനപ്രവർത്തനങ്ങളിലൂടെ പട്ടണമായി വളർന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. 

== കാലാവസ്ഥ ==
എരുമേലിയിലെ കാലാവസ്ഥ കോപ്പൻ വിഭാഗത്തിൽ പെടുന്നു. വർഷം മുഴുവനും ഈർപ്പമുള്ളതായ ഈ പ്രദേശത്തെ വാർഷിക താപനില 31 °C ഉം ആയിരിക്കും. മാർച്ച്, ഏപ്രിൽ മാസങ്ങളാണ് ഏറ്റവും ചൂടേറിയത്. മെയ് പകുതി മുതൽ ഓഗസ്റ്റ് വരെ തെക്ക് പടിഞ്ഞാറൻ മൺസൂൺ എത്തുന്നു, ഇത് ഗണ്യമായ അളവിൽ മഴ നൽകുന്നു. ഇവിടെ ലഭിക്കുന്ന ശരാശരി വാർഷിക മഴ 2620 മില്ലിമീറ്ററാണ്. സാധാരണയായി ഡിസംബർ മുതൽ ഫെബ്രുവരി വരെയാണ് ശൈത്യകാലം.

{{Weather box/concise C
| location=Erumely, Kerala
| source=Climate-Data.org&lt;ref name=&quot;Climate-Data.org&quot;&gt;
  &quot;CLIMATE: ERUMELY&quot;,
  Climate-Data.org. Web: [http://en.climate-data.org/location/486505/].&lt;/ref&gt;
| 31.1|31.9|33.2|33.3|32.7|30.6|30.0|30.0|30.6|30.3|30.1|30.5&lt;!--highs--&gt;
| 22.1|22.8|24.4|25.2|25.2|24.1|23.6|23.7|23.8|23.6|23.3|22.3&lt;!--lows--&gt;
| 22|39|68|157|254|454|466|328|240|320|211|61&lt;!--rain--&gt;
}}

==പ്രവേശനം==

===റോഡ്===
[[മുണ്ടക്കയം]], [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി]], [[മണിമല]], [[കണമല]], [[പൊൻകുന്നം]], [[വെച്ചൂച്ചിറ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|വെച്ചൂച്ചിറ]], അല്ലെങ്കിൽ [[റാന്നി]]വഴി എരുമേലിയിൽ എത്തിച്ചേരാം. [[കോട്ടയം]] നിന്ന് വരുന്നവർക്ക് [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി]] വഴി എത്തിച്ചേരാം. [[കൊച്ചി]]&lt;nowiki/&gt;യിൽ നിന്ന് വരുന്നവർക്ക് [[തൃപ്പൂണിത്തുറ]], [[പാലാ|പാല]], [[പൊൻകുന്നം]], [[വിഴിക്കിത്തോട്]] വഴി എത്തിച്ചേരാം. ഹൈറേഞ്ചുകളിൽ നിന്നുള്ളവർക്ക് മുണ്ടക്കയം - എരുമേലി സംസ്ഥാന പാത വഴി എരുമേലിയിൽ എത്തിച്ചേരാം. തലസ്ഥാന നഗരമായ [[തിരുവനന്തപുരം]] നിന്ന്, [[റാന്നി, കേരളം|റാന്നി]] വഴി എത്തിച്ചേരാം.
എരുമേലിയിൽനിന്ന് 26-ാം മൈൽ വഴി 10 കിലോമീറ്റർ ദൂരത്തിൽ NH220 ദേശീയപാത കടന്നുപോകുന്നു, ഇത് എളുപ്പത്തിൽ എത്തിച്ചേരാൻ സഹായിക്കുന്നു. [[ആലപ്പുഴ]]യിൽ നിന്ന് വരുന്നവർക്ക് [[ചങ്ങനാശേരി]], [[കറുകച്ചാൽ]], മണിമല വഴി എരുമേലിയിൽ എത്തിച്ചേരാം.
== റെയിൽവേ ==

ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള റെയിൽ‌വേ സ്റ്റേഷനുകൾ കോട്ടയം, ചെങ്ങന്നൂർ, ചങ്ങനാശ്ശേരി, തിരുവല്ല എന്നിവയാണ്.
== വിമാനത്താവളം ==

കൊച്ചി അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം (119 കിലോമീറ്റർ), തിരുവനന്തപുരം വിമാനത്താവളം (140 കിലോമീറ്റർ) എന്നിവയാണ് ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള വിമാനത്താവളങ്ങൾ. ശബരിമല അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവള നിർമ്മാണത്തിനായി ഭൂമി കൈമാറാൻ തയ്യാറാണെന്ന് ബിലീവേഴ്സ് ചർച്ച് മുഖ്യമന്ത്രി പിണറായി വിജയനെ അറിയിച്ചു. ചെറുവള്ളിയിലെ വിമാനത്താവളത്തിന് ഇരു സർക്കാരുകളും അംഗീകാരം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. ഉടൻ തന്നെ ഇത് ആരംഭിക്കുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കാം.&lt;ref&gt;{{cite news | url=https://english.mathrubhumi.com/news/kerala/centre-s-stance-on-proposed-erumeli-airport-favourable-cm-kerala-sabarimala-ashok-gajapathi-raju--1.1509065 | title=Centre's stance on proposed Erumeli Airport favourable: CM | date=16 November 2016 | newspaper=Mathrubhumi | language=en | access-date=16 December 2018 }}&lt;/ref&gt;

ശബരിമല തീർത്ഥാടകരുടെ യാത്ര സുഗമമാക്കുന്നതിനായി 2017 ജൂലൈ 19 ന് കേരള സർക്കാർ എരുമേലിക്ക് സമീപമുള്ള ഹാരിസൺസ് പ്ലാന്റേഷൻസിന്റെ ചെറുവള്ളി എസ്റ്റേറ്റിൽ വിമാനത്താവളം നിർമ്മിക്കുമെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Airport For Sabarimala To Come Up at Cheruvally Estate|url=http://www.ndtv.com/kerala-news/airport-for-sabarimala-to-come-up-at-cheruvally-estate-pinarayi-vijayan-1726935|agency=ndtv.com}}&lt;/ref&gt; 

സംസ്ഥാന, കേന്ദ്ര സർക്കാരുകൾ ശബരിമലയ്ക്കായി ഒരു വിമാനത്താവളം അംഗീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. എരുമേലിക്ക് സമീപമുള്ള ചെറുവള്ളി എസ്റ്റേറ്റ് മൂന്ന് സ്ഥലങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്. മറ്റ് സ്ഥലങ്ങൾ സർക്കാർ സ്ഥലങ്ങളായിരുന്നു. ചെറുവള്ളി സർക്കാർ ഭൂമിയാണോ അല്ലയോ എന്ന് കോടതി പ്രഖ്യാപിക്കും. കേസ് ഇപ്പോഴും കോടതിയിലാണ്. 2026 വരെ, ഭൂവിനിയോഗ പ്രശ്നം ഇപ്പോഴും പരിഹരിക്കപ്പെടാത്തതിനാൽ വിമാനത്താവളം ഇതുവരെ നിർമ്മിച്ചിട്ടില്ല. &lt;ref&gt;{{Cite news |date=2026-01-22 |title=Though court dismisses government claim on Cheruvally estate, it says Ayana Trust ownership not indisputable |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/though-court-dismisses-government-claim-on-cheruvally-estate-it-says-ayana-trust-ownership-not-indisputable/article70537883.ece |access-date=2026-05-06 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt;നടപ്പിലാക്കുകയാണെങ്കിൽ, 50 കിലോമീറ്ററോ അതിൽ കൂടുതലോ വലിയ ദൂരത്തിൽ വ്യവസായങ്ങളോ വാണിജ്യ കെട്ടിടങ്ങളോ അനുവദിക്കാത്ത ഒരു ഗ്രീൻ ഫീൽഡ് വിമാനത്താവളമായിരിക്കും ഇത്.
നിർദ്ദിഷ്ട വിമാനത്താവളത്തിന്റെ പേര് [[ശബരിമല അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം]] അല്ലെങ്കിൽ &quot;ശബരി വിമാനത്താവളം&quot; എന്ന് ചുരുക്കിയിരിക്കുന്നു. 

== വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ ==
പഞ്ചായത്തിലെ ആദ്യകാല വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളാണ് [[സെൻറ് തോമസ് ഹൈസ്ക്കൂൾ]], [[ദേവസ്വം ബോർഡ് ഹൈസ്കൂൾ]], [[വാവർ മേമ്മോറിയൽ ഹൈസ്കൂൾ]] എന്നിവ. 60 വർഷങ്ങളിലേറെ പഴക്കമുള്ള, [[എരുമേലി ഫെറോന പള്ളി]]&lt;nowiki/&gt;യുടെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള [[സെൻറ് തോമസ് ഹൈസ്കൂൾ, എരുമേലി|സെൻറ് തോമസ് ഹൈസ്കൂളാണ്]] ഇവയിൽ ഏറ്റവും പഴക്കമുള്ളത്. ക്രസൻറ് പബ്ലിക് സ്കൂൾ, നിർമ്മല എന്നിവ എന്നിയും പ്രമുഖമാണ്. എരുമേലിയിൽ നിന്ന് രണ്ടു കിലോമീറ്റർ ദൂരത്തിൽ, [[മുക്കൂട്ടുതറ|മുക്കൂട്ടുതറയിലേയ്ക്കുള്ള]] പാതയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന എം.ഇ.എസ് കോളജും ഷെർ മൌണ്ട് ആർട്സ് ആൻറ് കൊമേർസ് കോളജും വിദ്യാഭ്യാസ മേഖലയിൽ സ്തുത്യർഹമായ സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നു. ഈ രണ്ടു കോളജുകളും [[മഹാത്മാഗാന്ധി സർവ്വകലാശാല]]&lt;nowiki/&gt;യുമായി അഫിലിയേറ്റ് ചെയ്തിരിക്കുന്നു. മുക്കൂട്ടുതറയിലെ അസ്സീസി ഹോസ്പിറ്റൽ ആൻറ് നർസിംഗ് കോളജ്, [[കൂവപ്പള്ളി]]&lt;nowiki/&gt;യിലെ [[അമൽ ജ്യോതി കോളേജ് ഓഫ് എഞ്ചിനീയറിങ്|അമൽജ്യോതി എൻജിനീയറിങ് കോളജ്]] എന്നിവ പഞ്ചായത്തിനു വളരെ സമീപസ്ഥമായ പ്രദേശങ്ങളിൽ നിലകൊള്ളുന്നു.

==അടുത്തുള്ള സ്ഥലങ്ങൾ==
* [[മുണ്ടക്കയം]]
* [[റാന്നി]]
* [[തുലാപ്പള്ളി]]
* [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി]]
* [[കുറുവാമൂഴി]]
* [[കൊരട്ടി, കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി|കൊരട്ടി]]
* [[ചേനപ്പാടി]]
* [[മുക്കൂട്ടുതറ]]
* [[പൊൻകുന്നം]]
* [[കണമല]]

== വിവിധ പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ദൂരം ==

* [[Kottayam|കോട്ടയം]] : 50 കി.മീ.
* [[പാലായ്|പാലാ]] : 40 കി.മീ
* [[തൊടുപുഴ]] : 63 കി.മീ
* [[ചങ്ങനാശേരി]]:44 കി.മീ
* [[Cochin|കൊച്ചി]] : 98 കി.മീ.
* [[Kumily|കുമളി]] : 70 കി.മീ.
* [[Kanjirappally|കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി]] : 14 കി.മീ.
* [[മുണ്ടക്കയം]] : 13.5 കി.മീ.
* [[Ranni|റാന്നി]] : 18 കി.മീ.
* [[ആങ്ങമ്മൂഴി]] : 28 കി.മീ.
* [[Alappuzha|ആലപ്പുഴ]]: 73 കി.മീ.
* [[Manimala|മണിമല]]: 17 കി.മീ.
* [[ശബരിമല]] : 46 കി.മീ.

== പ്രശസ്ത വ്യക്തികൾ ==

* [[എരുമേലി പരമേശ്വരൻ പിള്ള]]

== ചിത്രശാല ==
&lt;gallery&gt;
പ്രമാണം:Petta Dharmasasthav, Erumeli - പേട്ട ധർമ്മശാസ്താവ്, എരുമേലി.jpg|പേട്ട ധർമ്മശാസ്താവ്, എരുമേലി 
പ്രമാണം:Vavar Mosque, Petta, Erumeli - വാവർ‌പള്ളി, പേട്ട, എരുമേലി.jpg|വാവർ‌പള്ളി, പേട്ട, എരുമേലി
&lt;/gallery&gt;[[പ്രമാണം:ErumeliVavarSwamyDarga.JPG|thumb|right|200px|എരുമേലി ''വാവരുടെ'' പള്ളി]]

== അവലംബങ്ങൾ ==
{{reflist}}
{{കോട്ടയം ജില്ല}}


{{Central Travancore}}
{{commons category|Erumely}}
*[http://www.zonkerala.com/tourism/Erumeli-73.html സോൺ കേരള . കോം]


[[വർഗ്ഗം:കോട്ടയം ജില്ലയിലെ ഗ്രാമങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>bzewy8zw61utvdguvrd0fcmm9k7rxax</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഗൈഡോ വാൻ റോസ്സം</title>
    <ns>0</ns>
    <id>29393</id>
    <revision>
      <id>4682032</id>
      <parentid>4099455</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T07:31:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>4682032</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25674" sha1="a9w6xo7frxr703qevs7p3rdfbfowems" xml:space="preserve">{{prettyurl|Guido van Rossum}}
{{Use dmy dates|date=January 2017}}
{{Infobox person
| image = Guido-portrait-2014.jpg
| image_upright = {{#expr:4/3}}
| caption = 2014 ൽ ഡ്രോപ്പ്ബോക്സ് ആസ്ഥാനത്ത് ഗൈഡോ വാൻ റോസ്സം
| birth_date = {{Birth date and age|1956|1|31|df=y}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://mail.python.org/pipermail/python-dev/2007-January/070849.html|title=(Python-Dev) Happy Birthday, Guido!|last=van Rossum|first=Guido|publisher=Python-Dev mailing list|date=31 January 2007|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090908131440/http://mail.python.org/pipermail/python-dev/2007-January/070849.html|archivedate=8 September 2009|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| birth_place = [[Haarlem]], [[Netherlands]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://ffkp.se/2012/04/15/old-interview-guido-van-rossum/|title=Old interview – Guido van Rossum|accessdate=28 January 2014|quote=I only took some time to visit my family in Haarlem.|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140202130530/https://ffkp.se/2012/04/15/old-interview-guido-van-rossum/|archivedate=2 February 2014|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.schoolbank.nl/klasgenoot/guido-van-rossum/2990563095|title=Schoolbank profile|accessdate=28 January 2014|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140219021226/http://www.schoolbank.nl/klasgenoot/guido-van-rossum/2990563095|archivedate=19 February 2014|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| nationality = [[Netherlands|Dutch]]
| residence = [[Belmont, California]], U.S.
| alma_mater = [[University of Amsterdam]]
| occupation = Computer programmer, author
| employer = [[Dropbox (service)|Dropbox]]&lt;ref name=&quot;dropbox&quot;&gt;{{cite web|last=Constine|first=Josh|url=https://techcrunch.com/2012/12/07/dropbox-guido-van-rossum-python/|title=Dropbox Hires Away Google’s Guido van Rossum, The Father Of Python|publisher=Techcrunch|accessdate=7 December 2012|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121209015453/http://techcrunch.com/2012/12/07/dropbox-guido-van-rossum-python/|archivedate=9 December 2012|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; 
| known_for = Creating the [[Python (programming language)|Python programming language]]
| spouse = {{marriage|Kim Knapp|2000}}
| children = Orlijn Michiel Knapp-van Rossum&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://wiki.codecall.net/Guido_van_Rossum |title=Guido van Rossum |publisher=CodeCall Programming Wiki |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20081031103755/http://wiki.codecall.net/Guido_van_Rossum |archivedate=31 October 2008 }}&lt;/ref&gt;
| awards = [[Award for the Advancement of Free Software]] (2001)
| website = {{URL|https://www.python.org/~guido/}}
}}
[[പൈത്തൺ]] എന്ന [[പ്രോഗ്രാമിങ്ങ് ഭാഷ|പ്രോഗ്രാമിങ്ങ് ഭാഷയുടെ]] പിതാവായി അറിയപ്പെടുന്ന ഒരു [[ഡച്ച്]] [[കമ്പ്യൂട്ടർ പ്രോഗ്രാമർ]] ആണ്‌  '''ഗൈഡോ വാൻ റോസ്സം'''. പൈത്തൺ സമൂഹത്തിൽ ഇദ്ദേഹം  [[ബെനവലൻറ് ഡിക്റ്റേറ്റർ ഫോർ ലൈഫ് (ബി.ഡി.എഫ്.എൽ)|ബെനെവൊലെൻറ് ഡിക്ടേറ്റർ ഫോർ ലൈഫ്]] 
(&quot;Benevolent Dictator for Life&quot;) ,അതായത്  പൈത്തണു വേണ്ടി സമയം ചെലവഴിക്കുകയും വേണ്ട സമയത്ത് അനുയോജ്യമായ തീരുമാനങ്ങൾ എടുക്കുകയും ചെയ്യുന്ന വ്യക്തിയായിട്ടാണ്‌ അറിയപ്പെടുന്നത്.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.linuxformat.co.uk/modules.php?op=modload&amp;name=Sections&amp;file=index&amp;req=viewarticle&amp;artid=10 |title=Benevolent dictator for life |date=2005-02-01 |accessdate=2007-11-01 |publisher=[[Linux Format]] |archive-date=2009-01-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090113143943/http://www.linuxformat.co.uk/modules.php?op=modload&amp;name=Sections&amp;file=index&amp;req=viewarticle&amp;artid=10 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; 2005 മുതൽ ഡിസംബർ 2012 വരെയുള്ള കാലയളവിൽ അദ്ദേഹം ഗൂഗിളിൽ പ്രവർത്തിച്ചു. പൈത്തൺ ഭാഷ വികസിപ്പിക്കുന്നതിനു വേണ്ടി ഇക്കാലയളവിൻറെ പകുതിയും അദ്ദേഹം ചെലവഴിച്ചു. 2013 ജനുവരിയിൽ ഡ്രോപ്പ്ബോക്സിനായി ജോലി ചെയ്യാൻ തുടങ്ങി.&lt;ref name=&quot;dropbox&quot; /&gt;
== വിദ്യാഭ്യാസവും ജീവിതവും ==
വാൻ റോസ്സം [[നെതർലന്റ്സ്]] ലാണ് ജനിച്ചതും വളർന്നതും 1982 ൽ ആംസ്റ്റർഡാമിലെ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ നിന്നും ഗണിതവും [[കമ്പ്യൂട്ടർ ശാസ്ത്രം]] ത്തിലും ബിരുദാനന്തര ബിരുദം നേടി. &quot;പൈത്തൺ പവർ&quot; ലോഗോയിൽ ടൈപ്പ്ഫെയ്സ് രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത ടൈപ്പ് ഡിസൈനറും പ്രോഗ്രാമറുമായ ജസ്റ്റ് വാൻ റോസ്സ് എന്നൊരു സഹോദരനുണ്ട്. കാലിഫോർണിയയിലെ ബെൽമോണ്ടിലാണ് ഗൈഡോ ജീവിക്കുന്നത്. അദ്ദേഹത്തിൻറെ ഭാര്യ കിം നാപിനും,&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://mail.python.org/pipermail/python-dev/2000-June/004497.html|title=(Python-Dev) Guido and Kim married|last=Manheimer|first=Ken|publisher=Python-Dev -- Python core developers|date=6 June 2000|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100928035232/http://mail.python.org/pipermail/python-dev/2000-June/004497.html|archivedate=28 September 2010|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;അവരുടെ മകനും കൂടെയുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.python.org/~guido/bio.html|title=Guido van Rossum - Brief Bio|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140819142627/https://www.python.org/~guido/bio.html|archivedate=19 August 2014|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://mail.python.org/pipermail/mailman-announce/2000-May/000010.html|title=(Mailman-Announce) forwarded message from Guido van Rossum|quote=Oh, and to top it all off, I'm going on vacation.  I'm getting married and will be relaxing on my honeymoon.|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080527065145/http://mail.python.org/pipermail/mailman-announce/2000-May/000010.html|archivedate=27 May 2008|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://csg.csail.mit.edu/6.893/Handouts/PythonWhatsNew.pdf|title=What's New in Python?|last=van Rossum|first=Guido|work=''&quot;Not your usual list of new features&quot;. Stanford CSL Colloquium, 29 October 2003; BayPiggies, 13 November 2003''|publisher=Elemental Security|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100627001813/http://csg.csail.mit.edu/6.893/Handouts/PythonWhatsNew.pdf|archivedate=27 June 2010|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;അദ്ദേഹത്തിൻറെ ഹോം പേജിൽ, അദ്ദേഹത്തിൻറെ പേരിലുള്ള വലിയ അക്ഷരത്തിലെഴുതി യിരിക്കുന്ന &quot;വാൻ&quot; അദ്ദേഹത്തിൻറെ കുടുംബപ്പേരിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു, എന്നാൽ ഒന്നാമത്തേതും അവസാനത്തേതുമായ പേര് ഒരുമിച്ച് ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ അല്ല.

==ജോലി==
സെൻട്രം വിസ്കുണ്ടേ &amp; ഇൻഫോർമാറ്റിക്ക(Centrum Wiskunde &amp; Informatica) (CWI) ൽ പ്രവർത്തിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നപ്പോൾ, വാൻ റോസ്സം, 1986 ൽ ബി.എസ് ഡി യുനിക്സിന് ഒരു ഗ്ലോബ് () റുട്ടീൻ (routine) രചിക്കുകയും &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.isc.org/sources/devel/func/glob.txt|title='Globbing' library routine|archive-url=https://web.archive.org/web/20071219090708/http://www.isc.org/sources/devel/func/glob.txt|archive-date=19 December 2007|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://metacpan.org/module/File::Glob|title=File::Glob - Perl extension for BSD glob routine|publisher =metacpan.org |url-status=live| archiveurl=https://web.archive.org/web/20130807081635/https://metacpan.org/module/File::Glob|archivedate=7 August 2013|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; എ.ബി.സി പ്രോഗ്രാമിങ് ഭാഷയെ വികസിപ്പിക്കുന്നതിൽ സഹായിക്കുകയും ചെയ്തു. അദ്ദേഹം ഒരിക്കൽ ഇങ്ങനെ പ്രസ്താവിച്ചു: &quot;ആ പദ്ധതിയിൽ ഞാൻ പഠിച്ചിട്ടുള്ള എല്ലാ കാര്യങ്ങളെയും അതിൽ പ്രവർത്തിച്ചവരെ പറ്റിയും കടപ്പാടുള്ളതിനാലാണ് എബിസി (ABC)യുടെ സ്വാധീനം സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.&quot;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.artima.com/intv/pythonP.html|title=The Making of Python|last=Venners|first=Bill|website=www.artima.com|access-date=14 September 2016|url-status=live| archiveurl= https://web.archive.org/web/20160901183332/http://www.artima.com/intv/pythonP.html|archivedate=1 September 2016|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; പൈത്തണിലെ ഒരു ആദ്യകാല വെബ് ബ്രൗസറായ ഗ്രേലിനെ അദ്ദേഹം സൃഷ്ടിച്ചു. [[എച്.ടി.എം.എൽ.]](HTML) സ്റ്റാൻഡേർഡിനുള്ള ചർച്ചകളിൽ ഏർപ്പെടുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://1997.webhistory.org/www.lists/www-talk.1993q1/0184.html|title=Re: xmosaic experience|url-status=live |archiveurl= https://web.archive.org/web/20160828030223/http://1997.webhistory.org/www.lists/www-talk.1993q1/0184.html|archivedate=28 August 2016|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;നെതർലാൻഡ്സിലെ [[സെൻട്രം വിസ്കുണ്ടെ &amp; ഇൻഫോമാറ്റിക്ക]](CWI), യു.എസ്. നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് സ്റ്റാൻഡേർഡ്സ് ആൻഡ് ടെക്നോളജി (NIST), നാഷണൽ റിസർച്ച് ഇനിഷ്യേറ്റീവ്സ് (CNRI) എന്നീ കോർപറേഷനുകൾ ഉൾപ്പെടെ വിവിധ ഗവേഷണ സ്ഥാപനങ്ങൾക്കായി അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.

==പൈത്തൺ==
[[File:Guido van Rossum at Google IO 2008.jpg|thumb|2008 ലെ Google I / O ഡവലപ്പർ കോൺഫറൻസിൽ വാൻ റോസ്സം.]]
[[File:Guido van Rossum OSCON 2006.jpg|thumb|2006 ഓ'റെയിലി ഓപ്പൺ സോഴ്സ് കൺവെൻഷനിൽ വാൻ റോസ്സം (OSCON)]]
1989 ഡിസംബറിൽ വാൻ റോസ്സം, &quot;ക്രിസ്മസിന് അടുത്തുള്ള ആഴ്ചയിൽ ഒരു ഹോബി പ്രോഗ്രാമിംഗ് പ്രൊജക്ടിനായി തയ്യാറെടുക്കുകയായിരുന്നു&quot;. അദ്ദേഹത്തിൻറെ ഓഫീസ് അടച്ച സമയത്ത് ഒരു പുതിയ സ്ക്രിപ്റ്റിംഗ് ഭാഷ(അദ്ദേഹം)യെ കുറിച്ച് ചിന്തിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു, ഒരു ഇൻറർപ്രെട്ടർ എഴുതാൻ തീരുമാനിക്കുകയും ചെയ്തു. യുണിക്സ് / സി ഹാക്കർമാർക്ക് ആകർഷിക്കുന്ന തരത്തിലുള്ള എബിസി ഭാഷയുടെ പിൻഗാമി. &quot;പൈത്തൺ&quot; എന്ന പേര് അദ്ദേഹം പ്രതീകാത്മകമായി തിരഞ്ഞെടുത്തത് ചിന്താശൂന്യമായ മാനസികാവസ്ഥയിൽ(ഒപ്പം മോണ്ടി പൈത്തൺ ഫ്ലയിങ് സർക്കസ്സിൻറെ ഒരു വലിയ ആരാധകനായിരുന്നു) ആയിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.python.org/doc/essays/foreword/|title=Foreword for &quot;Programming Python&quot; (1st ed.)|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140724173913/https://www.python.org/doc/essays/foreword/|archivedate=24 July 2014|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

പൈത്തണിലെ മുൻഗാമിയായ എബിസിക്ക്, എസ്ഇടിഎൽ (SETL) നിന്നാണ് പ്രചോദനം ലഭിച്ചതെന്നും, എബിസി സഹ ഡെവലപ്പർ ലാംബർട്ട് മെർട്ടൻസ് &quot;എബിസി രൂപകൽപ്പനയിൽ വരുന്നതിനുമുമ്പ് എൻവൈയു(NYU)വിലുള്ള, എസ്ഇടിഎൽ ഗ്രൂപ്പിൽ ഒരു വർഷം ചെലവഴിച്ചു&quot; എന്നു പറഞ്ഞു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://mail.python.org/pipermail/python-dev/2000-August/008881.html|title=Python-Dev&amp;#93; SETL (was: Lukewarm about range literals)|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110514231628/http://mail.python.org/pipermail/python-dev/2000-August/008881.html|archivedate=14 May 2011|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

==എല്ലാവർക്കും കമ്പ്യൂട്ടർ പ്രോഗ്രാമിങ്==
1999-ൽ വാൻ റോസ്സം, &quot;കമ്പ്യൂട്ടർ പ്രോഗ്രാമിങ് എല്ലാവർക്കും,&quot; എന്ന പേരിൽ ഡിഎആർപിഎയ്ക്ക്(DARPA) ഒരു ഫണ്ടിംഗ് നിർദ്ദേശം സമർപ്പിച്ചു. പൈത്തണിനു വേണ്ടി അദ്ദേഹം തൻറെ ലക്ഷ്യങ്ങൾ നിർവ്വചിച്ചു:
* പ്രധാന മത്സരാർത്ഥികളെ പോലെ ശക്തവും ലളിതവും അവബോധജന്യവുമായ ഭാഷ.
* തുറന്ന ഉറവിടം(open source), ആയതിനാൽ ആർക്കും അതിൻറെ വികസനത്തിൽ സംഭാവന ചെയ്യാം.
* പ്ലെയിൻ ഇംഗ്ലീഷ് എന്നപോലെ മനസ്സിലാക്കാവുന്ന കോഡ്.
* ദൈനംദിന ചുമതലകൾക്കുള്ള അനുഗുണം, ഹ്രസ്വകാല വികസനത്തിനായി അനുവദിക്കുന്നു.

ഒരു ജനപ്രിയ പ്രോഗ്രാമിങ് ഭാഷയായി [[പൈത്തൺ]] വളർന്നു. 2017 ഒക്ടോബറിൽ, ഗിറ്റ്ഹബ് എന്ന സോഷ്യൽ കോഡിങ് വെബ്സൈറ്റിലെ ഏറ്റവും പ്രചാരമുള്ള രണ്ടാമത്തെ ഭാഷയായിരുന്നു ഇത്. ജാവാസ്ക്രിപ്റ്റിനു പിന്നിലും ജാവയ്ക്കു മുന്നിലും ആണ് ഇതിൻറെ സ്ഥാനം.&lt;ref name=&quot;weinb&quot;&gt;{{cite news|last1=Weinberger|first1=Matt|title=The 15 most popular programming languages, according to the 'Facebook for programmers'|url=http://www.businessinsider.com/the-9-most-popular-programming-languages-according-to-the-facebook-for-programmers-2017-10/#15-objective-c-1|accessdate=22 January 2018|work=Business Insider|date=11 October 2017}}&lt;/ref&gt; ഒരു പ്രോഗ്രാമിങ് ഭാഷാ ജനപ്രീതി സർവേ പ്രകാരം&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://langpop.com/|title=Programming Language Popularity|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150412161127/http://langpop.com/|archivedate=12 April 2015|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;ഇത് തൊഴിൽ പോസ്റ്റിംഗുകളിൽ ഏറ്റവും മികച്ച 10 ഭാഷകളിൽ ഒന്നായി മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. കൂടാതെ, ടിഐഒബിഇ(TIOBE)പ്രോഗ്രാമിംഗ് കമ്മ്യൂണിറ്റി ഇൻഡക്സ് പ്രകാരം പൈത്തൺ മികച്ച 10 ഭാഷകളിൽ ഏറ്റവും സ്ഥിരതയ്യാർന്ന പ്രകടനമാണ് കാഴ്ച്ചവെക്കുന്നത്.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.tiobe.com/index.php/content/paperinfo/tpci/index.html|title=TIOBE Programming Community Index for November 2011|date=November 2011|url-status=live|archiveurl=https://www.webcitation.org/67yaiO5Kb?url=http://www.tiobe.com/index.php/content/paperinfo/tpci/index.html|archivedate=27 May 2012|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

==മോണ്ട്രിയൻ==
ഗൂഗിളിൽ ആയിരുന്നപ്പോഴാണ്, വാൻ റോസ്സം മോണ്ട്രിയൻ വികസിപ്പിച്ചത്, പൈത്തണിൽ എഴുതപ്പെട്ടതുമായ ഒരു വെബ് അധിഷ്ഠിത കോഡ് റിവ്യൂ സിസ്റ്റം കമ്പനിയിൽ ഉപയോഗിച്ചു. അദ്ദേഹം ഈ സോഫ്റ്റ് വെയറിയിന് നാമകരണം നടത്തിയത് ഡച്ച് ചിത്രകാരനായ പീട്ട് മോൺട്രിയൻറെ പേരിലാണ്.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://developers.google.com/appengine/articles/rietveld|title=An Open Source App: Rietveld Code Review Tool|last=van Rossum|first=Guido|date=May 2008|accessdate=24 August 2012|quote=... the internal web app, which I code-named Mondrian after one of my favorite Dutch painters|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151017112923/https://cloud.google.com/appengine/articles/rietveld|archivedate=17 October 2015|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട മറ്റൊരു സോഫ്റ്റ് വെയർ പദ്ധതിക്ക് ഡച്ച് ‌ഡിസൈനറായ ഗെരിറ്റ് റിയറ്റ്വെൽഡിൻറെ പേരാണ് ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്നത്&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://cloud.google.com/appengine/articles/rietveld |title=An Open Source App: Rietveld Code Review Tool |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151017112923/https://cloud.google.com/appengine/articles/rietveld |archivedate=17 October 2015}}&lt;/ref&gt;.

==ഡ്രോപ്പ്ബോക്സ്==
2013 ൽ വാൻ റോസ്സം ക്ലൗഡ് ഫയൽ സ്റ്റോറേജ് കമ്പനിയായ ഡ്രോപ്പ്ബോക്സിൽ പ്രവർത്തിക്കാൻ തുടങ്ങി.&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://tech.dropbox.com/2012/12/welcome-guido/ |title= Welcome Guido! |publisher=Dropbox Tech Blog |date=7 December 2012 |accessdate=6 September 2013 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130907212330/https://tech.dropbox.com/2012/12/welcome-guido/ |archivedate=7 September 2013 |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;

2019 ഒക്ടോബറിൽ, വാൻ റോസ്സം ഡ്രോപ്പ്ബോക്സ് നിന്ന് ഔദ്യോഗികമായി വിരമിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite tweet |user=gvanrossum |number=1189546865114529792 |title=It's bittersweet: I'm leaving @dropbox, and am now retired. I've learned a lot during my time as an engineer here -- e.g. type annotations came from this experience -- and I'll miss working here. |accessdate=30 October 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Thank you, Guido |url=https://blog.dropbox.com/topics/company/thank-you--guido |website=Dropbox Blog |publisher=[[Dropbox (service)|Dropbox]] |access-date=1 February 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Tung |first1=Liam |title=Python programming language creator retires, saying: 'It's been an amazing ride' |url=https://www.zdnet.com/article/python-programming-language-creator-retires-saying-its-been-an-amazing-ride/ |access-date=1 February 2021 |work=[[ZDNet]] |date=31 October 2019 |language=en}}&lt;/ref&gt;
==മൈക്രോസോഫ്റ്റ്==
2020 നവംബർ 12-ന്, [[microsoft|മൈക്രോസോഫ്റ്റിലെ]] ഡെവലപ്പർ ഡിവിഷനിൽ ചേരാൻ വേണ്ടിയാണ് താൻ വിരമിക്കുന്നുന്നതെന്ന് വാൻ റോസ്സം പ്രഖ്യാപിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite tweet |user=gvanrossum |number=1326932991566700549 |title=I decided that retirement was boring and have joined the Developer Division at Microsoft. To do what? Too many options to say! But it’ll make using Python better for sure (and not just on Windows :-). There’s lots of open source here. Watch this space.|accessdate=12 November 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Lardinois |first1=Frederic |title=Python creator Guido van Rossum joins Microsoft |url=https://techcrunch.com/2020/11/12/python-creator-guido-van-rossum-joins-microsoft/ |work=[[TechCrunch]] |date=12 November 2020}}&lt;/ref&gt;

==അവാർഡുകൾ==
* ബ്രസ്സൽസിൽ 2002 എഫ്ഒഎസ്ഡിഇഎം (FOSDEM) സമ്മേളനത്തിൽ വാൻ റോസ്സം [[സ്വതന്ത്ര സോഫ്‌റ്റ്‌വെയർ സമിതി]]യിൽ (FSF) പൈത്തണ് വേണ്ടിയുള്ള   അദ്ദേഹത്തിൻറെ രചനകൾക്ക് സ്വതന്ത്ര സോഫ്റ്റ് വെയറിന്റെ വികസനത്തിനായുള്ള 2001 ലെ അവാർഡിന് അർഹമായി.
* 2003 മേയ് മാസത്തിൽ അദ്ദേഹത്തിന് എൻഎൽയുയുജി(NLUUG)പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു&lt;ref&gt;{{cite news|title=Guido van Rossum Ontvangt NLUUG Award|url=https://www.nluug.nl/vereniging/persberichten/009.html|accessdate=22 January 2018|work=NLUUG|date=28 May 2003}}&lt;/ref&gt;.
* 2006 ൽ അസോസിയേഷൻ ഫോർ കമ്പ്യൂട്ടിംഗ് മെഷിനറിയുടെ സമുന്നതനായ എൻജിനീയറായി അദ്ദേഹം അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടു.
* 2018 ൽ കമ്പ്യൂട്ടർ ചരിത്ര മ്യൂസിയത്തിന്റെ ഫെലോ ആയി&lt;ref&gt;{{cite news|title=Guido van Rossum {{!}} Computer History Museum|url=http://www.computerhistory.org/fellowawards/hall/guido-van-rossum/|work=www.computerhistory.org|language=en}}&lt;/ref&gt;.
*2019-ൽ, സിഡബ്ല്യൂഐ(CWI) അദ്ദേഹത്തിന് ഡൈജ്ക്സ്ട്രാ ഫെലോ(Dijkstra Fellow)എന്ന ഓണററി പദവി നൽകി ആദരിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.cwi.nl/news/2019/david-chaum-and-guido-van-rossum-awarded-dijkstra-fellowship |title=David Chaum and Guido van Rossum awarded Dijkstra Fellowship |access-date=2022-01-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221207123113/https://www.cwi.nl/news/2019/david-chaum-and-guido-van-rossum-awarded-dijkstra-fellowship |archive-date=2022-12-07 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== അവലംബം ==
&lt;references/&gt;
== പുറമെ നിന്നുള്ള കണ്ണികൾ ==
* [http://www.python.org/~guido/ Guido van Rossum's homepage]
* [http://www.artima.com/weblogs/index.jsp?blogger=guido ''All Things Pythonic''] (Weblog)
* [http://www.python.org/doc/essays/cp4e.html ''Computer Programming for Everybody''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140208045051/http://www.python.org/doc/essays/cp4e.html |date=2014-02-08 }}
* [http://www.twit.tv/floss11 Interview with Guido van Rossum on FLOSS Weekly]

{{FOSS celeb}}

[[വർഗ്ഗം:Computer programmers]]
[[വർഗ്ഗം:Programming language designers]]
[[വർഗ്ഗം:Google employees]]
[[വർഗ്ഗം:Free software programmers]]
[[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]]
[[വർഗ്ഗം:Year of birth missing (living people)]]
[[വർഗ്ഗം:Dutch computer scientists]]
[[വർഗ്ഗം:വിവരസാങ്കേതികവിദ്യാവിദഗ്ദ്ധർ]]
[[വർഗ്ഗം:1956-ൽ ജനിച്ചവർ]]</text>
      <sha1>a9w6xo7frxr703qevs7p3rdfbfowems</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ക്രിയേറ്റീവ് കോമൺസ്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>48679</id>
    <revision>
      <id>4682006</id>
      <parentid>3067052</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T03:34:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>4682006</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3242" sha1="d83rp105b11js5mhyy8970plbrh1b1f" xml:space="preserve">{{prettyurl|Creative Commons}}
{{Infobox Non-profit
| Non-profit_name   = ക്രിയേറ്റീവ് കോമൺസ്
| Non-profit_logo   = [[പ്രമാണം:CC-logo.svg|Creative Commons logo|200px]]
| Non-profit_type   = [[ലാഭേച്ഛയില്ലാതെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന സംഘടന]]
| founded_date      = 2001
| founder           = [[ലോറൻസ് ലെസ്സിഗ്]]
| location          = [[സാൻ ഫ്രാൻസിസ്കോ]], [[കാലിഫോർണിയ]]&lt;br /&gt;{{USA}}
| origins           = 
| key_people        = Joi Ito
| area_served       = 
| product           = അനുമതിപത്രങ്ങൾ
| focus             = യുക്തിപരമായ വികസനം, മറ്റംവരുത്താവുന്ന പകർപ്പവകാശം
| method            = [[ക്രിയേറ്റീവ് കോമൺസ് അനുമതിപത്രങ്ങൾ]]
| revenue           = 
| endowment         = 
| num_volunteers    = 
| num_employees     = 
| num_members       = 
| subsib            = 
| owner             = 
| Non-profit_slogan = 
| homepage          = http://creativecommons.org/
| dissolved         = 
| footnotes         = 
}}
നിയമപരമായി പങ്കുവെക്കാവുന്ന സർഗ്ഗാത്മക രചനകളുടെ ലഭ്യത വർദ്ധിപ്പിക്കുവാനായി [[ലാഭേച്ഛയില്ലാതെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന സംഘടന|ലാഭേച്ഛയില്ലാതെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു സംഘടനയാണ്]] '''ക്രിയേറ്റീവ് കോമൺസ്'''.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://wiki.creativecommons.org/FAQ |title=ക്രിയേറ്റീവ് കോമൺസ് -സ്ഥിരം ചോദ്യങ്ങൾ |access-date=2008-09-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101127205528/http://wiki.creativecommons.org/FAQ |archive-date=2010-11-27 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ഈ സംഘടന ക്രിയേറ്റീവ് കോമൺസ് അനുമതിപത്രങ്ങൾ എന്നറിയപ്പെടുന്ന അനേകം പകർപ്പവകാശ അനുമതിപത്രങ്ങൾ പ്രകാശനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ഏതൊക്കെ അവകാശങ്ങൾ രചയിതാക്കൾ കരുതിവെച്ചിരിക്കുന്നു, ഏതൊക്കെ അവകാശങ്ങൾ മറ്റുള്ളവർക്ക് ഉപകാരപ്പെടുന്നതിനു വേണ്ടി പരിത്യജിക്കുന്നു എന്ന് എളുപ്പം വെളിപ്പെടുത്തുവാൻ ഇത്തരം അനുമതിപത്രങ്ങൾ വഴി സാധിക്കുന്നു.

==ഇതും കാണുക ==
*[[ക്രിയേറ്റീവ് കോമൺസ് അനുമതിപത്രം]]
== അവലംബം ==
&lt;references/&gt;

[[വർഗ്ഗം:സംഘടനകൾ]]</text>
      <sha1>d83rp105b11js5mhyy8970plbrh1b1f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>പത്തനാപുരം</title>
    <ns>0</ns>
    <id>59078</id>
    <revision>
      <id>4681900</id>
      <parentid>4608001</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T13:19:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-58109-99</username>
        <id>224819</id>
      </contributor>
      <comment>VAZHIYANU</comment>
      <origin>4681900</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9340" sha1="sgmtw30mlxeac3du0pwprqohzoyrhvy" xml:space="preserve"> 

{{കേരളത്തിലെ സ്ഥലങ്ങൾ
|സ്ഥലപ്പേർ= പത്തനാപുരം
|അപരനാമം =
|ചിത്രം= 
|ജില്ല/മഹാനഗരം/പട്ടണം/ഗ്രാമം=പട്ടണം
|അക്ഷാംശം = 9.0861
|രേഖാംശം = 76.8692
|ജില്ല = കൊല്ലം
|ഭരണസ്ഥാപനങ്ങൾ = Special Grade Panchayath
|ഭരണസ്ഥാനങ്ങൾ =
|ഭരണനേതൃത്വം = 
|വിസ്തീർണ്ണം = 24.20&lt;ref name=census&gt;{{cite web|title=District Census Handbook - Kollam |url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/3213_PART_B_KOLLAM.pdf|website=Census of India|accessdate=5 March 2016|page=138|format=PDF}}&lt;/ref&gt; 
|ജനസംഖ്യ = 
|ജനസാന്ദ്രത = 
|Pincode/Zipcode = 689695
|TelephoneCode = 91475
|സമയമേഖല = UTC +5:30
|പ്രധാന ആകർഷണങ്ങൾ = 
|കുറിപ്പുകൾ =}}
കേരളത്തിലെ കൊല്ലം ജില്ലയിൽ [[സഹ്യപർവ്വതം|സഹ്യപർവ്വതത്തിനു]] സമീപം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു പട്ടണമാണ് '''പത്തനാപുരം'''. ഇത് ഒരു താലൂക്കിന്റെ പേരു കൂടിയാണ് ([[പത്തനാപുരം താലൂക്ക്]] കാണുക). പത്ത് ആനകളെ ഒരുമിച്ച് കിട്ടിയ ഇടം (പണ്ട് ഈ സ്ഥലം അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്‌ കാട്ടുപത്തനാപുരം എന്ന് ആണ്) എന്ന് അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന ഈ പ്രദേശമാണ് പിന്നീട് 'പത്തനാപുരം' ആയി മാറിയത്{{തെളിവ്}}. [[പുനലൂർ]]-[[പത്തനംതിട്ട]]-[[മൂവാറ്റുപുഴ]] സംസ്ഥാന പാത (SH-08) പത്തനാപുരത്തെ കേരളത്തിലെ മറ്റു പ്രദേശങ്ങളുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു. പത്തനാപുരം കേരളത്തിലെ സുഗന്ധവ്യഞ്ജന മേഖലയിൽ ഉൾപ്പെടുന്നതിനാൽ ഇവിടെ [[നെല്ല്]], [[കുരുമുളക്]], [[ഇഞ്ചി]], [[കശുവണ്ടി]], [[മരച്ചീനി]], [[റബ്ബർ]] എന്നിവ ധാരാളമായി കൃഷി ചെയ്യപ്പെടുന്നു.

പത്തനാപുരം സംസ്ഥാന തലസ്ഥാനമായ [[തിരുവനന്തപുരം|തിരുവനന്തപുരത്തു]] നിന്നു 85 കി.മി യും, ജില്ലാ ആസ്ഥാനമായ [[കൊല്ലം|കൊല്ലത്തു]] നിന്ന് 43 കി.മി യും അകലെയായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. പ്രശസ്ത തീർഥാടന കേന്ദ്രമായ [[ശബരിമല]] ഇവിടെ നിന്നും 89 കി.മി അകലെയായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. മാവേലിക്കര ലോക്സഭാ മണ്ഡലത്തിലാണ് പത്തനാപുരം പട്ടണം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്&lt;ref&gt;{{cite web
| url = http://archive.eci.gov.in/se2001/background/S11/KL_Dist_PC_AC.pdf
| title = Assembly Constituencies - Corresponding Districts and Parliamentary Constituencies
| accessdate = 2008-10-20
| work = Kerala
| publisher = Election Commission of India
| archive-date = 2009-03-04
| archive-url = https://web.archive.org/web/20090304011026/http://archive.eci.gov.in/se2001/background/S11/KL_Dist_PC_AC.pdf
| url-status = dead
}}&lt;/ref&gt;.

== എത്തിച്ചേരാനുള്ള വഴികൾ ==

1.'''[[തിരുവനന്തപുരം|തിരുവനന്തപുരത്ത്]] നിന്നും'''-(ഏറ്റവും നല്ല റൂട്ട്)ആദ്യം M.C റോഡിലൂടെ [[കിളിമാനൂർ]],ആയൂർ വഴി [[കൊട്ടാരക്കര|കൊട്ടാരക്കരയിൽ]] എത്തുക.അവിടെ നിന്ന് വലത്തോട്ടു തിരിഞ്ഞ് NH-208([[കൊല്ലം]]-[[തിരുമംഗലം]] ദേശീയപാത)വഴി കുന്നിക്കോട്ടെത്തുക.എന്നിട്ട് ഇടത്തോട്ടു തിരിഞ്ഞു പത്തനാപുരത്തെത്തുക(ദൂരം: 89 കി.മി).ആയൂർ,[[അഞ്ചൽ]],[[പുനലൂർ]]വഴിയും പത്തനാപുരത്തെത്താം(ദൂരം:88 കി.മി).ഏറ്റവും ദൂരം കുറഞ്ഞ പാത ആയൂർ, വാളകം,ചെങ്ങമനാട്, കുന്നിക്കോട്   [[ആവണീശ്വരം]]&lt;nowiki/&gt;വഴിയാണ് (ദൂരം:81 കി.മി).

2.'''[[എറണാകുളം]]/[[ആലപ്പുഴ]]/[[കോട്ടയം]]''':എറണാകുളത്തു നിന്നും NH-47 ലൂടെ [[ആലപ്പുഴ]] വഴി [[കായംകുളം|കായംകുളത്തെത്തുക]].കായംകുളത്തു നിന്നും [[അടൂർ]] വഴി പത്തനാപുരത്തെത്താം(ദൂരം:152 കി.മി).അല്ലെങ്കിൽ എറണാകുളത്തുനിന്ന് [[കോട്ടയം|കോട്ടയത്തെത്തുക]].എന്നിട്ട് M.C റോഡ് വഴി അടൂരും, അവിടെ നിന്ന് പത്തനാപുരത്തും എത്താം(ദൂരം:147 കി.മി)

3.'''[[കൊല്ലം|കൊല്ലത്തു]] നിന്ന്''': NH-208 വഴി കുന്നിക്കോട്ടും അവിടെ നിന്ന് പത്തനാപുരത്തും എത്തുക(ദൂരം:43 കി.മി)

4.'''[[ശബരിമല]]/[[മൂന്നാർ]]/[[തേക്കടി]]''':ഈ സ്ഥലങ്ങളിൽ നിന്നും [[പത്തനംതിട്ട|പത്തനംതിട്ടയിൽ]] എത്തുക. അവിടെ നിന്നും [[കോന്നി]] വഴി പത്തനാപുരത്തെത്താം.ശബരിമലയിൽ പ്രശസ്തമായ [[അയ്യപ്പൻ|അയ്യപ്പ]]ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു(ദൂരം:89 കി.മി).മൂന്നാറും(ദൂരം:230 കി.മി), തേക്കടിയും(ദൂരം:132 കി.മി) സുഖവാസ കേന്ദ്രങ്ങളാണ്.

5.'''[[തെങ്കാശി|തെങ്കാശിയിൽ]] നിന്നും''': NH-208 വഴി [[പുനലൂർ]] എത്തുക.എന്നിട്ട് [[പുനലൂർ]]-[[മൂവാറ്റുപുഴ]] സംസ്ഥാന പാതയിലൂടെ പത്തനാപുരത്തെത്തുക(ദൂരം:71 കി.മി).

== ഗതാഗത മാർഗങ്ങൾ ==

'''ഏറ്റവും അടുത്ത റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനുകൾ''': [[ആവണീശ്വരം]](7 കി.മി) പുനലൂർ(10 കി.മീ) [[ചെങ്ങന്നൂർ]](42 കി.മി)/[[കായംകുളം]](45 കി.മി)/[[കൊല്ലം]](43 കി.മി) 

'''ഏറ്റവും അടുത്ത വിമാനത്താവളങ്ങൾ''': [[തിരുവനന്തപുരം]] അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം(89 കി.മി)/ [[കൊച്ചി]]ക്കടുത്തുള്ള [[നെടുമ്പാശേരി]] അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം(175 കി.മി)

'''ബസ് സർവീസുകൾ''':പത്തനാപുരത്തു നിന്ന് കേരളത്തിലെ എല്ലാ പ്രധാന സ്ഥലങ്ങളിലേക്കും ബസ് കിട്ടും. എങ്കിലും പത്തനാപുരത്തിന് അടുത്തുള്ള പുനലൂർ(10 കി മീ) [[അടൂർ|അടൂരിൽ]] നിന്നോ (16 കി.മി) [[കൊട്ടാരക്കര]]യിൽ നിന്നോ(16 കി.മി) കേരളത്തിലെ മിക്ക സ്ഥലങ്ങളിലേക്കും എല്ലാ സമയത്തും ബസ് കിട്ടുന്നതാണ്.

== അവലംബങ്ങൾ ==
{{Reflist}}

{{Kollam-geo-stub}}pathanapuram

[[വർഗ്ഗം:കൊല്ലം ജില്ലയിലെ പട്ടണങ്ങൾ]]
{{കൊല്ലം ജില്ല}}</text>
      <sha1>sgmtw30mlxeac3du0pwprqohzoyrhvy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ചഷകം (നക്ഷത്രരാശി)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>67425</id>
    <revision>
      <id>4682041</id>
      <parentid>4648088</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T10:27:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>4682041</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="53155" sha1="dkloz9yfmhcnn4nstaooeiv2113j0vq" xml:space="preserve">{{prettyurl|Crater (Constellation)}}
{{Infobox Constellation|
name = ചഷകം|
englishname = Crater |
ചിത്രം = |
abbreviation = Crt |
genitive = Crateris |
symbology = ചഷകം|
RA = 11 |
dec= -16 |
areatotal = 282 |
arearank = 53-ആമത് |
numbermainstars = 4 |
numberbfstars = 12 |
numberstarsplanets = 1 |
numberbrightstars =  |
numbernearbystars =  |
brighteststarname = δ Crt |
starmagnitude = 3.57 |
neareststarname = γ Crt |
stardistance = 83.85 |
numbermessierobjects = 0 |
meteorshowers = [[Eta Craterids]] |
bordering =[[ചിങ്ങം (നക്ഷത്രരാശി)|ചിങ്ങം (Leo)]]&lt;br /&gt;[[സെക്സ്റ്റന്റ് (നക്ഷത്രരാശി)|സെക്സ്റ്റന്റ് (Sextans)]]&lt;br /&gt;[[ആയില്യൻ (നക്ഷത്രരാശി)|ആയില്യൻ (Hydra)]]&lt;br /&gt;[[അത്തക്കാക്ക (നക്ഷത്രരാശി)|അത്തക്കാക്ക (Corvus)]]&lt;br /&gt;[[കന്നി (നക്ഷത്രരാശി)|കന്നി (Virgo)]] |
latmax = 65 |
latmin = 90 |
month = ഏപ്രിൽ |
notes=}}

ദക്ഷിണാർദ്ധഖഗോളത്തിലെ ഒരു [[നക്ഷത്രരാശി]]യാണ്‌ '''ചഷകം''' (Crater). പ്രകാശം കുറഞ്ഞ ഈ നക്ഷത്രരാശിയിൽ [[ദൃശ്യകാന്തിമാനം]] 4ൽ കൂടുതലുള്ള നക്ഷത്രങ്ങളൊന്നുമില്ല. ഇംഗ്ലീഷിൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന ക്രേറ്റർ എന്ന പേര് ഗ്രീക്ക് ഭാഷയിൽ നിന്നും സ്വീകരിച്ചിട്ടുള്ളതാണ്. ഈ ഗ്രീക്ക് വാക്കിനർത്ഥം കപ്പ്, വൈൻ കപ്പ് എന്നെല്ലാമാണ്. രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ജീവിച്ചിരുന്ന പ്രസിദ്ധ ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞനായിരുന്ന [[ടോളമി|ടോളമിയുടെ]] 48 നക്ഷത്രഗണങ്ങളടങ്ങിയ പട്ടികയിലും ഈ രാശി സ്ഥാനം പിടിച്ചിരുന്നു. അപ്പോളോ ദേവന്റെ പാനപാത്രവുമായാണ് ഗ്രീക്ക് പുരാണങ്ങളിൽ ഇതിനെ ബന്ധിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നത്. ജലസർപ്പമായ ഹൈഡ്രയുടെ ('''ആയില്യൻ''') പിൻഭാഗത്താണ് ഇത് ഇരിക്കുന്നത്.

ഏഴ് നക്ഷത്രങ്ങൾക്ക് ഗ്രഹങ്ങളെ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഏതാനും താരാപഥങ്ങളും ചഷകം നക്ഷത്രരാശിയിലുണ്ട്.

==ഐതിഹ്യം==
ബിൽ.സി.ഇ 1100ൽ നിർമ്മിച്ചതെന്നു കരുതുന്ന ബാബിലോണിയൻ നക്ഷത്രകാറ്റലോഗിൽ ചഷകത്തിലെ നക്ഷത്രങ്ങളെ അത്തക്കാക്ക നക്ഷത്രരാശിയിലാണ് ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്നത്.&lt;ref name=rogers1&gt;{{cite journal| author=Rogers, John H. |title= Origins of the ancient constellations: I. The Mesopotamian traditions  |journal=Journal of the British Astronomical Association |volume=108 |date=1998|pages= 9–28|bibcode = 1998JBAA..108....9R }}&lt;/ref&gt; മൈത്രായിസ്റ്റുകളുടെ വിശ്വാസങ്ങളിൽ ഈ രാശികൾക്ക് സ്ഥാനമുണ്ടായിരുന്നു. മദ്ധ്യപൂർവ്വ രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നും മൈത്രായിസ്റ്റുകൾ [[ഗ്രീസ്]], [[റോം]] എന്നിവിടങ്ങളിലേക്ക് വ്യാപിച്ചപ്പോൾ അവരിലൂടെയായിരിക്കാം യൂറോപ്പിലും ഈ ഐതിഹ്യങ്ങൾ പ്രചരിച്ചത് എന്നു വിശ്വസിക്കുന്നു.&lt;ref name=RogersII&gt;{{cite journal| author=Rogers, John H. |title= Origins of the ancient constellations: II. The Mediterranean traditions |journal=Journal of the British Astronomical Association |volume=108 |date=1998|pages= 79–89|bibcode = 1998JBAA..108...79R}}&lt;/ref&gt;

ഗ്രീക്ക് ഐതിഹ്യത്തിൽ അപ്പോളോ ദേവൻ തന്റെ സേവകനായ കാക്കയെ ([[അത്തക്കാക്ക]]) വെള്ളം കൊണ്ടുവരാനായി പറഞ്ഞയക്കുന്നു. പോകുന്ന വഴിക്ക് കാക്ക അത്തിപ്പഴം കാണുകയും അത് പഴുക്കുന്നതിനായി കാത്തിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇതു കാരണം വൈകിയെത്തിയ വെള്ളം കൊണ്ടുവരുന്നതിനു വൈകിയതി‌ന്റെ കാരണം ജലസർപ്പമായ ഹൈഡ്രയാണെന്ന് ([[ആയില്യൻ]]) വരുത്തിത്തീർക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു.&lt;ref name=condos97/&gt; എന്നാൽ അപ്പോളോ ദേവൻ ഇത് കണ്ടെത്തുകയും സർപ്പത്തേയും കാക്കയേയും വെള്ളമെടുത്ത പാത്രത്തെയും ആകാശത്തേക്ക് വലിച്ചെറിയുകയും ചെയ്യുന്നു.&lt;ref name=Ridpath2017&gt;{{cite book |title = Stars and Planets Guide |url = https://archive.org/details/starsplanetscomp0000ridp |last1 = Ridpath |first1 = Ian |last2 = Tirion |first2 = Wil |year = 2001 |page=[https://archive.org/details/starsplanetscomp0000ridp/page/130 130]|publisher = Princeton University Press | location=Princeton, New Jersey |isbn = 978-0-691-17788-5}}&lt;/ref&gt; കാക്കയ്ക്ക് വെള്ളമെടുക്കാൻ പറ്റാത്ത വിധത്തിൽ സർപ്പത്തിന്റെ ഇരുവശത്തുമായാണ് കാക്കയുടെയും ചഷകത്തിന്റെയും സ്ഥാനം. ദൈവങ്ങളെ വഞ്ചിക്കാൻ ശ്രമിച്ചാൽ‌ ഇതായിരിക്കും അനുഭവമെന്നതിനുള്ള ദൃഷ്ടാന്തമാണത്രെ ഇത്.&lt;ref name=condos97&gt;{{cite book |last1=Condos |first1=Theony |title=Star Myths of the Greeks and Romans: A Sourcebook |date=1997 |publisher=Phanes Press | location=Grand Rapids, Michigan |isbn=978-1609256784 |pages=119–23 |url=https://books.google.com/books?id=9wPINXB4EAoC&amp;pg=PA119}}&lt;/ref&gt;

ഫൈലാർക്കസ് ചഷകത്തിന്റെ ഉത്ഭവത്തെ പറ്റി മറ്റൊരു കഥയാണ് പറഞ്ഞത്. ഒരിക്കൽ എല്യൂസയിലെ ഒരു നഗരത്തിൽ പ്ലേഗ് പടർന്നു പിടിച്ചു. രാജാവായ ഡമിഫോൺ ഒരു മന്ത്രവാദിയെ സമീപിച്ചു. ഓരോ വർഷവും ഓരോ കന്യകയെ ബലി നൽകണം എന്നതായിരുന്നു മന്ത്രവാദിയുടെ കല്പന. ഓരോ വർഷത്തേക്കുമുള്ള കന്യകമാരെ നറുക്കെടുപ്പിലൂടെ തെരഞ്ഞെടുക്കാൻ ഡമിഫോൺ തീരുമാനിച്ചു. പക്ഷെ‌ ഇതിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മക്കളെ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്നില്ല. എന്നാൽ ഇതിനെ മറ്റൊരു പ്രഭുവായ മാസ്റ്റ്യൂസ്യൂസ് എതിർത്തതിനാൽ ഡമിഫോൺ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മകളെ ബലി നൽകി. പിന്നീട് മാസ്റ്റ്യൂസ്യൂസ് ഡമിഫോണിന്റെ പെണ്മക്കളെ കൊല്ലുകയും അവരുടെ രക്തവും വീഞ്ഞും കലർത്തി ഒരു ചഷകത്തിലാക്കി ഡമിഫോണിന് കുടിക്കാൻ നൽകുകയും ചെയ്തു. ഇതു കണ്ടെത്തിയ ഡെമിഫോൺ മാസ്റ്റ്യൂസ്യൂസിനെയും ചഷകത്തേയും കടലിലേക്കു വലിച്ചെറിയാൻ ആജ്ഞാപിച്ചു. ഈ ചഷകത്തെയാണത്രേ ആകാശത്തിലെ നക്ഷത്രഗണം പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നത്.&lt;ref name=condos97/&gt;

==പൊതുവിവരണം==
ആകാശത്തിന്റെ 282.4 ച.ഡിഗ്രി സ്ഥലത്താണ് ചഷകം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ആധുനിക നക്ഷത്രരാശികളിൽ വലിപ്പം കൊണ്ട് 53-ആം സ്ഥാനമാണ് ഇതിനുള്ളത്.&lt;ref name=tirionconst&gt;{{cite web| url=http://www.ianridpath.com/constellations1.htm | title=Constellations: Andromeda–Indus | work= Star Tales |author=Ian Ridpath|publisher=self-published | access-date= 2 December 2016| author-link=Ian Ridpath }}&lt;/ref&gt; ഇതിന്റെ അതിരുകളിൽ വടക്ക് ചിങ്ങവും കന്നിയും കിഴക്ക് അത്തക്കാക്കയും തെക്കും പടിഞ്ഞാറും ആയില്യനും വടക്ക്-പടിഞ്ഞാറു ഭാഗത്ത് സെക്സ്റ്റെന്റ്സും ആണുള്ളത്. 1922ൽ അന്താരാഷ്ട്ര ജ്യോതിശാസ്ത്ര സംഘടന Crt എന്ന ചുരുക്കെഴുത്ത് അംഗീകരിച്ചു.&lt;ref name=&quot;pa30_469&quot;&gt;{{cite journal | last=Russell | first=Henry Norris |author-link=Henry Norris Russell | title=The New International Symbols for the constellations | url=https://archive.org/details/sim_popular-astronomy_1922-10_30_8/page/469 | journal=Popular Astronomy | volume=30 | page=469 | bibcode=1922PA.....30..469R | year=1922 }}&lt;/ref&gt; ഔദ്യോഗികമായ അതിർത്തികൾ 1930ൽ ബൽജിയൻ ജ്യോതിശ്ശ്സ്ത്രജ്ഞനായ യൂജിൻ ഡെൽപോർട്ട് അടയാളപ്പെടുത്തി. ആറു വശങ്ങളുള്ള ഒരു ബഹുഭുജാകൃതിയാണ് ഇതിന്. [[ഖഗോളരേഖാംശം]] 10മ.51മി.14സെ.നും 11മ.56മി.24സെ.നും ഇടയിലും [[അവനമനം]] -6.66°ക്കും -25.20°ക്കും ഇടയിലാണ് ഈ രാശി‌ കിടക്കുന്നത്.&lt;ref name=&quot;boundary&quot;&gt;{{Cite web | title=Crater, Constellation Boundary | work=The Constellations | publisher=International Astronomical Union | url=http://www.iau.org/public/constellations/#crt | access-date=2 December 2016 | archive-date=2013-06-04 | archive-url=https://web.archive.org/web/20130604014156/http://www.iau.org/public/constellations/#crt | url-status=dead }}&lt;/ref&gt; തെക്കൻ ഖഗോളാർദ്ധത്തിലാണ് ഇതുള്ളത്. വടക്കെ അക്ഷാംശം 65°ക്ക് തെക്കുള്ളവർക്കെല്ലാം ഇതിനെ കാണാം.&lt;ref name=tirionconst/&gt;{{efn|1=While parts of the constellation technically rise above the horizon to observers between the 65°N and [[83rd parallel north|83°N]], stars within a few degrees of the horizon are to all intents and purposes unobservable.&lt;ref name=tirionconst/&gt;}}

==നക്ഷത്രങ്ങൾ==
[[Image:CraterCC.jpg|thumb|left|200px|ചഷകം നക്ഷത്രരാശി]]
ജർമ്മൻ കാർട്ടോഗ്രാഫറായ ജോൺ ബെയർ ആൽഫ മുതൽ ലാംഡ വരെയുള്ള അക്ഷരന്നാങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് പ്രധാന നക്ഷത്രങ്ങൾക്ക് പേരുകൾ നൽകി. ബോഡ് കൂടുതൽ പേരുകൾ കൂട്ടിച്ചേർത്തെങ്കിലും അവയിൽ ഇന്ന് സൈ ക്രേറ്ററിസ് മാത്രമേ ഉപയോഗിക്കുന്നുള്ളു. ജോൺ ഫ്ലാംസ്റ്റീഡ്‌ ആയില്യനിലേയും ചഷകത്തിലേയും നക്ഷത്രങ്ങളെ ഒന്നിച്ചെടുത്താണ് പേരു നൽകിയത്. ഇതിലെ ഭൂരിഭാഗം നക്ഷത്രങ്ങളും ആയില്യനിലേതായിരുന്നു.&lt;ref name=wagman&gt;{{cite book | last = Wagman  | first = Morton  | date = 2003  | title = Lost Stars: Lost, Missing and Troublesome Stars from the Catalogues of Johannes Bayer, Nicholas Louis de Lacaille, John Flamsteed, and Sundry Others  | publisher = The McDonald &amp; Woodward Publishing Company  | location = Blacksburg, Virginia  | isbn = 978-0-939923-78-6 |pages=121–23, 390–92, 506–07| bibcode = 2003lslm.book.....W }}&lt;/ref&gt; തിളക്കമുള്ള ആൽഫ, ഗാമ, ഡെൽറ്റ എന്നീ നക്ഷത്രങ്ങൾ ചേർന്ന് ഒരു ത്രികോണം സൃഷ്ടിക്കുന്നുണ്ട്. ആയില്യനിലെ ന്യൂ ഹൈഡ്ര എന്ന തിളക്കമുള്ള നക്ഷത്രം ഇതിനു സമീപത്താണുള്ളത്.&lt;ref name=arnold&gt;{{cite book |author1=Arnold, H.J.P |author2=Doherty, Paul |author3=Moore, Patrick  |title=The Photographic Atlas of the Stars |publisher=CRC Press |location=Boca Raton, Florida |date=1999 |page=140 |isbn=978-0-7503-0654-6 |url=https://books.google.com/books?id=YjcvJUfnWBAC&amp;pg=PA140}}&lt;/ref&gt; കാന്തിമാനം 6.5ഉം അതിൽ കൂടുതലും തിളക്കമുള്ള 33 നക്ഷത്രങ്ങളാണ് ഇതിലുള്ളത്.{{efn|1=Objects of magnitude 6.5 are among the faintest visible to the unaided eye in suburban-rural transition night skies.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.skyandtelescope.com/resources/darksky/3304011.html?page=1&amp;c=y|title=The Bortle Dark-Sky Scale|last=Bortle|first=John E.|date=February 2001|work=[[Sky &amp; Telescope]]|access-date=6 June 2015|archive-date=2014-03-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20140331202746/http://www.skyandtelescope.com/resources/darksky/3304011.html?page=1&amp;c=y|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}&lt;ref name=tirionconst/&gt;

ഡെൽറ്റ ക്രേറ്ററിസ് ആണ് ചഷകത്തിലെ ഏറ്റവും തിളക്കം കൂടിയ നക്ഷത്രം.&lt;ref name=Gaia-DR2delta&gt;{{cite DR2|3561350430457462144}}&lt;/ref&gt; ഇതിന്റെ കാന്തിമാനം 3.6 ആണ്. ഭൂമിയിൽ നിന്ന് 163 പ്രകാശവർഷം അകലെ കിടക്കുന്ന ഇതിന്റെ സ്പെക്ട്രൽ തരം K0III ആണ്. സൂര്യന്റെ 1.0-1.4 മടങ്ങ് പിണ്ഡം ഇതിനുണ്ട്. ഈ വയസ്സൻ നക്ഷത്രം താപനില താരതമ്യേന കുറഞ്ഞതും സൂര്യനേക്കാൾ 22.44 മടങ്ങ് ആരമുള്ളതുമാണ്. 4408 കെൽവിൻ ആണ് ഇതിന്റെ ഉപരിതല താപനില.&lt;ref name=aaa535_A59&gt;{{cite journal | last1=Berio | first1=P. | last2=Merle | first2=T. | last3=Thévenin | first3=F. | last4=Bonneau | first4=D. | last5=Mourard | first5=D. | last6=Chesneau | first6=O. | last7=Delaa | first7=O. | last8=Ligi | first8=R. | last9=Nardetto | first9=N. | title=Chromosphere of K giant stars. Geometrical extent and spatial structure detection | journal=Astronomy &amp; Astrophysics | volume=535 | page=A59 |date=2011 | doi=10.1051/0004-6361/201117479 | bibcode=2011A&amp;A...535A..59B |arxiv = 1109.5476 | s2cid=17171848 }}&lt;/ref&gt; കപ്പ്‌ എന്നർത്ഥമുള്ള ആൽക്കെസ് എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ആൽഫ ക്രേറ്ററിസ് ഒരു ഓറഞ്ച് നക്ഷത്രമാണ്.&lt;ref name=&quot;K&amp;S&quot;&gt;{{cite book|first1=Paul |last1=Kunitzsch|first2=Tim |last2=Smart|title=A Dictionary of Modern Star Names: A Short Guide to 254 Star Names and Their Derivations|url=https://archive.org/details/dictionaryofmode0000kuni |year=2006|publisher=Sky Publishing | location=Cambridge, Massachusetts |isbn=978-1-931559-44-7|page=[https://archive.org/details/dictionaryofmode0000kuni/page/31 31]}}&lt;/ref&gt;{{efn|1=from [[Arabic]] الكأس ''alka's''&lt;ref name=&quot;K&amp;S&quot;/&gt;}}&lt;ref name=condos97/&gt; ഇതിന്റെ കാന്തിമാനം 4.1 ആണ്.&lt;ref name=ducati&gt;{{cite journal|bibcode=2002yCat.2237....0D|title=VizieR Online Data Catalog: Catalogue of stellar photometry in Johnson's 11-color system|journal=CDS/ADC Collection of Electronic Catalogues|volume=2237|last1=Ducati|first1=J. R.|year=2002}}&lt;/ref&gt; ഭൂമിയിൽ നിന്നും 142 പ്രകാശവർഷം അകലെയാണ് ഇത് കിടക്കുന്നത്.&lt;ref name=Gaia-DR2alf&gt;{{cite DR2|3553136288323783680}}&lt;/ref&gt; ഏകദേശം സൂര്യന്റെ 1.75 മടങ്ങ്‌ പിണ്ഡം ഇതിനുണ്ടാവുമെന്നാണ് കണക്കാക്കിയിരിക്കുന്നത്. കേന്ദ്രത്തിലെ ഹൈഡ്രജൻ ഏതാണ്ട് കഴിഞ്ഞിരിക്കുന്ന ഇതിന്റെ വ്യാസം സൂര്യന്റെ വ്യാസത്തിന്റെ 13 മടങ്ങിൽ കൂടുതൽ വരും.&lt;ref&gt;{{cite journal | title= Precise radial velocities of giant stars. VII. Occurrence rate of giant extrasolar planets as a function of mass and metallicity | last1=Reffert |first1=Sabine | last2=Bergmann |first2=Christoph | last3=Quirrenbach |first3=Andreas | last4=Trifonov |first4=Trifon | last5=Künstler |first5=Andreas | journal=Astronomy &amp; Astrophysics | volume =574|  id=A116| pages=13 | date=2015 | doi=10.1051/0004-6361/201322360 | bibcode=2015A&amp;A...574A.116R|arxiv = 1412.4634 | hdl=10722/215277| s2cid=59334290 }}&lt;/ref&gt;  ഇതിന്റെ ഉപരിതല താപനില ഏകദേശം 4600 കെൽവിൻ ആണ്.&lt;ref&gt;{{cite journal | title=Abundances in the Local Region. I. G and K Giants | last= Luck | first=R. Earle | journal=The Astronomical Journal| volume =150| issue = 3 | id=88| pages=23 | date=2015 | doi=10.1088/0004-6256/150/3/88 | bibcode=2015AJ....150...88L|arxiv = 1507.01466 | s2cid= 118505114 }}&lt;/ref&gt;

ബീറ്റ ക്രേറ്ററിസ് ഒരു ദ്വന്ദനക്ഷത്രമാണ്. സ്പെക്ട്രൽ തരം A1III ആയ ഒരു വെളുത്ത ഭീമൻ നക്ഷത്രവും സ്പെക്ട്രൽ തരം DA1.4 ആയ ഒരു വെള്ളക്കുള്ളൻ നക്ഷത്രവുമാണ് ഇതിലുള്ളത്.&lt;ref name=Holberg2013&gt;{{cite journal | title=Where are all the Sirius-like binary systems? | journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society | volume=435 | issue=3 | pages=2077 | year=2013 | last1=Holberg | first1=J. B. | last2=Oswalt | first2=T. D. | last3=Sion | first3=E. M. | last4=Barstow | first4=M. A. | last5=Burleigh | first5=M. R. | bibcode=2013MNRAS.435.2077H | doi=10.1093/mnras/stt1433 | arxiv=1307.8047| s2cid=54551449 }}&lt;/ref&gt;  ഭൂമിയിൽ നിന്നും 296 പ്രകാശവർഷം അകലെ കിടക്കുന്ന ഇതിന്റെ കാന്തിമാനം 4.5 ആണ്.&lt;ref name=Gaia-DR2beta&gt;{{cite DR2|3537996837843690496}}&lt;/ref&gt; വെള്ളക്കുള്ളൻ പ്രാഥമിക നക്ഷത്രത്തേക്കാൾ വളരെയേറെ ചെറുതായതിനാൽ ഹബ്ബിൾ ബഹിരാകാശ ദൂരദർശിനിയിലൂടെ മാത്രമേ ഇതിനെ വേർതിരിച്ചു കാണാൻ കഴിയൂ.&lt;ref name=HST&gt;{{cite journal | title= Resolving Sirius-like binaries with the Hubble Space Telescope | url= https://archive.org/details/sim_monthly-notices-of-the-royal-astronomical-society_2001-04-21_322_4/page/n214 |author1=Barstow, M. A. |author2=Bond, Howard E. |author3=Burleigh, M. R. |author4=Holberg, J. B.  | journal =Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |volume = 322| issue= 4| pages= 891–900 |date=2001 | doi= 10.1046/j.1365-8711.2001.04203.x | bibcode=2001MNRAS.322..891B|arxiv = astro-ph/0010645 |s2cid=12232120 }}&lt;/ref&gt; ഗാമ ക്രേറ്ററിസ് ഒരു ഇരട്ടനക്ഷത്രമാണ്. ഒരു അമേച്വർ ദൂരദർശിനിയിലൂടെ തന്നെ രണ്ടു നക്ഷത്രങ്ങളേയും വേർതിരിച്ചു കാണാം.&lt;ref name=Monsk2010&gt;{{cite book | title=Go-To Telescopes Under Suburban Skies
 | series=The Patrick Moore Practical Astronomy Series | first1=Neale | last1=Monks | publisher=Springer Science &amp; Business Media | location=New York, New York | year=2010 | isbn=978-1-4419-6851-7 | page=113 | url=https://books.google.com/books?id=waO6tUtfblsC&amp;pg=PA113 }}&lt;/ref&gt; പ്രധാന നക്ഷത്രം വെള്ളമുഖ്യധാരാ നക്ഷത്രമാണ്. ഇതിന് സൂര്യന്റെ 1.81 മടങ്ങ് പിണ്ഡമുണ്ട്.&lt;ref name=DeRosa2014&gt;{{cite journal | last1=De Rosa | first1=R. J. | last2=Patience | first2=J. | last3=Wilson | first3=P. A. | last4=Schneider | first4=A. | last5=Wiktorowicz | first5=S. J. | last6=Vigan | first6=A. | last7=Marois | first7=C. | last8=Song | first8=I. | last9=MacIntosh | first9=B. | last10=Graham | first10=J. R. | last11=Doyon | first11=R. | last12=Bessell | first12=M. S.  | last13=Thomas | first13=S. | last14=Lai | first14=O. | title=The VAST Survey – III. The multiplicity of A-type stars within 75 pc | journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society | volume=437 | issue=2 | pages=1216 | year=2013 | bibcode=2014MNRAS.437.1216D | doi=10.1093/mnras/stt1932 | arxiv=1311.7141 | s2cid=88503488 }}&lt;/ref&gt; രണ്ടാമത്തേതിന് സൂര്യന്റെ 75% പിണ്ഡം മാത്രമേയുള്ളു.&lt;ref name=DeRosa2014/&gt; ഭൂമിയിൽ നിന്നും ഏകദേശം 86 പ്രകാശവർഷം അകലെയാണിതിന്റെ സ്ഥാനം.&lt;ref name=Gaia-DR2gamma&gt;{{cite DR2|3546521385853638912}}&lt;/ref&gt;

[[പ്രമാണം:Crater.png|thumb|right|250px|ചഷകം നക്ഷത്രരാശി]]
എപ്സിലോൺ, സീറ്റ എന്നീ നക്ഷത്രങ്ങളാണ് കപ്പിന്റെ വക്ക്. എപ്സിലോൺ ക്രേറ്ററിസ് കെ ടൈപ്പ് ഭീമൻ നക്ഷത്രമാണ്. ഇതിന്റെ സ്പെക്ട്രൽ തരം K5 III ആണ്.&lt;ref name=Houk1999&gt;{{cite journal | title=Michigan catalogue of two-dimensional spectral types for the HD Stars | last1=Houk | first1=N. | last2=Swift | first2=C. | journal=Michigan Spectral Survey | volume=5 | year=1999 | bibcode=1999MSS...C05....0H }}&lt;/ref&gt; സൂര്യനു തുല്യമായ പിണ്ഡമുള്ള ഇതിന്റെ ആരം സൂര്യന്റെ ആരത്തിന്റെ 44.7 മടങ്ങുണ്ട്.&lt;ref name=Setiawan2004&gt;{{cite journal | last1=Setiawan | first1=J. | last2=Pasquini | first2=L. | last3=da Silva | first3=L. | last4=Hatzes | first4=A. P. | last5=von der Lühe | first5=O. | last6=Girardi | first6=L. | last7=de Medeiros | first7=J. R. | last8=Guenther | first8=E. | title=Precise radial velocity measurements of G and K giants. Multiple systems and variability trend along the Red Giant Branch | journal=Astronomy &amp; Astrophysics  | volume=421 | pages=241–54 | date=2004 | doi=10.1051/0004-6361:20041042-1 | bibcode=2004A&amp;A...421..241S | doi-access=free }}&lt;/ref&gt; സൂര്യന്റെ 391 മടങ്ങ് തിളക്കവും ഇതിനുണ്ട്.&lt;ref name=Mcdonald/&gt; ഇത് സൂര്യനിൽ നിന്ന് 366 പ്രകാശവർഷം അകലെയാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.&lt;ref name=Gaia-DR2eps&gt;{{cite DR2|3589693744276900224}}&lt;/ref&gt;  സീറ്റ ക്രേറ്ററിസ് ഒരു ദ്വന്ദനക്ഷത്ര വ്യവസ്ഥയാണ്. പ്രധാന നക്ഷത്രം സ്പെക്ട്രൽ തരം G8 III ആയ ഭീമൻ നക്ഷത്രമാണ്.&lt;ref name=houk1978&gt;{{cite book
 | last1=Houk | first1=Nancy | last2=Smith-Moore | first2=M. | title=Michigan catalogue of two-dimensional spectral types for the HD stars | volume=4 | location=Ann Arbor | year=1978 | publisher=Dept. of Astronomy, University of Michigan | bibcode=1988mcts.book.....H }}&lt;/ref&gt; ഇതിന്റെ കാന്തിമാനം 4.95 ആണ്. ചുവപ്പു ഭീമൻ നക്ഷത്രമായ ഇതിന്റെ കേന്ദ്രത്തിൽ ഹീലിയം ജ്വലനമാണ് ഇപ്പോൾ നടന്നു കൊണ്ടിരിക്കുന്നത്.&lt;ref name=Alves2000&gt;{{cite journal  | last1=Alves | first1=David R. | title=K-Band calibration of the red clump luminosity | url=https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_2000-08-20_539_2/page/732 | journal=The Astrophysical Journal | volume=539 | issue=2 | pages=732–41 | date=2000 | doi=10.1086/309278 | bibcode=2000ApJ...539..732A | arxiv=astro-ph/0003329 | s2cid=16673121 }}&lt;/ref&gt; സൂര്യന്റെ 13 മടങ്ങ് ആരവും 157 മടങ്ങ് തിളക്കവും ഇതിനുണ്ട്.&lt;ref name=CADARS&gt;{{cite journal | last1=Pasinetti-Fracassini | first1=L.E. | last2=Pastori | first2=L. | last3=Covino | first3=S. | last4=Pozzi | first4=A. | title=Catalogue of Stellar Diameters (CADARS) | journal=Astronomy &amp; Astrophysics | volume=367 | issue=2 | pages=521–24 |date=February 2001 | doi=10.1051/0004-6361:20000451 | bibcode=2001A&amp;A...367..521P | arxiv=astro-ph/0012289| s2cid=425754 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name&lt;Mcdonald&gt;{{cite journal|author=McDonald, I.|author2=Zijlstra, A. A.|author3=Boyer, M. L.|date=2012|title=Fundamental parameters and infrared excesses of Hipparcos Stars|journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society|volume=427|issue=1|pages=343–57|bibcode=2012MNRAS.427..343M|doi=10.1111/j.1365-2966.2012.21873.x|arxiv=1208.2037|s2cid=118665352}} [http://vizier.cfa.harvard.edu/viz-bin/VizieR?-source=J/MNRAS/427/343 Online data] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210418092552/http://vizier.cfa.harvard.edu/viz-bin/VizieR?-source=J%2FMNRAS%2F427%2F343 |date=2021-04-18 }} ([[Hipparcos#Published catalogues|HIP]] number needed)&lt;/ref&gt; രണ്ടാമത്തെ നക്ഷത്രത്തിന്റെ കാന്തിമാനം 7.84 ആണ്.&lt;ref name=WDSC2014&gt;{{cite journal
| last1=Mason | first1=B. D. | last2=Wycoff | first2=G. L. | last3=Hartkopf | first3=W. I. | last4=Douglass | first4=G. G. | last5=Worley | first5=C. E. | title=The Washington Visual Double Star Catalog | year=2014 | bibcode=2001AJ....122.3466M | url=http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR?-source=B/wds | doi = 10.1086/323920 | volume=122 | issue=6 | journal=The Astronomical Journal | pages=3466–71| doi-access=free }}&lt;/ref&gt; സിറിയസ് സൂപ്പർ ക്ലസ്റ്ററിലെ ഒരംഗം കൂടിയാണ് സീറ്റ ക്രേറ്ററിസ്.&lt;ref name=Eggen1998&gt;{{cite journal  | title=The Sirius Supercluster and missing mass near the Sun | last1=Eggen | first1=Olin J. | journal=The Astronomical Journal  | volume=116 | issue=2 | pages=782–88 | date=1998 | doi=10.1086/300465 | bibcode=1998AJ....116..782E | doi-access=free }}&lt;/ref&gt; സൂര്യനിൽ നിന്നും 326 പ്രകാശവർഷം അകലെയാണ് ഇതിന്റെ സ്ഥാനം.&lt;ref name=Gaia-DR2zeta&gt;{{cite DR2|3544125550016418048}}&lt;/ref&gt;

അൽക്കിസിനടുത്ത് കിടക്കുന്ന ആർ ക്രേറ്ററിസ് അർദ്ധക്രമരഹിത ചരനക്ഷത്രമാണ്.&lt;ref name=arnold/&gt; ഇതിന്റെ കാന്തിമാനം 9.8നും 11.2നും ഇടയിൽ മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കും. ഇതിനെടുക്കുന്ന സമയം 160 ദിവസമാണ്.&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Samus' |first1=N. N. |last2=Kazarovets |first2=E. V. |last3=Durlevich |first3=O. V. |last4=Kireeva |first4=N. N. |last5=Pastukhova |first5=E. N. |title=General catalogue of variable stars: Version GCVS 5.1 |journal=Astronomy Reports |date=1 January 2017 |volume=61 |issue=1 |pages=80–88 |doi=10.1134/S1063772917010085 |url=http://www.sai.msu.su/gcvs/cgi-bin/search.cgi?search=R+Crt |issn=1063-7729 |bibcode=2017ARep...61...80S |s2cid=125853869 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200729023311/http://www.sai.msu.su/gcvs/cgi-bin/search.cgi?search=R+Crt |archive-date=2020-07-29 |access-date=2021-06-23 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ഇത് ഭൂമിയിൽ നിന്നും ഏകദേശം 770 പ്രകാശവർഷം അകലെയാണുള്ളത്.&lt;ref name=Gaia-DR2r&gt;{{cite DR2|3553091380145741440}}&lt;/ref&gt; ടി ടി ക്രേറ്ററിസ് കാറ്റക്ലിസ്മിക് ചരനക്ഷത്രമാണ്. സൂര്യനു സമാനമാനമായ പിണ്ഡമുള്ള ഒരു വെള്ളക്കുള്ളനും ഇതിനെ വളരെ അടുത്തു കൂടി പരിക്രമണം ചെയ്യുന്ന ഒരു ഓറഞ്ചു കുള്ളനും ചേർന്ന ദ്വന്ദനക്ഷത്രമാണിത്. 6 മണിക്കൂർ 26 മിനിറ്റു കൊണ്ട് ഇവ പരസ്പരമുള്ള ഒരു പരിക്രമണം പൂർത്തിയാക്കും. ഇതിന്റെ കാന്തിമാനം 15.9നും 12.7നും ഇടയിൽ മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കും.&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Sion |first1= Edward M.|last2= Gänsicke|first2=Boris T.|last3= Long|first3= Knox S.|last4=Szkody|first4= Paula|last5= Knigge|first5=Christian|last6=Hubeny|first6= Ivan|last7= deMartino|first7=Domitilla|last8=Godon|first8= Patrick |title=Hubble Space Telescope STIS spectroscopy of long-period dwarf novae in quiescence |url=https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_2008-07-01_681_1/page/542 |journal=The Astrophysical Journal |date=2008 |volume=681 |issue=1 |pages=543–53 |doi=10.1086/586699 |bibcode=2008ApJ...681..543S|arxiv=0801.4703|s2cid= 6346887}}&lt;/ref&gt; എസ്‌ സെഡ് ക്രേറ്റണിസ് ബിൽ വൈ ഡ്രക്കോണിസ് ചരനക്ഷത്രമാണ്. ഇതിന്റെ കാന്തിമാനം 8.5 ആണ്. സൂര്യനിൽ നിന്നും 42.9 പ്രകാശവർഷം അകലെയാണ് ഇതിന്റെ സ്ഥാനം.&lt;ref name=&quot;vanLeeuwen2007&quot;&gt;{{cite journal | first=F. | last=van Leeuwen | title=Validation of the new Hipparcos reduction | journal=Astronomy &amp; Astrophysics | volume=474 | issue=2 | pages=653–64 | date=2007 | bibcode=2007A&amp;A...474..653V | doi=10.1051/0004-6361:20078357 | arxiv=0708.1752| s2cid=18759600 }}&lt;/ref&gt; ഇത് ഉർസാമേജർ മൂവിങ്‌ ഗ്രൂപ്പിലെ അംഗമാണ്.&lt;ref name=King2003&gt;{{cite journal | last1=King | first1=Jeremy R. | last2=Villarreal | first2=Adam R. | last3=Soderblom | first3=David R. | last4=Gulliver | first4=Austin F. | last5=Adelman | first5=Saul J. | title=Stellar Kinematic Groups. II. A Reexamination of the Membership, Activity, and Age of the Ursa Major Group | journal=The Astronomical Journal | volume=125 | issue=4 | pages=1980–2017 |date=2003 | doi=10.1086/368241 | bibcode=2003AJ....125.1980K | url=https://tigerprints.clemson.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1248&amp;context=physastro_pubs | doi-access=free }}&lt;/ref&gt;

എച്ച് ഡി 98800 എന്ന ടി വി ക്രേറ്ററിസ് മൂന്നു നക്ഷത്രങ്ങൾ അടങ്ങിയ നക്ഷത്രവ്യവസ്ഥയാണ്. ഇവയിൽ രണ്ടെണ്ണം വളരെ അടുത്തും മൂന്നാമത്തേത് കുറച്ചകന്നുമാണ് പരിക്രമണം ചെയ്തുകൊണ്ടിരിക്കുന്നത്. ഇതിൽ മൂന്നാമത്തേതിന് വാതകവും പൊടിപടലവുമടങ്ങിയ ഒരു അവശിഷ്ട ഡിസ്കുമുണ്ട്. നക്ഷത്രത്തിൽ നിന്ന് 3-5 ജ്യോതിർമാത്ര അകലം വരെ വ്യാപിച്ചു കിടക്കുന്ന ഇത് ഗ്രഹരൂപീകരണ മേഖയാണെന്നു കരുതുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Ribas |first1=Álvaro |last2=Macías|first2= Enrique| last3=Espaillat|first3= Catherine C.| last4=Duchêne|first4= Gaspard | title=Long-lived protoplanetary disks in multiple systems: The VLA view of HD 98800 |journal=The Astrophysical Journal |date=2018 |volume=865 |issue=1 |pages=77 |doi=10.3847/1538-4357/aad81b|bibcode=2018ApJ...865...77R |arxiv=1808.02493 |s2cid=118912551 }}&lt;/ref&gt; സൂര്യന്റെ 5.5% മാത്രം പിണ്ഡമുള്ള തവിട്ടുകുള്ളനാണ് ഡെനിസ് പി ജെ1058.7-1548. ഇതിന്റെ ഉപരിതല താപനില 1700 കെൽവിനും 2000 കെൽവിനും ഇടയിലാണ്. ദൃശ്യപ്രകാശത്തിന്റെയും ഇൻഫ്രാറെഡിന്റെ സ്പെക്ട്രത്തിലെ വ്യതിയാനങ്ങൾ ഇതിന്റെ അന്തരീക്ഷം മേഖാവൃതമാണ് എന്നു കാണിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;paper&quot;&gt;{{cite journal|date=2013|title=Weather on other worlds I: Detection of periodic variability in the L3 dwarf DENIS-P J1058.7-1548 with precise multi-wavelength photometry|last1=Heinze|first1= Aren N.|last2= Metchev|first2=Stanimir|last3= Apai|first3= Daniel|last4= Flateau|first4= Davin|last5= Kurtev|first5=Radostin|last6=Marley|first6= Mark|last7= Radigan|first7=Jacqueline|last8=Burgasser|first8= Adam J.|last9= Artigau|first9= Étienne|last10=Plavchan|first10= Peter|arxiv=1303.2948|doi=10.1088/0004-637X/767/2/173|volume=767|issue=2|journal=The Astrophysical Journal|page=173|bibcode=2013ApJ...767..173H|s2cid=29406867}}&lt;/ref&gt;

[[File:A Galactic Traffic Jam - potw2009a.tif|thumb|left|ബാർഡ് വർത്തുള ഗാലക്സിയായ എൻ ജി സി 3887.&lt;ref&gt;{{cite web|title=A Galactic Traffic Jam|url=https://www.spacetelescope.org/images/potw2009a/|access-date=2 March 2020}}&lt;/ref&gt;]]
എച്ച് ഡി 96167 സൂര്യനേക്കാൾ 1.31 മടങ്ങ് പിണ്ഡമുള്ള നക്ഷത്രമാണ്. വികസിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഇതിന്റെ കേന്ദ്രത്തിലെ ഹൈഡ്രജൻ തീർന്നിരിക്കുന്നു. സൂര്യന്റെ 1.86 മടങ്ങ് വ്യാസവും 3.4 മടങ്ങ് തിളക്കവുമ്മാണ് ഇതിനുള്ളത്. ഇതിനെ പരിക്രമണം ചെയ്യുന്ന ഒരു ഗ്രഹത്തേയും കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. റേഡിയൽ വെലോസിറ്റി രീതി ഉപയോഗിച്ചാണ് ഇതിനെ കണ്ടെത്തിയത്. ചുരുങ്ങിയത് വ്യാഴത്തിന്റെ 68% പിണ്ഡമെങ്കലും ഇതിനുണ്ടാവുമെന്നാണ് കണക്കാക്കിയിട്ടുള്ളത്. 498.9 ദിവസമാണ് ഈ ഗ്രഹം ഒരു പരിക്രമണത്തിനെടുക്കുന്ന സമയം. ഗ്രഹത്തിന്റെ ഭ്രമണപഥവും നക്ഷത്രവും തമ്മിലുള്ള കുറഞ്ഞ ദൂരം 0.38 ജ്യോതിർമാത്രയും കൂടിയ ദൂരം 2.22 ജ്യോതിർമാത്രയുമാണ്. വളരെ കൂടിയ ഉൽക്കേന്ദ്രതയുള്ള ഭമണപഥമാണിത്.&lt;ref name=&quot;Peek2009&quot;&gt;{{cite journal | title=Old, rich, and eccentric: two jovian planets orbiting evolved metal-rich stars | jstor=599862 | last1=Peek | first1=John Asher | last2=Johnson | first2=Kathryn M. G. | last3=Fischer | first3=Debra A. | last4=Marcy | first4=Geoffrey W. | last5=Henry | first5=Gregory W. | last6=Howard | first6=Andrew W. | last7=Wright | first7=Jason T. | last8=Lowe | first8=Thomas B. | last9=Reffert | first9=Sabine | journal=Publications of the Astronomical Society of the Pacific | volume=121 | issue=880 | pages=613–20 | date=2009 | arxiv=0904.2786 | bibcode=2009PASP..121..613P | doi=10.1086/599862 | s2cid=12042779 }}&lt;/ref&gt; ഭൂമിയിൽ നിന്നും ഏകദേശം 279 പ്രകാശവർഷം അകലെയാണ് ഇതിന്റെ സ്ഥാനം.&lt;ref name=Gaia-DR2HD96167&gt;{{cite DR2|3758718711877270784}}&lt;/ref&gt; എച്ച് ഡി 98649 മഞ്ഞ മുഖ്യധാരാനക്ഷത്രമാണ്. സൂര്യനു തുല്യമായ‌ പിണ്ഡവും വ്യാസവുമാണ് ഇതിനുള്ളത്. പക്ഷെ സൂര്യന്റെ 86% തിളക്കം മാത്രമേ ഇതിനുള്ളു. ഇതിനും ഒരു ഗ്രഹത്തെ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. വ്യാഴത്തിന്റെ 6.8 മടങ്ങ് പിണ്ഡമുണ്ട് ഇതിന്. റേഡിയൽ വെലോസിറ്റി രീതി ഉപയോഗിച്ചാണ് ഇതിനെയും കണ്ടെത്തിയത്. അതിദീർഘഭ്രമണപഥമാണ് ഇതിനുമുള്ളത്. നേരിട്ടുള്ള ചിത്രം പകർത്തുന്നതിനു സാധ്യതയുള്ള ഗ്രഹമായാണ് ഇതിനെ കണക്കാക്കുന്നത്.&lt;ref name=&quot;Marmier2013&quot;&gt;{{cite journal | title=The CORALIE survey for southern extrasolar planets XVII. New and updated long period and massive planets | last1=Marmier | first1=M. | last2=Ségransan | first2=D. | last3=Udry | first3=S. | last4=Mayor | first4=M. | last5=Pepe | first5=F. | last6=Queloz | first6=D. | last7=Lovis | first7=C. | last8=Naef | first8=D. | last9=Santos | first9=N. C. | last10=Alonso | first10=R. | last11=Alves | first11=S. | last12=Berthet | first12=S. | last13=Chazelas | first13=B. | last14=Demory | first14=B.-O. | last15=Dumusque | first15=X. | last16=Eggenberger | first16=A. | last17=Figueira | first17=P. | last18=Gillon | first18=M. | last19=Hagelberg | first19=J. | last20=Lendl | first20=M. | last21=Mardling | first21=R. A. | last22=Mégevand | first22=D. | last23=Neveu | first23=M. | last24=Sahlmann | first24=J. | last25=Sosnowska | first25=D. | last26=Tewes | first26=M. | last27=Triaud | first27=A. H. M. J.   | journal=Astronomy and Astrophysics | volume=551 | at=A90 | date=2013 | arxiv=1211.6444 | bibcode=2013A&amp;A...551A..90M | doi=10.1051/0004-6361/201219639 | s2cid=59467665 }}&lt;/ref&gt; ചഷകം രാശിയിൽ ഗ്രഹമുള്ള മറ്റൊരു നക്ഷത്രമാണ് ബിൽ ഡി 10°3166. ഭൂമിയിൽ നിന്നും 268 പ്രകാശവർഷം അകലെയുള്ള ഈ നക്ഷത്രം ഒരു ഓറഞ്ച് മുഖ്യധാരാ നക്ഷത്രമാണ്.&lt;ref name=Gaia-DR2bd10&gt;{{cite DR2|3758629479636689536}}&lt;/ref&gt; ഇതിന്റെ ഗ്രഹത്തിന് ചുരുങ്ങിയത് വ്യാഴത്തിന്റെ 48% പിണ്ഡമെങ്കിലും കാണുമെന്നാണ് കണക്കാക്കിയിട്ടുള്ളത്. 3.49 ദിവസമാണ് ഒരു പരിക്രമണം പൂർത്തിയാക്കാനെടുക്കുന്നത്.&lt;ref name=&quot;Butler2000&quot;&gt;{{cite journal | title=Planetary companions to the metal-rich Stars BD −10°3166 and HD 52265 | last1=Butler | first1=R. Paul | last2=Vogt | first2=Steven S. | last3=Marcy | first3=Geoffrey W. | last4=Fischer | first4=Debra A. | last5=Henry | first5=Gregory W. | last6=Apps | first6=Kevin | journal=The Astrophysical Journal | volume=545 | issue=1 | pages=504–11 | year=2000 | bibcode=2000ApJ...545..504B | doi=10.1086/317796 | doi-access=free }}&lt;/ref&gt; സ്പെക്ട്രൽ തരം G5V ആയ സൂര്യസമാന നക്ഷത്രമാണ് വാസ്പ്-34. വ്യാഴത്തിന്റെ പിണ്ഡത്തിനോട് ഏകദേശം തുല്യമായ പിണ്ഡമുള്ള ഒരു ഗ്രഹം ഇതിനുണ്ടെന്നു കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. 4.317 ദിവസമാണ് ഇതിന് ഒരു പരിക്രമണത്തിന് ആവശ്യമായി വരുന്നത്.&lt;ref&gt;{{cite journal | title=WASP-34b: a near-grazing transiting sub-Jupiter-mass exoplanet in a hierarchical triple system | last1= Smalley| first1= B.| last2= Anderson, D. R.| last3=Collier Cameron, A.| last4=Hellier, C.| last5= Lendl, M.| last6=Maxted, P. F. L.| last7= Queloz, D.| last8=Triaud, A. H. M. J.| last9= West, R. G.| last10= Bentley, S. J.| last11= Enoch, B.| last12=Gillon, M.| last13= Lister, T. A.| last14= Pepe, F.| last15= Pollacco, D.| last16=Segransan, D.| last17= Smith, A. M. S.| last18=Southworth, J.| last19=Udry, S.| last20=Wheatley, P. J.| last21= Wood, P. L.| last22= Bento, J. |journal= Astronomy &amp; Astrophysics|volume =526| id=A130| pages=5 | year=2011 | doi=  10.1051/0004-6361/201015992 |bibcode= 2011A&amp;A...526A.130S| arxiv= 1012.2278| s2cid= 43519917}}&lt;/ref&gt; ഭൂമിയിൽ നിന്നും ഏകദേശം 432 പ്രകാശവർഷം അകലെയാണ് ഇതിന്റെ സ്ഥാനം.&lt;ref name=Gaia-DR2wasp34&gt;{{cite DR2|3537110833333561728}}&lt;/ref&gt;

==വിദൂരാകാശവസ്തുക്കൾ==
[[File:A Galactic Gem NGC 3981.tif|thumb|right|എൻ ജി സി 3981|alt=spiral galaxy seen almost edge on]]
ക്രേറ്റർ 2 ഡ്വാർഫ് ആകാശഗംഗയുടെ ഉപഗ്രഹഗാലക്സിയാണ്.&lt;ref name=Torrealba&gt;{{cite journal |first1=G. |last1=Torrealba |first2=S. E. |last2=Koposov |first3=V. |last3=Belokurov |first4=M. |last4=Irwin |year=2016 |title=The feeble giant. Discovery of a large and diffuse Milky Way dwarf galaxy in the constellation of Crater |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |volume=459 |issue=3 |pages=2370–78 |doi=10.1093/mnras/stw733 |arxiv=1601.07178|bibcode = 2016MNRAS.459.2370T |s2cid=119285850 }}&lt;/ref&gt; സൂര്യനിൽ നിന്നും ഏകദേശം 3,80,000 പ്രജാശവർഷം അകലെയാണ് ഇതിന്റെ സ്ഥാനം.&lt;ref name=Croswell&gt;{{cite web |first=K. |last=Croswell |author-link=Ken Croswell |date=14 April 2016 | url=https://www.newscientist.com/article/2084438-never-before-seen-galaxy-spotted-orbiting-the-milky-way/ | title=Never-before-seen galaxy spotted orbiting the Milky Way | work=[[New Scientist]] | access-date=14 April 2016}}&lt;/ref&gt; എൻ ജി സി 3511 ഒരു സർപ്പിള ഗാലക്സിയാണ്. ബീറ്റ ക്രേറ്ററിസിൽ നിന്നും 2° പടിഞ്ഞാറാണ് ഇതിന്റെ സ്ഥാനം. 11' മാറി എൻ ജി സി 3513 എന്ന വർത്തുള താരാപഥം ഉണ്ട്.&lt;ref name=Bakich2010&gt;{{cite book|title=1,001 Celestial Wonders to See Before You Die: The Best Sky Objects for Star Gazers|series=The Patrick Moore Practical Astronomy Series|pages=79–80|first1=Michael E.|last1=Bakich|publisher=Springer Science+Business Media|location=New York, New York |year=2010|isbn=978-1-4419-1777-5 |url=https://books.google.com/books?id=qEhpS7d5ZdAC&amp;pg=PA79}}&lt;/ref&gt; എൻ ജി സി 3951ഉം ഒരു വർത്തുള താരാപഥമാണ്. ഇതിന്റെ രണ്ടു കരങ്ങൾ വിശാലമായതും ചിതറിയതുമാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.eso.org/public/australia/news/eso1830/ |title=A Galactic Gem – ESO's FORS2 instrument captures stunning details of spiral galaxy NGC 3981 |website=European Southern Observatory |language=en-US|access-date=5 March 2019 | date=12 September 2018}}&lt;/ref&gt; ഇത് വിർഗോ സൂപ്പർക്ലസ്റ്ററിലെ ക്രേറ്റർ ക്ലൗഡ് എന്ന ഗ്രൂപ്പിലെ അംഗമാണ്.&lt;ref name=&quot;tully&quot;&gt;{{Cite journal|last=Tully|first=R. Brent|date=1982|title=The Local Supercluster|url=https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_1982-06-01_257_1/page/n391|bibcode=1982ApJ...257..389T|journal=The Astrophysical Journal|language=en|volume=257|pages=389–422|doi=10.1086/159999|issn=0004-637X}}&lt;/ref&gt;

സൂര്യനിൽ നിന്നും 6 ബില്യൻ പ്രകാശവർഷം അകലെയുള്ള ക്വാസാർ ആണ് ആർ എക്സ് ജെ1131. നേരിട്ട് സ്പിൻ അളക്കാൻ കഴിഞ്ഞ ആദ്യത്തെ തമോദ്വാരമായിരുന്നു ഈ ക്വാസാറിന്റെ നടുവിലുള്ളത്.&lt;ref name=&quot;Chandra&quot;&gt;{{cite web|url=http://chandra.harvard.edu/photo/2014/rxj1131/|title=Chandra &amp; XMM-Newton Provide Direct Measurement of Distant Black Hole's Spin|publisher=Chandra X-ray Center|date=5 March 2014|access-date=19 January 2019}}&lt;/ref&gt; ജി ആർ ബി ‌011211 എന്ന ഗാമാ റേ വിസ്ഫോടനം 2001 ഡിസംബർ 11നായിരുന്നു നിരീക്ഷിച്ചത്. ഇതുവരെ നിരീക്ഷിക്കപ്പെട്ടതിൽ ഏറ്റവും ദൈർഘ്യമേറിയ സ്ഫോടനമായിരുന്നു 270 മിനിറ്റ് നീണ്ടുനിന്ന ഈ പൊട്ടിത്തെറി. ബെപ്പോസാക്സ് എന്ന ഉപഗ്രഹമായിരുന്നു ഇത് നിരീക്ഷിച്ചത്.&lt;ref name=&quot;Reeves&quot;&gt;{{cite journal|doi=10.1038/416512a |title=The signature of supernova ejecta measured in the X-ray afterglow of the Gamma Ray Burst 011211 |last1=Reeves| first1= J. N. |last2=Watson| first2=D.|last3= Osborne| first3= J. P.|last4= Pounds| first4= K. A.|last5= O'Brien| first5= P. T.|last6= Short| first6= A. D. T.|last7= Turner| first7= M. J. L.|last8= Watson| first8= M. G.|last9= Mason| first9= K. O.|last10= Ehle| first10=M.|last11= Schartel| first11= N. |journal=Nature |volume=416 |pages=512–15 |date=4 April 2002 |url=http://www.swift.ac.uk/Reeves_final_pages.pdf |arxiv=astro-ph/0204075 |bibcode=2002Natur.416..512R |issue=6880 |pmid=11932738 |s2cid=4407892 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110718072801/http://www.swift.ac.uk/Reeves_final_pages.pdf |archive-date=2011-07-18 }}&lt;/ref&gt; 2003 മാർച്ച് 23ന് നിരീക്ഷിച്ച ജി ആർ ബി 030323 എന്ന സ്ഫോടനത്തിന്റെ സമയം 26 സെക്കന്റ് ആയിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite journal |title=The host of GRB 030323 at z = 3.372: A very high column density DLA system with a low metallicity |journal=Astronomy and Astrophysics |date=2004 |volume=419 |issue=3 |pages=927–40 |doi=10.1051/0004-6361:20040086 | authors=P. M. Vreeswijk, S. L. Ellison, C. Ledoux, R. A. M. J. Wijers, J. P. U. Fynbo, P. Møller, A. Henden, J. Hjorth, G. Masi, E. Rol, B. L. Jensen, N. Tanvir, A. Levan, J. M. Castro Cerón, J. Gorosabel, A. J. Castro-Tirado, A. S. Fruchter, C. Kouveliotou, I. Burud, J. Rhoads, N. Masetti, E. Palazzi, E. Pian, H. Pedersen, L. Kaper, A. Gilmore, P. Kilmartin, J. V. Buckle, M. S. Seigar, D. H. Hartmann, K. Lindsay, E. P. J. van den Heuvel|bibcode=2004A&amp;A...419..927V |arxiv=astro-ph/0403080 |s2cid=7963653 }}&lt;/ref&gt;

==ഉൽക്കാവർഷങ്ങൾ==
ഈറ്റ ക്രാറ്റെറിഡ്സ് വളരെ മങ്ങിയ ഉൽക്കാവർഷമാണ്. ജനുവരി 11 മുതൽ 22 വരെയാണ് ഇതിന്റെ സമയം. ജനുവരി 16, 17 ദിവസങ്ങളാണ് പീക്ക് സമയം.&lt;ref name=&quot;levy08&quot;&gt;{{cite book|last=Levy|first=David H.|author-link=David H. Levy |title=David Levy's Guide to Observing Meteor Showers|publisher=Cambridge University Press|location=Cambridge, United Kingdom|date=2008|pages=105|isbn=978-0-521-69691-3|url=https://books.google.com/books?id=jAr7HMnlPGUC&amp;pg=PA105}}&lt;/ref&gt;

==അവലംബം==
{{reflist}}
{{refbegin}}
* {{cite book
  | last = Makemson
  | first = Maud Worcester
  | year = 1941
  | publisher = Yale University Press
  | title = The Morning Star Rises: an account of Polynesian astronomy	
  | url = https://archive.org/details/morningstarrises0000maud
  | ref = harv
  }}
* {{citation |title = Stars and Planets Guide |last1 = Ridpath |first1 = Ian |last2 = Tirion |first2 = Wil |year = 2001 |publisher = Princeton University Press |isbn = 0-691-08913-2}}
* Ian Ridpath and Wil Tirion (2007). ''Stars and Planets Guide'', Collins, London. {{ISBN|978-0-00-725120-9}}. Princeton University Press, Princeton. {{ISBN|978-0-691-13556-4}}.
* Richard Hinckley Allen, ''The Stars, Their Lore and Legend'', New York, Dover.
{{refend}}

== ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ ==
{{Commons and category|Crater|Crater (constellation)}}
* [http://www.allthesky.com/constellations/crater/ The Deep Photographic Guide to the Constellations: Crater]
* [http://warburg.sas.ac.uk/vpc/VPC_search/subcats.php?cat_1=9&amp;cat_2=71&amp;cat_3=32&amp;cat_4=1317&amp;cat_5=998 Warburg Institute Iconographic Database (over 150 medieval and early modern images of Crater)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304060035/http://warburg.sas.ac.uk/vpc/VPC_search/subcats.php?cat_1=9&amp;cat_2=71&amp;cat_3=32&amp;cat_4=1317&amp;cat_5=998 |date=2016-03-04 }}
* [http://astrojan.hostei.com/crater.htm The clickable Crater] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190621214001/http://astrojan.hostei.com/crater.htm |date=2019-06-21 }}
{{constellationList}}
{{Stars of Crater}}
{{Constellations}}
{{Sky|11|00|00|-|16|00|00|10}}

==കുറിപ്പുകൾ==
{{notelist}}

[[വർഗ്ഗം:നക്ഷത്രരാശികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ജ്യോതിശാസ്ത്രം - അപൂർണ്ണലേഖനങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>dkloz9yfmhcnn4nstaooeiv2113j0vq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഗോധ്ര സംഭവം</title>
    <ns>0</ns>
    <id>73200</id>
    <revision>
      <id>4682034</id>
      <parentid>4673076</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T07:44:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>4682034</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="65239" sha1="99yjm2afy5z8mfubd32ou1qg7531t2b" xml:space="preserve">{{prettyurl|Godhra train burning}}
സബർമതി എക്സ്പ്രെസ്സ് തീവണ്ടിയുടെ രണ്ട് ബോഗികളിലായി 2002 ഫെബ്രുവരി 27-ന് രാവിലെയുണ്ടായ തീപ്പിടുത്തമാണ് ഗോധ്ര തീവണ്ടി കത്തിക്കൽ. തീപ്പിടുത്തത്തിൽ 59 യാത്രക്കാർ കൊല്ലപ്പെട്ടിരുന്നു. ഹിന്ദു തീർത്ഥാടകരായിരുന്നു ഇതിൽ ഭൂരിഭാഗവും&lt;ref name=&quot;BBC 2011&quot;&gt;{{Cite news}}&lt;/ref&gt;.  ഈ സംഭവത്തെ തുടർന്നാണ് [[ഗുജറാത്ത് കലാപം (2002)|ഗുജറാത്ത് വംശഹത്യ]] ആരംഭിക്കുന്നത്&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite book |last=Ghassem-Fachandi |first=Parvis |title=Pogrom in Gujarat: Hindu Nationalism and Anti-Muslim Violence in India |publisher=Princeton University Press |year=2012 |isbn=978-0-691-15176-2 |pages=31–33, 93–100 |quote=There are competing versions as to how exactly the fire started in the train bogies. While the Nanavati commission of inquiry (NCI), instated soon after the Gujarat pogrom and completed in 2008, declared that the fire in the train bogies was a premeditated act by Muslim conspirators, the Banerjee commission, instated in 2004, questioned the theory of premeditation and called the incident an accident. The Gujarat High Court ruled the latter commission illegal in 2006. Both commissions of inquiry are regularly derided as &quot;politically motivated&quot; by respective opposing political constituencies. Uncertainties surrounding the incident remain.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news | title = Gujarat riot death toll revealed | publisher = BBC News Online | date = 2005-05-11 | url = http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/4536199.stm }} {{cite news | title = BJP cites govt statistics to defend Modi | 2 = author - PTI | publisher = ExpressIndia | date = 2005-05-12 | url = http://www.expressindia.com/fullstory.php?newsid=46626 | access-date = 2009-07-05 | archive-date = 2009-02-26 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090226131020/http://news.indiainfo.com/2005/05/11/1105godhra-rs.html | url-status = dead }} {{cite news | title = 254 Hindus, 790 Muslims killed in post-Godhra riots | author = PTI | publisher = Indiainfo.com | date = 2005-05-11 | url = http://news.indiainfo.com/2005/05/11/1105godhra-rs.html | access-date = 2009-07-05 | archive-date = 2009-02-26 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090226131020/http://news.indiainfo.com/2005/05/11/1105godhra-rs.html | url-status = dead }}&lt;/ref&gt;.

തീപ്പിടുത്തത്തിന്റെ കാരണം ഇപ്പോഴും ഒരു തർക്കവിഷയവും അജ്ഞാതമായി തുടരുകയാണ്&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite book |last=Metcalf |first=Barbara D. |url=http://apnaorg.com/books/english/concise-history-india/concise-history-india.pdf |title=A Concise History of India |publisher=Cambridge University Press |year=2012 |isbn=978-1107026490 |pages=299–300 |access-date=30 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200429225106/http://apnaorg.com/books/english/concise-history-india/concise-history-india.pdf |archive-date=29 April 2020 |url-status=live}}: &quot;The cause of the initial fire has not been determined, but it was almost certainly not deliberately set by Muslims on the station platform, as Hindus frequently alleged.&quot;&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite book |last=Jaffrelot |first=Christophe |title=Modi's India: Hindu nationalism and the rise of ethnic democracy |publisher=Princeton University Press |year=2021 |isbn=9780691206806 |pages=39, 476 |language=en |quote=Hundreds of Muslims then allegedly attacked with stones and torches, particularly the two wagons where the fifty-nine victims were found. The facts must be stated with caution here, because expert reports and counter reports have continued to contradict each other ever since [..] The idea that the attack was &quot;pre-planned&quot; has never been substantiated by the slightest piece of evidence.}}&lt;/ref&gt;. റെയിൽവേ മന്ത്രാലയം നിയമിച്ച ബാനർജി കമ്മീഷൻ, സംഭവം യാദൃശ്ചികമായ തീപ്പിടുത്തമാണെന്ന് കണ്ടെത്തിയപ്പോൾ&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/godhra-train-fire-accidental-banerjee-report/articleshow/1437742.cms|title=Godhra train fire accidental: Banerjee report|access-date=2023-01-26|date=4 March 2006|website=The Times of India|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://frontline.thehindu.com/columns/article30203469.ece|title=`But who lit the fire?'|access-date=2025-04-07|date=2005-02-10|language=en}}&lt;/ref&gt;, സംസ്ഥാന സർക്കാർ നിയമിച്ച [[നാനാവതി-മേത്ത കമ്മീഷൻ]] ഗോധ്രയിലെ മുസ്‌ലിം ജനക്കൂട്ടം ആസൂത്രിതമായി നടത്തിയ തീവെപ്പായി കണക്കാക്കുകയായിരുന്നു&lt;ref name=&quot;NDTV 20112&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.ndtv.com/article/india/godhra-verdict-31-convicted-63-acquitted-86991|title=Godhra verdict: 31 convicted, 63 acquitted|work=NDTV|date=3 January 2011|access-date=9 June 2013|archive-date=29 November 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141129024715/http://www.ndtv.com/article/india/godhra-verdict-31-convicted-63-acquitted-86991|url-status=live}}&lt;/ref&gt;. ഒരു നിഷ്പക്ഷ സമിതിയുടെ സ്വതന്ത്ര അന്വേഷണവും തീപിടുത്തം ബോഗിക്കകത്ത് നിന്നാണെന്നും യാദൃശ്ചികമാണെന്നും വ്യക്തമാക്കുന്നുണ്ട്&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://frontline.thehindu.com/the-nation/article30203493.ece|title=More light on Godhra fire|access-date=2023-01-26|date=2005-02-10|website=frontline.thehindu.com|language=en}}&lt;/ref&gt;. ഗവേഷകർക്കിടയിൽ ഇപ്പോഴും തീപ്പിടുത്തത്തിന്റെ കാരണങ്ങളെ സംബന്ധിച്ച അവ്യക്തതകൾ തുടരുകയാണ്&lt;ref name=&quot;:02&quot;&gt;{{Cite book |last=Metcalf |first=Barbara D. |url=http://apnaorg.com/books/english/concise-history-india/concise-history-india.pdf |title=A Concise History of India |publisher=Cambridge University Press |year=2012 |isbn=978-1107026490 |pages=299–300 |access-date=30 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200429225106/http://apnaorg.com/books/english/concise-history-india/concise-history-india.pdf |archive-date=29 April 2020 |url-status=live}}: &quot;The cause of the initial fire has not been determined, but it was almost certainly not deliberately set by Muslims on the station platform, as Hindus frequently alleged.&quot;&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:22&quot;&gt;{{Cite book |last=Jaffrelot |first=Christophe |title=Modi's India: Hindu nationalism and the rise of ethnic democracy |publisher=Princeton University Press |year=2021 |isbn=9780691206806 |pages=39, 476 |language=en |quote=Hundreds of Muslims then allegedly attacked with stones and torches, particularly the two wagons where the fifty-nine victims were found. The facts must be stated with caution here, because expert reports and counter reports have continued to contradict each other ever since [..] The idea that the attack was &quot;pre-planned&quot; has never been substantiated by the slightest piece of evidence.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Narula |first=Smita |title=Hinduism and Law: An Introduction |publisher=Cambridge University Press |year=2010 |isbn=978-0-521-88786-1 |editor-last=Lubin |editor-first=Timothy |pages=247 |chapter=Law and Hindu nationalist movements |quote=Because the fire was immediately preceded by a skirmish between the Hindu passengers and Muslims at the train station, the police – despite a lack of hard evidence – proceeded on the assumption that the fire was the result of a Muslim conspiracy. |editor-last2=Davis, Jr. |editor-first2=Donald R. |editor-last3=Krishnan |editor-first3=Jayanth K.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:03&quot;&gt;{{Cite book |last=Metcalf |first=Barbara D. |url=http://apnaorg.com/books/english/concise-history-india/concise-history-india.pdf |title=A Concise History of India |publisher=Cambridge University Press |year=2012 |isbn=978-1107026490 |pages=299–300 |access-date=30 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200429225106/http://apnaorg.com/books/english/concise-history-india/concise-history-india.pdf |archive-date=29 April 2020 |url-status=live}}: &quot;The cause of the initial fire has not been determined, but it was almost certainly not deliberately set by Muslims on the station platform, as Hindus frequently alleged.&quot;&lt;/ref&gt;.

ബാനർജി കമ്മീഷന്റെ നിയമനം ഭരണഘടനാ വിരുദ്ധമാണെന്ന് ഗുജറാത്ത് ഹൈക്കോടതി പിന്നീട് വിധിക്കുകയും അതിന്റെ കണ്ടെത്തലുകളെ നിരാകരിക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.financialexpress.com/archive/hc-terms-sabarmati-express-panel-illegal/180656/|title=HC terms Sabarmati Express panel illegal|access-date=2023-01-26|date=2006-10-14|website=The Financial Express|language=en-US}}&lt;/ref&gt;

നാനാവതി-മേത്ത കമ്മീഷന്റെ വിലയിരുത്തലുകളെ ആസ്പദമാക്കി 2011 ഫെബ്രുവരിയിൽ 31 പ്രതികളെ വിചാരണ കോടതി ശിക്ഷിക്കുകയുണ്ടായി&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://frontline.thehindu.com/the-nation/article30174816.ece|title=Guilty verdict|access-date=2023-01-26|date=2011-03-24|website=frontline.thehindu.com|language=en}}&lt;/ref&gt;. ഇവരിൽ പതിനൊന്ന് പേർക്ക് വധശിക്ഷയും ഇരുപത് പേർക്ക് ജീവപര്യന്തം തടവുമായിരുന്നു വിധിച്ചത്. ഗുജറാത്ത് ഹൈക്കോടതി ശിക്ഷയെ ശരിവെച്ചെങ്കിലും&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.livelaw.in/godhra-train-carnage-gujarat-hc-commutes-death-penalty-11-convicts-awards-10-lakh-compensation-victims-kin-read-judgment/|title=Godhra Train Carnage: Gujarat HC Commutes Death Penalty Of 11 Convicts; Awards 10 Lakh Compensation To Victims' Kin|first=Apoorva|last=Mandhani|date=11 October 2017|access-date=1 June 2018}}&lt;/ref&gt; വധശിക്ഷ ഇളവുചെയ്യുകയായിരുന്നു. നിലവിൽ സുപ്രീംകോടതിയിൽ ഇതിന്റെ നിയമവ്യവഹാരം നടന്നുവരികയാണ്. 

== തീപ്പിടുത്തം ==
സബർമതി എക്സ്പ്രെസ്സ് തീവണ്ടി, ഏതാണ്ട് നാലുമണിക്കൂർ വൈകിയാണ് 2002 ഫെബ്രുവരി 27 രാവിലെ 7:43-ന് ഗോധ്ര ജങ്ഷനിൽ എത്തിച്ചേർന്നത്. ഇതിനിടയിൽ സ്റ്റേഷനിലെ കച്ചവടക്കാരുമായി കർസേവകർ തർക്കത്തിലായിരുന്നതായും റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്&lt;ref&gt;Sharma, Ashok ''Mobs go on rampage -''
&quot;'Riots erupt in India after Muslim attack on train carrying Hindus&quot;. ''Chicago Sun-Times'' Chicago, I.L.:March 1, 2002.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.hindu.com/2005/01/23/stories/2005012303901400.htm The truth about Godhra] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121126141635/http://www.hindu.com/2005/01/23/stories/2005012303901400.htm |date=2012-11-26 }},''The Hindu''&lt;/ref&gt;. അഞ്ച് മിനിട്ട് കഴിഞ്ഞ് സ്റ്റേഷനിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ട് അല്പസമയം കഴിഞ്ഞാണ് തീവണ്ടിയിലെ എസ്6 ബോഗിയിൽ തീപ്പിടിക്കുന്നത്. ആ സമയം ഗോധ്ര സ്റ്റേഷനിൽ നിന്ന് ഒരു കിലോമീറ്റർ മാറി സിഗ്നൽ ഫാലിയയിൽ തീവണ്ടി നിന്നിട്ടുണ്ടായിരുന്നു. തീ പിന്നീട് പിന്നീട് എസ്7 ബോഗിയിലേക്ക് കൂടി വ്യാപിച്ചു.  ട്രെയിൻ നിർത്താനായി അഞ്ച് ബോഗികളിൽ നിന്നായി ചങ്ങല വലിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നാണ് റിപ്പോർട്ടുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്&lt;ref name=&quot;driver2&quot;&gt;{{cite news|title=Sabarmati Express drivers appear before panel|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/ahmedabad/Sabarmati-Express-drivers-appear-before-panel/articleshow/16403277.cms|archive-url=https://web.archive.org/web/20131203051951/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2002-07-19/ahmedabad/27297556_1_assistant-driver-mukesh-pachauri-train|url-status=live|archive-date=3 December 2013|access-date=30 November 2013|newspaper=[[The Times of India]]|date=16 July 2002}}&lt;/ref&gt;. കർസേവകർ ഉൾപ്പെടെ 59 ജീവനുകൾ ഇതിനകം നഷ്ടപ്പെട്ടിരുന്നു&lt;ref name=&quot;rediff12&quot;&gt;{{cite news|title=Fifty-eight killed in attack on Sabarmati Express|url=http://www.rediff.co.in/news/2002/feb/27train2.htm|access-date=11 May 2013|newspaper=Rediff|date=27 February 2002|archive-date=2013-04-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20130430062428/http://www.rediff.co.in/news/2002/feb/27train2.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;. 27 സ്ത്രീകളും, 10 കുട്ടികളുമടക്കം 59 പേർക്ക് ജീവൻ നഷ്ടമായപ്പോൾ 48 പേർക്ക് പരിക്കുകൾ സംഭവിച്ചു. 

സംഭവസ്ഥലം സന്ദർശിച്ച ജില്ലാ കളക്ടർ ജയന്തി രവിയുടെ&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/india/second-wave-hit-suddenly-not-much-epidemic-intelligence-7385202/|title=Jayanti Ravi: ‘Second wave of Covid-19 hit suddenly, not much epidemic intelligence’ {{!}} India News,The Indian Express|access-date=2025-04-14|date=2021-07-27|archive-date=2021-07-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20210727194751/https://indianexpress.com/article/india/second-wave-hit-suddenly-not-much-epidemic-intelligence-7385202/|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt; ആദ്യ റിപ്പോർട്ടിൽ സംഭവത്തെ ഒരു അപകടമായാണ് വിശേഷിപ്പിച്ചത്. എന്നാൽ ഉച്ചയോടെ സംഭസ്ഥലത്തെത്തിയ മുഖ്യമന്ത്രി നരേന്ദ്രമോഡിയാണ് സംഭവത്തിന് പിന്നിൽ തീവ്രവാദികളാണെന്നും വിദേശ ബന്ധമുണ്ടെന്നും ആദ്യമായി ആരോപിക്കുന്നത്.  

=== അപകടമാണെന്ന നിഗമനങ്ങൾ ===
സ്വതന്ത്ര അന്വേഷണകമ്മീഷനും റെയിൽവേയുടെ ബാനർജി കമ്മീഷനും തീപ്പിടുത്തം അപകടമാണെന്ന നിഗമനത്തിലാണ് എത്തിയത്. ബോഗിയിൽ വെച്ച് പാചകം ചെയ്തതിന്റെ അവശിഷ്ടങ്ങളും അവർ കണ്ടെത്തിയിരുന്നു. കൺസേൺഡ് സിറ്റിസൺസ് ട്രൈബ്യൂണലും ആകസ്മികമായ തീപ്പിടുത്തമാണെന്ന് കണ്ടെത്തുകയുണ്ടായി&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.humanrights.asia/resources/journals-magazines/article2/focus-the-international-criminal-court/genocide-in-gujarat-patterns-of-violence/|title=Genocide in Gujarat: Patterns of violence|access-date=2022-08-31|website=Asian Human Rights Commission|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20210227053831/http://www.humanrights.asia/resources/journals-magazines/article2/0201/genocide-in-gujarat-patterns-of-violence/|archive-date=27 February 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.outlookindia.com/website/story/godhra/218036|title=Godhra|access-date=2022-08-31|date=3 February 2022|website=Outlook India|archive-url=https://web.archive.org/web/20220805184558/https://www.outlookindia.com/website/story/godhra/218036/amp|archive-date=5 August 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.sabrang.com/tribunal/tribunal2.pdf|title=Crime Against Humanity|access-date=2022-08-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20220101165159/https://www.sabrang.com/tribunal/tribunal2.pdf|archive-date=1 January 2022}}&lt;/ref&gt;.     

[[മാർത്താ നുസ്ബോം|മാർത്ത നുസ്ബോം]], ഐൻസ്ലി തോമസ് എംബ്രീ തുടങ്ങി നിരവധി ഗവേഷകരും ആസൂത്രിത ഗൂഢാലോചനയെ നിരാകരിക്കുകയും അപകട സാധ്യതയെ അംഗീകരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നുണ്ട്&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Metcalf |first=Barbara D. |url= |title=A Concise History of Modern India |last2=Metcalf |first2=Thomas R. |date=2012-09-24 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-107-02649-0 |pages=280 |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Clark-Decès |first=Isabelle |url= |title=A Companion to the Anthropology of India |date=2011-02-28 |publisher=Wiley |isbn=978-1-4051-9892-9 |pages=245 |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Seiple |first=Chris |url= |title=The Routledge Handbook of Religion and Security |last2=Hoover |first2=Dennis |last3=Otis |first3=Pauletta |date=2013 |publisher=Routledge |isbn=978-0-415-66744-9 |pages=233 |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Nussbaum |first=Martha C. |url=https://archive.org/details/clashwithindemoc0000mart|title=The Clash Within: Democracy, Religious Violence, and India's Future |date=2008 |publisher=Harvard University Press |isbn=978-0-674-03059-6 |pages=[https://archive.org/details/clashwithindemoc0000mart/page/16 17]–19 |language=en}}&lt;/ref&gt;.     

ഒരു കലാപം സൃഷ്ടിക്കാനായി ഹിന്ദുത്വ സംഘടനകൾ ശ്രമിക്കാനുള്ള സാധ്യത, സംഭവത്തിന് മുൻപ് തന്നെ പോലീസ് എ.ഡി.ജി.പി ജി.സി. റായ്ഗർ നൽകിയ മുന്നറിയിപ്പിൽ കാണുന്നുണ്ട്. എന്നാൽ ഇതേ സംബന്ധിച്ച വാർത്തകളെ തുടർന്ന് അദ്ദേഹത്തെ തൽസ്ഥാനത്ത് നിന്ന് നീക്കം ചെയ്യുകയായിരുന്നു&lt;ref name=&quot;v626&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.outlookindia.com/national/massacres-in-godhra-and-ahmedabad-news-215419|title=Massacres In Godhra And Ahmedabad|access-date=2024-10-07|last=Desk|first=Outlook Web|date=2002-05-01|website=Outlook India}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;m020&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.hrw.org/reports/2003/india0703/Gujarat-05.htm|title=VI. THE GODHRA INVESTIGATION|access-date=2024-10-07|date=2002-02-27|website=Human Rights Watch}}&lt;/ref&gt;.     

== ഫോറൻസിക് സയൻസ് ലാബ് റിപ്പോർട്ട് ==
ഫോറൻസിക് സയൻസ് ലബോറട്ടറിയുടെ റിപ്പോർട്ട് പ്രകാരം തീ പടർന്നത് അകത്തുനിന്നാണെന്നും, അക്രമികൾ പെട്രോളുമായി ബോഗിക്കകത്ത് കയറി തീവെച്ചതാവാമെന്നുമാണ്. തറനിരപ്പിൽ നിന്ന് രണ്ട് മീറ്ററിലധികം ഉയരത്തിലാണ് ആ ഭാഗത്ത് ട്രെയിൻ നിന്നിരുന്നതെന്നും പുറത്തുനിന്ന് പെട്രോളൊഴിച്ചിരുന്നെങ്കിൽ ജനലുകൾക്ക് താഴെയും തീ പടരുമായിരുന്നെന്നും എന്നാൽ അങ്ങനെയുണ്ടായിട്ടില്ലെന്നും റിപ്പോർട്ട് പറയുന്നു.   

==ഗോധ്ര സ്റ്റേഷനിൽ നടന്നതായി പറയപ്പെടുന്ന സംഭവങ്ങ‌‌ൾ==


ട്രിബ്യൂൺ പറഞ്ഞത്&lt;ref&gt;[http://www.tribuneindia.com/2002/20020228/main1.htm Sabarmati Express set ablaze, 57 dead],''The Tribune''&lt;/ref&gt;
:ദൃക്സാക്ഷിക‌ൾ പറഞ്ഞത് പ്രകാരം മുസ്ളീം കൊലപാതകികളുടെ എണ്ണം ഏതാണ്ട് 500 ആയിരുന്നു. ട്രെയിൻ ഗോധ്രയിൽ എത്തിയ ഉടനെ അവർ ട്രെയിനിനുള്ളിൽ പ്രാർത്ഥനാഗാനങ്ങ‌ൾ പാടിയിരുന്ന ഹിന്ദുക്കളെ ആക്രമിച്ചു.  ചില യാത്രക്കാർ പ്ലാറ്റ്ഫോമിൽ ഡ്യൂട്ടിയിലുണ്ടായിരുന്ന പോലീസുകാരുടെ ശ്രദ്ധയിൽ ഇത് പെടുത്തിയിരുന്നെങ്കിലും അവർ അത് അവഗണിച്ചു കളയുകയായിരുന്നു.

ഗോധ്ര ട്രെയിൻ കത്തിക്കൽ സംഭവം' കഴിഞ്ഞ് അഞ്ച് ദിവസത്തിനു ശേഷം സോഫിയാബാനു എന്ന മുസ്ളീം പെൺകുട്ടിയെ റെയിൽവേസ്റ്റേഷനിൽ നിന്നും തട്ടിക്കൊണ്ട് പോകാൻ ശ്രമിച്ചിരുന്നതായും മറ്റും കള്ളക്കഥക‌ൾ പ്രചരിപ്പിക്കാൻ ശ്രമം നടന്നിരുന്നു. നാനാവതി കമ്മീഷൻ പറഞ്ഞത് &quot;തെളിവുക‌ൾ സൂക്ഷ്മമായ പരിശോധിച്ചതിനു ശേഷം സോഫിയാബാനുവിന്റെ കഥ വ്യാജമാണെന്ന നിഗമനത്തിലെത്തിയിരിക്കുന്നു&quot; എന്നായിരുന്നു.&lt;ref&gt;[http://www.rediff.com/news/2008/sep/27godhra.pdf &lt;/ref&gt;

[[ദി_ഹിന്ദു|ഹിന്ദു പത്രം]] പറഞ്ഞത് 
:ദൃൿസാക്ഷികളുടെ മൊഴിക‌‌ൾ പ്രകാരം ഗോധ്ര റെയിൽവേ പ്ലാറ്റ്ഫോമിൽ കർസേവകരും മുസ്ലീം വിൽപനക്കാരും തമ്മിൽ ഉച്ചത്തിൽ വാക്കേറ്റം നടന്നിരുന്നു.

==തീവണ്ടിയിലെ കമ്പാർട്ട്മെന്റുക‌‌ൾക്ക് നേരെ നടന്ന ആക്രമണം==

ആക്രമണ വിധേയമായ സബർമതി എക്സ്പ്രസിനെ ഗോധ്ര ജംക്ഷനു അടുത്ത് തന്നെയുള്ള ഫാദിയ എന്നയിടത്തെ സിഗ്നലിൽ വച്ച് [[ഖഞ്ചി]] മുസ്ലീമുക‌‌ൾ എന്നു സംശയിക്കപ്പെടുന്ന ആ‌‌ൾക്കൂട്ടം ആക്രമിക്കുകയായിരുന്നു&lt;ref name=&quot;Punwani&quot;&gt;[http://www.hinduonnet.com/2002/04/15/stories/2002041500161000.htm Godhra revisited] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090227145922/http://www.hinduonnet.com/2002/04/15/stories/2002041500161000.htm |date=2009-02-27 }},''The Hindu''&lt;/ref&gt;. ട്രെയിനിലുണ്ടായിരുന്ന കർസേവകരുടെ ഹൈന്ദവ ഭക്തിഗാനങ്ങളെച്ചൊല്ലി ഹിന്ദു യാത്രക്കാരും മുസ്ലീം ആ‌‌ൾക്കൂട്ടവും തമ്മിൽ കടുത്ത വാഗ്വാദം നടന്നതിനെത്തുടർന്ന് ആ‌‌ൾക്കൂട്ടം തീവണ്ടിയെ ആക്രമിക്കുകയായിരുന്നു.

സിഎൻഎൻ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തത് - &lt;ref name=&quot;CNN&quot;&gt;[http://edition.cnn.com/2003/WORLD/asiapcf/south/02/27/gujarat.survivor.ap/ I cannot forget that day] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081105081025/http://edition.cnn.com/2003/WORLD/asiapcf/south/02/27/gujarat.survivor.ap/ |date=2008-11-05 }},''CNN''&lt;/ref&gt;
:സബർമതി എക്സ്പ്രസ് സ്റ്റേഷനിൽ എത്തിയത് രാവിലെ എട്ടുമണിക്കായിരുന്നു. അഞ്ചുമണിക്കൂറിലധികം നേരം വൈകിയായിരുന്നു തീവണ്ടി ഓടിക്കൊണ്ടിരുന്നത്. അതിനാൽ ഉടൻ തന്നെ പുറപ്പെടുകയും ചെയ്തെങ്കിലും ഉടനേ നിർത്തപ്പെടുകയായിരുന്നു.&quot; തീവണ്ടിയിലെ കുളിമുറിയിലായിരുന്ന പട്ടേൽ തീവണ്ടിയുടെ മേൽക്കൂരയിൽ കല്ലുക‌‌ൾ മഴപെയ്യുന്നത് പോലെ വന്നു വീണത് കേട്ടു. &quot;കൊല്ലവരെ! അറുക്കവരെ!&quot; എന്നിങ്ങനെ ആ‌ൾക്കൂട്ടം അലറിവിളിച്ചത് താൻ കേട്ടെന്ന് പട്ടേൽ പറഞ്ഞു. പട്ടേൽ തന്റെ തൂവാലകൊണ്ട് കല്ലുകളാൽ മുറിവേറ്റ ഒരു സ്ത്രീയുടെ മുറിവു കെട്ടി. ആ സമയത്താൺ കത്തുന്ന എന്തോ തീവണ്ടിക്കു നേരെ എറിയപ്പെട്ടത്. യാത്രികർ വെള്ളം ഉപയോഗിച്ച് ആ തീ കെടുത്തി. പെട്ടെന്നാണു ആരോ തീ പിടിക്കുന്ന ഏതോ ദ്രാവകം കമ്പാർട്ടെമെന്റിലേക്ക് എറിഞ്ഞതും തീ കൊളുത്തിയതും. മിനിറ്റുക‌ൾക്കുള്ളിൽ കമ്പാർട്ട്മെന്റിനുള്ളിൽ മുഴുവൻ പുക നിറഞ്ഞു. യാത്രക്കാർ ശ്വാസമെടുക്കാൻ കഷ്ടപ്പെടുകയായിരുന്നു. പുറത്ത് ആ‌ൾക്കൂട്ടം വാതിലുക‌‌ൾ തകർക്കാൻ യത്നിക്കുകയായിരുന്നു. പട്ടേലും ഏതാണ്ട് രണ്ട് ഡസനോളം മറ്റു യാത്രക്കാരും പുറത്തു ചാടി മറ്റു യാത്രക്കാരെ വലിച്ചു പുറത്തെടുക്കാൻ ശ്രമം തുടങ്ങി. പക്ഷേ ഡസൻ കണക്കിനു ആളുക‌‌ൾ കത്തിക്കഴിഞ്ഞിരുന്നു. ആളുക‌ൾ അലറിക്കരഞ്ഞുകൊണ്ട് മരിച്ചു കൊണ്ടേയിരുന്നു. 

ടൈം റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തത് - &lt;ref name=&quot;Time&quot;&gt;[http://www.time.com/time/asia/features/india_ayodhya/cover.html Killing Thy Neighbor] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090513004703/http://www.time.com/time/asia/features/india_ayodhya/cover.html |date=2009-05-13 }},''Time''&lt;/ref&gt;
:&quot;സ്റ്റേഷനിൽ നിന്നും വിട്ടതിനു ശേഷം ട്രെയിൻ വേഗത കൂട്ടിയിരുന്നെങ്കിലും അടിയന്തര സമയങ്ങളിൽ ഉപയോഗിക്കേണ്ട ചെയിൻ വലിച്ച് ആരോ ട്രെയിൻ നിർത്തുകയും തുടർന്ന് ജനക്കൂട്ടം തീവണ്ടിക്കു നേരെ ഇരച്ച് കയറുകയുമായിരുന്നു.&quot;

ട്രിബ്യൂൺ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തത് - &lt;ref&gt;[http://www.tribuneindia.com/2002/20020228/main1.htm The Tribune, Chandigarh, India - Main News&lt;!-- Bot generated title --&gt;]&lt;/ref&gt;
:തീവണ്ടി ഗോധ്ര സ്റ്റേഷനിൽ നിന്നും ഏതാണ്ട് ഒരു കിലോമീറ്റർ സഞ്ചരിച്ചു കഴിഞ്ഞപ്പോ‌‌ൾ ട്രെയിനിനുള്ളിൽ കയറിപ്പറ്റിയിരുന്ന അക്രമികളിലൊരുവൻ അപായച്ചങ്ങല വലിച്ച് ട്രെയിൻ നിർത്തിക്കുകയായിരുന്നു. അവിടെ വച്ചായിരുന്നു കല്ലേറ് നടത്തിയിരുന്ന അക്രമിക്കൂട്ടം തീവണ്ടിക്കോച്ചിനു പെട്രോ‌ൾ ബോംബുക‌ൾ ഉപയോഗിച്ചും മണ്ണെണ്ണയിലും പെട്രോളിലും കുളിപ്പിച്ചും തീ കൊളുത്തിയത്.

ഹിന്ദു റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തത് - &lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.hindu.com/2005/01/23/stories/2005012303901400.htm |title=The Hindu : Opinion / News Analysis : The truth about Godhra&lt;!-- Bot generated title --&gt; |access-date=2009-07-05 |archive-date=2012-11-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121126141635/http://www.hindu.com/2005/01/23/stories/2005012303901400.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
:യഥാർത്ഥത്തിൽ, ബാനർജിക്കമ്മിറ്റിക്കു കിട്ടിയ തീവണ്ടി സ്ഥിതിവിവരരേഖക‌‌ൾ പ്രകാരം അപായച്ചങ്ങല വലിച്ചത് നാലു കോച്ചുകളിൽ നിന്നായിരുന്നു (83101, 5343, 91238, 88238). ഇവയൊക്കെ പരിഹരിച്ചെങ്കിലും അഞ്ചാമതൊരു കോച്ചിൽ നിന്നും അപായച്ചങ്ങല വലിക്കുകയും അത് പരിഹരിക്കപ്പെടാതിരിക്കാനും സാധ്യതയുണ്ട്. അസ്സിസ്റ്റന്റ് സ്റ്റേഷൻ മാസ്റ്ററുടെ ചാർജ്ജ് ബുക്കിലും അഞ്ചാമതൊരു കോച്ചിൽ നിന്ന് അപായച്ചങ്ങല വലിച്ചതിനെക്കുറിച്ചും അത് പരിഹരിക്കപ്പെടാതിരുന്നതിനെക്കുറിച്ചും പറയുന്നുണ്ട്.

:എഞ്ചിൻ ഏതാണ്ട് ഒരു കിലോമീറ്റർ അകലെയുള്ള കാബിൻ 'എ' താണ്ടിക്കഴിഞ്ഞപ്പോ‌‌ൾ നിന്നു പോയിരുന്നു. അപായച്ചങ്ങല വലിച്ചതിനെക്കുറിച്ച് ലിഖിത രേഖക‌ൾ ഒന്നും ഇല്ലെങ്കിലും പോലീസ് ഭാഷ്യമനുസരിച്ച് ഒരു അൻവർ കലന്ധർ ചങ്ങലവലിച്ച് തീവണ്ടി നിർത്തിയിരുന്നു. ഗൂഢാലോചനക്കാർ, കർസേവകർ ഒരു മുസ്ലീം പെണ്കുട്ടിയെ തട്ടിക്കൊണ്ട് പോയെന്ന് അൻവർ കലന്ധറിനെ തെറ്റിദ്ധരിപ്പിച്ചതിനാലാണത്രേ അൻവർ ചങ്ങല വലിച്ചത്. അഞ്ചാമതൊരു കോച്ചിൽ നിന്നും ചങ്ങലവലിച്ച് ട്രെയിൻ നിർത്തിയിരിക്കാനാൺ സാധ്യത. &quot;

==കോച്ചുകളിലെ തീ==
ആക്രമണകാരികൾ പെട്രോൾ നിറച്ച കുപ്പികൾ എറിഞ്ഞ് എസ്.6 കോച്ച് തീ പിടിപ്പിച്ചതിന്റെ ഫലമായി 58 യാത്രക്കാർ കൊല്ലപ്പെട്ടതായി [[ടൈം]] റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു&lt;ref name=&quot;Time&quot;/&gt;. രക്ഷപ്പെടാൻ പുരുഷൻമാരേക്കാൾ കഴിവുകുറഞ്ഞ സ്ത്രീകളും കുട്ടികളുമായിരുന്നു കൊല്ലപ്പെട്ടവരിൽ ഭൂരിഭാഗവും. 

===ഗൂഢാലോചനയെ സംബന്ധിച്ച ആരോപണങ്ങൾ===
ഗോധ്രയിൽ, 2002 ഫെബ്രുവരി 27 നു നടന്ന സംഭവങ്ങ‌ൾ സാധാരണയായി റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടത്‌, ഒരു വലിയ മുസ്ളീം സംഘം, അയോദ്ധ്യയിൽ നിന്നും വരികയായിരുന്ന തീർത്ഥാടകരും സന്യാസിമാരും കർസേവകരും ആണു തീവണ്ടിയിൽ എന്നറിഞ്ഞു കൊണ്ട്, കർസേവകരും ആൾകൂട്ടവും തമ്മിലുണ്ടായ വാക്കേറ്റത്തിനൊടുവിൽ തീവണ്ടിക്ക് തീ വയ്ക്കുകയായിരുന്നു എന്നാണ്. അതേത്തുടർന്ന് 58 യാത്രക്കാർ, 15 സ്ത്രീകളും 20 കുട്ടികളും അടക്കം എസ്.6 കോച്ചിനോടൊപ്പം ചാരമാവുകയായിരുന്നു. 'തീവണ്ടി തീകൊളുത്തലിന്റെ' ഉത്തരവാദിത്തം മുസ്ളീമുകളുടെ മേൽ ആരോപിക്കപ്പെടുകയും 2002 ലെ ഗുജറാത്ത് കലാപങ്ങ‌ൾക്ക് കാരണമാവുകയും ചെയ്തു.

ആദ്യ അന്വേഷണങ്ങ‌‌ൾ തീവണ്ടിയിലെ തീപ്പിടുത്തം ഗൂഢാലോചനയുടെ അനന്തരഫലം ആണെന്നും ആകസ്മികമായി സംഭവിച്ച ഒന്നല്ലെന്നുമുള്ള നിഗമനത്തിൽ എത്തിച്ചേർന്നു. 2003ൽ ഗുജറാത്ത് പോലീസിന്റെ പ്രത്യേക അന്വേഷണ സംഘം(എസ്.ഐ.ടി) കേസിലെ 123 പ്രതികളുടെ മേലും, ജാമ്യം ലഭിച്ച 7 പ്രതികൾ ഉൾപ്പെടെ പോട്ട (POTA) നിയമം ചുമത്തണമെന്നു ഗോധ്ര സെഷൻ കോടതിയോട്‌ ആവശ്യപ്പെട്ടു. 2003 ഫെബ്രുവരി 6ഇൽ മൌലാന ഹുസൈൻ ഉമർജി എന്ന കടും യാഥാസ്ഥിക മുസ്ലീം നേതാവ് അറസ്റ്റിൽ ആയി.  യാഥാസ്ഥിക മുസ്ലീം വിഭാഗങ്ങളിലെ  ദിയോബന്തി എന്ന വിഭാഗത്തിന്റെ നേതാവായിരുന്നു മൗലാന ഹുസൈൻ ഉമർജി. പോലീസിന്റെ ഭാഷ്യത്തിൽ അയാളായിരുന്നു തീവണ്ടി തീവയ്ക്കൽ ഗൂഢാലോചനയിലെ മുഖ്യ കണ്ണി. അയാളുടെ കുറ്റസമ്മതമൊഴിയിലൂടെ ജാബിർ ബിന്യാമിൻ ബെഹെര എന്ന പ്രതി കൂടി ജനുവരി 22നു പിടിയിലായി. &lt;ref name=&quot;The Week&quot;&gt;[http://www.the-week.com/23mar09/events1.htm Godhra Case:Taking Fresh Guard],''The Week''&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Godhra-Conspiracy2&quot;&gt;[http://www.hinduonnet.com/2005/01/18/stories/2005011806401100.htm Godhra carnage a conspiracy: Gujarat police] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090227145928/http://www.hinduonnet.com/2005/01/18/stories/2005011806401100.htm |date=2009-02-27 }},''The Hindu''&lt;/ref&gt;.

ബെഹെരയുടെ കുറ്റസമ്മത മൊഴി പ്രകാരം, അയാ‌‌ൾ ആക്രമണത്തിനു തലേന്ന് രാത്രി ഏകദേശം 11.30നു ഗസ്റ്റ് ഹൌസിൽ എത്തിച്ചേർന്നിരുന്നു, മറ്റു പ്രതികൾ സ്കൂട്ടറിൽ എത്തുകയും ആദ്യ കൂടിക്കാഴ്ച നടക്കുകയും ചെയ്തു.

അയോധ്യയിൽ നിന്നും തിരിച്ചു വരുന്ന കർസേവകരെ പ്രകോപിപ്പിക്കുകയും അവരുടെ ആദ്യത്തെ ഏറ്റവും ചെറിയ പ്രതികരണത്തിൽത്തന്നെ ആക്രമിക്കുകയുമായിരുന്നു തന്ത്രം. അടുത്തുള്ള പെട്രോൾ പമ്പിൽ നിന്ന് ആ രാത്രി തന്നെ 140 ലിറ്റർ പെട്രോൾ വാങ്ങി ഗസ്റ്റ് ഹൌസിൽ സൂക്ഷിച്ചു. സബർമതി എക്സ്പ്രസ്സിന്റെ S6 കോച്ച് തന്നെ ആക്രമിക്കണമെന്ന് കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ ശേഖരിച്ചിരുന്ന ഉമർജി അവർക്ക് മുന്നറിയിപ്പ് കൊടുത്തിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;The Week&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Godhra-Conspiracy2&quot;/&gt;

അതേ രാത്രി തന്നെ രണ്ടാമതൊരു ഗൂഢാലോചന കൂടി നടത്തുകയുണ്ടായി. ഗൂഢാലോചനക്ക് തൊട്ടുമുമ്പായി മറ്റൊരു പ്രധാന പ്രതിയായ 'പാൻവാല' തീവണ്ടി വരുന്ന സമയം അറിഞ്ഞു വന്നിരുന്നു.  ട്രെയിൻ താമസിച്ചാണ് വരുന്നതെന്നറിഞ്ഞ അവർ ആദ്യം തയ്യാർ ചെയ്തിരുന്ന ആക്രമണം ഉപേക്ഷിച്ചു. ഒരിക്കലും പോലീസിൽ കീഴടങ്ങരുതെന്നു ഉമർജി ഉപദേശിച്ചിരുന്നതായി കുറ്റസമ്മതമൊഴിയിൽ ബെഹെര പറഞ്ഞിരുന്നു. അക്രമികളിൽ അധികവും ഗഞ്ചി എന്ന സമുദായത്തിൽ പെട്ടവരായിരുന്നു. അതിൽത്തന്നെ കൂടുതൽ പേരും [[ദിയോബന്തി]] വിഭാഗത്തിന്റെ അനുയായികളായിരുന്നു. വിദേശ മുസ്ലീം തീവ്രവാദിക‌‌ൾ ഇടപെട്ടിരിക്കാനുള്ള സാധ്യത ഉള്ളതിനാൽ 'ഭീകരത നിരോധന നിയമം' (POTA) ഉപയോഗിക്കണമെന്ന് നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ടു.&lt;ref name=&quot;The Week&quot;/&gt;.

സെപ്തംബറിൽ മുസ്ലീം ഭൂരിപക്ഷ സ്ഥലമായ ഫാദിയയിൽ (ഫാലിയ - തീവണ്ടി കത്തിക്കപ്പെട്ട സ്ഥലം) നിന്നും റസ്സാക്ക് കുർക്കുർ എന്ന ഭക്ഷണശാലാ മുതലാളി അറസ്റ്റിലായത് അന്വേഷണത്തിനെ മറ്റൊരു ദിശയിലേക്ക് തിരിച്ചു വിട്ടു. വൻ ജനക്കൂട്ടമാൺ ആക്രമണം അഴിച്ചു വിട്ടതെങ്കിലും യഥാർത്ഥ തീവണ്ടി കത്തിക്കൽ '20 പേരടങ്ങുന്ന പ്രത്യേകസംഘത്തിന്റെ' കൈക്രിയ ആയിരുന്നു എന്നായിരുന്നു റസ്സാക്ക് കുർക്കുറിന്റെ അറസ്റ്റിനു ശേഷമുണ്ടായ നിഗമനം.&lt;ref name=&quot;The Week&quot;/&gt;

കുറ്റാരോപിതരുടെ അഭിഭാഷകർ തങ്ങളുടെ പ്രതിക‌‌ൾ, തീവണ്ടി കത്തിച്ച 'ആ‌‌ൾക്കൂട്ടത്തിനുള്ളിലെ ഈ പ്രത്യേക സംഘത്തിൽ' ഉണ്ടായിരുന്നു എന്ന്  എസ്.ഐ.ടി യുടെ ചാർജ്ജ് ഷീറ്റ് പറയുന്നില്ല എന്നു വാദിച്ചു. മാത്രമല്ല കുറ്റസമ്മത മൊഴിക‌‌ൾക്ക്  തെളിവുകളുടെ പിന്തുണ ഇല്ലെന്നും വാദിച്ചു. എസ്.ഐ.ടി റിപ്പോർട്ടിലെ ചില കുറവുകളും - കത്തിക്കാനുപയോഗിച്ച പെട്രോ‌ൾ ആക്രമണസ്ഥലത്ത് എത്തിക്കാനെടുത്ത സമയം, ദൃക്സാക്ഷികളുടെ കുറവ് - ചോദ്യങ്ങ‌ൾക്ക് ഇട നല്കി. സംഭവത്തിൽ വിദേശ ഇടപെടൽ ഉണ്ടായിരുന്നു എന്ന എസ്.ഐ.ടിയുടെ മുന്നനുമാനവും തെളിവുകളൊന്നും ഇല്ലാതെയായിരുന്നു. ഇതെല്ലാം എസ്.ഐ.ടി യുടെ അന്വേഷണ റിപ്പോർട്ട് കൂടുതലും നിഗമനങ്ങളെയാൺ, തെളിവുകളെയല്ല ആധാരമാക്കിയതെന്ന് വിലയിരുത്തപ്പെടാൻ കാരണമായി.&lt;ref name=&quot;Frontline&quot;&gt;[http://www.hinduonnet.com/fline/fl2006/stories/20030328003203700.htm  The mystery of the Godhra fire] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090703171611/http://www.hinduonnet.com/fline/fl2006/stories/20030328003203700.htm |date=2009-07-03 }},''The Hindu''&lt;/ref&gt;

സെൻട്രൽ റിവ്യൂ കമ്മിറ്റി ഓൺ പോട്ട (പോട്ട എന്ന നിയമത്തിന്റെ ദുരുപയോഗങ്ങളെ തടയാനുണ്ടാക്കിയ കമ്മിറ്റി) എസ്.ഐ.ടി യുടെ കണ്ടെത്തലുകളോട് വിയോജിച്ചു. വേണ്ടത്ര തെളിവുകളുടെ അഭാവത്തെ അവരും ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.&lt;ref&gt;[http://www.hinduonnet.com/fline/fl2213/stories/20050701003303800.htm  Busting a conspiracy theory] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090227145933/http://www.hinduonnet.com/fline/fl2213/stories/20050701003303800.htm |date=2009-02-27 }},''The Hindu''&lt;/ref&gt;

എസ്.ഐ.ടിയുടെ കണ്ടെത്തലുകളെക്കുറിച്ച് ഫ്രണ്ട്‌ലൈൻ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തത് &lt;ref name=&quot;Frontline&quot;/&gt;-
:എസ്.ഐ.ടി ഒരു പത്രസമ്മേളനം വിളിച്ചു കൂട്ടി അവരുടെ 'ഗൂഢാലോചന വാദം' അവതരിപ്പിച്ചു .... രാകേഷ് അസ്താനയായിരുന്നു എസ്.ഐ.ടിയുടെ മേധാവി. തീവണ്ടി കത്തിക്കാനുള്ള ഗൂഢാലോചന നടത്തിയത് ട്രെയിൻ കുറ്റകൃത്യങ്ങ‌‌ൾ നടത്തിയിരുന്ന സംഘത്തിന്റെ നേതാവായിരുന്ന റസ്സാക് കുർക്കുറിന്റെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള അമാൻ ഗസ്റ്റ് ഹൗസിൽ വച്ചാണെന്ന വാദത്തിൽ അദ്ദേഹം ഉറച്ചു നിന്നു. ശരിക്കുള്ള പദ്ധതി നിറവേറ്റിയതു ആറു പേരായിരുന്നു. അവർ 'vestibule' തകർത്ത് അകത്ത് കയറുകയും കമ്പാർട്ട്മെന്റിന്റെ വാതിലുക‌‌ൾ തുറക്കുകയും ചെയ്തു. പുറത്തു ചാടുന്നതിനുമുമ്പ് അവർ 120 ലിറ്ററോളം പെട്രോ‌‌ൾ (ഓരോരുത്തരും 20 ലിറ്റർ അടങ്ങിയിരുന്ന കാൻ കരുതിയിരുന്നു.) കോച്ചിനുള്ളിൽ ഒഴിച്ചിരുന്നു. അതിനു ശേഷം കത്തുന്ന പദാർത്ഥങ്ങ‌‌ൾ ജനലിലൂടെ വലിച്ചെറിയുകയായിരുന്നു. എസ്.ഐ.ടി യുടെ പ്രധാന തെളിവ്, എസ്.6 കോച്ചിൽ കയറിയവരിൽ ഉ‌‌ൾപ്പെട്ടിരുന്നതായി ആരോപിക്കപ്പെട്ടിരുന്ന സാബിർ ബിൻ യാമീൻ ബെഹ്‌റ കോടതിയിൽ നല്കിയ കുറ്റസമ്മത മൊഴിയായിരുന്നു. ബെഹ്‌റ ആദ്യം ഗൂഢാലോചന എങ്ങനെയാൺ രൂപം കൊണ്ടത് എന്ന് വിശദീകരിച്ചെങ്കിലും പിന്നീട് പൊലീസിന്റെ സമ്മർദ്ധത്താലാൺ കോടതിയിൽ അങ്ങനെ മൊഴി നല്കിയതെന്ന് മൊഴി മാറ്റിപ്പറഞ്ഞു.

==അന്വേഷണങ്ങളും തർക്കങ്ങളും==
പ്രാഥമികാന്വേഷണത്തിനു നേതൃത്വം നല്കിയ ഗുജറാത്ത് പോലീസിന്റെ പ്രത്യേക അന്വേഷണ സംഘം ഗോധ്ര ആക്രമണം ആക്സ്മികമായി സംഭവിച്ച ഒന്നല്ലെന്നും മറിച്ച് ഗൂഢാലോചനയുടെ അനന്തരഫലം ആണെന്നുമുള്ള നിഗമനത്തിൽ എത്തിച്ചേർന്നു. എന്നാൽ അവരുടെ കണ്ടെത്തലുക‌‌ൾ പ്രതിഭാഗം അഭിഭാഷകരാലും &quot;സെൻട്രൽ റിവ്യൂ കമ്മിറ്റി ഓൺ ദ പ്രിവൻഷൻ ഓഫ് ടെററിസം ആക്ട്&quot; ഇനാലും ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെട്ടു. ജസ്ടിസ് [[യു സി ബാനെർജി]] നയിച്ച അന്വേഷണസമിതി തീ പിടിച്ചത് ആകസ്മികമായിട്ടാണെന്നും ആരും തീകൊളുത്തിയിട്ടല്ലെന്നും കണ്ടെത്തി&lt;ref name=&quot;മലയാളം&quot;&gt;{{cite news|title = നരേന്ദ്രമോഡിയുടെ മുഖം മിനുക്കുന്ന എസ്.എ.ടി|url = http://malayalamvaarika.com/2012/february/24/COLUMN4.pdf|publisher = [[മലയാളം വാരിക]]|date = 2012 ഫെബ്രുവരി 24|accessdate = 2013 ഫെബ്രുവരി 24|language = മലയാളം|archive-date = 2016-03-06|archive-url = https://web.archive.org/web/20160306114509/http://malayalamvaarika.com/2012/february/24/COLUMN4.pdf|url-status = dead}}&lt;/ref&gt;. എന്നാൽ നാനാവതി കമ്മീഷൻ കണ്ടെത്തിയത് സംഭവത്തിന് പിന്നിൽ ഗൂഢാലോചന ഉണ്ടെന്നായിരുന്നു&lt;ref name=&quot;മലയാളം&quot;/&gt;.
===നാനാവതി പാനൽ===
ഗുജറാത്ത്-കേന്ദ്ര സർക്കാരുകൾ യോജിച്ചു ജസ്റ്റിസ് നാനാവതി, ജസ്റ്റിസ് ഷാ എന്നിവരടങ്ങുന്ന പാനലിനെ ഗോധ്ര സംഭവവും അതിനു ശേഷമുള്ള സംഭവങ്ങളും അന്വേഷിക്കാൻ നിയമിച്ചു. നാനാവതി കമ്മീഷൻ വളരെ സമയം എടുത്തു ആയിരക്കണക്കിന് പേരെ - ദുരന്തത്തിനു ഇരയായവരെ, ദൃക്സാക്ഷികളെ അടക്കം - നേരിട്ട് കണ്ടു തെളിവെടുപ്പ് നടത്തി, ഗോധ്ര ദുരന്തം യാദൃച്ഛികം അല്ല, മുസ്ലിങ്ങൾ ആണെന്ന് ആരോപിക്കപ്പെടുന്ന ഒരു ജനക്കൂട്ടം ബോഗിക്ക് തീ  കൊളുത്തുകയായിരുന്നു എന്ന് കണ്ടെത്തി അന്വേഷണം പര്യവസാനിപ്പിച്ചു. നാനാവതി പാനൽ നരേന്ദ്രമോഡിയെ ആരോപണങ്ങളിൽ നിന്നും മുക്തനാക്കുകയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ സർക്കാർ ചെയ്ത ദുരന്തനിയന്ത്രണ നടപടികളെ പ്രകീർത്തിക്കുകയും ചെയ്തു.

ഗോധ്ര ട്രെയിൻ ദുരന്തവും അതിനെ തുടർന്നുള്ള കലാപവും അന്വേഷിക്കുന്ന നാനാവതി കമ്മീഷൻ അന്വേഷണറിപ്പോർട്ടിന്റെ ആദ്യഭാഗം 2008 സെപ്തംബർ 18ഇൽ മുഖ്യമന്ത്രിയായ നരേന്ദ്രമോഡിക്ക് സമർപ്പിച്ചു.

===ബാനർജി പാനൽ===
ഗോധ്ര ദുരന്തത്തിന് രണ്ടു വർഷങ്ങൾക്കു ശേഷം റെയിൽവേ മന്ത്രി ആയിരുന്ന ലാലു പ്രസാദ്‌ യാദവ് ജസ്റ്റിസ് യു സി ബാനെർജിയെ ഗോധ്ര ദുരന്തം അന്വേഷിക്കാൻ നിയമിച്ചു. റെയിൽവേ മന്ത്രിയുടെ സ്വന്തം സംസ്ഥാനമായ ബീഹാറിലെ ഇലക്ഷനോട് അടുപ്പിച്ച് ജസ്റീസ് യു സി ബാനർജി, ട്രയിനിലെ തീ പടർന്നത് ബോഗിയിലെ [http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/4180885.stm ''പാചക സാമഗ്രികളിൽ''] നിന്നാണെന്നു വിലയിരുത്തുന്ന തന്റെ അന്വേഷണ റിപ്പോർട്ട്‌ വെളിപ്പെടുത്തി. വെളിയിൽ നിന്നും അക്രമിക‌‌ൾ തീ പിടിപ്പിക്കാനുള്ള സാധ്യത തള്ളിക്കളയുകയും ചെയ്തു. ഈ കണ്ടെത്തലുകളെ [[സംഘപരിവാർ]] സംഘടനക‌‌ൾ, [[ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി]] തുടങ്ങിയ വലതുപക്ഷ സംഘടനക‌‌ൾ ചോദ്യം ചെയ്യുകയും ഇലക്ഷനു വേണ്ടി രാഷ്ട്രീയമായി ഉണ്ടാക്കിയതാണെന്ന് ആരോപിക്കുകയും ചെയ്തു. ഗുജറാത്ത് ഹൈക്കോടതി, ജസ്റ്റിസ് യു സി ബാനർജി കമ്മറ്റി &quot;ഭരണഘടനാ വിരുദ്ധവും, നിയമവിരുദ്ധവും, കാമ്പില്ലാത്തതും&quot; ആണെന്ന് റൂളിംഗ് നൽകി.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.dailypioneer.com/indexn12.asp?main_variable=EDITS&amp;file_name=edit12Etxt&amp;counter_img=1 |title=Daily Pioneer |access-date=2009-07-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190717183829/https://www.dailypioneer.com/indexn12.asp?main_variable=EDITS&amp;file_name=edit12Etxt&amp;counter_img=1 |archive-date=2019-07-17 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

ഇത് കൂടാതെ, തീവണ്ടിയിലെ തീയിൽ നിന്നും രക്ഷപ്പെട്ടവരും കൊല്ലപ്പെട്ടവരുടെ ബന്ധുക്കളും ബാനർജി പാനലിന്റെ നിഗമനങ്ങളോട് അങ്ങേയറ്റം ദേഷ്യത്തോടെ പ്രതികരിച്ചു. ട്രെയിൻ കത്തിക്കാനായി എറിഞ്ഞ, കത്തുന്ന പദാർത്ഥങ്ങ‌‌ൾ സംഭവസ്ഥലത്ത് നിന്ന് കണ്ടെടുത്തതിനെയും ജനക്കൂട്ടം യാത്രക്കാരെ തീവണ്ടിയിൽ നിന്നും രക്ഷപ്പെടാനാവാതെ തടഞ്ഞു വയ്ക്കാൻ ശ്രമിച്ചു എന്നതിനെയും പോലുള്ള തെളിവുകളെ നിരാകരിക്കുകയായിരുന്നു പാന‌‌‌‌ൽ ചെയ്തത് എന്നായിരുന്നു അവരുടെ വാദം. രക്ഷപ്പെട്ട ചിലർ, ആരും രക്ഷപെടില്ല എന്ന് ഉറപ്പു വരുത്താൻ അക്രമികൾ ബോഗികളുടെ വാതിലുകൾ അടക്കുക വരെ ചെയ്തു എന്ന് വെളിപ്പെടുത്തി. ബാനർജി കമ്മറ്റിക്കെതിരെ ദുരന്തത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെട്ടവർ കോടതിയിൽ കേസ് കൊടുത്തു.

ഫ്രണ്ട് ലൈൻ&lt;ref name=&quot;Frontline&quot;/&gt; ബാനർജി കമ്മീഷൻ റിപ്പോർട്ടിനെ റിപ്പോർട്ട്‌ ചെയ്തത് ഇപ്രകാരം
:ബാനർജി കമ്മറ്റി ... പെട്രോൾ പോലുള്ള തീ പിടിപ്പിക്കാനുള്ള ദ്രാവകങ്ങ‌‌ൾ ഉപയോഗിച്ചതാവാനുള്ള സാധ്യത, അവിടെ ആദ്യം കത്തിയ മണവും പിന്നീട് പുകയും നാളങ്ങളും വന്നു, പെട്രോൾ പോലുള്ളവ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നെങ്കിൽ അങ്ങനെ ആവില്ലായിരുന്നു എന്നതു കാരണം തള്ളിക്കളഞ്ഞു. &quot;രക്ഷപ്പെട്ട ചില യാത്രക്കാർക്ക് ശരീരത്തിന്റെ മുകൾ ഭാഗത്തിനാണ് പരിക്കുകൾ, കീഴ് ഭാഗത്തിനല്ല ; നിരങ്ങി വാതിലുകളിൽ എത്തി ചിലർക്ക് അധികം പരിക്കുകൾ കൂടാതെ രക്ഷപെടാൻ പറ്റി. ബാനർജി റിപ്പോർട്ട്‌ പറയുന്നു&quot; .... &quot; കമ്മറ്റി ഫോറൻസിക്‌ ലബോറട്ടറി പരീക്ഷണങ്ങൾ നിരീക്ഷിക്കുകയും, ട്രെയിൻ വെളിയിൽ നിന്നും തീ പിടിപ്പിക്കുക അസാധ്യമാണ് എന്ന് കണ്ടെത്തുകയും ചെയ്തു. &quot;പെട്രോൾ തിയറിയും&quot;, &quot;അക്രമിക‌‌ൾ തിയറിയും&quot;, ഇലെക്ട്രിക് തീ വരാനുള്ള സാധ്യതയും ബാനർജി കമ്മറ്റി തള്ളിക്കളയുകയും തീ പിടിച്ചത് 'യാദൃച്ഛികമായ&quot; ഒന്നാണെന്ന് പറയുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ ഈ 'യാദൃച്ഛികമായ&quot; തീ എങ്ങനെ വന്നു എന്നതിനെക്കുറിച്ച് കാരണങ്ങൾ ഒന്നും നൽകിയില്ല.&quot;

നാനാവതി കമ്മീഷൻ (2008 സെപ്ടംബർ 18) ഈ റിപ്പോർട്ട്‌ മുൻകൂട്ടി തയ്യാറാക്കിയ ഗൂഢാലോചന എന്ന് രേഖപ്പെടുത്തി.&lt;ref&gt;http://dharma1.blogspot.com/2008/09/godhra-incident-pre-meditated.html Godhra incident, pre-meditated conspiracy -- Nanavati Comission (Sept. 2008)http://www.scribd.com/doc/6245523/godharaincident {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090301013933/http://www.scribd.com/doc/6245523/godharaincident |date=2009-03-01 }} (See full text of the Nanavati Commission Report of 18 Sept. 2008 on Godhra incident of 27 Feb. 2002)&lt;/ref&gt;

2006 ഒക്ടോബർ 13നു ഗുജറാത്ത്‌ ഹൈക്കോടതി &quot;ഭരണഘടനാ വിരുദ്ധവും&quot;,&quot; നിയമപരം അല്ലാത്തതും&quot; എന്ന് യു സി ബാനർജി കമ്മറ്റിക്ക് റൂളിംഗ് നൽകി. ഇതുവരെ അതിന്റെ ഒരു വാദവും നിയമപരമല്ല. കേന്ദ്ര സർക്കാരിന് വേണമെങ്കിൽ ഹൈക്കോടതിക്കെതിരെ സുപ്രീം കോടതിയിൽ അപ്പീലിന് പോകാം.&lt;ref&gt;[http://www.expressindia.com/fullstory.php?newsid=75485 Banerjee panel illegal Gujarat HC] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070514205153/http://www.expressindia.com/fullstory.php?newsid=75485 |date=2007-05-14 }},The Indian Express&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.financialexpress.com/fe_full_story.php?content_id=143363 HC terms Sabarmati Express panel illegal],''The Financial Express''&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.hindustantimes.com/news/181_1819656,001301170000.htm Railway's Godhra panel illegal, says Gujarat High Court] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071213163127/http://www.hindustantimes.com/news/181_1819656,001301170000.htm |date=2007-12-13 }},''Hindustan Times''&lt;/ref&gt; ഭാരതത്തിലെ നീതിന്യായ വ്യവസ്ഥ സംസ്ഥാന-കേന്ദ്ര സർക്കാരിൽ നിന്നും വേറിട്ട്‌ നിൽക്കുന്നു. ആ ഓർഡർ നൽകിയിരിക്കുന്നത്, ദുരന്തത്തിൽ നിന്നും രക്ഷപ്പെട്ട നീല്കാന്ത്‌ ഭാട്ടിയ ബാനർജി കമ്മറ്റി രൂപവൽക്കരിച്ചതിനെതിരെ നൽകിയ കേസിൽ, ജസ്റ്റിസ് ബി എച് വഗേല ആണ്.

==കോടതി വിധി==
2011 മാർച്ച് 01 - ന് 11 പ്രതികൾക്കെതിരെ പ്രത്യേക കോടതി വധശിക്ഷ വിധിച്ചു&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=161986 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2011-03-01 |archive-date=2011-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110305163041/http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=161986 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;. പ്രത്യേക കോടതി ജഡ്ജി പി.ആർ. പട്ടേലാണ് ശിക്ഷ വിധിച്ചത്. ഒപ്പം ഇരുപത് പ്രതികൾക്ക് ജീവപര്യന്തം തടവിനും വിധിച്ചു. 2011 ഫെബ്രുവരി 22 - ന് കോടതി, പ്രതികളായ 31 പേർ കുറ്റക്കാരെന്ന നിഗമനത്തിലെത്തിയിരുന്നു. കുറ്റകരമായ ഗൂഢാലോചന, കൊലപാതകം തുടങ്ങിയ കുറ്റങ്ങൾ ചുമത്തിയാണ് പ്രതികളെ വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിച്ചത്. വധശിക്ഷ പിന്നീട് ഹൈക്കോടതി തടവുശിക്ഷയായി കുറച്ചു.
==അനുബന്ധ വിവരങ്ങൾ==
തീവണ്ടി കത്തിച്ചതിനെയും അതിനെത്തുടർന്നുണ്ടായ സംഭവങ്ങളെയും ആധാരമാക്കി മൂന്നു സിനിമകൾ എടുക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ഒന്ന് 'അവസാന വഴി' (Final Solution (Gujarat Riots)) എന്നു പേരായ ഒരു ഡോക്യുമെന്ററി ആയിരുന്നു. ഹിന്ദിയിൽ പുറത്തിറങ്ങിയ പർസാനിയ, ഫിറാക്ക് എന്നിവയാണ് മറ്റു രണ്ടു ചിത്രങ്ങൾ.

==അവലംബം==
{{reflist|2}}


[[Category:കലാപങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കൂട്ടക്കൊലകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:സംഭവങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:2002-ലെ ഗുജറാത്ത് കലാപം]]
[[വർഗ്ഗം:വർഗ്ഗീയ കലാപങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>99yjm2afy5z8mfubd32ou1qg7531t2b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കുട്ടിത്തേവാങ്ക്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>115987</id>
    <revision>
      <id>4681895</id>
      <parentid>2689599</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T12:59:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4681895</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5254" sha1="mto4sw63mnjxhbwuztmv0jzhhg10nev" xml:space="preserve">{{prettyurl|Slender loris}}
{{Taxobox 
| name = കുട്ടിത്തേവാങ്ക്&lt;ref name=msw3&gt;{{MSW3 Groves|pages=122}}&lt;/ref&gt;
| image = Loris_tardigradus.jpg
| image_caption = കുട്ടിത്തേവാങ്ക്
| regnum = [[Animal]]ia
| phylum = [[Chordate|കോർഡേറ്റ]]
| classis = [[സസ്തനി]]
| ordo = [[പ്രൈമേറ്റ്]]
| familia = [[Lorisidae]]
| genus = '''''Loris'''''
| species = '''''L lydekkerianus'''''
| binomial = ''Loris lydekkerianus''
| binomial_authority =[[Ángel Cabrera (naturalist)|Cabrera]], 1908
| synonyms = 
| range_map = Gray Slender Loris area.png
| range_map_caption = Gray slender loris range
| subdivision_ranks = [[Subspecies]]
| subdivision =''L. l. lydekkerianus'' &lt;small&gt;(Cabrera, 1908)&lt;/small&gt;&lt;br/&gt;
''L. l. malabaricus'' &lt;small&gt;(Wroughton, 1917)&lt;/small&gt;&lt;br/&gt;
''L. l. nordicus'' &lt;small&gt;([[William Charles Osman Hill|Osman Hill]], 1933)&lt;/small&gt;&lt;br/&gt;
''L. l. grandis'' &lt;small&gt;([[William Charles Osman Hill|Osman Hill]] and Phillips, 1932)&lt;/small&gt;&lt;br/&gt;
''L. l. nycticeboides'' &lt;small&gt;([[William Charles Osman Hill|Osman Hill]], 1942)&lt;/small&gt;
}}

വലിപ്പം കുറഞ്ഞ ഒരു വാനര ജീവിയാണ് '''കുട്ടിത്തേവാങ്ക്'''&lt;ref&gt;{{Cite journal|url=https://dx.doi.org/10.11609/JoTT.2000.7.13.7971-7982|title=A checklist of mammals of Kerala, India.|last=P. O.|first=Nameer|date=2015|journal=Journal of Threatened Taxa|volume=7(13)|pages=7971–7982|via=}}&lt;/ref&gt; (ഇംഗ്ലിഷ് നാമം: '''Slender Loris''', ശാസ്ത്രീയ നാമം: '''''Loris lyddekerianus'''''). രാത്രി കാലത്ത് മാത്രം ഇവ ആഹാരം തേടുന്നു. പകൽ ഇരുണ്ട പ്രദേശത്ത് ഒളിച്ച് കഴിയും. മിക്കവാറും മരത്തിൽ തന്നെയാവും കഴിയുന്നത്. ഉരുണ്ട വലിയ കണ്ണും മെലിഞ്ഞ കൈകാലുകളും കുട്ടിത്തേവാങ്കിന്റെ സവിശേഷതകളാണ്. രോമങ്ങൾ നിറഞ്ഞ ശരീരം പട്ടു പോലെയും ഏറെക്കുറേ ഇരുണ്ടതുമാണ്. മുന്നിലേക്ക് തുറിച്ചു നോക്കുന്ന ഉരുണ്ട മിഴികളും, വെളുത്ത മുഖവും, മുന്നോട്ട് നീണ്ട മൂക്കും കുട്ടിത്തേവാങ്കിനെ വാനരജീവികളിൽ വ്യത്യസ്തനാക്കുന്നു. കണ്ണിനു ചുറ്റുമായി തവിട്ട് നിറമുള്ള വലയമുണ്ട്. ഇവയ്ക്ക് വാലില്ല എന്നതും ഒരു പ്രത്യേകതയാണ്. ശരാശരി രണ്ടടി നീളവും നാലു കിലോഗ്രാം തൂക്കവുമുണ്ടാകും. ഒറ്റയ്ക്കോ ഇരട്ടയായോ ഇവ സഞ്ചരിക്കുന്നു. കുട്ടിത്തേവാങ്കുകൾ [[മിശ്രഭുക്കുകൾ|മിശ്രഭുക്കുകളാണ്]]. ഇലകളും പഴങ്ങളും [[ഷഡ്പദങ്ങൾ|ഷഡ്പദങ്ങളെയും]] ചില [[ഉരഗങ്ങൾ|ഉരഗങ്ങളേയും]] ഇവ ഭക്ഷിക്കും. ഇരയെ സാവധാനം സമീപിച്ച് രണ്ടു കൈകൾ കൊണ്ടും പൊടുന്നനെ പിടികൂടുന്നതാണ് ഇവയുടെ പതിവ്. മരത്തിലൂടെ യാത്ര ചെയ്യാനാണ് കുട്ടിത്തേവാങ്കിനു താത്പര്യം.

==പ്രജനനം==
ഒരു പ്രസവത്തിൽ ഇവയ്ക്ക് ഒരു കുട്ടിയാണ് ഉണ്ടാവുന്നത്.&lt;ref name=&quot;vns2&quot;&gt; പേജ് 297, ബാല കൈരളി വിജ്ഞാനകോശം, സംസ്ഥാന ബാല സാഹിത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്&lt;/ref&gt;

== ചിത്രശാല ==
&lt;gallery&gt;
File:Slender loris by N A Nazeer.jpg|കുട്ടിത്തേവാങ്ക്
File:Slender Loris by Maneesh Mani.jpg|കുട്ടിത്തേവാങ്ക് അട്ടപ്പാടിയിൽ നിന്നും പകർത്തിയത്
&lt;/gallery&gt;

==ഇതും കാണുക==
* [[തേവാങ്ക്]]
* [[കേരളത്തിലെ സസ്തനികൾ]]

==അവലംബം==
{{reflist}}

==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
{{commonscat|Loris lydekkerianus}}
{{wikispecies|Loris lydekkerianus}}
{{Taxonbar}}
{{Monkey-stub}}
[[Category:കുരങ്ങുകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സസ്തനികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ കുരങ്ങുകൾ]]</text>
      <sha1>mto4sw63mnjxhbwuztmv0jzhhg10nev</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Netha Hussain</title>
    <ns>3</ns>
    <id>122242</id>
    <revision>
      <id>4681980</id>
      <parentid>4672739</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T20:20:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kiran Gopi</username>
        <id>10521</id>
      </contributor>
      <comment>/* ബോട്ട് */ പുതിയ ഉപവിഭാഗം</comment>
      <origin>4681980</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="223772" sha1="qnb1yop9fijavdlfr25wrkbxi2othgx" xml:space="preserve">{| border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot; style=&quot;float: right; background-color:#f9f9f9;margin:1px;border: thin solid red; width: 160px; border-collapse: collapse; font-size: 95%;&quot;
|+ colspan=&quot;2&quot; style=&quot;margin-left: inherit; background:green; color:#ffffff;text-align:center;&quot;| പഴയ സംവാദങ്ങൾ
|-
!align=&quot;center&quot;|[[Image:Vista-file-manager.png|50px|സംവാദ നിലവറ]]&lt;br/&gt;
|-
|
[[User talk:Netha Hussain/archive1|സെപ്റ്റംബർ '12 വരെ]] &lt;/br&gt;
|}

{{tb|Razimantv}}

== സൂക്ഷ്മജീവിശാസ്ത്രം - അപൂർണ്ണലേഖനങ്ങൾ ==

അപൂർണ്ണലേഖനങ്ങൾ എന്ന വർഗ്ഗങ്ങൾക്കായി അതാതു സ്റ്റബ്ബുകൾ [http://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%AE%E0%B4%BE%E0%B4%A8%E0%B4%BF%E0%B4%B1%E0%B5%8D%E0%B4%B1%E0%B5%8B%E0%B5%BE-%E0%B4%89%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%AA%E0%B5%8D_%E0%B4%85%E0%B4%97%E0%B5%BC&amp;diff=1430717&amp;oldid=1430716 ഇതു പോലെ] ചേർത്താൽ മതി. സൂക്ഷ്മജീവിശാസ്ത്രം - അപൂർണ്ണലേഖനങ്ങൾ എന്ന വർഗ്ഗം താളിൽ തനിയെ ദൃശ്യമാകും.--[[ഉപയോക്താവ്:Rojypala|റോജി പാലാ]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Rojypala|സംവാദം]]) 15:23, 29 സെപ്റ്റംബർ 2012 (UTC)
:അതറിയാം, അങ്ങനെ തന്നെയാണ് ചെയ്യാറുണ്ടായിരുന്നത്. ഇത്തവണ മറന്ന് പിന്നെയും പഴയ പോലെ ചെയ്തുപോയതാണ്. [[User:Netha Hussain|&lt;font color=&quot;navy&quot;&gt;നത&lt;/font&gt;]] [[User talk:Netha Hussain|&lt;font color=&quot;purple&quot;&gt;(സംവാദം)&lt;/font&gt;]] 15:29, 29 സെപ്റ്റംബർ 2012 (UTC)
::{{പുഞ്ചിരി}} നന്ദി--[[ഉപയോക്താവ്:Rojypala|റോജി പാലാ]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Rojypala|സംവാദം]]) 14:00, 30 സെപ്റ്റംബർ 2012 (UTC)

== :) ==

താരകത്തിന് നന്ദി നത -- [[User:Razimantv|റസിമാൻ]] [[User talk:Razimantv|&lt;font color=green&gt;ടി വി&lt;/font&gt;]] 17:03, 16 ഒക്ടോബർ 2012 (UTC)

== പഗ് ==

നായക്കുട്ടിയെ നൽകിയതിനു നന്ദി.. നല്ലോണം നോക്കിക്കോളാം.. ;-) സ്നേഹപൂർവം--[[ഉപയോക്താവ്:Hirumon|ഹിരുമോൻ]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Hirumon|സംവാദം]]) 03:31, 17 ഒക്ടോബർ 2012 (UTC)
:{{കൊള്ളാം}}സ്നേഹം ഇരട്ടിയായാലും നോ പ്രോബ്ലം. രണ്ടിനേം സ്വീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. :D--[[ഉപയോക്താവ്:Hirumon|ഹിരുമോൻ]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Hirumon|സംവാദം]]) 05:55, 17 ഒക്ടോബർ 2012 (UTC)

==ലവ്‌ലേസ് അവാർഡ്==
നത, അവാർഡിനു നന്ദി. ഒന്നുരണ്ടു ശാസ്ത്രജ്ഞകളെക്കൂടി ചേർക്കാൻ കരുതിയതാണ്. തരപ്പെട്ടില്ല:‌) ആശംസകളോടെ.[[ഉപയോക്താവ്:Georgekutty|ജോർജുകുട്ടി]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Georgekutty|സംവാദം]]) 04:06, 28 ഒക്ടോബർ 2012 (UTC)
{{tb|സംവാദം:തളർവാതം}}
==ഒരു കൊച്ചു സമ്മാനം==
{{award2| border=green| color=white| image=Start hand.svg| size=100px| topic=Way to go| text= വിക്കിപീഡിയക്ക് അകത്തും പുറത്തും  നടത്തുന്ന നല്ല പ്രവൃത്തികൾക്ക് ഒരു കൈ. ഈ പ്രവർത്തനം തുടരട്ടെ!!. ഈ പച്ചക്കൊടി കാട്ടുന്നത്. ----[[ഉപയോക്താവ്:jigesh|jigesh]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:jigesh|സംവാദം]]) 20:11, 2 ജനുവരി 2013 (UTC))}}
==വനിതാദിന പുരസ്കാരത്തിന് നന്ദി==
നത തന്ന പുരക്സാരത്തിനു നന്ദി.[[ഉപയോക്താവ്:Georgekutty|ജോർജുകുട്ടി]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Georgekutty|സംവാദം]]) 00:41, 6 ഏപ്രിൽ 2013 (UTC)
:ഞാനും നന്ദ്രി രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. യജ്ഞം സമാപിച്ചതായി താളിൽ ചേർക്കാമല്ലോ... --[[ഉപയോക്താവ്:Adv.tksujith|Adv.tksujith]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adv.tksujith|സംവാദം]]) 02:41, 6 ഏപ്രിൽ 2013 (UTC)
::നന്ദി നത [[ഉപയോക്താവ്:Bipinkdas|ബിപിൻ]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Bipinkdas|സംവാദം]]) 03:36, 6 ഏപ്രിൽ 2013 (UTC)
::നന്ദി നത--[[ഉപയോക്താവ്:Fotokannan|Fotokannan]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Fotokannan|സംവാദം]]) 07:45, 6 ഏപ്രിൽ 2013 (UTC)

:നന്ദി, സന്തോഷം , പരിപാടിയുടെ സമഗ്ര റിപ്പോർട്ട്‌ ഉടൻ വരും എന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു :) &lt;font style=&quot;font-family: Zapfino, Segoe Script&quot;&gt;[[User:irvin_calicut|&lt;font color=&quot;blue&quot;&gt;- Irvin Calicut..&lt;/font&gt;]]&lt;/font&gt;&lt;font style=&quot;font-family: Papyrus&quot;&gt;[[User talk:irvin_calicut|&lt;font color=&quot;brown&quot;&gt;..ഇർവിനോട് പറയു&lt;/font&gt;]]&lt;/font&gt; 12:45, 6 ഏപ്രിൽ 2013 (UTC)
: എന്റെയും നന്ദി. --[[ഉപയോക്താവ്:Sidharthan|സിദ്ധാർത്ഥൻ]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Sidharthan|സംവാദം]]) 12:57, 6 ഏപ്രിൽ 2013 (UTC)
:നന്ദി നത--[[ഉപയോക്താവ്:ShajiA|ഷാജി]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:ShajiA|സംവാദം]]) 17:55, 6 ഏപ്രിൽ 2013 (UTC)

:{{tb|കവാടത്തിന്റെ സംവാദം:ജീവശാസ്ത്രം}}

== പിറന്നാളാശംസകൾ ==

{| style=&quot;background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align: middle; padding: 5px;&quot; | [[File:Award misc birthday cake.jpg|100px]]
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;&quot; | '''പിറന്നാൾ കേക്ക് '''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; padding: 3px;&quot; | പിറന്നാൾ ദിനത്തിൽ ആശംസകളോടെ..  [[ഉപയോക്താവ്:Hrishikesh.kb|Hrishi]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Hrishikesh.kb|സംവാദം]]) 19:10, 27 മേയ് 2013 (UTC)
{{കൈ}} എന്റേം വക ഹൃദയം നിറഞ്ഞ ആശംസകൾ..{{പുഞ്ചിരി}} --[[ഉപയോക്താവ്:Manojk|മനോജ്‌ .കെ]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Manojk|സംവാദം]]) 07:40, 28 മേയ് 2013 (UTC)
|}
: പിറന്നാൾ ആശംസകൾക്ക് രണ്ടുപേർക്കും നന്ദി. [[User:Netha Hussain|&lt;font color=&quot;navy&quot;&gt;നത&lt;/font&gt;]] [[User talk:Netha Hussain|&lt;font color=&quot;purple&quot;&gt;(സംവാദം)&lt;/font&gt;]] 13:47, 3 ജൂൺ 2013 (UTC)

== Happy birthday Netha! ==

{| style=&quot;background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align: middle; padding: 5px;&quot; | [[File:841 food.JPG|100px]]
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;&quot; | '''Happy birthday Netha!'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; padding: 3px;&quot; | Wish you a very happy birthday Netha, stay blessed to inspire others! Btw I have had my bite of your birthday cake :D [[ഉപയോക്താവ്:Psubhashish|Psubhashish]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Psubhashish|സംവാദം]]) 02:31, 28 മേയ് 2013 (UTC)
|}

== താങ്കൾക്ക് ഒരു താരകം! ==

{| style=&quot;background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align: middle; padding: 5px;&quot; | [[File:Original Barnstar Hires.png|100px]]
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;&quot; | '''യഥാർത്ഥ താരകം'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; padding: 3px;&quot; | സഹോദരി,
താങ്കളെ കുറിച്ച് ഏഷ്യാനെറ്റ്‌ ന്യൂസ്‌ ചാനലിൽ ഇപ്പോൾ കണ്ടു. അഭിനന്ദനങ്ങൾ.  ഒപ്പം പ്രവർത്തങ്ങൾക്ക് ആശംസകളും [[ഉപയോക്താവ്:AswiniKP|♥Aswini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:AswiniKP|സംവാദം]]) 14:19, 8 ജൂൺ 2013 (UTC)
|}

== സംഗമോത്സവം2013 (സ്വാഗതം) ==

സംഗമോത്സവത്തിനായി ഒരു സ്വാഗതഫലകം [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിസംഗമോത്സവം - 2013/സ്വാഗതം|ഇവിടെ]] തുടങ്ങിയിട്ടുണ്ട്. അതിന്റെ നിർമ്മാണം പൂർത്തിയായ ശേഷം ഇംഗ്ലീഷ് പരിഭാഷയും വേണം. --[[ഉപയോക്താവ്:Manojk|മനോജ്‌ .കെ]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Manojk|സംവാദം]]) 09:05, 4 നവംബർ 2013 (UTC)

==വിക്കിസംഗമോത്സവം - 2013 ലേക്ക് സ്വാഗതം == 
&lt;div style=&quot;background-color:#dfdfdf; color:#333; font-size:11px; text-align:right; line-height:14px; height:14px; padding:5px &quot;&gt;
If you are not able to read the below message, please click [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിസംഗമോത്സവം - 2013/സ്വാഗതം/en|here for the English version]]
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;padding:5px; background-color:#f1f1f1;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;padding:5px; background-color:#efefef;&quot;&gt;
  &lt;div style=&quot;border:none; -moz-box-shadow: 0 1px 3px rgba(0, 0, 0, 0.35); -webkit-box-shadow: 0 1px 3px rgba(0, 0, 0, 0.35); box-shadow: 0 1px 3px rgba(0, 0, 0, 0.35); background: #ddd; background: -moz-linear-gradient(top, #f4f4f4 0%, #f1f1f1 100%); background: -webkit-gradient(linear, left top, left bottom, color-stop(0%,#E7FFFF), color-stop(100%,#7db9e8)); background: -webkit-linear-gradient(top, #E7FFFF 0%,#7db9e8 100%); background: -o-linear-gradient(top, #E7FFFF 0%,#7db9e8 100%); background: -ms-linear-gradient(top, #E7FFFF 0%,#7db9e8 100%); background: linear-gradient(top, #E7FFFF 0%,#7db9e8 100%); -moz-border-radius: 7px; -webkit-border-radius: 7px; border-radius: 7px;&quot;&gt;
&lt;table width=&quot;100%&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; valign=&quot;top&quot; border=&quot;0&quot; style=&quot;background:transparent; &quot;&gt;
&lt;tr&gt;
{| style=&quot;border:1px #FFA500 solid; padding:1em; border-collapse:collapse; width:100%;&quot;
|-
[[File:Wikisangamolsavam-logo-2013.png|500px|center|link=വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിസംഗമോത്സവം_-_2013]]&lt;br/&gt;&lt;/div&gt;
|- 
! 
&lt;div  style=&quot;font-weight:400; color:#333; margin:15px; text-align:left&quot; &gt;
&lt;div style=&quot;padding:5px; background:#333; color:#fff; border-radius:5px;  font-size:16px&quot;&gt;നമസ്കാരം! {{BASEPAGENAME}}&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:5px;&quot;&gt;
മലയാളം വിക്കിമീഡിയ പദ്ധതികളിലെ ഉപയോക്താക്കളുടേയും വിക്കിപദ്ധതികളിൽ താല്പര്യമുള്ളവരുടേയും വാർഷിക ഒത്തുചേരലായ [[:വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിസംഗമോത്സവം - 2013|വിക്കിസംഗമോത്സവം 2013]], ഡിസംബർ 21, 22, 23 തീയ്യതികളിൽ   [[ആലപ്പുഴ|ആലപ്പുഴയിൽ]] വെച്ച് നടക്കുന്നു.&lt;br/&gt; കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്കായി വിക്കിസംഗമോത്സവത്തിന്റെ [http://ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിസംഗമോത്സവം_-_2013 ഔദ്യോഗിക താൾ] കാണുക. സാമൂഹ്യ മാദ്ധ്യമമായ ഫേസ്‌ബുക്കിലും [http://www.facebook.com/wikisangamolsavam  കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ] ലഭ്യമാണ്. സംഗമോത്സവത്തിൽ പങ്കെടുക്കുവാൻ താങ്കളുടെ പേര് [http://ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിസംഗമോത്സവം_-_2013/Registration ഇവിടെ] രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുക.

പതിനാലോളം ഇന്ത്യൻ ഭാഷാസമൂഹങ്ങളിൽ നിന്നുമുള്ള വിക്കിമീഡിയ പ്രതിനിധികളുടെ പങ്കാളിത്തം, വിക്കിപീഡിയ ലേഖനങ്ങൾ സമ്പുഷ്ടമാക്കുന്നതിനായുള്ള [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിസംഗമോത്സവം - 2013/തിരുത്തൽ യജ്ഞം|വിക്കിസംഗമോത്സവ തിരുത്തൽ യജ്ഞം]]  ''വിക്കിവിദ്യാർത്ഥിസംഗമം'', ''വിക്കിയുവസംഗമം'', ''ഭിന്നശേഷി ഉപയോക്താക്കൾക്കു വേണ്ടിയുള്ള കമ്പ്യൂട്ടർ പരിശീലനം'', ''തണ്ണീർത്തടങ്ങളുടെ വിവരശേഖരണവും ഡിജിറ്റൈസേഷനും'', ''[[WP:WS2013/WWE|വിക്കി ജലയാത്ര]]'' എന്നീ പരിപാടികളും സംഗമത്തിന്റെ ഭാഗമായി സംഘടിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്.

വിക്കിസംഗമോത്സവം - 2013 ന്റെ ഭാഗമാകുവാനും, താങ്കളുടെ അനുഭവങ്ങൾ പങ്കുവെക്കുവാനും മലയാളം വിക്കിസമൂഹത്തെ ശക്തിപ്പെടുത്തുവാനും വിക്കിസമൂഹത്തിന്റെ പേരിൽ ഹാർദ്ദമായി സ്വാഗതം ചെയ്യുന്നു. വിക്കിപീഡിയയിലെ താങ്കളുടെ [[Special:Contributions/Netha Hussain|സംഭാവനകൾക്ക് ]] നന്ദി പറഞ്ഞുകൊള്ളുന്നു.

2013 ഡിസംബർ 21 മുതൽ 23 വരെ ആലപ്പുഴയിൽ കാണാമെന്ന പ്രതീക്ഷയോടെ...&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;

|}&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
--'''[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിസംഗമോത്സവം - 2013/സമിതികൾ#സംഘാടക സമിതി|വിക്കിസംഗമോത്സവം സംഘാടകസമിതിക്കുവേണ്ടി]] [[ഉപയോക്താവ്:MkBot|MkBot]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MkBot|സംവാദം]]) 16:39, 16 നവംബർ 2013 (UTC)

==അരീക്കോട്==

അരീക്കോട് എന്ന പേരിൽ മറ്റൊരു താൾ ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കീപീഡിയയിൽ നിലവിലുണ്ട്.Arecode എന്ന് സെർച്ചൂ...
[[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/117.211.59.174|117.211.59.174]] 10:52, 16 ഡിസംബർ 2013 (UTC)

== Medical Translation Newsletter Aug./Sept. 2014 ==

[[File:Medical translation.svg|80px|left|link=:w:en:Wikipedia:WikiProject Medicine/Translation Task Force]] 
[[File:Stetho book.jpg|right|250px]]
&lt;div style = &quot;line-height: 1.2&quot;&gt;
&lt;span style=&quot;font-size: 2em; font-family: Copperplate, 'Copperplate Gothic Light', serif&quot;&gt;'''''Medical Translation Newsletter'''''&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;
Issue 2, Aug./Sept. 2014&lt;br/&gt;
by [[:w:en:User:CFCF|CFCF]]
&lt;br/&gt;&lt;br/&gt;
&lt;/div&gt;
''[[:w:en:Wikipedia:WikiProject_Medicine/Translation_task_force/Newsletter/Recipients|sign up for monthly delivery]]''&lt;/div&gt;&lt;br/&gt;
&lt;div style = &quot;margin-top: 1.5em; border: 3px solid #0000FF; border-radius: .5em; padding: 1em 1.5em; font-size: .9em&quot;&gt;
[[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|right|70px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Project_Med]][[File:TWB.svg|right|120px|link=http://translatorswithoutborders.org/]]
===&lt;big&gt;Feature – [[:w:en:Ebola virus disease|Ebola]] articles&lt;/big&gt;===
[[File:Ebola virus virion.jpg|200px|thumb|right|link=:w:en:WP:RTTS|Electron micrograph of an Ebola virus virion]]
During August we have translated [[:w:en:Ebola virus disease|Disease]] and it is now live in more than 60 different languages! To help us focus on African languages [https://rubric.com/ Rubric] has donated a large number of articles in languages we haven't previously reached–so a shout out them, and [[:w:en:User:Ian Henderson|Ian Henderson]] from Rubric who's joined us here at Wikipedia. We're very happy for our continued collaboration with both Rubric and Translators without Borders!
:Just some of our over 60 translations:
*[[:xh:Isifo sentsholongwane i-Ebola|Xhosa]]
*[[:nso:Bolwetši bja baerase ya Ebola|Northern Sotho]]
*[[:zu:Isifo segciwane le-Ebola|Zulu]]
*[[:ts:Xitsongwatsongwana xa vuvabyi bya Ebola|Tsonga]]
*[[:ve:Vhulwadze ha Vairasi ya Ebola|Venda]]
*[[:ha:Ƙwayoyin cuta na Ebola|Hausa]]
*[[:ig:Ọrịa ihi ụra nke ukwuu|Igbo]]
*[[:yo:Àrùn oorun àsùnjù|Yoruba]]
*[[:rw:Indwara y’umusinziro nyafurika|Kinyarwanda]]
*[[:sw:Ugonjwa wa malale|Swahili]]
*[[:ti:ኣፍሪካን ትራይፓኖሶሚያሲስ|Tigrinya]]

;&lt;big&gt;New roles and guides!&lt;/big&gt;
At Wikimania there were so many enthusiastic people jumping at the chance to help out the Medical Translation Project, but unfortunately not all of them knew how to get started. That is why we've been spending considerable time writing and improving guides! They are finally live, and you can find them at our [[:w:en:WP:TTF|home-page]]!
;&lt;big&gt;New sign up page!&lt;/big&gt;
We're proud to announce a new sign up page at [[:w:en:WP:MTSIGNUP|WP:MTSIGNUP]]! The old page was getting cluttered and didn't allow you to speficy a role. The new page should be easier to sign up to, and easier to navigate so that we can reach you when you're needed!
;Style guides for translations
Translations are of both full articles and shorter articles continues. The process where short articles are chosen for translation hasn't been fully transparent. In the coming months we hope to have a first guide, so that anyone who writes medical or health articles knows how to get their articles to a standard where they can be translated! That's why we're currently working on medical '''good lede''' criteria! The idea is to have a similar peer review process to [[:w:en:WP:GAN|good article nominations]], but only for ledes.
;Some more stats
*In July, 18 full article translations went live (&lt;small&gt;[[:w:en:WP:RTT|WP:RTT]]&lt;/small&gt;), and an additional 6 simplified versions went live (&lt;small&gt;[[:w:en:WP:RTTS|WP:RTTS]]&lt;/small&gt;)!
*We have a number of new lead integrators into Dutch, Polish, Arabic and Bulgarian, with more to come in smaller languages! ''(&lt;small&gt;Find them here [[:w:en:Wikipedia:WikiProject Medicine/Translation task force/People|old sign up page]]&lt;/small&gt;)''
*We were mentioned in a Global Voices Online report by Subhashish Panigrahi at [http://globalvoicesonline.org/2014/07/27/doctors-and-translators-are-working-together-to-bridge-wikipedias-medical-language-gap/# Doctors and translators are working together to bridge Wikipedia's medical language gap]
*New medical professionals have started, dedicated to working in '''[[:w:en:Odiya language|Odiya]]''' and '''[[:w:en:Kinyarwanda|Kinyarwanda]]'''!
;Further reading
*[http://translatorswithoutborders.org/ Translators Without Borders]
*[http://www.hifa2015.org/ Healthcare information for all by 2015], ''a global campaign''
&lt;br/&gt;
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
-- [[:w:en:User:CFCF|&lt;span style=&quot;background:#014225;color:#FFFDD0;padding:0 4px;font-family: Copperplate Gothic Bold&quot;&gt;CFCF&lt;/span&gt;]] [[:w:en:User talk:CFCF|🍌]] ([[Special:EmailUser/CFCF|email]]) 13:09, 24 September 2014 (UTC)
&lt;!-- http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:CFCF/Mass_message/Translation_newsletter&amp;oldid=9988851 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:CFCF@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== New sign-up page for the Medical Translation Project ==

Hey!

This is a friendly reminder that the '''[[:w:en:Wikipedia:WikiProject_Medicine/Translation_task_force/Sign_up|sign-up page]]''' at the [[:w:en:WP:TTF|Medical Translation Project]] (previously Translation Task force) has been updated. This means everyone has to sign up again. Using the new page it will be easier for us to get into contact with you when there is work available. Please check out our [[:w:en:WP:TTFPROGRESS|progress pages]] now! There might be work there already for you. 

We are also very proud to introduce new roles and guides which allows people to help who don't have medical knowledge too!
;'''Here are ways you can help!'''
;[[:w:en:Wikipedia:WikiProject Medicine/Translation Task Force/Community organizing|Community organization]]
:We need involved Wikipedians to engage the community on the different Wikipedias, and to '''spread the word'''!
;[[:w:en:Wikipedia:WikiProject Medicine/Translation task force/Integration guides/Pre translation|Assessing content]]
:We need language knowledgeable Wikipedians (or not yet Wikipedians) who indicate on our progress tables '''which articles should and should not be translated'''!
;[[:w:en:Wikipedia:WikiProject Medicine/Translation task force/Integration guides/Translating|Translating]]
:We are always on the look-out for dedicated '''translators''' to work with our content, especially in smaller languages!
;[[:w:en:Wikipedia:WikiProject Medicine/Translation task force/Integration guides/Post translation|Integration]]
:Translated articles need to be '''integrated into local Wikipedias'''. This process is done manually, and needs to take merge or replace older articles.
;[[:w:en:Wikipedia:WikiProject Medicine/Translation task force/Integration guides/Localization|Template installation]]
:For translations to be more useful templates and modules should be installed. We need people with the technical know-how who can help out!
;[[:w:en:Wikipedia:WikiProject Medicine/Translation task force/Integration guides/Programming|Programming]]
:Several of our processes are in need of simplification and many could occur automatically with bots.

Please use the '''[[:w:en:Wikipedia:WikiProject_Medicine/Translation_task_force/Sign_up|sign up page]]''', and thank you guys for all the work you've been doing. The translation project wouldn't be possible without you!


-- [[:w:en:User:CFCF|&lt;span style=&quot;background:#014225;color:#FFFDD0;padding:0 4px;font-family: Copperplate Gothic Bold&quot;&gt;CFCF&lt;/span&gt;]] [[:w:en:User talk:CFCF|🍌]] ([[Special:EmailUser/CFCF|email]]) 13:09, 24 September 2014 (UTC)
&lt;!-- http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:CFCF/Mass_message/Sign_up_message&amp;oldid=9989702 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:CFCF@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

==ഹലോ [[user:Netha Hussain | നതാ ]]! ==
ഞാൻ ഒരു പുതിയ അംഗമാണു്. സ്തീപക്ഷ എഴൂത്തിൽ താല്പര്യമുണ്ട്. 
[[user:viswaprabha|വിശ്വപ്രഭ]]യാണു് താങ്കളെ എനിക്കു പരിചയപ്പെടുത്തിയതു്. [[ഉപയോക്താവ്:Jothi Narayanan|Jothi Narayanan]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Jothi Narayanan|സംവാദം]]) 11:02, 26 സെപ്റ്റംബർ 2014 (UTC)

== Doctor Ji ==

Hey,&lt;br/&gt;
Doctor Ji, :)&lt;br/&gt;
You may remember me from En WP. I was just making minor fixes at [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിസംഗമോത്സവം - 2013/റിപ്പോർട്ട്/en]] and found it is your article. How are you doing these days? And how was your Europe trip?  --[[User:Titodutta|Tito Dutta]] ([[User_talk:Titodutta|Talk]]) 14:21, 18 ഒക്ടോബർ 2014 (UTC)
::Dear Tito ji,&lt;br /&gt;
The report requires major fixes! I have just copied an entire article which was probably the notes written by someone from the press. I am in the process of cleaning up and translating the rest of the report. I will have to correct the typos and fix grammatical errors after I have done the translation. Thank you for joining me on Malayalam Wikipedia, you are a superstar! The Europe trip was good, but I missed the community consultation and hence could not meet you. Meet you sometime later soon! Thanks again for your hard work in fixing the report! --[[User:Netha Hussain|&lt;font color=&quot;navy&quot;&gt;നത&lt;/font&gt;]] [[User talk:Netha Hussain|&lt;font color=&quot;purple&quot;&gt;(സംവാദം)&lt;/font&gt;]] 16:29, 18 ഒക്ടോബർ 2014 (UTC)

== വിക്കിപീഡിയ-എൽ.ജി.ബി.ടി പഠനശിബിരം ==

വിക്കിപീഡിയ - എൽ.ജി.ബി.ടി പഠനശിബിരത്തിൽ പങ്കെടുക്കാൻ താൽപര്യപ്പെടുന്നു.
--[[ഉപയോക്താവ്:Erfanebrahimsait|&lt;font color=&quot;blue&quot;&gt;'''ഇർഫാൻ ഇബ്രാഹിം സേട്ട്'''&lt;/font&gt;]] 14:24, 26 നവംബർ 2014 (UTC)

== ആയിരമാകാൻ ഒന്ന്  ==

Gastroenteritis Viral എന്ന ഒറ്റ ലേഖനം മാത്രമാണ്‌ 1000 പ്രധാന ലേഖനങ്ങളിൽ ഇല്ലാത്തത്.ഡോക്റ്റർ ഇതിന്റെ മലയാളത്തിലുള്ള ലേഖനം ഒന്ന് തുടങ്ങാമൊ?.Dr ajay സാറിനോടും ഇത്തരത്തിൽ ഒരു സന്ദേശം ഇട്ടിട്ടുണ്ട് പക്ഷേ അദ്ദേഹം അവധിയിലാണ്‌.--[[ഉപയോക്താവ്:AJITH MS|അജിത്ത്.എം.എസ്]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:AJITH MS|സംവാദം]]) 20:55, 19 ഓഗസ്റ്റ് 2015 (UTC)
::[https://en.wikipedia.org/wiki/Viral_gastroenteritis ഇതാണോ] താങ്കൾ ഉദ്ദേശിച്ച ലേഖനം? വളരെ ചെറിയ ലേഖനമാണല്ലോ, 1000-ത്തിൽ പെടുമെന്ന് തോന്നുന്നില്ല. മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ 1000 പ്രധാനലേഖനങ്ങൾക്ക് വേണ്ടിയുള്ള ആസൂത്രണ പേജ് ഉണ്ടോ? നന്ദി, [[ഉപയോക്താവ്:AJITH MS|അജിത്ത്.എം.എസ്]]. --[[User:Netha Hussain|&lt;font color=&quot;navy&quot;&gt;നത&lt;/font&gt;]] [[User talk:Netha Hussain|&lt;font color=&quot;purple&quot;&gt;(സംവാദം)&lt;/font&gt;]] 16:59, 23 ഓഗസ്റ്റ് 2015 (UTC)
ഡോക്റ്റർ,Gastroenteritis Viral എന്നാണ്‌ അവർ 1000 പ്രധാന ലേഖനങ്ങളിൽ ആവശ്യപ്പെട്ടിരുന്ന്തെങ്കിലും [https://en.wikipedia.org/wiki/Gastroenteritis Gastroenteritis] എന്ന ലേഖനത്തിലേക്കാണ്‌ ലിങ്ക് കൊടുത്തിരിക്കുന്നത്.ബുദ്ധിമുട്ടാകില്ലങ്കിൽ Gastroenteritis ഇതിന്റെ മലയാളം എഴുതാമൊ? ---[[ഉപയോക്താവ്:AJITH MS|അജിത്ത്.എം.എസ്]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:AJITH MS|സംവാദം]]) 17:08, 23 ഓഗസ്റ്റ് 2015 (UTC)&lt;br /&gt;
Gastroenteritis ലേഖനം തുടങ്ങിയിട്ടുണ്ട്.1000 [https://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF:%E0%B4%8E%E0%B4%B2%E0%B5%8D%E0%B4%B2%E0%B4%BE_%E0%B4%AD%E0%B4%BE%E0%B4%B7%E0%B4%95%E0%B4%B3%E0%B4%BF%E0%B4%B2%E0%B5%81%E0%B4%82_%E0%B4%B5%E0%B5%87%E0%B4%A3%E0%B5%8D%E0%B4%9F%E0%B5%81%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%A8_%E0%B4%B2%E0%B5%87%E0%B4%96%E0%B4%A8%E0%B4%99%E0%B5%8D%E0%B4%99%E0%B4%B3%E0%B5%81%E0%B4%9F%E0%B5%86_%E0%B4%AA%E0%B4%9F%E0%B5%8D%E0%B4%9F%E0%B4%BF%E0%B4%95 പ്രധാനലേഖനങ്ങൾ] --[[ഉപയോക്താവ്:AJITH MS|അജിത്ത്.എം.എസ്]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:AJITH MS|സംവാദം]]) 12:09, 26 ഓഗസ്റ്റ് 2015 (UTC)-

== വിക്കിപീഡിയ:ഏഷ്യൻ_മാസം ==

[[വിക്കിപീഡിയ:ഏഷ്യൻ_മാസം]] തുടങ്ങി. നോക്കുമോ  മറ്റുള്ളവരേം ചേർക്കുമോ. ഫേസ്ബുക്കില് പ്രമോട്ട് ചെയ്യുമോ. ചില ലേഖനങ്ങൾ എഴുതുമോ ----[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;രൺജിത്ത് സിജി &lt;/span&gt;{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:20px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]] 06:27, 3 നവംബർ 2015 (UTC)

==വിക്കിസംഗമോത്സവം 2015==

പ്രിയ സുഹൃത്തേ,

[[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കി]] സമൂഹത്തിന്റെ വാർഷിക സംഗമം, [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിസംഗമോത്സവം - 2015|വിക്കിസംഗമോത്സവം 2015]], ഡിസംബർ മാസത്തിൽ കോഴിക്കോട് വെച്ച് ചേരാനുദ്ദേശിക്കുന്നു. [[കോഴിക്കോട്]] നിന്നുള്ള വിക്കി ഉപയോക്താവെന്ന നിലയിൽ താങ്കളുടെ ആത്മാർത്ഥമായ സഹകരണം പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. ഒപ്പം സംഗമോത്സവ വിജയത്തിനായി താങ്കൾക്ക് എങ്ങനെ ഇതിന്റെ സംഘാടകരുമായി / സംഘാടക സമിതിയുമായി ചേർന്ന് പ്രവർത്തിക്കാൻ സാധിക്കുമെന്ന് അറിയുവാനും താൽപര്യപ്പെടുന്നു. താങ്കളുടെ വിലയേറിയ അഭിപ്രായങ്ങളും നിർദ്ദേശങ്ങളും അറിയിക്കുക. താങ്കളുടെ സജീവ പങ്കാളിത്തം പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു.

സംഘാടനത്തിന് മുന്നിട്ടിറങ്ങാൻ തയ്യാറുള്ളവർ ഇവരാണ്. താങ്കൾ ഇവരുമായി ബന്ധപ്പെടുമല്ലോ.?
*വി.കെ ആദർശ് (മൊബൈൽ : 9387907485)
*[[ഉപയോക്താവ്:Lalsinbox|ലാലു മേലേടത്ത്]] (മൊബൈൽ : 9562818718)
*[[ഉപയോക്താവ്:sreejithkoiloth|ശ്രീജിത്ത്  കൊയിലോത്ത്]] (മൊബൈൽ : 9745002412)

കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്ക് എന്നെയും വിളിക്കാവുന്നതാണ്. (എല്ലാർക്കും അയക്കുന്ന കൂട്ടത്തിൽ അയച്ചതാണേ. _/\_)

എന്ന്,
[[ഉപയോക്താവ്:Erfanebrahimsait|&lt;font color=&quot;blue&quot;&gt;'''ഇർഫാൻ ഇബ്രാഹിം സേട്ട്'''&lt;/font&gt;]] - (മൊബൈൽ : 7403377786)

== താങ്കൾക്കിതാ ഒരു പുച്ചക്കുട്ടി! ==

[[പ്രമാണം:Cute grey kitten.jpg|left|150px]]
മലയാള വിക്കിയിൽ നടത്തുന്ന പമ്മി പമ്മിയുള്ള തിരുത്തലുകൾക്ക് സമർപ്പിക്കുന്നു


[[ഉപയോക്താവ്:Sidheeq|സിദ്ധീഖ് &amp;#124; सिधीक&amp;#124;Sidheeq&amp;#124; صدّيق]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Sidheeq|സംവാദം]]) 15:31, 2 ഡിസംബർ 2015 (UTC)
&lt;br style=&quot;clear: both;&quot;/&gt;
::പൂച്ചക്കുട്ടിക്ക് വളരെയധികം നന്ദി, [[ഉപയോക്താവ്:Sidheeq|സിദ്ധീഖ് &amp;#124; सिधीक&amp;#124;Sidheeq&amp;#124; صدّيق]]. --[[User:Netha Hussain|&lt;font color=&quot;navy&quot;&gt;നത&lt;/font&gt;]] [[User talk:Netha Hussain|&lt;font color=&quot;purple&quot;&gt;(സംവാദം)&lt;/font&gt;]] 18:16, 8 ഡിസംബർ 2015 (UTC)

== വിക്കിസംഗമോത്സവം - 2015 ലേക്ക് സ്വാഗതം ==

&lt;div style=&quot;background-color:#dfdfdf; color:#333; font-size:11px; text-align:right; line-height:12px; height:15px; padding:2px;border-radius:5px; &quot;&gt;
If you are not able to read the below message, please click [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിസംഗമോത്സവം - 2015/സ്വാഗതം/en|here for the English version]]
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;padding:5px; background-color:#f9f9f9;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;padding:5px; background-color:#f9f9f9;&quot;&gt;
  &lt;div style=&quot;border:none; -moz-box-shadow: 0 1px 3px rgba(0, 0, 0, 0.35); -webkit-box-shadow: 0 1px 3px rgba(0, 0, 0, 0.35); box-shadow: 0 1px 3px rgba(0, 0, 0, 0.35); background: #ddd; background: -moz-linear-gradient(top, #f4f4f4 0%, #f1f1f1 100%); background: -webkit-gradient(linear, left top, left bottom, color-stop(0%,#E7FFFF), color-stop(100%,#7db9e8)); background: -webkit-linear-gradient(top, #E7FFFF 0%,#7db9e8 100%); background: -o-linear-gradient(top, #E7FFFF 0%,#7db9e8 100%); background: -ms-linear-gradient(top, #E7FFFF 0%,#7db9e8 100%); background: linear-gradient(top, #E7FFFF 0%,#7db9e8 100%); -moz-border-radius: 7px; -webkit-border-radius: 7px; border-radius: 7px;&quot;&gt;
&lt;table width=&quot;100%&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; valign=&quot;top&quot; border=&quot;0&quot; style=&quot;background:transparent; &quot;&gt;
&lt;tr&gt;
{| style=&quot;border:1px #FFA500 solid; padding:1em; border-collapse:collapse; width:100%;&quot;
|-
[[File:WikiSangamothsavam-2015-logo.png|500px|center|link=വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിസംഗമോത്സവം_-_2015]]&lt;br/&gt;&lt;/div&gt;
|- 
! 
&lt;div  style=&quot;font-weight:400; color:#333; margin:15px; text-align:left&quot; &gt;
&lt;div style=&quot;padding:5px; background:#333; color:#fff; border-radius:5px;  font-size:16px&quot;&gt;നമസ്കാരം! {{BASEPAGENAME}}&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:5px;&quot;&gt;
മലയാളം വിക്കിമീഡിയ പദ്ധതികളിലെ ഉപയോക്താക്കളുടേയും വിക്കിപദ്ധതികളിൽ താല്പര്യമുള്ളവരുടേയും വാർഷിക ഒത്തുചേരലായ '''[[:വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിസംഗമോത്സവം - 2015|വിക്കിസംഗമോത്സവം 2015]], ഡിസംബർ 19, 20 തീയ്യതികളിൽ   [[കോഴിക്കോട്]] വെച്ച് നടക്കുന്നു'''.&lt;br/&gt; കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്കായി വിക്കിസംഗമോത്സവത്തിന്റെ [http://ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിസംഗമോത്സവം_-_2015 ഔദ്യോഗിക താൾ] കാണുക. സാമൂഹ്യ മാദ്ധ്യമമായ ഫേസ്‌ബുക്കിലും [https://www.facebook.com/MalayalamWikipedia/  കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ] ലഭ്യമാണ്. സംഗമോത്സവത്തിൽ പങ്കെടുക്കുവാൻ താങ്കളുടെ പേര് [https://docs.google.com/forms/d/1n8X_pfFDfu_CcEnAhsrjfSUYEfM5eT3oEW-U1c6maXU/ ഗൂഗിൾ ഫോമിൽ] രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുക.

വിക്കിപീഡിയ ലേഖനങ്ങൾ സമ്പുഷ്ടമാക്കുന്നതിനായുള്ള [[വിക്കിപീഡിയ:MALABAR2015|മലബാർ തിരുത്തൽ യജ്ഞം]]  ''വിക്കിവിദ്യാർത്ഥിസംഗമം'', ''കോഴിക്കോട് ഫോട്ടോവാക്ക്'', ''മലയാളം വിക്കി ഭാവി പരിപാടികൾ'', ''പഴയ പുസ്തകങ്ങളുടെ ഡിജിറ്റൈസേഷനും'' എന്നീ പരിപാടികളും സംഗമത്തിന്റെ ഭാഗമായി സംഘടിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്.

വിക്കിസംഗമോത്സവം - 2015 ന്റെ ഭാഗമാകുവാനും, താങ്കളുടെ അനുഭവങ്ങൾ പങ്കുവെക്കുവാനും മലയാളം വിക്കിസമൂഹത്തെ ശക്തിപ്പെടുത്തുവാനും വിക്കിസമൂഹത്തിന്റെ പേരിൽ ഹാർദ്ദമായി സ്വാഗതം ചെയ്യുന്നു. വിക്കിസംഗമോത്സവത്തിൽ മുഴുവൻ സമയ പങ്കാളിത്തം ഉറപ്പാക്കി ഈ വാർഷിക സമ്മേളനം അവിസ്മരണീയമാക്കുമല്ലോ. വിക്കിപീഡിയയിലെ താങ്കളുടെ [[Special:Contributions/Ranjithsiji|സംഭാവനകൾക്ക് ]] നന്ദി പറഞ്ഞുകൊള്ളുന്നു.

2015 ഡിസംബർ 19,20 തീയ്യതികളിൽ കോഴിക്കോട്ട് കാണാമെന്ന പ്രതീക്ഷയോടെ...&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;

|}&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
----'''[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിസംഗമോത്സവം - 2015#.E0.B4.B8.E0.B4.82.E0.B4.98.E0.B4.BE.E0.B4.9F.E0.B4.95.E0.B5.BC|വിക്കിസംഗമോത്സവം സംഘാടകസമിതിക്കുവേണ്ടി]] [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;രൺജിത്ത് സിജി &lt;/span&gt;{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:20px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]] 08:42, 9 ഡിസംബർ 2015 (UTC)

== വിവാഹ നക്ഷത്രം ==

{| style=&quot;background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align: middle; padding: 5px;&quot; | [[File:Bride_and_groom.jpg|100px]]
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;&quot; | '''വിവാഹമംഗളാശംസകൾ'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; padding: 3px;&quot; | 2016 [[ജനുവരി 9]] ന് വിവാഹിതയായ നതയ്കും കൂട്ടുകാരനും സ്നേഹം നിറഞ്ഞ ആശംകൾ ! [[ഉപയോക്താവ്:Adv.tksujith|Adv.tksujith]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adv.tksujith|സംവാദം]]) 00:55, 11 ജനുവരി 2016 (UTC)
|}

ഞാനും നേരുന്നു...മംഗല്യ മംഗളം... വൈകിയതിൽ ക്ഷമ ചോദിക്കുന്നു.... [[ഉപയോക്താവ്:Sidheeq|സിദ്ധീഖ് &amp;#124; सिधीक&amp;#124;Sidheeq&amp;#124; صدّيق]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Sidheeq|സംവാദം]]) 06:41, 24 ജനുവരി 2016 (UTC)

== Request ==

Greetings.

Could you create the article [[en:Azerbaijani rug]] in Malayalam?

Thank you.

== വിക്കപീഡിയ ഏഷ്യൻ മാസം 2016 ==

&lt;div style=&quot;width: 99%; color: #111; {{box-shadow|0|0|6px|rgba(0, 0, 0, 0.55)}} {{border-radius|2px}}&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;overflow:hidden; height:auto; background: #fff; width: 100%; padding-bottom:18px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 32px; margin-top: 24px;margin-left: 16px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height: 1.2em;&quot;&gt;[[Wikipedia:WAM2016|വിക്കിപീഡിയ ഏഷ്യൻ മാസം]]&lt;div style=&quot;margin-right:1em; float:right;&quot;&gt;[[File:WAM_2016_Banner.png|450px|center|link=]]&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 18px; padding-top: 0px; margin-left: 16px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height:1.2em; color: #333; &quot;&gt;
പ്രിയ സുഹൃത്തേ, താങ്കളെ തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിൽ '''[[Wikipedia:WAM2016|വിക്കിപീഡിയ ഏഷ്യൻ മാസം 2016]]''' പങ്കെടുക്കാനായി ക്ഷണിക്കുന്നു

ഏഷ്യൻ‍ വിക്കിസമൂഹങ്ങളുടെ പരസ്പര സഹകരണം വർദ്ധിപ്പിക്കാനായി സംഘടിപ്പിക്കുന്ന ഒരു മാസം നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന തിരുത്തൽയജ്ഞമാണ് വിക്കിപീഡിയ എഷ്യൻ മാസം. നവംബർ 2016 ലാണ് ഈ പരിപാടി നടത്തപ്പെടുന്നത്. മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ ഏഷ്യൻ രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ലേഖനങ്ങളുടെ എണ്ണവും ആധികാരികതയും വർദ്ധിപ്പിക്കുക എന്നതും ഈ പദ്ധതിയുടെ ഉദ്ദേശമാണ്. 2015 ൽ 7000 ലേഖനങ്ങൾ 43 വിവിധ ഭാഷകളിലായി വിവിധ വിക്കിപീഡിയയിൽ ചേർക്കാൻ ഈ പദ്ധതി മൂലം കഴിഞ്ഞു.

പരസ്പര സൗഹൃദത്തിന്റെ ഓർമ്മക്കായി ഏഷ്യൻ സമൂഹങ്ങൾ ഓരോ എഡിറ്റർക്കും ഒരു പ്രത്യേകം തയ്യാറാക്കിയ പോസ്റ്റ്കാർഡ് അയക്കുന്നതാണ്. 4 ലേഖനങ്ങൾ ഈ പദ്ധതിയിൽ ചേർന്ന് എഴുതണമെന്ന നിബന്ധനമാത്രമേയുള്ളൂ.

ഓരോ വിക്കിപീഡിയയിലും ഏറ്റവും കൂടുതൽ ലേഖനങ്ങൾ ചേർക്കുന്ന വരെ വിക്കിപീഡിയ ഏഷ്യ അംബാസിഡർമാരായി ആദരിക്കും.

കൂടുതൽ വിവരങ്ങളും നിയമാവലിയും അറിയാനായി [[Wikipedia:WAM2016|ഏഷ്യൻമാസം 2016]] താൾ സന്ദർശിക്കുക. താങ്കളുടെ സഹകരണം പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. നമുക്ക് ഈ പരിപാടി ഒരു വിജയമാക്കിതീർക്കാമെന് പ്രതീക്ഷയോടെ
&lt;div style=&quot;text-align:center;&quot;&gt;
&lt;!-- Please edit the &quot;URL&quot; accordingly, especially the &quot;section&quot; number; thanks --&gt;
{{Clickable button 2|പങ്കെടുക്കുക|url=https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF:%E0%B4%8F%E0%B4%B7%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B5%BB_%E0%B4%AE%E0%B4%BE%E0%B4%B8%E0%B4%82_2016&amp;action=edit&amp;section=4 |class=mw-ui-progressive}}
&lt;/div&gt;
&lt;/noinclude&gt;[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;രൺജിത്ത് സിജി &lt;/span&gt;{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:20px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]] 05:25, 31 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

== തെരഞ്ഞെടുപ്പിലേക്കു സ്വാഗതം ==

[[വിക്കിപീഡിയ:കാര്യനിർവാഹകരുടെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്]] പോലുള്ള നിർണ്ണായക തെരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ സ്ത്രീ പങ്കാളിത്തം ഉറപ്പുവരുത്തണമെന്ന് ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ചില നിബന്ധനകൾ പാലിച്ചുകൊണ്ട് ഏതൊരു ഉപയോക്താവിനും തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ വോട്ടുചെയ്യാം. കാര്യനിർവാഹക സ്ഥാനത്തേക്കു വനിതാ സ്ഥാനാർത്ഥികളെ താങ്കൾക്കു നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യുകയും ചെയ്യാം.--[[ഉപയോക്താവ്:Arunsunilkollam|അരുൺ സുനിൽ കൊല്ലം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Arunsunilkollam|സംവാദം]]) 12:45, 1 ഫെബ്രുവരി 2018 (UTC)
::[[ഉപയോക്താവ്:Arunsunilkollam|അരുൺ സുനിൽ കൊല്ലം]] : സന്ദേശത്തിനു നന്ദി. ഞാൻ വിക്കിമീഡിയ സംരംഭങ്ങളിൽ സജീവമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും, അടുത്തകാലത്തായി മലയാളത്തിൽ വളരെക്കുറച്ച് തിരുത്തലുകളേ നടത്താറുള്ളൂ. ചില ആഗോള പ്രൊജക്റ്റുകളീൽ പങ്കെടുക്കുന്നതുകൊണ്ട് മലയാളത്തിൽ ലേഖനമെഴുതാൻ അധികം സമയം കിട്ടാറില്ല. തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ഞാൻ വോട്ട് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. വനിത സ്ഥാനാർഥികളെ കാര്യനിർവാഹക/ബ്യൂറോക്രാറ്റ് സ്ഥാനത്തേക്ക് നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യുന്നതിനോട് യോജിക്കുന്നു. എന്റെ പരിചയത്തിൽ അനുഭവസമ്പന്നരായ സജീവ വനിതാ വിക്കിമീഡിയർ ഇല്ലാത്തതുകൊണ്ട് തൽക്കാലം നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യുന്നതിൽ നിന്നും വിട്ടു നിൽക്കുന്നു. --[[User:Netha Hussain|&lt;font color=&quot;navy&quot;&gt;നത&lt;/font&gt;]] [[User talk:Netha Hussain|&lt;font color=&quot;purple&quot;&gt;(സംവാദം)&lt;/font&gt;]] 13:15, 1 ഫെബ്രുവരി 2018 (UTC)
അഭിപ്രായം അറിയിച്ചതിനും വോട്ടുചെയ്തതിനും {{നന്ദി}}--[[ഉപയോക്താവ്:Arunsunilkollam|അരുൺ സുനിൽ കൊല്ലം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Arunsunilkollam|സംവാദം]]) 13:57, 1 ഫെബ്രുവരി 2018 (UTC)

== 27 Communities have joined WAM 2018, we're waiting for you! ==

[[File:Wikipedia Asian Month Logo.svg|right|200px]]

Dear WAM organizers!

Wikipedia Asian Month 2018 is now 26 days away! It is time to sign up for 
'''[[:m:Wikipedia_Asian_Month_2018#Communities_and_Organizers|WAM 2018]]''', 

Following are the updates on the upcoming WAM 2018:

* Follow the [[:m:Wikipedia Asian Month 2018/Organiser Guidelines|organizer guidelines]] to host the WAM successfully.
* We want to host many onsite Edit-a-thons all over the world this year. If you would like to host one in your city, please [[:m:Wikipedia Asian Month 2018/Onsite edit-a-thon|take a look and '''sign up''' at this page]]. 
* If you or your affiliate wants to organize an event partnering with WAM 2018, Please [[:m:Wikipedia Asian Month 2018/Event Partner|'''Take a look''' at here]].
* Please encourage other organizers and participants to sign-up in [[:m:Global message delivery/Targets/Wikipedia Asian Month Organisers|this page]] to receive updates and news on Wikipedia Asian Month.


If you no longer want to receive the WAM organizer message, you can remove your username at [[:m:Global message delivery/Targets/Wikipedia Asian Month Organisers|this page]].

Reach out the WAM team here at the [[:m:Talk:Wikipedia Asian Month 2018|meta talk page]] if you have any questions.

Best Wishes,&lt;br /&gt;
[[:m:User:Wikilover90|Wikilover90]] using ~~&lt;includeonly&gt;~&lt;/includeonly&gt;~~
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Organisers&amp;oldid=18448358 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Saileshpat@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== WAM Organizers Update ==

Hi WAM Organizer! Hopefully, everything works just fine so far! '''[[:m:Talk:Wikipedia Asian Month 2018|Need Help Button''', post in any language is fine]]
* Here are some recent updates and clarification of rules for you, and as always, let me know if you have any idea, thought or question.
** Additional souvenirs (e.g. postcard) will be sent to Ambassadors and active organizers.
** A participant's article count is combined on all language Wikipedias they have contributed to
** Only Wikipedia Asian Month on Wikipedia or Wikivoyage projects count (no WikiQuote, etc.)
** The global top 3 article count will only be eligible on Wikipedias where the WAM article requirement is at least 3,000 bytes and 300 words.
** If your community accepts an extension for articles, you should set up a page and allow participants to submit their contributions there.
** In case of redirection not allowed submitting in Fountain tool, a workaround is to delete it, copy and submit again. Or a submission page can be used too.
** Please make sure enforce the rules, such as proper references, notability, and length.
** International organizers will double check the top 3 users' accepted articles, so if your articles are not fulfilling the rules, they might be disqualified. We don't want it happened so please don't let us make such a decision.

Please feel free to contact me and WAM team on [[m:Talk:Wikipedia Asian Month 2018|meta talk page]], send me an email by Email this User or chat with me on facebook. For some languages, the activity for WAM is very less, If you need any help please reach out to us, still, 12 more days left for WAM, Please encourage your community members to take part in it.

If you no longer want to receive the WAM organizer message, you can remove your username at [[:m:Global message delivery/Targets/Wikipedia Asian Month Organisers|this page]].

Best Wishes,&lt;br /&gt;
Sailesh Patnaik&lt;br /&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Organisers&amp;oldid=18557757 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Saileshpat@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== What's Next (WAM)! ==

Congratulations! The Wikipedia Asian Month has ended successfully and you've done amazing work of organizing. What we've got and what's next?
; Tool problem
: If you faced problem submitting articles via judging tool, use [[:m:Wikipedia Asian Month 2018/late submit|this meta page]] to do so. Please spread this message with local participants.
; Here are what will come after the end of WAM
* Make sure you judge all articles before December 7th, and participants who can improve their contribution (not submit) before December 10th. 
* Participates still can submit their contribution of November before December 5th at [[:m:Wikipedia Asian Month 2018/late submit|'''this page''']]. Please let your local wiki participates know. Once you finish the judging, please update [[:m:Wikipedia Asian Month 2018/Status|'''this page''']] after December 7th
* There will be three round of address collection scheduled: December 15th, December 20th, and December 25th. 
*  Please report the local Wikipedia Asian Ambassador (who has most accepted articles) [[:m:Wikipedia Asian Month 2018/Ambassadors|'''on this page''']], if the 2nd participants have more than 30 accepted articles, you will have two ambassadors.
* There will be a progress page for the postcards.

; Some Questions
* In case you wondering how can you use the WAM tool (Fountain) in your own contest, contact the developer [[:m:User:Ле Лой|Le Loi]] for more information.

Thanks again, Regards &lt;br/&gt;
[[User:Saileshpat|Sailesh Patnaik]] using [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 04:59, 3 ഡിസംബർ 2018 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Organisers&amp;oldid=18652404 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Saileshpat@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== WAM Postcard collection ==

Dear organiser,

Thanks for your patience, I apologise for the delay in sending the Google form for address collection. Please share [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScoZU2jEj-ndH3fLwhwG0YBc99fPiWZIfBB1UlvqTawqTEsMA/viewform this form] and the message with the participants who created 4 or more than 4 articles during WAM. We will send the reminders directly to the participants from next time, but please ask the participants to fill the form before January 10th 2019. 

Things to do:
#If you're the only organiser in your language edition, Please accept your article, keeping the WAM guidelines in mind.
#Please report the local Wikipedia Asian Ambassador (who has most accepted articles) [[:m:Wikipedia Asian Month 2018/Ambassadors|'''on this page''']], if the 2nd participants have more than 30 accepted articles, you will have two ambassadors.
#Please update the status of your language edition in [[:m:Wikipedia Asian Month 2018/Status|'''this page''']].


Note: This form is only accessed by WAM international team. All personal data will be destroyed immediately after postcards are sent. If you have problems accessing the google form, you can use [[:m:Special:EmailUser/Saileshpat|Email This User]] to send your address to my Email. Thanks :) --[[:m:User:Saileshpat|Saileshpat]] using [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 21:15, 19 ഡിസംബർ 2018 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Organisers&amp;oldid=18711123 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Saileshpat@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Invitation to Organize Wiki Loves Love 2019 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;

[[File:WLL Subtitled Logo subtitled b (transparent).svg|frameless|right]]

[[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Love 2019|Wiki Loves Love]] (WLL) is an International photography competition of Wikimedia Commons to subject love testimonials happening in the month of February 2019.

The primary goal of the competition is to document love testimonials through human cultural diversity such as monuments, ceremonies, snapshot of tender gesture, and miscellaneous objects used as symbol of love; to illustrate articles in the worldwide free encyclopedia Wikipedia, and other Wikimedia Foundation (WMF) projects. February is around the corner and Wiki Loves Love team invites you to organize and promote WLL19 in your country and join hands with us to celebrate love and document it on Wikimedia Commons. The theme of 2019 is '''Festivals, ceremonies and celebrations of love'''.

To organize Wiki Loves Love in your region, sign up at WLL [[:c:Commons:Wiki Loves Love 2019/Organise|Organizers]] page. You can also simply support and spread love by helping us [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Love 2019|translate]] the commons page in your local language which is open for translation.

The contest starts runs from 1-28 February 2019. Independent from if there is a local contest organised in your country, you can help by making the photo contest Wiki Loves Love more accessible and available to more people in the world by translating the upload wizard, templates and pages to your local language. See for an overview
of templates/pages to be translated at our [[:c:Commons:Wiki Loves Love 2019/Translations|Translations page]].

Imagine...The sum of all love!

[[:c:Commons:Wiki Loves Love 2019/International Team|Wiki Loves Love team]]

--[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 12:33, 6 ജനുവരി 2019 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wiki_Loves_Love&amp;oldid=18760999 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Tiven2240@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;
==വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2019==
&lt;div style=&quot;width: 99%; color: #111; {{box-shadow|0|0|6px|rgba(0, 0, 0, 0.55)}} {{border-radius|2px}}&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;overflow:hidden; height:auto; background: #fde7ff; width: 100%; padding-bottom:18px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 35px; margin-top: 24px;margin-left: 16px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height: 2em;&quot;&gt;[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2019|വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2019]][[File:Women in Red logo.svg|100px]]
&lt;div style=&quot;margin-right:1em; float:right;&quot;&gt;[[പ്രമാണം:Wikipedia Community cartoon - for International Women's Day.svg|300px|center|link=]]&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 20px; padding-top: 10px; margin-left: 16px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height:2em; color: #333; &quot;&gt;

പ്രിയ സുഹൃത്തേ,&lt;br/&gt; 
അന്താരാഷ്ട്ര വനിതാദിനം, വിക്കിലൗസ് ലൗ പദ്ധതി എന്നിവയോട് അനുബന്ധിച്ച് 10 ഫെബ്രുവരി 2019 - 31 മാർച്ച് 2019 വരെ സംഘടിപ്പിക്കുന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2019|വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2019]]''' തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിൽ പങ്കെടുക്കാനായി താങ്കളെ ക്ഷണിക്കുന്നു.

വിക്കിമീഡിയ പദ്ധതികളിലെ ലിംഗഅസമത്വം കുറയ്ക്കാനും സ്ത്രീകളെ സംബന്ധിക്കുന്ന ലേഖനങ്ങൾ എഴുതുവാനും ഉദ്ദേശിച്ചുള്ള പദ്ധതിയാണിത്. സ്ത്രീകളുടെ ജീവചരിത്രത്തെക്കുറിച്ചും ലിംഗസമത്വത്തെക്കുറിച്ചും തുല്യതയ്ക്കായുള്ള പോരാട്ടങ്ങളെപ്പറ്റിയും ഒക്കെ പുതിയ ലേഖനങ്ങൾ ആരംഭിക്കാം. കുറഞ്ഞത് 5 ലേഖനങ്ങളെങ്കിലും എഴുതുന്ന ലേഖകർക്ക് സമ്മാനമായി പോസ്റ്റ്കാർഡുകൾ ലഭിക്കുന്നതാണ്.  
&lt;div style=&quot;text-align:center;&quot;&gt;
&lt;!-- Please edit the &quot;URL&quot; accordingly, especially the &quot;section&quot; number; thanks --&gt;
{{Clickable button 2|ഇവിടെ പേരു ചേർക്കാം|url=https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF:%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF_%E0%B4%B2%E0%B5%97%E0%B4%B8%E0%B5%8D_%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%AE%E0%B5%86%E0%B5%BB_2019&amp;action=edit&amp;section=5 |class=mw-ui-progressive}}
&lt;/div&gt;
കൂടുതൽ വിവരങ്ങളും നിയമാവലിയും അറിയാനായി [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2019|വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2019]] താൾ സന്ദർശിക്കുക. ഈ പദ്ധതി വിജയകരമാക്കിതീർക്കാൻ താങ്കളുടെ സഹകരണം പ്രതീക്ഷിച്ചുകൊണ്ട്, സ്നേഹമോടെ--[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 11:33, 7 ഫെബ്രുവരി 2019 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

== Invitation from WAM 2019 ==

[[File:WAM logo without text.svg|right|200px]]
Hi WAM organizers!

Hope you are all doing well! Now it's a great time to '''[[:m:Wikipedia Asian Month 2019#Communities_and_Organizers|sign up for the 2019 Wikipedia Asian Month]]''', which will take place in November this year (29 days left!). Here are some updates and improvements we will make for upcoming WAM. If you have any suggestions or thoughts, feel free to discuss on [[:m:Talk:Wikipedia Asian Month 2019|the meta talk page]].

#Please add your language project by 24th October 2019. Please indicate if you need multiple organisers by 29th October.
#Please update your community members about you being the organiser of the WAM.
#We want to host many onsite Edit-a-thons all over the world this year. If you would like to host one in your city, please [[:m:Wikipedia Asian Month 2019/Onsite edit-a-thon|take a look and sign up at this page]]. 
#Please encourage other organizers and participants to sign-up [[:m:Global message delivery/Targets/Wikipedia Asian Month Organisers|in this page]] to receive updates and news on Wikipedia Asian Month.
#If you no longer want to receive the WAM organizer message, you can remove your username at [[:m:Global message delivery/Targets/Wikipedia Asian Month Organisers|this page]].

Reach out the WAM team here at the [[:m:Talk:Wikipedia Asian Month 2019|meta talk page]] if you have any questions.

Best Wishes,&lt;br /&gt;
[[User:Saileshpat|Sailesh Patnaik]] using [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 17:03, 2 ഒക്ടോബർ 2019 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Organisers&amp;oldid=19195667 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Saileshpat@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;
==വിക്കിപീഡിയ:ഏഷ്യൻ മാസം 2019==
&lt;div style=&quot;width: 99%; color: #111; {{box-shadow|0|0|6px|rgba(0, 0, 0, 0.55)}} {{border-radius|2px}}&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;overflow:hidden; height:auto; background: #e2e0ee; width: 100%; padding-bottom:18px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 35px; margin-top: 24px;margin-left: 16px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height: 2em;&quot;&gt;[[വിക്കിപീഡിയ:ഏഷ്യൻ മാസം 2019|ഏഷ്യൻ മാസം 2019]]
&lt;div style=&quot;margin-right:1em; float:right;&quot;&gt;[[File:Wikipedia Asian Month Logo.svg|250px|center|link=]]&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 20px; padding-top: 10px; margin-left: 16px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height:2em; color: #333; &quot;&gt;

പ്രിയ സുഹൃത്തേ,&lt;br/&gt;
ഏഷ്യൻ‍ വിക്കിസമൂഹങ്ങളുടെ പരസ്പര സഹകരണം വർദ്ധിപ്പിക്കാനായി 1 നവംബർ 2019 - 30 നവംബർ 2019 വരെ സംഘടിപ്പിക്കുന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:ഏഷ്യൻ മാസം 2019|ഏഷ്യൻ മാസം 2019]]''' തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിൽ പങ്കെടുക്കാനായി താങ്കളെ ക്ഷണിക്കുന്നു.

ഏഷ്യൻരാജ്യങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിഷയങ്ങളിലെ ലേഖനങ്ങൾ എഴുതുവാനും വികസിപ്പിക്കുവാനും ഉദ്ദേശിച്ചുള്ള പദ്ധതിയാണിത്. ഓരോ വിക്കിപീഡിയയിലും ഏറ്റവും കൂടുതൽ ലേഖനങ്ങൾ ചേർക്കുന്ന വരെ വിക്കിപീഡിയ ഏഷ്യ അംബാസിഡർമാരായി ആദരിക്കുന്നതാണ്.  
&lt;div style=&quot;text-align:center;&quot;&gt;
&lt;!-- Please edit the &quot;URL&quot; accordingly, especially the &quot;section&quot; number; thanks --&gt;
{{Clickable button 2|ഇവിടെ പേരു ചേർക്കാം|url=https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF:%E0%B4%8F%E0%B4%B7%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B5%BB_%E0%B4%AE%E0%B4%BE%E0%B4%B8%E0%B4%82_2019/%E0%B4%AA%E0%B4%99%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B5%86%E0%B4%9F%E0%B5%81%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B5%81%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%A8%E0%B4%B5%E0%B5%BC&amp;action=edit&amp;section=1 |class=mw-ui-progressive}}
&lt;/div&gt;
കൂടുതൽ വിവരങ്ങളും നിയമാവലിയും അറിയാനായി [[വിക്കിപീഡിയ:ഏഷ്യൻ മാസം 2019|ഏഷ്യൻ മാസം 2019]] താൾ സന്ദർശിക്കുക. ഈ പദ്ധതി വിജയകരമാക്കിതീർക്കാൻ താങ്കളുടെ സഹകരണം പ്രതീക്ഷിച്ചുകൊണ്ട്, സ്നേഹമോടെ--[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 09:57, 27 ഒക്ടോബർ 2019 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

== അഭിനന്ദനങ്ങൾ ==

റെഡ് ഹാറ്റിന്റെ ഓപ്പൺ സോഴ്സ് അക്കാദമിക് പുരസ്കാരം ലഭിച്ചതിന് അഭിനന്ദനങ്ങൾ. [[ഉപയോക്താവ്:Adithyak1997|Adithyak1997]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adithyak1997|സംവാദം]]) 05:53, 3 മേയ് 2020 (UTC)
:: അഭിനന്ദനങ്ങൾക്ക് നന്ദി, [[ഉപയോക്താവ്:Adithyak1997|Adithyak1997]]. {{unsigned|Netha Hussain}}

== Wikipedia Asian Month 2020 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;[[File:Wikipedia_Asian_Month_Logo.svg|link=m:Wikipedia_Asian_Month_2020|right|217x217px|Wikipedia Asian Month 2020]]

Hi WAM organizers and participants!

Hope you are all doing well! Now is the time to sign up for [[:m:Wikipedia Asian Month 2020|Wikipedia Asian Month 2020]], which will take place in this November.

'''For organizers:'''

Here are the [[:m:Wikipedia Asian Month 2020/Organiser Guidelines|basic guidance and regulations]] for organizers. Please remember to:

# use '''[https://fountain.toolforge.org/editathons/ Fountain tool]''' (you can find the [[:m:Fountain tool|usage guidance]] easily on meta page), or else you and your participants’ will not be able to receive the prize from WAM team.
# Add your language projects and organizer list to the [[:m:Wikipedia Asian Month 2020#Communities and Organizers|meta page]] before '''October 29th, 2020'''.
# Inform your community members WAM 2020 is coming soon!!!
# If you want WAM team to share your event information on [https://www.facebook.com/wikiasianmonth/ Facebook] / [https://twitter.com/wikiasianmonth twitter], or you want to share your WAM experience/ achievements on our blog, feel free to send an email to info@asianmonth.wiki or PM us via facebook.

If you want to hold a thematic event that is related to WAM, a.k.a. [[:m:Wikipedia Asian Month 2020#Subcontests|WAM sub-contest]]. The process is the same as the language one.

'''For participants:'''

Here are the [[:m:Wikipedia Asian Month 2020#How to Participate in Contest|event regulations]] and [[:m:Wikipedia Asian Month/QA|Q&amp;A information]]. Just join us! Let’s edit articles and win the prizes!

'''Here are some updates from WAM team:'''
#	Due to the [[:m:COVID-19|COVID-19]] pandemic, this year we hope all the Edit-a-thons are online not physical ones. 
#	The international postal systems are not stable enough at the moment, WAM team have decided to send all the qualified participants/ organizers extra digital postcards/ certifications. (You will still get the paper ones!) 
#	Our team has created a [[:m:Wikipedia Asian Month 2020/WAM2020 postcards and certification deliver progress (for tracking)|meta page]] so that everyone tracking the progress and the delivery status. 

If you have any suggestions or thoughts, feel free to reach out the WAM team via emailing '''info@asianmonth.wiki''' or discuss on the meta talk page. If it’s urgent, please contact the leader directly ('''jamie@asianmonth.wiki''').

Hope you all have fun in Wikipedia Asian Month 2020

Sincerely yours,

[[:m:Wikipedia Asian Month 2020/International Team|Wikipedia Asian Month International Team]] 2020.10&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WAM_2020&amp;oldid=20508138 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:KOKUYO@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== വാക്സിൻ തിരുത്തൽ താരകം ==

{{award2| border=blue| colour=white| image=Barnstarmedicine.svg| size=200px| topic=നക്ഷത്രപുരസ്കാരം| text=[[വിക്കിപീഡിയ:വാക്സിൻ തിരുത്തൽ യജ്ഞം 2021|വാക്സിൻ തിരുത്തൽ യജ്ഞം 2021]] മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ അവതരിപ്പിച്ചതിന് നതയ്ക്ക് ഈ നക്ഷത്രപുരസ്കാരം സന്തോഷപൂർവ്വം സമർപ്പിക്കുന്നു. --[[ഉപയോക്താവ്:Vinayaraj|Vinayaraj]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vinayaraj|സംവാദം]]) 02:27, 3 ജൂൺ 2021 (UTC)}}

== [Wikimedia Foundation elections 2021] Candidates meet with South Asia + ESEAP communities ==

Hello,

As you may already know, the [[:m:Wikimedia_Foundation_elections/2021|2021 Wikimedia Foundation Board of Trustees elections]] are from 4 August 2021 to 17 August 2021. Members of the Wikimedia community have the opportunity to elect four candidates to a three-year term. After a three-week-long Call for Candidates, there are [[:m:Template:WMF elections candidate/2021/candidates gallery|20 candidates for the 2021 election]]. 

An &lt;u&gt;event for community members to know and interact with the candidates&lt;/u&gt; is being organized. During the event, the candidates will briefly introduce themselves and then answer questions from community members. The event details are as follows:
*Date: 31 July 2021 (Saturday)
*Timings: [https://zonestamp.toolforge.org/1627727412 check in your local time]
:*Bangladesh: 4:30 pm to 7:00 pm
:*India &amp; Sri Lanka: 4:00 pm to 6:30 pm
:*Nepal: 4:15 pm to 6:45 pm
:*Pakistan &amp; Maldives: 3:30 pm to 6:00 pm
* Live interpretation is being provided in Hindi.
*'''Please register using [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSflJge3dFia9ejDG57OOwAHDq9yqnTdVD0HWEsRBhS4PrLGIg/viewform?usp=sf_link this form]

For more details, please visit the event page at [[:m:Wikimedia Foundation elections/2021/Meetings/South Asia + ESEAP|Wikimedia Foundation elections/2021/Meetings/South Asia + ESEAP]].

Hope that you are able to join us, [[:m:User:KCVelaga (WMF)|KCVelaga (WMF)]], 06:34, 23 ജൂലൈ 2021 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:KCVelaga_(WMF)/Targets/Temp&amp;oldid=21774789 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:KCVelaga (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ വിക്കിമീഡിയ ഫൌണ്ടേഷൻ 2021 ബോർഡ്‌ ഓഫ് ട്രസ്റ്റികൾക്ക് വോട്ട് ചെയ്യ ==

സുഹൃത്തെ Netha Hussain,

വിക്കിമീഡിയ ഫൌണ്ടേഷൻ 2021 ബോർഡ്‌ ഓഫ് ട്രസ്റ്റീ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ നിങ്ങൾക്ക് വോട്ട് ചെയ്യാൻ യോഗ്യതയുള്ളതിനാലാണ് നിങ്ങൾക്ക് ഈ ഇമെയിൽ ലഭിക്കുന്നത്. തിരഞ്ഞെടുപ്പ് 2021 ഓഗസ്റ്റ് 18 ന് ആരംഭിച്ച്, 2021 ഓഗസ്റ്റ് 31 ന് അവസാനിക്കും. വിക്കിമീഡിയ ഫൌണ്ടേഷൻ മലയാളം വിക്കിപീഡിയ പോലുള്ള പ്രോജക്ടുകൾ ഒരു ബോർഡ്‌ ഓഫ് ട്രസ്റ്റികളുടെ നേതൃത്വത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ബോർഡ്‌ ഓഫ് ട്രസ്റ്റി വിക്കിമീഡിയ ഫൌണ്ടേഷൻറെ തീരുമാനമെടുക്കൽ സമിതിയാണ്. [[:m:Wikimedia Foundation Board of Trustees/Overview|ബോർഡ്‌ ഓഫ് ട്രസ്റ്റി കളെക്കുറിച്ച് കൂടുതലറിയുക]].

ഈ വർഷം ഒരു സമുദായ വോട്ടെടുപ്പിലൂടെ നാല് സീറ്റുകൾ തിരഞ്ഞെടുക്കണം. ഈ സീറ്റുകളിലേക്ക് ലോകമെമ്പാടുമുള്ള 19 സ്ഥാനാർത്ഥികൾ മത്സരിക്കുന്നു. [[:m:Wikimedia_Foundation_elections/2021/Candidates#Candidate_Table|2021 ലെ ബോർഡ് ഓഫ് ട്രസ്റ്റി സ്ഥാനാർത്ഥികളെക്കുറിച്ച് കൂടുതലറിയുക]].

സമുദായത്തിലെ 70,000 അംഗങ്ങളോട് വോട്ടുചെയ്യാൻ ആവശ്യപ്പെടുന്നു. അതിൽ നിങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്നു! വോട്ടിംഗ് 23:59 UTC ആഗസ്റ്റ് 31 വരെ മാത്രം.
*[[Special:SecurePoll/vote/Wikimedia_Foundation_Board_Elections_2021|'''വോട്ട് ചെയ്യാൻ മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലെ SecurePoll - ൽ പോവുക''']].

നിങ്ങൾ ഇതിനകം വോട്ട് ചെയ്തിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, വോട്ട് ചെയ്തതിന് നന്ദി, ദയവായി ഈ ഇമെയിൽ അവഗണിക്കുക. ആളുകൾക്ക് എത്ര അക്കൗണ്ടുകൾ ഉണ്ടെങ്കിലും ഒരു തവണ മാത്രമേ വോട്ട് ചെയ്യാൻ കഴിയൂ.

[[:m:Wikimedia Foundation elections/2021|ഈ തിരഞ്ഞെടുപ്പിനെക്കുറിച്ചുള്ള കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ വായിക്കുക]]. [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 05:08, 29 ഓഗസ്റ്റ് 2021 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:KCVelaga_(WMF)/Targets/Temp&amp;oldid=21949539 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:KCVelaga (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Wikipedia Asian Month 2021 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Hi [[m:Wikipedia Asian Month|Wikipedia Asian Month]] organizers and participants!
Hope you are all doing well! Now is the time to sign up for [[Wikipedia Asian Month 2021]], which will take place in this November.

'''For organizers:'''

Here are the [[m:Wikipedia Asian Month 2021/Rules|basic guidance and regulations]] for organizers. Please remember to:

# use '''[https://fountain.toolforge.org/editathons/ Fountain tool]''' (you can find the [[m:Wikipedia Asian Month/Fountain tool|usage guidance]] easily on meta page), or else you and your participants' will not be able to receive the prize from Wikipedia Asian Month team.
# Add your language projects and organizer list to the [[m:Template:Wikipedia Asian Month 2021 Communities and Organizers|meta page]] before '''October 29th, 2021'''.
# Inform your community members Wikipedia Asian Month 2021 is coming soon!!!
# If you want Wikipedia Asian Month team to share your event information on [https://www.facebook.com/wikiasianmonth Facebook] / [https://twitter.com/wikiasianmonth Twitter], or you want to share your Wikipedia Asian Month experience / achievements on [https://asianmonth.wiki/ our blog], feel free to send an email to [mailto:info@asianmonth.wiki info@asianmonth.wiki] or PM us via Facebook.

If you want to hold a thematic event that is related to Wikipedia Asian Month, a.k.a. [[m:Wikipedia Asian Month 2021/Events|Wikipedia Asian Month sub-contest]]. The process is the same as the language one.

'''For participants:'''

Here are the [[m:Wikipedia Asian Month 2021/Rules#How to Participate in Contest?|event regulations]] and [[m:Wikipedia Asian Month 2021/FAQ|Q&amp;A information]]. Just join us! Let's edit articles and win the prizes!

'''Here are some updates from Wikipedia Asian Month team:'''

# Due to the [[m:COVID-19|COVID-19]] pandemic, this year we hope all the Edit-a-thons are online not physical ones.
# The international postal systems are not stable enough at the moment, Wikipedia Asian Month team have decided to send all the qualified participants/ organizers extra digital postcards/ certifications. (You will still get the paper ones!)
# Our team has created a [[m:Wikipedia Asian Month 2021/Postcards and Certification|meta page]] so that everyone tracking the progress and the delivery status.

If you have any suggestions or thoughts, feel free to reach out the Wikipedia Asian Month team via emailing '''[Mailto:info@asianmonth.wiki info@asianmonth.wiki]''' or discuss on the meta talk page. If it's urgent, please contact the leader directly ('''[Mailto:&amp;#x20;Jamie@asianmonth.wiki jamie@asianmonth.wiki]''').

Hope you all have fun in Wikipedia Asian Month 2021

Sincerely yours,

[[m:Wikipedia Asian Month 2021/Team#International Team|Wikipedia Asian Month International Team]], 2021.10
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Organisers&amp;oldid=20538644 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Reke@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== You are invited to join/orginize Wikipedia Asain Month 2022 ! ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;[[File:Wikipedia_Asian_Month_Logo.svg|link=m:Wikipedia_Asian_Month_2022|right|217x217px|Wikipedia Asian Month 2022]]

Hi WAM organizers and participants!

Hope you are all doing well! Now is the time to sign up for [[:m:Wikipedia Asian Month 2022|Wikipedia Asian Month 2022]], which will take place in this November.

'''For organizers:'''

Here are the [[:m:Wikipedia_Asian_Month_2022/Rules|basic guidance and regulations]]  for organizers. Please remember to:

# use '''[https://outreachdashboard.wmflabs.org/campaigns/wikipedia_asian_month_2022/overview/ Wikipedia Asian Month 2022 Programs &amp; Events Dashboard.]''' , or else you and your participants’ will not be able to receive the prize from WAM team.
# Add your language projects and organizer list to the [[:m:Wikipedia Asian Month 2022#Communities and Organizers|meta page]] 1 week before '''your campaign start date'''.
# Inform your community members WAM 2022 is coming!!!
# If you want WAM team to share your event information on [https://www.facebook.com/wikiasianmonth/ Facebook] / [https://twitter.com/wikiasianmonth twitter], or you want to share your WAM experience/ achievements on our blog, feel free to send an email to info@asianmonth.wiki.

If you want to hold a thematic event that is related to WAM, a.k.a. [[:m:Wikipedia Asian Month 2022#Subcontests|WAM sub-contest]]. The process is the same as the language one.

'''For participants:'''

Here are the [[:m:Wikipedia Asian Month 2022#How to Participate in Contest|event regulations]] and [[:m:Wikipedia_Asian_Month_2022/FAQ|Q&amp;A information]]. Just join us! Let’s edit articles and win the prizes!

'''Here are some updates from WAM team:'''
#	Based on the [[:m:COVID-19|COVID-19]] pandemic situation in different region, this year we still suggest all the Edit-a-thons are online, but you are more then welcome to organize local offline events. 
#	The international postal systems are not stable, WAM team have decided to send all the qualified participants/ organizers a [[:m:Wikipedia Asian Month 2022/Barnstars|digital Barnstars]]. 

If you have any suggestions or thoughts, feel free to reach out the WAM team via emailing '''info@asianmonth.wiki''' or discuss on the meta talk page. If it’s urgent, please contact the leader directly ('''reke@wikimedia.tw''').

Hope you all have fun in Wikipedia Asian Month 2022

Sincerely yours,

 [[:m:Wikipedia_Asian_Month_2022/Team|Wikipedia Asian Month International Team]] 2022.10&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Organisers&amp;oldid=23975688 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Joycewikiwiki@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== WikiConference India 2023: Program submissions and Scholarships form are now open ==

Dear Wikimedian, 

We are really glad to inform you that '''[[:m:WikiConference India 2023|WikiConference India 2023]]''' has been successfully funded and it will take place from 3 to 5 March 2023. The theme of the conference will be '''Strengthening the Bonds'''. 

We also have exciting updates about the Program and Scholarships. 

The applications for scholarships and program submissions are already open! You can find the form for scholarship '''[[:m:WikiConference India 2023/Scholarships|here]]''' and for program you can go '''[[:m:WikiConference India 2023/Program Submissions|here]]'''. 

For more information and regular updates please visit the Conference [[:m:WikiConference India 2023|Meta page]]. If you have something in mind you can write on [[:m:Talk:WikiConference India 2023|talk page]].

‘‘‘Note’’’: Scholarship form and the Program submissions will be open from '''11 November 2022, 00:00 IST''' and the last date to submit is '''27 November 2022, 23:59 IST'''. 

Regards 

[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 11:25, 16 നവംബർ 2022 (UTC) 

(on behalf of the WCI Organizing Committee)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_scholarships_and_program&amp;oldid=24082246 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh Gill@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== WikiConference India 2023: Help us organize! ==

Dear Wikimedian,

You may already know that the third iteration of [[:m:WikiConference_India_2023|WikiConference India]] is happening in March 2023. We have recently opened [[:m:WikiConference_India_2023/Scholarships|scholarship applications]] and [[:m:WikiConference_India_2023/Program_Submissions|session submissions for the program]]. As it is a huge conference, we will definitely need help with organizing. As you have been significantly involved in contributing to Wikimedia projects related to Indic languages, we wanted to reach out to you and see if you are interested in helping us. We have different teams that might interest you, such as communications, scholarships, programs, event management etc. 

If you are interested, please fill in [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdN7EpOETVPQJ6IG6OX_fTUwilh7MKKVX75DZs6Oj6SgbP9yA/viewform?usp=sf_link this form]. Let us know if you have any questions on the [[:m:Talk: WikiConference_India_2023|event talk page]]. Thank you [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:21, 18 നവംബർ 2022 (UTC)

(on behalf of the WCI Organizing Committee)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_organizing_teams&amp;oldid=24094749 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh Gill@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== WikiConference India 2023: Open Community Call and Extension of program and scholarship submissions deadline ==

Dear Wikimedian,

Thank you for supporting Wiki Conference India 2023. We are humbled by the number of applications we have received and hope to learn more about the work that you all have been doing to take the movement forward. In order to offer flexibility, we have recently extended our deadline for the Program and Scholarships submission- you can find all the details on our [[:m:WikiConference India 2023|Meta Page]].

COT is working hard to ensure we bring together a conference that is truly meaningful and impactful for our movement and one that brings us all together. With an intent to be inclusive and transparent in our process, we are committed to organizing community sessions at regular intervals for sharing updates and to offer an opportunity to the community for engagement and review. Following the same, we are hosting the first Open Community Call on the 3rd of December, 2022. We wish to use this space to discuss the progress and answer any questions, concerns or clarifications, about the conference and the Program/Scholarships. 

Please add the following to your respective calendars and we look forward to seeing you on the call 

* '''WCI 2023 Open Community Call'''
* '''Date''': 3rd December 2022
* '''Time''': 1800-1900 (IST)
* '''Google Link'''': https://meet.google.com/cwa-bgwi-ryx

Furthermore, we are pleased to share the email id of the conference contact@wikiconferenceindia.org which is where you could share any thoughts, inputs, suggestions, or questions and someone from the COT will reach out to you. Alternatively, leave us a message on the Conference [[:m:Talk:WikiConference India 2023|talk page]]. Regards [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 16:21, 2 ഡിസംബർ 2022 (UTC)

On Behalf of,
WCI 2023 Core organizing team.
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_scholarships_and_program&amp;oldid=24083503 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh Gill@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== WikiConference India 2023:WCI2023 Open Community call on 18 December 2022 ==

Dear Wikimedian,

As you may know, we are hosting regular calls with the communities for [[:m:WikiConference India 2023|WikiConference India 2023]]. This message is for the second Open Community Call which is scheduled on the 18th of December, 2022 (Today) from 7:00 to 8:00 pm to answer any questions, concerns, or clarifications, take inputs from the communities, and give a few updates related to the conference from our end. Please add the following to your respective calendars and we look forward to seeing you on the call.

* [WCI 2023] Open Community Call
* Date: 18 December 2022
* Time: 1900-2000  [7 pm to 8 pm] (IST)
* Google Link: https://meet.google.com/wpm-ofpx-vei

Furthermore, we are pleased to share the telegram group created for the community members who are interested to be a part of WikiConference India 2023 and share any thoughts, inputs, suggestions, or questions. Link to join the telegram group: https://t.me/+X9RLByiOxpAyNDZl. Alternatively, you can also leave us a message on the [[:m:Talk:WikiConference India 2023|Conference talk page]]. Regards [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 08:11, 18 ഡിസംബർ 2022 (UTC)

&lt;small&gt;
On Behalf of,
WCI 2023 Organizing team
&lt;/small&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_organizing_teams&amp;oldid=24099166 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh Gill@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Invitation to Rejoin the [https://mdwiki.org/wiki/WikiProjectMed:Translation_task_force Healthcare Translation Task Force] ==

[[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|right|frameless|125px]]
You have been a [https://mdwiki.toolforge.org/prior/index.php?lang=ml medical translators within Wikipedia]. We have recently relaunched our efforts and invite you to [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php join the new process]. Let me know if you have questions. Best [[User:Doc James|&lt;span style=&quot;color:#0000f1&quot;&gt;'''Doc James'''&lt;/span&gt;]] ([[User talk:Doc James|talk]] · [[Special:Contributions/Doc James|contribs]] · [[Special:EmailUser/Doc James|email]]) 12:34, 2 August 2023 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_translatiors/ml&amp;oldid=25416194 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Doc James@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Wikimedians of Kerala - January 2024 Newsletter ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;&quot;&gt;
&lt;small&gt;This is Wikimedians of Kerala UG's first newsletter.&lt;/small&gt;
&lt;br/&gt;
[[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]&lt;/div&gt;

;User group news
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* On 20th January 2024, we had our first user group meeting held online this year.
** Shared updates about the [[:m:WikiConference Kerala|WikiConference Kerala]] and [[:m:Event:Wikimedians_of_Kerala/Malayalam_Wikipedia_21st_Birthday_Celebration|21st Birthday Celebration of Malayalam Wikipedia]] held on 23 Dec 2023 at Thrissur.
** Shared updates about the [[:m:Wikimedians_of_Kerala/Events/Wikisource_Digitization_Event,_Pala|Wikisource digitization program]] held at St. Mary's GHSS Pala. 
** Discussed about the Monthly newsletter of UG....([[:m:Event:Wikimedians_of_Kerala/Monthly_Meetup_/January_2024|Read more at...]])
* On-going events &amp; activities
** [[:m:Astrophotography_Campaign_2024|Astrophotography Campaign 2024]]
** [[:m:Wikimedians of Kerala/Projects/Book Digitization|Book Digitization]]
&lt;/div&gt;

;Other news
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* [[:ml:വിക്കിപീഡിയ:ഫെമിനിസം_ആന്റ്_ഫോക്ലോർ_2024|Feminism and Folklore 2024]] - Ongoing edit-a-thon in Malayalam Wikipedia
&lt;/div&gt;
&lt;hr&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
'''Upcoming meeting: 17th Feb 2024 - [[:m:Event:Wikimedians_of_Kerala/Monthly_Meetup/February_2024|Register for the event]]'''
&lt;hr&gt;
This message was sent with [[m:Special:MyLanguage/Global_message_delivery|Global message delivery]] by [[m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[m:User_talk:Gnoeee|talk]]) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]]
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&amp;oldid=26198188 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Wikimedians of Kerala - February 2024 Newsletter ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;&quot;&gt;
&lt;small&gt;This is Wikimedians of Kerala UG's first newsletter.&lt;/small&gt;
&lt;br/&gt;
[[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]&lt;/div&gt;

;User group news
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* On 17th February 2024, we had our second user group meeting held online at Google Meet platform this year.
** Shared updates about the ongoing [[:m:Wikimedians of Kerala/Projects/Book Digitization|Book Digitization]] by [[User:Tonynirappathu]].
** Discussed about the [[:m:Tamil-Malayalam Community Collaboration|Tamil-Malayalam Community Collaboration]] plans and invited members to join the initiate.
** Discussed the technical issues in the Malayalam Wikipedia and shared updates about the ''Wikimedians of Kerala technical group'' ([[:m:Event:Wikimedians_of_Kerala/Monthly_Meetup_/January_2024|Read more at...]])
* On-going events &amp; activities
** [[:m:Astrophotography_Campaign_2024|Astrophotography Campaign 2024]]
** [[:m:Wikimedians of Kerala/Projects/Book Digitization|Book Digitization]]
&lt;/div&gt;

;Other news
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* Shared updates about [[:ml:വിക്കിപീഡിയ:ഫെമിനിസം_ആന്റ്_ഫോക്ലോർ_2024|Feminism and Folklore 2024]] - Ongoing edit-a-thon in Malayalam Wikipedia
&lt;/div&gt;
&lt;hr&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
'''Upcoming meeting: 30th Mar 2024 - [[:m:Event:Wikimedians_of_Kerala/Monthly_Meetup/March_2024|Register for the event]]'''
&lt;hr&gt;
This message was sent with [[m:Special:MyLanguage/Global_message_delivery|Global message delivery]] by [[m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[m:User_talk:Gnoeee|talk]]) 17:30, 28 മാർച്ച് 2024 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]]
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&amp;oldid=26496337 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Wikimedians of Kerala - March 2024 Newsletter ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;&quot;&gt;
&lt;small&gt;This is Wikimedians of Kerala UG's third newsletter.&lt;/small&gt;
&lt;br/&gt;
[[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]&lt;/div&gt;

;User group news
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* On 30th March 2024, we had our third user group monthly meeting held online at User Group's Telegram platform.
** Shared updates about the ongoing user group activities and plans for organising some Wiki campaigns.
** Discussed about [[:c:Wiki Loves Earth 2024|Wiki loves Earth]] campaign and usergroup's interest in organising it in India level.
** Discussed about WikiFunctions and members shared updates about their views. ([[:m:Event:Wikimedians_of_Kerala/Monthly_Meetup_/March_2024|Read more at...]])

'''Eevents &amp; activities'''
* On-going events &amp; activities supported by User Group
** [[:ml:WP:IGE2024|Indian general election edit-a-thon 2024]] has been started on April 15th to create and updated articles in Malayalam Wikipedia related to the Lok Sabha election.
** [[:m:Astrophotography_Campaign_2024|Astrophotography Campaign 2024]]
** [[:m:Wikimedians of Kerala/Projects/Book Digitization|Book Digitization]]
&lt;/div&gt;

;Other news
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* User group is planning to participate in [[:m:Software Collaboration for Wikidata/Open Call|Software Collaboration for Wikidata]]
&lt;/div&gt;
&lt;hr&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
'''Upcoming meeting: 27th Arp 2024 - [[:m:Event:Wikimedians_of_Kerala/Monthly_Meetup/April_2024|Register for the event]]'''
&lt;hr&gt;
This message was sent with [[m:Special:MyLanguage/Global_message_delivery|Global message delivery]] by [[m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[m:User_talk:Gnoeee|talk]]) 06:18, 21 ഏപ്രിൽ 2024 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]]
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&amp;oldid=26496337 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Wikimedians of Kerala - April-May 2024 Newsletter ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;&quot;&gt;
&lt;small&gt;This is Wikimedians of Kerala UG's fourth newsletter.&lt;/small&gt;
&lt;br/&gt;
[[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]&lt;/div&gt;

;User group news
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* On 27th April, we had our monthly meeting held online at Jitsi platform.
** Shared updates about the ongoing user group activities and plans for organising some Wiki edit-a-thons and hack-a-thons.
** Discussed about recent happenings in Malayalam Wikipedia.([[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/April 2024|'' Read more at...'']])
* On 25th May, we had our monthly meeting held online at Jitsi platform.
** Discussed about India election 2024 edit-a-thon running in Malayalam Wikipedia.
** Discussed about technical training for editors in Malayalam Wikipedia.
** Discussed about Indic Media Wiki Developers user group [[:m:Wikimedia Hackathon Kochi - 2024|Hackathon]] happened at Tinkerspace, Kalamassery.([[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/May 2024|'' Read more at...'']])

'''Events &amp; activities'''
* On-going events &amp; activities supported by User Group
**[[:ml:WP:IGE2024|Indian general election edit-a-thon 2024]] has been started on April 15th to create and updated articles in Malayalam Wikipedia related to the Lok Sabha election.
**[[:m:Astrophotography_Campaign_2024|Astrophotography Campaign 2024]]
**[[:m:Wikimedians of Kerala/Projects/Book Digitization|Book Digitization]]
&lt;/div&gt;

;Other news
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* User group has proposed an application to participate in [[:m:Software Collaboration for Wikidata/Open Call|Software Collaboration for Wikidata]]
&lt;/div&gt;
&lt;hr&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
'''Upcoming meeting: 15th June 2024 - [[:m:Event:Wikimedians_of_Kerala/Monthly_Meetup/June_2024|Register for the event]]'''
&lt;hr&gt;
This message was sent with [[m:Special:MyLanguage/Global_message_delivery|Global message delivery]] by [[m:User:Rajithsiji|Rajithsiji]] &amp; [[m:User:Gnoeee|Gnoeee]] on 13:26, 14 ജൂൺ 2024 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]]
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&amp;oldid=26940905 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Wikimedians of Kerala - June 2024 Newsletter ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;&quot;&gt;
&lt;small&gt;This is Wikimedians of Kerala UG's fifth newsletter.&lt;/small&gt;
&lt;br&gt;
[[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]&lt;/div&gt;

;User group news
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* On 15th June 2024, we had our user group monthly meeting held online at Jitsi platform.
** Shared updates about the MC final draft version and voting procedure. Suggested open voting in meta to select the offical voter of the Wikimedians of Kerala UG.
** Shared updates about Technical Consultations 2024 program by Indic MediaWiki Developers UG and discussed how community members can get involved.
** Shared updates about the [[:m:Grants:Programs/Wikimedia Community Fund/Rapid Fund/Wiki loves Onam (ID: 22670765)|Wiki Loves Onam Rapid grant]] by User:Gnoeee and discussed the focus of the event with the members. ([[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/June 2024|Read more at...]])
* On 29th June 2024, we had a special meeting held online at Jitsi platform to discuss with the UG members and Malayalam community about the MC voting.
** User:Ranjithsiji was selected as official voter of UG after open voting in meta and asked the community about the feedback before voting.
** Discussed about Movement Charter and members shared updates about their views. UG members invloved in translating the MC page to Malayalam. ([[:m:Event:Wikimedians of Kerala/MC discussion June 2024|Read more at...]])

'''Events &amp; activities'''
* Past events &amp; activities supported by User Group
** [[:ml:WP:IGE2024|Indian general election edit-a-thon 2024]] has been ended on June 15th and nearly [https://editathonstat.toolforge.org/ige24/index.php 87 articles] has been created/updated.
* On-going events &amp; activities supported by User Group
** [[:c:Commons:Astrophotography_Campaign_2024|Astrophotography Campaign 2024]]
** [[:m:Wikimedians of Kerala/Projects/Book Digitization|Book Digitization]]
&lt;/div&gt;

&lt;hr&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
'''Upcoming meeting: 20th July 2024 - [[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/July 2024|Register for the event]]'''
&lt;hr&gt;
This message was sent with [[m:Special:MyLanguage/Global_message_delivery|Global message delivery]] by [[m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[m:User_talk:Gnoeee|talk]]) on 08:41, 16 ജൂലൈ 2024 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]]
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&amp;oldid=26958227 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Wikimedians of Kerala - July 2024 Newsletter ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;&quot;&gt;
&lt;small&gt;This is Wikimedians of Kerala UG's sixth newsletter.&lt;/small&gt;
&lt;br&gt;
[[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]&lt;/div&gt;

;User group news
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* On 20th July 2024, we had our user group monthly meeting held online at Jitsi platform.
** User:Akhilan presented the idea about photo documentation that aims to document a village and a photo scavenger hunt. The more details about it can been seen at [[:m:Wikimedians of Kerala/Projects/Village Documentation - Thalavoor|Village Documentation - Thalavoor]] and [[:m:Wikimedians of Kerala/Projects/Wikipedia Takes Kollam|Wikipedia Takes Kollam]] pages.
** User:Gnoeee shared updates about the [[:m:Grants:Programs/Wikimedia Community Fund/Rapid Fund/Wiki loves Onam (ID: 22670765)|''Wiki Loves Onam'']] grant proposal which got approved for in FY 2023-24 (Round 6) that aims to document videos and photos in Wikimedia platforms. Planning to share more updates in the month of August.
** Discussed about the user groups upcoming months plan. User:Ranjithsiji and User:Manojk shared plans for submitting grant proposals for organising some events in upcoming months. 
** Community members User:Irvin calicut, User:Akhilan, User:Tonynirappathu was elected for auditing the grants involving the user group.([https://etherpad.wikimedia.org/p/IN-KL_Meetup_July_2024 read more at...])

'''Events &amp; activities'''
* On-going events &amp; activities supported by User Group
** [[:c:Commons:Astrophotography_Campaign_2024|Astrophotography Campaign 2024]]
** [[:m:Wikimedians of Kerala/Projects/Book Digitization|Book Digitization]]
&lt;/div&gt;

;Other news
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* User group members User:Gnoeee and User:Ranjithsiji will be travelling to Wikimania this year from Kerala and User:Mujeebcpy will be joining from Austria.
&lt;/div&gt;

&lt;hr&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
'''Upcoming meeting: 17th Aug 2024 - [[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/August 2024|Register for the event]]'''
&lt;hr&gt;
This message was sent with [[m:Special:MyLanguage/Global_message_delivery|Global message delivery]] by [[m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[m:User_talk:Gnoeee|talk]]) on 14:49, 3 ഓഗസ്റ്റ് 2024 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]]
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;


&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&amp;oldid=27190605 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Wikimedians of Kerala - August 2024 Newsletter ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;&quot;&gt;
&lt;small&gt;This is Wikimedians of Kerala UG's sixth newsletter.&lt;/small&gt;
&lt;br&gt;
[[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]&lt;/div&gt;

;User group news
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* On 17th August 2024, we had our user group monthly meeting held online at Jitsi platform.
** User:Gnoeee and User:Ranjithsiji shared their experience in attending Wikimania 2024 at Katowice, Poland from Kerala. The other known Malayali Wikimedians attended this years Wikimania in-person are User:Mujeebcpy, User:Jsamwrites and User:Leaderboard
** User:Ranjithsiji presented a talk on Schoolwiki project and presented the poster describing activities of Wikimedians of Kerala UG. User:Gnoeee presented the poster describing the activities of OpenDataKerala community.
** User:Ranjithsiji and User:Mujeebcpy worked on a tool named 'Vcutcli' to create small videos by cutting a large video using starting and ending timestamps during Wikimania.
** User:Gnoeee shared updates about the [[:m:Wiki loves Onam 2024|Wiki Loves Onam 2024 campaign]]. The photography campaign in Wikimedia Commons and Edit-a-thon in Malayalam Wikipedia was discussed.
** Discussed about organising Wikidata Birthday celebration and Wikimedians of Kerala Annual Meetup this year.
** Discussed about the IndiaFOSS 2024 event at Bangalore and two representatives of User-group was planned to attend the event.
** Community members are encouraged to apply for Train the Trainer (TTT) 2024, which will be held in Odisha.
** Community members User:Gnoeee, User:Irshadpp, User:Manojk and User:Ranjithsiji shared their selection to participate in the Wiki Technology Summit taking place on 4th and 5th Oct at Hyderabad. ([[:m:Wikimedians of Kerala/Newsletter/August 2024|Read more...]])

'''Events &amp; activities'''
* On-going events &amp; activities supported by User Group
** [[:c:Commons:Astrophotography_Campaign_2024|Astrophotography Campaign 2024]]
** [[:m:Wikimedians of Kerala/Projects/Book Digitization|Book Digitization]]
** [[:c:Commons:Wiki Loves Onam 2024|Wiki Loves Onam 2024]] - the photography campaign at Wikimedia Commons
** [[:ml:WP:വിക്കി ഓണത്തെ സ്നേഹിക്കുന്നു 2024|Wiki Loves Onam 2024]] - Edit-a-thon at Malayalam Wikipedia
&lt;/div&gt;

&lt;hr&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
'''Upcoming meeting: 21st September 2024 - [[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/September 2024|Register for the event]]'''
&lt;hr&gt;
This message was sent with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) by [[m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[m:User_talk:Gnoeee|talk]]) on 12:34, 19 സെപ്റ്റംബർ 2024 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]]
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&amp;oldid=27485031 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Wikimedians of Kerala - September 2024 Newsletter ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;&quot;&gt;
&lt;small&gt;This is Wikimedians of Kerala UG's eighth newsletter.&lt;/small&gt;
&lt;br&gt;
[[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]&lt;/div&gt;

;User group news
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* On 21st Sept 2024, we had our user group monthly meeting held online at Jitsi platform.
** User:Gnoeee started the meetup welcoming everyone and shared the agenta for this months meetup  as listed in the event page.
** User:Ranjithsiji shared the UG's grant proposal details and the plans for upcoming months.
** User:Ranjithsiji shared his experience in attending IndiaFOSS along with Naveen Francis. Both of them represented the reperentative of Wikimedians of Kerala UG at IndiaFOSS. User:Gnooee's workshop on OpenRefine has been accepted for IndiaFOSS, but due to his absence for personal reasons the workshop was taken by User:Ranjithsiji and Ayushi, an Outreachy intern who has worked with the OpenRefine team.
** User:Gnoeee has been reminded about the last date to submit the Technical Consultations form that was shared in the Village pump, mailing list and other social media platforms.
** User:Gnoeee shared updates about the [[:m:Wiki loves Onam 2024|Wiki Loves Onam 2024 campaign]].
** Discussed about organising Wikidata Birthday celebration and Wikimedians of Kerala Annual Meetup this year.
** User:Ranjithsiji shared an update about the online workshop 'Introduction to Wikipedia' he did for SFLC Delhi.
** The Sacharam project idea was discussed. Participants mentioned it would  good to discuss with the person who proposed it in the next meeting.
** User:Tonynirappathu shared update about his Book Digitization work.
** Shared the discussion that is going on about the planned WCI 2025
([[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/September 2024|Read more at...]])

'''Events &amp; activities'''
* On-going events &amp; activities supported by User Group
** [[:c:Commons:Astrophotography_Campaign_2024|Astrophotography Campaign 2024]]
** [[:m:Wikimedians of Kerala/Projects/Book Digitization|Book Digitization]]
&lt;/div&gt;

&lt;hr&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
'''Upcoming meeting: 12th October 2024 - [[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/October 2024|Register for the event]]'''
&lt;hr&gt;
&lt;hr&gt;
This message was sent with [[m:Special:MyLanguage/Global_message_delivery|Global message delivery]] by [[m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[m:User_talk:Gnoeee|talk]]) on 18:37, 8 ഒക്ടോബർ 2024 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]]
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&amp;oldid=27485031 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Wikimedians of Kerala - October 2024 Newsletter ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;&quot;&gt;
&lt;small&gt;This is Wikimedians of Kerala UG's [[:M:Wikimedians of Kerala/Newsletter/October 2024|nineth newsletter]].&lt;/small&gt;
&lt;br&gt;
[[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]&lt;/div&gt;

;User group news
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* On 12th Oct 2024, we had our user group monthly meeting held online at Google meet. 17 members attended the meeting.
** User:Gnoeee started the meeting welcoming everyone and shared the agenda for this months meetup as listed in the event page.
** User:Gnoeee shared the updates about [[:commons:Commons:Wiki Loves Onam 2024|Wiki Loves Onam campaign]], highlighting that over 4,000 files were uploaded by more than 100 participants between September 1st and 30th.
** User:VSj (WMF) shared the updates about Sancharam project. During the discussion, participants actively contributed by sharing valuable feedback and raising questions to clarify specific aspects of the initiative. Challenges were noted, including technical support for uploading, handling licenses, and managing the content.
** User:Ranjithsiji shared an update on organizing Wikidata birthday with a community gathering and workshop in Kerala, with the potential to collaborate with the OpenStreetMap (OSM) community for greater engagement and shared learning opportunities.
** User:Gnoeee shared an update on Wikidata's 12th Birthday celebrations led by the Wikimedians of Kerala UG on Wikidata Oct 13th-19th. One week focusing on [[:d:Wikidata:WikiProject India/Events/Wikidata Twelfth Birthday#Week_1|improving hospital and health center data]].
** User:Manojk shared an update on the WikiConference Kerala that is planned to be hosted at Thrissur during the month of December. More details will be shared soon. Also shared update on up-coming Malayalam Wikisource activities.
** During the discussion, participants explored the idea to submit a bid for hosting the [[:m:WikiConference India 2025/City Selection|WCI 2025]] in Kerala. The participants expressed their support for the idea, and decided to form a dedicated group was to work on the bid proposal and submit the bid for Kochi location.
&lt;/div&gt;

;Other news
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* User:Athulvis and User:Jameela P. got selection to attend Train-the-Trainer (TTT) program that is being hosted at Bhubaneswar, Odisha.
* User:Gnoeee has received an invitation from the WikiArabia Conference team to attend the conference and to organize an OpenRefine workshop during the conference in Oman.

'''Events &amp; activities'''
* On-going events &amp; activities supported by User Group
** [[:c:Commons:Astrophotography_Campaign_2024|Astrophotography Campaign 2024]]
** [[:m:Wikimedians of Kerala/Projects/Book Digitization|Book Digitization]]
** [[:d:Wikidata:WikiProject India/Events/Wikidata Twelfth Birthday|Wikidata Twelfth Birthday datathon]]
&lt;/div&gt;

&lt;hr&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
'''Upcoming meeting: 9th November 2024 - [[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/November 2024|Register for the event]]'''
&lt;hr&gt;
This message was sent with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) by [[m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[m:User_talk:Gnoeee|talk]]) on 17:46, 4 നവംബർ 2024 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]]
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&amp;oldid=27645714 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;
== [[കരട്:കതരഗാമ]] ==
കതരഗാമ വികസിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. കരടിൽ നിന്നും ഈ ലേഖനം മാറ്റിത്തരണമന്ന് അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു--[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 09:29, 3 ഡിസംബർ 2024 (UTC)

== വിക്കിപീഡിയ:വനിതാദിന തിരുത്തൽ യജ്ഞം ==
{{ping|Netha Hussain}}
[[വിക്കിപീഡിയ:വനിതാദിന തിരുത്തൽ യജ്ഞം-2025|വനിതാദിന തിരുത്തൽ യജ്ഞം]] തുടങ്ങാനാഗ്രഹിക്കുന്നതിനു നന്ദി എന്നാൽ 2021 മുതൽ മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലുള്ളവർ [[Meta:Feminism and Folklore|ഫെമിനസം ആൻഡ് ഫോക്ലോർ]] തിരുത്തൽ യജ്ഞം എന്ന അന്താരാഷ്ട്ര പരിപാടിയുടെ ഭാഗമായുള്ള [[വിക്കിപീഡിയ:ഫെമിനിസം ആന്റ് ഫോക്ലോർ 2024|തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിൽ]] പങ്കെടുക്കുന്നുണ്ട്. 2025ലും ഈ പദ്ധതി നടത്തുവാനുള്ള തീരുമാനം നമ്മൾ മീറ്റിംഗുകളിൽ അറിയിച്ചിട്ടുള്ളതുമാണ്.  ഇന്ത്യ ലെവലിൽ നടന്ന മീറ്റിംഗുകളിൽ നമ്മൾ പങ്കെടുത്തതും ഇവിടെ പരിപാടി നടത്തുവാനുള്ള [[Meta:Grants:Programs/Wikimedia Community Fund/Rapid Fund/Wiki Loves Folklore &amp; Feminism and Folklore Activities in India 2025 (ID: 22891840)|ബഡജറ്റ് സമർപ്പിക്കുകയും]] ചെയ്തിട്ടുള്ളതുമാണ്. ആകയാൽ ഈ തിരുത്തൽ യജ്ഞം അതുമായി ചേർക്കുമല്ലോ. [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;രൺജിത്ത് സിജി &lt;/span&gt;{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:20px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]] 12:25, 4 ഡിസംബർ 2024 (UTC)
::{{ping|Ranjithsiji}}ഫെമിനിസം ആൻ്റ് ഫോക്ലോർ പരിപാടി നമ്മൾ സംഘടിപ്പിക്കുന്ന കാര്യം ശ്രദ്ധിച്ചിരുന്നില്ല. വനിതാദിന തിരുത്തൽ യജ്ഞം ഈ പരിപാടിയുമായി തീർച്ചയായും ബന്ധിപ്പിക്കാവുന്നതാണ്. ഫെബ്രുവരിയിൽ ഫെമിനിസം ആൻ്റ് ഫോക്ലോർ നടത്തുകയാണെങ്കിൽ മാർച്ചിൽ വനിതാദിനപരിപാടി നടത്തുന്നത് കാരണം വനിതാസംബന്ധമായ വിഷയങ്ങൾക്ക് രണ്ട് മാസത്തെ പ്രവർത്തനം മാറ്റി വയ്ക്കുന്നത് ആവശ്യമാണോ? അല്ലെങ്കിൽ രണ്ട് തിരുത്തൽ യജ്ഞങ്ങളും ഫെബ്രുവരിയിൽ തന്നെ നടത്തണോ, പക്ഷെ അങ്ങനെ ചെയ്താൽ രണ്ട് യജ്ഞത്തിലുമുള്ള പങ്കാളിത്തം കുറഞ്ഞ് പോകുമോ? താങ്കളുടെ അഭിപ്രായത്തിനനുസരിച്ച് തീരുമാനിക്കാം എന്ന് കരുതുന്നു. --[[User:Netha Hussain|&lt;font color=&quot;navy&quot;&gt;നത&lt;/font&gt;]] [[User talk:Netha Hussain|&lt;font color=&quot;purple&quot;&gt;(സംവാദം)&lt;/font&gt;]] 14:20, 4 ഡിസംബർ 2024 (UTC)
:::{{ping|Netha Hussain}}അതായത് തത്വത്തിൽ വനിതാദിന തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിൽ എഴുതുന്ന എല്ലാ ലേഖനങ്ങളും ഫെമിനിസം ഫോക്‌ലോർ തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിൽ വരാൻ യോഗ്യമാണ്. ഈ സമയക്രമം അന്താരാഷ്ട്ര സമയക്രമമുമായി ഒത്തുപോകാനായാണ് നിശ്ചയിച്ചത്. 2021 മുതൽ വനിതാദിന തിരുത്തൽ യജ്ഞം നടത്താത്തത് ഫെമിനിസം ഫോക്‌ലോർ നടത്തുന്നതുകൊണ്ടാണ്. മീനാക്ഷി നന്ദിനിയാണ് പ്രധാന സംഘാടക. ഇതിപ്പോ ഒരു ലേഖനം തന്നെ രണ്ട് പരിപാടിയിലും വരും. രണ്ടിലും സമ്മാനവും കിട്ടും. എനിക്ക് തോന്നുന്നത് രണ്ടു തിരുത്തൽ യജ്ഞവും നടത്താമെന്നാണ്. വനിതാസംബന്ധമായ വിഷയങ്ങൾക്ക് രണ്ട് മാസത്തെ പ്രവർത്തനം തീർച്ചയായും അത്യാവശ്യം തന്നെയാണ്. മാർച്ച് മാസത്തിൽ എഴുതുന്ന ലേഖനങ്ങളെല്ലാം രണ്ടു പരിപാടിയിലും പരിഗണിക്കാം. എന്തു പറയുന്നു. അതുകൂടാതെ മാർച്ചിൽ വിക്കി ലൗസ് ഫോക്‌ലോർ ഫോട്ടോ ക്യാമ്പയിനും നടക്കുന്നുണ്ട്. അവയിൽ വരുന്ന ഫോട്ടോകൾ ലേഖനങ്ങളിലുപയോഗിക്കുക എന്ന പരിപാടിയും മാർച്ചിൽ വരും.  അപ്പോൾ ഫെബ്രുവരിയിൽ തുടങ്ങുന്നു. മാർച്ചിൽ വരുന്ന ലേഖനങ്ങളെല്ലാം വനിതാദിന തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിലും പരിഗണിക്കുന്നു. രണ്ടിലും സമ്മാനങ്ങളും കൊടുക്കുന്നു. അങ്ങനെയാക്കിയാലോ ? --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;രൺജിത്ത് സിജി &lt;/span&gt;{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:20px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]] 15:35, 4 ഡിസംബർ 2024 (UTC)
::: {{ping|Ranjithsiji}} ഓക്കെ. എന്നാൽ അങ്ങനെയാക്കാം. രണ്ട് യജ്ഞങ്ങളും തമ്മിൽ ആകെ രണ്ട് വ്യത്യാസങ്ങളെ ഉള്ളൂ. ഫെമിനിസം ആന്റ് ഫോക്ലോറിൽ നാടോടി സംസ്കാരങ്ങളെക്കുറിച്ച് എഴുതാം, വനിതാദിനത്തിന്റേതിൽ അതില്ല. ഫെമിനിസം ആന്റ് ഫോക്ലോറിൽ 3000 ബൈറ്റ്സ് ഉള്ള ലേഖനങ്ങൾ പരിഗണിക്കും, പക്ഷെ വനിതാദിനത്തിന്റേതിൽ തിരഞ്ഞെടുക്കാവുന്ന ലേഖനങ്ങൾ മാത്രമേ പരിഗണിക്കൂ [ഗുണമേന്മ കുറഞ്ഞ ലേഖനങ്ങൾ പഴയകാല തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിൽ ഉൾക്കൊണ്ടിട്ടുള്ളതുകൊണ്ടാണ് തിരഞ്ഞെടുക്കാവുന്ന ലേഖനങ്ങൾ വേണമെന്ന നിബന്ധന വച്ചത്, ഇതുവരെ ഇത്തരം ഒരു യജ്ഞം ആരും നടത്തിയിട്ടില്ല എന്ന് തോന്നുന്നു] വനിതാദിന തിരുത്തൽ യജ്ഞം എന്ന പേര് ഒഴിവാക്കി, തിരഞ്ഞെടുക്കാവുന്ന ലേഖനങ്ങൾ എഴുതുന്ന യജ്ഞത്തെ ഫെമിനിസം ആന്റ് ഫോക്ലോറിന്റെ അനുബന്ധ പരിപാടിയായി നടത്താൻ പറ്റുമോ? പക്ഷെ, സ്ത്രീകളെക്കുറിച്ച് തിരഞ്ഞെടുത്ത ലേഖനങ്ങൾ എഴുതുന്നതിന് സമ്മാനം കൊടുക്കാനാവും, പക്ഷെ നാടോടി സംസ്കാരങ്ങളെക്കുറിച്ച് തിരഞ്ഞെടുത്ത ലേഖനങ്ങൾ എഴുതുന്നതിന് സമ്മാനം കൊടുക്കാൻ കഴിയില്ല. പല വ്യത്യസ്ഥ പേരുള്ള പരിപാടികൾ ഒരേസമയം നടത്തുന്നതിനു പകരം, ഒരൊറ്റ പരിപാടിക്ക് കീഴിൽ പലതരം ആക്റ്റിവിറ്റികൾ നടത്തുന്നതാവും അഭികാമ്യം എന്നാണ് എന്റെയും അഭിപ്രായം. --[[User:Netha Hussain|&lt;font color=&quot;navy&quot;&gt;നത&lt;/font&gt;]] [[User talk:Netha Hussain|&lt;font color=&quot;purple&quot;&gt;(സംവാദം)&lt;/font&gt;]] 16:43, 4 ഡിസംബർ 2024 (UTC)
:::  അങ്ങനെയാണെങ്കിൽ ഈ തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിനെ ഫെമിനിസം ആന്റ് ഫോക്ലോറിന്റെ ഉപപരിപാടിയാക്കാം. അത് മെറ്റ താളിലും അറിയിക്കാം. വനിതാദിന തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിൽ തിരഞ്ഞെടുക്കാവുന്ന ലേഖനങ്ങൾ മാത്രം എഴുതാം. എന്നിരിക്കില്ലും അതിനും ഒരു നിബന്ധനവയ്ക്കുന്നത് നന്നാവും എന്നെനിക്ക് തോന്നുന്നു. അങ്ങനെയെങ്കിൽ എന്നെയും ജൂറിമെമ്പറായി ചേർക്കുമോ. ലേഖനങ്ങളുടെ ഗുണനിലവാര പരിശോധനക്ക് വിവിവധ ടൂളുകളെ ആശ്രയിക്കാമെന്നും തോന്നുന്നു. --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;രൺജിത്ത് സിജി &lt;/span&gt;{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:20px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]] 16:53, 4 ഡിസംബർ 2024 (UTC)
::: {{ping|Ranjithsiji}} തീർച്ചയായും. തിരഞ്ഞെടുക്കാവുന്ന ലേഖനങ്ങൾ എങ്ങനെ എഴുതണമെന്നുള്ള നിബന്ധനകൾ ഉണ്ടാക്കാൻ താങ്കൾക്ക് കഴിയുമോ? എങ്കിൽ അവ ചേർത്ത് താൾ വികസിപ്പിക്കുമല്ലോ. നിലവിലെ ലോഗോ മാറ്റുകയും, വനിതാദിന യജ്ഞത്തിന്റെ താൾ ഉപതാളാക്കുകയും ചെയ്യണമെങ്കിൽ അതും ചെയ്യുമല്ലോ. മീനാക്ഷി {{ping|Meenakshi nandhini}} ജൂറിയിൽ ചേരുന്നതിൽ താല്പര്യം അറിയിച്ചിട്ടുണ്ട്. താങ്കളും ജൂറിയായി ചേരുമല്ലോ. മൂന്നാമത് ഒരാളെക്കൂടി ജൂറിയായി ആവശ്യമുണ്ട്, ആർക്കെങ്കിലും ഈ പ്രവർത്തനത്തിൽ താല്പര്യമുള്ളതായി അറിയുമോ? ജൂറി വിജയികളെ തിരഞ്ഞെടുത്താൽ അവർക്ക് സമ്മാനം കൊടുക്കുന്ന ഉത്തരവാദിത്തം ഞാൻ ഏറ്റെടുക്കാം. 
:::സ്ത്രീകളെക്കുറിച്ചോ, സ്ത്രീകളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ശാസ്ത്ര-സാമൂഹ്യ വിഷയങ്ങളെക്കുറിച്ചോ തിരഞ്ഞെടുക്കാവുന്ന ലേഖനങ്ങൾ ആയിരിക്കണം എഴുതേണ്ടത് എന്ന നിബന്ധന മാത്രമേ എന്റെ ഭാഗത്ത് നിന്ന് ഉള്ളൂ. സമ്മാനം കൊടുക്കാനായി ആകെ 9000 രൂപയും ഉണ്ട് (മാർച്ച് 2025 നുള്ളിൽ പണം ഉപയോഗിച്ച് തീർക്കണം). ബാക്കിയുള്ള കാര്യങ്ങളൊക്കെ എങ്ങനെ ചെയ്യണമെന്നുള്ളത് താങ്കളുടെയും, മീനാക്ഷിയുടെയും വിവേചനത്തിനനുസരിച്ച് ചെയ്യാം എന്നാണ് എന്റെ അഭിപ്രായം. അനുയോജ്യമായ മാറ്റങ്ങൾ യജ്ഞത്തിന്റെ താളിൽ വരുത്തുമല്ലോ. --[[User:Netha Hussain|&lt;font color=&quot;navy&quot;&gt;നത&lt;/font&gt;]] [[User talk:Netha Hussain|&lt;font color=&quot;purple&quot;&gt;(സംവാദം)&lt;/font&gt;]] 17:16, 4 ഡിസംബർ 2024 (UTC)
::: {{ping|Netha Hussain}} {{ping|Vijayanrajapuram}} വിജയൻ മാഷിനെ ഈ തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെയും ഫെമിനിസം ആന്റ് ഫോക്ലോറിന്റെയും ജൂറിയാവാൻ ക്ഷണിക്കുന്നു.
::: [[വിക്കിപീഡിയ:തിരഞ്ഞെടുത്ത ലേഖനം (മാനദണ്ഡങ്ങൾ)]] ആണ് വിക്കിപീഡിയയിൽ നിലവിലുള്ള മാനദണ്ഡം. [[:en:Wikipedia:Featured article criteria|ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയയിൽ ഇങ്ങനെ]] ഒരു മാനദണ്ഡവുമുണ്ട്.  വോട്ടെടുപ്പിലൂടെയാണ് തിരഞ്ഞെടുത്ത ലേഖനം തീരുമാനിക്കുന്നത്.  ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് മറ്റ് നിയമങ്ങൾ വേണമെങ്കിൽ സമവായമുണ്ടാക്കി നിർമ്മിക്കാവുന്നതാണ്. സാധാരണയായി തിരഞ്ഞെടുത്ത ലേഖനം എഴുതുന്നത് ആ വിഷയത്തിൽ താത്പര്യമുള്ളവരുടെ ഒരു കൂട്ടായ്മയാണ്. അതുകൊണ്ട് അത്തരം ആളുകളെ പങ്കെടുപ്പിക്കുക എന്നതാണ് വെല്ലുവിളി. --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;രൺജിത്ത് സിജി &lt;/span&gt;{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:20px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]] 06:50, 5 ഡിസംബർ 2024 (UTC)

== Wikimedians of Kerala - November 2024 Newsletter ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;&quot;&gt;
&lt;small&gt;This is Wikimedians of Kerala UG's tenth newsletter.&lt;/small&gt;
&lt;br&gt;
[[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]&lt;/div&gt;

;User group news
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* On 9th Nov 2024, we had our user group monthly meeting held online at Google meet. 15 members attended the meeting.
** User:Gnoeee started the meeting welcoming everyone to the meeting and shared the agenda for this months meetup.
** User:Gnoeee shared the updates about [[:m:Wiki Loves Onam/Video documentation|Wiki Loves Onam Video documentation]], that features a collection of 10 videos documented in Commons that capture key events and customs associated with the festival.
** User Gnoeee shared the update about the selection of the [[:m:WikiConference India 2025/City Selection|Kochi venue for the WikiConference India 2025 bid proposal]] submitted by the User Group.
** User:Irvin calicut shared an update of [[:m:Wiki Loves Birds India 2024|Wiki Loves Birds in India]] photography campaign dedicated to celebrating and documenting the remarkable avian biodiversity across India.
** User:Gnoeee shared his experience participating in [[:m:WikiArabia 2024|WikiArabia 2024]] and providing training on OpenRefine to the participants. He also shared an update on his discussion with User:VSj (WMF) during the event about the Sancharam project.
** User:Akhilan shared the update on [[:s:ml:WS:Pallikkoodam|പള്ളിക്കൂടത്തിലേക്ക് വീണ്ടും (Back to School)]] campaign which focus to digitize old Malayalam textbooks in Malayalam Wikisource. Members User:Tonynirappathu and User:Manoj also part of the discussion of the project.
** User:Ranjithsiji and User:Gnoeee shared the update on celebrating [[:m:Wikimedians of Kerala/Events/Wikidata workshop and birthday celebration at Wayanad|Wikidata's 12th Birthday]] in collabration with OSM community during SoTM Kerala 2024 event.
** User:Athulvis shared his experience in attending TTT 2024 at Bhubaneswar.
** User:Ranjithsiji and User:Gnoeee shared the update on submitting Grant proposal for organsing User group events and collabrating with other communities.
** User:Ranjithsiji shared the update on starting a workspace page at Phabricator for UG.
** User:Ranjithsiji shared the update on bringing Wikivoyage Malayalam out of the Incubator. User:Gnoeee also invloved in the discussion about the futhur plans that needs to be carried out. ''([[:m:Wikimedians of Kerala/Newsletter/November 2024|Read more at]])''
&lt;/div&gt;

;Other news
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* User:Athulvis, User:Gnoeee and User:Ranjithsiji got selected to attend [[:m:Indic Wikimedia Hackathon Bhubaneswar 2024|Indic Wikimedia Hackathon]] organized by Indic MediaWiki Developers User Group in collaboration with the Odia Wikimedians User Group that is being hosted at Bhubaneswar, Odisha.

'''Events &amp; activities'''
* On-going events &amp; activities supported by User Group
** [[:c:Commons:Astrophotography_Campaign_2024|Astrophotography Campaign 2024]]
** [[:ml:WP:EG2024|എന്റെ ഗ്രാമം 2024 (My Village 2024)]] - Edit-a-thon in Malayalam Wikipedia.
&lt;/div&gt;

&lt;hr&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
'''Upcoming meeting: Annual General Body Meetup 2024 - 29th December 2024 - [[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Events/Annual General Body Meetup 2024|Register for the event]]'''
&lt;hr&gt;
This message was sent with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) by [[m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[m:User_talk:Gnoeee|talk]]) on 03:53, 21 ഡിസംബർ 2024 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]]
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&amp;oldid=27645714 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Wikimedians of Kerala - January 2025 Newsletter ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;&quot;&gt;
&lt;small&gt;This is Wikimedians of Kerala UG's twelfth newsletter.&lt;/small&gt;
&lt;br&gt;
[[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]&lt;/div&gt;

;User group news
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* On Jan 25th 2025, we had our user groups monthly meeting held online at Google meet platfrom. 15 participants attended the meeting.
** [[:User:Ranjithsiji]] shared the updates about the grant utilization for the Wikimedians of Kerala UG activities.
** Shared the updates about [[:m:WikiConference Kerala 2024|WCK 2024]] tha was organised on 28th Dec. Shared update about the discussions happened in the UG's AGM and published report.
** Shared the updates about [[:m:WikiConference India 2025|WCI 2025]] that will be organised at Kochi in 2025. Shared the dicussion happened during UG's AGM meeting held on 28th Dec.
** The [[:ml:WP:EG2024|My Village 2024 Edit-a-thon]] has been organised in Malayalam Wikipedia. 114 articles was created.
** Shared update about [[:commons:Commons:Wiki Loves Birds India 2024|Wiki Loves Birds India 2024]] campaign. Preliminary judgement has been completed. and final judging process going on.
** [[:User:Gnoeee]] shared updates about UG's [[:m:Expressions of Interest to host Wikimania 2027 in India: Initial conversation|initial discusssion about hosting Wikimania 2027 in India]]. Wikimania never happened in South Asia. So UG has taken initative to start the discussion and to submit the bid. The bid has been submitted on [[:Wikimania:2027:Expressions of Interest/India|Wikimania portal]] on 27th Jan 2025.
** [[:User:Akbarali]] shared update about Wiki Loves Ramadan campaign. Erfan and Muhammed Yaseen shared their interest in taking up the initiative. ''([[Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/January 2025|Read more...]])''
&lt;/div&gt;

'''Events &amp; activities'''
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
&lt;!-- Your content here--&gt;

* ''On-going events &amp; activities supported by User Group''
** [[:ml:WP:FAF2025|Feminism and Folklore 2025]] - writing contest in Malayalam Wikipedia.
** [[commons:Commons:Wiki Loves Folklore 2025 in India|Wiki Loves Folklore 2025 in India]] - photography campaign in Wikimedia Commons from 1st Feb to 31st Mar 2025
* ''Upcoming events''
** [[:d:Wikidata:WikiProject India/Events/International Mother Language Day 2025 Datathon|International Mother Language Day 2025 Datathon]] - in Wikidata from 21st-28th Feb 2025
&lt;/div&gt;

&lt;hr&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
'''Upcoming meeting: 22nd Feb 2025 - [[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/February 2025|Meeting page]] | [[:m:Special:RegisterForEvent/1300|Meetup Registration]] '''
&lt;hr&gt;
This message was sent with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) by [[:m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[:m:User_talk:Gnoeee|talk]]) on 16:25, 19 ഫെബ്രുവരി 2025 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]]
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&amp;oldid=28196647 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Wikimedians of Kerala - February 2025 Newsletter ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;&quot;&gt;
&lt;small&gt;This is Wikimedians of Kerala UG's thirteenth newsletter.&lt;/small&gt;
&lt;br&gt;
[[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]&lt;/div&gt;

;User group news
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
** On 22nd Feb 2025, we had our user group monthly meeting online via Google Meet. Jinoy shared the agenda of the meeting and welcomed everyone. Thirteen members attended the meeting.
** Jinoy &amp; Manoj shared updates about [[:m:WikiConference India 2025|Wiki Conference India 2025]]. 
** Jinoy shared updates about Wiki Loves Folklore photography campaign, Feminism and Folklore Edit a thon in Malayalam Wikipedia.
** Manoj shared updates about Wikisource workshop at Kannur and plans to celebrate Malayalam Source anniversary celebration.
** Akhilan shared about about Padayani documentaion project. Articles has been created in Malayalam wiki and documented.
** Jinoy shared the news about [[:m:Event:Wiki Loves Folklore Workshop 2025 Kannur|workshop and photowalk]] in association with Wiki Loves Folklore at Kannur.
** Jinoy and Manoj shared updates on behalf of the user group about the [[:Wikimania:2027:Expressions of Interest/India|submitted bid proposal to bring Wikimania to India]], the first ever Wikimania in South Asia.
** Manoj shared the updates about submiting the Annual grant proposal for next cycle for organising UG.activities and asked community members inputs.
** Kannan shared his plans to release the works under CC licence of an author and asked the community support.
** Adarsh shared his work on WP:Category project and inviting people to particpate. [[:m:Wikimedians of Kerala/Newsletter/February 2025|''(read more...)'']]
&lt;/div&gt;

;Events &amp; activities
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;

* ''On-going events &amp; activities supported by User Group''
** [[:ml:WP:FAF2025|Feminism and Folklore 2025]] - writing contest in Malayalam Wikipedia.
** [[:commons:Commons:Wiki Loves Folklore 2025 in India|Wiki Loves Folklore 2025 in India]] - photography campaign in Wikimedia Commons from 1st Feb to 31st Mar 2025

&lt;/div&gt;
;Other news
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* Manoj shared about participation in [[:m:Wikisource Conference 2025|Wikisource Conference 2025]] at Bali from Feb 14-16, 2025.
&lt;/div&gt;
&lt;hr&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
'''Upcoming meeting: 29th Mar 2025 - [[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/March 2025|Meeting page]] | [[:m:Special:RegisterForEvent/1500|Meetup Registration]] '''
&lt;hr&gt;
This message was sent with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) by [[:m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[:m:User_talk:Gnoeee|talk]]) on 11:32, 29 മാർച്ച് 2025 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]]
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&amp;oldid=28196647 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Wikimedians of Kerala - March 2025 Newsletter ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;&quot;&gt;
&lt;small&gt;This is Wikimedians of Kerala UG's fourteenth newsletter.&lt;/small&gt;
&lt;br&gt;
[[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]&lt;/div&gt;

;User group news
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* On 29th Mar 2025, we had our user group monthly meeting online via Google Meet. Jinoy shared the agenda of the meeting and welcomed everyone. Nineteen members attended the UG meeting.
** Jinoy shared updates about [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2025 in India|Wiki Loves Folklore 2025 in India]] campaign which received over 30k images.
*** Jinoy shared updates about the [[:m:Event:Wiki_Loves_Folklore_Workshop_2025_Kannur|workshop and photowalk]] focusing on Theyyam organized at Kannur as part of WLF campaign.
** Jinoy shared the updates about the holding of [[:m:WikiConference India 2025|WikiConference India 2025]] due to FCRA issues faced by CIS.
** Jinoy shared the updates about the sessions organised during [[:m:Event:Open Data Days 2025 at Digital University Kerala|Open Data Days 2025 at Digital University Kerala, Thiruvananthapuram]].
** Ranjithsiji shared updates about documenting Mudiyettu, Thiruvathirakali, and visiting museums for potential collaborations.
** Ranjithsiji &amp; Manoj shared updates about progress on the Wikivoyage Malayalam. Two workshops were held; more contributors are encouraged to participate. Planning to take out of Incubator in another 3 months.
*** Suggestions made to translate and adapt article skeleton templates for Wikivoyage Malayalam.
** Akhilan reported documentation of 10 festivals, including 5 Padayani-related ones with 1.5k images.
** Manoj shared plans to organise [[:wikisource:ml:വിക്കിഗ്രന്ഥശാല:വിക്കി_പഞ്ചായത്ത്_(നിർദ്ദേശങ്ങൾ)#വിക്കിഗ്രന്ഥശാല_കമ്മ്യൂണിറ്റി_മീറ്റപ്പ്|Wikisource Community Meetup]] on April 19 and 20th.
** Ranjithsiji shared the plans of upcoming campaigns include Wiki Loves Earth India and Wiki Loves Onam 2025, gathering of Wiki Women in Kerala and finalizing UG strategy plans.
** Jinoy shared the updates of discussions happened with Grant admin regarding this behalf of the UG.
** Ranjithsiji shared plans to have training on small technical tools and increased technical capacity building was proposed.
*** Jinoy shared the past activities done during the time of pandemic and discussed about kick starting it again.
** Adarsh shared the concerns raised over IP vandalism on Malayalam Wikimedia projects and discussed it.
&lt;/div&gt;

;Events &amp; activities
&lt;div style=&quot;column-count: 1; column-gap: 30px;&quot;&gt;
''(On-going events &amp; activities supported by User Group)''
*[[:wikisource:ml:വിക്കിഗ്രന്ഥശാല:കമ്മ്യൂണിറ്റി മീറ്റപ്പ് 2025|Wikisource Community Meetup]] - 18th and 19th April 2025.

&lt;/div&gt;
;Other news
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* Six UG members has shared news about receiving scholarship to attend [[:wikimania:2025:Wikimania|Wikimania 2025]] in Nairobi, Kenya.
* Jinoy shared the [[:m:Capacity Exchange|Capacity Exchange project and the tool]] introduced to share skills within the community which was shared with the UG by Nivas.
&lt;/div&gt;
&lt;hr&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
'''Upcoming meeting: 26th Apr 2025 - [[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/April 2025|Meeting page]] | [[:m:Special:RegisterForEvent/1588|Meetup Registration]] '''
&lt;hr&gt;
This message was sent with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) by [[:m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[:m:User_talk:Gnoeee|talk]]) on 06:49, 19 ഏപ്രിൽ 2025 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]]
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&amp;oldid=28196647 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Wikimedians of Kerala - April 2025 Newsletter ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;&quot;&gt;
&lt;small&gt;This is Wikimedians of Kerala UG's fifteenth newsletter.&lt;/small&gt;
&lt;br&gt;
[[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]&lt;/div&gt;

;User group news
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* On 26th Apr 2025, we had our user group monthly meeting online via Google Meet. Jinoy shared the agenda of the meeting and welcomed everyone. Sixteen members attended the UG meeting.
** Manojk shared updates about Wikisource Workshop conducted at Kerala Sahitya Academy, Thrissur.
** As part of the event, prototying of Wikisource evaluation tool was done and it will be released soon.
** Jinoy shared updates about evaluation of images populated as part of Wiki Loves Folklore program. Final results are yet to be published.
** Jinoy shared updates on the scanner provided by CIS to the UG. Currently it is under the custody of Tony Nirappathu.
** Ranjithsiji shared updates about Wikivoyage workshops conducted in Tamil Nadu and Kerala. Discussion about collaboration with Tamil Wiki was also discussed.
** Jinoy shared updates on [[WikiConference India 2025]] and the possibility of postponing the same to 2026.
** Shagil raised concerns about improvement of articles generated as part of Wiki Loves Folklore.
** Vis M shared updates about Dart2Corpus which is now released under CC license.
** Ranjithsiji shared insights on lack of Lexeme support in OpenRefine and inputs on the same received as part of FOSS meetup.
&lt;/div&gt;
;Other news
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* Ranjithsiji shared updates about [[mw:Wikimedia Hackathon 2025|Wikimedia Hackathon]] which is scheduled to be conducted at Istanbul, Turkey. [[User:Ranjithsiji|Ranjithsiji]],  [[User:Gnoeee|Gnoeee]], [[User:Manojk|Manojk]] received scholarships to attend the event.
&lt;/div&gt;
&lt;hr&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
'''Upcoming meeting: 24th May 2025 - [[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/May 2025|Meeting page]] | [[:m:Special:RegisterForEvent/1704|Meetup Registration]] '''
&lt;hr&gt;
This message was sent with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) by [[:m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[:m:User_talk:Gnoeee|talk]]) &amp; [[:m:User:Adithyak1997|Adithyak1997]] ([[:m:User_talk:Adithyak1997|talk]]) on 14:01, 22 മേയ് 2025 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]]
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&amp;oldid=28196647 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[:m:Wikimedians of Kerala/Newsletter/May 2025|Wikimedians of Kerala - May 2025 Newsletter]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;&quot;&gt;
&lt;small&gt;This is Wikimedians of Kerala UG's sixteenth newsletter&lt;/small&gt;
&lt;br&gt;
[[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]&lt;/div&gt;

;User group updates
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* On 24th May 2025, we had our user group monthly meeting online via Google Meet. Ranjithsiji shared the agenda of the meeting and welcomed everyone. Fourteen members attended the UG meeting.
** [[:User:Ranjithsiji|Ranjithsiji]] shared updates about enabling WikiFunctions in [[:ml:wikt:വിക്കിനിഘണ്ടു:പഞ്ചായത്ത്_(വാർത്തകൾ)#Wikifunctions will be deployed on your wiki on May 27| Malayalam Wiktionary]] on 27 May.
** [[:User:Gnoeee|Jinoy]] shared updates about [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2025 in India|Wiki Loves Folklore 2025 in India]]. The results are expected to be announced by June last week.
** Ranjithsiji shared plans to conduct [[c:Commons:Wiki Loves Earth 2025 in India|Wiki Loves Earth campaign in India]] this year.
** Ranjithsiji shared updates on WikiConference India 2025 that is postponed to next year.
** [[:User:Adithyak1997|Adithya]] shared inputs on the map issue raised during the previous call. Issue is yet to be resolved.
** Ranjithsiji shared inputs on mass IP vandalism currently happening in Malayalam Wikipedia.
** Ranjithsiji shared updates that [[User:Manojk|Manojk]] is in discussion with Kole Birders Kerala to have their photos uploaded to Wikimedia Commons in CC-by-SA license.
** UG members, Ranjithsiji, Manoj, Jinoy and Akbarali attended [[:mw:Wikimedia Hackathon 2025|Wikimedia Hackathon 2025]] organized at Isthanbul. 
*** Ranjith and Jinoy shared  their experience and shared the updates about the [[phab:T393318|Multi Gallery tool]] and [[toollabs:wdrecentchanges|Wikidata RC tool]] that were presented by them during the Hackathon.
** Ranjithsiji shared thoughts on having a new frontpage for Wikivoyage once it goes live.
** [[:User:Irshadpp|Irshad]] shared queries on missing admin action in Malayalam wiki when users with 3 vandalized edits are made. 
** Ranjithsiji explained about the draft namespace we are currently having in mlwiki and about an improved policy wherein article can be moved as SD once article is moved to main namespace without needed changes. [[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/May 2025|''(read more...)'']]
&lt;/div&gt;

;Events &amp; activities
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* ''On-going events &amp; activities by User Group''
** [[:c:Commons:Wiki Loves Earth 2025 in India|Wiki Loves Earth 2025 in India]] - photography campaign in Wikimedia Commons from 1st June 2025 to 31st July 2025.
&lt;/div&gt;

;Other updates
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* Ranjithsiji shared plans on conducting a 3 month workshop on Wiki related tools at GRD College using the grant submitted by [[:User:Bhuvana Meenakshi|Bhuvana Meenakshi]].
* [[:User:Fotokannan|Kannan Shanmugham]] shared that he along with [[:User:Akhilan|Akhilan]] will be conducting basics of Wikipedia for Kollam Press club.
* The new [[:mw:Extension:Chart/Project/Updates|Charts extension]] has been enabled and can be used on every Wikimedia projects. [[:ml:വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (സാങ്കേതികം)|''(... more tech updates)'']]
* A hackathon is planned to be organised at Kochi from July 25-27, 2025 by IMDUG. The application deadline is June 14. Visit the [[:m:Indic Wikimedia Hackathon Kochi 2025|Meta-Wiki page]] for details and to apply.
&lt;/div&gt;

&lt;hr&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
'''Upcoming meeting: 28th June 2025 - [[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/June 2025|Meeting page]] | [[:m:Special:RegisterForEvent/1785|Meetup Registration]] '''
&lt;hr&gt;
This message was sent with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) by [[:m:User:Adithyak1997|Adithyak1997]] ([[:m:User_talk:Adithyak1997|talk]]) &amp; [[:m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[:m:User_talk:Gnoeee|talk]]) on 18:13, 13 ജൂൺ 2025 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]]
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&amp;oldid=28196647 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[:m:Wikimedians of Kerala/Newsletter/June 2025|Wikimedians of Kerala - June 2025 Newsletter]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;&quot;&gt;
&lt;small&gt;This is Wikimedians of Kerala UG's seventeenth [[:m:Wikimedians of Kerala/Newsletter|newsletter]].&lt;/small&gt;
&lt;br&gt;
[[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]&lt;/div&gt;

;User group updates
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* On 28th June 2025, we had our user group monthly meeting online via Google Meet. Jinoy shared the agenda of the meeting and welcomed everyone. Eleven members attended the UG meeting.
** [[User:Gnoeee|Jinoy]] shared updates about Wiki Loves Folklore. The [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2025 in India/Winners|results]] of the event was announced yesterday. Shared the thanks note to each commiunity members for their support in organising the activity
** Jinoy shared updates about [[Wikipedia Pages Wanting Photos 2025|Wikipedia Pages Wanting Photos 2025 (WPWP)]] event and shared the plans about conducting a regional level program in association with [[WPWP]].
** [[User:Manojk|Manoj]] shared updates about [[:c:Commons:Wiki Loves Earth 2025 in India|Wiki Loves Earth in India]] competition. Around 4000 photos have been uploaded during the time of call and Manoj shared plans to socialize by sending mails on the same for better reach.
** Jinoy shared that, following an email from IMUG on June 5, 2025, requesting support and mentorship for a hackathon in Kochi (July 25–27, 2025), the update was communicated through community channels and included in the June newsletter. During this call, he invited inputs from UG members.
** [[User:Shajiarikkad|Shaji]] shared updates on his work related to a template to store books in pdf format.
** Manoj and Arya shared information about plans related to Ayurveda in Wikimedia projects.''([[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/June 2025|read more...]])''
&lt;/div&gt;

;Events &amp; activities
&lt;div style=&quot;column-count: 1; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* ''On-going events &amp; activities by User Group''
** [[:ml:WP:WPWP2025|Wikipedia Pages Wanting Photos 2025]] - Regional campaign by UG in Wikipedia from 1st July to August 31st 2025. '''#WPWPINKL'''
** [[:c:Commons:Wiki Loves Earth 2025 in India|Wiki Loves Earth 2025 in India]] - photography campaign in Wikimedia Commons from 1st June 2025 to 31st July 2025.
&lt;/div&gt;

&lt;hr&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
'''Upcoming meeting: 26th July 2025 - [[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/July 2025|Meeting page]] | [[Special:RegisterForEvent/1898|Meetup Registration]] '''
&lt;hr&gt;
This message was sent with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) by [[:m:User:Adithyak1997|Adithyak1997]] ([[:m:User_talk:Adithyak1997|talk]]) &amp; [[:m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[:m:User_talk:Gnoeee|talk]]) on 12:49, 16 ജൂലൈ 2025 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]]
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&amp;oldid=28196647 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[:m:Wikimedians of Kerala/Newsletter/July 2025|Wikimedians of Kerala - July 2025 Newsletter]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;&quot;&gt;
&lt;small&gt;This is Wikimedians of Kerala UG's eighteenth newsletter.&lt;/small&gt;
&lt;br&gt;
[[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]
&lt;/div&gt;

;User group updates
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* On 26th July 2025, we had our user group monthly meeting online via Google Meet. Jinoy shared the agenda of the meeting and welcomed everyone. 13 members attended the UG meeting.
** Shared the update about the eligibility of UG to take part in the shortlisting process for the WMF Board of Trustees 2025 Election. Jinoy has been nominated as the group’s representative voter.
** Updates on the [[:m:Wikipedia Pages Wanting Photos 2025|Wikipedia Pages Wanting Photos (WPWP) 2025]] campaign on [[:ml:വിക്കിപീഡിയ:ചിത്രങ്ങൾ_ആവശ്യമുള്ള_വിക്കിപീഡിയ_താളുകൾ_2025|Malayalam Wikipedia]]. Hashtag #WPWPINKL is using to track the contributions.
** [[User:Ranjithsiji|Ranjithsiji]] shared that [[:c:Commons:Wiki Loves Earth 2025 in India|Wiki Loves Earth 2025 in India]] is being organized again after 2017, with international team support.
** Jinoy shared the idea of organising the [[ml:വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_(നിർദ്ദേശങ്ങൾ)#വിക്കിയിലെ_ഓണാഘോഷം_-_വിക്കി_ലൗവ്സ്_ഓണം_2025|Wiki Loves Onam 2025]] campaign this year with the support of UG members and the community. Plans include a longer campaign, improving Onam-related articles and media files.
** User group members will be participating in [[m:Wikimania 2025|Wikimania 2025]] at Nairobi. Four posters (UG + individual) from Kerala are selected. Feedback from last year on proper image licensing has been addressed.
** New member of UG, [[:User:Kamarudheenelankur|Kamarudheenelankur]] shared about the plan to take photos of bus stops at Malappuram and uploads to Commons.
** Members suggested forming a review committee for handling UG assets. Jinoy shared that a discussion will be started on the criteria for using UG assets.
** Akbarali suggested preparing reports in Malayalam. Volunteers are welcome to help with translations. ''([[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/July 2025|read more...]])''
&lt;/div&gt;

;Events &amp; activities
&lt;div style=&quot;column-count: 1; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* ''On-going events &amp; activities by User Group''
** [[:ml:WP:WPWP2025|Wikipedia Pages Wanting Photos 2025]] - Regional campaign by UG in Wikipedia from 1st July to August 31st 2025. '''#WPWPINKL'''
** [[:c:ommons:Wiki Loves Onam 2025|Wiki Loves Onam 2025]] - media campaign by UG in Wikimedia Commons from 17th Aug - 30st Sept 2025.
&lt;/div&gt;

;Other updates
&lt;div style=&quot;column-count: 1; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* Members were encouraged to contribute to the [[m:South Asia/Newsletter|South Asia Newsletter]].
&lt;/div&gt;

&lt;hr&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
'''Upcoming meeting: 23th August 2025 - [[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/August 2025|Meeting page]] | [[Special:RegisterForEvent/2065|Meetup Registration]]'''

&lt;hr&gt;
This message was sent with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) by [[:m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[:m:User_talk:Gnoeee|talk]]) on 09:36, 23 ഓഗസ്റ്റ് 2025 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]]
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&amp;oldid=29132440 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== 15-ാം വിക്കി തിരുത്തൽ വാർഷികം :) ==

{| style=&quot;background-color: var(--background-color-success-subtle, #fdffe7); border: 1px solid var(--border-color-success, #fceb92); color: var(--color-base, #202122);&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align: middle; padding: 5px;&quot; | [[പ്രമാണം:Balloons-aj.svg|100px]]
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;&quot; | '''ആദ്യ വിക്കി തിരുത്തൽ ദിനാശംസകൾ!'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; padding: 3px;&quot; | മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ താങ്കളുടെ [https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/Netha_Hussain&amp;dir=prev&amp;limit=1 ആദ്യ തിരുത്തലിന്റെ] 15-ാം വാർഷികം ആഘോഷിക്കുന്ന ഈ അവസരത്തിൽ മലയാളം വിക്കി സമൂഹത്തിന്റെ പേരിൽ താങ്കൾക്ക് എന്റെ ആശംസകൾ.- [[User:Gnoeee|&lt;span style=&quot;color:#990000&quot;&gt;❙❚❚&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#339966&quot;&gt;❙❙&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#000&quot;&gt; ജിനോയ് &lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#006699&quot;&gt;❚❙❚&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#339966&quot;&gt;❙❙&lt;/span&gt;]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 16:15, 2 സെപ്റ്റംബർ 2025 (UTC)
|}

== [[:m:Wikimedians of Kerala/Newsletter/August 2025|Wikimedians of Kerala - August 2025 Newsletter]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;&quot;&gt;
&lt;small&gt;This is Wikimedians of Kerala UG's nineteen newsletter.&lt;/small&gt;
&lt;br&gt;
[[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]&lt;/div&gt;

;Updates / Discussions
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* On 23rd August 2025, we had our user group monthly meeting online via Google Meet. Sixteen members attended the UG meeting. Jinoy shared the agenda for the meeting and welcomed everyone to the meeting.
** [[:User:Ranjithsiji|Ranjithsiji]] initiated discussions on the need to apply for the [[Community Resources and Partnerships/India General Support Project|Annual General Support Fund (GSF)]]. The deadline for submission is 5th September 2025. 
** Ranjith, Manoj, Jinoy, Tony shared the update about the received. Members emphasized finalizing pending support reports before proceeding with the new application.
** [[:User:Gnoeee|Jinoy]] presented a [[:m:Talk:Wikimedians of Kerala#Drafting policy to handle the Wikimedians of Kerala UG_assets|draft policy]] for handling User Group assets. Members are invited to provide feedback and suggestions on the talk page or on the document.
** Updates on ongoing campaigns [[:c:Commons:Wiki Loves Onam 2025|Wiki Loves Onam 2025]] and [[:ml:വിക്കിപീഡിയ:WPWP2025|Wikipedia Pages Wanting Photos 2025]] were shared.
** Ranjithsiji announced that the proposal for WikiConference India 2026 will be submitted in September and plans are underway to organize WikiConference Kerala in December 2025.
** [[:User:Vijayanrajapuram|Vijayan V K]] proposed starting a campaign to create school articles from SchoolWiki to Malayalam Wikipedia, with a focus on uploading at least one photo for each school.
** Participants (Manoj, Ranjith, Jinoy and Akbarali who participated the meeting) who attended [[m:Wikimania 2025|Wikimania 2025]] shared their experiences.
** Discussions also touched upon issues in Malayalam Wiktionary’s IPA module, possible solutions for Commons uploads.
** [[:User:Vis M|Vis M]], [[:User:Tonynirappathu|Tony]] and other members discussed possible tools and workflows to ease bulk uploads to Wikimedia Commons, including Google Drive integrations.''([[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/August 2025|read more...]])''
&lt;/div&gt;

;Events &amp; activities
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* ''On-going events &amp; activities by User Group''
** [[:c:Commons:Wiki Loves Onam 2025|Wiki Loves Onam 2025]] – Photography campaign to document Onam culture, ongoing in Commons.
** [[:c:Commons:Wiki Loves Schools|Wiki Loves Schools]] – Photography campaign  to collect and add high-quality, freely licensed images and other media of educational institutions, ongoing in Commons.
&lt;/div&gt;

&lt;hr&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
'''Upcoming meeting: 27th September 2025 - [[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/September 2025|Meeting page]] | [[:m:Special:RegisterForEvent/2243|Meetup Registration]]'''
&lt;hr&gt;
This message was sent with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) by [[:m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[:m:User_talk:Gnoeee|talk]]) on 07:23, 26 സെപ്റ്റംബർ 2025 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]]
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&amp;oldid=29132440 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[:m:Wikimedians of Kerala/Newsletter/September 2025|Wikimedians of Kerala - September 2025 Newsletter]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;&quot;&gt;
&lt;small&gt;This is the Wikimedians of Kerala UG's 20&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; newsletter.&lt;/small&gt;
&lt;br&gt;
[[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]&lt;/div&gt;

;Updates / Discussions
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* On 27&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; September 2025, we held our user group’s monthly meeting online via Google Meet. Eighteen members attended the meeting. The agenda for the meeting was shared, and everyone was welcomed.
** [[:User:Ranjithsiji|Ranjithsiji]] shared updates about the support request by the UG and the annual plan published on Meta-Wiki.
** [[:User:Irvin calicut|Irvin]] and [[:User:Manojk|Manoj]] shared plans for organizing Wiki Loves Birds this year. More updates will be shared soon.
** [[:User:Gnoeee|Jinoy]] shared updates on the ongoing campaigns — [[:m:Wiki Loves Onam 2025|Wiki Loves Onam 2025]] and [[c:Commons:Wiki Loves Schools|Wiki Loves Schools]] — supported by the UG. More than 400 images have been uploaded for both WLO and WLS campaigns.
*** [[:User:Vijayanrajapuram]] and Ranjithsiji discussed future plans for the Wiki Loves Schools campaign.
** Jinoy shared about the past [[:ml:WP:WPWP2025|Wikipedia Pages Wanting Photos 2025]] campaign on Malayalam Wikipedia, which was also supported by the UG. Twelve participants contributed to over 100 Wikimedia projects during this period, with more than 500 media files added.
** [[:User:Athulvis|Athul]] shared plans for [[:m:Wikimedians of Kerala/Events/Navarathri at Thiruvananthapuram|documenting Navarathri programs]] and invited others to join the initiative.
** Athul, Jinoy, and Ranjith shared updates and experiences from attending [[:m:Event:Wikimedians of Kerala at IndiaFOSS 2025|IndiaFOSS 2025 in Bangalore]], where they managed a Wikimedians of Kerala stall to raise awareness about Wikimedia projects. ([[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/September 2025|Read more...]])
&lt;/div&gt;

;Events &amp; Activities
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* ''Ongoing events &amp; activities by the User Group''
** [[:c:Commons:Wiki Loves Schools|Wiki Loves Schools]] – A photography campaign to collect and add high-quality, freely licensed images and other media of educational institutions. The campaign is ongoing on Wikimedia Commons.
&lt;/div&gt;

&lt;hr&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
'''Upcoming meeting: 25th October 2025 – [[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/October 2025|Meeting page]] | [[:m:Special:RegisterForEvent/2386|Meetup Registration]]'''
&lt;hr&gt;
This message was sent with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) by [[:m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[:m:User_talk:Gnoeee|talk]]) on 12:20, 24 ഒക്ടോബർ 2025 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]]
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&amp;oldid=29132440 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[:m:Wikimedians of Kerala/Newsletter/October 2025|Wikimedians of Kerala - October 2025 Newsletter]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;&quot;&gt;
&lt;small&gt;This is the Wikimedians of Kerala UG's 21&lt;sup&gt;st&lt;/sup&gt; newsletter.&lt;/small&gt;
&lt;br&gt;
[[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]&lt;/div&gt;

;Updates / Discussions
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* On 25&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; October 2025, we held our user group’s monthly meeting online via Google Meet. Seventeen members attended and Everyone was welcomed to the meeting. The agenda for the meeting was shared by [[:User:Ranjithsiji|Ranjithsiji]].
** [[:User:Manojk|Manoj K]] and [[:User:Irvin calicut|Irvin]]  shared updates about the Wiki Loves Birds campaign in India 2025.
** [[:User:Gnoeee|Jinoy]] shared the [[:m:User:Gnoeee/Wikipedia@25|idea behind the anniversary tool]] and wished [[:User:Vijayanrajapuram|Vijayanrajapuram]] and [[:User:Erfanebrahimsait|Erfanebrahimsait]] on their first edit on Commons and Malayalam Wikipedia.
** Ranjith and Manoj shared an update [[:m:WikiConference Kerala 2025|WikiConference Kerala 2025]]. Planning to organise the event on the 20&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; and 21&lt;sup&gt;st&lt;/sup&gt; December in Thrissur.
** Jinoy shared an update about the celebration of [[:m:Wikipedia_25|25th birthday of Wikipedia]]. Shared some of the updates from the community
** Wikidata Birthday Celebrations
*** Ranjith shared updates about [[:d:Event:Wikidata 13th Birthday Celebration in Kochi, India|Wikidata Birthday celebration at Kochi]] during Kochi FOSS Meetup
*** Athul shared the plans about the [[:d:Event:Wikidata Workshop and Birthday Celebration at State of the Map Kerala 2025 Kannur|Wikidata Birthday celebration]] during 15&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; &amp; 16&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; Nov 2025 along with SoTM Kerala.
** Manoj shared the ongoing work on WikiSource and Wikidata integration.. ([[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/October 2025|Read more...]])
&lt;/div&gt;

;Events &amp; Activities
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* ''Ongoing events &amp; activities by the User Group''
** [[:c:Commons:Wiki Loves Schools|Wiki Loves Schools]] – A photography campaign to collect and add high-quality, freely licensed images and other media of educational institutions.
** [[:c:Commons:Wiki Loves Birds India 2025|Wiki Loves Birds India 2025]] – A campaign on Wikimedia Commons that aims to capture and celebrating the stunning avian diversity of India, home to approximately 1,350 bird species.
** [[:c:Commons:Quantum Century Exhibition 2025|Quantum Century Exhibition 2025]] – A campaign to document International Year of Quantum Science &amp; Technology on Wikimedia Commons.
&lt;/div&gt;

&lt;hr&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
'''Upcoming meeting: 22&lt;sup&gt;nd&lt;/sup&gt; November 2025 – [[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/November 2025|Meeting page]] | [[:m:Special:RegisterForEvent/2567|Meetup Registration]]'''
&lt;hr&gt;
This message was sent with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) by [[:m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[:m:User_talk:Gnoeee|talk]]) on 11:56, 22 നവംബർ 2025 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]]
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&amp;oldid=29521954 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[:m:Wikimedians of Kerala/Newsletter/November 2025|Wikimedians of Kerala - November 2025 Newsletter]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;&quot;&gt;
&lt;small&gt;This is the Wikimedians of Kerala UG's 22&lt;sup&gt;nd&lt;/sup&gt; newsletter.&lt;/small&gt;
&lt;br&gt;
[[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]&lt;/div&gt;

;Updates / Discussions
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* On 22&lt;sup&gt;nd&lt;/sup&gt; November 2025, we held our user group’s monthly meeting online via Google Meet. The agenda for the meeting was shared by [[:User:Ranjithsiji|Ranjithsiji]] and welcomed everyone to the meeting. Fifteen members attended the meeting.
** Ranjith shared updates about the Wikidata Workshop and 13&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; Birthday Celebration that has been happened during [[:OSMwiki:State of the Map Kerala 2025|State of the Map Kerala 2025]] event at Payyannur, Kannur.
** [[:User:Manojk|Manoj]] and Ranjith shared updates about the upcoming [[:m:WikiConference Kerala 2025|WikiConference Kerala 2025]] which will be held on 20&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; December at Kerala Institute of Local Administration (KILA), Thrissur, Kerala.
** Ranjith shared the updates on organising the [[:m:Event:Malayalam Wikipedia 23rd Birthday Celebration|Malayalam Wikipedia 23&lt;sup&gt;rd&lt;/sup&gt; Birthday Celebration]] along with the WCK 2025.
** Ranjith shared the invitation received on organising [[:m:Event:Wikimedia Technical Workshop 2025 at AJCE|Wikimedia Technical Workshop at Amal Jyothi College of Engineering Kanjirappally]].
** [[:User:Gnoeee|Jinoy]] shared the updates about the [[:m:WikiConference India 2026/Initial conversations|Initial discussions about WikiConference India 2026]]. Inviting the community members to signup and endorse the Grant proposal. 
** Athul shared the plans about documenting [[:c:Commons:Quantum Century Exhibition 2025|Quantum Century Exhibition 2025]] at Wikimedia Commons.
** Manoj shared the updates about 2&lt;sup&gt;nd&lt;/sup&gt; edition of Wiki Loves Birds India photography campaign in Wikimedia Commons.
** [[:User:SijiR|SijiR]] shared the idea of organising #SheSaid campaign as part of the Wiki Loves Women initiative on Malayalam Wikiquote.. ([[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/November 2025|Read more...]])
&lt;/div&gt;

;Events &amp; Activities
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* ''Ongoing events &amp; activities by the User Group''
** [[:c:Commons:Wiki Loves Schools|Wiki Loves Schools]] – A photography campaign to collect and add high-quality, freely licensed images of educational institutions. ''(16&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; Sept 2025 - 31&lt;sup&gt;st&lt;/sup&gt; Mar 2026)''
** [[:c:Commons:Wiki Loves Birds India 2025|Wiki Loves Birds India 2025]] – A campaign on Wikimedia Commons that aims to capture and celebrate the stunning avian diversity of India. ''(12&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; Nov 2025 – 12&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; Jan 2026)''
** [[:c:Commons:Quantum Century Exhibition 2025|Quantum Century Exhibition 2025]] – A campaign to document International Year of Quantum Science &amp; Technology on Wikimedia Commons.
** [[:q:ml:Wq:SheSaid|SheSaid]] – A campaign to celebrate leading women and their voices by encouraging the creation and improvement of Wikiquote articles that feature women’s quotations in Malayalam Wikiquote. ''(1&lt;sup&gt;st&lt;/sup&gt; Sept – 31&lt;sup&gt;st&lt;/sup&gt; Dec 2025)''
** [[:m:Wiki Loves Village|Wiki Loves Village]] – A multi year campaign to document the Villages on Wikimedia Commons and Wikipedia. ''(17&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; Dec 2025 – 31&lt;sup&gt;st&lt;/sup&gt; Jan 2026)''
&lt;/div&gt;

&lt;hr&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
'''Upcoming meeting: 21&lt;sup&gt;st&lt;/sup&gt; December 2025 – [[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Events/Annual General Body Meetup 2025|Annual General Body Meetup 2025]]'''
&lt;/div&gt;
&lt;hr&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
'''Join [[:m:Event:Malayalam Wikipedia 23rd Birthday Celebration|Malayalam Wikipedia 23&lt;sup&gt;rd&lt;/sup&gt; Birthday]] Celebration'''
&lt;hr&gt;
This message was sent with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) by [[:m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[:m:User_talk:Gnoeee|talk]]) on 09:41, 17 ഡിസംബർ 2025 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]]
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&amp;oldid=29733777 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[:m:Wikimedians of Kerala/Newsletter/December 2025|Wikimedians of Kerala - December 2025 Newsletter]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;&quot;&gt;
&lt;small&gt;This is the Wikimedians of Kerala UG's 23&lt;sup&gt;rd&lt;/sup&gt; newsletter.&lt;/small&gt;
&lt;br&gt;
[[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]&lt;/div&gt;

;User group news
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* In the month of December, we did not have an online meeting as we held our AGM.
* On 5–6&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; December 2025, a [[:m:Event:Wikimedia Technical Workshop 2025 at AJCE|Wikimedia Technical Workshop]] was conducted at Amal Jyothi College of Engineering, Kanjirappally, Kottayam.
** 52 students participated in this event and were trained on the Wikimedia ecosystem. The students presented their tools and outcomes on the last day of the event.
** [[:User:Athulvis]], [[:User:Gnoeee]], [[:User:MatthewsM2]], and [[:User:Ranjithsiji]] joined the workshop as mentors.
* On 15–16&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; December 2025, a [[:m:Event:Wikimedia Technical Workshop 2025 Chinmaya Vishwa Vidyapeeth - Global Campus, Piravom|Wikimedia Technical Workshop]] was conducted at Chinmaya Vishwa Vidyapeeth - Global Campus, Piravom.
** 50 students participated in this event and received training on the Wikimedia technical ecosystem. The students worked on fixing issues and developing tools, which they presented on the last day of the event.
** [[:User:Athulvis]], [[:User:Gnoeee]], and [[:User:Ranjithsiji]] from the UG attended as mentors.
* 980 contributions were made to the [[c:Commons:Wiki Loves Museums|Wiki Loves Museums]] initiative from 20 November to 31 December 2025. 
* On 20&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; December 2025, [[:m:WikiConference Kerala 2025|WikiConference Kerala 2025]] was organised at the Kerala Institute of Local Administration, Thrissur.
** The [[Event:Malayalam Wikipedia 23rd Birthday Celebration|23&lt;sup&gt;rd&lt;/sup&gt; Birthday Celebration]] of Malayalam Wikipedia was held during this time.
** 90+ participants attended the WCK and its sessions.
* This month, we held our [[m:Event:Wikimedians of Kerala/Events/Annual General Body Meetup 2025|4&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; Annual General Body Meeting (AGBM)]] at the Kerala Institute of Local Administration on 21&lt;sup&gt;st&lt;/sup&gt; December 2025. 
** Twenty-two UG members and two guests attended the meeting.
** Shared and discussed upcoming annual plans and the Wikipedia 25th Birthday celebrations.
** Discussed preparations for [[WikiConference India 2026]]. ''([[m:Event:Wikimedians of Kerala/Events/Annual General Body Meetup 2025/Report|Read the detailed report here...]])''
&lt;/div&gt;

;Events &amp; Activities
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* ''Ongoing events &amp; activities by the User Group''
** [[:c:Commons:Wiki Loves Schools|Wiki Loves Schools]] – A photography campaign to collect and add high-quality, freely licensed images of educational institutions. ''(16&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; Sept 2025 – 31&lt;sup&gt;st&lt;/sup&gt; Mar 2026)''
** [[:c:Commons:Quantum Century Exhibition 2025|Quantum Century Exhibition 2025]] – A campaign to document the International Year of Quantum Science &amp; Technology on Wikimedia Commons.
** [[:m:Wiki Loves Village|Wiki Loves Village]] – A multi-year campaign to document villages on Wikimedia Commons and Wikipedia. ''(17&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; Dec 2025 – 31&lt;sup&gt;st&lt;/sup&gt; Jan 2026)''
&lt;/div&gt;

&lt;hr&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
'''Upcoming meeting: 31&lt;sup&gt;st&lt;/sup&gt; January 2026 –  [[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/January 2026|Meeting page]] | [[:m:Special:RegisterForEvent/2973|Meetup Registration]]'''
&lt;hr&gt;
This message was sent with [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|talk]]) by [[:m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[:m:User_talk:Gnoeee|talk]]) on 17:43, 30 ജനുവരി 2026 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]]
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&amp;oldid=29828009 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[:m:Wikimedians of Kerala/Newsletter/January 2026|Wikimedians of Kerala - January 2026 Newsletter]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;&quot;&gt;
&lt;small&gt;This is the Wikimedians of Kerala UG's 24&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; newsletter.&lt;/small&gt;
&lt;br&gt;
[[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]&lt;/div&gt;

;User group news
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;

* On 31&lt;sup&gt;st&lt;/sup&gt; January 2026, we held our [[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/January 2026|January 2026 Monthly Meetup]] from 7:30 PM to 8:30 PM IST. The agenda for the meeting was shared by Jinoy and welcomed everyone to the meeting. 12 community members participated in the discussion.
** [[User:Ranjithsiji|Ranjithsiji]] shared the Wikipedia 25&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; Birthday Celebrations organised across different districts of Kerala (Thrissur, Kannur, Kozhikode, Kollam, Wayanad, Ernakulam, Kottayam). [[User:Fotokannan|Kannan]] master shared the updates about organising the event at Kollam.
** A short update about the Wikimedia Hackathon planned at Kaprassery IHRD as part of Tarang on 7–8&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; February was shared.
** Discussed about the [[:m:Wiki Loves Village|Wiki Loves Village]] campaign.
*** The campaign was conducted on Wikimedia Commons and Malayalam Wikipedia.
*** The program was originally started in 2014 as 'Ende Gramam'.
** [[User:Irvin calicut|Irvin]] shared the outcomes of [[:c:Commons:Wiki Loves Birds India 2025|Wiki Loves Birds India 2025]] campaign at Wikimedia Commons.
*** More than 6000 images have been uploaded and 9 bird walk programs have been conducted.
*** Education programs are ongoing and the campaign continues for another month.
** [[User:SijiR|Siji]] shared the SheSaid campaign updates on Wikiquote. 9 contributors participated and 61 new articles were created during the timeperiod.
** Jinoy shared the status updates of [[:m:WikiConference India 2026|WikiConference India 2026]]
*** Athul Invited Community members interested in volunteering to [[:m:WikiConference India 2026/Initial conversations|register on the interest page]] on the WCI 2026 page.
* Discussions were also held about organising:
** Wiki Loves Folklore and Feminism and Folklore program
** International mother language day
** Womens month editathon
&lt;/div&gt;

;Events &amp; Activities
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* ''Ongoing events &amp; activities by the User Group''
** [[:c:Commons:Wiki Loves Schools|Wiki Loves Schools]] – A photography campaign to collect and add high-quality, freely licensed images of educational institutions. ''(16&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; Sept 2025 – 31&lt;sup&gt;st&lt;/sup&gt; Mar 2026)''
** [[:m:Wiki Loves Village|Wiki Loves Village]] – A multi-year campaign to document villages on Wikimedia Commons and Wikipedia. ''(17&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; Dec 2025 – 28&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; Feb 2026)''
** [[:d:Wd:WikiProject India/Events/International Mother Language Day 2026 Datathon|International Mother Language Day 2026 Datathon]] – Datathon on Wikidata. ''(21&lt;sup&gt;st&lt;/sup&gt; Feb 2026 – 3&lt;sup&gt;rd&lt;/sup&gt; Mar 2026)''
&lt;/div&gt;

&lt;hr&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
'''Upcoming meeting: 28&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; February 2026 –  [[m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/February 2026|Meeting page]] | [[:m:Special:RegisterForEvent/3209|Meetup Registration]]'''
&lt;hr&gt;
This message was sent with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) by [[:m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[:m:User_talk:Gnoeee|talk]]) on 01:31, 28 ഫെബ്രുവരി 2026 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]]
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&amp;oldid=29828009 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[:m:Wikimedians of Kerala/Newsletter/February 2026|Wikimedians of Kerala - February 2026 Newsletter]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;&quot;&gt;
&lt;small&gt;This is the Wikimedians of Kerala UG's 25&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; newsletter.&lt;/small&gt;
&lt;br&gt;
[[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]&lt;/div&gt;

;User group news
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;

* On 28&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; February 2026, we held our [[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/February 2026|February 2026 Monthly Meetup]] from 7:30 PM to 8:30 PM IST. The agenda for the meeting was shared by Jinoy and welcomed everyone to the meeting. 13 community members participated in the discussion.
** Shared the details about the [[:m:Wiki Loves Village|Wiki Loves Village]] campaign.
*** The program was organized to improve geographical details about villages.
*** 135 articles were written, 38 articles improved and 59 images were uploaded as part of the campaign.
** Shared the details about [[:m:Wikidata:WikiProject India/Events/International Mother Language Day 2026 Datathon|International Mother Language Day]] program
*** A datathon was conducted from Feb 1 and it will end by March 3.
*** Tasks shared for the same was less difficult compared to the one shared last time.
** [[User:Sree1959|Sree1959]] updated on efforts to move Malayalam Wikivoyage out of the Incubator.
*** Introducing Wikivoyage day - Contributing to Malayalam Wikivoyage for atleast 1 day per month was announced.
** [[User:Ranjithsiji|Ranjithsiji]] shared details about Wikipedia 25&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; Birthday Celebrations organised in and around Kerala.
** Discussed about Women's Day campaign.
*** Planning to conduct Wiki Loves Women followed by an offline workshop program was discussed.
** Discussed about [[:m:Wiki Loves Theyyam|Wiki Loves Theyyam]] campaign.
*** Ranjithsiji shared about documentation of Theyyam which is currently in progress.
*** Planned to start [[:m:Wiki Loves Theyyam|Wiki Loves Theyyam]] campaign by mid of March.
*** Ranjithsiji and [[User:Gnoeee|Jinoy]] planning to visit Kannur during March 7-8 for documenting Theyyam.
** Discussions were also held about organizing
*** Wiki Loves Birds
*** Open Data Day
*** Wiki Loves Earth

&lt;/div&gt;

;Events &amp; Activities
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* ''Ongoing events &amp; activities by the User Group''
** [[:ml:WP:WHM2026|Womens Day Edit-a-athon 2026]] - 3rd March - 31 March 2026 a edit-a-thon on Malayalam Wikipedia related to creating and improving articles realted to Women health.
** [[:c:Commons:Wiki Loves Theyyam 2026|Wiki Loves Theyyam 2026]] - a 2 month campaign from 17th March - 17 May 2026 photography campaign in Wikimedia commons related to Theyyam.
&lt;/div&gt;
&lt;hr&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
'''Upcoming meeting: 28&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; March 2026 –  [[m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/March 2026|Meeting page]] | [[:m:Special:RegisterForEvent/3345|Meetup Registration]]'''
&lt;hr&gt;
This message was sent with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) by [[:m:User:Adithyak1997|Adithyak1997]] ([[:m:User_talk:Adithyak1997|talk]]) and [[:m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[:m:User_talk:Gnoeee|talk]]) on 09:45, 28 മാർച്ച് 2026 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]]
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&amp;oldid=30188373 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[:m:Wikimedians of Kerala/Newsletter/March 2026|Wikimedians of Kerala - March 2026 Newsletter]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;&quot;&gt;
&lt;small&gt;This is the Wikimedians of Kerala UG's 26&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; newsletter.&lt;/small&gt;
&lt;br&gt;
[[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]&lt;/div&gt;

;User group news
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;

* On 28&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; March 2026, we held our [[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/March 2026|March 2026 Monthly Meetup]] from 7:30 pm to 8:30 pm IST. The agenda for the meeting was shared and everyone was welcomed. A total of 10 community members participated in the meeting and discussions.
** [[User:Gnoeee|Jinoy]] shared an update about the [[d:Wikidata:WikiProject India/Events/International Mother Language Day 2026 Datathon|International Mother Language Day 2026 Datathon]] organized on the Wikidata from February 21, 2026 to March 3, 2026. A total of 31 contributors signed up for the event and contributed during the campaign period.
** [[User:Ranjithsiji|Ranjithsiji]] shared  an update about the [[:m:Wiki Loves Birds India 2025|Wiki Loves Birds India 2025]] campaign that was organized online and offline. Around 6,000 images was recieved during the campaing period and bird walks were also organized as part of the campaign.
** Ranjithsiji and [[User:Sree1959|Sreekrishnan]] shared the updates about the ongoing Malayalam Wikivoyage activities and improvements. Discussed the need for further enhancements and issues.
** [[User:SijiR|Siji]] shared the updates about the [[d:Wikidata:WikiProject India/Events/International Womens Day 2026 Datathon|International Womens Day 2026 Datathon]] on Wikidata. A total of 21 contributors signed up during the campaign period.
** Ranjithsiji shared status updates on [[:m:WikiConference India 2026|WikiConference India 2026]] including the ongoing scholarship call, and encouraged everyone to apply.
** Ranjithsiji shared updates about the [[m:Wiki Loves Theyyam 2026|Wiki Loves Theyyam 2026]] which started on March 17 and will end on May 17. Updates on [[m:Wiki Folklore Documentation|on-going documentation initatives]] as part of this campaign were also shared.
** Ranjithsiji shared the updates about the [[m:Wiki Loves Schools|Wiki Loves Schools]] hich received around 4,800 images during the campaign period.
*** [[User:Vijayanrajapuram|Vijayanrajapuram]] shared plans to create school related pages on Wikipedia and make use of the uploaded images.
* Discussions were also held about organising:
** International Women's Day Editathon
&lt;/div&gt;

;Events &amp; Activities
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* ''Ongoing events &amp; activities by the User Group''
** [[:c:Commons:Wiki Loves Theyyam 2026|Wiki Loves Theyyam 2026]] – photo campaign on Wikimedia Commons. ''(17&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; Mar 2026 – 17&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; May 2026)''
&lt;/div&gt;

&lt;hr&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
'''Upcoming meeting: 25&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; April 2026 –  [[m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/April 2026|Meeting page]] | [[:m:Special:RegisterForEvent/3549|Meetup Registration]]'''
&lt;hr&gt;
This message was sent with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) by [[:m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[:m:User_talk:Gnoeee|talk]]) on 13:34, 25 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]]
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&amp;oldid=30188373 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[:m:Wikimedians of Kerala/Newsletter/April 2026|Wikimedians of Kerala - April 2026 Newsletter]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;&quot;&gt;
&lt;small&gt;This is the Wikimedians of Kerala UG's 27&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; newsletter.&lt;/small&gt;
&lt;br&gt;
[[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]&lt;/div&gt;

;User group news
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;

* On 25&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; April 2026, we held our [[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/April 2026|April 2026 Monthly Meetup]] from 7:30 pm to 8:30 pm IST. The agenda for the meeting was shared and everyone was welcomed. A total of 6 community members participated in the meeting and discussions.
** [[User:Ranjithsiji|Ranjithsiji]] and [[User:Adithyak1997|Adithyak]] shared updates from the [[m:Event:Wikisource Summit 2026|Wikisource Summit 2026]], which was organized at Calicut University. Participants from Malayalam, Tamil and Tulu community members also attended the two-day event.
** [[User:Gnoeee|Jinoy]] shared updates about the [[m:Event:Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026 in India|Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026]] campaign organized in collaboration with the Embassy of Ukraine in New Delhi and communities in India. 47 people joined and contributed during the campaign period in India
** Ranjithsiji and [[User:Sree1959|Sreekrishnan]] shared the updates about the ongoing Malayalam Wikivoyage activities and improvements. Discussed the need for further enhancements and issues.
** [[User:Athulvis|Athul]] shared the updates about closure of [[m:Community Resources and Partnerships/India Rapid Project/Wikimedians of Kerala Anniversary Programme/Final Report|Wikimedians of Kerala Anniversary Programme]] and submission of final report.
** Ranjithsiji shared the Wikivoyage Day plan announced by [[User:Sree1959|Sreekrishnan]]. Plans to organize activities were discussed.
** [[User:Vijayanrajapuram|Vijayanrajapuram]] shared plans to create school related pages on Wikipedia. Athul and Ranjith shared their thoughs on doing follow up activies.
** Jinoy and Athul shared the updates about the [[m:WikiConference India 2026|WikiConference India 2026]] which is going to happen in Kochi. Around 400+ applications have been received for scholarships and the team is currently reviewing the applications.
*** For those who missed applying for the scholarship the self funded registration will be opened.
** Ranjithsiji shared updates about the [[m:Wiki Loves Theyyam 2026|Wiki Loves Theyyam 2026]] which started on March 17 and will end on May 17.
** Jinoy shared and invited the community members to share the stories, community highlights and activities from across South Asia to [[m:South Asia/Newsletter|WikiDhara - The echoes from South Asia]]. ''([[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/April 2026|read more...]])''
&lt;/div&gt;

&lt;hr&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
This message was sent with 14:44, 24 മേയ് 2026 (UTC) by [[:m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[:m:User_talk:Gnoeee|talk]]) [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]]
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&amp;oldid=30188373 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[:m:Wikimedians of Kerala/Newsletter/May 2026|Wikimedians of Kerala - May 2026 Newsletter]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;&quot;&gt;
&lt;small&gt;This is the Wikimedians of Kerala UG's 28&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; newsletter.&lt;/small&gt;
&lt;br&gt;
[[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|90px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]&lt;/div&gt;

;Updates / Discussions
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;

* On 25th May 2026, we held our May 2026 Monthly Meetup from 7:30 pm to 8:30 pm IST. The agenda for the meeting was shared and everyone was welcomed. 10 community members participated in the meeting and discussions.
** [[:User:Ranjithsiji|Ranjithsiji]] shared updates about Wiki Loves Theyyam 2026, which was conducted as a pilot project from 17 April to 17 May 2026. Around 650 images were uploaded to Wikimedia Commons by 16 contributors. Discussions were held on organizing follow-up activities closer to the Theyyam season.
** [[:User:Gnoeee|Jinoy]] shared updates from [[m:Event:Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026 in India|Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026 in India]], organized in collaboration with Wikimedia communities and partner organizations.
*** Around 45 participants took part in the campaign by creating 71 new pages and improving around 327 pages across Wikimedia projects. An offline Wikipedia editing workshop was organised at [[w:Embassy of Ukraine, New Delhi|Embassy of Ukraine, New Delhi]] along with a cultural activity and continued the online campaign till the end of April.
** Ranjithsiji shared updates from [[m:Event:Wikisource Summit 2026|Wikisource Summit 2026]], organized at the University of Calicut. A total of 18 participants attended the event, including contributors from other language communities. Discussions focused on collaboration and technical improvements for Wikisource projects.
** Jinoy shared updates about [[m:WikiConference India 2026|WikiConference India 2026]]. The conference theme has been announced. The theme for WCI 2026 is ''&quot;Reimagining the Knowledge Commons&quot; - Community Leadership in an Evolving Wikimedia Ecosystem.''
** Ranjithsiji shared plans for a Wiki Loves Schools edit-a-thon, aimed at creating and improving school-related articles using information collected through the SchoolWiki project and previous photography campaigns.
** Ranjithsiji announced preparations for Wiki Loves Earth India 2026, which is planned to begin on 1 July 2026. Community members were encouraged to participate and help document natural heritage sites across India.
** Jinoy and Ranjith shared updates from [[mw:Wikimedia Hackathon 2026|Wikimedia Hackathon 2026]] in Milan. The [[toolforge:glues|GLUES tool]] (Global Wikimedia User Information and Statistics) was developed and improved during the hackathon and was presented during the event. The tool provides a centralized dashboard for Wikimedia contributor information and receives valuable feedback from participants across multiple communities. Further enhancements to the tool were discussed.
** Ranjithsiji shared updates about Coordinate Me 2026, an international Wikidata campaign focused on improving geographic coordinates of Wikidata items. Community members were encouraged to participate before the campaign concluded at the end of May.
** Ranjithsiji shared updates on the Malayalam Wikivoyage initiative. Monthly community meetings have been held regularly over the past three months. An analysis tool named [[toolforge:inkpen|Inkpen]] has been developed and support was requested for the Malayalam Wikivoyage approval proposal.
** Community members also discussed the ongoing digitization of M. P. Parameswaran's works, potential collaborations with DC Books for bibliographic data sharing, plans for Kerala Cultural Month, the [[toolforge:wir-redlist-explorer|Women in Red tool]] developed by [[:User:Netha Hussain|Netha Hussain]] for identifying missing articles, improvements to mobile navigation templates.
** Ranjith and Jinoy shared an update received on Village pump of Malayalam Wikipedia and to User group's email regarding the participation in the Abstract Wikipedia pilot project.'' ([[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/May 2026|read more...]])''
&lt;/div&gt;

;Events &amp; activities
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* &lt;u&gt;''On-going events &amp; activities by User Group''&lt;/u&gt;
** [[c:Commons:Wiki Loves Earth 2026 in India|Wiki Loves Earth 2026 in India]] – Photography campaign dedicated to documenting and digitally preserving India's diverse natural heritage sites on Wikimedia Commons.

* &lt;u&gt;''Up-coming events &amp; activities by User Group''&lt;/u&gt;
** [[m:Event:Wikiwomen Camp 2026|Wikiwomen Camp 2026]] - 11th July 2026 - 12th July 2026. Last date to [[m:Event:Wikiwomen Camp 2026#Application|apply for the scholarship]] is 27 June 2026.
&lt;/div&gt;

&lt;hr&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
'''Upcoming meeting: 27&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; June 2026 –  [[m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/June 2026|Meeting page]] | [[:m:Special:RegisterForEvent/3891|Meetup Registration]]'''
&lt;hr&gt;
This message was sent with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) by [[:m:User:Gnoeee|Gnoeee]] on 15:42, 21 ജൂൺ 2026 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]]
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&amp;oldid=30188373 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[:m:Wikimedians of Kerala/Newsletter/June 2026|Wikimedians of Kerala - June 2026 Newsletter]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
{{ptag2|T429741}}
&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;&quot;&gt;
&lt;small&gt;This is the Wikimedians of Kerala UG's 29&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; newsletter.&lt;/small&gt;
&lt;br&gt;
[[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]&lt;/div&gt;

;Updates / Discussions
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;

* On 27th June 2026, we held our June 2026 Monthly Meetup from 7:30 pm to 8:30 pm IST. The agenda for the meeting was shared and everyone was welcomed. 12 community members participated in the meeting and discussions.

** [[:User:Athulvis|Athul R T]] shared updates about [[:c:commons:Wiki Loves Earth 2026 in India|Wiki Loves Earth 2026]] -  The programe will run in July 2026. More than two thousand images are uploaded now. 
** [[:User:Sree1959|Sreekrishnan Narayanan]] shared updates about Malayalam Wikivoyage project. Users are editing and we are waiting for the response from Language Committee. 
** [[:User:SijiR|Siji]] shared updates about [[:m:Event:Wikiwomen Camp Kerala 2026|Wikiwomen Camp Kerala 2026]]. Program is planned on July 11,12 at Kozhikkode.


&lt;/div&gt;

;Events &amp; activities
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* &lt;u&gt;''On-going events &amp; activities by User Group''&lt;/u&gt;
** [[:c:commons:Wiki Loves Earth 2026 in India|Wiki Loves Earth 2026]]: Wiki Loves Earth India is an international photographic campaign and We are organizing it in India. More than four thousand files uploaded into this campaign. The campaign will end on 31st July 2026.
** [[:m:Event:Wikiwomen Camp Kerala 2026|Wikiwomen Camp Kerala 2026]]: Wikiwomen Camp aims to bring together women who are active contributors to the Wikimedia movement. 23 editors participated in this two day camp at Kozhikode.
**[[:m:Event:Wikimedia Technical Workshop 2026 at C-SiS CUSAT|Wikimedia Technical Workshop 2026 at C-SiS CUSAT]] : We organized a Wikimedia technical workshop in collaboration with Centre for Science in Society (C-SiS), Cochin University of Science and Technology, Kochi, Kerala. 20 students from various colleges participated in this event. We started developing some tools with the help of participants.
**[[:m:Kerala Culture Month 2026|Kerala Culture Month 2026]] As part of Wiki Conference India 2026 we co-organized a writing campaign as a pre conference activity. The campaign started on 15th July 2026 and will end on 15th August 2026.
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;hr&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
'''Upcoming meeting: 25&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; July 2026 –  [[m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/July 2026|Meeting page]] | [[:m:Special:RegisterForEvent/4198|Meetup Registration]]'''
&lt;hr&gt;
This message was sent by [[:m:User:Ranjithsiji|Ranjithsiji]] with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 13:22, 25 ജൂലൈ 2026 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]]
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&amp;oldid=30188373 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[:m:Wikimedians of Kerala/Newsletter/August 2026|Wikimedians of Kerala - August 2026 Newsletter]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;&quot;&gt;
&lt;small&gt;This is the Wikimedians of Kerala UG's 30&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; newsletter.&lt;/small&gt;
&lt;br&gt;
[[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]&lt;/div&gt;

;Updates / Discussions
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;

* On 25th July 2026, we held our July 2026 Monthly Meetup from 7:30 pm to 8:30 pm IST. The agenda for the meeting was shared and everyone was welcomed. 17 community members participated in the meeting and discussions.

** [[:User:Ranjithsiji|Ranjithsiji]] shared updates about [[:c:commons:Wiki Loves Earth 2026 in India|Wiki Loves Earth 2026]] -  The camapgin will run in July 2026. More than five thousand images are uploaded now. 
** [[:User:Ranjithsiji|Ranjithsiji]] shared updates about [[:m:Event:Wikimedia Technical Workshop 2026 at C-SiS CUSAT|Wikimedia Technical Workshop 2026 at C-SiS CUSAT]] -   The program was carried out in coordination with Centre for Science in Society, Cusat. 
** [[:User:SijiR|Siji]] shared updates about [[:m:Event:Wikiwomen Camp Kerala 2026|Wikiwomen Camp Kerala 2026]]. Program happened on July 11,12 at Kozhikkode. A photowalk was done in connection with Wiki Loves Earth 2026 in India.
** [[:User:Gnoeee|Jinoy]] updated about a [[:File:A year of conversations, campaigns and collaborations - Wikimedians of Kerala User Group.pdf|poster presented]] at Wikimania 2026.
&lt;/div&gt;

;Events &amp; activities
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* &lt;u&gt;''On-going and past events &amp; activities by User Group''&lt;/u&gt;
**[[:m:Kerala Culture Month 2026|Kerala Culture Month 2026]] As part of Wiki Conference India 2026 we co-organized a writing campaign as a pre conference activity. The campaign started on 15th July 2026 and end on 15th August 2026.
**[[:m:Wiki Loves Village 2026|Wiki Loves Village 2026]] As part of Wiki Conference India 2026 we co-organized a writing campaign as a pre conference activity. The campaign started on 15th August 2026 and will end on 15th September 2026.
**[[:m:Wiki Loves Schools|Wiki Loves Schools 2026]] We are organizing a writing campaign in Malayalam Wikipedia. The campaign started on 27th July 2026 and will end on 30th September 2026.
** [[:c:commons:Wiki Loves Earth 2026 in India|Wiki Loves Earth 2026]]: Wiki Loves Earth India is an international photographic campaign and We are organizing it in India. More than four thousand files uploaded into this campaign. The campaign was over on 31st July 2026.
** [[:c:commons:Wiki Loves Onam 2026|Wiki Loves Onam 2026]]: Photography campaign to document Onam culture. The campaign is from 15th August 2026 to 15th September 2026
&lt;/div&gt;

&lt;hr&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
'''Upcoming meeting: 22&lt;sup&gt;nd&lt;/sup&gt; Aug 2026 –  [[m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/August 2026|Meeting page]] | [[:m:Special:RegisterForEvent/4396|Meetup Registration]]'''
&lt;hr&gt;
This message was sent by [[:m:User:Gnoeee|Gnoeee]] with [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|talk]]) 13:35, 22 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]]
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&amp;oldid=30188373 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[:m:Wikimedians of Kerala/Newsletter/August 2026|Wikimedians of Kerala - August 2026 Newsletter]] ==
&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;&quot;&gt;
&lt;small&gt;This is the Wikimedians of Kerala UG's 31&lt;sup&gt;st&lt;/sup&gt; newsletter.&lt;/small&gt;
&lt;br&gt;
[[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]&lt;/div&gt;

;Updates / Discussions
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;

* On 22nd August 2026, we held our August 2026 Monthly Meetup from 7:30 pm to 8:30 pm IST. The agenda for the meeting was shared and everyone was welcomed. 12 community members participated in the meeting and discussions.

** [[:User:Ranjithsiji|Ranjithsiji]] shared updates about [[:c:commons:Wiki Loves Earth 2026 in India|Wiki Loves Earth 2026]] - The campaign is over and results are planned to be announced by end of the month.
** [[:User:Ranjithsiji|Ranjithsiji]] shared updates about moving Malayalam Wikivoyage out of [[:Incubator:Wy/ml|Incubator]] - Planning to having it discussed in [[:metawiki:WikiConference India 2026|WikiConference India]] program.
&lt;/div&gt;

;Events &amp; activities
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* &lt;u&gt;''On-going and past events &amp; activities by User Group''&lt;/u&gt;
**[[:m:Kerala Culture Month 2026|Kerala Culture Month 2026]] As part of Wiki Conference India 2026 we co-organized a writing campaign as a pre conference activity. The campaign started on 15th July 2026 and ended on 15th August 2026.
**[[:wikidata:Event:Growing Malayalam Lexemes/Workshop 1|Malayalam Lexemes Workshop]]: A 2 hour workshop was conducted on 22nd August. The program was presented by Mohammed Sadat Abdulai (WMDE) with support from Satdeep Gill. 12 community members participated in the same.
**[[:c:commons:Wiki Loves Onam 2026|Wiki Loves Onam 2026]]: The program has started and it will run until Septmeber 30.
**[[:m:Wiki Loves Village 2026|Wiki Loves Village 2026]]: The event has started on 15th August and it will run until 15 September. The event is conducted as a pre-conference program for WikiConference India.
**[[:m:Wiki Loves Schools#Wiki Loves Schools 2026|Wiki Loves Schools 2026]]: The program was planned to details of important schools in Wikipedia. The program was started in the month of July and it will continue until 30 September.
**[[m:Wiki Loves Quotes 2026|Wiki Loves Quotes 2026]]: A program to contribute quotes to wiki - The program has been started at International level on August 15 and it will continue until September 15.
**Booth for India FOSS: A booth for Wikipedia has been alloted in India FOSS 2026 program planned to happen on 26th and 27th of September.
* &lt;u&gt;''Upcoming events &amp; activities by User Group''&lt;/u&gt;
**Annual Plan 2027: The time for 2027 Annual plan submission has come up. Wiki Loves Onam, Folklore Documentation, Women's Day edit-a-thon, Wikidata Birthday Celebration, Malayalam Wikipedia 25th year Celebration, Wiki Loves Earth - These are the programs currently planned to add in the same. Planned to add a language improvement plan by adding a Lexeme improvement project.
&lt;/div&gt;

&lt;hr&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
This message was sent by [[:m:User:Adithyak1997|Adithyak1997]] and [[:m:User:Gnoeee|Gnoeee]] with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 16:11, 2 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]]
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&amp;oldid=30188373 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== ബോട്ട് ==
[https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%92%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%A8%E0%B4%BE%E0%B4%82_%E0%B4%B8%E0%B4%BF._%E0%B4%85%E0%B4%9A%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B5%81%E0%B4%A4%E0%B4%AE%E0%B5%87%E0%B4%A8%E0%B5%8B%E0%B5%BB_%E0%B4%AE%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%BF%E0%B4%B8%E0%B4%AD&amp;curid=601394&amp;diff=4681544&amp;oldid=4069706 ഇവിടെ] jurisdiction = കേരളത്തിലെ എന്നുള്ളത് കേരളം എന്നു മാറ്റിയതായി കണ്ടു, അതിനാൽ വിവരപ്പെട്ടിയിലെ വിവരണം കേരളം 5-ആം മന്ത്രിസഭ എന്ന് മാറിപ്പോയി. '''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 20:20, 31 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC)</text>
      <sha1>qnb1yop9fijavdlfr25wrkbxi2othgx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4682036</id>
      <parentid>4681980</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T08:48:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Netha Hussain</username>
        <id>19313</id>
      </contributor>
      <comment>/* ബോട്ട് */ +1</comment>
      <origin>4682036</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="226503" sha1="9tp2udmz0vfv90q6jt6qr96nyc3vyf9" xml:space="preserve">{| border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot; style=&quot;float: right; background-color:#f9f9f9;margin:1px;border: thin solid red; width: 160px; border-collapse: collapse; font-size: 95%;&quot;
|+ colspan=&quot;2&quot; style=&quot;margin-left: inherit; background:green; color:#ffffff;text-align:center;&quot;| പഴയ സംവാദങ്ങൾ
|-
!align=&quot;center&quot;|[[Image:Vista-file-manager.png|50px|സംവാദ നിലവറ]]&lt;br/&gt;
|-
|
[[User talk:Netha Hussain/archive1|സെപ്റ്റംബർ '12 വരെ]] &lt;/br&gt;
|}

{{tb|Razimantv}}

== സൂക്ഷ്മജീവിശാസ്ത്രം - അപൂർണ്ണലേഖനങ്ങൾ ==

അപൂർണ്ണലേഖനങ്ങൾ എന്ന വർഗ്ഗങ്ങൾക്കായി അതാതു സ്റ്റബ്ബുകൾ [http://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%AE%E0%B4%BE%E0%B4%A8%E0%B4%BF%E0%B4%B1%E0%B5%8D%E0%B4%B1%E0%B5%8B%E0%B5%BE-%E0%B4%89%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%AA%E0%B5%8D_%E0%B4%85%E0%B4%97%E0%B5%BC&amp;diff=1430717&amp;oldid=1430716 ഇതു പോലെ] ചേർത്താൽ മതി. സൂക്ഷ്മജീവിശാസ്ത്രം - അപൂർണ്ണലേഖനങ്ങൾ എന്ന വർഗ്ഗം താളിൽ തനിയെ ദൃശ്യമാകും.--[[ഉപയോക്താവ്:Rojypala|റോജി പാലാ]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Rojypala|സംവാദം]]) 15:23, 29 സെപ്റ്റംബർ 2012 (UTC)
:അതറിയാം, അങ്ങനെ തന്നെയാണ് ചെയ്യാറുണ്ടായിരുന്നത്. ഇത്തവണ മറന്ന് പിന്നെയും പഴയ പോലെ ചെയ്തുപോയതാണ്. [[User:Netha Hussain|&lt;font color=&quot;navy&quot;&gt;നത&lt;/font&gt;]] [[User talk:Netha Hussain|&lt;font color=&quot;purple&quot;&gt;(സംവാദം)&lt;/font&gt;]] 15:29, 29 സെപ്റ്റംബർ 2012 (UTC)
::{{പുഞ്ചിരി}} നന്ദി--[[ഉപയോക്താവ്:Rojypala|റോജി പാലാ]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Rojypala|സംവാദം]]) 14:00, 30 സെപ്റ്റംബർ 2012 (UTC)

== :) ==

താരകത്തിന് നന്ദി നത -- [[User:Razimantv|റസിമാൻ]] [[User talk:Razimantv|&lt;font color=green&gt;ടി വി&lt;/font&gt;]] 17:03, 16 ഒക്ടോബർ 2012 (UTC)

== പഗ് ==

നായക്കുട്ടിയെ നൽകിയതിനു നന്ദി.. നല്ലോണം നോക്കിക്കോളാം.. ;-) സ്നേഹപൂർവം--[[ഉപയോക്താവ്:Hirumon|ഹിരുമോൻ]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Hirumon|സംവാദം]]) 03:31, 17 ഒക്ടോബർ 2012 (UTC)
:{{കൊള്ളാം}}സ്നേഹം ഇരട്ടിയായാലും നോ പ്രോബ്ലം. രണ്ടിനേം സ്വീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. :D--[[ഉപയോക്താവ്:Hirumon|ഹിരുമോൻ]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Hirumon|സംവാദം]]) 05:55, 17 ഒക്ടോബർ 2012 (UTC)

==ലവ്‌ലേസ് അവാർഡ്==
നത, അവാർഡിനു നന്ദി. ഒന്നുരണ്ടു ശാസ്ത്രജ്ഞകളെക്കൂടി ചേർക്കാൻ കരുതിയതാണ്. തരപ്പെട്ടില്ല:‌) ആശംസകളോടെ.[[ഉപയോക്താവ്:Georgekutty|ജോർജുകുട്ടി]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Georgekutty|സംവാദം]]) 04:06, 28 ഒക്ടോബർ 2012 (UTC)
{{tb|സംവാദം:തളർവാതം}}
==ഒരു കൊച്ചു സമ്മാനം==
{{award2| border=green| color=white| image=Start hand.svg| size=100px| topic=Way to go| text= വിക്കിപീഡിയക്ക് അകത്തും പുറത്തും  നടത്തുന്ന നല്ല പ്രവൃത്തികൾക്ക് ഒരു കൈ. ഈ പ്രവർത്തനം തുടരട്ടെ!!. ഈ പച്ചക്കൊടി കാട്ടുന്നത്. ----[[ഉപയോക്താവ്:jigesh|jigesh]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:jigesh|സംവാദം]]) 20:11, 2 ജനുവരി 2013 (UTC))}}
==വനിതാദിന പുരസ്കാരത്തിന് നന്ദി==
നത തന്ന പുരക്സാരത്തിനു നന്ദി.[[ഉപയോക്താവ്:Georgekutty|ജോർജുകുട്ടി]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Georgekutty|സംവാദം]]) 00:41, 6 ഏപ്രിൽ 2013 (UTC)
:ഞാനും നന്ദ്രി രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. യജ്ഞം സമാപിച്ചതായി താളിൽ ചേർക്കാമല്ലോ... --[[ഉപയോക്താവ്:Adv.tksujith|Adv.tksujith]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adv.tksujith|സംവാദം]]) 02:41, 6 ഏപ്രിൽ 2013 (UTC)
::നന്ദി നത [[ഉപയോക്താവ്:Bipinkdas|ബിപിൻ]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Bipinkdas|സംവാദം]]) 03:36, 6 ഏപ്രിൽ 2013 (UTC)
::നന്ദി നത--[[ഉപയോക്താവ്:Fotokannan|Fotokannan]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Fotokannan|സംവാദം]]) 07:45, 6 ഏപ്രിൽ 2013 (UTC)

:നന്ദി, സന്തോഷം , പരിപാടിയുടെ സമഗ്ര റിപ്പോർട്ട്‌ ഉടൻ വരും എന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു :) &lt;font style=&quot;font-family: Zapfino, Segoe Script&quot;&gt;[[User:irvin_calicut|&lt;font color=&quot;blue&quot;&gt;- Irvin Calicut..&lt;/font&gt;]]&lt;/font&gt;&lt;font style=&quot;font-family: Papyrus&quot;&gt;[[User talk:irvin_calicut|&lt;font color=&quot;brown&quot;&gt;..ഇർവിനോട് പറയു&lt;/font&gt;]]&lt;/font&gt; 12:45, 6 ഏപ്രിൽ 2013 (UTC)
: എന്റെയും നന്ദി. --[[ഉപയോക്താവ്:Sidharthan|സിദ്ധാർത്ഥൻ]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Sidharthan|സംവാദം]]) 12:57, 6 ഏപ്രിൽ 2013 (UTC)
:നന്ദി നത--[[ഉപയോക്താവ്:ShajiA|ഷാജി]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:ShajiA|സംവാദം]]) 17:55, 6 ഏപ്രിൽ 2013 (UTC)

:{{tb|കവാടത്തിന്റെ സംവാദം:ജീവശാസ്ത്രം}}

== പിറന്നാളാശംസകൾ ==

{| style=&quot;background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align: middle; padding: 5px;&quot; | [[File:Award misc birthday cake.jpg|100px]]
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;&quot; | '''പിറന്നാൾ കേക്ക് '''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; padding: 3px;&quot; | പിറന്നാൾ ദിനത്തിൽ ആശംസകളോടെ..  [[ഉപയോക്താവ്:Hrishikesh.kb|Hrishi]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Hrishikesh.kb|സംവാദം]]) 19:10, 27 മേയ് 2013 (UTC)
{{കൈ}} എന്റേം വക ഹൃദയം നിറഞ്ഞ ആശംസകൾ..{{പുഞ്ചിരി}} --[[ഉപയോക്താവ്:Manojk|മനോജ്‌ .കെ]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Manojk|സംവാദം]]) 07:40, 28 മേയ് 2013 (UTC)
|}
: പിറന്നാൾ ആശംസകൾക്ക് രണ്ടുപേർക്കും നന്ദി. [[User:Netha Hussain|&lt;font color=&quot;navy&quot;&gt;നത&lt;/font&gt;]] [[User talk:Netha Hussain|&lt;font color=&quot;purple&quot;&gt;(സംവാദം)&lt;/font&gt;]] 13:47, 3 ജൂൺ 2013 (UTC)

== Happy birthday Netha! ==

{| style=&quot;background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align: middle; padding: 5px;&quot; | [[File:841 food.JPG|100px]]
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;&quot; | '''Happy birthday Netha!'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; padding: 3px;&quot; | Wish you a very happy birthday Netha, stay blessed to inspire others! Btw I have had my bite of your birthday cake :D [[ഉപയോക്താവ്:Psubhashish|Psubhashish]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Psubhashish|സംവാദം]]) 02:31, 28 മേയ് 2013 (UTC)
|}

== താങ്കൾക്ക് ഒരു താരകം! ==

{| style=&quot;background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align: middle; padding: 5px;&quot; | [[File:Original Barnstar Hires.png|100px]]
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;&quot; | '''യഥാർത്ഥ താരകം'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; padding: 3px;&quot; | സഹോദരി,
താങ്കളെ കുറിച്ച് ഏഷ്യാനെറ്റ്‌ ന്യൂസ്‌ ചാനലിൽ ഇപ്പോൾ കണ്ടു. അഭിനന്ദനങ്ങൾ.  ഒപ്പം പ്രവർത്തങ്ങൾക്ക് ആശംസകളും [[ഉപയോക്താവ്:AswiniKP|♥Aswini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:AswiniKP|സംവാദം]]) 14:19, 8 ജൂൺ 2013 (UTC)
|}

== സംഗമോത്സവം2013 (സ്വാഗതം) ==

സംഗമോത്സവത്തിനായി ഒരു സ്വാഗതഫലകം [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിസംഗമോത്സവം - 2013/സ്വാഗതം|ഇവിടെ]] തുടങ്ങിയിട്ടുണ്ട്. അതിന്റെ നിർമ്മാണം പൂർത്തിയായ ശേഷം ഇംഗ്ലീഷ് പരിഭാഷയും വേണം. --[[ഉപയോക്താവ്:Manojk|മനോജ്‌ .കെ]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Manojk|സംവാദം]]) 09:05, 4 നവംബർ 2013 (UTC)

==വിക്കിസംഗമോത്സവം - 2013 ലേക്ക് സ്വാഗതം == 
&lt;div style=&quot;background-color:#dfdfdf; color:#333; font-size:11px; text-align:right; line-height:14px; height:14px; padding:5px &quot;&gt;
If you are not able to read the below message, please click [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിസംഗമോത്സവം - 2013/സ്വാഗതം/en|here for the English version]]
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;padding:5px; background-color:#f1f1f1;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;padding:5px; background-color:#efefef;&quot;&gt;
  &lt;div style=&quot;border:none; -moz-box-shadow: 0 1px 3px rgba(0, 0, 0, 0.35); -webkit-box-shadow: 0 1px 3px rgba(0, 0, 0, 0.35); box-shadow: 0 1px 3px rgba(0, 0, 0, 0.35); background: #ddd; background: -moz-linear-gradient(top, #f4f4f4 0%, #f1f1f1 100%); background: -webkit-gradient(linear, left top, left bottom, color-stop(0%,#E7FFFF), color-stop(100%,#7db9e8)); background: -webkit-linear-gradient(top, #E7FFFF 0%,#7db9e8 100%); background: -o-linear-gradient(top, #E7FFFF 0%,#7db9e8 100%); background: -ms-linear-gradient(top, #E7FFFF 0%,#7db9e8 100%); background: linear-gradient(top, #E7FFFF 0%,#7db9e8 100%); -moz-border-radius: 7px; -webkit-border-radius: 7px; border-radius: 7px;&quot;&gt;
&lt;table width=&quot;100%&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; valign=&quot;top&quot; border=&quot;0&quot; style=&quot;background:transparent; &quot;&gt;
&lt;tr&gt;
{| style=&quot;border:1px #FFA500 solid; padding:1em; border-collapse:collapse; width:100%;&quot;
|-
[[File:Wikisangamolsavam-logo-2013.png|500px|center|link=വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിസംഗമോത്സവം_-_2013]]&lt;br/&gt;&lt;/div&gt;
|- 
! 
&lt;div  style=&quot;font-weight:400; color:#333; margin:15px; text-align:left&quot; &gt;
&lt;div style=&quot;padding:5px; background:#333; color:#fff; border-radius:5px;  font-size:16px&quot;&gt;നമസ്കാരം! {{BASEPAGENAME}}&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:5px;&quot;&gt;
മലയാളം വിക്കിമീഡിയ പദ്ധതികളിലെ ഉപയോക്താക്കളുടേയും വിക്കിപദ്ധതികളിൽ താല്പര്യമുള്ളവരുടേയും വാർഷിക ഒത്തുചേരലായ [[:വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിസംഗമോത്സവം - 2013|വിക്കിസംഗമോത്സവം 2013]], ഡിസംബർ 21, 22, 23 തീയ്യതികളിൽ   [[ആലപ്പുഴ|ആലപ്പുഴയിൽ]] വെച്ച് നടക്കുന്നു.&lt;br/&gt; കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്കായി വിക്കിസംഗമോത്സവത്തിന്റെ [http://ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിസംഗമോത്സവം_-_2013 ഔദ്യോഗിക താൾ] കാണുക. സാമൂഹ്യ മാദ്ധ്യമമായ ഫേസ്‌ബുക്കിലും [http://www.facebook.com/wikisangamolsavam  കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ] ലഭ്യമാണ്. സംഗമോത്സവത്തിൽ പങ്കെടുക്കുവാൻ താങ്കളുടെ പേര് [http://ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിസംഗമോത്സവം_-_2013/Registration ഇവിടെ] രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുക.

പതിനാലോളം ഇന്ത്യൻ ഭാഷാസമൂഹങ്ങളിൽ നിന്നുമുള്ള വിക്കിമീഡിയ പ്രതിനിധികളുടെ പങ്കാളിത്തം, വിക്കിപീഡിയ ലേഖനങ്ങൾ സമ്പുഷ്ടമാക്കുന്നതിനായുള്ള [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിസംഗമോത്സവം - 2013/തിരുത്തൽ യജ്ഞം|വിക്കിസംഗമോത്സവ തിരുത്തൽ യജ്ഞം]]  ''വിക്കിവിദ്യാർത്ഥിസംഗമം'', ''വിക്കിയുവസംഗമം'', ''ഭിന്നശേഷി ഉപയോക്താക്കൾക്കു വേണ്ടിയുള്ള കമ്പ്യൂട്ടർ പരിശീലനം'', ''തണ്ണീർത്തടങ്ങളുടെ വിവരശേഖരണവും ഡിജിറ്റൈസേഷനും'', ''[[WP:WS2013/WWE|വിക്കി ജലയാത്ര]]'' എന്നീ പരിപാടികളും സംഗമത്തിന്റെ ഭാഗമായി സംഘടിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്.

വിക്കിസംഗമോത്സവം - 2013 ന്റെ ഭാഗമാകുവാനും, താങ്കളുടെ അനുഭവങ്ങൾ പങ്കുവെക്കുവാനും മലയാളം വിക്കിസമൂഹത്തെ ശക്തിപ്പെടുത്തുവാനും വിക്കിസമൂഹത്തിന്റെ പേരിൽ ഹാർദ്ദമായി സ്വാഗതം ചെയ്യുന്നു. വിക്കിപീഡിയയിലെ താങ്കളുടെ [[Special:Contributions/Netha Hussain|സംഭാവനകൾക്ക് ]] നന്ദി പറഞ്ഞുകൊള്ളുന്നു.

2013 ഡിസംബർ 21 മുതൽ 23 വരെ ആലപ്പുഴയിൽ കാണാമെന്ന പ്രതീക്ഷയോടെ...&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;

|}&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
--'''[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിസംഗമോത്സവം - 2013/സമിതികൾ#സംഘാടക സമിതി|വിക്കിസംഗമോത്സവം സംഘാടകസമിതിക്കുവേണ്ടി]] [[ഉപയോക്താവ്:MkBot|MkBot]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MkBot|സംവാദം]]) 16:39, 16 നവംബർ 2013 (UTC)

==അരീക്കോട്==

അരീക്കോട് എന്ന പേരിൽ മറ്റൊരു താൾ ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കീപീഡിയയിൽ നിലവിലുണ്ട്.Arecode എന്ന് സെർച്ചൂ...
[[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/117.211.59.174|117.211.59.174]] 10:52, 16 ഡിസംബർ 2013 (UTC)

== Medical Translation Newsletter Aug./Sept. 2014 ==

[[File:Medical translation.svg|80px|left|link=:w:en:Wikipedia:WikiProject Medicine/Translation Task Force]] 
[[File:Stetho book.jpg|right|250px]]
&lt;div style = &quot;line-height: 1.2&quot;&gt;
&lt;span style=&quot;font-size: 2em; font-family: Copperplate, 'Copperplate Gothic Light', serif&quot;&gt;'''''Medical Translation Newsletter'''''&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;
Issue 2, Aug./Sept. 2014&lt;br/&gt;
by [[:w:en:User:CFCF|CFCF]]
&lt;br/&gt;&lt;br/&gt;
&lt;/div&gt;
''[[:w:en:Wikipedia:WikiProject_Medicine/Translation_task_force/Newsletter/Recipients|sign up for monthly delivery]]''&lt;/div&gt;&lt;br/&gt;
&lt;div style = &quot;margin-top: 1.5em; border: 3px solid #0000FF; border-radius: .5em; padding: 1em 1.5em; font-size: .9em&quot;&gt;
[[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|right|70px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Project_Med]][[File:TWB.svg|right|120px|link=http://translatorswithoutborders.org/]]
===&lt;big&gt;Feature – [[:w:en:Ebola virus disease|Ebola]] articles&lt;/big&gt;===
[[File:Ebola virus virion.jpg|200px|thumb|right|link=:w:en:WP:RTTS|Electron micrograph of an Ebola virus virion]]
During August we have translated [[:w:en:Ebola virus disease|Disease]] and it is now live in more than 60 different languages! To help us focus on African languages [https://rubric.com/ Rubric] has donated a large number of articles in languages we haven't previously reached–so a shout out them, and [[:w:en:User:Ian Henderson|Ian Henderson]] from Rubric who's joined us here at Wikipedia. We're very happy for our continued collaboration with both Rubric and Translators without Borders!
:Just some of our over 60 translations:
*[[:xh:Isifo sentsholongwane i-Ebola|Xhosa]]
*[[:nso:Bolwetši bja baerase ya Ebola|Northern Sotho]]
*[[:zu:Isifo segciwane le-Ebola|Zulu]]
*[[:ts:Xitsongwatsongwana xa vuvabyi bya Ebola|Tsonga]]
*[[:ve:Vhulwadze ha Vairasi ya Ebola|Venda]]
*[[:ha:Ƙwayoyin cuta na Ebola|Hausa]]
*[[:ig:Ọrịa ihi ụra nke ukwuu|Igbo]]
*[[:yo:Àrùn oorun àsùnjù|Yoruba]]
*[[:rw:Indwara y’umusinziro nyafurika|Kinyarwanda]]
*[[:sw:Ugonjwa wa malale|Swahili]]
*[[:ti:ኣፍሪካን ትራይፓኖሶሚያሲስ|Tigrinya]]

;&lt;big&gt;New roles and guides!&lt;/big&gt;
At Wikimania there were so many enthusiastic people jumping at the chance to help out the Medical Translation Project, but unfortunately not all of them knew how to get started. That is why we've been spending considerable time writing and improving guides! They are finally live, and you can find them at our [[:w:en:WP:TTF|home-page]]!
;&lt;big&gt;New sign up page!&lt;/big&gt;
We're proud to announce a new sign up page at [[:w:en:WP:MTSIGNUP|WP:MTSIGNUP]]! The old page was getting cluttered and didn't allow you to speficy a role. The new page should be easier to sign up to, and easier to navigate so that we can reach you when you're needed!
;Style guides for translations
Translations are of both full articles and shorter articles continues. The process where short articles are chosen for translation hasn't been fully transparent. In the coming months we hope to have a first guide, so that anyone who writes medical or health articles knows how to get their articles to a standard where they can be translated! That's why we're currently working on medical '''good lede''' criteria! The idea is to have a similar peer review process to [[:w:en:WP:GAN|good article nominations]], but only for ledes.
;Some more stats
*In July, 18 full article translations went live (&lt;small&gt;[[:w:en:WP:RTT|WP:RTT]]&lt;/small&gt;), and an additional 6 simplified versions went live (&lt;small&gt;[[:w:en:WP:RTTS|WP:RTTS]]&lt;/small&gt;)!
*We have a number of new lead integrators into Dutch, Polish, Arabic and Bulgarian, with more to come in smaller languages! ''(&lt;small&gt;Find them here [[:w:en:Wikipedia:WikiProject Medicine/Translation task force/People|old sign up page]]&lt;/small&gt;)''
*We were mentioned in a Global Voices Online report by Subhashish Panigrahi at [http://globalvoicesonline.org/2014/07/27/doctors-and-translators-are-working-together-to-bridge-wikipedias-medical-language-gap/# Doctors and translators are working together to bridge Wikipedia's medical language gap]
*New medical professionals have started, dedicated to working in '''[[:w:en:Odiya language|Odiya]]''' and '''[[:w:en:Kinyarwanda|Kinyarwanda]]'''!
;Further reading
*[http://translatorswithoutborders.org/ Translators Without Borders]
*[http://www.hifa2015.org/ Healthcare information for all by 2015], ''a global campaign''
&lt;br/&gt;
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
-- [[:w:en:User:CFCF|&lt;span style=&quot;background:#014225;color:#FFFDD0;padding:0 4px;font-family: Copperplate Gothic Bold&quot;&gt;CFCF&lt;/span&gt;]] [[:w:en:User talk:CFCF|🍌]] ([[Special:EmailUser/CFCF|email]]) 13:09, 24 September 2014 (UTC)
&lt;!-- http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:CFCF/Mass_message/Translation_newsletter&amp;oldid=9988851 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:CFCF@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== New sign-up page for the Medical Translation Project ==

Hey!

This is a friendly reminder that the '''[[:w:en:Wikipedia:WikiProject_Medicine/Translation_task_force/Sign_up|sign-up page]]''' at the [[:w:en:WP:TTF|Medical Translation Project]] (previously Translation Task force) has been updated. This means everyone has to sign up again. Using the new page it will be easier for us to get into contact with you when there is work available. Please check out our [[:w:en:WP:TTFPROGRESS|progress pages]] now! There might be work there already for you. 

We are also very proud to introduce new roles and guides which allows people to help who don't have medical knowledge too!
;'''Here are ways you can help!'''
;[[:w:en:Wikipedia:WikiProject Medicine/Translation Task Force/Community organizing|Community organization]]
:We need involved Wikipedians to engage the community on the different Wikipedias, and to '''spread the word'''!
;[[:w:en:Wikipedia:WikiProject Medicine/Translation task force/Integration guides/Pre translation|Assessing content]]
:We need language knowledgeable Wikipedians (or not yet Wikipedians) who indicate on our progress tables '''which articles should and should not be translated'''!
;[[:w:en:Wikipedia:WikiProject Medicine/Translation task force/Integration guides/Translating|Translating]]
:We are always on the look-out for dedicated '''translators''' to work with our content, especially in smaller languages!
;[[:w:en:Wikipedia:WikiProject Medicine/Translation task force/Integration guides/Post translation|Integration]]
:Translated articles need to be '''integrated into local Wikipedias'''. This process is done manually, and needs to take merge or replace older articles.
;[[:w:en:Wikipedia:WikiProject Medicine/Translation task force/Integration guides/Localization|Template installation]]
:For translations to be more useful templates and modules should be installed. We need people with the technical know-how who can help out!
;[[:w:en:Wikipedia:WikiProject Medicine/Translation task force/Integration guides/Programming|Programming]]
:Several of our processes are in need of simplification and many could occur automatically with bots.

Please use the '''[[:w:en:Wikipedia:WikiProject_Medicine/Translation_task_force/Sign_up|sign up page]]''', and thank you guys for all the work you've been doing. The translation project wouldn't be possible without you!


-- [[:w:en:User:CFCF|&lt;span style=&quot;background:#014225;color:#FFFDD0;padding:0 4px;font-family: Copperplate Gothic Bold&quot;&gt;CFCF&lt;/span&gt;]] [[:w:en:User talk:CFCF|🍌]] ([[Special:EmailUser/CFCF|email]]) 13:09, 24 September 2014 (UTC)
&lt;!-- http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:CFCF/Mass_message/Sign_up_message&amp;oldid=9989702 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:CFCF@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

==ഹലോ [[user:Netha Hussain | നതാ ]]! ==
ഞാൻ ഒരു പുതിയ അംഗമാണു്. സ്തീപക്ഷ എഴൂത്തിൽ താല്പര്യമുണ്ട്. 
[[user:viswaprabha|വിശ്വപ്രഭ]]യാണു് താങ്കളെ എനിക്കു പരിചയപ്പെടുത്തിയതു്. [[ഉപയോക്താവ്:Jothi Narayanan|Jothi Narayanan]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Jothi Narayanan|സംവാദം]]) 11:02, 26 സെപ്റ്റംബർ 2014 (UTC)

== Doctor Ji ==

Hey,&lt;br/&gt;
Doctor Ji, :)&lt;br/&gt;
You may remember me from En WP. I was just making minor fixes at [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിസംഗമോത്സവം - 2013/റിപ്പോർട്ട്/en]] and found it is your article. How are you doing these days? And how was your Europe trip?  --[[User:Titodutta|Tito Dutta]] ([[User_talk:Titodutta|Talk]]) 14:21, 18 ഒക്ടോബർ 2014 (UTC)
::Dear Tito ji,&lt;br /&gt;
The report requires major fixes! I have just copied an entire article which was probably the notes written by someone from the press. I am in the process of cleaning up and translating the rest of the report. I will have to correct the typos and fix grammatical errors after I have done the translation. Thank you for joining me on Malayalam Wikipedia, you are a superstar! The Europe trip was good, but I missed the community consultation and hence could not meet you. Meet you sometime later soon! Thanks again for your hard work in fixing the report! --[[User:Netha Hussain|&lt;font color=&quot;navy&quot;&gt;നത&lt;/font&gt;]] [[User talk:Netha Hussain|&lt;font color=&quot;purple&quot;&gt;(സംവാദം)&lt;/font&gt;]] 16:29, 18 ഒക്ടോബർ 2014 (UTC)

== വിക്കിപീഡിയ-എൽ.ജി.ബി.ടി പഠനശിബിരം ==

വിക്കിപീഡിയ - എൽ.ജി.ബി.ടി പഠനശിബിരത്തിൽ പങ്കെടുക്കാൻ താൽപര്യപ്പെടുന്നു.
--[[ഉപയോക്താവ്:Erfanebrahimsait|&lt;font color=&quot;blue&quot;&gt;'''ഇർഫാൻ ഇബ്രാഹിം സേട്ട്'''&lt;/font&gt;]] 14:24, 26 നവംബർ 2014 (UTC)

== ആയിരമാകാൻ ഒന്ന്  ==

Gastroenteritis Viral എന്ന ഒറ്റ ലേഖനം മാത്രമാണ്‌ 1000 പ്രധാന ലേഖനങ്ങളിൽ ഇല്ലാത്തത്.ഡോക്റ്റർ ഇതിന്റെ മലയാളത്തിലുള്ള ലേഖനം ഒന്ന് തുടങ്ങാമൊ?.Dr ajay സാറിനോടും ഇത്തരത്തിൽ ഒരു സന്ദേശം ഇട്ടിട്ടുണ്ട് പക്ഷേ അദ്ദേഹം അവധിയിലാണ്‌.--[[ഉപയോക്താവ്:AJITH MS|അജിത്ത്.എം.എസ്]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:AJITH MS|സംവാദം]]) 20:55, 19 ഓഗസ്റ്റ് 2015 (UTC)
::[https://en.wikipedia.org/wiki/Viral_gastroenteritis ഇതാണോ] താങ്കൾ ഉദ്ദേശിച്ച ലേഖനം? വളരെ ചെറിയ ലേഖനമാണല്ലോ, 1000-ത്തിൽ പെടുമെന്ന് തോന്നുന്നില്ല. മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ 1000 പ്രധാനലേഖനങ്ങൾക്ക് വേണ്ടിയുള്ള ആസൂത്രണ പേജ് ഉണ്ടോ? നന്ദി, [[ഉപയോക്താവ്:AJITH MS|അജിത്ത്.എം.എസ്]]. --[[User:Netha Hussain|&lt;font color=&quot;navy&quot;&gt;നത&lt;/font&gt;]] [[User talk:Netha Hussain|&lt;font color=&quot;purple&quot;&gt;(സംവാദം)&lt;/font&gt;]] 16:59, 23 ഓഗസ്റ്റ് 2015 (UTC)
ഡോക്റ്റർ,Gastroenteritis Viral എന്നാണ്‌ അവർ 1000 പ്രധാന ലേഖനങ്ങളിൽ ആവശ്യപ്പെട്ടിരുന്ന്തെങ്കിലും [https://en.wikipedia.org/wiki/Gastroenteritis Gastroenteritis] എന്ന ലേഖനത്തിലേക്കാണ്‌ ലിങ്ക് കൊടുത്തിരിക്കുന്നത്.ബുദ്ധിമുട്ടാകില്ലങ്കിൽ Gastroenteritis ഇതിന്റെ മലയാളം എഴുതാമൊ? ---[[ഉപയോക്താവ്:AJITH MS|അജിത്ത്.എം.എസ്]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:AJITH MS|സംവാദം]]) 17:08, 23 ഓഗസ്റ്റ് 2015 (UTC)&lt;br /&gt;
Gastroenteritis ലേഖനം തുടങ്ങിയിട്ടുണ്ട്.1000 [https://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF:%E0%B4%8E%E0%B4%B2%E0%B5%8D%E0%B4%B2%E0%B4%BE_%E0%B4%AD%E0%B4%BE%E0%B4%B7%E0%B4%95%E0%B4%B3%E0%B4%BF%E0%B4%B2%E0%B5%81%E0%B4%82_%E0%B4%B5%E0%B5%87%E0%B4%A3%E0%B5%8D%E0%B4%9F%E0%B5%81%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%A8_%E0%B4%B2%E0%B5%87%E0%B4%96%E0%B4%A8%E0%B4%99%E0%B5%8D%E0%B4%99%E0%B4%B3%E0%B5%81%E0%B4%9F%E0%B5%86_%E0%B4%AA%E0%B4%9F%E0%B5%8D%E0%B4%9F%E0%B4%BF%E0%B4%95 പ്രധാനലേഖനങ്ങൾ] --[[ഉപയോക്താവ്:AJITH MS|അജിത്ത്.എം.എസ്]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:AJITH MS|സംവാദം]]) 12:09, 26 ഓഗസ്റ്റ് 2015 (UTC)-

== വിക്കിപീഡിയ:ഏഷ്യൻ_മാസം ==

[[വിക്കിപീഡിയ:ഏഷ്യൻ_മാസം]] തുടങ്ങി. നോക്കുമോ  മറ്റുള്ളവരേം ചേർക്കുമോ. ഫേസ്ബുക്കില് പ്രമോട്ട് ചെയ്യുമോ. ചില ലേഖനങ്ങൾ എഴുതുമോ ----[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;രൺജിത്ത് സിജി &lt;/span&gt;{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:20px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]] 06:27, 3 നവംബർ 2015 (UTC)

==വിക്കിസംഗമോത്സവം 2015==

പ്രിയ സുഹൃത്തേ,

[[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കി]] സമൂഹത്തിന്റെ വാർഷിക സംഗമം, [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിസംഗമോത്സവം - 2015|വിക്കിസംഗമോത്സവം 2015]], ഡിസംബർ മാസത്തിൽ കോഴിക്കോട് വെച്ച് ചേരാനുദ്ദേശിക്കുന്നു. [[കോഴിക്കോട്]] നിന്നുള്ള വിക്കി ഉപയോക്താവെന്ന നിലയിൽ താങ്കളുടെ ആത്മാർത്ഥമായ സഹകരണം പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. ഒപ്പം സംഗമോത്സവ വിജയത്തിനായി താങ്കൾക്ക് എങ്ങനെ ഇതിന്റെ സംഘാടകരുമായി / സംഘാടക സമിതിയുമായി ചേർന്ന് പ്രവർത്തിക്കാൻ സാധിക്കുമെന്ന് അറിയുവാനും താൽപര്യപ്പെടുന്നു. താങ്കളുടെ വിലയേറിയ അഭിപ്രായങ്ങളും നിർദ്ദേശങ്ങളും അറിയിക്കുക. താങ്കളുടെ സജീവ പങ്കാളിത്തം പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു.

സംഘാടനത്തിന് മുന്നിട്ടിറങ്ങാൻ തയ്യാറുള്ളവർ ഇവരാണ്. താങ്കൾ ഇവരുമായി ബന്ധപ്പെടുമല്ലോ.?
*വി.കെ ആദർശ് (മൊബൈൽ : 9387907485)
*[[ഉപയോക്താവ്:Lalsinbox|ലാലു മേലേടത്ത്]] (മൊബൈൽ : 9562818718)
*[[ഉപയോക്താവ്:sreejithkoiloth|ശ്രീജിത്ത്  കൊയിലോത്ത്]] (മൊബൈൽ : 9745002412)

കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്ക് എന്നെയും വിളിക്കാവുന്നതാണ്. (എല്ലാർക്കും അയക്കുന്ന കൂട്ടത്തിൽ അയച്ചതാണേ. _/\_)

എന്ന്,
[[ഉപയോക്താവ്:Erfanebrahimsait|&lt;font color=&quot;blue&quot;&gt;'''ഇർഫാൻ ഇബ്രാഹിം സേട്ട്'''&lt;/font&gt;]] - (മൊബൈൽ : 7403377786)

== താങ്കൾക്കിതാ ഒരു പുച്ചക്കുട്ടി! ==

[[പ്രമാണം:Cute grey kitten.jpg|left|150px]]
മലയാള വിക്കിയിൽ നടത്തുന്ന പമ്മി പമ്മിയുള്ള തിരുത്തലുകൾക്ക് സമർപ്പിക്കുന്നു


[[ഉപയോക്താവ്:Sidheeq|സിദ്ധീഖ് &amp;#124; सिधीक&amp;#124;Sidheeq&amp;#124; صدّيق]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Sidheeq|സംവാദം]]) 15:31, 2 ഡിസംബർ 2015 (UTC)
&lt;br style=&quot;clear: both;&quot;/&gt;
::പൂച്ചക്കുട്ടിക്ക് വളരെയധികം നന്ദി, [[ഉപയോക്താവ്:Sidheeq|സിദ്ധീഖ് &amp;#124; सिधीक&amp;#124;Sidheeq&amp;#124; صدّيق]]. --[[User:Netha Hussain|&lt;font color=&quot;navy&quot;&gt;നത&lt;/font&gt;]] [[User talk:Netha Hussain|&lt;font color=&quot;purple&quot;&gt;(സംവാദം)&lt;/font&gt;]] 18:16, 8 ഡിസംബർ 2015 (UTC)

== വിക്കിസംഗമോത്സവം - 2015 ലേക്ക് സ്വാഗതം ==

&lt;div style=&quot;background-color:#dfdfdf; color:#333; font-size:11px; text-align:right; line-height:12px; height:15px; padding:2px;border-radius:5px; &quot;&gt;
If you are not able to read the below message, please click [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിസംഗമോത്സവം - 2015/സ്വാഗതം/en|here for the English version]]
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;padding:5px; background-color:#f9f9f9;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;padding:5px; background-color:#f9f9f9;&quot;&gt;
  &lt;div style=&quot;border:none; -moz-box-shadow: 0 1px 3px rgba(0, 0, 0, 0.35); -webkit-box-shadow: 0 1px 3px rgba(0, 0, 0, 0.35); box-shadow: 0 1px 3px rgba(0, 0, 0, 0.35); background: #ddd; background: -moz-linear-gradient(top, #f4f4f4 0%, #f1f1f1 100%); background: -webkit-gradient(linear, left top, left bottom, color-stop(0%,#E7FFFF), color-stop(100%,#7db9e8)); background: -webkit-linear-gradient(top, #E7FFFF 0%,#7db9e8 100%); background: -o-linear-gradient(top, #E7FFFF 0%,#7db9e8 100%); background: -ms-linear-gradient(top, #E7FFFF 0%,#7db9e8 100%); background: linear-gradient(top, #E7FFFF 0%,#7db9e8 100%); -moz-border-radius: 7px; -webkit-border-radius: 7px; border-radius: 7px;&quot;&gt;
&lt;table width=&quot;100%&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; valign=&quot;top&quot; border=&quot;0&quot; style=&quot;background:transparent; &quot;&gt;
&lt;tr&gt;
{| style=&quot;border:1px #FFA500 solid; padding:1em; border-collapse:collapse; width:100%;&quot;
|-
[[File:WikiSangamothsavam-2015-logo.png|500px|center|link=വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിസംഗമോത്സവം_-_2015]]&lt;br/&gt;&lt;/div&gt;
|- 
! 
&lt;div  style=&quot;font-weight:400; color:#333; margin:15px; text-align:left&quot; &gt;
&lt;div style=&quot;padding:5px; background:#333; color:#fff; border-radius:5px;  font-size:16px&quot;&gt;നമസ്കാരം! {{BASEPAGENAME}}&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:5px;&quot;&gt;
മലയാളം വിക്കിമീഡിയ പദ്ധതികളിലെ ഉപയോക്താക്കളുടേയും വിക്കിപദ്ധതികളിൽ താല്പര്യമുള്ളവരുടേയും വാർഷിക ഒത്തുചേരലായ '''[[:വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിസംഗമോത്സവം - 2015|വിക്കിസംഗമോത്സവം 2015]], ഡിസംബർ 19, 20 തീയ്യതികളിൽ   [[കോഴിക്കോട്]] വെച്ച് നടക്കുന്നു'''.&lt;br/&gt; കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്കായി വിക്കിസംഗമോത്സവത്തിന്റെ [http://ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിസംഗമോത്സവം_-_2015 ഔദ്യോഗിക താൾ] കാണുക. സാമൂഹ്യ മാദ്ധ്യമമായ ഫേസ്‌ബുക്കിലും [https://www.facebook.com/MalayalamWikipedia/  കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ] ലഭ്യമാണ്. സംഗമോത്സവത്തിൽ പങ്കെടുക്കുവാൻ താങ്കളുടെ പേര് [https://docs.google.com/forms/d/1n8X_pfFDfu_CcEnAhsrjfSUYEfM5eT3oEW-U1c6maXU/ ഗൂഗിൾ ഫോമിൽ] രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുക.

വിക്കിപീഡിയ ലേഖനങ്ങൾ സമ്പുഷ്ടമാക്കുന്നതിനായുള്ള [[വിക്കിപീഡിയ:MALABAR2015|മലബാർ തിരുത്തൽ യജ്ഞം]]  ''വിക്കിവിദ്യാർത്ഥിസംഗമം'', ''കോഴിക്കോട് ഫോട്ടോവാക്ക്'', ''മലയാളം വിക്കി ഭാവി പരിപാടികൾ'', ''പഴയ പുസ്തകങ്ങളുടെ ഡിജിറ്റൈസേഷനും'' എന്നീ പരിപാടികളും സംഗമത്തിന്റെ ഭാഗമായി സംഘടിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്.

വിക്കിസംഗമോത്സവം - 2015 ന്റെ ഭാഗമാകുവാനും, താങ്കളുടെ അനുഭവങ്ങൾ പങ്കുവെക്കുവാനും മലയാളം വിക്കിസമൂഹത്തെ ശക്തിപ്പെടുത്തുവാനും വിക്കിസമൂഹത്തിന്റെ പേരിൽ ഹാർദ്ദമായി സ്വാഗതം ചെയ്യുന്നു. വിക്കിസംഗമോത്സവത്തിൽ മുഴുവൻ സമയ പങ്കാളിത്തം ഉറപ്പാക്കി ഈ വാർഷിക സമ്മേളനം അവിസ്മരണീയമാക്കുമല്ലോ. വിക്കിപീഡിയയിലെ താങ്കളുടെ [[Special:Contributions/Ranjithsiji|സംഭാവനകൾക്ക് ]] നന്ദി പറഞ്ഞുകൊള്ളുന്നു.

2015 ഡിസംബർ 19,20 തീയ്യതികളിൽ കോഴിക്കോട്ട് കാണാമെന്ന പ്രതീക്ഷയോടെ...&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;

|}&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
----'''[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിസംഗമോത്സവം - 2015#.E0.B4.B8.E0.B4.82.E0.B4.98.E0.B4.BE.E0.B4.9F.E0.B4.95.E0.B5.BC|വിക്കിസംഗമോത്സവം സംഘാടകസമിതിക്കുവേണ്ടി]] [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;രൺജിത്ത് സിജി &lt;/span&gt;{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:20px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]] 08:42, 9 ഡിസംബർ 2015 (UTC)

== വിവാഹ നക്ഷത്രം ==

{| style=&quot;background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align: middle; padding: 5px;&quot; | [[File:Bride_and_groom.jpg|100px]]
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;&quot; | '''വിവാഹമംഗളാശംസകൾ'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; padding: 3px;&quot; | 2016 [[ജനുവരി 9]] ന് വിവാഹിതയായ നതയ്കും കൂട്ടുകാരനും സ്നേഹം നിറഞ്ഞ ആശംകൾ ! [[ഉപയോക്താവ്:Adv.tksujith|Adv.tksujith]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adv.tksujith|സംവാദം]]) 00:55, 11 ജനുവരി 2016 (UTC)
|}

ഞാനും നേരുന്നു...മംഗല്യ മംഗളം... വൈകിയതിൽ ക്ഷമ ചോദിക്കുന്നു.... [[ഉപയോക്താവ്:Sidheeq|സിദ്ധീഖ് &amp;#124; सिधीक&amp;#124;Sidheeq&amp;#124; صدّيق]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Sidheeq|സംവാദം]]) 06:41, 24 ജനുവരി 2016 (UTC)

== Request ==

Greetings.

Could you create the article [[en:Azerbaijani rug]] in Malayalam?

Thank you.

== വിക്കപീഡിയ ഏഷ്യൻ മാസം 2016 ==

&lt;div style=&quot;width: 99%; color: #111; {{box-shadow|0|0|6px|rgba(0, 0, 0, 0.55)}} {{border-radius|2px}}&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;overflow:hidden; height:auto; background: #fff; width: 100%; padding-bottom:18px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 32px; margin-top: 24px;margin-left: 16px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height: 1.2em;&quot;&gt;[[Wikipedia:WAM2016|വിക്കിപീഡിയ ഏഷ്യൻ മാസം]]&lt;div style=&quot;margin-right:1em; float:right;&quot;&gt;[[File:WAM_2016_Banner.png|450px|center|link=]]&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 18px; padding-top: 0px; margin-left: 16px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height:1.2em; color: #333; &quot;&gt;
പ്രിയ സുഹൃത്തേ, താങ്കളെ തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിൽ '''[[Wikipedia:WAM2016|വിക്കിപീഡിയ ഏഷ്യൻ മാസം 2016]]''' പങ്കെടുക്കാനായി ക്ഷണിക്കുന്നു

ഏഷ്യൻ‍ വിക്കിസമൂഹങ്ങളുടെ പരസ്പര സഹകരണം വർദ്ധിപ്പിക്കാനായി സംഘടിപ്പിക്കുന്ന ഒരു മാസം നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന തിരുത്തൽയജ്ഞമാണ് വിക്കിപീഡിയ എഷ്യൻ മാസം. നവംബർ 2016 ലാണ് ഈ പരിപാടി നടത്തപ്പെടുന്നത്. മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ ഏഷ്യൻ രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ലേഖനങ്ങളുടെ എണ്ണവും ആധികാരികതയും വർദ്ധിപ്പിക്കുക എന്നതും ഈ പദ്ധതിയുടെ ഉദ്ദേശമാണ്. 2015 ൽ 7000 ലേഖനങ്ങൾ 43 വിവിധ ഭാഷകളിലായി വിവിധ വിക്കിപീഡിയയിൽ ചേർക്കാൻ ഈ പദ്ധതി മൂലം കഴിഞ്ഞു.

പരസ്പര സൗഹൃദത്തിന്റെ ഓർമ്മക്കായി ഏഷ്യൻ സമൂഹങ്ങൾ ഓരോ എഡിറ്റർക്കും ഒരു പ്രത്യേകം തയ്യാറാക്കിയ പോസ്റ്റ്കാർഡ് അയക്കുന്നതാണ്. 4 ലേഖനങ്ങൾ ഈ പദ്ധതിയിൽ ചേർന്ന് എഴുതണമെന്ന നിബന്ധനമാത്രമേയുള്ളൂ.

ഓരോ വിക്കിപീഡിയയിലും ഏറ്റവും കൂടുതൽ ലേഖനങ്ങൾ ചേർക്കുന്ന വരെ വിക്കിപീഡിയ ഏഷ്യ അംബാസിഡർമാരായി ആദരിക്കും.

കൂടുതൽ വിവരങ്ങളും നിയമാവലിയും അറിയാനായി [[Wikipedia:WAM2016|ഏഷ്യൻമാസം 2016]] താൾ സന്ദർശിക്കുക. താങ്കളുടെ സഹകരണം പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. നമുക്ക് ഈ പരിപാടി ഒരു വിജയമാക്കിതീർക്കാമെന് പ്രതീക്ഷയോടെ
&lt;div style=&quot;text-align:center;&quot;&gt;
&lt;!-- Please edit the &quot;URL&quot; accordingly, especially the &quot;section&quot; number; thanks --&gt;
{{Clickable button 2|പങ്കെടുക്കുക|url=https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF:%E0%B4%8F%E0%B4%B7%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B5%BB_%E0%B4%AE%E0%B4%BE%E0%B4%B8%E0%B4%82_2016&amp;action=edit&amp;section=4 |class=mw-ui-progressive}}
&lt;/div&gt;
&lt;/noinclude&gt;[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;രൺജിത്ത് സിജി &lt;/span&gt;{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:20px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]] 05:25, 31 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

== തെരഞ്ഞെടുപ്പിലേക്കു സ്വാഗതം ==

[[വിക്കിപീഡിയ:കാര്യനിർവാഹകരുടെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്]] പോലുള്ള നിർണ്ണായക തെരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ സ്ത്രീ പങ്കാളിത്തം ഉറപ്പുവരുത്തണമെന്ന് ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ചില നിബന്ധനകൾ പാലിച്ചുകൊണ്ട് ഏതൊരു ഉപയോക്താവിനും തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ വോട്ടുചെയ്യാം. കാര്യനിർവാഹക സ്ഥാനത്തേക്കു വനിതാ സ്ഥാനാർത്ഥികളെ താങ്കൾക്കു നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യുകയും ചെയ്യാം.--[[ഉപയോക്താവ്:Arunsunilkollam|അരുൺ സുനിൽ കൊല്ലം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Arunsunilkollam|സംവാദം]]) 12:45, 1 ഫെബ്രുവരി 2018 (UTC)
::[[ഉപയോക്താവ്:Arunsunilkollam|അരുൺ സുനിൽ കൊല്ലം]] : സന്ദേശത്തിനു നന്ദി. ഞാൻ വിക്കിമീഡിയ സംരംഭങ്ങളിൽ സജീവമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും, അടുത്തകാലത്തായി മലയാളത്തിൽ വളരെക്കുറച്ച് തിരുത്തലുകളേ നടത്താറുള്ളൂ. ചില ആഗോള പ്രൊജക്റ്റുകളീൽ പങ്കെടുക്കുന്നതുകൊണ്ട് മലയാളത്തിൽ ലേഖനമെഴുതാൻ അധികം സമയം കിട്ടാറില്ല. തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ഞാൻ വോട്ട് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. വനിത സ്ഥാനാർഥികളെ കാര്യനിർവാഹക/ബ്യൂറോക്രാറ്റ് സ്ഥാനത്തേക്ക് നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യുന്നതിനോട് യോജിക്കുന്നു. എന്റെ പരിചയത്തിൽ അനുഭവസമ്പന്നരായ സജീവ വനിതാ വിക്കിമീഡിയർ ഇല്ലാത്തതുകൊണ്ട് തൽക്കാലം നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യുന്നതിൽ നിന്നും വിട്ടു നിൽക്കുന്നു. --[[User:Netha Hussain|&lt;font color=&quot;navy&quot;&gt;നത&lt;/font&gt;]] [[User talk:Netha Hussain|&lt;font color=&quot;purple&quot;&gt;(സംവാദം)&lt;/font&gt;]] 13:15, 1 ഫെബ്രുവരി 2018 (UTC)
അഭിപ്രായം അറിയിച്ചതിനും വോട്ടുചെയ്തതിനും {{നന്ദി}}--[[ഉപയോക്താവ്:Arunsunilkollam|അരുൺ സുനിൽ കൊല്ലം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Arunsunilkollam|സംവാദം]]) 13:57, 1 ഫെബ്രുവരി 2018 (UTC)

== 27 Communities have joined WAM 2018, we're waiting for you! ==

[[File:Wikipedia Asian Month Logo.svg|right|200px]]

Dear WAM organizers!

Wikipedia Asian Month 2018 is now 26 days away! It is time to sign up for 
'''[[:m:Wikipedia_Asian_Month_2018#Communities_and_Organizers|WAM 2018]]''', 

Following are the updates on the upcoming WAM 2018:

* Follow the [[:m:Wikipedia Asian Month 2018/Organiser Guidelines|organizer guidelines]] to host the WAM successfully.
* We want to host many onsite Edit-a-thons all over the world this year. If you would like to host one in your city, please [[:m:Wikipedia Asian Month 2018/Onsite edit-a-thon|take a look and '''sign up''' at this page]]. 
* If you or your affiliate wants to organize an event partnering with WAM 2018, Please [[:m:Wikipedia Asian Month 2018/Event Partner|'''Take a look''' at here]].
* Please encourage other organizers and participants to sign-up in [[:m:Global message delivery/Targets/Wikipedia Asian Month Organisers|this page]] to receive updates and news on Wikipedia Asian Month.


If you no longer want to receive the WAM organizer message, you can remove your username at [[:m:Global message delivery/Targets/Wikipedia Asian Month Organisers|this page]].

Reach out the WAM team here at the [[:m:Talk:Wikipedia Asian Month 2018|meta talk page]] if you have any questions.

Best Wishes,&lt;br /&gt;
[[:m:User:Wikilover90|Wikilover90]] using ~~&lt;includeonly&gt;~&lt;/includeonly&gt;~~
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Organisers&amp;oldid=18448358 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Saileshpat@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== WAM Organizers Update ==

Hi WAM Organizer! Hopefully, everything works just fine so far! '''[[:m:Talk:Wikipedia Asian Month 2018|Need Help Button''', post in any language is fine]]
* Here are some recent updates and clarification of rules for you, and as always, let me know if you have any idea, thought or question.
** Additional souvenirs (e.g. postcard) will be sent to Ambassadors and active organizers.
** A participant's article count is combined on all language Wikipedias they have contributed to
** Only Wikipedia Asian Month on Wikipedia or Wikivoyage projects count (no WikiQuote, etc.)
** The global top 3 article count will only be eligible on Wikipedias where the WAM article requirement is at least 3,000 bytes and 300 words.
** If your community accepts an extension for articles, you should set up a page and allow participants to submit their contributions there.
** In case of redirection not allowed submitting in Fountain tool, a workaround is to delete it, copy and submit again. Or a submission page can be used too.
** Please make sure enforce the rules, such as proper references, notability, and length.
** International organizers will double check the top 3 users' accepted articles, so if your articles are not fulfilling the rules, they might be disqualified. We don't want it happened so please don't let us make such a decision.

Please feel free to contact me and WAM team on [[m:Talk:Wikipedia Asian Month 2018|meta talk page]], send me an email by Email this User or chat with me on facebook. For some languages, the activity for WAM is very less, If you need any help please reach out to us, still, 12 more days left for WAM, Please encourage your community members to take part in it.

If you no longer want to receive the WAM organizer message, you can remove your username at [[:m:Global message delivery/Targets/Wikipedia Asian Month Organisers|this page]].

Best Wishes,&lt;br /&gt;
Sailesh Patnaik&lt;br /&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Organisers&amp;oldid=18557757 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Saileshpat@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== What's Next (WAM)! ==

Congratulations! The Wikipedia Asian Month has ended successfully and you've done amazing work of organizing. What we've got and what's next?
; Tool problem
: If you faced problem submitting articles via judging tool, use [[:m:Wikipedia Asian Month 2018/late submit|this meta page]] to do so. Please spread this message with local participants.
; Here are what will come after the end of WAM
* Make sure you judge all articles before December 7th, and participants who can improve their contribution (not submit) before December 10th. 
* Participates still can submit their contribution of November before December 5th at [[:m:Wikipedia Asian Month 2018/late submit|'''this page''']]. Please let your local wiki participates know. Once you finish the judging, please update [[:m:Wikipedia Asian Month 2018/Status|'''this page''']] after December 7th
* There will be three round of address collection scheduled: December 15th, December 20th, and December 25th. 
*  Please report the local Wikipedia Asian Ambassador (who has most accepted articles) [[:m:Wikipedia Asian Month 2018/Ambassadors|'''on this page''']], if the 2nd participants have more than 30 accepted articles, you will have two ambassadors.
* There will be a progress page for the postcards.

; Some Questions
* In case you wondering how can you use the WAM tool (Fountain) in your own contest, contact the developer [[:m:User:Ле Лой|Le Loi]] for more information.

Thanks again, Regards &lt;br/&gt;
[[User:Saileshpat|Sailesh Patnaik]] using [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 04:59, 3 ഡിസംബർ 2018 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Organisers&amp;oldid=18652404 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Saileshpat@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== WAM Postcard collection ==

Dear organiser,

Thanks for your patience, I apologise for the delay in sending the Google form for address collection. Please share [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScoZU2jEj-ndH3fLwhwG0YBc99fPiWZIfBB1UlvqTawqTEsMA/viewform this form] and the message with the participants who created 4 or more than 4 articles during WAM. We will send the reminders directly to the participants from next time, but please ask the participants to fill the form before January 10th 2019. 

Things to do:
#If you're the only organiser in your language edition, Please accept your article, keeping the WAM guidelines in mind.
#Please report the local Wikipedia Asian Ambassador (who has most accepted articles) [[:m:Wikipedia Asian Month 2018/Ambassadors|'''on this page''']], if the 2nd participants have more than 30 accepted articles, you will have two ambassadors.
#Please update the status of your language edition in [[:m:Wikipedia Asian Month 2018/Status|'''this page''']].


Note: This form is only accessed by WAM international team. All personal data will be destroyed immediately after postcards are sent. If you have problems accessing the google form, you can use [[:m:Special:EmailUser/Saileshpat|Email This User]] to send your address to my Email. Thanks :) --[[:m:User:Saileshpat|Saileshpat]] using [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 21:15, 19 ഡിസംബർ 2018 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Organisers&amp;oldid=18711123 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Saileshpat@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Invitation to Organize Wiki Loves Love 2019 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;

[[File:WLL Subtitled Logo subtitled b (transparent).svg|frameless|right]]

[[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Love 2019|Wiki Loves Love]] (WLL) is an International photography competition of Wikimedia Commons to subject love testimonials happening in the month of February 2019.

The primary goal of the competition is to document love testimonials through human cultural diversity such as monuments, ceremonies, snapshot of tender gesture, and miscellaneous objects used as symbol of love; to illustrate articles in the worldwide free encyclopedia Wikipedia, and other Wikimedia Foundation (WMF) projects. February is around the corner and Wiki Loves Love team invites you to organize and promote WLL19 in your country and join hands with us to celebrate love and document it on Wikimedia Commons. The theme of 2019 is '''Festivals, ceremonies and celebrations of love'''.

To organize Wiki Loves Love in your region, sign up at WLL [[:c:Commons:Wiki Loves Love 2019/Organise|Organizers]] page. You can also simply support and spread love by helping us [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Love 2019|translate]] the commons page in your local language which is open for translation.

The contest starts runs from 1-28 February 2019. Independent from if there is a local contest organised in your country, you can help by making the photo contest Wiki Loves Love more accessible and available to more people in the world by translating the upload wizard, templates and pages to your local language. See for an overview
of templates/pages to be translated at our [[:c:Commons:Wiki Loves Love 2019/Translations|Translations page]].

Imagine...The sum of all love!

[[:c:Commons:Wiki Loves Love 2019/International Team|Wiki Loves Love team]]

--[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 12:33, 6 ജനുവരി 2019 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wiki_Loves_Love&amp;oldid=18760999 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Tiven2240@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;
==വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2019==
&lt;div style=&quot;width: 99%; color: #111; {{box-shadow|0|0|6px|rgba(0, 0, 0, 0.55)}} {{border-radius|2px}}&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;overflow:hidden; height:auto; background: #fde7ff; width: 100%; padding-bottom:18px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 35px; margin-top: 24px;margin-left: 16px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height: 2em;&quot;&gt;[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2019|വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2019]][[File:Women in Red logo.svg|100px]]
&lt;div style=&quot;margin-right:1em; float:right;&quot;&gt;[[പ്രമാണം:Wikipedia Community cartoon - for International Women's Day.svg|300px|center|link=]]&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 20px; padding-top: 10px; margin-left: 16px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height:2em; color: #333; &quot;&gt;

പ്രിയ സുഹൃത്തേ,&lt;br/&gt; 
അന്താരാഷ്ട്ര വനിതാദിനം, വിക്കിലൗസ് ലൗ പദ്ധതി എന്നിവയോട് അനുബന്ധിച്ച് 10 ഫെബ്രുവരി 2019 - 31 മാർച്ച് 2019 വരെ സംഘടിപ്പിക്കുന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2019|വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2019]]''' തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിൽ പങ്കെടുക്കാനായി താങ്കളെ ക്ഷണിക്കുന്നു.

വിക്കിമീഡിയ പദ്ധതികളിലെ ലിംഗഅസമത്വം കുറയ്ക്കാനും സ്ത്രീകളെ സംബന്ധിക്കുന്ന ലേഖനങ്ങൾ എഴുതുവാനും ഉദ്ദേശിച്ചുള്ള പദ്ധതിയാണിത്. സ്ത്രീകളുടെ ജീവചരിത്രത്തെക്കുറിച്ചും ലിംഗസമത്വത്തെക്കുറിച്ചും തുല്യതയ്ക്കായുള്ള പോരാട്ടങ്ങളെപ്പറ്റിയും ഒക്കെ പുതിയ ലേഖനങ്ങൾ ആരംഭിക്കാം. കുറഞ്ഞത് 5 ലേഖനങ്ങളെങ്കിലും എഴുതുന്ന ലേഖകർക്ക് സമ്മാനമായി പോസ്റ്റ്കാർഡുകൾ ലഭിക്കുന്നതാണ്.  
&lt;div style=&quot;text-align:center;&quot;&gt;
&lt;!-- Please edit the &quot;URL&quot; accordingly, especially the &quot;section&quot; number; thanks --&gt;
{{Clickable button 2|ഇവിടെ പേരു ചേർക്കാം|url=https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF:%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF_%E0%B4%B2%E0%B5%97%E0%B4%B8%E0%B5%8D_%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%AE%E0%B5%86%E0%B5%BB_2019&amp;action=edit&amp;section=5 |class=mw-ui-progressive}}
&lt;/div&gt;
കൂടുതൽ വിവരങ്ങളും നിയമാവലിയും അറിയാനായി [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2019|വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2019]] താൾ സന്ദർശിക്കുക. ഈ പദ്ധതി വിജയകരമാക്കിതീർക്കാൻ താങ്കളുടെ സഹകരണം പ്രതീക്ഷിച്ചുകൊണ്ട്, സ്നേഹമോടെ--[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 11:33, 7 ഫെബ്രുവരി 2019 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

== Invitation from WAM 2019 ==

[[File:WAM logo without text.svg|right|200px]]
Hi WAM organizers!

Hope you are all doing well! Now it's a great time to '''[[:m:Wikipedia Asian Month 2019#Communities_and_Organizers|sign up for the 2019 Wikipedia Asian Month]]''', which will take place in November this year (29 days left!). Here are some updates and improvements we will make for upcoming WAM. If you have any suggestions or thoughts, feel free to discuss on [[:m:Talk:Wikipedia Asian Month 2019|the meta talk page]].

#Please add your language project by 24th October 2019. Please indicate if you need multiple organisers by 29th October.
#Please update your community members about you being the organiser of the WAM.
#We want to host many onsite Edit-a-thons all over the world this year. If you would like to host one in your city, please [[:m:Wikipedia Asian Month 2019/Onsite edit-a-thon|take a look and sign up at this page]]. 
#Please encourage other organizers and participants to sign-up [[:m:Global message delivery/Targets/Wikipedia Asian Month Organisers|in this page]] to receive updates and news on Wikipedia Asian Month.
#If you no longer want to receive the WAM organizer message, you can remove your username at [[:m:Global message delivery/Targets/Wikipedia Asian Month Organisers|this page]].

Reach out the WAM team here at the [[:m:Talk:Wikipedia Asian Month 2019|meta talk page]] if you have any questions.

Best Wishes,&lt;br /&gt;
[[User:Saileshpat|Sailesh Patnaik]] using [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 17:03, 2 ഒക്ടോബർ 2019 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Organisers&amp;oldid=19195667 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Saileshpat@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;
==വിക്കിപീഡിയ:ഏഷ്യൻ മാസം 2019==
&lt;div style=&quot;width: 99%; color: #111; {{box-shadow|0|0|6px|rgba(0, 0, 0, 0.55)}} {{border-radius|2px}}&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;overflow:hidden; height:auto; background: #e2e0ee; width: 100%; padding-bottom:18px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 35px; margin-top: 24px;margin-left: 16px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height: 2em;&quot;&gt;[[വിക്കിപീഡിയ:ഏഷ്യൻ മാസം 2019|ഏഷ്യൻ മാസം 2019]]
&lt;div style=&quot;margin-right:1em; float:right;&quot;&gt;[[File:Wikipedia Asian Month Logo.svg|250px|center|link=]]&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 20px; padding-top: 10px; margin-left: 16px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height:2em; color: #333; &quot;&gt;

പ്രിയ സുഹൃത്തേ,&lt;br/&gt;
ഏഷ്യൻ‍ വിക്കിസമൂഹങ്ങളുടെ പരസ്പര സഹകരണം വർദ്ധിപ്പിക്കാനായി 1 നവംബർ 2019 - 30 നവംബർ 2019 വരെ സംഘടിപ്പിക്കുന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:ഏഷ്യൻ മാസം 2019|ഏഷ്യൻ മാസം 2019]]''' തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിൽ പങ്കെടുക്കാനായി താങ്കളെ ക്ഷണിക്കുന്നു.

ഏഷ്യൻരാജ്യങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിഷയങ്ങളിലെ ലേഖനങ്ങൾ എഴുതുവാനും വികസിപ്പിക്കുവാനും ഉദ്ദേശിച്ചുള്ള പദ്ധതിയാണിത്. ഓരോ വിക്കിപീഡിയയിലും ഏറ്റവും കൂടുതൽ ലേഖനങ്ങൾ ചേർക്കുന്ന വരെ വിക്കിപീഡിയ ഏഷ്യ അംബാസിഡർമാരായി ആദരിക്കുന്നതാണ്.  
&lt;div style=&quot;text-align:center;&quot;&gt;
&lt;!-- Please edit the &quot;URL&quot; accordingly, especially the &quot;section&quot; number; thanks --&gt;
{{Clickable button 2|ഇവിടെ പേരു ചേർക്കാം|url=https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF:%E0%B4%8F%E0%B4%B7%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B5%BB_%E0%B4%AE%E0%B4%BE%E0%B4%B8%E0%B4%82_2019/%E0%B4%AA%E0%B4%99%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B5%86%E0%B4%9F%E0%B5%81%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B5%81%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%A8%E0%B4%B5%E0%B5%BC&amp;action=edit&amp;section=1 |class=mw-ui-progressive}}
&lt;/div&gt;
കൂടുതൽ വിവരങ്ങളും നിയമാവലിയും അറിയാനായി [[വിക്കിപീഡിയ:ഏഷ്യൻ മാസം 2019|ഏഷ്യൻ മാസം 2019]] താൾ സന്ദർശിക്കുക. ഈ പദ്ധതി വിജയകരമാക്കിതീർക്കാൻ താങ്കളുടെ സഹകരണം പ്രതീക്ഷിച്ചുകൊണ്ട്, സ്നേഹമോടെ--[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 09:57, 27 ഒക്ടോബർ 2019 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

== അഭിനന്ദനങ്ങൾ ==

റെഡ് ഹാറ്റിന്റെ ഓപ്പൺ സോഴ്സ് അക്കാദമിക് പുരസ്കാരം ലഭിച്ചതിന് അഭിനന്ദനങ്ങൾ. [[ഉപയോക്താവ്:Adithyak1997|Adithyak1997]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adithyak1997|സംവാദം]]) 05:53, 3 മേയ് 2020 (UTC)
:: അഭിനന്ദനങ്ങൾക്ക് നന്ദി, [[ഉപയോക്താവ്:Adithyak1997|Adithyak1997]]. {{unsigned|Netha Hussain}}

== Wikipedia Asian Month 2020 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;[[File:Wikipedia_Asian_Month_Logo.svg|link=m:Wikipedia_Asian_Month_2020|right|217x217px|Wikipedia Asian Month 2020]]

Hi WAM organizers and participants!

Hope you are all doing well! Now is the time to sign up for [[:m:Wikipedia Asian Month 2020|Wikipedia Asian Month 2020]], which will take place in this November.

'''For organizers:'''

Here are the [[:m:Wikipedia Asian Month 2020/Organiser Guidelines|basic guidance and regulations]] for organizers. Please remember to:

# use '''[https://fountain.toolforge.org/editathons/ Fountain tool]''' (you can find the [[:m:Fountain tool|usage guidance]] easily on meta page), or else you and your participants’ will not be able to receive the prize from WAM team.
# Add your language projects and organizer list to the [[:m:Wikipedia Asian Month 2020#Communities and Organizers|meta page]] before '''October 29th, 2020'''.
# Inform your community members WAM 2020 is coming soon!!!
# If you want WAM team to share your event information on [https://www.facebook.com/wikiasianmonth/ Facebook] / [https://twitter.com/wikiasianmonth twitter], or you want to share your WAM experience/ achievements on our blog, feel free to send an email to info@asianmonth.wiki or PM us via facebook.

If you want to hold a thematic event that is related to WAM, a.k.a. [[:m:Wikipedia Asian Month 2020#Subcontests|WAM sub-contest]]. The process is the same as the language one.

'''For participants:'''

Here are the [[:m:Wikipedia Asian Month 2020#How to Participate in Contest|event regulations]] and [[:m:Wikipedia Asian Month/QA|Q&amp;A information]]. Just join us! Let’s edit articles and win the prizes!

'''Here are some updates from WAM team:'''
#	Due to the [[:m:COVID-19|COVID-19]] pandemic, this year we hope all the Edit-a-thons are online not physical ones. 
#	The international postal systems are not stable enough at the moment, WAM team have decided to send all the qualified participants/ organizers extra digital postcards/ certifications. (You will still get the paper ones!) 
#	Our team has created a [[:m:Wikipedia Asian Month 2020/WAM2020 postcards and certification deliver progress (for tracking)|meta page]] so that everyone tracking the progress and the delivery status. 

If you have any suggestions or thoughts, feel free to reach out the WAM team via emailing '''info@asianmonth.wiki''' or discuss on the meta talk page. If it’s urgent, please contact the leader directly ('''jamie@asianmonth.wiki''').

Hope you all have fun in Wikipedia Asian Month 2020

Sincerely yours,

[[:m:Wikipedia Asian Month 2020/International Team|Wikipedia Asian Month International Team]] 2020.10&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WAM_2020&amp;oldid=20508138 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:KOKUYO@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== വാക്സിൻ തിരുത്തൽ താരകം ==

{{award2| border=blue| colour=white| image=Barnstarmedicine.svg| size=200px| topic=നക്ഷത്രപുരസ്കാരം| text=[[വിക്കിപീഡിയ:വാക്സിൻ തിരുത്തൽ യജ്ഞം 2021|വാക്സിൻ തിരുത്തൽ യജ്ഞം 2021]] മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ അവതരിപ്പിച്ചതിന് നതയ്ക്ക് ഈ നക്ഷത്രപുരസ്കാരം സന്തോഷപൂർവ്വം സമർപ്പിക്കുന്നു. --[[ഉപയോക്താവ്:Vinayaraj|Vinayaraj]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vinayaraj|സംവാദം]]) 02:27, 3 ജൂൺ 2021 (UTC)}}

== [Wikimedia Foundation elections 2021] Candidates meet with South Asia + ESEAP communities ==

Hello,

As you may already know, the [[:m:Wikimedia_Foundation_elections/2021|2021 Wikimedia Foundation Board of Trustees elections]] are from 4 August 2021 to 17 August 2021. Members of the Wikimedia community have the opportunity to elect four candidates to a three-year term. After a three-week-long Call for Candidates, there are [[:m:Template:WMF elections candidate/2021/candidates gallery|20 candidates for the 2021 election]]. 

An &lt;u&gt;event for community members to know and interact with the candidates&lt;/u&gt; is being organized. During the event, the candidates will briefly introduce themselves and then answer questions from community members. The event details are as follows:
*Date: 31 July 2021 (Saturday)
*Timings: [https://zonestamp.toolforge.org/1627727412 check in your local time]
:*Bangladesh: 4:30 pm to 7:00 pm
:*India &amp; Sri Lanka: 4:00 pm to 6:30 pm
:*Nepal: 4:15 pm to 6:45 pm
:*Pakistan &amp; Maldives: 3:30 pm to 6:00 pm
* Live interpretation is being provided in Hindi.
*'''Please register using [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSflJge3dFia9ejDG57OOwAHDq9yqnTdVD0HWEsRBhS4PrLGIg/viewform?usp=sf_link this form]

For more details, please visit the event page at [[:m:Wikimedia Foundation elections/2021/Meetings/South Asia + ESEAP|Wikimedia Foundation elections/2021/Meetings/South Asia + ESEAP]].

Hope that you are able to join us, [[:m:User:KCVelaga (WMF)|KCVelaga (WMF)]], 06:34, 23 ജൂലൈ 2021 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:KCVelaga_(WMF)/Targets/Temp&amp;oldid=21774789 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:KCVelaga (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ വിക്കിമീഡിയ ഫൌണ്ടേഷൻ 2021 ബോർഡ്‌ ഓഫ് ട്രസ്റ്റികൾക്ക് വോട്ട് ചെയ്യ ==

സുഹൃത്തെ Netha Hussain,

വിക്കിമീഡിയ ഫൌണ്ടേഷൻ 2021 ബോർഡ്‌ ഓഫ് ട്രസ്റ്റീ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ നിങ്ങൾക്ക് വോട്ട് ചെയ്യാൻ യോഗ്യതയുള്ളതിനാലാണ് നിങ്ങൾക്ക് ഈ ഇമെയിൽ ലഭിക്കുന്നത്. തിരഞ്ഞെടുപ്പ് 2021 ഓഗസ്റ്റ് 18 ന് ആരംഭിച്ച്, 2021 ഓഗസ്റ്റ് 31 ന് അവസാനിക്കും. വിക്കിമീഡിയ ഫൌണ്ടേഷൻ മലയാളം വിക്കിപീഡിയ പോലുള്ള പ്രോജക്ടുകൾ ഒരു ബോർഡ്‌ ഓഫ് ട്രസ്റ്റികളുടെ നേതൃത്വത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ബോർഡ്‌ ഓഫ് ട്രസ്റ്റി വിക്കിമീഡിയ ഫൌണ്ടേഷൻറെ തീരുമാനമെടുക്കൽ സമിതിയാണ്. [[:m:Wikimedia Foundation Board of Trustees/Overview|ബോർഡ്‌ ഓഫ് ട്രസ്റ്റി കളെക്കുറിച്ച് കൂടുതലറിയുക]].

ഈ വർഷം ഒരു സമുദായ വോട്ടെടുപ്പിലൂടെ നാല് സീറ്റുകൾ തിരഞ്ഞെടുക്കണം. ഈ സീറ്റുകളിലേക്ക് ലോകമെമ്പാടുമുള്ള 19 സ്ഥാനാർത്ഥികൾ മത്സരിക്കുന്നു. [[:m:Wikimedia_Foundation_elections/2021/Candidates#Candidate_Table|2021 ലെ ബോർഡ് ഓഫ് ട്രസ്റ്റി സ്ഥാനാർത്ഥികളെക്കുറിച്ച് കൂടുതലറിയുക]].

സമുദായത്തിലെ 70,000 അംഗങ്ങളോട് വോട്ടുചെയ്യാൻ ആവശ്യപ്പെടുന്നു. അതിൽ നിങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്നു! വോട്ടിംഗ് 23:59 UTC ആഗസ്റ്റ് 31 വരെ മാത്രം.
*[[Special:SecurePoll/vote/Wikimedia_Foundation_Board_Elections_2021|'''വോട്ട് ചെയ്യാൻ മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലെ SecurePoll - ൽ പോവുക''']].

നിങ്ങൾ ഇതിനകം വോട്ട് ചെയ്തിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, വോട്ട് ചെയ്തതിന് നന്ദി, ദയവായി ഈ ഇമെയിൽ അവഗണിക്കുക. ആളുകൾക്ക് എത്ര അക്കൗണ്ടുകൾ ഉണ്ടെങ്കിലും ഒരു തവണ മാത്രമേ വോട്ട് ചെയ്യാൻ കഴിയൂ.

[[:m:Wikimedia Foundation elections/2021|ഈ തിരഞ്ഞെടുപ്പിനെക്കുറിച്ചുള്ള കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ വായിക്കുക]]. [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 05:08, 29 ഓഗസ്റ്റ് 2021 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:KCVelaga_(WMF)/Targets/Temp&amp;oldid=21949539 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:KCVelaga (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Wikipedia Asian Month 2021 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Hi [[m:Wikipedia Asian Month|Wikipedia Asian Month]] organizers and participants!
Hope you are all doing well! Now is the time to sign up for [[Wikipedia Asian Month 2021]], which will take place in this November.

'''For organizers:'''

Here are the [[m:Wikipedia Asian Month 2021/Rules|basic guidance and regulations]] for organizers. Please remember to:

# use '''[https://fountain.toolforge.org/editathons/ Fountain tool]''' (you can find the [[m:Wikipedia Asian Month/Fountain tool|usage guidance]] easily on meta page), or else you and your participants' will not be able to receive the prize from Wikipedia Asian Month team.
# Add your language projects and organizer list to the [[m:Template:Wikipedia Asian Month 2021 Communities and Organizers|meta page]] before '''October 29th, 2021'''.
# Inform your community members Wikipedia Asian Month 2021 is coming soon!!!
# If you want Wikipedia Asian Month team to share your event information on [https://www.facebook.com/wikiasianmonth Facebook] / [https://twitter.com/wikiasianmonth Twitter], or you want to share your Wikipedia Asian Month experience / achievements on [https://asianmonth.wiki/ our blog], feel free to send an email to [mailto:info@asianmonth.wiki info@asianmonth.wiki] or PM us via Facebook.

If you want to hold a thematic event that is related to Wikipedia Asian Month, a.k.a. [[m:Wikipedia Asian Month 2021/Events|Wikipedia Asian Month sub-contest]]. The process is the same as the language one.

'''For participants:'''

Here are the [[m:Wikipedia Asian Month 2021/Rules#How to Participate in Contest?|event regulations]] and [[m:Wikipedia Asian Month 2021/FAQ|Q&amp;A information]]. Just join us! Let's edit articles and win the prizes!

'''Here are some updates from Wikipedia Asian Month team:'''

# Due to the [[m:COVID-19|COVID-19]] pandemic, this year we hope all the Edit-a-thons are online not physical ones.
# The international postal systems are not stable enough at the moment, Wikipedia Asian Month team have decided to send all the qualified participants/ organizers extra digital postcards/ certifications. (You will still get the paper ones!)
# Our team has created a [[m:Wikipedia Asian Month 2021/Postcards and Certification|meta page]] so that everyone tracking the progress and the delivery status.

If you have any suggestions or thoughts, feel free to reach out the Wikipedia Asian Month team via emailing '''[Mailto:info@asianmonth.wiki info@asianmonth.wiki]''' or discuss on the meta talk page. If it's urgent, please contact the leader directly ('''[Mailto:&amp;#x20;Jamie@asianmonth.wiki jamie@asianmonth.wiki]''').

Hope you all have fun in Wikipedia Asian Month 2021

Sincerely yours,

[[m:Wikipedia Asian Month 2021/Team#International Team|Wikipedia Asian Month International Team]], 2021.10
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Organisers&amp;oldid=20538644 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Reke@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== You are invited to join/orginize Wikipedia Asain Month 2022 ! ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;[[File:Wikipedia_Asian_Month_Logo.svg|link=m:Wikipedia_Asian_Month_2022|right|217x217px|Wikipedia Asian Month 2022]]

Hi WAM organizers and participants!

Hope you are all doing well! Now is the time to sign up for [[:m:Wikipedia Asian Month 2022|Wikipedia Asian Month 2022]], which will take place in this November.

'''For organizers:'''

Here are the [[:m:Wikipedia_Asian_Month_2022/Rules|basic guidance and regulations]]  for organizers. Please remember to:

# use '''[https://outreachdashboard.wmflabs.org/campaigns/wikipedia_asian_month_2022/overview/ Wikipedia Asian Month 2022 Programs &amp; Events Dashboard.]''' , or else you and your participants’ will not be able to receive the prize from WAM team.
# Add your language projects and organizer list to the [[:m:Wikipedia Asian Month 2022#Communities and Organizers|meta page]] 1 week before '''your campaign start date'''.
# Inform your community members WAM 2022 is coming!!!
# If you want WAM team to share your event information on [https://www.facebook.com/wikiasianmonth/ Facebook] / [https://twitter.com/wikiasianmonth twitter], or you want to share your WAM experience/ achievements on our blog, feel free to send an email to info@asianmonth.wiki.

If you want to hold a thematic event that is related to WAM, a.k.a. [[:m:Wikipedia Asian Month 2022#Subcontests|WAM sub-contest]]. The process is the same as the language one.

'''For participants:'''

Here are the [[:m:Wikipedia Asian Month 2022#How to Participate in Contest|event regulations]] and [[:m:Wikipedia_Asian_Month_2022/FAQ|Q&amp;A information]]. Just join us! Let’s edit articles and win the prizes!

'''Here are some updates from WAM team:'''
#	Based on the [[:m:COVID-19|COVID-19]] pandemic situation in different region, this year we still suggest all the Edit-a-thons are online, but you are more then welcome to organize local offline events. 
#	The international postal systems are not stable, WAM team have decided to send all the qualified participants/ organizers a [[:m:Wikipedia Asian Month 2022/Barnstars|digital Barnstars]]. 

If you have any suggestions or thoughts, feel free to reach out the WAM team via emailing '''info@asianmonth.wiki''' or discuss on the meta talk page. If it’s urgent, please contact the leader directly ('''reke@wikimedia.tw''').

Hope you all have fun in Wikipedia Asian Month 2022

Sincerely yours,

 [[:m:Wikipedia_Asian_Month_2022/Team|Wikipedia Asian Month International Team]] 2022.10&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Organisers&amp;oldid=23975688 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Joycewikiwiki@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== WikiConference India 2023: Program submissions and Scholarships form are now open ==

Dear Wikimedian, 

We are really glad to inform you that '''[[:m:WikiConference India 2023|WikiConference India 2023]]''' has been successfully funded and it will take place from 3 to 5 March 2023. The theme of the conference will be '''Strengthening the Bonds'''. 

We also have exciting updates about the Program and Scholarships. 

The applications for scholarships and program submissions are already open! You can find the form for scholarship '''[[:m:WikiConference India 2023/Scholarships|here]]''' and for program you can go '''[[:m:WikiConference India 2023/Program Submissions|here]]'''. 

For more information and regular updates please visit the Conference [[:m:WikiConference India 2023|Meta page]]. If you have something in mind you can write on [[:m:Talk:WikiConference India 2023|talk page]].

‘‘‘Note’’’: Scholarship form and the Program submissions will be open from '''11 November 2022, 00:00 IST''' and the last date to submit is '''27 November 2022, 23:59 IST'''. 

Regards 

[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 11:25, 16 നവംബർ 2022 (UTC) 

(on behalf of the WCI Organizing Committee)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_scholarships_and_program&amp;oldid=24082246 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh Gill@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== WikiConference India 2023: Help us organize! ==

Dear Wikimedian,

You may already know that the third iteration of [[:m:WikiConference_India_2023|WikiConference India]] is happening in March 2023. We have recently opened [[:m:WikiConference_India_2023/Scholarships|scholarship applications]] and [[:m:WikiConference_India_2023/Program_Submissions|session submissions for the program]]. As it is a huge conference, we will definitely need help with organizing. As you have been significantly involved in contributing to Wikimedia projects related to Indic languages, we wanted to reach out to you and see if you are interested in helping us. We have different teams that might interest you, such as communications, scholarships, programs, event management etc. 

If you are interested, please fill in [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdN7EpOETVPQJ6IG6OX_fTUwilh7MKKVX75DZs6Oj6SgbP9yA/viewform?usp=sf_link this form]. Let us know if you have any questions on the [[:m:Talk: WikiConference_India_2023|event talk page]]. Thank you [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:21, 18 നവംബർ 2022 (UTC)

(on behalf of the WCI Organizing Committee)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_organizing_teams&amp;oldid=24094749 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh Gill@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== WikiConference India 2023: Open Community Call and Extension of program and scholarship submissions deadline ==

Dear Wikimedian,

Thank you for supporting Wiki Conference India 2023. We are humbled by the number of applications we have received and hope to learn more about the work that you all have been doing to take the movement forward. In order to offer flexibility, we have recently extended our deadline for the Program and Scholarships submission- you can find all the details on our [[:m:WikiConference India 2023|Meta Page]].

COT is working hard to ensure we bring together a conference that is truly meaningful and impactful for our movement and one that brings us all together. With an intent to be inclusive and transparent in our process, we are committed to organizing community sessions at regular intervals for sharing updates and to offer an opportunity to the community for engagement and review. Following the same, we are hosting the first Open Community Call on the 3rd of December, 2022. We wish to use this space to discuss the progress and answer any questions, concerns or clarifications, about the conference and the Program/Scholarships. 

Please add the following to your respective calendars and we look forward to seeing you on the call 

* '''WCI 2023 Open Community Call'''
* '''Date''': 3rd December 2022
* '''Time''': 1800-1900 (IST)
* '''Google Link'''': https://meet.google.com/cwa-bgwi-ryx

Furthermore, we are pleased to share the email id of the conference contact@wikiconferenceindia.org which is where you could share any thoughts, inputs, suggestions, or questions and someone from the COT will reach out to you. Alternatively, leave us a message on the Conference [[:m:Talk:WikiConference India 2023|talk page]]. Regards [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 16:21, 2 ഡിസംബർ 2022 (UTC)

On Behalf of,
WCI 2023 Core organizing team.
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_scholarships_and_program&amp;oldid=24083503 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh Gill@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== WikiConference India 2023:WCI2023 Open Community call on 18 December 2022 ==

Dear Wikimedian,

As you may know, we are hosting regular calls with the communities for [[:m:WikiConference India 2023|WikiConference India 2023]]. This message is for the second Open Community Call which is scheduled on the 18th of December, 2022 (Today) from 7:00 to 8:00 pm to answer any questions, concerns, or clarifications, take inputs from the communities, and give a few updates related to the conference from our end. Please add the following to your respective calendars and we look forward to seeing you on the call.

* [WCI 2023] Open Community Call
* Date: 18 December 2022
* Time: 1900-2000  [7 pm to 8 pm] (IST)
* Google Link: https://meet.google.com/wpm-ofpx-vei

Furthermore, we are pleased to share the telegram group created for the community members who are interested to be a part of WikiConference India 2023 and share any thoughts, inputs, suggestions, or questions. Link to join the telegram group: https://t.me/+X9RLByiOxpAyNDZl. Alternatively, you can also leave us a message on the [[:m:Talk:WikiConference India 2023|Conference talk page]]. Regards [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 08:11, 18 ഡിസംബർ 2022 (UTC)

&lt;small&gt;
On Behalf of,
WCI 2023 Organizing team
&lt;/small&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_organizing_teams&amp;oldid=24099166 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh Gill@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Invitation to Rejoin the [https://mdwiki.org/wiki/WikiProjectMed:Translation_task_force Healthcare Translation Task Force] ==

[[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|right|frameless|125px]]
You have been a [https://mdwiki.toolforge.org/prior/index.php?lang=ml medical translators within Wikipedia]. We have recently relaunched our efforts and invite you to [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php join the new process]. Let me know if you have questions. Best [[User:Doc James|&lt;span style=&quot;color:#0000f1&quot;&gt;'''Doc James'''&lt;/span&gt;]] ([[User talk:Doc James|talk]] · [[Special:Contributions/Doc James|contribs]] · [[Special:EmailUser/Doc James|email]]) 12:34, 2 August 2023 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_translatiors/ml&amp;oldid=25416194 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Doc James@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Wikimedians of Kerala - January 2024 Newsletter ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;&quot;&gt;
&lt;small&gt;This is Wikimedians of Kerala UG's first newsletter.&lt;/small&gt;
&lt;br/&gt;
[[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]&lt;/div&gt;

;User group news
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* On 20th January 2024, we had our first user group meeting held online this year.
** Shared updates about the [[:m:WikiConference Kerala|WikiConference Kerala]] and [[:m:Event:Wikimedians_of_Kerala/Malayalam_Wikipedia_21st_Birthday_Celebration|21st Birthday Celebration of Malayalam Wikipedia]] held on 23 Dec 2023 at Thrissur.
** Shared updates about the [[:m:Wikimedians_of_Kerala/Events/Wikisource_Digitization_Event,_Pala|Wikisource digitization program]] held at St. Mary's GHSS Pala. 
** Discussed about the Monthly newsletter of UG....([[:m:Event:Wikimedians_of_Kerala/Monthly_Meetup_/January_2024|Read more at...]])
* On-going events &amp; activities
** [[:m:Astrophotography_Campaign_2024|Astrophotography Campaign 2024]]
** [[:m:Wikimedians of Kerala/Projects/Book Digitization|Book Digitization]]
&lt;/div&gt;

;Other news
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* [[:ml:വിക്കിപീഡിയ:ഫെമിനിസം_ആന്റ്_ഫോക്ലോർ_2024|Feminism and Folklore 2024]] - Ongoing edit-a-thon in Malayalam Wikipedia
&lt;/div&gt;
&lt;hr&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
'''Upcoming meeting: 17th Feb 2024 - [[:m:Event:Wikimedians_of_Kerala/Monthly_Meetup/February_2024|Register for the event]]'''
&lt;hr&gt;
This message was sent with [[m:Special:MyLanguage/Global_message_delivery|Global message delivery]] by [[m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[m:User_talk:Gnoeee|talk]]) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]]
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&amp;oldid=26198188 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Wikimedians of Kerala - February 2024 Newsletter ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;&quot;&gt;
&lt;small&gt;This is Wikimedians of Kerala UG's first newsletter.&lt;/small&gt;
&lt;br/&gt;
[[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]&lt;/div&gt;

;User group news
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* On 17th February 2024, we had our second user group meeting held online at Google Meet platform this year.
** Shared updates about the ongoing [[:m:Wikimedians of Kerala/Projects/Book Digitization|Book Digitization]] by [[User:Tonynirappathu]].
** Discussed about the [[:m:Tamil-Malayalam Community Collaboration|Tamil-Malayalam Community Collaboration]] plans and invited members to join the initiate.
** Discussed the technical issues in the Malayalam Wikipedia and shared updates about the ''Wikimedians of Kerala technical group'' ([[:m:Event:Wikimedians_of_Kerala/Monthly_Meetup_/January_2024|Read more at...]])
* On-going events &amp; activities
** [[:m:Astrophotography_Campaign_2024|Astrophotography Campaign 2024]]
** [[:m:Wikimedians of Kerala/Projects/Book Digitization|Book Digitization]]
&lt;/div&gt;

;Other news
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* Shared updates about [[:ml:വിക്കിപീഡിയ:ഫെമിനിസം_ആന്റ്_ഫോക്ലോർ_2024|Feminism and Folklore 2024]] - Ongoing edit-a-thon in Malayalam Wikipedia
&lt;/div&gt;
&lt;hr&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
'''Upcoming meeting: 30th Mar 2024 - [[:m:Event:Wikimedians_of_Kerala/Monthly_Meetup/March_2024|Register for the event]]'''
&lt;hr&gt;
This message was sent with [[m:Special:MyLanguage/Global_message_delivery|Global message delivery]] by [[m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[m:User_talk:Gnoeee|talk]]) 17:30, 28 മാർച്ച് 2024 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]]
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&amp;oldid=26496337 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Wikimedians of Kerala - March 2024 Newsletter ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;&quot;&gt;
&lt;small&gt;This is Wikimedians of Kerala UG's third newsletter.&lt;/small&gt;
&lt;br/&gt;
[[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]&lt;/div&gt;

;User group news
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* On 30th March 2024, we had our third user group monthly meeting held online at User Group's Telegram platform.
** Shared updates about the ongoing user group activities and plans for organising some Wiki campaigns.
** Discussed about [[:c:Wiki Loves Earth 2024|Wiki loves Earth]] campaign and usergroup's interest in organising it in India level.
** Discussed about WikiFunctions and members shared updates about their views. ([[:m:Event:Wikimedians_of_Kerala/Monthly_Meetup_/March_2024|Read more at...]])

'''Eevents &amp; activities'''
* On-going events &amp; activities supported by User Group
** [[:ml:WP:IGE2024|Indian general election edit-a-thon 2024]] has been started on April 15th to create and updated articles in Malayalam Wikipedia related to the Lok Sabha election.
** [[:m:Astrophotography_Campaign_2024|Astrophotography Campaign 2024]]
** [[:m:Wikimedians of Kerala/Projects/Book Digitization|Book Digitization]]
&lt;/div&gt;

;Other news
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* User group is planning to participate in [[:m:Software Collaboration for Wikidata/Open Call|Software Collaboration for Wikidata]]
&lt;/div&gt;
&lt;hr&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
'''Upcoming meeting: 27th Arp 2024 - [[:m:Event:Wikimedians_of_Kerala/Monthly_Meetup/April_2024|Register for the event]]'''
&lt;hr&gt;
This message was sent with [[m:Special:MyLanguage/Global_message_delivery|Global message delivery]] by [[m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[m:User_talk:Gnoeee|talk]]) 06:18, 21 ഏപ്രിൽ 2024 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]]
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&amp;oldid=26496337 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Wikimedians of Kerala - April-May 2024 Newsletter ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;&quot;&gt;
&lt;small&gt;This is Wikimedians of Kerala UG's fourth newsletter.&lt;/small&gt;
&lt;br/&gt;
[[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]&lt;/div&gt;

;User group news
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* On 27th April, we had our monthly meeting held online at Jitsi platform.
** Shared updates about the ongoing user group activities and plans for organising some Wiki edit-a-thons and hack-a-thons.
** Discussed about recent happenings in Malayalam Wikipedia.([[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/April 2024|'' Read more at...'']])
* On 25th May, we had our monthly meeting held online at Jitsi platform.
** Discussed about India election 2024 edit-a-thon running in Malayalam Wikipedia.
** Discussed about technical training for editors in Malayalam Wikipedia.
** Discussed about Indic Media Wiki Developers user group [[:m:Wikimedia Hackathon Kochi - 2024|Hackathon]] happened at Tinkerspace, Kalamassery.([[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/May 2024|'' Read more at...'']])

'''Events &amp; activities'''
* On-going events &amp; activities supported by User Group
**[[:ml:WP:IGE2024|Indian general election edit-a-thon 2024]] has been started on April 15th to create and updated articles in Malayalam Wikipedia related to the Lok Sabha election.
**[[:m:Astrophotography_Campaign_2024|Astrophotography Campaign 2024]]
**[[:m:Wikimedians of Kerala/Projects/Book Digitization|Book Digitization]]
&lt;/div&gt;

;Other news
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* User group has proposed an application to participate in [[:m:Software Collaboration for Wikidata/Open Call|Software Collaboration for Wikidata]]
&lt;/div&gt;
&lt;hr&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
'''Upcoming meeting: 15th June 2024 - [[:m:Event:Wikimedians_of_Kerala/Monthly_Meetup/June_2024|Register for the event]]'''
&lt;hr&gt;
This message was sent with [[m:Special:MyLanguage/Global_message_delivery|Global message delivery]] by [[m:User:Rajithsiji|Rajithsiji]] &amp; [[m:User:Gnoeee|Gnoeee]] on 13:26, 14 ജൂൺ 2024 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]]
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&amp;oldid=26940905 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Wikimedians of Kerala - June 2024 Newsletter ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;&quot;&gt;
&lt;small&gt;This is Wikimedians of Kerala UG's fifth newsletter.&lt;/small&gt;
&lt;br&gt;
[[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]&lt;/div&gt;

;User group news
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* On 15th June 2024, we had our user group monthly meeting held online at Jitsi platform.
** Shared updates about the MC final draft version and voting procedure. Suggested open voting in meta to select the offical voter of the Wikimedians of Kerala UG.
** Shared updates about Technical Consultations 2024 program by Indic MediaWiki Developers UG and discussed how community members can get involved.
** Shared updates about the [[:m:Grants:Programs/Wikimedia Community Fund/Rapid Fund/Wiki loves Onam (ID: 22670765)|Wiki Loves Onam Rapid grant]] by User:Gnoeee and discussed the focus of the event with the members. ([[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/June 2024|Read more at...]])
* On 29th June 2024, we had a special meeting held online at Jitsi platform to discuss with the UG members and Malayalam community about the MC voting.
** User:Ranjithsiji was selected as official voter of UG after open voting in meta and asked the community about the feedback before voting.
** Discussed about Movement Charter and members shared updates about their views. UG members invloved in translating the MC page to Malayalam. ([[:m:Event:Wikimedians of Kerala/MC discussion June 2024|Read more at...]])

'''Events &amp; activities'''
* Past events &amp; activities supported by User Group
** [[:ml:WP:IGE2024|Indian general election edit-a-thon 2024]] has been ended on June 15th and nearly [https://editathonstat.toolforge.org/ige24/index.php 87 articles] has been created/updated.
* On-going events &amp; activities supported by User Group
** [[:c:Commons:Astrophotography_Campaign_2024|Astrophotography Campaign 2024]]
** [[:m:Wikimedians of Kerala/Projects/Book Digitization|Book Digitization]]
&lt;/div&gt;

&lt;hr&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
'''Upcoming meeting: 20th July 2024 - [[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/July 2024|Register for the event]]'''
&lt;hr&gt;
This message was sent with [[m:Special:MyLanguage/Global_message_delivery|Global message delivery]] by [[m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[m:User_talk:Gnoeee|talk]]) on 08:41, 16 ജൂലൈ 2024 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]]
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&amp;oldid=26958227 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Wikimedians of Kerala - July 2024 Newsletter ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;&quot;&gt;
&lt;small&gt;This is Wikimedians of Kerala UG's sixth newsletter.&lt;/small&gt;
&lt;br&gt;
[[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]&lt;/div&gt;

;User group news
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* On 20th July 2024, we had our user group monthly meeting held online at Jitsi platform.
** User:Akhilan presented the idea about photo documentation that aims to document a village and a photo scavenger hunt. The more details about it can been seen at [[:m:Wikimedians of Kerala/Projects/Village Documentation - Thalavoor|Village Documentation - Thalavoor]] and [[:m:Wikimedians of Kerala/Projects/Wikipedia Takes Kollam|Wikipedia Takes Kollam]] pages.
** User:Gnoeee shared updates about the [[:m:Grants:Programs/Wikimedia Community Fund/Rapid Fund/Wiki loves Onam (ID: 22670765)|''Wiki Loves Onam'']] grant proposal which got approved for in FY 2023-24 (Round 6) that aims to document videos and photos in Wikimedia platforms. Planning to share more updates in the month of August.
** Discussed about the user groups upcoming months plan. User:Ranjithsiji and User:Manojk shared plans for submitting grant proposals for organising some events in upcoming months. 
** Community members User:Irvin calicut, User:Akhilan, User:Tonynirappathu was elected for auditing the grants involving the user group.([https://etherpad.wikimedia.org/p/IN-KL_Meetup_July_2024 read more at...])

'''Events &amp; activities'''
* On-going events &amp; activities supported by User Group
** [[:c:Commons:Astrophotography_Campaign_2024|Astrophotography Campaign 2024]]
** [[:m:Wikimedians of Kerala/Projects/Book Digitization|Book Digitization]]
&lt;/div&gt;

;Other news
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* User group members User:Gnoeee and User:Ranjithsiji will be travelling to Wikimania this year from Kerala and User:Mujeebcpy will be joining from Austria.
&lt;/div&gt;

&lt;hr&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
'''Upcoming meeting: 17th Aug 2024 - [[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/August 2024|Register for the event]]'''
&lt;hr&gt;
This message was sent with [[m:Special:MyLanguage/Global_message_delivery|Global message delivery]] by [[m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[m:User_talk:Gnoeee|talk]]) on 14:49, 3 ഓഗസ്റ്റ് 2024 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]]
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;


&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&amp;oldid=27190605 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Wikimedians of Kerala - August 2024 Newsletter ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;&quot;&gt;
&lt;small&gt;This is Wikimedians of Kerala UG's sixth newsletter.&lt;/small&gt;
&lt;br&gt;
[[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]&lt;/div&gt;

;User group news
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* On 17th August 2024, we had our user group monthly meeting held online at Jitsi platform.
** User:Gnoeee and User:Ranjithsiji shared their experience in attending Wikimania 2024 at Katowice, Poland from Kerala. The other known Malayali Wikimedians attended this years Wikimania in-person are User:Mujeebcpy, User:Jsamwrites and User:Leaderboard
** User:Ranjithsiji presented a talk on Schoolwiki project and presented the poster describing activities of Wikimedians of Kerala UG. User:Gnoeee presented the poster describing the activities of OpenDataKerala community.
** User:Ranjithsiji and User:Mujeebcpy worked on a tool named 'Vcutcli' to create small videos by cutting a large video using starting and ending timestamps during Wikimania.
** User:Gnoeee shared updates about the [[:m:Wiki loves Onam 2024|Wiki Loves Onam 2024 campaign]]. The photography campaign in Wikimedia Commons and Edit-a-thon in Malayalam Wikipedia was discussed.
** Discussed about organising Wikidata Birthday celebration and Wikimedians of Kerala Annual Meetup this year.
** Discussed about the IndiaFOSS 2024 event at Bangalore and two representatives of User-group was planned to attend the event.
** Community members are encouraged to apply for Train the Trainer (TTT) 2024, which will be held in Odisha.
** Community members User:Gnoeee, User:Irshadpp, User:Manojk and User:Ranjithsiji shared their selection to participate in the Wiki Technology Summit taking place on 4th and 5th Oct at Hyderabad. ([[:m:Wikimedians of Kerala/Newsletter/August 2024|Read more...]])

'''Events &amp; activities'''
* On-going events &amp; activities supported by User Group
** [[:c:Commons:Astrophotography_Campaign_2024|Astrophotography Campaign 2024]]
** [[:m:Wikimedians of Kerala/Projects/Book Digitization|Book Digitization]]
** [[:c:Commons:Wiki Loves Onam 2024|Wiki Loves Onam 2024]] - the photography campaign at Wikimedia Commons
** [[:ml:WP:വിക്കി ഓണത്തെ സ്നേഹിക്കുന്നു 2024|Wiki Loves Onam 2024]] - Edit-a-thon at Malayalam Wikipedia
&lt;/div&gt;

&lt;hr&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
'''Upcoming meeting: 21st September 2024 - [[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/September 2024|Register for the event]]'''
&lt;hr&gt;
This message was sent with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) by [[m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[m:User_talk:Gnoeee|talk]]) on 12:34, 19 സെപ്റ്റംബർ 2024 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]]
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&amp;oldid=27485031 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Wikimedians of Kerala - September 2024 Newsletter ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;&quot;&gt;
&lt;small&gt;This is Wikimedians of Kerala UG's eighth newsletter.&lt;/small&gt;
&lt;br&gt;
[[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]&lt;/div&gt;

;User group news
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* On 21st Sept 2024, we had our user group monthly meeting held online at Jitsi platform.
** User:Gnoeee started the meetup welcoming everyone and shared the agenta for this months meetup  as listed in the event page.
** User:Ranjithsiji shared the UG's grant proposal details and the plans for upcoming months.
** User:Ranjithsiji shared his experience in attending IndiaFOSS along with Naveen Francis. Both of them represented the reperentative of Wikimedians of Kerala UG at IndiaFOSS. User:Gnooee's workshop on OpenRefine has been accepted for IndiaFOSS, but due to his absence for personal reasons the workshop was taken by User:Ranjithsiji and Ayushi, an Outreachy intern who has worked with the OpenRefine team.
** User:Gnoeee has been reminded about the last date to submit the Technical Consultations form that was shared in the Village pump, mailing list and other social media platforms.
** User:Gnoeee shared updates about the [[:m:Wiki loves Onam 2024|Wiki Loves Onam 2024 campaign]].
** Discussed about organising Wikidata Birthday celebration and Wikimedians of Kerala Annual Meetup this year.
** User:Ranjithsiji shared an update about the online workshop 'Introduction to Wikipedia' he did for SFLC Delhi.
** The Sacharam project idea was discussed. Participants mentioned it would  good to discuss with the person who proposed it in the next meeting.
** User:Tonynirappathu shared update about his Book Digitization work.
** Shared the discussion that is going on about the planned WCI 2025
([[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/September 2024|Read more at...]])

'''Events &amp; activities'''
* On-going events &amp; activities supported by User Group
** [[:c:Commons:Astrophotography_Campaign_2024|Astrophotography Campaign 2024]]
** [[:m:Wikimedians of Kerala/Projects/Book Digitization|Book Digitization]]
&lt;/div&gt;

&lt;hr&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
'''Upcoming meeting: 12th October 2024 - [[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/October 2024|Register for the event]]'''
&lt;hr&gt;
&lt;hr&gt;
This message was sent with [[m:Special:MyLanguage/Global_message_delivery|Global message delivery]] by [[m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[m:User_talk:Gnoeee|talk]]) on 18:37, 8 ഒക്ടോബർ 2024 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]]
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&amp;oldid=27485031 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Wikimedians of Kerala - October 2024 Newsletter ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;&quot;&gt;
&lt;small&gt;This is Wikimedians of Kerala UG's [[:M:Wikimedians of Kerala/Newsletter/October 2024|nineth newsletter]].&lt;/small&gt;
&lt;br&gt;
[[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]&lt;/div&gt;

;User group news
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* On 12th Oct 2024, we had our user group monthly meeting held online at Google meet. 17 members attended the meeting.
** User:Gnoeee started the meeting welcoming everyone and shared the agenda for this months meetup as listed in the event page.
** User:Gnoeee shared the updates about [[:commons:Commons:Wiki Loves Onam 2024|Wiki Loves Onam campaign]], highlighting that over 4,000 files were uploaded by more than 100 participants between September 1st and 30th.
** User:VSj (WMF) shared the updates about Sancharam project. During the discussion, participants actively contributed by sharing valuable feedback and raising questions to clarify specific aspects of the initiative. Challenges were noted, including technical support for uploading, handling licenses, and managing the content.
** User:Ranjithsiji shared an update on organizing Wikidata birthday with a community gathering and workshop in Kerala, with the potential to collaborate with the OpenStreetMap (OSM) community for greater engagement and shared learning opportunities.
** User:Gnoeee shared an update on Wikidata's 12th Birthday celebrations led by the Wikimedians of Kerala UG on Wikidata Oct 13th-19th. One week focusing on [[:d:Wikidata:WikiProject India/Events/Wikidata Twelfth Birthday#Week_1|improving hospital and health center data]].
** User:Manojk shared an update on the WikiConference Kerala that is planned to be hosted at Thrissur during the month of December. More details will be shared soon. Also shared update on up-coming Malayalam Wikisource activities.
** During the discussion, participants explored the idea to submit a bid for hosting the [[:m:WikiConference India 2025/City Selection|WCI 2025]] in Kerala. The participants expressed their support for the idea, and decided to form a dedicated group was to work on the bid proposal and submit the bid for Kochi location.
&lt;/div&gt;

;Other news
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* User:Athulvis and User:Jameela P. got selection to attend Train-the-Trainer (TTT) program that is being hosted at Bhubaneswar, Odisha.
* User:Gnoeee has received an invitation from the WikiArabia Conference team to attend the conference and to organize an OpenRefine workshop during the conference in Oman.

'''Events &amp; activities'''
* On-going events &amp; activities supported by User Group
** [[:c:Commons:Astrophotography_Campaign_2024|Astrophotography Campaign 2024]]
** [[:m:Wikimedians of Kerala/Projects/Book Digitization|Book Digitization]]
** [[:d:Wikidata:WikiProject India/Events/Wikidata Twelfth Birthday|Wikidata Twelfth Birthday datathon]]
&lt;/div&gt;

&lt;hr&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
'''Upcoming meeting: 9th November 2024 - [[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/November 2024|Register for the event]]'''
&lt;hr&gt;
This message was sent with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) by [[m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[m:User_talk:Gnoeee|talk]]) on 17:46, 4 നവംബർ 2024 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]]
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&amp;oldid=27645714 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;
== [[കരട്:കതരഗാമ]] ==
കതരഗാമ വികസിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. കരടിൽ നിന്നും ഈ ലേഖനം മാറ്റിത്തരണമന്ന് അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു--[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 09:29, 3 ഡിസംബർ 2024 (UTC)

== വിക്കിപീഡിയ:വനിതാദിന തിരുത്തൽ യജ്ഞം ==
{{ping|Netha Hussain}}
[[വിക്കിപീഡിയ:വനിതാദിന തിരുത്തൽ യജ്ഞം-2025|വനിതാദിന തിരുത്തൽ യജ്ഞം]] തുടങ്ങാനാഗ്രഹിക്കുന്നതിനു നന്ദി എന്നാൽ 2021 മുതൽ മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലുള്ളവർ [[Meta:Feminism and Folklore|ഫെമിനസം ആൻഡ് ഫോക്ലോർ]] തിരുത്തൽ യജ്ഞം എന്ന അന്താരാഷ്ട്ര പരിപാടിയുടെ ഭാഗമായുള്ള [[വിക്കിപീഡിയ:ഫെമിനിസം ആന്റ് ഫോക്ലോർ 2024|തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിൽ]] പങ്കെടുക്കുന്നുണ്ട്. 2025ലും ഈ പദ്ധതി നടത്തുവാനുള്ള തീരുമാനം നമ്മൾ മീറ്റിംഗുകളിൽ അറിയിച്ചിട്ടുള്ളതുമാണ്.  ഇന്ത്യ ലെവലിൽ നടന്ന മീറ്റിംഗുകളിൽ നമ്മൾ പങ്കെടുത്തതും ഇവിടെ പരിപാടി നടത്തുവാനുള്ള [[Meta:Grants:Programs/Wikimedia Community Fund/Rapid Fund/Wiki Loves Folklore &amp; Feminism and Folklore Activities in India 2025 (ID: 22891840)|ബഡജറ്റ് സമർപ്പിക്കുകയും]] ചെയ്തിട്ടുള്ളതുമാണ്. ആകയാൽ ഈ തിരുത്തൽ യജ്ഞം അതുമായി ചേർക്കുമല്ലോ. [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;രൺജിത്ത് സിജി &lt;/span&gt;{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:20px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]] 12:25, 4 ഡിസംബർ 2024 (UTC)
::{{ping|Ranjithsiji}}ഫെമിനിസം ആൻ്റ് ഫോക്ലോർ പരിപാടി നമ്മൾ സംഘടിപ്പിക്കുന്ന കാര്യം ശ്രദ്ധിച്ചിരുന്നില്ല. വനിതാദിന തിരുത്തൽ യജ്ഞം ഈ പരിപാടിയുമായി തീർച്ചയായും ബന്ധിപ്പിക്കാവുന്നതാണ്. ഫെബ്രുവരിയിൽ ഫെമിനിസം ആൻ്റ് ഫോക്ലോർ നടത്തുകയാണെങ്കിൽ മാർച്ചിൽ വനിതാദിനപരിപാടി നടത്തുന്നത് കാരണം വനിതാസംബന്ധമായ വിഷയങ്ങൾക്ക് രണ്ട് മാസത്തെ പ്രവർത്തനം മാറ്റി വയ്ക്കുന്നത് ആവശ്യമാണോ? അല്ലെങ്കിൽ രണ്ട് തിരുത്തൽ യജ്ഞങ്ങളും ഫെബ്രുവരിയിൽ തന്നെ നടത്തണോ, പക്ഷെ അങ്ങനെ ചെയ്താൽ രണ്ട് യജ്ഞത്തിലുമുള്ള പങ്കാളിത്തം കുറഞ്ഞ് പോകുമോ? താങ്കളുടെ അഭിപ്രായത്തിനനുസരിച്ച് തീരുമാനിക്കാം എന്ന് കരുതുന്നു. --[[User:Netha Hussain|&lt;font color=&quot;navy&quot;&gt;നത&lt;/font&gt;]] [[User talk:Netha Hussain|&lt;font color=&quot;purple&quot;&gt;(സംവാദം)&lt;/font&gt;]] 14:20, 4 ഡിസംബർ 2024 (UTC)
:::{{ping|Netha Hussain}}അതായത് തത്വത്തിൽ വനിതാദിന തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിൽ എഴുതുന്ന എല്ലാ ലേഖനങ്ങളും ഫെമിനിസം ഫോക്‌ലോർ തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിൽ വരാൻ യോഗ്യമാണ്. ഈ സമയക്രമം അന്താരാഷ്ട്ര സമയക്രമമുമായി ഒത്തുപോകാനായാണ് നിശ്ചയിച്ചത്. 2021 മുതൽ വനിതാദിന തിരുത്തൽ യജ്ഞം നടത്താത്തത് ഫെമിനിസം ഫോക്‌ലോർ നടത്തുന്നതുകൊണ്ടാണ്. മീനാക്ഷി നന്ദിനിയാണ് പ്രധാന സംഘാടക. ഇതിപ്പോ ഒരു ലേഖനം തന്നെ രണ്ട് പരിപാടിയിലും വരും. രണ്ടിലും സമ്മാനവും കിട്ടും. എനിക്ക് തോന്നുന്നത് രണ്ടു തിരുത്തൽ യജ്ഞവും നടത്താമെന്നാണ്. വനിതാസംബന്ധമായ വിഷയങ്ങൾക്ക് രണ്ട് മാസത്തെ പ്രവർത്തനം തീർച്ചയായും അത്യാവശ്യം തന്നെയാണ്. മാർച്ച് മാസത്തിൽ എഴുതുന്ന ലേഖനങ്ങളെല്ലാം രണ്ടു പരിപാടിയിലും പരിഗണിക്കാം. എന്തു പറയുന്നു. അതുകൂടാതെ മാർച്ചിൽ വിക്കി ലൗസ് ഫോക്‌ലോർ ഫോട്ടോ ക്യാമ്പയിനും നടക്കുന്നുണ്ട്. അവയിൽ വരുന്ന ഫോട്ടോകൾ ലേഖനങ്ങളിലുപയോഗിക്കുക എന്ന പരിപാടിയും മാർച്ചിൽ വരും.  അപ്പോൾ ഫെബ്രുവരിയിൽ തുടങ്ങുന്നു. മാർച്ചിൽ വരുന്ന ലേഖനങ്ങളെല്ലാം വനിതാദിന തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിലും പരിഗണിക്കുന്നു. രണ്ടിലും സമ്മാനങ്ങളും കൊടുക്കുന്നു. അങ്ങനെയാക്കിയാലോ ? --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;രൺജിത്ത് സിജി &lt;/span&gt;{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:20px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]] 15:35, 4 ഡിസംബർ 2024 (UTC)
::: {{ping|Ranjithsiji}} ഓക്കെ. എന്നാൽ അങ്ങനെയാക്കാം. രണ്ട് യജ്ഞങ്ങളും തമ്മിൽ ആകെ രണ്ട് വ്യത്യാസങ്ങളെ ഉള്ളൂ. ഫെമിനിസം ആന്റ് ഫോക്ലോറിൽ നാടോടി സംസ്കാരങ്ങളെക്കുറിച്ച് എഴുതാം, വനിതാദിനത്തിന്റേതിൽ അതില്ല. ഫെമിനിസം ആന്റ് ഫോക്ലോറിൽ 3000 ബൈറ്റ്സ് ഉള്ള ലേഖനങ്ങൾ പരിഗണിക്കും, പക്ഷെ വനിതാദിനത്തിന്റേതിൽ തിരഞ്ഞെടുക്കാവുന്ന ലേഖനങ്ങൾ മാത്രമേ പരിഗണിക്കൂ [ഗുണമേന്മ കുറഞ്ഞ ലേഖനങ്ങൾ പഴയകാല തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിൽ ഉൾക്കൊണ്ടിട്ടുള്ളതുകൊണ്ടാണ് തിരഞ്ഞെടുക്കാവുന്ന ലേഖനങ്ങൾ വേണമെന്ന നിബന്ധന വച്ചത്, ഇതുവരെ ഇത്തരം ഒരു യജ്ഞം ആരും നടത്തിയിട്ടില്ല എന്ന് തോന്നുന്നു] വനിതാദിന തിരുത്തൽ യജ്ഞം എന്ന പേര് ഒഴിവാക്കി, തിരഞ്ഞെടുക്കാവുന്ന ലേഖനങ്ങൾ എഴുതുന്ന യജ്ഞത്തെ ഫെമിനിസം ആന്റ് ഫോക്ലോറിന്റെ അനുബന്ധ പരിപാടിയായി നടത്താൻ പറ്റുമോ? പക്ഷെ, സ്ത്രീകളെക്കുറിച്ച് തിരഞ്ഞെടുത്ത ലേഖനങ്ങൾ എഴുതുന്നതിന് സമ്മാനം കൊടുക്കാനാവും, പക്ഷെ നാടോടി സംസ്കാരങ്ങളെക്കുറിച്ച് തിരഞ്ഞെടുത്ത ലേഖനങ്ങൾ എഴുതുന്നതിന് സമ്മാനം കൊടുക്കാൻ കഴിയില്ല. പല വ്യത്യസ്ഥ പേരുള്ള പരിപാടികൾ ഒരേസമയം നടത്തുന്നതിനു പകരം, ഒരൊറ്റ പരിപാടിക്ക് കീഴിൽ പലതരം ആക്റ്റിവിറ്റികൾ നടത്തുന്നതാവും അഭികാമ്യം എന്നാണ് എന്റെയും അഭിപ്രായം. --[[User:Netha Hussain|&lt;font color=&quot;navy&quot;&gt;നത&lt;/font&gt;]] [[User talk:Netha Hussain|&lt;font color=&quot;purple&quot;&gt;(സംവാദം)&lt;/font&gt;]] 16:43, 4 ഡിസംബർ 2024 (UTC)
:::  അങ്ങനെയാണെങ്കിൽ ഈ തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിനെ ഫെമിനിസം ആന്റ് ഫോക്ലോറിന്റെ ഉപപരിപാടിയാക്കാം. അത് മെറ്റ താളിലും അറിയിക്കാം. വനിതാദിന തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിൽ തിരഞ്ഞെടുക്കാവുന്ന ലേഖനങ്ങൾ മാത്രം എഴുതാം. എന്നിരിക്കില്ലും അതിനും ഒരു നിബന്ധനവയ്ക്കുന്നത് നന്നാവും എന്നെനിക്ക് തോന്നുന്നു. അങ്ങനെയെങ്കിൽ എന്നെയും ജൂറിമെമ്പറായി ചേർക്കുമോ. ലേഖനങ്ങളുടെ ഗുണനിലവാര പരിശോധനക്ക് വിവിവധ ടൂളുകളെ ആശ്രയിക്കാമെന്നും തോന്നുന്നു. --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;രൺജിത്ത് സിജി &lt;/span&gt;{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:20px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]] 16:53, 4 ഡിസംബർ 2024 (UTC)
::: {{ping|Ranjithsiji}} തീർച്ചയായും. തിരഞ്ഞെടുക്കാവുന്ന ലേഖനങ്ങൾ എങ്ങനെ എഴുതണമെന്നുള്ള നിബന്ധനകൾ ഉണ്ടാക്കാൻ താങ്കൾക്ക് കഴിയുമോ? എങ്കിൽ അവ ചേർത്ത് താൾ വികസിപ്പിക്കുമല്ലോ. നിലവിലെ ലോഗോ മാറ്റുകയും, വനിതാദിന യജ്ഞത്തിന്റെ താൾ ഉപതാളാക്കുകയും ചെയ്യണമെങ്കിൽ അതും ചെയ്യുമല്ലോ. മീനാക്ഷി {{ping|Meenakshi nandhini}} ജൂറിയിൽ ചേരുന്നതിൽ താല്പര്യം അറിയിച്ചിട്ടുണ്ട്. താങ്കളും ജൂറിയായി ചേരുമല്ലോ. മൂന്നാമത് ഒരാളെക്കൂടി ജൂറിയായി ആവശ്യമുണ്ട്, ആർക്കെങ്കിലും ഈ പ്രവർത്തനത്തിൽ താല്പര്യമുള്ളതായി അറിയുമോ? ജൂറി വിജയികളെ തിരഞ്ഞെടുത്താൽ അവർക്ക് സമ്മാനം കൊടുക്കുന്ന ഉത്തരവാദിത്തം ഞാൻ ഏറ്റെടുക്കാം. 
:::സ്ത്രീകളെക്കുറിച്ചോ, സ്ത്രീകളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ശാസ്ത്ര-സാമൂഹ്യ വിഷയങ്ങളെക്കുറിച്ചോ തിരഞ്ഞെടുക്കാവുന്ന ലേഖനങ്ങൾ ആയിരിക്കണം എഴുതേണ്ടത് എന്ന നിബന്ധന മാത്രമേ എന്റെ ഭാഗത്ത് നിന്ന് ഉള്ളൂ. സമ്മാനം കൊടുക്കാനായി ആകെ 9000 രൂപയും ഉണ്ട് (മാർച്ച് 2025 നുള്ളിൽ പണം ഉപയോഗിച്ച് തീർക്കണം). ബാക്കിയുള്ള കാര്യങ്ങളൊക്കെ എങ്ങനെ ചെയ്യണമെന്നുള്ളത് താങ്കളുടെയും, മീനാക്ഷിയുടെയും വിവേചനത്തിനനുസരിച്ച് ചെയ്യാം എന്നാണ് എന്റെ അഭിപ്രായം. അനുയോജ്യമായ മാറ്റങ്ങൾ യജ്ഞത്തിന്റെ താളിൽ വരുത്തുമല്ലോ. --[[User:Netha Hussain|&lt;font color=&quot;navy&quot;&gt;നത&lt;/font&gt;]] [[User talk:Netha Hussain|&lt;font color=&quot;purple&quot;&gt;(സംവാദം)&lt;/font&gt;]] 17:16, 4 ഡിസംബർ 2024 (UTC)
::: {{ping|Netha Hussain}} {{ping|Vijayanrajapuram}} വിജയൻ മാഷിനെ ഈ തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെയും ഫെമിനിസം ആന്റ് ഫോക്ലോറിന്റെയും ജൂറിയാവാൻ ക്ഷണിക്കുന്നു.
::: [[വിക്കിപീഡിയ:തിരഞ്ഞെടുത്ത ലേഖനം (മാനദണ്ഡങ്ങൾ)]] ആണ് വിക്കിപീഡിയയിൽ നിലവിലുള്ള മാനദണ്ഡം. [[:en:Wikipedia:Featured article criteria|ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയയിൽ ഇങ്ങനെ]] ഒരു മാനദണ്ഡവുമുണ്ട്.  വോട്ടെടുപ്പിലൂടെയാണ് തിരഞ്ഞെടുത്ത ലേഖനം തീരുമാനിക്കുന്നത്.  ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് മറ്റ് നിയമങ്ങൾ വേണമെങ്കിൽ സമവായമുണ്ടാക്കി നിർമ്മിക്കാവുന്നതാണ്. സാധാരണയായി തിരഞ്ഞെടുത്ത ലേഖനം എഴുതുന്നത് ആ വിഷയത്തിൽ താത്പര്യമുള്ളവരുടെ ഒരു കൂട്ടായ്മയാണ്. അതുകൊണ്ട് അത്തരം ആളുകളെ പങ്കെടുപ്പിക്കുക എന്നതാണ് വെല്ലുവിളി. --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;രൺജിത്ത് സിജി &lt;/span&gt;{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:20px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]] 06:50, 5 ഡിസംബർ 2024 (UTC)

== Wikimedians of Kerala - November 2024 Newsletter ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;&quot;&gt;
&lt;small&gt;This is Wikimedians of Kerala UG's tenth newsletter.&lt;/small&gt;
&lt;br&gt;
[[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]&lt;/div&gt;

;User group news
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* On 9th Nov 2024, we had our user group monthly meeting held online at Google meet. 15 members attended the meeting.
** User:Gnoeee started the meeting welcoming everyone to the meeting and shared the agenda for this months meetup.
** User:Gnoeee shared the updates about [[:m:Wiki Loves Onam/Video documentation|Wiki Loves Onam Video documentation]], that features a collection of 10 videos documented in Commons that capture key events and customs associated with the festival.
** User Gnoeee shared the update about the selection of the [[:m:WikiConference India 2025/City Selection|Kochi venue for the WikiConference India 2025 bid proposal]] submitted by the User Group.
** User:Irvin calicut shared an update of [[:m:Wiki Loves Birds India 2024|Wiki Loves Birds in India]] photography campaign dedicated to celebrating and documenting the remarkable avian biodiversity across India.
** User:Gnoeee shared his experience participating in [[:m:WikiArabia 2024|WikiArabia 2024]] and providing training on OpenRefine to the participants. He also shared an update on his discussion with User:VSj (WMF) during the event about the Sancharam project.
** User:Akhilan shared the update on [[:s:ml:WS:Pallikkoodam|പള്ളിക്കൂടത്തിലേക്ക് വീണ്ടും (Back to School)]] campaign which focus to digitize old Malayalam textbooks in Malayalam Wikisource. Members User:Tonynirappathu and User:Manoj also part of the discussion of the project.
** User:Ranjithsiji and User:Gnoeee shared the update on celebrating [[:m:Wikimedians of Kerala/Events/Wikidata workshop and birthday celebration at Wayanad|Wikidata's 12th Birthday]] in collabration with OSM community during SoTM Kerala 2024 event.
** User:Athulvis shared his experience in attending TTT 2024 at Bhubaneswar.
** User:Ranjithsiji and User:Gnoeee shared the update on submitting Grant proposal for organsing User group events and collabrating with other communities.
** User:Ranjithsiji shared the update on starting a workspace page at Phabricator for UG.
** User:Ranjithsiji shared the update on bringing Wikivoyage Malayalam out of the Incubator. User:Gnoeee also invloved in the discussion about the futhur plans that needs to be carried out. ''([[:m:Wikimedians of Kerala/Newsletter/November 2024|Read more at]])''
&lt;/div&gt;

;Other news
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* User:Athulvis, User:Gnoeee and User:Ranjithsiji got selected to attend [[:m:Indic Wikimedia Hackathon Bhubaneswar 2024|Indic Wikimedia Hackathon]] organized by Indic MediaWiki Developers User Group in collaboration with the Odia Wikimedians User Group that is being hosted at Bhubaneswar, Odisha.

'''Events &amp; activities'''
* On-going events &amp; activities supported by User Group
** [[:c:Commons:Astrophotography_Campaign_2024|Astrophotography Campaign 2024]]
** [[:ml:WP:EG2024|എന്റെ ഗ്രാമം 2024 (My Village 2024)]] - Edit-a-thon in Malayalam Wikipedia.
&lt;/div&gt;

&lt;hr&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
'''Upcoming meeting: Annual General Body Meetup 2024 - 29th December 2024 - [[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Events/Annual General Body Meetup 2024|Register for the event]]'''
&lt;hr&gt;
This message was sent with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) by [[m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[m:User_talk:Gnoeee|talk]]) on 03:53, 21 ഡിസംബർ 2024 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]]
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&amp;oldid=27645714 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Wikimedians of Kerala - January 2025 Newsletter ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;&quot;&gt;
&lt;small&gt;This is Wikimedians of Kerala UG's twelfth newsletter.&lt;/small&gt;
&lt;br&gt;
[[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]&lt;/div&gt;

;User group news
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* On Jan 25th 2025, we had our user groups monthly meeting held online at Google meet platfrom. 15 participants attended the meeting.
** [[:User:Ranjithsiji]] shared the updates about the grant utilization for the Wikimedians of Kerala UG activities.
** Shared the updates about [[:m:WikiConference Kerala 2024|WCK 2024]] tha was organised on 28th Dec. Shared update about the discussions happened in the UG's AGM and published report.
** Shared the updates about [[:m:WikiConference India 2025|WCI 2025]] that will be organised at Kochi in 2025. Shared the dicussion happened during UG's AGM meeting held on 28th Dec.
** The [[:ml:WP:EG2024|My Village 2024 Edit-a-thon]] has been organised in Malayalam Wikipedia. 114 articles was created.
** Shared update about [[:commons:Commons:Wiki Loves Birds India 2024|Wiki Loves Birds India 2024]] campaign. Preliminary judgement has been completed. and final judging process going on.
** [[:User:Gnoeee]] shared updates about UG's [[:m:Expressions of Interest to host Wikimania 2027 in India: Initial conversation|initial discusssion about hosting Wikimania 2027 in India]]. Wikimania never happened in South Asia. So UG has taken initative to start the discussion and to submit the bid. The bid has been submitted on [[:Wikimania:2027:Expressions of Interest/India|Wikimania portal]] on 27th Jan 2025.
** [[:User:Akbarali]] shared update about Wiki Loves Ramadan campaign. Erfan and Muhammed Yaseen shared their interest in taking up the initiative. ''([[Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/January 2025|Read more...]])''
&lt;/div&gt;

'''Events &amp; activities'''
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
&lt;!-- Your content here--&gt;

* ''On-going events &amp; activities supported by User Group''
** [[:ml:WP:FAF2025|Feminism and Folklore 2025]] - writing contest in Malayalam Wikipedia.
** [[commons:Commons:Wiki Loves Folklore 2025 in India|Wiki Loves Folklore 2025 in India]] - photography campaign in Wikimedia Commons from 1st Feb to 31st Mar 2025
* ''Upcoming events''
** [[:d:Wikidata:WikiProject India/Events/International Mother Language Day 2025 Datathon|International Mother Language Day 2025 Datathon]] - in Wikidata from 21st-28th Feb 2025
&lt;/div&gt;

&lt;hr&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
'''Upcoming meeting: 22nd Feb 2025 - [[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/February 2025|Meeting page]] | [[:m:Special:RegisterForEvent/1300|Meetup Registration]] '''
&lt;hr&gt;
This message was sent with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) by [[:m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[:m:User_talk:Gnoeee|talk]]) on 16:25, 19 ഫെബ്രുവരി 2025 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]]
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&amp;oldid=28196647 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Wikimedians of Kerala - February 2025 Newsletter ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;&quot;&gt;
&lt;small&gt;This is Wikimedians of Kerala UG's thirteenth newsletter.&lt;/small&gt;
&lt;br&gt;
[[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]&lt;/div&gt;

;User group news
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
** On 22nd Feb 2025, we had our user group monthly meeting online via Google Meet. Jinoy shared the agenda of the meeting and welcomed everyone. Thirteen members attended the meeting.
** Jinoy &amp; Manoj shared updates about [[:m:WikiConference India 2025|Wiki Conference India 2025]]. 
** Jinoy shared updates about Wiki Loves Folklore photography campaign, Feminism and Folklore Edit a thon in Malayalam Wikipedia.
** Manoj shared updates about Wikisource workshop at Kannur and plans to celebrate Malayalam Source anniversary celebration.
** Akhilan shared about about Padayani documentaion project. Articles has been created in Malayalam wiki and documented.
** Jinoy shared the news about [[:m:Event:Wiki Loves Folklore Workshop 2025 Kannur|workshop and photowalk]] in association with Wiki Loves Folklore at Kannur.
** Jinoy and Manoj shared updates on behalf of the user group about the [[:Wikimania:2027:Expressions of Interest/India|submitted bid proposal to bring Wikimania to India]], the first ever Wikimania in South Asia.
** Manoj shared the updates about submiting the Annual grant proposal for next cycle for organising UG.activities and asked community members inputs.
** Kannan shared his plans to release the works under CC licence of an author and asked the community support.
** Adarsh shared his work on WP:Category project and inviting people to particpate. [[:m:Wikimedians of Kerala/Newsletter/February 2025|''(read more...)'']]
&lt;/div&gt;

;Events &amp; activities
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;

* ''On-going events &amp; activities supported by User Group''
** [[:ml:WP:FAF2025|Feminism and Folklore 2025]] - writing contest in Malayalam Wikipedia.
** [[:commons:Commons:Wiki Loves Folklore 2025 in India|Wiki Loves Folklore 2025 in India]] - photography campaign in Wikimedia Commons from 1st Feb to 31st Mar 2025

&lt;/div&gt;
;Other news
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* Manoj shared about participation in [[:m:Wikisource Conference 2025|Wikisource Conference 2025]] at Bali from Feb 14-16, 2025.
&lt;/div&gt;
&lt;hr&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
'''Upcoming meeting: 29th Mar 2025 - [[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/March 2025|Meeting page]] | [[:m:Special:RegisterForEvent/1500|Meetup Registration]] '''
&lt;hr&gt;
This message was sent with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) by [[:m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[:m:User_talk:Gnoeee|talk]]) on 11:32, 29 മാർച്ച് 2025 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]]
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&amp;oldid=28196647 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Wikimedians of Kerala - March 2025 Newsletter ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;&quot;&gt;
&lt;small&gt;This is Wikimedians of Kerala UG's fourteenth newsletter.&lt;/small&gt;
&lt;br&gt;
[[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]&lt;/div&gt;

;User group news
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* On 29th Mar 2025, we had our user group monthly meeting online via Google Meet. Jinoy shared the agenda of the meeting and welcomed everyone. Nineteen members attended the UG meeting.
** Jinoy shared updates about [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2025 in India|Wiki Loves Folklore 2025 in India]] campaign which received over 30k images.
*** Jinoy shared updates about the [[:m:Event:Wiki_Loves_Folklore_Workshop_2025_Kannur|workshop and photowalk]] focusing on Theyyam organized at Kannur as part of WLF campaign.
** Jinoy shared the updates about the holding of [[:m:WikiConference India 2025|WikiConference India 2025]] due to FCRA issues faced by CIS.
** Jinoy shared the updates about the sessions organised during [[:m:Event:Open Data Days 2025 at Digital University Kerala|Open Data Days 2025 at Digital University Kerala, Thiruvananthapuram]].
** Ranjithsiji shared updates about documenting Mudiyettu, Thiruvathirakali, and visiting museums for potential collaborations.
** Ranjithsiji &amp; Manoj shared updates about progress on the Wikivoyage Malayalam. Two workshops were held; more contributors are encouraged to participate. Planning to take out of Incubator in another 3 months.
*** Suggestions made to translate and adapt article skeleton templates for Wikivoyage Malayalam.
** Akhilan reported documentation of 10 festivals, including 5 Padayani-related ones with 1.5k images.
** Manoj shared plans to organise [[:wikisource:ml:വിക്കിഗ്രന്ഥശാല:വിക്കി_പഞ്ചായത്ത്_(നിർദ്ദേശങ്ങൾ)#വിക്കിഗ്രന്ഥശാല_കമ്മ്യൂണിറ്റി_മീറ്റപ്പ്|Wikisource Community Meetup]] on April 19 and 20th.
** Ranjithsiji shared the plans of upcoming campaigns include Wiki Loves Earth India and Wiki Loves Onam 2025, gathering of Wiki Women in Kerala and finalizing UG strategy plans.
** Jinoy shared the updates of discussions happened with Grant admin regarding this behalf of the UG.
** Ranjithsiji shared plans to have training on small technical tools and increased technical capacity building was proposed.
*** Jinoy shared the past activities done during the time of pandemic and discussed about kick starting it again.
** Adarsh shared the concerns raised over IP vandalism on Malayalam Wikimedia projects and discussed it.
&lt;/div&gt;

;Events &amp; activities
&lt;div style=&quot;column-count: 1; column-gap: 30px;&quot;&gt;
''(On-going events &amp; activities supported by User Group)''
*[[:wikisource:ml:വിക്കിഗ്രന്ഥശാല:കമ്മ്യൂണിറ്റി മീറ്റപ്പ് 2025|Wikisource Community Meetup]] - 18th and 19th April 2025.

&lt;/div&gt;
;Other news
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* Six UG members has shared news about receiving scholarship to attend [[:wikimania:2025:Wikimania|Wikimania 2025]] in Nairobi, Kenya.
* Jinoy shared the [[:m:Capacity Exchange|Capacity Exchange project and the tool]] introduced to share skills within the community which was shared with the UG by Nivas.
&lt;/div&gt;
&lt;hr&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
'''Upcoming meeting: 26th Apr 2025 - [[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/April 2025|Meeting page]] | [[:m:Special:RegisterForEvent/1588|Meetup Registration]] '''
&lt;hr&gt;
This message was sent with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) by [[:m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[:m:User_talk:Gnoeee|talk]]) on 06:49, 19 ഏപ്രിൽ 2025 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]]
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&amp;oldid=28196647 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Wikimedians of Kerala - April 2025 Newsletter ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;&quot;&gt;
&lt;small&gt;This is Wikimedians of Kerala UG's fifteenth newsletter.&lt;/small&gt;
&lt;br&gt;
[[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]&lt;/div&gt;

;User group news
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* On 26th Apr 2025, we had our user group monthly meeting online via Google Meet. Jinoy shared the agenda of the meeting and welcomed everyone. Sixteen members attended the UG meeting.
** Manojk shared updates about Wikisource Workshop conducted at Kerala Sahitya Academy, Thrissur.
** As part of the event, prototying of Wikisource evaluation tool was done and it will be released soon.
** Jinoy shared updates about evaluation of images populated as part of Wiki Loves Folklore program. Final results are yet to be published.
** Jinoy shared updates on the scanner provided by CIS to the UG. Currently it is under the custody of Tony Nirappathu.
** Ranjithsiji shared updates about Wikivoyage workshops conducted in Tamil Nadu and Kerala. Discussion about collaboration with Tamil Wiki was also discussed.
** Jinoy shared updates on [[WikiConference India 2025]] and the possibility of postponing the same to 2026.
** Shagil raised concerns about improvement of articles generated as part of Wiki Loves Folklore.
** Vis M shared updates about Dart2Corpus which is now released under CC license.
** Ranjithsiji shared insights on lack of Lexeme support in OpenRefine and inputs on the same received as part of FOSS meetup.
&lt;/div&gt;
;Other news
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* Ranjithsiji shared updates about [[mw:Wikimedia Hackathon 2025|Wikimedia Hackathon]] which is scheduled to be conducted at Istanbul, Turkey. [[User:Ranjithsiji|Ranjithsiji]],  [[User:Gnoeee|Gnoeee]], [[User:Manojk|Manojk]] received scholarships to attend the event.
&lt;/div&gt;
&lt;hr&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
'''Upcoming meeting: 24th May 2025 - [[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/May 2025|Meeting page]] | [[:m:Special:RegisterForEvent/1704|Meetup Registration]] '''
&lt;hr&gt;
This message was sent with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) by [[:m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[:m:User_talk:Gnoeee|talk]]) &amp; [[:m:User:Adithyak1997|Adithyak1997]] ([[:m:User_talk:Adithyak1997|talk]]) on 14:01, 22 മേയ് 2025 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]]
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&amp;oldid=28196647 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[:m:Wikimedians of Kerala/Newsletter/May 2025|Wikimedians of Kerala - May 2025 Newsletter]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;&quot;&gt;
&lt;small&gt;This is Wikimedians of Kerala UG's sixteenth newsletter&lt;/small&gt;
&lt;br&gt;
[[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]&lt;/div&gt;

;User group updates
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* On 24th May 2025, we had our user group monthly meeting online via Google Meet. Ranjithsiji shared the agenda of the meeting and welcomed everyone. Fourteen members attended the UG meeting.
** [[:User:Ranjithsiji|Ranjithsiji]] shared updates about enabling WikiFunctions in [[:ml:wikt:വിക്കിനിഘണ്ടു:പഞ്ചായത്ത്_(വാർത്തകൾ)#Wikifunctions will be deployed on your wiki on May 27| Malayalam Wiktionary]] on 27 May.
** [[:User:Gnoeee|Jinoy]] shared updates about [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2025 in India|Wiki Loves Folklore 2025 in India]]. The results are expected to be announced by June last week.
** Ranjithsiji shared plans to conduct [[c:Commons:Wiki Loves Earth 2025 in India|Wiki Loves Earth campaign in India]] this year.
** Ranjithsiji shared updates on WikiConference India 2025 that is postponed to next year.
** [[:User:Adithyak1997|Adithya]] shared inputs on the map issue raised during the previous call. Issue is yet to be resolved.
** Ranjithsiji shared inputs on mass IP vandalism currently happening in Malayalam Wikipedia.
** Ranjithsiji shared updates that [[User:Manojk|Manojk]] is in discussion with Kole Birders Kerala to have their photos uploaded to Wikimedia Commons in CC-by-SA license.
** UG members, Ranjithsiji, Manoj, Jinoy and Akbarali attended [[:mw:Wikimedia Hackathon 2025|Wikimedia Hackathon 2025]] organized at Isthanbul. 
*** Ranjith and Jinoy shared  their experience and shared the updates about the [[phab:T393318|Multi Gallery tool]] and [[toollabs:wdrecentchanges|Wikidata RC tool]] that were presented by them during the Hackathon.
** Ranjithsiji shared thoughts on having a new frontpage for Wikivoyage once it goes live.
** [[:User:Irshadpp|Irshad]] shared queries on missing admin action in Malayalam wiki when users with 3 vandalized edits are made. 
** Ranjithsiji explained about the draft namespace we are currently having in mlwiki and about an improved policy wherein article can be moved as SD once article is moved to main namespace without needed changes. [[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/May 2025|''(read more...)'']]
&lt;/div&gt;

;Events &amp; activities
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* ''On-going events &amp; activities by User Group''
** [[:c:Commons:Wiki Loves Earth 2025 in India|Wiki Loves Earth 2025 in India]] - photography campaign in Wikimedia Commons from 1st June 2025 to 31st July 2025.
&lt;/div&gt;

;Other updates
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* Ranjithsiji shared plans on conducting a 3 month workshop on Wiki related tools at GRD College using the grant submitted by [[:User:Bhuvana Meenakshi|Bhuvana Meenakshi]].
* [[:User:Fotokannan|Kannan Shanmugham]] shared that he along with [[:User:Akhilan|Akhilan]] will be conducting basics of Wikipedia for Kollam Press club.
* The new [[:mw:Extension:Chart/Project/Updates|Charts extension]] has been enabled and can be used on every Wikimedia projects. [[:ml:വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (സാങ്കേതികം)|''(... more tech updates)'']]
* A hackathon is planned to be organised at Kochi from July 25-27, 2025 by IMDUG. The application deadline is June 14. Visit the [[:m:Indic Wikimedia Hackathon Kochi 2025|Meta-Wiki page]] for details and to apply.
&lt;/div&gt;

&lt;hr&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
'''Upcoming meeting: 28th June 2025 - [[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/June 2025|Meeting page]] | [[:m:Special:RegisterForEvent/1785|Meetup Registration]] '''
&lt;hr&gt;
This message was sent with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) by [[:m:User:Adithyak1997|Adithyak1997]] ([[:m:User_talk:Adithyak1997|talk]]) &amp; [[:m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[:m:User_talk:Gnoeee|talk]]) on 18:13, 13 ജൂൺ 2025 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]]
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&amp;oldid=28196647 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[:m:Wikimedians of Kerala/Newsletter/June 2025|Wikimedians of Kerala - June 2025 Newsletter]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;&quot;&gt;
&lt;small&gt;This is Wikimedians of Kerala UG's seventeenth [[:m:Wikimedians of Kerala/Newsletter|newsletter]].&lt;/small&gt;
&lt;br&gt;
[[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]&lt;/div&gt;

;User group updates
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* On 28th June 2025, we had our user group monthly meeting online via Google Meet. Jinoy shared the agenda of the meeting and welcomed everyone. Eleven members attended the UG meeting.
** [[User:Gnoeee|Jinoy]] shared updates about Wiki Loves Folklore. The [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2025 in India/Winners|results]] of the event was announced yesterday. Shared the thanks note to each commiunity members for their support in organising the activity
** Jinoy shared updates about [[Wikipedia Pages Wanting Photos 2025|Wikipedia Pages Wanting Photos 2025 (WPWP)]] event and shared the plans about conducting a regional level program in association with [[WPWP]].
** [[User:Manojk|Manoj]] shared updates about [[:c:Commons:Wiki Loves Earth 2025 in India|Wiki Loves Earth in India]] competition. Around 4000 photos have been uploaded during the time of call and Manoj shared plans to socialize by sending mails on the same for better reach.
** Jinoy shared that, following an email from IMUG on June 5, 2025, requesting support and mentorship for a hackathon in Kochi (July 25–27, 2025), the update was communicated through community channels and included in the June newsletter. During this call, he invited inputs from UG members.
** [[User:Shajiarikkad|Shaji]] shared updates on his work related to a template to store books in pdf format.
** Manoj and Arya shared information about plans related to Ayurveda in Wikimedia projects.''([[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/June 2025|read more...]])''
&lt;/div&gt;

;Events &amp; activities
&lt;div style=&quot;column-count: 1; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* ''On-going events &amp; activities by User Group''
** [[:ml:WP:WPWP2025|Wikipedia Pages Wanting Photos 2025]] - Regional campaign by UG in Wikipedia from 1st July to August 31st 2025. '''#WPWPINKL'''
** [[:c:Commons:Wiki Loves Earth 2025 in India|Wiki Loves Earth 2025 in India]] - photography campaign in Wikimedia Commons from 1st June 2025 to 31st July 2025.
&lt;/div&gt;

&lt;hr&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
'''Upcoming meeting: 26th July 2025 - [[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/July 2025|Meeting page]] | [[Special:RegisterForEvent/1898|Meetup Registration]] '''
&lt;hr&gt;
This message was sent with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) by [[:m:User:Adithyak1997|Adithyak1997]] ([[:m:User_talk:Adithyak1997|talk]]) &amp; [[:m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[:m:User_talk:Gnoeee|talk]]) on 12:49, 16 ജൂലൈ 2025 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]]
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&amp;oldid=28196647 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[:m:Wikimedians of Kerala/Newsletter/July 2025|Wikimedians of Kerala - July 2025 Newsletter]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;&quot;&gt;
&lt;small&gt;This is Wikimedians of Kerala UG's eighteenth newsletter.&lt;/small&gt;
&lt;br&gt;
[[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]
&lt;/div&gt;

;User group updates
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* On 26th July 2025, we had our user group monthly meeting online via Google Meet. Jinoy shared the agenda of the meeting and welcomed everyone. 13 members attended the UG meeting.
** Shared the update about the eligibility of UG to take part in the shortlisting process for the WMF Board of Trustees 2025 Election. Jinoy has been nominated as the group’s representative voter.
** Updates on the [[:m:Wikipedia Pages Wanting Photos 2025|Wikipedia Pages Wanting Photos (WPWP) 2025]] campaign on [[:ml:വിക്കിപീഡിയ:ചിത്രങ്ങൾ_ആവശ്യമുള്ള_വിക്കിപീഡിയ_താളുകൾ_2025|Malayalam Wikipedia]]. Hashtag #WPWPINKL is using to track the contributions.
** [[User:Ranjithsiji|Ranjithsiji]] shared that [[:c:Commons:Wiki Loves Earth 2025 in India|Wiki Loves Earth 2025 in India]] is being organized again after 2017, with international team support.
** Jinoy shared the idea of organising the [[ml:വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_(നിർദ്ദേശങ്ങൾ)#വിക്കിയിലെ_ഓണാഘോഷം_-_വിക്കി_ലൗവ്സ്_ഓണം_2025|Wiki Loves Onam 2025]] campaign this year with the support of UG members and the community. Plans include a longer campaign, improving Onam-related articles and media files.
** User group members will be participating in [[m:Wikimania 2025|Wikimania 2025]] at Nairobi. Four posters (UG + individual) from Kerala are selected. Feedback from last year on proper image licensing has been addressed.
** New member of UG, [[:User:Kamarudheenelankur|Kamarudheenelankur]] shared about the plan to take photos of bus stops at Malappuram and uploads to Commons.
** Members suggested forming a review committee for handling UG assets. Jinoy shared that a discussion will be started on the criteria for using UG assets.
** Akbarali suggested preparing reports in Malayalam. Volunteers are welcome to help with translations. ''([[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/July 2025|read more...]])''
&lt;/div&gt;

;Events &amp; activities
&lt;div style=&quot;column-count: 1; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* ''On-going events &amp; activities by User Group''
** [[:ml:WP:WPWP2025|Wikipedia Pages Wanting Photos 2025]] - Regional campaign by UG in Wikipedia from 1st July to August 31st 2025. '''#WPWPINKL'''
** [[:c:ommons:Wiki Loves Onam 2025|Wiki Loves Onam 2025]] - media campaign by UG in Wikimedia Commons from 17th Aug - 30st Sept 2025.
&lt;/div&gt;

;Other updates
&lt;div style=&quot;column-count: 1; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* Members were encouraged to contribute to the [[m:South Asia/Newsletter|South Asia Newsletter]].
&lt;/div&gt;

&lt;hr&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
'''Upcoming meeting: 23th August 2025 - [[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/August 2025|Meeting page]] | [[Special:RegisterForEvent/2065|Meetup Registration]]'''

&lt;hr&gt;
This message was sent with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) by [[:m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[:m:User_talk:Gnoeee|talk]]) on 09:36, 23 ഓഗസ്റ്റ് 2025 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]]
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&amp;oldid=29132440 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== 15-ാം വിക്കി തിരുത്തൽ വാർഷികം :) ==

{| style=&quot;background-color: var(--background-color-success-subtle, #fdffe7); border: 1px solid var(--border-color-success, #fceb92); color: var(--color-base, #202122);&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align: middle; padding: 5px;&quot; | [[പ്രമാണം:Balloons-aj.svg|100px]]
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;&quot; | '''ആദ്യ വിക്കി തിരുത്തൽ ദിനാശംസകൾ!'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; padding: 3px;&quot; | മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ താങ്കളുടെ [https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/Netha_Hussain&amp;dir=prev&amp;limit=1 ആദ്യ തിരുത്തലിന്റെ] 15-ാം വാർഷികം ആഘോഷിക്കുന്ന ഈ അവസരത്തിൽ മലയാളം വിക്കി സമൂഹത്തിന്റെ പേരിൽ താങ്കൾക്ക് എന്റെ ആശംസകൾ.- [[User:Gnoeee|&lt;span style=&quot;color:#990000&quot;&gt;❙❚❚&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#339966&quot;&gt;❙❙&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#000&quot;&gt; ജിനോയ് &lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#006699&quot;&gt;❚❙❚&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#339966&quot;&gt;❙❙&lt;/span&gt;]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 16:15, 2 സെപ്റ്റംബർ 2025 (UTC)
|}

== [[:m:Wikimedians of Kerala/Newsletter/August 2025|Wikimedians of Kerala - August 2025 Newsletter]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;&quot;&gt;
&lt;small&gt;This is Wikimedians of Kerala UG's nineteen newsletter.&lt;/small&gt;
&lt;br&gt;
[[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]&lt;/div&gt;

;Updates / Discussions
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* On 23rd August 2025, we had our user group monthly meeting online via Google Meet. Sixteen members attended the UG meeting. Jinoy shared the agenda for the meeting and welcomed everyone to the meeting.
** [[:User:Ranjithsiji|Ranjithsiji]] initiated discussions on the need to apply for the [[Community Resources and Partnerships/India General Support Project|Annual General Support Fund (GSF)]]. The deadline for submission is 5th September 2025. 
** Ranjith, Manoj, Jinoy, Tony shared the update about the received. Members emphasized finalizing pending support reports before proceeding with the new application.
** [[:User:Gnoeee|Jinoy]] presented a [[:m:Talk:Wikimedians of Kerala#Drafting policy to handle the Wikimedians of Kerala UG_assets|draft policy]] for handling User Group assets. Members are invited to provide feedback and suggestions on the talk page or on the document.
** Updates on ongoing campaigns [[:c:Commons:Wiki Loves Onam 2025|Wiki Loves Onam 2025]] and [[:ml:വിക്കിപീഡിയ:WPWP2025|Wikipedia Pages Wanting Photos 2025]] were shared.
** Ranjithsiji announced that the proposal for WikiConference India 2026 will be submitted in September and plans are underway to organize WikiConference Kerala in December 2025.
** [[:User:Vijayanrajapuram|Vijayan V K]] proposed starting a campaign to create school articles from SchoolWiki to Malayalam Wikipedia, with a focus on uploading at least one photo for each school.
** Participants (Manoj, Ranjith, Jinoy and Akbarali who participated the meeting) who attended [[m:Wikimania 2025|Wikimania 2025]] shared their experiences.
** Discussions also touched upon issues in Malayalam Wiktionary’s IPA module, possible solutions for Commons uploads.
** [[:User:Vis M|Vis M]], [[:User:Tonynirappathu|Tony]] and other members discussed possible tools and workflows to ease bulk uploads to Wikimedia Commons, including Google Drive integrations.''([[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/August 2025|read more...]])''
&lt;/div&gt;

;Events &amp; activities
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* ''On-going events &amp; activities by User Group''
** [[:c:Commons:Wiki Loves Onam 2025|Wiki Loves Onam 2025]] – Photography campaign to document Onam culture, ongoing in Commons.
** [[:c:Commons:Wiki Loves Schools|Wiki Loves Schools]] – Photography campaign  to collect and add high-quality, freely licensed images and other media of educational institutions, ongoing in Commons.
&lt;/div&gt;

&lt;hr&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
'''Upcoming meeting: 27th September 2025 - [[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/September 2025|Meeting page]] | [[:m:Special:RegisterForEvent/2243|Meetup Registration]]'''
&lt;hr&gt;
This message was sent with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) by [[:m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[:m:User_talk:Gnoeee|talk]]) on 07:23, 26 സെപ്റ്റംബർ 2025 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]]
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&amp;oldid=29132440 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[:m:Wikimedians of Kerala/Newsletter/September 2025|Wikimedians of Kerala - September 2025 Newsletter]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;&quot;&gt;
&lt;small&gt;This is the Wikimedians of Kerala UG's 20&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; newsletter.&lt;/small&gt;
&lt;br&gt;
[[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]&lt;/div&gt;

;Updates / Discussions
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* On 27&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; September 2025, we held our user group’s monthly meeting online via Google Meet. Eighteen members attended the meeting. The agenda for the meeting was shared, and everyone was welcomed.
** [[:User:Ranjithsiji|Ranjithsiji]] shared updates about the support request by the UG and the annual plan published on Meta-Wiki.
** [[:User:Irvin calicut|Irvin]] and [[:User:Manojk|Manoj]] shared plans for organizing Wiki Loves Birds this year. More updates will be shared soon.
** [[:User:Gnoeee|Jinoy]] shared updates on the ongoing campaigns — [[:m:Wiki Loves Onam 2025|Wiki Loves Onam 2025]] and [[c:Commons:Wiki Loves Schools|Wiki Loves Schools]] — supported by the UG. More than 400 images have been uploaded for both WLO and WLS campaigns.
*** [[:User:Vijayanrajapuram]] and Ranjithsiji discussed future plans for the Wiki Loves Schools campaign.
** Jinoy shared about the past [[:ml:WP:WPWP2025|Wikipedia Pages Wanting Photos 2025]] campaign on Malayalam Wikipedia, which was also supported by the UG. Twelve participants contributed to over 100 Wikimedia projects during this period, with more than 500 media files added.
** [[:User:Athulvis|Athul]] shared plans for [[:m:Wikimedians of Kerala/Events/Navarathri at Thiruvananthapuram|documenting Navarathri programs]] and invited others to join the initiative.
** Athul, Jinoy, and Ranjith shared updates and experiences from attending [[:m:Event:Wikimedians of Kerala at IndiaFOSS 2025|IndiaFOSS 2025 in Bangalore]], where they managed a Wikimedians of Kerala stall to raise awareness about Wikimedia projects. ([[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/September 2025|Read more...]])
&lt;/div&gt;

;Events &amp; Activities
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* ''Ongoing events &amp; activities by the User Group''
** [[:c:Commons:Wiki Loves Schools|Wiki Loves Schools]] – A photography campaign to collect and add high-quality, freely licensed images and other media of educational institutions. The campaign is ongoing on Wikimedia Commons.
&lt;/div&gt;

&lt;hr&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
'''Upcoming meeting: 25th October 2025 – [[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/October 2025|Meeting page]] | [[:m:Special:RegisterForEvent/2386|Meetup Registration]]'''
&lt;hr&gt;
This message was sent with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) by [[:m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[:m:User_talk:Gnoeee|talk]]) on 12:20, 24 ഒക്ടോബർ 2025 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]]
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&amp;oldid=29132440 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[:m:Wikimedians of Kerala/Newsletter/October 2025|Wikimedians of Kerala - October 2025 Newsletter]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;&quot;&gt;
&lt;small&gt;This is the Wikimedians of Kerala UG's 21&lt;sup&gt;st&lt;/sup&gt; newsletter.&lt;/small&gt;
&lt;br&gt;
[[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]&lt;/div&gt;

;Updates / Discussions
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* On 25&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; October 2025, we held our user group’s monthly meeting online via Google Meet. Seventeen members attended and Everyone was welcomed to the meeting. The agenda for the meeting was shared by [[:User:Ranjithsiji|Ranjithsiji]].
** [[:User:Manojk|Manoj K]] and [[:User:Irvin calicut|Irvin]]  shared updates about the Wiki Loves Birds campaign in India 2025.
** [[:User:Gnoeee|Jinoy]] shared the [[:m:User:Gnoeee/Wikipedia@25|idea behind the anniversary tool]] and wished [[:User:Vijayanrajapuram|Vijayanrajapuram]] and [[:User:Erfanebrahimsait|Erfanebrahimsait]] on their first edit on Commons and Malayalam Wikipedia.
** Ranjith and Manoj shared an update [[:m:WikiConference Kerala 2025|WikiConference Kerala 2025]]. Planning to organise the event on the 20&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; and 21&lt;sup&gt;st&lt;/sup&gt; December in Thrissur.
** Jinoy shared an update about the celebration of [[:m:Wikipedia_25|25th birthday of Wikipedia]]. Shared some of the updates from the community
** Wikidata Birthday Celebrations
*** Ranjith shared updates about [[:d:Event:Wikidata 13th Birthday Celebration in Kochi, India|Wikidata Birthday celebration at Kochi]] during Kochi FOSS Meetup
*** Athul shared the plans about the [[:d:Event:Wikidata Workshop and Birthday Celebration at State of the Map Kerala 2025 Kannur|Wikidata Birthday celebration]] during 15&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; &amp; 16&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; Nov 2025 along with SoTM Kerala.
** Manoj shared the ongoing work on WikiSource and Wikidata integration.. ([[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/October 2025|Read more...]])
&lt;/div&gt;

;Events &amp; Activities
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* ''Ongoing events &amp; activities by the User Group''
** [[:c:Commons:Wiki Loves Schools|Wiki Loves Schools]] – A photography campaign to collect and add high-quality, freely licensed images and other media of educational institutions.
** [[:c:Commons:Wiki Loves Birds India 2025|Wiki Loves Birds India 2025]] – A campaign on Wikimedia Commons that aims to capture and celebrating the stunning avian diversity of India, home to approximately 1,350 bird species.
** [[:c:Commons:Quantum Century Exhibition 2025|Quantum Century Exhibition 2025]] – A campaign to document International Year of Quantum Science &amp; Technology on Wikimedia Commons.
&lt;/div&gt;

&lt;hr&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
'''Upcoming meeting: 22&lt;sup&gt;nd&lt;/sup&gt; November 2025 – [[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/November 2025|Meeting page]] | [[:m:Special:RegisterForEvent/2567|Meetup Registration]]'''
&lt;hr&gt;
This message was sent with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) by [[:m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[:m:User_talk:Gnoeee|talk]]) on 11:56, 22 നവംബർ 2025 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]]
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&amp;oldid=29521954 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[:m:Wikimedians of Kerala/Newsletter/November 2025|Wikimedians of Kerala - November 2025 Newsletter]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;&quot;&gt;
&lt;small&gt;This is the Wikimedians of Kerala UG's 22&lt;sup&gt;nd&lt;/sup&gt; newsletter.&lt;/small&gt;
&lt;br&gt;
[[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]&lt;/div&gt;

;Updates / Discussions
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* On 22&lt;sup&gt;nd&lt;/sup&gt; November 2025, we held our user group’s monthly meeting online via Google Meet. The agenda for the meeting was shared by [[:User:Ranjithsiji|Ranjithsiji]] and welcomed everyone to the meeting. Fifteen members attended the meeting.
** Ranjith shared updates about the Wikidata Workshop and 13&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; Birthday Celebration that has been happened during [[:OSMwiki:State of the Map Kerala 2025|State of the Map Kerala 2025]] event at Payyannur, Kannur.
** [[:User:Manojk|Manoj]] and Ranjith shared updates about the upcoming [[:m:WikiConference Kerala 2025|WikiConference Kerala 2025]] which will be held on 20&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; December at Kerala Institute of Local Administration (KILA), Thrissur, Kerala.
** Ranjith shared the updates on organising the [[:m:Event:Malayalam Wikipedia 23rd Birthday Celebration|Malayalam Wikipedia 23&lt;sup&gt;rd&lt;/sup&gt; Birthday Celebration]] along with the WCK 2025.
** Ranjith shared the invitation received on organising [[:m:Event:Wikimedia Technical Workshop 2025 at AJCE|Wikimedia Technical Workshop at Amal Jyothi College of Engineering Kanjirappally]].
** [[:User:Gnoeee|Jinoy]] shared the updates about the [[:m:WikiConference India 2026/Initial conversations|Initial discussions about WikiConference India 2026]]. Inviting the community members to signup and endorse the Grant proposal. 
** Athul shared the plans about documenting [[:c:Commons:Quantum Century Exhibition 2025|Quantum Century Exhibition 2025]] at Wikimedia Commons.
** Manoj shared the updates about 2&lt;sup&gt;nd&lt;/sup&gt; edition of Wiki Loves Birds India photography campaign in Wikimedia Commons.
** [[:User:SijiR|SijiR]] shared the idea of organising #SheSaid campaign as part of the Wiki Loves Women initiative on Malayalam Wikiquote.. ([[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/November 2025|Read more...]])
&lt;/div&gt;

;Events &amp; Activities
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* ''Ongoing events &amp; activities by the User Group''
** [[:c:Commons:Wiki Loves Schools|Wiki Loves Schools]] – A photography campaign to collect and add high-quality, freely licensed images of educational institutions. ''(16&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; Sept 2025 - 31&lt;sup&gt;st&lt;/sup&gt; Mar 2026)''
** [[:c:Commons:Wiki Loves Birds India 2025|Wiki Loves Birds India 2025]] – A campaign on Wikimedia Commons that aims to capture and celebrate the stunning avian diversity of India. ''(12&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; Nov 2025 – 12&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; Jan 2026)''
** [[:c:Commons:Quantum Century Exhibition 2025|Quantum Century Exhibition 2025]] – A campaign to document International Year of Quantum Science &amp; Technology on Wikimedia Commons.
** [[:q:ml:Wq:SheSaid|SheSaid]] – A campaign to celebrate leading women and their voices by encouraging the creation and improvement of Wikiquote articles that feature women’s quotations in Malayalam Wikiquote. ''(1&lt;sup&gt;st&lt;/sup&gt; Sept – 31&lt;sup&gt;st&lt;/sup&gt; Dec 2025)''
** [[:m:Wiki Loves Village|Wiki Loves Village]] – A multi year campaign to document the Villages on Wikimedia Commons and Wikipedia. ''(17&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; Dec 2025 – 31&lt;sup&gt;st&lt;/sup&gt; Jan 2026)''
&lt;/div&gt;

&lt;hr&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
'''Upcoming meeting: 21&lt;sup&gt;st&lt;/sup&gt; December 2025 – [[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Events/Annual General Body Meetup 2025|Annual General Body Meetup 2025]]'''
&lt;/div&gt;
&lt;hr&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
'''Join [[:m:Event:Malayalam Wikipedia 23rd Birthday Celebration|Malayalam Wikipedia 23&lt;sup&gt;rd&lt;/sup&gt; Birthday]] Celebration'''
&lt;hr&gt;
This message was sent with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) by [[:m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[:m:User_talk:Gnoeee|talk]]) on 09:41, 17 ഡിസംബർ 2025 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]]
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&amp;oldid=29733777 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[:m:Wikimedians of Kerala/Newsletter/December 2025|Wikimedians of Kerala - December 2025 Newsletter]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;&quot;&gt;
&lt;small&gt;This is the Wikimedians of Kerala UG's 23&lt;sup&gt;rd&lt;/sup&gt; newsletter.&lt;/small&gt;
&lt;br&gt;
[[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]&lt;/div&gt;

;User group news
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* In the month of December, we did not have an online meeting as we held our AGM.
* On 5–6&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; December 2025, a [[:m:Event:Wikimedia Technical Workshop 2025 at AJCE|Wikimedia Technical Workshop]] was conducted at Amal Jyothi College of Engineering, Kanjirappally, Kottayam.
** 52 students participated in this event and were trained on the Wikimedia ecosystem. The students presented their tools and outcomes on the last day of the event.
** [[:User:Athulvis]], [[:User:Gnoeee]], [[:User:MatthewsM2]], and [[:User:Ranjithsiji]] joined the workshop as mentors.
* On 15–16&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; December 2025, a [[:m:Event:Wikimedia Technical Workshop 2025 Chinmaya Vishwa Vidyapeeth - Global Campus, Piravom|Wikimedia Technical Workshop]] was conducted at Chinmaya Vishwa Vidyapeeth - Global Campus, Piravom.
** 50 students participated in this event and received training on the Wikimedia technical ecosystem. The students worked on fixing issues and developing tools, which they presented on the last day of the event.
** [[:User:Athulvis]], [[:User:Gnoeee]], and [[:User:Ranjithsiji]] from the UG attended as mentors.
* 980 contributions were made to the [[c:Commons:Wiki Loves Museums|Wiki Loves Museums]] initiative from 20 November to 31 December 2025. 
* On 20&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; December 2025, [[:m:WikiConference Kerala 2025|WikiConference Kerala 2025]] was organised at the Kerala Institute of Local Administration, Thrissur.
** The [[Event:Malayalam Wikipedia 23rd Birthday Celebration|23&lt;sup&gt;rd&lt;/sup&gt; Birthday Celebration]] of Malayalam Wikipedia was held during this time.
** 90+ participants attended the WCK and its sessions.
* This month, we held our [[m:Event:Wikimedians of Kerala/Events/Annual General Body Meetup 2025|4&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; Annual General Body Meeting (AGBM)]] at the Kerala Institute of Local Administration on 21&lt;sup&gt;st&lt;/sup&gt; December 2025. 
** Twenty-two UG members and two guests attended the meeting.
** Shared and discussed upcoming annual plans and the Wikipedia 25th Birthday celebrations.
** Discussed preparations for [[WikiConference India 2026]]. ''([[m:Event:Wikimedians of Kerala/Events/Annual General Body Meetup 2025/Report|Read the detailed report here...]])''
&lt;/div&gt;

;Events &amp; Activities
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* ''Ongoing events &amp; activities by the User Group''
** [[:c:Commons:Wiki Loves Schools|Wiki Loves Schools]] – A photography campaign to collect and add high-quality, freely licensed images of educational institutions. ''(16&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; Sept 2025 – 31&lt;sup&gt;st&lt;/sup&gt; Mar 2026)''
** [[:c:Commons:Quantum Century Exhibition 2025|Quantum Century Exhibition 2025]] – A campaign to document the International Year of Quantum Science &amp; Technology on Wikimedia Commons.
** [[:m:Wiki Loves Village|Wiki Loves Village]] – A multi-year campaign to document villages on Wikimedia Commons and Wikipedia. ''(17&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; Dec 2025 – 31&lt;sup&gt;st&lt;/sup&gt; Jan 2026)''
&lt;/div&gt;

&lt;hr&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
'''Upcoming meeting: 31&lt;sup&gt;st&lt;/sup&gt; January 2026 –  [[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/January 2026|Meeting page]] | [[:m:Special:RegisterForEvent/2973|Meetup Registration]]'''
&lt;hr&gt;
This message was sent with [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|talk]]) by [[:m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[:m:User_talk:Gnoeee|talk]]) on 17:43, 30 ജനുവരി 2026 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]]
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&amp;oldid=29828009 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[:m:Wikimedians of Kerala/Newsletter/January 2026|Wikimedians of Kerala - January 2026 Newsletter]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;&quot;&gt;
&lt;small&gt;This is the Wikimedians of Kerala UG's 24&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; newsletter.&lt;/small&gt;
&lt;br&gt;
[[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]&lt;/div&gt;

;User group news
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;

* On 31&lt;sup&gt;st&lt;/sup&gt; January 2026, we held our [[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/January 2026|January 2026 Monthly Meetup]] from 7:30 PM to 8:30 PM IST. The agenda for the meeting was shared by Jinoy and welcomed everyone to the meeting. 12 community members participated in the discussion.
** [[User:Ranjithsiji|Ranjithsiji]] shared the Wikipedia 25&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; Birthday Celebrations organised across different districts of Kerala (Thrissur, Kannur, Kozhikode, Kollam, Wayanad, Ernakulam, Kottayam). [[User:Fotokannan|Kannan]] master shared the updates about organising the event at Kollam.
** A short update about the Wikimedia Hackathon planned at Kaprassery IHRD as part of Tarang on 7–8&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; February was shared.
** Discussed about the [[:m:Wiki Loves Village|Wiki Loves Village]] campaign.
*** The campaign was conducted on Wikimedia Commons and Malayalam Wikipedia.
*** The program was originally started in 2014 as 'Ende Gramam'.
** [[User:Irvin calicut|Irvin]] shared the outcomes of [[:c:Commons:Wiki Loves Birds India 2025|Wiki Loves Birds India 2025]] campaign at Wikimedia Commons.
*** More than 6000 images have been uploaded and 9 bird walk programs have been conducted.
*** Education programs are ongoing and the campaign continues for another month.
** [[User:SijiR|Siji]] shared the SheSaid campaign updates on Wikiquote. 9 contributors participated and 61 new articles were created during the timeperiod.
** Jinoy shared the status updates of [[:m:WikiConference India 2026|WikiConference India 2026]]
*** Athul Invited Community members interested in volunteering to [[:m:WikiConference India 2026/Initial conversations|register on the interest page]] on the WCI 2026 page.
* Discussions were also held about organising:
** Wiki Loves Folklore and Feminism and Folklore program
** International mother language day
** Womens month editathon
&lt;/div&gt;

;Events &amp; Activities
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* ''Ongoing events &amp; activities by the User Group''
** [[:c:Commons:Wiki Loves Schools|Wiki Loves Schools]] – A photography campaign to collect and add high-quality, freely licensed images of educational institutions. ''(16&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; Sept 2025 – 31&lt;sup&gt;st&lt;/sup&gt; Mar 2026)''
** [[:m:Wiki Loves Village|Wiki Loves Village]] – A multi-year campaign to document villages on Wikimedia Commons and Wikipedia. ''(17&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; Dec 2025 – 28&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; Feb 2026)''
** [[:d:Wd:WikiProject India/Events/International Mother Language Day 2026 Datathon|International Mother Language Day 2026 Datathon]] – Datathon on Wikidata. ''(21&lt;sup&gt;st&lt;/sup&gt; Feb 2026 – 3&lt;sup&gt;rd&lt;/sup&gt; Mar 2026)''
&lt;/div&gt;

&lt;hr&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
'''Upcoming meeting: 28&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; February 2026 –  [[m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/February 2026|Meeting page]] | [[:m:Special:RegisterForEvent/3209|Meetup Registration]]'''
&lt;hr&gt;
This message was sent with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) by [[:m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[:m:User_talk:Gnoeee|talk]]) on 01:31, 28 ഫെബ്രുവരി 2026 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]]
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&amp;oldid=29828009 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[:m:Wikimedians of Kerala/Newsletter/February 2026|Wikimedians of Kerala - February 2026 Newsletter]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;&quot;&gt;
&lt;small&gt;This is the Wikimedians of Kerala UG's 25&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; newsletter.&lt;/small&gt;
&lt;br&gt;
[[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]&lt;/div&gt;

;User group news
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;

* On 28&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; February 2026, we held our [[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/February 2026|February 2026 Monthly Meetup]] from 7:30 PM to 8:30 PM IST. The agenda for the meeting was shared by Jinoy and welcomed everyone to the meeting. 13 community members participated in the discussion.
** Shared the details about the [[:m:Wiki Loves Village|Wiki Loves Village]] campaign.
*** The program was organized to improve geographical details about villages.
*** 135 articles were written, 38 articles improved and 59 images were uploaded as part of the campaign.
** Shared the details about [[:m:Wikidata:WikiProject India/Events/International Mother Language Day 2026 Datathon|International Mother Language Day]] program
*** A datathon was conducted from Feb 1 and it will end by March 3.
*** Tasks shared for the same was less difficult compared to the one shared last time.
** [[User:Sree1959|Sree1959]] updated on efforts to move Malayalam Wikivoyage out of the Incubator.
*** Introducing Wikivoyage day - Contributing to Malayalam Wikivoyage for atleast 1 day per month was announced.
** [[User:Ranjithsiji|Ranjithsiji]] shared details about Wikipedia 25&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; Birthday Celebrations organised in and around Kerala.
** Discussed about Women's Day campaign.
*** Planning to conduct Wiki Loves Women followed by an offline workshop program was discussed.
** Discussed about [[:m:Wiki Loves Theyyam|Wiki Loves Theyyam]] campaign.
*** Ranjithsiji shared about documentation of Theyyam which is currently in progress.
*** Planned to start [[:m:Wiki Loves Theyyam|Wiki Loves Theyyam]] campaign by mid of March.
*** Ranjithsiji and [[User:Gnoeee|Jinoy]] planning to visit Kannur during March 7-8 for documenting Theyyam.
** Discussions were also held about organizing
*** Wiki Loves Birds
*** Open Data Day
*** Wiki Loves Earth

&lt;/div&gt;

;Events &amp; Activities
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* ''Ongoing events &amp; activities by the User Group''
** [[:ml:WP:WHM2026|Womens Day Edit-a-athon 2026]] - 3rd March - 31 March 2026 a edit-a-thon on Malayalam Wikipedia related to creating and improving articles realted to Women health.
** [[:c:Commons:Wiki Loves Theyyam 2026|Wiki Loves Theyyam 2026]] - a 2 month campaign from 17th March - 17 May 2026 photography campaign in Wikimedia commons related to Theyyam.
&lt;/div&gt;
&lt;hr&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
'''Upcoming meeting: 28&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; March 2026 –  [[m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/March 2026|Meeting page]] | [[:m:Special:RegisterForEvent/3345|Meetup Registration]]'''
&lt;hr&gt;
This message was sent with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) by [[:m:User:Adithyak1997|Adithyak1997]] ([[:m:User_talk:Adithyak1997|talk]]) and [[:m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[:m:User_talk:Gnoeee|talk]]) on 09:45, 28 മാർച്ച് 2026 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]]
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&amp;oldid=30188373 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[:m:Wikimedians of Kerala/Newsletter/March 2026|Wikimedians of Kerala - March 2026 Newsletter]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;&quot;&gt;
&lt;small&gt;This is the Wikimedians of Kerala UG's 26&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; newsletter.&lt;/small&gt;
&lt;br&gt;
[[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]&lt;/div&gt;

;User group news
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;

* On 28&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; March 2026, we held our [[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/March 2026|March 2026 Monthly Meetup]] from 7:30 pm to 8:30 pm IST. The agenda for the meeting was shared and everyone was welcomed. A total of 10 community members participated in the meeting and discussions.
** [[User:Gnoeee|Jinoy]] shared an update about the [[d:Wikidata:WikiProject India/Events/International Mother Language Day 2026 Datathon|International Mother Language Day 2026 Datathon]] organized on the Wikidata from February 21, 2026 to March 3, 2026. A total of 31 contributors signed up for the event and contributed during the campaign period.
** [[User:Ranjithsiji|Ranjithsiji]] shared  an update about the [[:m:Wiki Loves Birds India 2025|Wiki Loves Birds India 2025]] campaign that was organized online and offline. Around 6,000 images was recieved during the campaing period and bird walks were also organized as part of the campaign.
** Ranjithsiji and [[User:Sree1959|Sreekrishnan]] shared the updates about the ongoing Malayalam Wikivoyage activities and improvements. Discussed the need for further enhancements and issues.
** [[User:SijiR|Siji]] shared the updates about the [[d:Wikidata:WikiProject India/Events/International Womens Day 2026 Datathon|International Womens Day 2026 Datathon]] on Wikidata. A total of 21 contributors signed up during the campaign period.
** Ranjithsiji shared status updates on [[:m:WikiConference India 2026|WikiConference India 2026]] including the ongoing scholarship call, and encouraged everyone to apply.
** Ranjithsiji shared updates about the [[m:Wiki Loves Theyyam 2026|Wiki Loves Theyyam 2026]] which started on March 17 and will end on May 17. Updates on [[m:Wiki Folklore Documentation|on-going documentation initatives]] as part of this campaign were also shared.
** Ranjithsiji shared the updates about the [[m:Wiki Loves Schools|Wiki Loves Schools]] hich received around 4,800 images during the campaign period.
*** [[User:Vijayanrajapuram|Vijayanrajapuram]] shared plans to create school related pages on Wikipedia and make use of the uploaded images.
* Discussions were also held about organising:
** International Women's Day Editathon
&lt;/div&gt;

;Events &amp; Activities
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* ''Ongoing events &amp; activities by the User Group''
** [[:c:Commons:Wiki Loves Theyyam 2026|Wiki Loves Theyyam 2026]] – photo campaign on Wikimedia Commons. ''(17&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; Mar 2026 – 17&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; May 2026)''
&lt;/div&gt;

&lt;hr&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
'''Upcoming meeting: 25&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; April 2026 –  [[m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/April 2026|Meeting page]] | [[:m:Special:RegisterForEvent/3549|Meetup Registration]]'''
&lt;hr&gt;
This message was sent with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) by [[:m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[:m:User_talk:Gnoeee|talk]]) on 13:34, 25 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]]
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&amp;oldid=30188373 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[:m:Wikimedians of Kerala/Newsletter/April 2026|Wikimedians of Kerala - April 2026 Newsletter]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;&quot;&gt;
&lt;small&gt;This is the Wikimedians of Kerala UG's 27&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; newsletter.&lt;/small&gt;
&lt;br&gt;
[[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]&lt;/div&gt;

;User group news
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;

* On 25&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; April 2026, we held our [[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/April 2026|April 2026 Monthly Meetup]] from 7:30 pm to 8:30 pm IST. The agenda for the meeting was shared and everyone was welcomed. A total of 6 community members participated in the meeting and discussions.
** [[User:Ranjithsiji|Ranjithsiji]] and [[User:Adithyak1997|Adithyak]] shared updates from the [[m:Event:Wikisource Summit 2026|Wikisource Summit 2026]], which was organized at Calicut University. Participants from Malayalam, Tamil and Tulu community members also attended the two-day event.
** [[User:Gnoeee|Jinoy]] shared updates about the [[m:Event:Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026 in India|Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026]] campaign organized in collaboration with the Embassy of Ukraine in New Delhi and communities in India. 47 people joined and contributed during the campaign period in India
** Ranjithsiji and [[User:Sree1959|Sreekrishnan]] shared the updates about the ongoing Malayalam Wikivoyage activities and improvements. Discussed the need for further enhancements and issues.
** [[User:Athulvis|Athul]] shared the updates about closure of [[m:Community Resources and Partnerships/India Rapid Project/Wikimedians of Kerala Anniversary Programme/Final Report|Wikimedians of Kerala Anniversary Programme]] and submission of final report.
** Ranjithsiji shared the Wikivoyage Day plan announced by [[User:Sree1959|Sreekrishnan]]. Plans to organize activities were discussed.
** [[User:Vijayanrajapuram|Vijayanrajapuram]] shared plans to create school related pages on Wikipedia. Athul and Ranjith shared their thoughs on doing follow up activies.
** Jinoy and Athul shared the updates about the [[m:WikiConference India 2026|WikiConference India 2026]] which is going to happen in Kochi. Around 400+ applications have been received for scholarships and the team is currently reviewing the applications.
*** For those who missed applying for the scholarship the self funded registration will be opened.
** Ranjithsiji shared updates about the [[m:Wiki Loves Theyyam 2026|Wiki Loves Theyyam 2026]] which started on March 17 and will end on May 17.
** Jinoy shared and invited the community members to share the stories, community highlights and activities from across South Asia to [[m:South Asia/Newsletter|WikiDhara - The echoes from South Asia]]. ''([[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/April 2026|read more...]])''
&lt;/div&gt;

&lt;hr&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
This message was sent with 14:44, 24 മേയ് 2026 (UTC) by [[:m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[:m:User_talk:Gnoeee|talk]]) [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]]
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&amp;oldid=30188373 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[:m:Wikimedians of Kerala/Newsletter/May 2026|Wikimedians of Kerala - May 2026 Newsletter]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;&quot;&gt;
&lt;small&gt;This is the Wikimedians of Kerala UG's 28&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; newsletter.&lt;/small&gt;
&lt;br&gt;
[[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|90px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]&lt;/div&gt;

;Updates / Discussions
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;

* On 25th May 2026, we held our May 2026 Monthly Meetup from 7:30 pm to 8:30 pm IST. The agenda for the meeting was shared and everyone was welcomed. 10 community members participated in the meeting and discussions.
** [[:User:Ranjithsiji|Ranjithsiji]] shared updates about Wiki Loves Theyyam 2026, which was conducted as a pilot project from 17 April to 17 May 2026. Around 650 images were uploaded to Wikimedia Commons by 16 contributors. Discussions were held on organizing follow-up activities closer to the Theyyam season.
** [[:User:Gnoeee|Jinoy]] shared updates from [[m:Event:Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026 in India|Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026 in India]], organized in collaboration with Wikimedia communities and partner organizations.
*** Around 45 participants took part in the campaign by creating 71 new pages and improving around 327 pages across Wikimedia projects. An offline Wikipedia editing workshop was organised at [[w:Embassy of Ukraine, New Delhi|Embassy of Ukraine, New Delhi]] along with a cultural activity and continued the online campaign till the end of April.
** Ranjithsiji shared updates from [[m:Event:Wikisource Summit 2026|Wikisource Summit 2026]], organized at the University of Calicut. A total of 18 participants attended the event, including contributors from other language communities. Discussions focused on collaboration and technical improvements for Wikisource projects.
** Jinoy shared updates about [[m:WikiConference India 2026|WikiConference India 2026]]. The conference theme has been announced. The theme for WCI 2026 is ''&quot;Reimagining the Knowledge Commons&quot; - Community Leadership in an Evolving Wikimedia Ecosystem.''
** Ranjithsiji shared plans for a Wiki Loves Schools edit-a-thon, aimed at creating and improving school-related articles using information collected through the SchoolWiki project and previous photography campaigns.
** Ranjithsiji announced preparations for Wiki Loves Earth India 2026, which is planned to begin on 1 July 2026. Community members were encouraged to participate and help document natural heritage sites across India.
** Jinoy and Ranjith shared updates from [[mw:Wikimedia Hackathon 2026|Wikimedia Hackathon 2026]] in Milan. The [[toolforge:glues|GLUES tool]] (Global Wikimedia User Information and Statistics) was developed and improved during the hackathon and was presented during the event. The tool provides a centralized dashboard for Wikimedia contributor information and receives valuable feedback from participants across multiple communities. Further enhancements to the tool were discussed.
** Ranjithsiji shared updates about Coordinate Me 2026, an international Wikidata campaign focused on improving geographic coordinates of Wikidata items. Community members were encouraged to participate before the campaign concluded at the end of May.
** Ranjithsiji shared updates on the Malayalam Wikivoyage initiative. Monthly community meetings have been held regularly over the past three months. An analysis tool named [[toolforge:inkpen|Inkpen]] has been developed and support was requested for the Malayalam Wikivoyage approval proposal.
** Community members also discussed the ongoing digitization of M. P. Parameswaran's works, potential collaborations with DC Books for bibliographic data sharing, plans for Kerala Cultural Month, the [[toolforge:wir-redlist-explorer|Women in Red tool]] developed by [[:User:Netha Hussain|Netha Hussain]] for identifying missing articles, improvements to mobile navigation templates.
** Ranjith and Jinoy shared an update received on Village pump of Malayalam Wikipedia and to User group's email regarding the participation in the Abstract Wikipedia pilot project.'' ([[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/May 2026|read more...]])''
&lt;/div&gt;

;Events &amp; activities
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* &lt;u&gt;''On-going events &amp; activities by User Group''&lt;/u&gt;
** [[c:Commons:Wiki Loves Earth 2026 in India|Wiki Loves Earth 2026 in India]] – Photography campaign dedicated to documenting and digitally preserving India's diverse natural heritage sites on Wikimedia Commons.

* &lt;u&gt;''Up-coming events &amp; activities by User Group''&lt;/u&gt;
** [[m:Event:Wikiwomen Camp 2026|Wikiwomen Camp 2026]] - 11th July 2026 - 12th July 2026. Last date to [[m:Event:Wikiwomen Camp 2026#Application|apply for the scholarship]] is 27 June 2026.
&lt;/div&gt;

&lt;hr&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
'''Upcoming meeting: 27&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; June 2026 –  [[m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/June 2026|Meeting page]] | [[:m:Special:RegisterForEvent/3891|Meetup Registration]]'''
&lt;hr&gt;
This message was sent with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) by [[:m:User:Gnoeee|Gnoeee]] on 15:42, 21 ജൂൺ 2026 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]]
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&amp;oldid=30188373 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[:m:Wikimedians of Kerala/Newsletter/June 2026|Wikimedians of Kerala - June 2026 Newsletter]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
{{ptag2|T429741}}
&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;&quot;&gt;
&lt;small&gt;This is the Wikimedians of Kerala UG's 29&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; newsletter.&lt;/small&gt;
&lt;br&gt;
[[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]&lt;/div&gt;

;Updates / Discussions
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;

* On 27th June 2026, we held our June 2026 Monthly Meetup from 7:30 pm to 8:30 pm IST. The agenda for the meeting was shared and everyone was welcomed. 12 community members participated in the meeting and discussions.

** [[:User:Athulvis|Athul R T]] shared updates about [[:c:commons:Wiki Loves Earth 2026 in India|Wiki Loves Earth 2026]] -  The programe will run in July 2026. More than two thousand images are uploaded now. 
** [[:User:Sree1959|Sreekrishnan Narayanan]] shared updates about Malayalam Wikivoyage project. Users are editing and we are waiting for the response from Language Committee. 
** [[:User:SijiR|Siji]] shared updates about [[:m:Event:Wikiwomen Camp Kerala 2026|Wikiwomen Camp Kerala 2026]]. Program is planned on July 11,12 at Kozhikkode.


&lt;/div&gt;

;Events &amp; activities
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* &lt;u&gt;''On-going events &amp; activities by User Group''&lt;/u&gt;
** [[:c:commons:Wiki Loves Earth 2026 in India|Wiki Loves Earth 2026]]: Wiki Loves Earth India is an international photographic campaign and We are organizing it in India. More than four thousand files uploaded into this campaign. The campaign will end on 31st July 2026.
** [[:m:Event:Wikiwomen Camp Kerala 2026|Wikiwomen Camp Kerala 2026]]: Wikiwomen Camp aims to bring together women who are active contributors to the Wikimedia movement. 23 editors participated in this two day camp at Kozhikode.
**[[:m:Event:Wikimedia Technical Workshop 2026 at C-SiS CUSAT|Wikimedia Technical Workshop 2026 at C-SiS CUSAT]] : We organized a Wikimedia technical workshop in collaboration with Centre for Science in Society (C-SiS), Cochin University of Science and Technology, Kochi, Kerala. 20 students from various colleges participated in this event. We started developing some tools with the help of participants.
**[[:m:Kerala Culture Month 2026|Kerala Culture Month 2026]] As part of Wiki Conference India 2026 we co-organized a writing campaign as a pre conference activity. The campaign started on 15th July 2026 and will end on 15th August 2026.
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;hr&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
'''Upcoming meeting: 25&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; July 2026 –  [[m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/July 2026|Meeting page]] | [[:m:Special:RegisterForEvent/4198|Meetup Registration]]'''
&lt;hr&gt;
This message was sent by [[:m:User:Ranjithsiji|Ranjithsiji]] with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 13:22, 25 ജൂലൈ 2026 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]]
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&amp;oldid=30188373 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[:m:Wikimedians of Kerala/Newsletter/August 2026|Wikimedians of Kerala - August 2026 Newsletter]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;&quot;&gt;
&lt;small&gt;This is the Wikimedians of Kerala UG's 30&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; newsletter.&lt;/small&gt;
&lt;br&gt;
[[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]&lt;/div&gt;

;Updates / Discussions
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;

* On 25th July 2026, we held our July 2026 Monthly Meetup from 7:30 pm to 8:30 pm IST. The agenda for the meeting was shared and everyone was welcomed. 17 community members participated in the meeting and discussions.

** [[:User:Ranjithsiji|Ranjithsiji]] shared updates about [[:c:commons:Wiki Loves Earth 2026 in India|Wiki Loves Earth 2026]] -  The camapgin will run in July 2026. More than five thousand images are uploaded now. 
** [[:User:Ranjithsiji|Ranjithsiji]] shared updates about [[:m:Event:Wikimedia Technical Workshop 2026 at C-SiS CUSAT|Wikimedia Technical Workshop 2026 at C-SiS CUSAT]] -   The program was carried out in coordination with Centre for Science in Society, Cusat. 
** [[:User:SijiR|Siji]] shared updates about [[:m:Event:Wikiwomen Camp Kerala 2026|Wikiwomen Camp Kerala 2026]]. Program happened on July 11,12 at Kozhikkode. A photowalk was done in connection with Wiki Loves Earth 2026 in India.
** [[:User:Gnoeee|Jinoy]] updated about a [[:File:A year of conversations, campaigns and collaborations - Wikimedians of Kerala User Group.pdf|poster presented]] at Wikimania 2026.
&lt;/div&gt;

;Events &amp; activities
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* &lt;u&gt;''On-going and past events &amp; activities by User Group''&lt;/u&gt;
**[[:m:Kerala Culture Month 2026|Kerala Culture Month 2026]] As part of Wiki Conference India 2026 we co-organized a writing campaign as a pre conference activity. The campaign started on 15th July 2026 and end on 15th August 2026.
**[[:m:Wiki Loves Village 2026|Wiki Loves Village 2026]] As part of Wiki Conference India 2026 we co-organized a writing campaign as a pre conference activity. The campaign started on 15th August 2026 and will end on 15th September 2026.
**[[:m:Wiki Loves Schools|Wiki Loves Schools 2026]] We are organizing a writing campaign in Malayalam Wikipedia. The campaign started on 27th July 2026 and will end on 30th September 2026.
** [[:c:commons:Wiki Loves Earth 2026 in India|Wiki Loves Earth 2026]]: Wiki Loves Earth India is an international photographic campaign and We are organizing it in India. More than four thousand files uploaded into this campaign. The campaign was over on 31st July 2026.
** [[:c:commons:Wiki Loves Onam 2026|Wiki Loves Onam 2026]]: Photography campaign to document Onam culture. The campaign is from 15th August 2026 to 15th September 2026
&lt;/div&gt;

&lt;hr&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
'''Upcoming meeting: 22&lt;sup&gt;nd&lt;/sup&gt; Aug 2026 –  [[m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/August 2026|Meeting page]] | [[:m:Special:RegisterForEvent/4396|Meetup Registration]]'''
&lt;hr&gt;
This message was sent by [[:m:User:Gnoeee|Gnoeee]] with [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|talk]]) 13:35, 22 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]]
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&amp;oldid=30188373 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[:m:Wikimedians of Kerala/Newsletter/August 2026|Wikimedians of Kerala - August 2026 Newsletter]] ==
&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;&quot;&gt;
&lt;small&gt;This is the Wikimedians of Kerala UG's 31&lt;sup&gt;st&lt;/sup&gt; newsletter.&lt;/small&gt;
&lt;br&gt;
[[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]&lt;/div&gt;

;Updates / Discussions
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;

* On 22nd August 2026, we held our August 2026 Monthly Meetup from 7:30 pm to 8:30 pm IST. The agenda for the meeting was shared and everyone was welcomed. 12 community members participated in the meeting and discussions.

** [[:User:Ranjithsiji|Ranjithsiji]] shared updates about [[:c:commons:Wiki Loves Earth 2026 in India|Wiki Loves Earth 2026]] - The campaign is over and results are planned to be announced by end of the month.
** [[:User:Ranjithsiji|Ranjithsiji]] shared updates about moving Malayalam Wikivoyage out of [[:Incubator:Wy/ml|Incubator]] - Planning to having it discussed in [[:metawiki:WikiConference India 2026|WikiConference India]] program.
&lt;/div&gt;

;Events &amp; activities
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* &lt;u&gt;''On-going and past events &amp; activities by User Group''&lt;/u&gt;
**[[:m:Kerala Culture Month 2026|Kerala Culture Month 2026]] As part of Wiki Conference India 2026 we co-organized a writing campaign as a pre conference activity. The campaign started on 15th July 2026 and ended on 15th August 2026.
**[[:wikidata:Event:Growing Malayalam Lexemes/Workshop 1|Malayalam Lexemes Workshop]]: A 2 hour workshop was conducted on 22nd August. The program was presented by Mohammed Sadat Abdulai (WMDE) with support from Satdeep Gill. 12 community members participated in the same.
**[[:c:commons:Wiki Loves Onam 2026|Wiki Loves Onam 2026]]: The program has started and it will run until Septmeber 30.
**[[:m:Wiki Loves Village 2026|Wiki Loves Village 2026]]: The event has started on 15th August and it will run until 15 September. The event is conducted as a pre-conference program for WikiConference India.
**[[:m:Wiki Loves Schools#Wiki Loves Schools 2026|Wiki Loves Schools 2026]]: The program was planned to details of important schools in Wikipedia. The program was started in the month of July and it will continue until 30 September.
**[[m:Wiki Loves Quotes 2026|Wiki Loves Quotes 2026]]: A program to contribute quotes to wiki - The program has been started at International level on August 15 and it will continue until September 15.
**Booth for India FOSS: A booth for Wikipedia has been alloted in India FOSS 2026 program planned to happen on 26th and 27th of September.
* &lt;u&gt;''Upcoming events &amp; activities by User Group''&lt;/u&gt;
**Annual Plan 2027: The time for 2027 Annual plan submission has come up. Wiki Loves Onam, Folklore Documentation, Women's Day edit-a-thon, Wikidata Birthday Celebration, Malayalam Wikipedia 25th year Celebration, Wiki Loves Earth - These are the programs currently planned to add in the same. Planned to add a language improvement plan by adding a Lexeme improvement project.
&lt;/div&gt;

&lt;hr&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
This message was sent by [[:m:User:Adithyak1997|Adithyak1997]] and [[:m:User:Gnoeee|Gnoeee]] with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 16:11, 2 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]]
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&amp;oldid=30188373 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== ബോട്ട് ==
[https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%92%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%A8%E0%B4%BE%E0%B4%82_%E0%B4%B8%E0%B4%BF._%E0%B4%85%E0%B4%9A%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B5%81%E0%B4%A4%E0%B4%AE%E0%B5%87%E0%B4%A8%E0%B5%8B%E0%B5%BB_%E0%B4%AE%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%BF%E0%B4%B8%E0%B4%AD&amp;curid=601394&amp;diff=4681544&amp;oldid=4069706 ഇവിടെ] jurisdiction = കേരളത്തിലെ എന്നുള്ളത് കേരളം എന്നു മാറ്റിയതായി കണ്ടു, അതിനാൽ വിവരപ്പെട്ടിയിലെ വിവരണം കേരളം 5-ആം മന്ത്രിസഭ എന്ന് മാറിപ്പോയി. '''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 20:20, 31 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC)
:: ഇത് ശ്രദ്ധയിൽ പെടുത്തിയതിനു നന്ദി, കിരണേട്ടാ. ചെയ്യാവുന്ന ഒരു കാര്യം ബോട്ടിനോട് ഇൻഫോബോക്സിൽ ഇടപെടൽ പാടില്ല എന്ന് പറയുകയാണ്. അതിനായി ബോട്ടിൻ്റെ പ്രോംപ്റ്റിൽ മാറ്റം വരുത്തേണ്ടി വരും. ഇതുവരെ ചെയ്തിരിക്കുന്ന തിരുത്തുകളെല്ലാം ബോട്ടിന് അനുമതി കിട്ടിയ സമയത്ത് ഉണ്ടായിരുന്ന അതേ പ്രോംപ്റ്റ് ഉപയോഗിച്ചാണ്. പുതിയ പ്രോംപ്റ്റ് എഴുതിയാൽ, അത് എത്ര ചെറിയ മാറ്റമാണെങ്കിൽ പോലും, ഒരു 100-200 പരീക്ഷണ ഓട്ടം നടത്തി വിലയിരുത്തേണ്ടി വരും. ബോട്ട്, 'jurisdiction = കേരളത്തിലെ' എന്നത് കേരളം എന്നാക്കി മാറ്റിയത് ഇംഗ്ലിഷിലെ രീതി പിന്തുടർന്നാണെന്ന് തോന്നുന്നു. ഭാവിയിൽ വരുന്ന ബോട്ടുകൾക്കു കൂടി ഇൻഫോബോക്സ് സൗഹൃദപരമായി മാറ്റുവാനായി 'jurisdiction = കേരളം' എന്ന് എഴുതുമ്പോൾ, ടെക്സ്റ്റിൽ 'കേരളത്തിലെ' എന്ന് വരത്തക്ക രീതിയിൽ ചെയ്യാൻ പറ്റുമോ എന്നതും ആലോചിക്കാവുന്നതാണ്. അങ്ങനെ ചെയ്യുകയാണെങ്കിൽ ഇത്തരത്തിലുള്ള മറ്റ് ഇൻഫോബോക്സ് ഫീൽഡുകളും മാറ്റം വരുത്തേണ്ടതായി വരും. ഈ വിഷയത്തിൽ എന്തു ചെയ്യണം എന്നതിൽ കിരണേട്ടൻ്റെ അഭിപ്രായം അറിയാൻ താല്പര്യമുണ്ട്. ബോട്ടിൻ്റെ പ്രവർത്തനം നിർത്തി വച്ചിരിക്കുകയാണ് --[[User:Netha Hussain|&lt;font color=&quot;navy&quot;&gt;നത&lt;/font&gt;]] [[User talk:Netha Hussain|&lt;font color=&quot;purple&quot;&gt;(സംവാദം)&lt;/font&gt;]] 08:48, 1 നവംബർ 2026 (UTC)</text>
      <sha1>9tp2udmz0vfv90q6jt6qr96nyc3vyf9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>മണിമലയാർ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>122951</id>
    <revision>
      <id>4681906</id>
      <parentid>4676138</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T14:43:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4681906</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31694" sha1="ofbz8x25cqqcwsp2wo7k3aee2e523b8" xml:space="preserve">{{prettyurl|Manimala River}}{{Infobox river|name=മണിമലയാർ|name_native=മണിമലയാർ|name_native_lang=ml|name_other=പുല്ലകയാർ, വല്ലപ്പുഴ, കൊരട്ടിയാർ, വിഷഘ്ന|etymology=|image=File:River Manimala Cheruvally.jpg|image_size=|image_caption=മണിമലയാർ [[ചെറുവള്ളി]]യ്ക്കു സമീപം|image_alt=|map=|map_size=|map_caption=|map_alt=|subdivision_type1=[[രാജ്യം]]|subdivision_name1=[[ഇന്ത്യ]]|subdivision_type2=[[ഇന്ത്യയിലെ സംസ്ഥാനങ്ങളും കേന്ദ്രഭരണപ്രദേശങ്ങളും|സംസ്ഥാനം]]|subdivision_name2=[[കേരളം]]|subdivision_type3=[[കേരളത്തിലെ ജില്ലകൾ|ജില്ലകൾ]]|subdivision_name3= 
 [[ഇടുക്കി ജില്ല|ഇടുക്കി]], [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം]], [[പത്തനംതിട്ട ജില്ല|പത്തനംതിട്ട]], [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ]]|subdivision_type4=നദീതീരത്തെ [[നഗരം|നഗരങ്ങളും]] [[ഗ്രാമം|ഗ്രാമങ്ങളും]]|subdivision [[മുണ്ടക്കയം]], [[എരുമേലി]], [[മണിമല]], [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി]], [[മല്ലപ്പള്ളി]], [[കവിയൂർ]], [[തിരുവല്ല]], [[കല്ലൂപ്പാറ]], [[പുളിക്കീഴ്]], [[നീരേറ്റുപുറം]], [[തലവടി]], [[ചക്കുളത്ത് കാവ്]], [[മുട്ടാർ]],[[കിടങ്ങറ]], [[വേണാട്ട്കാട്]], [[ചിത്തിരപ്പള്ളി]]

|subdivision_type5=|subdivision_name5=&lt;!---------------------- BASIN --&gt;|source1_location=Muthavara hills, [[Western ghats]]|source1_coordinates=|source1_elevation={{cvt|2500|ft|m}}|mouth_location= കിടങ്ങറ കഴിഞ്ഞ് രണ്ടായി പിരിഞ്ഞ് ഒരു ശാഖ പുളിങ്കുന്ന്,  മങ്കൊമ്പ് വഴിയും രണ്ടാമത്തെ ശാഖ വെളിയനാട്, കാവാലം വഴിയുമായി കൈനകരിയിലെത്തി വേമ്പനാട് തടാകത്തിൽ പതിക്കുന്നു., പമ്പാനദിയുടെ ഒരു ശാഖ കുത്തിയതോട് എന്ന സ്ഥലത്ത് വച്ച് രണ്ടായി പിരിഞ്ഞ് കല്ലുങ്കലിൽ വെച്ച് മണിമലയാറിൽ ചേരുന്നു. ഏകദേശം അഞ്ച് കിലോമീറ്ററോളം ദൂരം ഒന്നായി ഒഴുകി നെടുമ്പുറത്ത് വച്ച് വീണ്ടും ശാഖകളായി പിരിയുന്നു. നിരണം, തലവടി, എടത്വ, ചമ്പക്കുളം, നെടുമുടി, ചേന്നംകരി എന്നിവിടങ്ങളിലൂടെ ഒഴുകി കൈനകരിയിൽ വെച്ച് വേമ്പനാട് തടാകത്തിൽ ചേരുന്നു.|mouth_coordinates=|mouth_elevation=|altitude_difference=|progression=|river_system=|basin_size={{Convert|802.90|km2|mi2|abbr=on}}|basin_landmarks=[[കല്ലൂപ്പാറ ഭഗവതിക്ഷേത്രം]],|basin_population=&lt;!---------------------- PHYSICAL CHARACTERISTICS --&gt;|length={{cvt|91.73|km|mi}}|width_min=|width_avg=|width_max=|depth_min=|depth_avg=|depth_max=|discharge1_location=|discharge1_min=|discharge1_avg=|discharge1_max=&lt;!---------------------- FEATURES --&gt;|tributaries_left=|tributaries_right=|waterbodies=|waterfalls=|bridges=|ports=|custom_label=|custom_data=|extra=}}{{Rivers of Kerala}}
[[പ്രമാണം:River. manimala - panoramio.jpg|ലഘുചിത്രം|മണിമലയാർ]]
തെക്കൻ കേരളത്തിലൂടെ, പ്രത്യേകിച്ച മധ്യകേരളത്തിലൂടെ ഒഴുകുന്ന ഏകദേശം 92 കിലോമീറ്റർ നീളമുള്ള ഒരു [[നദി|നദിയാണ്]] '''മണിമലയാർ'''. [[സംസ്കൃതം|സംസ്കൃതത്തിൽ]] ''വിഷഘ്ന'' എന്നൊരു പേരും ഈ നദിയ്ക്കുണ്ട്. ഈ നദീജലത്തിന് വിഷത്തെ പ്രതിരോധിക്കാനുള്ള ശക്തിയുണ്ടായിരുന്നുവെന്ന പഴമക്കാരുടെ വിശ്വാസത്തിൽനിന്നാണ് ഈ പേര് ഉരുത്തിരിഞ്ഞതെന്നാണ് ചരിത്രങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. ഉത്ഭവസ്ഥാനത്ത് പുല്ലുകയാർ എന്ന പേരിലാണ് ഈ നദി അറിയപ്പെടുന്നത്. ഉപഗ്രഹ ഭൂപടങ്ങൾ പ്രചാരത്തിലാകുന്നതിന് മുമ്പുള്ള കാലത്ത് ഇത് [[പമ്പാനദി|പമ്പാ നദിയുടെ]] ഒരു പോഷകനദിയായി തെറ്റിദ്ധരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നുവെങ്കിലും പിന്നീട് ഈ ധാരണ തിരുത്തിക്കുറിയ്ക്കപ്പെട്ടു.  

മണിമലയാർ ഏകദേശം 847 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ വിസ്തൃതിയുള്ള വൃഷ്ടിപ്രദേശങ്ങളിലൂടെയാണ് ഒഴുകുന്നത്. ഈ നദി ഒഴുകുന്ന ഭൂപ്രദേശങ്ങളെ മലനാട്, ഇടനാട്, തീരപ്രദേശം എന്നിങ്ങനെ വ്യക്തമായി നിർവചിക്കപ്പെട്ട മൂന്ന് മേഖലകളായി തിരിച്ചിരിക്കുന്നു. [[ഇടുക്കി ജില്ല|ഇടുക്കി]], [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം]], [[പത്തനംതിട്ട ജില്ല|പത്തനംതിട്ട]], [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ]] എന്നീ നാല് ജില്ലകളിലൂടെ ഈ നദി കടന്നുപോകുന്നു. മണിമലയാർ യഥാർത്ഥത്തിൽ [[പമ്പാനദി|പമ്പാ]] നദിയിലേയ്ക്ക് ഒഴുകുന്നില്ല, മറിച്ച്, പമ്പാനദിയുടെ ഒരു പോഷകനദിയായ കോലറയാർ കല്ലുങ്കലിൽവച്ച് മണിമലയാറിലേയ്ക്ക് ഒഴുകുകയും പിന്നീട് [[നെടുമ്പുറം|നെടുമ്പുറത്ത്]] വച്ച് മണിമലയാറിൽ നിന്ന് വീണ്ടും ശാഖകളായി പിരിഞ്ഞ് [[നിരണം]], [[തലവടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|തലവടി]], [[എടത്വാ|എടത്വ]], ചങ്ങങ്കരി, [[ചമ്പക്കുളം]], [[നെടുമുടി]], [[ചേന്നംകരി]], ഒടുവിൽ [[കൈനകരി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|കൈനകരി]] എന്നീ പ്രദേശങ്ങൾ കടന്ന് [[വേമ്പനാട്ട് കായൽ|വേമ്പനാട്  കായലിലേയ്ക്ക്]] ഒഴുകുകയുമാണ് ചെയ്യുന്നത്. പമ്പയുടെ മറ്റൊരു ശാഖ വീണ്ടും [[ചേന്നംകരി|ചേന്നങ്കരിയിൽ]] വച്ച് മണിമലയാറുമായി മൂന്നാംമുഖം എന്നറിയപ്പെടുന്ന സ്ഥലത്തുവച്ച് ഹ്രസ്വമായി ബന്ധിപ്പിക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്. 

[[ഏന്തയാർ]], [[കൂട്ടിക്കൽ]], [[മുണ്ടക്കയം]], [[വെള്ളനാടി]], [[എരുമേലി]], [[കൊരട്ടി, കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി|കൊരട്ടി]], [[ചെറുവള്ളി]], [[മണിമല (കോട്ടയം)|മണിമല]], [[കോട്ടാങ്ങൽ]], [[കുളത്തൂർ മൂഴി|കുളത്തൂർമൂഴി]], [[വായ്പ്പൂർ|വായ്പൂർ]], [[മല്ലപ്പള്ളി]], [[വെണ്ണിക്കുളം]] , [[കല്ലൂപ്പാറ]], തലവടി, [[വള്ളംകുളം]], കറ്റോട്, കുറ്റൂർ ([[തിരുവല്ല]] പട്ടണത്തിന്റെ പ്രാന്തപ്രദേശങ്ങൾ), ഞെട്ടുകരപ്പുറം, പുളികീഴ്, [[നെടുമ്പുറം]], [[നീരേറ്റുപുറം]], അമിച്ചക്കരി, [[മുട്ടാർ]], [[കിടങ്ങറ]], [[പുളിങ്കുന്ന്]], [[വെളിയനാട്]], [[രാമങ്കരി]], [[മങ്കൊമ്പ്]] എന്നിവയാണ് മണിമലയാറിന്റെ തീരപ്രദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പ്രധാന ഗ്രാമങ്ങളും പട്ടണങ്ങളും. ഇതിൽ [[തിരുവല്ല]]യാണ് നദീയോരത്തെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട പട്ടണം. ഇപ്പോൾ [[തിരുവല്ല ശ്രീവല്ലഭമഹാക്ഷേത്രം|തിരുവല്ല ശ്രീവല്ലഭ മഹാക്ഷേത്രത്തിലെ]] [[ആറാട്ട്]] നടക്കുന്നത് തുകലശ്ശേരി വഴി ഒഴുകുന്ന നദിയുടെ കൈവഴിയിലാണ്. അതുപോലെ [[ആറന്മുള ഉതൃട്ടാതി വള്ളംകളി|ആറന്മുള ഉതൃട്ടാതി വള്ളംകളിയിലും]] [[വള്ളസദ്യ|വള്ളസദ്യക്കുമായി]] നിലവിൽ പങ്കെടുക്കുന്ന 52 [[പള്ളിയോടം|പള്ളിയോടങ്ങളിൽ]] വെൺപാല കദളിമംഗലം പള്ളിയോടം മാത്രമാണ് മണിമലയാറ്റിലുള്ള ഒരേയൊരു പള്ളിയോടം (ആറന്മുള ശൈലി ചുണ്ടൻ വള്ളം). എന്നാൽ പണ്ട് കാലത്ത് മണിമലയാറ്റിൽ ഇരവിപേരൂർ, വള്ളംകുളം, ഇരുവെള്ളിപ്പറ എന്നീ പള്ളിയോടങ്ങളുമുണ്ടായിരുന്നതായി പറയപ്പെടുന്നു. പത്തനംതിട്ട ജില്ലയിലൂടെ ഒഴുകുന്ന മണിമലയാറിലെ ജലത്തിൻ്റെ അളവും മറ്റും പരിശോധിക്കുന്ന കേന്ദ്ര ഗവൺമൻ്റെ സ്ഥാപനമായ സെൻട്രൽ വാട്ടർ കമ്മീഷൻ മല്ലപ്പള്ളി താലൂക്കിൽ [[കല്ലൂപ്പാറ|കല്ലൂപ്പാറ വില്ലേജിൽ]] M.നോർത്ത് (മടത്തുംഭാഗം, വാർഡ് -7) എന്ന സ്ഥലത്താണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഇവിടുന്ന് നൽകുന്ന അളവുകൾ പ്രകാരമാണ് നദിയിലെ ജലനിരപ്പ് കണക്കാക്കുന്നത്. 

== ഉത്ഭവയും ഗതിയും ==
[[ഭൂമിശാസ്ത്രം|ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായി]] ഒരു സ്വതന്ത്ര നദിയാണ് മണിമലയാർ. ഈ നദിയിലെ പ്രതിവർഷ ജലപ്രവാഹം 1,560 ക്യുബിക് മീറ്റർ ആയി കണക്കാക്കിയിരിക്കുന്നു. അടിയൊഴുക്ക് ഏറെയുള്ള ഒരു നദിയായ ഇതിന് [[പമ്പാനദി|പമ്പാനദിയേക്കാൾ]] കൂടുതൽ അടിയൊഴുക്കുള്ളതായാണ് പഠനങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[ഇടുക്കി ജില്ല|ഇടുക്കി ജില്ലയിലെ]], [[പശ്ചിമഘട്ടം|പശ്ചിമഘട്ട]] പർവ്വതനിരകളിലെ ഏകദേശം 2,500 അടിയോളം ഉയരത്തിലുള്ള മുത്തവറ മലനിരകളിലെ കോലാഹലമേട് ആണ് ഈ നദിയുടെ പ്രധാന ഉത്ഭവസ്ഥാനമായി കണക്കാക്കുന്നത്. കോലാഹലമേട്ടിൽനിന്നുതന്നെയാണ് കേരളത്തിലെ മറ്റൊരു പ്രധാന നദിയായ [[മീനച്ചിലാർ|മീനച്ചിലാറിന്റെ]] പ്രധാന പോഷകനദികളും ഉറവെടുക്കുന്നത്. അവിടെനിന്ന് വാഗമൺ മലനിരകൾക്ക് തെക്കുഭാഗത്തെ അമൃതമേട്ടിലെ (കുരിശുമല) മൂപ്പൻമലയുടെ സമീപത്തുകൂടി ഒഴുകിയെത്തുന്ന രണ്ടു ചെറിയ കൈവഴികളാണ് ഇതിന്റെ ഉറവകളിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടത്. ഇതിൽ ഒരു കൈവഴി വെള്ളച്ചാട്ടമായി സമീപത്തുള്ള മദാമ്മക്കുളത്തിൽ പതിക്കുകയും തുടർന്ന് മലഞ്ചെരുവുകളിലൂടെ പടിഞ്ഞാറൻ ദിശയിൽ കുത്തനെ ഒഴുകി [[ഇളംകാട്]] ഗ്രാമത്തിന് അടുത്തെത്തുന്നു. അമൃതമേട്ടിലെ തന്നെ ഉപ്പുകുളത്തിൽ പതിക്കുന്ന മറ്റ് നീർച്ചാലുകൾ അവിടെയുള്ള തടയിണ കവിഞ്ഞൊഴുകി വാഗമൺ മലനിരകളുടെ തന്നെ ഭാഗമായ വല്യേന്ത, കൊടുങ്ങ എന്നിവ കടന്ന്  [[ഇളംകാട്|ഇളംകാടിനു]] സമീപത്തുവച്ച് ആദ്യത്തെ കൈവഴിയോടു ചേരുന്നു. ഇവയെല്ലാം ചേർന്ന് [[വെംബ്ലി]] ഗ്രാമത്തിൽവച്ച് കിഴക്ക് [[ഉറുമ്പിക്കര|ഉറുമ്പിക്കരയിൽ]] നിന്നുള്ള വെള്ളാപ്പാറ, വെംബ്ലി വെള്ളച്ചാട്ടങ്ങളും പിന്നീട്ട് പാപ്പാനിത്തോട് വെള്ളച്ചാട്ടവുമായി ഒന്നിക്കുന്നു. [[പെരുവന്താനം|പെരുവന്താനത്തിന്]] കിഴക്ക് പുല്ലുപാറ മലനിരകളിൽ നിന്ന് തുടങ്ങി പടിഞ്ഞാറോട്ട് ഒഴുകുന്ന മറ്റൊരു പോഷകനദിയായ കൊക്കയാർ ജൈവവൈവിധ്യത്തിന്റെ കലവറയായ [[കൂട്ടിക്കൽ]] പ്രദേശത്തു വച്ചാണ് പ്രധാന കൈവഴിയോട് ചേരുന്നത്. പുല്ലകയാറ്‌, കൊക്കയാർ, താളുങ്കൽ തോട്‌ എന്നീ മൂന്നു പുഴകൾ സംഗമിക്കുന്ന സ്ഥലമാണ് കൂട്ടിക്കൽ ഗ്രാമം.         

തെക്ക് ദിശയിലേയ്ക്ക് ഒഴുകുന്ന നദി [[മുണ്ടക്കയം]] പട്ടണത്തിന് സമീപത്തെത്തുമ്പോൾ [[പാഞ്ചാലിമേട്|പാഞ്ചാലിമേടിന്റെ]] പടിഞ്ഞാറൻ ചെരുവുകളിൽ നിന്ന്  ഒഴുകിയെത്തുന്ന നീർച്ചാലുകൾ കൂടിച്ചേർന്ന നെടുംതോടും പിന്നീട് പൈങ്ങണതോടും മഞ്ഞളരുവിയും ഇതുമായി ചേരുന്നു. മുണ്ടക്കയം [[വെള്ളനാടി]] തോട്ടത്തിന് സമീപത്തുള്ള മൂരിക്കയം ആണ് ഈ നദിയുടെ ഏറ്റവും ആഴമുള്ളതും അപകടകരവുമായ ഭാഗം.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2012/May/05/two-students-drown-in-manimalayar-364966.html|title=Two students drown in Manimalayar}}&lt;/ref&gt; വെള്ളനാടി തോട്ടം പിന്നിട്ട് [[എരുമേലി]] പട്ടണത്തിന്റെ പ്രാന്തപ്രദേശമായ  [[കൊരട്ടി, കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി|കൊരട്ടിയിലെത്തുമ്പോൾ]] ആദ്യം ഉറുമ്പിൽ പാലത്തിനു സമീപത്തുവച്ച് പേരൂർത്തോടും പിന്നീട്  വെൺകുറിഞ്ഞിയിൽ നിന്ന് തുടങ്ങി വടക്കോട്ട് ഒഴുകി എരുമേലി പട്ടണത്തിന് നടുവിലൂടെ ഒഴുകിയെത്തുന്ന എരുമേലിത്തോടും ഇതുമായി ലയിക്കുന്നു. വളഞ്ഞുപുളഞ്ഞ് ഒഴുകുന്ന നദി [[വിഴിക്കിത്തോട്|വിഴിക്കിത്തോടിനും]] [[ചേനപ്പാടി|ചേനപ്പാടിക്കും]] മധ്യത്തിലൂടെ വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ദിശയിൽ ഒഴുകി ചിറ്റാറുമായി ചേർന്ന് [[ചെറുവള്ളി]] ഗ്രാമത്തിന്റെ തെക്കൻ അതിരിലൂടെ [[പൊന്തൻ‌പുഴ|പൊന്തൻപുഴ]] സംരക്ഷിത വനവുമായി അതിർത്തി പങ്കിടുന്ന [[മണിമല (കോട്ടയം)|മണിമല]] പട്ടണത്തിലെത്തുന്നു. പിന്നീടുള്ള നദിയുടെ ഗതി തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ദിശയിലാണ്. [[കോട്ടാങ്ങൽ|കോട്ടാങ്ങലും]] [[കുളത്തൂർ മൂഴി|കുളത്തൂർമൂഴിയും]] കടന്ന് നദി [[വായ്പ്പൂർ|വായ്പൂരെത്തുന്നു]]. [[മല്ലപ്പള്ളി]] പിന്നീട്ടാൽ നദി തെക്കോട്ട് തിരിഞ്ഞൊഴുകുന്നു.        

[[കീഴ്വായ്പൂർ|കീഴ്‌വായ്പൂർ]], [[വെണ്ണിക്കുളം]], [[കല്ലൂപ്പാറ]] എന്നിവിടങ്ങൾ പിന്നിടുന്ന നദി [[കവിയൂർ (പത്തനംതിട്ട)|കവിയൂരിന്]] തെക്കുള്ള കുറ്റൂരെത്തുന്നു. വല്ലപ്പുഴ എന്ന പേരിൽ തിരുവല്ല,  വെൺപാല എന്നിവ കടന്ന് നെടുമ്പുറത്ത് എത്തുമ്പോൾ പമ്പാ നദിയുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ആദ്യ കൈവഴി കിഴക്കുനിന്ന് വന്നുചേരുന്നു. ആലംതുരുത്തിയിലെത്തുമ്പോൾ പമ്പയുടെ മറ്റൊരു കൈവഴിയായ കുത്തിയതോടും ഇതോട് ചേരുന്നു.  പ്രധാന നദി പുളിക്കീഴിൽ നിന്ന് [[നീരേറ്റുപുറം|നീരേറ്റുപുറത്തെത്തി]] വടക്കോട്ടൊഴുകി മുട്ടാറും കടന്ന് [[കിടങ്ങറ]] പിന്നിട്ട് രണ്ട് ശാഖകളായി പിരിയുന്നു. ഇതിൽ പടിഞ്ഞാറേ ശാഖ [[രാമങ്കരി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|രാമങ്കരി]], [[പുളിങ്കുന്ന്]], [[മങ്കൊമ്പ്]] എന്നീ പ്രദേശങ്ങളിലൂടെ ഒഴുകി കൈനകരിയിൽ വച്ച് കായലിൽ ചേരുന്നു. കിഴക്കേ ശാഖ കിടങ്ങറയിൽനിന്ന് തുടങ്ങി കുന്നംകരി, വെളിയനാട്, കാവാലം എന്നീ പ്രദേശങ്ങൾ പിന്നിട്ട് കൈനകരിക്ക് കിഴക്കുവശത്തുവച്ച് വേമ്പനാട് കായലിൽ ചേരുന്നു.    

കടലിലേക്ക് നേരിട്ട് ഒഴുകാത്ത കേരളത്തിലെ നാല് പ്രധാന നദികളിൽ ഒന്നാണിത്. ഈ നദികൾ ([[മീനച്ചിലാർ|മീനച്ചിൽ]], [[പമ്പാനദി|പമ്പ]], [[മണിമലയാർ|മണിമല]], [[അച്ചൻകോവിലാർ|അച്ചൻകോവിൽ]]) വിശാലമായ [[വേമ്പനാട്ട് കായൽ|വേമ്പനാട് കായലിലേക്കാണ്]] ഒഴുകുന്നത്. ഈ കൂറ്റൻ തടാകത്തിന് [[തോട്ടപ്പള്ളി സ്പിൽവേ|തോട്ടപ്പള്ളി സ്പിൽവേയിലും]] [[തണ്ണീർമുക്കം ബണ്ട്|തണ്ണീർമുക്കം ബണ്ടിലുമായി]] രണ്ട് ഔട്ട്‌ലെറ്റുകൾ മാത്രമേയുള്ളു. വേലിയേറ്റ സമയത്ത് കടൽ വെള്ളം കയറുന്നത് തടയാൻ നിർമ്മിക്കപ്പെട്ട രണ്ട് മനുഷ്യ നിർമ്മിത തടയണകളാണിവ. അല്ലാത്തപക്ഷം പ്രദേശത്തെ താഴ്ന്ന നെൽപ്പാടങ്ങൾ (സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് ശരാശരി 2.5 മീറ്റർ താഴെ) കൃഷിയോഗ്യമല്ലാതാകുമായിരുന്നു.  

നിരവധി ക്ഷേത്രങ്ങളും  ദേവാലയങ്ങളും നദിയോരത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. മണിമലയാറും പമ്പാ നദിയും സംഗമിക്കുന്ന ഒരു പുരാതന ഉൾനാടൻ തുറമുഖമായാണ് [[നിരണം]] ചരിത്രപരമായി അറിയപ്പെടുന്നത്. മണിമലയാറിനു തീരത്തെ [[കവിയൂർ|കവിയൂരിൽ]] പുരാതന ശിലാക്ഷേത്രങ്ങൾ ഇപ്പോഴും കാണാൻ കഴിയുന്നു.

മധ്യതിരുവിതാംകൂറിലെ ഒരു പ്രധാന ജലമാർഗമാണ് കോട്ടയം-ഇടുക്കി ജില്ലകളിലെ പർവതനിരകളിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിച്ച് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ഒഴുകുന്ന ഈ നദി. ഇത് മണിമല ജംഗ്ഷനിലെ സമതലപ്രദേശങ്ങളിലെത്തിയശേഷം ഇടനാട്ടിലെ സമതല പ്രദേശങ്ങളിലൂടെ കേരളത്തിലെ നെല്ലറയായി അറിയപ്പെടുന്ന [[കുട്ടനാട്‌|കുട്ടനാട്]] മേഖലയിലൂടെയും ഒഴുകുന്നു. 

== പാരിസ്ഥിതിക പ്രശ്നങ്ങൾ ==
ഒരുകാലത്ത് ജലസമൃദ്ധിയോടെ ശാന്തമായി ഒഴുകിയിരുന്ന നദിയിൽ മണൽ മാഫിയ പിടിമുറുക്കിയതോടെ പലയിടത്തും വലിയ കയങ്ങളായി, ചെളിനിറഞ്ഞ് നദിയുടെ ദിശപോലും മാറി ഒഴുകുന്ന അവസ്ഥയിലായിരിക്കുന്നു. പ്രകൃതി ചൂഷണം ഏറിയപ്പോൾ നദി അതിന്റെ ശാന്തത കൈവെടിഞ്ഞ് ഉഗ്രതാണ്ഠവമാടാൻ തുടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. നദിയുടെ അടിത്തട്ടിലെ അനിയന്ത്രിതമായ മണൽ ഖനനം നീരൊഴുക്ക് കുറയുന്നതിന് കാരണമായി. അതുപോലെതന്നെ നദിയിലെ മലിനീകരണം ഒരു പ്രധാന പാരിസ്ഥിതിക പ്രശ്നമാണ്. മഴക്കാലത്തെ വെള്ളപ്പൊക്കം ജനജീവിതത്തെ ദുസ്സഹമായി ബാധിക്കുന്ന ഒരു വിഷയമാണ്. കഴിഞ്ഞ എട്ടു വർഷത്തിനുള്ളിൽ ഈ നദി മണിമലയിലും വെള്ളാവൂരിലും പ്രളയമുണ്ടായത് മൂന്നുതവണയാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/kottayam/news/localnews-kottayam-beb5hj52|title=എട്ടുവർഷം, മൂന്ന് പ്രളയം...മടുത്ത് മണിമല}}&lt;/ref&gt;

മണിമലയാറ്റിൽ പത്ത് കിലോമീറ്ററിനുള്ളിൽ നാല് [[തടയണ|തടയണകളുണ്ട്]]. മണിമല മൂങ്ങാനി, ഏറത്തുവടകര, മാരൂർകടവ്, പുത്തൂർകടവ്, കുളത്തൂർമൂഴി എന്നിവിടങ്ങളിലാണ് ഈ തടയണകൾ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. ഏകദേശം 25 വർഷങ്ങൾക്കു മുമ്പ് നിർമ്മിക്കപ്പെട്ട ഇവയിൽ ചെളി അടിഞ്ഞു കൂടിയതും മാലന്യ നിക്ഷേപവും കാരണം നീരൊഴുക്ക് തടസ്സപ്പെടുത്തുന്നതു കൂടാതെ ആഴം കുറഞ്ഞ നദിയിലെ വെള്ളം പതിവായി കരയിലേയ്ക്ക് കയറുന്നതിനുമിടയാക്കുന്നു. നദിയുടെ കൈവഴികളായ തോടുകൾ പലതും നാമാവശേഷമായതും കൈത്തോടുകൾ അടച്ചതും നദിയോരത്തെ പാടശേഖരങ്ങൾ നികത്തിയതുമെല്ലാം .വെള്ളപ്പൊക്കത്തിന്റെ കാരണങ്ങളിൽ ചിലതു മാത്രമാണ്.

'''പ്രധാന പോഷകനദികൾ'''

* [[ഏന്തയാർ]]
* [[പാപ്പാനിത്തോട്]]
* [[കൊക്കയാർ]]
* നെടുംതോട് 
* പൈങ്ങണതോട്
* മഞ്ഞളരുവി
* പേരൂർത്തോട്
* എരുമേലിത്തോട്
* ചിറ്റാർ
* കുത്തിയതോട്
* കോലറയാർ (പമ്പ, മണിമല നദികളുടെ ഒരു പോഷകനദി)
* [[വരട്ടാർ]]

==ചിത്രശാല==
&lt;gallery&gt;
പ്രമാണം:Manimala River.jpg|മണിമലയാർ മണിമലയിൽ
പ്രമാണം:River Manimala Manimala.jpg|മണിമലയാർ - മണിമലയ്ക്കു സമീപം മൂങ്ങാനിയിൽ
പ്രമാണം:River Manimala Cheruvally.jpg|മണിമലയാർ - എരുമേലി ചെറുവള്ളി ചെക്ക് ഡാമിനു സമീപം
പ്രമാണം:Canoe in Manimalayar.JPG|മണിമലയാറിലൂടെ സഞ്ചരിക്കുന്ന ഒരു തോണി
&lt;/gallery&gt;&lt;gallery&gt;
പ്രമാണം:Manimalayar river @ Pazhayidam.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Manimalayar_river_@_Pazhayidam.jpg|പഴയിടം പാലത്തിൽ നിന്ന് പകർത്തിയ മണിമലയാറിന്റെ ദൃശ്യം.
പ്രമാണം:Manimala River.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Manimala_River.jpg|മണിമല ഗ്രാമത്തിലെത്തുന്ന നദി.
പ്രമാണം:The Manimala river in Kerala.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:The_Manimala_river_in_Kerala.jpg|പത്തനംതിട്ട ജില്ലയിലെ ഇരവിപേരൂരിൽ നിന്ന് ചിത്രീകരിച്ച നദി.
&lt;/gallery&gt;

== അവലംബങ്ങൾ ==
{{commonscat|Manimala River}}
{{Reflist}}
{{Waters of Kerala}}
{{നദി-അപൂർണ്ണം}}
{{coord|9|21|N|76|33|E|display=title|region:IN_type:river_source:GNS-enwiki}}
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ നദികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പമ്പാനദി]]</text>
      <sha1>ofbz8x25cqqcwsp2wo7k3aee2e523b8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4681909</id>
      <parentid>4681906</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T14:47:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4681909</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31709" sha1="2xj2ppz9wfy8v9swwfypse4k0hk3rqz" xml:space="preserve">{{prettyurl|Manimala River}}{{Infobox river|name=മണിമലയാർ|name_native=മണിമലയാർ|name_native_lang=ml|name_other=പുല്ലകയാർ, വല്ലപ്പുഴ, കൊരട്ടിയാർ, വിഷഘ്ന|etymology=|image=File:River Manimala Cheruvally.jpg|image_size=|image_caption=മണിമലയാർ [[ചെറുവള്ളി]]യ്ക്കു സമീപം|image_alt=|map=|map_size=|map_caption=|map_alt=|subdivision_type1=[[രാജ്യം]]|subdivision_name1=[[ഇന്ത്യ]]|subdivision_type2=[[ഇന്ത്യയിലെ സംസ്ഥാനങ്ങളും കേന്ദ്രഭരണപ്രദേശങ്ങളും|സംസ്ഥാനം]]|subdivision_name2=[[കേരളം]]|subdivision_type3=[[കേരളത്തിലെ ജില്ലകൾ|ജില്ലകൾ]]|subdivision_name3= 
 [[ഇടുക്കി ജില്ല|ഇടുക്കി]], [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം]], [[പത്തനംതിട്ട ജില്ല|പത്തനംതിട്ട]], [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ]]|subdivision_type4=നദീതീരത്തെ [[നഗരം|നഗരങ്ങളും]] [[ഗ്രാമം|ഗ്രാമങ്ങളും]]|subdivision [[മുണ്ടക്കയം]], [[എരുമേലി]], [[മണിമല]], [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി]], [[മല്ലപ്പള്ളി]], [[കവിയൂർ]], [[തിരുവല്ല]], [[കല്ലൂപ്പാറ]], [[പുളിക്കീഴ്]], [[നീരേറ്റുപുറം]], [[തലവടി]], [[ചക്കുളത്ത് കാവ്]], [[മുട്ടാർ]],[[കിടങ്ങറ]], [[വേണാട്ട്കാട്]], [[ചിത്തിരപ്പള്ളി]]

|subdivision_type5=|subdivision_name5=&lt;!---------------------- BASIN --&gt;|source1_location=Muthavara hills, [[Western ghats]]|source1_coordinates=|source1_elevation={{cvt|2500|ft|m}}|mouth_location= കിടങ്ങറ കഴിഞ്ഞ് രണ്ടായി പിരിഞ്ഞ് ഒരു ശാഖ പുളിങ്കുന്ന്,  മങ്കൊമ്പ് വഴിയും രണ്ടാമത്തെ ശാഖ വെളിയനാട്, കാവാലം വഴിയുമായി കൈനകരിയിലെത്തി വേമ്പനാട് തടാകത്തിൽ പതിക്കുന്നു., പമ്പാനദിയുടെ ഒരു ശാഖ കുത്തിയതോട് എന്ന സ്ഥലത്ത് വച്ച് രണ്ടായി പിരിഞ്ഞ് കല്ലുങ്കലിൽ വെച്ച് മണിമലയാറിൽ ചേരുന്നു. ഏകദേശം അഞ്ച് കിലോമീറ്ററോളം ദൂരം ഒന്നായി ഒഴുകി നെടുമ്പുറത്ത് വച്ച് വീണ്ടും ശാഖകളായി പിരിയുന്നു. നിരണം, തലവടി, എടത്വ, ചമ്പക്കുളം, നെടുമുടി, ചേന്നംകരി എന്നിവിടങ്ങളിലൂടെ ഒഴുകി കൈനകരിയിൽ വെച്ച് വേമ്പനാട് തടാകത്തിൽ ചേരുന്നു.|mouth_coordinates=|mouth_elevation=|altitude_difference=|progression=|river_system=|basin_size={{Convert|802.90|km2|mi2|abbr=on}}|basin_landmarks=[[കല്ലൂപ്പാറ ഭഗവതിക്ഷേത്രം]],|basin_population=&lt;!---------------------- PHYSICAL CHARACTERISTICS --&gt;|length={{cvt|91.73|km|mi}}|width_min=|width_avg=|width_max=|depth_min=|depth_avg=|depth_max=|discharge1_location=|discharge1_min=|discharge1_avg=|discharge1_max=&lt;!---------------------- FEATURES --&gt;|tributaries_left=|tributaries_right=|waterbodies=|waterfalls=|bridges=|ports=|custom_label=|custom_data=|extra=}}{{Rivers of Kerala}}
[[പ്രമാണം:River. manimala - panoramio.jpg|ലഘുചിത്രം|മണിമലയാർ]]
തെക്കൻ കേരളത്തിലൂടെ, പ്രത്യേകിച്ച മധ്യകേരളത്തിലൂടെ ഒഴുകുന്ന ഏകദേശം 92 കിലോമീറ്റർ നീളമുള്ള ഒരു [[നദി|നദിയാണ്]] '''മണിമലയാർ'''. [[സംസ്കൃതം|സംസ്കൃതത്തിൽ]] ''വിഷഘ്ന'' എന്നൊരു പേരും ഈ നദിയ്ക്കുണ്ട്. ഈ നദീജലത്തിന് വിഷത്തെ പ്രതിരോധിക്കാനുള്ള ശക്തിയുണ്ടായിരുന്നുവെന്ന പഴമക്കാരുടെ വിശ്വാസത്തിൽനിന്നാണ് ഈ പേര് ഉരുത്തിരിഞ്ഞതെന്നാണ് ചരിത്രങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. ഉത്ഭവസ്ഥാനത്ത് പുല്ലുകയാർ എന്ന പേരിലാണ് ഈ നദി അറിയപ്പെടുന്നത്. ഉപഗ്രഹ ഭൂപടങ്ങൾ പ്രചാരത്തിലാകുന്നതിന് മുമ്പുള്ള കാലത്ത് ഇത് [[പമ്പാനദി|പമ്പാ നദിയുടെ]] ഒരു പോഷകനദിയായി തെറ്റിദ്ധരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നുവെങ്കിലും പിന്നീട് ഈ ധാരണ തിരുത്തിക്കുറിയ്ക്കപ്പെട്ടു.  

മണിമലയാർ ഏകദേശം 847 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ വിസ്തൃതിയുള്ള വൃഷ്ടിപ്രദേശങ്ങളിലൂടെയാണ് ഒഴുകുന്നത്. ഈ നദി ഒഴുകുന്ന ഭൂപ്രദേശങ്ങളെ മലനാട്, ഇടനാട്, തീരപ്രദേശം എന്നിങ്ങനെ വ്യക്തമായി നിർവചിക്കപ്പെട്ട മൂന്ന് മേഖലകളായി തിരിച്ചിരിക്കുന്നു. [[ഇടുക്കി ജില്ല|ഇടുക്കി]], [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം]], [[പത്തനംതിട്ട ജില്ല|പത്തനംതിട്ട]], [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ]] എന്നീ നാല് ജില്ലകളിലൂടെ ഈ നദി കടന്നുപോകുന്നു. മണിമലയാർ യഥാർത്ഥത്തിൽ [[പമ്പാനദി|പമ്പാ]] നദിയിലേയ്ക്ക് ഒഴുകുന്നില്ല, മറിച്ച്, പമ്പാനദിയുടെ ഒരു പോഷകനദിയായ കോലറയാർ കല്ലുങ്കലിൽവച്ച് മണിമലയാറിലേയ്ക്ക് ഒഴുകുകയും പിന്നീട് [[നെടുമ്പുറം|നെടുമ്പുറത്ത്]] വച്ച് മണിമലയാറിൽ നിന്ന് വീണ്ടും ശാഖകളായി പിരിഞ്ഞ് [[നിരണം]], [[തലവടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|തലവടി]], [[എടത്വാ|എടത്വ]], ചങ്ങങ്കരി, [[ചമ്പക്കുളം]], [[നെടുമുടി]], [[ചേന്നംകരി]], ഒടുവിൽ [[കൈനകരി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|കൈനകരി]] എന്നീ പ്രദേശങ്ങൾ കടന്ന് [[വേമ്പനാട്ട് കായൽ|വേമ്പനാട്  കായലിലേയ്ക്ക്]] ഒഴുകുകയുമാണ് ചെയ്യുന്നത്. പമ്പയുടെ മറ്റൊരു ശാഖ വീണ്ടും [[ചേന്നംകരി|ചേന്നങ്കരിയിൽ]] വച്ച് മണിമലയാറുമായി മൂന്നാംമുഖം എന്നറിയപ്പെടുന്ന സ്ഥലത്തുവച്ച് ഹ്രസ്വമായി ബന്ധിപ്പിക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്. 

[[ഏന്തയാർ]], [[കൂട്ടിക്കൽ]], [[മുണ്ടക്കയം]], [[വെള്ളനാടി]], [[എരുമേലി]], [[കൊരട്ടി, കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി|കൊരട്ടി]], [[ചെറുവള്ളി]], [[മണിമല (കോട്ടയം)|മണിമല]], [[കോട്ടാങ്ങൽ]], [[കുളത്തൂർ മൂഴി|കുളത്തൂർമൂഴി]], [[വായ്പ്പൂർ|വായ്പൂർ]], [[മല്ലപ്പള്ളി]], [[വെണ്ണിക്കുളം]] , [[കല്ലൂപ്പാറ]], തലവടി, [[വള്ളംകുളം]], കറ്റോട്, കുറ്റൂർ ([[തിരുവല്ല]] പട്ടണത്തിന്റെ പ്രാന്തപ്രദേശങ്ങൾ), ഞെട്ടുകരപ്പുറം, പുളികീഴ്, [[നെടുമ്പുറം]], [[നീരേറ്റുപുറം]], അമിച്ചക്കരി, [[മുട്ടാർ]], [[കിടങ്ങറ]], [[പുളിങ്കുന്ന്]], [[വെളിയനാട്]], [[രാമങ്കരി]], [[മങ്കൊമ്പ്]] എന്നിവയാണ് മണിമലയാറിന്റെ തീരപ്രദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പ്രധാന ഗ്രാമങ്ങളും പട്ടണങ്ങളും. ഇതിൽ [[തിരുവല്ല]]യാണ് നദീയോരത്തെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട പട്ടണം. ഇപ്പോൾ [[തിരുവല്ല ശ്രീവല്ലഭമഹാക്ഷേത്രം|തിരുവല്ല ശ്രീവല്ലഭ മഹാക്ഷേത്രത്തിലെ]] [[ആറാട്ട്]] നടക്കുന്നത് തുകലശ്ശേരി വഴി ഒഴുകുന്ന നദിയുടെ കൈവഴിയിലാണ്. അതുപോലെ [[ആറന്മുള ഉതൃട്ടാതി വള്ളംകളി|ആറന്മുള ഉതൃട്ടാതി വള്ളംകളിയിലും]] [[വള്ളസദ്യ|വള്ളസദ്യക്കുമായി]] നിലവിൽ പങ്കെടുക്കുന്ന 52 [[പള്ളിയോടം|പള്ളിയോടങ്ങളിൽ]] വെൺപാല കദളിമംഗലം പള്ളിയോടം മാത്രമാണ് മണിമലയാറ്റിലുള്ള ഒരേയൊരു പള്ളിയോടം (ആറന്മുള ശൈലി ചുണ്ടൻ വള്ളം). എന്നാൽ പണ്ട് കാലത്ത് മണിമലയാറ്റിൽ ഇരവിപേരൂർ, വള്ളംകുളം, ഇരുവെള്ളിപ്പറ എന്നീ പള്ളിയോടങ്ങളുമുണ്ടായിരുന്നതായി പറയപ്പെടുന്നു. പത്തനംതിട്ട ജില്ലയിലൂടെ ഒഴുകുന്ന മണിമലയാറിലെ ജലത്തിൻ്റെ അളവും മറ്റും പരിശോധിക്കുന്ന കേന്ദ്ര ഗവൺമൻ്റെ സ്ഥാപനമായ സെൻട്രൽ വാട്ടർ കമ്മീഷൻ മല്ലപ്പള്ളി താലൂക്കിൽ [[കല്ലൂപ്പാറ|കല്ലൂപ്പാറ വില്ലേജിൽ]] M.നോർത്ത് (മടത്തുംഭാഗം, വാർഡ് -7) എന്ന സ്ഥലത്താണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഇവിടുന്ന് നൽകുന്ന അളവുകൾ പ്രകാരമാണ് നദിയിലെ ജലനിരപ്പ് കണക്കാക്കുന്നത്. 

== ഉത്ഭവയും ഗതിയും ==
[[ഭൂമിശാസ്ത്രം|ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായി]] ഒരു സ്വതന്ത്ര നദിയാണ് മണിമലയാർ. ഈ നദിയിലെ പ്രതിവർഷ ജലപ്രവാഹം 1,560 ക്യുബിക് മീറ്റർ ആയി കണക്കാക്കിയിരിക്കുന്നു. അടിയൊഴുക്ക് ഏറെയുള്ള ഒരു നദിയായ ഇതിന് [[പമ്പാനദി|പമ്പാനദിയേക്കാൾ]] കൂടുതൽ അടിയൊഴുക്കുള്ളതായാണ് പഠനങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[ഇടുക്കി ജില്ല|ഇടുക്കി ജില്ലയിലെ]], [[പശ്ചിമഘട്ടം|പശ്ചിമഘട്ട]] പർവ്വതനിരകളിലെ ഏകദേശം 2,500 അടിയോളം ഉയരത്തിലുള്ള മുത്തവറ മലനിരകളിലെ കോലാഹലമേട് ആണ് ഈ നദിയുടെ പ്രധാന ഉത്ഭവസ്ഥാനമായി കണക്കാക്കുന്നത്. കോലാഹലമേട്ടിൽനിന്നുതന്നെയാണ് കേരളത്തിലെ മറ്റൊരു പ്രധാന നദിയായ [[മീനച്ചിലാർ|മീനച്ചിലാറിന്റെ]] പ്രധാന പോഷകനദികളും ഉറവെടുക്കുന്നത്. അവിടെനിന്ന് വാഗമൺ മലനിരകൾക്ക് തെക്കുഭാഗത്തെ അമൃതമേട്ടിലെ (കുരിശുമല) മൂപ്പൻമലയുടെ സമീപത്തുകൂടി ഒഴുകിയെത്തുന്ന രണ്ടു ചെറിയ കൈവഴികളാണ് ഇതിന്റെ ഉറവകളിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടത്. ഇതിൽ ഒരു കൈവഴി വെള്ളച്ചാട്ടമായി സമീപത്തുള്ള മദാമ്മക്കുളത്തിൽ പതിക്കുകയും തുടർന്ന് മലഞ്ചെരുവുകളിലൂടെ പടിഞ്ഞാറൻ ദിശയിൽ കുത്തനെ ഒഴുകി [[ഇളംകാട്]] ഗ്രാമത്തിന് അടുത്തെത്തുന്നു. അമൃതമേട്ടിലെ തന്നെ ഉപ്പുകുളത്തിൽ പതിക്കുന്ന മറ്റ് നീർച്ചാലുകൾ അവിടെയുള്ള തടയിണ കവിഞ്ഞൊഴുകി വാഗമൺ മലനിരകളുടെ തന്നെ ഭാഗമായ വല്യേന്ത, കൊടുങ്ങ എന്നിവ കടന്ന്  [[ഇളംകാട്|ഇളംകാടിനു]] സമീപത്തുവച്ച് ആദ്യത്തെ കൈവഴിയോടു ചേരുന്നു. ഇവയെല്ലാം ചേർന്ന് [[വെംബ്ലി]] ഗ്രാമത്തിലെത്തുമ്പോൾ കിഴക്ക് [[ഉറുമ്പിക്കര|ഉറുമ്പിക്കരയിൽ]] നിന്നുള്ള വെള്ളാപ്പാറ, വെംബ്ലി വെള്ളച്ചാട്ടങ്ങളും പിന്നീട്ട് പാപ്പാനിത്തോട് വെള്ളച്ചാട്ടവുമായി ഒന്നിക്കുന്നു. [[പെരുവന്താനം|പെരുവന്താനത്തിന്]] കിഴക്ക് പുല്ലുപാറ മലനിരകളിൽ നിന്ന് തുടങ്ങി പടിഞ്ഞാറോട്ട് ഒഴുകുന്ന മറ്റൊരു പോഷകനദിയായ കൊക്കയാർ ജൈവവൈവിധ്യത്തിന്റെ കലവറയായ [[കൂട്ടിക്കൽ]] പ്രദേശത്തു വച്ചാണ് പ്രധാന കൈവഴിയോട് ചേരുന്നത്. പുല്ലകയാറ്‌, കൊക്കയാർ, താളുങ്കൽ തോട്‌ എന്നീ മൂന്നു പുഴകൾ സംഗമിക്കുന്ന സ്ഥലമാണ് കൂട്ടിക്കൽ ഗ്രാമം.         

തെക്ക് ദിശയിലേയ്ക്ക് ഒഴുകുന്ന നദി [[മുണ്ടക്കയം]] പട്ടണത്തിന് സമീപത്തെത്തുമ്പോൾ [[പാഞ്ചാലിമേട്|പാഞ്ചാലിമേടിന്റെ]] പടിഞ്ഞാറൻ ചെരുവുകളിൽ നിന്ന്  ഒഴുകിയെത്തുന്ന നീർച്ചാലുകൾ കൂടിച്ചേർന്ന നെടുംതോടും പിന്നീട് പൈങ്ങണതോടും മഞ്ഞളരുവിയും ഇതുമായി ചേരുന്നു. മുണ്ടക്കയം [[വെള്ളനാടി]] തോട്ടത്തിന് സമീപത്തുള്ള മൂരിക്കയം ആണ് ഈ നദിയുടെ ഏറ്റവും ആഴമുള്ളതും അപകടകരവുമായ ഭാഗം.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2012/May/05/two-students-drown-in-manimalayar-364966.html|title=Two students drown in Manimalayar}}&lt;/ref&gt; വെള്ളനാടി തോട്ടം പിന്നിട്ട് [[എരുമേലി]] പട്ടണത്തിന്റെ പ്രാന്തപ്രദേശമായ  [[കൊരട്ടി, കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി|കൊരട്ടിയിലെത്തുമ്പോൾ]] ആദ്യം ഉറുമ്പിൽ പാലത്തിനു സമീപത്തുവച്ച് പേരൂർത്തോടും പിന്നീട്  വെൺകുറിഞ്ഞിയിൽ നിന്ന് തുടങ്ങി വടക്കോട്ട് ഒഴുകി എരുമേലി പട്ടണത്തിന് നടുവിലൂടെ ഒഴുകിയെത്തുന്ന എരുമേലിത്തോടും ഇതുമായി ലയിക്കുന്നു. വളഞ്ഞുപുളഞ്ഞ് ഒഴുകുന്ന നദി [[വിഴിക്കിത്തോട്|വിഴിക്കിത്തോടിനും]] [[ചേനപ്പാടി|ചേനപ്പാടിക്കും]] മധ്യത്തിലൂടെ വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ദിശയിൽ ഒഴുകി ചിറ്റാറുമായി ചേർന്ന് [[ചെറുവള്ളി]] ഗ്രാമത്തിന്റെ തെക്കൻ അതിരിലൂടെ [[പൊന്തൻ‌പുഴ|പൊന്തൻപുഴ]] സംരക്ഷിത വനവുമായി അതിർത്തി പങ്കിടുന്ന [[മണിമല (കോട്ടയം)|മണിമല]] പട്ടണത്തിലെത്തുന്നു. പിന്നീടുള്ള നദിയുടെ ഗതി തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ദിശയിലാണ്. [[കോട്ടാങ്ങൽ|കോട്ടാങ്ങലും]] [[കുളത്തൂർ മൂഴി|കുളത്തൂർമൂഴിയും]] കടന്ന് നദി [[വായ്പ്പൂർ|വായ്പൂരെത്തുന്നു]]. [[മല്ലപ്പള്ളി]] പിന്നീട്ടാൽ നദി തെക്കോട്ട് തിരിഞ്ഞൊഴുകുന്നു.        

[[കീഴ്വായ്പൂർ|കീഴ്‌വായ്പൂർ]], [[വെണ്ണിക്കുളം]], [[കല്ലൂപ്പാറ]] എന്നിവിടങ്ങൾ പിന്നിടുന്ന നദി [[കവിയൂർ (പത്തനംതിട്ട)|കവിയൂരിന്]] തെക്കുള്ള കുറ്റൂരെത്തുന്നു. വല്ലപ്പുഴ എന്ന പേരിൽ തിരുവല്ല,  വെൺപാല എന്നിവ കടന്ന് നെടുമ്പുറത്ത് എത്തുമ്പോൾ പമ്പാ നദിയുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ആദ്യ കൈവഴി കിഴക്കുനിന്ന് വന്നുചേരുന്നു. ആലംതുരുത്തിയിലെത്തുമ്പോൾ പമ്പയുടെ മറ്റൊരു കൈവഴിയായ കുത്തിയതോടും ഇതോട് ചേരുന്നു.  പ്രധാന നദി പുളിക്കീഴിൽ നിന്ന് [[നീരേറ്റുപുറം|നീരേറ്റുപുറത്തെത്തി]] വടക്കോട്ടൊഴുകി മുട്ടാറും കടന്ന് [[കിടങ്ങറ]] പിന്നിട്ട് രണ്ട് ശാഖകളായി പിരിയുന്നു. ഇതിൽ പടിഞ്ഞാറേ ശാഖ [[രാമങ്കരി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|രാമങ്കരി]], [[പുളിങ്കുന്ന്]], [[മങ്കൊമ്പ്]] എന്നീ പ്രദേശങ്ങളിലൂടെ ഒഴുകി കൈനകരിയിൽ വച്ച് കായലിൽ ചേരുന്നു. കിഴക്കേ ശാഖ കിടങ്ങറയിൽനിന്ന് തുടങ്ങി കുന്നംകരി, വെളിയനാട്, കാവാലം എന്നീ പ്രദേശങ്ങൾ പിന്നിട്ട് കൈനകരിക്ക് കിഴക്കുവശത്തുവച്ച് വേമ്പനാട് കായലിൽ ചേരുന്നു.    

കടലിലേക്ക് നേരിട്ട് ഒഴുകാത്ത കേരളത്തിലെ നാല് പ്രധാന നദികളിൽ ഒന്നാണിത്. ഈ നദികൾ ([[മീനച്ചിലാർ|മീനച്ചിൽ]], [[പമ്പാനദി|പമ്പ]], [[മണിമലയാർ|മണിമല]], [[അച്ചൻകോവിലാർ|അച്ചൻകോവിൽ]]) വിശാലമായ [[വേമ്പനാട്ട് കായൽ|വേമ്പനാട് കായലിലേക്കാണ്]] ഒഴുകുന്നത്. ഈ കൂറ്റൻ തടാകത്തിന് [[തോട്ടപ്പള്ളി സ്പിൽവേ|തോട്ടപ്പള്ളി സ്പിൽവേയിലും]] [[തണ്ണീർമുക്കം ബണ്ട്|തണ്ണീർമുക്കം ബണ്ടിലുമായി]] രണ്ട് ഔട്ട്‌ലെറ്റുകൾ മാത്രമേയുള്ളു. വേലിയേറ്റ സമയത്ത് കടൽ വെള്ളം കയറുന്നത് തടയാൻ നിർമ്മിക്കപ്പെട്ട രണ്ട് മനുഷ്യ നിർമ്മിത തടയണകളാണിവ. അല്ലാത്തപക്ഷം പ്രദേശത്തെ താഴ്ന്ന നെൽപ്പാടങ്ങൾ (സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് ശരാശരി 2.5 മീറ്റർ താഴെ) കൃഷിയോഗ്യമല്ലാതാകുമായിരുന്നു.  

നിരവധി ക്ഷേത്രങ്ങളും  ദേവാലയങ്ങളും നദിയോരത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. മണിമലയാറും പമ്പാ നദിയും സംഗമിക്കുന്ന ഒരു പുരാതന ഉൾനാടൻ തുറമുഖമായാണ് [[നിരണം]] ചരിത്രപരമായി അറിയപ്പെടുന്നത്. മണിമലയാറിനു തീരത്തെ [[കവിയൂർ|കവിയൂരിൽ]] പുരാതന ശിലാക്ഷേത്രങ്ങൾ ഇപ്പോഴും കാണാൻ കഴിയുന്നു.

മധ്യതിരുവിതാംകൂറിലെ ഒരു പ്രധാന ജലമാർഗമാണ് കോട്ടയം-ഇടുക്കി ജില്ലകളിലെ പർവതനിരകളിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിച്ച് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ഒഴുകുന്ന ഈ നദി. ഇത് മണിമല ജംഗ്ഷനിലെ സമതലപ്രദേശങ്ങളിലെത്തിയശേഷം ഇടനാട്ടിലെ സമതല പ്രദേശങ്ങളിലൂടെ കേരളത്തിലെ നെല്ലറയായി അറിയപ്പെടുന്ന [[കുട്ടനാട്‌|കുട്ടനാട്]] മേഖലയിലൂടെയും ഒഴുകുന്നു. 

== പാരിസ്ഥിതിക പ്രശ്നങ്ങൾ ==
ഒരുകാലത്ത് ജലസമൃദ്ധിയോടെ ശാന്തമായി ഒഴുകിയിരുന്ന നദിയിൽ മണൽ മാഫിയ പിടിമുറുക്കിയതോടെ പലയിടത്തും വലിയ കയങ്ങളായി, ചെളിനിറഞ്ഞ് നദിയുടെ ദിശപോലും മാറി ഒഴുകുന്ന അവസ്ഥയിലായിരിക്കുന്നു. പ്രകൃതി ചൂഷണം ഏറിയപ്പോൾ നദി അതിന്റെ ശാന്തത കൈവെടിഞ്ഞ് ഉഗ്രതാണ്ഠവമാടാൻ തുടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. നദിയുടെ അടിത്തട്ടിലെ അനിയന്ത്രിതമായ മണൽ ഖനനം നീരൊഴുക്ക് കുറയുന്നതിന് കാരണമായി. അതുപോലെതന്നെ നദിയിലെ മലിനീകരണം ഒരു പ്രധാന പാരിസ്ഥിതിക പ്രശ്നമാണ്. മഴക്കാലത്തെ വെള്ളപ്പൊക്കം ജനജീവിതത്തെ ദുസ്സഹമായി ബാധിക്കുന്ന ഒരു വിഷയമാണ്. കഴിഞ്ഞ എട്ടു വർഷത്തിനുള്ളിൽ ഈ നദി മണിമലയിലും വെള്ളാവൂരിലും പ്രളയമുണ്ടായത് മൂന്നുതവണയാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/kottayam/news/localnews-kottayam-beb5hj52|title=എട്ടുവർഷം, മൂന്ന് പ്രളയം...മടുത്ത് മണിമല}}&lt;/ref&gt;

മണിമലയാറ്റിൽ പത്ത് കിലോമീറ്ററിനുള്ളിൽ നാല് [[തടയണ|തടയണകളുണ്ട്]]. മണിമല മൂങ്ങാനി, ഏറത്തുവടകര, മാരൂർകടവ്, പുത്തൂർകടവ്, കുളത്തൂർമൂഴി എന്നിവിടങ്ങളിലാണ് ഈ തടയണകൾ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. ഏകദേശം 25 വർഷങ്ങൾക്കു മുമ്പ് നിർമ്മിക്കപ്പെട്ട ഇവയിൽ ചെളി അടിഞ്ഞു കൂടിയതും മാലന്യ നിക്ഷേപവും കാരണം നീരൊഴുക്ക് തടസ്സപ്പെടുത്തുന്നതു കൂടാതെ ആഴം കുറഞ്ഞ നദിയിലെ വെള്ളം പതിവായി കരയിലേയ്ക്ക് കയറുന്നതിനുമിടയാക്കുന്നു. നദിയുടെ കൈവഴികളായ തോടുകൾ പലതും നാമാവശേഷമായതും കൈത്തോടുകൾ അടച്ചതും നദിയോരത്തെ പാടശേഖരങ്ങൾ നികത്തിയതുമെല്ലാം .വെള്ളപ്പൊക്കത്തിന്റെ കാരണങ്ങളിൽ ചിലതു മാത്രമാണ്.

'''പ്രധാന പോഷകനദികൾ'''

* [[ഏന്തയാർ]]
* [[പാപ്പാനിത്തോട്]]
* [[കൊക്കയാർ]]
* നെടുംതോട് 
* പൈങ്ങണതോട്
* മഞ്ഞളരുവി
* പേരൂർത്തോട്
* എരുമേലിത്തോട്
* ചിറ്റാർ
* കുത്തിയതോട്
* കോലറയാർ (പമ്പ, മണിമല നദികളുടെ ഒരു പോഷകനദി)
* [[വരട്ടാർ]]

==ചിത്രശാല==
&lt;gallery&gt;
പ്രമാണം:Manimala River.jpg|മണിമലയാർ മണിമലയിൽ
പ്രമാണം:River Manimala Manimala.jpg|മണിമലയാർ - മണിമലയ്ക്കു സമീപം മൂങ്ങാനിയിൽ
പ്രമാണം:River Manimala Cheruvally.jpg|മണിമലയാർ - എരുമേലി ചെറുവള്ളി ചെക്ക് ഡാമിനു സമീപം
പ്രമാണം:Canoe in Manimalayar.JPG|മണിമലയാറിലൂടെ സഞ്ചരിക്കുന്ന ഒരു തോണി
&lt;/gallery&gt;&lt;gallery&gt;
പ്രമാണം:Manimalayar river @ Pazhayidam.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Manimalayar_river_@_Pazhayidam.jpg|പഴയിടം പാലത്തിൽ നിന്ന് പകർത്തിയ മണിമലയാറിന്റെ ദൃശ്യം.
പ്രമാണം:Manimala River.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Manimala_River.jpg|മണിമല ഗ്രാമത്തിലെത്തുന്ന നദി.
പ്രമാണം:The Manimala river in Kerala.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:The_Manimala_river_in_Kerala.jpg|പത്തനംതിട്ട ജില്ലയിലെ ഇരവിപേരൂരിൽ നിന്ന് ചിത്രീകരിച്ച നദി.
&lt;/gallery&gt;

== അവലംബങ്ങൾ ==
{{commonscat|Manimala River}}
{{Reflist}}
{{Waters of Kerala}}
{{നദി-അപൂർണ്ണം}}
{{coord|9|21|N|76|33|E|display=title|region:IN_type:river_source:GNS-enwiki}}
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ നദികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പമ്പാനദി]]</text>
      <sha1>2xj2ppz9wfy8v9swwfypse4k0hk3rqz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4681928</id>
      <parentid>4681909</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T16:35:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4681928</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31731" sha1="0xsy38e8xckomb3hsacbg7b4ctmrbor" xml:space="preserve">{{prettyurl|Manimala River}}{{Infobox river|name=മണിമലയാർ|name_native=മണിമലയാർ|name_native_lang=ml|name_other=പുല്ലകയാർ, വല്ലപ്പുഴ, കൊരട്ടിയാർ, വിഷഘ്ന|etymology=|image=File:River Manimala Cheruvally.jpg|image_size=|image_caption=മണിമലയാർ [[ചെറുവള്ളി]]യ്ക്കു സമീപം|image_alt=|map=|map_size=|map_caption=|map_alt=|subdivision_type1=[[രാജ്യം]]|subdivision_name1=[[ഇന്ത്യ]]|subdivision_type2=[[ഇന്ത്യയിലെ സംസ്ഥാനങ്ങളും കേന്ദ്രഭരണപ്രദേശങ്ങളും|സംസ്ഥാനം]]|subdivision_name2=[[കേരളം]]|subdivision_type3=[[കേരളത്തിലെ ജില്ലകൾ|ജില്ലകൾ]]|subdivision_name3= 
 [[ഇടുക്കി ജില്ല|ഇടുക്കി]], [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം]], [[പത്തനംതിട്ട ജില്ല|പത്തനംതിട്ട]], [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ]]|subdivision_type4=നദീതീരത്തെ [[നഗരം|നഗരങ്ങളും]] [[ഗ്രാമം|ഗ്രാമങ്ങളും]]|subdivision [[മുണ്ടക്കയം]], [[എരുമേലി]], [[മണിമല]], [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി]], [[മല്ലപ്പള്ളി]], [[കവിയൂർ]], [[തിരുവല്ല]], [[കല്ലൂപ്പാറ]], [[പുളിക്കീഴ്]], [[നീരേറ്റുപുറം]], [[തലവടി]], [[ചക്കുളത്ത് കാവ്]], [[മുട്ടാർ]],[[കിടങ്ങറ]], [[വേണാട്ട്കാട്]], [[ചിത്തിരപ്പള്ളി]]

|subdivision_type5=|subdivision_name5=&lt;!---------------------- BASIN --&gt;|source1_location=Muthavara hills, [[Western ghats]]|source1_coordinates=|source1_elevation={{cvt|2500|ft|m}}|mouth_location= കിടങ്ങറ കഴിഞ്ഞ് രണ്ടായി പിരിഞ്ഞ് ഒരു ശാഖ പുളിങ്കുന്ന്,  മങ്കൊമ്പ് വഴിയും രണ്ടാമത്തെ ശാഖ വെളിയനാട്, കാവാലം വഴിയുമായി കൈനകരിയിലെത്തി വേമ്പനാട് തടാകത്തിൽ പതിക്കുന്നു., പമ്പാനദിയുടെ ഒരു ശാഖ കുത്തിയതോട് എന്ന സ്ഥലത്ത് വച്ച് രണ്ടായി പിരിഞ്ഞ് കല്ലുങ്കലിൽ വെച്ച് മണിമലയാറിൽ ചേരുന്നു. ഏകദേശം അഞ്ച് കിലോമീറ്ററോളം ദൂരം ഒന്നായി ഒഴുകി നെടുമ്പുറത്ത് വച്ച് വീണ്ടും ശാഖകളായി പിരിയുന്നു. നിരണം, തലവടി, എടത്വ, ചമ്പക്കുളം, നെടുമുടി, ചേന്നംകരി എന്നിവിടങ്ങളിലൂടെ ഒഴുകി കൈനകരിയിൽ വെച്ച് വേമ്പനാട് തടാകത്തിൽ ചേരുന്നു.|mouth_coordinates=|mouth_elevation=|altitude_difference=|progression=|river_system=|basin_size={{Convert|802.90|km2|mi2|abbr=on}}|basin_landmarks=[[കല്ലൂപ്പാറ ഭഗവതിക്ഷേത്രം]],|basin_population=&lt;!---------------------- PHYSICAL CHARACTERISTICS --&gt;|length={{cvt|91.73|km|mi}}|width_min=|width_avg=|width_max=|depth_min=|depth_avg=|depth_max=|discharge1_location=|discharge1_min=|discharge1_avg=|discharge1_max=&lt;!---------------------- FEATURES --&gt;|tributaries_left=|tributaries_right=|waterbodies=|waterfalls=|bridges=|ports=|custom_label=|custom_data=|extra=}}{{Rivers of Kerala}}
[[പ്രമാണം:River. manimala - panoramio.jpg|ലഘുചിത്രം|മണിമലയാർ]]
തെക്കൻ കേരളത്തിലൂടെ, പ്രത്യേകിച്ച മധ്യകേരളത്തിലൂടെ ഒഴുകുന്ന ഏകദേശം 92 കിലോമീറ്റർ നീളമുള്ള ഒരു [[നദി|നദിയാണ്]] '''മണിമലയാർ'''. [[സംസ്കൃതം|സംസ്കൃതത്തിൽ]] ''വിഷഘ്ന'' എന്നൊരു പേരും ഈ നദിയ്ക്കുണ്ട്. ഈ നദീജലത്തിന് വിഷത്തെ പ്രതിരോധിക്കാനുള്ള ശക്തിയുണ്ടായിരുന്നുവെന്ന പഴമക്കാരുടെ വിശ്വാസത്തിൽനിന്നാണ് ഈ പേര് ഉരുത്തിരിഞ്ഞതെന്നാണ് ചരിത്രങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. ഉത്ഭവസ്ഥാനത്ത് പുല്ലുകയാർ എന്ന പേരിലാണ് ഈ നദി അറിയപ്പെടുന്നത്. ഉപഗ്രഹ ഭൂപടങ്ങൾ പ്രചാരത്തിലാകുന്നതിന് മുമ്പുള്ള കാലത്ത് ഇത് [[പമ്പാനദി|പമ്പാ നദിയുടെ]] ഒരു പോഷകനദിയായി തെറ്റിദ്ധരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നുവെങ്കിലും പിന്നീട് ഈ ധാരണ തിരുത്തിക്കുറിയ്ക്കപ്പെട്ടു.  

മണിമലയാർ ഏകദേശം 847 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ വിസ്തൃതിയുള്ള വൃഷ്ടിപ്രദേശങ്ങളിലൂടെയാണ് ഒഴുകുന്നത്. ഈ നദി ഒഴുകുന്ന ഭൂപ്രദേശങ്ങളെ മലനാട്, ഇടനാട്, തീരപ്രദേശം എന്നിങ്ങനെ വ്യക്തമായി നിർവചിക്കപ്പെട്ട മൂന്ന് മേഖലകളായി തരം തിരിച്ചിരിക്കുന്നു. [[ഇടുക്കി ജില്ല|ഇടുക്കി]], [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം]], [[പത്തനംതിട്ട ജില്ല|പത്തനംതിട്ട]], [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ]] എന്നീ നാല് ജില്ലകളിലൂടെ ഈ നദി കടന്നുപോകുന്നു. മണിമലയാർ യഥാർത്ഥത്തിൽ [[പമ്പാനദി|പമ്പാ]] നദിയിലേയ്ക്കല്ല ഒഴുകുന്നത്. മറിച്ച്, പമ്പാനദിയുടെ ഒരു പോഷകനദിയായ കോലറയാർ കല്ലുങ്കലിൽവച്ച് മണിമലയാറിലേയ്ക്ക് ഒഴുകുകയും പിന്നീട് [[നെടുമ്പുറം|നെടുമ്പുറത്ത്]] വച്ച് മണിമലയാറിൽ നിന്ന് വീണ്ടും ശാഖകളായി പിരിഞ്ഞ് [[നിരണം]], [[തലവടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|തലവടി]], [[എടത്വാ|എടത്വ]], ചങ്ങങ്കരി, [[ചമ്പക്കുളം]], [[നെടുമുടി]], [[ചേന്നംകരി]], ഒടുവിൽ [[കൈനകരി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|കൈനകരി]] എന്നീ പ്രദേശങ്ങൾ പിന്നിട്ട് [[വേമ്പനാട്ട് കായൽ|വേമ്പനാട്  കായലിലേയ്ക്ക്]] ഒഴുകുകയുമാണ് ചെയ്യുന്നത്. പമ്പയുടെ മറ്റൊരു ശാഖ വീണ്ടും [[ചേന്നംകരി|ചേന്നങ്കരിയിൽ]] വച്ച് മണിമലയാറുമായി മൂന്നാംമുഖം എന്നറിയപ്പെടുന്ന സ്ഥലത്തുവച്ച് ഹ്രസ്വമായി ബന്ധിപ്പിക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്. 

[[ഏന്തയാർ]], [[കൂട്ടിക്കൽ]], [[മുണ്ടക്കയം]], [[വെള്ളനാടി]], [[എരുമേലി]], [[കൊരട്ടി, കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി|കൊരട്ടി]], [[ചെറുവള്ളി]], [[മണിമല (കോട്ടയം)|മണിമല]], [[കോട്ടാങ്ങൽ]], [[കുളത്തൂർ മൂഴി|കുളത്തൂർമൂഴി]], [[വായ്പ്പൂർ|വായ്പൂർ]], [[മല്ലപ്പള്ളി]], [[വെണ്ണിക്കുളം]] , [[കല്ലൂപ്പാറ]], തലവടി, [[വള്ളംകുളം]], കറ്റോട്, കുറ്റൂർ ([[തിരുവല്ല]] പട്ടണത്തിന്റെ പ്രാന്തപ്രദേശങ്ങൾ), ഞെട്ടുകരപ്പുറം, പുളികീഴ്, [[നെടുമ്പുറം]], [[നീരേറ്റുപുറം]], അമിച്ചക്കരി, [[മുട്ടാർ]], [[കിടങ്ങറ]], [[പുളിങ്കുന്ന്]], [[വെളിയനാട്]], [[രാമങ്കരി]], [[മങ്കൊമ്പ്]] എന്നിവയാണ് മണിമലയാറിന്റെ തീരപ്രദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പ്രധാന ഗ്രാമങ്ങളും പട്ടണങ്ങളും. ഇതിൽ [[തിരുവല്ല]] നദീയോരത്തെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട പട്ടണമാണ്. ഇപ്പോൾ [[തിരുവല്ല ശ്രീവല്ലഭമഹാക്ഷേത്രം|തിരുവല്ല ശ്രീവല്ലഭ മഹാക്ഷേത്രത്തിലെ]] [[ആറാട്ട്]] നടക്കുന്നത് തുകലശ്ശേരി വഴി ഒഴുകുന്ന നദിയുടെ കൈവഴിയിലാണ്. അതുപോലെ [[ആറന്മുള ഉതൃട്ടാതി വള്ളംകളി|ആറന്മുള ഉതൃട്ടാതി വള്ളംകളിയിലും]] [[വള്ളസദ്യ|വള്ളസദ്യക്കുമായി]] നിലവിൽ പങ്കെടുക്കുന്ന 52 [[പള്ളിയോടം|പള്ളിയോടങ്ങളിൽ]] വെൺപാല കദളിമംഗലം പള്ളിയോടം മാത്രമാണ് മണിമലയാറ്റിലുള്ള ഒരേയൊരു പള്ളിയോടം (ആറന്മുള ശൈലി ചുണ്ടൻ വള്ളം). എന്നാൽ പണ്ട് കാലത്ത് മണിമലയാറ്റിൽ ഇരവിപേരൂർ, വള്ളംകുളം, ഇരുവെള്ളിപ്പറ എന്നീ പള്ളിയോടങ്ങളുമുണ്ടായിരുന്നതായി പറയപ്പെടുന്നു. പത്തനംതിട്ട ജില്ലയിലൂടെ ഒഴുകുന്ന മണിമലയാറിലെ ജലത്തിൻ്റെ അളവും മറ്റും പരിശോധിക്കുന്ന കേന്ദ്ര ഗവൺമൻ്റെ സ്ഥാപനമായ സെൻട്രൽ വാട്ടർ കമ്മീഷൻ മല്ലപ്പള്ളി താലൂക്കിൽ [[കല്ലൂപ്പാറ|കല്ലൂപ്പാറ വില്ലേജിൽ]] M.നോർത്ത് (മടത്തുംഭാഗം, വാർഡ് -7) എന്ന സ്ഥലത്താണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഇവിടുന്ന് നൽകുന്ന അളവുകൾ പ്രകാരമാണ് നദിയിലെ ജലനിരപ്പ് കണക്കാക്കുന്നത്. 

== ഉത്ഭവയും ഗതിയും ==
[[ഭൂമിശാസ്ത്രം|ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായി]] ഒരു സ്വതന്ത്ര നദിയാണ് മണിമലയാർ. ഈ നദിയിലെ പ്രതിവർഷ ജലപ്രവാഹം 1,560 ക്യുബിക് മീറ്റർ ആയി കണക്കാക്കിയിരിക്കുന്നു. അടിയൊഴുക്ക് കൂടുതലുള്ള ഒരു നദിയായ ഇതിന് [[പമ്പാനദി|പമ്പാനദിയേക്കാൾ]] കൂടുതൽ അടിയൊഴുക്കുള്ളതായാണ് പഠനങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[ഇടുക്കി ജില്ല|ഇടുക്കി ജില്ലയിലെ]], [[പശ്ചിമഘട്ടം|പശ്ചിമഘട്ട]] പർവ്വതനിരകളിലെ ഏകദേശം 2,500 അടിയോളം ഉയരത്തിലുള്ള മുത്തവറ മലനിരകളിലെ കോലാഹലമേട് ആണ് ഈ നദിയുടെ പ്രധാന ഉത്ഭവസ്ഥാനമായി കണക്കാക്കുന്നത്. കോലാഹലമേട്ടിൽനിന്നുതന്നെയാണ് കേരളത്തിലെ മറ്റൊരു പ്രധാന നദിയായ [[മീനച്ചിലാർ|മീനച്ചിലാറിന്റെ]] പ്രധാന പോഷകനദികളും ഉറവെടുക്കുന്നത്. അവിടെനിന്ന് വാഗമൺ മലനിരകൾക്ക് തെക്കുഭാഗത്തുള്ള അമൃതമേട്ടിലെ (കുരിശുമല) മൂപ്പൻമലയുടെ സമീപത്തുകൂടി ഒഴുകിയെത്തുന്ന രണ്ടു ചെറിയ കൈവഴികളാണ് ഇതിന്റെ ഉറവകളിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടത്. ഇതിൽ ഒരു കൈവഴി വെള്ളച്ചാട്ടമായി സമീപത്തുള്ള മദാമ്മക്കുളത്തിൽ പതിക്കുകയും തുടർന്ന് മലഞ്ചെരുവുകളിലൂടെ പടിഞ്ഞാറൻ ദിശയിൽ കുത്തനെ ഒഴുകി [[ഇളംകാട്]] ഗ്രാമത്തിന് അടുത്തെത്തുന്നു. അമൃതമേട്ടിലെ തന്നെ ഉപ്പുകുളത്തിൽ പതിക്കുന്ന മറ്റ് നീർച്ചാലുകൾ അവിടെയുള്ള തടയിണ കവിഞ്ഞൊഴുകി വാഗമൺ മലനിരകളുടെ തന്നെ ഭാഗമായ വല്യേന്ത, കൊടുങ്ങ എന്നിവ കടന്ന്  [[ഇളംകാട്|ഇളംകാടിനു]] സമീപത്തുവച്ച് ആദ്യത്തെ കൈവഴിയോടു ചേരുന്നു. ഇവയെല്ലാം ചേർന്ന് [[വെംബ്ലി]] ഗ്രാമത്തിലെത്തുമ്പോൾ കിഴക്ക് [[ഉറുമ്പിക്കര|ഉറുമ്പിക്കരയിൽ]] നിന്നുള്ള വെള്ളാപ്പാറ, വെംബ്ലി വെള്ളച്ചാട്ടങ്ങളും തുടർന്ന് പാപ്പാനിത്തോട് വെള്ളച്ചാട്ടവുമായി ലയിക്കുന്നു. [[പെരുവന്താനം|പെരുവന്താനത്തിന്]] കിഴക്ക് പുല്ലുപാറ മലനിരകളിൽ നിന്ന് തുടങ്ങി പടിഞ്ഞാറോട്ട് ഒഴുകുന്ന മറ്റൊരു പോഷകനദിയായ കൊക്കയാർ ജൈവവൈവിധ്യത്തിന്റെ കലവറയായ [[കൂട്ടിക്കൽ]] പ്രദേശത്തു വച്ചാണ് പ്രധാന കൈവഴിയോട് ചേരുന്നത്. പുല്ലകയാറ്‌, കൊക്കയാർ, താളുങ്കൽ തോട്‌ എന്നീ മൂന്നു പുഴകൾ സംഗമിക്കുന്ന സ്ഥലമാണ് കൂട്ടിക്കൽ ഗ്രാമം.         

തെക്ക് ദിശയിലേയ്ക്ക് ഒഴുകുന്ന നദി [[മുണ്ടക്കയം]] പട്ടണത്തിന് സമീപത്തെത്തുമ്പോൾ [[പാഞ്ചാലിമേട്|പാഞ്ചാലിമേടിന്റെ]] പടിഞ്ഞാറൻ ചെരുവുകളിൽ നിന്ന്  ഒഴുകിയെത്തുന്ന നീർച്ചാലുകൾ കൂടിച്ചേർന്ന നെടുംതോടും പിന്നീട് പൈങ്ങണതോടും മഞ്ഞളരുവിയും ഇതുമായി ചേരുന്നു. മുണ്ടക്കയം [[വെള്ളനാടി]] തോട്ടത്തിന് സമീപത്തുള്ള മൂരിക്കയം ആണ് ഈ നദിയുടെ ഏറ്റവും ആഴമുള്ളതും അപകടകരവുമായ ഭാഗം.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2012/May/05/two-students-drown-in-manimalayar-364966.html|title=Two students drown in Manimalayar}}&lt;/ref&gt; വെള്ളനാടി തോട്ടം പിന്നിട്ട് [[എരുമേലി]] പട്ടണത്തിന്റെ പ്രാന്തപ്രദേശമായ  [[കൊരട്ടി, കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി|കൊരട്ടിയിലെത്തുമ്പോൾ]] ആദ്യം ഉറുമ്പിൽ പാലത്തിനു സമീപത്തുവച്ച് പേരൂർത്തോടും പിന്നീട്  വെൺകുറിഞ്ഞിയിൽ നിന്ന് തുടങ്ങി വടക്കോട്ട് ഒഴുകി എരുമേലി പട്ടണത്തിന് നടുവിലൂടെ ഒഴുകിയെത്തുന്ന എരുമേലിത്തോടും ഇതുമായി ലയിക്കുന്നു. വളഞ്ഞുപുളഞ്ഞ് ഒഴുകുന്ന നദി [[വിഴിക്കിത്തോട്|വിഴിക്കിത്തോടിനും]] [[ചേനപ്പാടി|ചേനപ്പാടിക്കും]] മധ്യത്തിലൂടെ വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ദിശയിൽ ഒഴുകി ചിറ്റാറുമായി ചേർന്ന് [[ചെറുവള്ളി]] ഗ്രാമത്തിന്റെ തെക്കൻ അതിരിലൂടെ [[പൊന്തൻ‌പുഴ|പൊന്തൻപുഴ]] സംരക്ഷിത വനവുമായി അതിർത്തി പങ്കിടുന്ന [[മണിമല (കോട്ടയം)|മണിമല]] പട്ടണത്തിലെത്തുന്നു. പിന്നീടുള്ള നദിയുടെ ഗതി തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ദിശയിലാണ്. [[കോട്ടാങ്ങൽ|കോട്ടാങ്ങലും]] [[കുളത്തൂർ മൂഴി|കുളത്തൂർമൂഴിയും]] കടന്ന് നദി [[വായ്പ്പൂർ|വായ്പൂരെത്തുന്നു]]. [[മല്ലപ്പള്ളി]] പിന്നീട്ടാൽ നദി തെക്കോട്ട് തിരിഞ്ഞൊഴുകുന്നു.        

[[കീഴ്വായ്പൂർ|കീഴ്‌വായ്പൂർ]], [[വെണ്ണിക്കുളം]], [[കല്ലൂപ്പാറ]] എന്നിവിടങ്ങൾ പിന്നിടുന്ന നദി [[കവിയൂർ (പത്തനംതിട്ട)|കവിയൂരിന്]] തെക്കുള്ള കുറ്റൂരെത്തുന്നു. വല്ലപ്പുഴ എന്ന പേരിൽ തിരുവല്ല,  വെൺപാല എന്നിവ കടന്ന് നെടുമ്പുറത്ത് എത്തുമ്പോൾ പമ്പാ നദിയുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ആദ്യ കൈവഴി കിഴക്കുനിന്ന് വന്നുചേരുന്നു. ആലംതുരുത്തിയിലെത്തുമ്പോൾ പമ്പയുടെ മറ്റൊരു കൈവഴിയായ കുത്തിയതോടും ഇതോട് ചേരുന്നു.  പ്രധാന നദി പുളിക്കീഴിൽ നിന്ന് [[നീരേറ്റുപുറം|നീരേറ്റുപുറത്തെത്തി]] വടക്കോട്ടൊഴുകി മുട്ടാറും കടന്ന് [[കിടങ്ങറ]] പിന്നിട്ട് രണ്ട് ശാഖകളായി പിരിയുന്നു. ഇതിൽ പടിഞ്ഞാറേ ശാഖ [[രാമങ്കരി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|രാമങ്കരി]], [[പുളിങ്കുന്ന്]], [[മങ്കൊമ്പ്]] എന്നീ പ്രദേശങ്ങളിലൂടെ ഒഴുകി കൈനകരിയിൽ വച്ച് കായലിൽ ചേരുന്നു. കിഴക്കേ ശാഖ കിടങ്ങറയിൽനിന്ന് തുടങ്ങി കുന്നംകരി, വെളിയനാട്, കാവാലം എന്നീ പ്രദേശങ്ങൾ പിന്നിട്ട് കൈനകരിക്ക് കിഴക്കുവശത്തുവച്ച് വേമ്പനാട് കായലിൽ ചേരുന്നു.    

കടലിലേക്ക് നേരിട്ട് ഒഴുകാത്ത കേരളത്തിലെ നാല് പ്രധാന നദികളിൽ ഒന്നാണിത്. ഈ നദികൾ ([[മീനച്ചിലാർ|മീനച്ചിൽ]], [[പമ്പാനദി|പമ്പ]], [[മണിമലയാർ|മണിമല]], [[അച്ചൻകോവിലാർ|അച്ചൻകോവിൽ]]) വിശാലമായ [[വേമ്പനാട്ട് കായൽ|വേമ്പനാട് കായലിലേക്കാണ്]] ഒഴുകുന്നത്. ഈ കൂറ്റൻ തടാകത്തിന് [[തോട്ടപ്പള്ളി സ്പിൽവേ|തോട്ടപ്പള്ളി സ്പിൽവേയിലും]] [[തണ്ണീർമുക്കം ബണ്ട്|തണ്ണീർമുക്കം ബണ്ടിലുമായി]] രണ്ട് ഔട്ട്‌ലെറ്റുകൾ മാത്രമേയുള്ളു. വേലിയേറ്റ സമയത്ത് കടൽ വെള്ളം കയറുന്നത് തടയാൻ നിർമ്മിക്കപ്പെട്ട രണ്ട് മനുഷ്യ നിർമ്മിത തടയണകളാണിവ. അല്ലാത്തപക്ഷം പ്രദേശത്തെ താഴ്ന്ന നെൽപ്പാടങ്ങൾ (സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് ശരാശരി 2.5 മീറ്റർ താഴെ) കൃഷിയോഗ്യമല്ലാതാകുമായിരുന്നു.  

നിരവധി ക്ഷേത്രങ്ങളും  ദേവാലയങ്ങളും നദിയോരത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. മണിമലയാറും പമ്പാ നദിയും സംഗമിക്കുന്ന ഒരു പുരാതന ഉൾനാടൻ തുറമുഖമായാണ് [[നിരണം]] ചരിത്രപരമായി അറിയപ്പെടുന്നത്. മണിമലയാറിനു തീരത്തെ [[കവിയൂർ|കവിയൂരിൽ]] പുരാതന ശിലാക്ഷേത്രങ്ങൾ ഇപ്പോഴും കാണാൻ കഴിയുന്നു.

മധ്യതിരുവിതാംകൂറിലെ ഒരു പ്രധാന ജലമാർഗമാണ് കോട്ടയം-ഇടുക്കി ജില്ലകളിലെ പർവതനിരകളിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിച്ച് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ഒഴുകുന്ന ഈ നദി. ഇത് മണിമല ജംഗ്ഷനിലെ സമതലപ്രദേശങ്ങളിലെത്തിയശേഷം ഇടനാട്ടിലെ സമതല പ്രദേശങ്ങളിലൂടെ കേരളത്തിലെ നെല്ലറയായി അറിയപ്പെടുന്ന [[കുട്ടനാട്‌|കുട്ടനാട്]] മേഖലയിലൂടെയും ഒഴുകുന്നു. 

== പാരിസ്ഥിതിക പ്രശ്നങ്ങൾ ==
ഒരുകാലത്ത് ജലസമൃദ്ധിയോടെ ശാന്തമായി ഒഴുകിയിരുന്ന നദിയിൽ മണൽ മാഫിയ പിടിമുറുക്കിയതോടെ പലയിടത്തും വലിയ കയങ്ങളായി, ചെളിനിറഞ്ഞ് നദിയുടെ ദിശപോലും മാറി ഒഴുകുന്ന അവസ്ഥയിലായിരിക്കുന്നു. പ്രകൃതി ചൂഷണം ഏറിയപ്പോൾ നദി അതിന്റെ ശാന്തത കൈവെടിഞ്ഞ് ഉഗ്രതാണ്ഠവമാടാൻ തുടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. നദിയുടെ അടിത്തട്ടിലെ അനിയന്ത്രിതമായ മണൽ ഖനനം നീരൊഴുക്ക് കുറയുന്നതിന് കാരണമായി. അതുപോലെതന്നെ നദിയിലെ മലിനീകരണം ഒരു പ്രധാന പാരിസ്ഥിതിക പ്രശ്നമാണ്. മഴക്കാലത്തെ വെള്ളപ്പൊക്കം ജനജീവിതത്തെ ദുസ്സഹമായി ബാധിക്കുന്ന ഒരു വിഷയമാണ്. കഴിഞ്ഞ എട്ടു വർഷത്തിനുള്ളിൽ ഈ നദി മണിമലയിലും വെള്ളാവൂരിലും പ്രളയമുണ്ടായത് മൂന്നുതവണയാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/kottayam/news/localnews-kottayam-beb5hj52|title=എട്ടുവർഷം, മൂന്ന് പ്രളയം...മടുത്ത് മണിമല}}&lt;/ref&gt;

മണിമലയാറ്റിൽ പത്ത് കിലോമീറ്ററിനുള്ളിൽ നാല് [[തടയണ|തടയണകളുണ്ട്]]. മണിമല മൂങ്ങാനി, ഏറത്തുവടകര, മാരൂർകടവ്, പുത്തൂർകടവ്, കുളത്തൂർമൂഴി എന്നിവിടങ്ങളിലാണ് ഈ തടയണകൾ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. ഏകദേശം 25 വർഷങ്ങൾക്കു മുമ്പ് നിർമ്മിക്കപ്പെട്ട ഇവയിൽ ചെളി അടിഞ്ഞു കൂടിയതും മാലന്യ നിക്ഷേപവും കാരണം നീരൊഴുക്ക് തടസ്സപ്പെടുത്തുന്നതു കൂടാതെ ആഴം കുറഞ്ഞ നദിയിലെ വെള്ളം പതിവായി കരയിലേയ്ക്ക് കയറുന്നതിനുമിടയാക്കുന്നു. നദിയുടെ കൈവഴികളായ തോടുകൾ പലതും നാമാവശേഷമായതും കൈത്തോടുകൾ അടച്ചതും നദിയോരത്തെ പാടശേഖരങ്ങൾ നികത്തിയതുമെല്ലാം .വെള്ളപ്പൊക്കത്തിന്റെ കാരണങ്ങളിൽ ചിലതു മാത്രമാണ്.

'''പ്രധാന പോഷകനദികൾ'''

* [[ഏന്തയാർ]]
* [[പാപ്പാനിത്തോട്]]
* [[കൊക്കയാർ]]
* നെടുംതോട് 
* പൈങ്ങണതോട്
* മഞ്ഞളരുവി
* പേരൂർത്തോട്
* എരുമേലിത്തോട്
* ചിറ്റാർ
* കുത്തിയതോട്
* കോലറയാർ (പമ്പ, മണിമല നദികളുടെ ഒരു പോഷകനദി)
* [[വരട്ടാർ]]

==ചിത്രശാല==
&lt;gallery&gt;
പ്രമാണം:Manimala River.jpg|മണിമലയാർ മണിമലയിൽ
പ്രമാണം:River Manimala Manimala.jpg|മണിമലയാർ - മണിമലയ്ക്കു സമീപം മൂങ്ങാനിയിൽ
പ്രമാണം:River Manimala Cheruvally.jpg|മണിമലയാർ - എരുമേലി ചെറുവള്ളി ചെക്ക് ഡാമിനു സമീപം
പ്രമാണം:Canoe in Manimalayar.JPG|മണിമലയാറിലൂടെ സഞ്ചരിക്കുന്ന ഒരു തോണി
&lt;/gallery&gt;&lt;gallery&gt;
പ്രമാണം:Manimalayar river @ Pazhayidam.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Manimalayar_river_@_Pazhayidam.jpg|പഴയിടം പാലത്തിൽ നിന്ന് പകർത്തിയ മണിമലയാറിന്റെ ദൃശ്യം.
പ്രമാണം:Manimala River.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Manimala_River.jpg|മണിമല ഗ്രാമത്തിലെത്തുന്ന നദി.
പ്രമാണം:The Manimala river in Kerala.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:The_Manimala_river_in_Kerala.jpg|പത്തനംതിട്ട ജില്ലയിലെ ഇരവിപേരൂരിൽ നിന്ന് ചിത്രീകരിച്ച നദി.
&lt;/gallery&gt;

== അവലംബങ്ങൾ ==
{{commonscat|Manimala River}}
{{Reflist}}
{{Waters of Kerala}}
{{നദി-അപൂർണ്ണം}}
{{coord|9|21|N|76|33|E|display=title|region:IN_type:river_source:GNS-enwiki}}
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ നദികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പമ്പാനദി]]</text>
      <sha1>0xsy38e8xckomb3hsacbg7b4ctmrbor</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കോപ്പിയാപ്പോ ഖനിയപകടം 2010</title>
    <ns>0</ns>
    <id>130688</id>
    <revision>
      <id>4682003</id>
      <parentid>4670996</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T02:25:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>4682003</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17893" sha1="mpex5xh71nt278t4t29s4j55mjjktbk" xml:space="preserve">{{prettyurl|2010 Copiapó mining accident}}
{{Infobox News event
|image=[[പ്രമാണം:Mina San José de Copiapó en 2010.jpg|center|right|250px]]
|caption=Rescue efforts in San José de Copiapó on&lt;br /&gt; 5 August 2010
|date= {{start date|2010|08|05|df=y}}&amp;nbsp;– {{end date|2010|10|13|df=y}} (69 days)
|time=14:05 [[Time in Chile|CLT]] ([[UTC]] -3)
|place=[[Copiapó]], [[Chile]]
|notes=&lt;center&gt;{{Location map|Chile|width=100|float=center|caption=|mark=|marksize=10|label=Mina San José|position=left|lat_deg=-27.160203|lon_deg=-70.496778}}
&lt;small&gt;Location of the Mina San José in Chile&lt;/small&gt;&lt;/center&gt;
'''Drilling progress'''
{{Progress meter|current=624 |goal=624 |comment1=Drilling complete, Schramm T130XD @82° |width=100% |height=20 |display=yes |background2=green| bordercolor=black |fontcolor1=white|percent=yes}}
&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;
'''Extraction progress'''
&lt;!-- The GOAL should be the total of 33 miners. Please do not change this to reflect the number of miners rescued; the percentage shown is number rescued (&quot;current&quot;) out of the goal. Please see/comment on the talk page before changing the GOAL number from 33. Please only change the &quot;CURRENT&quot; number to reflect number of miners actually rescued, when they are safely on the surface--&gt;
{{Progress meter|current=33 |goal=33|comment1=33 Miners |width=100% |height=20 |display=yes |background2=green|bordercolor=black |fontcolor1=white|percent=yes}}
{{Progress meter|current=6 |goal=6 |comment1= 6 Rescue workers |width=100% |height=20 |display=yes |background2=green| bordercolor=black |fontcolor1=white|percent=yes}} &lt;!-- The progress of rescuing the 6 rescue workers, only the &quot;CURRENT&quot; number needs to be changed. Please see the talk page before changing this number.  from yajkr: the bbc has also confirmed that there are 6 workers down below. see the http://www.bbc.co.uk/news/world-latin-america-11489439 --&gt;
&lt;br clear=both&gt;
}}

[[തെക്കേ അമേരിക്ക|തെക്കേഅമേരിക്കൻ]] രാജ്യമായ [[ചിലി|ചിലിയിലെ]] [[കോപ്പിയാപ്പോ]] എന്ന സ്ഥലത്തെ സാൻ ജോസ് ഖനിയിൽ 2010 ഓഗസ്റ്റ് 5ന് മണ്ണിടിച്ചിലിനെത്തുടർന്ന് 33 തൊഴിലാളികൾ അകത്തു കുടുങ്ങിപ്പോകുകയുണ്ടായി&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/southamerica/chile/7961923/Chilean-miners-trapped-in-San-Jose-mine.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-10-14 |archive-date=2010-10-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101013055504/http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/southamerica/chile/7961923/Chilean-miners-trapped-in-San-Jose-mine.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;mineros1&quot;&gt;{{cite web|author=Navarrete, Camila|url=http://www.radiobiobio.cl/2010/08/06/se-confirman-las-identidades-de-mineros-atrapados-en-mina-san-jose-en-region-de-atacama/|title=Se confirman las identidades de mineros atrapados en mina San José en Región de Atacama.|publisher=Radio Bío Bío|date=6 August 2010|accessdate=12 October 2010|language=es}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;mineros2&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.latercera.com/noticia/nacional/2010/08/680-282082-9-onemi-confirma-33-mineros-atrapados-tras-derrumbe-en-yacimiento-en-atacama.shtml|publisher=[[La Tercera]]|title=Onemi confirma a 33 mineros atrapados en yacimiento en Atacama|date=6 August 2010|accessdate=12 October 2010|language=es|archive-date=2011-01-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20110102143800/http://www.latercera.com/noticia/nacional/2010/08/680-282082-9-onemi-confirma-33-mineros-atrapados-tras-derrumbe-en-yacimiento-en-atacama.shtml|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;!--END REF--&gt;. 69 ദിവസം ഖനിയിൽ കുടുങ്ങിയ&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.alertnet.org/thenews/newsdesk/N08212025.htm |last=Illiano |first=Cesar |title=Rescue near for Chile miners trapped for 2 months |date=9 October 2010 |accessdate=11 October 2010 |publisher=Reuters AlertNet |archive-url=https://web.archive.org/web/20101018044841/http://www.alertnet.org/thenews/newsdesk/N08212025.htm |archive-date=2010-10-18 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt; തൊഴിലാളികളെ മുഴുവനും 2010 ഒക്ടോബർ 13-ന് അതിസാഹസികമായി  രക്ഷപെടുത്തി. ആദ്യത്തെ തൊഴിലാളി ഖനിയിൽനിന്ന് ജീവനോടെ പുറത്തെത്തുമ്പോൾ ചിലിയിലെ സമയം അർദ്ധരാത്രി 12.10 (ഇന്ത്യൻ സമയം ഒക്ടോബർ 13 രാവിലെ 8.40). ഏതാണ്ട് 22 മണിക്കൂറോളം നീണ്ടുനിന്ന ലോകശ്രദ്ധ പിടിച്ചുപറ്റിയ രക്ഷാപ്രവർത്തനം രാത്രി 9.55-ന് (ഇന്ത്യൻ സമയം ഒക്ടോബർ 14-ന് രാവിലെ 6.25) അവസാനത്തെ തൊഴിലാളിയെയും രക്ഷപ്പെടുത്തിയശേഷം അവസാനിച്ചു.

ചിലിയിലെ സാൻജോസിൽ അറ്റക്കാമ മരുഭൂമിയിലാണ് ഈ ഖനി. വടക്കൻ ചിലിയിൽ കോപ്പിയാപ്പോയ്ക്ക് വടക്ക് 45 കിലോമീറ്റർ ദൂരത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഖനി മുമ്പും അപകടങ്ങൾക്ക് സാക്ഷിയാകുകയും അത്തരമൊരു അപകടത്തെത്തുടർന്ന് ഒരാൾ മരിക്കുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. &lt;ref name=&quot;Guardian-4months&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.guardian.co.uk/world/2010/aug/23/miners-trapped-alive-chile|title=Chilean miners found alive&amp;nbsp;– but rescue will take four months|author=Haroon Siddique|publisher=[[The Guardian]]|date=23 August 2010|accessdate=23 August 2010|archive-date=2013-03-02|archive-url=https://www.webcitation.org/6EpRB1Pqx?url=http://www.guardian.co.uk/world/2010/aug/23/miners-trapped-alive-chile|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;. ഖനിയുടെ പ്രവേശനകവാടം തകർന്നതിനെത്തുടർന്ന് ഭൂനിരപ്പിൽ നിന്നും 2,041 അടി താഴെയാണ് തൊഴിലാളികൾ അകപ്പെട്ടത്. ദുരന്തമുണ്ടായിപതിനേഴ് ദിവസത്തിനു ശേഷമാണ് ഉള്ളിലെ സുരക്ഷാ അറയിൽ അവരെല്ലാവരും ജീവനോടെയുണ്ടെന്നറിഞ്ഞതോടെ ചിലി രക്ഷാദൗത്യം ആരംഭിക്കുകയായിരുന്നു.

ഫിനിക്സ് എന്ന പ്രത്യേകം തയ്യാറാക്കിയ പേടകം തുരങ്കത്തിലൂടെ ഖനിയിലേക്ക് കടത്തിവിട്ടുകൊണ്ട് ഖനിതൊഴിലാളികളെ പുറത്തെത്തിക്കാനുള്ള രക്ഷാപ്രവർത്തനം ഒക്ടോബർ 12-ന് രാത്രി 11.55-നാണ് (ഇന്ത്യൻ സമയം ഒക്ടോബർ 13-ന് രാവിലെ 8.25) തുടങ്ങിയത്. 16 മിനിറ്റിനുശേഷം ഫ്ളോറൻസിയോ അവാലോസ് എന്ന ആദ്യത്തെ തൊഴിലാളിയുമായി ഫിനിക്സ് തിരിച്ചെത്തി.
&lt;ref name=&quot;CNNBreaking&quot;&gt;{{cite web|url=http://news.blogs.cnn.com/2010/10/13/workers-begin-to-rescue-trapped-chilean-miners/?hpt=T1&amp;iref=BN1|title=First of 33 trapped miners reaches surface|author=|publisher=CNN|date=12 October 2010|accessdate=12 October 2010|archive-date=2010-10-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20101013101416/http://news.blogs.cnn.com/2010/10/13/workers-begin-to-rescue-trapped-chilean-miners/?hpt=T1&amp;iref=BN1|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;TelegraphLive&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/southamerica/chile/8058924/Chile-Miners-Rescue-Live.html |title=Chile Miners Rescue: Live |publisher=Telegraph |date=12 October 2010 |accessdate=12 October 2010 |archive-date=2010-10-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101013014756/http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/southamerica/chile/8058924/Chile-Miners-Rescue-Live.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; തുടർന്നുള്ള 22 മണിക്കൂറിനുള്ളിൽ ഖനിയിൽക്കുടുങ്ങിയ 33 തൊഴിലാളികളെയും രക്ഷപ്പെടുത്തി. പിന്നീട് ഇവരെയെല്ലാവരെയും വൈദ്യപരിശോധനയ്ക്ക് വിധേയമാക്കിയപ്പോൾ എല്ലാവരും പൂർണ്ണ ആരോഗ്യവാന്മാരാണെന്നും അതിവേഗത്തിൽത്തന്നെ പഴയ ആരോഗ്യനില വീണ്ടെടുക്കുമെന്നും വ്യക്തമായി. ഒരു തൊഴിലാളിക്ക് ന്യൂമോണിയ പിടിപെട്ടിട്ടുണ്ട്. മറ്റു ചിലർക്ക് പല്ലിനും കണ്ണിനും ചെറിയ പരിക്കുകളുണ്ട്. &lt;ref name=&quot;BBCLive&quot;&gt;[http://www.bbc.co.uk/news/world-latin-america-11489439 Chile Mine Rescue Live] ''[[BBC News]]'', 13 October 2010&lt;/ref&gt;

==പശ്ചാത്തലം==
ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ വികസിച്ച ചെമ്പ് ഖനനത്തിൽ മുൻപന്തിയിൽ നിൽക്കുന്ന രാജ്യമാണ് ചിലി. ഇതിനെത്തുടർന്ന് ചെമ്പുല്പാദനത്തിൽ മുൻപന്തിയിലെത്താനും [[ചിലി|ചിലിക്ക്]] സാധിച്ചു.&lt;ref name=&quot;Economist-2010&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.economist.com/blogs/americasview/2010/08/chiles_trapped_miners|title=Celebration before a hard slog|publisher=[[The Economist]]|date=23 August 2010|accessdate=23 August 2010}} {{Subscription}}&lt;/ref&gt; എന്നാൽ ഖനിയിലെ സുരക്ഷാസംവിധാനങ്ങൾ പലപ്പോഴും വലിയ ദുരന്തങ്ങളിലേക്ക് നയിച്ചിട്ടുണ്ട്. [[2000]]-നുശേഷം ഓരോ വർഷവും 34 പേരെങ്കിലും ചിലിയിൽ ഖനിയപകടങ്ങളിൽ മരിക്കുന്നുണ്ടെന്നാണ് സെർഗ്നാജിയോമിൻ എന്ന ഏജൻസി നടത്തിയ കണക്കെടുപ്പിൽ വ്യക്തമാകുന്നത്. 2008-ൽ മാത്രം 48 പേർ ഇങ്ങനെ മരിച്ചിരുന്നു.‌&lt;ref&gt;[http://www.guardian.co.uk/world/2010/aug/27/trapped-chilean-miners-video%20© Trapped Chilean miners sing national anthem in footage from inside mine - guardian.co.uk] {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Guardian News and Media Limited 2010.&lt;/ref&gt;

കോപ്പിയാപ്പോയിൽ അപകടത്തിനിരയായ ഖനി എംപ്രെസാ മിനേറ സാൻ എസ്റ്റെബാൻ എന്ന കമ്പനിയുടെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ളതാണ്. സുരക്ഷാസംവിധാനമൊരുക്കുന്നതിൽ പലപ്പോഴും ഈ കമ്പനി പരാജയപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. അതുവഴി ഒട്ടേറെ അപകടങ്ങൾക്ക് വഴിമരുന്നിടുകയും ഖനിതൊഴിലാളികൾ മരണത്തിലേക്ക് എടുത്തെറിയപ്പെടുകയും ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;Guardian-4months&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Rescuers struggle to reach trapped miners in Chile|url=http://www.miningweekly.com/article/rescuers-struggle-to-reach-trapped-miners-in-chile-2010-08-06|work=[[Mining Weekly]]|publisher=[[Reuters]]|accessdate=23 August 2010|date=6 August 2010|archive-date=2011-07-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20110714100527/http://www.miningweekly.com/article/rescuers-struggle-to-reach-trapped-miners-in-chile-2010-08-06|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 2004-2010 കാലയളവിനുള്ളിൽ മാത്രം സുരക്ഷാനിർദ്ദേശങ്ങൾ ലംഘിച്ചതിനെത്തുടർന്ന് 42 തവണ കമ്പനിക്ക് പിഴയടക്കേണ്ടി വരികയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;familiessue&quot;&gt;{{cite web|title=Families of trapped Chilean miners to sue mining firm|url=http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/southamerica/chile/7966590/Families-of-trapped-Chilean-miners-to-sue-mining-firm.html|Govan, Fiona, Aislinn Laing and Nick Allen |publisher=[[Daily Telegraph]]|date = 26 August 2010|accessdate=26 August 2010}}&lt;/ref&gt; 2007-ൽ ഖനിയിലുണ്ടായ ഒരപകടത്തെതുടർന്ന് ഒരു തൊഴിലാളി മരിച്ചപ്പോൾ ബന്ധുക്കൾ നിയമപരമായി നേരിടുകയും ഖനി അടച്ചിടുകയും ചെയ്തു. പിന്നീട് 2008-ൽ എല്ലാ നടപടിക്രമങ്ങളും കാറ്റിൽപറത്തിക്കൊണ്ട് ഖനി വീണ്ടും തുറക്കുകയായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;BBC-suit&quot;&gt;{{Cite news |url=http://www.bbc.co.uk/news/world-latin-america-11102478 |title=Trapped Chile miner's family sues owners and officials |date=26 August 2010 |accessdate=27 August 2010 |publisher=[[BBC News]]}}&lt;/ref&gt; ഈ പ്രശ്നം ഇപ്പോൾ അന്വേഷണത്തിലാണെന്നാണ് സെനറ്റർ ബാൽദോ പ്രൊക്കൂറിക്ക മാധ്യമങ്ങളോട് വെളിപ്പെടുത്തിയത്.&lt;ref&gt;[http://www.nbc26.com/Global/story.asp?S=13048180 &quot;New video gives tour of trapped miners' refuge&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170905010146/http://www.nbc26.com/Global/story.asp?S=13048180 |date=2017-09-05 }}&amp;nbsp;– Associated Press writers&amp;nbsp;– Bradley Brooks and Peter Prengaman&amp;nbsp;– with Federico Quilodran in Copiapo, Eduardo Gallardo in Santiago, and Michael Warren in Buenos Aires, Argentina, contributing to this report. The Associated Press, (NBC26.com) 28 August 2010&amp;nbsp;– Copyright 2010.&lt;/ref&gt; ചെലവ് ചുരുക്കന്നതിന്റെ ഭാഗമായി അറ്റക്കാമ മേഖലയിലെ 884 ഖനികളിലൊട്ടാകെ മൂന്ന് ഇൻസ്പെക്ടർമാരെ മാത്രമേ നിയോഗിച്ചിരുന്നുള്ളൂ.&lt;ref name=&quot;familiessue&quot;/&gt;

തെക്കേ അമേരിക്കയിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ വേതനം ലഭിക്കുന്ന തൊഴിലാളികളാണ് ചിലിയിലെ ചെമ്പ് ഖനിയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നത്.&lt;ref name=&quot;Economist-2006&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.economist.com/node/7894761?story_id=7894761|title=A worrying precedent|publisher=[[The Economist]]|date=7 September 2006|accessdate=23 August 2010}} {{Subscription}}&lt;/ref&gt; ഈ അപകടത്തെത്തുടർന്ന് ചിലിയിലെ ഖനിയിലെ സുരക്ഷാസംവിധാനങ്ങളെക്കുറിച്ച് ഒട്ടേറെ ചോദ്യങ്ങൾ ഉയരുന്നുണ്ട്. എങ്കിലും സർക്കാരിന്റെയും ബഹുരാഷ്ട്ര കമ്പനികളുടെയും ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള ഖനികളിൽ താരതമ്യേന അപകടങ്ങൾ കുറവാണെന്നാണ് കണക്കുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്..&lt;ref name=&quot;Economist-2010&quot; /&gt; പക്ഷേ സാൻജോസെ പോലുള്ള ചെറിയ ഖനികൾ സുരക്ഷാസംവിധാനങ്ങളുടെ അപര്യാപ്തത കൊണ്ട് കുപ്രസിദ്ധി നേടുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്..&lt;ref name=&quot;Economist-2010&quot; /&gt; ഈ സുരക്ഷാപ്രശ്നങ്ങൾ മറികടക്കാനെന്നോണം ഇവിടത്തെ തൊഴിലാളികൾക്ക് മറ്റു ഖനികളിലേക്കാൾ 20 ശതമാനം കൂടുതൽ വേതനമാണ് നൽകിവരുന്നത്.&lt;ref&gt;[http://www.spiegel.de/international/world/0,1518,716102,00.html The Media Circus at Chile's San José Mine] Spiegel Online, 9 August 2010&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;BBCLive&quot; /&gt;

==അവലംബം==
{{Reflist}}

[[വർഗ്ഗം:അപകടങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>mpex5xh71nt278t4t29s4j55mjjktbk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഇരുട്ടുകുത്തി</title>
    <ns>0</ns>
    <id>157430</id>
    <revision>
      <id>4681917</id>
      <parentid>4681849</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T15:14:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Varghesepunnamada</username>
        <id>141207</id>
      </contributor>
      <origin>4681917</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9398" sha1="te03yjjik7x8v5vioqkp0cacbl92gu2" xml:space="preserve">[[File:Iruttukuthi Boat-NTBT25.jpg|thumb|350px|നെഹ്‌റു ട്രോഫി വള്ളംകളിയിൽ പങ്കെടുക്കുന്ന ഇരുട്ടുകുത്തി വള്ളങ്ങൾ പുന്നമട കായലിൽ സ്റ്റാർട്ടിങ്പോയിന്റിന് സമീപം അണിനിരന്നപ്പോൾ.]]
ജലനിരപ്പിൽ പറ്റിച്ചേർന്ന് കിടക്കുന്ന ഈ വള്ളങ്ങൾ രാത്രിയിലുള്ള ആക്രമണങ്ങൾക്കാണ് ഉപയോഗിച്ചിരുന്നതാണ്. കവർച്ചകാരും കടൽകൊള്ളക്കാരും ഇത് ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. ഇരുട്ടിന്റെ മറപറ്റി എത്തി ആക്രമിക്കുന്നതിലാണ് ഇവയ്ക്ക് ഇരുട്ടുകുത്തി എന്ന പേരുവന്നത്. ഓടിയെന്ന  പേരിലും ഈ വള്ളം അറിയപ്പെടുന്നു . 

ചുണ്ടൻ വള്ളങ്ങളെക്കാൾ വേഗത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന ഏക മത്സര വള്ളം ഇരുട്ടുകുത്തികളാണ്. വീതി കുറഞ്ഞ, രണ്ടറ്റവും ചുരുണ്ട് ഇരിക്കുന്ന വള്ളം ജലപ്പരപ്പിനെ കീറിമുറിച്ചാണു വേഗം കൈവരിക്കുന്നത്.

ചുണ്ടൻ, വെപ്പ് വള്ളങ്ങൾക്കു സമാനമായി അമരം ഇല്ലാത്തതിനാൽ വായുവിന്റെ പ്രതിരോധം കുറയുമെന്നതും അനുകൂല ഘടകമാണ്. ഇരുട്ടുകുത്തി എ ഗ്രേഡ് വള്ളത്തിൽ 45 മുതൽ 60 തുഴച്ചിലുകാരും ബി ഗ്രേഡിൽ 25 മുതൽ 35 വരെ തുഴച്ചിലുകാരും സി ഗ്രേഡിൽ 25ൽ താഴെ തുഴച്ചിലുകാരുമാണ് ഉണ്ടാകുക. ഇതിനു പുറമേ പങ്കായക്കാരും നിലയാളുകളുമുണ്ടാകും.

== നെഹ്രു ട്രോഫി ജലോത്സവത്തിൽ ==
നെഹ്രു ട്രോഫി ജലോത്സവത്തിൽ മത്സരിക്കുന്ന ഇരുട്ടുകുത്തി വള്ളങ്ങൾ ഇവയാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://keralanews.gov.in/index.php/main-news/23718-2019-07-29-06-19-33 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-07-29 |archive-date=2024-09-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240911155419/https://keralanews.gov.in/index.php/main-news/23718-2019-07-29-06-19-33 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
== ഇരുട്ടുകുത്തി എ ഗ്രേഡ്  &lt;ref name=&quot;NehruTrophy2022IruttukuthiAGrade&quot;&gt;{{cite web
 |title=Iruttukuthi A Grade Final
 |url=https://nehrutrophy.nic.in/resources/pdf-files/2022/Trackheats-eng/p22.pdf
 |website=NTBR
 |publisher=Internet Archive
 |date=2022
 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240616144926/https://nehrutrophy.nic.in/resources/pdf-files/2022/Trackheats-eng/p22.pdf
 |archive-date=16 June 2024
 |access-date=20 September 2026
}}&lt;/ref&gt;== 
[[File:Kumarakom Vallamkali 41.jpg|thumb|350px|ഇരുട്ടുകുത്തി എ ഗ്രേഡ് വള്ളം തുരുത്തിത്തറ ]]
# പടക്കുതിര
# തുരുത്തിത്തറ(പഴയ നാമം :1992ന് മുൻപ് -മിന്നൽതങ്കം-&gt;[1992ൽ]സീമതൈചിറ )
# ഡായി നമ്പർ വൺ
# മൂന്നുതൈയ്ക്കൻ 
# പി.ജി. കർണ്ണൻ 
# മാമ്മൂടൻ(പഴയ പേര് :കളരിക്കൻ-&gt;ഫിലോമിന)

== ഇരുട്ടകുത്തി ബി ഗ്രേഡ് &lt;ref name=&quot;NehruTrophy2022IruttukuthiBGrade&quot;&gt;{{cite web
 |title=Iruttukuthi B Grade
 |url=https://nehrutrophy.nic.in/resources/pdf-files/2022/Trackheats-eng/p04.pdf
 |website=NTBR
 |publisher=Internet Archive
 |date=2022
 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240616044616/https://nehrutrophy.nic.in/resources/pdf-files/2022/Trackheats-eng/p04.pdf
 |archive-date=16 June 2024
 |access-date=20 September 2026
}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;NehruTrophy2022IruttukuthiBGradeList3&quot;&gt;{{cite web
 |title=Iruttukuthi B Grade List 3
 |url=https://nehrutrophy.nic.in/resources/pdf-files/2022/Trackheats-eng/p06.pdf
 |website=NTBR
 |publisher=Internet Archive
 |date=2022
 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240616144417/https://nehrutrophy.nic.in/resources/pdf-files/2022/Trackheats-eng/p06.pdf
 |archive-date=16 June 2024
 |access-date=20 September 2026
}}&lt;/ref&gt;== 
[[File:Kumarakom Vallamkali 20.jpg|thumb|350px|ഇരുട്ടുകുത്തി ബി ഗ്രേഡ് വള്ളം ഹനുമാൻ-1]]
# കുറുപ്പുപറമ്പൻ
# ശരവണൻ(പഴയ പേര്:(1978 വരെ )-വേലങ്ങാടൻ NO. 2))
# വലിയ പണ്ഡിതൻ(രാജഭരണ കാലത്ത് പേര്:തൃപ്പൂണിത്രയപ്പൻ)
# താണിയൻ ദി ഗ്രേറ്റ്
# ശ്രീഗുരുവായൂരപ്പൻ(പഴയ പേര് :മണപറമ്പൻ)
# സെന്റ് സെബാസ്റ്റ്യൻ No.1 (പഴയ പേര് :ചൂളപ്പറമ്പൻ-&gt;മണക്കൽ)
# പൊഞ്ഞനത്തമ്മ No.1
# ശ്രീമുത്തപ്പൻ
# സെന്റ് ജോസഫ് 
# ദാനിയേൽ(പഴയ നാമം :കൊച്ചയ്യപ്പൻ)
# ഗോതുരുത്ത്പുത്രൻ 
# വെണ്ണക്കലമ്മ 
# തുരുത്തിപ്പുറം
# [[ഹനുമാൻ നമ്പർ 1|ഹനുമാൻ No.-1]] (പഴയ പേര് :ശ്രീ പദ്മനാഭൻ-&gt;ഹനുമാൻ) 
# പുത്തൻപറമ്പിൽ (പഴയ പേര് :പാലിയത്തോടി-&gt;സെന്റ്. ജോർജ് -&gt;പുല്ലയിൽ)
# ജലറാണി 
# സെന്റ് ആന്റണീസ്
# ഗരുഡൻ
# കുന്നത്തുപറമ്പൻ

== ഇരുട്ടുകുത്തി സി ഗ്രേഡ് &lt;ref name=&quot;NehruTrophy2022IruttukuthiCGradeH1&quot;&gt;{{cite web
 |title=Iruttukuthy C Grade Heats No. 1
 |url=https://nehrutrophy.nic.in/resources/pdf-files/2022/Trackheats-eng/p001.pdf
 |website=NTBR
 |publisher=Internet Archive
 |date=2022
 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240616000335/https://nehrutrophy.nic.in/resources/pdf-files/2022/Trackheats-eng/p001.pdf
 |archive-date=16 June 2024
 |access-date=20 September 2026
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;NehruTrophy2022IruttukuthiCGradeH2&quot;&gt;{{cite web
 |title=Iruttukuthy C Grade Heats No. 2
 |url=https://nehrutrophy.nic.in/resources/pdf-files/2022/Trackheats-eng/p002.pdf
 |website=NTBR
 |publisher=Internet Archive
 |date=2022
 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240616213933/https://nehrutrophy.nic.in/resources/pdf-files/2022/Trackheats-eng/p002.pdf
 |archive-date=16 June 2024
 |access-date=20 September 2026
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;NehruTrophy2022IruttukuthiCGradeH3&quot;&gt;{{cite web
 |title=Iruttukuthy C Grade Heats No. 3
 |url=https://nehrutrophy.nic.in/resources/pdf-files/2022/Trackheats-eng/p03.pdf
 |website=NTBR
 |publisher=Internet Archive
 |date=2022
 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240616090812/https://nehrutrophy.nic.in/resources/pdf-files/2022/Trackheats-eng/p03.pdf
 |archive-date=16 June 2024
 |access-date=20 September 2026
}}&lt;/ref&gt;== 
[[File:NTBR 26.jpg|thumb|350px|ഇരുട്ടുകുത്തി സി ഗ്രേഡ് വള്ളം ചെറിയപണ്ഡിതൻ ]]
# മയിൽവാഹനൻ
# കാശിനാഥൻ(പഴയ പേര് :ചക്കാലപറമ്പൻ-&gt;വേമ്പനാടൻ)
# ജിബിതട്ടകൻ (പഴയ പേര് :വെള്ളികുമിള)
# ചെറിയപണ്ഡിതൻ
# സെന്റ് ജോസഫ് -2 
# ഗോതുരുത്ത് 
# ശ്രീമുരുകൻ (പഴയ പേര്:വാളൂരി)
# ശ്രീഭദ്ര 
# വടക്കുംപുറം
# മടപ്ലാതുരുത്ത് 
# മയിൽപ്പീലി 
# സെന്റ് സെബാസ്റ്റ്യൻ No:2 
# ഹനുമാൻ No: -2 
# ജി.എം.എസ്
# തട്ടകത്തമ്മ 
# ഇളമുറതമ്പുരാൻ  പമ്പാവാസൻ

==അവലംബം ==
{{reflist}}

== ഇതും കാണുക ==
{{commonscat|iruttukuthi Vallam}}
* [[ചുരുളൻ വള്ളം]]
* [[വെപ്പ് വള്ളം]]
* [[തെക്കനോടി വള്ളം]]

{{ഫലകം:Waters of Kerala}}

[[വർഗ്ഗം:ജലഗതാഗതം]]
[[വർഗ്ഗം:നെഹ്‌റു ട്രോഫി വള്ളംകളി]]</text>
      <sha1>te03yjjik7x8v5vioqkp0cacbl92gu2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4681931</id>
      <parentid>4681917</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T16:51:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Varghesepunnamada</username>
        <id>141207</id>
      </contributor>
      <origin>4681931</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9481" sha1="ojvcdes5ouap2xgq5vaa3xjkuzgagi8" xml:space="preserve">[[File:Iruttukuthi Boat-NTBT25.jpg|thumb|350px|നെഹ്‌റു ട്രോഫി വള്ളംകളിയിൽ പങ്കെടുക്കുന്ന ഇരുട്ടുകുത്തി വള്ളങ്ങൾ പുന്നമട കായലിൽ സ്റ്റാർട്ടിങ്പോയിന്റിന് സമീപം അണിനിരന്നപ്പോൾ.]]
ജലനിരപ്പിൽ പറ്റിച്ചേർന്ന് കിടക്കുന്ന ഈ വള്ളങ്ങൾ രാത്രിയിലുള്ള ആക്രമണങ്ങൾക്കാണ് ഉപയോഗിച്ചിരുന്നതാണ്. കവർച്ചകാരും കടൽകൊള്ളക്കാരും ഇത് ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. ഇരുട്ടിന്റെ മറപറ്റി എത്തി ആക്രമിക്കുന്നതിലാണ് ഇവയ്ക്ക് ഇരുട്ടുകുത്തി എന്ന പേരുവന്നത്. ഓടിയെന്ന  പേരിലും ഈ വള്ളം അറിയപ്പെടുന്നു . 

ചുണ്ടൻ വള്ളങ്ങളെക്കാൾ വേഗത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന ഏക മത്സര വള്ളം ഇരുട്ടുകുത്തികളാണ്. വീതി കുറഞ്ഞ, രണ്ടറ്റവും ചുരുണ്ട് ഇരിക്കുന്ന വള്ളം ജലപ്പരപ്പിനെ കീറിമുറിച്ചാണു വേഗം കൈവരിക്കുന്നത്.

ചുണ്ടൻ, വെപ്പ് വള്ളങ്ങൾക്കു സമാനമായി അമരം ഇല്ലാത്തതിനാൽ വായുവിന്റെ പ്രതിരോധം കുറയുമെന്നതും അനുകൂല ഘടകമാണ്. ഇരുട്ടുകുത്തി എ ഗ്രേഡ് വള്ളത്തിൽ 45 മുതൽ 60 തുഴച്ചിലുകാരും ബി ഗ്രേഡിൽ 25 മുതൽ 35 വരെ തുഴച്ചിലുകാരും സി ഗ്രേഡിൽ 25ൽ താഴെ തുഴച്ചിലുകാരുമാണ് ഉണ്ടാകുക. ഇതിനു പുറമേ പങ്കായക്കാരും നിലയാളുകളുമുണ്ടാകും.

== നെഹ്രു ട്രോഫി ജലോത്സവത്തിൽ ==
നെഹ്രു ട്രോഫി ജലോത്സവത്തിൽ മത്സരിക്കുന്ന ഇരുട്ടുകുത്തി വള്ളങ്ങൾ ഇവയാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://keralanews.gov.in/index.php/main-news/23718-2019-07-29-06-19-33 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-07-29 |archive-date=2024-09-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240911155419/https://keralanews.gov.in/index.php/main-news/23718-2019-07-29-06-19-33 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
== ഇരുട്ടുകുത്തി എ ഗ്രേഡ്  &lt;ref name=&quot;NehruTrophy2022IruttukuthiAGrade&quot;&gt;{{cite web
 |title=Iruttukuthi A Grade Final
 |url=https://nehrutrophy.nic.in/resources/pdf-files/2022/Trackheats-eng/p22.pdf
 |website=NTBR
 |publisher=Internet Archive
 |date=2022
 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240616144926/https://nehrutrophy.nic.in/resources/pdf-files/2022/Trackheats-eng/p22.pdf
 |archive-date=16 June 2024
 |access-date=20 September 2026
}}&lt;/ref&gt;== 
[[File:Kumarakom Vallamkali 41.jpg|thumb|350px|ഇരുട്ടുകുത്തി എ ഗ്രേഡ് വള്ളം തുരുത്തിത്തറ ]]
# പടക്കുതിര
# തുരുത്തിത്തറ(പഴയ നാമം :1992ന് മുൻപ് -മിന്നൽതങ്കം-&gt;[1992ൽ]സീമതൈചിറ )
# ഡായി നമ്പർ വൺ
# മൂന്നുതൈയ്ക്കൻ 
# പി.ജി. കർണ്ണൻ 
# മാമ്മൂടൻ(പഴയ പേര് :കളരിക്കൻ-&gt;ഫിലോമിന)

== ഇരുട്ടകുത്തി ബി ഗ്രേഡ് &lt;ref name=&quot;NehruTrophy2022IruttukuthiBGrade&quot;&gt;{{cite web
 |title=Iruttukuthi B Grade
 |url=https://nehrutrophy.nic.in/resources/pdf-files/2022/Trackheats-eng/p04.pdf
 |website=NTBR
 |publisher=Internet Archive
 |date=2022
 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240616044616/https://nehrutrophy.nic.in/resources/pdf-files/2022/Trackheats-eng/p04.pdf
 |archive-date=16 June 2024
 |access-date=20 September 2026
}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;NehruTrophy2022IruttukuthiBGradeList3&quot;&gt;{{cite web
 |title=Iruttukuthi B Grade List 3
 |url=https://nehrutrophy.nic.in/resources/pdf-files/2022/Trackheats-eng/p06.pdf
 |website=NTBR
 |publisher=Internet Archive
 |date=2022
 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240616144417/https://nehrutrophy.nic.in/resources/pdf-files/2022/Trackheats-eng/p06.pdf
 |archive-date=16 June 2024
 |access-date=20 September 2026
}}&lt;/ref&gt;== 
[[File:Kumarakom Vallamkali 20.jpg|thumb|350px|ഇരുട്ടുകുത്തി ബി ഗ്രേഡ് വള്ളം ഹനുമാൻ-1]]
# കുറുപ്പുപറമ്പൻ
# ശരവണൻ(പഴയ പേര്:(1978 വരെ )-വേലങ്ങാടൻ NO. 2))
# വലിയ പണ്ഡിതൻ(രാജഭരണ കാലത്ത് പേര്:തൃപ്പൂണിത്രയപ്പൻ)
# താണിയൻ ദി ഗ്രേറ്റ്
# ശ്രീഗുരുവായൂരപ്പൻ(പഴയ പേര് :മണപറമ്പൻ)
# സെന്റ് സെബാസ്റ്റ്യൻ No.1 (പഴയ പേര് :ചൂളപ്പറമ്പൻ-&gt;മണക്കൽ)
# പൊഞ്ഞനത്തമ്മ No.1
# ശ്രീമുത്തപ്പൻ
# സെന്റ് ജോസഫ് 
# [[ദാനിയേൽ ഇരുട്ടുകുത്തി വള്ളം| ദാനിയേൽ]](പഴയ നാമം :കൊച്ചയ്യപ്പൻ)
# ഗോതുരുത്ത്പുത്രൻ 
# വെണ്ണക്കലമ്മ 
# തുരുത്തിപ്പുറം
# [[ഹനുമാൻ നമ്പർ 1|ഹനുമാൻ No.-1]] (പഴയ പേര് :ശ്രീ പദ്മനാഭൻ-&gt;ഹനുമാൻ) 
# പുത്തൻപറമ്പിൽ (പഴയ പേര് :പാലിയത്തോടി-&gt;സെന്റ്. ജോർജ് -&gt;പുല്ലയിൽ)
# ജലറാണി 
# സെന്റ് ആന്റണീസ്
# ഗരുഡൻ
# കുന്നത്തുപറമ്പൻ

== ഇരുട്ടുകുത്തി സി ഗ്രേഡ് &lt;ref name=&quot;NehruTrophy2022IruttukuthiCGradeH1&quot;&gt;{{cite web
 |title=Iruttukuthy C Grade Heats No. 1
 |url=https://nehrutrophy.nic.in/resources/pdf-files/2022/Trackheats-eng/p001.pdf
 |website=NTBR
 |publisher=Internet Archive
 |date=2022
 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240616000335/https://nehrutrophy.nic.in/resources/pdf-files/2022/Trackheats-eng/p001.pdf
 |archive-date=16 June 2024
 |access-date=20 September 2026
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;NehruTrophy2022IruttukuthiCGradeH2&quot;&gt;{{cite web
 |title=Iruttukuthy C Grade Heats No. 2
 |url=https://nehrutrophy.nic.in/resources/pdf-files/2022/Trackheats-eng/p002.pdf
 |website=NTBR
 |publisher=Internet Archive
 |date=2022
 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240616213933/https://nehrutrophy.nic.in/resources/pdf-files/2022/Trackheats-eng/p002.pdf
 |archive-date=16 June 2024
 |access-date=20 September 2026
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;NehruTrophy2022IruttukuthiCGradeH3&quot;&gt;{{cite web
 |title=Iruttukuthy C Grade Heats No. 3
 |url=https://nehrutrophy.nic.in/resources/pdf-files/2022/Trackheats-eng/p03.pdf
 |website=NTBR
 |publisher=Internet Archive
 |date=2022
 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240616090812/https://nehrutrophy.nic.in/resources/pdf-files/2022/Trackheats-eng/p03.pdf
 |archive-date=16 June 2024
 |access-date=20 September 2026
}}&lt;/ref&gt;== 
[[File:NTBR 26.jpg|thumb|350px|ഇരുട്ടുകുത്തി സി ഗ്രേഡ് വള്ളം ചെറിയപണ്ഡിതൻ ]]
# മയിൽവാഹനൻ
# കാശിനാഥൻ(പഴയ പേര് :ചക്കാലപറമ്പൻ-&gt;വേമ്പനാടൻ)
# ജിബിതട്ടകൻ (പഴയ പേര് :വെള്ളികുമിള)
# ചെറിയപണ്ഡിതൻ
# സെന്റ് ജോസഫ് -2 
# ഗോതുരുത്ത് 
# ശ്രീമുരുകൻ (പഴയ പേര്:വാളൂരി)
# ശ്രീഭദ്ര 
# വടക്കുംപുറം
# മടപ്ലാതുരുത്ത് 
# മയിൽപ്പീലി 
# സെന്റ് സെബാസ്റ്റ്യൻ No:2 
# ഹനുമാൻ No: -2 
# ജി.എം.എസ്
# തട്ടകത്തമ്മ 
# ഇളമുറതമ്പുരാൻ  പമ്പാവാസൻ

==അവലംബം ==
{{reflist}}

== ഇതും കാണുക ==
{{commonscat|iruttukuthi Vallam}}
* [[ചുരുളൻ വള്ളം]]
* [[വെപ്പ് വള്ളം]]
* [[തെക്കനോടി വള്ളം]]

{{ഫലകം:Waters of Kerala}}

[[വർഗ്ഗം:ജലഗതാഗതം]]
[[വർഗ്ഗം:നെഹ്‌റു ട്രോഫി വള്ളംകളി]]</text>
      <sha1>ojvcdes5ouap2xgq5vaa3xjkuzgagi8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>വഴന ശലഭം</title>
    <ns>0</ns>
    <id>158113</id>
    <revision>
      <id>4681938</id>
      <parentid>3591277</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T17:12:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sanu N</username>
        <id>86331</id>
      </contributor>
      <comment>/* ജീവിതചക്രം */ ഉപശീർഷകം സൃഷ്ടിച്ചു</comment>
      <origin>4681938</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8142" sha1="4blk0sqra84ga13ev21ae3yx4w5eo4f" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Papilio_clytia}}

{{Taxobox
| name = ''വഴന ശലഭം'' (Papilio clytia)
| image = Open wing position of Papilio clytia, Form Dissimilis, Linnaeus, 1758 – Common Mime WLB.jpg
| image_caption = ''Papilio clytia'' form ''dissimilis''
| image2 = Open wing position of Papilio clytia, Form Clytia, Linnaeus, 1758 – Common Mime (Form clytia) WLB.jpg
| image2_caption = ''Papilio clytia'' form ''clytia''
| regnum = [[Animal]]ia
| phylum = [[Arthropod]]a
| classis = [[Insect]]a
| ordo = [[Lepidoptera]]
| familia = [[Papilionidae]]
| genus = ''[[Papilio]]''
| subgenus = ''[[Chilasa]]''
| species = '''''Papilio clytia'''''
| binomial = ''Papilio clytia''
| binomial_authority = [[Carolus Linnaeus|Linnaeus]], 1758
| synonyms = * ''Chilasa clytia''
}}
കിളിവാലൻ ശലഭങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്ന വളരെ സാധാരണയായി കണ്ടുവരുന്ന വഴനശലഭത്തെ രണ്ടു രൂപത്തിൽ കാണാനാവുന്നതാണ്. വേഷപ്രച്ഛന്നം നടത്തുന്ന ഒരു ശലഭമാണ് '''വഴന ശലഭം''' (''Papilio clytia''). ചില വഴന ശലഭങ്ങൾ നീലക്കടുവയുടെ വേഷംകെട്ടാറുണ്ട്. മറ്റു ചിലവരെ കണ്ടാൽ അരളിശലഭാമെന്ന് തോന്നും.  വിഷമയമല്ലാത്തവയും  ഭക്ഷണയോഗ്യവുമായ ഈ ശലഭം ഇരപിടിയൻമാരിൽ നിന്നും രക്ഷനേടാൻ  ഭക്ഷണയോഗ്യമല്ലാത്ത നീലക്കടുവയേയും അരളിശലഭത്തെയും അനുകരിക്കുന്നു . നീലകടുവയെ അനുകരിക്കുന്ന രൂപം '''dissimilis '''എന്നും അരളിശലഭത്തെ അനുകരിക്കുന്ന രൂപം '''clytia''' എന്നും അറിയപെടുന്നു. രണ്ടു രൂപത്തിലും ഉള്ള ആൺ ശലഭങ്ങൾ [[ചെളിയൂറ്റൽ]] സ്വഭാവം കാണിക്കുന്നതായി കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;bingham&quot;&gt;{{citation-attribution|{{cite book |last1=Bingham |first1=C.T. |authorlink=Charles Thomas Bingham |title=The Fauna of British India, Including Ceylon and Burma |url=https://archive.org/stream/butterflies02bingiala#page/74/mode/2up/ |volume=II |edition=1st |publisher= [[Taylor &amp; Francis|Taylor and Francis, Ltd.]] |location=London |year=1907|pages=75-78}}|}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Smetacek&gt;{{Cite book|url=https://www.researchgate.net/publication/287980260_A_Synoptic_Catalogue_of_the_Butterflies_of_India|title=A Synoptic Catalogue of the Butterflies of India|last=R.K.|first=Varshney|last2=Smetacek|first2=Peter|publisher=Butterfly Research Centre, Bhimtal &amp; Indinov Publishing, New Delhi|year=2015|isbn=978-81-929826-4-9|location=New Delhi|pages=5|doi=10.13140/RG.2.1.3966.2164}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=funet&gt;{{Cite web|url=http://ftp.funet.fi/pub/sci/bio/life/insecta/lepidoptera/ditrysia/papilionoidea/papilionidae/papilioninae/papilio/|title=Papilio Linnaeus, 1758|last=Savela|first=Markku|date=|website=Lepidoptera Perhoset Butterflies and Moths|archive-url=|archive-date=|dead-url=|access-date=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=MooreIndica&gt;{{Cite book|url=https://www.biodiversitylibrary.org/item/103503#page/94/mode/1up|title=Lepidoptera Indica. Vol. VI|last=Moore|first=Frederic|authorlink=Frederic Moore|publisher=Lovell Reeve and Co.|year=1903-1905|isbn=|location=London|pages=82-93}}&lt;/ref&gt;

'''നീലകടുവയെ അനുകരിക്കുന്ന രൂപം (form dissimilis)'''
കറുത്ത നിറത്തിൽ വെള്ളനിറത്തിലുള്ള വരകളും പൊട്ടുകളും ഉള്ള ചിറകുകൾ ഉള്ള ഇവയെ കണ്ടാൽ നീലകടുവ ആണെന്ന് തോന്നും.ചിറകിനുഅടിവശത്തും വരകളും പൊട്ടുകളും ഉണ്ടെങ്കിലും അവ  മുകൾവശത്തെക്കാൾ വലുതും തെളിഞ്ഞതും ആണ്.പിന്ചിറകിൽ  മഞ്ഞനിറത്തിൽ ഉള്ള പൊട്ടുകൾ ആണ് ഇവയെ നീലകടുവയിൽ നിന്നും തിരിച്ചറിയാൻ സഹായികുന്നത്.&lt;ref name=&quot;bingham&quot;/&gt;

'''അരളിശലഭത്തെ അനുകരിക്കുന്ന രൂപം (form clytia)'''
കറുപ്പുനിറത്തിൽ പൊട്ടുകൾ ഉള്ള ഇവയ്ക്ക്  അരളിശലഭത്തോട് സാമ്യം ഏറെയുണ്ട്.പൊട്ടുകളുടെ രൂപത്തിൽ ഉള്ള വ്യത്യാസവും പിന് ചിറകിലെ മഞ്ഞപൊട്ടുകളും ഇവയെ അരളിശലഭത്തിൽ നിന്നും തിരിച്ചറിയാൻ സഹായികുന്നു. പിൻചിറകിൽ അടിവശത്തായി കാണുന്ന മഞ്ഞനിറമുള്ള പുള്ളി ആണ് വഴന ശലഭത്തെ തിരിച്ചറിയാനുള്ള ഒരു മാർഗ്ഗം.&lt;ref name=&quot;bingham&quot;/&gt;

== ജീവിതചക്രം ==
=== മുട്ട ===
ഗോളാകൃതിയിലുള്ളതും തിളക്കമുള്ള ഓറഞ്ച് കലർന്ന മഞ്ഞനിറത്തിലുള്ളതുമാണ് മുട്ടകൾ. ഇലകളുടെ മുകൾഭാഗത്താണ് ഇവ നിക്ഷേപിക്കുന്നത്.
===ലാർവ===
കടും തവിട്ടുനിറത്തോടു കൂടിയ ഇതിന്റെ ഓരോ മാംസളമായ ഉപാംഗത്തിന്റെയും ചുവട്ടിൽ തിളക്കമുള്ള ചുവന്ന പുള്ളിയുണ്ട്. മുതുകിന്റെ ഭാഗത്ത് വലുതും ക്രമരഹിതവുമായ മഞ്ഞപ്പാടുകളുടെ ഒരു നിരയും വശങ്ങളിൽ ഭാഗികമായി കാണപ്പെടുന്ന മഞ്ഞപ്പാടുകളുടെ മറ്റൊരു നിരയുമുണ്ട്. ഈ പാടുകൾ ചരിഞ്ഞുകിടക്കുന്ന ഒരു വരയിലൂടെ പരസ്പരം ബന്ധിപ്പിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
&lt;gallery&gt;
File:Common Mime Egg (2550947464).jpg|മുട്ട 
File:015.Common Mime Caterpillar (Brijesh Pookkottur).jpg|പുഴു 
File:Papilio clytia – Common Mime pupating 02.jpg|പ്യൂപ്പ ആകാൻ തുടങ്ങുന്നു 
File:Common mime emergence 003 (2550126161).jpg|പ്യൂപ്പ
File:Common mime emergence 354 (2550122735).jpg|ശലഭം (രൂപം ''dissimilis'')
File:Papilio clytia at Kadavoor.jpg|ശലഭം (രൂപം ''clytia'')
File:Common mime emergence 512 (2550122607).jpg|ശലഭം (രൂപം ''dissimilis'')
File:Common Mime Papilio clytia form clytia by Dr. Raju Kasambe DSCN1839 (6).jpg|ശലഭം (രൂപം ''clytia'')
File:Papilio clytia common mime vijayanrajapuram 05.jpg|thumb|ലാർവ
File:Papilio clytia by Shagil Kannur 02.jpg|thumb|
&lt;/gallery&gt;

==അവലംബം==
{{reflist}}
==പുറം കണ്ണികൾ==
{{CC|Papilio clytia}}
{{WS|Papilio clytia}}
{{Taxonbar}}
{{Butterfly-stub}}
{{ചിത്രശലഭം}}

[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ചിത്രശലഭങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കിളിവാലൻ ചിത്രശലഭങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>4blk0sqra84ga13ev21ae3yx4w5eo4f</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4681941</id>
      <parentid>4681938</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T17:14:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sanu N</username>
        <id>86331</id>
      </contributor>
      <comment>അവലംബം ചേർത്തു</comment>
      <origin>4681941</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8518" sha1="ciox0qgp93cky6gh41vlb0iat2o6x7h" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Papilio_clytia}}

{{Taxobox
| name = ''വഴന ശലഭം'' (Papilio clytia)
| image = Open wing position of Papilio clytia, Form Dissimilis, Linnaeus, 1758 – Common Mime WLB.jpg
| image_caption = ''Papilio clytia'' form ''dissimilis''
| image2 = Open wing position of Papilio clytia, Form Clytia, Linnaeus, 1758 – Common Mime (Form clytia) WLB.jpg
| image2_caption = ''Papilio clytia'' form ''clytia''
| regnum = [[Animal]]ia
| phylum = [[Arthropod]]a
| classis = [[Insect]]a
| ordo = [[Lepidoptera]]
| familia = [[Papilionidae]]
| genus = ''[[Papilio]]''
| subgenus = ''[[Chilasa]]''
| species = '''''Papilio clytia'''''
| binomial = ''Papilio clytia''
| binomial_authority = [[Carolus Linnaeus|Linnaeus]], 1758
| synonyms = * ''Chilasa clytia''
}}
കിളിവാലൻ ശലഭങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്ന വളരെ സാധാരണയായി കണ്ടുവരുന്ന വഴനശലഭത്തെ രണ്ടു രൂപത്തിൽ കാണാനാവുന്നതാണ്. വേഷപ്രച്ഛന്നം നടത്തുന്ന ഒരു ശലഭമാണ് '''വഴന ശലഭം''' (''Papilio clytia''). ചില വഴന ശലഭങ്ങൾ നീലക്കടുവയുടെ വേഷംകെട്ടാറുണ്ട്. മറ്റു ചിലവരെ കണ്ടാൽ അരളിശലഭാമെന്ന് തോന്നും.  വിഷമയമല്ലാത്തവയും  ഭക്ഷണയോഗ്യവുമായ ഈ ശലഭം ഇരപിടിയൻമാരിൽ നിന്നും രക്ഷനേടാൻ  ഭക്ഷണയോഗ്യമല്ലാത്ത നീലക്കടുവയേയും അരളിശലഭത്തെയും അനുകരിക്കുന്നു . നീലകടുവയെ അനുകരിക്കുന്ന രൂപം '''dissimilis '''എന്നും അരളിശലഭത്തെ അനുകരിക്കുന്ന രൂപം '''clytia''' എന്നും അറിയപെടുന്നു. രണ്ടു രൂപത്തിലും ഉള്ള ആൺ ശലഭങ്ങൾ [[ചെളിയൂറ്റൽ]] സ്വഭാവം കാണിക്കുന്നതായി കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;bingham&quot;&gt;{{citation-attribution|{{cite book |last1=Bingham |first1=C.T. |authorlink=Charles Thomas Bingham |title=The Fauna of British India, Including Ceylon and Burma |url=https://archive.org/stream/butterflies02bingiala#page/74/mode/2up/ |volume=II |edition=1st |publisher= [[Taylor &amp; Francis|Taylor and Francis, Ltd.]] |location=London |year=1907|pages=75-78}}|}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Smetacek&gt;{{Cite book|url=https://www.researchgate.net/publication/287980260_A_Synoptic_Catalogue_of_the_Butterflies_of_India|title=A Synoptic Catalogue of the Butterflies of India|last=R.K.|first=Varshney|last2=Smetacek|first2=Peter|publisher=Butterfly Research Centre, Bhimtal &amp; Indinov Publishing, New Delhi|year=2015|isbn=978-81-929826-4-9|location=New Delhi|pages=5|doi=10.13140/RG.2.1.3966.2164}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=funet&gt;{{Cite web|url=http://ftp.funet.fi/pub/sci/bio/life/insecta/lepidoptera/ditrysia/papilionoidea/papilionidae/papilioninae/papilio/|title=Papilio Linnaeus, 1758|last=Savela|first=Markku|date=|website=Lepidoptera Perhoset Butterflies and Moths|archive-url=|archive-date=|dead-url=|access-date=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=MooreIndica&gt;{{Cite book|url=https://www.biodiversitylibrary.org/item/103503#page/94/mode/1up|title=Lepidoptera Indica. Vol. VI|last=Moore|first=Frederic|authorlink=Frederic Moore|publisher=Lovell Reeve and Co.|year=1903-1905|isbn=|location=London|pages=82-93}}&lt;/ref&gt;

'''നീലകടുവയെ അനുകരിക്കുന്ന രൂപം (form dissimilis)'''
കറുത്ത നിറത്തിൽ വെള്ളനിറത്തിലുള്ള വരകളും പൊട്ടുകളും ഉള്ള ചിറകുകൾ ഉള്ള ഇവയെ കണ്ടാൽ നീലകടുവ ആണെന്ന് തോന്നും.ചിറകിനുഅടിവശത്തും വരകളും പൊട്ടുകളും ഉണ്ടെങ്കിലും അവ  മുകൾവശത്തെക്കാൾ വലുതും തെളിഞ്ഞതും ആണ്.പിന്ചിറകിൽ  മഞ്ഞനിറത്തിൽ ഉള്ള പൊട്ടുകൾ ആണ് ഇവയെ നീലകടുവയിൽ നിന്നും തിരിച്ചറിയാൻ സഹായികുന്നത്.&lt;ref name=&quot;bingham&quot;/&gt;

'''അരളിശലഭത്തെ അനുകരിക്കുന്ന രൂപം (form clytia)'''
കറുപ്പുനിറത്തിൽ പൊട്ടുകൾ ഉള്ള ഇവയ്ക്ക്  അരളിശലഭത്തോട് സാമ്യം ഏറെയുണ്ട്.പൊട്ടുകളുടെ രൂപത്തിൽ ഉള്ള വ്യത്യാസവും പിന് ചിറകിലെ മഞ്ഞപൊട്ടുകളും ഇവയെ അരളിശലഭത്തിൽ നിന്നും തിരിച്ചറിയാൻ സഹായികുന്നു. പിൻചിറകിൽ അടിവശത്തായി കാണുന്ന മഞ്ഞനിറമുള്ള പുള്ളി ആണ് വഴന ശലഭത്തെ തിരിച്ചറിയാനുള്ള ഒരു മാർഗ്ഗം.&lt;ref name=&quot;bingham&quot;&gt;{{Source-attribution|sentence=yes|{{cite book |last1=Bingham |first1=C.T. |author-link=Charles Thomas Bingham |title=The Fauna of British India, Including Ceylon and Burma |url=https://archive.org/stream/butterflies02bingiala#page/74/mode/2up/ |volume=II |edition=1st |publisher= [[Taylor &amp; Francis|Taylor and Francis, Ltd.]] |location=London |year=1907|pages=75–78}}}}&lt;/ref&gt;

== ജീവിതചക്രം ==
=== മുട്ട ===
ഗോളാകൃതിയിലുള്ളതും തിളക്കമുള്ള ഓറഞ്ച് കലർന്ന മഞ്ഞനിറത്തിലുള്ളതുമാണ് മുട്ടകൾ. ഇലകളുടെ മുകൾഭാഗത്താണ് ഇവ നിക്ഷേപിക്കുന്നത്.
===ലാർവ===
കടും തവിട്ടുനിറത്തോടു കൂടിയ ഇതിന്റെ ഓരോ മാംസളമായ ഉപാംഗത്തിന്റെയും ചുവട്ടിൽ തിളക്കമുള്ള ചുവന്ന പുള്ളിയുണ്ട്. മുതുകിന്റെ ഭാഗത്ത് വലുതും ക്രമരഹിതവുമായ മഞ്ഞപ്പാടുകളുടെ ഒരു നിരയും വശങ്ങളിൽ ഭാഗികമായി കാണപ്പെടുന്ന മഞ്ഞപ്പാടുകളുടെ മറ്റൊരു നിരയുമുണ്ട്. ഈ പാടുകൾ ചരിഞ്ഞുകിടക്കുന്ന ഒരു വരയിലൂടെ പരസ്പരം ബന്ധിപ്പിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
&lt;gallery&gt;
File:Common Mime Egg (2550947464).jpg|മുട്ട 
File:015.Common Mime Caterpillar (Brijesh Pookkottur).jpg|പുഴു 
File:Papilio clytia – Common Mime pupating 02.jpg|പ്യൂപ്പ ആകാൻ തുടങ്ങുന്നു 
File:Common mime emergence 003 (2550126161).jpg|പ്യൂപ്പ
File:Common mime emergence 354 (2550122735).jpg|ശലഭം (രൂപം ''dissimilis'')
File:Papilio clytia at Kadavoor.jpg|ശലഭം (രൂപം ''clytia'')
File:Common mime emergence 512 (2550122607).jpg|ശലഭം (രൂപം ''dissimilis'')
File:Common Mime Papilio clytia form clytia by Dr. Raju Kasambe DSCN1839 (6).jpg|ശലഭം (രൂപം ''clytia'')
File:Papilio clytia common mime vijayanrajapuram 05.jpg|thumb|ലാർവ
File:Papilio clytia by Shagil Kannur 02.jpg|thumb|
&lt;/gallery&gt;

==അവലംബം==
{{reflist}}
==പുറം കണ്ണികൾ==
{{CC|Papilio clytia}}
{{WS|Papilio clytia}}
{{Taxonbar}}
{{Butterfly-stub}}
{{ചിത്രശലഭം}}

[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ചിത്രശലഭങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കിളിവാലൻ ചിത്രശലഭങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>ciox0qgp93cky6gh41vlb0iat2o6x7h</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4681942</id>
      <parentid>4681941</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T17:16:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sanu N</username>
        <id>86331</id>
      </contributor>
      <origin>4681942</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8140" sha1="czs7bn5tqho5xxyri1fvki7hjuxj5b8" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Papilio_clytia}}

{{Taxobox
| name = ''വഴന ശലഭം'' (Papilio clytia)
| image = Open wing position of Papilio clytia, Form Dissimilis, Linnaeus, 1758 – Common Mime WLB.jpg
| image_caption = ''Papilio clytia'' form ''dissimilis''
| image2 = Open wing position of Papilio clytia, Form Clytia, Linnaeus, 1758 – Common Mime (Form clytia) WLB.jpg
| image2_caption = ''Papilio clytia'' form ''clytia''
| regnum = [[Animal]]ia
| phylum = [[Arthropod]]a
| classis = [[Insect]]a
| ordo = [[Lepidoptera]]
| familia = [[Papilionidae]]
| genus = ''[[Papilio]]''
| subgenus = ''[[Chilasa]]''
| species = '''''Papilio clytia'''''
| binomial = ''Papilio clytia''
| binomial_authority = [[Carolus Linnaeus|Linnaeus]], 1758
| synonyms = * ''Chilasa clytia''
}}
കിളിവാലൻ ശലഭങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്ന വളരെ സാധാരണയായി കണ്ടുവരുന്ന വഴനശലഭത്തെ രണ്ടു രൂപത്തിൽ കാണാനാവുന്നതാണ്. വേഷപ്രച്ഛന്നം നടത്തുന്ന ഒരു ശലഭമാണ് '''വഴന ശലഭം''' (''Papilio clytia''). ചില വഴന ശലഭങ്ങൾ നീലക്കടുവയുടെ വേഷംകെട്ടാറുണ്ട്. മറ്റു ചിലവരെ കണ്ടാൽ അരളിശലഭാമെന്ന് തോന്നും.  വിഷമയമല്ലാത്തവയും  ഭക്ഷണയോഗ്യവുമായ ഈ ശലഭം ഇരപിടിയൻമാരിൽ നിന്നും രക്ഷനേടാൻ  ഭക്ഷണയോഗ്യമല്ലാത്ത നീലക്കടുവയേയും അരളിശലഭത്തെയും അനുകരിക്കുന്നു . നീലകടുവയെ അനുകരിക്കുന്ന രൂപം '''dissimilis '''എന്നും അരളിശലഭത്തെ അനുകരിക്കുന്ന രൂപം '''clytia''' എന്നും അറിയപെടുന്നു. രണ്ടു രൂപത്തിലും ഉള്ള ആൺ ശലഭങ്ങൾ [[ചെളിയൂറ്റൽ]] സ്വഭാവം കാണിക്കുന്നതായി കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;bingham&quot;&gt;{{citation-attribution|{{cite book |last1=Bingham |first1=C.T. |authorlink=Charles Thomas Bingham |title=The Fauna of British India, Including Ceylon and Burma |url=https://archive.org/stream/butterflies02bingiala#page/74/mode/2up/ |volume=II |edition=1st |publisher= [[Taylor &amp; Francis|Taylor and Francis, Ltd.]] |location=London |year=1907|pages=75-78}}|}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Smetacek&gt;{{Cite book|url=https://www.researchgate.net/publication/287980260_A_Synoptic_Catalogue_of_the_Butterflies_of_India|title=A Synoptic Catalogue of the Butterflies of India|last=R.K.|first=Varshney|last2=Smetacek|first2=Peter|publisher=Butterfly Research Centre, Bhimtal &amp; Indinov Publishing, New Delhi|year=2015|isbn=978-81-929826-4-9|location=New Delhi|pages=5|doi=10.13140/RG.2.1.3966.2164}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=funet&gt;{{Cite web|url=http://ftp.funet.fi/pub/sci/bio/life/insecta/lepidoptera/ditrysia/papilionoidea/papilionidae/papilioninae/papilio/|title=Papilio Linnaeus, 1758|last=Savela|first=Markku|date=|website=Lepidoptera Perhoset Butterflies and Moths|archive-url=|archive-date=|dead-url=|access-date=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=MooreIndica&gt;{{Cite book|url=https://www.biodiversitylibrary.org/item/103503#page/94/mode/1up|title=Lepidoptera Indica. Vol. VI|last=Moore|first=Frederic|authorlink=Frederic Moore|publisher=Lovell Reeve and Co.|year=1903-1905|isbn=|location=London|pages=82-93}}&lt;/ref&gt;

'''നീലകടുവയെ അനുകരിക്കുന്ന രൂപം (form dissimilis)'''
കറുത്ത നിറത്തിൽ വെള്ളനിറത്തിലുള്ള വരകളും പൊട്ടുകളും ഉള്ള ചിറകുകൾ ഉള്ള ഇവയെ കണ്ടാൽ നീലകടുവ ആണെന്ന് തോന്നും.ചിറകിനുഅടിവശത്തും വരകളും പൊട്ടുകളും ഉണ്ടെങ്കിലും അവ  മുകൾവശത്തെക്കാൾ വലുതും തെളിഞ്ഞതും ആണ്.പിന്ചിറകിൽ  മഞ്ഞനിറത്തിൽ ഉള്ള പൊട്ടുകൾ ആണ് ഇവയെ നീലകടുവയിൽ നിന്നും തിരിച്ചറിയാൻ സഹായികുന്നത്.&lt;ref name=&quot;bingham&quot;/&gt;

'''അരളിശലഭത്തെ അനുകരിക്കുന്ന രൂപം (form clytia)'''
കറുപ്പുനിറത്തിൽ പൊട്ടുകൾ ഉള്ള ഇവയ്ക്ക്  അരളിശലഭത്തോട് സാമ്യം ഏറെയുണ്ട്.പൊട്ടുകളുടെ രൂപത്തിൽ ഉള്ള വ്യത്യാസവും പിന് ചിറകിലെ മഞ്ഞപൊട്ടുകളും ഇവയെ അരളിശലഭത്തിൽ നിന്നും തിരിച്ചറിയാൻ സഹായികുന്നു. പിൻചിറകിൽ അടിവശത്തായി കാണുന്ന മഞ്ഞനിറമുള്ള പുള്ളി ആണ് വഴന ശലഭത്തെ തിരിച്ചറിയാനുള്ള ഒരു മാർഗ്ഗം.&lt;ref name=&quot;bingham&quot;&gt;
== ജീവിതചക്രം ==
=== മുട്ട ===
ഗോളാകൃതിയിലുള്ളതും തിളക്കമുള്ള ഓറഞ്ച് കലർന്ന മഞ്ഞനിറത്തിലുള്ളതുമാണ് മുട്ടകൾ. ഇലകളുടെ മുകൾഭാഗത്താണ് ഇവ നിക്ഷേപിക്കുന്നത്.
===ലാർവ===
കടും തവിട്ടുനിറത്തോടു കൂടിയ ഇതിന്റെ ഓരോ മാംസളമായ ഉപാംഗത്തിന്റെയും ചുവട്ടിൽ തിളക്കമുള്ള ചുവന്ന പുള്ളിയുണ്ട്. മുതുകിന്റെ ഭാഗത്ത് വലുതും ക്രമരഹിതവുമായ മഞ്ഞപ്പാടുകളുടെ ഒരു നിരയും വശങ്ങളിൽ ഭാഗികമായി കാണപ്പെടുന്ന മഞ്ഞപ്പാടുകളുടെ മറ്റൊരു നിരയുമുണ്ട്. ഈ പാടുകൾ ചരിഞ്ഞുകിടക്കുന്ന ഒരു വരയിലൂടെ പരസ്പരം ബന്ധിപ്പിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
&lt;gallery&gt;
File:Common Mime Egg (2550947464).jpg|മുട്ട 
File:015.Common Mime Caterpillar (Brijesh Pookkottur).jpg|പുഴു 
File:Papilio clytia – Common Mime pupating 02.jpg|പ്യൂപ്പ ആകാൻ തുടങ്ങുന്നു 
File:Common mime emergence 003 (2550126161).jpg|പ്യൂപ്പ
File:Common mime emergence 354 (2550122735).jpg|ശലഭം (രൂപം ''dissimilis'')
File:Papilio clytia at Kadavoor.jpg|ശലഭം (രൂപം ''clytia'')
File:Common mime emergence 512 (2550122607).jpg|ശലഭം (രൂപം ''dissimilis'')
File:Common Mime Papilio clytia form clytia by Dr. Raju Kasambe DSCN1839 (6).jpg|ശലഭം (രൂപം ''clytia'')
File:Papilio clytia common mime vijayanrajapuram 05.jpg|thumb|ലാർവ
File:Papilio clytia by Shagil Kannur 02.jpg|thumb|
&lt;/gallery&gt;

==അവലംബം==
{{reflist}}
==പുറം കണ്ണികൾ==
{{CC|Papilio clytia}}
{{WS|Papilio clytia}}
{{Taxonbar}}
{{Butterfly-stub}}
{{ചിത്രശലഭം}}

[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ചിത്രശലഭങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കിളിവാലൻ ചിത്രശലഭങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>czs7bn5tqho5xxyri1fvki7hjuxj5b8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4681943</id>
      <parentid>4681942</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T17:18:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sanu N</username>
        <id>86331</id>
      </contributor>
      <comment>അവലംബം ചേർത്തു</comment>
      <origin>4681943</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8548" sha1="bbxb8mouqlo12wsig6bcxl7g3bfohzu" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Papilio_clytia}}

{{Taxobox
| name = ''വഴന ശലഭം'' (Papilio clytia)
| image = Open wing position of Papilio clytia, Form Dissimilis, Linnaeus, 1758 – Common Mime WLB.jpg
| image_caption = ''Papilio clytia'' form ''dissimilis''
| image2 = Open wing position of Papilio clytia, Form Clytia, Linnaeus, 1758 – Common Mime (Form clytia) WLB.jpg
| image2_caption = ''Papilio clytia'' form ''clytia''
| regnum = [[Animal]]ia
| phylum = [[Arthropod]]a
| classis = [[Insect]]a
| ordo = [[Lepidoptera]]
| familia = [[Papilionidae]]
| genus = ''[[Papilio]]''
| subgenus = ''[[Chilasa]]''
| species = '''''Papilio clytia'''''
| binomial = ''Papilio clytia''
| binomial_authority = [[Carolus Linnaeus|Linnaeus]], 1758
| synonyms = * ''Chilasa clytia''
}}
കിളിവാലൻ ശലഭങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്ന വളരെ സാധാരണയായി കണ്ടുവരുന്ന വഴനശലഭത്തെ രണ്ടു രൂപത്തിൽ കാണാനാവുന്നതാണ്. വേഷപ്രച്ഛന്നം നടത്തുന്ന ഒരു ശലഭമാണ് '''വഴന ശലഭം''' (''Papilio clytia''). ചില വഴന ശലഭങ്ങൾ നീലക്കടുവയുടെ വേഷംകെട്ടാറുണ്ട്. മറ്റു ചിലവരെ കണ്ടാൽ അരളിശലഭാമെന്ന് തോന്നും.  വിഷമയമല്ലാത്തവയും  ഭക്ഷണയോഗ്യവുമായ ഈ ശലഭം ഇരപിടിയൻമാരിൽ നിന്നും രക്ഷനേടാൻ  ഭക്ഷണയോഗ്യമല്ലാത്ത നീലക്കടുവയേയും അരളിശലഭത്തെയും അനുകരിക്കുന്നു . നീലകടുവയെ അനുകരിക്കുന്ന രൂപം '''dissimilis '''എന്നും അരളിശലഭത്തെ അനുകരിക്കുന്ന രൂപം '''clytia''' എന്നും അറിയപെടുന്നു. രണ്ടു രൂപത്തിലും ഉള്ള ആൺ ശലഭങ്ങൾ [[ചെളിയൂറ്റൽ]] സ്വഭാവം കാണിക്കുന്നതായി കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;bingham&quot;&gt;{{citation-attribution|{{cite book |last1=Bingham |first1=C.T. |authorlink=Charles Thomas Bingham |title=The Fauna of British India, Including Ceylon and Burma |url=https://archive.org/stream/butterflies02bingiala#page/74/mode/2up/ |volume=II |edition=1st |publisher= [[Taylor &amp; Francis|Taylor and Francis, Ltd.]] |location=London |year=1907|pages=75-78}}|}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Smetacek&gt;{{Cite book|url=https://www.researchgate.net/publication/287980260_A_Synoptic_Catalogue_of_the_Butterflies_of_India|title=A Synoptic Catalogue of the Butterflies of India|last=R.K.|first=Varshney|last2=Smetacek|first2=Peter|publisher=Butterfly Research Centre, Bhimtal &amp; Indinov Publishing, New Delhi|year=2015|isbn=978-81-929826-4-9|location=New Delhi|pages=5|doi=10.13140/RG.2.1.3966.2164}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=funet&gt;{{Cite web|url=http://ftp.funet.fi/pub/sci/bio/life/insecta/lepidoptera/ditrysia/papilionoidea/papilionidae/papilioninae/papilio/|title=Papilio Linnaeus, 1758|last=Savela|first=Markku|date=|website=Lepidoptera Perhoset Butterflies and Moths|archive-url=|archive-date=|dead-url=|access-date=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=MooreIndica&gt;{{Cite book|url=https://www.biodiversitylibrary.org/item/103503#page/94/mode/1up|title=Lepidoptera Indica. Vol. VI|last=Moore|first=Frederic|authorlink=Frederic Moore|publisher=Lovell Reeve and Co.|year=1903-1905|isbn=|location=London|pages=82-93}}&lt;/ref&gt;

'''നീലകടുവയെ അനുകരിക്കുന്ന രൂപം (form dissimilis)'''
കറുത്ത നിറത്തിൽ വെള്ളനിറത്തിലുള്ള വരകളും പൊട്ടുകളും ഉള്ള ചിറകുകൾ ഉള്ള ഇവയെ കണ്ടാൽ നീലകടുവ ആണെന്ന് തോന്നും.ചിറകിനുഅടിവശത്തും വരകളും പൊട്ടുകളും ഉണ്ടെങ്കിലും അവ  മുകൾവശത്തെക്കാൾ വലുതും തെളിഞ്ഞതും ആണ്.പിന്ചിറകിൽ  മഞ്ഞനിറത്തിൽ ഉള്ള പൊട്ടുകൾ ആണ് ഇവയെ നീലകടുവയിൽ നിന്നും തിരിച്ചറിയാൻ സഹായികുന്നത്.&lt;ref name=&quot;bingham&quot;/&gt;

'''അരളിശലഭത്തെ അനുകരിക്കുന്ന രൂപം (form clytia)'''
കറുപ്പുനിറത്തിൽ പൊട്ടുകൾ ഉള്ള ഇവയ്ക്ക്  അരളിശലഭത്തോട് സാമ്യം ഏറെയുണ്ട്.പൊട്ടുകളുടെ രൂപത്തിൽ ഉള്ള വ്യത്യാസവും പിന് ചിറകിലെ മഞ്ഞപൊട്ടുകളും ഇവയെ അരളിശലഭത്തിൽ നിന്നും തിരിച്ചറിയാൻ സഹായികുന്നു. പിൻചിറകിൽ അടിവശത്തായി കാണുന്ന മഞ്ഞനിറമുള്ള പുള്ളി ആണ് വഴന ശലഭത്തെ തിരിച്ചറിയാനുള്ള ഒരു മാർഗ്ഗം.&lt;ref name=&quot;bingham&quot;&gt;&lt;ref name=&quot;Butterflies Vol II&quot;&gt;{{Source-attribution|sentence=yes|{{cite book |last1=Bingham |first1=C.T. |author-link=Charles Thomas Bingham |title=The Fauna of British India, Including Ceylon and Burma |url=https://archive.org/stream/butterflies02bingiala#page/74/mode/2up/ |volume=II |edition=1st |publisher= [[Taylor &amp; Francis|Taylor and Francis, Ltd.]] |location=London |year=1907|pages=75–78}}}}&lt;/ref&gt;
== ജീവിതചക്രം ==
=== മുട്ട ===
ഗോളാകൃതിയിലുള്ളതും തിളക്കമുള്ള ഓറഞ്ച് കലർന്ന മഞ്ഞനിറത്തിലുള്ളതുമാണ് മുട്ടകൾ. ഇലകളുടെ മുകൾഭാഗത്താണ് ഇവ നിക്ഷേപിക്കുന്നത്.
===ലാർവ===
കടും തവിട്ടുനിറത്തോടു കൂടിയ ഇതിന്റെ ഓരോ മാംസളമായ ഉപാംഗത്തിന്റെയും ചുവട്ടിൽ തിളക്കമുള്ള ചുവന്ന പുള്ളിയുണ്ട്. മുതുകിന്റെ ഭാഗത്ത് വലുതും ക്രമരഹിതവുമായ മഞ്ഞപ്പാടുകളുടെ ഒരു നിരയും വശങ്ങളിൽ ഭാഗികമായി കാണപ്പെടുന്ന മഞ്ഞപ്പാടുകളുടെ മറ്റൊരു നിരയുമുണ്ട്. ഈ പാടുകൾ ചരിഞ്ഞുകിടക്കുന്ന ഒരു വരയിലൂടെ പരസ്പരം ബന്ധിപ്പിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
&lt;gallery&gt;
File:Common Mime Egg (2550947464).jpg|മുട്ട 
File:015.Common Mime Caterpillar (Brijesh Pookkottur).jpg|പുഴു 
File:Papilio clytia – Common Mime pupating 02.jpg|പ്യൂപ്പ ആകാൻ തുടങ്ങുന്നു 
File:Common mime emergence 003 (2550126161).jpg|പ്യൂപ്പ
File:Common mime emergence 354 (2550122735).jpg|ശലഭം (രൂപം ''dissimilis'')
File:Papilio clytia at Kadavoor.jpg|ശലഭം (രൂപം ''clytia'')
File:Common mime emergence 512 (2550122607).jpg|ശലഭം (രൂപം ''dissimilis'')
File:Common Mime Papilio clytia form clytia by Dr. Raju Kasambe DSCN1839 (6).jpg|ശലഭം (രൂപം ''clytia'')
File:Papilio clytia common mime vijayanrajapuram 05.jpg|thumb|ലാർവ
File:Papilio clytia by Shagil Kannur 02.jpg|thumb|
&lt;/gallery&gt;

==അവലംബം==
{{reflist}}
==പുറം കണ്ണികൾ==
{{CC|Papilio clytia}}
{{WS|Papilio clytia}}
{{Taxonbar}}
{{Butterfly-stub}}
{{ചിത്രശലഭം}}

[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ചിത്രശലഭങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കിളിവാലൻ ചിത്രശലഭങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>bbxb8mouqlo12wsig6bcxl7g3bfohzu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4681944</id>
      <parentid>4681943</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T17:19:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sanu N</username>
        <id>86331</id>
      </contributor>
      <origin>4681944</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8528" sha1="tgxasflj66ow4cbgx5tfhhemlbulcs4" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Papilio_clytia}}

{{Taxobox
| name = ''വഴന ശലഭം'' (Papilio clytia)
| image = Open wing position of Papilio clytia, Form Dissimilis, Linnaeus, 1758 – Common Mime WLB.jpg
| image_caption = ''Papilio clytia'' form ''dissimilis''
| image2 = Open wing position of Papilio clytia, Form Clytia, Linnaeus, 1758 – Common Mime (Form clytia) WLB.jpg
| image2_caption = ''Papilio clytia'' form ''clytia''
| regnum = [[Animal]]ia
| phylum = [[Arthropod]]a
| classis = [[Insect]]a
| ordo = [[Lepidoptera]]
| familia = [[Papilionidae]]
| genus = ''[[Papilio]]''
| subgenus = ''[[Chilasa]]''
| species = '''''Papilio clytia'''''
| binomial = ''Papilio clytia''
| binomial_authority = [[Carolus Linnaeus|Linnaeus]], 1758
| synonyms = * ''Chilasa clytia''
}}
കിളിവാലൻ ശലഭങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്ന വളരെ സാധാരണയായി കണ്ടുവരുന്ന വഴനശലഭത്തെ രണ്ടു രൂപത്തിൽ കാണാനാവുന്നതാണ്. വേഷപ്രച്ഛന്നം നടത്തുന്ന ഒരു ശലഭമാണ് '''വഴന ശലഭം''' (''Papilio clytia''). ചില വഴന ശലഭങ്ങൾ നീലക്കടുവയുടെ വേഷംകെട്ടാറുണ്ട്. മറ്റു ചിലവരെ കണ്ടാൽ അരളിശലഭാമെന്ന് തോന്നും.  വിഷമയമല്ലാത്തവയും  ഭക്ഷണയോഗ്യവുമായ ഈ ശലഭം ഇരപിടിയൻമാരിൽ നിന്നും രക്ഷനേടാൻ  ഭക്ഷണയോഗ്യമല്ലാത്ത നീലക്കടുവയേയും അരളിശലഭത്തെയും അനുകരിക്കുന്നു . നീലകടുവയെ അനുകരിക്കുന്ന രൂപം '''dissimilis '''എന്നും അരളിശലഭത്തെ അനുകരിക്കുന്ന രൂപം '''clytia''' എന്നും അറിയപെടുന്നു. രണ്ടു രൂപത്തിലും ഉള്ള ആൺ ശലഭങ്ങൾ [[ചെളിയൂറ്റൽ]] സ്വഭാവം കാണിക്കുന്നതായി കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;bingham&quot;&gt;{{citation-attribution|{{cite book |last1=Bingham |first1=C.T. |authorlink=Charles Thomas Bingham |title=The Fauna of British India, Including Ceylon and Burma |url=https://archive.org/stream/butterflies02bingiala#page/74/mode/2up/ |volume=II |edition=1st |publisher= [[Taylor &amp; Francis|Taylor and Francis, Ltd.]] |location=London |year=1907|pages=75-78}}|}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Smetacek&gt;{{Cite book|url=https://www.researchgate.net/publication/287980260_A_Synoptic_Catalogue_of_the_Butterflies_of_India|title=A Synoptic Catalogue of the Butterflies of India|last=R.K.|first=Varshney|last2=Smetacek|first2=Peter|publisher=Butterfly Research Centre, Bhimtal &amp; Indinov Publishing, New Delhi|year=2015|isbn=978-81-929826-4-9|location=New Delhi|pages=5|doi=10.13140/RG.2.1.3966.2164}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=funet&gt;{{Cite web|url=http://ftp.funet.fi/pub/sci/bio/life/insecta/lepidoptera/ditrysia/papilionoidea/papilionidae/papilioninae/papilio/|title=Papilio Linnaeus, 1758|last=Savela|first=Markku|date=|website=Lepidoptera Perhoset Butterflies and Moths|archive-url=|archive-date=|dead-url=|access-date=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=MooreIndica&gt;{{Cite book|url=https://www.biodiversitylibrary.org/item/103503#page/94/mode/1up|title=Lepidoptera Indica. Vol. VI|last=Moore|first=Frederic|authorlink=Frederic Moore|publisher=Lovell Reeve and Co.|year=1903-1905|isbn=|location=London|pages=82-93}}&lt;/ref&gt;

'''നീലകടുവയെ അനുകരിക്കുന്ന രൂപം (form dissimilis)'''
കറുത്ത നിറത്തിൽ വെള്ളനിറത്തിലുള്ള വരകളും പൊട്ടുകളും ഉള്ള ചിറകുകൾ ഉള്ള ഇവയെ കണ്ടാൽ നീലകടുവ ആണെന്ന് തോന്നും.ചിറകിനുഅടിവശത്തും വരകളും പൊട്ടുകളും ഉണ്ടെങ്കിലും അവ  മുകൾവശത്തെക്കാൾ വലുതും തെളിഞ്ഞതും ആണ്.പിന്ചിറകിൽ  മഞ്ഞനിറത്തിൽ ഉള്ള പൊട്ടുകൾ ആണ് ഇവയെ നീലകടുവയിൽ നിന്നും തിരിച്ചറിയാൻ സഹായികുന്നത്.&lt;ref name=&quot;bingham&quot;/&gt;

'''അരളിശലഭത്തെ അനുകരിക്കുന്ന രൂപം (form clytia)'''
കറുപ്പുനിറത്തിൽ പൊട്ടുകൾ ഉള്ള ഇവയ്ക്ക്  അരളിശലഭത്തോട് സാമ്യം ഏറെയുണ്ട്.പൊട്ടുകളുടെ രൂപത്തിൽ ഉള്ള വ്യത്യാസവും പിന് ചിറകിലെ മഞ്ഞപൊട്ടുകളും ഇവയെ അരളിശലഭത്തിൽ നിന്നും തിരിച്ചറിയാൻ സഹായികുന്നു. പിൻചിറകിൽ അടിവശത്തായി കാണുന്ന മഞ്ഞനിറമുള്ള പുള്ളി ആണ് വഴന ശലഭത്തെ തിരിച്ചറിയാനുള്ള ഒരു മാർഗ്ഗം.&lt;ref name=&quot;Butterflies Vol II&quot;&gt;{{Source-attribution|sentence=yes|{{cite book |last1=Bingham |first1=C.T. |author-link=Charles Thomas Bingham |title=The Fauna of British India, Including Ceylon and Burma |url=https://archive.org/stream/butterflies02bingiala#page/74/mode/2up/ |volume=II |edition=1st |publisher= [[Taylor &amp; Francis|Taylor and Francis, Ltd.]] |location=London |year=1907|pages=75–78}}}}&lt;/ref&gt;
== ജീവിതചക്രം ==
=== മുട്ട ===
ഗോളാകൃതിയിലുള്ളതും തിളക്കമുള്ള ഓറഞ്ച് കലർന്ന മഞ്ഞനിറത്തിലുള്ളതുമാണ് മുട്ടകൾ. ഇലകളുടെ മുകൾഭാഗത്താണ് ഇവ നിക്ഷേപിക്കുന്നത്.
===ലാർവ===
കടും തവിട്ടുനിറത്തോടു കൂടിയ ഇതിന്റെ ഓരോ മാംസളമായ ഉപാംഗത്തിന്റെയും ചുവട്ടിൽ തിളക്കമുള്ള ചുവന്ന പുള്ളിയുണ്ട്. മുതുകിന്റെ ഭാഗത്ത് വലുതും ക്രമരഹിതവുമായ മഞ്ഞപ്പാടുകളുടെ ഒരു നിരയും വശങ്ങളിൽ ഭാഗികമായി കാണപ്പെടുന്ന മഞ്ഞപ്പാടുകളുടെ മറ്റൊരു നിരയുമുണ്ട്. ഈ പാടുകൾ ചരിഞ്ഞുകിടക്കുന്ന ഒരു വരയിലൂടെ പരസ്പരം ബന്ധിപ്പിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
&lt;gallery&gt;
File:Common Mime Egg (2550947464).jpg|മുട്ട 
File:015.Common Mime Caterpillar (Brijesh Pookkottur).jpg|പുഴു 
File:Papilio clytia – Common Mime pupating 02.jpg|പ്യൂപ്പ ആകാൻ തുടങ്ങുന്നു 
File:Common mime emergence 003 (2550126161).jpg|പ്യൂപ്പ
File:Common mime emergence 354 (2550122735).jpg|ശലഭം (രൂപം ''dissimilis'')
File:Papilio clytia at Kadavoor.jpg|ശലഭം (രൂപം ''clytia'')
File:Common mime emergence 512 (2550122607).jpg|ശലഭം (രൂപം ''dissimilis'')
File:Common Mime Papilio clytia form clytia by Dr. Raju Kasambe DSCN1839 (6).jpg|ശലഭം (രൂപം ''clytia'')
File:Papilio clytia common mime vijayanrajapuram 05.jpg|thumb|ലാർവ
File:Papilio clytia by Shagil Kannur 02.jpg|thumb|
&lt;/gallery&gt;

==അവലംബം==
{{reflist}}
==പുറം കണ്ണികൾ==
{{CC|Papilio clytia}}
{{WS|Papilio clytia}}
{{Taxonbar}}
{{Butterfly-stub}}
{{ചിത്രശലഭം}}

[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ചിത്രശലഭങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കിളിവാലൻ ചിത്രശലഭങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>tgxasflj66ow4cbgx5tfhhemlbulcs4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4681946</id>
      <parentid>4681944</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T17:21:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sanu N</username>
        <id>86331</id>
      </contributor>
      <origin>4681946</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8162" sha1="3d7e7q833h52yku9xe3oxfq4036bxsr" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Papilio_clytia}}

{{Taxobox
| name = ''വഴന ശലഭം'' (Papilio clytia)
| image = Open wing position of Papilio clytia, Form Dissimilis, Linnaeus, 1758 – Common Mime WLB.jpg
| image_caption = ''Papilio clytia'' form ''dissimilis''
| image2 = Open wing position of Papilio clytia, Form Clytia, Linnaeus, 1758 – Common Mime (Form clytia) WLB.jpg
| image2_caption = ''Papilio clytia'' form ''clytia''
| regnum = [[Animal]]ia
| phylum = [[Arthropod]]a
| classis = [[Insect]]a
| ordo = [[Lepidoptera]]
| familia = [[Papilionidae]]
| genus = ''[[Papilio]]''
| subgenus = ''[[Chilasa]]''
| species = '''''Papilio clytia'''''
| binomial = ''Papilio clytia''
| binomial_authority = [[Carolus Linnaeus|Linnaeus]], 1758
| synonyms = * ''Chilasa clytia''
}}
കിളിവാലൻ ശലഭങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്ന വളരെ സാധാരണയായി കണ്ടുവരുന്ന വഴനശലഭത്തെ രണ്ടു രൂപത്തിൽ കാണാനാവുന്നതാണ്. വേഷപ്രച്ഛന്നം നടത്തുന്ന ഒരു ശലഭമാണ് '''വഴന ശലഭം''' (''Papilio clytia''). ചില വഴന ശലഭങ്ങൾ നീലക്കടുവയുടെ വേഷംകെട്ടാറുണ്ട്. മറ്റു ചിലവരെ കണ്ടാൽ അരളിശലഭാമെന്ന് തോന്നും.  വിഷമയമല്ലാത്തവയും  ഭക്ഷണയോഗ്യവുമായ ഈ ശലഭം ഇരപിടിയൻമാരിൽ നിന്നും രക്ഷനേടാൻ  ഭക്ഷണയോഗ്യമല്ലാത്ത നീലക്കടുവയേയും അരളിശലഭത്തെയും അനുകരിക്കുന്നു . നീലകടുവയെ അനുകരിക്കുന്ന രൂപം '''dissimilis '''എന്നും അരളിശലഭത്തെ അനുകരിക്കുന്ന രൂപം '''clytia''' എന്നും അറിയപെടുന്നു. രണ്ടു രൂപത്തിലും ഉള്ള ആൺ ശലഭങ്ങൾ [[ചെളിയൂറ്റൽ]] സ്വഭാവം കാണിക്കുന്നതായി കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;bingham&quot;&gt;{{citation-attribution|{{cite book |last1=Bingham |first1=C.T. |authorlink=Charles Thomas Bingham |title=The Fauna of British India, Including Ceylon and Burma |url=https://archive.org/stream/butterflies02bingiala#page/74/mode/2up/ |volume=II |edition=1st |publisher= [[Taylor &amp; Francis|Taylor and Francis, Ltd.]] |location=London |year=1907|pages=75-78}}|}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Smetacek&gt;{{Cite book|url=https://www.researchgate.net/publication/287980260_A_Synoptic_Catalogue_of_the_Butterflies_of_India|title=A Synoptic Catalogue of the Butterflies of India|last=R.K.|first=Varshney|last2=Smetacek|first2=Peter|publisher=Butterfly Research Centre, Bhimtal &amp; Indinov Publishing, New Delhi|year=2015|isbn=978-81-929826-4-9|location=New Delhi|pages=5|doi=10.13140/RG.2.1.3966.2164}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=funet&gt;{{Cite web|url=http://ftp.funet.fi/pub/sci/bio/life/insecta/lepidoptera/ditrysia/papilionoidea/papilionidae/papilioninae/papilio/|title=Papilio Linnaeus, 1758|last=Savela|first=Markku|date=|website=Lepidoptera Perhoset Butterflies and Moths|archive-url=|archive-date=|dead-url=|access-date=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=MooreIndica&gt;{{Cite book|url=https://www.biodiversitylibrary.org/item/103503#page/94/mode/1up|title=Lepidoptera Indica. Vol. VI|last=Moore|first=Frederic|authorlink=Frederic Moore|publisher=Lovell Reeve and Co.|year=1903-1905|isbn=|location=London|pages=82-93}}&lt;/ref&gt;

'''നീലകടുവയെ അനുകരിക്കുന്ന രൂപം (form dissimilis)'''
കറുത്ത നിറത്തിൽ വെള്ളനിറത്തിലുള്ള വരകളും പൊട്ടുകളും ഉള്ള ചിറകുകൾ ഉള്ള ഇവയെ കണ്ടാൽ നീലകടുവ ആണെന്ന് തോന്നും.ചിറകിനുഅടിവശത്തും വരകളും പൊട്ടുകളും ഉണ്ടെങ്കിലും അവ  മുകൾവശത്തെക്കാൾ വലുതും തെളിഞ്ഞതും ആണ്.പിന്ചിറകിൽ  മഞ്ഞനിറത്തിൽ ഉള്ള പൊട്ടുകൾ ആണ് ഇവയെ നീലകടുവയിൽ നിന്നും തിരിച്ചറിയാൻ സഹായികുന്നത്.&lt;ref name=&quot;bingham&quot;/&gt;

'''അരളിശലഭത്തെ അനുകരിക്കുന്ന രൂപം (form clytia)'''
കറുപ്പുനിറത്തിൽ പൊട്ടുകൾ ഉള്ള ഇവയ്ക്ക്  അരളിശലഭത്തോട് സാമ്യം ഏറെയുണ്ട്.പൊട്ടുകളുടെ രൂപത്തിൽ ഉള്ള വ്യത്യാസവും പിന് ചിറകിലെ മഞ്ഞപൊട്ടുകളും ഇവയെ അരളിശലഭത്തിൽ നിന്നും തിരിച്ചറിയാൻ സഹായികുന്നു. പിൻചിറകിൽ അടിവശത്തായി കാണുന്ന മഞ്ഞനിറമുള്ള പുള്ളി ആണ് വഴന ശലഭത്തെ തിരിച്ചറിയാനുള്ള ഒരു മാർഗ്ഗം.&lt;ref name=&quot;bingham&quot;/&gt;
== ജീവിതചക്രം ==
=== മുട്ട ===
ഗോളാകൃതിയിലുള്ളതും തിളക്കമുള്ള ഓറഞ്ച് കലർന്ന മഞ്ഞനിറത്തിലുള്ളതുമാണ് മുട്ടകൾ. ഇലകളുടെ മുകൾഭാഗത്താണ് ഇവ നിക്ഷേപിക്കുന്നത്.
===ലാർവ===
കടും തവിട്ടുനിറത്തോടു കൂടിയ ഇതിന്റെ ഓരോ മാംസളമായ ഉപാംഗത്തിന്റെയും ചുവട്ടിൽ തിളക്കമുള്ള ചുവന്ന പുള്ളിയുണ്ട്. മുതുകിന്റെ ഭാഗത്ത് വലുതും ക്രമരഹിതവുമായ മഞ്ഞപ്പാടുകളുടെ ഒരു നിരയും വശങ്ങളിൽ ഭാഗികമായി കാണപ്പെടുന്ന മഞ്ഞപ്പാടുകളുടെ മറ്റൊരു നിരയുമുണ്ട്. ഈ പാടുകൾ ചരിഞ്ഞുകിടക്കുന്ന ഒരു വരയിലൂടെ പരസ്പരം ബന്ധിപ്പിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;bingham&quot;/&gt;
&lt;gallery&gt;
File:Common Mime Egg (2550947464).jpg|മുട്ട 
File:015.Common Mime Caterpillar (Brijesh Pookkottur).jpg|പുഴു 
File:Papilio clytia – Common Mime pupating 02.jpg|പ്യൂപ്പ ആകാൻ തുടങ്ങുന്നു 
File:Common mime emergence 003 (2550126161).jpg|പ്യൂപ്പ
File:Common mime emergence 354 (2550122735).jpg|ശലഭം (രൂപം ''dissimilis'')
File:Papilio clytia at Kadavoor.jpg|ശലഭം (രൂപം ''clytia'')
File:Common mime emergence 512 (2550122607).jpg|ശലഭം (രൂപം ''dissimilis'')
File:Common Mime Papilio clytia form clytia by Dr. Raju Kasambe DSCN1839 (6).jpg|ശലഭം (രൂപം ''clytia'')
File:Papilio clytia common mime vijayanrajapuram 05.jpg|thumb|ലാർവ
File:Papilio clytia by Shagil Kannur 02.jpg|thumb|
&lt;/gallery&gt;

==അവലംബം==
{{reflist}}
==പുറം കണ്ണികൾ==
{{CC|Papilio clytia}}
{{WS|Papilio clytia}}
{{Taxonbar}}
{{Butterfly-stub}}
{{ചിത്രശലഭം}}

[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ചിത്രശലഭങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കിളിവാലൻ ചിത്രശലഭങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>3d7e7q833h52yku9xe3oxfq4036bxsr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4681949</id>
      <parentid>4681946</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T17:26:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sanu N</username>
        <id>86331</id>
      </contributor>
      <comment>/* ലാർവ */ ഉപശീർഷകം സൃഷ്ടിച്ചു</comment>
      <origin>4681949</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10081" sha1="klbselyzuct1jesxip9roovmp4m4ndj" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Papilio_clytia}}

{{Taxobox
| name = ''വഴന ശലഭം'' (Papilio clytia)
| image = Open wing position of Papilio clytia, Form Dissimilis, Linnaeus, 1758 – Common Mime WLB.jpg
| image_caption = ''Papilio clytia'' form ''dissimilis''
| image2 = Open wing position of Papilio clytia, Form Clytia, Linnaeus, 1758 – Common Mime (Form clytia) WLB.jpg
| image2_caption = ''Papilio clytia'' form ''clytia''
| regnum = [[Animal]]ia
| phylum = [[Arthropod]]a
| classis = [[Insect]]a
| ordo = [[Lepidoptera]]
| familia = [[Papilionidae]]
| genus = ''[[Papilio]]''
| subgenus = ''[[Chilasa]]''
| species = '''''Papilio clytia'''''
| binomial = ''Papilio clytia''
| binomial_authority = [[Carolus Linnaeus|Linnaeus]], 1758
| synonyms = * ''Chilasa clytia''
}}
കിളിവാലൻ ശലഭങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്ന വളരെ സാധാരണയായി കണ്ടുവരുന്ന വഴനശലഭത്തെ രണ്ടു രൂപത്തിൽ കാണാനാവുന്നതാണ്. വേഷപ്രച്ഛന്നം നടത്തുന്ന ഒരു ശലഭമാണ് '''വഴന ശലഭം''' (''Papilio clytia''). ചില വഴന ശലഭങ്ങൾ നീലക്കടുവയുടെ വേഷംകെട്ടാറുണ്ട്. മറ്റു ചിലവരെ കണ്ടാൽ അരളിശലഭാമെന്ന് തോന്നും.  വിഷമയമല്ലാത്തവയും  ഭക്ഷണയോഗ്യവുമായ ഈ ശലഭം ഇരപിടിയൻമാരിൽ നിന്നും രക്ഷനേടാൻ  ഭക്ഷണയോഗ്യമല്ലാത്ത നീലക്കടുവയേയും അരളിശലഭത്തെയും അനുകരിക്കുന്നു . നീലകടുവയെ അനുകരിക്കുന്ന രൂപം '''dissimilis '''എന്നും അരളിശലഭത്തെ അനുകരിക്കുന്ന രൂപം '''clytia''' എന്നും അറിയപെടുന്നു. രണ്ടു രൂപത്തിലും ഉള്ള ആൺ ശലഭങ്ങൾ [[ചെളിയൂറ്റൽ]] സ്വഭാവം കാണിക്കുന്നതായി കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;bingham&quot;&gt;{{citation-attribution|{{cite book |last1=Bingham |first1=C.T. |authorlink=Charles Thomas Bingham |title=The Fauna of British India, Including Ceylon and Burma |url=https://archive.org/stream/butterflies02bingiala#page/74/mode/2up/ |volume=II |edition=1st |publisher= [[Taylor &amp; Francis|Taylor and Francis, Ltd.]] |location=London |year=1907|pages=75-78}}|}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Smetacek&gt;{{Cite book|url=https://www.researchgate.net/publication/287980260_A_Synoptic_Catalogue_of_the_Butterflies_of_India|title=A Synoptic Catalogue of the Butterflies of India|last=R.K.|first=Varshney|last2=Smetacek|first2=Peter|publisher=Butterfly Research Centre, Bhimtal &amp; Indinov Publishing, New Delhi|year=2015|isbn=978-81-929826-4-9|location=New Delhi|pages=5|doi=10.13140/RG.2.1.3966.2164}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=funet&gt;{{Cite web|url=http://ftp.funet.fi/pub/sci/bio/life/insecta/lepidoptera/ditrysia/papilionoidea/papilionidae/papilioninae/papilio/|title=Papilio Linnaeus, 1758|last=Savela|first=Markku|date=|website=Lepidoptera Perhoset Butterflies and Moths|archive-url=|archive-date=|dead-url=|access-date=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=MooreIndica&gt;{{Cite book|url=https://www.biodiversitylibrary.org/item/103503#page/94/mode/1up|title=Lepidoptera Indica. Vol. VI|last=Moore|first=Frederic|authorlink=Frederic Moore|publisher=Lovell Reeve and Co.|year=1903-1905|isbn=|location=London|pages=82-93}}&lt;/ref&gt;

'''നീലകടുവയെ അനുകരിക്കുന്ന രൂപം (form dissimilis)'''
കറുത്ത നിറത്തിൽ വെള്ളനിറത്തിലുള്ള വരകളും പൊട്ടുകളും ഉള്ള ചിറകുകൾ ഉള്ള ഇവയെ കണ്ടാൽ നീലകടുവ ആണെന്ന് തോന്നും.ചിറകിനുഅടിവശത്തും വരകളും പൊട്ടുകളും ഉണ്ടെങ്കിലും അവ  മുകൾവശത്തെക്കാൾ വലുതും തെളിഞ്ഞതും ആണ്.പിന്ചിറകിൽ  മഞ്ഞനിറത്തിൽ ഉള്ള പൊട്ടുകൾ ആണ് ഇവയെ നീലകടുവയിൽ നിന്നും തിരിച്ചറിയാൻ സഹായികുന്നത്.&lt;ref name=&quot;bingham&quot;/&gt;

'''അരളിശലഭത്തെ അനുകരിക്കുന്ന രൂപം (form clytia)'''
കറുപ്പുനിറത്തിൽ പൊട്ടുകൾ ഉള്ള ഇവയ്ക്ക്  അരളിശലഭത്തോട് സാമ്യം ഏറെയുണ്ട്.പൊട്ടുകളുടെ രൂപത്തിൽ ഉള്ള വ്യത്യാസവും പിന് ചിറകിലെ മഞ്ഞപൊട്ടുകളും ഇവയെ അരളിശലഭത്തിൽ നിന്നും തിരിച്ചറിയാൻ സഹായികുന്നു. പിൻചിറകിൽ അടിവശത്തായി കാണുന്ന മഞ്ഞനിറമുള്ള പുള്ളി ആണ് വഴന ശലഭത്തെ തിരിച്ചറിയാനുള്ള ഒരു മാർഗ്ഗം.&lt;ref name=&quot;bingham&quot;/&gt;
== ജീവിതചക്രം ==
=== മുട്ട ===
ഗോളാകൃതിയിലുള്ളതും തിളക്കമുള്ള ഓറഞ്ച് കലർന്ന മഞ്ഞനിറത്തിലുള്ളതുമാണ് മുട്ടകൾ. ഇലകളുടെ മുകൾഭാഗത്താണ് ഇവ നിക്ഷേപിക്കുന്നത്.
===ലാർവ===
കടും തവിട്ടുനിറത്തോടു കൂടിയ ഇതിന്റെ ഓരോ മാംസളമായ ഉപാംഗത്തിന്റെയും ചുവട്ടിൽ തിളക്കമുള്ള ചുവന്ന പുള്ളിയുണ്ട്. മുതുകിന്റെ ഭാഗത്ത് വലുതും ക്രമരഹിതവുമായ മഞ്ഞപ്പാടുകളുടെ ഒരു നിരയും വശങ്ങളിൽ ഭാഗികമായി കാണപ്പെടുന്ന മഞ്ഞപ്പാടുകളുടെ മറ്റൊരു നിരയുമുണ്ട്. ഈ പാടുകൾ ചരിഞ്ഞുകിടക്കുന്ന ഒരു വരയിലൂടെ പരസ്പരം ബന്ധിപ്പിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;bingham&quot;/&gt;

==== അരളിശലഭത്തെ അനുകരുക്കുന്ന രൂപമുള്ള ശലഭത്തിന്റെ പുഴുവിന്റെ സവിശേഷതകൾ ====

വെൽവെറ്റ് പോലെയുള്ള കടും കറുപ്പോ കടും പച്ചയോ നിറമാണ് പുഴുവിന്. ശരീരത്തിൽ കടും ചുവപ്പുനിറത്തിലുള്ള പുള്ളികളുണ്ട്. ശരീരത്തിന്റെ നീളത്തിൽ കടും ചുവപ്പുകലർന്ന തവിട്ടുനിറത്തിലുള്ള ഒരു വരയും ചുവന്ന പുള്ളികളും കാണപ്പെടുന്നു. ഒന്നുമുതൽ നാലുവരെയുള്ള ശരീരഖണ്ഡങ്ങളിൽ (Segments) രണ്ട് നിരകളിലായി കൂർത്ത മുള്ളുകൾ കാണപ്പെടുന്നു. ശേഷിക്കുന്ന ശരീരഖണ്ഡങ്ങളിൽ ഓരോ നിര മുള്ളുകൾ വീതമാണുള്ളത്. പ്രതിരോധാവയവമായ ഓസ്മീറ്റീരിയത്തിന് (Osmeterium) ഇളം ഇൻഡിഗോ നീലനിറമാണ്.

=== ആഹാരസസ്യങ്ങൾ ===
ലോറേസി (Lauraceae) കുടുംബത്തിൽപ്പെട്ട വിവിധ സസ്യങ്ങളുടെ ഇലകളാണ് പുഴുക്കൾ ആഹാരമാക്കുന്നത്.

===== പ്രധാന ആഹാരസസ്യങ്ങൾ: =====
1. Alseodaphne semecarpifolia
2. Cinnamomum camphora
3. Cinnamomum macrocarpum
4. Cinnamomum verum
5. Litsea chinensis
6. Litsea deccansis
7. Litsea glutinosa
8. Tetranthera apetala
&lt;gallery&gt;
File:Common Mime Egg (2550947464).jpg|മുട്ട 
File:015.Common Mime Caterpillar (Brijesh Pookkottur).jpg|പുഴു 
File:Papilio clytia – Common Mime pupating 02.jpg|പ്യൂപ്പ ആകാൻ തുടങ്ങുന്നു 
File:Common mime emergence 003 (2550126161).jpg|പ്യൂപ്പ
File:Common mime emergence 354 (2550122735).jpg|ശലഭം (രൂപം ''dissimilis'')
File:Papilio clytia at Kadavoor.jpg|ശലഭം (രൂപം ''clytia'')
File:Common mime emergence 512 (2550122607).jpg|ശലഭം (രൂപം ''dissimilis'')
File:Common Mime Papilio clytia form clytia by Dr. Raju Kasambe DSCN1839 (6).jpg|ശലഭം (രൂപം ''clytia'')
File:Papilio clytia common mime vijayanrajapuram 05.jpg|thumb|ലാർവ
File:Papilio clytia by Shagil Kannur 02.jpg|thumb|
&lt;/gallery&gt;

==അവലംബം==
{{reflist}}
==പുറം കണ്ണികൾ==
{{CC|Papilio clytia}}
{{WS|Papilio clytia}}
{{Taxonbar}}
{{Butterfly-stub}}
{{ചിത്രശലഭം}}

[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ചിത്രശലഭങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കിളിവാലൻ ചിത്രശലഭങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>klbselyzuct1jesxip9roovmp4m4ndj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4681951</id>
      <parentid>4681949</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T17:27:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sanu N</username>
        <id>86331</id>
      </contributor>
      <comment>/* പ്രധാന ആഹാരസസ്യങ്ങൾ: */</comment>
      <origin>4681951</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10089" sha1="faq884mrrxbpyl2y0i2j0ins24zv1x6" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Papilio_clytia}}

{{Taxobox
| name = ''വഴന ശലഭം'' (Papilio clytia)
| image = Open wing position of Papilio clytia, Form Dissimilis, Linnaeus, 1758 – Common Mime WLB.jpg
| image_caption = ''Papilio clytia'' form ''dissimilis''
| image2 = Open wing position of Papilio clytia, Form Clytia, Linnaeus, 1758 – Common Mime (Form clytia) WLB.jpg
| image2_caption = ''Papilio clytia'' form ''clytia''
| regnum = [[Animal]]ia
| phylum = [[Arthropod]]a
| classis = [[Insect]]a
| ordo = [[Lepidoptera]]
| familia = [[Papilionidae]]
| genus = ''[[Papilio]]''
| subgenus = ''[[Chilasa]]''
| species = '''''Papilio clytia'''''
| binomial = ''Papilio clytia''
| binomial_authority = [[Carolus Linnaeus|Linnaeus]], 1758
| synonyms = * ''Chilasa clytia''
}}
കിളിവാലൻ ശലഭങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്ന വളരെ സാധാരണയായി കണ്ടുവരുന്ന വഴനശലഭത്തെ രണ്ടു രൂപത്തിൽ കാണാനാവുന്നതാണ്. വേഷപ്രച്ഛന്നം നടത്തുന്ന ഒരു ശലഭമാണ് '''വഴന ശലഭം''' (''Papilio clytia''). ചില വഴന ശലഭങ്ങൾ നീലക്കടുവയുടെ വേഷംകെട്ടാറുണ്ട്. മറ്റു ചിലവരെ കണ്ടാൽ അരളിശലഭാമെന്ന് തോന്നും.  വിഷമയമല്ലാത്തവയും  ഭക്ഷണയോഗ്യവുമായ ഈ ശലഭം ഇരപിടിയൻമാരിൽ നിന്നും രക്ഷനേടാൻ  ഭക്ഷണയോഗ്യമല്ലാത്ത നീലക്കടുവയേയും അരളിശലഭത്തെയും അനുകരിക്കുന്നു . നീലകടുവയെ അനുകരിക്കുന്ന രൂപം '''dissimilis '''എന്നും അരളിശലഭത്തെ അനുകരിക്കുന്ന രൂപം '''clytia''' എന്നും അറിയപെടുന്നു. രണ്ടു രൂപത്തിലും ഉള്ള ആൺ ശലഭങ്ങൾ [[ചെളിയൂറ്റൽ]] സ്വഭാവം കാണിക്കുന്നതായി കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;bingham&quot;&gt;{{citation-attribution|{{cite book |last1=Bingham |first1=C.T. |authorlink=Charles Thomas Bingham |title=The Fauna of British India, Including Ceylon and Burma |url=https://archive.org/stream/butterflies02bingiala#page/74/mode/2up/ |volume=II |edition=1st |publisher= [[Taylor &amp; Francis|Taylor and Francis, Ltd.]] |location=London |year=1907|pages=75-78}}|}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Smetacek&gt;{{Cite book|url=https://www.researchgate.net/publication/287980260_A_Synoptic_Catalogue_of_the_Butterflies_of_India|title=A Synoptic Catalogue of the Butterflies of India|last=R.K.|first=Varshney|last2=Smetacek|first2=Peter|publisher=Butterfly Research Centre, Bhimtal &amp; Indinov Publishing, New Delhi|year=2015|isbn=978-81-929826-4-9|location=New Delhi|pages=5|doi=10.13140/RG.2.1.3966.2164}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=funet&gt;{{Cite web|url=http://ftp.funet.fi/pub/sci/bio/life/insecta/lepidoptera/ditrysia/papilionoidea/papilionidae/papilioninae/papilio/|title=Papilio Linnaeus, 1758|last=Savela|first=Markku|date=|website=Lepidoptera Perhoset Butterflies and Moths|archive-url=|archive-date=|dead-url=|access-date=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=MooreIndica&gt;{{Cite book|url=https://www.biodiversitylibrary.org/item/103503#page/94/mode/1up|title=Lepidoptera Indica. Vol. VI|last=Moore|first=Frederic|authorlink=Frederic Moore|publisher=Lovell Reeve and Co.|year=1903-1905|isbn=|location=London|pages=82-93}}&lt;/ref&gt;

'''നീലകടുവയെ അനുകരിക്കുന്ന രൂപം (form dissimilis)'''
കറുത്ത നിറത്തിൽ വെള്ളനിറത്തിലുള്ള വരകളും പൊട്ടുകളും ഉള്ള ചിറകുകൾ ഉള്ള ഇവയെ കണ്ടാൽ നീലകടുവ ആണെന്ന് തോന്നും.ചിറകിനുഅടിവശത്തും വരകളും പൊട്ടുകളും ഉണ്ടെങ്കിലും അവ  മുകൾവശത്തെക്കാൾ വലുതും തെളിഞ്ഞതും ആണ്.പിന്ചിറകിൽ  മഞ്ഞനിറത്തിൽ ഉള്ള പൊട്ടുകൾ ആണ് ഇവയെ നീലകടുവയിൽ നിന്നും തിരിച്ചറിയാൻ സഹായികുന്നത്.&lt;ref name=&quot;bingham&quot;/&gt;

'''അരളിശലഭത്തെ അനുകരിക്കുന്ന രൂപം (form clytia)'''
കറുപ്പുനിറത്തിൽ പൊട്ടുകൾ ഉള്ള ഇവയ്ക്ക്  അരളിശലഭത്തോട് സാമ്യം ഏറെയുണ്ട്.പൊട്ടുകളുടെ രൂപത്തിൽ ഉള്ള വ്യത്യാസവും പിന് ചിറകിലെ മഞ്ഞപൊട്ടുകളും ഇവയെ അരളിശലഭത്തിൽ നിന്നും തിരിച്ചറിയാൻ സഹായികുന്നു. പിൻചിറകിൽ അടിവശത്തായി കാണുന്ന മഞ്ഞനിറമുള്ള പുള്ളി ആണ് വഴന ശലഭത്തെ തിരിച്ചറിയാനുള്ള ഒരു മാർഗ്ഗം.&lt;ref name=&quot;bingham&quot;/&gt;
== ജീവിതചക്രം ==
=== മുട്ട ===
ഗോളാകൃതിയിലുള്ളതും തിളക്കമുള്ള ഓറഞ്ച് കലർന്ന മഞ്ഞനിറത്തിലുള്ളതുമാണ് മുട്ടകൾ. ഇലകളുടെ മുകൾഭാഗത്താണ് ഇവ നിക്ഷേപിക്കുന്നത്.
===ലാർവ===
കടും തവിട്ടുനിറത്തോടു കൂടിയ ഇതിന്റെ ഓരോ മാംസളമായ ഉപാംഗത്തിന്റെയും ചുവട്ടിൽ തിളക്കമുള്ള ചുവന്ന പുള്ളിയുണ്ട്. മുതുകിന്റെ ഭാഗത്ത് വലുതും ക്രമരഹിതവുമായ മഞ്ഞപ്പാടുകളുടെ ഒരു നിരയും വശങ്ങളിൽ ഭാഗികമായി കാണപ്പെടുന്ന മഞ്ഞപ്പാടുകളുടെ മറ്റൊരു നിരയുമുണ്ട്. ഈ പാടുകൾ ചരിഞ്ഞുകിടക്കുന്ന ഒരു വരയിലൂടെ പരസ്പരം ബന്ധിപ്പിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;bingham&quot;/&gt;

==== അരളിശലഭത്തെ അനുകരുക്കുന്ന രൂപമുള്ള ശലഭത്തിന്റെ പുഴുവിന്റെ സവിശേഷതകൾ ====

വെൽവെറ്റ് പോലെയുള്ള കടും കറുപ്പോ കടും പച്ചയോ നിറമാണ് പുഴുവിന്. ശരീരത്തിൽ കടും ചുവപ്പുനിറത്തിലുള്ള പുള്ളികളുണ്ട്. ശരീരത്തിന്റെ നീളത്തിൽ കടും ചുവപ്പുകലർന്ന തവിട്ടുനിറത്തിലുള്ള ഒരു വരയും ചുവന്ന പുള്ളികളും കാണപ്പെടുന്നു. ഒന്നുമുതൽ നാലുവരെയുള്ള ശരീരഖണ്ഡങ്ങളിൽ (Segments) രണ്ട് നിരകളിലായി കൂർത്ത മുള്ളുകൾ കാണപ്പെടുന്നു. ശേഷിക്കുന്ന ശരീരഖണ്ഡങ്ങളിൽ ഓരോ നിര മുള്ളുകൾ വീതമാണുള്ളത്. പ്രതിരോധാവയവമായ ഓസ്മീറ്റീരിയത്തിന് (Osmeterium) ഇളം ഇൻഡിഗോ നീലനിറമാണ്.

=== ആഹാരസസ്യങ്ങൾ ===
ലോറേസി (Lauraceae) കുടുംബത്തിൽപ്പെട്ട വിവിധ സസ്യങ്ങളുടെ ഇലകളാണ് പുഴുക്കൾ ആഹാരമാക്കുന്നത്.

===== പ്രധാന ആഹാരസസ്യങ്ങൾ: =====
1. Alseodaphne semecarpifolia

2. Cinnamomum camphora

3. Cinnamomum macrocarpum

4. Cinnamomum verum

5. Litsea chinensis

6. Litsea deccansis

7. Litsea glutinosa

8. Tetranthera apetala

&lt;gallery&gt;
File:Common Mime Egg (2550947464).jpg|മുട്ട 
File:015.Common Mime Caterpillar (Brijesh Pookkottur).jpg|പുഴു 
File:Papilio clytia – Common Mime pupating 02.jpg|പ്യൂപ്പ ആകാൻ തുടങ്ങുന്നു 
File:Common mime emergence 003 (2550126161).jpg|പ്യൂപ്പ
File:Common mime emergence 354 (2550122735).jpg|ശലഭം (രൂപം ''dissimilis'')
File:Papilio clytia at Kadavoor.jpg|ശലഭം (രൂപം ''clytia'')
File:Common mime emergence 512 (2550122607).jpg|ശലഭം (രൂപം ''dissimilis'')
File:Common Mime Papilio clytia form clytia by Dr. Raju Kasambe DSCN1839 (6).jpg|ശലഭം (രൂപം ''clytia'')
File:Papilio clytia common mime vijayanrajapuram 05.jpg|thumb|ലാർവ
File:Papilio clytia by Shagil Kannur 02.jpg|thumb|
&lt;/gallery&gt;

==അവലംബം==
{{reflist}}
==പുറം കണ്ണികൾ==
{{CC|Papilio clytia}}
{{WS|Papilio clytia}}
{{Taxonbar}}
{{Butterfly-stub}}
{{ചിത്രശലഭം}}

[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ചിത്രശലഭങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കിളിവാലൻ ചിത്രശലഭങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>faq884mrrxbpyl2y0i2j0ins24zv1x6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4681952</id>
      <parentid>4681951</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T17:30:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sanu N</username>
        <id>86331</id>
      </contributor>
      <comment>/* പ്രധാന ആഹാരസസ്യങ്ങൾ: */ ഉപശീർഷകം സൃഷ്ടിച്ചു</comment>
      <origin>4681952</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10150" sha1="7wut2uerkc0vkke5hts54i6klpk55hh" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Papilio_clytia}}

{{Taxobox
| name = ''വഴന ശലഭം'' (Papilio clytia)
| image = Open wing position of Papilio clytia, Form Dissimilis, Linnaeus, 1758 – Common Mime WLB.jpg
| image_caption = ''Papilio clytia'' form ''dissimilis''
| image2 = Open wing position of Papilio clytia, Form Clytia, Linnaeus, 1758 – Common Mime (Form clytia) WLB.jpg
| image2_caption = ''Papilio clytia'' form ''clytia''
| regnum = [[Animal]]ia
| phylum = [[Arthropod]]a
| classis = [[Insect]]a
| ordo = [[Lepidoptera]]
| familia = [[Papilionidae]]
| genus = ''[[Papilio]]''
| subgenus = ''[[Chilasa]]''
| species = '''''Papilio clytia'''''
| binomial = ''Papilio clytia''
| binomial_authority = [[Carolus Linnaeus|Linnaeus]], 1758
| synonyms = * ''Chilasa clytia''
}}
കിളിവാലൻ ശലഭങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്ന വളരെ സാധാരണയായി കണ്ടുവരുന്ന വഴനശലഭത്തെ രണ്ടു രൂപത്തിൽ കാണാനാവുന്നതാണ്. വേഷപ്രച്ഛന്നം നടത്തുന്ന ഒരു ശലഭമാണ് '''വഴന ശലഭം''' (''Papilio clytia''). ചില വഴന ശലഭങ്ങൾ നീലക്കടുവയുടെ വേഷംകെട്ടാറുണ്ട്. മറ്റു ചിലവരെ കണ്ടാൽ അരളിശലഭാമെന്ന് തോന്നും.  വിഷമയമല്ലാത്തവയും  ഭക്ഷണയോഗ്യവുമായ ഈ ശലഭം ഇരപിടിയൻമാരിൽ നിന്നും രക്ഷനേടാൻ  ഭക്ഷണയോഗ്യമല്ലാത്ത നീലക്കടുവയേയും അരളിശലഭത്തെയും അനുകരിക്കുന്നു . നീലകടുവയെ അനുകരിക്കുന്ന രൂപം '''dissimilis '''എന്നും അരളിശലഭത്തെ അനുകരിക്കുന്ന രൂപം '''clytia''' എന്നും അറിയപെടുന്നു. രണ്ടു രൂപത്തിലും ഉള്ള ആൺ ശലഭങ്ങൾ [[ചെളിയൂറ്റൽ]] സ്വഭാവം കാണിക്കുന്നതായി കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;bingham&quot;&gt;{{citation-attribution|{{cite book |last1=Bingham |first1=C.T. |authorlink=Charles Thomas Bingham |title=The Fauna of British India, Including Ceylon and Burma |url=https://archive.org/stream/butterflies02bingiala#page/74/mode/2up/ |volume=II |edition=1st |publisher= [[Taylor &amp; Francis|Taylor and Francis, Ltd.]] |location=London |year=1907|pages=75-78}}|}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Smetacek&gt;{{Cite book|url=https://www.researchgate.net/publication/287980260_A_Synoptic_Catalogue_of_the_Butterflies_of_India|title=A Synoptic Catalogue of the Butterflies of India|last=R.K.|first=Varshney|last2=Smetacek|first2=Peter|publisher=Butterfly Research Centre, Bhimtal &amp; Indinov Publishing, New Delhi|year=2015|isbn=978-81-929826-4-9|location=New Delhi|pages=5|doi=10.13140/RG.2.1.3966.2164}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=funet&gt;{{Cite web|url=http://ftp.funet.fi/pub/sci/bio/life/insecta/lepidoptera/ditrysia/papilionoidea/papilionidae/papilioninae/papilio/|title=Papilio Linnaeus, 1758|last=Savela|first=Markku|date=|website=Lepidoptera Perhoset Butterflies and Moths|archive-url=|archive-date=|dead-url=|access-date=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=MooreIndica&gt;{{Cite book|url=https://www.biodiversitylibrary.org/item/103503#page/94/mode/1up|title=Lepidoptera Indica. Vol. VI|last=Moore|first=Frederic|authorlink=Frederic Moore|publisher=Lovell Reeve and Co.|year=1903-1905|isbn=|location=London|pages=82-93}}&lt;/ref&gt;

'''നീലകടുവയെ അനുകരിക്കുന്ന രൂപം (form dissimilis)'''
കറുത്ത നിറത്തിൽ വെള്ളനിറത്തിലുള്ള വരകളും പൊട്ടുകളും ഉള്ള ചിറകുകൾ ഉള്ള ഇവയെ കണ്ടാൽ നീലകടുവ ആണെന്ന് തോന്നും.ചിറകിനുഅടിവശത്തും വരകളും പൊട്ടുകളും ഉണ്ടെങ്കിലും അവ  മുകൾവശത്തെക്കാൾ വലുതും തെളിഞ്ഞതും ആണ്.പിന്ചിറകിൽ  മഞ്ഞനിറത്തിൽ ഉള്ള പൊട്ടുകൾ ആണ് ഇവയെ നീലകടുവയിൽ നിന്നും തിരിച്ചറിയാൻ സഹായികുന്നത്.&lt;ref name=&quot;bingham&quot;/&gt;

'''അരളിശലഭത്തെ അനുകരിക്കുന്ന രൂപം (form clytia)'''
കറുപ്പുനിറത്തിൽ പൊട്ടുകൾ ഉള്ള ഇവയ്ക്ക്  അരളിശലഭത്തോട് സാമ്യം ഏറെയുണ്ട്.പൊട്ടുകളുടെ രൂപത്തിൽ ഉള്ള വ്യത്യാസവും പിന് ചിറകിലെ മഞ്ഞപൊട്ടുകളും ഇവയെ അരളിശലഭത്തിൽ നിന്നും തിരിച്ചറിയാൻ സഹായികുന്നു. പിൻചിറകിൽ അടിവശത്തായി കാണുന്ന മഞ്ഞനിറമുള്ള പുള്ളി ആണ് വഴന ശലഭത്തെ തിരിച്ചറിയാനുള്ള ഒരു മാർഗ്ഗം.&lt;ref name=&quot;bingham&quot;/&gt;
== ജീവിതചക്രം ==
=== മുട്ട ===
ഗോളാകൃതിയിലുള്ളതും തിളക്കമുള്ള ഓറഞ്ച് കലർന്ന മഞ്ഞനിറത്തിലുള്ളതുമാണ് മുട്ടകൾ. ഇലകളുടെ മുകൾഭാഗത്താണ് ഇവ നിക്ഷേപിക്കുന്നത്.
===ലാർവ===
കടും തവിട്ടുനിറത്തോടു കൂടിയ ഇതിന്റെ ഓരോ മാംസളമായ ഉപാംഗത്തിന്റെയും ചുവട്ടിൽ തിളക്കമുള്ള ചുവന്ന പുള്ളിയുണ്ട്. മുതുകിന്റെ ഭാഗത്ത് വലുതും ക്രമരഹിതവുമായ മഞ്ഞപ്പാടുകളുടെ ഒരു നിരയും വശങ്ങളിൽ ഭാഗികമായി കാണപ്പെടുന്ന മഞ്ഞപ്പാടുകളുടെ മറ്റൊരു നിരയുമുണ്ട്. ഈ പാടുകൾ ചരിഞ്ഞുകിടക്കുന്ന ഒരു വരയിലൂടെ പരസ്പരം ബന്ധിപ്പിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;bingham&quot;/&gt;

==== അരളിശലഭത്തെ അനുകരുക്കുന്ന രൂപമുള്ള ശലഭത്തിന്റെ പുഴുവിന്റെ സവിശേഷതകൾ ====

വെൽവെറ്റ് പോലെയുള്ള കടും കറുപ്പോ കടും പച്ചയോ നിറമാണ് പുഴുവിന്. ശരീരത്തിൽ കടും ചുവപ്പുനിറത്തിലുള്ള പുള്ളികളുണ്ട്. ശരീരത്തിന്റെ നീളത്തിൽ കടും ചുവപ്പുകലർന്ന തവിട്ടുനിറത്തിലുള്ള ഒരു വരയും ചുവന്ന പുള്ളികളും കാണപ്പെടുന്നു. ഒന്നുമുതൽ നാലുവരെയുള്ള ശരീരഖണ്ഡങ്ങളിൽ (Segments) രണ്ട് നിരകളിലായി കൂർത്ത മുള്ളുകൾ കാണപ്പെടുന്നു. ശേഷിക്കുന്ന ശരീരഖണ്ഡങ്ങളിൽ ഓരോ നിര മുള്ളുകൾ വീതമാണുള്ളത്. പ്രതിരോധാവയവമായ ഓസ്മീറ്റീരിയത്തിന് (Osmeterium) ഇളം ഇൻഡിഗോ നീലനിറമാണ്.

=== ആഹാരസസ്യങ്ങൾ ===
ലോറേസി (Lauraceae) കുടുംബത്തിൽപ്പെട്ട വിവിധ സസ്യങ്ങളുടെ ഇലകളാണ് പുഴുക്കൾ ആഹാരമാക്കുന്നത്.

===== പ്രധാന ആഹാരസസ്യങ്ങൾ: =====
1. [[കുളിർമാവ്]]

2. [[കർപ്പൂരം]]

3. [[കറുംതൊലി]]

4. [[കറുവ]]

5. [[Litsea chinensis]]

6. [[പെരുംപതലി]]

7. [[കള്ളക്കറുവ]]

8. [[Tetranthera apetala]]

&lt;gallery&gt;
File:Common Mime Egg (2550947464).jpg|മുട്ട 
File:015.Common Mime Caterpillar (Brijesh Pookkottur).jpg|പുഴു 
File:Papilio clytia – Common Mime pupating 02.jpg|പ്യൂപ്പ ആകാൻ തുടങ്ങുന്നു 
File:Common mime emergence 003 (2550126161).jpg|പ്യൂപ്പ
File:Common mime emergence 354 (2550122735).jpg|ശലഭം (രൂപം ''dissimilis'')
File:Papilio clytia at Kadavoor.jpg|ശലഭം (രൂപം ''clytia'')
File:Common mime emergence 512 (2550122607).jpg|ശലഭം (രൂപം ''dissimilis'')
File:Common Mime Papilio clytia form clytia by Dr. Raju Kasambe DSCN1839 (6).jpg|ശലഭം (രൂപം ''clytia'')
File:Papilio clytia common mime vijayanrajapuram 05.jpg|thumb|ലാർവ
File:Papilio clytia by Shagil Kannur 02.jpg|thumb|
&lt;/gallery&gt;

==അവലംബം==
{{reflist}}
==പുറം കണ്ണികൾ==
{{CC|Papilio clytia}}
{{WS|Papilio clytia}}
{{Taxonbar}}
{{Butterfly-stub}}
{{ചിത്രശലഭം}}

[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ചിത്രശലഭങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കിളിവാലൻ ചിത്രശലഭങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>7wut2uerkc0vkke5hts54i6klpk55hh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4681953</id>
      <parentid>4681952</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T17:31:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sanu N</username>
        <id>86331</id>
      </contributor>
      <comment>/* പ്രധാന ആഹാരസസ്യങ്ങൾ: */</comment>
      <origin>4681953</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10143" sha1="ef09x1ezmn0zp4oy595ch20nx0t61iy" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Papilio_clytia}}

{{Taxobox
| name = ''വഴന ശലഭം'' (Papilio clytia)
| image = Open wing position of Papilio clytia, Form Dissimilis, Linnaeus, 1758 – Common Mime WLB.jpg
| image_caption = ''Papilio clytia'' form ''dissimilis''
| image2 = Open wing position of Papilio clytia, Form Clytia, Linnaeus, 1758 – Common Mime (Form clytia) WLB.jpg
| image2_caption = ''Papilio clytia'' form ''clytia''
| regnum = [[Animal]]ia
| phylum = [[Arthropod]]a
| classis = [[Insect]]a
| ordo = [[Lepidoptera]]
| familia = [[Papilionidae]]
| genus = ''[[Papilio]]''
| subgenus = ''[[Chilasa]]''
| species = '''''Papilio clytia'''''
| binomial = ''Papilio clytia''
| binomial_authority = [[Carolus Linnaeus|Linnaeus]], 1758
| synonyms = * ''Chilasa clytia''
}}
കിളിവാലൻ ശലഭങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്ന വളരെ സാധാരണയായി കണ്ടുവരുന്ന വഴനശലഭത്തെ രണ്ടു രൂപത്തിൽ കാണാനാവുന്നതാണ്. വേഷപ്രച്ഛന്നം നടത്തുന്ന ഒരു ശലഭമാണ് '''വഴന ശലഭം''' (''Papilio clytia''). ചില വഴന ശലഭങ്ങൾ നീലക്കടുവയുടെ വേഷംകെട്ടാറുണ്ട്. മറ്റു ചിലവരെ കണ്ടാൽ അരളിശലഭാമെന്ന് തോന്നും.  വിഷമയമല്ലാത്തവയും  ഭക്ഷണയോഗ്യവുമായ ഈ ശലഭം ഇരപിടിയൻമാരിൽ നിന്നും രക്ഷനേടാൻ  ഭക്ഷണയോഗ്യമല്ലാത്ത നീലക്കടുവയേയും അരളിശലഭത്തെയും അനുകരിക്കുന്നു . നീലകടുവയെ അനുകരിക്കുന്ന രൂപം '''dissimilis '''എന്നും അരളിശലഭത്തെ അനുകരിക്കുന്ന രൂപം '''clytia''' എന്നും അറിയപെടുന്നു. രണ്ടു രൂപത്തിലും ഉള്ള ആൺ ശലഭങ്ങൾ [[ചെളിയൂറ്റൽ]] സ്വഭാവം കാണിക്കുന്നതായി കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;bingham&quot;&gt;{{citation-attribution|{{cite book |last1=Bingham |first1=C.T. |authorlink=Charles Thomas Bingham |title=The Fauna of British India, Including Ceylon and Burma |url=https://archive.org/stream/butterflies02bingiala#page/74/mode/2up/ |volume=II |edition=1st |publisher= [[Taylor &amp; Francis|Taylor and Francis, Ltd.]] |location=London |year=1907|pages=75-78}}|}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Smetacek&gt;{{Cite book|url=https://www.researchgate.net/publication/287980260_A_Synoptic_Catalogue_of_the_Butterflies_of_India|title=A Synoptic Catalogue of the Butterflies of India|last=R.K.|first=Varshney|last2=Smetacek|first2=Peter|publisher=Butterfly Research Centre, Bhimtal &amp; Indinov Publishing, New Delhi|year=2015|isbn=978-81-929826-4-9|location=New Delhi|pages=5|doi=10.13140/RG.2.1.3966.2164}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=funet&gt;{{Cite web|url=http://ftp.funet.fi/pub/sci/bio/life/insecta/lepidoptera/ditrysia/papilionoidea/papilionidae/papilioninae/papilio/|title=Papilio Linnaeus, 1758|last=Savela|first=Markku|date=|website=Lepidoptera Perhoset Butterflies and Moths|archive-url=|archive-date=|dead-url=|access-date=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=MooreIndica&gt;{{Cite book|url=https://www.biodiversitylibrary.org/item/103503#page/94/mode/1up|title=Lepidoptera Indica. Vol. VI|last=Moore|first=Frederic|authorlink=Frederic Moore|publisher=Lovell Reeve and Co.|year=1903-1905|isbn=|location=London|pages=82-93}}&lt;/ref&gt;

'''നീലകടുവയെ അനുകരിക്കുന്ന രൂപം (form dissimilis)'''
കറുത്ത നിറത്തിൽ വെള്ളനിറത്തിലുള്ള വരകളും പൊട്ടുകളും ഉള്ള ചിറകുകൾ ഉള്ള ഇവയെ കണ്ടാൽ നീലകടുവ ആണെന്ന് തോന്നും.ചിറകിനുഅടിവശത്തും വരകളും പൊട്ടുകളും ഉണ്ടെങ്കിലും അവ  മുകൾവശത്തെക്കാൾ വലുതും തെളിഞ്ഞതും ആണ്.പിന്ചിറകിൽ  മഞ്ഞനിറത്തിൽ ഉള്ള പൊട്ടുകൾ ആണ് ഇവയെ നീലകടുവയിൽ നിന്നും തിരിച്ചറിയാൻ സഹായികുന്നത്.&lt;ref name=&quot;bingham&quot;/&gt;

'''അരളിശലഭത്തെ അനുകരിക്കുന്ന രൂപം (form clytia)'''
കറുപ്പുനിറത്തിൽ പൊട്ടുകൾ ഉള്ള ഇവയ്ക്ക്  അരളിശലഭത്തോട് സാമ്യം ഏറെയുണ്ട്.പൊട്ടുകളുടെ രൂപത്തിൽ ഉള്ള വ്യത്യാസവും പിന് ചിറകിലെ മഞ്ഞപൊട്ടുകളും ഇവയെ അരളിശലഭത്തിൽ നിന്നും തിരിച്ചറിയാൻ സഹായികുന്നു. പിൻചിറകിൽ അടിവശത്തായി കാണുന്ന മഞ്ഞനിറമുള്ള പുള്ളി ആണ് വഴന ശലഭത്തെ തിരിച്ചറിയാനുള്ള ഒരു മാർഗ്ഗം.&lt;ref name=&quot;bingham&quot;/&gt;
== ജീവിതചക്രം ==
=== മുട്ട ===
ഗോളാകൃതിയിലുള്ളതും തിളക്കമുള്ള ഓറഞ്ച് കലർന്ന മഞ്ഞനിറത്തിലുള്ളതുമാണ് മുട്ടകൾ. ഇലകളുടെ മുകൾഭാഗത്താണ് ഇവ നിക്ഷേപിക്കുന്നത്.
===ലാർവ===
കടും തവിട്ടുനിറത്തോടു കൂടിയ ഇതിന്റെ ഓരോ മാംസളമായ ഉപാംഗത്തിന്റെയും ചുവട്ടിൽ തിളക്കമുള്ള ചുവന്ന പുള്ളിയുണ്ട്. മുതുകിന്റെ ഭാഗത്ത് വലുതും ക്രമരഹിതവുമായ മഞ്ഞപ്പാടുകളുടെ ഒരു നിരയും വശങ്ങളിൽ ഭാഗികമായി കാണപ്പെടുന്ന മഞ്ഞപ്പാടുകളുടെ മറ്റൊരു നിരയുമുണ്ട്. ഈ പാടുകൾ ചരിഞ്ഞുകിടക്കുന്ന ഒരു വരയിലൂടെ പരസ്പരം ബന്ധിപ്പിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;bingham&quot;/&gt;

==== അരളിശലഭത്തെ അനുകരുക്കുന്ന രൂപമുള്ള ശലഭത്തിന്റെ പുഴുവിന്റെ സവിശേഷതകൾ ====

വെൽവെറ്റ് പോലെയുള്ള കടും കറുപ്പോ കടും പച്ചയോ നിറമാണ് പുഴുവിന്. ശരീരത്തിൽ കടും ചുവപ്പുനിറത്തിലുള്ള പുള്ളികളുണ്ട്. ശരീരത്തിന്റെ നീളത്തിൽ കടും ചുവപ്പുകലർന്ന തവിട്ടുനിറത്തിലുള്ള ഒരു വരയും ചുവന്ന പുള്ളികളും കാണപ്പെടുന്നു. ഒന്നുമുതൽ നാലുവരെയുള്ള ശരീരഖണ്ഡങ്ങളിൽ (Segments) രണ്ട് നിരകളിലായി കൂർത്ത മുള്ളുകൾ കാണപ്പെടുന്നു. ശേഷിക്കുന്ന ശരീരഖണ്ഡങ്ങളിൽ ഓരോ നിര മുള്ളുകൾ വീതമാണുള്ളത്. പ്രതിരോധാവയവമായ ഓസ്മീറ്റീരിയത്തിന് (Osmeterium) ഇളം ഇൻഡിഗോ നീലനിറമാണ്.

=== ആഹാരസസ്യങ്ങൾ ===
ലോറേസി (Lauraceae) കുടുംബത്തിൽപ്പെട്ട വിവിധ സസ്യങ്ങളുടെ ഇലകളാണ് പുഴുക്കൾ ആഹാരമാക്കുന്നത്.

===== പ്രധാന ആഹാരസസ്യങ്ങൾ: =====
1. [[കുളിർമാവ്]]
2. [[കർപ്പൂരം]]
3. [[കറുംതൊലി]]
4. [[കറുവ]]
5. [[Litsea chinensis]]
6. [[പെരുംപതലി]]
7. [[കള്ളക്കറുവ]]
8. [[Tetranthera apetala]]

&lt;gallery&gt;
File:Common Mime Egg (2550947464).jpg|മുട്ട 
File:015.Common Mime Caterpillar (Brijesh Pookkottur).jpg|പുഴു 
File:Papilio clytia – Common Mime pupating 02.jpg|പ്യൂപ്പ ആകാൻ തുടങ്ങുന്നു 
File:Common mime emergence 003 (2550126161).jpg|പ്യൂപ്പ
File:Common mime emergence 354 (2550122735).jpg|ശലഭം (രൂപം ''dissimilis'')
File:Papilio clytia at Kadavoor.jpg|ശലഭം (രൂപം ''clytia'')
File:Common mime emergence 512 (2550122607).jpg|ശലഭം (രൂപം ''dissimilis'')
File:Common Mime Papilio clytia form clytia by Dr. Raju Kasambe DSCN1839 (6).jpg|ശലഭം (രൂപം ''clytia'')
File:Papilio clytia common mime vijayanrajapuram 05.jpg|thumb|ലാർവ
File:Papilio clytia by Shagil Kannur 02.jpg|thumb|
&lt;/gallery&gt;

==അവലംബം==
{{reflist}}
==പുറം കണ്ണികൾ==
{{CC|Papilio clytia}}
{{WS|Papilio clytia}}
{{Taxonbar}}
{{Butterfly-stub}}
{{ചിത്രശലഭം}}

[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ചിത്രശലഭങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കിളിവാലൻ ചിത്രശലഭങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>ef09x1ezmn0zp4oy595ch20nx0t61iy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>സുവർണ്ണഭൂമി വിമാനത്താവളം</title>
    <ns>0</ns>
    <id>167240</id>
    <revision>
      <id>4681968</id>
      <parentid>4643682</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T19:26:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BeeboMan</username>
        <id>219971</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>4681968</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4358" sha1="kkjgfam4lwit2t0pmse5r6d3whstoee" xml:space="preserve">{{prettyurl|Suvarnabhumi Airport}}
{{Infobox Airport
| name         = സുവർണ്ണഭൂമി വിമാനത്താവളം
| nativename   = ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ
| nativename-a = 
| nativename-r = (Sanskrit: ''Suvarṇa'' – Gold, ''Bhūmi'' – Land)
| image        = Suvarnabhumi Airport Logo.png
| image-width  = 250
| image2       = Suvarnabhumi Airport, Bangkok, Thailand 2.jpg
| IATA         = BKK
| ICAO         = VTBS
| type         = Public
| owner        = 
| operator     = [[Airports of Thailand]]
| city-served  = [[ബാങ്കോക്ക്]]
| location     = [[Amphoe Bang Phli|Bang Phli]], [[Samut Prakan Province|Samut Prakan]], Thailand
| hub          = [[Bangkok Airways]]&lt;br&gt;[[Orient Thai Airlines]]&lt;br&gt;[[Thai AirAsia]]&lt;br&gt;[[തായ്‌ എയർവേസ്]]
| elevation-f  = 5
| elevation-m  = 2
| latd = 13 | latm = 40 | lats = 52 | latNS = N
| longd=100 | longm= 44 | longs= 50 | longEW= E
| coordinates_region     = TH-11
| website      = [http://www.suvarnabhumiairport.com/ SuvarnabhumiAirport.com]
| pushpin_map            = Thailand Bangkok
| pushpin_label          = BKK
| pushpin_map_caption    = Location in [[Samut Prakan Province]] of [[Greater Bangkok]]
| metric-rwy   = y
| r1-number    = 01R/19L
| r1-length-m  = 4,000
| r1-length-f  = 13,123
| r1-surface   = [[Asphalt]]
| r2-number    = 01L/19R
| r2-length-m  = 3,700
| r2-length-f  = 12,139
| r2-surface   = Asphalt
| stat-year    = 2010
| stat1-header = Passengers
| stat1-data   = 42,784,967
| footnotes    = Source: [[Airports Council International|ACI]]&lt;ref name=&quot;ACI&quot;&gt;{{Cite web |url=http://www.airports.org/cda/aci_common/display/main/aci_content07_c.jsp?zn=aci&amp;cp=1-5-54-55-10812_666_2__ |title=Passenger Traffic 2010 FINAL |access-date=2011-11-11 |archive-date=2012-02-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120211233838/http://www.airports.org/cda/aci_common/display/main/aci_content07_c.jsp?zn=aci&amp;cp=1-5-54-55-10812_666_2__ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
}}
2006 സെപ്റ്റംബർ 15-നു് പ്രവർത്തനമാരംഭിച്ച [[തായ്‌ലന്റ്|തായ്‌ലന്റിലെ]] വിമാനത്താവളമാണ് '''സുവർണ്ണഭൂമി വിമാനത്താവളം'''. ഇത് ബാങ്കോക്ക് നഗരത്തിൽ നിന്നും ഏകദേശം 25 കി.മീ. കിഴക്കായി സമുത് പ്രകാൻ പ്രവിശ്യയിൽ ബാങ് ഫിലി ജില്ലയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. സെപ്റ്റംബർ 28 മുതൽ സർവീസ് ആരംഭിച്ചു. തായ് എയർവേസ് ഇന്റർനാഷണൽ, ബാങ്കോക്ക് എയർവെയ്സ്, ഓറിയന്റ് തായ് എയർലൈൻസ്, തായ് എയർ ഏഷ്യ എന്നിവയുടെ കേന്ദ്രമാണ് ഇവിടം. നിരവധി ചരക്കു വിമാനങ്ങളും ഇവിടെ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നു.

==അവലംബം==
{{reflist|2}}
{{Commonscat|Suvarnabhumi International Airport}}
==ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ==
{{Commons category-inline|Suvarnabhumi International Airport}}&lt;br /&gt;
{{Wikivoyage-inline|Suvarnabhumi Airport}}
* [http://www.suvarnabhumiairport.com Suvarnabhumi Airport], Official site
* [https://www.itsallbee.com/2020/04/bangkok-airport-showers-facilities/ Bangkok Airport Facilities]
* [https://web.archive.org/web/20070122152309/http://www.freezonethaiairport.com/ Free Zone by Suvarnabhumi Airport Website]
* [http://www.airportthai.co.th/ Airports of Thailand Public Company Limited] and the [https://web.archive.org/web/20070926235640/http://www2.airportthai.co.th/airportnew/sun/index.asp?lang=en%2F page of the Suvarnabhumi Airport]
* [https://web.archive.org/web/20060813131326/http://www.airport-technology.com/projects/bangkok/ Suvarnabhumi Airport] Project information from Airport Technology
* {{NWS-current|VTBS}}
{{Portal bar|Asia|Thailand|Aviation}}
{{Airports in Thailand}}
{{Authority control}}
[[വർഗ്ഗം:തായ്ലാന്റിലെ വിമാനത്താവളങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>kkjgfam4lwit2t0pmse5r6d3whstoee</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കിം ജോങ് യുൻ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>173752</id>
    <revision>
      <id>4681921</id>
      <parentid>4669376</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T16:13:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>PRAVEENTSAJI</username>
        <id>220505</id>
      </contributor>
      <origin>4681921</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28339" sha1="btr5j6s5l9kuhrn8ae12fccyblokag5" xml:space="preserve">{{Infobox officeholder
| honorific-prefix = [[Wonsu|Marshal of the Republic]]&lt;br/&gt;[[Supreme Leader]]   
| name = Kim Jong-un
| native_name = {{lower|0.1em|{{nobold|{{lang|ko|김정은}}}}}}
| image = Kim Jong-un April 2019 (cropped).jpg
| caption = Kim in April 2019
| order = 
| office = 3rd [[List of leaders of North Korea#Supreme Leader of the DPRK|Supreme Leader of North Korea]]
| premier = [[Choe Yong-rim]]&lt;br /&gt;[[Pak Pong-ju]]&lt;br /&gt;[[Kim Jae-ryong]]
| president = [[Kim Yong-nam]]&lt;br /&gt;[[Choe Ryong-hae]]
| term_start = 17 December 2011
| predecessor = [[Kim Jong-il]]
| office1 = [[Chairman of the Workers' Party of Korea]]
| term_start1 = 9 May 2016
| term_end1 = 
| predecessor1 = Himself (First Secretary)
| successor1 = 
| office2 = [[Chairman of the State Affairs Commission]]
| deputy2 = [[Choe Ryong-hae]]
| term_start2 = 29 June 2016
| term_end2 = 
| successor2 =
| office3 = [[Supreme Commander of the Armed Forces of North Korea]]
| term_start3 = 30 December 2011
| term_end3 = 
| predecessor3 = [[Kim Jong-il]]
| office4 = [[Chairman of the Workers' Party of Korea|First Secretary of the Workers' Party of Korea]]
| term_start4 = 11 April 2012
| term_end4 = 9 May 2016
| predecessor4 = [[Kim Jong-il]] {{nowrap|(General secretary)}}
| successor4 = Himself (Chairman)
| office5 = First Chairman of the [[National Defence Commission]]
| deputy5 = [[Kim Yong-chun]]&lt;br /&gt;[[Ri Yong-mu]]&lt;br /&gt;[[Jang Song-thaek]]&lt;br /&gt;[[O Kuk-ryol]]&lt;br /&gt;[[Choe Ryong-hae]]&lt;br /&gt;[[Hwang Pyong-so]]
| term_start5 = 13 April 2012
| term_end5 = 29 June 2016
| predecessor5 = [[Kim Jong-il]] (Chairman)
| successor5 = Himself (Chairman of the State Affairs Commission)
| birth_date = {{birth date and age|1983|1|8|df=y}}&lt;br /&gt; ([[South Korea]]n records)&lt;ref name=NYTRodman&gt;{{cite news|title=Rodman Gives Details on Trip to North Korea |work=[[The New York Times]] |date=9 September 2013 |url=https://www.nytimes.com/2013/09/10/world/asia/rodman-gives-details-on-trip-to-north-korea.html |accessdate=10 September 2013 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130910200226/http://www.nytimes.com/2013/09/10/world/asia/rodman-gives-details-on-trip-to-north-korea.html |archivedate=10 September 2013 }}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;{{birth date and age|1984|1|8|df=y}}&lt;br /&gt; (American records)&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.msn.com/en-au/news/world/we-finally-know-the-age-of-north-korean-dictator-kim-jong-un/ar-BBu4zLO?li=AAgfLCP&amp;ocid=mailsignout |title=We finally know the age of North Korean dictator Kim Jong Un |website=www.msn.com |accessdate=20 May 2017 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170216233643/http://www.msn.com/en-au/news/world/we-finally-know-the-age-of-north-korean-dictator-kim-jong-un/ar-BBu4zLO?li=AAgfLCP&amp;ocid=mailsignout |archivedate=16 February 2017 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;secret-life-of-aunt&quot;&gt;{{cite news|title=The secret life of Kim Jong-un's aunt, who has lived in the U.S. since 1998 |url=https://www.washingtonpost.com/world/asia_pacific/the-secret-life-of-kim-jong-uns-aunt-who-has-lived-in-the-us-since-1998/2016/05/26/522e4ec8-12d7-11e6-a9b5-bf703a5a7191_story.html |work=The Washington Post |date=27 May 2016 |accessdate=28 May 2016 |quote=They can reveal, for example, that Kim Jong-un was born in 1984 – not 1982 or 1983, as has been widely believed. The reason they're certain? It was the same year that their first son was born. &quot;He and my son were playmates from birth. I changed both of their diapers&quot;, Ko said with a laugh. |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160529082608/https://www.washingtonpost.com/world/asia_pacific/the-secret-life-of-kim-jong-uns-aunt-who-has-lived-in-the-us-since-1998/2016/05/26/522e4ec8-12d7-11e6-a9b5-bf703a5a7191_story.html |archivedate=29 May 2016 }}&lt;/ref&gt;
| birth_place = [[Pyongyang]], North Korea
| party = [[Workers' Party of Korea|Korean Workers']]
| spouse = {{marriage|[[Ri Sol-ju]]|2009}}
| partner = 
| children = 1–3
| parents = [[Kim Jong-il]]&lt;br /&gt;[[Ko Yong-hui]]
| alma_mater = [[Kim Il-sung University]]&lt;br /&gt;[[Kim Il-sung Military University]]
| allegiance = [[North Korea]]
| branch = [[Korean People's Army]]
| serviceyears = 2010–present
| rank = [[Wonsu|Marshal of the Republic]]
| signature = Kim Jong-un Signature.svg
| footnotes = {{Collapsible list
|titlestyle = background-color:#FCF;text-align:center;
|title = Central institution membership
|bullets = on
| 2012–present: Member, Presidium of the Political Bureau of the 6th, 7th Central Committee of the Workers' Party of Korea
| 2012–present: Member, Political Bureau of the 6th, 7th Central Committee of the Workers' Party of Korea
| 2010–present: Member, 6th, 7th Central Committee of the Workers' Party of Korea
| 2014–2019: Deputy, 13th Supreme People's Assembly}}
----
{{Collapsible list
|titlestyle= background-color:#FCF;text-align:center;
|title=Other offices held
|bullets=on
| 2012–present: Chairman, Central Military Commission of the Workers' Party of Korea
| 2010–2012: Vice Chairman, Central Military Commission of the Workers' Party of Korea
}}
----
&lt;center&gt;'''[[List of leaders of North Korea|Leader of the Democratic People's &lt;br /&gt; Republic of Korea]]'''&lt;br /&gt;
{{flatlist|
*{{big|'''←'''}} [[Kim Jong-il]]
*''Current holder''
}}
&lt;/center&gt;
}}
{{Infobox Korean name
|title = '''Kim Jong-un''' or '''Kim Jong Un'''
|image = Kim Jong-un (Korean and Chinese characters).svg
|image_size = 160px
|caption = &quot;Kim Jong-un&quot; in [[Hangul|Chosŏn'gŭl]] (top) and [[Hanja|hancha]] (bottom) scripts
|context = north
|hangul = {{linktext|김|정|은}}
|hanja = {{lang|ko|{{linktext|金|正|恩}}}}&lt;ref name=&quot;hanja&quot;&gt;{{cite web |url=https://web.archive.org/liveweb/http://news.naver.com/main/hotissue/read.nhn?mid=hot&amp;sid1=100&amp;gid=438117&amp;cid=565935&amp;iid=259968&amp;oid=020&amp;aid=0002171110&amp;ptype=011 |script-title=ko:[北 막오른 김정은 시대]조선중앙통신 보도, 金正銀(Ｘ) 金正恩 |publisher=[[Naver]] |date=2 October 2010 |accessdate=2 December 2010 |language=ko}}&lt;/ref&gt;
|rr = Gim Jeong(-)eun
|mr = Kim Chŏngŭn
}}
'''കിം ജോങ് ഉൻ{{Efn|Also transliterated as Kim Jong-un; English pronunciation: /ˌkɪm dʒɒŋˈʊn, -ˈuːn/ ⓘ KIM jong-UUN, -⁠OON;[3] Korean: 김정은; pronounced [kim dʑʌŋ.ɯːn]}} (ജനനം: 8 ജനുവരി 1982–1984){{Efn|ഉത്തരകൊറിയൻ വൃത്തങ്ങൾ കിമ്മിന്റെ ജനനത്തീയതി 1982 ജനുവരി 8 ആണെന്ന് നൽകുന്നു. ദക്ഷിണ കൊറിയൻ രഹസ്യാന്വേഷണ വൃത്തങ്ങൾ പ്രകാരം അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജനന വർഷം 1983 ആണെന്നും യുഎസ് സർക്കാരിന്റെ കണക്ക് പ്രകാരം 1984 ആണെന്നും വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു.|name=birthdate}}''' ഒരു [[ഉത്തര കൊറിയ|ഉത്തരകൊറിയൻ]] രാഷ്ട്രീയക്കാരനും സ്വേച്ഛാധിപതിയുമാണ്. പിതാവ് കിം ജോങ് ഇല്ലിന്റെ മരണശേഷം 2011 മുതൽ ഉത്തരകൊറിയയുടെ പരമോന്നത നേതാവായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചുവരുന്നു. മുത്തച്ഛൻ കിം ഇൽ സുങ് സ്ഥാപിച്ച രാജ്യം നയിക്കുന്ന കിം കുടുംബത്തിൽ നിന്നുള്ള മൂന്നാമത്തെ ഭരണാധികാരിയാണ് അദ്ദേഹം.{{Efn|വർക്കേഴ്സ് പാർട്ടി ഓഫ് കൊറിയയുടെ നേതാവെന്ന നിലയിൽ, കിം 2012 മുതൽ 2016 വരെ ഫസ്റ്റ് സെക്രട്ടറി, 2016 മുതൽ 2021 വരെ ചെയർമാൻ, 2021 മുതൽ ജനറൽ സെക്രട്ടറി എന്നീ പദവികൾ വഹിച്ചു.}} വർക്കേഴ്സ് പാർട്ടി ഓഫ് കൊറിയയുടെ (WPK) ജനറൽ സെക്രട്ടറി, സ്റ്റേറ്റ് അഫയേഴ്‌സ് കമ്മീഷൻ പ്രസിഡന്റ് എന്നീ സ്ഥാനങ്ങളും കൊറിയൻ പീപ്പിൾസ് ആർമിയിലെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന സ്ഥാനങ്ങളും കിം വഹിക്കുന്നു.

കിം ജോങ് ഇല്ലിന്റെയും കാമുകി കോ യോങ് ഹുയിയുടെയും മൂന്ന് മക്കളിൽ രണ്ടാമനായ കിം, 2002 നും 2007 നും ഇടയിൽ കിം ഇൽ സുങ് സർവകലാശാലയിൽ ചേരുന്നതിന് മുമ്പ് സ്വിറ്റ്സർലൻഡിലെ ഇന്റർനാഷണൽ സ്കൂൾ ഓഫ് ബെർണിൽ പഠിച്ചു. 2009 മുതൽ, കിമ്മിനെ ഉത്തരകൊറിയൻ നേതൃത്വത്തിന്റെ പിൻഗാമിയായി കണക്കാക്കി. 2011 ൽ പിതാവിന്റെ മരണശേഷം, സ്റ്റേറ്റ് ടെലിവിഷൻ കിമ്മിനെ &quot;വിപ്ലവകരമായ ലക്ഷ്യത്തിന്റെ മഹത്തായ പിൻഗാമി&quot; ആയി പ്രഖ്യാപിച്ചു. അദ്ദേഹം വിവിധ നേതൃത്വ സ്ഥാനങ്ങൾ ഏറ്റെടുത്തു, കൂടാതെ രാജ്യത്തെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന തീരുമാനമെടുക്കൽ സ്ഥാപനമായ WPK പൊളിറ്റ്ബ്യൂറോയുടെ പ്രെസിഡിയത്തിൽ അംഗമായും മാറി. 2012 ജൂലൈയിൽ, കിം കൊറിയൻ പീപ്പിൾസ് ആർമിയിലെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന മാർഷൽ പദവിയിലേക്ക് സ്ഥാനക്കയറ്റം ലഭിച്ചു, സായുധ സേനയുടെ കമാൻഡർ-ഇൻ-ചീഫ്, സെൻട്രൽ മിലിട്ടറി കമ്മീഷൻ ചെയർമാൻ എന്നീ നിലകളിൽ തന്റെ സ്ഥാനങ്ങൾ ഉറപ്പിച്ചു.

തന്റെ മുൻകാല പിതാവിനെയും മുത്തച്ഛനെയും പോലെ, കിം ജോങ് ഉന്നും ഉത്തരകൊറിയയെ അടിച്ചമർത്തുന്നതും ഏകാധിപത്യപരവുമായ സ്വേച്ഛാധിപത്യമായി ഭരിക്കുന്നു, അദ്ദേഹത്തിന്റെ നേതൃത്വം കിം കുടുംബത്തിന്റെ വ്യക്തിത്വ ആരാധന നിലനിർത്തിയിട്ടുണ്ട്. സംസ്ഥാന മാധ്യമങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തെ പലപ്പോഴും &quot;ബഹുമാനപ്പെട്ട സഖാവ്&quot;, &quot;മാർഷൽ&quot;, &quot;രാഷ്ട്രത്തലവൻ&quot; എന്നിങ്ങനെയാണ് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. കിമ്മിന്റെ സർക്കാരിനെതിരെ മനുഷ്യാവകാശ ലംഘനങ്ങൾ ആരോപിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. 2013-ൽ അമ്മാവൻ ജാങ് സോങ്-തേക് ഉൾപ്പെടെ നിരവധി ഉത്തരകൊറിയൻ ഉദ്യോഗസ്ഥരെ ശുദ്ധീകരിക്കാനും വധിക്കാനും അദ്ദേഹം ഉത്തരവിട്ടതായും 2017-ൽ മലേഷ്യയിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ അർദ്ധസഹോദരൻ കിം ജോങ്-നാമിനെ വധിക്കാനും അദ്ദേഹം ഉത്തരവിട്ടതായും റിപ്പോർട്ടുണ്ട്. കിം ജോങ് ഉന്നിന്റെ പ്രത്യയശാസ്ത്രം പിതാവിന്റെ സൈനിക-ആദ്യ സോങ്-ഉൻ നയത്തിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി, &quot;ജന-ആദ്യ നയം&quot; പ്രഖ്യാപിക്കുകയും കമ്മ്യൂണിസത്തോടുള്ള പ്രതിബദ്ധത പുതുക്കുകയും ചെയ്തു. കിം ഇൽ സുങ്ങിന്റെ സമാനമായ നയത്തിന്റെ പേരിലുള്ള രാജ്യത്തിന്റെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയ്‌ക്കൊപ്പം രാജ്യത്തിന്റെ ആണവായുധ പദ്ധതിയുടെ സമാന്തര വികസനം എന്ന ബ്യുങ്‌ജിൻ നയത്തെ കിം പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചു. സൈനിക നേതൃത്വത്തിന്റെ ചെലവിൽ പാർട്ടിയുടെ അധികാരം വികസിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് അദ്ദേഹം WPK യുടെ ഘടനകളെ പുനരുജ്ജീവിപ്പിച്ചു.

ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും പുതിയ നാല് ആണവായുധ പരീക്ഷണങ്ങൾക്കും വിപുലമായ മിസൈൽ പരീക്ഷണങ്ങൾക്കും കിം മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു,{{Efn|21-ാം നൂറ്റാണ്ടിൽ സ്ഥിരീകരിച്ച ഒരേയൊരു ആണവായുധ പരീക്ഷണം ഉത്തരകൊറിയ നടത്തി. അടുത്തിടെ നടന്നിരിക്കാവുന്ന ആണവ പരീക്ഷണങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള സ്ഥിരീകരിക്കാത്ത ആരോപണങ്ങൾക്ക്}} അതിൽ ഉത്തരകൊറിയയുടെ ആദ്യത്തെ ഭൂഖണ്ഡാന്തര ബാലിസ്റ്റിക് മിസൈൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. [[ദക്ഷിണ കൊറിയ]], [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്ക]], [[ചൈന]] എന്നിവയുമായുള്ള ഈ സംഘർഷങ്ങൾ വർദ്ധിപ്പിച്ച് 2017–2018 ഉത്തരകൊറിയ പ്രതിസന്ധിയിൽ കലാശിച്ചു. 2018 ലും 2019 ലും കിം ചൈനീസ് പ്രസിഡന്റ് [[ഷി ജിൻപിങ്|ഷി ജിൻപിംഗ്]], ദക്ഷിണകൊറിയൻ പ്രസിഡന്റ് മൂൺ ജെയ്-ഇൻ, യുഎസ് പ്രസിഡന്റ് [[ഡോണൾഡ് ട്രംപ്|ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ്]] എന്നിവരുമായി ഉച്ചകോടികളിൽ പങ്കെടുത്തു, ഉത്തരകൊറിയനും യുഎസ് രാഷ്ട്രത്തലവനും തമ്മിലുള്ള ആദ്യ കൂടിക്കാഴ്ചയായിരുന്നു അത്. ബന്ധങ്ങളിൽ ചെറിയൊരു മഞ്ഞുവീഴ്ചയുണ്ടായിട്ടും, കൊറിയയുടെ പുനരേകീകരണത്തെക്കുറിച്ചോ ആണവ നിരായുധീകരണത്തെക്കുറിച്ചോ പുരോഗതിയില്ലാതെ ചർച്ചകൾ ഒടുവിൽ തകർന്നു. [[കോവിഡ്-19]] പാൻഡെമിക്കിനെ നേരിടുന്നതിൽ വിജയിച്ചതായി അദ്ദേഹം അവകാശപ്പെട്ടു, 2022 മെയ് വരെ രാജ്യം സ്ഥിരീകരിച്ച കേസുകൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തില്ല, എന്നിരുന്നാലും സ്വതന്ത്ര നിരീക്ഷകർ ഈ അവകാശവാദത്തെ ചോദ്യം ചെയ്തു. 2023 ഡിസംബറിൽ, ഉത്തരകൊറിയ കൊറിയയെ വീണ്ടും ഏകീകരിക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ ഔദ്യോഗികമായി ഉപേക്ഷിച്ചതായും രണ്ട് ശത്രുതാപരമായ രാഷ്ട്ര സിദ്ധാന്തം മുന്നോട്ടുവച്ചതായും പ്രഖ്യാപിച്ചു, പ്രതീകാത്മകമായി പുനരേകീകരണത്തിന്റെ കമാനം തകർത്തു. 2024 ജൂണിൽ, [[ഉക്രൈനിലെ റഷ്യൻ സൈനിക ഇടപെടൽ 2014|റഷ്യ-ഉക്രേനിയൻ യുദ്ധത്തിനുള്ള]] വസ്തുക്കൾ റഷ്യയ്ക്ക് വിതരണം ചെയ്യുന്നതിനിടയിൽ, കിം റഷ്യയുമായി ഒരു സുരക്ഷാ, പ്രതിരോധ ഉടമ്പടിയിൽ ഒപ്പുവച്ചു. ഒക്ടോബറിൽ, കുർസ്ക് കാമ്പെയ്‌നിൽ റഷ്യൻ യൂണിറ്റുകളെ സഹായിക്കാൻ ഉത്തരകൊറിയ സൈനികരെ അയച്ചു.

==ജനനവും ബാല്യവും==
1984 ജനുവരി 8-ന് ഉത്തരകൊറിയലെ വോൻസാനിലാണ് കിം ജോങ്-ഉൻ ജനിച്ചത്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ് കിം ജോങ്-ഇൽ ( 1941-2011) മുൻ പ്രസിഡന്റായിരുന്നു (8 July 1994 – 17 December 2011)
അദ്ദേഹത്തിന്റെ രണ്ടാമത്തെ ഭാര്യയിലെ മൂന്ന് മക്കളിൽ രണ്ടാമനാണ് കിം ജോങ്- ഉൻ. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മൂത്ത സഹോദരൻ കിം ജോങ്-ചുൾ 1981-ൽ ജനിച്ചു, അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഇളയ സഹോദരി കിം യോ-ജോങ് 1987-ൽ ജനിച്ചതായി വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. കിം ജോങ്-ഉൻ 1993 മുതൽ 1998 വരെ &quot;ചോൾ-പാക്&quot; അല്ലെങ്കിൽ &quot;പാക്-ചോൾ&quot; എന്ന പേരിൽ സ്വിറ്റ്സർലൻഡിലെ ഗംലിഗനിലുള്ള ബെർണിലെ സ്വകാര്യ ഇന്റർനാഷണൽ സ്‌കൂൾ ഓഫ് ബെർണിൽ പഠിച്ചു.  കിമ്മിനെ സഹപാഠികൾ വിശേഷിപ്പിച്ചത് പെൺകുട്ടികളോട് അസ്വാസ്ഥ്യമുള്ള, രാഷ്ട്രീയ വിഷയങ്ങളിൽ നിസ്സംഗത പുലർത്തുന്ന ഒരു ലജ്ജാശീലനായ കുട്ടിയായിട്ടാണ്. ബാസ്‌ക്കറ്റ്‌ബോൾ, കമ്പ്യൂട്ടർ ഗെയിമുകൾ എന്നിവയിൽ തത്പരനായിരുന്ന അദ്ദേഹം ജാക്കി ചാന്റെ ആക്ഷൻ സിനിമകളുടെആരാധകനായിരുന്നു കിം ജോങ്-ഉൻ 2002 മുതൽ 2007 വരെ പ്യോങ്‌യാങ്ങിലെ ഒരു പ്രമുഖ ഓഫീസർ-ട്രെയിനിംഗ് സ്‌കൂളായ കിം ഇൽ-സങ് യൂണിവേഴ്‌സിറ്റിയിൽ പഠിച്ചു.  കിമ്മിന്റെ അമ്മ കോ യോങ്-ഹുയി 2004 ൽ പാരീസിൽ വച്ച് കാൻസർ മൂലം മരിച്ചു.&lt;ref name=&quot;Birth-1982&quot;&gt;{{cite news|title=Everything you need to know about North Korean leader Kim Jong Un|work=[[ABC News]]|url=https://abcnews.go.com/International/north-korean-leader-kim-jong/story?id=46804057|url-status=live|access-date=15 June 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180614033508/https://abcnews.go.com/International/north-korean-leader-kim-jong/story?id=46804057|archive-date=14 June 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=NYTRodman&gt;{{cite news |title=Rodman Gives Details on Trip to North Korea |work=[[The New York Times]] |date=9 September 2013 |url=https://www.nytimes.com/2013/09/10/world/asia/rodman-gives-details-on-trip-to-north-korea.html |access-date=10 September 2013 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130910200226/http://www.nytimes.com/2013/09/10/world/asia/rodman-gives-details-on-trip-to-north-korea.html |archive-date=10 September 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |last=Fifield |first=Anna |date=2016-05-27 |title=The Secret Life of Kim Jong Un's Aunt, who has lived in the U.S. since 1998 |url=https://www.washingtonpost.com/world/asia_pacific/the-secret-life-of-kim-jong-uns-aunt-who-has-lived-in-the-us-since-1998/2016/05/26/522e4ec8-12d7-11e6-a9b5-bf703a5a7191_story.html |newspaper=The Washington Post |access-date=2021-08-29}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Lee2012&quot;&gt;{{cite news|last1=Lee|first1=Young-jong|last2=Kim|first2=Hee-jin|date=8 August 2012|title=Kim Jong-un's sister is having a ball|work=[[Korea JoongAng Daily]]|url=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=2957573|url-status=dead|access-date=26 December 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151016211015/http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=2957573|archive-date=16 October 2015}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Moore, Malcolm. [https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/asia/northkorea/5428300/Kim-Jong-un-a-profile-of-North-Koreas-next-leader.html Kim Jong-un: a profile of North Korea's next leader] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090605153019/http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/asia/northkorea/5428300/Kim-Jong-un-a-profile-of-North-Koreas-next-leader.html|date=5 June 2009}}. ''[[The Daily Telegraph]]''. 2 June 2009&lt;/ref&gt;

==നേതൃസ്ഥാനങ്ങൾ ഏറ്റെടുക്കുന്നു==

2009 ജൂണിൽ തന്നേ കിം ജോങ്-ഉൻ തന്റെ പിതാവിന് ശേഷമുള്ള അടുത്ത ഭരണാധികാരിയായി തീരുമാനിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.വർക്കേഴ്‌സ് പാർട്ടി ഓഫ് കൊറിയയാണോ കുടുംബമാണോ അതോ മറ്റേതെങ്കിലും സംഘടനയാണോ പിന്തുടർച്ച തീരുമാനിച്ചതെന്ന് അറിയില്ല.2010ൽ കിം ജോങ് ഉൻ തന്റെ പിതാവിന്റെ പ്രേരണയാൽ ഉത്തര കൊറിയയുടെ രഹസ്യാന്വേഷണ വിഭാഗത്തിന്റെ ചുമതല ഏറ്റെടുത്തു.2011 ഡിസംബർ 17 ന് പിതാവായ കിം ജോങ്-ഇൽ മരണപ്പെട്ടതിനെ തുട൪ന്ന് 2011 ഡിസംബർ 29-ന്, തന്റെ പിതാവിന്റെ ഔദ്യോഗിക ദുഃഖാചരണത്തിന്റെ അവസാനത്തിനുശേഷം, കിമ്മിൽ നടന്ന ഒരു പൊതു ചടങ്ങിനിടെ, കിം ജോങ്- ഉന്നിനെ രാജ്യത്തിന്റെ പ്രോട്ടോക്കോൾ തലവനായ കിം യോങ്-നാം ഉത്തര കൊറിയയുടെ &quot;പരമോന്നത നേതാവ്&quot; ആയി പ്രഖ്യാപിച്ചു.2012 ഏപ്രിൽ 13 ന് കി൦ പ്രതിരോധ സേനയുടെ ചെയർമാനായി നിയമിക്കപ്പെട്ടു .2016 ജൂൺ 29 വരെ ആ പദവിയിൽ തുടർന്നു അതേ വർഷം തന്നെ ഏപ്രിൽ 11 ന് കര-നാവിക-വ്യോമ സേനകളുടെ നേതാവായും നിയമിക്കപ്പെട്ടു.
==വിമർശനങ്ങൾ==
കിം ജോങ്ങ് ഉന്നിനെതിരെ പല വിമർശനങ്ങളും ഉയർന്നിട്ടുണ്ട്. പ്രത്യേകിച്ച് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഏകാധിപത്യ ഭരണം. ഭരണകൂടത്തെ വിമർശിക്കാൻ ഉത്തരകൊറിയയിൽ സ്വാതന്ത്ര്യം ഇല്ല. വസ്ത്രം ധരിക്കാനും,മുടിവെട്ടാനും കിമ്മിന്റെ നിയമങ്ങൾ ഉണ്ട്. അത് ലംഘിച്ചാൽ കടുത്ത ശിക്ഷ കിട്ടും. ഒരാൾ കുറ്റം ചെയ്താൽ അയാളും അയാളുടെ ഏറ്റവും അടുത്ത ബന്ധുക്കളും വർഷങ്ങളോളം ജയിൽ ശിക്ഷ അനുഭവിക്കണം.ജനങ്ങളിൽ 99% കടുത്ത ദാരിദ്രത്തിലാണ്. വെറെയും മനുഷ്യാവകാശ ലംഘനങ്ങൾ അവിടെ നടക്കുന്നുണ്ട്.

== അവാർഡുകളും ബഹുമതികളും ==

=== ബഹുമതികൾ ===
{{Flag icon|Russia}}[[റഷ്യ]]:

* ജൂബിലി മെഡൽ &quot;1941–1945 ലെ മഹത്തായ ദേശസ്നേഹ യുദ്ധത്തിൽ 75 വർഷത്തെ വിജയം&quot; (2020)&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.dw.com/en/putin-honors-kim-jong-un-with-a-wwii-memorial-medal/a-53337147|title=Putin honors Kim Jong Un with a WWII memorial medal|access-date=1 September 2022|date=5 May 2020|work=DW News}}&lt;/ref&gt;
* ജൂബിലി മെഡൽ &quot;1941–1945 ലെ മഹത്തായ ദേശസ്നേഹ യുദ്ധത്തിൽ 80 വർഷത്തെ വിജയം&quot; (2025)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://may9.ru/en/news/16323/|title=Kim Jong Un awarded with the 80 Years of Victory in the Great Patriotic War medal|access-date=3 August 2025|date=27 March 2025|website=80 Victory!}}&lt;/ref&gt;

=== ഓണററി ഡോക്ടറേറ്റുകൾ ===
{{Flag icon|Malaysia}}[[മലേഷ്യ]]:

* ഹെൽപ്പ് യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ നിന്ന് സാമ്പത്തിക ശാസ്ത്രത്തിൽ ഓണററി ഡോക്ടർ ഓഫ് ഫിലോസഫി (പിഎച്ച്ഡി) ബിരുദം (2013)&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.thestar.com.my/news/nation/2013/10/23/help-uni-kim-jong-un-phd/|title=HELP University awards honorary doctorate to Kim Jong-Un|access-date=2026-07-18|last=Murad|first=Dina|date=2013-10-23|newspaper=The Star}}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;
==അവലംബം==
{{reflist}}

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==

[[വർഗ്ഗം:കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ഭരണാധികാരികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:1980-കളിൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഉത്തര കൊറിയ]]</text>
      <sha1>btr5j6s5l9kuhrn8ae12fccyblokag5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>വളഞ്ഞങ്ങാനം വെള്ളച്ചാട്ടം</title>
    <ns>0</ns>
    <id>183272</id>
    <revision>
      <id>4681907</id>
      <parentid>4668646</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T14:44:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4681907</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5754" sha1="citvjq5smy5jn1ml7g97g7rg2q664k0" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Valanjaganam Waterfalls}} {{coord|9|33|46.7|N|76|58|38.42|E|region:IN_dim:170|display=title}}
{{Infobox waterfall|name=വളഞ്ഞങ്ങാനം വെള്ളച്ചാട്ടം|alt_name=നിന്നുമുള്ളിപ്പാറ|photo=Waterfall ,Kumily,Kerala 11-9-2024.jpg|photo_width=|photo_caption=|map=Kerala|map_width=|map_caption=Location of Valanjanganam Falls in Kerala|coordinates={{Coord|9|33|46|N|76|58|39|E|type:waterbody_region:Kuttikkanam_scale:50000|format=dms|display=inline,title}}|coords_ref=|location=[[Peermade]], [[Idukki district]], [[Kerala]], [[India]]&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://indiamaps.gov.in/mapViewer |title=Survey of India |access-date=2026-06-23 |archive-date=2026-06-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260617091255/https://indiamaps.gov.in/mapViewer |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;|type=Waterfall|elevation=22.86|height=|height_longest=|number_drops=1|width=|average_width=|watercourse=|average_flow=|world_rank=}}[[ഇടുക്കി ജില്ല|ഇടുക്കി ജില്ലയിലെ]] കുട്ടിക്കാനത്തിനും അമലഗിരിക്കും ഇടയിൽ [[മുറിഞ്ഞപുഴ (ഇടുക്കി)|മുറിഞ്ഞപുഴയ്ക്ക്]] സമീപം, [[കോട്ടയം]] - [[കുമളി]] പാതയിലുള്ള മനോഹരമായ ഒരു വെള്ളച്ചാട്ടമാണ് നിന്നുമുള്ളിപ്പാറ എന്ന പേരിൽ പ്രാദേശികമായി അറിയപ്പെടുന്ന '''വളഞ്ഞങ്ങാനം വെള്ളച്ചാട്ടം'''. മുറിഞ്ഞപുഴയിൽ നിന്ന് ഒരു കിലോമീറ്ററും കുട്ടിക്കാനത്തുനിന്ന് ഏകദേശം 5 കിലോമീറ്ററും അകലെയാണിത്. ശരാശരി 75 അടിയോളം ഉയരമുള്ള വെള്ളച്ചാട്ടത്തിന് മുകൾഭാഗം പലപ്പോഴും മൂടൽമഞ്ഞ് പൊതിഞ്ഞുകിടക്കുന്നു. മഴക്കാലത്താണ് വെള്ളച്ചാട്ടം ഏറ്റവും മനോഹരമായി കാണപ്പെടുന്നത്. ചാർലി വെള്ളച്ചാട്ടം, ഒന്നാം പാലം, കേസരി വെള്ളച്ചാട്ടം എന്നൊക്കെയും ഇതറിയപ്പെടുന്നു. കുട്ടിക്കാനം കുന്നുകളിൽ നിന്ന് താഴേക്ക് പതിക്കുന്ന ഈ വെള്ളച്ചാട്ടം മുറിഞ്ഞ പുഴയിലെത്തിയശേഷം കുത്തനെ താഴേക്ക് ഒഴുകി അന്തിമമായി പമ്പയാറിന്റെ പോഷകനദികളിൽ ഒന്നായ അഴുതയാറിൽ ചേരുന്നു. 
[[കോട്ടയം|കോട്ടയത്ത്]] നിന്ന് ഹൈറേഞ്ചിലേയ്ക്കുള്ള യാത്രാമധ്യേ  [[കുട്ടിക്കാനം|അമലഗിരിക്കു ശേഷവും കുട്ടിക്കാനത്തിനു]] മുൻപുമായാണ് വെള്ളച്ചാട്ടത്തിന്റെ സ്ഥാനം&lt;ref&gt;[http://www.trawell.in/kochi/500kms Valanjaganam Waterfalls (Near Kottayam) ]&lt;/ref&gt;. [[ദേശീയപാത 183 (ഇന്ത്യ)|ദേശീയപാത 183]] ൽ (കെ.കെ.റോഡ്) സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഇത്, മുറിഞ്ഞപ്പുഴയിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 1 കിലോമീറ്ററും കുട്ടിക്കാനത്ത് നിന്ന് 5 കിലോമീറ്ററും അകലെയാണ്. വിനോദസഞ്ചാരികൾ സാധാരണയായി ഇവിടെ ചായ കുടിക്കാൻ വണ്ടി നിർത്തി വെള്ളച്ചാട്ടം ആസ്വദിക്കാറുണ്ട്. ചാർളി എന്ന മലയാള സിനിമയിലെ ഒരു രംഗം ഈ വെള്ളച്ചാട്ടത്തിന് സമീപമാണ് ചിത്രീകരിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/travel/destination/valanjanganam-waterfalls-idukki-destination-charlie-movie-dulquer-salmaan-ee59af2d|title='ചാർളി'യിലെ ആ വെള്ളച്ചാട്ടം ഇതാണ്; കോട്ടയം-കുമളി റൂട്ടിലെ വളഞ്ഞങ്ങാനം എന്ന വിസ്മയം}}&lt;/ref&gt;  ഇടുക്കിയുടെ പ്രകൃതി ഭംഗി ആസ്വദിക്കാനും ക്ഷീണിപ്പിക്കുന്ന യാത്രകളിൽ പെട്ടെന്ന് വിശ്രമിക്കാനും അനുയോജ്യമായ ഒരു സ്ഥലമാണിത്.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=71rwblpCwDk/|title=Valanjanganam Falls (വളഞ്ഞങ്കാനം വെളളച്ചാട്ടം)|date=2021-05-07|website=trackthetrails.com}}&lt;/ref&gt; .

[[പ്രമാണം:Valanjanganam_Waterfall.jpg|500x500ബിന്ദു]]

==അവലംബം==
{{Reflist}}
{{WaterFallsinKerala}}

[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ വെള്ളച്ചാട്ടങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>citvjq5smy5jn1ml7g97g7rg2q664k0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4681908</id>
      <parentid>4681907</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T14:45:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4681908</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5780" sha1="ljvnahj68suouc0xnb1nf36yt6qxslu" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Valanjaganam Waterfalls}} {{coord|9|33|46.7|N|76|58|38.42|E|region:IN_dim:170|display=title}}
{{Infobox waterfall|name=വളഞ്ഞങ്ങാനം വെള്ളച്ചാട്ടം|alt_name=നിന്നുമുള്ളിപ്പാറ|photo=Waterfall ,Kumily,Kerala 11-9-2024.jpg|photo_width=|photo_caption=|map=Kerala|map_width=|map_caption=Location of Valanjanganam Falls in Kerala|coordinates={{Coord|9|33|46|N|76|58|39|E|type:waterbody_region:Kuttikkanam_scale:50000|format=dms|display=inline,title}}|coords_ref=|location=[[Peermade]], [[Idukki district]], [[Kerala]], [[India]]&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://indiamaps.gov.in/mapViewer |title=Survey of India |access-date=2026-06-23 |archive-date=2026-06-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260617091255/https://indiamaps.gov.in/mapViewer |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;|type=Waterfall|elevation=22.86|height=|height_longest=|number_drops=1|width=|average_width=|watercourse=|average_flow=|world_rank=}}[[ഇടുക്കി ജില്ല|ഇടുക്കി ജില്ലയിലെ]] കുട്ടിക്കാനത്തിനും അമലഗിരിക്കും ഇടയിൽ [[മുറിഞ്ഞപുഴ (ഇടുക്കി)|മുറിഞ്ഞപുഴയ്ക്ക്]] സമീപം, [[കോട്ടയം]] - [[കുമളി]] പാതയിലുള്ള മനോഹരമായ ഒരു വെള്ളച്ചാട്ടമാണ് നിന്നുമുള്ളിപ്പാറ എന്ന പേരിൽ പ്രാദേശികമായി അറിയപ്പെടുന്ന '''വളഞ്ഞങ്ങാനം വെള്ളച്ചാട്ടം'''. മുറിഞ്ഞപുഴയിൽ നിന്ന് ഒരു കിലോമീറ്ററും കുട്ടിക്കാനത്തുനിന്ന് ഏകദേശം 5 കിലോമീറ്ററും അകലെയാണിത്. ശരാശരി 75 അടിയോളം ഉയരമുള്ള വെള്ളച്ചാട്ടത്തിന് മുകൾഭാഗം പലപ്പോഴും മൂടൽമഞ്ഞ് പൊതിഞ്ഞുകിടക്കുന്നു. മഴക്കാലത്താണ് വെള്ളച്ചാട്ടം ഏറ്റവും മനോഹരമായി കാണപ്പെടുന്നത്. ചാർലി വെള്ളച്ചാട്ടം, ഒന്നാം പാലം, കേസരി വെള്ളച്ചാട്ടം എന്നൊക്കെയും ഇതറിയപ്പെടുന്നു. കുട്ടിക്കാനം കുന്നുകളിൽ നിന്ന് താഴേക്ക് പതിക്കുന്ന ഈ വെള്ളച്ചാട്ടം മുറിഞ്ഞ പുഴയിലെത്തിയശേഷം കുത്തനെ താഴേക്ക് ഒഴുകി അന്തിമമായി പമ്പയാറിന്റെ പോഷകനദികളിൽ ഒന്നായ [[അഴുതയാർ|അഴുതയാറിൽ]] ചേരുന്നു. 
[[കോട്ടയം|കോട്ടയത്ത്]] നിന്ന് ഹൈറേഞ്ചിലേയ്ക്കുള്ള യാത്രാമധ്യേ  [[കുട്ടിക്കാനം|അമലഗിരിക്കു ശേഷവും കുട്ടിക്കാനത്തിനു]] മുൻപുമായാണ് വെള്ളച്ചാട്ടത്തിന്റെ സ്ഥാനം&lt;ref&gt;[http://www.trawell.in/kochi/500kms Valanjaganam Waterfalls (Near Kottayam) ]&lt;/ref&gt;. [[ദേശീയപാത 183 (ഇന്ത്യ)|ദേശീയപാത 183]] ൽ (കെ.കെ.റോഡ്) സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഇത്, മുറിഞ്ഞപ്പുഴയിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 1 കിലോമീറ്ററും കുട്ടിക്കാനത്ത് നിന്ന് 5 കിലോമീറ്ററും അകലെയാണ്. വിനോദസഞ്ചാരികൾ സാധാരണയായി ഇവിടെ ചായ കുടിക്കാൻ വണ്ടി നിർത്തി വെള്ളച്ചാട്ടം ആസ്വദിക്കാറുണ്ട്. ചാർളി എന്ന മലയാള സിനിമയിലെ ഒരു രംഗം ഈ വെള്ളച്ചാട്ടത്തിന് സമീപമാണ് ചിത്രീകരിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/travel/destination/valanjanganam-waterfalls-idukki-destination-charlie-movie-dulquer-salmaan-ee59af2d|title='ചാർളി'യിലെ ആ വെള്ളച്ചാട്ടം ഇതാണ്; കോട്ടയം-കുമളി റൂട്ടിലെ വളഞ്ഞങ്ങാനം എന്ന വിസ്മയം}}&lt;/ref&gt;  ഇടുക്കിയുടെ പ്രകൃതി ഭംഗി ആസ്വദിക്കാനും ക്ഷീണിപ്പിക്കുന്ന യാത്രകളിൽ പെട്ടെന്ന് വിശ്രമിക്കാനും അനുയോജ്യമായ ഒരു സ്ഥലമാണിത്.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=71rwblpCwDk/|title=Valanjanganam Falls (വളഞ്ഞങ്കാനം വെളളച്ചാട്ടം)|date=2021-05-07|website=trackthetrails.com}}&lt;/ref&gt; .

[[പ്രമാണം:Valanjanganam_Waterfall.jpg|500x500ബിന്ദു]]

==അവലംബം==
{{Reflist}}
{{WaterFallsinKerala}}

[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ വെള്ളച്ചാട്ടങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>ljvnahj68suouc0xnb1nf36yt6qxslu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കല്ലെറിഞ്ഞുള്ള വധശിക്ഷ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195483</id>
    <revision>
      <id>4681922</id>
      <parentid>4672925</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T16:16:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>4681922</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="85750" sha1="ma2316q43suv2zpmlhg6w3j1jnceoty" xml:space="preserve">[[File:A map showing countries where public stoning is judicial or extrajudicial form of punishment.SVG|thumb|right|280px|പരസ്യമായി കല്ലെറിയുന്നത് ജുഡീഷ്യൽ അല്ലെങ്കിൽ നിയമവിരുദ്ധമായ ശിക്ഷാ രീതിയാണെന്ന് കാണിക്കുന്ന മാപ്പ്]]
{{prettyurl|Stoning}}
{{വധശിക്ഷ}}'''കല്ലെറിഞ്ഞു കൊല്ലൽ''' ഒരു [[വധശിക്ഷ|വധശിക്ഷാ രീതിയാണ്]]. ഒരു കൂട്ടം ആളുകൾ മറ്റൊരാൾക്കു നേരേ അയാൾ മരിക്കുന്നതുവരെ കല്ലെറിയുകയാണ് ശിക്ഷാരീതി. ആൾക്കൂട്ടത്തിലെ ഒരാളെയും [[മരണം|മരണത്തിന്]] കാരണക്കാരനായി കണ്ടെത്താനാവില്ല. പക്ഷേ കൂട്ടത്തിലെ എല്ലാവർക്കും മരണത്തിൽ നൈതികമായ പങ്കുണ്ടാവുകയും ചെയ്യും. മറ്റുള്ള വധശിക്ഷകളിലെ ആരാച്ചാരുടെ പങ്കുമായി ഇതിനെ താരതമ്യം ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. മറ്റു ശിക്ഷാ രീതികളേക്കാൾ സാവധാനത്തിലാണ് ഇത് നടക്കുക. ഈ രീതിയിലുള്ള മരണം പീഠനത്തിലൂടെയാണ് നടക്കുന്നത്.

==രീതികളും നടപടിക്രമങ്ങളും==
ശിക്ഷ നടപ്പാക്കുന്ന രീതികൾക്ക് കാലികമായും പ്രാദേശികമായും ഭേദങ്ങളുണ്ട്.

ഉദാഹരണത്തിന് [[ഇറാൻ|ഇറാനിലെ]] ഇസ്ലാമിക ശിക്ഷാ നിയമത്തിൽ വിവാഹേതര ലൈംഗികബന്ധത്തിലേർപ്പെട്ട കുറ്റത്തിന് കല്ലെറിഞ്ഞുള്ള വധശിക്ഷ എപ്രകാരം നടപ്പാക്കണം എന്ന് വിശദീകരിക്കുന്നുണ്ട്. ഇതുപ്രകാരം ശിക്ഷവിധിക്കപ്പെട്ടവർക്ക് മരണത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷപെടാനുള്ള സാദ്ധ്യതയും സൂചിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;amnesty.org&quot;&gt;{{Cite web |url=http://www.amnesty.org/en/library/asset/MDE13/001/2008/en/2b087fb2-c2d2-11dc-ac4a-8d7763206e82/mde130012008eng.pdf |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2011-08-08 |archive-date=2011-08-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110808114708/http://www.amnesty.org/en/library/asset/MDE13/001/2008/en/2b087fb2-c2d2-11dc-ac4a-8d7763206e82/mde130012008eng.pdf |url-status=live }}&lt;/ref&gt;:

&lt;blockquote&gt;Article 102 – വിവാഹേതര ലൈംഗിക ബന്ധത്തിൽ ഏർപ്പെട്ട പുരുഷനെ അരഭാഗം വരെയും സ്ത്രീയെ നെഞ്ചുഭാഗം വരെയും കുഴിച്ചിട്ടശേഷം കല്ലെറിഞ്ഞ് കൊല്ലണം.&lt;/blockquote&gt;

&lt;blockquote&gt;Article 103 –  മറ്റാളുകളുടെ സാക്ഷിമൊഴി പ്രകാരം കുറ്റക്കാരനാണെന്ന് കണ്ടെത്തി കല്ലെറിഞ്ഞുള്ള വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിക്കപ്പെട്ടയാൾ കുഴിയിൽ നിന്നും കരയ്ക്കു കയറുകയാണെങ്കിൽ അയാളെ തിരിച്ച് കുഴിയിൽ എത്തിച്ച് വധശിക്ഷ പൂർത്തിയാക്കണം. കുറ്റക്കാരനാണെന്ന് കണ്ടെത്തിയത് സ്വന്തം കുറ്റസമ്മതത്തിൽ നിന്നാണെങ്കിൽ കുഴിയിൽ നിന്ന് രക്ഷപെടുന്നവരെ രക്ഷപെടാനനുവദിക്കണം. &lt;/blockquote&gt;

&lt;blockquote&gt;Article 104 – എറിയാനുപയോഗിക്കുന്ന കല്ല് ഒന്നോ രണ്ടോ ഏറുകൊണ്ട് മരണമുണ്ടാക്കുന്നതാവരുത്. പക്ഷേ ഒരു കല്ലെന്ന് വിളിക്കാവുന്ന വലിപ്പം അതിനുണ്ടാവണം. &lt;/blockquote&gt;

കേസിന്റെ വിശദാംശങ്ങളനുസരിച്ച് ചിലപ്പോൾ ന്യായാധിപനായിരിക്കും ആദ്യത്തെ കല്ലെറിയുക. ചിലപ്പോൾ സംഭവത്തിന്റെ ആദ്യ സാക്ഷിയായിരിക്കും ഇത് ചെയ്യുക.&lt;ref name=&quot;amnesty.org&quot;/&gt;  വധശിക്ഷയ്ക്ക് മുൻപും ശേഷവും ചില മതപരമായ നടപടിക്രമങ്ങൾ പാലിക്കേണ്ടതുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;amnesty.org&quot;/&gt;

==ചരിത്രത്തിൽ==
കല്ലെറിഞ്ഞുകൊല്ലൽ പ്രാചീനമായ ഒരു വധശിക്ഷാരീതിയാണ്. പുരാതന [[ഗ്രീസ്|ഗ്രീസിന്റെ]] ചരിത്രത്തിൽ കല്ലെറിഞ്ഞ് കൊല്ലൽ നടന്ന സംഭവങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. [[ലൈസിഡാസ്]] എന്നയാളുടെ ശിക്ഷയെപ്പറ്റി [[ഹെറോഡോട്ടസ്]] തന്റെ ''ഹിസ്റ്ററീസ്'' എന്ന ഗ്രന്ധത്തിലെ ഒൻപതാം പുസ്തകത്തിൽ പ്രതിപാദിക്കുന്നുണ്ട്. പുരാതന ഗ്രീക്ക് മിത്തുകളിലും കല്ലെറിഞ്ഞ് കൊല്ലൽ പ്രതിപാദിക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്. ഈഡിപ്പസ് തന്റെ പിതാവിനെയാണ് താൻ വധിച്ചതെന്നറിയുമ്പോൾ തന്നെ കല്ലെറിഞ്ഞ് കൊല്ലാനാവശ്യപ്പെടുന്നുണ്ട്.

===[[യഹൂദമതം|ജൂതമതത്തിൽ]]===

====തോറ====
ഹീബ്രൂ ബൈബിളിന്റെ ആദ്യ അഞ്ച് പുസ്തകങ്ങൾ (ഉത്പത്തി, പുറപ്പാടു്, ലേവ്യപുസ്തകം, സംഖ്യാപുസ്തകം, ആവർത്തനം എന്നിവ) ചേർന്നതാണ് തോറ. ക്രിസ്ത്യാനികളുടെ വേദപുസ്തകത്തിലെ 39 പുസ്തകങ്ങളുള്ള [[പഴയനിയമം|പഴയനിയമത്തിലെ]] ആദ്യ അഞ്ച് പുസ്തകങ്ങൾ തന്നെയാണിവ (പ്രൊട്ടസ്റ്റന്റ് സഭകളാണ് 39 പുസ്തകങ്ങളെ അംഗീകരിക്കുന്നത്; കത്തോലിക്കർക്ക് 46-ഉം പൗരസ്ത്യ ഓർത്തഡോക്സ് സഭകൾക്ക് അതിൽ കൂടുതലും പുസ്തകങ്ങൾ പഴയനിയമത്തിലുണ്ട്). ഇതിനെ ജൂതന്മാർ മതഗ്രന്ഥം എന്നതിനു പുറമേ ഒരു പരിധിവരെ, സിവിൽ നിയമങ്ങളുടെ റഫറൻസ് ഗ്രന്ധമായായും കണക്കാക്കുന്നു. കീഴെപ്പറയുന്ന കുറ്റകൃത്യങ്ങൾക്കാണ് ടോറ കല്ലെറിഞ്ഞുള്ള വധശിക്ഷ വിധിക്കുന്നത്. 
* സിനായ് മലയെ ദൈവം [[മോശ|മോശയ്ക്ക്]] [[പത്ത് കൽപ്പനകൾ|പത്തുകൽപ്പനകൾ]] നൽകുന്ന വേളയിൽ സ്പർശിക്കുക. ([[പുറപ്പാട്]] 19:13)
* [[മനുഷ്യൻ|മനുഷ്യനെ]] കൊല്ലുന്ന [[കാള|കാളയെ]] കല്ലെറിഞ്ഞ് കൊല്ലണം (പുറപ്പാട് 21:28)
* സാബത്ത് പാലിക്കാതിരിക്കുക ([[സംഖ്യാപുസ്തകം]] 15:32-36)
* ഒരുവന്റെ ബീജം (കുട്ടികളെയായിരിക്കാം ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്) മൊലേക്കിന് നൽകൽ. ([[ലേവ്യപുസ്തകം]] 20:2-5)
* മന്ത്രവാദമോ വെളിച്ചപ്പാടോ ഉള്ള പുരുഷനെയോ സ്ത്രീയെയോ (ലേവ്യപുസ്തകം. 20:27)
* [[യഹോവ|യഹോവയുടെ (ദൈവത്തിന്റെ)]] നാമം ദുഷിച്ച് ശപിക്കുക (Lev. 24:10-16)
* വിഗ്രഹാരാധന നടത്തുകയോ ([[ആവർത്തന പുസ്തകം]] 17:2-7) മറ്റുള്ളവരെ അതിന് പ്രേരിപ്പിക്കുകയോ ചെയ്യുക (ആവർത്തനം. 13:7-12)
* മാതാപിതാക്കളെ എതിർക്കുക (ആവർത്തന പുസ്തകം. 21,18-21)
* വിവാഹസമയം കന്യകയെന്ന് പറയുന്ന സ്ത്രീയിൽ കന്യകാലക്ഷണം കാണപ്പെടാതിരിക്കുക (ആവർത്തനം. 22:13-21)
* വിവാഹിതയോ വിവാഹനിശ്ചയം കഴിഞ്ഞതോ ആയ സ്ത്രീയോട് മറ്റൊരുപുരുഷൻ ലൈംഗിക ബന്ധത്തിലേർപ്പെട്ടാൽ ഇരുവരെയും കല്ലെറിഞ്ഞ് കൊല്ലണം. (ആവർത്തനം. 22:23-24)

====മിഷ്ന====
മിഷ്ന പ്രകാരം കീഴെപ്പറയുന്നവരെയാണ് കല്ലെറിഞ്ഞ് കൊല്ലേണ്ടത്.&lt;ref&gt;[[Sanhedrin (tractate)|Sanhedrin]] Chapter 7, p.&amp;nbsp;53a [http://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/Talmud/sanhedrin7.html], in Hebrew: [http://www.mechon-mamre.org/b/l/l4407.htm]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;jewishencyclopedia.com&quot;/&gt;

&quot;കല്ലെറിഞ്ഞ് കൊല്ലൽ ഈപ്പറയുന്ന പാപികൾക്ക് ബാധകമാണ് – אלו הן הנסקלין
*അമ്മയോട് ലൈംഗികബന്ധത്തിലേർപ്പെടുന്നവൻ – הבא על האם
*അച്ഛന്റെ ഭാര്യയോട് ലൈംഗികബന്ധത്തിലേർപ്പെടുന്നവൻ – ועל אשת האב
*മകന്റെ ഭാര്യയോട് ലൈംഗികബന്ധത്തിലേർപ്പെടുന്നവൻ – ועל הכלה
*സ്വവർഗസംഭോഗത്തിലേർപ്പെടുന്നവൻ – ועל הזכור
*കന്നുകാലികളെ ഭോഗിക്കുന്നവൻ – ועל הבהמה
*കന്നുകാലികൾക്കു മുന്നിൽ വസ്ത്രമഴിക്കുന്ന സ്ത്രീ – והאשה המביאה את הבהמה
*ദൈവദോഷം പറയുന്നവർ – והמגדף
*വിഗ്രഹാരാധനക്കാർ – והעובד עבודת כוכבים
*കുട്ടികളെ മൊലേക്കിന് ബലി നൽകുന്നവർ – והנותן מזרעו למולך
*ആത്മാക്കളുമായി ബന്ധം പുലർത്തുന്നവർ – ובעל אוב
*മന്ത്രവാദികൾ – וידעוני
*സാബത്ത് നിയമങ്ങൾ ലംഘിക്കുന്നവർ – והמחלל את השבת
*അച്ഛനെയോ അമ്മയെയോ ചീത്തപറയുന്നവർ – והמקלל אביו ואמו
*വിവാഹനിശ്ചയം ചെയ്ത സ്ത്രീയെ ആക്രമിക്കുന്നവർ – והבא על נערה המאורסה
*വിഗ്രഹാരാധന നടത്താൻ മറ്റുള്ളവരെ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നവർ – והמסית
*ഒരു പട്ടണത്തെ മുഴുവൻ തെറ്റിദ്ധരിപ്പിക്കുന്നവർ – והמדיח
*മന്ത്രവാദി (പുരുഷനോ സ്ത്രീയോ) – והמכשף
*മാതാപിതാക്കളെ എതിർക്കുന്ന പുത്രൻ – ובן סורר ומורה&quot;

====പ്രവൃത്തിയിൽ====
[[File:Botticcelli, Sandro - The Punishment of Korah and the Stoning of Moses and Aaron - 1481-82.jpg|thumb|right|240px|കോറായ്ക്കുള്ള ശിക്ഷയും മോസസിനെയും ആരോണിനെയും കല്ലെറിയലും. (1480-1482)സാൻഡ്രോ ബോട്ടിച്ചെല്ലിയുടെ രചന, [[സിസ്റ്റീൻ ചാപ്പൽ]], [[റോം]].]]

ജൂതമത്തിൽ ഈ ശിക്ഷാരീതി നടപ്പിലാക്കിയിരുന്ന സന്ദർഭങ്ങളെപ്പറ്റി വളരെ വിരളമായേ പരാമർശിക്കപ്പെടുന്നുള്ളൂ. ബൈബിളിൽ മൂന്നിടത്ത് മനുഷ്യരെ കല്ലെറിഞ്ഞ് കൊന്നതിനെപ്പറ്റി പ്രതിപാദിക്കുന്നുണ്ട്. അഞ്ചാറ് സന്ദർഭങ്ങളിൽ നിയമാനുസൃതമല്ലാറ്റെ മനുഷ്യരെ കല്ലെറിയുന്നതായി പരാമർശിക്കുന്നുണ്ട്. [[ജോഷ്വയുടെ പുസ്തകം]] (7, 24) എന്ന ഭാഗത്ത് [[ജെറിക്കോ]] എന്ന കനാൻ കാരുടെ നഗത്തിൽ നിന്ന് മോഷ്ടിച്ച ധനം ഒളിപ്പിച്ചു വച്ചതിന് അചാൻ  (עכן)  എന്നയാളെ കല്ലെറിഞ്ഞ് കൊല്ലുന്നതിന്റെ വിശദമായ പരാമർശമുണ്ട്.

മരണശിക്ഷ വിധിക്കാൻ പ്രാപ്തൻ ദൈവം മാത്രമാണ്, തെറ്റു പറ്റാവുന്ന മറ്റുഷ്യനല്ല എന്ന വിശ്വാസം കാരണം സാൻഹെഡ്രിൻ എന്ന കോടതി കല്ലെറിഞ്ഞു കൊല്ലൽ ശിക്ഷാവിധികളുടെ കാഠിന്യത്തിൽ സാങ്കൽപ്പികമായ ഒരു മേൽത്തട്ടായി കണക്കാക്കുന്നു.&lt;ref&gt;[[Jerusalem Talmud]] (Sanhedrin 41 a)&lt;/ref&gt;

ക്രിസ്തുമതത്തിനു മുന്നേ പ്രത്യേകിച്ച് മിഷ്നയിൽ വധശിക്ഷയുടെ നൈതികതയെപ്പറ്റി സംശയങ്ങൾ ഉയർന്നു വന്നിരുന്നു. മിഷ്ന ഇപ്രകാരം പറയുന്നു:

&lt;blockquote&gt;ഈഴു വർഷത്തിലൊരിക്കൽ ഒരാളെ വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിക്കുന്ന സാൻഹെഡ്രിനെ നശീകരണ സ്വഭാവമുള്ളതെന്നു വിളിക്കാം. എഴുപത് വർഷത്തിലൊരിക്കൽ ഒരാളെ വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിക്കുന്ന സാൻഹെഡ്രിനെയും ഇങ്ങനെ തന്നെ വിളിക്കാമെന്ന് എലിയേസർ ബെൻ അസാറിയ എന്ന റാബി പറയുന്നു. റാബി അകിബയും റാബി ടാർഫോണും പറയുന്നത് അവർ സാൻഹെഡ്രിനിൽ ഉണ്ടായിരുന്നെങ്കിൽ ഒരാളെയും വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിക്കില്ലായിരുന്നു എന്നാണ്.&lt;ref name = &quot;Tractate makkos&quot;&gt;[[makkot]] 1:10 March 11, 2008&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;

ഇതിന് ശേഷമുള്ള നൂറ്റാണ്ടുകളിൽ ജൂത പണ്ഠിതർ മരണശിക്ഷയ്ക്ക് കൊണ്ടുവന്ന അനേകം നിയന്ത്രണങ്ങൾ കാരണം പ്രായോഗികമായി വധശിക്ഷയ്ക്ക് നിരോധനം നിലനിന്നിരുന്നു. നിരപരാധികളെ വധിക്കുന്നതു തടയാനായിരുന്നു നിയന്ത്രണങ്ങളെല്ലാം. സാക്ഷിമൊഴി സ്വീകാര്യമാകണമെങ്കിൽ പാലിക്കേണ്ട കാര്യങ്ങൾ നടപ്പിലാക്കുക ബുദ്ധിമുട്ടായിരുന്നുവത്രേ.

തത്വചിന്തകനായ മോസസ് മൈമോണിഡെസ് ഇപ്രകാരം എഴുതി: 
&lt;blockquote&gt; ആയിരം അപരാധികൾ രക്ഷപെടുന്നതാണ് ഒരു നിരപരാധി വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധേയനാകുന്നതിനേക്കാൾ തൃപ്തിനൽകുന്നത്.&lt;ref&gt;Moses Maimonides, Sefer Hamitzvot, Negative Commandment no. 290.&lt;/ref&gt; &lt;/blockquote&gt;

അദ്ദേഹത്തിന് നിയമത്തെപ്പറ്റി പൊതുജനങ്ങൾക്കുണ്ടാകുന്ന ബഹുമാനത്തെയും നിയമവാഴ്ച്ചയെയും പറ്റി ആകുലതയുണ്ടായിരുന്നു. നിയമം ഒരു തെറ്റായ പ്രവൃത്തി ചെയ്യുന്നത് ഒന്നും ചെയ്യാതിരിക്കുന്നതിനേക്കാൾ മോശമാണെന്നാണ് അദ്ദേഹം കരുതിയിരുന്നത്.&lt;ref&gt;Moses Maimonides, ''The Commandments, Neg. Comm. 290'', at 269–71 (Charles B. Chavel trans., 1967).&lt;/ref&gt;

====ശിക്ഷാവിധി====
ജൂതമന്നിയമത്തിൽ 23 അംഗങ്ങളടങ്ങിയ കോടതിയുടെ വിധിപ്രകാരമേ വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കാവൂ. വിശ്വസനീയമായി മൊഴി പറഞ്ഞ രണ്ട് ദൃക്സാക്ഷികൾ ആവശ്യമാണ്. പ്രതി കുറ്റം ചെയ്യുന്നതിന് മുൻപ് അത് കുറ്റകരമാണെന്നും ആ കുറ്റത്തിന്റെ ശിക്ഷയെന്താണെന്നും ആരെങ്കിലും ഉപദേശം നൽകിയിട്ടുണ്ടെന്നും സാക്ഷി മൊഴി വേണം.&lt;ref name=&quot;jewishencyclopedia.com&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.jewishencyclopedia.com/view.jsp?artid=128&amp;letter=C&amp;search=stoning |title=Capital Punishment |publisher=JewishEncyclopedia.com |date= |accessdate=2010-09-12}}&lt;/ref&gt; പ്രതി പ്രായപൂർത്തിയെത്തിയവനും ബുദ്ധിസ്ഥിരതയുള്ളവനുമാണെങ്കിലേ വധശിക്ഷ നൽകാവൂ. പ്രതിയുടെ സ്വന്തം ഇഷ്ടപ്രകാരമാണ് കുറ്റം ചെയ്തതെന്നും മറ്റാരും പ്രേരിപ്പിച്ചിട്ടില്ലെന്നും സഹായിച്ചിട്ടില്ലെന്നും തെളിയിക്കേണ്ടതുണ്ട്.

വിധി പറയുന്ന ദിവസം പ്രതിയെ വധശിക്ഷയ്ക്കായി കൊണ്ടുപോകും. ടോറ നിയമപ്രകാരം (ലേവ്യപുസ്തകം 19:18) &quot;നിന്നെപ്പോലെ നിന്റെ അയൽക്കാരനെയും സ്നേഹിക്കണം&quot; എന്നുള്ള പ്രമാണം ശിക്ഷ വിധിക്കപ്പെട്ട പ്രതിക്കും ബാധകമാണെന്ന് റാബികൾ കരുതുന്നു. നിന്റെ സഹോദരൻ കുറ്റം ചെയ്താലും അവൻ നിന്റെ സഹോദരൻ തന്നെ. (Mak. 3:15; Sanh. 44a): &quot;അവന് ഒരു മാന്യമായ മരണം നൽകി സ്നേഹത്തിന്റെ മാറ്റ് തെളിയിക്കണം&quot; (Sanh. 45a, 52a). &quot;മാതാപിതാക്കളുടെ കുറ്റത്തിന് മക്കളെയും മക്കളുടെ കുറ്റത്തിന് മാതാപിതാക്കളെയും മരണ ശിക്ഷ നൽകിക്കൂട എന്നും സ്വന്തം കുറ്റത്തിനു മാത്രമേ ഒരാളെ വധശിക്ഷ വിധിക്കാവൂ &quot; എന്നാണ് ടോറനിയമം  (ആവർത്തനപുസ്തകം 24:16) പറയുന്നത്.  മരണശിക്ഷയോടൊപ്പം ഒരിക്കലും പ്രതിയുടെ  മുതലുകൾ പിടിച്ചെടുക്കുകയില്ല. അത് അനന്തരാവകാശികൾക്കുള്ളതാണ്.

താൽമണ്ട് മരണശിക്ഷ താഴെപ്പറയുന്ന ജൂത കുറ്റവാളികൾക്കായി പരിമിതപ്പെടുത്തുന്നു.

* (1) കുറ്റം ചെയ്യുന്നതിനു മുൻപ് ചെയ്യരുതെന്ന താക്കീത് രണ്ട് സാക്ഷികളുടെ സാനിദ്ധ്യത്തിൽ ലഭിച്ചയാളാവണം (സാക്ഷികൾ ഒരു കണിശമായ പ്രമാണ സംഹിതയിലെ എല്ലാ ഗുണങ്ങളുമുള്ളവരായിരിക്കണം)
* (2) താക്കീത് ലഭിച്ചശേഷവും അതേ രണ്ട് സാക്ഷികളുടെ മുന്നിൽ വച്ച് കുറ്റം ചെയ്തിട്ടുണ്ടാകണം.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://judaism.about.com/od/orthodoxfaqenkin/f/adultery_punish.htm |title=Ask the Orthodox Rabbi – Adultery in Judaism – Capital Punishment – Death Penalty |publisher=Judaism.about.com |date=2009-06-11 |accessdate=2010-09-12 |archive-date=2010-12-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101202095707/http://judaism.about.com/od/orthodoxfaqenkin/f/adultery_punish.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

തത്വത്തിൽ താൽമണ്ട് അനുസരിച്ച് കല്ലെറിഞ്ഞുള്ള വധശിക്ഷ ആൾക്കൂട്ടത്തിന്റെ കല്ലേറിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമാണ്. എഴുതപ്പെടാത്ത നിയമപ്രകാരം സാൻഹെഡ്രിൻ കുറ്റവിധി നടത്തിയ പ്രതിയെ രണ്ടു നിലയുള്ള ഒരു കെട്ടിടത്തിന്റെ മുകളിൽ നിന്ന് രണ്ട് സാക്ഷികളും ചേർന്ന് തള്ളി താഴെയിടണം. ശരീരം ഛിന്നഭിന്നമാകാത്തവിധം മരണം ഉറപ്പായ ഉയരമാണ് ഇതെന്നാണ് വിശ്വാസം. പ്രതി വീണതിനു ശേഷം രണ്ട് സാക്ഷികളും ചേർന്ന് ഒരു വലിയ പാറ പ്രതിക്കുമേൽ തള്ളിയിടണം. വീഴ്ച്ചയിലും പാറ വീണ ആഘാതത്തിലും പ്രതി മരിച്ചില്ല എങ്കിൽ അടുത്തുള്ളയാളുകൾ കിട്ടിയ കല്ലുകൾ ഉപയോഗിച്ച് പ്രതിയെ പെട്ടെന്ന് എറിഞ്ഞ് കൊല്ലണം.

===[[ഇസ്‌ലാം|ഇസ്ലാം മതത്തിൽ]]===
ശരിയ നിയമം ഖുറാനെയും ഹാദിത്തിനെയും പ്രവാചകൻ മുഹമ്മദിന്റെ ജീവചരിത്രത്തെയും ആധാരമാക്കിയുള്ളതാണ്. [[ഷിയ|ഷിയകളുടെയും]] [[സുന്നി|സുന്നികളുടെയും]] ഹാദിത്ത് ശേഖരങ്ങൾ തമ്മിൽ വ്യത്യാസമുണ്ട്. സാക്ഷികളുടെയും ചരിത്രമെഴുത്തുകാരുടെയും വിശ്വാസ്യത രണ്ട് കൂട്ടരും വ്യത്യസ്തമായാണ് കണക്കാക്കുന്നത്.  ഷിയ മുസ്ലീങ്ങളുടെ കല്ലെറിഞ്ഞുള്ള വധശിക്ഷയെപ്പറ്റിയുള്ള വിധികൾ കിത്ബ് അൽ കാഫി എന്ന പുസ്തകത്തിലാണ് കാണപ്പെടുക.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.rafed.net/books/hadith/wasael-20/v16.html |title=Rafed.net |access-date=2012-06-09 |archive-date=2011-06-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110628183831/http://www.rafed.net/books/hadith/wasael-20/v16.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; സുന്നി മുസ്ലീങ്ങളുടെ വിശ്വാസങ്ങൾ സാഹി ബുഖാരി, സാഹി മുസ്ലീം എന്നീ പുസ്തകങ്ങളിൽ ലഭ്യമാണ്.&lt;ref&gt;[http://www.islamonline.net/servlet/Satellite?pagename=IslamOnline-Arabic-Ask_Scholar/FatwaA/FatwaA&amp;cid=1122528602718 Islamonline.net]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

ഈ പ്രമാണഗ്രന്ധങ്ങൾ പ്രകാരം അഫ്ഘാനിസ്ഥാൻ, ഇറാൻ, നൈജീരിയ, സൗദി അറേബ്യ എന്നിങ്ങനെ പല രാജ്യങ്ങളിലും വിവാഹേതര ലൈംഗിക ബന്ധം കല്ലെറിഞ്ഞുള്ള വധശിക്ഷ അർഹിക്കുന്ന കുറ്റമാണ്.

വിവാഹേതരമായ എല്ലാ ലൈംഗികബന്ധങ്ങളും ഖുറാൻ പാപമായിക്കണ്ട് വിലക്കുന്നു. ഇത്തരം ബന്ധങ്ങളുടെ വിവിധ തരങ്ങളെ ഖുറാൻ വേർതിരിച്ചു കാണുന്നില്ല. കുറ്റക്കാരുടെ ശിക്ഷ 100 ചാട്ടവാറടിയാണ്.&lt;ref&gt;Quran (24:2)&lt;/ref&gt; കല്ലെറിഞ്ഞുള്ള വധശിക്ഷയെപ്പറ്റി ഖുറാനിൽ പരാമർശമില്ല. അതിനാൽ ചില പുരോഗമനവാദികളായ ഇസ്ലാമിക പണ്ഠിതരുടെ (ഖുറാനെ മാത്രം പ്രമാണ ഗ്രന്ധമായി അംഗീകരിക്കുന്നവർ ഉദാഹരണം) അഭിപ്രായത്തിൽ കല്ലെറിഞ്ഞുള്ള വധശിക്ഷ ഇസ്ലാമികനിയമമല്ല.&lt;ref&gt;[http://www.ahl-alquran.com/arabic/show_fatwa.php?main_id=376 Ahl-alquran.com]&lt;/ref&gt;

ഇബ്ൻ ക്വുഡമാ എന്ന ഹാൻബാലി നിയമപണ്ഠിതന്റെ അഭിപ്രായപ്രകാരം &quot;വിവാഹേതര ബന്ധത്തിൽ ഏർപ്പെടുന്നവർക്ക് വിധിച്ചിട്ടുള്ള ഒരു ശിക്ഷയാണ് കല്ലെറിഞ്ഞു കൊല്ലൽ എന്നതിൽ മുസ്ലീം പണ്ഠിതന്മാർക്ക് ഏകാഭിപ്രായമാണ്. മുഹമ്മദിന്റെ പ്രവൃത്തിയിലും കാലാകാലങ്ങളായി അനുവർത്തിച്ചു വരുന്ന രീതികളും ഈ ശിക്ഷയെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നു. മുഹമ്മദിന്റെ കൂട്ടാളികളും പിൻഗാമികളും ഖരീജൈറ്റുകൾ ഒഴികെയുള്ള മുസ്ലീം പണ്ഠിതന്മാരും ഈ കാഴ്ച്ചപ്പാടിനെ അംഗീകരിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;IslamOnline.net&quot;&gt;{{cite web | author = IslamOnline.net | title = Stoning: Does It Have Any Basis in Shari`ah? | url = http://www.islamonline.net/servlet/Satellite?pagename=IslamOnline-English-Ask_Scholar/FatwaE/FatwaE&amp;cid=1119503545902 | accessdate = 2010-07-25 | archive-date = 2010-06-16 | archive-url = https://web.archive.org/web/20100616223242/http://www.islamonline.net/servlet/Satellite?pagename=IslamOnline-English-Ask_Scholar%2FFatwaE%2FFatwaE&amp;cid=1119503545902 | url-status = dead }}&lt;/ref&gt;

വിവാഹേതര ലൈംഗികബന്ധത്തിന് ഖുറാനിൽ ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്ന 'സിന' എന്ന പദം 'സനാഹ്' എന്ന ഹീബ്രൂ വാക്കിന് സമാന്തര അർത്ഥമുള്ളതാണ്. വിവാഹം കഴിച്ച രണ്ടാളുകൾ തമ്മിൽ വിവാഹേതര ബന്ധം പുലർത്തുന്നതിനെ വിശേഷിപ്പിക്കാനാണ് ഈ വാക്കുപയോഗിക്കുന്നത്. വിവാഹം കഴിച്ച ഒരാളും വിവാഹം കഴിക്കാത്ത ഒരാളും തമ്മിലുള്ള ലൈംഗികബന്ധത്തിനുള്ള വാക്ക് 'നപാഹ്' എന്നാണ്. അതിനാൽ വിവാഹിതനും അവിവാഹിതയും തമ്മിലുള്ള ലൈംഗികബദ്ധത്തെ ആയിരുന്നിരിക്കില്ല ഖുറാൻ ഉദ്ദേശിച്ചത് എന്ന് വാദമുണ്ട്.

'''ഹാദിത്തിൽ പറയുന്നത്'''
:&lt;blockquote&gt;'''സാഹി മുസ്ലീം, പതിനേഴാം പുസ്തകം ആറാമദ്ധ്യായം: ജൂതന്മാരെയും മറ്റു ധിമ്മികളെയും വിവാഹേതര ബന്ധത്തിലേർപ്പെട്ട കുറ്റത്തിന് കല്ലെറിഞ്ഞ് കൊല്ലൽ, എണ്ണം 4216:''' അള്ളാഹുവിന്റെ പ്രവാചകൻ ബാനു അസ്ലാം എന്ന സ്ഥലത്തു നിന്നുള്ള ഒരാളെയും ഒരു ജൂതനെയും അയാളുടെ ഭാര്യയെയും കല്ലെറിഞ്ഞ് കൊന്നു എന്ന് ജാബിർ ഇബ്ൻ അബ്ദ് അള്ളാ എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. '&lt;ref&gt;{{cite web | author = Center for Muslim-Jewish Engagement | title = Sahih Bukhari, Book 17: Book of Punishments, Chapter 6: Stoning To Death Of Jews And Other Dhimmis In Case of Adultery | url = http://www.usc.edu/dept/MSA/fundamentals/hadithsunnah/muslim/017.smt.html#017.4216 | accessdate = 2010-07-25 | archive-date = 2008-01-03 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080103135235/http://www.usc.edu/dept/MSA/fundamentals/hadithsunnah/muslim/017.smt.html#017.4216 | url-status = dead }}&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;
:
:
::'''സാഹി ബുഖാരി 6.79, അബ്ദുള്ളാ ഇബ്ൻ ഉമർ വിവരിച്ച പ്രകാരം'''
::നിയമവിരുദ്ധമായ ലൈംഗികബന്ധത്തിലേർപ്പെട്ടതിന് ഒരു ജൂതനെയും ഒരു സ്ത്രീയെയും ജൂതന്മാർ പിടിച്ചുകൊണ്ട് പ്രവാചകന്റെ അടുത്തുവന്നു. പ്രവാചകൻ അവരോട് ചോദിച്ചു, &quot;നിങ്ങളെങ്ങനെയാണ് സാധാരണ നിയമവിരുദ്ധ ലൈംഗികബന്ധത്തിലേർപ്പെടുന്നവരെ ശിക്ഷിക്കുന്നത്? &quot; അവർ മറുപടി പറഞ്ഞു, &quot;ഞങ്ങൾ അവരുടെ മുഖത്ത് കരിവാരിത്തേച്ചശേഷം അവരെ തല്ലും.&quot; പ്രവാചകൻ പറഞ്ഞു, &quot;നിങ്ങളുടെ ടോറയിൽ അർ-റജം (കല്ലെറിഞ്ഞു കൊല്ലൽ) വിധിച്ചിട്ടില്ലേ?&quot; അവർ മറുപടി പറഞ്ഞു, &quot;ഞങ്ങൾ അപ്രകാരമൊന്നും ടോറയിൽ കണ്ടിട്ടില്ല.&quot; ഇതുകേട്ടശേഷം 'അബ്ദുള്ള ബിൻ സലാം അവരോട് പറഞ്ഞു, &quot;നിങ്ങൾ കള്ളം പറയുകയാണ്! നിങ്ങൾ സത്യവാദികളാണെങ്കിൽ ടോറ ഇവിടെക്കൊണ്ടു വന്ന് വായിക്കൂ.&quot; (അതിനാൽ ജൂതന്മാർ ടോറ കൊണ്ടുവന്നു). ടോറ പഠിപ്പിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന മതാദ്ധ്യാപകൻ അർ-റജമിനെക്കുറിച്ചുള്ള ഭാഗം കൈകൊണ്ട് മറച്ച ശേഷം അതിന് മുകളിലും താഴെയുമുള്ള ഭാഗം വായിക്കാൻ തുടങ്ങി. 'അബ്ദുള്ള ബിൻ സലാം മതാദ്ധ്യാപകന്റെ കൈ അർ-റജമിനെ പറ്റിയുള്ള ഭാഗത്തിനു മുകളിൽ നിന്ന് നീക്കിയശേഷം &quot;ഇതെന്താണ്? &quot; എന്ന് ചോദിച്ചു. ഏത് ഭാഗമാണിതെന്ന് ജൂതന്മാർ കണ്ടപ്പോൾ അവർ പറഞ്ഞു, &quot; ഇത് കല്ലെറിഞ്ഞ് കൊല്ലലിനെപ്പറ്റിയുള്ള വരികളാണ്.&quot; അതിനാൽ പ്രവാചകൻ രണ്ട് വഴിപിഴച്ചവരെയും കല്ലെറിഞ്ഞുകൊല്ലാൻ വിധിച്ചു. പള്ളിക്കടുത്ത് ശവപ്പെട്ടികൾ വയ്ക്കുന്നതിനടുത്തുവച്ച് അവരെ കല്ലെറിഞ്ഞു കൊന്നു.  അവിഹിതബന്ധത്തിലേർപ്പെട്ടയാൾ തന്റെ കാമുകിയെ കല്ലുകളിൽ നിന്ന് രക്ഷിക്കാൻ അവളുടെ മേൽ കുനിഞ്ഞു നിന്നത് കണ്ടതായി അബ്ദുള്ള ഇബ്ൻ ഉമർ വിവരിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;Hadith - Sahih Bukhari 6.79, Narrated by Abdullah ibn Umar - http://muttaqun.com/adultery.html&lt;/ref&gt;
::
::
:&lt;blockquote&gt;'''സാഹി ബുഖാരി, മൂന്നാം വോള്യം, അൻപതാം പുസ്തകം: നിബന്ധനകൾ, എണ്ണം885:''' അബു ഹുറേറയും സൈദ് ബിൻ ഖാലിദ് അൽ-ജുഹാനിയും വിവരിച്ച പ്രകാരം: ഒരു ബദൂയിൻ അള്ളാഹുവിന്റെ പ്രവാചകന്റെ അടുത്തുവന്നു പറഞ്ഞു, &quot;ദൈവപ്രവാചകാ, അള്ളാഹുവിന്റെ നിയമപ്രകാരം എന്റെ പ്രശ്നത്തിൽ വിധി പറഞ്ഞാലും.&quot; അയാളുടെ എതിരാളിക്ക് കൂടുതൽ വിദ്യാഭ്യാസമുണ്ടായിരുന്നു. അയാൾ പറഞ്ഞു, &quot;അതെ, ദൈവത്തിന്റെ നിയമപ്രകാരം ന്യായവിധി പറഞ്ഞാലും, എന്നെ സംസാരിക്കാൻ അനുവദിക്കൂ.&quot; പ്രവാചകൻ പറഞ്ഞു, &quot;സംസാരിക്കൂ.&quot; അയാൾ (ബദൂയിനോ മറ്റയാളോ) പറഞ്ഞു, &quot;എന്റെ മകൻ ഇയാളുടെ ജോലിക്കാരനായി പണിയെടുത്തുവരികയായിരുന്നു. എന്റെ മകൻ ഇയാളുടെ ഭാര്യയുമായി നിയമവിരുദ്ധമായി ലൈംഗികബന്ധത്തിലേർപ്പെട്ടു. എന്റെ മകനെ കല്ലെറിഞ്ഞ് കൊല്ലണമെന്ന് ആൾക്കാർ പറഞ്ഞു, അതിനാൽ ഞാൻ നൂറ് ആടുകളെയും ഒരു അടിമപ്പെണ്ണിനെയും മോചനദ്രവ്യമായി കൊടുത്ത് എന്റെ മകനെ മോചിപ്പിച്ചു. എന്നിട്ട് ഞാൻ മതപണ്ഠിതരോട് ഇതിനെപ്പറ്റി ചോദിച്ചു. അവർ പറഞ്ഞത് എന്റെ മകനെ 100 തവണ ചാട്ടവാറിനടിച്ച ശേഷം ഒരുവർഷം നാടുകടത്തണം എന്നും ഇയാളൂടെ ഭാര്യയെ കല്ലെറിഞ്ഞ് കൊല്ലണമെന്നുമാണ്. &quot; &lt;nowiki&gt;പ്രവാചകൻ പറഞ്ഞു, &quot; എന്റെ ആത്മാവ് ആരുടെ കരങ്ങളിലാണോ, അവന്റെ നിയമത്തിൽ ഞാൻ നിങ്ങൾക്ക് ന്യായവിധി നൽകാം. അടിമപ്പെണ്ണിനെയും ആടുകളെയും നിങ്ങൾക്ക് തിരിച്ചു കിട്ടണം. നിങ്ങളുടെ മകനെ നൂറ് ചാട്ടവാറടി നൽകിയശേഷം ഒരു വർഷത്തേയ്ക്ക് നാടുകടത്തണം. ഉനൈസേ, നീ ഈ മനുഷ്യന്റെ ഭാര്യയോട് ചോദിക്കൂ, അവൾ കുറ്റം സമ്മതിക്കുന്നെങ്കിൽ അവളെ കല്ലെറിഞ്ഞ് കൊല്ലൂ. &quot;  ഉനൈസ് അടുത്ത ദിവസം രാവിലെ ചോദിച്ചപ്പോൾ ആ സ്ത്രീ കുറ്റം സമ്മതിച്ചു. &quot; അള്ളാഹുവിന്റെ പ്രവാചകൻ ആ സ്തീയെ കല്ലെറിഞ്ഞ് കൊല്ലാൻ ശിക്ഷ വിധിച്ചു. ''&lt;/nowiki&gt; &lt;ref&gt;{{cite web | author = Center for Muslim-Jewish Engagement | title = Sahih Bukhari, Book 50: Conditions | url = http://www.usc.edu/dept/MSA/fundamentals/hadithsunnah/bukhari/050.sbt.html#003.050.885 | accessdate = 2010-07-25 | archive-date = 2008-11-28 | archive-url = https://web.archive.org/web/20081128185653/http://www.usc.edu/dept/MSA/fundamentals/hadithsunnah/bukhari/050.sbt.html#003.050.885 | url-status = dead }}&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;

==ഇന്നത്തെ സ്ഥിതി==
സെപ്റ്റംബർ 2010ലെ വിവരമനുസരിച്ച് കല്ലെറിഞ്ഞുള്ള വധശിക്ഷ [[സൗദി അറേബ്യ]], [[പാകിസ്താൻ]],  [[സുഡാൻ]], [[ഇറാൻ]], [[യെമൻ]], [[യുനൈറ്റഡ് അറബ് എമിറേറ്റ്സ്]], [[നൈജീരിയ|നൈജീരിയയിലെ]] ചില സംസ്ഥാനങ്ങൾ എന്നിവിടങ്ങളിലെ നിയമവ്യവസ്ഥയിൽ നിലവിലുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{cite news|last=Handley|first=Paul|title=Islamic countries under pressure over stoning|url=http://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5ixvYN7oeF8ehN9beAHZ4G_YlfKeA|accessdate=22 April 2011|newspaper=AFP|date=11 Sep 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100913032004/http://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5ixvYN7oeF8ehN9beAHZ4G_YlfKeA|archivedate=2010-09-13|url-status=live}}&lt;/ref&gt; [[അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ]], [[സൊമാലിയ]] എന്നീ രണ്ട് രാജ്യങ്ങളിലെ നിയമസംഹിതകളിൽ കല്ലെറിഞ്ഞുകൊല്ലൽ നിലവിലില്ലെങ്കിലും അവിടങ്ങളിൽ അത്തരം പല സംഭവങ്ങളും നടന്നിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{cite news|last=Sommerville|first=Quentin|title=Afghan police pledge justice for Taliban stoning|url=http://www.bbc.co.uk/news/world-south-asia-12292917|accessdate=22 April 2011|newspaper=BBC|date=26 Jan 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Nebehay|first=Stephanie|title=Pillay accuses Somali rebels of possible war crimes|url=http://in.reuters.com/article/2009/07/10/idINIndia-40950620090710|accessdate=22 April 2011|newspaper=Times of India|date=10 Jul 2009|archive-date=2015-01-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20150120203420/http://in.reuters.com/article/2009/07/10/idINIndia-40950620090710|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
===[[അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ]]===
[[താലിബാൻ]] സർക്കാർ നിലവിൽ വരുന്നതിന് മുൻപ് തലസ്ഥാനമായ [[കാബൂൾ|കാബൂളിന്റെ]] ഭാഗങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെ [[അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ|അഫ്ഗാനിസ്ഥാന്റെ]] പല പ്രദേശങ്ങളും യുദ്ധപ്രഭുക്കളുടെയും ഗോത്രമൂപ്പന്മാരുടെയും നിയന്ത്രണത്തിലായിരുന്നു. അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലെ നിയമവ്യവസ്ഥ ഓരോ പ്രദേശത്തെയും സംസ്കാരത്തെയും; നേതാക്കളുടെ രാഷ്ട്രീയവും മതപരവുമായ വിശ്വാസങ്ങളെയും ആശ്രയിച്ച് മാറിമറിഞ്ഞ് വന്നിരുന്നു. നിയമമില്ലാത്ത ചില പ്രദേശങ്ങളിൽ കല്ലെറിഞ്ഞു കൊല്ലലും നിലവിലുണ്ടായിരുന്നു. രാഷ്ട്രീയമായ കാരണങ്ങളാൽ പലപ്പോഴും ഇത്തരം കൊലപാതകങ്ങൾ നടന്നിരുന്നു. താലിബാൻ അധികാരത്തിൽ വന്നശേഷം പല കുറ്റങ്ങളുടെയും ഔദ്യോഗിക ശിക്ഷ കല്ലെറിഞ്ഞു കൊല്ലലായി മാറി. 2001-നു ശേഷം അമേരിക്കൻ അധിനിവേശത്തോടെ കോടതി വിധിക്കുന്ന വധശിക്ഷ എന്ന നിലയിൽ കല്ലെറിഞ്ഞു കൊല്ലലിന്റെ നിലനിൽപ്പ് അവസാനിച്ചു. പക്ഷേ ഇപ്പോഴും ഇത് അനൗദ്യോഗികമായി നടക്കുന്നുണ്ട്.&lt;ref name = &quot;afghan&quot;&gt;{{cite web |url=http://news.spirithit.com/index/society/more/afghan_police_probe_woman_stoning_over_adultery |title=Afghan Police Probe Woman Stoning Over Adultery |publisher=''SpiritHit News'' via [[IslamOnline.net]] |date=April 25, 2005 |accessdate=2010-09-23 |archive-date=2010-09-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100912113110/http://news.spirithit.com/index/society/more/afghan_police_probe_woman_stoning_over_adultery/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;The Hindu, &quot;Taliban stones couple to death in northern Afghanistan&quot;, Dubai, August 16, 2010, [http://www.thehindu.com/news/international/article574389.ece thehindu.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100819042911/http://www.thehindu.com/news/international/article574389.ece |date=2010-08-19 }}&lt;/ref&gt; വിവാഹേതര ലൈംഗികബന്ധത്തിന് താലിബാൻ വിധിച്ച വധശിക്ഷ കുണ്ടുസ് പ്രവിശ്യയിൽ 2010 ആഗസ്റ്റ് 15-0ന് നടക്കുകയുണ്ടായി.&lt;ref&gt;{{cite news | url=http://www.foxnews.com/world/2010/08/16/taliban-stone-couple-adultery-afghanistan/ | agency=Associated Press | title=Taliban Stone Couple for Adultery in Afghanistan | date=August 16, 2010 | accessdate=August 16, 2010 | work=Fox News | archive-date=2010-08-17 | archive-url=https://web.archive.org/web/20100817225627/http://www.foxnews.com/world/2010/08/16/taliban-stone-couple-adultery-afghanistan/ | url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

===[[ഇൻഡോനേഷ്യ]]===
2009-ൽ [[ഇൻഡോനേഷ്യ|ഇൻഡോനേഷ്യയുടെ]] അകെഹ് പ്രവിശ്യയിൽ വിവാഹേതരബന്ധത്തിൽ ഏർപ്പെടുന്നവരെ കല്ലെറിഞ്ഞ് കൊല്ലാനുള്ള നിയമം കൊണ്ടുവന്നു.&lt;ref&gt;Katie Hamann [http://www.voanews.com/english/news/Acehs-Sharia-Law-Still-Controversial-in-Indonesia-80257482.html Aceh's Sharia Law Still Controversial in Indonesia] ''[[Voice of America]]'' 29 December 2009&lt;/ref&gt; ഈ നിയമം ഉപയോഗിക്കപ്പെട്ടതായുള്ള ഒരു റിപ്പോർട്ടുകളും ഇതുവരെ പുറത്തുവന്നിട്ടില്ല.

===[[ഇറാഖ്]]===
2007-ൽ ദു'അ ഖലീൽ അസ്വാദ് എന്ന [[യസീദി]] പെൺകുട്ടിയെ അവളുടെ ഗോത്രക്കാർ വടക്കൻ ഇറാഖിൽ കല്ലെറിഞ്ഞു കൊന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Iraq: Amnesty International appalled by stoning to death of Yezidi girl and subsequent killings |publisher=[[Amnesty International]] |date=April 27, 2007 |url=http://www.amnesty.org/en/library/asset/MDE14/027/2007/en/dom-MDE140272007en.html |access-date=2021-08-12 |archive-date=2008-06-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080606004300/http://web.archive.org/web/20080606004300/www.amnesty.org/en/library/asset/MDE14/027/2007/en/dom-MDE140272007en.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

===[[ഇറാൻ]]===
കല്ലെറിഞ്ഞുള്ള വധശിക്ഷ നിയമപരമാണെങ്കിലും ഇറാനിലെ ന്യായാധിപർ 2002 മുതൽ ഇത് നടപ്പാക്കുന്നത് നിറുത്തി വച്ചിരിക്കുകയാണ്. 2006-ലും 2007-ലും കല്ലെറിഞ്ഞു കൊല്ലാനുള്ള ശിക്ഷ വിധിക്കപ്പെടുകയുമുണ്ടായി.&lt;ref name=meydaan/&gt;  2008, ഇറാനിലെ നിയമസംവിധാനം ഈ ശിക്ഷ നിറുത്തലാക്കാനുള്ള തീരുമാനമെടുക്കുകയും അത് നടപ്പിലാക്കാനായി ഒരു കരട് നിയമം പാർലമെന്റിലേക്കയയ്ക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;afp.google.com&quot;&gt;{{cite web |url=http://afp.google.com/article/ALeqM5iZ7aTbPW-vzYtgdxmx1O5Iok-CMQ |title=Iran to scrap death by stoning |publisher=[[Agence France-Presse|AFP]] |date=Aug 6, 2008 |accessdate=2010-09-23 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20081202094151/http://afp.google.com/article/ALeqM5iZ7aTbPW-vzYtgdxmx1O5Iok-CMQ |archivedate=2008-12-02 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ഇറാനിലെ ഇസ്ലാമിക പീനൽ കോഡ് നവീകരിച്ച് കല്ലെറിഞ്ഞുള്ള ശിക്ഷ ഒഴിവാക്കാനുള്ള ശ്രമം നടന്നുവരികയായിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.takepart.com/news/2009/06/23/iran-parliament-plans-to-end-stoning |title=Iran Parliament Plans to End Stoning |publisher=Take Part – Inspiration to Action |author=Caroline Keichian |accessdate=2010-09-23 |archive-date=2010-07-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100710064928/http://www.takepart.com/news/2009/06/23/iran-parliament-plans-to-end-stoning |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; 2012-ൽ കല്ലെറിഞ്ഞുള്ള വധശിക്ഷ ഒഴിവാക്കിക്കൊണ്ടുള്ള നിയമം നിലവിൽ വന്നെങ്കിലും എന്നു മുതലാണ് അത് പ്രാബല്യത്തിൽ വരികയെന്ന് വ്യക്തമല്ല.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://2idhp.eu/en/journee-internationale-de-la-femme-2012|access date=2012-06-10|title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ്|access-date=2012-06-10|archive-date=2014-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20140313062409/http://2idhp.eu/en/journee-internationale-de-la-femme-2012|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

ആധുനികകാലത്ത് 1983-ൽ ഇസ്ലാമിക പീനൽ കോഡ് നിലവിൽ വരും വരെ ഇറാനിൽ കല്ലെറിഞ്ഞുള്ള വധശിക്ഷ നിലവിലുണ്ടായിരുന്നില്ല. പല മുസ്ലീം മത പണ്ഠിതന്മാരുടെയും അഭിപ്രായത്തിൽ കല്ലെറിഞ്ഞുള്ള വധശിക്ഷ ഇസ്ലാമികമാണെങ്കിലും ശിക്ഷ വിധിക്കാനുള്ള നിയന്ത്രണങ്ങൾ കഠിനമാണ്. വിവാഹേതര ലൈംഗിക ബന്ധമെന്ന കുറ്റം തെളിയിക്കാനാവശ്യമായ നിബന്ധനകൾ പാലിക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ടായതുകാരണം ഈ ശിക്ഷ വളരെ വിരളമായേ നടപ്പാവുകയുള്ളൂ.

കൂടാതെ ആഭ്യന്തരവും രാജ്യാന്തരവുമായ പ്രതിഷേധം കാരണം നിയമവ്യവസ്ഥയിൽ നിലവിലുണ്ടെങ്കിലും ഇസ്ലാമിക റിപ്പബ്ലിക്ക് ശിക്ഷ നടപ്പാക്കുന്നത് പല പ്രാവശ്യം നിറുത്തലാക്കിയിരുന്നു. ഇതു കാരണം വളരെ അപൂർവമായേ ഈ ശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിരുന്നുള്ളൂ. ഇത്തരമൊരു നിയമം രാജ്യത്ത് നടപ്പാക്കുന്നതിൽ ജനങ്ങളിൽ വലിയൊർഭാഗത്തിന് എതിർപ്പുണ്ടായിരുന്നു.&lt;ref name=meydaan&gt;{{cite web |url=http://www.stop-killing.org/files/Terman_stoning.pdf |author=Rochelle Terman |title=The Stop Stoning Forever Campaign: A Report |format=pdf |date=November 2007 |accessdate=2010-09-23 |archive-date=2010-11-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101128142135/http://stop-killing.org/files/Terman_stoning.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; 2002-ൽ ഇറാനിലെ നിയമവകുപ്പ് കല്ലെറിഞ്ഞുള്ള വധശിക്ഷ ഇനി നടപ്പാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയില്ലെന്ന് സൂചിപ്പിച്ചു.&lt;ref name=meydaan /&gt; അഹമെദിനജാദിന്റെ തിരഞ്ഞെടുപ്പിനു ശേഷം നിയമപാലകർ കല്ലെറിഞ്ഞുള്ള വധശിക്ഷകൾ 2006-ലും 2007-ലും വിധിക്കുകയുണ്ടായി. 2008-ൽ കല്ലെറിഞ്ഞുള്ള വധശിക്ഷ നിറുത്തലാക്കാനുള്ള കരട് നിയമം പാർലമെന്റിന്റെ പരിഗണനയ്ക്കായി അയയ്ക്കപ്പെട്ടു.&lt;ref name=&quot;afp.google.com&quot;/&gt; ഇറാനിയൻ നിയമവകുപ്പിന്റെ വക്താവ് ജമാൽ കരീമിറാദ് &quot; കല്ലെറിഞ്ഞുള്ള വധശിക്ഷ ഇറാനിയൻ നിയമവ്യവസ്ഥയിൽ നിന്ന് നീക്കം ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ട് വളരെ നാളുകളായി, ഇനി ആ ശിക്ഷ നടപ്പാക്കാൻ സാദ്ധ്യത കാണുന്നില്ല &quot; എന്ന് പറയുകയുണ്ടായി. കീഴ്ക്കോടതികൾ ശിക്ഷ വിധിച്ചാൽ തന്നെ മേൽക്കോടതികൾ വിധി ദുർബലപ്പെടുത്തുമെന്നും അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/4166137.stm |title=Iran denies execution by stoning |publisher=''BBC News'' |date=11 January 2005 |accessdate=2010-09-23 }}&lt;/ref&gt;

===[[നൈജീരിയ]]===
ശരിയ നിയമം മുസ്ലീങ്ങൾ കൂടുതലുള്ള വടക്കൻ നൈജീരിയയിൽ നടപ്പിലാക്കപ്പെട്ടത് 2000-ലാണ്. ഇതിനു ശേഷം പത്തിൽ കൂടുതൽ നൈജീരിയൻ മുസ്ലീം സ്തീകളെ വിവാഹേതര ലൈംഗികബന്ധം മുതൽ സ്വവർഗഭോഗം വരെയുള്ള കുറ്റങ്ങൾക്ക് കല്ലെറിഞ്ഞുള്ള വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിക്കുകയുണ്ടായി. പക്ഷെ ഈ വധശിക്ഷകളൊന്നും നടപ്പിലാക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല. ശിക്ഷാവിധികൾ അപ്പീൽ വാദത്തിൽ തള്ളിപ്പോവുകയോ മനുഷ്യാവകാശ സംഘടനകളുടെ എതിർപ്പിനെത്തുടർന്ന് ജയിൽ ശിക്ഷയായി കുറയ്ക്കുകയോ ആണ് ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുള്ളത്.&lt;ref&gt;{{cite news|last=Jacinto|first=Leela|title=Nigerian Woman Fights Stoning Death|url=http://abcnews.go.com/International/story?id=80062&amp;page=1|accessdate=8 June 2011|newspaper=ABC News International|date=18 Mar 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|title=Gay Nigerians face Sharia death|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/6940061.stm|accessdate=8 June 2011|newspaper=BBC News|date=10 Aug 2007}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Coleman|first=Sarah|title=Nigeria: Stoning Suspended|url=http://www.worldpress.org/Africa/1668.cfm|accessdate=8 June 2011|newspaper=World Press|date=Dec 2003}}&lt;/ref&gt;

===[[സൗദി അറേബ്യ]], [[സുഡാൻ]] എന്നീ രാജ്യങ്ങൾ===
നിയമപരമായ നടപടികളോട് കൂടിയോ അല്ലാതെയോ കല്ലെറിഞ്ഞുകൊല്ലൽ സൗദി അറേബ്യയിലും സുഡാനിലും നടക്കുന്നതായി റിപ്പോർട്ടുകൾ വന്നിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name = &quot;ISHR&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.ishr.org/index.php?id=857 |title=Abolish Stoning and Barbaric Punishment Worldwide! |publisher=[[International Society for Human Rights]] |accessdate=2010-09-23 }}&lt;/ref&gt; സുഡാനിൽ കല്ലെറിഞ്ഞുകൊല്ലൽ ശിക്ഷകൾ നിയമപരമായി നടക്കാറില്ല. അപ്പീൽ കോടതിയിലോ സുപ്രീം കോടതിയിലോ അവ തള്ളിപ്പോവുകയാണ് പതിവ്.

===[[സൊമാലിയ]]===
2008 ഒക്ടോബറിൽ അയിഷോ ഇബ്രാഹിം ധുഹ്ലോ എന്ന ഒരു പെൺകുട്ടിയെ സൊമാലിയയിലെ ഒരു ഫുട്ബോൾ സ്റ്റേഡിയത്തിൽ കഴുത്തുവരെ കുഴിച്ചിട്ടശേഷം ആയിരത്തോളം ആൾക്കാരുടെ സാനിദ്ധ്യത്തിൽ കല്ലെറിഞ്ഞു കൊന്നു. ഇസ്ലാമിക തീവ്രവാദികൾ നിയന്ത്രിച്ചിരുന്ന കിസ്മായോ നഗരത്തിലെ ശരിയ കോടതിയിൽ വിവാഹേതര ലൈംഗികബന്ധക്കുറ്റം സമ്മതിച്ച ശേഷമാണ് ശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയത് എന്നായിരുന്നു വാദം. തീവ്രവാദികളുടെ വാദത്തിൽ അവൾ ശരിയ നിയമമനുസരിച്ച് ശിക്ഷ വിധിക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ടുവത്രേ.&lt;ref&gt;{{Cite news|url = http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/7694397.stm|title = Somali woman executed by stoning|date = 2008-10-27|publisher = ''BBC News'' |accessdate = 2008-10-31}}&lt;/ref&gt; മറ്റു സ്രോതസ്സുകൾ നൽകിയ വിവരം പെൺകുട്ടി കരയുകയായിരുന്നുവെന്നും ദയയ്ക്കായി യാചിക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നുവെന്നുമാണ്. ബലം പ്രയോഗിച്ചാണ് അവളെ കഴുത്തു വരെ കുഴിയിൽ മൂടിയതത്രേ.&lt;ref&gt;{{Cite news| url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/africa/7708169.stm | publisher=''BBC News'' | title=Stoning victim 'begged for mercy' | date=2008-11-04 | accessdate=2010-05-24}}&lt;/ref&gt; [[ആമ്നസ്റ്റി ഇന്റർനാഷണൽ]]  എന്ന സംഘടന പിന്നീട് മനസ്സിലാക്കിയത് ആ പെൺകുട്ടിക്ക് 13 വയസ്സേ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ എന്നും [[അൽ-ഷഹാബ്]] തീവ്രവാദികൾ അവളെ തടവിലാക്കുന്നതിനു മുൻപ് മൂന്നാണുങ്ങൾ അവളെ കൂട്ടബലാത്സംഗം ചെയ്തിരുന്നു എന്നുമാണ്.&lt;ref&gt;{{cite web|url = http://www.amnesty.org/en/for-media/press-releases/somalia-girl-stoned-was-child-13-20081031|title = Somalia: Girl stoned was a child of 13|date = 2008-10-31|publisher = [[Amnesty International]]|accessdate = 2008-10-31|archiveurl = https://archive.today/20120718080538/http://www.amnesty.org/en/for-media/press-releases/somalia-girl-stoned-was-child-13-20081031|archivedate = 2012-07-18|url-status = live}}&lt;/ref&gt;

2009 ഡിസംബറിൽ മൊഹമ്മദ് അബുകർ ഇബ്രാഹിം എന്നയാൾ വിവാഹേതര ലൈംഗിക ബന്ധത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടു എന്ന് [[ഹിസ്ബുൾ ഇസ്ലാം]] തീവ്രവാദ സംഘടന ആരോപിച്ച് കല്ലെറിഞ്ഞുള്ള വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കുകയുണ്ടായി.&lt;ref&gt;{{cite news |url = http://www.dailymail.co.uk/news/worldnews/article-1235763/Pictured-Islamic-militants-stone-man-death-adultery-Somalia-villagers-forced-watch.html |title = Pictured: Islamic militants stone man to death for adultery in Somalia as villagers are forced to watch |date=2009-12-14 |publisher = ''[[Daily Mail]]'' |accessdate = 2009-12-14 |location=London}}&lt;/ref&gt;

==കാഴ്ച്ചപ്പാടുകൾ==
===കല്ലെറിഞ്ഞ് കൊല്ലലിന് പിന്തുണ===
ഇൻഡോനേഷ്യയിൽ നടന്ന ഒരു സർവേ ഫലമനുസരിച്ച് 43% ആൾക്കാർക്കും വിവാഹേതര ലൈംഗികബന്ധത്തിൽ ഏർപ്പെടുന്നവരെ കല്ലെറിഞ്ഞുകൊല്ലുന്നതിനെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നവരാണ്.&lt;ref&gt;[http://www.lsi.or.id/riset/310/trend-dukungan-nilai-islamis-versus-nilai-sekular Trend Dukungan Nilai Islamis versus Nilai Sekular di Indonesia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120606055304/http://www.lsi.or.id/riset/310/trend-dukungan-nilai-islamis-versus-nilai-sekular |date=2012-06-06 }} ''Lembaga Survei Indonesia'' 05/10/2007&lt;/ref&gt;

പ്യൂ റിസേർച്ച് സെന്റർ നടത്തിയ അഭിപ്രായ സർവേ പ്രകാരം [[ഈജിപ്റ്റ്‌|ഈജിപ്റ്റിൽ]] 82% ആൾക്കാരും [[ജോർദാൻ|ജോർദാനിൽ]] 70%വും [[ഇൻഡോനേഷ്യ|ഇൻഡോനേഷ്യയിൽ]] 42%വും [[പാകിസ്താൻ|പാകിസ്താനിൽ]] 82%വും [[നൈജീരിയ|നൈജീരിയയിൽ]] 56%വും വിവാഹേതര ലൈംഗികബന്ധത്തിൽ ഏർപ്പെടുന്നവരെ കല്ലെറിഞ്ഞ് കൊല്ലുന്നതിനെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നു.&lt;ref&gt;[http://pewglobal.org/2010/12/02/muslims-around-the-world-divided-on-hamas-and-hezbollah Muslim Publics Divided on Hamas and Hezbollah Retrieved 2011-06-02]&lt;/ref&gt;

===കല്ലെറിഞ്ഞ് കൊല്ലുന്നതിനെതിരായി പ്രവർത്തിക്കുന്നവർ===
പല മനുഷ്യാവകാശ സംഘടനകളും കല്ലെറിഞ്ഞുള്ള വധശിക്ഷയെ എതിർക്കുന്നു. [[ആമ്നസ്റ്റി ഇന്റർനാഷണൽ]],&lt;ref name = &quot;amnstoning&quot;&gt;{{Cite news|first=|last=|pages=|title=Amina Lawal: Sentenced to death for adultery|year=2003|publisher=Amnesty International|url=http://web.amnesty.org/pages/nga-010902-background-eng|archiveurl=https://web.archive.org/web/20030505141948/http://web.amnesty.org/pages/nga-010902-background-eng|archivedate=2003-05-05|access-date=2012-06-10|url-status=live}}&lt;/ref&gt; [[ഹ്യൂമൻ റൈറ്റ്സ് വാച്ച്]] തുടങ്ങിയ അത്തരം ചില സംഘടനകൾ കല്ലെറിഞ്ഞുള്ള വധശിക്ഷ കൂടാതെ എലാത്തരം വധശിക്ഷകളെയും എതിർക്കുന്നു. RAWA ([[റെവല്യൂഷനറി അസ്സോസിയേഷൻ ഓഫ് വിമൻ ഓഫ് അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ]]), ക്രൂരമായ ശിക്ഷാരീതിയായതു കൊണ്ട് കല്ലെറിഞ്ഞു കൊല്ലലിനെ എതിർക്കുന്നു.

ആമിന ലാവൽ എന്ന സ്തീയുടേതു പോലുള്ള കേസുകൾ അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിൽ പ്രതിഷേധത്തിനിടയാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ഹ്യൂമൻ റൈറ്റ്സ് വാച്ച് സംഘടനയുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ,&lt;ref name=&quot;hrwstoning&quot;&gt;{{Cite news|first = |last = |pages = |title = Nigeria: Debunking Misconceptions on Stoning Case|year = 2003|publisher = Human Rights Watch|url = http://hrw.org/update/2003/09/#4|archiveurl = https://web.archive.org/web/20040102105159/http://hrw.org/update/2003/09/#4|archivedate = 2004-01-02|access-date = 2012-06-10|url-status = live}}&lt;/ref&gt; പടിഞ്ഞാറൻ രാജ്യങ്ങൾ കല്ലെറിഞ്ഞുള്ള വധശിക്ഷയെ ക്രൂരവും വിചിതവും എന്ന് ആക്ഷേപിക്കുന്നത് വധശിക്ഷയെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചയിൽ നിന്ന് ശ്രദ്ധ തിരിക്കുമെന്നാണ്. പ്രവർത്തനരഹിതമായ നിയമവ്യവസ്ഥയാണ് നൈജീരിയയിലെ വലിയ പ്രശ്നമെന്നാണ് ഈ സംഘടനയുടെ അഭിപ്രായം.

മഷാദിൽ ഒരു പുരുഷനെയും സ്ത്രീയെയും കല്ലെറിഞ്ഞു കൊന്നശേഷം ഇറാനിൽ സ്തീകളുടെ അവകാശങ്ങൾക്കു വേണ്ടി പ്രവർത്തിക്കുന്ന പല സംഘടനകളും ചേർന്ന് എന്നെന്നേയ്ക്കും കല്ലെറിഞ്ഞുള്ള വധശിക്ഷ നിറുത്തലാക്കാനുള്ള മുഖ്യ ലക്ഷ്യത്തോടെയുള്ള പ്രചാരണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ തുടങ്ങിയിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name= meydaan/&gt;

==കല്ലെറിഞ്ഞ് കൊല്ലുകയോ കൊല്ലാൻ ശ്രമിക്കുകയോ ചെയ്ത സംഭവങ്ങൾ==
[[File:St stephen stoning.jpg|thumb|right|240px|സ്റ്റീഫൻ പുണ്യവാളനെ കല്ലെറിഞ്ഞ് കൊല്ലുന്നു. ഗബ്രിയേൽ-ജൂൾസ് തോമസ് 1863-ൽ സൃഷ്ടിച്ച പ്രതിമ]]

===കല്ലെറിഞ്ഞ് കൊല്ലപ്പെട്ടവർ മതപുസ്തകങ്ങളിൽ===

'''[[തനാഖ്]] ([[പഴയ നിയമം|പഴയ നിയമത്തിൽ]]):'''

* ഒരു [[ഇസ്രായേൽ ജനത|ഇസ്രായേലി]] സ്ത്രീയുടെയും [[ഈജിപ്റ്റ്‌|ഈജിപ്റ്റുകാരനായ]] പുരുഷന്റെയും പുത്രനെ ദൈവനിന്ദയ്ക്ക് കല്ലെറിഞ്ഞു കൊന്നു (ലേവ്യപുസ്തകം24:10–23)
* സാബത്ത് ദിവസം വിറക് ശേഖരിച്ച ആളെ കല്ലെറിഞ്ഞു കൊന്നു. (സംഖ്യാപുസ്തകം 15:32–36)
* അചാൻ എന്നയാൾ (യോശുവ 7)
* റെഹോബോം രാജാവിന്റെ നികുതിപിരിവുകാരനായ അഡോണിറാം (രാജാക്കന്മാർ1-2:18)
* നബോത്ത് (രാജാക്കന്മാർ1-21)
* സക്കറിയാ ബെൻ ജെഹോയിയാഡ എന്നയാൾ ജനങ്ങൾ പത്തു കൽപ്പനകൾ പാലിക്കാത്തതിനെ വിമർശിച്ചപ്പോൾ (ദിനവൃത്താന്തം2-24:20–21)

'''[[പുതിയ നിയമം|പുതിയ നിയമത്തിൽ]]:'''

* [[സ്റ്റീഫൻ പുണ്യവാളൻ|സ്റ്റീഫൻ പുണ്യവാളനെ]], AD 31-ൽ ദൈവനിന്ദ ആരോപിച്ച് കല്ലെറിഞ്ഞ് കൊന്നു (പ്രവൃത്തികൾ 6:8–14; 7:58–60).

'''താൽമണ്ടിൽ:'''

* നസ്രേത്തുകാരനായ യേശുവിനെ &quot; കല്ലെറിഞ്ഞു കൊല്ലാൻ കൊണ്ടുപോകും &quot; (സാൻഹെഡ്രിൻ 43a)&lt;ref&gt;Bruce Chilton, Craig A. Evans ''Studying the historical Jesus'' 1998 Page 447 &quot;There are three among these that merit some attention: (1) &quot;And it is tradition: On the eve of Passover ... And the herald went forth before him for forty days, 'Yeshu ha-Nosri is to be stoned, because he has practiced magic and enticed and led Israel astray. Any one who knows anything in his favor, let him come and speak concerning him.&quot;&lt;/ref&gt;

===കല്ലെറിഞ്ഞ് കൊല്ലലിൽ നിന്ന് രക്ഷപെട്ടവർ മത പുസ്തകങ്ങളിൽ===
'''[[പഴയ നിയമം|പഴയ നിയമത്തിൽ]]:'''
* [[മോശ]] (പുറപ്പാട് 17:4)
* മോശയെയും [[ആരോൺ|ആരോണിനെയും]] (സംഖ്യാപുസ്തകം 14:6–10)
* [[ദാവീദ്]] (ശമൂവേൽ 30:6)

'''[[പുതിയ നിയമം|പുതിയ നിയമത്തിൽ]]:'''
*[[യോഹന്നാന്റെ സുവിശേഷം]] എട്ടാമദ്ധ്യായത്തിൽ വേശ്യാവൃത്തിക്ക് പിടിക്കപ്പെട്ട സ്ത്രീയുടെയും യേശുവിന്റെയും കഥ പറയുന്നുണ്ട്. ഇതിൽ ജനക്കൂട്ടം സ്ത്രീയെ കൊല്ലാൻ പോവുകയായിരുന്നു. 
*[[യേശു]] (യോഹന്നാൻ 10:31)
*ജെറുസലേമിലെ രണ്ടാം ക്ഷേത്രത്തിലെ ക്യാപ്റ്റനെയും അയാളുടെ ഉദ്യോഗസ്ഥരെയും. (അപ്പോസ്തല പ്രവൃത്തികൾ 5:26)
*ടാർസസിലെ പൗലോസ് ജൂതന്മാരെ ഇളക്കിവിട്ടതിന് ലൈസ്ട്രയിൽ വച്ച് കല്ലെറിയപ്പെട്ടു. മരിച്ചതായിക്കണ്ട് ആളുകൾ ഉപേക്ഷിച്ചു പോയെങ്കിലും അയാളെ പിന്നീട് രക്ഷപെടുത്തി. (അപ്പോസ്തലപ്രവൃത്തിലൾ 14:19)

===മുകളിൽ പറഞ്ഞിട്ടില്ലാത്ത സംഭവങ്ങൾ===
* പാലമെഡസ് (പൗരാണികശാസ്ത്രത്തിൽ നിന്ന്) ചതിയനെന്ന കാരണത്താൽ കല്ലെറിഞ്ഞ് കൊന്നു.
* ലൂസിയസ് അപ്പൂലൈയസ് സാറ്റൂമിനസ് എന്നയാളെ 100 BC-യിൽ കല്ലെറിഞ്ഞു കൊന്നു. മാർകസ് ഈമീലിയസ് ലെപിഡസിന്റെ മുത്തച്ഛനായിരുന്നു. 
* ടോമിനയിലെ പാങ്ക്രാസിനെ AD 40-ൽ കല്ലെറിഞ്ഞുകൊന്നു
* നീതിമാനായ ജെയിംസിനെ AD 62-ൽ സാൻഹെഡ്രിന്റെ ശിക്ഷാവിധിക്കുശേഷം വധിച്ചു.
* തിമ്മോത്തിയോസ് പുണ്യവാളനെ AD 67-നു ശേഷം വധിച്ചു.
* കോൻസ്റ്റന്റെൻ സില്വാനസ് എന്നയാളെ 684-ൽ അർമീനിയയിൽ വച്ച് വധിച്ചു
* എസ്കിൽ എന്ന പുണ്യവാളനെ സ്വീഡനിൽ നിന്നുള്ള വൈക്കിംഗുകൾ 1080-ൽ കല്ലെറിഞ്ഞു കൊന്നു
* അവസാന ആസ്ടെക് ചക്രവർത്തിയായ മോക്ടെസുമ രണ്ടാമനെ 1520-ൽ കല്ലെറിഞ്ഞു കൊന്നു എന്ന് സ്പെയിൻ കാരും സ്പെയിൻ കാരാണ് കൊന്നതെന്ന് ആസ്ടെക്കുകളും ആരോപിക്കുന്നു.

===ആധുനികകാലം===
* സോറയ മാനുട്ചെഹ്രിയെ 1986-ൽ വിവാഹേതര ലൈംഗികബന്ധം ആരോപിച്ച് കല്ലെറിഞ്ഞു കൊന്നു. 
* ദു'അ ഖലീൽ അസ്വാദ് എന്ന 17 കാരിയെ 2007-ൽ ഇറാഖിൽ കല്ലെറിഞ്ഞ് കൊന്നു. 
* 20 വയസുണ്ടായിരുന്ന സോലാഞ്ച് മെഡിനയെ 2009-ൽ മെക്സിക്കോ സിറ്റിയിൽ കല്ലെറിഞ്ഞ് കൊന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.elpasotimes.com/ci_16207208 |title=Man, sons convicted of stoning El Paso woman to death in Juárez |publisher=''El Paso Times'' |date=29 September 2010 |author=Marisela Ortega |accessdate=2010-10-13 }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
* മെക്സിക്കോയിലെ ഒരു ചെറിയ പട്ടണത്തിലെ മേയറായിരുന്ന ഗുസ്താവോ സാന്റോറോ 2010-ൽ എന്നയാളെ കല്ലെറിഞ്ഞു കൊന്നെന്ന് വിശ്വസിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.alertnet.org/thenews/newsdesk/N2797658.htm |title=Small-town mayor stoned to death in western Mexico |publisher=Reuters AlertNet |author=Cyntia Barrera |date=27 September 2007 |accessdate=2010-10-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100930202015/http://www.alertnet.org/thenews/newsdesk/N2797658.htm |archive-date=2010-09-30 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
* മുറേ സീഡ്മാൻ എന്ന 70-കാരനെ 2011-ൽ [[ഫിലാഡെൽഫിയ|ഫിലാഡെൽഫിയയിൽ]] വച്ച് 28 വയസുകാരനായ ജോൺ തോമസ് കല്ലെറിഞ്ഞു കൊന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://thenewcivilrightsmovement.com/70-year-old-stoned-to-death-because-the-bible-says-to-stone-gays/news/2011/03/18/18138 |title=70 Year-Old Stoned to Death Because the Bible Says to Stone Gays |publisher=The New Civil Rights Movement |author=David Badash |date=18 March 2011 |accessdate=2011-03-23 }}&lt;/ref&gt;
* 30 വയസുണ്ടായിരുന്ന വാലി അസാദിനെ 2009-ൽ ഇറാനിലെ ഗിലാൻ പ്രവിശ്യയിൽ വച്ച് വധിച്ചു. 
* അയിഷ ഇബ്രാഹിം ദുഹുലോ എന്ന 13 വയസുണ്ടായിരുന്ന പെൺകുട്ടിയെ [[സൊമാലിയ|സൊമാലിയയിലെ]] [[കിസ്മായോ|കിസ്മായോയിൽ]] വച്ച് 2008-ൽ കല്ലെറിഞ്ഞു കൊന്നു. 
* [[പാകിസ്താൻ|പാകിസ്താനിലെ]] ബേസായി പ്രദേശത്ത് ഷാനോ, ദൗലത്ത് ഖാൻ മാലിക്ദീൻഖെ എന്നിവരെ 2008-ൽ കല്ലെറിഞ്ഞു കൊന്നു. 
* [[ഇറാൻ|ഇറാനിലെ]] [[ടെഹറാൻ|ടെഹറാനിൽ]] ബെഹെസ്റ്റ്-ഇ-സഹ്രാ ശവപ്പറമ്പിൽ 2006-ൽ മുഹമ്മദ് എം., അബ്ബാസ് എച്ച്., എന്നിവരെ കല്ലെറിഞ്ഞു കൊന്നു. പൊതുജനത്തിനെ വധത്തിന് സാക്ഷ്യം വഹിക്കാൻ ക്ഷണിച്ചില്ലെങ്കിലും വിവരം മാധ്യമങ്ങൾക്ക് ചോർന്നുകിട്ടി.  
* സാറ ജാഫർ നിമത്ത് എന്ന പതിനൊന്നു കാരിയെ [[ഇറാഖ്‌|ഇറാഖിലെ]] [[കുർദിസ്ഥാൻ|കുർദിസ്ഥാനിലെ]] ഖനാക്വിൻ പട്ടണത്തിൽ വച്ച് ഇഷ്ടികകളും കല്ലുകളുമുപയോഗിച്ച് എറിയുകയും തീ വയ്ക്കുകയും ചെയ്ത് കൊന്നു. 
* ജാഫർ കിയാനി എന്നയാളെ ഇറാനിലെ ടേകെസ്ഥാനിനടുത്ത് ആഗ്ചെ കണ്ട് എന്ന ഗ്രാമത്തിൽ വച്ച് 2007-ൽ കല്ലെറിഞ്ഞു കൊന്നു. 
* കുർദിസ്ഥാൻ അസീസ് എന്ന പതിനാറുകാരിയെ ഇറാഖിലെ കുർദിസ്ഥാനിൽ 2008-ൽ കല്ലെറിഞ്ഞു കൊന്നു. ഇതൊരു ദുരഭിമാനക്കൊലയായിരുന്നു.

===കല്ലെറിഞ്ഞ് കൊല്ലലിൽ നിന്ന് രക്ഷപെട്ടവർ===
* 2002-ൽ നൈജീരിയയിൽ കല്ലെറിഞ്ഞു കൊല്ലാൻ വിധിക്കപ്പെട്ട ആമിന ലവാലിന്റെ ശിക്ഷ അപ്പീലിൽ മാറ്റിവച്ചു.
* ഇറാനിൽ 2007-ൽ ശിക്ഷ വിധിക്കപ്പെട്ട സകിനേഹ് മൊഹമ്മദ് അഷ്ടിയാനിയുടെ ശിക്ഷ പുനഃപരിശോധനയിലാണ്. 
* സഫിയ ഹുസ്സൈനിക്ക് നൈജീരിയയിൽ വധശിക്ഷ വിധിക്കപ്പെട്ടെങ്കിലും അപ്പീലിൽ വിട്ടയച്ചു.&lt;ref&gt;[http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/1891395.stm &quot;Sharia court frees Nigerian woman&quot;], 25 March 2002, BBC News&lt;/ref&gt;
* ഷഹീൻ അബ്ദൾ റഹ്മാനെയും പേരറിയാത്ത ഒരു സ്ത്രീയെയും യുനൈറ്റഡ് അറബ് എമിറേറ്റ്സിലെ ഫുജൈറയിൽ 2006-ൽ വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിച്ചിരുന്നു.

പ്രമാണം:==ചലച്ചിത്രങ്ങളിലും ടെലിവിഷനിലും==
*''മോണ്ടി പൈത്തൺസ് ലൈഫ് ഓഫ് ബ്രയൻ'' യേശുവിന്റെ ജീവിതകാലത്തു നടന്ന ഒരു കല്ലെറിഞ്ഞു കൊല്ലലിനെ ഹാസ്യാത്മകമായി ചിത്രീകരിക്കുന്നുണ്ട്. ശിക്ഷ അവസാനിക്കുമ്പോൾ ഒരു വലിയ കല്ല് വീഴുന്നത് പ്രതിക്കുപകരം ജൂതനായ ഉദ്യോഗസ്ഥന്റെ മേലാണ്. വധശിക്ഷാനടപടി നടക്കുന്ന സ്ഥലത്ത് സ്ത്രീകൾക്ക് പ്രവേശനമില്ല എന്ന് സിനിമയിൽ പറയുന്നുണ്ടെങ്കിലും കല്ലെറിയാൻ കൂടുന്നവരിൽ ഭൂരിഭാഗവും ആൺ വേഷം കെട്ടിയ പെണ്ണുങ്ങളാണ്.

==ഇവയും കാണുക==
* [[വധശിക്ഷ]]

==അവലംബം==
{{Reflist|colwidth=30em}}

==പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
{{Wikiquote}}
{{Commons category|Stonings}}
*[http://www.realite-eu.org/site/apps/nlnet/content3.aspx?c=9dJBLLNkGiF&amp;b=2315291&amp;ct=4946939 Realite-eu.org] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120425152310/http://www.realite-eu.org/site/apps/nlnet/content3.aspx?c=9dJBLLNkGiF&amp;b=2315291&amp;ct=4946939 |date=2012-04-25 }}, [[Amnesty International]] Report condemns Iran’s practice of death by stoning]
*[http://stop-stoning.org/node/9 Frequently Asked Questions About Stoning] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111126140651/http://stop-stoning.org/node/9 |date=2011-11-26 }}
*[http://stop-stoning.org/node/10 Stoning and Human Rights] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111126141000/http://stop-stoning.org/node/10 |date=2011-11-26 }}
*[http://stop-stoning.org/node/13 Stoning and Islam] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111011051607/http://stop-stoning.org/node/13 |date=2011-10-11 }}
*[http://stop-stoning.org/node/16: Stoning Cases]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
*[http://www.usc.edu/dept/MSA/fundamentals/hadithsunnah/muslim/017.smt.html Extract of the Kitab Al-Hudud] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080103135235/http://www.usc.edu/dept/MSA/fundamentals/hadithsunnah/muslim/017.smt.html |date=2008-01-03 }} (The book pertaining to punishments prescribed by Islam)
*[http://www.khaleejtimes.com/DisplayArticle.asp?xfile=data/theuae/2006/June/theuae_June301.xml&amp;section=theuae Khaleej Times] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120509004740/http://www.khaleejtimes.com/DisplayArticle.asp?xfile=data%2Ftheuae%2F2006%2FJune%2Ftheuae_June301.xml&amp;section=theuae |date=2012-05-09 }} (United Arab Emirates: Fujairah Shariah court orders man to be stoned to death for adultery – 11 June 2006)
*[http://www.progressivemuslims.org/sub/stoning.htm Muslims against stoning] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080215221459/http://www.progressivemuslims.org/sub/stoning.htm |date=2008-02-15 }}
*[http://www.quranicpath.com/misconceptions/adultery_punishment.html QuranicPath – Qur'an against stoning]
*1991 Video of Stoning of Death in Iran: [http://apostatesofislam.com/media/video/stoning-original.wmv WMV format] | [http://www.iran-e-azad.org/stoning/video.html Real Player]
*[http://www.video225.com/watch_video.php?v=2b7a012c0af75e4 Video of stoning of a woman in Iraq] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111104234258/http://www.video225.com/watch_video.php?v=2b7a012c0af75e4 |date=2011-11-04 }}
*[http://news.nationalpost.com/2010/11/20/graphic-anatomy-of-a-stoning/ Graphic: Anatomy of a stoning (National Post, November 20, 2010)] {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}

{{Halakha}}

[[വർഗ്ഗം:വധശിക്ഷ]]</text>
      <sha1>ma2316q43suv2zpmlhg6w3j1jnceoty</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഉപയോക്താവ്:Manojk/common.js</title>
    <ns>2</ns>
    <id>200542</id>
    <revision>
      <id>4682047</id>
      <parentid>2532058</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T11:33:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Manojk</username>
        <id>9257</id>
      </contributor>
      <origin>4682047</origin>
      <model>javascript</model>
      <format>text/javascript</format>
      <text bytes="410" sha1="3fooelu235ho63dl7w65q3e4578cbu8" xml:space="preserve">if (document.getElementById('nstab-table')) {
	$(function () {
		var nstab = document.getElementById('ca-nstab-user');
		if (nstab) {
			while (nstab.firstChild) {
				nstab = nstab.firstChild;
			}
			nstab.nodeValue = 'പട്ടിക';
		}
	});
}
importScript('Wikipedia:AutoEd/complete.js');
mw.loader.load('https://&lt;wiki&gt;/w/index.php?title=User:Manojk/MediaHunter.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');</text>
      <sha1>3fooelu235ho63dl7w65q3e4578cbu8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4682048</id>
      <parentid>4682047</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T11:41:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Manojk</username>
        <id>9257</id>
      </contributor>
      <origin>4682048</origin>
      <model>javascript</model>
      <format>text/javascript</format>
      <text bytes="111" sha1="2czlddj1c36nmxnnghah00ea8wjsh92" xml:space="preserve">mw.loader.load('https://&lt;wiki&gt;/w/index.php?title=User:Manojk/MediaHunter.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');</text>
      <sha1>2czlddj1c36nmxnnghah00ea8wjsh92</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4682049</id>
      <parentid>4682048</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T11:48:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Manojk</username>
        <id>9257</id>
      </contributor>
      <origin>4682049</origin>
      <model>javascript</model>
      <format>text/javascript</format>
      <text bytes="124" sha1="c79t7i9aoqiq243ak5spkzwaxvx1rgt" xml:space="preserve">   mw.loader.load('https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=User:Manojk/MediaHunter.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');</text>
      <sha1>c79t7i9aoqiq243ak5spkzwaxvx1rgt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>വാദി ഹനീഫ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>208238</id>
    <revision>
      <id>4681901</id>
      <parentid>3644664</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T13:21:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4681901</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5755" sha1="67yu2zpmnph52a7pcvs8f7sufe5urct" xml:space="preserve">[[സൗദി അറേബ്യ|സൗദി അറേബ്യയുടെ]] തലസ്ഥാനമായ [[റിയാദ്|റിയാദിൽ]] സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു [[താഴ്‌വര|താഴ്വരയാണ്]] '''വാദി ഹനീഫ''' ({{langx|ar|وَادِي حَنِيْفَة|Wādī Ḥanīfah}}). [[ബനു ഹനീഫ]] എന്ന പേരിലറിയപ്പെടുന്ന ജനവംശമായിരുന്നു പുരാതനകാലത്ത് ഈ പ്രദേശത്ത് അധിവസിച്ചിരുന്നത്. അറബി ഭാഷയിൽ വാദി എന്ന വാക്കിനർത്ഥം [[താഴ്വര]] എന്നാണ്. ഇവയിൽ നിന്നാണ് വാദി ഹനീഫ എന്ന പേർ ഈ പ്രദേശത്തിനു വന്നത്. 

സൗദി തലസ്ഥാനമായ റിയാദ്, [[നജ്ദ്]] എന്ന പേരിലറിയപ്പെട്ടിരുന്ന കേന്ദ്രപ്രവിശ്യയിലാണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. റിയാദിനടുത്ത് വടക്ക് നിന്ന് തെക്കോട്ടേക്ക് പരന്നു കിടക്കുന്ന വാദി ഹനീഫ താഴ്വരകൾക്ക് ഏകദേശം 120 കിലോമീറ്ററോളം (75 മൈൽ)  നീളമുണ്ട്. ഉയൈന, ഇർഖ, ദിരിയ എന്നിവയുൾപ്പെടെ നിരവധി പട്ടണങ്ങളും ഗ്രാമങ്ങളും ഈ താഴ്വരയിലുടനീളം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ചരിത്രാതീതകാലത്ത് ഈ  പ്രദേശങ്ങളിൽ ധാരാളം മഴ കിട്ടിയിരുന്നു.{{അവലംബം}} ഇപ്പോൾ വർഷത്തിൽ ചുരുക്കം ചില ദിവസങ്ങളിൽ കുറച്ച് സമയത്തേക്ക് മാത്രമായി തീവ്രമായ മഴയുണ്ടാകാറുണ്ട്. ഇത് മൂലം അപ്രതീക്ഷിതമായ വെള്ളപ്പൊക്കവും ശക്തമായ വെള്ളമൊഴുക്കും ഉണ്ടാകാറുണ്ട്. ഈ ദിവസങ്ങളൊഴിച്ചാൽ റിയാദിന്റെ മറ്റ് പ്രദേശങ്ങളിൽ കാണുന്ന കാലാവസ്ഥ തന്നെ ആണ് ഈ പ്രദേശത്തുമുള്ളത്.
[[പ്രമാണം:അൽ എൽബ് അണക്കെട്ട്.JPG|thumb|വാദി ഹനീഫ പ്രൊജക്റ്റിൽ അകപ്പെട്ട ദിരിയയിലെ [[അൽ എൽബ് അണക്കെട്ട്]]]]
റിയാദ് നഗരത്തിന്റെ അഴുക്ക്ചാൽ വെള്ള/ഓടവെള്ളശുദ്ധീകരണ പ്ലാന്റിൽ നിന്ന് വരുന്ന വെള്ളവും ഈ പ്രദേശത്ത് കൂടി ഒഴുകുന്നുണ്ട്. ഇതുമൂലം പുതുതായി ചില സ്ഥലങ്ങളിൽ പച്ചപ്പ് കൂടിയിട്ടുണ്ട്. സൌദി ഗവണ്മെന്റും അർ‌റിയാദ് ഡെവലപ്മെന്റ് അതോറിറ്റിയും ‘ബുറോ ഹപ്പോൾഡ്’ എന്ന സ്ഥാപനത്തിനേയും മോറിയാമ &amp; ടെഷിമ ആർക്കിടെക്റ്റിക്റ്റ്സിനേയും ഈ പ്രദേശത്തെ നനവ് സംരക്ഷിക്കുന്നതിന് ഏർപ്പാടാക്കി. ഈ പ്രദേശത്ത് അനവധി ദേശാടന പക്ഷികളും ജീവികളും എത്താറുണ്ട്. റിയാദിലെ, ഇർക്ക എന്ന പ്രദേശത്ത് നിന്ന് തുടങ്ങി അൽഹെയർ എന്ന പ്രദേശം വരെ വ്യാപിച്ച് കിടക്കുന്ന വാദി ഹനീഫ പ്രൊജക്റ്റ് 2010ലെ ആഗാ ഖാർ അവാർഡ് ഫോർ ആർക്കിറ്റെക്ചർ നേടിയിട്ടുണ്ട്.
&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.akdn.org/architecture/project.asp?id=2258 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-09-22 |archive-date=2012-09-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120918065456/http://www.akdn.org/architecture/project.asp?id=2258 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; 

ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ റിയാദ് നഗരം വാദിയുടെ വടക്കുകിഴക്കൻ ഭാഗത്താണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. എന്നാൽ ഇപ്പോൾ ഈ നഗരം വാദി ഹനീഫയ്ക്ക് അപ്പുറത്തേക്ക് വികസിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇതിന്റെ തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഭാഗത്തായി അൽ-ഷിഫ, അൽ-ഉറൈജ എന്നീ ഉപ-നഗരസഭാ മേഖലകൾ നിലകൊള്ളുന്നു.

== അവലംബം ==
{{reflist}}

[[വർഗ്ഗം:സൗദി അറേബ്യയിലെ താഴ്വരകൾ]]</text>
      <sha1>67yu2zpmnph52a7pcvs8f7sufe5urct</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഗുരുവായൂരപ്പൻ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>219157</id>
    <revision>
      <id>4681905</id>
      <parentid>4681774</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T14:39:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vishalsathyan19952099</username>
        <id>57735</id>
      </contributor>
      <origin>4681905</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="421457" sha1="byt9kgo1feikpid9j8nv40w2lleoimw" xml:space="preserve">{{Refimprove}}{{Infobox deity&lt;!--Wikipedia:WikiProject Hindu mythology--&gt;
| type = Hindu
| image = Guruvayurappan.jpg
| name = ഗുരുവായൂരപ്പൻ
| Sanskrit_transliteration = Guruvāyūrappan
| script_name = [[മലയാളം]]
| script = ഗുരുവായൂരപ്പൻ
| affiliation = [[മഹാവിഷ്‌ണു|ആദിനാരായണൻ]](മഹാവിഷ്‌ണു)/[[ശ്രീകൃഷ്ണൻ]]
| god_of = [[മഹാവിഷ്ണു|ആദിനാരായണൻ]]/[[മഹാവിഷ്ണു]]
| abode = [[വൈകുണ്ഠം]], [[ഗുരുവായൂർ]]
| mantra = ഓം നമോ നാരായണായ &lt;br/&gt; ഓം നമോ ഭഗവതേ വാസുദേവായ &lt;br/&gt; ഓം ശ്രീകൃഷ്ണായ പരമാത്മനേ നമഃ
| weapon= [[സുദർശന ചക്രം]], [[പാഞ്ചജന്യം]], [[കൗമോദകി]] ([[ഗദ]]), [[താമര]] 
| consort = [[ലക്ഷ്മി]]
| mount = [[ഗരുഡൻ]]
| planet = [[ഭൂമി]]
}}
[[തെക്കേ ഇന്ത്യ|തെക്കേ ഇന്ത്യയിൽ]], പ്രധാനമായും [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] ആരാധിയ്ക്കപ്പെടുന്ന ഭഗവാൻ [[മഹാവിഷ്ണു|മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ]] ഒരു രൂപഭേദമാണ് '''ഗുരുവായൂരപ്പൻ'''.  പ്രസിദ്ധമായ [[ഗുരുവായൂർ ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രം|ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിലെ]] പ്രതിഷ്ഠാമൂർത്തി എന്ന അർത്ഥത്തിലാണ് ഈ രൂപത്തെ ഗുരുവായൂരപ്പൻ എന്ന് വിളിച്ചുപോരുന്നത്. 

ശ്രീകൃഷ്‌ണാവതാര സമയത്ത് ദേവകിയ്ക്കും വസുദേവർക്കും മുമ്പിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട ഭഗവത് സ്വരൂപമായതിനാൽ  രൂപഭാവങ്ങൾ കൊണ്ടും പൂജാരീതികൾ കൊണ്ടും മഹാവിഷ്ണു ആണെങ്കിലും [[ദശാവതാരം|ദശാവതാരങ്ങളിൽ]] ഒന്നായ   [[ശ്രീകൃഷ്ണൻ|ശ്രീകൃഷ്ണനായാണ്]] ഗുരുവായൂരപ്പനെ കാണുന്നത്. അതിൽ തന്നെ, ഉണ്ണിക്കണ്ണന്റെ രൂപത്തിനാണ് പ്രാധാന്യം. ഐതിഹ്യപരമായും ചരിത്രപരമായും ഏറെ പ്രാധാന്യമുള്ള ഈ ദൈവത്തിന്, ഇപ്പോൾ [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയ്ക്കകത്തും]] പുറത്തുമായി നിരവധി ക്ഷേത്രങ്ങളുണ്ട്. ഇവയിലധികവും മലയാളികളുടെ കുടിയേറ്റത്തെത്തുടർന്നാണ് രൂപം കൊള്ളുന്നത്.

== പ്രതിഷ്ഠ == 
ശിശുരൂപിയായ ചതുർഭുജമൂർത്തിയാണ് ഗുരുവായൂരിലെ പ്രതിഷ്ഠ. ''''പാതാളാഞ്ജനം'''' എന്ന അപൂർവ്വയിനം ശിലയിൽ തീർത്ത അതിമനോഹരമായ ഈ വിഗ്രഹത്തിന് ഏകദേശം നാലടി ഉയരമുണ്ട്. നാലു കൈകൾ ഉള്ള വിഗ്രഹത്തിൻ്റെ പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[സുദർശനചക്രം|സുദർശനചക്രവും]] പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[പാഞ്ചജന്യം|പാഞ്ചജന്യം]] എന്ന [[ശംഖ്|ശംഖും]] മുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[താമര|താമരയും]] മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ തലകീഴായി [[കൗമോദകി]] എന്ന [[ഗദ|ഗദയും]] പിടിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. സാധാരണ വിഷ്ണുവിഗ്രഹങ്ങളെപ്പോലെ നിൽക്കുന്ന രൂപത്തിലുള്ളതാണ് ഗുരുവായൂരിലെ വിഗ്രഹവും. 

ഭഗവാൻ്റെ കയ്യിലെ ശംഖ് പ്രണവനാദമായ ഓംകാരത്തേയും ചക്രം കാലചക്രത്തേയും ഗദ മനുഷ്യൻ്റെ അഹങ്കാരത്തെ തകർക്കുന്ന ആത്മശക്തിയേയും താമര നിർമ്മലമായ മനസ്സിനേയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു. കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്ന ഈ വിഗ്രഹത്തിന് പന്ത്രണ്ട് ഭാവങ്ങളുണ്ട്. ഓരോന്നിനും പ്രത്യേകം ദർശന ഫലങ്ങളുമുണ്ട്.

തന്ത്രശാസ്ത്രപ്രകാരം, വിഷ്ണുവിഗ്രഹത്തിന് 24 രൂപഭേദങ്ങളുണ്ട്. കാഴ്ചയിൽ ഈ 24 പേരും ഒരേപോലെ തോന്നുമെങ്കിലും രൂപഭേദങ്ങൾ അനുസരിച്ച് ശംഖചക്രഗദാപത്മങ്ങൾ കാണപ്പെടുന്ന കൈകൾക്ക് വ്യത്യാസം ഉണ്ടാകും. പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ ചക്രം, പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ ശംഖ്, മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ ഗദ, മുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ താമര എന്നിങ്ങനെ കാണപ്പെടുന്ന വിഗ്രഹരൂപത്തിന് '''ജനാർദ്ദനൻ''' എന്നാണ് പേര്. ഗുരുവായൂരടക്കം കേരളത്തിലെ ഭൂരിപക്ഷം വൈഷ്ണവദേവാലയങ്ങളിലും ഈ രൂപത്തിലാണ് വിഗ്രഹമുള്ളത്. 

പാതാളാഞ്ജനശിലയിൽ തീർത്ത മൂലവിഗ്രഹം കൂടാതെ വേറെയും രണ്ട് വിഗ്രഹങ്ങൾ ഗുരുവായൂർ ശ്രീലകത്തുണ്ട്. അവയിൽ വലതുവശത്തുള്ളത് പഞ്ചലോഹത്തിൽ തീർത്ത ആറാട്ടുതിടമ്പും ഇടതുവശത്തുള്ളത് സ്വർണ്ണത്തിൽ തീർത്ത ശീവേലിത്തിടമ്പുമാണ്. ആദ്യത്തെ വിഗ്രഹം, ഇന്നത്തെ [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ]] പെട്ട [[മാന്നാർ]] എന്ന സ്ഥലത്തുവച്ച് പണികഴിപ്പിയ്ക്കപ്പെട്ട, അല്പം രൗദ്രഭാവത്തോടുകൂടിയ മഹാവിഷ്ണുരൂപമാണ്. ഇതിന് ഏകദേശം ഒരടി ഉയരം വരും. വർഷത്തിലൊരിയ്ക്കൽ ആറാട്ടുദിവസം മാത്രമേ ഇത് എഴുന്നള്ളിയ്ക്കാറുള്ളൂ. രണ്ടാമത്തെ വിഗ്രഹം, മുമ്പുണ്ടായിരുന്ന തിടമ്പിന് കേടുവന്നതിനെത്തുടർന്ന് 1975-ൽ പണികഴിപ്പിച്ചതാണ്. [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ]] സ്വദേശിയായിരുന്ന വേലപ്പൻ ആചാരിയും പുത്രനായ കുട്ടൻ ആചാരിയും ചേർന്നാണ് ഈ തിടമ്പ് പണികഴിപ്പിച്ചത്. നിത്യശീവേലിയ്ക്ക് എഴുന്നള്ളിയ്ക്കുന്നത് ഈ വിഗ്രഹമാണ്. 

കേരളത്തിലെ എല്ലാ ഹൈന്ദവ ഭവനങ്ങളിലും ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ ചിത്രങ്ങൾ കാണാം. അവയിലധികവും ഗുരുവായൂരിലെ വിഗ്രഹത്തിന്റെ രൂപത്തിൽ തന്നെയാണ് നിർമ്മിച്ചിട്ടുള്ളതെങ്കിലും അപൂർവ്വം ചിലതിൽ ഉണ്ണിക്കണ്ണന്റെ രൂപത്തിലും വരച്ചുകാട്ടാറുണ്ട്. ഈ രൂപത്തിലുള്ള ചിത്രങ്ങളിൽ ഭഗവാൻ, ചുവന്ന പട്ടുകോണകം ചാർത്തി, വലതുകയ്യിൽ [[വെണ്ണ|വെണ്ണയും]] ഇടതുകയ്യിൽ ഓടക്കുഴലും പിടിച്ച രൂപത്തിലാണ് കാണപ്പെടുന്നത്. ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ ഉഷഃപൂജ സമയത്തെ ദർശനരൂപമാണിത്. ഭഗവാന് ചാർത്തിയ കോണകം, ഭക്തർക്ക് പ്രസാദമായി നൽകാറുണ്ട്. ഉഷഃപൂജയ്ക്കുള്ള ഈ രൂപം കൂടാതെ പന്തീരടിപൂജയ്ക്കും ഉച്ചപ്പൂജയ്ക്കുമായി വേറെയും രണ്ട് അലങ്കാരങ്ങളുണ്ട്. അതിൽ തന്നെ ഗുരുവായൂരപ്പൻ്റെ ഉച്ചപ്പൂജാ അലങ്കാരം  അതിവിശേഷമാണ്. കാരണം, ആ സമയത്താണ് ഭഗവാനെ പൂർണ്ണരൂപത്തിൽ അലങ്കരിയ്ക്കാറുള്ളത്.  നിരവധി രൂപങ്ങളിലാണ് ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ ഉച്ചപ്പൂജ അലങ്കാരമുണ്ടാകാറുള്ളത്. ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വരൂപത്തിലും (ചതുർബാഹു മഹാവിഷ്ണു), ശ്രീകൃഷ്ണഭഗവാന്റെ പലവിധ ഭാവങ്ങളിലും, മറ്റ് അവതാരങ്ങളിലുമെല്ലാം അലങ്കാരമുണ്ടായിട്ടുണ്ട്. എന്തിനേറേ, [[കൃഷ്ണനാട്ടം|കൃഷ്ണനാട്ടത്തിന്റെ]] വേഷവിധാനങ്ങളോടുകൂടി നിൽക്കുന്ന രൂപത്തിൽ വരെ അലങ്കാരമുണ്ടായിട്ടുണ്ട്! അവതാരങ്ങളിൽ [[നരസിംഹം|നരസിംഹരൂപം]] മാത്രം അത്യപൂർവ്വമായേ ചാർത്താറുള്ളൂ. കൂടാതെ, മറ്റുചില വൈഷ്ണവദേവാലയങ്ങളിലെ മൂർത്തികളെയും (ഉദാ: [[തിരുവനന്തപുരം പത്മനാഭസ്വാമിക്ഷേത്രം|തിരുവനന്തപുരം പത്മനാഭസ്വാമി]], [[തൃപ്പൂണിത്തുറ ശ്രീപൂർണ്ണത്രയീശ ക്ഷേത്രം|തൃപ്പൂണിത്തുറ പൂർണ്ണത്രയീശൻ]], [[തിരുപ്പതി വെങ്കടാചലപതി]]) ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ ചതുർബാഹുവിഗ്രഹത്തിൽ ചാർത്തിയിട്ടുണ്ട്. മേൽശാന്തിമാരുടെയും ഓതിയ്ക്കന്മാരുടെയും കരവിരുതിന്റെ മകുടോദാഹരണങ്ങളായി ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ ഉച്ചപ്പൂജ അലങ്കാരങ്ങൾ അറിയപ്പെടുന്നു.

=== ഉച്ചപ്പൂജ അലങ്കാരവർണ്ണന ===
2020 സെപ്റ്റംബർ മാസത്തിൽ ഗുരുവായൂരപ്പന് ദിവസേന ഉച്ചപ്പൂജ കഴിഞ്ഞുള്ള കളഭച്ചാർത്തിന്റെ വിശദമായ ഒരു വർണ്ണന ആരംഭിയ്ക്കുകയുണ്ടായി. ക്ഷേത്രം കീഴ്ശാന്തിയും ദീർഘകാലമായി ഉച്ചപ്പൂജ തൊഴുതുവരുന്ന വ്യക്തിയുമായ തിരുവാലൂർ ശ്രീകുമാരൻ നമ്പൂതിരിയാണ് ഇത് തുടങ്ങിയത്. [[അർബുദം]] ബാധിച്ച് ചികിത്സയിലായിരുന്ന സുധ എന്ന സ്ത്രീയ്ക്ക് കേൾക്കാനായി തുടങ്ങിയ ഈ ശ്രമം, പിന്നീട് സമൂഹമാധ്യമങ്ങളിലൂടെ വൻ ജനപ്രീതി പിടിച്ചുപറ്റുകയായിരുന്നു. [[കോവിഡ്-19 മഹാമാരി]] മൂലം ക്ഷേത്രത്തിൽ എത്തിച്ചേരാൻ സാധിയ്ക്കാതിരുന്ന ഭക്തർ, തങ്ങൾക്ക് ലഭിച്ച ഒരു അനുഗ്രഹമായി ഇതിനെ കാണുന്നു. ആദ്യകാലത്ത് വിവിധ യൂട്യൂബ് ചാനലുകളിൽ ലഭ്യമായിരുന്ന അലങ്കാരവർണ്ണന, 2021 ഒക്ടോബർ 28-ന് പൂർണ്ണമായും ദേവസ്വത്തിന് കീഴിലായി.

== ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ ഐതിഹ്യകഥകൾ ==
ഗുരുവായൂരപ്പനുമായും ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രവുമായും ബന്ധപ്പെട്ട് നിരവധി ഐതിഹ്യകഥകളുണ്ട്. അവയിൽ പലതും ഇന്നും പ്രസിദ്ധമാണ്. അത്തരത്തിലുള്ള ചില കഥകളാണ് ഇവിടെ ചേർക്കുന്നത്.

=== ക്ഷേത്രോല്പത്തിയും ജനമേജയന്റെ കുഷ്ഠരോഗവും ===
[[നാരദപുരാണം|ശ്രീ നാരദപുരാണത്തിലേതെന്ന്]] ചിലർ പറയുന്നതും, എന്നാൽ അതിൽ ഇല്ലാത്തതുമായ '''ഗുരുപവനപുര മാഹാത്മ്യത്തിലാണ്'''  ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഉദ്ഭവകഥ വിവരിക്കുന്നത്. [[കുരുവംശം|കുരുവംശത്തിലെ]] പിന്മുറക്കാരനും, [[അർജ്ജുനൻ|അർജ്ജുനന്റെ]] പൗത്രനും [[അഭിമന്യു]]വിന്റെ പുത്രനുമായ [[പരീക്ഷിത്ത്]], ശമീകമഹർഷിയുടെ പുത്രനായ ശൃംഗിയുടെ ശാപം മൂലം
ഉഗ്രസർപ്പമായ [[തക്ഷകൻ|തക്ഷകന്റെ]] കടിയേറ്റ് അപമൃത്യു വരിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പുത്രനായ [[ജനമേജയൻ]], തന്റെ പിതാവിന്റെ മരണത്തിന് കാരണക്കാരനായ തക്ഷകനെയും അവന്റെ വംശത്തെയും ഒന്നാകെ ഉന്മൂലനം ചെയ്യാൻ '''[[സർപ്പസത്രയാഗം|സർപ്പസത്രം]]''' എന്ന മഹായാഗം നടത്തി. നിരപരാധികളായ അസംഖ്യം സർപ്പങ്ങൾ യാഗാഗ്നിയിൽ ചത്തൊടുങ്ങി. എന്നാൽ, [[അമൃത്]] കുടിച്ചവനായതിനാൽ, തക്ഷകൻ മാത്രം ചത്തില്ല. ഇതെത്തുടർന്ന്, ജനമേജയനെ ഉഗ്രമായ സർപ്പശാപം പിടികൂടുകയും അദ്ദേഹം [[കുഷ്ഠം|കുഷ്ഠരോഗ ബാധിതനാകുകയും]] ചെയ്തു. രോഗ വിമുക്തിയ്ക്കായി ഒരുപാട് വഴികൾ നോക്കിയെങ്കിലും ഒന്നും ഫലം കണ്ടില്ല. ഇതോടെ ജീവിതാശ നശിച്ചുപോയ ജനമേജയനെ കാണാൻ ഒരു ദിവസം [[ആത്രേയൻ|ആത്രേയമഹർഷി]] വരികയും രോഗവിമുക്തിയ്ക്കായി ഗുരുവായൂരപ്പനെ ഭജിക്കണമെന്ന് ഉപദേശിക്കുകയും ചെയ്തു. തുടർന്ന് അദ്ദേഹം ആ പ്രതിഷ്ഠയുടെ മാഹാത്മ്യം ജനമേജയന് പറഞ്ഞുകൊടുത്തു. ആ കഥ ഇങ്ങനെ:

പദ്മകല്പത്തിന്റെ ആദിയിൽ [[ബ്രഹ്മാവ്]] സൃഷ്ടികർമ്മത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടുകൊണ്ടിരി ക്കുമ്പോൾ മഹാവിഷ്ണു അവിടെ പ്രത്യക്ഷനായി. തനിക്കും തന്റെ സൃഷ്ടികൾക്കും കർമ്മബന്ധം കൂടാതെ മുക്തി നേടാനുള്ള മാർഗ്ഗം കാട്ടണമെന്ന് [[ബ്രഹ്മാവ്]] അഭ്യർത്ഥിച്ചപ്പോൾ ഭഗവാൻ, [[ബിസ്മത്ത്|പാതാളാഞ്ജനശിലയിൽ]] തൻ്റെ ഒരു വിഗ്രഹം സൃഷ്ടിച്ച് അദ്ദേഹത്തിന് സമ്മാനിച്ചു. വരാഹകല്പം വരെ വിഗ്രഹം ഭക്തിയോടെ പൂജിച്ച ബ്രഹ്മാവ്, പിന്നീട് സന്താന ഭാഗ്യത്തിനായി മഹാവിഷ്ണുവിനെ ഭജിച്ചു കൊണ്ടിരുന്ന സുതപസ്സ് എന്ന പ്രജാപതിയ്ക്കും, പത്നിയായ പ്രശ്നിയ്ക്കും വിഗ്രഹം കൈമാറി. വിഗ്രഹം കിട്ടിയശേഷം പൂർവ്വാധികം ഭക്തിയോടെ ഭജനം തുടർന്ന അവർക്ക് മുമ്പിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട ഭഗവാൻ മൂന്നു ജന്മങ്ങളിൽ താൻ തന്നെ പുത്രനായി അവതരിയ്ക്കാമെന്ന് വാക്കുനൽകുകയും, ആ മൂന്നു ജന്മങ്ങളിലും ഈ വിഗ്രഹം പൂജിയ്ക്കാനുള്ള ഭാഗ്യമുണ്ടാകുമെന്ന് അരുൾ ചെയ്യുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{cite book | url=https://books.google.com.sg/books?id=zy4-AAAAIAAJ&amp;pg=PA30&amp;dq=Prsnigarbha&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ei=te7HUazmGsbyrQex_oGwBA&amp;ved=0CDkQuwUwAg#v=onepage&amp;q=Prsnigarbha&amp;f=false | title=Krsna | publisher=Taylor &amp; Francis | author=A. C. Bhaktivedanta Swami Prabhupāda | pages=30 |accessdate=24 June 2013}}&lt;/ref&gt;  അതനുസരിച്ച് [[സത്യയുഗം|സത്യയുഗത്തിലെ]] ആദ്യജന്മത്തിൽ ഭഗവാൻ, സുതപസ്സിന്റെയും പൃശ്നിയുടെയും പുത്രനായി '''പൃശ്നിഗർഭൻ''' എന്ന പേരിൽ അവതരിച്ചു. പൃശ്നിഗർഭൻ [[ബ്രഹ്മചര്യം|ബ്രഹ്മചര്യത്തിന്റെ]] പ്രാധാന്യത്തെക്കുറിച്ച് സംസാരിയ്ക്കുകയും ഭക്തനായ [[ധ്രുവൻ|ധ്രുവനുവേണ്ടി]] പുതിയൊരു ലോകം സൃഷ്ടിച്ചു കൊടുക്കുകയും ചെയ്തു. [[ത്രേതായുഗം|ത്രേതായുഗത്തിലെ]] അടുത്ത ജന്മത്തിൽ സുതപസ്സ്, [[കശ്യപൻ|കശ്യപനായും]] പൃശ്നി [[അദിതി]]യായും പുനർജനിച്ചപ്പോൾ ഭഗവാൻ അവരുടെ പുത്രനായി '''[[വാമനൻ]]''' എന്ന പേരിൽ അവതരിച്ചു. പിന്നീട്, [[ദ്വാപരയുഗം|ദ്വാപരയുഗത്തിലെ]] അവസാനജന്മത്തിൽ സുതപസ്സ് വസുദേവരായും പൃശ്നി ദേവകിയായും പുനർജനിച്ചപ്പോൾ ഭഗവാൻ വീണ്ടും അവരുടെ എട്ടാമത്തെ പുത്രനായി ''' കൃഷ്‌ണൻ''' എന്ന പേരിൽ അവതരിച്ചു. ഈ മൂന്നുജന്മങ്ങളിലും അവർക്ക് ഭഗവദ്നിർമ്മിതമായ ദിവ്യവിഗ്രഹം പൂജിയ്ക്കാനുള്ള ഭാഗ്യമുണ്ടായി.&lt;ref&gt;{{cite book | url=https://books.google.com.sg/books?id=zLkrkjn1Yv0C&amp;pg=PA238&amp;dq=Prsnigarbha&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ei=te7HUazmGsbyrQex_oGwBA&amp;ved=0CEwQuwUwBg#v=onepage&amp;q=Prsnigarbha&amp;f=false | title=The Concise Śrīmad Bhāgavataṁ | publisher=SUNY Press | author=Swami Venkatesananda | year=1989 | pages=238 | isbn=1438422830 |accessdate=24 June 2013}}&lt;/ref&gt;

മാതാപിതാക്കൾ നിത്യപൂജ നടത്തിവന്നിരുന്ന ഈ വിഗ്രഹം, അവരുടെ കാലശേഷം ശ്രീകൃഷ്ണഭഗവാന്റെ കയ്യിൽ തന്നെയെത്തി. തന്റെ  വാസസ്ഥാനമായ [[ദ്വാരക|ദ്വാരകയിൽ]]  ഒരു ക്ഷേത്രം പണിയുകയും വിഗ്രഹം അവിടെ പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. ഭഗവാൻ ശ്രീകൃഷ്ണൻ, എന്നും രാവിലെ പത്നിമാരായ [[രുക്മിണി]]-[[സത്യഭാമ]] എന്നിവർക്കൊപ്പം ക്ഷേത്രത്തിലെത്തി പൂജ നടത്തുമായിരുന്നു. ഒടുവിൽ, ഭഗവാന്  [[വൈകുണ്ഠം|വൈകുണ്ഠത്തിലേയ്ക്ക്]] മടങ്ങാൻ സമയമായി. സ്വർഗ്ഗാരോഹണത്തിന് തൊട്ടുമുമ്പ്, തന്റെ സുഹൃത്തും ശിഷ്യനും ഭക്തനുമായ [[ഉദ്ധവൻ|ഉദ്ധവരോട്]] ഭഗവാൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു:

{{cquote|ഉദ്ധവരേ, ഇന്നേയ്ക്ക് ഏഴാം നാൾ മഹാപ്രളയമുണ്ടാകും. ഞാൻ ഉപേക്ഷിച്ച ദ്വാരക അതിൽ പൂർണ്ണമായും നശിച്ചു പോകും. എന്നാൽ, മൂന്ന് ജന്മങ്ങളിൽ ഞാനും എന്റെ മാതാപിതാക്കളും പൂജിച്ച ദിവ്യവിഗ്രഹം നശിക്കാൻ ഉള്ളതല്ല. ആ പുണ്യവിഗ്രഹം എടുത്ത് ഉചിതമായ സ്ഥാനത്ത് പ്രതിഷ്ഠിക്കാൻ ദേവഗുരുവായ [[ബൃഹസ്പതി|ബൃഹസ്പതിയോട്]] പറയുക. ആ പുണ്യകർമ്മത്തിന് ശേഷം   [[ബദരിനാഥ്|ബദരീകാശ്രമത്തിലേയ്ക്ക്]] പോയി തപസ്സനുഷ്ഠിച്ച് എന്നെ പ്രാപിക്കൂ. അധർമ്മം നിറയുന്ന [[കലിയുഗം|കലിയുഗത്തിൽ]], ഭക്തജനങ്ങളെ രക്ഷിയ്ക്കാൻ ഞാൻ ആ വിഗ്രഹത്തിൽ കുടികൊള്ളും.}}

ഭഗവാൻ പറഞ്ഞതുപോലെ അന്നേയ്ക്ക് ഏഴാം നാൾ  മഹാപ്രളയമുണ്ടായി. ദേവശില്പിയായ [[വിശ്വകർമ്മാവ്]] നിർമ്മിച്ച ദ്വാരക, അതിൽ പൂർണ്ണമായും മുങ്ങി. 
തപസ്സിനായി പോകുന്നതിനുമുമ്പ് ഉദ്ധവർ ബൃഹസ്പതിയെ കണ്ട് കാര്യം പറഞ്ഞു. അദ്ദേഹം എത്തുമ്പോഴേയ്ക്കും ദ്വാരക സമുദ്രത്തിനടിയിലായി. മൂന്നു ജന്മങ്ങളിൽ ഭഗവാനും മാതാപിതാക്കളും പൂജിച്ച പരമപവിത്രമായ വിഷ്ണുവിഗ്രഹം, മഹാപ്രളയത്തെ അതിജീവിച്ച് കടലിൽ ഒഴുകിനടക്കുന്നത് അദ്ദേഹം കണ്ടു! പക്ഷേ, പ്രളയജലം കാരണം അദ്ദേഹത്തിന് വിഗ്രഹത്തിനടുത്തു വരെ പോകാനായില്ല. ബൃഹസ്പതി, തന്റെ ശിഷ്യനായ [[വായു|വായുദേവനെ]] വിളിച്ചുവരുത്തുകയും, വായുദേവൻ, സമുദ്രദേവനായ [[വരുണൻ|വരുണന്റെ]] സഹായത്തോടെ വിഗ്രഹം തന്റെ ഗുരുവിൻ്റെ അടുത്ത് എത്തിക്കുകയും ചെയ്തു. വിഗ്രഹവുമായി പുറപ്പെടാൻ ഒരുങ്ങുമ്പോഴാണ് അടുത്ത പ്രശ്നം വന്നത്: എവിടെ പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കണം? ബൃഹസ്പതിയും വായുദേവനും ആകാശ മാർഗ്ഗം സഞ്ചരിക്കവെ ഭാർഗ്ഗവ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത്, കടലിൽ നിന്ന് വളരെ അടുത്തായി അതിവിശാലമായ ഒരു തടാകം അവർ കണ്ടു. നിർമ്മലമായ ജലത്തോടുകൂടിയ ആ തടാകത്തിൽ, ആയിരക്കണക്കിന് താമരപ്പൂക്കൾ വിരിഞ്ഞു നിൽക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു. പക്ഷികൾ കളകൂജനം പൊഴിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു. മൃഗങ്ങൾ അങ്ങിങ്ങായി സ്വൈരവിഹാരം നടത്തുന്നു. ആ പ്രദേശത്തിനാകെ ഒരു ദിവ്യത്വമുണ്ടെന്ന് അവർക്ക് തോന്നി. ലോകത്തിൻ്റെ മാതാപിതാക്കളായ [[ശിവൻ|ശിവഭഗവാനും]] [[പാർവ്വതി|പാർവ്വതീദേവിയും]] അവിടെ ആനന്ദ താണ്ഡവമാടുന്നത് കണ്ട ബൃഹസ്പതിയും വായുദേവനും താഴെയിറങ്ങി ശിവപാർവ്വതിമാരെ വന്ദിച്ചു.  താൻ ദേവഗുരുവിൻ്റെ ആഗമനം പ്രതീക്ഷിച്ച് ഇരിയ്ക്കുകയായിരുന്നുവെന്ന് ശിവഭഗവാൻ പറഞ്ഞു. തുടർന്ന്, ഈ സ്ഥലത്തിന്റെ മാഹാത്മ്യം അദ്ദേഹം ബൃഹസ്പതിയ്ക്ക് വിവരിച്ചു കൊടുത്തു:

{{cquote|ബൃഹസ്പതേ, വിഷ്ണുഭഗവാന്റെ ഈ ദിവ്യവിഗ്രഹം പ്രതിഷ്ഠിക്കാൻ ഏറ്റവും ഉചിതമായ സ്ഥലം ഈ ഭാർഗ്ഗവക്ഷേത്രം തന്നെയാണ്. [[പ്രാചീനബർഹിസ്സ്]] എന്ന രാജാവിന്റെ പുത്രന്മാരായ '''പ്രചേതസ്സുകൾ''' എന്ന യോഗിവര്യന്മാർ പ്രജാപതി സ്ഥാനം നേടാൻ  കഠിന തപസ്സനുഷ്ഠിച്ചതും അവർക്ക് ഞാൻ '''[[രുദ്രഗീതം]]''' ഉപദേശിച്ചു കൊടുത്തതും ഇവിടെവച്ചാണ്. &lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.guruvayurdevaswom.org/mlocation.shtml |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2018-07-09 |archive-date=2010-01-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100125035449/http://www.guruvayurdevaswom.org/mlocation.shtml |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;{{better source|date=April 2017}}ബൃഹസ്പതേ,  ഗുരുവായ അങ്ങും വായുദേവനും ചേർന്ന് വിഷ്ണുപ്രതിഷ്ഠ നടത്തുന്ന ഈ പുണ്യസ്ഥലം, ഇനി '''ഗുരുവായൂർ''' എന്നറിയപ്പെടും. കലിയുഗത്തിലെ ദുരിതങ്ങളിൽ നിന്ന് രക്ഷ നേടാൻ ഭക്തർ ഇവിടെ വന്ന് ഭജിയ്ക്കും.}}

ഇത്രയും കേട്ടതോടെ ബൃഹസ്പതിയ്ക്കും വായുദേവനും സന്തോഷമായി. ബൃഹസ്പതി, ഉടനെ ദേവശില്പിയായ വിശ്വകർമ്മാവിനെ വിളിച്ചുവരുത്തി.  സ്ഥലമാകെ നോക്കിക്കണ്ട വിശ്വകർമ്മാവ്, അവിടെ എല്ലാ വാസ്തുശാസ്ത്ര നിബന്ധനകളുമനുസരിച്ച് മനോഹരമായ ഒരു ക്ഷേത്രം പണിതു. വിഷ്ണുഭഗവാനാൽ  നിർമ്മിച്ചതും അവതാരമായ ശ്രീകൃഷ്ണൻ പൂജിച്ചതുമായ ആ പുണ്യവിഗ്രഹം, ബൃഹസ്പതിയും വായുദേവനും ചേർന്ന് എല്ലാ ആചാരവിധികളോടുകൂടി അവിടെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചു. ശിവഭഗവാൻ വിഗ്രഹത്തിന് ആദ്യപൂജ നടത്തി. പാർവ്വതീദേവി നിവേദ്യമുണ്ടാക്കി സമർപ്പിച്ചു. [[ഇന്ദ്രൻ|ഇന്ദ്രാദിദേവകൾ]] പുഷ്പവൃഷ്ടി നടത്തി. [[തുംബുരു]]-[[നാരദൻ|നാരദമഹർഷിമാരും]] [[യക്ഷന്മാർ|യക്ഷ]]-[[കിന്നരർ|കിന്നര]]-[[ഗന്ധർവ്വൻ|ഗന്ധർവ്വാദികളും]] സ്തുതിഗീതങ്ങൾ പാടി. ഗുരുവും വായുവും ഒരുമിച്ച് ഭഗവദ്വിഗ്രഹം പ്രതിഷ്ഠിച്ച പുണ്യഭൂമിയ്ക്ക് '''ഗുരുവായൂർ''' എന്നും അവർ പ്രതിഷ്ഠിച്ച ഭഗവാന് 'ഗുരുവായൂരപ്പൻ' എന്നും പേരുകൾ വന്നു. ഈ മംഗളമുഹൂർത്തത്തിന് സാക്ഷ്യം വഹിച്ച പാർവ്വതീപരമേശ്വരന്മാർ, ''രുദ്രതീർത്ഥം'' എന്നുപേരുള്ള വലിയ തടാകത്തിന്റെ മറുകരയിലുള്ള മമ്മിയൂരിൽ ശക്തിപഞ്ചാക്ഷരീധ്യാനഭാവത്തിൽ സ്വയംഭൂവായി അവതരിച്ചു. അവിടെയും തൊഴുതാലേ ഗുരുവായൂർ ദർശനം പൂർത്തിയാകൂ. വൈകുണ്ഠത്തിലെ പോലെ ഇവിടെയും ഭഗവാൻ പൂർണ്ണചൈതന്യത്തിൽ കുടികൊള്ളുന്നതിനാൽ  ഇവിടം ''ഭൂലോക വൈകുണ്ഠം'' എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.

ഇത്രയും കേട്ടപ്പോൾ [[ജനമേജയൻ]] കുടുംബസമേതം ഗുരുവായൂരിലേയ്ക്ക് പുറപ്പെട്ടു. ഒരു വർഷക്കാലം അദ്ദേഹം അവിടെ ഭജനമിരുന്നു. അദ്ദേഹം [[മമ്മിയൂർ മഹാദേവക്ഷേത്രം|മമ്മിയൂരിലെ ശിവക്ഷേത്രത്തിലും]] ദർശനം നടത്തി. ഓരോ ദിവസം ചെല്ലുംതോറും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആരോഗ്യനില മെച്ചപ്പെട്ടു വരികയും ഒരു വർഷം തികയുന്നതിന്റെ തലേന്ന് രാത്രി അദ്ദേഹത്തിന് ഭഗവദ് ദർശനമുണ്ടാകുകയും അതോടെ രോഗം പൂർണ്ണമായും ഭേദമാകുകയും ചെയ്തു. നാട്ടിൽ തിരിച്ചെത്തിയ അദ്ദേഹം, പിന്നീട് അരോഗദൃഢഗാത്രനായി ഒരുപാടുകാലം ജീവിച്ചു.

=== പാണ്ഡ്യരാജാവിന്റെ കഥ ===
ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് പറഞ്ഞുകേൾക്കുന്ന മറ്റൊരു കഥയാണ് ഒരു [[പാണ്ഡ്യസാമ്രാജ്യം|പാണ്ഡ്യരാജാവിന്റേത്]]. ഈ രാജാവ്, ഒരു ദിവസം തന്റെ രാജ്യത്തെ ഏറ്റവും പ്രസിദ്ധനായ ജ്യോത്സ്യരെ വരുത്തുകയും  അദ്ദേഹത്തിന് തന്റെ ജാതകം കാണിച്ചു കൊടുക്കുകയും ചെയ്തു. രാജാവിന്റെ ജാതകം പരിശോധിച്ച ജ്യോത്സ്യർ അദ്ദേഹം ഏഴ് ദിവസങ്ങൾക്കകം പാമ്പുകടിയേറ്റ് മരിയ്ക്കും എന്ന് വിധിയെഴുതി. ഇതറിഞ്ഞ് കുപിതനായ രാജാവ് ജ്യോത്സ്യരെ ജയിലിലടയ്ക്കാൻ തീരുമാനിച്ചെങ്കിലും മന്ത്രിമാർ അദ്ദേഹത്തെ തടഞ്ഞു. തുടർന്ന്, അപമൃത്യുവടയാനാണോ തന്റെ വിധി എന്നാലോചിച്ച് രാജാവ് ചിന്താധീനനായി ഇരിയ്ക്കേ സദസ്സിലുണ്ടായിരുന്ന ഒരു [[നമ്പൂതിരി]] പാപപരിഹാരത്തിന് ഗുരുവായൂരിൽ പോകണമെന്നും അവിടെ വച്ച് മരിച്ചാൽത്തന്നെയും മോക്ഷം കിട്ടുമെന്നും നിർദ്ദേശിച്ചു. അതനുസരിച്ച് രാജാവും കുടുംബാംഗങ്ങളും നമ്പൂതിരിയും ജ്യോത്സ്യരും ഒരുമിച്ച് ഗുരുവായൂരിലേയ്ക്ക് പുറപ്പെട്ടു. 

ഗുരുവായൂരിലെത്തിയ രാജാവ്, തന്റെ മരണം പ്രവചിച്ച ദിവസം വരെയും ഭജനമിരിയ്ക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു. അതനുസരിച്ചുള്ള എല്ലാ ചിട്ടകളും അദ്ദേഹം പാലിച്ചുപോന്നു. ദിവസങ്ങൾ കടന്നുപോയി. 
നാളെയാണ്, തൻ്റെ മരണമെത്തുന്ന ദിവസം! ഗുരുവായൂരപ്പനെ മനസ്സിൽ ധ്യാനിച്ച് അദ്ദേഹം ഉറങ്ങാൻ കിടന്നു.

പിറ്റേന്ന് രാവിലെ ഉണർന്നുനോക്കിയ രാജാവ്, താൻ ജീവിച്ചിരിയ്ക്കുന്നതായി കണ്ട് അമ്പരന്നു. ഒരേസമയം സന്തോഷവും കോപവും തോന്നിയ രാജാവ്, ജ്യോത്സ്യരുടെ അടുത്ത് പോകുകയും അദ്ദേഹത്തെ ശാസിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. തലേന്നുരാത്രി താൻ ഒരു പാമ്പിനെ കണ്ടതുപോലുമില്ല എന്നായിരുന്നു രാജാവിന്റെ വാദം. അപ്പോൾ ജ്യോത്സ്യർ രാജാവിന്റെ കാലിലേയ്ക്ക് നോക്കുകയും അവിടെയുള്ള ഒരു പാട് കാണിച്ചുകൊടുക്കുകയും ചെയ്തു. അത് പാമ്പുകടിച്ച പാടായിരുന്നു! ഭഗവദ്കാരുണ്യം കൊണ്ടുമാത്രമാണ് താൻ രക്ഷപ്പെട്ടതെന്ന് മനസ്സിലാക്കിയ രാജാവ്, അപ്പോൾ ജീർണ്ണാവസ്ഥയിലായിരുന്ന ക്ഷേത്രം പുനരുദ്ധരിയ്ക്കുന്നതിന് നിർദ്ദേശം നൽകി. അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ ആഗ്രഹപ്രകാരം ക്ഷേത്രം, സ്വർണ്ണം കൊണ്ടും വെള്ളി കൊണ്ടും രത്നങ്ങൾ കൊണ്ടും പുതുക്കിപ്പണിയുകയും ശ്രീകോവിലിന്റെ ചുമരുകളിൽ മനോഹര ചിത്രങ്ങൾ വരച്ചുചേർക്കുകയും ചെയ്തു. തന്റെ സമ്പത്ത് മുഴുവൻ ഗുരുവായൂരപ്പന് ദാനം ചെയ്ത അദ്ദേഹം, ശിഷ്ടകാലം തികഞ്ഞ ഗുരുവായൂരപ്പഭക്തനായി ജീവിച്ചുപോന്നു.&lt;ref name='G3'&gt;{{Cite web |url=http://www.guruvayurdevaswom.org/htemple2.shtml |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2018-06-22 |archive-date=2009-06-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090628214507/http://www.guruvayurdevaswom.org/htemple2.shtml |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

=== ശങ്കരാചാര്യരുടെ വീഴ്ച ===
ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ കഥകളിൽ സവിശേഷ പ്രാധാന്യത്തോടെ പറഞ്ഞു കേൾക്കാറുള്ളതാണ് [[അദ്വൈത സിദ്ധാന്തം|അദ്വൈത സിദ്ധാന്തത്തിന്റെ]] മുഖ്യപ്രയോക്താവായ [[ശങ്കരാചാര്യർ]]ക്ക് സംഭവിച്ച വീഴ്ച. ഒരു [[ഏകാദശി]]നാളിലാണ് ആ സംഭവം നടന്നതെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. ആ കഥ ഇങ്ങനെയാണ്:

ഒരുപാട് യോഗസിദ്ധികൾ സ്വന്തമായി ഉണ്ടായിരുന്ന ശങ്കരാചാര്യർക്ക് ആകാശമാർഗ്ഗം സഞ്ചരിയ്ക്കാനുള്ള കഴിവുമുണ്ടായിരുന്നു. അദ്ദേഹം അത്തരത്തിൽ [[കാലടി]]യിൽ നിന്ന് [[ശൃംഗേരി]]യിലേയ്ക്ക് പോയിക്കൊണ്ടിരുന്ന സമയത്താണ് അത് സംഭവിച്ചത്. ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിന് മുകളിലൂടെയായിരുന്നു യാത്ര. ആകാശത്തുനിന്ന് ശങ്കരാചാര്യർ ക്ഷേത്രം കണ്ടെങ്കിലും അവിടെയിറങ്ങാനോ ഭഗവാനെ തൊഴാനോ അദ്ദേഹം ശ്രമിച്ചില്ല. ശ്രീകോവിലിന്റെ മുകളിലുള്ള ഭാഗം പിന്നിട്ട ഉടനെ ശങ്കരാചാര്യർ ഒറ്റ വീഴ്ച! അദ്ദേഹം നേരെ ചെന്നുവീണത് ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കേ നടയിലാണ്. ക്ഷേത്രത്തിൽ അപ്പോൾ ശീവേലി നടക്കുകയായിരുന്നു. ശീവേലി വടക്കേ നടയിലെത്തിയപ്പോൾ എഴുന്നള്ളിപ്പിന്റെ നേരെ മുന്നിൽ വച്ചാണ് ശങ്കരാചാര്യർ ചെന്നുവീണത്. ആളുകൾ പരിഭ്രാന്തരായി ഓടിക്കൂടി. ശങ്കരാചാര്യർക്ക് ബോധമുണ്ടായിരുന്നില്ല. എന്നാൽ, ശരീരത്തിലെവിടെയും പരുക്കുകളും കണ്ടില്ല. ശാന്തിക്കാർ വന്ന് പുണ്യതീർത്ഥം മുഖത്ത് തെളിച്ചതും ബോധം വീണ്ടെടുത്ത ശങ്കരാചാര്യർ, ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ നടയിൽ പോയി സാഷ്ടാംഗം പ്രണമിയ്ക്കുകയും സമസ്താപരാധം ഏറ്റുപറയുകയും ചെയ്തു. കുറച്ചുദിവസം കൂടി ക്ഷേത്രത്തിൽ തങ്ങിയ അദ്ദേഹം, ക്ഷേത്രത്തിലെ പൂജകളും ചടങ്ങുകളും പുനഃക്രമീകരിയ്ക്കുകയും, ഗുരുവായൂരപ്പനെ സ്തുതിച്ച് ''ഗോവിന്ദാഷ്ടകം'' എന്ന കൃതി രചിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. ഗുരുവായൂർ കിഴക്കേ നടയിലുള്ള [[ഗുരുവായൂർ പാർത്ഥസാരഥിക്ഷേത്രം|പാർത്ഥസാരഥിക്ഷേത്രത്തിലെ]] പ്രതിഷ്ഠ നടത്തിയതും അദ്ദേഹമാണ്.

=== നെന്മിനി ഉണ്ണി ===
ഗുരുവായൂരിൽ തന്നെയുള്ള ഒരു ബ്രാഹ്മണകുടുംബമാണ് നെന്മിനി മന. ഈ കുടുംബത്തിൽ പെട്ടവർ ഇന്നും ഗുരുവായൂരിലുണ്ട്. ഈ കുടുംബത്തിന്റെ വകയായി ക്ഷേത്രത്തിന്റെ കിഴക്കേ നടയിൽ ഒരു ലോഡ്ജും ഹോട്ടലുമടക്കമുള്ള സൗകര്യങ്ങളുണ്ട്. എല്ലാ വർഷവും [[വൃശ്ചികം|വൃശ്ചികമാസത്തിലെ]] [[ഗുരുവായൂർ ഏകാദശി]]യോടനുബന്ധിച്ചുള്ള [[സപ്തമി]] വിളക്ക് സ്പോൺസർ ചെയ്യുന്നത് ഈ കുടുംബമാണ്. ഇവിടത്തെ പൂർവ്വികനായിരുന്ന ഒരു ഉണ്ണി നമ്പൂതിരിയുടെ കഥയാണ് ഇവിടെ കാണിയ്ക്കുന്നത്.

നെന്മിനി മനയിലെ അച്ഛൻ നമ്പൂതിരി ആയിരുന്നു ഒരിയ്ക്കൽ ഗുരുവായൂരിലെ മേൽശാന്തി. ഒരു ദിവസം, അദ്ദേഹത്തിന് അത്യാവശ്യമായി ഒരു സ്ഥലം വരെ പോകേണ്ടിവന്നു. സഹായിയായ കീഴ്ശാന്തിയും അന്ന് ക്ഷേത്രത്തിൽ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. ഭഗവാന്റെ പൂജ മുടങ്ങുമല്ലോ എന്നാലോചിച്ച് വിഷമിച്ച മേൽശാന്തി, ഒടുവിൽ തന്റെ മകനായ ഉണ്ണിയെ പൂജയേല്പിയ്ക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു. പോകും മുമ്പ് മേൽശാന്തി, ഉണ്ണിയ്ക്ക് പൂജാവിധികളെല്ലാം പറഞ്ഞു കൊടുത്തു. ശ്രീകോവിലിനകത്ത് കയറിയ ഉണ്ണി, മലരുനിവേദ്യവും ഉഷഃപൂജയുമെല്ലാം വിധിപോലെ ചെയ്തു. അപ്പോഴാണ് ഉണ്ണി അത് ശ്രദ്ധിച്ചത്: നിവേദ്യച്ചോറ് മുഴുവൻ അതുപോലെത്തന്നെ ഇരിയ്ക്കുന്നു! ഉണ്ണി ആശങ്കാകുലനായി. തന്റെ പൂജ പിഴച്ചോ? ഭഗവാൻ നിവേദ്യം നേരിട്ടുണ്ണും എന്നായിരുന്നു അവന്റെ വിചാരം. പിന്നീട് അടുത്തുള്ള ഗൃഹത്തിൽ നിന്ന് ഉപ്പുമാങ്ങയും തൈരും കൊണ്ടുവരികയും അവ ചോറിന്റെ കൂടെ കൂട്ടിക്കുഴച്ചു വയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. പക്ഷേ, യാതൊരു ഫലവും കണ്ടില്ല. ഉണ്ണി പൊട്ടിക്കരയാൻ തുടങ്ങി.

{{cquote|ഉപ്പുമാങ്ങയുമുറതൈരുമുണ്ടിനി കൈപ്പയ്ക്കാക്കൊണ്ടാട്ടം വേണോ-കൃഷ്‌ണാ
പപ്പടവും മറ്റും വല്ലതും വേണെങ്കിൽ കൽപിച്ചുകൊൾക ഞാൻ കേട്ടു-കൊള്ളാം

ഊണുകഴിക്കാഞ്ഞാലയ്യോ വിശന്നുപോം ക്ഷീണിച്ചുപോയിടും ദേഹമേറ്റം 

അച്ഛൻ വന്നാലെന്നെത്തല്ലു മറിഞ്ഞാലും അച്യുതനൂണുകഴിച്ചില്ലെങ്കിൽ.}}

ആ കണ്ണീരുകണ്ട് ഉണ്ണിക്കണ്ണൻ, അവിടെ  പ്രത്യക്ഷപ്പെടുകയും  ഉണ്ണിയുടെ കയ്യിൽ നിന്ന് ചോറ് മുഴുവൻ വാങ്ങിക്കഴിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. സന്തോഷത്താൽ മതിമറന്ന ഉണ്ണി, സമയം പോയതറിഞ്ഞില്ല.

സമയം കഴിഞ്ഞിട്ടും നടതുറക്കാത്തതിൽ ക്ഷേത്രത്തിലെ കഴകക്കാരായ [[വാര്യർ|വാര്യരും]] [[മാരാർ|മാരാരും]] ആശങ്ക പ്രകടിപ്പിച്ചു. ഉണ്ണിയ്ക്ക് വല്ലതും സംഭവിച്ചോ എന്നായിരുന്നു അവരുടെ ചിന്ത. എന്നാൽ, തൊട്ടുപിന്നാലെ ഒഴിഞ്ഞ പൂജാപാത്രങ്ങളുമായി ഉണ്ണി പുറത്തെത്തി. പാത്രങ്ങൾ ഒഴിഞ്ഞിരിയ്ക്കുന്നത് കണ്ട വാര്യർ തനിയ്ക്ക് അവകാശപ്പെട്ട നിവേദ്യച്ചോറ് മുഴുവൻ ഉണ്ണി ഉണ്ടുതീർത്തു എന്ന് വിചാരിച്ചു. അയാൾ അവനെ വിളിച്ചുകൊണ്ടു പോകുകയും കയ്യിലുണ്ടായിരുന്ന വടിയെടുത്ത് അടിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. താനല്ല, ഭഗവാനാണ് എല്ലാം കഴിച്ചതെന്ന് ഉണ്ണി ഒരുപാടു തവണ പറഞ്ഞെങ്കിലും വാര്യർ അത് അംഗീകരിച്ചില്ല. ഒരുപാട് തവണ അയാൾ ഉണ്ണിയെ തല്ലി. ഇതിനിടയിൽ മേൽശാന്തി മടങ്ങിയെത്തി. വാര്യരിൽ നിന്ന് വിവരമറിഞ്ഞ അദ്ദേഹവും ഉണ്ണിയെ ഒരുപാട് തല്ലി. അപ്പോഴാണ് ശ്രീകോവിലിൽ നിന്ന് ഒരു അശരീരി മുഴങ്ങിയത്. ഉണ്ണി പറഞ്ഞതെല്ലാം ശരിയാണെന്നും അതിനാൽ തല്ലേണ്ടത് തന്നെയാണെന്നുമായിരുന്നു ആ അശരീരി. കുറ്റബോധം താങ്ങാനാകാതെ മേൽശാന്തിയും വാര്യരും ശ്രീകോവിലിനു മുന്നിൽ സാഷ്ടാംഗം പ്രണമിച്ചു. ഇതിൻ്റെ ഓർമ്മയ്ക്കായാണ് ഗുരുവായൂരപ്പന് ദിവസേന തൈര് നിവേദ്യവും നിറപുത്തരി ദിവസം ഉപ്പുമാങ്ങയും നിവേദിക്കുന്നത്.

=== നാരായണീയത്തിന്റെ ഉത്ഭവം ===
[[ശ്രീമദ്ഭാഗവതം|ശ്രീമദ്ഭാഗവതത്തെ]] ആസ്പദമാക്കി രചിച്ച പ്രസിദ്ധമായൊരു [[സംസ്കൃതസാഹിത്യം|സംസ്കൃതകാവ്യമാണ്]] '''[[നാരായണീയം]]'''. പണ്ഡിതശ്രേഷ്ഠനായ [[മേല്പുത്തൂർ നാരായണ ഭട്ടതിരി|മേല്പുത്തൂർ നാരായണ ഭട്ടതിരിയാണ്]] ഈ മഹാകാവ്യം രചിച്ചത്. പന്ത്രണ്ട് സ്കന്ധങ്ങളും പതിനായിരം ശ്ലോകങ്ങളുമടങ്ങിയ ഭാഗവതകാവ്യത്തെ, വെറും നൂറു ദശകങ്ങളിലും ആയിരം ശ്ലോകങ്ങളിലും ഒതുക്കിയ നാരായണീയം, ഭാഗവതത്തിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി കവി ഭഗവാനോട് സംവദിയ്ക്കുന്ന രീതിയിലാണ് രചിച്ചിട്ടുള്ളത്. ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രവുമായി അടുത്ത് ബന്ധമുള്ള ഈ കാവ്യം ഉദ്ഭവിയ്ക്കാൻ കാരണമായ ഒരു കഥയുണ്ട്. അതിങ്ങനെ: 

1560-ൽ ഇന്നത്തെ [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം ജില്ലയിൽ]] [[തിരുനാവായ|തിരുനാവായയ്ക്കടുത്തുള്ള]] [[ചന്ദനക്കാവ് (മലപ്പുറം ജില്ല)|ചന്ദനക്കാവിലെ]] പണ്ഡിതകുടുംബമായ മേല്പുത്തൂർ ഇല്ലത്ത് ജനിച്ച നാരായണഭട്ടതിരി, മഹാപണ്ഡിതനായിരുന്ന അച്ഛൻ മാതൃദത്തഭട്ടതിരിയിൽ നിന്ന് [[മീമാംസ|മീമാംസയും]] മാധവൻ എന്ന ഗുരുവിൽ നിന്ന് [[ഋഗ്വേദം|ഋഗ്വേദവും]] ജ്യേഷ്ഠൻ ദാമോദരഭട്ടതിരിയിൽ നിന്ന് [[തർക്കശാസ്ത്രം|തർക്കശാസ്ത്രവും]] പഠിച്ചെടുത്തശേഷം, [[തൃക്കണ്ടിയൂർ അച്യുതപ്പിഷാരടി|തൃക്കണ്ടിയൂർ അച്യുതപ്പിഷാരടിയുടെ]] കീഴിൽ ഉപരിപഠനം നടക്കുന്ന കാലത്താണ് നാരായണീയത്തിന്റെ ഉദ്ഭവത്തിലേയ്ക്ക് നയിച്ച സംഭവങ്ങൾ നടന്നത്. ഗുരുതരമായ [[വാതരോഗം]] ബാധിച്ച അച്യുതപ്പിഷാരടിയെ മേല്പുത്തൂർ നല്ല രീതിയിൽ ശുശ്രൂഷിച്ചുപോന്നു. ഒടുവിൽ ഗുരുനാഥന്റെ അസുഖം മാറുകയും, അതേസമയം മേല്പുത്തൂരിന് അസുഖസൂചനകൾ തുടങ്ങുകയും ചെയ്തു. ഗുരുവിൽ നിന്ന് മേല്പുത്തൂർ അസുഖം ഇരന്നുവാങ്ങി എന്നാണ് കഥ. വാതരോഗം മാറാൻ നിരവധി ചികിത്സാരീതികൾ ചെയ്തുനോക്കിയെങ്കിലും ഒന്നും ഫലം കണ്ടില്ല. ഒടുവിൽ, സാക്ഷാൽ [[ധന്വന്തരി|ധന്വന്തരിമൂർത്തിയായ]] ഗുരുവായൂരപ്പൻ തന്നെ ശരണം എന്ന് വിചാരിച്ച മേല്പുത്തൂർ, 1587 ഓഗസ്റ്റ് 27-ന് (കൊല്ലവർഷം 763 ചിങ്ങം 16), [[ചിങ്ങം|ചിങ്ങമാസത്തിലെ]] [[തിരുവോണം (നക്ഷത്രം)|തിരുവോണം]] നാളിൽ, മാതാപിതാക്കൾക്കും അനുജനും കവിയുമായ ചെറിയ മാതൃദത്തഭട്ടതിരിയ്ക്കും ചില സഹായികൾക്കുമൊപ്പം ഗുരുവായൂരിലേയ്ക്ക് പുറപ്പെട്ടു. അമ്മാത്തായ പയ്യൂരില്ലമടക്കം പല സ്ഥലങ്ങളിലും തങ്ങിയ ശേഷം മൂന്നാം നാൾ അവർ ഗുരുവായൂരിലെത്തി. 

ഗുരുവായൂരിലെത്തിയതും ഭഗവാനെ സ്തുതിച്ച് ഒരു കവിതയെഴുതണമെന്ന് മേല്പുത്തൂരിന് തോന്നി. പക്ഷേ, എവിടെനിന്ന് തുടങ്ങണം, എങ്ങനെ തുടങ്ങണം എന്നൊന്നും അദ്ദേഹത്തിന് പിടികിട്ടിയില്ല. ഉറ്റ സുഹൃത്തും, [[മലയാളം|മലയാളഭാഷയുടെ]] പിതാവുമായ [[തുഞ്ചത്തെഴുത്തച്ഛൻ|തുഞ്ചത്തെഴുത്തച്ഛനെത്തന്നെ]] സമീപിയ്ക്കാമെന്ന് വിചാരിച്ച മേല്പുത്തൂർ, തന്റെ സഹായികളെ [[തൃക്കണ്ടിയൂർ|തൃക്കണ്ടിയൂരിലേയ്ക്ക്]] അയച്ചു. 

സഹായികൾ തൃക്കണ്ടിയൂരിലെ എഴുത്തച്ഛന്റെ വീട്ടിലെത്തുമ്പോൾ, അദ്ദേഹം തന്റെ [[അദ്ധ്യാത്മരാമായണം കിളിപ്പാട്ട്|അദ്ധ്യാത്മരാമായണം കിളിപ്പാട്ടിലെ]] വരികൾ ചൊല്ലിക്കൊണ്ട് ചാരുകസേരയിൽ ഇരിയ്ക്കുകയായിരുന്നു. സഹായികൾ എഴുത്തച്ഛനോട് ആഗമനോദ്ദേശ്യം പറഞ്ഞപ്പോൾ മേല്പുത്തൂരിനോട്  'മത്സ്യം തൊട്ടുകൂട്ടാൻ പറയൂ' എന്നാണ് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞത്. ഗുരുവായൂർ മടങ്ങിയെത്തിയ സഹായികൾ മേല്പുത്തൂരിനോട് വിവരം പറഞ്ഞപ്പോൾ അദ്ദേഹം സന്തോഷിച്ചു. ഇത് കണ്ട് സഹായികൾ സ്തബ്ധരായിപ്പോയി. [[മത്സ്യം (അവതാരം)|മത്സ്യം]] തൊട്ടുള്ള വൈഷ്ണവാവതാരങ്ങളെ സ്തുതിച്ച് കീർത്തനമെഴുതുക എന്നാണ് എഴുത്തച്ഛൻ പറഞ്ഞതിന്റെ അന്തരാർത്ഥം എന്ന് മേല്പുത്തൂർ അവരോട് പറഞ്ഞു.  ''സാന്ദ്രാനന്ദാവബോധാത്മകമനുപമിതം...'' എന്ന് തുടങ്ങുന്ന നാരായണീയത്തിന്റെ ആദ്യദശകം പിറന്നത് അങ്ങനെയാണ്.  തുടർന്ന്, ഓരോ ദിവസവും ഓരോ ദശകം എന്ന കണക്കിൽ നൂറുദിവസം കൊണ്ട് നൂറുദശകം പൂർത്തിയാക്കി. ഓരോ ദിവസം കഴിയുംതോറും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആരോഗ്യനില മെച്ചപ്പെട്ടുവന്നു. ഒടുവിൽ, നൂറാം ദിവസം അദ്ദേഹം നാരായണീയരചന പൂർത്തിയാക്കുകയും അദ്ദേഹത്തിന് വേണുഗോപാലരൂപത്തിൽ ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ ദർശനമുണ്ടാകുകയും അതോടെ അദ്ദേഹം രോഗവിമുക്തനാകുകയും ചെയ്തു. 

ക്ഷേത്രനാലമ്പലത്തിനകത്ത് തെക്കേ വാതിൽമാടത്തിലെ കിഴക്കേ അറ്റത്തെ തൂണിലിരുന്നാണ് മേല്പുത്തൂർ നാരായണീയം രചിച്ചത്. വാതരോഗം വന്ന് ശരീരം മുഴുവൻ തളർന്നുപോയ മേല്പുത്തൂർ ചൊല്ലുന്ന ശ്ലോകങ്ങളെല്ലാം അനുജൻ പകർത്തി എടുക്കുകയായിരുന്നു. ഭഗവാൻ്റെ  നരസിംഹാവതാരത്തെ വർണ്ണിക്കാൻ കഴിയാതെ വിഷമിച്ച മേൽപ്പത്തൂരിന് മുമ്പിൽ  ഗുരുവായൂരപ്പൻ നരസിംഹരൂപത്തിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടുവത്രെ. നാരായണീയം രചിച്ചതോടുകൂടി  ആരോഗ്യം വീണ്ടെടുത്ത അദ്ദേഹം, പിന്നീട് കുറഞ്ഞത് 86 വയസ്സ് വരെയെങ്കിലും ജീവിച്ചിരുന്നു. ഈ കാലഘട്ടത്തിനിടയിൽ അദ്ദേഹം [[കൊച്ചി]], [[അമ്പലപ്പുഴ]], [[കോഴിക്കോട്]], [[മൂക്കുതല]] തുടങ്ങിയ സ്ഥലങ്ങളിലായി ജീവിച്ചുപോരുകയും, അവിടങ്ങളിലെല്ലാം പ്രശസ്തനാകുകയും ചെയ്തു. [[പ്രക്രിയാ സർവ്വസ്വം]], [[ശ്രീപാദ സപ്തതി]], ഒരുപാട് [[ചമ്പു|ചമ്പുക്കൾ]], [[പ്രശസ്തി (ചരിത്രം)|പ്രശസ്തികൾ]] തുടങ്ങി വേറെയും ചില കൃതികൾ ഇക്കാലത്ത് അദ്ദേഹം രചിച്ചിട്ടുണ്ട്. മൂക്കുതലയിൽ വച്ചാണ് അദ്ദേഹം അന്തരിച്ചത്. അനായാസ മരണമായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്.

=== ജ്ഞാനപ്പാനയുടെ ഉത്ഭവം ===
മേല്പുത്തൂരിന്റെ സമകാലികനും ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ പരമഭക്തനുമായിരുന്ന മറ്റൊരു കവിയായിരുന്നു [[പൂന്താനം നമ്പൂതിരി]]. ഇന്നത്തെ മലപ്പുറം ജില്ലയിൽ തന്നെയുള്ള [[പെരിന്തൽമണ്ണ]]യ്ക്കടുത്ത് [[കിഴാറ്റൂർ|കീഴാറ്റൂരിലായിരുന്നു]] അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഇല്ലം. [[സംസ്കൃതം|സംസ്കൃതത്തിൽ]] വലിയ പാണ്ഡിത്യമില്ലാത്ത പൂന്താനം, മലയാളത്തിലാണ് കവിതകൾ രചിച്ചിരുന്നത്. തന്മൂലം സംസ്കൃത പണ്ഡിതന്മാർ അദ്ദേഹത്തെ ഒരുപാട് പരിഹസിച്ചിട്ടുണ്ട്. ''മലയാളത്തിലെ [[ഭഗവദ്ഗീത]]'' എന്നറിയപ്പെടുന്ന '
''[[ജ്ഞാനപ്പാന]]''യാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഏറ്റവും പ്രസിദ്ധമായ കൃതി. ഈ കൃതി എഴുതാൻ കാരണമായ ഒരു സംഭവമുണ്ട്. അതിങ്ങനെ:

ഏറെക്കാലം സന്താനഭാഗ്യമില്ലാതെ വിഷമിച്ചിരുന്ന പൂന്താനം, അതിനായി 'സന്താനഗോപാലം പാന' എന്ന കൃതി രചിച്ചു. അതിനെത്തുടർന്ന് അദ്ദേഹത്തിന് ഒരു മകനുണ്ടായി. എന്നാൽ, [[ചോറൂണ്|ചോറൂണിന്റെ]] ദിവസം അവൻ അഴിച്ചിട്ട വസ്ത്രങ്ങൾക്കിടയിൽ ശ്വാസം മുട്ടി മരിച്ചു. ഇതിലുണ്ടായ വിഷമമാണ് ജ്ഞാനപ്പാനയുടെ ഉദ്ഭവത്തിലേയ്ക്ക് നയിച്ചത്. നാമജപത്തിന്റെയും ഭക്തിയുടെയും പ്രാധാന്യം അറിയിയ്ക്കുന്നതിനോടൊപ്പം കടുത്ത സാമൂഹ്യവിമർശനവും ഉൾക്കൊണ്ട ഈ കൃതിയ്ക്ക്, കേരളീയസമൂഹത്തിൽ ലഭിച്ച സ്വാധീനം വലുതാണ്.

{{cquote|കണ്ടുകണ്ടെന്നിരിയ്ക്കും ജനങ്ങളെ കണ്ടില്ലെന്ന് വരുത്തുന്നതും ഭവാൻ&lt;br&gt;രണ്ടുനാലുദിനം കൊണ്ടൊരുത്തനെ തണ്ടിലേറ്റി നടത്തുന്നതും ഭവാൻ.}}
{{cquote|മാളികമുകളേറിയ മന്നന്റെ തോളിൽ മാറാപ്പ് കേറ്റുന്നതും ഭവാൻ.}}
{{cquote|ഉണ്ണിയുണ്ടായി വേൾപ്പിപ്പതിലൊരു ഉണ്ണിയുണ്ടായിക്കണ്ടാവൂ ഞാനെന്നും&lt;br&gt;ഇത്ഥമോരോന്ന് ചിന്തിച്ചിരിയ്ക്കുമ്പോൾ ചത്തുപോകുന്നു പാവം ശിവ!ശിവ!}}
{{cquote|അമ്മയ്ക്കും പുനരച്ഛന്നും ഭാര്യയ്ക്കും ഉണ്മാൻ പോലും കൊടുക്കുന്നില്ല ചിലർ.}}

തുടങ്ങിയ വരികൾ വേദാന്തചിന്തയുടെയും സാമൂഹ്യവിമർശനത്തിന്റെയും ഉദാഹരണങ്ങളാകുമ്പോൾ ആദ്യഭാഗവും അവസാനഭാഗവും തികഞ്ഞ ഭക്തിയുടെ പ്രതീകങ്ങളായി മാറുകയാണ്. കലികാലത്ത് ഭക്തർക്ക് മോക്ഷത്തിനുള്ള ഏക ഉപാധി നാമപജമാണെന്ന് പൂന്താനം ഇതിലൂടെ സ്ഥാപിയ്ക്കുന്നു. 

{{cquote|ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ മനസ്സിൽ കളിയ്ക്കുമ്പോൾ&lt;br&gt;ഉണ്ണികൾ പിന്നെ വേണമോ മക്കളായ്?}}

എന്ന വാക്യം, അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭഗവദ്ഭക്തിയുടെ ഏറ്റവും വലിയ ഉദാഹരണമാണ്.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Rendered with devotion|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-fridayreview/article657658.ece|date=March 13, 2009}} {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; 

വാർദ്ധക്യത്തിൽ [[വസൂരി]]രോഗം വന്ന് തളർന്നുപോയ പൂന്താനം അത് ഭേദമാകാൻ തന്റെ നാട്ടിലുള്ള [[അങ്ങാടിപ്പുറം തിരുമാന്ധാംകുന്ന് ഭഗവതിക്ഷേത്രം|തിരുമാന്ധാംകുന്നിലമ്മ]]യെ സ്തുതിച്ച് രചിച്ച ''ഘനസംഘം'' എന്ന സ്തോത്രവും വളരെ പ്രസിദ്ധമാണ്. 1964-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ''[[ഓമനക്കുട്ടൻ (ചലച്ചിത്രം|ഓമനക്കുട്ടൻ]]'' എന്ന ചിത്രത്തിലുപയോഗിച്ച ''കണികാണും നേരം'' രചിച്ചതും അദ്ദേഹമാണ്. [[നരനായിങ്ങനെ ജനിച്ചു ഭൂമിയിൽ|''നരനായിങ്ങനെ ജനിച്ചു ഭൂമിയിൽ'']] എന്ന അതിപ്രസിദ്ധമായ ശിവസ്തുതിയും അദ്ദേഹത്തിന്റേതാണ്. ഇവ കൂടാതെ വേറെയും കൃതികൾ രചിച്ച അദ്ദേഹം, ഗുരുവായൂരപ്പൻ്റെ ഐതിഹ്യ കഥകളിലെ സ്ഥിരം സാന്നിദ്ധ്യമാണ്. 93-ാ൦ വയസ്സിൽ അദ്ദേഹം ഉടലോടെ വൈകുണ്ഠം പൂകി എന്നാണ് പറയപ്പെടുന്നത്.

=== ഭക്തിയും വിഭക്തിയും ===
ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് കിടക്കുന്ന മറ്റൊരു ഐതിഹ്യകഥയാണ് ''ഭക്തിയും വിഭക്തിയും''. മേല്പുത്തൂരും പൂന്താനവുമാണ് ഈ കഥയിലെ കഥാപാത്രങ്ങൾ. സംസ്കൃതപണ്ഡിതന്മാർക്ക് അക്കാലത്ത് മലയാളകവികളോടും മലയാളകൃതികളോടുണ്ടായിരുന്ന പുച്ഛവും അവയിലെ ഭഗവാന്റെ നിലപാടുമാണ് ഈ കഥയിലെ പ്രമേയം. കഥ ഇങ്ങനെയാണ്:

വാതരോഗം ബാധിച്ച് ഗുരുവായൂരിൽ മേല്പുത്തൂർ ഭജനമിരിയ്ക്കുന്ന കാലത്തുതന്നെ പൂന്താനവും ഭജനമിരിയ്ക്കാനുണ്ടായിരുന്നു. ഒരു ദിവസം, പൂന്താനം താൻ രചിച്ച സന്താനഗോപാലം പാന മേല്പുത്തൂരിന് കാണിച്ചുകൊടുക്കാൻ ചെന്നു. എന്നാൽ, സംസ്കൃതപണ്ഡിതനായിരുന്ന മേല്പുത്തൂർ, ആ ആവശ്യം നിരസിച്ചു. ഇത് പൂന്താനത്തെ അത്യധികം ദുഃഖിതനാക്കി. അന്നുരാത്രി, മേല്പുത്തൂരിന് വാതരോഗം വീണ്ടും മൂർച്ഛിച്ചു. അല്പസമയം അദ്ദേഹത്തിന് ബോധക്ഷയമുണ്ടായി. ബോധം വന്നപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന് ഭഗവാന്റെ ഒരു ദർശനമുണ്ടായി. ഭഗവാൻ പറഞ്ഞു:

{{cquote|ഹേ മേല്പത്തൂരേ! പണ്ഡിത ശ്രേഷ്ഠനായ അങ്ങയുടെ വിഭക്തിയെക്കാൾ എനിയ്ക്ക് ഇഷ്ടം പാണ്ഡിത്യമില്ലാത്ത പൂന്താനത്തിന്റെ ഭക്തിയാണ്. അങ്ങ് നാളെത്തന്നെ അദ്ദേഹത്തെ കണ്ട് മാപ്പ് പറയുകയും ജ്ഞാനപ്പാന പരിശോധിച്ച് വിലയിരുത്തുകയും വേണം.}}

ഇതനുസരിച്ച് പിറ്റേന്ന് രാവിലെ മേല്പുത്തൂർ, ക്ഷേത്രദർശനം കഴിഞ്ഞ് തെക്കേ നാലമ്പലത്തിലിരുന്ന് അന്നത്തെ ദശകവും പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം പൂന്താനത്തിനടുത്ത് പോകുകയും അദ്ദേഹത്തോട് മാപ്പുപറഞ്ഞ് ജ്ഞാനപ്പാന വായിച്ച് വിലയിരുത്തുകയും പൂന്താനത്തെ മുഗ്ദകണ്ഠം പ്രശംസിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;thehindu&quot;&gt;{{cite news|title=To lovers of Krishna, in Tamil|url=http://www.thehindu.com/arts/books/article3657486.ece|newspaper=The Hindu|date=July 19, 2012|access-date=2019-12-06|archive-date=2012-07-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20120723041304/http://www.thehindu.com/arts/books/article3657486.ece|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

=== 'പദ്മനാഭോ മരപ്രഭു' ===
ഇതും പൂന്താനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കഥയാണ്. സംസ്കൃതത്തിൽ പൂന്താനത്തിനുണ്ടായിരുന്ന പ്രാവീണ്യക്കുറവും അതുമൂലം അദ്ദേഹം നേരിട്ട അപമാനങ്ങളും അവയിലുള്ള ഭഗവാന്റെ പ്രതികരണവും അടങ്ങിയതാണ് ഈ കഥ. അതിങ്ങനെ:

സംസ്കൃതത്തിൽ വലിയ പാണ്ഡിത്യമൊന്നും
ഉണ്ടായിരുന്നില്ലെങ്കിലും പൂന്താനം നിത്യേന ക്ഷേത്രനടയിൽ വന്ന് [[വിഷ്ണു സഹസ്രനാമം]] വ്യാഖ്യാനം ചെയ്യുമായിരുന്നു. അപ്പപ്പോൾ വായയിൽ വരുന്ന രീതിയിലാണ് അദ്ദേഹം വ്യാഖ്യാനം കൊടുത്തിരുന്നത്. ഒരിയ്ക്കൽ, അത്തരത്തിൽ അദ്ദേഹം വിഷ്ണു സഹസ്രനാമത്തിലെ '''പദ്മനാഭോऽമരപ്രഭു''' എന്ന ഭാഗം '''പദ്മനാഭോ മരപ്രഭു''' എന്ന് തെറ്റായി ഉച്ചരിച്ച് അതിന് വ്യാഖ്യാനം കൊടുക്കുകയായിരുന്നു. അപ്പോൾ, സമീപത്തുണ്ടായിരുന്ന [[വേദം|വേദപണ്ഡിതന്മാരായ]] ചില ബ്രാഹ്മണർ പൂന്താനത്തെ അപഹസിച്ചു. ഈ സമയത്ത് അദ്ദേഹം മരപ്രഭു ആരാണെന്ന് വിചാരിച്ച് ചിന്താധീനനായി. അപ്പോൾ, മരപ്രഭുവും താൻ തന്നെയാണെന്ന് അറിയിച്ചുകൊണ്ട് ശ്രീലകത്തുനിന്ന് ഒരു അശരീരി മുഴങ്ങി. ഇത് കേട്ടതും പണ്ഡിതസമൂഹം ലജ്ജിച്ച് തലതാഴ്ത്തി. &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://ml.wikisource.org/wiki/%E0%B4%90%E0%B4%A4%E0%B4%BF%E0%B4%B9%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%AE%E0%B4%BE%E0%B4%B2/%E0%B4%AA%E0%B5%82%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B4%BE%E0%B4%A8%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B5%81_%E0%B4%A8%E0%B4%AE%E0%B5%8D%E0%B4%AA%E0%B5%82%E0%B4%B0%E0%B4%BF |title=ഐതിഹ്യമാല/പൂന്താനത്തു നമ്പൂരി - വിക്കിഗ്രന്ഥശാല |language=ml|publisher=Ml.wikisource.org |date=2016-12-06 |accessdate=2016-12-20}}&lt;/ref&gt;

ഈ സംഭവത്തിന്റെ ഓർമ്മയ്ക്കായി ഗുരുവായൂർ തെക്കേ നടയിലെ ശ്രീവത്സം വി.ഐ.പി. റസ്റ്റ് ഹൗസ് വളപ്പിൽ മരപ്രഭുവിന്റെ അതിഭീമാകാരമായ ഒരു ശില്പം സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ട്. കളിമണ്ണിൽ തീർത്ത ഇത്, അത്തരത്തിലുള്ള ഏറ്റവും വലിയ ശില്പമാണ്. 1995-ലാണ് ഈ ശില്പം സ്ഥാപിച്ചത്. പ്രശസ്ത ശില്പി [[ആലുവ]] പി.വി. രാമചന്ദ്രന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ 1200 പേർ ചേർന്ന് മൂന്നുമാസം കഠിനവ്രതം എടുത്താണ് ഈ ശില്പം നിർമ്മിച്ചെടുത്തത്.&lt;ref&gt;{{cite web|author=Ramachandran P.V. |url=http://guruvayoormaraprabhu.blogspot.in/ |title=Guruvayoor Maraprabhu |publisher=Guruvayoormaraprabhu.blogspot.in |date=2009-12-06 |accessdate=2016-12-20}}&lt;/ref&gt; ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ പരമഭക്തനും മുൻ [[മുഖ്യമന്ത്രി (ഇന്ത്യ)|കേരള മുഖ്യമന്ത്രിയും]] അന്നത്തെ കേന്ദ്ര വ്യവസായ മന്ത്രിയുമായിരുന്ന [[കെ. കരുണാകരൻ|കെ. കരുണാകരനാണ്]] ഇത് ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തത്. കളിമണ്ണിനോടൊപ്പം പല ഔഷധകൂട്ടുകളും ഇതിൽ ചേർത്തിട്ടുണ്ട്.  വൃക്ഷസങ്കല്പത്തിൽ ശരീരവും ധ്യാനഭാവത്തിലുള്ള  ഭഗവാന്റെ ശിരസ്സും ഒത്തുച്ചേർന്ന ഈ ശില്പത്തിന്
ജാപ്പനീസ് നിർമ്മാണശൈലിയാണ് അവലംബിച്ചത്. 

2008-ൽ ഇതിനോട് ചേർന്ന് ഏതാനും ദിവ്യാത്മാക്കളുടെ രൂപങ്ങളും, 2011-ൽ പ്രഭാമണ്ഡലവും ചാർത്തുകയുണ്ടായി. ചുരുങ്ങിയ കാലം കൊണ്ടാണ് മരപ്രഭു ശില്പം ഗുരുവായൂരിലെ ഭക്തരുടെ ശ്രദ്ധ പിടിച്ചുപറ്റിയത്. ഇതിന്റെ ചെറുപതിപ്പുകളും ഇപ്പോൾ നിർമ്മാണത്തിലുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://origin.mangalam.com/print-edition/keralam/305547 |title=ഗുരുവായൂർ മരപ്രഭു ചെറുപതിപ്പുകളുടെ നിർമ്മാണം ആരംഭിച്ചു &amp;#124; mangalam.com |publisher=Origin.mangalam.com |date=2015-04-17 |accessdate=2016-12-20 |archive-date=2016-12-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161220161718/http://origin.mangalam.com/print-edition/keralam/305547 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ഇവയുടെ ശില്പിയും പി.വി. രാമചന്ദ്രനാണ്.

=== ഭാഗവതപ്രിയനായ കൊട്ടിയൂരപ്പൻ  ===
ഇതും പൂന്താനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കഥയാണ്. ഗുരുവായൂരുമായി നേരിട്ട് ബന്ധമില്ലെങ്കിലും ഗുരുവായൂരപ്പൻ പൂന്താനത്തെ ധാരാളമായി അനുഗ്രഹിച്ചതായി കഥകളുള്ളതിനാൽ ഇതും ആ ഗണത്തിൽ പെടുത്താം. 

[[ഉത്തരകേരളം|ഉത്തരകേരളത്തിലെ]] പ്രസിദ്ധമായ [[കൊട്ടിയൂർ ശിവക്ഷേത്രം|കൊട്ടിയൂർ ക്ഷേത്രവുമായും]] അവിടത്തെ ദേവനായ പരമശിവനുമായാണ് ഈ കഥയ്ക്ക് നേരിട്ട് ബന്ധമുള്ളത്. പൂന്താനത്തിന്റെ ഭാഗവത പാരായണം എങ്ങനെ കൊട്ടിയൂരപ്പനെ പ്രസന്നനാക്കി എന്ന് ഈ കഥയിൽ കാണാം.

ഒരിക്കൽ, ഒരു [[വൈശാഖം|വൈശാഖകാലത്ത്]] പൂന്താനം കൊട്ടിയൂരിൽ ദർശനത്തിനെത്തി. [[ബാവലിപ്പുഴ]]യിൽ കുളിച്ച് അക്കരെയും ഇക്കരെയുമുള്ള ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ദർശനം നടത്തിയ ശേഷം അദ്ദേഹം, വലിയൊരു സദസ്സിനെ സാക്ഷിയാക്കി തന്റെ ഭാഗവതപാരായണം തുടങ്ങി. ഭാഗവതത്തിലെ അതിപ്രധാനമായ ദശമസ്കന്ധത്തിലെ അറുപതാം അദ്ധ്യായമായ 'കർഹിചിദദ്ധ്യായ'മാണ് അദ്ദേഹത്തിന് അന്ന് വായിക്കാനുണ്ടായിരുന്നത്. പ്രസ്തുത അദ്ധ്യായത്തിലെ 'കർഹി ചിത് സുഖമാസീനം' എന്നു തുടങ്ങുന്ന ശ്ലോകം കാരണമാണ് അദ്ധ്യായത്തിന് ഇങ്ങനെയൊരു പേരുതന്നെ വന്നത്. പൂന്താനത്തിന്റെ ഭാഗവതപാരായണം കേട്ട സദസ്യർ, അദ്ദേഹത്തെ വാനോളം പുകഴ്ത്തി. തുടർന്ന്, താൻ വായിച്ചുതീർന്ന ഭാഗം അദ്ദേഹം മയിൽപ്പീലി വച്ച് അടച്ചു.

പിറ്റേന്ന് രാവിലെ എണീറ്റ് ദിനകൃത്യങ്ങളെല്ലാം കഴിച്ച് പൂന്താനം ഗ്രന്ഥം തുറന്നുനോക്കുമ്പോൾ മയിൽപ്പീലി കർഹിചിദദ്ധ്യായത്തിന്റെ തുടക്കത്തിൽ തന്നെ ഇരിയ്ക്കുന്നു! തന്റെ ഓർമ്മക്കുറവായിരിയ്ക്കാം കാരണമെന്ന് വിചാരിച്ച അദ്ദേഹം, അന്നും അതേ അദ്ധ്യായം തന്നെ വായിച്ചു. രണ്ടു മൂന്നു ദിവസങ്ങളിൽ ഇത് ആവർത്തിച്ചപ്പോൾ ഇത് ഭഗവാന്റെ ലീലയാണെന്ന് അദ്ദേഹത്തിന് മനസ്സിലായി. അന്നും ഭാഗവതം വായിച്ച ശേഷം സന്തോഷത്തോടെ അദ്ദേഹം കൊട്ടിയൂർ വിട്ടു. അപ്പോഴാണ് തന്റെ ഭാഗവതഗ്രന്ഥം എടുക്കാൻ മറന്നുപോയ കാര്യം അദ്ദേഹം അറിഞ്ഞത്. തുടർന്ന് അദ്ദേഹം തിരിച്ച് കൊട്ടിയൂരിലേയ്ക്ക് പുറപ്പെട്ടെങ്കിലും അപ്പോഴേയ്ക്കും നടയടച്ചുകഴിഞ്ഞിരുന്നു. അദ്ദേഹം വാതിൽപ്പഴുതിലൂടെ നോക്കിയപ്പോൾ കണ്ട കാഴ്ച അതിശയകരമായിരുന്നു: ശിവഭഗവാൻ പാർവ്വതീദേവിയ്ക്ക് ഭാഗവതത്തിലെ കർഹിചിദദ്ധ്യായം വായിച്ചുകൊടുക്കുന്നു! അത് സശ്രദ്ധം കേട്ടുകൊണ്ടിരുന്ന ദേവി, ഭഗവാന്റെ വായന നന്നായെങ്കിലും പൂന്താനം വായിച്ചുകേൾക്കാനാണ് കൂടുതൽ രസകരമെന്ന് പറയുകയുണ്ടായി! പൂന്താനം പുറത്തുണ്ടെന്ന വിവരമറിഞ്ഞ ഭഗവാനും ദേവിയും, അദ്ദേഹത്തിന് ദർശനം നൽകുകയും, ഭാഗവതഗ്രന്ഥം തങ്ങളുടെ മറ്റൊരു വാസകേന്ദ്രമായ [[തൃശ്ശൂർ വടക്കുന്നാഥ ക്ഷേത്രം|തൃശ്ശൂർ വടക്കുന്നാഥക്ഷേത്രത്തിലെ]] മണ്ഡപത്തിന്റെ ഉത്തരത്തിലുണ്ടെന്ന്  അറിയിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. അതനുസരിച്ച് പൂന്താനം, ഒരുപാട് ദൂരം സഞ്ചരിച്ച് [[തൃശ്ശൂർ|തൃശ്ശൂരിലെത്തുകയും]] വടക്കുന്നാഥനെയും ഉപദേവതകളെയും തൊഴുതശേഷം മണ്ഡപത്തിലെത്തി അതിന്റെ ഉത്തരത്തിൽ നിന്ന് ഗ്രന്ഥം തിരികെ എടുക്കുകയും ചെയ്തു.

=== ഗുരുവായൂരപ്പൻ മങ്ങാട്ടച്ചനായി ===
ഇതും പൂന്താനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കഥയാണ്. [[സാമൂതിരി]]യുടെ സൈന്യാധിപനായ [[മങ്ങാട്ടച്ചൻ|മങ്ങാട്ടച്ചന്റെ]] രൂപത്തിൽ വന്ന് ഗുരുവായൂരപ്പൻ പൂന്താനത്തെ രക്ഷിച്ചതാണ് ഈ കഥയിലെ ഉള്ളടക്കം. തന്റെ ഭക്തരെ രക്ഷിയ്ക്കാൻ ഭഗവാൻ ഏതു രൂപത്തിലും വരും എന്ന വിശ്വാസത്തിന്റെ തെളിവായി ഭക്തർ ഇതിന്റെ കണ്ടുവരുന്നു. കഥ ഇങ്ങനെയാണ്:

ഒരിയ്ക്കൽ പൂന്താനം, കീഴാറ്റൂരിലുള്ള ഇല്ലത്തുനിന്ന് ഗുരുവായൂരിലേയ്ക്ക് യാത്ര ചെയ്യുകയായിരുന്നു. നേരം അർദ്ധരാത്രിയായിരുന്നു. ചുറ്റും കൂരിരുട്ട്. എങ്ങും കനത്ത നിശ്ശബ്ദത. തീർത്തും വിജനമായ പ്രദേശത്തുകൂടിയാണ് അദ്ദേഹം കടന്നുപോകുന്നുണ്ടായിരുന്നത്. പെട്ടെന്ന് അദ്ദേഹത്തെ ഒരു സംഘം അക്രമികൾ തടഞ്ഞുനിർത്തി ആക്രമിച്ചു. അവർ പൂന്താനത്തോട് വൻ തുക ആവശ്യപ്പെട്ടു. തന്റെ കയ്യിൽ ഒരു ഭാഗവതഗ്രന്ഥം മാത്രമാണുള്ളതെന്നും അത് തരാൻ തനിയ്ക്കാകില്ലെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞപ്പോൾ അക്രമികളിലൊരുത്തൻ അദ്ദേഹത്തിന്റെ തോളിലെ ഭാണ്ഡം പിടിച്ചുവലിയ്ക്കുകയും, മറ്റൊരുത്തൻ അദ്ദേഹത്തെ വടിയെടുത്ത് അടിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. വേദന താങ്ങാനാകത്തെ പൂന്താനം, ഇഷ്ടദേവനെ ഉറക്കെ വിളിച്ചു. 

അപ്പോൾ ദൂരെനിന്ന് ഒരു [[കുതിര]]യുടെ കുളമ്പടിശബ്ദം കേൾക്കാൻ തുടങ്ങി. ഓരോ നിമിഷം കഴിയുംതോറും അത് അടുത്തെത്താൻ തുടങ്ങി. സാമൂതിരിയുടെ സൈന്യാധിപനായ മങ്ങാട്ടച്ചനായിരുന്നു കുതിരപ്പുറത്ത്. മങ്ങാട്ടച്ചൻ, തന്റെ കയ്യിലെ വാളെടുത്ത് അക്രമികൾക്കുനേരെ ആഞ്ഞുവീശുകയും അവർ പേടിച്ചോടുകയും ചെയ്തു. തന്റെ ജീവൻ രക്ഷിച്ച മങ്ങാട്ടച്ചന് പൂന്താനം തന്റെ കയ്യിലെ മോതിരം ഊരി സമ്മാനിയ്ക്കാൻ ശ്രമിച്ചെങ്കിലും അദ്ദേഹം അത് വാങ്ങാൻ തയ്യാറായില്ല. ഒടുവിൽ പൂന്താനത്തിന്റെ നിർബന്ധത്തിന് വഴങ്ങി അദ്ദേഹം അത് വാങ്ങുകയായിരുന്നു. മോതിരവും വാങ്ങിച്ച മങ്ങാട്ടച്ചൻ, ഉടനെ സ്ഥലം വിട്ടു. മനസ്സുനിറയെ സന്തോഷത്തോടെ പൂന്താനം യാത്ര തുടർന്നു.

നേരം ഏഴരവെളുപ്പായി. ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രനട തുറക്കാനുള്ള സമയമായി. മേല്പുത്തൂരടക്കമുള്ള ഭക്തോത്തമന്മാർ, ഭഗവാന്റെ നിർമ്മാല്യം കണ്ടുതൊഴാൻ പുറത്ത് വരിയായി നിൽക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു. മേൽശാന്തി എഴുന്നേറ്റ് കുളികഴിഞ്ഞുവന്ന് ശ്രീകോവിലിന്റെ വാതിൽ തുറക്കാൻ കഠിനപ്രയത്നം തുടങ്ങി. എന്നാൽ, എത്ര ശ്രമിച്ചിട്ടും വാതിൽ തുറക്കുന്നില്ല! അപ്പോഴാണ്, '''കൃഷ്ണാ! ഗുരുവായൂരപ്പാ! ഭഗവാനേ!''' എന്ന വിളിയോടെ പൂന്താനം ക്ഷേത്രനടയിലെത്തിയത്. തൊട്ടുപിന്നാലെ, മേൽശാന്തിയ്ക്ക് നടതുറക്കാൻ സാധിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു! ക്ഷേത്രക്കുളത്തിൽ കുളിച്ച് ഭഗവാന്റെ നിർമ്മാല്യം തൊഴുത് പ്രദക്ഷിണം വച്ച് ശ്രീകോവിലിനടുത്തെത്തിയ പൂന്താനത്തെ മേൽശാന്തി വിളിയ്ക്കുകയും, അദ്ദേഹത്തിന് ഒരു മോതിരം സമ്മാനിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. പൂന്താനം മോതിരം പരിശോധിച്ചു നോക്കിയപ്പോൾ ഞെട്ടിപ്പോയി. അത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ തന്നെ മോതിരമായിരുന്നു! ഇതിനെക്കുറിച്ച് പൂന്താനം മേൽശാന്തിയോട് ചോദിച്ചപ്പോൾ തനിയ്ക്ക് ഭഗവാന്റെ സ്വപ്നദർശനമുണ്ടായെന്നും, ഭക്തനായ പൂന്താനത്തിന് മോതിരം തിരിച്ചു കൊടുക്കണമെന്ന് അതിൽ ഭഗവാൻ പറഞ്ഞുവെന്നും അദ്ദേഹം വിശദീകരിച്ചു. തന്റെ ജീവൻ രക്ഷിച്ചത് ഭഗവാൻ തന്നെയാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കിയ പൂന്താനം, ആ നടയിൽ വീണ് സാഷ്ടാംഗം പ്രണമിച്ചു.

=== വില്വമംഗലം സ്വാമിയാരും കുറൂരമ്മയും ===
ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ കഥകളിൽ ഒരിയ്ക്കലും ഒഴിവാക്കാൻ കഴിയാത്ത സാന്നിദ്ധ്യങ്ങളാണ് ഭക്തസന്ന്യാസിയായിരുന്ന [[വില്വമംഗലം സ്വാമിയാർ|വില്വമംഗലം സ്വാമിയാരും]] [[കുറൂരമ്മ]]യും. മേല്പുത്തൂരിന്റെയും പൂന്താനത്തിന്റെയും സമകാലികരായിരുന്നു ഇവരെന്നാണ് കേൾവി. ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ പരമഭക്തനായിരുന്ന വില്വമംഗലം സ്വാമിയാർ, പക്ഷേ എല്ലാ ദേവതകളെയും ഭജിച്ചിരുന്നു. കേരളത്തിലെ ഒരുപാട് മഹാക്ഷേത്രങ്ങളുടെ പിറവിയുടെ കാരണക്കാരനും അദ്ദേഹമാണ്. ഏത് ക്ഷേത്രത്തിൽ പോയാലും അവിടത്തെ മൂർത്തിയെ നേരിട്ടുകാണാനുള്ള കഴിവ് അദ്ദേഹത്തിനുണ്ടായിരുന്നു എന്നാണ് പറയപ്പെടുന്നത്. കുറൂരമ്മയാകട്ടെ, അക്ഷരാഭ്യാസം പോലുമില്ലാത്ത ഒരു അന്തർജനമായിരുന്നു. ഗുരുവായൂർ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല]]യിൽ തന്നെയുള്ള [[അടാട്ട്]] എന്ന സ്ഥലത്തെ കുറൂരില്ലത്തെ അമ്മയായിരുന്നതുകൊണ്ടാണ് ഇവരെ ''കുറൂരമ്മ'' എന്ന് വിളിച്ചുപോയിരുന്നത്. അവരുടെ കഥയാണ് ഇവിടെ പ്രധാനമായും പറയാനുള്ളത്.

പുറയന്നൂർ ഇല്ലത്തെ ഗൗരി അന്തർജനമാണ് പിൽക്കാലത്ത് ''കുറൂരമ്മ'' എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധയായത്. അക്കാലത്ത് നമ്പൂതിരി സമുദായത്തിലെ ആചാരമനുസരിച്ച് വളരെ ചെറുപ്പത്തിൽ തന്നെ ഇവരെ വേളി കഴിപ്പിയ്ക്കുകയായിരുന്നു. കുറൂരില്ലത്തെ വലിയ നമ്പൂതിരിയാണ് അന്തർജനത്തെ വേളി കഴിച്ചുകൊണ്ടുവന്ന് ഇല്ലത്ത് കുടിയിരുത്തിയത്. നിർഭാഗ്യവശാൽ അധികം കഴിയും മുമ്പ് അദ്ദേഹം അന്തരിച്ചു. തികഞ്ഞ കൃഷ്ണഭക്തയായിരുന്ന അന്തർജനം, തന്റെ ദുഃഖങ്ങളെല്ലാം കൃഷ്ണപാദങ്ങളിൽ സമർപ്പിച്ച് കഴിഞ്ഞുകൂടി.

അങ്ങനെയിരിയ്ക്കേ, ഒരു ദിവസം ഇല്ലത്ത് പണിക്കാരനായി ഒരു ഉണ്ണി കടന്നുവന്നു. കുറൂരമ്മ അവനെ പൂർണ്ണമനസ്സോടെ സ്വീകരിയ്ക്കുകയും തന്റെ കൂടെത്തന്നെ താമസിപ്പിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. അമ്മയ്ക്കുവേണ്ട എല്ലാ കാര്യങ്ങളും ഉണ്ണി തന്നെ ചെയ്തുവന്നു. അവൻ വികൃതി കാണിച്ചാൽ കുറൂരമ്മ ശാസിക്കുമായിരുന്നു.
ഒരു ദിവസം, ഇല്ലത്ത് കൃഷ്ണപൂജ നടത്തുന്നതിനിടയിൽ വികൃതി കാട്ടിയപ്പോൾ കൂറൂരമ്മ അവനെ കരി നിറച്ച ഒരു കലത്തിൽ വച്ച് അടച്ചു. ഇതേ സമയം, തന്റെ മഠത്തിൽ സ്വാമിയാർ കൃഷ്ണപൂജ ചെയ്യുകയായിരുന്നു. ഭഗവാൻ വരാൻ വൈകുന്നത് കണ്ട സ്വാമിയാർ ഇതെന്ത് മറിമായമെന്ന് ചിന്തിച്ചിരുന്നു. ഒടുവിൽ, ദേഹമാസകലം കരിയുമായി ഭഗവാൻ സ്വാമിയാർക്കുമുന്നിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. വികൃതി കാട്ടിയതിന് കുറൂരമ്മ തന്നെ കലത്തിലടച്ചതിനാലാണ് താൻ വരാൻ വൈകിയതെന്ന് ഭഗവാൻ പറഞ്ഞു. കുറൂരമ്മ നിസ്സാരക്കാരിയല്ലെന്ന് സ്വാമിയാർക്ക് തോന്നി. താൻ ഉടനെ കുറൂരില്ലത്ത് പൂജയ്ക്ക് വരുന്നുണ്ടെന്ന് കുറൂരമ്മയോട് പറയാൻ അദ്ദേഹം ഭഗവാനോട് അഭ്യർത്ഥിച്ചു. 

ഇതിനിടയിൽ, അടുത്തുതന്നെയുള്ള മറ്റൊരു ഇല്ലമായ ചെമ്മങ്ങാട്ട് ഇല്ലത്തെ നമ്പൂതിരിയും ഇക്കാര്യമറിയുകയുണ്ടായി. അദ്ദേഹവും സ്വാമിയാരെ തന്റെ ഇല്ലത്തെ പൂജയ്ക്ക് വിളിച്ചു. ഇത് കുറൂരമ്മയോടുണ്ടായിരുന്ന അസൂയ കൊണ്ടാണെന്ന് ചിലർ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു. കാരണം, വില്വമംഗലം സ്വാമിയാർ ഒരു ഇല്ലത്ത് പൂജ നടത്താൻ വരുന്നത് അക്കാലത്ത് വലിയൊരു അംഗീകാരമായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. നിർഭാഗ്യവശാൽ രണ്ട് പൂജകളും പറഞ്ഞുവച്ചിരുന്നത് ഒരേ ദിവസമാണ്. എന്തു ചെയ്യണമെന്നറിയാതെ സ്വാമിയാർ വിഷമിച്ചു. അവസാനം, ചെമ്മങ്ങാട്ടേയ്ക്കുതന്നെ പോകാം എന്നായി അദ്ദേഹത്തിന്റെ തീരുമാനം. അതനുസരിച്ച് അന്നേദിവസം പ്രഭാതകൃത്യങ്ങളെല്ലാം വേഗം കഴിച്ച് സ്വാമിയാർ ചെമ്മങ്ങാട്ടേയ്ക്ക് പുറപ്പെട്ടു. വില്വമംഗലം സ്വാമിയാർ, ശങ്കരാചാര്യ പരമ്പരയിൽ പെട്ട സന്ന്യാസിയായതിനാൽ യാത്ര പുറപ്പെടും മുമ്പ് ശംഖനാദം മുഴക്കണമെന്ന് ചിട്ടയുണ്ട്. അതനുസരിച്ച് മഠത്തിലെ പരിചാരകർ ശംഖൂതാൻ ശ്രമിച്ചു. എന്നാൽ, എത്ര ശ്രമിച്ചിട്ടും ശംഖിൽ നിന്ന് ശബ്ദം വന്നില്ല. ഇതെന്ത് മറിമായം എന്നറിയാതെ പരിചാരകർ അമ്പരന്നു നിന്നപ്പോൾ താൻ കുറൂരില്ലത്തേയ്ക്ക് പോകണമെന്നാണ് ഭഗവാന്റെ ഇച്ഛ എന്നായിരുന്നു സ്വാമിയാരുടെ മറുപടി. അതനുസരിച്ച് യാത്ര കുറൂരില്ലത്തേയ്ക്ക് മാറ്റാൻ സ്വാമിയാർ തീരുമാനിച്ചു.

ഈ സമയം, കുറൂരമ്മ സ്വാമിയാരുടെ പൂജയ്ക്കുള്ള ഒരുക്കങ്ങൾ നടത്തിക്കൊണ്ടിരിയ്ക്കുകയായിരുന്നു. ഉണ്ണിയും ഇല്ലത്തെ പരിചാരികയും അവരെ സഹായിച്ചു. പൂജാപുഷ്പങ്ങളും നിവേദ്യങ്ങളും [[ആവണപ്പലക]]യുമെല്ലാം  ഒരുക്കിവച്ചു. സ്വാമിയാർ ഇല്ലത്തെത്തിയതും കുറൂരമ്മ അദ്ദേഹത്തെ കാലുകഴുകി സ്വീകരിയ്ക്കുകയും പൂജാമുറിയിലേയ്ക്ക് ആനയിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. തന്റെ ഇഷ്ടദേവന്റെ വിഗ്രഹം കണ്ട സ്വാമിയാർ ധ്യാനനിമഗ്നനായി. അദ്ദേഹം അടുത്തുണ്ടായിരുന്ന പൂക്കളിലോരോന്നായി ഭഗവദ്പാദങ്ങളിൽ സമർപ്പിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു. എന്നാൽ, അവ  ചെന്നുവീണത് ഉണ്ണിയുടെ പാദങ്ങളിലാണ്! സ്തബ്ധനായ സ്വാമിയാർ, കുറൂരമ്മയുടെ പാദങ്ങളിൽ നമസ്കരിച്ചു. താൻ പൂജയും ധ്യാനവും കൊണ്ട് നേടിയ ഭാഗ്യം കുറൂരമ്മ വെറും നിഷ്കളങ്കഭക്തി കൊണ്ട് നേടി എന്നായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ പക്ഷം. ഉണ്ണിയായി  കൂടെക്കൂടിയത് തന്റെ ഇഷ്ടദേവനാണെന്നറിഞ്ഞ കുറൂരമ്മ, ഉണ്ണിയുടെ പാദങ്ങൾ തൊട്ട് നമസ്കരിച്ചു. പിന്നീടും തികഞ്ഞ ഭക്തയായിത്തന്നെ ജീവിച്ച അവർ, 93-ആം വയസ്സിൽ ഉടലോടെ വൈകുണ്ഠലോകം പൂകി എന്നാണ് വിശ്വാസം.

=== മഞ്ജുള ===
ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിലെ കഴകക്കാരി ആയിരുന്ന ഒരു വാരസ്യാരായിരുന്നു മഞ്ജുള. കൃഷ്‌ണ ഭക്തയായ അവൾ നിത്യവും  ഭഗവാന് ചാർത്താൻ മാലകെട്ടിക്കൊടുക്കുമായിരുന്നു. അങ്ങനെയിരിയ്ക്കേ ഒരുദിവസം, പതിവിലധികം പണിയുണ്ടായിരുന്നതിനാൽ വളരെ വൈകി മാത്രമാണ്  അവൾക്ക് ക്ഷേത്രത്തിലെത്താനായത്. അപ്പോഴേയ്ക്കും നടയടച്ചു കഴിഞ്ഞിരുന്നു. നിരാശയായ മഞ്ജുള, കിഴക്കേ നടയിലുള്ള തന്റെ വാര്യത്തേയ്ക്ക് തിരിച്ചുനടന്നു. പോകുന്ന വഴിയിൽ, ഒരു [[ആൽമരം|ആൽമരത്തിന്റെ]] തറയിൽ അവൾ വിശ്രമിയ്ക്കാനിരുന്നു. അപ്പോൾ, ഭക്തോത്തമനായ പൂന്താനം, ദർശനം കഴിഞ്ഞ് മടങ്ങിവരികയായിരുന്നു.  അദ്ദേഹത്തിന് മഞ്ജുളയെ പരിചയമുണ്ടായിരുന്നു. ദുഃഖിതയായി ഇരിയ്ക്കുന്നത് കണ്ട് കാര്യം തിരക്കിയപ്പോൾ കരഞ്ഞുകൊണ്ട് അവൾ  പറഞ്ഞു. {{cquote| ഗുരുവായൂരപ്പന്  മുടങ്ങാതെ പൂമാല ചാർത്തണമെന്ന അടിയൻ്റെ വ്രതം ഇന്നു മുടങ്ങി, നടയടച്ചുപോയി തിരുമേനി.}} 

മഞ്ജുളയെ ആശ്വസിപ്പിച്ച പൂന്താനം, ആൽച്ചുവട്ടിലെ കല്ലിൽ ഭഗവാനെ സങ്കല്പിച്ച് മാലചാർത്താൻ പറഞ്ഞു. ആദ്യമൊന്ന് ഞെട്ടിയെങ്കിലും അവൾ പൂന്താനത്തെ അനുസരിയ്ക്കുക തന്നെ ചെയ്തു.

പിറ്റേന്ന് രാവിലെ നടതുറന്ന് നിർമ്മാല്യദർശനം നടത്തിയശേഷം മേൽശാന്തി, പതിവുപോലെ വിഗ്രഹത്തിൽ നിന്ന് ചന്ദനമുഴുക്കാപ്പും ആഭരണങ്ങളും മാലകളും നീക്കം ചെയ്തുകൊണ്ടിരിയ്ക്കുകയായിരുന്നു. എന്നാൽ, എത്ര മാറ്റാൻ ശ്രമിച്ചിട്ടും ഒരു മാല മാത്രം വിഗ്രഹത്തിൽ ഉറച്ചു നിൽക്കുന്നതായി മനസ്സിലാക്കി. മേല്പുത്തൂരും പൂന്താനവും വില്വമംഗലവുമടക്കമുള്ള ഭക്തോത്തമന്മാർ പുറത്തു നില്പുണ്ടായിരുന്നു. പരിഭ്രാന്തനായ മേൽശാന്തി പുറത്തുവന്ന് ഭഗവാന്റെ വാകച്ചാർത്തും അഭിഷേകവും മുടങ്ങിയതായി അറിയിച്ചു. അപ്പോൾ പൂന്താനത്തിന് തലേ രാത്രിയിലെ സംഭവം ഓർമ്മ വന്നു. ഉടനെ പൂന്താനം മഞ്ജുളയുടെ മാലയാണെങ്കിൽ അത് നീങ്ങട്ടെ എന്ന് വിളിച്ചു പറയുകയും അപ്പോൾ തന്നെ ആ മാല താഴെ വീഴുകയും ചെയ്തു!

പോകുന്ന വഴിയിൽ മഞ്ജുള വിശ്രമിച്ചതും, അവൾ മാലചാർത്തിയ കല്ല് സ്ഥിതി ചെയ്തിരുന്നതുമായ ആൽമരം, ഇപ്പോൾ 'മഞ്ജുളാൽ' എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്ന് അര കിലോമീറ്റർ നേരെ കിഴക്കുമാറി, സ്വകാര്യ ബസ് സ്റ്റാൻഡിന്റെയും [[ഗുരുവായൂർ നഗരസഭ|നഗരസഭാ കാര്യാലയത്തിന്റെയും]] ഇടയിലാണ് ഈ ആൽമരം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. ഇതിന്റെ ചുവട്ടിൽ, ഭഗവദ്വാഹനമായ [[ഗരുഡൻ|ഗരുഡന്റെ]] ഭീമാകാരമായ ഒരു ശില്പമുണ്ട്. 1975-ൽ ഒരു ഭക്തൻ സമർപ്പിച്ച ഈ ശില്പം, ഇന്ന് ഗുരുവായൂർ പട്ടണത്തിന്റെ മുഖമുദ്രകളിലൊന്നാണ്. കിഴക്കുഭാഗത്തുനിന്ന് ഗുരുവായൂരിലേയ്ക്ക് വരുന്ന ഭക്തരെ സ്വാഗതം ചെയ്യുന്നത് ഈ ശില്പമാണ്. ക്ഷേത്രങ്ങളിലെ കൊടിമരങ്ങളിലും മണ്ഡപങ്ങളിലും കാണുന്ന രൂപത്തിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി, ശരിയ്ക്കും ഒരു [[പരുന്ത്|പരുന്തിന്റെ]] രൂപം തന്നെയാണ് ഈ ശില്പത്തിന്. സർപ്പപീഠത്തിൽ, അതീവരൗദ്രഭാവത്തോടെ നിൽക്കുന്ന ഈ ഗരുഡനെ വാഹനത്തിലിരിയ്ക്കുന്നവരടക്കം എല്ലാ ഭക്തരും കൈകൂപ്പിത്തൊഴുന്നു. ഇതിന്റെ മറുവശത്ത് ക്ഷേത്രത്തിലേയ്ക്ക് അഭിമുഖമായി പൂന്താനത്തിന്റെ പളുങ്കുശില്പവുമുണ്ട്.

=== കൃഷ്ണനാട്ടത്തിന്റെ ഉത്ഭവം ===
കേരളത്തിന്റെ തനതു കലാരൂപങ്ങളിൽ ഒന്നായ [[കൃഷ്ണനാട്ടം|  കൃഷ്ണനാട്ടത്തെ]]ക്കുറിച്ച്  പരാമർശിയ്ക്കാതെ ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ കഥകൾ പൂർത്തിയാക്കാൻ സാധിയ്ക്കില്ല.  കോഴിക്കോട് സാമൂതിരി ആയിരുന്ന [[മാനവേദൻ|മാനവേദൻ രാജ]], ശ്രീകൃഷ്ണ ഭഗവാന്റെ ജീവിതം ആസ്പദമാക്കി രചിച്ച '''[[കൃഷ്ണഗീതി]]''' എന്ന സംസ്കൃത കാവ്യത്തിൽ നിന്നാണ് കൃഷ്ണനാട്ടം ഉദ്ഭവിച്ചത്. കേരളത്തിന്റെ മുഖമുദ്രയായ [[കഥകളി]]യുടെ ആദ്യരൂപങ്ങളിലൊന്നാണ് കൃഷ്ണനാട്ടം. ഇപ്പോൾ ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാടുകളിലൊന്നുകൂടിയായ കൃഷ്ണനാട്ടത്തിന്റെ ഉത്ഭവകഥ ഇപ്രകാരമാണ്: 

കോഴിക്കോട് സ്വദേശിയായിരുന്നെങ്കിലും മാനവേദൻ രാജ കൂടുതൽ കാലവും ചെലവഴിച്ചത് ഗുരുവായൂരിൽ തന്നെയാണ്. അക്കാലത്തൊരിയ്ക്കൽ അദ്ദേഹം വില്വമംഗലം സ്വാമിയാരെ കാണുകയുണ്ടായി. തൻ്റെ ദിവ്യദൃഷ്ടി കൊണ്ട് ഭഗവാനെ നിത്യവും കാണുന്ന  സ്വാമിയാരോട്, തനിയ്ക്കും അതിനുള്ള ഭാഗ്യം ഉണ്ടാക്കണമെന്ന് മാനവേദൻ അപേക്ഷിച്ചു. എന്നാൽ, ഭഗവാന്റെ അനുവാദമില്ലാതെ അത് സാധിയ്ക്കില്ല എന്നായിരുന്നു സ്വാമിയാരുടെ മറുപടി. പിറ്റേന്ന് രാവിലെ വീണ്ടും മാനവേദനെ കണ്ടപ്പോൾ ഭഗവാൻ അതിനുള്ള അനുവാദം നൽകിയെന്നും, എന്നാൽ ഒരിയ്ക്കലേ സാധിയ്ക്കൂ എന്നും സ്വാമിയാർ പറഞ്ഞു. അന്ന് ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിൽ [[കൂത്തമ്പലം| കൂത്തമ്പലമുണ്ടായിരുന്നില്ല]]. തദ്സ്ഥാനത്ത് ഒരു [[ഇലഞ്ഞി]]മരമാണ് ഉണ്ടായിരുന്നത്. സ്വാമിയാർ ഒന്ന് കാണിച്ചുകൊടുത്തതും അവിടെ ഓടക്കുഴലൂതിനിൽക്കുന്ന ഭഗവാനെ മാനവേദൻ കണ്ടു. തന്റെ ജന്മം സഫലമായെന്ന് മനസ്സിലാക്കിയ അദ്ദേഹം ഓടിച്ചെന്ന് ഭഗവാനെ ആലിംഗനം ചെയ്യാൻ ശ്രമിച്ചെങ്കിലും ഭഗവാൻ അപ്പോഴേയ്ക്കും അപ്രത്യക്ഷനായിക്കഴിഞ്ഞിരുന്നു. ഭഗവാൻ നിന്നിടത്ത് കുറച്ച് മയിൽപ്പീലി കിടന്നിരുന്നു,  
ആ മയിൽപ്പീലി ഉപയോഗിച്ചാണ് മാനവേദൻ കൃഷ്ണനാട്ടത്തിലെ കിരീടം അലങ്കരിച്ചത്.  തനിയ്ക്ക് ദർശനം കിട്ടിയ ഇലഞ്ഞി മരത്തിന്റെ തടികൊണ്ട് ഒരു കൃഷ്ണവിഗ്രഹം തീർത്ത് അതിനെ വാഴ്‌ത്തിക്കൊണ്ടാണ് അദ്ദേഹം കൃഷ്ണഗീതി രചിച്ചത്. അതിൻ്റെ തടികൊണ്ടുതന്നെയാണ് കൃഷ്‌ണനാട്ടത്തിലെ കിരീടം ചെയ്തെടുത്തത്. [[ജയദേവർ|ജയദേവരുടെ]] [[ഗീതഗോവിന്ദം|ഗീതഗോവിന്ദത്തെ]]യാണ് കൃഷ്ണഗീതിയ്ക്ക്  മാതൃകയാക്കിയത്. തുടർന്ന്, ഒരു തുലാം 30-ന് അദ്ദേഹം തന്റെ കൃതി ഗുരുവായൂരപ്പനു മുന്നിൽ സമർപ്പിച്ചു. ആ ദിവസം ഇന്ന് കൃഷ്ണഗീതിദിനമായി ആചരിച്ചുവരുന്നു.

=== ചേലേപ്പറമ്പിന്റെ കഥ ===
ശ്രീമദ്ഭാഗവതത്തിൽ പറയുന്ന പ്രസിദ്ധമായ ഒരു കഥയാണ് അജാമിളമോക്ഷം. ബ്രാഹ്മണകുലത്തിൽ ജനിച്ചിട്ടും തന്റെ ജീവിതത്തിന്റെ സിംഹഭാഗവും എല്ലാവിധ ദുഷ്ടതകളോടും ജീവിച്ച [[അജാമിളൻ]] എന്നയാൾ, ജീവിതാവസാനത്തിലെ ഒരു നിമിഷം തന്റെ പുത്രനായ നാരായണനെ വിളിച്ചപ്പോൾ സാക്ഷാൽ നാരായണൻ തന്നെ വിളികേട്ടതും അയാളെ വൈകുണ്ഠ ത്തിലേയ്ക്ക് കൊണ്ടുപോയതുമാണ് ഈ കഥയിലെ സാരം. ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടും സമാനമായ ഒരു കഥ പറഞ്ഞുകേൾക്കുന്നുണ്ട്. ചേലേപ്പറമ്പ് എന്ന് ഇല്ലപ്പേരുണ്ടായിരുന്ന ഒരു നമ്പൂതിരിയാണ് ഈ കഥയിലെ പ്രധാന കഥാപാത്രം. ഒരു കവിയും, പ്രാസംഗികനുമൊക്കെയായിരുന്നിട്ടും തന്റെ ജീവിതത്തിന്റെ സിംഹഭാഗവും പലതരം ഹീനപ്രവൃത്തികളിലും ഏർപ്പെട്ട ചേലേപ്പറമ്പ്, വാർദ്ധക്യത്തിൽ ഗുരുവായൂരിലെത്തിയതും തുടർന്നുള്ള സംഭവവികാസങ്ങളുമാണ് ഈ കഥയുടെ ആകെത്തുക. കഥ ഇങ്ങനെ:

ബ്രാഹ്മണകുലത്തിൽ ജനിച്ചെങ്കിലും, ചെറുപ്പത്തിൽ തന്നെ വേദപുരാണാദികളിൽ പ്രാവീണ്യം നേടിയെങ്കിലും, വളരെ കുത്തഴിഞ്ഞ ഒരു ജീവിതമാണ് ചേലേപ്പറമ്പ് നയിച്ചിരുന്നത്. സ്ത്രീസേവയിലും മദ്യപാനത്തിലും താത്പര്യം കിട്ടിയ അദ്ദേഹം സകലമാന തിന്മകളിലും വ്യാപരിച്ചു. ഒരുപാട് സ്ഥലങ്ങളിൽ നിന്ന് വിവാഹം കഴിച്ചു, അവയിലെല്ലാം സന്തതികളുണ്ടായി. പലരും അച്ഛനെ അറിയാതെ കാലം കഴിച്ചുകൂട്ടി. കാലം അങ്ങനെ കുറേ കടന്നുപോയി. അങ്ങനെയിരിയ്ക്കേ ഒരു ദിവസമാണ് ചേലേപ്പറമ്പ് ഗുരുവായൂരിലെത്തുന്നത്. എന്നാൽ ഗുരുവായൂരിൽ താമസമാക്കിയ ശേഷവും അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്വഭാവത്തിൽ വ്യത്യാസമൊന്നും കണ്ടില്ല. പരസ്ത്രീഗമനവും മോഷണവും മദ്യപാനവും അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിത്യവൃത്തിയായിരുന്നു. ക്ഷേത്രമിരിയ്ക്കുന്ന ഭാഗത്തേയ്ക്ക് അദ്ദേഹം തിരിഞ്ഞു നോക്കിയതു പോലുമില്ല. പരദൂഷണം മാത്രമായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ വായിൽ നിന്ന് പുറത്തുവന്നിരുന്നത്. അങ്ങനെ നാട്ടുകാരുടെ മൊത്തം സ്വൈരം കെടുത്തുന്ന ഒരാളായി അദ്ദേഹം മാറി. 

കാലം പിന്നെയും കടന്നുപോയി. ചേലേപ്പറമ്പിന് തൊണ്ണൂറു വയസ്സ് കഴിഞ്ഞു. എങ്കിലും സ്വഭാവത്തിൽ വലിയ വ്യത്യാസമൊന്നും കണ്ടില്ല. അങ്ങനെയിരിയ്ക്കേ ഒരു ദിവസമാണ് ആ സംഭവം നടക്കുന്നത്. അതിങ്ങനെ: ഒരു ദിവസം ഉച്ചയ്ക്ക് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രസാദ ഊട്ട് കഴിഞ്ഞ് ബ്രാഹ്മണർ ക്ഷേത്രത്തിൽ കൈ കഴുകുന്ന തിരക്കിലിരിയ്ക്കേ ചേലേപ്പറമ്പ് സമൃദ്ധമായി എണ്ണയും ഇഞ്ചയും തേച്ച് കുളത്തിൽ കുളിയ്ക്കുകയായിരുന്നു. ചേലേപ്പറമ്പിന്റെ പ്രവൃത്തികൾ കണ്ട് കുപിതനായ ബ്രാഹ്മണരിലൊരാൾ അദ്ദേഹത്തോട് പറഞ്ഞ കാര്യം ഇങ്ങനെയായിരുന്നു:

{{quote|ഹേ ചേലേപ്പറമ്പേ, ഇതെന്താണ് അങ്ങ് കാണിയ്ക്കുന്നത്? എത്രയോ കോടി ജന്മങ്ങളിൽ അങ്ങു ചെയ്ത മഹാപുണ്യത്തിന്റെ ഫലമാണ് ഇപ്പോഴത്തെ ഈ ബ്രാഹ്മണജന്മം. അതും പോരാതെ ഇപ്പോൾ ഭൂലോകവൈകുണ്ഠത്തിലും എത്തിച്ചേർന്നിരിയ്ക്കുന്നു. എന്നിട്ടും എന്തേ മനസ്സുമാറുന്നില്ല? ദുഷ്ചിന്തകൾ പോകുന്നില്ല? കലികാലത്ത് മോക്ഷത്തിന് നാമജപം മാത്രമേ ഫലം ചെയ്യൂ എന്ന കാര്യം അങ്ങ് മറന്നുപോയോ? ഇനിയെങ്കിലും ഈ ദുഷ്പ്രവൃത്തികൾ മതിയാക്കൂ. ഭഗവദ്പാദങ്ങളെ ആശ്രയിയ്ക്കൂ. അങ്ങേയ്ക്ക് മോക്ഷം ലഭിയ്ക്കും.}}

ഈ വാക്കുകൾ ചേലേപ്പറമ്പിനെ ഇരുത്തിച്ചിന്തിപ്പിച്ചു. അതുവരെയുള്ള തന്റെ ജീവിതം മുഴുവൻ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മനസ്സിലൂടെ കടന്നുപോയി. താൻ എത്രമാത്രം അധഃപതിച്ചുകഴിഞ്ഞെന്ന് അദ്ദേഹത്തിന് മനസ്സിലായി. കുളി കഴിഞ്ഞ് ഈറനോടെത്തന്നെ ചേലേപ്പറമ്പ് ക്ഷേത്രത്തിലേയ്ക്ക് നടന്നു. ചേലേപ്പറമ്പ് ക്ഷേത്രത്തിനകത്ത് കയറുന്നത് അവിടെയുണ്ടായിരുന്ന ഭക്തർ അത്ഭുതത്തോടെ നോക്കിനിന്നു. നാലമ്പലത്തിനകത്ത് കയറി ഭഗവാനെ തൊഴുത ശേഷം ചേലേപ്പറമ്പ് ശ്രീകോവിലിനുമുന്നിലെ മണ്ഡപത്തിൽ കയറി ഈ ശ്ലോകം ജപിച്ചു:

{{quote|അബ്ദാർധേന ഹരിം പ്രസന്നമകരോദൗത്താനപാദിശ്ശിശുഃ സപ്താഹേന നൃപഃ പരീക്ഷിദബലാ യാമാർദ്ധതഃ പിംഗലാ ഖട്വാംഗോ ഘടികാദ്വയേന നവതിപ്രായോഽപി തന്ന വ്യഥേ, തം കാരുണ്യനിധിം പ്രപദ്യ ശരണം ശേഷായുഷാ തോഷയേ. &lt;br&gt;

അർത്ഥം: ഉത്താനപാദപുത്രനായ [[ധ്രുവൻ]] അരവർഷം കൊണ്ട് (ആറുമാസംകൊണ്ട്) അങ്ങയെ പ്രസന്നനാക്കി. [[പരീക്ഷിത്ത്]] മഹാരാജാവ് സപ്താഹം (ഒരാഴ്ച) കൊണ്ടും [[പിംഗള]] അരയാമം കൊണ്ടും [[ഖട്വാംഗൻ]]  രണ്ടുമണിക്കൂർകൊണ്ടും അങ്ങയെ പ്രസന്നനാക്കി. എന്നാൽ തൊണ്ണൂറുവയസ്സായിട്ടും എനിയ്ക്ക് അങ്ങയെ പ്രസാദിപ്പിയ്ക്കാൻ സാധിച്ചില്ല. അല്ലയോ ഗുരുവായൂരപ്പാ, അര നാഴിക (24 മിനിറ്റ്) മാത്രം ബാക്കിയുള്ള ഈ  ആയുസ്സിനാലിതാ ഞാൻ അങ്ങയെ സന്തോഷിപ്പിയ്ക്കുന്നു.}}

ഇത്രയും ചൊല്ലിയ ശേഷം ചേലേപ്പറമ്പ് മണ്ഡപത്തിൽ സാഷ്ടാംഗം നമസ്കരിച്ചു. ഏറെ നേരം കഴിഞ്ഞിട്ടും ചേലേപ്പറമ്പ് അങ്ങനെത്തന്നെ കിടക്കുന്നത് ശ്രദ്ധിച്ച ഭക്തർ അദ്ദേഹത്തിനടുത്തേയ്ക്ക് ഓടിയെത്തി. ചേലേപ്പറമ്പിന്റെ നാഡീസ്പന്ദനം നോക്കിയ അവർ, അദ്ദേഹം മരിച്ചുകഴിഞ്ഞെന്ന് മനസ്സിലാക്കി. അവസാനനിമിഷം സദ്ബുദ്ധി തോന്നിയ ചേലേപ്പറമ്പ്, ഭഗവാനിൽ ലയിച്ചുചേർന്നു എന്നാണ് വിശ്വാസം.
.  .

=== കിട്ടയുടെ ഇളനീർ ===
കേരളീയ ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ആറാട്ടിനോടനു ബന്ധിച്ച് ഉത്സവവിഗ്രഹത്തിൽ ഇളനീർ അഭിഷേകം നടത്തുന്നത് ഒരു ആചാരമാണ്. ആറാട്ടുകടവിൽ വിഗ്രഹമെത്തിച്ച് തന്ത്രിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ തീർത്ഥാവാഹനം നടത്തിയശേഷം വിഗ്രഹത്തിൽ ഇളനീർ കൊണ്ട് അഭിഷേകം നടത്തുന്നു. അതിനുശേഷമാണ് ആറാട്ട്. ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിൽ കുംഭമാസത്തിലെ ആറാട്ടിനോടനുബന്ധിച്ച് അഭിഷേകത്തിനുള്ള ഇളനീർ കൊണ്ടുവരുന്നത് ഗുരുവായൂരിനടുത്ത് [[ഇരിങ്ങപ്പുറം|ഇരിങ്ങപ്പുറത്തുള്ള]] തമ്പ്രാൻപടി കുടുംബക്കാരാണ്. [[ഈഴവർ|ഈഴവ]]സമുദായത്തിൽ പെട്ട ഇവർക്ക് ഈ അവകാശം ലഭിച്ചതിനെക്കുറിച്ച് ഒരു കഥയുണ്ട്. അതിങ്ങനെ:

ഏറെ വർഷങ്ങൾക്കുമുമ്പ് നടന്ന കഥയാണിത്. അന്ന് ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിൽ ഈഴവർ അടക്കമുള്ള 'താഴ്ന്ന' ജാതിക്കാർക്ക് പ്രവേശനമുണ്ടായിരുന്നില്ല. ക്ഷേത്രപരിസരത്തൂടെ നടക്കാൻ പോലും അവർക്ക് അവകാശം  ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ കിഴക്കുള്ള മഞ്ജുളാൽ വരെയേ അവർക്ക് പ്രവേശനം ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ. അവിടെയുള്ള ഒരു പ്രത്യേക സ്ഥാനത്തിന് 'തീയരമ്പലം' എന്ന പേരിട്ടുവന്നിരുന്നു. എല്ലാ ഹിന്ദുക്കൾക്കും ഗുരുവായൂർ ദർശനത്തിനുള്ള അനുമതി ലഭിച്ചശേഷം അത് പൊളിച്ചുമാറ്റി. എങ്കിലും ഇന്നും അതിന്റെ സ്മരണയ്ക്കായി ഒരു കൽവിളക്ക് അവിടെ കാണാം. 2022-ൽ ഈ വിളക്ക് പൂർണ്ണമായും സ്വർണ്ണം പൂശുകയുണ്ടായി. [[ചാവക്കാട് താലൂക്ക്]] [[എസ്.എൻ.ഡി.പി.|എസ്.എൻ.ഡി.പി.]] യൂണിയൻ വകയാണ് ഇത് നവീകരിച്ചത്. ഈ കഥ നടക്കുന്ന കാലത്ത് മേല്പറഞ്ഞ കുടുംബത്തിലെ കാരണവർ കിട്ടയെന്ന് പേരുള്ള ഒരു കള്ളുചെത്തുകാരനായിരുന്നു. ഭാര്യയും മക്കളുമടക്കമുള്ള വലിയൊരു കുടുംബത്തിന്റെ ഉടമയായിരുന്ന കിട്ട, കള്ളുചെത്തിക്കിട്ടുന്ന വരുമാനം കൊണ്ടാണ് കുടുംബം നടത്തിപ്പോന്നിരുന്നത്. ദിവസവും ഒരു നൂറു തെങ്ങിൽ കയറി അയാൾ ചെത്തുമായിരുന്നു. ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ ഭക്തനായിരുന്ന കിട്ട, തനിയ്ക്ക് ഗുരുവായൂർ ദർശനത്തിന് അർഹതയില്ലാത്തതിൽ അഗാധമായി ദുഃഖിച്ചിരുന്നു.

അങ്ങനെയിരിയ്ക്കേ ഒരു ദിവസം ഉച്ചയ്ക്ക്, ആറടിയിലധികം ഉയരത്തോടും കറുത്ത് സുന്ദരമായ ശരീരത്തോടുംകൂടി ഒരു യുവാവ് കിട്ടയുടെ വീട്ടിലേയ്ക്ക് കടന്നുവന്നു. ദാഹിച്ചവശനായ ആ യുവാവ് കിട്ടയെ കാണുകയും തനിയ്ക്ക് ഇളനീർ വേണമെന്നും താൻ അല്പം ധൃതിയിലാണെന്നും ഉടനെ ആറാട്ടുകടവിൽ എത്തിയ്ക്കണമെന്നും താൻ അവിടെയുണ്ടാകുമെന്നും അറിയിച്ചു. ആ യുവാവ് സാക്ഷാൽ ഗുരുവായൂരപ്പൻ തന്നെയായിരുന്നു! തുടർന്ന് കിട്ട, അടുത്തുള്ള തെങ്ങിൽ കയറി അല്പം ഇളനീർ വെട്ടിക്കൊണ്ടുവരികയും, വിവരങ്ങളെല്ലാം തന്റെ ജന്മിയോട് പറഞ്ഞശേഷം അദ്ദേഹത്തെ ഏല്പിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. 

ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ ആറാട്ടുദിവസമായിരുന്നു അന്ന്. കിട്ടയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട ജന്മി, ഉടനെത്തന്നെ ഇളനീരുമായി രുദ്രതീർത്ഥത്തിലെ ആറാട്ടുകടവിലേയ്ക്ക് തിരിച്ചു. കിട്ട മഞ്ജുളാൽത്തറ വരെ അദ്ദേഹത്തെ അനുഗമിച്ചു. ഈ സമയത്ത് തന്ത്രിയ്ക്കും മേൽശാന്തിയ്ക്കും ഒരു അരുളപ്പാടുണ്ടായി. കിട്ട ഇളനീരുമായി മഞ്ജുളാൽത്തറയിലുണ്ടെന്നും ഉടനെ അവിടെ വന്ന് സ്വീകരിയ്ക്കണമെന്നുമായിരുന്നു അത്. തുടർന്ന് ഇരുവരും മഞ്ജുളാൽത്തറയിൽ എത്തുകയും കിട്ടയിൽ നിന്ന് ഇളനീർ വാങ്ങുകയും ചെയ്തു. ആ ഇളനീർ കൊണ്ടാണ് ഭഗവാന് അഭിഷേകം നടത്തിയത്. തുടർന്ന് എല്ലാ വർഷവും കിട്ടയുടെ കുടുംബത്തിനായിരിയ്ക്കും ഇളനീർ കൊണ്ടുവരാൻ അവകാശമെന്ന് തന്ത്രി പ്രഖ്യാപിച്ചു. അങ്ങനെയാണ് തമ്പ്രാൻപടി കുടുംബക്കാർക്ക് ഇളനീർ കൊണ്ടുവരാനുള്ള അവകാശം ലഭിച്ചത്. ഇപ്പോൾ കുടുംബം അതിസമ്പന്നമാണ്. എങ്കിലും പരമ്പരാഗതമായ അവകാശം കുടുംബാംഗങ്ങൾ ഭംഗിയായി നിറവേറ്റിപ്പോരുന്നു.

=== ഗുരുവായൂരപ്പൻ ചോദിച്ചുവാങ്ങിയ ഓണക്കോടി ===
ഗുരുവായൂരിൽ തന്നെയുള്ള പ്രസിദ്ധമായ ഒരു ബ്രാഹ്മണകുടുംബമാണ് മല്ലിശ്ശേരി മന. ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഊരാളന്മാരാണ് ഈ കുടുംബത്തിലുള്ളവർ. ഒരുകാലത്ത് നാടുവാഴിസ്ഥാനം അലങ്കരിച്ചിരുന്ന ഈ കുടുംബത്തിന് ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ പിതൃസ്ഥാനമാണ് കല്പിച്ചുപോരുന്നത്. തന്മൂലം, ഇവർ ശ്രീലകത്ത് കയറി പൂജകൾ നടത്താറില്ല. ഈ കുടുംബത്തിലെ ഒരു കാരണവർക്ക് ഭഗവാൻ ദർശനം നൽകിയ കഥയാണ് ഇവിടെ പ്രതിപാദിയ്ക്കുന്നത്. അതിങ്ങനെ: 

മല്ലിശ്ശേരി മനയിലെ കാരണവരായിരുന്ന കൃഷ്ണൻ നമ്പൂതിരിയ്ക്ക് പ്രായമേറെ ആയിട്ടും സന്താനസൗഭാഗ്യമുണ്ടായില്ല. ഇതിൽ ഏറെ ദുഃഖിച്ച അദ്ദേഹം സുഹൃത്തായ ഒരു ജ്യോത്സ്യരെ കാണാനിടയായി. അതിസമ്പന്നാണെങ്കിലും നമ്പൂതിരി ദാനധർമ്മങ്ങളൊന്നും നടത്താത്തതാണ് സന്താനങ്ങളില്ലാത്തതിന് കാരണമെന്ന് ജ്യോത്സ്യർ കണ്ടെത്തി. ഇതെത്തുടർന്ന് നമ്പൂതിരി, ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രപരിസരത്ത് അലഞ്ഞു തിരിഞ്ഞു നടക്കുന്ന കുട്ടികൾക്ക് ഭക്ഷണവും വസ്ത്രവുമൊക്കെ കൊടുത്ത് സന്തോഷിപ്പിക്കുക പതിവായിരുന്നു.

അധികം കഴിയും മുമ്പ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ സഹധർമ്മിണി  ഗർഭിണിയായി. ഈ വിവരമറിഞ്ഞ് സന്തോഷവാനായ നമ്പൂതിരി, ഗുരുവായൂരപ്പന് വിശേഷാൽ വഴിപാടുകൾ കഴിച്ചു. തന്റെ വംശം നിലനിൽക്കുന്നതിനായി ഒരു പുത്രൻ തന്നെ ജനിയ്ക്കണമെന്ന് ആഗ്രഹിച്ച നമ്പൂതിരി, അവന് തന്റെയും ഭഗവാന്റെയും പേര് (കൃഷ്ണൻ) തന്നെ ഇടാമെന്നും ഇനിയുള്ള ഓരോ തലമുറയിലും ആദ്യത്തെ പുരുഷസന്തതിയ്ക്ക് കൃഷ്ണൻ എന്നുതന്നെ പേരിടണമെന്നും തീരുമാനിച്ചു. മാസങ്ങൾ കടന്നുപോയി. ചിങ്ങമാസത്തിലെ തിരുവോണം നാളിൽ അന്തർജനം ഒരു ആൺകുട്ടിയ്ക്ക് ജന്മം നൽകി. സന്തോഷവാനായ നമ്പൂതിരി, അവന് കൃഷ്ണൻ എന്നുതന്നെ പേരിട്ടു. 

ഉണ്ണിയുടെ കളിചിരികളും തമാശകളും മല്ലിശ്ശേരി മനയെ സന്തോഷത്തിലാറാടിച്ചു. മാതാപിതാക്കളുടെ കണ്ണിലുണ്ണിയായിത്തന്നെ  അവൻ വളർന്നുവന്നു. അങ്ങനെയിരിയ്ക്കേ അവന്  [[ഉപനയനം|ഉപനയനത്തിനുള്ള]] സമയമായി. ചിങ്ങമാസത്തിൽ  പിറന്നാളിനോടടുത്താണ് ഉപനയനത്തിനുള്ള സമയം നിശ്ചയിച്ചത്. ആ സമയത്ത് മല്ലിശ്ശേരി നമ്പൂതിരി, അവിടെയുള്ള കുട്ടികൾക്കെല്ലാം ഓണക്കോടി നൽകി. 

ഓണപ്പുടവ കൊടുക്കൽ മുഴുമിച്ചപ്പോൾ കാഴ്ചയിൽ അതീവസുന്ദരനായ ഏകദേശം ഉണ്ണിയുടെ അതേ പ്രായം  തോന്നിയ്ക്കുന്ന ഒരു ബാലൻ തനിയ്ക്കും ഒരു മുണ്ട്  വേണമെന്ന് നമ്പൂതിരിയോട് ആവശ്യപ്പെട്ടു. 

&quot;മുണ്ടൊക്കെ തീർന്നുപോയല്ലോ ഉണ്ണി &quot; അദ്ദേഹം വ്യസനത്തോടെ പറഞ്ഞു. യഥാർത്ഥത്തിൽ ഒരു കസവുമുണ്ട് തൻ്റെ ഉണ്ണിക്ക് വേണ്ടി അദ്ദേഹം കരുതിയിരുന്നു. അത് ആരും അറിഞ്ഞിട്ടില്ല. കുട്ടി ഉടനെ ചോദിച്ചു. &quot;കുട്ടന് വേണ്ടി കസവുമുണ്ട് കരുതി വച്ചിട്ടില്ലേ അത് എനിക്ക് തന്നൂടെ? ഇത്രയും പിശുക്ക് പാടില്ല.&quot;

ഇത് കേട്ടപ്പോൾ കുട്ടി സമാന്യനല്ലെന്ന് നമ്പൂതിരിപ്പാടിന് ബോധ്യമായി. കണ്ണുകളടച്ച് കൃഷ്‌ണാർപ്പണമസ്തു എന്ന് പറഞ്ഞ് കസവുമുണ്ട് ആ കുഞ്ഞുകൈകളിൽ വച്ച് കൊടുത്തു.

പിറ്റേന്ന് നടതുറന്നപ്പോൾ ഭഗവാൻ്റെ കയ്യിലൊരു മുണ്ട്! ഇതുകണ്ട് മല്ലിശ്ശേരി നമ്പൂതിരി സ്തബ്ധനായി. തന്റെ മുന്നിൽ വന്ന് ഓണക്കോടി ചോദിച്ചത് സാക്ഷാൽ ഭഗവാൻ തന്നെയാണെന്നറിഞ്ഞ അദ്ദേഹം ആ നടയിൽ വീണ് സാഷ്ടാംഗം പ്രണമിച്ചു. പിന്നീട് അധികകാലം അദ്ദേഹം ജീവിച്ചിരുന്നില്ല. എന്നാൽ, അദ്ദേഹം നിശ്ചയിച്ചുവച്ചതുപ്രകാരം ഇന്നും മല്ലിശ്ശേരിയിലെ ഓരോ തലമുറയിലും ആദ്യ സന്തതിയ്ക്ക് കൃഷ്ണൻ എന്നുതന്നെ പേരിട്ടുവരുന്നു.

=== തേങ്ങയ്ക്ക് മുളച്ച കൊമ്പ് ===
ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ അത്ഭുതകഥകളിലെ മറ്റൊരു സാന്നിദ്ധ്യമാണ് കൊമ്പുമുളച്ച ഒരു തേങ്ങ. തന്റെ ഭക്തനും നാളികേര കർഷകനുമായ ഒരു ഗൃഹനാഥന്റെ വാക്കുകൾ ഭഗവാൻ സഫലമാക്കിയതാണ് ഇതിന്റെ ഇതിവൃത്തം. ഒരുപാടുകാലം കിഴക്കേ ഗോപുരത്തിൽ കെട്ടിത്തൂക്കിയിരുന്നതും ഇപ്പോൾ ദേവസ്വം വക മ്യൂസിയത്തിൽ പ്രദർശനത്തിന് വച്ചിരിയ്ക്കുന്നതുമായ ഈ തേങ്ങയുടെ വരവിന് പിന്നിലും രസകരമായ ഒരു ഐതിഹ്യകഥ പറഞ്ഞുകേൾക്കുന്നുണ്ട്. അതിങ്ങനെ:

ഒരിയ്ക്കൽ, മമ്മിയൂർ ദേശത്തെ ഒരു ഗൃഹനാഥൻ തന്റെ വീട്ടിൽ ഒരുപാട് തെങ്ങിൻതൈകൾ നട്ടു. കാലപ്രവാഹത്തിൽ അവ വളർന്ന് വലിയ തെങ്ങുകളാകുകയും അവയിൽ തേങ്ങകളുണ്ടാകുകയും ചെയ്തു. ആദ്യമായുണ്ടായ തേങ്ങാക്കുല ഗൃഹനാഥൻ ഗുരുവായൂരപ്പന് സമർപ്പിയ്ക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു. അങ്ങനെയിരിയ്ക്കേ ഈ തേങ്ങാക്കുല സ്ഥലത്തെ ഒരു ജന്മിയുടെ ദൃഷ്ടിയിൽ പെട്ടുപോയി. ആ കുലയിലെ തേങ്ങ മുഴുവൻ തനിയ്ക്ക് വേണമെന്ന് അയാൾ ഗൃഹനാഥനോട് പറഞ്ഞു. അത് സാദ്ധ്യമല്ലെന്ന് ഗൃഹനാഥൻ തിരിച്ചും. അപ്പോൾ തേങ്ങയ്ക്കെന്താ കൊമ്പുണ്ടോ എന്ന് ജന്മി ചോദിയ്ക്കുകയും അതിന് മറുപടിയായി ഭഗവാൻ വിചാരിച്ചാൽ അതും അതിനപ്പുറവും സംഭവിയ്ക്കുമെന്ന് ഗൃഹനാഥൻ പറയുകയും ചെയ്തു. അത്യദ്ഭുതം! ആ കുലയിലെ ഓരോ തേങ്ങയ്ക്കും കൊമ്പുമുളച്ചുതുടങ്ങി! തുടർന്ന് ജന്മിയും ഗൃഹനാഥനും ചേർന്ന് ആ തേങ്ങാക്കുല ഗുരുവായൂരപ്പന് സമർപ്പിച്ചു. 

ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിൽ ദർശനത്തിന് വരുന്ന ഭക്തരുടെ ഏറ്റവും വലിയ ആകർഷണമായിരുനു ഈ തേങ്ങ. ഒരുപാടുകാലം കിഴക്കേ ഗോപുരത്തിൽ കെട്ടിത്തൂക്കിയിരുന്ന ഈ തേങ്ങ ഐശ്വര്യചിഹ്നമായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടു വന്നിരുന്നു. പിൽക്കാലത്ത്, ക്ഷേത്രത്തിൽ നടന്ന നവീകരണത്തിന്റെ ഭാഗമായി അത് അവിടെനിന്ന് മാറ്റുകയായിരുന്നു. ഇപ്പോൾ ദേവസ്വം മ്യൂസിയത്തിലാണ് ഈ തേങ്ങയുള്ളത്. നിരവധി ആളുകളാണ് ഇത് കേട്ടറിഞ്ഞ് ഇവിടേയ്ക്ക് വരുന്നത്.

=== ഗുരുവായൂരപ്പനും അമ്പലപ്പുഴ ശ്രീകൃഷ്ണനും ===
[[മൈസൂരു കടുവ|''മൈസൂരു കടുവ'']] എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധനായ [[ടിപ്പു സുൽത്താൻ]] മലബാറിൽ നടത്തിയ പടയോട്ടത്തിന്റെ സമയത്ത് ഗുരുവായൂരിന് വടക്ക് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരുപാട് പ്രസിദ്ധ ക്ഷേത്രങ്ങൾ (ഉദാ: [[തളിപ്പറമ്പ് രാജരാജേശ്വരക്ഷേത്രം]], [[കടലായി ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രം]], [[തിരുവങ്ങാട് ശ്രീരാമസ്വാമിക്ഷേത്രം]], [[കോഴിക്കോട് തളി മഹാദേവക്ഷേത്രം|കോഴിക്കോട് തളി മഹാക്ഷേത്രം]]) തകർക്കപ്പെടുകയുണ്ടായി. അവയിൽ പലതും പിൽക്കാലത്ത് പുനർനിർമ്മിയ്ക്കപ്പെട്ടെങ്കിലും ചിലതിൽ ഇന്നും പടയോട്ടത്തിന്റെ പാടുകൾ കാണാം. ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രവും ടിപ്പുവിന്റെ പടയാളികൾ തകർത്തുകളയുമോ എന്ന ആശങ്ക നാട്ടുകാരായ ഭക്തരിൽ ഉണർന്നുവന്നു. ക്ഷേത്രം തകർക്കപ്പെട്ടാലും കുഴപ്പമില്ല, പാതാളാഞ്ജനശിലയിൽ തീർത്ത വിഗ്രഹം തകർക്കപ്പെട്ടാൽ അതുപോലൊരു വിഗ്രഹം പിന്നീടുണ്ടാക്കിയെടുക്കാൻ പാടാണ് എന്ന് മനസ്സിലാക്കിയ ഭക്തർ, ക്ഷേത്രം ഊരാളനായ മല്ലിശ്ശേരി നമ്പൂതിരിപ്പാടിനെയും തന്ത്രി, ഓതിയ്ക്കന്മാർ, ശാന്തിക്കാർ, കഴകക്കാർ തുടങ്ങിയവരെയും വിവരമറിയിച്ചു. അപകടം മനസ്സിലാക്കിയ അവർ സുരക്ഷിതമായ ഒരു സ്ഥാനം അന്വേഷിച്ചുനടന്നപ്പോൾ കണ്ടെത്തിയത്, കേരളത്തിലെ മറ്റൊരു പ്രസിദ്ധ ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രമായ [[അമ്പലപ്പുഴ ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രം|അമ്പലപ്പുഴ ക്ഷേത്രമാണ്]]. [[അമ്പലപ്പുഴ]] അന്ന് [[തിരുവിതാംകൂർ|തിരുവിതാംകൂറിന്റെ]] ഭാഗമായിരുന്നു. അതിനാൽ, അങ്ങോട്ട് വിഗ്രഹം കൊണ്ടുപോകുന്നതിന് തിരുവിതാംകൂർ രാജാവിന്റെ അനുമതി വേണമായിരുന്നു. ''[[ധർമ്മരാജ]]'' എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധനായ [[കാർത്തിക തിരുനാൾ രാമവർമ്മ]]യായിരുന്നു അപ്പോഴത്തെ തിരുവിതാംകൂർ രാജാവ്. അമ്പലപ്പുഴയിലേയ്ക്ക് വിഗ്രഹം കൊണ്ടുവരുന്നതിന് അദ്ദേഹം തന്ത്രിയ്ക്കും ഊരാളന്മാർക്കും പൂർണ്ണ അനുമതി നൽകി. തുടർന്ന് ഘോഷയാത്രയായി വിഗ്രഹം അമ്പലപ്പുഴയിലെത്തിച്ചു. അവിടെ ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രത്തിന്റെ തെക്കുഭാഗത്തുള്ള പഴയ [[ചെമ്പകശ്ശേരി രാജ്യം|ചെമ്പകശ്ശേരി രാജവംശത്തിന്റെ]] കൊട്ടാരമായിരുന്ന തെക്കേ മഠത്തിൽ പ്രത്യേകം ശ്രീകോവിലും തിടപ്പള്ളിയും കിണറും പണിത് ഗുരുവായൂരപ്പനെ അവിടെ താത്കാലികമായി കുടിയിരുത്തി. ഇന്നും അമ്പലപ്പുഴയിൽ ആ ശ്രീകോവിലും തിടപ്പള്ളിയും കിണറുമെല്ലാമുണ്ട്. പിന്നീട് കുറച്ചുകാലം മാവേലിക്കരയിലെ എണ്ണയ്ക്കാട്ട് കൊട്ടാരത്തിലും ഗുരുവായൂരപ്പനെ കുടിയിരുത്തി. അതിനുശേഷമാണ് വീണ്ടും ഗുരുവായൂരിലേയ്ക്ക് വിഗ്രഹം കൊണ്ടുവന്നത്. ഇതിനിടയിൽ സമീപത്തുള്ള പല ക്ഷേത്രങ്ങളും തകർത്തശേഷം ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രം ആക്രമിയ്ക്കാൻ വന്ന ടിപ്പുവിന്, ചില ദുർനിമിത്തങ്ങൾ മൂലം ആ പദ്ധതി ഉപേക്ഷിയ്ക്കേണ്ടി വരികയും, പിന്നീട് അദ്ദേഹം ഗുരുവായൂരപ്പന് ചില സമർപ്പണങ്ങൾ നടത്തുകയും ചെയ്യുകയുണ്ടായി.

ഗുരുവായൂരപ്പൻ അമ്പലപ്പുഴയിൽ കുടികൊണ്ടിരുന്ന കാലത്തുണ്ടായ രസകരമായ ചില സംഭവങ്ങൾ [[കൊട്ടാരത്തിൽ ശങ്കുണ്ണി]] തന്റെ പ്രസിദ്ധകൃതിയായ [[ഐതിഹ്യമാല|ഐതിഹ്യമാലയിൽ]] കുറിച്ചിട്ടുണ്ട്. ''ചില ഈശ്വരന്മാരുടെ പിണക്കം'' എന്ന പേരിലുള്ള ലേഖനത്തിലാണ് അദ്ദേഹം ഒരേ ഈശ്വരന്റെ രൂപഭാവങ്ങളായ ഗുരുവായൂരപ്പനും അമ്പലപ്പുഴ കൃഷ്ണനും തമ്മിൽ നടന്നതായി പറയപ്പെടുന്ന വഴക്കിന്റെ കഥ വിവരിയ്ക്കുന്നത്. ആ കഥ ഇങ്ങനെ പോകുന്നു: ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ നമസ്കാരസദ്യയ്ക്ക് വിളമ്പുന്ന വിഭവങ്ങൾ മറ്റുള്ള പാത്രങ്ങളിലേയ്ക്ക് മാറ്റുന്ന പതിവില്ല. എന്നാലും സാധാരണയായി അവയ്ക്ക് ക്ലാവുചുവ പിടിയ്ക്കാറുമില്ല. എന്നാൽ, അമ്പലപ്പുഴയിൽ ഭഗവാൻ കുടികൊണ്ട സമയത്ത് സദ്യയ്ക്കുണ്ടാക്കുന്ന [[കാളൻ]] മുതലായ കറികളിൽ ക്ലാവുചുവ ഉണ്ടാകുക പതിവായി. ഇത് ഗുരുവായൂരപ്പനോടുള്ള സ്പർദ്ധ നിമിത്തം അമ്പലപ്പുഴ കൃഷ്ണൻ ചെയ്തതാണെന്ന് ഭക്തർ പറഞ്ഞുപരത്തി. കുറച്ചുദിവസം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ അമ്പലപ്പുഴയിലെ പ്രസിദ്ധമായ [[അമ്പലപ്പുഴ പാൽപ്പായസം|പാൽപ്പായസനിവേദ്യത്തിൽ]] അട്ടയും പാറ്റയും കൊതുകും മറ്റും ചത്തുവീഴുന്ന സ്ഥിതിയും കാണാനിടയായി. ഇത് ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ പ്രതികാരമായും വ്യഖ്യാനിയ്ക്കപ്പെട്ടു. ഗുരുവായൂരപ്പനെ മാവേലിക്കരയിലേയ്ക്ക് മാറ്റുന്നതുവരെ ഇത്തരം പ്രശ്നങ്ങൾ തുടർന്നുകൊണ്ടിരുന്നു.

എങ്കിലും ഗുരുവായൂരപ്പൻ അമ്പലപ്പുഴയിൽ കുടികൊണ്ട കാലം ഇരുക്ഷേത്രങ്ങൾക്കും കൂടുതൽ പ്രശസ്തിയുണ്ടാക്കി. പുതിയ ചില സങ്കല്പങ്ങൾ ഇരുക്ഷേത്രങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് പിറവിയെടുക്കുന്നതിന് ഇത് വഴിതെളിച്ചു. അമ്പലപ്പുഴയിൽ ഉച്ചപ്പൂജയ്ക്ക് പാൽപ്പായസം എഴുന്നള്ളിയ്ക്കുന്ന സമയത്ത് ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കേ നടയ്ക്കുമുകളിൽ ഒരു [[കൃഷ്ണപ്പരുന്ത്]] വട്ടമിട്ട് പറക്കുന്നത് കാണാം. ഇത് ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ സാന്നിദ്ധ്യമാണെന്ന് ഭക്തർ വിശ്വസിച്ചുവരുന്നു. തന്മൂലം ഗുരുവായൂരിൽ ഉച്ചപ്പൂജ അമ്പലപ്പുഴയിലെ ഉച്ചപ്പൂജയ്ക്ക് മുമ്പ് അവസാനിപ്പിയ്ക്കുകയും അതുകഴിഞ്ഞ ഉടനെ നടയടയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഗുരുവായൂരിലെ ഉച്ചശീവേലി വൈകീട്ട് നടതുറന്ന ശേഷമാണ് നടത്തുന്നത്. മറ്റൊരു ക്ഷേത്രത്തിലും ഈ പ്രത്യേകതയില്ല. 

=== ചെമ്പൈയുടെ കഥ ===
[[കർണ്ണാടകസംഗീതം|കർണ്ണാടകസംഗീതചക്രവർത്തിയായിരുന്ന]] [[ചെമ്പൈ വൈദ്യനാഥ ഭാഗവതർ|ചെമ്പൈ വൈദ്യനാഥ ഭാഗവതരുമായും]] ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിന് അടുത്ത ബന്ധമുണ്ട്. കുട്ടിക്കാലം മുതലേ തികഞ്ഞ ഗുരുവായൂരപ്പഭക്തനായിരുന്ന ചെമ്പൈ, സംഗീതലോകത്ത് തനിയ്ക്ക് ലഭിച്ച സംഭാവനകളെല്ലാം ഗുരുവായൂരപ്പന് സമർപ്പിയ്ക്കുകയും തനിയ്ക്ക് ലഭിച്ച പൈസ കൊണ്ട് ഭഗവാന് നിരവധി തവണ ഉദയാസ്തമനപൂജ നടത്തുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്മരണയ്ക്കായാണ് എല്ലാ വർഷവും [[വൃശ്ചികം|വൃശ്ചികമാസത്തിൽ]] [[ഗുരുവായൂർ ഏകാദശി|ഗുരുവായൂർ ഏകാദശിക്കാലത്ത്]] [[ചെമ്പൈ സംഗീതോത്സവം]] നടത്തിവരുന്നത്. അദ്ദേഹവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് നിരവധി കഥകളുണ്ടെങ്കിലും അദ്ദേഹത്തിന് ശബ്ദം നഷ്ടപ്പെട്ടപ്പോഴുള്ള കഥയാണ് കൂടുതൽ പ്രസിദ്ധം. അതിങ്ങനെ:

1952-ലെ ഗുരുവായൂർ ഏകാദശിനാളിൽ പതിവിനുവിപരീതമായി കോഴിക്കോട്ടെ സാമൂതിരി കോവിലകത്തായിരുന്നു ചെമ്പൈയ്ക്ക് കച്ചേരി. പറഞ്ഞതനുസരിച്ച് അദ്ദേഹം കച്ചേരിയ്ക്കായി കോവിലകത്തെത്തിയെങ്കിലും അദ്ദേഹത്തിന്റെ നാവിൽ നിന്ന് ശബ്ദം പുറത്തുവന്നില്ല. ഇതിൽ ദുഃഖിതനായ അദ്ദേഹം പിന്നീട് ഗുരുവായൂരിലെത്തുകയും ശ്രീകോവിലിനുമുന്നിൽ നിന്ന് പൊട്ടിക്കരയുകയും ചെയ്തു. ആ സമയത്ത്, വൈദ്യകുലപതി [[വൈദ്യമഠം വലിയ നാരായണൻ നമ്പൂതിരി]] ക്ഷേത്രദർശനം നടത്തുന്നുണ്ടായിരുന്നു. ചെമ്പൈയുടെ വിഷമാവസ്ഥ മനസ്സിലാക്കിയ അദ്ദേഹം, ചെമ്പൈയെ പൂമുള്ളി മനയിലേയ്ക്ക് കൊണ്ടുപോകുകയും അവിടെ വച്ച് പത്തുദിവസം വിശദമായി ചികിത്സിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. ഒരു പ്രത്യേകതരം പൊടി പാലിൽ കലക്കി നൽകിയാണ് വൈദ്യമഠം ചെമ്പൈയെ ചികിത്സിച്ചത്. തദ്ഫലമായി ചെമ്പൈയ്ക്ക് ശബ്ദം തിരിച്ചുകിട്ടുകയും, അദ്ദേഹം വൈദ്യമഠത്തിൽ ഒരു കച്ചേരി അവതരിപ്പിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. പിന്നീട് മരണം വരെ അദ്ദേഹത്തിന് ഒരിയ്ക്കലും ശബ്ദം നഷ്ടപ്പെടേണ്ട സാഹചര്യമുണ്ടായില്ല.

1896 ഓഗസ്റ്റ് 28-ന് ഇന്നത്തെ [[കോഴിക്കോട് ജില്ല|കോഴിക്കോട് ജില്ലയിൽ]] [[വടകര|വടകരയ്ക്കടുത്തുള്ള]] പ്രസിദ്ധമായ [[ലോകനാർക്കാവ് ക്ഷേത്രം|ലോകനാർക്കാവ് ക്ഷേത്രത്തിനടുത്തുള്ള]] മാതൃഗൃഹമായ പേരാക്കൂൽ മഠത്തിൽ, സംഗീതജ്ഞനായിരുന്ന അനന്തരാമഭാഗവതരുടെയും പാർവ്വതിയമ്മാളുടെയും മൂത്ത മകനായി ചിങ്ങമാസത്തിലെ [[ഭരണി]] നക്ഷത്രത്തിൽ ജനിച്ച വൈദ്യനാഥ ഭാഗവതർ, ചെറുപ്പത്തിലേ പിതാവിൽ നിന്ന് സംഗീതം അഭ്യസിച്ചു. എട്ടാമത്തെ വയസ്സിൽ, [[വെള്ളിനേഴി കാന്തള്ളൂർ ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രം|വെള്ളിനേഴി കാന്തള്ളൂർ ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രത്തിൽ]] വച്ച് അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ച അദ്ദേഹം, ചെറുപ്പത്തിലേ [[വൈക്കം]], ഗുരുവായൂർ, [[തൃപ്പൂണിത്തുറ]], [[കൊല്ലൂർ]] തുടങ്ങി നിരവധി സ്ഥലങ്ങളിൽ കച്ചേരി അവതരിപ്പിച്ചു. പിൽക്കാലത്ത് അദ്ദേഹം [[വയലിൻ]] വായിയ്ക്കാനും പഠിച്ചു. ഇക്കാലത്തുതന്നെ അദ്ദേഹം നാട്ടിൽ വച്ച് കുട്ടികളെ സംഗീതം അഭ്യസിപ്പിയ്ക്കാൻ തുടങ്ങുകയും ചെയ്തു. 

ആദ്യകാലത്ത് അനുജനായിരുന്ന സുബ്രഹ്മണ്യഭാഗവതർക്കൊപ്പമാണ് ചെമ്പൈ കച്ചേരികൾ അവതരിപ്പിച്ചുവന്നത്. വയലിൻ വിദ്വാൻ കൂടിയായിരുന്ന അച്ഛൻ അനന്തരാമഭാഗവതർ വയലിനിലും തദ്ദേശീയരായ സംഗീതജ്ഞർ [[മൃദംഗം|മൃദംഗത്തിലും]] അകമ്പടി സേവിച്ചാണ് ഈ കച്ചേരികൾ നടന്നുപോയിരുന്നത്. പിന്നീട് അദ്ദേഹം [[ചെന്നൈ|ചെന്നൈയിൽ]] സ്ഥിരതാമസമാക്കുകയും ഒറ്റയ്ക്ക് കച്ചേരികൾ അവതരിപ്പിയ്ക്കാൻ തുടങ്ങുകയും ചെയ്തു. കർണാടകസംഗീതത്തിലെ അതികായനാകാൻ അദ്ദേഹത്തിന് അധികകാലം വേണ്ടിവന്നില്ല. [[അരിയക്കുടി രാമാനുജ അയ്യങ്കാർ]], [[മഹാരാജപുരം വിശ്വനാഥ അയ്യർ]] തുടങ്ങിയ അക്കാലത്തെ മഹാരഥന്മാരുടെ നിരയിലേയ്ക്ക് പതുക്കെ ചെമ്പൈയും ഉയർന്നുവന്നു. നിരവധി പ്രശസ്ത വാദ്യകലാകാരന്മാർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കച്ചേരികൾക്ക് അകമ്പടി സേവിച്ചുതുടങ്ങി. വയലിനിലും പ്രാവീണ്യം നേടിയ അദ്ദേഹം, ചില സംഗീതജ്ഞർക്ക് വയലിനിലും അകമ്പടി സേവിച്ചു. 1913 മുതൽ 1927 വരെയുള്ള കാലഘട്ടത്തിൽ കേരളത്തിലും തമിഴ്നാട്ടിലുമായി നിരവധി സ്ഥലങ്ങളിൽ അദ്ദേഹം കച്ചേരി അവതരിപ്പിച്ചു. 1913-ൽ തമിഴ്നാട്ടിലെ [[കരൂർ|കരൂരിൽ]] പെത്താച്ചി ചെട്ടിയാർ എന്ന പ്രമാണി നടത്തിയ സംഗീതോത്സവത്തിലെ കച്ചേരി, 1915-ൽ [[പുതുച്ചേരി]]യിൽ ഒരു വിവാഹത്തോടനുബന്ധിച്ച് നടത്തിയ കച്ചേരി, 1916-ൽ [[പാലക്കാട്|പാലക്കാട്ടു വച്ച്]] നടത്തിയ [[രാമനവമി]] സംഗീതോത്സവം, 1927-ൽ [[മദ്രാസ് സംഗീത അക്കാദമി]]യുടെ ഉദ്ഘാടനത്തോടനുബന്ധിച്ച് നടത്തിയ കച്ചേരി തുടങ്ങിയവ അതിൽ പ്രധാനമാണ്. 

സ്വന്തമായി കൃതികൾ രചിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിലും നിരവധി പ്രശസ്ത വാഗ്ഗേയകാരന്മാരെ പ്രോത്സാഹിപ്പിയ്ക്കുന്നതിൽ ചെമ്പൈ എപ്പോഴും ശ്രദ്ധിച്ചു. ''ലളിതാദാസൻ'' എന്ന തൂലികാനാമത്തിൽ കൃതികൾ രചിച്ചുവന്നിരുന്ന തൃപ്പൂണിത്തുറ സ്വദേശിയായിരുന്ന ടി.ജി. കൃഷ്ണയ്യർ, ''മീനാക്ഷീസുതൻ'' എന്ന തൂലികാനാമത്തിൽ കൃതികൾ രചിച്ചുവന്നിരുന്ന [[ബെംഗളൂരു]] നാഗരാജൻ എന്നിവർ അവരിൽ പ്രധാനികളാണ്. ലളിതാദാസൻ [[ഹംസാനന്ദി]] രാഗത്തിലും [[രൂപകതാളം|രൂപകതാളത്തിലും]] ചിട്ടപ്പെടുത്തിയ ''[[പാവന ഗുരുപവനപുരാധീശമാശ്രയേ]]'' എന്ന കൃതി, കർണാടകസംഗീതത്തിൽ ഗുരുവായൂരപ്പനെക്കുറിച്ച് രചിയ്ക്കപ്പെട്ട അപൂർവ്വം കൃതികളിൽ പ്രഥമസ്ഥാനം വഹിയ്ക്കുന്നു. ഈ കൃതി ചെമ്പൈ സ്ഥിരമായി കച്ചേരികളിൽ പാടുന്നത് വഴി പ്രസിദ്ധി നേടുകയും, അതുവഴി നിരവധി ഭക്തരെ ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിലേയ്ക്ക് ആകർഷിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. മീനാക്ഷീസുതൻ [[നാട്ട]] രാഗത്തിലും [[ആദിതാളം|ആദിതാളത്തിൽ]] ചിട്ടപ്പെടുത്തിയ ''രക്ഷമാം ശരണാഗതം'' എന്ന കൃതി, അദ്ദേഹത്തിന് ശബ്ദം തിരിച്ചുകിട്ടിയ ശേഷം ഗുരുവായൂരപ്പന് സമ്മാനമായി സമർപ്പിച്ചു. ആദ്യകാലത്ത് മലയാളകൃതികൾ പാടുന്നതിൽ ഉപേക്ഷ കാണിച്ചിരുന്ന ചെമ്പൈ, പിന്നീട് ഒരു സുഹൃത്തിന്റെ ആവശ്യമനുസരിച്ച് [[ഇരയിമ്മൻ തമ്പി]]യുടെ ''കരുണ ചെയ്വാനെന്തു താമസം കൃഷ്ണാ'' എന്ന കീർത്തനം പാടാൻ തുടങ്ങുകയും, പതുക്കെ ആ കൃതിയ്ക്കും പ്രചാരം ലഭിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. [[ശ്രീരാഗം|ശ്രീരാഗത്തിൽ]] ചിട്ടപ്പെടുത്തിയ ഈ കൃതി, അദ്ദേഹം [[യദുകുല കാംബോജി]] രാഗത്തിൽ പുതുതായി ചിട്ടപ്പെടുത്തിയാണ് അവതരിപ്പിച്ചത്. ഇത് പിന്നീട് അദ്ദേഹത്തിന്റെ മുഖമുദ്രയായി മാറി. വാതാപി ഗണപതിം ഭജേഹം, ശിവ ശിവ ശിവ എനരാദ, ക്ഷീരസാഗര തുടങ്ങിയ കൃതികളും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആലാപനശൈലിയിൽ ശ്രദ്ധിയ്ക്കപ്പെടുകയുണ്ടായി. 

കുട്ടിക്കാലം മുതലേ തികഞ്ഞ ഗുരുവായൂരപ്പഭക്തനായിരുന്ന ചെമ്പൈ, തന്റെ ജീവിതത്തിലെ സർവ്വ ഐശ്വര്യങ്ങൾക്കും കാരണക്കാരൻ ഗുരുവായൂരപ്പനാണെന്ന് അന്ത്യം വരെ വിശ്വസിച്ചുവന്നു. 1907-ലെ ഗുരുവായൂർ ഏകാദശിനാളിലാണ് അദ്ദേഹം ആദ്യമായി ഗുരുവായൂരിലെത്തുന്നത്. അന്ന് അനുജന്നും അച്ഛന്നുമൊപ്പം നടത്തിയ കച്ചേരിയ്ക്കുശേഷം മടങ്ങിപ്പോകാനൊരുങ്ങുമ്പോൾ പെട്ടെന്ന് ഏതാനും പോലീസുകാർ അദ്ദേഹത്തിന് മുന്നിലെത്തി. ഒരുനിമിഷം സ്തബ്ധരായിപ്പോയ ചെമ്പൈയോട് അവർ അടുത്ത കച്ചേരിയ്ക്ക് ക്ഷണിയ്ക്കുകയാണുണ്ടായത്. ഈ സംഭവത്തിനുശേഷം എല്ലാ വർഷവും ഏകാദശിനാളിൽ ഗുരുവായൂരിൽ വന്ന് കച്ചേരി നടത്തിപ്പോകുന്നത് അദ്ദേഹം പതിവാക്കി. ഒരിയ്ക്കലും പണം കൂട്ടിവയ്ക്കാൻ ഇഷ്ടപ്പെടാതിരുന്ന ചെമ്പൈ, തന്റെ സമ്പാദ്യത്തിന്റെ നല്ലൊരു ഭാഗവും ഗുരുവായൂരപ്പന് ഉദയാസ്തമനപൂജ നടത്താൻ ഉപയോഗിച്ചു. ബാക്കി വന്ന പണം കൊണ്ട്  നിരവധി ജനക്ഷേമപ്രവർത്തനങ്ങളും അദ്ദേഹം നടത്തി. ജാതീയവും മതപരവുമായ പല വിലക്കുകളെയും മറികടന്ന് പ്രശസ്തരും അപ്രശസ്തരുമായ നിരവധി സംഗീതജ്ഞർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശിഷ്യത്വം സ്വീകരിച്ചു. [[കെ. ജെ. യേശുദാസ്]], [[ടി. വി. ഗോപാലകൃഷ്ണൻ]], [[പി. ലീല]], [[ജയവിജയന്മാർ (സംഗീതജ്ഞർ)|ജയവിജയന്മാർ]], [[മണ്ണൂർ രാജകുമാരനുണ്ണി]], [[ഒളപ്പമണ്ണ വാസുദേവൻ നമ്പൂതിരിപ്പാട്]], [[പൂമുള്ളി നീലകണ്ഠൻ നമ്പൂതിരിപ്പാട്]] തുടങ്ങിയവർ അവരിൽ പ്രമുഖരാണ്. നിരവധി പ്രശസ്തർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കച്ചേരികൾക്ക് അകമ്പടി വായിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും വയലിനിൽ [[മൈസൂർ ചൗഡയ്യ]]യും മൃദംഗത്തിൽ [[പാലക്കാട് മണി അയ്യർ|പാലക്കാട് മണി അയ്യരുമാണ്]] അദ്ദേഹത്തിന്റെ കച്ചേരികളിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ അകമ്പടി സേവിച്ചത്. മൂവരുമൊന്നിച്ചുള്ള കച്ചേരികൾ വളരെയധികം ജനപ്രീതി പിടിച്ചുപറ്റി.

നിരവധി പുരസ്കാരങ്ങൾ ചെമ്പൈയെ തേടിയെത്തിയിട്ടുണ്ട്. മദ്രാസ് മ്യൂസിക്ക് അക്കാദമിയിൽ നിന്നു ലഭിച്ച ''സംഗീത കലാനിധി'' (1951), [[കേന്ദ്ര സംഗീത നാടക അക്കാദമി]] പുരസ്കാരം (1958), മദ്രാസ് ഫൈൻ ആർട്സ് സൊസൈറ്റിയിൽ നിന്നു ലഭിച്ച ''സംഗീതകലാ ശിഖാമണി'' (1964), [[കേരള കലാമണ്ഡലം]] വക സുവർണമുദ്ര (1965), [[ഭാരത സർക്കാർ]] വക [[പദ്മഭൂഷൺ]] (1973) തുടങ്ങിയവ അവയിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടവയാണ്. ഇവ കൂടാതെ, 1935-ൽ അക്കാലത്തെ പ്രസിദ്ധ ആത്മീയാചാര്യനായിരുന്ന [[സ്വാമി ശിവാനന്ദ]]യിൽ നിന്ന് ''സംഗീത സമ്രാട്ട്'', 1937-ൽ [[മൈസൂർ രാജ്യം|മൈസൂർ മഹാരാജാവിൽ]] നിന്ന് വിശേഷാൽ അംഗീകാരം, 1940-ൽ പ്രസിദ്ധ സംഗീതജ്ഞനും വാഗ്ഗേയകാരനുമായിരുന്ന [[ഹരികേശനല്ലൂർ മുത്തയ്യാ ഭാഗവതർ|മുത്തയ്യാ ഭാഗവതരിൽ]] നിന്ന് ''ഗായനഗന്ധർവ്വൻ'', [[കൊച്ചി രാജ്യം|കൊച്ചി]], [[ബറോഡ രാജ്യം|ബറോഡ]], [[വിജയനഗര സാമ്രാജ്യം|വിജയനഗരം]], [[ബൊബ്ബിലി രാജ്യം|ബൊബ്ബിലി]], [[ജയ്പൂർ രാജ്യം|ജയ്പൂർ]] എന്നീ നാട്ടുരാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള വിശേഷാൽ ബഹുമതികൾ തുടങ്ങിയവയും അദ്ദേഹം കരസ്ഥമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. 

ഗുരുവായൂർ കൂടാതെ ജന്മനാട്ടിലെ പാർത്ഥസാരഥിക്ഷേത്രം, [[ഒറ്റപ്പാലം|ഒറ്റപ്പാലത്തെ]] [[പൂഴിക്കുന്ന് ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രം]] എന്നിവിടങ്ങളിലും ചെമ്പൈ നിത്യേന കച്ചേരികൾ അവതരിപ്പിച്ചുപോന്നിരുന്നു. എത്ര തിരക്കുണ്ടായാലും ചെമ്പൈ പാർത്ഥസാരഥിക്ഷേത്രത്തിൽ കുംഭമാസത്തിലെ വെളുത്ത ഏകാദശി ആഘോഷം കൂടാൻ അദ്ദേഹം സ്ഥിരമായി വരുമായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആദ്യകാല വേദികളിലൊന്നായിരുന്ന പൂഴിക്കുന്ന് ക്ഷേത്രത്തിൽ [[നവരാത്രി]]യുടെ ആദ്യദിവസം നടക്കുന്ന കച്ചേരിയും അദ്ദേഹം ആജീവനാന്തം മുടക്കം കൂടാതെ നടത്തിപ്പോന്നു. അത്തരത്തിലൊരു ദിവസം തന്നെയാണ് അദ്ദേഹം ഈ ലോകത്തോട് വിടപറഞ്ഞതും. 1974 ഒക്ടോബർ 16-ന് നവരാത്രിയുടെ ആദ്യദിവസം പതിവുപോലെ അദ്ദേഹം പൂഴിക്കുന്ന് ക്ഷേത്രത്തിലെത്തിച്ചേരുകയും ഏകദേശം മൂന്ന് മണിക്കൂർ നേരം തുടർച്ചയായി കച്ചേരി അവതരിപ്പിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രിയപ്പെട്ട കൃതികളെല്ലാം അന്ന് അദ്ദേഹം പാടി. അവയിൽ അവസാനം പാടിയത് ''കരുണ ചെയ്വാനെന്തു താമസം കൃഷ്ണാ'' എന്ന കൃതിയാണ്. കച്ചേരി അവസാനിപ്പിച്ചശേഷം പൂഴിക്കുന്ന് ക്ഷേത്രത്തിൽ തൊഴുത അദ്ദേഹം, നടയിൽ നിന്ന് പൊട്ടിക്കരയുകയും 78 വയസ്സുള്ള തന്നെ തിരിച്ചെടുത്തുകൂടേ എന്ന് ഭഗവാനോട് ആവശ്യപ്പെടുകയും ചെയ്തു. ആ സമയത്ത് അവിടെയുണ്ടായിരുന്ന ഒരു മാരാർ, ചെമ്പൈ 120 വയസ്സുവരെ ജീവിയ്ക്കണമെന്നാണ് തന്റെ ആഗ്രഹമെന്ന് പറഞ്ഞപ്പോൾ അത്രയൊന്നും തനിയ്ക്ക് വേണ്ടെന്നായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ മറുപടി. തുടർന്ന്, ശിഷ്യനായ വാസുദേവൻ നമ്പൂതിരിപ്പാടിന്റെ വീട്ടിലെത്തിച്ചേർന്ന അദ്ദേഹം, അവിടെവച്ച് അല്പസമയം ശിഷ്യനോട് സംസാരിയ്ക്കുകയും തുടർന്ന് സന്ധ്യാവന്ദനം ചെയ്യുന്നതിനിടയിൽ കുഴഞ്ഞുവീഴുകയും ചെയ്തു. വിവരമറിഞ്ഞ് ഓടിയെത്തിയ ശിഷ്യനായ [[പൂമുള്ളി നീലകണ്ഠൻ നമ്പൂതിരിപ്പാട്]] അദ്ദേഹത്തിന്റെ നാഡീസ്പന്ദനം പരിശോധിച്ചുനോക്കി മരണം സ്ഥിരീകരിച്ചു. അങ്ങനെ ആ മഹാസംഗീതജ്ഞൻ ഗുരുവായൂരപ്പനിൽ ലയിച്ചുചേർന്നു. ജന്മനാടായ ചെമ്പൈ ഗ്രാമത്തിൽ തന്നെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭൗതികശരീരം സംസ്കരിച്ചു.

=== [[ഗജരാജൻ ഗുരുവായൂർ കേശവൻ]] ===
ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കഥകളിൽ ഒരിയ്ക്കലും ഒഴിവാക്കാൻ പറ്റാത്ത കഥാപാത്രമാണ് ഗജരാജൻ ഗുരുവായൂർ കേശവന്റേത്. നീണ്ട 55 വർഷം ഗുരുവായൂർ ദേവസ്വത്തെ സേവിച്ച ഈ ഗജവീരൻ ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ ഭക്തരിൽ തന്നെ പ്രമുഖസ്ഥാനം അലങ്കരിയ്ക്കുന്നുണ്ട്. ഒരു ആന ചരിഞ്ഞ ശേഷം അതിന്റെ ജീവിതം ആസ്പദമാക്കി ഒരു ചിത്രം നിർമ്മിച്ചത് മറ്റൊരിടത്തും നടന്നതായി അറിയില്ല. ഒരു ആനയുടെ ചരമവാർഷികം എല്ലാ വർഷവും ആചരിച്ചുവരുന്നതും അങ്ങനെത്തന്നെ. ഇങ്ങനെ ജീവിച്ചിരുന്ന കാലത്തും ചരിഞ്ഞശേഷവും അത്ഭുതകഥാപാത്രമായി നിറഞ്ഞുനിൽക്കുന്ന കേശവൻ ഗുരുവായൂരിൽ എത്തിച്ചേരാനുണ്ടായ കാരണം ഇങ്ങനെയാണ്:

[[ഏഷ്യ]]യിലെത്തന്നെ ഏറ്റവും വലിയ തേക്കുമരക്കാടുകൾ നിറഞ്ഞുനിൽക്കുന്ന [[നിലമ്പൂർ|നിലമ്പൂരിലാണ്]] കേശവൻ പിറന്നുവീണത്. എട്ടാം വയസ്സിൽ വാരിക്കുഴിയിൽ വീണ കേശവനെ സാമൂതിരി കുടുംബത്തിന്റെ ശാഖകളിലൊന്നായ [[നിലമ്പൂർ കോവിലകം]] ഏറ്റെടുക്കുകയായിരുന്നു. നിലമ്പൂർ കോവിലകത്തെ രണ്ടാമത്തെ കുട്ടിക്കൊമ്പനായിരുന്നു കേശവൻ. കോവിലകത്തെത്തിയ കേശവൻ അവിടെ കൂട്ടാനയ്ക്കൊപ്പം സുഖമായി കളിച്ചുവളർന്നു. അവന്റെ കളിചിരികളും തമാശകളും കോവിലകത്തുള്ളവരെയെല്ലാം സന്തോഷിപ്പിച്ചു. കോവിലകത്തെ കുട്ടികൾ കേശവനോടൊപ്പം കളിയ്ക്കുന്നതും പതിവായിരുന്നു. ഒരിയ്ക്കൽ പോലും ആരെയും ദ്രോഹിയ്ക്കാതെ നിന്ന അവൻ നാട്ടുകാർക്കും വളരെ പ്രിയങ്കരനായി മാറി.

അങ്ങനെയിരിയ്ക്കേയാണ് [[മലബാർ കലാപം]] പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ടത്. അതിന്റെ ഭാഗമായി നിരവധി ആപത്തുകൾ കോവിലകത്തുള്ളവർക്ക് നേരിടേണ്ടിവന്നു. ഇതിനെത്തുടർന്ന് കോവിലകത്തെ വലിയ തമ്പുരാനും തമ്പുരാട്ടിയും കുടുംബവും സ്വത്തുക്കളുടെ ഉത്തരവാദിത്തം മുഴുവൻ കാര്യസ്ഥനായ പണിയ്ക്കരെ ഏല്പിച്ച് [[തൃശ്ശൂർ|തൃശ്ശൂരിലേയ്ക്ക്]] താമസം മാറി. എന്നാൽ കലാപകാരികൾ പണിയ്ക്കരെ വധിച്ചതോടെ പ്രശ്നങ്ങൾ ആകെ ഗുരുതരമായി. തന്റെ സ്വത്തുക്കൾ നഷ്ടപ്പെടുമല്ലോ എന്നോർത്ത് ഭയപ്പെട്ട തമ്പുരാൻ, പൂജാമുറിയിൽ കയറി ഗുരുവായൂരപ്പനെ വിളിച്ചുപ്രാർത്ഥിയ്ക്കാൻ തുടങ്ങി. തന്റെ സ്വത്തുക്കൾക്ക് യാതൊരു കുഴപ്പവും പറ്റാതെ കാത്താൽ തന്റെ ആനകളിലൊരെണ്ണത്തിന്റെ താൻ നടയ്ക്കുവയ്ക്കുമെന്ന് അദ്ദേഹം നേർച്ച നേർന്നു. അങ്ങനെ കുറച്ചുമാസം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ സ്വത്തുക്കൾക്ക് യാതൊരു കുഴപ്പവും പറ്റിയില്ലെന്ന വിവരം തമ്പുരാൻ അറിയാനിടവരികയും തുടർന്ന് കേശവനെ ഗുരുവായൂരപ്പനുമുന്നിൽ നടയ്ക്കിരുത്താൻ തീരുമാനിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. അങ്ങനെ 1922 ജനുവരി നാലിന് കേശവനെ ഗുരുവായൂരപ്പനുമുന്നിൽ നടയ്ക്കിരുത്തി.

കേശവൻ ക്ഷേത്രത്തിലെത്തുന്ന കാലത്ത് ഗുരുവായൂരിൽ ആനകളുടെ എണ്ണം വളരെക്കുറവായിരുന്നു. അവരിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനിയായിരുന്നത് [[ഗുരുവായൂർ പഴയ പത്മനാഭൻ|പദ്മനാഭൻ]] എന്ന ഗജവീരനാണ്. അക്കാലത്ത് കേരളത്തിലുണ്ടായിരുന്ന ഗജവീരന്മാരിൽ തലയെടുപ്പുകൊണ്ടും ആകാരഭംഗി കൊണ്ടുമെല്ലാം മുൻപന്തിയിലുണ്ടായിരുന്നത് പദ്മനാഭനായിരുന്നു. [[തൃശ്ശൂർ പൂരം|തൃശ്ശൂർ പൂരമടക്കം]] കേരളത്തിലെ ഭൂരിപക്ഷം ഉത്സവങ്ങളിലും അവനായിരുന്നു താരം. തിരുവിതാംകൂർ രാജാവായിരുന്ന [[മൂലം തിരുനാൾ രാമവർമ്മ|ശ്രീ മൂലം തിരുനാൾ രാമവർമ്മ]] അവന് ചാർത്തിയ വീരശൃംഖല ഇന്നും ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ സ്വർണ്ണക്കോലത്തിൽ ചാർത്തിയിട്ടുണ്ട്. നിത്യവും രണ്ടുശീവേലികൾക്ക്{{efn|അക്കാലത്ത് വൈകീട്ടത്തെ ശീവേലിയ്ക്ക് ആനയെഴുന്നള്ളിപ്പുണ്ടായിരുന്നില്ല.}} ഭഗവാനെ എഴുന്നള്ളിച്ചിരുന്നതും പദ്മനാഭന്റെ പുറത്താണ്. കേശവൻ ഗുരുവായൂരിലെത്തിയ ശേഷം പലപ്പോഴായി അവന് പദ്മനാഭന്റെ എഴുന്നള്ളത്ത് കാണാനിടവരികയും അതിന്റെ സ്വഭാവസവിശേഷകൾ മനസ്സിലാക്കുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. പതുക്കെ അവൻ പദ്മനാഭൻ്റെ നിലയിലേയ്ക്ക് ഉയരുകയും ഒടുവിൽ പദ്മനാഭനെ കടത്തിവെട്ടുകയും ചെതു. 

1934-ൽ [[പാലക്കാട് ജില്ല]]യിലെ [[കണ്ണമ്പ്ര വേല]]യ്ക്കിടയിലുണ്ടായ ഒരു അപകടത്തിൽ പദ്മനാഭൻ ചരിഞ്ഞതോടെ കേശവയുഗം ആരംഭിച്ചു. കേശവന്റെ പല സ്വഭാവസവിശേഷതകളും അവനെ പതുക്കെ ജനപ്രിയനാക്കി മാറ്റി. കേരളത്തിലെ പലയിടത്തെ ഉത്സവങ്ങളിലും അവൻ പങ്കെടുക്കാൻ തുടങ്ങി. എന്നാൽ എവിടെപ്പോയാലും തിടമ്പ് തന്റെ തലയിൽ തന്നെ വേണമെന്ന നിർബന്ധവും അവന്നുണ്ടായിരുന്നു. ഒരിയ്ക്കൽ, [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ|കൊടുങ്ങല്ലൂരിനടുത്ത്]] [[തിരുവഞ്ചിക്കുളം ശിവക്ഷേത്രം|തിരുവഞ്ചിക്കുളം ക്ഷേത്രത്തിലെ]] [[ശിവരാത്രി]] ഉത്സവത്തിന് എഴുന്നള്ളിയ്ക്കുന്ന സമയത്ത് പറ്റാനയ്ക്ക് കേശവനെക്കാൾ ഒരല്പം ഉയരം കൂടിയ സാഹചര്യം വന്നപ്പോൾ തിടമ്പു വച്ച് അളന്നുനോക്കാൻ അധികാരികൾ തീരുമാനിച്ചു. തിടമ്പുവച്ചപ്പോൾ കേശവന്റെ തലയെടുപ്പ് അപാരമായിരുന്നു. തൃശ്ശൂർ പൂരത്തിനും കേശവൻ പങ്കെടുക്കുന്നത് പതിവായി. [[തൃശ്ശൂർ പാറമേക്കാവ് ഭഗവതിക്ഷേത്രം|പാറമേക്കാവ്]], [[തൃശ്ശൂർ തിരുവമ്പാടി ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രം|തിരുവമ്പാടി]] എന്നീ ഇരുവിഭാഗങ്ങൾക്കുവേണ്ടിയും അവൻ തിടമ്പേറ്റിയിട്ടുണ്ട്. 

കേശവന് രണ്ട് പാപ്പാന്മാരാണുണ്ടായിരുന്നത് - അച്യുതൻ നായരും മാണി നായരും. മാണിനായർ അസാമാന്യമായ ഉയരവും വണ്ണവുമുള്ള ശരീരത്തിനുടമയായിരുന്നെങ്കിൽ അച്യുതൻ നായർ മെലിഞ്ഞ് ശുഷ്കിച്ച ശരീരത്തിനുടമയായിരുന്നു. ഇവരുടെ സ്വഭാവത്തിലും വ്യത്യാസമുണ്ടായിരുന്നു. മാണി നായർ കേശവനെ ഭയപ്പെടുത്തി അനുസരിപ്പിയ്ക്കുന്ന പ്രകൃതക്കാരനായിരുന്നെങ്കിൽ അച്യുതൻ നായർ അവനെ ഒരു മകനെപ്പോലെയാണ് കണ്ടത്. സ്നേഹസമ്പന്നനായിരുന്ന അച്യുതൻ നായർ, ചിലപ്പോൾ കുറുമ്പുകാണിച്ചതിന് അടിച്ചാലും അതൊന്നും സാരമില്ല മകനേ എന്നുപറഞ്ഞ് അവനെ ആശ്വസിപ്പിയ്ക്കുമായിരുന്നു. ജീവിതാന്ത്യം വരെ അദ്ദേഹം കേശവനെ നോക്കിനടന്നു. ആദ്യകാലത്ത് മദപ്പാടുകാലത്ത് കാട്ടുന്ന ചില വിക്രിയകൾ കാരണം കേശവന് ''ഭ്രാന്തൻ കേശവൻ'' എന്നൊരു അപരനാമമുണ്ടായിരുന്നു. അക്കാലത്ത് ഈ രണ്ടുപാപ്പാന്മാരും ചേർന്ന് കേശവനെ നല്ലപോലെ നോക്കി. കേശവന്റെ ഭ്രാന്ത് മാറുന്നതായി വിധിപ്രകാരം അവനെ 41 ദിവസം ഭജനമിരുത്തുകയും ഭഗവാന് നേദിച്ച വെണ്ണ ജപിച്ചുനൽകുകയും ചെയ്തതോടെ കേശവന്റെ മനസ്സുമാറി. പിന്നീട് അവൻ കേരളീയ ഗജപ്രേമികളുടെ ഇഷ്ടതാരമായി മാറി.

ഗജലക്ഷണശാസ്ത്രപ്രകാരമുള്ള പല യോഗ്യതകളും കേശവന്നുണ്ടായിരുന്നു. പതിനൊന്നരയടിയായിരുന്നു അവന്റെ ഉയരം. കൊമ്പിന്റെ കടവായിൽ നിന്നു പുറത്തേയ്ക്കുള്ള ദൂരം നാലരയടി. അപൂർവങ്ങളിൽ അപൂർവമായി കാണുന്ന ലക്ഷണമൊത്ത, നിരയൊത്ത 20 വെള്ള നഖങ്ങൾ. ഇതിനെല്ലാം പുറമേ അപൂർവ്വതയുള്ള അനേകം സ്വഭാവസവിശേഷതകളും. ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിലെ ചടങ്ങുകളെക്കുറിച്ചെല്ലാം വ്യക്തമായ അറിവുണ്ടായിരുന്ന കേശവൻ, തന്നെ ആവശ്യമുള്ള ചടങ്ങിന് മുമ്പ് ഒരുങ്ങിനിൽക്കുമായിരുന്നു. മദപ്പാടുകാലത്ത് ചില വേലത്തരങ്ങൾ കാണിയ്ക്കുന്ന കേശവൻ ഇടഞ്ഞോടിയാൽ പിന്നെ എത്ര ദൂരെയുള്ള സ്ഥലത്തായാലും ഗുരുവായൂരിൽ ചെന്നേ നിൽക്കുമായിരുന്നുള്ളൂ. ഒരിയ്ക്കൽ തൃശ്ശൂർ പൂരത്തിന് എഴുന്നള്ളിയ്ക്കുന്ന സമയത്ത് മദമിളകി [[തേക്കിൻകാട് മൈതാനം]] ചുറ്റി വടക്കുന്നാഥനെ പ്രദക്ഷിണം വച്ചശേഷമാണ് കേശവൻ സ്ഥലം വിട്ടത്. ജില്ലാ കളക്ടറും ഡി.എമ്മും അടക്കമുള്ള പല ഉദ്യോഗസ്ഥരും ഇടപെട്ടിട്ടും മയക്കുവെടി വയ്ക്കാൻ കഴിയുന്നുണ്ടായിരുന്നില്ല. അപ്പോൾ [[ചെർപ്പുളശ്ശേരി]] സ്വദേശിയായ അമ്പാടിയിൽ കൃഷ്ണൻ നായർ എന്നൊരാൾ ഓടിവന്ന് കേശവനെ തളച്ചുവെന്നാണ് കഥ. മറ്റൊരിയ്ക്കൽ, തൃശ്ശൂരിന് തെക്കുള്ള [[കൂർക്കഞ്ചേരി ശ്രീ മഹേശ്വര ക്ഷേത്രം|കൂർക്കഞ്ചേരി ക്ഷേത്രത്തിലെ]] [[തൈപ്പൂയം|തൈപ്പൂയത്തിന്]] എഴുന്നള്ളിയ്ക്കാൻ കൊണ്ടുപോകുന്ന വഴിയിൽ, തൃശ്ശൂരിൽ നിന്ന് ആറുകിലോമീറ്റർ മാത്രം ദൂരെ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന [[പുഴയ്ക്കൽ]] എന്ന സ്ഥലത്തുവച്ച് പെട്ടെന്ന് തിരിഞ്ഞുനടന്നതും രസകരമായ ഒരു സംഭവമാണ്. തന്റെ ജീവിതകാലത്ത് ഒരാളെ പോലും അവൻ കൊന്നിട്ടില്ല. ഒരിയ്ക്കൽ ഉച്ചതിരിഞ്ഞ സമയത്ത് മദമിളകിയ അവൻ, വഴിയിൽ വച്ച് ഏതാനും സ്കൂൾ കുട്ടികളെ കണ്ടപ്പോൾ അവരെ ഉപദ്രവിയ്ക്കാതെ നടന്നുപോയത് അതിനൊരു ഉദാഹരണമാണ്. മറ്റൊരിയ്ക്കൽ മദമിളകിയപ്പോൾ ഇടുങ്ങിയ വഴിയിലൂടെ ഓടിയ അവൻ, വഴിയിൽ കണ്ട കാലുകളില്ലാത്ത ഒരു രോഗിയെ ചവിട്ടാതെ കടന്നുപോയത് മറ്റൊരു ഉദാഹരണം. സമയത്ത് ശീവേലിയ്ക്ക് തിടമ്പെഴുന്നള്ളിയ്ക്കാനും ഇറക്കാനുമല്ലാതെ ഒരിയ്ക്കലും അവൻ മുൻകാലുകൾ താഴ്ത്തിക്കൊടുത്തിട്ടില്ല. തിടമ്പേറ്റുന്നയാൾ മാത്രമേ തന്റെ മുന്നിലൂടെ കയറാവൂ എന്ന നിർബന്ധവും അവന്നുണ്ടായിരുന്നു. തിടമ്പേറ്റിക്കഴിഞ്ഞാൽ അത് തലയിൽ നിന്ന് മാറ്റുന്നതുവരെ അവൻ തലയുയർത്തിത്തന്നെ നിൽക്കുമായിരുന്നു.

ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ വിശേഷ ഉത്സവങ്ങൾക്കും കേശവന്റെ പുറത്ത് കയറ്റിയാണ് എഴുന്നള്ളത്തുകൾ നടന്നുവന്നിരുന്നത്. [[കുംഭം|കുംഭമാസത്തിലെ]] [[പൂയം]] നാൾ തൊട്ട് പത്തുദിവസം നടക്കുന്ന കൊടിയേറ്റുത്സവം, വൃശ്ചികമാസത്തിലെ ഗുരുവായൂർ ഏകാദശി, ശ്രീകൃഷ്ണാവതാരദിനമായ ചിങ്ങമാസത്തിലെ [[അഷ്ടമിരോഹിണി]] എന്നീ അവസരങ്ങളിൽ കേശവന്റെ പുറത്താണ് എഴുന്നള്ളിച്ചിരുന്നത്. ഗുരുവായൂരിലെ പല സുപ്രധാന സംഭവങ്ങളിലും അവന്റെ സാന്നിദ്ധ്യമുണ്ടായിരുന്നു. 1952-ൽ ഗുരുവായൂരിൽ ഇന്നുള്ള സ്വർണ്ണക്കൊടിമരത്തിനുള്ള തടി വെട്ടിക്കൊണ്ടുവന്നത് കേശവനാണ്. ആദ്യകാലത്ത് ക്ഷേത്രം തെക്കുഭാഗത്തുണ്ടായിരുന്ന കോവിലകപ്പറമ്പിൽ (ഇപ്പോൾ ദേവസ്വം വക പാഞ്ചജന്യം, ശ്രീവത്സം റെസ്റ്റ് ഹൗസുകൾ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന സ്ഥലത്ത്) സ്ഥലക്കുറവ് അനുഭപ്പെട്ടതിനെത്തുടർന്ന് ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്ന് മൂന്ന് കിലോമീറ്റർ വടക്കുമാറി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന [[പുന്നത്തൂർ കോട്ട]]യിലേയ്ക്ക് 1975 ജൂൺ 25-ന് ആനകളെ മാറ്റുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി നടത്തിയ ഗജരാജയാത്രയെ നയിച്ചതും കേശവനാണ്. പ്രായാധിക്യം വകവയ്ക്കാതെയുള്ള ആ യാത്ര പലരുടെയും മനസ്സിൽ ഇന്നും നിറഞ്ഞുനിൽക്കുന്നു. കേശവൻ ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിന് നൽകിയ സേവനങ്ങൾക്കുള്ള പ്രതിഫമായി 1972-ൽ ഗുരുവായൂർ ദേവസ്വം അവനെ ഗജരാജപട്ടം നൽകി ആദരിച്ചു. കേശവന്റെ സേവനത്തിന്റെ 50-ആം വാർഷികം പ്രമാണിച്ചാണ് അവന് ഈ വിശേഷാൽ ബഹുമതി ലഭിച്ചത്. അപ്പോൾ തന്നെയായിരുന്നു കേശവന്റെ ഷഷ്ടിപൂർത്തി ആഘോഷവും. ഇവയോടനുബന്ധിച്ച് ദേവസ്വം വകയായുള്ള എല്ലാ ആനകൾക്കും വിശേഷാൽ സദ്യ നൽകിയതും ശ്രദ്ധേയമായ ഒരു സംഭവമാണ്.

ജീവിതത്തിന്റെ അവസാനകാലത്ത് കേശവൻ വിവിധ രോഗങ്ങളുമായി ബുദ്ധിമുട്ടി. 1976 നവംബർ 30-ന് ക്ഷേത്രത്തിൽ ഗുരുവായൂർ ഏകാദശിയോടനുബന്ധിച്ചുള്ള നവമി വിളക്ക് നടക്കുന്ന സമയമായിരുന്നു. കേശവന്റെ പുറത്താണ് അപ്പോഴും തിടമ്പേറ്റിയിരുന്നത്. രാത്രി ഏകദേശം പതിനൊന്നുമണി കഴിഞ്ഞപ്പോൾ പെട്ടെന്ന് കേശവന് ഒരു അസ്വസ്ഥത അനുഭവപ്പെട്ടു. ആനപ്പുറത്തുണ്ടായിരുന്നവർ ആശങ്കാകുലരായി താഴെയിറങ്ങി. തിടമ്പ് പറ്റാനയായിരുന്ന കുട്ടികൃഷ്ണന് നൽകിയശേഷം അവസാനമായി ഗുരുവായൂരപ്പനെ തൊഴുതുകൊണ്ട് കേശവൻ ക്ഷേത്രത്തിന് തെക്കുഭാഗത്തെ പറമ്പിലേയ്ക്ക് പുറപ്പെട്ടു. ക്ഷേത്രത്തിലെ കൊടിമരത്തിലേയ്ക്ക് അഭിമുഖമായി പാപ്പാന്മാർ അവനെ കെട്ടിനിർത്തി. തുടർന്നുവന്ന രണ്ടുദിവസം കടുത്ത ഉപവാസമനുഷ്ഠിച്ചുകൊണ്ടാണ് അവൻ കഴിച്ചുകൂട്ടിയത്. വിദഗ്ദ്ധരായ ആനഡോക്ടർമാർ മുഴുവൻ കേശവന്റെ രോഗവിവരമറിഞ്ഞ് അവനെ ചികിത്സിയ്ക്കാനെത്തി. എന്നാൽ എല്ലാ ചികിത്സകളും നിഷ്ഫലമാക്കിക്കൊണ്ട് കേശവന്റെ ആരോഗ്യസ്ഥിതി അനുദിനം വഷളായിക്കൊണ്ടിരുന്നു. ഡിസംബർ 2 വ്യാഴാഴ്ച. പുണ്യദിനമായ ഗുരുവായൂർ ഏകാദശിയായിരുന്നു അന്ന്. പുലർച്ചെ മൂന്നുമണിയായപ്പോൾ കൊടിമരത്തിന്റെ ഭാഗത്തേയ്ക്ക് നമസ്കരിച്ചുകിടന്നുകൊണ്ട് കേശവൻ അന്ത്യശ്വാസം വലിച്ചു. കേശവൻ ചരിഞ്ഞ വിവരമറിയിച്ചുകൊണ്ട് ക്ഷേത്രത്തിൽ കൂട്ടമണി മുഴങ്ങി. കേശവൻ മരിച്ചു എന്നാണ് നാട്ടുകാർ വിവരമറിയിച്ചത്. ഏകാദശിയോടനുബന്ധിച്ച് നടത്തുന്ന പല പരിപാടികളും കേശവന്റെ മരണത്തെത്തുടർന്ന് റദ്ദാക്കി. അങ്ങനെ ചടങ്ങുമാത്രമാക്കി ആ ഏകാദശി കടന്നുപോയി. കേരളം മുഴുവൻ കേശവന് അന്ത്യാഞ്ജലി അർപ്പിയ്ക്കാൻ കോവിലകപ്പറമ്പിലേയ്ക്ക് ഒഴുകിയെത്തി. വൈകീട്ട് ആറുമണിയ്ക്ക് [[വടക്കാഞ്ചേരി]]യ്ക്കടുത്തുള്ള [[അകമല]]യിലേയ്ക്ക് കൊണ്ടുപോയ കേശവന്റെ മൃതദേഹം അവിടെ വച്ച് ആചാരവിധികളോടെ സംസ്കരിച്ചു. പതിവിനുവിപരീതമായി അവനെ ദഹിപ്പിയ്ക്കുകയാണ് ചെയ്തതെന്നത് ശ്രദ്ധേയമാണ്. രാജ്യമെമ്പാടുമുള്ള പത്രങ്ങളിൽ അവന്റെ മരണവാർത്ത അടിച്ചുവന്നു.

കേശവൻ ചരിഞ്ഞശേഷം 1977-ൽ അവന്റെ ജീവിതകഥ ആസ്പദമാക്കി ''[[ഗുരുവായൂർ കേശവൻ (ചലച്ചിത്രം)|ഗുരുവായൂർ കേശവൻ]]'' എന്ന പേരിൽ ഒരു ചിത്രം പുറത്തിറങ്ങി. [[ഭരതൻ (സംവിധായകൻ)|ഭരതൻ]] സംവിധാനം ചെയ്ത ഈ ചലച്ചിത്രത്തിൽ കേശവനെ അവതരിപ്പിച്ചത് [[നായരമ്പലം ശിവജി]] എന്ന ആനയാണ്. [[എം.ജി. സോമൻ]], [[ജയഭാരതി]], [[അടൂർ ഭാസി]], [[ഒടുവിൽ ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ]], [[സുകുമാരി]] തുടങ്ങിയവർ മറ്റ് പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങളെ അവതരിപ്പിച്ചു. ഈ ചിത്രം ബോക്സ് ഓഫീസിൽ അധികം ശ്രദ്ധിയ്ക്കപ്പെട്ടില്ലെങ്കിലും [[പി. ഭാസ്കരൻ]]-[[ജി. ദേവരാജൻ]] ടീം ഒരുക്കിയ ഇതിലെ ഗാനങ്ങൾ സൂപ്പർഹിറ്റുകളായി. ''നവകാഭിഷേകം കഴിഞ്ഞു'', ''ഉഷാകിരണങ്ങൾ പുൽകിപ്പുൽകി'', ''ഇന്നെനിയ്ക്ക് പൊട്ടുകുത്താൻ'', ''ധിംതതക്ക കൊടുമല ഗണപതി'', ''മാരിമുകിലിൻ കേളിക്കയ്യിൽ'' തുടങ്ങിയ ഈ ചിത്രത്തിലെ ഗാനങ്ങൾ ഇപ്പോഴും ജനപ്രിയമായി തുടരുന്നു. [[കെ.ജെ. യേശുദാസ്]], [[പി. ജയചന്ദ്രൻ]], [[പി. ലീല]], [[പി. മാധുരി]] എന്നിവരാണ് ഇവ ആലപിച്ചത്. 2007-ൽ കേശവന്റെ ജീവിതം ഒരു സീരിയലുമാക്കി മാറ്റി. [[സൂര്യ ടി.വി.]]യിൽ സംപ്രേഷണം ചെയ്ത ഈ സീരിയലിൽ കേശവനായി അഭിനയിച്ചത് ഇപ്പോൾ ജീവിച്ചിരിയ്ക്കുന്നവരിൽ ഏറ്റവും ഉയരം കൂടിയ ആനയായ [[തെച്ചിക്കോട്ടുകാവ് രാമചന്ദ്രൻ|തെച്ചിക്കോട്ടുകാവ് രാമചന്ദ്രനാണ്]]. കേശവൻ ചരിഞ്ഞ സ്ഥാനത്ത് അവന്റെ ഒരു പൂർണ്ണകായ പ്രതിമ ഗുരുവായൂർ ദേവസ്വം പണികഴിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. 1982-ൽ കേശവന്റെ ആറാം ചരമവാർഷികദിനത്തിലാണ് ഈ പ്രതിമ അനാച്ഛാദനം ചെയ്തത്. തുടർന്നുവന്ന എല്ലാ ഏകാദശിക്കാലത്തും ചരമദിനമായ ഏകാദശിയുടെ തലേന്ന് ദേവസ്വം വകയായുള്ള ആനകളെ കേശവന്റെ പ്രതിമ വരെ എഴുന്നള്ളിച്ചുകൊണ്ടുപോകുന്ന ചടങ്ങ് നടന്നുവരുന്നുണ്ട്. ഗുരുവായൂർ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷന്നടുത്തുള്ള [[ഗുരുവായൂർ തിരുവെങ്കടാചലപതിക്ഷേത്രം|തിരുവെങ്കടാചലപതിക്ഷേത്രത്തിൽ]] നിന്നുതുടങ്ങുന്ന ഈ യാത്ര റെയിൽവേ ഗേറ്റ് മുറിച്ചുകടന്ന് പാർത്ഥസാരഥിക്ഷേത്രവും പിന്നിട്ടാണ് കേശവന്റെ പ്രതിമയ്ക്ക് മുന്നിലെത്തുക. അകമ്പടിയായി [[നാദസ്വരം|നാദസ്വരവുമുണ്ടാകും]]. ക്ഷേത്രത്തിലെ ഏറ്റവും മുതിർന്ന കൊമ്പനാണ് കേശവന്റെ ചിത്രം ഏറ്റുന്നതും അവന്റെ പ്രതിമയിൽ ഹാരാർപ്പണം നടത്തുന്നതും. മറ്റുള്ള ആനകൾ കൊമ്പുകളുയർത്തി പ്രണാമമർപ്പിയ്ക്കും. അങ്ങനെ ഇന്നും ഓർമ്മകളിൽ മായാതെ കേശവൻ നിൽക്കുന്നു.

== ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ ==

=== ഉദയാസ്തമനപൂജ ===
ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ വഴിപാടുകളിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ടതാണ് ഉദയാസ്തമനപൂജ. പേര് സൂചിപ്പിയ്ക്കുന്നതുപോലെ ഉദയം മുതൽ അസ്തമയം വരെ നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന പൂജയാണിത്. കേരളത്തിലെ മിക്ക ക്ഷേത്രങ്ങളിലും നിലവിലുള്ള വഴിപാടാണിത്. കേരളത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ഉദയാസ്തമനപൂജ നടക്കുന്ന ക്ഷേത്രം ഗുരുവായൂരാണ്.   

ഇരുപത്തിയൊന്ന് പൂജകളാണ് ഉദയാസ്തമനപൂജയുള്ള ദിവസം ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിലുണ്ടാകാറുള്ളത്. പൂജയുടെ തലേദിവസം വൈകീട്ട് ഗണപതിപൂജയോടെയാണ് ചടങ്ങുകളുടെ ആരംഭം. ഭഗവാന് നേദിച്ച അപ്പം, പായസം, കദളിപ്പഴം, പഞ്ചസാര തുടങ്ങിയവയും മുഖത്ത് ചാർത്തിയ ചന്ദനം, കളഭം മുതലായവയും അഭിഷേകം ചെയ്ത തീർത്ഥജലവും എണ്ണയും പാദങ്ങളിലർച്ചിച്ച പൂക്കളുമെല്ലാം പൂജനടത്തുന്നവർക്ക് നൽകുന്നു.  

ഏറെക്കാലമായി നിലവിലുണ്ടായിരുന്ന വഴിപാടാണെങ്കിലും കർണാടക സംഗീത സമ്രാട്ടായിരുന്ന ചെമ്പൈ വൈദ്യനാഥ ഭാഗവതരാണ് ഉദയാസ്തമനപൂജയ്ക്ക് പ്രചാരമുണ്ടാക്കുന്നതിൽ പ്രധാനപ്പെട്ട പങ്കുവഹിച്ചത്. കുറഞ്ഞത് നൂറ് ഉദയാസ്തമനപൂജകളെങ്കിലും അദ്ദേഹം ജീവിതത്തിൽ കഴിച്ചിട്ടുണ്ടാകണമെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.   

=== കൃഷ്ണനാട്ടം ===
കേരളത്തിന്റെ തനതുകലാരൂപങ്ങളിലൊന്നായ കൃഷ്ണനാട്ടം, ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാടുകളിലൊന്നാണ്. കോഴിക്കോട് സാമൂതിരിയായിരുന്ന മാനവേദൻ രാജ രചിച്ച '''കൃഷ്ണഗീതി''' എന്ന കാവ്യത്തെ ആസ്പദമാക്കി നിർമ്മിച്ചെടുത്ത കലാരൂപമാണിത്.  ശ്രീകൃഷ്ണഭഗവാന്റെ ജനനം മുതൽ സ്വർഗ്ഗാരോഹണം വരെയുള്ള ജീവിതം എട്ടുകഥകളാക്കിത്തിരിച്ചാണ് കൃഷ്ണനാട്ടം അവതരിപ്പിയ്ക്കപ്പെടുന്നത്. അവതാരം, കാളിയമർദ്ദനം, രാസക്രീഡ, കംസവധം, സ്വയംവരം, ബാണയുദ്ധം, സ്വർഗ്ഗാരോഹണം എന്നിവയാണ് ആ എട്ടുകഥകൾ. ഇവ അതത് ക്രമത്തിൽ ആടിപ്പോരുന്നു. എന്നാൽ, ദുഃഖപര്യവസായിയായ കഥയായതിനാൽ സ്വർഗ്ഗാരോഹണം കഴിഞ്ഞ് വീണ്ടും അവതാരം കളിയ്ക്കുന്നു.&lt;ref&gt;[http://www.chintha.com/kerala/krishnanattam-history-origin.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181029034755/http://chintha.com/kerala/krishnanattam-history-origin.html|date=2018-10-29}}.&lt;/ref&gt; കൃഷ്ണനാട്ടത്തിൽ നിന്ന് പ്രചോദനമുൾക്കൊണ്ട [[കൊട്ടാരക്കരത്തമ്പുരാൻ]], പിൽക്കാലത്ത് ശ്രീരാമഭഗവാന്റെ ജീവിതം ആസ്പദമാക്കി [[രാമനാട്ടം]] സൃഷ്ടിച്ചെടുത്തു. പിന്നീട് [[കോട്ടയത്തു തമ്പുരാൻ|കോട്ടയം കേരളവർമ്മത്തമ്പുരാൻ]] രാമനാട്ടത്തിൽ പരിഷ്കാരങ്ങൾ കൊണ്ടുവന്നപ്പോഴാണ് ഇന്നത്തെ കഥകളി പിറവിയെടുത്തത്. [[കൂടിയാട്ടം|കൂടിയാട്ടത്തിലെ]] വേഷങ്ങൾ മാതൃകയാക്കിയാണ് ഈ മൂന്ന് കലാരൂപങ്ങളിലെയും വേഷവിധാനങ്ങൾ ചിട്ടപ്പെടുത്തിയതെങ്കിലും അവയിൽ ചെറിയ വ്യത്യാസങ്ങളും കാണാം. ഗുരുവായൂരിലെ അവതരണരീതിയ്ക്ക് കഥകളിയോടാണ് കൂടുതൽ സാദൃശ്യം. വില്വമംഗലം സ്വാമിയാരാണ് കൃഷ്ണനാട്ടത്തിലെ വേഷവിധാനങ്ങൾ ചിട്ടപ്പെടുത്തിയതെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.

കൃഷ്ണനാട്ടത്തിലെ ചടങ്ങുകൾ പലതും കഥകളിയിലേതുപോലെയാണ്. പുറപ്പാട്, കേളി തുടങ്ങിയ ചടങ്ങുകൾ കഥകളിയിലുമുണ്ട്. [[ശുദ്ധമദ്ദളം]], [[തൊപ്പിമദ്ദളം]], [[ചേങ്ങില]], [[ഇലത്താളം]] എന്നിവയാണ് കൃഷ്ണനാട്ടത്തിലെ വാദ്യങ്ങൾ. രണ്ട് പിൻപാട്ടുകാരാണ് കൃഷ്ണനാട്ടത്തിനുണ്ടാകുക. കൃഷ്ണനാട്ടത്തിലെ കിരീടാലങ്കാരവും കഥകളി സ്വീകരിച്ചതാണ്. കഥകളി പോലെ നിലവിളക്കിനെ  സാക്ഷിനിർത്തിയാണ് കൃഷ്ണനാട്ടവും കളിയ്ക്കുന്നത്. എന്നാൽ, ധാരാളം വ്യത്യാസങ്ങളും ഈ കലാരൂപങ്ങൾ തമ്മിലുണ്ട്. കഥകളിയിൽ കഥയിലെ ആദ്യരംഗം തന്നെയാണ് പുറപ്പാടെങ്കിൽ കൃഷ്ണനാട്ടത്തിൽ സ്ത്രീവേഷങ്ങളെ വച്ച് നടത്തുന്ന ഒരു ചടങ്ങ് മാത്രമാണ് പുറപ്പാട്. കഥകളിയിൽ സാധാരണയായി അഭിനേതാക്കൾ നിലവിളക്കിനുമുന്നിൽ പോകാറില്ല. എന്നാൽ കൃഷ്ണനാട്ടത്തിൽ വിളക്കിനെ ചുറ്റിയുള്ള നൃത്തം പതിവുണ്ട്. കൃഷ്ണനും യവനനും തമ്മിലും കൃഷ്ണനും മല്ലന്മാരും തമ്മിലുമുള്ള യുദ്ധരംഗങ്ങളിൽ വിളക്കിന്റെ മുന്നിൽ വന്നാണ് നൃത്തം. കഥകളിയിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി കൃഷ്ണനാട്ടത്തിൽ പദം ആവർത്തിച്ച് പാടാറില്ല. ആവർത്തിച്ചുള്ള അഭിനയം ആവശ്യമില്ലാത്തതിനാലാണിത്. കഥകളിയിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി കൃഷ്ണനാട്ടത്തിൽ സ്ത്രീകഥാപാത്രങ്ങൾക്കും ചുട്ടിയുണ്ട്. കഥകളിയിൽ അഭിനേതാക്കളുടെ വശങ്ങളിലാണ് പാട്ടുകാരും വാദ്യക്കാരുമുണ്ടാകുകയെങ്കിൽ കൃഷ്ണനാട്ടത്തിൽ പുറകിലാണ്. ഇത് അഭിനേതാക്കൾക്ക് നൃത്തത്തിന് കൂടുതൽ സൗകര്യമൊരുക്കാനാണ്. [[സാമവേദം|സാമവേദാലാപനത്തെയും]] [[ചാക്യാർ|ചാക്യാരുടെ]] സ്വരിയ്ക്കലിനെയും ആസ്പദമാക്കിയാണ് കൃഷ്ണനാട്ടത്തിലെ സംഗീതം ചിട്ടപ്പെടുത്തിയതെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ, ഗുരുവായൂരിൽ കേൾക്കാൻ കഴിയുന്നത് കഥകളിസംഗീതമാണ്. ഇത് ഒരേ സമയം പ്രശംസയും വിമർശനവും ഏറ്റുവാങ്ങി.

രാത്രി ക്ഷേത്രനട അടച്ചശേഷം വടക്കേ നടപ്പുരയിൽ വച്ചാണ് കൃഷ്ണനാട്ടം നടത്തുന്നത്. ചൊവ്വാഴ്ചയും പരിശീലനകാലവുമൊഴിച്ചുള്ള എല്ലാ ദിവസവും ഇതുണ്ടാകാറുണ്ട്. എട്ട് കഥകളിൽ ഏതെങ്കിലുമൊന്നാണ് ഓരോ ദിവസം കളിയ്ക്കുന്നത്.

ആദ്യകാലത്ത് ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിലും സാമൂതിരിയുടെ നാട്ടിലെ സവർണ്ണകുടുംബങ്ങളിലും മാത്രം ഒതുങ്ങിനിന്ന കൃഷ്ണനാട്ടം, ഇപ്പോൾ കേരളത്തിന്റെ അതിരുകളും കടന്ന് കടലിനപ്പുറത്തുപോലും സ്ഥാനം പിടിച്ചിട്ടുണ്ട്. 2010-ൽ [[ഫ്രാൻസ്|ഫ്രാൻസിന്റെ]] തലസ്ഥാനമായ [[പാരീസ്|പാരീസിൽ]] വച്ചുനടന്ന കലാരൂപങ്ങളുടെ ഒരു സെമിനാറിനോടനുബന്ധിച്ച് കൃഷ്ണനാട്ടം അരങ്ങേറിയിരുന്നു. രാജ്യത്തെ പലയിടങ്ങളിലും ഉത്സവത്തിന്റെ ഭാഗമായി കൃഷ്ണനാട്ടം അരങ്ങേറിയിട്ടുണ്ട്.

=== തുലാഭാരം ===
ക്ഷേത്രത്തിലെ മറ്റൊരു പ്രധാന വഴിപാടാണ് തുലാഭാരം. വഴിപാടുകാരന്റെ/കാരിയുടെ ഭാരത്തിന് തുല്യമായി ഏതെങ്കിലും ദ്രവ്യം സമർപ്പിയ്ക്കുന്നതാണ് ഈ വഴിപാടിന്റെ രീതി. കേരളത്തിലെ എല്ലാ ക്ഷേത്രങ്ങളിലും ഈ വഴിപാടുണ്ട്. ഒരുദിവസം നൂറിനടുത്ത് തുലാഭാരങ്ങൾ ക്ഷേത്രത്തിലുണ്ടാകാറുണ്ട്. കേരളീയ ഹൈന്ദവർ വിവിധ ആവശ്യങ്ങളുടെ ഭാഗമായി ഗുരുവായൂരിൽ തുലാഭാരം നേരാറുണ്ട്. കദളിപ്പഴം, പഞ്ചസാര, ശർക്കര, അരി, ഗോതമ്പ്, എള്ള്, കയർ തുടങ്ങി സ്വർണവും വെള്ളിയും വരെ നീളുന്നു തുലാഭാരത്തിന് ഉപയോഗിയ്ക്കുന്ന വസ്തുക്കളുടെ നിര. കൂടാതെ നോട്ടുകെട്ടുകൾ കൊണ്ടും താമര കൊണ്ടുമെല്ലാം തുലാഭാരം നേർന്നവരുണ്ട്.

== ഉപദേവതകളും വഴിപാടുകളും ==

=== ഗണപതി ===
ക്ഷേത്രനാലമ്പലത്തിനകത്ത് തെക്കുപടിഞ്ഞാറേമൂലയിൽ, നാലമ്പലത്തിന്റെ മേൽക്കൂരയോട് മുട്ടിനിൽക്കുന്ന ഒരു ശ്രീകോവിലിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായാണ് സർവ്വവിഘ്നവിനാശകനായ ഗണപതിഭഗവാന്റെ പ്രതിഷ്ഠ. ഒരടി മാത്രം ഉയരമുള്ള ഒരു ചെറുവിഗ്രഹമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. വലത്തോട്ട് തുമ്പിക്കൈ നീട്ടുന്ന ഭഗവാൻ, മൂന്നുകൈകളിൽ മഴു, കയർ, മോദകം എന്നിവ ധരിച്ച് നാലാമത്തെ കൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ് ഇവിടെയുള്ള വിഗ്രഹം. ആദ്യകാലത്ത് ഇവിടെ പ്രദക്ഷിണം വയ്ക്കാനുള്ള സൗകര്യമില്ലായിരുന്നു. 1970-ലെ തീപ്പിടുത്തത്തിനു ശേഷമാണ് ഇവിടെ അതിനുള്ള സൗകര്യമുണ്ടായത്. ഗണപതിഹോമം, കറുകമാല, ഒറ്റയപ്പം എന്നിവയാണ് ഗണപതിയുടെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. തെക്കുപടിഞ്ഞാറേ അറ്റത്തുള്ള തൂണിലും ഗണപതിപ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്.

==== കാര്യാലയ ഗണപതി ====

ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തെക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ, ദേവസ്വം മ്യൂസിയം വളപ്പിൽ മറ്റൊരു ഗണപതിപ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. '''കാര്യാലയ ഗണപതി''' എന്നാണ് ഈ പ്രതിഷ്ഠ അറിയപ്പെടുന്നത്. മേൽക്കൂരയില്ലാത്ത ഒരു തറയിലാണ് മൂന്നടിയോളം ഉയരമുള്ള ഗണപതിവിഗ്രഹം പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കപ്പെട്ടിരിയ്ക്കുന്നത്. കിഴക്കോട്ടാണ് ഈ ഗണപതിയുടെയും ദർശനം. ഇടത്തോട്ട് തുമ്പിക്കൈ നീട്ടുന്ന അപൂർവ്വ ഗണപതിപ്രതിഷ്ഠയാണിത്. മുമ്പുകാലത്ത് ക്ഷേത്രത്തിനടുത്തുണ്ടായിരുന്ന [[അഗ്രഹാരം|അഗ്രഹാരത്തിൽ]] താമസിച്ചിരുന്ന തമിഴ് ബ്രാഹ്മണർ പൂജിച്ചിരുന്ന ഗണപതി, പിൽക്കാലത്ത് പഴയ ദേവസ്വം ഓഫീസും ഇപ്പോഴത്തെ മ്യൂസിയവുമായ നാലുകെട്ടിലെത്തുകയായിരുന്നു.  നാലുകെട്ട് പുതുക്കിപ്പണിതപ്പോൾ അതിന്റെ കന്നിമൂലയിൽ ഈ ഗണപതിയ്ക്ക് സ്ഥാനമുണ്ടാക്കുകയായിരുന്നു. ആദ്യകാലത്ത് കർക്കടകമാസത്തിൽ മാത്രമുണ്ടായിരുന്ന പൂജ, ഇപ്പോൾ എല്ലാ ദിവസവും നടന്നുവരുന്നുണ്ട്. ഗുരുവായൂരിലെത്തുന്ന ഭക്തർ, ഈ ഗണപതിയെ തൊഴുതിട്ടാണ് ഭഗവദ്ദർശനത്തിന് ചെല്ലുന്നത്. പ്രത്യക്ഷ മഹാഗണപതിഹോമമാണ് ഈ ഗണപതിയുടെ പ്രധാന വഴിപാട്. ഇത് എല്ലാ മുപ്പെട്ട് വെള്ളിയാഴ്ചയും നടത്തിവരുന്ന വഴിപാടാണ്. ഒരു ആനയെ ഗണപതിയായി സങ്കല്പിച്ച് നടത്തുന്ന ഹോമമാണിത്. കൂടാതെ, നാളികേരമുടയ്ക്കുന്നതും അതിവിശേഷമാണ്. [[വിനായക ചതുർത്ഥി|വിനായക ചതുർത്ഥിദിവസം]] ഇവിടെ പ്രത്യേകപൂജകൾ നടത്തിവരുന്നുണ്ട്.

=== അയ്യപ്പൻ ===
ക്ഷേത്രനാലമ്പലത്തിന് പുറത്തും പ്രദക്ഷിണവഴിയ്ക്കകത്തുമായി തെക്കുകിഴക്കുഭാഗത്ത് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനമായാണ് താരകബ്രഹ്മസ്വരൂപവും ഹരിഹരപുത്രനുമായ അയ്യപ്പസ്വാമിയുടെ പ്രതിഷ്ഠ. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ശിലാവിഗ്രഹത്തിന് [[ശബരിമല|ശബരിമലയിലെ]] വിഗ്രഹവുമായി പ്രകടമായ രൂപസാദൃശ്യമുണ്ട്. നാലമ്പലത്തിനുപുറത്തുള്ള ഏക ഉപദേവതാപ്രതിഷ്ഠ അയ്യപ്പനാണ്. നാളികേരമുടയ്ക്കുന്നതാണ് പ്രധാന വഴിപാട്. ഇതിനായി ഒരു കല്ല് ശ്രീകോവിലിന് മുന്നിൽ വച്ചിട്ടുണ്ട്. മുമ്പ് ഇവിടെ എള്ളുതിരി വഴിപാടുണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും 2007-ലെ ദേവപ്രശ്നത്തിൽ ദേവന് ഹിതകരമല്ലെന്ന് കണ്ടെത്തിയതിനെത്തുടർന്ന് അത് നിർത്തിവച്ചിരുന്നു. അയ്യപ്പന്റെ ശ്രീകോവിലിനും ഇപ്പോൾ ചുറ്റുവിളക്കുണ്ട്. മണ്ഡലകാലത്ത് ശബരിമല തീർത്ഥാടകർ മാലയിടുന്നതും കെട്ടുനിറയ്ക്കുന്നതുമെല്ലാം ഈ അയ്യപ്പന്റെ മുന്നിലാണ്.

=== ഇടത്തരികത്തുകാവിൽ ഭഗവതി ===
ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രമതിലകത്തു തന്നെയാണെങ്കിലും ഗുരുവായൂരപ്പന് തുല്യപ്രാധാന്യം നേടിയ സന്നിധിയാണ് ഇടത്തരികത്തുകാവിൽ ഭഗവതിയുടേത്. ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ കാവൽ ദൈവമാണ് ഭഗവതി എന്ന്‌ വിശ്വാസം. ക്ഷേത്രമതിലകത്ത് വടക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ, അകത്തോ പുറത്തോ എന്ന് സംശയം തോന്നുന്ന സ്ഥലത്താണ് പരാശക്തിയായ  ഭഗവതിയുടെ ശ്രീകോവിലും മണ്ഡപവും. ഭഗവാന്റെ ഇടതുഭാഗത്തുള്ള പ്രതിഷ്ഠയായതു കൊണ്ടാണ് ''ഇടത്തരികത്തുകാവ് ഭഗവതി'' എന്ന് ഈ പ്രതിഷ്ഠ അറിയപ്പെടുന്നത്. [[വനദുർഗ്ഗ|വനദുർഗ്ഗാചൈതന്യത്തോടുകൂടിയ]] [[ഭദ്രകാളി|ഭദ്രകാളിയായാണ്]] സങ്കല്പം. അമ്പാടിയിൽ [[യശോദ|യശോദയ്ക്ക്]] പിറന്ന കൃഷ്ണസഹോദരിയായ  ഈ ഭഗവതിയാണ്  കൃഷ്ണജനനത്തെ പറ്റി [[കംസൻ|കംസനെ]] അറിയിച്ചത് എന്ന്‌ ഭാഗവതം പറയുന്നു. വനദുർഗ്ഗാ സങ്കല്പമുള്ളതിനാൽ  ശ്രീകോവിലിന് മേൽക്കൂരയില്ല. പടിഞ്ഞാറോട്ടാണ് ദർശനം. സ്വയംഭൂവായ ഒരു കണ്ണാടിവിഗ്രഹമാണ് ഇവിടെ കാണപ്പെടുന്നത്. ഏകദേശം ഒരടി ഉയരം വരും. ഈ ഭഗവതി ശ്രീകൃഷ്ണനുമുമ്പേ ഇവിടെ സന്നിധാനം ചെയ്തിരുന്നു എന്നാണ് സങ്കല്പം. തന്മൂലമാണ് ഭഗവതിയ്ക്ക് കൂടുതൽ പ്രാധാന്യം ലഭിച്ചത്. കാളീഭാവത്തിലാണ് ആരാധനയെങ്കിലും ലക്ഷ്മി, [[സരസ്വതി]], പാർവതി, ദുർഗ്ഗ എന്നീ ഭാവങ്ങളിലും സങ്കല്പമുണ്ട്. ആദ്യമുണ്ടായ പ്രതിഷ്ഠ എന്ന സങ്കല്പത്തിൽ, ആദ്യം ഭഗവതിയെ വന്ദിയ്ക്കണമെന്നാണ് ആചാരം. എന്നാൽ, ക്യൂവിൽ നിൽക്കുന്നവർക്ക് ഇത് സാധിയ്ക്കില്ല. ഭഗവതിയ്ക്ക് സ്ഥിരം [[വെളിച്ചപ്പാട്|വെളിച്ചപ്പാടുണ്ട്]]. ''അഴൽ'' എന്ന് പേരുള്ള ഒരു വിശേഷവഴിപാടാണ് ഭഗവതിയുടെ പ്രധാന വഴിപാട്. പച്ചരി, വെള്ളരി, നാളികേരം എന്നിവ വെച്ച്‌ വാഴത്തണ്ടിൽ തുണി ചുറ്റി എണ്ണയിൽ നനച്ച്‌ കത്തിച്ച്‌ ദേവിയ്ക്ക് അഗ്നി നേദിയ്ക്കുന്ന ചടങ്ങാണിത്. പ്രധാനക്ഷേത്രത്തിന്റെ നടയടച്ചശേഷമാണ് ഈ വഴിപാട് നടത്തുന്നത്. മണ്ഡലകാലത്ത് ഭഗവതിയ്ക്ക് [[കളമെഴുത്തും പാട്ടും]] പതിവുണ്ട്. കാളീസങ്കല്പമായതിനാൽ ഇവിടെ [[ദാരികവധം]] പാട്ടാണ് പാടുന്നത്. [[ധനു|ധനുമാസത്തിൽ]] ''പിള്ളേർ താലപ്പൊലി'' എന്ന പേരിൽ നാട്ടുകാരുടെ വകയായും [[മകരം|മകരമാസത്തിൽ]] ദേവസ്വം വകയായും രണ്ട് താലപ്പൊലികൾ ഭഗവതിയ്ക്ക് നടത്തിവരുന്നുണ്ട്. ഈയവസരങ്ങളിൽ പ്രധാന ക്ഷേത്രം നേരത്തേ അടയ്ക്കുന്നു. സഹോദരിയുടെ വിശേഷത്തിൽ പങ്കെടുക്കാൻ ഭഗവാൻ പുറപ്പെടുന്നു എന്നാണ് സങ്കല്പം. ക്ഷേത്രപരിസരത്ത് വെടിക്കെട്ട് നടത്തുന്നതും ഈ ദിവസങ്ങളിൽ മാത്രമാണ്. [[നവരാത്രി|നവരാത്രിയും]] തൃക്കാർത്തികയും ദേവിയ്ക്ക് വിശേഷമാണ്.

== മറ്റുള്ള സങ്കല്പങ്ങൾ ==
മേൽപ്പറഞ്ഞ മൂന്ന് ഉപപ്രതിഷ്ഠകൾ കൂടാതെ ചിലയിടങ്ങിൽ വിശേഷാൽ ആരാധന നടക്കുന്നുമുണ്ട്. അവയിൽ ചിലത് സ്വയമേവ ശ്രദ്ധേയമാണ്.

=== സരസ്വതി അറ ===
ഗണപതിയുടെ ശ്രീകോവിലിന് നേരെമുന്നിലുള്ള ഒരു ചെറിയ മുറിയിൽ സരസ്വതീസാന്നിദ്ധ്യം സങ്കല്പിച്ച് ആരാധിയ്ക്കുന്നുണ്ട്. തന്മൂലം ഈ മുറി ''സരസ്വതി അറ'' എന്നറിയപ്പെടുന്നു. നവരാത്രിക്കാലത്ത് പൂജവയ്പ്പ് നടത്തിയിരുന്നത് ഈ മുറിയിലാണ്. ഇപ്പോൾ അസൗകര്യം നിമിത്തം ക്ഷേത്രം കൂത്തമ്പലത്തിലേയ്ക്ക് മാറ്റി. ഗണപതിശ്രീകോവിലിനുമുന്നിൽ സ്ഥലം വളരെക്കുറവാണ് എന്നതിനാൽ ഭക്തർ തിക്കിത്തിരക്കുന്നത് പതിവാണ്. എന്നാൽ,  2017-ൽ നടന്ന ദേവപ്രശ്നത്തിൽ സരസ്വതി അറയ്ക്ക് ദിവ്യത്വമുണ്ടെന്ന് തെളിഞ്ഞതിനെത്തുടർന്ന് ഇത് പൊളിയ്ക്കരുതെന്ന് വിധി വന്നു. തന്മൂലം, സരസ്വതീസാന്നിദ്ധ്യം ഇവിടെ സ്ഥിരമായി. സരസ്വതീദേവിയുടെ ഒരു ഛായാചിത്രമാണ് നിലവിൽ ഈ അറയിലുള്ളത്. സരസ്വതി അറയിൽ വന്ദിയ്ക്കുന്നത് വിദ്യാഭിവൃദ്ധിയ്ക്കും ബുദ്ധിവർദ്ധനയ്ക്കും ഉത്തമാമാണെന്ന് വിശ്വസിയ്ക്കപ്പെടുന്നു.  

=== [[അനന്തപദ്മനാഭൻ]] ===
നാലമ്പലത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത്, ശ്രീകോവിലിന്റെ തൊട്ടുപുറകിലായി ഭീമാകാരമായ ഒരു കരിങ്കൽശില്പം കാണാം. അനന്തശയനരൂപത്തിലുള്ള മഹാവിഷ്ണുവിന്റേതാണ് ഈ ശില്പം. [[തിരുവനന്തപുരം|തിരുവനന്തപുരത്തെ]] പ്രസിദ്ധമായ [[തിരുവനന്തപുരം ശ്രീപത്മനാഭസ്വാമി ക്ഷേത്രം|ശ്രീപത്മനാഭസ്വാമി ക്ഷേത്രത്തിലെ]] പ്രതിഷ്ഠയാണ് പരിവാരസമേതം ആവിഷ്കരിയ്ക്കപ്പെട്ടിരിയ്ക്കുന്നത്. അനന്തനുമേൽ ശയിയ്ക്കുന്ന മഹാവിഷ്ണുഭഗവാൻ, ഭഗവദ്പാദങ്ങൾ തഴുകുന്ന ലക്ഷ്മീദേവി, നാഭീകമലത്തിലെ ബ്രഹ്മാവ്, വലതുകൈയ്ക്ക് താഴെയുള്ള [[ശിവലിംഗം]], ഭഗവാനെ തൊഴുന്ന ഭക്തോത്തമന്മാരും മഹർഷിമാരും - ഇങ്ങനെ പലരും ഉൾപ്പെട്ടതാണ് ഈ ശില്പം. നിത്യവും ഈ ശില്പത്തിന് വിളക്കുവയ്പുണ്ട്. മുമ്പ് ഇവിടെ ഒരു ചിത്രമാണുണ്ടായിരുന്നത്. ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ പുലാക്കാട്ട് രാമൻ നായർ എന്ന ചുവർച്ചിത്രകാരൻ വരച്ചതായിരുന്നു ചിത്രം. '''ഗുരുവായൂർ ശ്രീവൈകുണ്ഠം''' എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന ഈ ചിത്രം, 1970-ൽ ക്ഷേത്രത്തിലുണ്ടായ തീപ്പിടുത്തത്തിൽ പൂർണ്ണമായും കത്തിനശിച്ചുപോയി. തുടർന്നുണ്ടായ പുനരുദ്ധാരണത്തെത്തുടർന്നാണ് ഇന്നത്തെ ശില്പം പണിതത്. [[കന്യാകുമാരി]]യിലെ [[വിവേകാനന്ദ സ്മാരകം]] നിർമ്മിച്ച് ശ്രദ്ധേയനായിരുന്ന സ്വാമിനാഥൻ കറുപ്പയ്യ ആചാരിയാണ് അനന്തശയനവിഗ്രഹം നിർമ്മിയ്ക്കുന്നതിന് നേതൃത്വം നൽകിയത്. ഇന്ന് ഇതിന് നിത്യവും വിളക്കുവയ്പുണ്ട്. ഗുരുവായൂരപ്പന് നൽകുന്ന അതേ പ്രാധാന്യമാണ് ഭക്തർ ഈ രൂപത്തിനും നൽകുന്നത്.

=== [[സുബ്രഹ്മണ്യൻ|സുബ്രഹ്മണ്യനും]] [[ഹനുമാൻ|ഹനുമാനും]] ===
നാലമ്പലത്തിനകത്ത് വടക്കുപടിഞ്ഞാറേമൂലയിലെ കരിങ്കൽത്തൂണിൽ സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമിയുടെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. ചതുർബാഹുവായ സുബ്രഹ്മണ്യനാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. വിഗ്രഹം ഭസ്മം വിതറിയ നിലയിലാണ് കാണപ്പെടുന്നതെങ്കിലും മുഖവും കൈകളും വ്യക്തമാണ്. വലതുചുമലിൽ ഭഗവാന്റെ ആയുധമായ [[വേൽ]] കാണാം. പൂജയില്ലെങ്കിലും ക്ഷേത്രനാലമ്പലത്തിനകത്തെത്തുന്ന ഭക്തർ ഈ സുബ്രഹ്മണ്യനെയും വന്ദിയ്ക്കാറുണ്ട്. വടക്കുഭാഗത്തെ വാതിലിൽ നിന്ന് അല്പം മാറി [[ഹനുമാൻ]] സ്വാമിയുടെ പ്രതിഷ്ഠയുമുണ്ട്. വീരഹനുമാന്റെ രൂപത്തിലാണ് ഈ വിഗ്രഹം. വലതുകയ്യിൽ വരദമുദ്രയും ഇടതുകയ്യിൽ ഗദയും ധരിച്ചുനിൽക്കുന്ന ഹനുമാന്റെ വിഗ്രഹം സിന്ദൂരം വിതറിയ രൂപത്തിലാണ് കാണപ്പെടുന്നത്. വിഗ്രഹത്തിൽ വെറ്റിലമാലയും രാമനാമം രചിച്ച കടലാസുകൾ കൊണ്ടുള്ള മാലയും ചാർത്താറുണ്ട്. ഈ ഹനുമാനെ  വന്ദിച്ച് അഭീഷ്ടസിദ്ധി നേടിയ അനുഭവങ്ങൾ നിരവധിയാണ്. ഇതുകൂടാതെ ദശാവതാരരൂപങ്ങളും ശ്രീകൃഷ്ണലീലകളും ശിവനും ദേവിമാരുമടക്കമുള്ള മൂർത്തികളുമെല്ലാം തൂണുകളിൽ നിറയുന്നു.

=== ശിവസാന്നിദ്ധ്യം ===
ക്ഷേത്രത്തിൽ ശിവന് പ്രതിഷ്ഠയില്ലെങ്കിലും ഭഗവാൻ അദൃശ്യസാന്നിദ്ധ്യമായി കുടികൊള്ളുന്നു എന്നാണ് സങ്കല്പം. ബൃഹസ്പതിയും വായുദേവനും കൊണ്ടുവന്ന വിഷ്ണുവിഗ്രഹം പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കാൻ അനുവാദം നൽകിയ ശിവൻ പാർവ്വതീഗണപതിസുബ്രഹ്മണ്യസമേതനായി സ്വയംഭൂവായി മമ്മിയൂരിൽ അവതരിച്ചു എന്ന വിശ്വാസത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കി ഭഗവതിയെ തൊഴുത് വടക്കുകിഴക്കേമൂലയിലെത്തുമ്പോൾ ഭക്തർ മമ്മിയൂർ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ദിശയിലേയ്ക്ക് (വടക്കുപടിഞ്ഞാറ്) നോക്കി ശിവനെ വന്ദിയ്ക്കുന്നു. ക്ഷേത്രക്കുളമായ രുദ്രതീർത്ഥവും ക്ഷേത്രത്തിലെ മണിക്കിണറും ശിവനുമായി ഐതിഹ്യപരമായിത്തന്നെ ബന്ധപ്പെട്ടുകിടക്കുന്നു. രുദ്രതീർത്ഥം പണ്ട് വലിയൊരു തടാകമായിരുന്നെന്നും ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്ന് ഏകദേശം മൂന്ന് കിലോമീറ്റർ വടക്കുമാറി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന താമരയൂർ വരെ അത് നീണ്ടുകിടന്നിരുന്നെന്നും വിശ്വസിയ്ക്കപ്പെടുന്നു. ഈ തടാകത്തിൽ നിറയെ താമരകൾ വിരിഞ്ഞിരുന്നെന്നും അവയിലെ ഒരു താമരയിലിരുന്നാണ് ശ്രീരുദ്രനായ ശിവൻ, പ്രചേതസ്സുകൾക്ക് രുദ്രഗീതം ഉപദേശിച്ചുകൊടുത്തതെന്നും ഐതിഹ്യകഥ പറയുന്നു. അങ്ങനെ രുദ്രൻ വസിച്ച തീർത്ഥം, രുദ്രതീർത്ഥം എന്നറിയപ്പെട്ടു. ഇന്നും ഈ കുളത്തിൽ ശിവസാന്നിധ്യമുള്ളതായി പറയപ്പെടുന്നു. ഇതിലെ സ്നാനം സർവ്വപാപഹരമാണെന്ന് വിശ്വസിച്ചുവരുന്നു. ശാന്തിക്കാരും ഭക്തരും ഈ കുളത്തിൽ കുളിച്ചാണ് ദർശനത്തിനെത്തുന്നത്. ഈ കുളത്തിലാണ് ഉത്സവാവസാനം ഭഗവാൻ ആറാടുന്നതും. ക്ഷേത്രനാലമ്പലത്തിനകത്ത് വടക്കുകിഴക്കേമൂലയിലുള്ള മണിക്കിണറിന്, രുദ്രകൂപം എന്നും പേരുണ്ട്. ഇതിലെ ജലം ഉപയോഗിച്ചാണത്രേ പ്രതിഷ്ഠാസമയത്ത് ശിവഭഗവാൻ ഗുരുവായൂരപ്പന് കലശമാടിയത്! അതാണ് ''രുദ്രകൂപം'' എന്ന പേരിനുപിന്നിലെന്നും പറയപ്പെടുന്നു. ഗുരുവായൂർ പരിസരത്തെവിടെയും ഇത്രയും ശുദ്ധമായ ജലമില്ലെന്നും ഇത് കുടിച്ചുകഴിഞ്ഞാൽ എല്ലാ അസുഖങ്ങളും മാറുമെന്നും വിശ്വസിയ്ക്കപ്പെടുന്നു. സാളഗ്രാമം അടക്കമുള്ള നിരവധി വിശേഷവസ്തുക്കൾ ഈ കിണറ്റിലുണ്ടെന്ന് കാലാകാലമായി വിശ്വസിച്ചുവരുന്നു. 1985-ൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ നടന്ന മോഷണത്തിൽ നഷ്ടപ്പെട്ടുപോയ ആഭരണങ്ങൾ 2014 ഏപ്രിൽ 25-ന് തിരിച്ചുകിട്ടിയത് ഈ കിണറ്റിൽ നിന്നാണ്. കൂടാതെ, ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തെക്കുഭാഗത്ത് ഒരു പറമ്പിൽ ഒരു [[കൂവളം|കൂവളവൃക്ഷം]] കാണാം. ഇതും ശൈവസാന്നിദ്ധ്യമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ ഓതിയ്ക്കൻ കുടുംബമായ മുന്നൂലത്ത് മനയുടെ മുന്നിൽ നിന്നിരുന്ന ഈ കൂവളവൃക്ഷം, 2007-ലാണ് ഇങ്ങോട്ട് പറിച്ചുനട്ടത്. ഇവിടെ നിത്യവും വിളക്കുവയ്പുണ്ട്.

=== നാഗദൈവങ്ങളും [[കൊടുംകാളി]]യും [[രക്ഷസ്സ്|രക്ഷസ്സും]] ===
ക്ഷേത്രത്തിന്റെ കിഴക്കേ നടയിൽ മുമ്പ് ദേവസ്വം വക സത്രം സ്ഥിതിചെയ്തിരുന്ന പറമ്പിൽ നാഗദൈവങ്ങളുടെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. നാഗരാജാവായി [[അനന്തൻ]] കുടികൊള്ളുന്ന ഈ കാവിൽ, കൂടെ നാഗയക്ഷിയും ചിത്രകൂടവുമുണ്ട്. നിരവധി വൃക്ഷങ്ങൾ തഴച്ചുവളരുന്ന കാവ് വൃത്തിയായി സൂക്ഷിച്ചുവരുന്നുണ്ട്. നൂറും പാലും, മഞ്ഞൾപ്പൊടി അഭിഷേകം, സർപ്പം പാട്ട് തുടങ്ങിയവയാണ് നാഗദൈവങ്ങൾക്കുള്ള പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. എല്ലാ മാസവും [[ആയില്യം]] നാളിൽ ആയില്യപൂജയും കന്നിമാസത്തിലെ ആയില്യം നാളിൽ [[സർപ്പബലി|സർപ്പബലിയും]] പതിവുണ്ട്. സർപ്പപ്രീതിയ്ക്ക് പ്രസിദ്ധമായ [[ചെർപ്പുളശ്ശേരി|ചെർപ്പുളശ്ശേരിയിലെ]] പാതിരിക്കുന്നത്ത് മനയിലെ നമ്പൂതിരിയാണ് സർപ്പബലി നടത്തുന്നത്. ഇതിനോടനുബന്ധിച്ച് ധാരാളം കലാപരിപാടികളുമുണ്ടാകും. നാഗപ്രതിഷ്ഠയ്ക്കടുത്തുതന്നെ [[രക്ഷസ്സ്]], [[കൊടുംകാളി]] സങ്കല്പങ്ങളുമുണ്ട്. ഇവർക്കും വിശേഷാൽ പൂജകളുണ്ടാകും. 

== ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ വിശേഷദിവസങ്ങൾ ==

=== കൊടിയേറ്റുത്സവവും സഹസ്രകലശവും ===
{{main|ഗുരുവായൂർ ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമി ക്ഷേത്രത്തിലെ ഉത്സവം}}
കുംഭമാസത്തിലെ പൂയം നക്ഷത്രദിവസം കൊടിയേറി പത്താം നാളിൽ ആറാട്ടോടുകൂടി സമാപിയ്ക്കുന്ന കൊടിയേറ്റുത്സവമാണ് ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷം. പൂയം നക്ഷത്രം രാത്രി വരുന്ന ദിവസമാണ് കൊടിയേറ്റം. അങ്കുരാദി, ധ്വജാദി, പടഹാദി എന്നിങ്ങനെ മൂന്നുതരത്തിൽ ഉത്സവങ്ങൾ കേരളീയക്ഷേത്രങ്ങളിൽ പതിവാണ്. ഇവയിൽ ആദ്യത്തേത് മുളയിടലോടെയും രണ്ടാമത്തേത് കൊടിയേറ്റത്തോടെയും മൂന്നാമത്തേത് വാദ്യമേളങ്ങളോടെയും തുടങ്ങുന്നു. ഗുരുവായൂരിലേത് അങ്കുരാദി ഉത്സവമാണ്. ഉത്സവത്തിൽ കൊടിയേറ്റത്തിന് മുന്നോടിയായി മുളയിടലും ശുദ്ധിക്രിയകളും നടക്കുന്നതുകൊണ്ടാണ് ഗുരുവായൂരിലെ ഉത്സവം അങ്കുരാദിയായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്. എങ്കിലും ഉത്സവത്തിന്റെ ഔദ്യോഗികമായ ആരംഭം കൊടിയേറ്റത്തോടെയാണ്. ഉത്സവത്തോടനുബന്ധിച്ച് ക്ഷേത്രത്തിൽ വിശേഷാൽ പൂജകളും താന്ത്രികച്ചടങ്ങുകളും കലാപരിപാടികളും പ്രഭാഷണങ്ങളുമെല്ലാമുണ്ടാകും. സാധാരണ ദിവസങ്ങളിൽ തന്നെ ഉത്സവപ്രതീതിയുണ്ടാകുന്ന ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിൽ, വൻ ഭക്തജനത്തിരക്കാണ് ഈ ദിവസങ്ങളിലുണ്ടാകാറുള്ളത്. 

==== സഹസ്രകലശം ====

കൊടിയേറ്റത്തിന് ഒരാഴ്ച മുമ്പാണ് ഉത്സവത്തിന് ആരംഭം കുറിച്ചുകൊണ്ടുള്ള കലശച്ചടങ്ങുകൾ തുടങ്ങുന്നത്. ആദ്യദിവസം ദീപാരാധനയ്ക്കുശേഷം ക്ഷേത്രനാലമ്പലത്തിനകത്തുള്ള വടക്കേ വാതിൽമാടത്തിൽ വച്ച് ആചാര്യവരണം നടത്തുന്നു. ക്ഷേത്രം ഊരാളനായ മല്ലിശ്ശേരി നമ്പൂതിരി, തന്ത്രി പുഴക്കര ചേന്നാസ് നമ്പൂതിരിപ്പാടിന് ഉത്സവത്തിനുള്ള കൊടിക്കൂറയും പവിത്രവും കൈമാറുന്ന ചടങ്ങാണ് ആചാര്യവരണം.&lt;ref name=&quot;vns1&quot;&gt;ശ്രീ ഗുരുവായൂരപ്പൻ, കുഞ്ഞുകുട്ടൻ ഇളയത് – എച്ച് ആന്റ് സി സ്റ്റോഴ്സ്&lt;/ref&gt; ശുദ്ധമായ പട്ടിൽ നിർമ്മിച്ചുകൊണ്ടുവരുന്ന, ഏഴുനിറങ്ങൾ തുന്നിച്ചേർത്ത കൊടിക്കൂറയുടെ നീളം പത്തേമുക്കാൽ അടിയും വീതി പതിനഞ്ച് ഇഞ്ചുമാണ്; ഇത് കെട്ടാനുള്ള കയറിന്റെ നീളം 165 അടിയും. [[എറണാകുളം ജില്ല|എറണാകുളം ജില്ലയിലെ]] [[വൈപ്പിൻ|വൈപ്പിൻ കരയിൽ]] സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന [[വെളിയത്താംപറമ്പ് മഹാവിഷ്ണുക്ഷേത്രം|വെളിയത്താംപറമ്പ് മഹാവിഷ്ണുക്ഷേത്രത്തിൽ]] നിന്നാണ് ഇത് കൊണ്ടുവരുന്നത്. ഇതിന്റെ ഒരുഭാഗത്ത് ഭഗവദ്വാഹനായ ഗരുഡന്റെയും മറുവശത്ത് ആയുധമായ സുദർശനചക്രത്തിന്റെയും രൂപങ്ങൾ തുന്നിച്ചേർത്തിട്ടുണ്ടാകും. തുടർന്ന് നാലമ്പലത്തിനകത്ത് വടക്കുകിഴക്കുഭാഗത്തുള്ള മുളയറ എന്നറിയപ്പെടുന്ന മുറിയിൽ വച്ച് മുളയിടൽ ചടങ്ങ് നടത്തുന്നു. മുളയിടൽ ചടങ്ങ് നടത്തുന്ന മുറിയായതുകൊണ്ടാണ് ഈ സ്ഥലത്തിന് മുളയറ എന്ന പേരുവന്നതുതന്നെ. മുറി ശുദ്ധിയാക്കി അലങ്കരിച്ചശേഷം അവിടെ പത്മമിട്ട് നവരനെല്ല്, യവം, തിന, വൻപയർ, ഉഴുന്ന്, എള്ള്, തുവര, കടുക്, ചാമ, മുതിര, ചെറുപയർ, അമര എന്നിവയുടെ വിത്തുകൾ നനച്ച് 16 പാലികകളിളാക്കി പൂജിച്ചശേഷം സോമനെ ആവാഹിച്ച് മുളയറയിൽ വയ്ക്കുന്നതാണ് മുളയിടൽ. തുടർന്നുള്ള എല്ലാദിവസവും മുളപൂജയുണ്ടാകും. ആറാട്ടുസമയമാകുമ്പോഴേയ്ക്കും മേല്പറഞ്ഞ ധാന്യങ്ങളുടെ വിത്തുകൾ മുളച്ചുകഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ടാകും.&lt;ref name=&quot;vns1&quot;&gt;ശ്രീ ഗുരുവായൂരപ്പൻ, കുഞ്ഞുകുട്ടൻ ഇളയത് – എച്ച് ആന്റ് സി സ്റ്റോഴ്സ്&lt;/ref&gt; കലശത്തിന്റെ രണ്ടാം ദിവസം ദീപാരാധനയ്ക്കുശേഷം പ്രാസാദശുദ്ധി നടത്തുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിലും പരിസരത്തും അറിഞ്ഞോ അറിയാതെയോ എല്ലാ അശുദ്ധികളും നീക്കം ചെയ്യുന്ന സങ്കല്പത്തിലുള്ള ചടങ്ങാണിത്.&lt;ref name=&quot; vns21&quot;&gt;ശ്രീ ഗുരുവായൂരപ്പൻ, കുഞ്ഞുകുട്ടൻ ഇളയത് – എച്ച് ആന്റ് സി സ്റ്റോഴ്സ്&lt;/ref&gt; ഇതുകൂടാതെ അസ്ത്രകലശപൂജ, വാസ്തുഹോമം, വാസ്തുകലശപൂജ, രക്ഷോഘ്നഹോമം, വാസ്തുബലി, വാസ്തുകലശാഭിഷേകം എന്നിവയും നടത്തപ്പെടുന്നു. മൂന്നാം ദിവസം ബിംബശുദ്ധിയും ചതുഃശുദ്ധിയും ധാരയും പഞ്ചഗവ്യ - പഞ്ചക കലശാഭിഷേകങ്ങളും മഹാകുംഭകലശാധിവാസവും നാലാം ദിവസം മഹാകുംഭകലശാഭിഷേകവും പ്രായശ്ചിത്തഹോമവും അതിനോട് അനുബന്ധിച്ചുള്ള കലശാഭിഷേകവും അഞ്ചാം ദിവസം ശാന്തിഹോമവും അത്ഭുതശാന്തിഹോമവും അവയോടനുബന്ധിച്ചുള്ള കലശാഭിഷേകങ്ങളും ആറാം ദിവസം ന്യായശാന്തി - ചോരശാന്തി ഹോമങ്ങളും അവയോടനുബന്ധിച്ചുള്ള കലശാഭിഷേകങ്ങളും നടത്തുന്നു. ശ്രീകോവിലിനുമുന്നിലെ നമസ്കാരമണ്ഡപത്തിൽ വച്ച് തന്ത്രിയുടെ നേതൃത്വത്തിലാണ് മേല്പറഞ്ഞ ഹോമങ്ങളും പൂജകളുമെല്ലാം നടക്കുന്നത്. ഓതിയ്ക്കന്മാർ സഹകാർമ്മികരാകും. 

ഏഴാം ദിവസം നടത്തുന്ന തത്ത്വകലശാഭിഷേകവും എട്ടാം ദിവസം നടത്തുന്ന ബ്രഹ്മകലശത്തോടുകൂടിയ സഹസ്രകലശാഭിഷേകവും അതിവിശേഷമാണ്. ക്ഷേത്രചൈതന്യവർദ്ധനവിന് നടത്തപ്പെടുന്ന അതിബൃഹത്തായ താന്ത്രികക്രിയകളാണ് രണ്ടും. സാധാരണ മഹാക്ഷേത്രങ്ങളിൽ പോലും പന്ത്രണ്ടുവർഷം കൂടുമ്പോഴോ നടത്തപ്പെടുന്ന സഹസ്രകലശം 1971 മുതൽ എല്ലാ വർഷവും ഗുരുവായൂർ ഉത്സവത്തോടനുബന്ധിച്ച് നടത്തപ്പെടുന്നുണ്ടെന്നത് ശ്രദ്ധേയമാണ്. മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ 25 തത്ത്വങ്ങളെ പ്രതിനിധീകരിയ്ക്കുന്ന 25 കലശങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് നടത്തുന്ന അഭിഷേകച്ചടങ്ങാണ്  '''തത്ത്വകലശം''' എന്നറിയപ്പെടുന്നത്. തത്ത്വകലശാഭിഷേകത്തിന് തൊട്ടുമുമ്പ് തത്ത്വഹോമം നടത്തുന്നു. ഇതും ഈ സങ്കല്പത്തിൽ നടത്തുന്നതാണ്. അതിനുശേഷം മരപ്പാണി കൊട്ടി എഴുന്നള്ളിച്ചുകൊണ്ടുവരുന്ന കലശങ്ങൾ തന്ത്രി ഓരോന്നായി അഭിഷേകം ചെയ്യുന്നു. ഇതിനുശേഷം സഹസ്രകലശപൂജ. തലേദിവസം കൂത്തമ്പലത്തിൽ പത്മമിട്ട് നിരത്തിവച്ച 975 വെള്ളിക്കുടങ്ങളും 26 സ്വർണ്ണക്കുടങ്ങളും വാദ്യമേളങ്ങളോടെ എഴുന്നള്ളിച്ചുകൊണ്ടുവന്നശേഷമാണ് പൂജ നടത്തുന്നത്. 1001 കുടങ്ങളും പ്രത്യേകമായ രീതിയിൽ നിരത്തിവച്ചശേഷം ഇവയിൽ ഓരോന്നിലും സ്വർണ്ണക്കുടം നടുക്കുവരുന്ന രീതിയിലാണ് പൂജ. തുടർന്ന് രുദ്രതീർത്ഥത്തിലെയും രുദ്രകൂപത്തിലെയും വിശുദ്ധജലം കൊണ്ട് ഇവ നിറച്ചുവയ്ക്കും. പിറ്റേന്ന് രാവിലെ സഹസ്രകലശച്ചടങ്ങുകൾ തുടങ്ങുന്നു. ഇതിനോടനുബന്ധിച്ച് നിറച്ചുവച്ച ഓരോ കലശവും ക്രമത്തിൽ തന്ത്രി അഭിഷേകം ചെയ്യുന്നു. വിശദമായ താന്ത്രികക്രിയകളാണ് ഇതിനോടനുബന്ധിച്ച് നടത്തപ്പെടുന്നത്. ഏറ്റവും അവസാനം അതിവിശേഷമായ ബ്രഹ്മകലശം അഭിഷേകം ചെയ്യുന്നു. ഇതിനുശേഷം ഉച്ചപ്പൂജയും കഴിഞ്ഞ് നടയടയ്ക്കുന്നു. അപ്പോഴേയ്ക്കും രണ്ടുമണി കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ടാകും. ഇതോടെ കലശച്ചടങ്ങുകൾ പരിസമാപ്തിയിലെത്തുന്നു.

==== ഉത്സവച്ചടങ്ങുകൾ ====

കൊടിയേറ്റദിവസമായ പൂയം നാളിൽ രാവിലെ ആനയില്ലാതെ ശീവേലി നടത്തുന്നു. ഗുരുവായൂരപ്പന് സ്വന്തമായി ആനയില്ലാതിരുന്ന കാലത്തിന്റെ ഓർമ്മ പുതുക്കുന്ന ചടങ്ങാണ് ആനയില്ലാശീവേലി. അന്ന് ഉച്ചതിരിഞ്ഞ് മൂന്നുമണിയ്ക്കാണ് പ്രസിദ്ധമായ '''ആനയോട്ടം'''. ഗുരുവായൂരപ്പന് സ്ഥിരമായി ആനകളെ അയച്ചിരുന്ന [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ|കൊടുങ്ങല്ലൂരിലെ]] [[തൃക്കണാമതിലകം ശിവക്ഷേത്രം]] ഒരു വർഷത്തിലെ ഉത്സവത്തിന് അയയ്ക്കില്ലെന്ന് പറയുകയും അന്നേദിവസം ഉച്ചതിരിഞ്ഞ് ആനകൾ കൂട്ടമായി ഗുരുവായൂരിലേയ്ക്ക് ഓടിയെത്തുകയും ചെയ്തതിന്റെ  സ്മരണയ്ക്കാണ് ആനയോട്ടം നടത്തുന്നത്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ കിഴക്കേ നടയിലുള്ള മഞ്ജുളാലിൽ നിന്ന് ക്ഷേത്രഗോപുരം വരെയാണ് ആനയോട്ടം നടത്തുന്നത്. ഇതിനായി ചില ആനകളെ പ്രത്യേകമായി തിരഞ്ഞെടുത്തുവച്ചിട്ടുണ്ടാകും. ക്ഷേത്രത്തിലെ നാഴികമണി മൂന്നടിച്ചുകഴിഞ്ഞാൽ ആനയോട്ടം തുടങ്ങും. ആനകളോടൊപ്പം പാപ്പാന്മാരും ഓടും. ഏറ്റവും ആദ്യം ഓടിയെത്തി കൊടിമരത്തിൽ തൊടുന്ന ആനയെയാണ് വിജയിയായി പ്രഖ്യാപിയ്ക്കുക. ഈ ആന പിന്നീട് ഉത്സവം കഴിയും വരെ ക്ഷേത്രത്തിൽ തന്നെ കഴിയും. ഉത്സവത്തിന് തിടമ്പേറ്റാനുള്ള അർഹതയും ഈ ആനയ്ക്കാണ്. സന്ധ്യയ്ക്ക് ദീപാരാധനയ്ക്കുശേഷം രണ്ടാമത്തെ ആചാര്യവരണം നടക്കും. ക്ഷേത്രത്തിൽ വയ്ക്കാനുള്ള ദിക്കുകൊടികളാണ് ഈയവസരത്തിൽ വാങ്ങുന്നത്. ഇതിനുശേഷം സപ്തവർണ്ണക്കൊടി ഭക്തിപുരസ്സരം എഴുന്നള്ളിച്ചുകൊണ്ടുവന്ന് പൂജിയ്ക്കുകയും വിശദമായ താന്ത്രികക്രിയകൾക്കൊടുവിൽ വാദ്യമേളങ്ങളുടെയും ഭക്തകണ്ഠങ്ങളിൽ നിന്നുയരുന്ന നാരായണനാമജപത്തിന്റെയും അകമ്പടിയോടെ കൊടിക്കയറിൽ കെട്ടി കൊടിമരത്തിൽ കൊടിയേറ്റുകയും ചെയ്യുന്നു. കൊടിയേറ്റം കഴിഞ്ഞുനടക്കുന്ന വിളക്കിന്  '''കൊടിപ്പുറത്ത് വിളക്ക്''' എന്നാണ് പേര്. തുടർന്നുള്ള ദിവസങ്ങളിൽ രാവിലെ ശ്രീഭൂതബലി, മൂന്നുനേരം കാഴ്ചശീവേലികൾ, സ്വർണ്ണത്തിൽ തീർത്ത പഴുക്കാമണ്ഡപത്തിലുള്ള ദീപാരാധന, തുടങ്ങിയ വിശേഷങ്ങളുണ്ടാകും. ഈ ദിവസങ്ങളിലെ എഴുന്നള്ളത്തുകൾക്ക് കൊടി, തഴ, സൂര്യമറ, മുത്തുക്കുട, പട്ടുക്കുട, കുത്തുവിളക്കുകൾ, വെൺചാമരം, ആലവട്ടം തുടങ്ങിയ വിശേഷാൽ അലങ്കാരങ്ങളുമുണ്ടാകും. അങ്ങനെ ഗുരുവായൂരും കേരളം മുഴുവനും ആഘോഷലഹരിയിലമരും.

രണ്ടാം ദിവസം രാവിലെ ശ്രീഭൂതബലിയ്ക്കുശേഷം ക്ഷേത്രത്തിൽ പത്തുദിക്കുകളിലായി ദിക്കുകൊടികൾ സ്ഥാപിയ്ക്കും. ഉത്സവം നടത്തിപ്പിന്റെ ജോലി ഭഗവാൻ പാർഷദന്മാരെ ഏല്പിയ്ക്കുന്നു എന്ന സങ്കല്പത്തിലാണ് ദിക്കുകൊടികൾ സ്ഥാപിയ്ക്കുന്നത്. ഭഗവാന്റെ പാർഷദന്മാരായ കുമുദൻ (കിഴക്ക്), കുമുദാക്ഷൻ (തെക്കുകിഴക്ക്), പുണ്ഡരീകൻ (തെക്ക്), വാമനൻ (തെക്കുപടിഞ്ഞാറ്), ശംഖുകർണ്ണൻ (പടിഞ്ഞാറ്), സർവ്വനേത്രൻ (വടക്കുപടിഞ്ഞാറ്), സുമുഖൻ (വടക്ക്), സുപ്രതിഷ്ഠൻ (വടക്കുകിഴക്ക്) എന്നിവരെ അതത് ദിക്കുകളിൽ കുടിയിരുത്തന്നതുകൂടാതെ അയ്യപ്പക്ഷേത്രത്തിനുമുന്നിൽ അയ്യപ്പനെയും തെക്കുഭാഗത്ത് ഭദ്രകാളിയെയും പ്രതിനിധീകരിച്ചും കൊടികൾ നാട്ടുന്നുണ്ട്. പ്രധാന കൊടിയിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി സാധാരണ തുണിയിൽ നിർമ്മിച്ചവയാണ് ദിക്കുകൊടികൾ. ഇവയ്ക്ക് 65 ഇഞ്ച് നീളവും 13 ഇഞ്ച് വീതിയുമാണുള്ളത്. കറുപ്പ്, വെളുപ്പ്, ചുവപ്പ് എന്നീ നിറങ്ങളാണ് ഇവയിൽ ഉപയോഗിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. ദിക്കുകൊടികളുടെ സ്ഥാപനവും കഴിഞ്ഞാൽ ഗുരുവായൂരിൽ ഉത്സവം പൂർണ്ണതോതിലാകും. [[പഞ്ചാരിമേളം|പഞ്ചാരി]]- [[പാണ്ടിമേളം|പാണ്ടി]] മേളങ്ങളും [[തായമ്പക]]യും നാദസ്വരവും വിശേഷാൽ കാഴ്ചശീവേലികളും മതിലകത്ത് തെക്കുകിഴക്കേമൂലയിലുള്ള കൂത്തമ്പലത്തിൽ നടക്കുന്ന [[ചാക്യാർകൂത്ത്|ചാക്യാർകൂത്തും]] പ്രദക്ഷിണവഴിയിലെ [[പാഠകം|പാഠകവും]] ക്ഷേത്രത്തിന് പുറത്തുള്ള മേല്പുത്തൂർ ഓഡിറ്റോറിയത്തിലെ സംഗീത-നൃത്ത പരിപാടികളും ഈ ദിവസങ്ങളെ മുഖരിതമാക്കും. പ്രഗദ്ഭരായ നിരവധി കലാകാരന്മാരും കലാകാരിമാരും ഈയവസരത്തിൽ ഗുരുവായൂരിലെത്തി പരിപാടികൾ നടത്താറുണ്ട്. ഇവകൂടാതെ, ക്ഷേത്രത്തിൽ ദർശനത്തിനെത്തുന്ന ഭക്തർക്ക് ഉത്സവക്കഞ്ഞിയും പുഴുക്കും വിതരണം ചെയ്യുന്നതും പതിവാണ്. ക്ഷേത്രം ഊട്ടുപുരയിലും പുറത്തുള്ള അന്നലക്ഷ്മി ഹാളിലും ഇതിനായി വൻ ഭക്തജനത്തിരക്ക് അനുഭവപ്പെടാറുണ്ട്.

==== ഉത്സവബലി ====

ഉത്സവത്തിന്റെ എട്ടാം ദിവസമാണ് ഉത്സവത്തിനിടയിലെ പ്രധാന ചടങ്ങുകളിലൊന്നായ ഉത്സവബലി ദർശനം. നിത്യേന ക്ഷേത്രത്തിൽ നടക്കുന്ന ശീവേലിയുടെയും ഉത്സവക്കാലത്ത് മറ്റുദിവസങ്ങളിലുള്ള ശ്രീഭൂതബലിയുടെയും വിശദമായ രൂപമാണ് ഉത്സവബലി. ഈയവസരത്തിൽ സാധാരണയായി ബലിതൂകാത്ത സ്ഥലങ്ങളിലും ബലിതൂകാറുണ്ട്. രാവിലെ പന്തീരടിപൂജ കഴിഞ്ഞാണ് ബലിതൂകൽ നടക്കാറുള്ളത്. ഇതിനോടനുബന്ധിച്ച് തന്ത്രി, ശാന്തിക്കാർ, വാദ്യക്കാർ, കഴകക്കാർ തുടങ്ങിയവർക്ക് ദക്ഷിണ നൽകുന്നത് പതിവാണ്. ഇതിനുശേഷം ബലി തൂകുന്നതിലുള്ള ചോറ്‌ (ഹവിസ്സ്‌) തൂശനിലയിൽ നിരത്തിവയ്ക്കും. തുടർന്ന് ഇത്‌ മൂന്നായി പകുത്ത്‌, ഓരോന്നിലും ഉണക്കലരി, എള്ള്‌, മഞ്ഞൾ എന്നിവയുടെ പൊടിവിതറും. മൂന്നുനിറത്തിലുള്ള ഹവിസ്സ് സത്വരജസ്തമോഗുണങ്ങളുടെ സൂചകങ്ങളാണ്‌. പിന്നീട്‌ ഹവിസ്സ്‌ പൂജ നടത്തുന്നു, അതിന് മരം എന്ന വാദ്യവും ശംഖ്‌, ചേങ്ങില എന്നിവയും ചേർത്തുള്ള മരപ്പാണികൊട്ടി ബലി ദേവതകളെ ഉണർത്തും. ഇവയ്ക്കെല്ലാം ശേഷമാണ് ബലിതൂകുന്നത്. മൂന്ന് ഘട്ടങ്ങളായിട്ടാണ് ബലിതൂകൽ. ആദ്യഘട്ടത്തിൽ ശ്രീകോവിലിലെ ദ്വാരപാലകർ, ദേവവാഹനം (ഇവിടെ ഗരുഡൻ), അഷ്ടദിക്പാലകർ, ബ്രഹ്മാവ്, സപ്തമാതൃക്കൾ, ഗണപതി, വീരഭദ്രൻ, ശാസ്താവ്, സുബ്രഹ്മണ്യൻ, ദുർഗ്ഗാദേവി, അനന്തൻ, നിർമ്മാല്യധാരി (ഇവിടെ വിഷ്വക്സേനൻ) എന്നിവർക്ക് ഓരോരുത്തർക്കായി ബലിതൂകുന്നു. രണ്ടാമത്തെ ഘട്ടത്തിൽ സപ്തമാതൃക്കൾക്കും ഗണപതിയ്ക്കും വീരഭദ്രന്നും വിശേഷാൽ ബലിതൂകുന്നു. ഈ സമയത്താണ് ഭക്തർക്ക് നാലമ്പലത്തിനകത്ത് പ്രവേശനമനുവദിയ്ക്കുന്നത്. അപ്പോഴത്തെ ദർശനം അതിവിശേഷമാണ്. വളരെ സമയമെടുത്താണ് സപ്തമാതൃക്കളുടെ ബലി നടത്തുന്നത്. ഇതിനുശേഷം നാലമ്പലത്തിന് പുറത്തേയ്ക്ക് എഴുന്നള്ളിച്ച് അവിടെ ബലിതൂകാൻ തുടങ്ങുന്നു. ഈ സമയം ഭഗവാനെ പഴുക്കാമണ്ഡപത്തിൽ എഴുന്നള്ളിച്ചുകൊണ്ടുവന്നിരുത്തുന്നു. ഇതിനുശേഷം പുറത്തുള്ള ഓരോ ബലിക്കല്ലിലും ബലിതൂകാൻ തുടങ്ങുന്നു. എഴുന്നള്ളിപ്പ് വടക്കുഭാഗത്തെത്തുമ്പോൾ അവിടെ ഒരു ബലിക്കല്ലായി വാഴുന്ന ക്ഷേത്രപാലന് പാത്രത്തോടുകൂടി ബലിതൂകുന്ന ചടങ്ങുമുണ്ടാകും. ഇതിനെല്ലാം ശേഷം ക്ഷേത്രത്തിൽ കൊടിമരത്തിന് മുന്നിലുള്ള വലിയ ബലിക്കല്ലിലും ബലിതൂകുന്നതോടെ ഉത്സവബലി സമാപിയ്ക്കുന്നു. അപ്പോഴേയ്ക്കും സമയം രണ്ടുമണി കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ടാകും. ഉത്സവബലി നാളിൽ ഗുരുവായൂരിൽ ഒരു ജീവി പോലും പട്ടിണി കിടക്കരുതെന്നാണ് വിശ്വാസം. അതിനാൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്ന പക്ഷിമൃഗാദികൾക്കുപോലും ഭക്ഷണം കൊടുക്കുന്ന പതിവുണ്ട്.

==== പള്ളിവേട്ട ====

ഒമ്പതാം ദിവസം രാത്രിയിലാണ് ഭഗവാന്റെ മറ്റൊരു വിശേഷമായ പള്ളിവേട്ട. തന്റെ അതിർത്തിയിലുള്ള സകല തിന്മകളെയും ഭഗവാൻ കീഴടക്കുന്നു എന്ന സങ്കല്പത്തിൽ നടത്തുന്ന ചടങ്ങാണ് പള്ളിവേട്ട. പള്ളിവേട്ടയ്ക്ക് മുന്നോടിയായി ഭഗവാൻ നഗരപ്രദക്ഷിണം നടത്തുന്നുണ്ട്. ഭഗവാൻ ഉത്സവത്തിനിടയ്ക്ക് ആദ്യമായി മതിൽക്കെട്ടിന് പുറത്തേയ്ക്ക് എഴുന്നള്ളുന്നത് നഗരപ്രദക്ഷിണത്തിനാണ്. ഉത്സവക്കാലത്ത് എല്ലാ കേരളീയ ക്ഷേത്രങ്ങളിലും നടന്നുവരുന്ന ചടങ്ങാണ് പള്ളിവേട്ടയെങ്കിലും ഗുരുവായൂരിലെ പള്ളിവേട്ടയ്ക്ക് സവിശേഷതയുണ്ട്. മറ്റുള്ള ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ പുറത്തുള്ള പറമ്പിലോ അതുപോലുള്ള ഏതെങ്കിലും സ്ഥലത്തോ പോയി അവിടെ അലങ്കരിച്ചുവച്ചിരിയ്ക്കുന്ന ഏതെങ്കിലും വന്യമൃഗത്തിന്റെ (പ്രധാനമായും [[പന്നി]]യുടെ) രൂപത്തിൽ അമ്പെയ്യുന്നതാണ് ചടങ്ങെങ്കിൽ ഗുരുവായൂരിൽ ഭക്തർ തന്നെ വന്യമൃഗങ്ങളുടെ വേഷം കെട്ടിവരുന്നതാണ് ചടങ്ങ്. സന്ധ്യയ്ക്ക് പഴുക്കാമണ്ഡപത്തിലെ ദീപാരാധന കഴിഞ്ഞാണ് ഗ്രാമപ്രദക്ഷിണം തുടങ്ങുന്നത്. ദീപാരാധന കഴിഞ്ഞാൽ ഉത്സവത്തിടമ്പ് സ്വർണ്ണക്കോലത്തോട് കെട്ടിവച്ചശേഷം ആനപ്പുറത്ത് കയറ്റുന്നു. പുറത്തേയ്ക്കെഴുന്നള്ളുന്ന ഭഗവാനെ ഭക്തർ നിറപറയും നിലവിളക്കും കാണിച്ച് സ്വീകരിയ്ക്കുന്നു. തുടർന്ന് ആനപ്പുറത്ത് സ്വർണ്ണക്കോലമേന്തി നഗരപ്രദക്ഷിണം തുടങ്ങുന്നു.  വാളും പരിചയുമണിഞ്ഞ കൃഷ്ണനാട്ടം കലാകാരന്മാർ വിശേഷാൽ ചുവടുകളോടെ എഴുന്നള്ളത്തിന് അകമ്പടി സേവിയ്ക്കും. ഈ സമയത്ത് പാണ്ടിമേളമാണ് കൊട്ടുന്നത്. ഒപ്പം നാദസ്വരവും ഭക്തരുടെ ഭജനകളും കൂടിയാകുമ്പോൾ നഗരപ്രദക്ഷിണം പൂർണ്ണമാകും. ഗുരുവായൂർ പരിസരം മുഴുവൻ ചുറ്റി, അടുത്തുള്ള ക്ഷേത്രങ്ങളിലെയും വീടുകളിലെയും വരവേല്പുകളെല്ലാം കഴിഞ്ഞ് തിരിച്ച് ക്ഷേത്രത്തിലെത്തുമ്പോഴേയ്ക്കും രാത്രി ഒമ്പതുമണി കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ടാകും. ക്ഷേത്രമതിലകത്തുകൂടിയുള്ള പ്രദക്ഷിണം കഴിഞ്ഞ് നഗരപ്രദക്ഷിണം പൂർത്തിയാക്കുന്നതോടുകൂടി പള്ളിവേട്ടയ്ക്കുള്ള ഒരുക്കങ്ങൾ തുടങ്ങും. ക്ഷേത്രത്തിലെ കഴകക്കാരനായ പുതിയേടത്ത് [[പിഷാരടി]] ''പന്നിമാനുഷങ്ങളുണ്ടോ?......'' എന്ന് മൂന്നുപ്രാവശ്യം ഉറക്കെ ചോദിയ്ക്കും. ഉണ്ടെന്ന് അറിയിപ്പ് കിട്ടിക്കഴിഞ്ഞാലുടനെ മൃഗവേഷധാരികളായ ഭക്തരെല്ലാവരും കൂടി ആർപ്പുവിളിച്ചുകൊണ്ട് ക്ഷേത്രത്തിനകത്തേയ്ക്ക് പ്രവേശിയ്ക്കും. തുടർന്ന് ആനപ്പുറത്ത് ഭഗവാൻ എഴുന്നള്ളി അവരെ പിൻതുടരും. ഒമ്പത് പ്രദക്ഷിണമാണ് പള്ളിവേട്ടയ്ക്ക് ഉണ്ടാകാറുള്ളത്. വാദ്യമേളങ്ങളൊന്നുമില്ലാതെയാണ് പള്ളിവേട്ടയ്ക്ക് പുറത്ത്. അവസാന പ്രദക്ഷിണത്തിൽ ഭഗവദ്പ്രതിനിധിയായ കീഴ്ശാന്തി  'പന്നി'യെ അമ്പെയ്ത് വീഴ്ത്തുന്നു. 'ചത്ത' 'പന്നി'യെ കമ്പിൽ കെട്ടി കൊണ്ടുപോകുന്നതോടെ പള്ളിവേട്ട സമാപിയ്ക്കുന്നു. ഇതിനുശേഷം വാദ്യമേളങ്ങളോടുകൂടി എഴുന്നള്ളുന്ന ഭഗവാനെ നമസ്കാരമണ്ഡപത്തിൽ പ്രത്യേകം തയ്യാറാക്കിയ ശയ്യയിലേയ്ക്ക് എഴുന്നള്ളിച്ചുകൊണ്ടുവന്ന് കിടത്തുന്നു. ഗ്രാമപ്രദക്ഷിണവും പള്ളിവേട്ടയും കഴിഞ്ഞ് അവശനായ ഭഗവാൻ മണ്ഡപത്തിൽ കിടന്നുറങ്ങുന്നു എന്നാണ് സങ്കല്പം. ഈ സമയം ക്ഷേത്രപരിസരത്തുള്ള എല്ലാ ബഹളങ്ങളും താത്കാലികമായി അവസാനിയ്ക്കുന്നു. ഭഗവാന്റെ ഉറക്കത്തിന് ഒരുതരത്തിലും ഭംഗമുണ്ടാകരുതെന്നാണ് ഭക്തവിശ്വാസം. ക്ഷേത്രത്തിൽ നിത്യേന അടിയ്ക്കുന്ന നാഴികമണി പോലും ഈ സമയം കെട്ടിവയ്ക്കും. അബദ്ധത്തിൽ പോലും അത് ശബ്ദിയ്ക്കാൻ പാടില്ലത്രേ! ഈ സമയം തന്നെ ക്ഷേത്രം ശാന്തിക്കാർ, പിറ്റേന്ന് ഭഗവാന് കണികാണുന്നതിനുള്ള വസ്തുക്കൾ ഒരുക്കുന്ന തിരക്കിലായിരിയ്ക്കും. ഇക്കൂട്ടത്തിൽ, ക്ഷേത്രത്തിൽ നടയ്ക്കിരുത്തിയ ഒരു [[പശു]]വുമുണ്ടാകും. 

==== ആറാട്ട് ====

പിറ്റേന്ന് രാവിലെ ആറുമണിയ്ക്കാണ് ഭഗവാന്റെ പള്ളിയുണർത്തൽ. നടയ്ക്കിരുത്തിയ പശുവിന്റെ കരച്ചിൽ കേട്ടുകൊണ് ഭഗവാൻ പള്ളിയുണരുന്നത്. തുടർന്ന് കണിക്കോപ്പുകൾ കൂടി കണികണ്ട ശേഷം ക്ഷേത്രച്ചടങ്ങുകൾ തുടങ്ങുന്നു. അന്ന് രാത്രിയാണ് ഉത്സവസമാപനമായ ആറാട്ട് നടക്കുന്നത്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്തുള്ള രുദ്രതീർത്ഥക്കുളത്തിൽ തന്നെയാണ് ആറാട്ട്. ഉഷഃപൂജയും എതിരേറ്റുപൂജയുമൊഴികെയുള്ള എല്ലാ ചടങ്ങുകളും അന്നേദിവസമുണ്ടാകാറുണ്ട്. ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ പഞ്ചലോഹവിഗ്രഹമാണ് അന്ന് എഴുന്നള്ളിയ്ക്കുന്നത്. ആറാട്ടുദിവസം മാത്രമാണ് പഞ്ചലോഹവിഗ്രഹം പുറത്തേയ്ക്ക് എഴുന്നള്ളിയ്ക്കുന്നത്. ഉച്ചവരെ സാധാരണ പോലുള്ള ചടങ്ങുകൾ നടക്കുന്നു. വൈകീട്ട് ദീപാരാധന കഴിഞ്ഞ് ഭഗവാൻ നഗരപ്രദക്ഷിണത്തിന് ഇറങ്ങുന്നു. തലേന്നത്തെ പ്രദക്ഷിണത്തിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി ഇത്തവണ ധാരാളം നിശ്ചലദൃശ്യങ്ങളും ഇവയോടൊപ്പം അകമ്പടി സേവിയ്ക്കാറുണ്ട്. പുരാണങ്ങളിലെ വിവിധ സംഭവങ്ങൾ ഇവിടെ നിശ്ചലദൃശ്യങ്ങളായി പുനർജനിയ്ക്കുന്നു. [[പഞ്ചവാദ്യം|പഞ്ചവാദ്യത്തിന്റെ]] അകമ്പടിയോടെയാണ് ആറാട്ടുനാളിലെ നഗരപ്രദക്ഷിണം നടത്തുന്നത്. ഉത്സവക്കാലത്ത് പഞ്ചവാദ്യം ഉപയോഗിയ്ക്കുന്ന ഏക അവസരം ഇതാണ്. ക്ഷേത്രങ്ങളും വീടുകളും മുഴുവൻ കയറിയിറങ്ങി സ്വീകരണം മുഴുവൻ ഏറ്റുവാങ്ങിയശേഷം പ്രദക്ഷിണം രുദ്രതീർത്ഥക്കുളത്തിന്റെ വടക്കേക്കരയിലെ അത്താണിക്കല്ലിനടുത്തെത്തുമ്പോൾ പെട്ടെന്ന് വാദ്യമേളങ്ങൾ നിർത്തും. പണ്ടൊരു ആറാട്ടുനാളിൽ അത്താണിക്കല്ല് നിൽക്കുന്ന ഭാഗത്തുവച്ച് അതിക്രൂരമായി കൊലചെയ്യപ്പെട്ട, തന്റെ വിശ്വസ്തഭക്തനും കഴകക്കാരനുമായിരുന്ന കണ്ടിയൂർ പട്ടത്തെ നമ്പീശന്റെ സ്മരണ ഭഗവാൻ പുതുക്കുന്നു എന്നാണ് സങ്കല്പം. ഈ സമയം നമ്പീശന്റെ അനന്തരാവകാശികളിൽ ചിലർ അവിടെയെത്തുകയും തങ്ങൾക്ക് സങ്കടമില്ലെന്ന് അറിയിയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അതിനുശേഷം പാണ്ടിമേളത്തിന്റെ അകമ്പടിയോടെ എഴുന്നള്ളിപ്പ് തുടരും. തുടർന്ന് ഭഗവതിക്ഷേത്രത്തിനടുത്തുള്ള വാതിലിലൂടെ വിഗ്രഹം ആറാട്ടുകടവിലെത്തിയ്ക്കുന്നു. ഈ സമയമാകുമ്പോഴേയ്ക്കും നിരവധി ഭക്തർ ആറാട്ടുമുങ്ങാനായി കടവുകളിൽ തടിച്ചുകൂടിയിട്ടുണ്ടാകും. ആറാട്ടുകടവിൽ പ്രത്യേകം ഒരുക്കിവച്ച പീഠത്തിൽ വിഗ്രഹം എഴുന്നള്ളിയ്ക്കുന്ന തന്ത്രി, തുടർന്ന് [[ഗംഗ]], [[യമുന]], [[സരസ്വതി (നദി)|സരസ്വതി]] തുടങ്ങിയ സകല തീർത്ഥങ്ങളെയും രുദ്രതീർത്ഥത്തിലേയ്ക്ക് ആവാഹിയ്ക്കുന്ന ചടങ്ങ് നടത്തുന്നു. തുടർന്ന് തമ്പ്രാൻപടിയ്ക്കൽ കിട്ടയുടെ പിന്മുറക്കാർ കൊണ്ടുവന്ന ഇളനീരും മഞ്ഞൾപ്പൊടിയും കൊണ്ട് വിഗ്രഹത്തിൽ അഭിഷേകം ചെയ്തശേഷം വിഗ്രഹവുമായി തന്ത്രിയും ഓതിയ്ക്കന്മാരും മേൽശാന്തിയും കീഴ്ശാന്തിമാരും മൂന്നുവട്ടം മുങ്ങുന്നു. ഭഗവദ്സാന്നിദ്ധ്യം കൊണ്ട് പവിത്രമായ ജലത്തിൽ ഭക്തരും മുങ്ങിനിവർന്ന് പുണ്യം നേടുന്നു. തുടർന്ന് എല്ലാവരും വസ്ത്രം മാറി തിരിച്ചെഴുന്നള്ളുന്നു. തിരിച്ചെഴുന്നള്ളുന്ന ഭഗവാനെ ഭക്തർ നിറപറയും നിലവിളക്കും നൽകി സ്വീകരിയ്ക്കുന്നു. അതിനുശേഷം ഭഗവതിക്ഷേത്രത്തിലെ മണ്ഡപത്തിൽ ഭഗവാന് ഉച്ചപ്പൂജ. വർഷത്തിലൊരിയ്ക്കൽ തന്റെ സഹോദരിയായ ഇടത്തരികത്തുകാവിലമ്മയെ കാണാമെന്ന് ഗുരുവായൂരപ്പൻ വാക്കുകൊടുത്തിട്ടുണ്ടെന്നും അതിന്റെ സ്മരണയ്ക്കാണ് ഭഗവതിക്ഷേത്രത്തിൽ ഭഗവാന് പൂജ നടത്തുന്നതെന്നും പറയപ്പെടുന്നു. ശ്രീലകത്തിന് പുറത്ത് ഭഗവാന് ഉച്ചപ്പൂജ നടത്തുന്ന ഏക അവസരം ഇതാണ്. അതിനുശേഷം ക്ഷേത്രത്തിനുചുറ്റും പതിനൊന്ന് പ്രാവശ്യം ഓട്ടപ്രദക്ഷിണം. അവസാനം കൊടിമരത്തിൽ നിന്ന് കൊടിയിറക്കുന്നതോടെ ഉത്സവം പരിസമാപ്തിയിലെത്തുന്നു.

==== നിയന്ത്രണങ്ങൾ ====

കലശം തുടങ്ങിക്കഴിഞ്ഞാൽ ആറാട്ട് കഴിയുന്നതുവരെയുള്ള പതിനെട്ടുദിവസം അഞ്ചുവയസ്സിൽ താഴെയുള്ള കുട്ടികൾക്ക് നാലമ്പലത്തിനകത്ത് പ്രവേശനമില്ല. ഉത്സവത്തോടനുബന്ധിച്ച് വലിയ താന്ത്രികച്ചടങ്ങുകളും കലാപരിപാടികളുമെല്ലാമുണ്ടാകാറുണ്ടെങ്കിലും വെടിക്കെട്ടുണ്ടാകാറില്ല എന്നത് ശ്രദ്ധേയമായ വസ്തുതയാണ്. ഒരു കതിനവെടി പോലും ക്ഷേത്രപരിസരത്തെങ്ങും കാണാനാകില്ല. കുട്ടികളെ ഏറെ സ്നേഹിയ്ക്കുന്ന, സ്വയം കുട്ടിയായ ഗുരുവായൂരപ്പന് അവരെ ഭയപ്പെടുത്തുന്ന ഒന്നും ക്ഷേത്രപരിസരത്തുണ്ടാകരുതെന്നാണ് പഴമക്കാരുടെ വിശ്വാസം. എന്നാൽ കൊടിയേറ്റം, കാഴ്ചശീവേലി, ഗ്രാമപ്രദക്ഷിണം, പള്ളിവേട്ട, ആറാട്ട് തുടങ്ങിയ അവസരങ്ങളിൽ ചില്ലറ കരിമരുന്നുപ്രയോഗങ്ങളുണ്ടാകാറുമുണ്ട്. ഇവയാണെങ്കിൽ യാതൊരു കുറവും കൂടാതെയാണ് ഉത്സവത്തിന് നടത്തിപ്പോരുന്നതും. ഉത്സവത്തോടനുബന്ധിച്ചുള്ള കലാപരിപാടികളിൽ [[ശാസ്ത്രീയ സംഗീതം]], [[ശാസ്ത്രീയ നൃത്തം]], [[ഗാനമേള]], കഥകളി, [[തുള്ളൽ]] തുടങ്ങിയവയ്ക്കാണ് പ്രാധാന്യം. സിനിമാറ്റിക് ഡാൻസോ അടിപൊളി ഗാനങ്ങളോ ഉത്സവത്തിന് പാടില്ലെന്ന് വിലക്കുണ്ട്. മേല്പുത്തൂർ ഓഡിറ്റോറിയം കൂടാതെ സത്രം വളപ്പിലെ പൂന്താനം ഓഡിറ്റോറിയത്തിലും കലാപരിപാടികൾ നടന്നുവരുന്നുണ്ട്.

=== ഗുരുവായൂർ ഏകാദശി/ഗീതാദിനം ===
{{main|ഗുരുവായൂർ ഏകാദശി}}
വൃശ്ചികമാസത്തിലെ വെളുത്തപക്ഷത്തിലെ ഏകാദശിദിവസമാണ് ഗുരുവായൂർ ഏകാദശിയായി ആഘോഷിച്ചുവരുന്നത്. ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ പ്രതിഷ്ഠാദിനമാണ് ഈ ദിവസമെന്ന് വിശ്വസിച്ചുവരുന്നു. ഇതുകൂടാതെ [[കുരുക്ഷേത്രയുദ്ധം|കുരുക്ഷേത്രയുദ്ധത്തിൽ]] പ്രിയപ്പെട്ടവരെ ശത്രുപക്ഷത്ത് കണ്ടു തളർന്നുപോയ [[അർജ്ജുനൻ|അർജ്ജുനനെ]] സമാധാനിപ്പിയ്ക്കാൻ ശ്രീകൃഷ്ണഭഗവാൻ [[ഭഗവദ് ഗീത|ഗീതോപദേശം]] നടത്തിയ ദിവസമാണെന്നും വിശ്വസിച്ചുവരുന്നു. അതിനാൽ ഈ ദിവസം '''ഗീതാദിനം''' എന്ന പേരിലും ആചരിച്ചുവരുന്നു. ഇതുകൂടാതെ വേറെയും നിരവധി പ്രത്യേകതകൾ ഈ ദിവസത്തിനുള്ളതായി പറയപ്പെടുന്നു. ഗോകുലത്തിൽ വച്ച് ശ്രീകൃഷ്ണഭഗവാന് ഗോവിന്ദപട്ടാഭിഷേകം നടത്തിയ ദിവസം, ആദിശങ്കരാചാര്യർ, മേല്പുത്തൂർ, പൂന്താനം, വില്വമംഗലം സ്വാമിയാർ, കുറൂരമ്മ തുടങ്ങി നിരവധി ഭക്തർക്ക് ഭഗവദ്ദർശനം ലഭിച്ച ദിവസം, ഇവയെല്ലാം കൂടാതെ നാലുമാസത്തെ യോഗനിദ്രയിൽ നിന്ന് വിഷ്ണുഭഗവാൻ ഉണരുന്ന ദിവസം (ഉത്ഥാന ഏകാദശി) തുടങ്ങിയവ അവയിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടവയാണ്. ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ ചൈതന്യം പൂർണ്ണമായി അനുഭവപ്പെടുന്ന ദിവസമായി ഗുരുവായൂർ ഏകാദശി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. അന്നേദിവസം ക്ഷേത്രത്തിലെ വിഗ്രഹം യഥാരൂപത്തിൽ (മഹാവിഷ്ണുസ്വരൂപത്തിൽ) അലങ്കരിയ്ക്കുന്നു. അപ്പോൾ ദർശനത്തിനെത്തുന്ന ഭക്തരെല്ലാവരും വിഷ്ണുസ്വരൂപങ്ങളായി മാറുന്നുവെന്ന് വിശ്വസിച്ചുവരുന്നു. ക്ഷേത്രപ്രവേശനവിളംബരത്തിനുമുമ്പും എല്ലാവർക്കും ജാതിഭേദമെന്യേ ദർശനം അനുവദിച്ചിരുന്ന ദിവസമായിരുന്നു ഗുരുവായൂർ ഏകാദശി. 

==== ചുറ്റുവിളക്ക് ആരംഭം ====
ഏകാദശിയ്ക്ക് ഒരുമാസം മുമ്പ് (തുലാമാസത്തിലെ വെളുത്ത ഏകാദശിനാളിൽ) ക്ഷേത്രത്തിൽ ചുറ്റുവിളക്കുകൾ ആരംഭിയ്ക്കുന്നു. ആദ്യത്തെ ചുറ്റുവിളക്ക് നടത്തുന്നത് പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ [[അലനല്ലൂർ|അലനല്ലൂരിലുള്ള]] പറമ്പോട്ട് അമ്മിണിയമ്മയുടെ പേരിലാണ്. ഇവരെക്കൂടാതെ വിവിധ വ്യക്തികളും സംഘടനകളും ഇതിനോടനുബന്ധിച്ച് വിളക്കുകൾ നടത്തിവരുന്നുണ്ട്. അവയ്ക്ക് ഓരോന്നിന്നും നടത്തിപ്പുക്കാരുടെ പേരനുസരിച്ച് വിശേഷാൽ പേരുകളും പറയപ്പെടുന്നു. [[കേരള ഹൈക്കോടതി]]യിലെ അഭിഭാഷകർ നടത്തുന്ന കോടതി വിളക്ക്, [[സ്റ്റേറ്റ് ബാങ്ക് ഓഫ് ഇന്ത്യ]]യിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥർ നടത്തുന്ന വിളക്കിന് എസ്.ബി.ഐ. വിളക്ക്{{efn-lr|2017-ലെ ബാങ്ക് ലയനത്തിനുമുമ്പ് ഈ വിളക്ക് നടത്തിയിരുന്നത് [[സ്റ്റേറ്റ് ബാങ്ക് ഓഫ് ട്രാവൻകൂർ|സ്റ്റേറ്റ് ബാങ്ക് ഓഫ് ട്രാവൻകൂറിലെ]] ഉദ്യോഗസ്ഥരാണ്. അന്ന് ഇതിന്റെ പേര് എസ്.ബി.ടി. വിളക്ക് എന്നായിരുന്നു.}}, [[കേരള പോലീസ്]] ഉദ്യോഗസ്ഥർ നടത്തുന്ന വിളക്കിന് പോലീസ് വിളക്ക്, [[അയ്യപ്പസേവാസംഘം]] നടത്തുന്ന വിളക്കിന് അതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പേര്, ക്ഷേത്രം പാരമ്പര്യാവകാശികളായ പത്തുകാരുടെ വിളക്കിന് അതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പേര് - അങ്ങനെ നീണ്ടുപോകുന്നു പേരുകളുടെ നിര. ഈ ദിവസങ്ങളിൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ ധാരാളമായി ഭക്തർ ദർശനത്തിനെത്തുന്നു. ഈ സമയം ശബരിമല തീർത്ഥാടനകാലം കൂടിയായതിനാൽ ഭക്തജനത്തിരക്ക് പതിന്മടങ്ങാകും.

==== പാരമ്പര്യവിളക്കുകൾ ====
ഏകാദശിയ്ക്ക് ഒരാഴ്ച മുമ്പുവരുന്ന [[പഞ്ചമി]] മുതൽ [[നവമി]] വരെയുള്ള വിളക്കുകൾ ''പാരമ്പര്യവിളക്കുകൾ'' എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു. മറ്റുള്ള വിളക്കുകൾ നടത്തുന്നത് പ്രത്യേകം ദിവസങ്ങളിലാണെങ്കിൽ ഈ വിളക്കുകൾ കൃത്യം ഒരേ ദിവസം തന്നെയാണ് നടത്തുന്നത്. ഇവ നടത്തുന്നത് ഓരോ കുടുംബക്കാരായതുകൊണ്ടാണ് ''പാരമ്പര്യവിളക്കുകൾ'' എന്ന പേര് ഈ വിളക്കുകൾക്ക് വന്നത്. പഞ്ചമിവിളക്ക് നടത്തുന്നത് കാപ്രാട്ട് കുടുംബക്കാരാണ്; [[ഷഷ്ഠി]]വിളക്ക് നടത്തുന്നത് മാണിക്കത്ത് കുടുംബക്കാരും. മാണിക്കത്ത് കുടുംബത്തിലെ കാരണവരായിരുന്ന ചന്ദ്രശേഖരമേനോന്റെ പേരിലാണ് ഷഷ്ഠിവിളക്ക് നടത്തുന്നത്. [[സപ്തമി]]നാളിലെ വിളക്ക് നടത്തുന്നത് ഗുരുവായൂരിലെ പ്രസിദ്ധ ബ്രാഹ്മണകുടുംബമായ നെന്മിനി മനക്കാരാണ്. ഈ വിളക്കിന് സവിശേഷപ്രാധാന്യമുണ്ട്. സാധാരണ വിളക്കുകൾക്ക് നെയ്യോ നല്ലെണ്ണയോ ആണ് ഉപയോഗിയ്ക്കാറുള്ളതെങ്കിൽ ഇതിന് ഉപയോഗിയ്ക്കുന്നത് വെളിച്ചെണ്ണയാണ്.  നെന്മിനി മനപ്പറമ്പിലെ തെങ്ങിൽ നിന്നെടുക്കുന്ന വെളിച്ചെണ്ണകൊണ്ടാണ് വിളക്കുകൾ തെളിയിയ്ക്കുന്നത്. വെളിച്ചെണ്ണ കൊണ്ട് വിളക്കുകൾ കത്തിയ്ക്കുന്നത് കൂടുതൽ ശോഭയുണ്ടാക്കുമെന്ന് വിശ്വസിച്ചുവരുന്നു. അങ്ങനെ ക്ഷേത്രം മുഴുവൻ ദീപപ്രഭയിൽ കുളിച്ചുനിൽക്കുന്ന കാഴ്ച മനോഹരമാണ്. [[അഷ്ടമി]]വിളക്ക് നടത്തുന്നത് പുലിക്കീഴ് വാര്യക്കാരും [[നവമി]]വിളക്ക് നടത്തുന്നത് കൊളാടി വീട്ടുകാരുമാണ്. [[ദശമി]]ദിനത്തിലെ വിളക്ക് നടത്തുന്നത് ''ശ്രീ ഗുരുവായൂരപ്പൻ സങ്കീർത്തന ട്രസ്റ്റ്'' എന്ന സംഘടനയാണ്. ഭാഗവതാചാര്യനും ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ പരമഭക്തനുമായിരുന്ന [[ആഞ്ഞം മാധവൻ നമ്പൂതിരി]] തുടങ്ങിവച്ച ഈ സംഘടന 1970-ലാണ് ദശമിവിളക്കിന്റെ ചുമതലയേറ്റെടുത്തത്. മുമ്പ് ഈ വിളക്ക് നടത്തിവന്നിരുന്ന കുടുംബം അന്യം നിന്നുപോയതിനെത്തുടർന്നായിരുന്നു ഇത്. അഷ്ടമി മുതലുള്ള വിളക്കുകൾക്ക് ഭഗവാന്റെ സ്വർണ്ണക്കോലം എഴുന്നള്ളിയ്ക്കും. ഈ വിളക്കുകൾക്കെല്ലാം അകമ്പടിയായി പഞ്ചവാദ്യം, പഞ്ചാരിമേളം, നാദസ്വരം എന്നിവയോടുകൂടിയ വിശേഷാൽ കാഴ്ചശീവേലികളുമുണ്ടാകും. ദശമിനാളിൽ രാവിലെ നടതുറന്നുകഴിഞ്ഞാൽ ഏകാദശി കഴിഞ്ഞുവരുന്ന [[ദ്വാദശി]]നാളിൽ രാവിലെ ഒമ്പതുമണി വരെ പൂജകൾക്കും ദീപാരാധനയ്ക്കുമല്ലാതെ നടയടയ്ക്കില്ല. 

==== ഏകാദശിനാളിലെ പരിപാടികൾ ====
ഏകാദശിനാളിലെ നിർമ്മാല്യദർശനം അതിവിശേഷകരമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. അന്നേദിവസത്തെ ചുറ്റുവിളക്കും ഉദയാസ്തമനപൂജയും ദേവസ്വം വകയാണ്. മുമ്പ് [[കുന്നംകുളം|കുന്നംകുളത്തിനടുത്തുള്ള]] [[ചിറളയം കോവിലകം]] വകയായിരുന്നു ചുറ്റുവിളക്കും ഉദയാസ്തമനപൂജയും. 1972-ലാണ് ഇവ ദേവസ്വം ഏറ്റെടുത്തത്. രാവിലെ ഏഴുമണിമുതൽ ക്ഷേത്രം കൂത്തമ്പലത്തിൽ ഗീതാപാരായണമുണ്ടാകും. ഏകാദശീവ്രതം നോൽക്കുന്ന ഭക്തർ ആഹാരമേ കഴിയ്ക്കരുതെന്നാണ് ചിട്ടയെങ്കിലും ശാരീരികസ്ഥിതി അനുകൂലമല്ലാത്തവർ അരിയാഹാരം മാത്രമേ ഒഴിവാക്കാറുള്ളൂ. എന്നാൽ ഗുരുവായൂരപ്പന് അന്നും നിവേദ്യങ്ങൾ സാധാരണപോലെത്തന്നെയാണ്. ഏകാദശിനാളിൽ ഗുരുവായൂരിലെത്തുന്ന ഭക്തർക്കായി വിശേഷാൽ പ്രസാദ ഊട്ടുണ്ടാകാറുണ്ട്. ഗോതമ്പുചോറ്, കാളൻ, ഗോതമ്പുപായസം എന്നിവയാണ് ഏകാദശി ഊട്ടിനുള്ള വിഭവങ്ങൾ. രാവിലത്തെ കാഴ്ചശീവേലി കഴിഞ്ഞാൽ ഗുരുവായൂർ കിഴക്കേ നടയിലുള്ള പാർത്ഥസാരഥിക്ഷേത്രത്തിലേയ്ക്ക് പഞ്ചവാദ്യത്തോടുകൂടി എഴുന്നള്ളിപ്പുണ്ടാകും. മൂന്ന് ആനകളാണ് ഈ എഴുന്നള്ളിപ്പിന് മുന്നിലുണ്ടാകുന്നത്. വലിയ ആഘോഷത്തോടുകൂടിയ എഴുന്നള്ളിപ്പ് പാർത്ഥസാരഥിക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലെത്താൻ ഒരുപാട് സമയമെടുക്കും. വൈകീട്ട് പാർത്ഥസാരഥിക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്ന് രഥമെഴുന്നള്ളിപ്പുമുണ്ടാകും. [[തമിഴ്നാട്]], [[കർണാടക]], [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്]], [[തെലങ്കാന]] തുടങ്ങിയ സംസ്ഥാനങ്ങളിലുള്ളതുപോലെ ഭീമാകാരമായ രഥമല്ല പാർത്ഥസാരഥിക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്നെഴുന്നള്ളിയ്ക്കുന്നത്. താരതമ്യേന വളരെ ചെറിയൊരു രഥമാണ്. സ്വർണ്ണത്തിൽ തീർത്ത ഈ രഥം സ്റ്റിയർറിങ് കൊണ്ടാണ് ഓടിയ്ക്കുന്നത്. രഥത്തിന്റെ മുന്നിൽ ചമ്മട്ടിയേന്തിയ ശ്രീകൃഷ്ണഭഗവാന്റെയും പുറകിൽ തൊഴുതുനിൽക്കുന്ന അർജ്ജുനന്റെയും രൂപങ്ങൾ പണിതുവച്ചിട്ടുണ്ട്. 1977-ൽ നടന്ന പാർത്ഥസാരഥിക്ഷേത്രം പുനഃപ്രതിഷ്ഠയ്ക്കുശേഷമാണ് ഈ ചടങ്ങ് ആരംഭിച്ചത്. രഥമെഴുന്നള്ളിപ്പിന് അകമ്പടിയായി ഭക്തരുടെ നാമജപമുണ്ടാകും. എഴുന്നള്ളിപ്പ് ക്ഷേത്രത്തിലെത്തിച്ചേരാൻ ഏറെ സമയമെടുക്കും. തുടർന്ന് ക്ഷേത്രത്തെ കുളമടക്കം വലംവച്ചാണ് എഴുന്നള്ളിപ്പ് അവസാനിയ്ക്കുന്നത്.

==== ദ്വാദശിപ്പണം സമർപ്പണവും ത്രയോദശി ഊട്ടും ====
ഏകാദശിദിവസം അർദ്ധരാത്രി (ദ്വാദശിദിവസം പുലർച്ചെ) '''ദ്വാദശിപ്പണം സമർപ്പിയ്ക്കൽ''' എന്ന വിശേഷാൽ ചടങ്ങ് ആരംഭിയ്ക്കും. ക്ഷേത്രം കൂത്തമ്പലത്തിൽ വച്ചാണ് ഈ ചടങ്ങ് നടത്തപ്പെടുന്നത്. ശുകപുരം, പെരുവനം, [[ഇരിഞ്ഞാലക്കുട]] ഗ്രാമക്കാരായ, അഗ്നിഹോത്രികളായ നമ്പൂതിരിമാർക്ക് ഭക്തർ ദക്ഷിണ നൽകുന്ന ചടങ്ങാണിത്. ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠരായ അഗ്നിഹോത്രിമാർക്ക് ദക്ഷിണ നൽകുന്നത് അതീവപുണ്യകരമായ കാര്യമാണെന്ന് വിശ്വസിച്ചുവരുന്നു. ആദ്യത്തെ ദക്ഷിണ സമർപ്പിയ്ക്കുന്നത് ഭഗവാൻ തന്നെയാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. ഭഗവദ്പ്രതിനിധിയായി മേൽശാന്തിയാണ് ദക്ഷിണ സമർപ്പിയ്ക്കുന്നത്. തുടർന്ന് ദേവസ്വം അധികാരികളും അവസാനം ഭക്തരും സമർപ്പിയ്ക്കുന്നു. രാവിലെ ഒമ്പതുമണി വരെ പണം സമർപ്പിയ്ക്കൽ അനുസ്യൂതം തുടരുന്നു. ദ്വാദശിനാളിൽ രാവിലെ ഏഴുമണിയ്ക്ക് ദ്വാദശി ഊട്ട് നടത്തുന്നു. ഇടിച്ചുപിഴിഞ്ഞ പായസത്തോടെ നടത്തുന്ന സദ്യയാണിത്. അന്നേദിവസം രാവിലെ ഒമ്പതുമണിയ്ക്ക് നടയടച്ചുകഴിഞ്ഞാൽ പിന്നെ ഉച്ചതിരിഞ്ഞ് മൂന്നരയ്ക്കേ തുറക്കൂ. ആ സമയം വിവാഹം, ചോറൂൺ, തുലാഭാരം തുടങ്ങിയ കർമ്മങ്ങളൊന്നും നടത്താറില്ല. ദ്വാദശിയുടെ പിറ്റേ ദിവസം ([[ത്രയോദശി]] നാളിൽ) നടത്തുന്ന ത്രയോദശി ഊട്ട്, തന്റെ ഭക്തനായിരുന്ന ഒരു പരദേശി ബ്രാഹ്മണന്റെ ശ്രാദ്ധം ഭഗവാൻ തന്നെ ഊട്ടുന്ന ചടങ്ങായി വ്യാഖ്യാനിയ്ക്കപ്പെടുന്നു. മത്തനും നേന്ത്രപ്പഴവും ചേർന്നുള്ള പച്ചടി, മത്തൻ പൊടിത്തൂവൽ, എളവൻ-ചേന-പയർ കൂട്ടുകറി, രസം, പിണ്ടിപ്പായസം എന്നിവയോടുകൂടിയ ത്രയോദശി ഊട്ടോടെ ഗുരുവായൂർ ഏകാദശിച്ചടങ്ങുകൾ അവസാനിയ്ക്കുന്നു.

==== ചെമ്പൈ സംഗീതോത്സവം ====

കർണാടക സംഗീതചക്രവർത്തിയും ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ പരമഭക്തനുമായിരുന്ന ചെമ്പൈ വൈദ്യനാഥഭാഗവതരുടെ പേരിൽ എല്ലാ വർഷവും ഏകാദശിയോടനുബന്ധിച്ച് നടത്തപ്പെടുന്ന ഒരു വിശേഷാൽ സംഗീതോത്സവമാണ് ചെമ്പൈ സംഗീതോത്സവം. തന്റെ ജീവിതകാലത്ത് എല്ലാവർഷവും ഏകാദശിനാളിൽ കച്ചേരി നടത്തിവന്നിരുന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ അന്ത്യത്തെത്തുടർന്ന് 1974-ലെ ഏകാദശിയോടനുബന്ധിച്ചാണ് ഈ പരിപാടി ആരംഭിച്ചത്. ആദ്യം ഒരുദിവസം മാത്രമായിരുന്ന ഈ പരിപാടി, പിന്നീട് മൂന്നും അതിനുശേഷം അഞ്ചും ഏഴും പത്തും പതിമൂന്നും ഒടുവിൽ പതിനഞ്ചും ദിവസങ്ങളായി ഉയർത്തി. പ്രഗല്ഭരും അപ്രഗല്ഭരുമായ നിരവധി കലാകാരന്മാരും കലാകാരികളും ഈയവസരത്തിൽ തങ്ങളുടെ സിദ്ധികൾ പ്രകടിപ്പിയ്ക്കാനായി ഗുരുവായൂരിൽ വരാറുണ്ട്. ഹിന്ദുക്കൾക്ക് മാത്രമേ ഈ പരിപാടിയിൽ പങ്കെടുക്കാൻ അവകാശമുള്ളൂ. ആദ്യദിവസങ്ങളിൽ രാത്രിയാണ് പ്രഗല്ഭരുടെ സംഗീതപരിപാടികൾ നടത്തിവരുന്നതെങ്കിൽ അവസാനമാകുമ്പോഴേയ്ക്കും ദിവസം മുഴുവൻ പ്രഗല്ഭരുടെ പരിപാടികളാകും. ദശമിനാളിൽ നടത്തപ്പെടുന്ന പഞ്ചരത്നകീർത്തനാലാപനമാണ് സംഗീതോത്സവത്തിലെ പ്രധാന പരിപാടി. കർണാടക സംഗീതത്തിലെ ത്രിമൂർത്തികളിലൊരാളായ [[ത്യാഗരാജ സ്വാമികൾ]] ചിട്ടപ്പെടുത്തിയ പഞ്ചരത്നകീർത്തനങ്ങളും അവയോടനുബന്ധിച്ചുള്ള ഗണപതിസ്തുതിയും പ്രശസ്തരായ കർണാടക സംഗീതജ്ഞർ ഒന്നിച്ച് ആലപിയ്ക്കുന്നതാണ് ചടങ്ങ്. അകമ്പടിയായി വയലിൻ, [[വീണ]], പുല്ലാങ്കുഴൽ, മൃദംഗം, [[ഘടം]], [[ഗഞ്ചിറ]], [[മുഖർശംഖ്]] തുടങ്ങിയ വാദ്യങ്ങളുമുണ്ടാകും. ഏകാദശിനാളിൽ രാത്രി ചെമ്പൈയുടെ ശിഷ്യരും ഉപശിഷ്യരുമായ ഗായകർ ഒരുമിച്ച് ചെമ്പൈയുടെ ഇഷ്ടകീർത്തനങ്ങൾ ആലപിച്ച് [[മധ്യമാവതി]] രാഗത്തിൽ മംഗളം പാടി അവസാനിപ്പിയ്ക്കുന്നതോടെ സംഗീതോത്സവം സമാപിയ്ക്കുന്നു.

==== ഗജരാജൻ ഗുരുവായൂർ കേശവൻ അനുസ്മരണം ====
കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും പേരുകേട്ട ഗജവീരന്മാരിലൊരാളായിരുന്ന ഗുരുവായൂർ കേശവൻ ചരിഞ്ഞത് 1976-ലെ ഗുരുവായൂർ ഏകാദശിനാളിൽ (ഡിസംബർ 2) പുലർച്ചെ മൂന്നുമണിയ്ക്കാണ്. തുടർന്നുവന്ന എല്ലാ വർഷവും ഏകാദശിയുടെ തലേദിവസമായ ദശമിനാളിൽ, ഗുരുവായൂർ ദേവസ്വം വകയായുള്ള എല്ലാ ആനകളും ചേർന്ന് കേശവന് പ്രണാമമർപ്പിയ്ക്കുന്ന ഒരു ചടങ്ങ് നടത്തിവരുന്നുണ്ട്. മറ്റൊരിടത്തും കാണാത്ത ഈ വിശേഷച്ചടങ്ങ് തുടങ്ങുന്നത് ഗുരുവായൂർ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷന്റെ കിഴക്കുഭാഗത്തുള്ള തിരുവെങ്കടാചലപതിക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്നാണ്. നാദസ്വരത്തിന്റെ അകമ്പടിയോടെ നടത്തുന്ന ഈ യാത്രയിൽ ക്ഷേത്രത്തിലെ ഏറ്റവും മുതിർന്ന ആന കേശവന്റെയും രണ്ടാമത്തെ മുതിർന്ന ആന ഗുരുവായൂരപ്പന്റെയും ചിത്രങ്ങൾ വഹിയ്ക്കും. റെയിൽവേ ഗേറ്റ് മുറിച്ചുകടന്ന് പാർത്ഥസാരഥിക്ഷേത്രത്തിലെ സ്വീകരണവും പിന്നിട്ടാണ് ആനകൾ തെക്കേ നടയിൽ ശ്രീവത്സം റസ്റ്റ് ഹൗസിനുമുന്നിലുള്ള കേശവന്റെ പൂർണ്ണകായ പ്രതിമയ്ക്കുമുന്നിലെത്തുന്നത്. തുടർന്ന് മുതിർന്ന ആന കേശവന്റെ പ്രതിമയിൽ ഹാരാർപ്പണം നടത്തുന്നു. മറ്റുള്ള ആനകൾ അതിനനുസരിച്ചുള്ള പ്രണാമമർപ്പിയ്ക്കുന്നു. വളരെ വികാരനിർഭരമായ ഈ ചടങ്ങ് കാണാൻ നിരവധി ഭക്തരാണ് ഗുരുവായൂരിലെത്തുന്നത്.

=== അഷ്ടമിരോഹിണി ===
{{main|അഷ്ടമിരോഹിണി}}
ചിങ്ങമാസത്തിലെ കറുത്തപക്ഷത്തിലെ അഷ്ടമിദിവസമാണ് ശ്രീകൃഷ്ണാവതാരസുദിനമായ അഷ്ടമിരോഹിണിയായി ആഘോഷിച്ചുവരുന്നത്. രാജ്യമെമ്പാടുമുള്ള ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ഈ ദിവസം അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നു. അവതാരകൃഷ്ണസങ്കല്പത്തിൽ പ്രതിഷ്ഠയുള്ള ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിലും അഷ്ടമിരോഹിണി വിശേഷമാണ്. അന്നേദിവസം ക്ഷേത്രത്തിൽ വിശേഷാൽ പൂജകളും കാഴ്ചശീവേലിയും അവതാരസമയമായ അർദ്ധരാത്രിയിൽ വിളക്കെഴുന്നള്ളിപ്പുമുണ്ടാകും. അഷ്ടമിരോഹിണിനാളിലെ പ്രസാദ ഊട്ട് ഭഗവാന്റെ പിറന്നാൾ സദ്യയായി അറിയപ്പെടുന്നു. ഇതിനോടനുബന്ധിച്ച് നടത്തപ്പെടുന്ന അപ്പം വഴിപാട് വളരെ വിശേഷമാണ്.

അഷ്ടമിരോഹിണിനാളിൽ പുലർച്ചെ മൂന്നുമണിയ്ക്ക് ക്ഷേത്രനട തുറക്കുന്നതോടെയാണ് ചടങ്ങുകൾ ആരംഭിയ്ക്കുന്നത്. തുടർന്ന് ക്ഷേത്രത്തിൽ ദീപക്കാഴ്ച നടത്തുന്നു. ആദ്യഘട്ടത്തിൽ ഓടക്കുഴലൂതുന്ന ഉണ്ണിക്കണ്ണനായും പിന്നീട് ഇരുകൈകളിലും വെണ്ണ പിടിച്ചുനിൽക്കുന്ന വെണ്ണക്കണ്ണനായും ഭഗവാനെ അലങ്കരിയ്ക്കുന്നു. രാവിലെ ഏഴുമണിയോടെ സ്വർണ്ണക്കോലത്തോടുകൂടിയ കാഴ്ചശീവേലി എഴുന്നള്ളിപ്പ് നടത്തുന്നു. ഉത്സവക്കാലവും ഏകാദശിയുമല്ലാതെ ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ സ്വർണ്ണക്കോലം എഴുന്നള്ളിയ്ക്കുന്നത് അഷ്ടമിരോഹിണിയ്ക്ക് മാത്രമാണ്. പഞ്ചാരിമേളത്തോടുകൂടിയ കാഴ്ചശീവേലി അതിവിശേഷാൽ ചടങ്ങാണ്. രാവിലെ ഒമ്പതുമണിയോടെ ക്ഷേത്രം ഊട്ടുപുരയിലും പുറത്തുള്ള അന്നലക്ഷ്മി ഹാളിലും പിറന്നാൾ സദ്യ തുടങ്ങും. വിഭവസമൃദ്ധമായ പിറന്നാൾ സദ്യ കഴിയ്ക്കാൻ നിരവധി ഭക്തരാണ് ഗുരുവായൂരിലെത്തുന്നത്. ഉച്ചതിരിഞ്ഞ് രണ്ടുമണി വരെ സദ്യ തുടരും.

മൂന്നുമണിയ്ക്ക് പഞ്ചവാദ്യത്തിന്റെ അകമ്പടിയോടെ രണ്ടാമത്തെ കാഴ്ചശീവേലി. രാവിലത്തെ കാഴ്ചശീവേലിയ്ക്കുള്ള അതേ ചടങ്ങുകൾ തന്നെയാണ് ഇതിനും. വൈകീട്ട് അടുത്തുള്ള നെന്മിനി ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്ന് [[ബലരാമൻ|ബലരാമന്റെ]] എഴുന്നള്ളത്തുമുണ്ട്. തന്റെ അനുജനായ ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ ജന്മദിനത്തിൽ പങ്കെടുക്കാനാണ് ബലരാമന്റെ എഴുന്നള്ളത്ത് എന്നാണ് സങ്കല്പം. അത്താഴപ്പൂജയ്ക്ക് വിശേഷാൽ അപ്പം വഴിപാട് നടത്തും. ഒരു ലക്ഷത്തിനടുത്ത് അപ്പങ്ങളാണ് അഷ്ടമിരോഹിണിനാളിൽ ഭഗവാന് നേദിയ്ക്കുന്നത്. ഇവ കൂടാതെ ഏകദേശം അഞ്ഞൂറുലിറ്റർ പാൽപ്പായസവും നേദിയ്ക്കുന്നുണ്ടാകും. രാത്രി പത്തുമണിയോടെ വിളക്കെഴുന്നള്ളിപ്പ് തുടങ്ങും. ശ്രീകൃഷ്ണഭഗവാന്റെ അവതാരത്തോടനുബന്ധിച്ച് നടത്തുന്നതാണ് വിളക്കെഴുന്നള്ളിപ്പ്. അഞ്ചു പ്രദക്ഷിണങ്ങളാണ് വിളക്കെഴുന്നള്ളിപ്പിനുണ്ടാകുക. ആദ്യത്തെ രണ്ടിനും സാധാരണ വാദ്യോപകരണങ്ങളും മൂന്നാമത്തെ പ്രദക്ഷിണത്തിന് പഞ്ചവാദ്യവും നാലാമത്തേതിന് ഇടയ്ക്കയും നാദസ്വരവും അഞ്ചാമത്തേതിന് പഞ്ചാരിമേളവുമാണ് അകമ്പടിയുണ്ടാകുക. അഷ്ടമിരോഹിണിനാളിൽ രാത്രി ക്ഷേത്രനട അടയ്ക്കില്ല. പകരം, ആ സമയത്ത് അവതാരവിളംബര ഘോഷയാത്രയുണ്ടാകും. നിരവധി ഭക്തരാണ് ഇതുകാണാൻ ക്ഷേത്രത്തിൽ തടിച്ചുകൂടുന്നത്.

==== ഭാഗവതസപ്താഹം, അവതാരം കളി, ശോഭായാത്ര ====
അഷ്ടമിരോഹിണിയോടനുബന്ധിച്ച് ഗുരുവായൂർ ദേവസ്വം വിശേഷാൽ ഭാഗവതസപ്താഹം നടത്തിവരുന്നുണ്ട്. ഭാഗവതത്തിലെ കൃഷ്ണാവതരഭാഗം അഷ്ടമിരോഹിണിദിവസം വരുന്ന രീതിയിലാണ് ഇത് നടത്തിവരുന്നത്. സപ്താഹത്തിന്റെ മൂന്നാം ദിവസമാണ് അഷ്ടമിരോഹിണി വരുന്നത്. അഷ്ടമിരോഹിണിനാളിൽ രാവിലെ എട്ടുമണിയോടെയാണ് കൃഷ്ണാവതാരപാരായണം നടത്തുന്നത്. പ്രഗല്ഭരായ എല്ലാ ഭാഗവതാചാര്യന്മാരും ഈ പരിപാടി അവതരിപ്പിച്ചുവരുന്നുണ്ട്. രാത്രി പതിനൊന്നുമണിയ്ക്ക് കൃഷ്ണനാട്ടത്തിലെ അവതാരം കളിയുമുണ്ടാകും. പുതിയ കലാകാരന്മാരും കലാകാരിമാരും പരിശീലനത്തിലായതിനാൽ പഴയ കലാകാരന്മാരും കലാകാരിമാരുമാണ് കൃഷ്ണനാട്ടം നടത്തുന്നത്. ഗുരുവായൂരിലെ വിവിധ സംഘടനകളും ഈ ദിവസം പരിപാടികൾ അവതരിപ്പിയ്ക്കാറുണ്ട്. ഗുരുവായൂർ നായർ സമാജം നടത്തുന്ന ഉറിയടിയും ബാലഗോകുലം നടത്തുന്ന ശോഭായാത്രയുമാണ് അവയിൽ വിശേഷം. രാവിലെ ഒമ്പതുമണിയ്ക്ക് മമ്മിയൂർ ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്നാണ് നായർ സമാജം നടത്തുന്ന കലാപരിപാടികൾ തുടങ്ങുന്നത്. വിവിധ നൃത്തകലാകാരിമാർ പങ്കെടുക്കുന്ന ഗോപികാനൃത്തവും താലപ്പൊലിയോടെയുള്ള ജീവത എഴുന്നള്ളിപ്പുമെല്ലാം ഇതിന് അകമ്പടിയായി ഉണ്ടാകാറുണ്ട്. ക്ഷേത്രം കിഴക്കേ നടയിൽ വച്ചാണ് ഉറിയടി മത്സരം നടക്കുന്നത്. വൈകീട്ട് ബാലഗോകുലം നടത്തുന്ന ശോഭായാത്ര മമ്മിയൂർ, തിരുവെങ്കടം, പെരുന്തട്ട ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ നിന്നായി വീതിയ്ക്കപ്പെട്ടിരിയ്ക്കുന്നു. ശ്രീകൃഷ്ണനായും [[രാധ|രാധയായും]] [[കുചേലൻ|കുചേലനായും]] വേഷം കെട്ടിയ നിരവധി കുട്ടികൾ ഒത്തുചേർന്ന് ഗുരുവായൂരിനെ അമ്പാടിയാക്കുന്ന കാഴ്ച മനോഹരമാണ്. ഇതിനോടനുബന്ധിച്ച് വിവിധ പുരാണദൃശ്യങ്ങൾ കോർത്തിണക്കിക്കൊണ്ടുള്ള ഫ്ലോട്ടുകളും ശ്രീകൃഷ്ണരഥവും പഞ്ചവാദ്യവുമെല്ലാമുണ്ടാകും. ക്ഷേത്രത്തിന് കിഴക്കുള്ള മഞ്ജുളാൽത്തറയിൽ വച്ച് ഇവ മൂന്നും കൂടിച്ചേർന്ന ശേഷമാണ് ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിലെത്തുന്നത്. തുടർന്നുനടത്തുന്ന ഘോഷയാത്ര ഏറ്റവും മനോഹരമായ കാഴ്ചയാണ്. രാത്രി ഏറെ വൈകുവോളം ഇത്തരം പരിപാടികൾ തുടരും. ഇതുകാണാൻ നിരവധി പേർ ഉറക്കമൊഴിച്ച് എത്താറുണ്ട്.

=== വിഷു ===
മേടമാസം ഒന്നാം തീയതിയാണ് കേരളത്തിന്റെ ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ പുതുവർഷദിനമായ വിഷു. പണ്ടുകാലത്ത് മലയാളികളുടെ വിളവിറക്കൽ ഉത്സവമായിരുന്ന വിഷു, ഇപ്പോൾ കാലമേറെ കഴിഞ്ഞിട്ടും വലിയൊരു ആഘോഷമായിത്തുടരുന്നു. ലോകമെമ്പാടുമുള്ള മലയാളികൾ കണി കണ്ടും പടക്കം പൊട്ടിച്ചും വിഷുദിനം ആഘോഷമാക്കുന്നു. പകലും രാത്രിയും തുല്യമായി വരുന്ന ദിവസമായ ഈ ദിനത്തിൽ സൂര്യൻ നേരെ കിഴക്കുഭാഗത്ത് ഉദിയ്ക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ ഉദിച്ചുവരുന്ന സൂര്യന്റെ ആദ്യകിരണങ്ങൾ ഭഗവാന്റെ പാദങ്ങളിൽ പതിയ്ക്കുന്ന രീതിയിലാണ് ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രം നിർമ്മിച്ചിട്ടുള്ളതുതന്നെ. ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിൽ വിഷു വളരെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു ആഘോഷമാണ്. അന്നേ ദിവസം ഭഗവാനെ കണികാണുന്നത് അതിവിശേഷമായ ചടങ്ങായി കണക്കാക്കിവരുന്നു. നിരവധി ഭക്തരാണ് ഇതിനായി ക്ഷേത്രത്തിൽ തടിച്ചുകൂടിയിട്ടുണ്ടാകുക.

എല്ലാദിവസവും പുലർച്ചെ മൂന്നുമണിയ്ക്ക് തുറക്കുന്ന നട, ഈ ദിവസം രണ്ടരയ്ക്കുതന്നെ തുറക്കും. അതിനുമുന്നോടിയായി തന്ത്രിയും മേൽശാന്തിയും കീഴ്ശാന്തിക്കാരും ഉണർന്ന് രുദ്രതീർത്ഥത്തിൽ കുളിച്ചുവന്ന് കണിയ്ക്കുള്ള ഒരുക്കങ്ങൾ തുടങ്ങും. &lt;ref name=&quot;vns5&quot;&gt;ഗുരു, ഗുരുവായൂർ,പേജ്37, ഏപ്രിൽ2013- ഭക്തപ്രിയ മാസിക.&lt;/ref&gt; നമസ്കാരമണ്ഡപത്തിൽ ഭദ്രദീപത്തിന്റെ തെക്കുഭാഗത്തായാണ് കണിയൊരുക്കുന്നത്. സ്വർണ്ണസിംഹാസനത്തിൽ ആനത്തലേക്കെട്ടുവച്ച് അതിന്മേൽ ഭഗവാന്റെ സ്വർണ്ണത്തിടമ്പ് എഴുന്നള്ളിച്ചുകൊണ്ടുവന്നുവയ്ക്കുന്നു. അതിനുമുന്നിലായി ഓട്ടുരുളിയിലാണ് കണിയൊരുക്കുന്നത്. ഉരുളിയിൽ അക്ഷതം (ഉണങ്ങലരിയും നെല്ലും ചേർന്നുള്ള ഒരു മിശ്രിതം) വിതറി, അതിനുമുന്നിൽ അലക്കിയ മുണ്ട് (കോടിവസ്ത്രം), ഗ്രന്ഥം, വാൽക്കണ്ണാടി, കണ്ണിവെള്ളരി, കണിക്കൊന്ന, ചക്ക, മാങ്ങ, നാളികേരം, ഉടച്ച രണ്ടുമുറി നാളികേരത്തിൽ നെയ്യ് ചേർത്തത് എന്നിവ ഒരുക്കിയിട്ടുണ്ടാകും. ഇതിനുശേഷം മേൽശാന്തിയും കീഴ്ശാന്തിമാരും ശ്രീലകത്ത് പ്രവേശിച്ച് നെയ്വിളക്കുകൾ കൊളുത്തിവയ്ക്കും. തുടർന്ന് രണ്ടര മണിയോടെ നടതുറന്ന് മേൽശാന്തി ആദ്യം ഭഗവാനെ കണികാണിയ്ക്കും. തുടർന്നാണ് ഭക്തർക്ക് കണിദർശനം. കണ്ണടച്ചും കണ്ണുകെട്ടിയുമിരിയ്ക്കുന്ന ഭക്തർ ശ്രീകോവിലിനകത്തേയ്ക്ക് ചെല്ലുകയും ശ്രീകോവിലിന് മുന്നിൽ വച്ച് കണ്ണുതുറന്ന് കണികാണുകയും ചെയ്യുന്നു. തുടർന്ന് കുളിച്ചുവന്ന് നാലമ്പലത്തിനകത്ത് തിരിച്ചുകടന്ന് ഗണപതിയെയും സുബ്രഹ്മണ്യനെയും ഹനുമാനെയും തൊഴുത് ആദ്യം ശ്രീകോവിലിന് മുന്നിലെത്തുന്ന ഭക്തർക്ക് മേൽശാന്തിയിൽ നിന്ന് വിഷുക്കൈനീട്ടം കിട്ടും. അതിനുശേഷം പുറത്തുകടന്ന് ഭഗവതിയെയും ശിവനെയും അയ്യപ്പനെയും തൊഴുത് പ്രദക്ഷിണമായി പുറത്തുകടക്കുന്നതോടെ കണിദർശനം പൂർത്തിയാകും.&lt;ref name=&quot;vns5&quot;&gt;ഗുരു, ഗുരുവായൂർ,പേജ്37, ഏപ്രിൽ2013- ഭക്തപ്രിയ മാസിക.&lt;/ref&gt; 

മറ്റുദിവസങ്ങളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി ഗുരുവായൂരിൽ വിഷുത്തലേന്ന് ഭക്തർക്ക് ക്ഷേത്രമതിലകത്ത് വിരിവയ്ക്കാനുള്ള അവകാശമുണ്ട്. പിറ്റേന്ന് കണികാണേണ്ടതുകൊണ്ടാണ് ഈ സൗകര്യം ഒരുക്കുന്നത്. ഗുരുവായൂരിലെ വിഷുക്കണി ദർശനവും മേൽശാന്തിയിൽ നിന്ന് വാങ്ങുന്ന വിഷുക്കൈനീട്ടവും ഭക്തർ അതിവിശേഷമായി കരുതുന്നു. വിഷുദിവസം ഉച്ചയ്ക്ക് ക്ഷേത്രം ഊട്ടുപുരയിൽ വിഭവസമൃദ്ധമായ വിഷുസദ്യയുമുണ്ട്.

=== ഓണം ===
കേരളത്തിന്റെ ദേശീയോത്സവമാണ് ചിങ്ങമാസത്തിലെ ഓണം. കൃഷി നിറഞ്ഞുനിന്നിരുന്ന കാലത്ത് കേരളത്തിലെ വിളവെടുപ്പുത്സവമായിരുന്നു ഓണം. ഇന്നും മലയാളിമനസ്സുകളിൽ ഗൃഹാതുരത നിറയുന്ന ഒരു അവസരമാണ് ഓണം. വിവിധ കലാപരിപാടികളോടുകൂടി ഓണം ഇന്നും ആഘോഷിച്ചുവരുന്നു. മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ അഞ്ചാം അവതാരമായ വാമനനുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഓണത്തിനുള്ള ഐതിഹ്യം അതിപ്രസിദ്ധമാണ്. ചിങ്ങമാസത്തിലെ തിരുവോണം നക്ഷത്രവും ദ്വാദശിതിഥിയും കൂടിയ ദിവസമാണ് വാമനാവതാരം നടന്നതെന്ന് വിശ്വസിയ്ക്കപ്പെടുന്നു. ഐതിഹ്യപ്രകാരം അസുരചക്രവർത്തിയായ [[മഹാബലി]]യുടെ ദുർമ്മദമടക്കാൻ അവതരിച്ച വാമനൻ, ആദ്യത്തെ അടികൊണ്ട് ആകാശവും രണ്ടാമത്തെ അടികൊണ്ട് ഭൂമിയും അളക്കുകയും മൂന്നാമത്തെ അടി വയ്ക്കാൻ സ്ഥലമില്ലാതെ വന്നപ്പോൾ മഹാബലി സ്വന്തം ശിരസ്സ് കാട്ടിക്കൊടുക്കുകയും വാമനൻ അദ്ദേഹത്തെ അനുഗ്രഹിച്ച് സുതലം എന്ന ലോകത്തേയ്ക്ക് അയയ്ക്കുകയും ചെയ്തശേഷം എല്ലാ വർഷവും ചിങ്ങമാസത്തിലെ തിരുവോണത്തിന് തന്റെ പ്രജകളെ കാണാൻ അദ്ദേഹത്തിന് അനുവാദം കൊടുക്കുകയായിരുന്നു. എറണാകുളം ജില്ലയിലെ [[തൃക്കാക്കര]] എന്ന സ്ഥലത്തായിരുന്നു മഹാബലിയുടെ രാജധാനിയെന്നും വാമനമൂർത്തിയായ ഭഗവാന്റെ കാൽ വന്നുപതിച്ച സ്ഥലം എന്ന അർത്ഥത്തിലാണ് ആ പേരു വന്നതെന്നും കഥയുണ്ട്. തൃക്കാക്കരയിലെ പ്രസിദ്ധമായ [[തൃക്കാക്കര വാമനമൂർത്തിക്ഷേത്രം|വാമനമൂർത്തിക്ഷേത്രത്തിൽ]] ഓണാഘോഷം ഭംഗിയായി നടന്നുവരുന്നു. അത്രയൊന്നുമില്ലെങ്കിലും ഗുരുവായൂരിലും ഓണം പ്രധാനമാണ്. ഓണാഘോഷങ്ങളുടെ ആരംഭദിനമായ [[അത്തം]] മുതൽ പത്തുദിവസവും ക്ഷേത്രനടയിൽ പൂക്കളങ്ങളിടും. ഓരോ ദിവസവും വ്യത്യസ്ത രൂപങ്ങളിലാണ് പൂക്കളം. ഇവയിൽ വിവിധ ദേവതാരൂപങ്ങൾ വരച്ചുണ്ടാക്കിയിട്ടുണ്ടാകും. ഇതിനുള്ള പൂക്കളെല്ലാം ക്ഷേത്രപരിസരത്തെ പൂക്കടകളിൽ നിന്നാണ് ലഭിയ്ക്കുന്നത്. 

ഓണത്തിന്റെ അവസാനദിവസങ്ങളായ ഉത്രാടം, തിരുവോണം ദിവസങ്ങളിൽ ക്ഷേത്രത്തിലെത്തുന്നവർക്ക് വിഭവസമൃദ്ധമായ ഓണസദ്യയുണ്ടാകും. ഇതിനായി നിരവധി ഭക്തർ ക്ഷേത്രത്തിലുണ്ടാകാറുണ്ട്. എന്നാൽ ഉത്രാടദിനത്തിലെ പ്രധാന ചടങ്ങ് കാഴ്ചക്കുല സമർപ്പണമാണ്. മേൽശാന്തിയും ദേവസ്വം പ്രതിനിധികളും ഭക്തരും മൂത്തുവിളഞ്ഞ പഴക്കുലകൾ ഭഗവാന് സമർപ്പിയ്ക്കുന്നതാണ് ഈ ചടങ്ങ്. ആദ്യകാലത്ത് ദേവസ്വം ഭൂമി പാട്ടത്തിനെടുത്തവർ മാത്രം നടത്തിയിരുന്ന ഈ ചടങ്ങ് പാട്ടവക നിർത്തിയതോടെയാണ് ഭക്തരുടെ വകയായത്. കൊടിമരച്ചവട്ടിലാണ് കാഴ്ചക്കുലകൾ സമർപ്പിയ്ക്കുന്നത്.  സമർപ്പണത്തിനു മുന്നോടിയായി കൊടിമരച്ചുവട്ടിലെ തറയിൽ അരിമാവുകൊണ്ട് കോലം വരച്ചശേഷം അതിനുമുകളിൽ നാക്കില വച്ചശേഷം സമീപത്ത് നിലവിളക്ക് കൊളുത്തി ഗണപതിയ്ക്ക് വയ്ക്കുന്നു. തുടർന്ന് മേൽശാന്തി ആദ്യത്തെ കാഴ്ചക്കുല സമർപ്പിയ്ക്കുന്നു. പിന്നീട് ദേവസ്വം ചെയർമാൻ, അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റർ, അംഗങ്ങൾ തുടങ്ങിയവർ ഓരോരുത്തരായി സമർപ്പിച്ചുപോരുന്നു. അവസാനമാണ് ഭക്തരുടെ സമർപ്പണം. ഭക്തർ ഓരോരുത്തരായി സമർപ്പിച്ചുവരുമ്പോഴേയ്ക്കും സമയം രാത്രിയാകും. അത്രയധികം കുലകളാണ് സമർപ്പിച്ചുപോരുന്നത്. 

തിരുവോണം നാളിൽ ഭഗവാനെ വാമനമൂർത്തിയായി അലങ്കരിയ്ക്കുന്നു. മഹാബലിയുടെ ശിരസ്സിൽ പാദം വയ്ക്കുന്ന ത്രിവിക്രമന്റെ രൂപത്തിലാണ് വാമനാലങ്കാരം. അന്നത്തെ പ്രധാന ചടങ്ങുകൾ ഓണപ്പുടവ സമർപ്പണവും നമസ്കാരസദ്യയുമാണ്. പുലർച്ചെ നടതുറക്കുമ്പോൾ തന്നെ ഭഗവാന് ഓണപ്പുടവ സമർപ്പിയ്ക്കാൻ ഭക്തജനങ്ങളുടെ ഒരു നീണ്ട നിരതന്നെ വന്നിട്ടുണ്ടാകും. ക്ഷേത്രം ഊരാളനായ മല്ലിശ്ശേരി നമ്പൂതിരി തന്നെ ആദ്യത്തെ ഓണപ്പുടവ സമർപ്പിയ്ക്കും. തുടർന്ന് ദേവസ്വം അധികാരികളും അവസാനം ഭക്തർ ഓരോരുത്തരുമായി സമർപ്പിയ്ക്കുന്നു. രാത്രിയാകുവോളം ഓണപ്പുടവ സമർപ്പണം നടന്നുവരും. ഉച്ചയ്ക്കാണ് ദേവസ്വം വക ഓണസദ്യ വിളമ്പുന്നത്. ഇതിൽ പങ്കെടുക്കാനും നിരവധി ഭക്തർ ക്ഷേത്രത്തിലെത്തുന്നു. ചോറ്, സാമ്പാർ, അവിയൽ, കാളൻ, ഓലൻ, പപ്പടം, നാലുതരം പായസങ്ങൾ തുടങ്ങിവയാണ് സദ്യയ്ക്ക് വിളമ്പുന്നത്. ക്ഷേത്രം ഊട്ടുപുരയിലും തെക്കേ നടയിലെ പ്രത്യേകം പന്തലിലും പടിഞ്ഞാറേ നടയിലെ അന്നലക്ഷ്മി ഹാളിലുമായാണ് സദ്യ നടത്തപ്പെടുന്നത്. അന്ന് മൂന്നുനേരവും ഭഗവാന് പഞ്ചാരിമേളത്തിന്റെ അകമ്പടിയോടെ വിശേഷാൽ കാഴ്ചശീവേലികളുണ്ടാകും. അന്നത്തെ ചുറ്റുവിളക്ക് '''തിരുവോണവിളക്ക്''' എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ഇതിനോടനുബന്ധിച്ചുള്ള എഴുന്നള്ളത്തിന് ഭഗവാന്റെ സ്വർണ്ണക്കോലം ഉപയോഗിയ്ക്കുന്നു. ഇവയെല്ലാം തൊഴാൻ വൻ ഭക്തജനത്തിരക്കുണ്ടായിരിയ്ക്കും. 

=== [[വൈശാഖം|വൈശാഖമാസം]] ===
[[മേടം|മേടമാസത്തിലെ]] [[അമാവാസി]] മുതലുള്ള ഒരുമാസക്കാലമാണ് ''വൈശാഖമാസം'' എന്നറിയപ്പെടുന്നത്. രാജ്യമൊട്ടുക്കും ആചരിച്ചുവരുന്ന ചാന്ദ്രകലണ്ടറിലെ രണ്ടാമത്തെ മാസമാണിത്. മഹാവിഷ്ണുഭജനത്തിനും ഭാഗവതപാരായണത്തിനും ഉത്തമമായി ഈ മാസം കണക്കാക്കപ്പെടുന്നതിനാൽ ''മാധവമാസം'' എന്നും ഈ മാസം അറിയപ്പെടുന്നു. കേരളീയ ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ഭാഗവതസപ്താഹങ്ങളും മറ്റും നടക്കുന്ന സമയമാണിത്. ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിലും ഈ സമയം അതിവിശേഷമാണ്. ക്ഷേത്രത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ഭക്തജനത്തിരക്ക് അനുഭവപ്പെടുന്ന സമയങ്ങളിലൊന്നാണ് വൈശാഖപുണ്യകാലം. ഈ ദിവസങ്ങളിൽ മുഴുവൻ ക്ഷേത്രത്തിൽ ഭാഗവതപാരായണമുണ്ടാകും. 29 ദിവസം നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന വൈശാഖമാസക്കാലത്തെ നാല് സപ്താഹങ്ങളാക്കി തിരിച്ചാണ് ഭാഗവതപാരായണം നടക്കുന്നത്. പ്രഗല്ഭരായ നിരവധി ഭാഗവതാചാര്യന്മാർ ഈ ചടങ്ങുകളിൽ പങ്കെടുക്കാറുണ്ട്. ക്ഷേത്രം വക അദ്ധ്യാത്മിക ഹാളിലാണ് സപ്താഹം മുഴുവൻ നടക്കുന്നത്.

==== അക്ഷയതൃതീയ ====
വൈശാഖമാസത്തിലെ വെളുത്തപക്ഷത്തിലെ [[തൃതീയ]] ദിവസമാണ് [[അക്ഷയതൃതീയ]] എന്നറിയപ്പെടുന്നത്. ഹൈന്ദവവിശ്വാസപ്രകാരം ഏറ്റവും പുണ്യം നിറഞ്ഞ ദിവസങ്ങളിലൊന്നാണിത്. ഈ ദിലസം ചെയ്യുന്ന സത്കർമ്മങ്ങളുടെ ഫലം ക്ഷയിയ്ക്കില്ലെന്നാണ് വിശ്വാസം.'അക്ഷയതൃതീയ' എന്ന പേരുതന്നെ ഈ വിശ്വാസത്തിന് ഉപോദ്ബലകമാണ്. ചതുർയുഗങ്ങളിൽ ആദ്യത്തേതായ സത്യയുഗം (കൃതയുഗം) തുടങ്ങിയത് അക്ഷയതൃതീയനാളിലാണെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. കൂടാതെ [[യുധിഷ്ഠിരൻ|യുധിഷ്ഠിരന്ന്]] സൂര്യഭഗവാൻ അക്ഷയപാത്രം നൽകിയ ദിവസമായും [[ഭഗീരഥൻ|ഭഗീരഥന്റെ]] തപസ്സിൽ സംപ്രീതയായി [[ഗംഗാനദി]] ഭൂമിയിലേയ്ക്ക് ഒഴുകിവന്ന ദിവസമായും ഉപനയനത്തോടനുബന്ധിച്ച് ഒരു ദരിദ്ര ബ്രാഹ്മണകുടുംബത്തിൽ ഭിക്ഷ യാചിയ്ക്കാൻ ചെന്ന ശങ്കരാചാര്യർ അവിടത്തെ അന്തർജനത്തിന്റെ നന്മയ്ക്കായി [[കനകധാരാ സ്തോത്രം]] ചൊല്ലിയ ദിവസമായുമെല്ലാം ഈ ദിവസം അറിയപ്പെടുന്നു. സൂര്യചന്ദ്രന്മാർ ജ്യോതിഷപ്രകാരം ഉച്ചത്തിലെത്തുന്ന ഈ ദിവസം തന്നെയാണ് ബലരാമജയന്തിയായും ആചരിച്ചുവരുന്നത്. ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിൽ അക്ഷയതൃതീയ വൻ പ്രാധാന്യത്തോടെ ആചരിച്ചുവരുന്നു. അക്ഷയതൃതീയയോടനുബന്ധിച്ച് ക്ഷേത്രത്തിൽ രാവിലെ പഞ്ചാരിമേളത്തിന്റെ അകമ്പടിയോടെ കാഴ്ചശീവേലിയും രാത്രി കഴക്കാരുടെ വക വിശേഷാൽ ചുറ്റുവിളക്കുമുണ്ടാകും. അന്നേദിവസം ക്ഷേത്രത്തിൽ പൂജിച്ച സ്വർണ്ണം, വെള്ളി ലോക്കറ്റുകളുടെ വിതരണമുണ്ടാകും. ഇവ വാങ്ങാൻ ആയിരങ്ങളാണ് ക്ഷേത്രത്തിലുണ്ടാകാറുള്ളത്. ദേവസ്വം കീഴേടമായ നെന്മിനി ബലരാമക്ഷേത്രത്തിലും ഈ ദിവസം വിശേഷാൽ ചടങ്ങുകളോടെ ആഘോഷിയ്ക്കപ്പെടുന്നു. ബലരാമജയന്തി എന്ന സങ്കല്പത്തിലാണ് അവിടെയും ആഘോഷം. അഷ്ടമിരോഹിണിനാളിൽ ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിൽ നടക്കുന്ന അതേ ചടങ്ങുകളാണ് അക്ഷയതൃതീയനാളിൽ നെന്മിനി ക്ഷേത്രത്തിലും നടക്കുന്നത്. അന്നത്തെ പ്രസാദ ഊട്ടിന് പിറനാൾ സദ്യയാണ് വിളമ്പുന്നത്. അന്നേദിവസം വൈകീട്ട് ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്ന് പഞ്ചവാദ്യത്തോടുകൂടി ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ എഴുന്നള്ളിപ്പുമുണ്ടാകും. ജ്യേഷ്ഠനായ ബലരാമന്റെ പിറന്നാളാഘോഷത്തിൽ പങ്കെടുക്കാൻ ഭഗവാൻ എഴുന്നള്ളുന്നു എന്നാണ് സങ്കല്പം. അന്ന് രാത്രി വരെ വിശേഷാൽ പൂജകൾ ക്ഷേത്രത്തിലുണ്ടാകും. 

==== മറ്റുള്ള വിശേഷങ്ങൾ ====
വൈശാഖമാസത്തിലെ വെളുത്തപക്ഷത്തിലെ ചതുർദ്ദശി നരസിംഹജയന്തിയായി ആചരിച്ചുവരുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിൽ അന്ന് വിശേഷാൽ പൂജകളൊന്നുമുണ്ടാകാറില്ലെങ്കിലും ഭാഗവതത്തിലെ നരസിംഹാവതാരഭാഗം വായിയ്ക്കുന്നത് വിശേഷമാണ്. വൈശാഖപുണ്യകാലത്തുതന്നെയാണ് ശങ്കരാചാര്യജയന്തിയും [[ബുദ്ധപൂർണ്ണിമ]]യുമെല്ലാം വരുന്നത്. ഗുരുവായൂർ കിഴക്കേ നടയിലുള്ള പാർത്ഥസാരഥിക്ഷേത്രത്തിൽ ശങ്കരാചാര്യജയന്തി വിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നു. ഇടവമാസത്തിലെ [[അമാവാസി]]നാളിലാണ് വൈശാഖമാസം സമാപിയ്ക്കുന്നത്.

=== മണ്ഡലകാലം ===
വൃശ്ചികമാസം ഒന്നാം തീയതി തുടങ്ങി ധനുമാസം പതിനൊന്നാം തീയതി വരെ നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന 41 ദിവസങ്ങളാണ് ''മണ്ഡലകാലം'' എന്നറിയപ്പെടുന്നത്. ശബരിമല തീർത്ഥാടനകാലം കൂടിയായ ഈ കാലത്ത് കേരളീയ ക്ഷേത്രങ്ങളിലെല്ലാം വൻ ഭക്തജനത്തിരക്കായിരിയ്ക്കും. ഭദ്രകാളിക്ഷേത്രങ്ങളിൽ കളമെഴുത്തും പാട്ടും നടക്കുന്നതും ഈ കാലത്താണ്. ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിൽ മണ്ഡലകാലത്ത് വിപുലമായ ചടങ്ങുകളാണ് നടത്തിവരുന്നത്. ശബരിമല തീർത്ഥാടകരുടെ പ്രധാന ഇടത്താവളങ്ങളിലൊന്നാണ് ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രം. നിരവധി ശബരിമല തീർത്ഥാടകരാണ് മണ്ഡലകാലത്ത് ഗുരുവായൂരിലെത്തുന്നത്. അവർക്ക് മാലയിടാനും കെട്ടുനിറയ്ക്കാനുമെല്ലാം വിപുലമായ സൗകര്യങ്ങൾ ദേവസ്വം ഒരുക്കുന്നുണ്ട്. ക്ഷേത്രമതിലകത്തുള്ള അയ്യപ്പന്റെ ശ്രീകോവിലിനുമുന്നിലാണ് ശബരിമല തീർത്ഥാടകർ മാലയിടുന്നതും കെട്ടുനിറയ്ക്കുന്നതുമെല്ലാം. ഗുരുവായൂരപ്പസന്നിധിയിലെ കെട്ടുനിറ അതിവിശേഷമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. മണ്ഡലകാലം തുടങ്ങുന്നതിനുമുന്നോടിയായി തുലാം 29, 30 ദിവസങ്ങളിൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ മണ്ഡലശുദ്ധി പതിവുണ്ട്. മണ്ഡലകാലത്തോടനുബന്ധിച്ചുള്ള ശുദ്ധിക്രിയയാണിത്. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷങ്ങളിലൊന്നായ ഗുരുവായൂർ ഏകാദശി വരുന്നതും മണ്ഡലകാലത്താണ്. മണ്ഡലകാലത്ത് മൂന്നുനേരവും വിശേഷാൽ കാഴ്ചശീവേലികളും ചുറ്റുവിളക്കുകളും പതിവാണ്. അഞ്ച് ആനകളാണ് ഇത്തരം അവസരങ്ങളിൽ എഴുന്നള്ളുന്നത്. സാധാരണ ദിവസങ്ങളിലെ ശീവേലികൾക്കുള്ള വാദ്യങ്ങൾക്കൊപ്പം [[ഇടുതുടി]], [[വീരാണം]] തുടങ്ങിയ വിശേഷവാദ്യങ്ങളും ഈ ദിവസങ്ങളിലെ ശീവേലികൾക്കുണ്ടാകും. ഇവയിൽ ഇടുതുടി കാഴ്ചയിൽ [[തബല|തബലയോടും]] വീരാണം മൃദംഗത്തോടും സാമ്യമുള്ള വാദ്യങ്ങളാണ്. 

മണ്ഡലകാലം ഗുരുവായൂരപ്പന്നും വിശേഷപ്പെട്ടതാണ്. ഈ ദിവസങ്ങളിലാണ് ഭഗവാന് വേദമന്ത്രധാരയും പഞ്ചഗവ്യാഭിഷേകവും നടത്തുന്നത്. ഉഷഃശീവേലിയ്ക്കും പന്തീരടിപൂജയ്ക്കുമിടയിലാണ് ഋഗ്വേദമന്ത്രധാര നടത്തുന്നത്. ക്ഷേത്രക്കിണറ്റിൽ നിന്നെടുക്കുന്ന ജലം കൊണ്ടാണ് അഭിഷേകം. ശിവക്ഷേത്രങ്ങളിൽ [[ശിവലിംഗം|ശിവലിംഗത്തിൽ]] ധാര നടത്തുമ്പോൾ ഉപയോഗിയ്ക്കുന്നതുപോലൊരു വെള്ളിപ്പാത്രത്തിൽ ദർഭപ്പുല്ല് സൂക്ഷിച്ചശേഷം അതിൽ വെള്ളം നിറച്ച് വിഗ്രഹത്തിൽ വെള്ളം തുള്ളിയായി വീഴ്ത്തുന്നതാണ് ഈ ചടങ്ങ്. ഈ സമയത്ത് ക്ഷേത്രം ഓതിയ്ക്കന്മാർ കൂട്ടംകൂടിയിരുന്ന് വേദമന്ത്രങ്ങൾ ചൊല്ലും. മണ്ഡലകാലത്ത് ഇതിനുശേഷമേ നവകാഭിഷേകം പതിവുള്ളൂ. ഉച്ചപ്പൂജയ്ക്കുമുമ്പാണ് പഞ്ചഗവ്യാഭിഷേകം നടത്തുന്നത്. പാൽ, നെയ്യ്, തൈര്, ചാണകം, ഗോമൂത്രം എന്നിവ നിശ്ചിത അളവിൽ കൂട്ടിച്ചേർത്തുണ്ടാക്കുന്ന ഒരു മിശ്രിതമാണ് പഞ്ചഗവ്യം. ഗോവിൽ (പശു) നിന്നെടുക്കുന്ന അഞ്ച് വസ്തുക്കൾ എന്നാണ് പഞ്ചഗവ്യം എന്ന വാക്കിന്റെ അർത്ഥം. ഉച്ചപ്പൂജയ്ക്കുമുമ്പാണ് പഞ്ചഗവ്യാഭിഷേകം നടത്തുന്നത്. ഔഷധവീര്യം കൂടിയ ശിലയിൽ തീർത്ത വിഗ്രഹത്തിൽ ഔഷധവീര്യമുള്ള ദർഭപ്പുല്ലിലൂടെ ഒഴുകിയെത്തുന്ന തീർത്ഥജലവും പഞ്ചഗവ്യവും സർവ്വരോഗനിവാരകമാണെന്ന് വിശ്വസിച്ചുവരുന്നു. 40 ദിവസം നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന പഞ്ചഗവ്യാഭിഷേകത്തിനൊടുവിൽ മണ്ഡലകാലാവസാനദിവസമായ ധനു പതിനൊന്നിന് ഉച്ചപ്പൂജയോടനുബന്ധിച്ച് ഭഗവാന് വിശേഷാൽ കളഭാഭിഷേകം നടത്തുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിൽ നിത്യേന ഭഗവാന് കളഭം ചാർത്താറുണ്ടെങ്കിലും കളഭം അഭിഷേകം ചെയ്യുന്നത് ധനു പതിന്നൊന്നിന് മാത്രമാണ്. കോഴിക്കോട് സാമൂതിരിയുടെ വകയാണ് കളഭാഭിഷേകം. മറ്റുദിവസങ്ങളിലെ കളഭച്ചാർത്തിന് ഉപയോഗിയ്ക്കുന്ന കശ്മീർ കുങ്കുമപ്പൂവ്, മൈസൂർ ചന്ദനം, പച്ചക്കർപ്പൂരം എന്നിവ സാധാരണയിലും ഇരട്ടി അളവിൽ ചേർത്താണ് അഭിഷേകത്തിനുള്ള കളഭം തയ്യാറാക്കുന്നത്. കീഴ്ശാന്തിമാർ തയ്യാറാക്കുന്ന കളഭം, തുടർന്ന് ഒരു സ്വർണ്ണക്കലശത്തിലേയ്ക്ക് പകർന്നശേഷം വാദ്യമേളങ്ങളുടെ അകമ്പടിയോടെ ശ്രീകോവിലിലേയ്ക്ക് എഴുന്നള്ളിച്ചുകൊണ്ടുവരികയും തന്ത്രി ഏറ്റുവാങ്ങുകയും അതിൽ വിശേഷാൽ പൂജകൾ നടത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. തുടർന്ന് തന്ത്രി കലശം ശ്രീകോവിലിലേയ്ക്ക് കൊണ്ടുപോകുകയും മന്ത്രപുരഃസരം വിഗ്രഹത്തിൽ അഭിഷേകം ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നു. കളഭത്തിൽ മുങ്ങിനിൽക്കുന്ന ഭഗവാനെ തൊഴുത് ഭക്തർ മുക്തിയടയുന്നു. എന്തെങ്കിലും അശുദ്ധി സംഭവിച്ചില്ലെങ്കിൽ പിറ്റേന്നുള്ള നിർമ്മാല്യദർശനം വരെ ഭഗവാൻ കളഭത്തിൽ മുങ്ങിനിൽക്കും.

=== ഇടത്തരികത്തുകാവ് താലപ്പൊലികൾ ===
ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ഉപദേവതയായ ഇടത്തരികത്തുകാവ് ഭഗവതിയുടെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷമാണ് ധനു, മകരം എന്നീ മാസങ്ങളിൽ ആഘോഷിയ്ക്കപ്പെടുന്ന രണ്ട് താലപ്പൊലികൾ. അവയിൽ ആദ്യത്തേത് ''പിള്ളേര് താലപ്പൊലി'' എന്നും രണ്ടാമത്തേത് ''ദേവസ്വം താലപ്പൊലി''  എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. ഇവ യഥാക്രമം ഗുരുവായൂർ ദേശത്തെ ഭക്തരും ദേവസ്വവും നടത്തിപ്പോരുന്നതുകൊണ്ടാണ് ഇവയ്ക്ക് ഈ പേരുകൾ വന്നുചേർന്നത്. ഗുരുവായൂർ ദേശം സാമൂതിരിയുടെ അധീനതയിലായിരുന്ന കാലത്തുതന്നെ ഇവ നടന്നുവന്നിരുന്നു എന്നാണ് പറയപ്പെടുന്നത്. ക്ഷേത്രപരിസരത്ത് വെടിക്കെട്ട് നടക്കുന്നത് ഈ ദിവസങ്ങളിൽ മാത്രമാണ്. ഈ ദിവസങ്ങളിൽ ഭഗവതിയ്ക്ക് വിശേഷാൽ പൂജകളും ഉച്ചയ്ക്ക് പറയെടുപ്പും നടക്കുന്നു. നിരവധി ഭക്തരാണ് ഈ ചടങ്ങുകളിൽ പങ്കെടുക്കുന്നത്. പറയെടുപ്പുസമയത്ത് വെളിച്ചപ്പാട് പുറത്തുവന്ന് മഞ്ഞളിൽ ആറാടി പറകൾ സ്വീകരിയ്ക്കുന്നത് ശ്രദ്ധേയമായ ഒരു കാഴ്ചയാണ്. രാവിലെ വിശേഷാൽ കാഴ്ചശീവേലിയും ഉച്ചയ്ക്ക് പഞ്ചവാദ്യത്തോടുകൂടിയ പുറത്തേയ്ക്കെഴുന്നള്ളിപ്പും ഭഗവതിയ്ക്കുണ്ടാകും. ഈ ചടങ്ങുകളിൽ ഭഗവതിയ്ക്കൊപ്പം ഭഗവാനും പങ്കെടുക്കും. തന്റെ സഹോദരിയായ ഭഗവതിയുടെ ആഘോഷത്തിൽ പങ്കെടുക്കാൻ ഭഗവാനും കൂടെ വരുന്നു എന്നാണ് സങ്കല്പം. തന്മൂലം ക്ഷേത്രനട പതിവിലും ഒരു മണിക്കൂർ നേരത്തേ (പതിനൊന്നരയ്ക്ക്) അടയ്ക്കുന്നു. പഞ്ചവാദ്യത്തോടുകൂടി പുറത്തേയ്ക്കെഴുന്നള്ളുന്ന ഭഗവതി തിരിച്ചെഴുന്നുള്ളുന്നത് ചെണ്ടമേളത്തോടെയാണ്. പുറപ്പെടുന്ന സമയത്തെല്ലാം നിർത്താതെ കതിനവെടിയുണ്ടാകും. ഈ ചടങ്ങിനുശേഷമാണ് പറവെപ്പ് തുടങ്ങുന്നത്.  നെല്ല്, അരി, അവിൽ, മലർ, ശർക്കര, പഴം, പൂക്കൾ, മഞ്ഞൾ, കുങ്കുമം തുടങ്ങിയ ദ്രവ്യങ്ങൾ ഭക്തരുടെ വഴിപാടായി 1001 പറകളിലായി നിറച്ചുവച്ചിട്ടുണ്ടാകും. ഈ പറകൾ സ്വീകരിയ്ക്കാനായി വെളിച്ചപ്പാട് വാളും ചിലമ്പുമേന്തി പുറത്തുവരും. തുടർന്ന് അവയിലുള്ള ദ്രവ്യങ്ങൾ മുഴുവൻ വാരിവിതറി പൂക്കൾ മുഴുവൻ ദേഹത്തണിഞ്ഞുവന്ന് വെളിച്ചപ്പാട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കും. അതിനുശേഷം നാദസ്വരത്തിന്റെ അകമ്പടിയോടെ കുളപ്രദക്ഷിണവും അർദ്ധരാത്രി കളമെഴുത്തും പാട്ടും നടക്കുന്നതോടെ താലപ്പൊലി പൂർത്തിയാകും.

=== നവരാത്രി ===
ഭഗവതിയുടെ തന്നെ മറ്റൊരു ആണ്ടുവിശേഷമാണ് നവരാത്രി. [[കന്നി|കന്നിമാസത്തിലെ]] വെളുത്തപക്ഷത്തിലെ പ്രഥമ ([[അമാവാസി|അമാവാസിയുടെ]] പിറ്റേദിവസം) മുതലുള്ള ഒമ്പതുദിവസമാണ് നവരാത്രിയായി ആചരിച്ചുവരുന്നത്. രാജ്യമെമ്പാടുമുള്ള എല്ലാ ദേവീസന്നിധികളിലും ഈ ദിവസങ്ങൾ അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നുണ്ട്. ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിൽ നവരാത്രിനാളുകളിൽ ഭഗവതിയ്ക്ക് വിശേഷാൽ പൂജകളും വഴിപാടുകളും നടക്കാറുണ്ട്. ഒമ്പതുദിവസങ്ങളിലും വിശേഷാൽ അലങ്കാരം ദേവിയ്ക്കുണ്ടാകും. ഓരോന്നും ഭക്തരുടെ വഴിപാടായാണ് നടത്തിപ്പോരുന്നത്. ദുർഗ്ഗാഷ്ടമിദിവസം സന്ധ്യയ്ക്ക് പൂജവെപ്പ്. ക്ഷേത്രത്തിലെ കൂത്തമ്പലത്തിൽ നെറ്റിപ്പട്ടം, ആലവട്ടം, വെൺചാമരം തുടങ്ങിയവയും ഗുരുവായൂരപ്പന്റെയും സരസ്വതിയുടെയും ഗണപതിയുടെയും ചിത്രങ്ങളും പീഠത്തിൽ ഒരുക്കിവച്ചശേഷം അവയ്ക്കുമുമ്പിൽ പുസ്തകങ്ങളും സംഗീതോപകരണങ്ങളും ആയുധങ്ങളും മറ്റും പൂജയ്ക്കുവയ്ക്കുന്നു. ആദ്യകാലത്ത് ഗണപതിനടയ്ക്കുമുമ്പിലെ സരസ്വതി അറയിലാണ് പൂജവെപ്പ് നടത്തിയിരുന്നത്. പിന്നീട് സ്ഥലപരിമിതി കാരണം കൂത്തമ്പലത്തിലേയ്ക്ക് മാറ്റുകയായിരുന്നു. മഹാനവമിദിവസം മുഴുവൻ അടച്ചുപൂജ. വിജയദശമിദിവസം രാവിലെ പൂജകഴിഞ്ഞ് പുസ്തകങ്ങളും സംഗീതോപകരണങ്ങളും ആയുധങ്ങളും തിരിച്ചുകൊടുക്കുന്നു. അന്നേദിവസം ആയിരക്കണക്കിന് കുരുന്നുകൾ ക്ഷേത്രത്തിൽ ആദ്യാക്ഷരം കുറിയ്ക്കുന്നു. ക്ഷേത്രം കീഴ്ശാന്തിമാരാണ് വിദ്യാരംഭത്തിന് കാർമ്മികത്വം വഹിയ്ക്കുന്നത്. വർഷങ്ങൾ നീണ്ട പരിശീലനത്തിനുശേഷം പുതിയ കൃഷ്ണനാട്ടം കലാകാരന്മാർ അരങ്ങേറ്റം കുറിയ്ക്കുന്നതും അന്നേദിവസം തന്നെയാണ്. 

=== ഉപദേവതകളുടെ കലശം ===
ക്ഷേത്രത്തിലെ മറ്റൊരു ആണ്ടുവിശേഷമാണ് [[മിഥുനം|മിഥുനമാസത്തിൽ]] നടത്തിവരുന്ന ഉപദേവതകളുടെ കലശം. ക്ഷേത്രത്തിലെ ഉപദേവതകളായ ഗണപതി, അയ്യപ്പൻ, ഭഗവതി എന്നിവർക്ക് ഉത്സവക്കാലത്ത് കലശം നടത്താറില്ല. അതിനുപകരമാണ് മിഥുനമാസത്തിലെ കലശം. ഉത്സവക്കാലത്ത് സാധാരണയായി നടത്തിവരുന്ന കലശത്തിനുള്ള എല്ലാ ചടങ്ങുകളും ഇതിനും ഉണ്ടാകാറുണ്ട്. ആദ്യദിവസങ്ങളിൽ അയ്യപ്പന്നും, പിന്നീട് ഗണപതിയ്ക്കും, അവസാനം ഭഗവതിയ്ക്കുമാണ് കലശം നടത്തിവരുന്നത്. 

=== നാരായണീയദിനം ===
മേല്പുത്തൂർ നാരായണഭട്ടതിരി നാരായണീയസ്തോത്രം രചിച്ച് ഭഗവാനുമുന്നിൽ സമർപ്പിച്ചത് കൊല്ലവർഷം 763 വൃശ്ചികം 28-നാണ്. അതിന്റെ സ്മരണയ്ക്കാണ് ഗുരുവായൂർ ദേവസ്വം നാരായണീയദിനം ആചരിച്ചുവരുന്നത്. നാരായണീയദിനത്തോടനുബന്ധിച്ച് ഏഴുദിവസം നാരായണീയസപ്താഹം നടത്തിവരുന്നു. ഭാഗവതസപ്താഹത്തിന്റെ അതേ മാതൃകയിലാണ് ഇതും നടത്തിവരുന്നത്. ക്ഷേത്രം അദ്ധ്യാത്മിക ഹാളിൽ വച്ചാണ് ഈ പരിപാടി നടത്തുന്നത്. ദേശീയതലത്തിൽ തന്നെ അറിയപ്പെടുന്ന നാരായണീയ പണ്ഡിതന്മാർ ഈ ദിവസങ്ങളിൽ പരിപാടി അവതരിപ്പിച്ചുവരാറുണ്ട്. 

=== പൂന്താനദിനം ===
ഭക്തകവിയായിരുന്ന പൂന്താനം നമ്പൂതിരിയുടെ ജന്മദിനമാണ് ഗുരുവായൂർ ദേവസ്വം പൂന്താനദിനമായി ആചരിച്ചുവരുന്നത്. കുംഭമാസത്തിലെ [[അശ്വതി]] നക്ഷത്രത്തിലാണ് പൂന്താനദിനം. '''കുംഭമാസത്തിലാകുന്നു നമ്മുടെ ജന്മനക്ഷത്രം അശ്വതിനാളെന്നും..''' എന്നുതുടങ്ങുന്ന ജ്ഞാനപ്പാനയിലെ വരികളാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജന്മദിനത്തിന്റെ മൂലഹേതു. അന്നേദിവസം ക്ഷേത്രത്തിൽ വിശേഷാൽ പൂജകളില്ലെങ്കിലും ധാരാളം കലാപരിപാടികൾ നടത്തിവരാറുണ്ട്. ഈ ദിവസമാണ് ഗുരുവായൂർ ദേവസ്വം ജ്ഞാനപ്പാന പുരസ്കാരം നൽകുന്നത്. ആത്മീയരംഗത്തെ പ്രമുഖ വ്യക്തികൾക്കാണ് സാധാരണയായി ഈ പുരസ്കാരം നൽകിവരാറുള്ളത്. എന്നാൽ, ഇതിന് വിപരീതമായും സംഭവിച്ചിട്ടുണ്ട്. മലപ്പുറം കീഴാറ്റൂരിലുള്ള പൂന്താനത്തിന്റെ ജന്മഗൃഹത്തിലും ഇതിനോടനുബന്ധിച്ച് പരിപാടികൾ നടക്കാറുണ്ട്.

=== കൃഷ്ണഗീതിദിനം ===
കോഴിക്കോട് സാമൂതിരിയും ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ പരമഭക്തനുമായിരുന്ന മാനവേദൻ രാജ, തന്റെ മഹാകാവ്യമായ കൃഷ്ണഗീതി ഭഗവാനുമുന്നിൽ സമർപ്പിച്ച തുലാം 30 ആണ് കൃഷ്ണഗീതിദിനമായി ആചരിച്ചുവരുന്നത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/thrissur/news/08nov2020-1.5191993|title=ഗുരുവായൂരിൽ കൃഷ്‌ണഗീതി പാരായണം തുടങ്ങി|access-date=2021-01-03|language=en|archive-date=2021-09-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20210925180154/https://www.mathrubhumi.com/thrissur/news/08nov2020-1.5191993|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ഇതിനോടനുബന്ധിച്ച് ഒരാഴ്ച്ച കൃഷ്ണഗീതി പാരായണം നടത്തിവരുന്നു.

== ഗുരുവായൂരുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു കിടക്കുന്ന ക്ഷേത്രങ്ങൾ ==

=== മമ്മിയൂർ മഹാദേവക്ഷേത്രം ===
ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രവുമായി ഏറ്റവും അടുത്ത് ബന്ധപ്പെട്ടുകിടക്കുന്ന ക്ഷേത്രമാണ് ഗുരുവായൂരിനടുത്തുള്ള മമ്മിയൂരിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന മമ്മിയൂർ മഹാദേവക്ഷേത്രം. പുരാതന കേരളത്തിലെ [[നൂറ്റെട്ട് ശിവാലയങ്ങൾ|നൂറ്റെട്ട് ശിവാലയങ്ങളിലൊന്നായ]] ഈ ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത് ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്ന് ഒരു കിലോമീറ്റർ വടക്കുപടിഞ്ഞാറുമാറി കോഴിക്കോട്/[[പൊന്നാനി]] റൂട്ടിലാണ്. പാർവ്വതീസമേതനായ പരമശിവനാണ് ഇവിടത്തെ മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠ. കൂടാതെ, തുല്യപ്രാധാന്യത്തിൽ മഹാവിഷ്ണുവും ക്ഷേത്രത്തിൽ കുടികൊള്ളുന്നു. ഐതിഹ്യമനുസരിച്ച് ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠയായ പരമശിവനാണ് ഇപ്പോൾ ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രമിരിയ്ക്കുന്ന സ്ഥാനത്ത് കുടികൊണ്ടിരുന്നത്. ബൃഹസ്പതിയ്ക്കും വായുദേവന്നും വിഷ്ണുപ്രതിഷ്ഠ നടത്താനായി ഭഗവാൻ തന്റെ വാസസ്ഥാനം ഒഴിഞ്ഞുകൊടുക്കുകയായിരുന്നുവെന്നും പ്രതിഷ്ഠാമുഹൂർത്തത്തിന് സാക്ഷ്യം വഹിച്ചശേഷം ഇപ്പോഴുള്ള ക്ഷേത്രത്തിൽ ശക്തിപഞ്ചാക്ഷരീധ്യാനത്തോടെ സ്വയംഭൂവായി അവതരിയ്ക്കുകയായിരുന്നുവെന്നുമാണ് ബാക്കി കഥ. അതിനാൽ, ഗുരുവായൂർ ദർശനം നടത്തുന്നവരെല്ലാവരും ഈ ക്ഷേത്രത്തിലും ദർശനം നടത്തണമെന്നും എന്നാലേ ഗുരുവായൂർ ദർശനം പൂർത്തിയാകൂ എന്നുമാണ് ചിട്ട. എന്നാൽ, അതിന് കഴിയാത്തവർ ഗുരുവായൂരിലെ ഉപദേവതയായ ഇടത്തരികത്തുകാവ് ഭഗവതിയുടെ ശ്രീകോവിലിന് വടക്കുകിഴക്കുഭാഗത്തെത്തുമ്പോൾ വടക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്തേയ്ക്ക് നോക്കിത്തൊഴുതാലും മതി എന്നും പറയാറുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠയായ ശിവൻ, മൂന്നടിയോളം ഉയരം വരുന്ന സ്വയംഭൂലിംഗത്തിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കപ്പെട്ടിരിയ്ക്കുന്നു. പാർവ്വതീദേവിയെ തന്റെ ഇടത്തേ തുടയിലിരുത്തി ദർശനം നൽകുന്ന മഹാദേവനായാണ് സങ്കല്പം. ദേവിയ്ക്ക് ഇവിടെ പ്രത്യേകം പ്രതിഷ്ഠയില്ല. എന്നാൽ, ഭഗവാന്റെ ശ്രീകോവിലിന് പുറകിൽത്തന്നെ ചുവർച്ചിത്രരൂപത്തിൽ ദേവിയ്ക്ക് സാന്നിദ്ധ്യം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ ശ്രീകോവിൽ ശിവന്റെ ശ്രീകോവിലിന്റെ വടക്കുഭാഗത്താണ്. ക്ഷേത്രത്തിൽ ഉപദേവതകളായി ഗണപതി, സുബ്രഹ്മണ്യൻ, അയ്യപ്പൻ, ഭദ്രകാളി, നാഗദൈവങ്ങൾ, ബ്രഹ്മരക്ഷസ്സ് എന്നിവർക്കും ക്ഷേത്രത്തിൽ സന്നിധികളുണ്ട്. കുംഭമാസത്തിലെ കറുത്തപക്ഷത്തിലെ ചതുർദ്ദശിദിവസം ആഘോഷിയ്ക്കുന്ന [[ശിവരാത്രി|ശിവരാത്രിയാണ്]] ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷം. ഈ ദിവസം ക്ഷേത്രത്തിൽ വിശേഷാൽ പൂജകളും എഴുന്നള്ളിപ്പുകളും നടക്കും. ധനുമാസത്തിൽ [[തിരുവാതിര ആഘോഷം|തിരുവാതിരയും]] പ്രാധാന്യത്തോടെ ആഘോഷിച്ചുവരുന്നു. വിഷ്ണുസാന്നിദ്ധ്യമുള്ളതിനാൽ അഷ്ടമിരോഹിണിയും ക്ഷേത്രത്തിൽ വിശേഷമാണ്. നിത്യേന മൂന്നുപൂജകളുള്ള ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ തന്ത്രിയും പുഴക്കര ചേന്നാസ് നമ്പൂതിരിപ്പാടാണ്. ഇപ്പോൾ [[മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡ്|മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ]] കീഴിലാണ് ഈ ക്ഷേത്രം.

=== അമ്പലപ്പുഴ ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രം ===
കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും പേരുകേട്ട ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രങ്ങളിലൊന്നായ അമ്പലപ്പുഴ ക്ഷേത്രം, [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ]] [[അമ്പലപ്പുഴ വടക്ക് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|അമ്പലപ്പുഴ വടക്ക്]], [[അമ്പലപ്പുഴ തെക്ക് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|തെക്ക്]] ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകളുടെ നടുക്കായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ''തെക്കൻ കേരളത്തിലെ ഗുരുവായൂർ'' എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠയായ ശ്രീകൃഷ്ണഭഗവാൻ, ഗോശാലകൃഷ്ണനായും പാർത്ഥസാരഥിയായും സങ്കല്പിയ്ക്കപ്പെടുന്നു. ഏകദേശം അറുന്നൂറിലധികം വർഷം പഴക്കം പറയപ്പെടുന്ന ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രതിഷ്ഠ നടത്തിയത് വില്വമംഗലം സ്വാമിയാരാണെന്ന് വിശ്വസിയ്ക്കപ്പെടുന്നു. കേരളത്തിലെ ഏക ബ്രാഹ്മണ രാജവംശമായിരുന്ന ചെമ്പകശ്ശേരി രാജവംശത്തിന്റെ പരദേവതാക്ഷേത്രമായിരുന്ന അമ്പലപ്പുഴ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഉദ്ഭവം, പ്രസ്തുത രാജവംശവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടുകിടക്കുന്നു. ഐതിഹ്യമനുസരിച്ച് ഒരിയ്ക്കൽ, വില്വമംഗലം സ്വാമിയാരും ചെമ്പകശ്ശേരി രാജാവായിരുന്ന [[പൂരാടം തിരുനാൾ ദേവനാരായണൻ|പൂരാടം തിരുനാൾ ദേവനാരായണനും]] കൂടി ഇപ്പോൾ ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലൂടെ ഒഴുകുന്ന പുഴയിലൂടെ തോണിയിൽ പോകുമ്പോൾ എവിടെനിന്നോ കർണ്ണാനന്ദകരമായ വേണുനാദം അവർക്ക് കേൾക്കാനിടയാകുകയും, അത് ഭഗവാന്റേതാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കിയ ഇരുവരും ശബ്ദം കേട്ട ഭാഗത്തേയ്ക്ക് യാത്രചെയ്യുകയും ഒരു ആൽമരച്ചുവട്ടിൽ വച്ച് ഭഗവാനെ കാണാനിടയാകുകയും ചെയ്ത സംഭവത്തെ ആസ്പദമാക്കിയാണ് ക്ഷേത്രനിർമ്മാണം നടത്തിയത്. ഈ ആൽമരം ഇപ്പോഴുമുണ്ട്. അതിന് വളരെയധികം മഹത്വം കല്പിച്ചുവരുന്നു. മേല്പുത്തൂർ നാരായണഭട്ടതിരിയും [[കുഞ്ചൻ നമ്പ്യാർ|കുഞ്ചൻ നമ്പ്യാരുമടക്കം]] നിരവധി മഹാത്മാക്കൾ ഈ ക്ഷേത്രവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടുകിടക്കുന്നവരാണ്. കേരളത്തിന്റെ ക്ലാസിക് കലകളിലൊന്നായ തുള്ളലിന്റെ ഉദ്ഭവസ്ഥാനം എന്ന നിലയിലും ഈ ക്ഷേത്രം പ്രസിദ്ധമാണ്. ചെമ്പകശ്ശേരി രാജവംശം തിരുവിതാംകൂർ കീഴടക്കിയപ്പോൾ ക്ഷേത്രം തിരുവിതാംകൂറിലായി. ഗുരുവായൂരപ്പന് അഭയം നൽകിയ ക്ഷേത്രം എന്ന പ്രത്യേകതയും ഈ ക്ഷേത്രത്തിനുണ്ട്. ടിപ്പു സുൽത്താന്റെ മലബാർ ആക്രമണകാലത്ത് ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ വിഗ്രഹം ഇവിടെ കൊണ്ടുവരികയും, ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തെക്കുഭാഗത്ത് ചെമ്പകശ്ശേരി രാജാവിന്റെ കൊട്ടാരത്തിൽ പ്രത്യേകം ശ്രീകോവിൽ പണിത് അവിടെ കുടിയിരുത്തുകയും ചെയ്തു. ഇന്നും അമ്പലപ്പുഴയിൽ ആ ശ്രീകോവിലും തിടപ്പള്ളിയും കിണറുമെല്ലാം കാണാം. [[അമ്പലപ്പുഴ പാൽപ്പായസം|ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ പാൽപ്പായസം]] ലോകപ്രസിദ്ധമാണ്. കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും പേരുകേട്ട ക്ഷേത്രനിവേദ്യമായ അമ്പലപ്പുഴ പാൽപ്പായസം ഇവിടെ ഉച്ചപ്പൂജയ്ക്കാണ് നേദിയ്ക്കുന്നത്. ഒരു ചെമ്പകശ്ശേരി രാജാവ്, ഇപ്പോൾ ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ തന്നെയുള്ള [[തലവടി]] സ്വദേശിയായ ഒരു തമിഴ് ബ്രാഹ്മണനിൽ നിന്നു കടം വാങ്ങിയ കാശ് തിരിച്ചടയ്ക്കാതെ വന്നതിനെത്തുടർന്ന് അതിനുപകരമായി തുടങ്ങിവച്ചതാണ് ഈ പാൽപ്പായസം എന്നാണ് കഥ. ആറുമണിക്കൂർ നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന അതിവിദഗ്ധമായ നിർമ്മാണപ്രക്രിയയാണ് ഈ പാൽപ്പായസത്തിന്. ശുദ്ധമായ പശുവിൻപാലും മണിക്കിണറ്റിൽ നിന്നെടുക്കുന്ന വെള്ളവും കുട്ടനാടൻ പുഞ്ചനെല്ലിൽ നിന്നെടുക്കുന്ന അരിയും പഞ്ചസാരയും ഉപയോഗിച്ചാണ് ഇത് തയ്യാറാക്കുന്നത്. ഇതിന് പൊൻനിറമാണെന്നതും ഒരു പ്രത്യേകതയാണ്. പാൽപ്പായസത്തിനായി പ്രത്യേകം തിടപ്പള്ളി ക്ഷേത്രത്തിൽ പണിതിട്ടുണ്ട്. പാൽപ്പായസം എഴുന്നള്ളിയ്ക്കുന്ന സമയത്ത് വടക്കേ നടയിൽ  ഒരു കൃഷ്ണപ്പരുന്ത് വട്ടമിട്ടുപറക്കുന്ന കാഴ്ച കാണാം. ഇത് ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ സാന്നിദ്ധ്യമാണെന്ന് വിശ്വസിച്ചുവരുന്നു. അമ്പലപ്പുഴയിലെ പ്രധാനമൂർത്തിയായ ശ്രീകൃഷ്ണൻ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി കുടികൊള്ളുന്നു. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന വിഗ്രഹം ശിലാനിർമ്മിതമാണ്. ഒരുകയ്യിൽ ചാട്ടയും മറുകയ്യിൽ ശംഖും കാണാം. ഉപദേവതകളായി ഗണപതി, ശിവൻ, അയ്യപ്പൻ, ഭദ്രകാളി എന്നിവർക്കും സന്നിധികളുണ്ട്. [[മീനം|മീനമാസത്തിൽ]] തിരുവോണം നാളിൽ ആറാട്ടായി പത്തുദിവസത്തെ ഉത്സവമാണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ കൊണ്ടാടുന്നത്. അതിൽ തന്നെ, ഉത്രാടം നാളിൽ  നടക്കുന്ന ഒമ്പതാമുത്സവവും അന്നത്തെ നാടകശാലസദ്യയുമാണ് ഏറ്റവും വിശേഷം. നിത്യേന അഞ്ചുപൂജകളും മൂന്നുശീവേലികളുമുള്ള ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ തന്ത്രിമാർ പുതുമന, കടിയക്കോൽ നമ്പൂതിരിമാരാണ്. ഇപ്പോൾ [[തിരുവിതാംകൂർ ദേവസ്വം ബോർഡ്|തിരുവിതാംകൂർ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ]] കീഴിലാണ് ഈ ക്ഷേത്രം. 

===[[തെക്കൻ ചിറ്റൂർ ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രം]]===
എറണാകുളം ജില്ലയിൽ [[ചേരാനല്ലൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ചേരാനല്ലൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിൽ]] [[ചിറ്റൂർ (എറണാകുളം ജില്ല)|ചിറ്റൂർ]] ദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു ക്ഷേത്രമാണ് തെക്കൻ ചിറ്റൂർ ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രം. ഐതിഹ്യമാലയിൽ പരാമർശിയ്ക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ള ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠ ഗുരുവായൂരപ്പൻ തന്നെയാണെന്ന് വിശ്വസിയ്ക്കപ്പെടുന്നു. ഐതിഹ്യമനുസരിച്ച്, എല്ലാ മാസവും മുടങ്ങാതെ ഗുരുവായൂരിൽ പോയിവന്നിരുന്ന, പരമഭക്തനായിരുന്ന ചേരാനല്ലൂർ രാമൻ കർത്താവിന് പ്രായാധിക്യം മൂലം ഗുരുവായൂർ ദർശനം അസാധ്യമായപ്പോൾ ഭഗവാൻ തന്നെ അദ്ദേഹത്തോടൊപ്പം വരികയും, അദ്ദേഹത്തിന്റെ കുടുംബത്തിന്റെ ഉടമസ്ഥതയിലുണ്ടായിരുന്ന ഭഗവതിക്ഷേത്രത്തിനടുത്ത് കുടികൊള്ളുകയും ചെയ്യുകയായിരുന്നു. ''തെക്കൻ ഗുരുവായൂർ'' എന്ന അപരനാമത്തിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാനപ്രതിഷ്ഠ യഥാർത്ഥത്തിൽ ചതുർബാഹുവായ മഹാവിഷ്ണുവാണെങ്കിലും ശ്രീകൃഷ്ണനായാണ് സങ്കല്പം. ഗുരുവായൂരിലേതുപോലെ അഞ്ജനശിലയിലാണ് ഇവിടെയും വിഗ്രഹം നിർമ്മിച്ചിട്ടുള്ളത്. ഗുരുവായൂരിലെ വിഗ്രഹത്തിന്റെ തനിപ്പകർപ്പായ, ഏകദേശം നാലടി ഉയരം വരുന്ന വിഗ്രഹം, കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കപ്പെട്ടിരിയ്ക്കുന്നു. അതേ സമയം, ഗുരുവായൂരപ്പൻ തന്നെയാണെങ്കിലും കംസവധം കഴിഞ്ഞ് രൗദ്രഭാവത്തിൽ നിൽക്കുന്ന കൃഷ്ണഭഗവാനാണ് പ്രതിഷ്ഠ എന്നും സങ്കല്പമുള്ളതിനാൽ ഇവിടെ ഉത്സവത്തിന് ആനകളെ ഉപയോഗിയ്ക്കാറില്ല. ഗരുഡവാഹനത്തിലാണ് എഴുന്നള്ളത്ത്. ഗുരുവായൂരിലേതുപോലെ ഇവിടെയും വടക്കുഭാഗത്ത് അതിവിശാലമായ ക്ഷേത്രക്കുളമുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിൽ ഉപദേവതകളായി ശിവൻ, ഗണപതി, അയ്യപ്പൻ, കണ്ടങ്കുളങ്ങര ഭഗവതി, ഹനുമാൻ, നാഗദൈവങ്ങൾ എന്നിവർക്കും പ്രതിഷ്ഠകളുണ്ട്. മേടമാസത്തിൽ തിരുവോണം നാളിൽ ആറാട്ടായി പത്തുദിവസത്തെ ഉത്സവമാണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തിലുള്ളത്. ഈ പത്തുദിവസങ്ങളും വിശേഷാൽ ചടങ്ങുകളോടെ ആചരിച്ചുവരുന്നു. അഷ്ടമിരോഹിണി, ഗുരുവായൂർ ഏകാദശി, മണ്ഡലകാലത്തെ കളമെഴുത്തും പാട്ടും എന്നിവയും ക്ഷേത്രത്തിലെ ആണ്ടുവിശേഷങ്ങളാണ്. നിത്യേന അഞ്ചുപൂജകളും മൂന്നുശീവേലികളുമുള്ള ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ തന്ത്രിയും പുഴക്കര ചേന്നാസ് നമ്പൂതിരിപ്പാടാണ്. ചേരാനല്ലൂർ കർത്താക്കന്മാരുടെ കുടുംബക്ഷേത്രമായ ഈ ക്ഷേത്രം, പക്ഷേ ഇപ്പോൾ [[കൊച്ചിൻ ദേവസ്വം ബോർഡ്|കൊച്ചിൻ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ]] കീഴിലാണ്.

== കേരളത്തിന് പുറത്തുള്ള ക്ഷേത്രങ്ങൾ ==
ലോകത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ ഗുരുവായൂരപ്പ ക്ഷേത്രങ്ങൾ കാണാം. ഇവയെല്ലാം പണികഴിപ്പിച്ചത് തദ്ദേശത്തെ മലയാളിസംഘടനകളാണ്. വിദേശങ്ങളിലെ ഗുരുവായൂരപ്പൻ ക്ഷേത്രങ്ങളിലെല്ലാം ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിലെ പൂജാവിധികൾ തന്നെ പിന്തുടരുന്നവയാണ്. [[ഡെൽഹി]], [[മുംബൈ]], [[ചെന്നൈ]], [[ബെംഗളൂരു]], [[ഹൈദരാബാദ്]], [[കൊൽക്കത്ത]], [[അഹമ്മദാബാദ്]], [[ലണ്ടൻ]], [[ന്യൂയോർക്ക്]] ,ഹൂസ്റ്റൺ ,ഡാലസ്‌ , [[ദുബായ്]]  തുടങ്ങി  നിരവധി നഗരങ്ങളിൽ ഗുരുവായൂരപ്പക്ഷേത്രങ്ങൾ കാണാം. 

=== [[ഡൽഹി മയൂർ വിഹാർ ഉത്തര ഗുരുവായൂരപ്പൻ ക്ഷേത്രം]] ===
ഡൽഹി നഗരത്തിന്റെ കിഴക്കേ അതിരായ [[മയൂർ വിഹാർ|മയൂർ വിഹാറിൽ]], [[യമുന|യമുനാനദിയുടെ]] കരയിൽ നിന്ന് അല്പം കിഴക്കുമാറി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു ക്ഷേത്രമാണ് '''ഉത്തര ഗുരുവായൂരപ്പൻ ക്ഷേത്രം'''. ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഉത്തരദിക്കിൽ (വടക്കുഭാഗത്ത്) സ്ഥിതിചെയ്യുന്നതുകൊണ്ടാണ് ഈ ക്ഷേത്രം ഈ പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നത്. ഈ ക്ഷേത്രം 1989-ലാണ് നിലവിൽ വന്നത്. ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ അതേ മാതൃകയിൽ പണികഴിപ്പിച്ചതും ഗുരുവായൂരിലെ അതേ പൂജാവിധികൾ ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ പിൻതുടരുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിൽ ഉപദേവതകളായി ഗണപതി, ശിവൻ, അയ്യപ്പൻ, ചോറ്റാനിക്കര അമ്മ, നാഗദൈവങ്ങൾ എന്നിവർക്കും സന്നിധികളുണ്ട്.  [[ഇടവം|ഇടവമാസത്തിലാണ്]] ക്ഷേത്രത്തിലെ കൊടിയേറ്റുത്സവം നടക്കുന്നത്. എട്ടുദിവസം നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന ഉത്സവം, വിശേഷാൽ ചടങ്ങുകളോടെ നടത്തിപ്പോരുന്നു. കൂടാതെ അഷ്ടമിരോഹിണി, ഗുരുവായൂർ ഏകാദശി, ചോറ്റാനിക്കര മകം, ശിവരാത്രി, വിനായക ചതുർത്ഥി എന്നിവയും പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷങ്ങളാണ്.

=== ചെന്നൈ മഹാലിംഗപുരം അയ്യപ്പൻ-ഗുരുവായൂരപ്പൻ ക്ഷേത്രം ===
ചെന്നൈ നഗരത്തിന്റെ തിരക്കേറിയ പ്രാന്തപ്രദേശമായ [[നുങ്കമ്പാക്കം|നുങ്കമ്പാക്കത്തിനടുത്ത്]] മഹാലിംഗപുരത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു ക്ഷേത്രമാണ് '''അയ്യപ്പൻ-ഗുരുവായൂരപ്പൻ ക്ഷേത്രം.''' കേരളത്തിനുപുറത്ത് ആദ്യമായി പണികഴിപ്പിയ്ക്കപ്പെട്ട കേരളീയക്ഷേത്രമാണിത്. ഈ ക്ഷേത്രം 1974-ലാണ് നിലവിൽ വന്നത്. എല്ലാ വർഷവും ശബരിമല ദർശനം നടത്തിപ്പോന്നിരുന്ന ചില മലയാളികൾക്ക് മാലയിടാനും കെട്ടുനിറയ്ക്കാനും സൗകര്യമൊരുക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യമായിരുന്നു ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഉദ്ഭവത്തിന് കാരണം. [[കാണിപ്പയ്യൂർ ശങ്കരൻ നമ്പൂതിരിപ്പാട്]] തയ്യാറാക്കിയ രൂപകല്പനയനുസരിച്ചാണ് ക്ഷേത്രം പണിതത്. ആദ്യം അയ്യപ്പക്ഷേത്രം മാത്രമുണ്ടായിരുന്ന ഇവിടെ 1989-ലാണ് ഗുരുവായൂരപ്പനെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചത്. ഇപ്പോൾ ഇരുമൂർത്തികൾക്കും തുല്യപ്രാധാന്യമുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിൽ ഉപദേവതകളായി ഗണപതി, ശിവൻ, സുബ്രഹ്മണ്യൻ, ഹനുമാൻ, [[മാളികപ്പുറത്തമ്മ]], [[നവഗ്രഹങ്ങൾ]], നാഗദൈവങ്ങൾ, ഗരുഡൻ എന്നിവർക്കും പ്രതിഷ്ഠകളുണ്ട്. ധനുമാസത്തിൽ അയ്യപ്പന്റെയും ഇടവമാസത്തിൽ ഗുരുവായൂരപ്പന്റെയും നടകളിൽ നടക്കുന്ന കൊടിയേറ്റുത്സവങ്ങളാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ആഘോഷങ്ങൾ. മഹാലിംഗപുരം അയ്യപ്പഭക്തസഭ എന്ന സംഘടനയാണ് ക്ഷേത്രഭരണം നടത്തുന്നത്.  

=== മുംബൈ കൊച്ചുഗുരുവായൂരപ്പൻ ക്ഷേത്രം ===
മുംബൈ നഗരത്തിന്റെ പ്രാന്തപ്രദേശമായ [[മട്ടുംഗ]] ദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു ക്ഷേത്രമാണ് ശ്രീ കൊച്ചുഗുരുവായൂരപ്പൻ ക്ഷേത്രം. ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ ഗുരുവായൂരപ്പനെക്കൂടാതെ ശ്രീരാമനെയും തുല്യപ്രാധാന്യത്തിൽ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. തമിഴ് ശൈലിയിൽ തീർത്ത, നിരവധി ദേവതാരൂപങ്ങളോടുകൂടിയ ഗോപുരമുള്ള ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ, പ്രധാന ശ്രീകോവിലിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി ഗുരുവായൂരപ്പനെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്.

==കുറിപ്പുകൾ==
{{notelist-lr}}
{{notelist}}

== അവലംബം ==
{{reflist}}

[[വർഗ്ഗം:മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ രൂപഭേദങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:വൈഷ്ണവ മതം]]</text>
      <sha1>byt9kgo1feikpid9j8nv40w2lleoimw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കമ്മത്ത് &amp; കമ്മത്ത്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>229535</id>
    <revision>
      <id>4681911</id>
      <parentid>4600224</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T15:02:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>4681911</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8233" sha1="dc8mczx8dq6wrmrvxbtm6bab8ib03ab" xml:space="preserve">{{prettyurl|Kammath &amp; Kammath}}
{{Infobox film
| name           = കമ്മത്ത് &amp; കമ്മത്ത്
| image          = Kammath and Kammath.jpg
| caption        = പോസ്റ്റർ
| director       = തോംസൺ കെ. തോമസ്
| producer       = ആന്റോ ജോസഫ്
| writer         = [[ഉദയകൃഷ്ണ-സിബി കെ. തോമസ്]]
| starring       = {{Plainlist|
* [[മമ്മൂട്ടി]]
* [[ദിലീപ്]]
* [[ധനുഷ്]]
* [[കാർത്തിക നായർ]]
}}
| music          = [[എം. ജയചന്ദ്രൻ]]
| lyrics         = [[സന്തോഷ് വർമ്മ]]
| cinematography = അനിയ നായർ
| editing        = [[മഹേഷ് നാരായണൻ]]
| studio         = ആന്റോ ജോസഫ് ഫിലിം കമ്പനി
| distributor    = ആൻ മെഗാ മീഡിയ റിലീസ്
| released       = 2013 ജനുവരി 25
| runtime        = 
| country        = [[ഇന്ത്യ]]
| language       = [[മലയാളം]]
| budget         = 
| gross          = 
}}
തോംസൺ കെ. തോമസ് സംവിധാനം ചെയ്ത് 2013-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ [[മലയാളചലച്ചിത്രം|മലയാളചലച്ചിത്രമാണ്]] '''''കമ്മത്ത് &amp; കമ്മത്ത്'''''. [[മമ്മൂട്ടി|മമ്മൂട്ടിയും]] [[ദിലീപ്|ദിലീപും]] കമ്മത്ത് സഹോദരന്മായി പ്രധാനവേഷങ്ങളിൽ അഭിനയിച്ച ഈ ചിത്രത്തിൽ [[റിമ കല്ലിങ്കൽ]], [[കാർത്തിക നായർ]] എന്നിവരാണ് നായികമാർ. [[ഉദയകൃഷ്ണ-സിബി കെ. തോമസ്]] കൂട്ടുകെട്ടാണ് ചിത്രത്തിന്റെ രചന നിർവ്വഹിച്ചിരിക്കുന്നത്. ആന്റോ ജോസഫ് ഫിലിം കമ്പനിയുടെ ബാനറിൽ ആന്റോ ജോസഫ് നിർമ്മിച്ച ഈ ചിത്രം ആൻ മെഗാ മീഡിയ വിതരണം ചെയ്തിരിക്കുന്നു. തമിഴ് നടൻ [[ധനുഷ്]] ഒരു അതിഥിവേഷത്തിൽ ഈ ചിത്രത്തിലെത്തുന്നു.

2013 ജനുവരി 25-നു പ്രദർശനശാലകളിലെത്തിയ ചിത്രത്തിന്റെ സംപ്രേഷണാവകാശം റെക്കാർഡ് തുകയായ {{INR}}4.95 കോടിക്കാണ് [[മഴവിൽ മനോരമ]] വാങ്ങിയത്.

== അഭിനേതാക്കൾ ==
* [[മമ്മൂട്ടി]] – രാജരാജ കമ്മത്ത്
* [[ദിലീപ്]] – ദേവരാജ കമ്മത്ത്
* [[റിമ കല്ലിങ്കൽ]] – മഹാലക്ഷ്മി
* [[കാർത്തിക നായർ]] – സുരേഖ
* [[നരേൻ]] – സുരേഷ് ഇൻകം ടാക്സ് ഓഫീസർ
* [[ബാബുരാജ്]] – ഡ്രൈവർ ഗോപി
* [[ധനുഷ്]] – അതിഥിവേഷം

== നിർമ്മാണം ==
=== താരനിർണ്ണയം ===
ചിത്രത്തിലെ നായകന്മാരിലൊരാളായി [[മമ്മൂട്ടി|മമ്മൂട്ടിയെ]] ആദ്യം തന്നെ നിശ്ചയിച്ചു. രണ്ടാമത്തെ നായകനായ ചിത്രത്തിലെ മമ്മൂട്ടിയുടെ സഹോദരകഥാപാത്രത്തെ അവതരിപ്പിക്കാൻ [[ജയറാം|ജയറാമിനെ]] ആയിരുന്നു ആദ്യം തിരഞ്ഞെടുത്തിരുന്നത്. എന്നാൽ തിരക്കുമൂലം അദ്ദേഹം പിന്മാറിയപ്പോൾ ബദലായി [[ദിലീപ്|ദിലീപിനെ]] പരിഗണിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.zimbio.com/Tamil+Movies/articles/WJV54pepvDG/Mammootty+Dileep+Kammath+Kammath+Exclusive |title=Mammootty And Dileep In Kammath And Kammath - Exclusive Stills &amp;#124; Dhanush In Malayalam - Tamil Movies |publisher=Zimbio |date= |accessdate=2012-11-10}}&lt;/ref&gt; മറ്റൊരു പ്രധാനകഥാപാത്രമായ ഇൻകം ടാക്സ് ഓഫീസറിനെ അവതരിപ്പിക്കാൻ [[നരേൻ|നരേനിനെ]] തിരഞ്ഞെടുത്തു. തമിഴ് നടനായ [[ധനുഷ്]] കമ്മത്ത് സഹോദരന്മാരുടെ ഹോട്ടൽ ഉദ്ഘാടനം ചെയ്യാൻ വരുന്ന താരമായി അതിഥിവേഷത്തിലെത്തുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web|author=The writer has posted comments on this article |url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/regional/malayalam/news-and-interviews/Dhanush-shoots-with-Mammootty-and-Dileep-in-Kochi/articleshow/17169630.cms |title=Dhanush shoots with [[Mammootty]] and [[Dileep(actor)|Dileep]] in Kochi - The Times of India |publisher=Timesofindia.indiatimes.com |date= |accessdate=2012-11-10}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.tikkview.com/movies/3229-kammath-and-kammath |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2013-01-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130124211219/http://www.tikkview.com/movies/3229-kammath-and-kammath |archive-date=2013-01-24 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt; സഹോദരിമാരായ നായികമാരെ അവതരിപ്പിക്കാൻ [[റിമ കല്ലിങ്കൽ]], [[കാർത്തിക നായർ]] എന്നവിരെ നിശ്ചയിച്ചു.

=== ചിത്രീകരണം ===
ചിത്രത്തിന്റെ പ്രധാനഘടകമായ കമ്മത്ത് ദോശ ഹോട്ടൽ കലാസംവിധായകനായ മനു ജഗദാണ് സെറ്റിട്ട് നിർമ്മിച്ചത്. 35 ലക്ഷത്തോളം രൂപ പ്രസ്തുത സെറ്റിനു വേണ്ടി ചെലവഴിച്ചു.

== സംഗീതം ==
{{Track listing
| headline        = ഗാനങ്ങൾ
| extra_column    = ഗായകർ
| label           = മ്യൂസിക് 247
| all_lyrics      = [[സന്തോഷ് വർമ്മ]]
| all_music       = [[എം. ജയചന്ദ്രൻ]]
| title1          = ദോശ ദോശ
| extra1          = [[ശങ്കർ മഹാദേവൻ]], [[എം. ജയചന്ദ്രൻ]], നിഖിൽ രാജ്
| length1         = 
| title2          = നിന്റെ പിന്നാലെ
| extra2          = അൻവർ സാദത്ത്
| length2         = 
| title3          = കോയമ്പത്തൂർ നാട്ടിലെ
| extra3          = [[ഹരിചരൺ]], [[മധു ബാലകൃഷ്ണൻ]], [[വിജയ് യേശുദാസ്]]
| length3         = 
| title4          = കാറ്റാടി കാറ്റാടി
| extra4          = രാജേഷ് കൃഷ്ണൻ, സംഗീത ശ്രീകാന്ത്
| length4         = 
}}

== അവലംബം ==
{{Reflist}}

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
* {{MSIDb title|7262}}

{{മമ്മൂട്ടി അഭിനയിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ}}

[[വർഗ്ഗം:2013-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ദിലീപ് അഭിനയിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ജോജു ജോർജ് അഭിനയിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>dc8mczx8dq6wrmrvxbtm6bab8ib03ab</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കേരള കോൺഗ്രസ് (സെക്യുലർ)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>233948</id>
    <revision>
      <id>4681993</id>
      <parentid>3753569</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T23:16:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>4681993</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9823" sha1="3cm0ewuk6bxe56fs3h2qryn1ld3tyjx" xml:space="preserve">{{PU|Kerala Congress (Secular)}}
{{Infobox Indian political party
|party_name         = കേരള കോൺഗ്രസ്‌ സെക്യുലർ
|party_logo         =
|colorcode          = 
|leader             = 
|working            = 
|vice-chairman      = 
|ppchairman         = 
|loksabha_leader    = 
|rajyasabha_leader  = 
|foundation         = 
|predecessor        = 
|dissolution        = 
|headquarters       =  കേരള കോൺഗ്രസ്‌ സെക്യുലർ സംസ്ഥാന കമ്മിറ്റി ഓഫിസ്, Bharath Building, Pulimood Jn.,കോട്ടയം- 1,കേരളം.&lt;ref&gt;{{cite web|website=http://eci.nic.in/eci_main/ElectoralLaws/OrdersNotifications/year2014/Notification%20English%2013.01.2015.pdf|accessdate=14 നവംബർ 2015}}&lt;/ref&gt;
|publication        = 
|students           = 
|youth              = 
|women              = 
|labour             = 
|international      =
|colours            = 
|position           =  
|eci                = 
|alliance           = 
|loksabha_seats     = 
|rajyasabha_seats   = 
|symbol             = 
|website            = 
|country            =   ഇന്ത്യ 
|flag               = 
}}
[[P.C. George|പി.സി. ജോർജ്ജിന്റെ]] നേതൃത്വത്തിൽ കേരളത്തിൽ നിലവിലുണ്ടായിരുന്ന ഒരു രാഷ്ട്രീയ കക്ഷിയാണ് '''കേരള കോൺഗ്രസ് (സെക്യുലർ)'''. [[T.S. John|ടി.എസ്. ജോൺ]], [[Jacob Thomas Arikupuram|ജേക്കബ് തോമസ് അരികുപുറം]] എന്നിവരായിരുന്നു പാർട്ടിയിലെ മറ്റു പ്രധാന നേതാക്കൾ. ഇപ്പോൾ ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി നേതൃത്വം നൽകുന്ന ദേശീയ ജനാധിപത്യ മുന്നണിയിൽ അംഗമാണ്{{തെളിവ്}}.


2009 ഒക്റ്റോബറിൽ പാർട്ടി [[Kerala Congress (Mani Group)|കേരള കോൺഗ്രസ് (മാണി)]] വിഭാഗവുമായി ലയിച്ചു&lt;ref&gt;{{cite news|title=കേരള കോൺഗ്രസ് സെക്യുലർ മാണിഗ്രൂപ്പിൽ ലയിക്കും.|url=http://www.doolnews.com/kerala-cong-secular-kerala-cong-mani.html|accessdate=22 ഫെബ്രുവരി 2013|newspaper=ഡൂൾ ന്യൂസ്|date=9 ഒക്റ്റോബർ 2009}}&lt;/ref&gt;. ഇതിനുശേഷവും പാർട്ടിയുടെ ഒരു വിഭാഗം കേരള കോൺഗ്രസ് (സെക്യുലാർ) എന്ന പേരിൽ തന്നെ നിലനിൽക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു. ഇവർ കോൺഗ്രസ് (എസ്) പാർട്ടിയിൽ ലയിക്കാൻ തീരുമാനിക്കുകയുണ്ടായി&lt;ref&gt;{{cite news|title=കേരള കോൺഗ്രസ് (സെക്യുലർ) കോൺഗ്രസ് എസ്സിൽ ലയിക്കും|url=http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/461149/2010-08-10/kerala|accessdate=22 ഫെബ്രുവരി 2013|date=10 ഓഗസ്റ്റ് 2010|archive-date=2012-05-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20120529135201/http://mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/461149/2010-08-10/kerala|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; മാണി ഗ്രൂപ്പുമായി പി.സി. ജോർജ്ജ് ലയിച്ച ശേഷം [[പൂഞ്ഞാർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പൂഞ്ഞാറിൽ നിയമസഭാ]] തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മത്സരിച്ചപ്പോൾ കേരള കോൺഗ്രസ് സെക്യുലർ നേതാവായ മോഹൻ തോമസായിരുന്നു [[ഇടതുമുന്നണി]] സ്ഥാനാർത്ഥി&lt;ref&gt;{{cite news|title=പൂഞ്ഞാറിൽ പഴയ സെക്യുലറുകാരുടെ പോരാട്ടം|url=http://origin-www.mathrubhumi.com/kottayam/news/854539-local_news-Kottayam-%E0%B4%95%E0%B5%8B%E0%B4%9F%E0%B5%8D%E0%B4%9F%E0%B4%AF%E0%B4%82.html|accessdate=22 ഫെബ്രുവരി 2013|newspaper=മാതൃഭൂമി|date=23 മാർച്ച് 2011}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;  .

==കേരള കോൺഗ്രസ് ഐക്യത്തിനായുള്ള ശ്രമം==
[[ഐക്യജനാധിപത്യ മുന്നണി|ഐക്യജനാധിപത്യ മുന്നണിക്കകത്തുള്ള]] കേരള കോൺഗ്രസ് ഗ്രൂപ്പുകളെ ഒന്നിപ്പിക്കാനുള്ള ശ്രമം 2008-ൽ നടക്കുകയുണ്ടായി&lt;ref&gt;{{cite news|title=ഭരണത്തേക്കാൾ പ്രധാനം കേരള കോൺഗ്രസ് ഐക്യം: മോൻസ്|url=http://www.deepika.com/Archives/Cat2_sub.asp?ccode=Cat2&amp;hcode=125626|accessdate=22 ഫെബ്രുവരി 2013|newspaper=ദീപിക}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; . [[United Kerala Congress|ഐക്യ കേരള കോൺഗ്രസിൽ]]  [[Kerala Congress (Mani Group)|കേരള കോൺഗ്രസ്  (മാണി)]], [[Kerala Congress (Balakrishna Pillai)|കേരള കോൺഗ്രസ് (ബാലകൃഷ്ണപിള്ള)]], [[Kerala Congress (Jacob)|കേരള കോൺഗ്രസ് (ജേക്കബ്)]], കേരള കോൺഗ്രസ് (സെക്യുലർ) എന്നീ കക്ഷികളെ ഉ‌ൾപ്പെടുത്താനായിരുന്നു ശ്രമം. എന്നാൽ ഇത് ഫലവത്തായില്ല. [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജോസഫ്)]], കേരള കോൺഗ്രസ് (സെക്യുലർ) എന്നീ വിഭാഗങ്ങൾ മാണി ഗ്രൂപ്പിനൊപ്പം ലയിക്കുകയുണ്ടായി. 

== പുതിയ നീക്കങ്ങൾ ==
[[കെ.എം. മാണി|മാണിയുമായുള്ള]] അഭിപ്രായ വ്യത്യാസങ്ങളെ തുടർന്ന് [[പി.സി. ജോർജ്|പി.സി. ജോർജിനെ]] ചീഫ് വിപ്പ് സ്ഥാനത്ത് നിന്ന് നീക്കാൻ തീരുമാനിച്ചതോടെ കേരള കോൺഗ്രസ് സെകുലർ പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കുമെന്നു പി.സി. ജോർജ് പ്രഖ്യാപിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.asianetnews.tv/news/article/25497_kerala-congress-secular |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2015-04-08 |archive-date=2016-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305072855/http://www.asianetnews.tv/news/article/25497_kerala-congress-secular |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.asianetnews.tv/news/article/25295_kerala-congress |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2015-04-08 |archive-date=2015-03-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150330024639/http://www.asianetnews.tv/news/article/25295_kerala-congress |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://janayugomonline.com/secular/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2015-04-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304233342/http://janayugomonline.com/secular/ |archive-date=2016-03-04 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt; തിരുവനന്തപുരത്ത് പഴയ നേതാക്കളുടെ യോഗം വിളിച്ചു ചേർത്ത് അതിനുള്ള നീക്കങ്ങൾ ആരംഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.asianetnews.tv/news/article/25497_kerala-congress-secular |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2015-04-08 |archive-date=2016-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305072855/http://www.asianetnews.tv/news/article/25497_kerala-congress-secular |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

== വിവിധ കേരളാ കോൺഗ്രസുകൾ ==
തെരെഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷനിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്യേപ്പെട്ട കേരളാ കോൺഗ്രസുകൾ &lt;ref&gt;{{cite web|website=http://eci.nic.in/eci_main/ElectoralLaws/OrdersNotifications/year2014/Notification%20English%2013.01.2015.pdf}}&lt;/ref&gt;
*[[കേരള കോൺഗ്രസ് ]] -
*[[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം)]] -കേരളത്തിൽ സംസ്ഥാന കക്ഷി അംഗീകാരമുണ്ട്. 
*[[കേരള കോൺഗ്രസ് (ബി)]] - 
*[[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജേക്കബ്)]] -
*[[കേരള കോൺഗ്രസ് (സെക്യുലർ)]] -

==അവലംബം==
{{reflist}}

[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ രാഷ്ട്രീയകക്ഷികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ നിഷ്ക്രിയമായ രാഷ്ട്രീയകക്ഷികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരള കോൺഗ്രസ് പാർട്ടികൾ]]</text>
      <sha1>3cm0ewuk6bxe56fs3h2qryn1ld3tyjx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കേരള കോൺഗ്രസ് (നാഷണലിസ്റ്റ്)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>277115</id>
    <revision>
      <id>4682029</id>
      <parentid>4656889</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T07:16:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AlbinRony29</username>
        <id>224844</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>4682029</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7873" sha1="ryv804w7ea3asv45v753spc6gjxhy94" xml:space="preserve">{{prettyurl|Kerala_Congress_(Nationalist)}}{{Infobox Indian political party
|party_name         = Kerala Congress (Nationalist) &lt;br/&gt; കേരള കേൺഗ്രസ്  (നാഷണലിസ്റ്റ് )
|party_logo         =  [[File:Kerala-Congress-flag.svg|200px|border]]
|colorcode          = Blue
|leader             = കുരുവിള മാത്യു
| secretary=എം.എൻ.ഗിരി
|founder =നോബിൾ മാത്യു, Kuruvila Mathew, M. N. Giri
|working            = 
|vice-chairman      = പി.ടി.എബ്രഹാം
|ppchairman         =Adv. Johny K. John, Mr. Rony Mathew, Adv. Raveendra Kumar, Sreeraj K. Potty, Sreejiv Devarmadom
|split  = [[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം)]]
|rajyasabha_leader  = 
|foundation         =മാർച്ച് 2014
|predecessor        = 
|dissolution        = 
|headquarters       = [[കോട്ടയം]] {{IND}}
|publication        = 
|students   
|peasants           = 
|ideology           = നാഷണലിസ്റ്റ്
|colours            = 
|position           =  
|eci                = 
|alliance           = [[ദേശീയ ജനാധിപത്യ സഖ്യം]]&lt;ref&gt;http://www.evartha.in/english/2016/04/30/nda-kerala-unit-formed-vision-document-emphasises-on-total-liquor-ban.html&amp;ved=0ahUKEwj9hMiQjuDMAhXFPI8KHWtZA7AQqQIIHigBMAE&amp;usg=AFQjCNE2l7XIwsg8WRywOJ_HxWGHFMRrmg&amp;sig2=Er8s63_BsugvO9xQqlTGWw{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
&lt;br&gt;&lt;ref&gt;http://malayalam.naradanews.com/2016/04/officially-launched-nda-kerala-unite{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
|loksabha_seats     = 0
|rajyasabha_seats   = 0
|symbol             = 
|website            = 
|country            =  {{IND}}
|flag               = 
}}
'''കേരള കോൺഗ്രസ് (നാഷണലിസ്റ്റ്)''', 2014 മാർച്ച് 11-ന് രൂപികരിച്ച ഒരു രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടിയാണ്. '''കേരള കേൺഗ്രസ് (എം) '''പിളർന്ന് നോബിൾ മാത്യു,  കുരുവിള മാത്യു തുടങ്ങിയവർ ചേർന്നാണ് നേതൃത്വത്തിൽ ഒരു വിഭാഗം പുതിയ പാർട്ടി രൂപികരിച്ചു. . കേരള കോൺഗ്രസ് (നാഷണലിസ്റ്റ്) '''ദേശീയ ജനാധിപത്യ സഖ്യത്തിൽ '''അംഗമാണ്. എൻഡിഎയുടെ ഭാഗമായി ലോക്സഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പിനു മുന്നോടിയായി രൂപംകൊണ്ട കേരള കോൺഗ്രസ് (നാഷണലിസ്റ്റ്) പാർട്ടി 2014-ലെ ലോകസഭാ തെരഞ്ഞടുപ്പിൽ ദേശീയ ജനാധിപതൃ സഖ്യത്തിന്റെ സ്ഥാനാർത്ഥിയായി കോട്ടയം പാർലമെന്റ് സീറ്റിൽ അഡ്വ. നോബിൾ മാത്യു മൽസരിക്കച്ച് പരാജയപ്പെട്ടു.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.janmabhumidaily.com/news241465 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2016-05-20 |archive-date=2016-04-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160411093556/http://www.janmabhumidaily.com/news241465 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; &lt;br&gt;&lt;ref&gt;http://malayalam.webdunia.com/article/kerala-news-in-malayalam/%114032200040{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

==പിളർപ്പ്==

'''കേരള കോൺഗ്രസ്ലി (നാഷണസ്റ്റ്)''' പാർട്ടി 
മൂന്നയി പിളർന്നു.പാർട്ടി സ്ഥപകാനും2014-ലെ ലോകസഭാ തെരഞ്ഞടുപ്പിൽ ദേശീയ ജനാധിപതൃ സഖ്യത്തിന്റെ സ്ഥാനാർത്ഥിയായി കോട്ടയം പാർലമെന്റ് സീറ്റിൽ മൽസരിച്ച അഡ്വ. നോബിൾ മാത്യു
നോതൃത്വൽ  ഒരു വിഭാഗം.പിന്നെ പാർട്ടി 
ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായിരുന്ന കുരുവിള മാത്യു നോതൃത്വത്തിലും.കുടാതൊ പ്രൊഫ. പ്രകാശ് കുരിയാക്കോസ് ൻെ നേതൃത്വത്തൽ പാർട്ടി പിളർന്നത്.&lt;ref&gt;http://www.mangalam.com/print-edition/keralam/273049&amp;ved{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

==കേരള കോൺഗ്രസ്‌ നാഷണലിസ്‌റ്റിലെ ഒരു വിഭാഗം പാർട്ടി വിട്ടു== 
&quot;'കേരള കോൺഗ്രസ്‌ നാഷണലിസ്‌റ്റ്‌ &quot;'പാർട്ടിയിലെ ഒരു വിഭാഗം ലോക്‌ജനശക്‌തി പാർട്ടിയിൽ ലയിക്കും. സംസ്‌ഥാന വൈസ്‌ ചെയർമാൻ ജോർജ്‌ അമ്മാപറമ്പിൽ, ജനറൽ സെക്രട്ടറിമാരായ എൻ.എൻ. ഷാജി, ടിജി കെ. തോമസ്‌ എന്നിവരുടെ നേതൃത്വത്തിലാണു ലോക്‌ജനശക്‌തി പാർട്ടിയിൽ ലയിച്ചത്.&lt;ref&gt;http://www.mangalam.com/print-edition/keralam/273049&amp;ved=0ahUKEwj19OH0jo_QAhVFN48KHVm9Dhk4ChAWCBswAQ&amp;usg{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

==കേരള കോൺഗ്രസ് (നാഷണലിസ്റ്റ് ) ബി.ജെ.പിയിൽ ==

കേരള കോൺഗ്രസ് (നാഷണലിസ്റ്റ് ) ബി.ജെ.പി.യിൽ ലയിച്ചു. സമ്മേളനം ബി.ജെ.പി. സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റ് കുമ്മനം രാജശേഖരൻ, കേരള കോൺഗ്രസ് നാഷണലിസ്റ്റ് ചെയർമാൻ അഡ്വ.നോബിൾ മാത്യുവിന് ബി.ജെ.പി.പതാക കൈമാറി ഉദ്ഘാടനംചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/print-edition/kerala/kottayam-1.802988 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2016-05-20 |archive-date=2021-01-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210117140602/https://www.mathrubhumi.com/print-edition/kerala/kottayam-1.802988 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; &lt;br&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://m.dailyhunt.in/news/india/malayalam/deepika-epaper-deepika/kerala-kongras-nashanalist-partti-bijepi-layanam-newsid-48443603 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2016-05-20 |archive-date=2025-01-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250126215224/http://m.dailyhunt.in/news/india/malayalam/deepika-epaper-deepika/kerala-kongras-nashanalist-partti-bijepi-layanam-newsid-48443603 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

== അവലംബങ്ങൾ ==
{{reflist}}

{{Party-stub}}

[[വർഗ്ഗം:കേരള കോൺഗ്രസ് പാർട്ടികൾ]]</text>
      <sha1>ryv804w7ea3asv45v753spc6gjxhy94</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കൊറിയൻ ഭാഷ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>286771</id>
    <revision>
      <id>4682000</id>
      <parentid>4616429</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T01:39:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>4682000</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15164" sha1="36skg8p5xz3338qjx7s5y0hlgzt3vfh" xml:space="preserve">{{PU|Korean language}}{{Infobox language
|name = കൊറിയൻ
|nativename = &lt;!-- Hangul --&gt;&lt;!-- in S. Korea --&gt;{{lang|ko|[[wikt:한국어|한국어]] (韓國語)}} &lt;br /&gt;&lt;!-- Romanization --&gt;''ഹാൻഗുഗെയോ, ചോസോന്മാൽ''
|image = Hangugeo-Chosonmal.svg
|imagesize = 170px
|imagecaption = കൊറിയൻ ഭാഷയുടെ രണ്ടു പേരുകൾ, ''‌ഹാൻഗുഗെയോ'', ''ചോസോന്മാൽ'' എന്നിവ [[hangul|ഹാൻഗുൾ]] ലിപിയിൽ [[Horizontal and vertical writing in East Asian scripts|മേൽകീഴായി എഴുതിയത്]]
|states=[[South Korea|ദക്ഷിണകൊറിയ]]&lt;br /&gt;[[North Korea|ഉത്തരകൊറിയ]]&lt;br /&gt;[[Jilin|ജിലിൻ]]&lt;br&gt;[[Liaoning|ലിയാഓണിങ്]]&lt;br&gt;[[Heilongjiang|ഹൈലോങ്ജിയാങ്]]&lt;br&gt;[[China|ചൈന]] ([[Koreans in China|ചൈനയിലെ കൊറിയക്കാർ]])&lt;br /&gt;[[United States|അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]] ([[Korean American|കൊറിയൻ വംശജരായ അമേരിക്കക്കാർ]])&lt;br /&gt;[[Japan|ജപ്പാൻ]] ([[Koreans in Japan|ജപ്പാനിലുള്ള കൊറിയക്കാർ]])&lt;br /&gt;[[Commonwealth of Independent States|കോമൺവെൽത്ത് ഓഫ് ഇൻഡിപെൻഡന്റ് സ്റ്റേറ്റ്സ്]] ([[Koryo-saram|കോറ്യോ-സരം]])
|speakers = 77 ദശലക്ഷം&lt;!-- to nearest 80M --&gt;
|date     = 2010
|ref      = &lt;ref name=&quot;Ethnologue&quot;&gt;{{cite web |url = http://www.ethnologue.com/language/kor |title = Ethnologue: Languages of the World 2010 |work = [[Ethnologue]] |date = 2010 |accessdate = 7 June 2014}}&lt;/ref&gt;
|familycolor=Altaic
|fam1 = [[Language isolate|ലാംഗ്വേജ് ഐസൊലേറ്റ്]]&lt;br /&gt; [[Altaic languages|ആൾട്ടൈക്]] (ഉൾപ്പെടുത്തൽ തർക്കത്തിലാണ്)
|fam2 = [[Koreanic languages|കൊറിയാനിക്]]
|ancestor = [[Old Korean|ഓൾഡ് കൊറിയൻ]]
|ancestor2 = [[Middle Korean|മിഡിൽ കൊറിയൻ]]
|dia1 = [[Jeju language|ജെജു]]
|dia2 = വൻകരയിലുള്ള [[Korean dialects|കൊറിയൻ ഭാഷാഭേദങ്ങൾ]]
|script = [[Hangul|ഹാൻഗുൾ]] (പ്രാധമികം)&lt;br /&gt;[[Hanja|ഹൻജ]] ([[Korean mixed script|സമ്മിശ്ര ലിപി]])&lt;br /&gt;[[Korean Braille|കൊറിയൻ ബ്രെയിൽ]]&lt;br /&gt;[[Cyrillic script|കിറിലിക്]] ([[Koryo-mar|കോറ്യോ-മാർ]])
|nation = {{KOR}}&lt;br /&gt;{{PRK}}&lt;br /&gt;{{Flagicon|PRC}} [[Yanbian Korean Autonomous Prefecture|യാൻബിയൻ]], [[China|ചൈന]]
|minority={{PRC}}&lt;br /&gt;{{CIS}}
|agency = {{Flagicon|KOR}} [[The National Institute of the Korean Language|ദ നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ദ കൊറിയൻ ലാംഗ്വേജ്]]&lt;br /&gt;{{lang|ko|국립국어원 / 國立國語院}}&lt;br /&gt;
{{Flagicon|PRK}}''സഹോയ് ക്വാഹഗ്വോൺ ഒഹാങ്ക് യോൺഗുസോ''&lt;br /&gt;{{lang|ml|ഭാഷാ ഗവേഷണ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്, സാമൂഹിക ശാസ്ത്ര അക്കാദമി}}&lt;br /&gt;{{lang|ko|사회과학원 어학연구소 / 社會科學院 語學研究所}}&lt;br /&gt;
{{Flagicon|PRC}} ചൈന കൊറിയൻ ലാംഗ്വേജ് റെഗുലേറ്ററി കമ്മീഷൻ&lt;br /&gt;{{lang|ko|중국조선어규범위원회 / 中国朝鲜语规范委员会}}
|iso1 = ko
|iso2 = kor
|lc1 = kor |ld1 = ആധുനിക കൊറിയൻ
|lc2 = okm |ld2 = [[Middle Korean|മിഡിൽ കൊറിയൻ]]
|lc3 = oko |ld3 = [[Old Korean|ഓൾഡ് കൊറിയൻ]]
|linglist=okm |lingname = [[Middle Korean|മിഡിൽ കൊറിയൻ]]
|linglist2 = oko |lingname2 = [[Old Korean|ഓൾഡ് കൊറിയൻ]]
|lingua = 45-AAA-a
|glotto = kore1280
|map = Map of Korean language.png
|mapcaption = കൊറിയൻ ഭാഷ സംസാരിക്കുന്നവർ നാട്ടുകാരായുള്ള രാജ്യങ്ങൾ. (കുടിയേറി വാസമുറപ്പിച്ച സമൂഹങ്ങളുള്ളവ പച്ചനിറത്തിൽ കാണിച്ചിരിക്കുന്നു)
|notice = IPA
}}
{{Contains Korean text}}
[[South Korea|ദക്ഷിണകൊറിയ]], [[North Korea|ഉത്തരകൊറിയ]] എന്നീ രാജ്യങ്ങളിലെ ഔദ്യോഗിക [[language|ഭാഷയാണ്]] '''കൊറിയൻ''' ({{lang|ko|[[wikt:한국어|한국어]]/[[wikt:조선말|조선말]]}}. ഇത് [[China|ചൈനയുടെ]] [[Yanbian Korean Autonomous Prefecture|യാൻബിൻ കൊറിയൻ സ്വയംഭരണ പ്രിഫക്ചറിലെ]] രണ്ട് ഔദ്യോഗിക ഭാഷകളിലൊന്നാണ്. ലോകത്തിൽ ഉദ്ദേശം 8 കോടി ആൾക്കാർ കൊറിയൻ ഭാഷ സംസാരിക്കുന്നവരായുണ്ട്. ആയിരത്തിൽപരം വർഷങ്ങളായി [[hanja|ഹൻജ]] എന്നുവിളിക്കപ്പെടുന്ന [[Chinese characters|ചൈനീസ് അക്ഷരങ്ങൾ]] ഉപയോഗിച്ചാണ് കൊറിയൻ ഭാഷ എഴുതപ്പെട്ടിരുന്നത്. ഉച്ചാരണമനുസരിച്ച് എഴുതുന്ന ''[[hyangchal|ഹ്യാങ്‌ചാൽ]], [[gugyeol|ഗുഗ്യെയോൾ]],'' ''[[Idu script|ഇഡു]]'' എന്നീ സംവിധാനങ്ങളും കൊറിയൻ ഭാഷ എഴുതാനായി ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു. പതിനഞ്ചാം നൂറ്റാണ്ടിൽ [[hangul|ഹൻഗുൾ]] എന്ന എഴു‌ത്തുരീതി [[Sejong the Great|മഹാനായ സെജോങ്]] എന്ന ഭരണാധികാരി നടപ്പിൽ വരുത്തിയെങ്കിലും ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിലാണ് ഈ രീതി വ്യാപകമായി ഉപയോഗിക്കപ്പെട്ടു തുടങ്ങിയത്. ''[[yangban|യാങ്ബാൻ]]'' എന്ന വരേണ്യവർഗ്ഗം ഹൻജ ലിപിയ്ക്ക് മുൻതൂക്കം നൽകിയിരുന്നതാണ് ഇതിനു കാരണം.

മിക്ക ഭാഷാശാസ്ത്രജ്ഞന്മാരും [[language isolate|ഐസൊലേറ്റ്]] (മറ്റുള്ള ഭാഷകളൊന്നുമായി ബന്ധമില്ലാത്ത ഭാഷ) എന്ന ഗണത്തിലാണ് പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്.&lt;ref name=&quot;google15&quot;&gt;Song, Jae Jung (2005) [http://books.google.com/books?id=rIk52cJ1vDEC&amp;pg=PA15&amp;dq=Korean+%22Language+isolate%22&amp;ei=_JVSS8LtGI6szASz-r36Cw&amp;cd=1#v=onepage&amp;q=Korean%20%22Language%20isolate%22&amp;f=false &quot;The Korean language: structure, use and context&quot;] Routledge, p. 15&lt;br /&gt;Lyle Campbell &amp; Mauricio Mixco. 2007. ''A Glossary of Historical Linguistics''. University of Utah Press. (&quot;Korean, A language isolate&quot;, p. 90; &quot;Korean is often said to belong with the Altaic hypothesis, often also with Japanese, though this is not widely supported&quot;, pp. 90–91; &quot;...most specialists...no longer believe that the...Altaic groups...are related&quot;, p. 7)&lt;br&gt;David Dalby. 1999/2000. ''The Linguasphere Register of the World's Languages and Speech Communities''. Linguasphere Press.&lt;br&gt;Nam-Kil Kim. 1992. &quot;Korean&quot;, ''International Encyclopedia of Linguistics''. Volume 2, pp. 282–86. (&quot;...scholars have tried to establish genetic relationships between Korean and other languages and major language families, but with little success&quot;, p. 282)&lt;br /&gt;András Róna-Tas. 1998. &quot;The Reconstruction of Proto-Turkic and the Genetic Question&quot;, ''The Turkic Languages''. Routledge. pp. 67–80. (&quot;[Ramstedt's comparisons of Korean and Altaic] have been heavily criticised in more recent studies, though the idea of a genetic relationship has not been totally abandoned&quot;, p. 77.)&lt;br&gt;Claus Schönig. 2003. &quot;Turko-Mongolic Relations&quot;, ''The Mongolic Languages''. Routledge. pp. 403–19. (&quot;...the 'Altaic' languages do not seem to share a common basic vocabulary of the type normally present in cases of genetic relationship&quot;, p. 403)&lt;/ref&gt; ചില പണ്ഡിതരുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ ഇത് [[Altaic languages|അൾട്ടൈക്]] എന്ന ഭാഷാകുടുംബത്തിലെ അംഗമാണെന്നാണ്.&lt;ref&gt;Stratification in the peopling of China: how far does the linguistic evidence match genetics and archaeology? In; Sanchez-Mazas, Blench, Ross, Lin &amp; Pejros eds. Human migrations in continental East Asia and Taiwan: genetic, linguistic and archaeological evidence. 2008. Taylor &amp; Francis&lt;/ref&gt;    
മറ്റുള്ള എല്ലാ ഒറ്റപ്പെട്ട ഭാഷകളും ([[Basque|ബാസ്ക്]], [[Ainu|ഐനു]] എന്നിവ ഉൾപ്പെടെ) സംസാരിക്കുന്നവരുടെ ആകെ എണ്ണത്തേക്കാളധികമാണ് കൊറിയൻ ഭാഷ സംസാരിക്കുന്നവരുടെ എണ്ണം.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://basementgeographer.com/language-isolates-that-still-remain-strong/|title=Language Isolates That Still Remain Strong|publisher=basementgeographer.com|accessdate=2014-08-03|archive-date=2014-08-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20140810002500/http://basementgeographer.com/language-isolates-that-still-remain-strong/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== അവലംബം ==
{{reflist|2}}

==കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക്==
* {{cite book | last=Chang | first=Suk-jin | title=Korean | location=Philadelphia | publisher=John Benjamins Publishing Company | year=1996 | isbn=1-55619-728-4}} (Volume 4 of the ''London Oriental and African Language Library'').
* Hulbert, Homer B. (1905): ''A Comparative Grammar of the Korean Language and the Dravidian Dialects in India''. Seoul.
* {{cite book|ref=harv|last=Lee|first=Ki-Moon|last2=Ramsey|first2=S. Robert|title=A History of the Korean Language|url=https://archive.org/details/historyofkoreanl0000yiki|date=2011|publisher=[[Cambridge University]] Press|isbn=978-0-521-66189-8}}
* Martin, Samuel E. (1966): Lexical Evidence Relating Japanese to Korean. ''Language 42/2'': 185–251.
* Martin, Samuel E. (1990): Morphological clues to the relationship of Japanese and Korean. In: Philip Baldi (ed.): ''Linguistic Change and Reconstruction Methodology''. Trends in Linguistics: Studies and Monographs 45: 483–509.
* {{cite book|ref=harv|last=Martin|first=Samuel E.|title=A Reference Grammar of Korean: A Complete Guide to the Grammar and History of the Korean Language – 韓國語文法總監|publisher=[[Tuttle Publishing]]|isbn=978-0-804-83771-2|date=2006}}
* Miller, Roy Andrew (1971): ''Japanese and the Other Altaic Languages''. Chicago: University of Chicago Press. ISBN 0-226-52719-0.
* Miller, Roy Andrew (1996): ''Languages and History: Japanese, Korean and Altaic''. Oslo: Institute for Comparative Research in Human Culture. ISBN 974-8299-69-4.
* Ramstedt, G. J. (1928): Remarks on the Korean language. Mémoires de la Société Finno-Oigrienne 58.
* Rybatzki, Volker (2003): Middle Mongol. In: Juha Janhunen (ed.) (2003): ''The Mongolic languages''. London: Routledge. ISBN 0-7007-1133-3: 47–82.
* Starostin, Sergei A.; Anna V. Dybo; Oleg A. Mudrak (2003): ''Etymological Dictionary of the Altaic Languages'', 3 volumes. Leiden: Brill Academic Publishers. ISBN 90-04-13153-1.
* Sohn, H.-M. (1999): ''The Korean Language''. Cambridge: Cambridge University Press.
* {{cite book | last = Sohn | first = Ho-Min | title = Korean Language in Culture and Society | publisher = Twayne Publishers | location = Boston | year = 2006 | isbn = 978-0-8248-2694-9 }}
* Song, J.-J. (2005): ''The Korean Language: Structure, Use and Context''. London: Routledge.
* Trask, R. L. (1996): ''Historical linguistics''. Hodder Arnold.
* Vovin, Alexander: ''Koreo-Japonica''. University of Hawai'i Press.
* Whitman, John B. (1985): ''The Phonological Basis for the Comparison of Japanese and Korean''. Unpublished Harvard University Ph.D. dissertation.
==മറ്റുള്ളവ==
[[ലീ മിൻ ഹോ]]

==പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
{{InterWiki|code=ko}}
{{Wiktionary|Category:Korean language}}
{{Wikibooks|Korean}}
{{Wikiversity|Korean}}
{{commonscat}}
* [http://en.wiktionary.org/wiki/Appendix:Korean_Swadesh_list Korean Swadesh vocabulary list] (from Wiktionary)
* [http://www.wright-house.com/korean/korean-linguistics-origins.html Linguistic and Philosophical Origins of the Korean Alphabet (Hangul)]
* [https://web.archive.org/web/20040814002259/http://korean.sogang.ac.kr/ Free Korean language and culture course online, in English]
* [http://www.korean-course.com/ Korean Course - Free Korean language course online, in English]
* [http://www.fsi-language-courses.org/Content.php?page=Korean USA Foreign Service Institute Korean basic course]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://www.muturzikin.com/cartesasie/16.htm Linguistic map of Korea]
* [http://en.wikibooks.org/wiki/Language_Learning_Difficulty_for_English_Speakers Korean – a Category IV language] Languages which are exceptionally difficult for native English speakers
* [http://dongsa.net dongsa.net] A Korean verb conjugation tool that explains the conjugations for learners of Korean
* [http://www.korean-english-translation-service.com/ 무료 온라인 한국어-영어 번역] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140517155658/http://korean-english-translation-service.com/ |date=2014-05-17 }} - Free Online Korean-English translation, in Korean
* {{Wikivoyage-inline|Korean phrasebook}}
{{Korean language}}
{{Language families}}

[[വർഗ്ഗം:കൊറിയയിലെ ഭാഷകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ചൈനയിലെ ഭാഷകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കൊറിയൻ ഭാഷ]]
[[വർഗ്ഗം:ഉത്തര കൊറിയയിലെ ഭാഷകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ദക്ഷിണ കൊറിയയിലെ ഭാഷകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ജപ്പാനിലെ ഭാഷകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കാനഡയിലെ ഭാഷകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ ഭാഷകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കൊറിയൻ ലിപി]]</text>
      <sha1>36skg8p5xz3338qjx7s5y0hlgzt3vfh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കാമിനിറ്റോ ഡെൽ റെയ്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>305087</id>
    <revision>
      <id>4681954</id>
      <parentid>3844625</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T17:35:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>4681954</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4132" sha1="1obyik43u8tfj76y0wlhzld5ke6az1p" xml:space="preserve">{{PU|Caminito del Rey}}
{{Infobox hiking trail
 | name = കാമിനിറ്റോ ഡെൽ റെയ്
 | embed = 
 | cellstyle = 
 | title =  
 | photo = Caminito del Rey 3.jpg
 | photo_size =
 | caption = Ground-level view
 | location = [[Álora]], [[Province of Málaga|Málaga]], [[Andalusia]], [[Spain]]
 | designation = 
 | established = 1905
 | length = 3 km.
 | trailheads = 
 | use = Hiking
 | elev_gain_and_loss = 
 | elev_change =      &lt;!-- Use elev_gain_and_loss if the gain and/or loss is known. 
                                       Use this field when only the change is known. --&gt;
 | highest = 
 | lowest = 
 | grade = 
 | difficulty = Expert
 | season = 
 | months = 
 | sights = 
 | hazards = Hazardous terrain
 | surface = 
 | ROW = 
 | website = 
 | waymark =
}}
[[സ്പെയിൻ|സ്പെയിനിലെ]] [[മാഡ്രിഡ്|മഡ്രിഡിൽ]] സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ചെയ്യുന്ന ദുർഘടമായ നടപ്പാതയാണ് '''കാമിനിറ്റോ ഡെൽ റെയ്'''. '''രാജാവിന്റെ പാത''' എന്നും ഇതറിയപ്പെടുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web|title=ലോകത്തെ ഏറ്റവും ദുർഘടമായ നടപ്പാത സ്പെയിനിൽ വീണ്ടും തുറക്കുന്നു|url=http://www.madhyamam.com/news/344517/150311|website=മാധ്യമം|accessdate=12 മാർച്ച് 2015|archive-date=2015-03-12|archive-url=https://archive.today/20150312080917/http://www.madhyamam.com/news/344517/150311|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt; 1901-ൽ ഹൈഡ്രോ ഇലക്ടിക് പവർ പ്ലാന്റിലേക്ക് ജോലിക്കാർക്ക് പോകാൻ നിർമ്മിച്ച പാതയാണിത്. മൂന്നു കിലോമീറ്റർ നീളമുള്ള പാത 100 മീറ്റർ ഉയരത്തിലാണ് സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുനന്ത്. 1905-ൽ ഇതിന്റെ നിർമ്മാണം പൂർത്തിയായി. തുടർച്ചയായ അപകട മരണങ്ങൾ മൂലം ഈ പാത ഭാഗികമായി മുൻപ് അടച്ചിരുന്നു. 2011 മുതൽ 2015 വരെ നിർമ്മാണപ്രവർത്തനങ്ങൾ നടത്തി പാത വീണ്ടും മാർച്ച് 29-ന് തുറക്കും. 1921-ൽ അൽഫോൻസോ പതിനാലാമൻ രാജാവ് നടപ്പാതയിലൂടെ നടന്ന് ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;Bryant2007&quot;&gt;{{cite book|last=Bryant|first=Sue|title=Costa Del Sol|url=http://books.google.com/books?id=1rcD_UA_NcMC&amp;pg=PA38 google.com/books|accessdate=7 October 2010|year=2007|publisher=New Holland Publishers|isbn=978-1-84537-636-9|page=38}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
==അവലംബം==
{{RL}}

==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
{{Commons|Caminito del Rey}}
* [http://www.caminodelrey.es Tourist Information for the El Chorro, Camino del Rey and Gudalhorce reservoirs in English]
* [http://www.caminitodelrey.org Caminito del Rey travel information]
* [https://web.archive.org/web/20180104192611/http://www.spain-holiday.com/Alora/articles/el-caminito-del-rey-malaga ''Video of Caminito del Rey 2013'']
* [http://www.elcaminitodelrey.com ''3D Virtual Tour''], 20/03/2011
* [http://www.adventuretwo.net/stories/the-most-dangerous-pathway-in-the-world Traversing the legendary Camino del Rey] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110907013959/http://www.adventuretwo.net/stories/the-most-dangerous-pathway-in-the-world |date=2011-09-07 }}

{{coord|36|54|57|N|4|46|22|W|region:ES_type:landmark|display=title}}

[[വർഗ്ഗം:സ്പെയിനിലെ നടപ്പാതകൾ]]</text>
      <sha1>1obyik43u8tfj76y0wlhzld5ke6az1p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ക്വാണ്ടാസ്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>320423</id>
    <revision>
      <id>4682007</id>
      <parentid>4671033</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T04:27:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>4682007</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16228" sha1="j2il0miclkvulad6jnbq3f57rcovwjm" xml:space="preserve">{{prettyurl|Qantas}}
{{Infobox airline
| airline = ക്വാണ്ടാസ്
| image = Qantas Airways Limited logo.svg
| image_size = 250
| alt = A red triangle containing a white silhouette of a kangaroo, with the word Qantas underneath the triangle
| IATA = QF
| ICAO = QFA
| callsign = QANTAS
| founded = {{Start date|1920|11|16|df=yes}} &lt;br /&gt;Winton, Queensland, Australia
| commenced = {{Start date|df=yes|1921|3}}
| ceased = &lt;!-- {{End date|df=yes|YYYY|MM|DD}} --&gt;
| aoc = &lt;!-- XNXN --&gt; &lt;!-- Alpha numeric pattern varies --&gt;
| bases = &lt;!-- {{unbulleted list| Airport Name1 | Airport Name2 }} --&gt;
| hubs = {{unbulleted list|Brisbane Airport|Melbourne Airport|Sydney Airport}}
| secondary_hubs = {{unbulleted list||Adelaide Airport|Dubai International Airport|Perth Airport}}
| focus_cities = {{unbulleted list|Cairns International Airport|Darwin International Airport|Los Angeles International Airport}}
| frequent_flyer = Qantas Frequent Flyer
| lounge = {{unbulleted list|The Qantas Club|Qantas Business Lounge|Qantas First Lounge|Qantas Chairmans Lounge}}
| alliance = Oneworld
| subsidiaries = {{unbulleted list|QantasLink|Jetstar Airways|Jetconnect|Network Aviation|Qantas Freight|Australian air Express|Qantas Holidays|Express Ground Handling|Qantas Ground Services|Q Catering|Snap Fresh}}
| fleet_size = 131 &lt;ref&gt;http://www.qantas.com.au/infodetail/about/investors/qantas-data-book-2014.pdf&lt;/ref&gt;
| destinations = 85 &lt;ref&gt;http://qantas2015.reportonline.com.au/system/files_force/downloads/full_qantas_annual_report_2015-1.pdf?download=2{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
| company_slogan = ''The Spirit of Australia''&lt;ref name=&quot;spirit&quot;&gt;{{cite web|title=The Spirit of Tomorrow|url=http://www.qantas.com.au/travel/airlines/spirit-tomorrow/global/en|publisher=Qantas|accessdate=30 May 2013}}&lt;/ref&gt;
| parent = &lt;!-- Parent company's legal name, if applicable --&gt;
| headquarters = Mascot, New South Wales, Australia
| key_people = {{unbulleted list| Leigh Clifford, Officer of the Order of Australia|AO &lt;small&gt;(Chairman)&lt;/small&gt; | Alan Joyce (executive)|Alan Joyce &lt;small&gt;(CEO)&lt;/small&gt;}}
| revenue = {{increase}} {{A$}}15.8&amp;nbsp;billion (2015)&lt;ref name=&quot;PFR2015&quot;&gt;{{cite web|title=Preliminary Final Report 2015|url=http://www.qantas.com.au/infodetail/about/investors/preliminaryFinalReport15.pdf|accessdate=20 August 2015}}&lt;/ref&gt;
| operating_income = {{increase}} A$975&amp;nbsp;million (2015)&lt;ref name=&quot;PFR2015&quot;/&gt;
| assets = {{increase}} A$17.5&amp;nbsp;billion (2015)&lt;ref name=&quot;PFR2015&quot;/&gt;
| equity = {{increase}} A$3.45&amp;nbsp;billion (2015)&lt;ref name=&quot;PFR2015&quot;/&gt;
| num_employees = {{decrease}} 28,622 (2015)&lt;ref name=&quot;PFR2015&quot;/&gt;
| website = {{URL|qantas.com.au}}}}
'''ക്വാണ്ടാസ് എയർവേസ് ലിമിറ്റഡ്''' [[വിമാനം|വിമാനങ്ങളുടെ]] എണ്ണത്തിലും, അന്താരാഷ്ട്ര ലക്ഷ്യസ്ഥാനങ്ങളുടെ എണ്ണത്തിലും, അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനങ്ങളുടെ എണ്ണത്തിലും [[ഓസ്ട്രേലിയ|ഓസ്ട്രേലിയിലെ]] ഏറ്റവും വലിയ എയർലൈൻ ആണ്.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Qantas reports record annual loss|url=http://www.bbc.co.uk/news/business-28948855|accessdate=29 September 2015|work=BBC News|date=28 August 2014}}&lt;/ref&gt; [[കെഎൽഎം]]നും അവിയങ്കക്കും ശേഷം ലോകത്തിലേ ഏറ്റവും പഴക്കം ചെന്ന മൂന്നാമത്തെ എയർലൈനായ ക്വാണ്ടാസ് എയർവേസ് സ്ഥാപിച്ചത് നവംബർ 1920-ലാണ്.&lt;ref name=&quot;Qantas frequent flyers get microchip cards, heralding new era in faster travel&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.independent.co.uk/travel/news-and-advice/qantas-frequent-flyers-get-microchip-cards-heralding-new-era-in-faster-travel-1820337.html |title=Qantas frequent flyers get microchip cards, heralding new era in faster travel |publisher=The Independent |access-date=2015-09-29 |archive-date=2013-02-01 |archive-url=https://www.webcitation.org/6E6is7yjQ?url=http://www.independent.co.uk/travel/news-and-advice/qantas-frequent-flyers-get-microchip-cards-heralding-new-era-in-faster-travel-1820337.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; അന്താരാഷ്‌ട്ര യാത്രാ വിമാനങ്ങൾ ആരംഭിച്ചത് 1935 മെയ്യിലാണ്. എയർലൈനിൻറെ യഥാർത്ഥ പേരായ “ക്വീൻസ്ലാൻഡ്‌ ആൻഡ്‌ നോർത്തേൺ ടെറിട്ടറി ഏരിയൽ സർവീസസ്” എന്നതിൻറെ സംക്ഷിപ്ത രൂപമാണ് “ക്യുഎഎൻടിഎഎസ്” എന്ന ക്വാണ്ടാസ്, “പറക്കും കങ്കാരു” എന്നതാണ് ഇതിൻറെ വിളിപ്പേര്. എയർലൈനിൻറെ ആസ്ഥാനം സിഡ്നിയാണ്, പ്രധാന ഹബ് സിഡ്നി എയർപോർട്ടാണ്. ഓസ്ട്രേലിയൻ ആഭ്യന്തര വിപണിയിൽ 65% പങ്കാളിത്തവും, ഓസ്ട്രേലിയയിൽനിന്നു പുറത്തേക്കു പോവുന്ന യാത്രക്കാരിലും ഓസ്ട്രേലിയലേക്കു വരുന്ന യാത്രക്കാരിലും 14.9% ആളുകൾ ക്വാണ്ടാസ് എയർവേസ് മുഖേനയാണ് യാത്രചെയ്യുന്നത്.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.theaustralian.com.au/business/aviation/qantas-internationals-market-share-slips-as-capacity-growth-slows/story-e6frg95x-1227258403192 |title=Qantas International’s market share slips as capacity growth slows |publisher=The Australian |accessdate=29 September 2015}} {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=നവംബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.businessinsider.com.au/in-detail-heres-why-alan-joyce-says-qantas-must-defend-its-65-market-share-2014-3 In Detail, Here's why Alan Joyce says Qantas must defend its 65% marketshare] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140522045750/http://www.businessinsider.com.au/in-detail-heres-why-alan-joyce-says-qantas-must-defend-its-65-market-share-2014-3 |date=2014-05-22 }} ''Business Insider'' 5 March 2014.&lt;/ref&gt; ഇതിൻറെ സഹസ്ഥാപനമായ ക്വാണ്ടാസ് ലിങ്ക് ഓസ്ട്രേലിയയിലും മറ്റൊരു സഹസ്ഥാപനമായ ജെറ്റ്കണക്ട് ന്യൂസിലാണ്ടിലും പ്രവർത്തിക്കുന്നു. മാത്രമല്ല, ആഭ്യന്തര – അന്താരാഷ്ട്ര സർവീസുകൾ നടത്തുന്ന ചെലവ് കുറഞ്ഞ എയർലൈനായ ജെറ്റ്സ്റ്റാറും ക്വാൻട്ടസിൻറെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ളതാണ്.

അമേരിക്കൻ എയർലൈൻസ്, ബ്രിട്ടീഷ്‌ എയർവേസ്, കാതി പസിഫിക്, കനേഡിയൻ എയർലൈൻസ് എന്നിവരുമായി ചേർന്ന് വൺവേൾഡ് എയർലൈൻ അല്ലയാൻസിൻറെ സ്ഥാപക അംഗങ്ങളിൽ ഒരാൾ കൂടിയാണ് ക്വാണ്ടാസ് എയർലൈൻസ്.

==ചരിത്രം==

1920 നവംബർ 16-നു “ക്വീൻസ്ലാൻഡ്‌ ആൻഡ്‌ നോർത്തേൺ ടെറിട്ടറി ഏരിയൽ സർവീസസ്” എന്ന പേരിൽ ക്വീൻസ്ലാഡിലെ വിന്ടനിലാണ് ക്വാണ്ടാസ് സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടത്.&lt;ref&gt;{{cite web | title =Small Beginnings | work =Our Company | publisher =Qantas | url =http://www.qantas.com.au/info/about/history/details2 | accessdate =29 September 2015 | archiveurl =https://web.archive.org/web/20061009061143/http://www.qantas.com.au/info/about/history/details2 | archivedate =2006-10-09 | url-status =live }}&lt;/ref&gt; എയർലൈനിൻറെ ആദ്യ വിമാനം അവ്രോ 504കെ ആയിരുന്നു. 1935 മുതൽ എയർലൈൻ അന്താരാഷ്‌ട്ര സർവീസുകൾ ആരംഭിച്ചു. ആദ്യ അന്താരാഷ്‌ട്ര വിമാനം നോർത്തേൺ ടെറിട്ടറിയിലെ ഡാർവിനിൽനിന്നും സിങ്കപ്പൂരിലേക്കായിരുന്നു.

ക്വാൻട്ടസിൻറെ പ്രധാന ആഭ്യന്തര പ്രവർത്തനങ്ങൾ യഥാർത്ഥത്തിൽ ആരംഭിച്ചത് 1940-ൽ ട്രാൻസ് ഓസ്ട്രേലിയൻ എയർലൈൻസ് മുഖാന്തരമാണ്. ട്രാൻസ് ഓസ്ട്രേലിയൻ എയർലൈൻസ് 1986-ൽ ഓസ്ട്രേലിയൻ എയർലൈൻസ് എന്നാക്കിമാറ്റി. 1992 സെപ്റ്റംബർ 14-നു ഓസ്ട്രേലിയൻ എയർലൈൻസിനെ ക്വാണ്ടാസ് സ്വന്തമാക്കി.&lt;ref&gt;{{cite journal|title= World airline directory{{spaced ndash}}Qantas Airways|journal= Flight International|volume= 143|number= 4362|date= 24{{ndash}}30 March 1993|page= 117|url= https://www.flightglobal.com/pdfarchive/view/1993/1993%20-%200640.html|archiveurl= https://www.webcitation.org/6BfIrKXrp?url=http://www.flightglobal.com/pdfarchive/view/1993/1993%20-%200640.html|archivedate= 2012-10-25|access-date= 2015-09-29|url-status= live}}&lt;/ref&gt;

==ലക്ഷ്യസ്ഥാനങ്ങൾ==

സഹസ്ഥാപനങ്ങൾ സർവീസ് നടത്താത്ത 20 ആഭ്യന്തര ലക്ഷ്യസ്ഥാനങ്ങളിലേക്കും, [[ആഫ്രിക്ക]], [[അമേരിക്ക]], [[ഏഷ്യ]], യുറോപ്പ്, ഓഷ്യാനിയ എന്നിവിടങ്ങളിലെ 14 രാജ്യങ്ങളിലെ 21 അന്താരാഷ്‌ട്ര ലക്ഷ്യസ്ഥാനങ്ങളിലേക്കും ക്വാണ്ടാസ് സർവീസ് നടത്തുന്നു. ക്വാണ്ടാസ് ഗ്രൂപ്പ് മൊത്തമായി എടുത്താൽ 65 ആഭ്യന്തര ലക്ഷ്യസ്ഥാനങ്ങളിലേക്കും 27 അന്താരാഷ്‌ട്ര ലക്ഷ്യസ്ഥാനങ്ങളിലേക്കും സർവീസ് നടത്തുന്നുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.cleartrip.com/flight-booking/qantas-airways-airlines.html |title=Qantas Airways Destinations |publisher=cleartrip.com  |accessdate=29 September 2015}}&lt;/ref&gt;

അന്റാർട്ടിക്ക പറന്നു കാണാനുള്ള വിനോദസഞ്ചാര ചാർട്ടർ വിമാന സർവീസ് ക്രോയ്ടോൻ ട്രാവെൽസിനുവേണ്ടി ക്വാണ്ടാസ് നടത്തുന്നു. ആദ്യമായ അന്റാർട്ടിക്ക വിനോദ ആകാശയാത്ര നടത്തിയത് 1977-ലാണ്.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Tourism in Antarctica – Some Background|url=http://www.erebus.co.nz/Portals/4/Documents/articles/Timeline%20-%20Tourism%20in%20Antarctica.pdf|archiveurl=https://www.webcitation.org/6Duy0z7yz?url=http://www.erebus.co.nz/Portals/4/Documents/articles/Timeline%20-%20Tourism%20in%20Antarctica.pdf|archivedate=2013-01-24|access-date=2015-09-29|url-status=live}}{{unreliable source?|date=January 2013}}&lt;/ref&gt; എന്നാൽ എയർ ന്യൂസിലാണ്ട് ഫ്ലൈറ്റ് 901 മൗണ്ട് ഏറെബസിൽ ഇടിച്ചു തകർന്നതിനെ തുടർന്ൻ ഏതാനും വർഷങ്ങൾ ഈ സർവീസ് നിർത്തലാക്കി. സെക്ടർ വൈറ്റ്ഔട്ട്‌ എന്ന പ്രതിഭാസത്തെ തുടർന്നാണ്‌ വിമാനം തകർന്നുവീണത്. 1994-ൽ ക്വാണ്ടാസ് ഈ സർവീസ് പുനരാരംഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite news|title= Other News – 09/11/2009|publisher= Air Transport World|date= 14 September 2009|url= http://atwonline.com/news/other-news-09112009-0309|quote= It has partnered with Antarctica Sightseeing Flights of Melbourne since 1994 using 747-400s.}}&amp;nbsp;&lt;/ref&gt; ഈ വിമാനങ്ങൾ നിലത്ത് ഇറങ്ങുന്നില്ലെങ്കിലും പോളാർ പ്രദേശങ്ങളിൽ വിമാനങ്ങൾ പറത്താനുള്ള പ്രത്യേക പരിശീലനവും സാങ്കേതികതകളും വേണം.

2014 സെപ്റ്റംബർ 29-നു [[എയർബസ് എ380|എയർബസ് എ380 വിമാനം]], [[സിഡ്നി]] മുതൽ [[ഡാളസ്]] വരെ പുതിയ നോൺ-സ്റ്റോപ്പ്‌ സർവീസ് തുടങ്ങിയത് വഴി, ലോകത്തിലേ ഏറ്റവും വലിയ വിമാനം ഉപയോഗിച്ചു ലോകത്തിലേ ഏറ്റവും ദൂരം കൂടിയ വിമാന സർവീസ് ക്വാൺ‌ടാസിൻറെ പേരിലായി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url = http://www.foxnews.com/travel/2014/09/29/worlds-longest-flight-on-biggest-plane-a380-takes-over-qantas-sydney-dallas/|title = World's Longest Flight on Biggest Plane|date = |accessdate = |website = |publisher = |last = |first = |archive-url = https://web.archive.org/web/20160104143414/http://www.foxnews.com/travel/2014/09/29/worlds-longest-flight-on-biggest-plane-a380-takes-over-qantas-sydney-dallas/|archive-date = 2016-01-04|url-status = dead }}&lt;/ref&gt;

==ചിത്രശാല==
&lt;gallery caption=&quot;ചിത്രങ്ങൾ&quot; widths=&quot;140px&quot; heights=&quot;100px&quot; perrow=&quot;3&quot;&gt;
പ്രമാണം:Qantas (VH-XZJ) Boeing 737-838(WL) &quot;Mendoowoorrji&quot; at Canberra Airport.jpg|ബോയിങ് 737-800
പ്രമാണം:Qantas Airbus A330-200 MEL Zhao.jpg|എയർബസ് 330-200 
പ്രമാണം:Qantas A 380 LHR.jpg|ക്വാൺ‌ടാസ് [[എയർബസ് എ380]] വിമാനം (VH-OQD) [[ലണ്ടൻ|ലണ്ടനിലെ]] ഹീത്രോ വിമാനത്താവളത്തിൽ
&lt;/gallery&gt;


==അവലംബം==
&lt;references/&gt;

==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ==

* [http://nla.gov.au/nla.aus-vn1072196 Qantas Ephemera] at the [http://www.nla.gov.au/ National Library of Australia]
* [http://hdl.handle.net/10462/eadarc/7200 Original Qantas Logbook] at the [http://www.slq.qld.gov.au/ State Library Of Queensland]
* [https://pitot.io/airlines/4083 Historic Qantas flight route map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140810053116/https://pitot.io/airlines/4083 |date=2014-08-10 }}
* [http://www.qantas.com.au/infodetail/about/FactFiles.pdf Qantas Facts – Official] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110927230839/http://www.qantas.com.au/infodetail/about/FactFiles.pdf |date=2011-09-27 }}

[[വർഗ്ഗം:വിമാനസർവീസുകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഓസ്ട്രേലിയ]]</text>
      <sha1>j2il0miclkvulad6jnbq3f57rcovwjm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഘൂമാർ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>364198</id>
    <revision>
      <id>4682039</id>
      <parentid>4490346</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T09:58:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>4682039</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14823" sha1="198ywqf5n23eex579plj8pvjxvwc6iw" xml:space="preserve">{{Infobox dance|caption=ഘൂമാർ നൃത്തം അവതരിപ്പിക്കുന്ന സ്ത്രീ |genre=[[Folk Dance]]|image=Gajner-Songs and dances Bihl-4-20131008.jpg|name='''ഘൂമാർ'''|origin=[[Rajasthan]], [[India]]}}
ഇന്ത്യൻ സംസ്ഥാനമായ [[രാജസ്ഥാൻ|രാജസ്ഥാനിൻറെയും]] [[പാകിസ്താൻ]] സംസ്ഥാനമായ [[സിന്ധ്|സിന്ധിൻറെയും]] പരമ്പരാഗത നാടോടി നൃത്തമാണ് '''ഘൂമാർ'''. ഘഘാര എന്ന് വിളിക്കുന്ന വസ്ത്രം ധരിച്ചു മുഖം മറച്ചു നൃത്തം ചെയ്യുന്ന നർത്തകരായ സ്ത്രീകളാണ് ഈ കലാരൂപം അവതരിപ്പിക്കുന്നത്.&lt;ref&gt;http://www.rajasthantour4u.com/blog/index.php/2009/06/28/ghoomar-famous-social-folk-dance-of-rajasthan/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180721162614/http://www.rajasthantour4u.com/blog/index.php/2009/06/28/ghoomar-famous-social-folk-dance-of-rajasthan/ |date=2018-07-21 }} Ghoomar - Famous Social Folk Dance of Rajasthan&lt;/ref&gt; വലിയ വട്ടത്തിൽ അകത്തേക്കും പുറത്തേക്കും നീങ്ങുന്ന നർത്തകർ ഒറ്റക്കാലിൽ നിന്നു തിരിയുന്നതാണ് നൃത്തത്തിൻറെ ശൈലി. കറങ്ങുക എന്ന് അർത്ഥം വരുന്ന ഘൂംന എന്ന വാക്കിൽനിന്നാണ് ഘൂമാർ എന്ന പേര് വരുന്നത്.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.dancesofindia.co.in/folk-dances-india/rajasthan/ghoomer.html |title=Ghoomar Dance , Rajasthan |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120518082113/http://www.dancesofindia.co.in/folk-dances-india/rajasthan/ghoomer.html |archivedate=21 Feb 2017 |df= }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.rajasthanvisit.com/Ghoomar-Dance.htm |title=Ghoomar Dance - Rajasthan |publisher=rajasthanvisit.com |date= |accessdate=21 Feb 2017 |archive-date=2019-03-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190329090026/http://www.rajasthanvisit.com/Ghoomar-Dance.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; [[വിവാഹം]], [[ഹോളി]] തുടങ്ങിയ വിശേഷ അവസരങ്ങളിൽ അവതരിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന ഘൂമാർ ചിലപ്പോൾ മണിക്കൂറുകളോളം നീണ്ടുനിൽക്കും.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.india9.com/i9show/-Rajasthan/Ghoomar-26321.htm|title=Ghoomar in  India|publisher=|accessdate=21 Feb 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20161202233833/http://www.india9.com/i9show/-Rajasthan/Ghoomar-26321.htm|archive-date=2016-12-02|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

[[വസന്തം|വസന്തകാലത്തെ]] എതിരേൽക്കാൻ ഹിന്ദുക്കൾ ആഘോഷിക്കുന്ന ഉത്സവമാണ് ഹോളി. നിറങ്ങളുടെ ഉത്സവം എന്നും വസന്തോത്സവം എന്നും ഹോളിയെ വിശേഷിപ്പിക്കാം. ഉത്തരേന്ത്യയിലാണ് പ്രധാനമായും ഹോളി ആഘോഷിച്ചുവരുന്നത്. ദക്ഷിണേന്ത്യയിലും ഇപ്പോൾ ഹോളി ആഘോഷിക്കുന്നുണ്ട്. ഗുജറാത്തികളും മാർവാടികളും പഞ്ചാബികളുമാണ്‌ ഹോളി ആഘോഷത്തിനു മുൻപന്തിയിൽ നിൽക്കുന്നവരെങ്കിലും മുംബൈ, ദില്ലി പോലുള്ള നഗരങ്ങളിൽ ഹോളി ആഘോഷിക്കാത്തവർ തന്നെ ചുരുക്കമാണെന്നു പറയാം. ജാതി മതഭേദമന്യേ ജനങ്ങൾ ഹോളി ആഘോഷങ്ങളിൽ പങ്കുചേരുന്നു. പരസ്പരം നിറം പുരട്ടുമ്പോൾ ശത്രുത അകലുമെന്നതാണ്‌ വിശ്വാസം.

ഫെബ്രുവരിയുടെ അവസാനമോ മാർച്ചിൻറെ ആദ്യമോ ആണ് ഹോളി വരുന്നത്. ഹിന്ദു കലണ്ടർ അനുസരിച്ച് ഫാൽഗുന മാസത്തിലെ പൗർ‌ണമിയാണ് ഹോളി. പൂർണചന്ദ്രൻ ഉദിക്കുന്ന രാത്രിയിൽ ഹോളി ആഘോഷം തുടങ്ങുന്നു. പിറ്റേന്നാണ്‌ യഥാർഥ ഹോളി ദിവസം. 2008ലെ ഹോളി മാർച്ച് 22നാണ്. (2007ലെ ഹോളി മാർച്ച് മൂന്നിനായിരുന്നു. ഹോളികയെ ജ്വലിപ്പിക്കൽ മാർച്ച് 4നും ധുലന്ദി (നിറങ്ങളുടെ ആഘോഷം) മാർച്ച് 5നും ആയിരുന്നു.)

ഇന്ത്യയുടെ പല ഭാഗത്തും പല ആചാരങ്ങളാണ്‌ ഹോളിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടുള്ളത്‌. ഹോളി പണ്ട്‌ കർഷകരുടെ ആഘോഷമായിരുന്നു. സമൃദ്ധമായ വിളവ്‌ ലഭിക്കാനും മണ്ണിനെ ഫലഭൂയിഷ്ഠമാക്കാനുമായി തുടങ്ങിയ ആഘോഷം. എന്നാൽ പിന്നീട്‌ അതു പൂർണമായും ഹൈന്ദവ വിശ്വാസത്തിൻറെ ഭാഗമായി മാറി.

ഹിന്ദു പുരാണത്തിലുള്ള പ്രഹ്ലാദൻറെ കഥയാണ്‌ ഹോളിയുടെ അടിസ്ഥാനം. വേറെയുമുണ്ട്‌ കഥകൾ. കൃഷ്ണനും രാധയും തമ്മിലുള്ള പ്രണയം, കാമദേവൻറെ ത്യാഗത്തിൻറെ കഥ എന്നിങ്ങനെ. ഹോളിയുടെ വിവിധ ആഘോഷങ്ങളുമായി ഒരോ കഥയ്ക്കും ബന്ധമുണ്ടുതാനും.

എങ്കിലും കൂടുതൽ പേരും ഹോളിയുടെ കഥ പ്രഹ്ലാദനുമായി ബന്ധപ്പെട്ടുള്ളതാണെന്നു വിശ്വസിക്കുന്നു. പ്രഹ്ലാദൻറെ പിതാവ്‌ ഹിരണ്യകശ്യപുവിൻറെ സഹോദരിയാണു ഹോളിഗയിൽ നിന്നാണ്‌ ഹോളി എന്ന പേരു തന്നെ കിട്ടിയതത്രേ.

പ്രഹ്ലാദൻറെ പിതാവ്‌ ഹിരണ്യകശ്യപുവിൻറെ സഹോദരിയായിരുന്നു ഹോളിഗ. മൂന്നു ലോകങ്ങളും കീഴടക്കിയ ഹിരണ്യകശ്യപു അഹങ്കാരം കൊണ്ടു നിറഞ്ഞു ഭഗവാൻ വിഷ്ണുവിനെ വരെ തനിക്കു കീഴടക്കാനാകുമെന്നു വിശ്വസിച്ചു. ആരും വിഷ്ണുവിനെ ആരാധിക്കരുതെന്നും മൂന്നു ലോകത്തിലുമുള്ള സകലരും തന്നെ ആരാധിക്കണമെന്നും ഹിരണ്യകശ്യപു ഉത്തരവിട്ടു. എന്നാൽ തൻറെ അഞ്ചുവയസുകാരനായ മകൻ പ്രഹ്ലാദനെ മാത്രം അയാൾക്കു ഭയപ്പെടുത്താനായില്ല. തികഞ്ഞ ഈശ്വരവിശ്വാസിയായിരുന്നു പ്രഹ്ലാദൻ. വിഷ്ണുവിൻറെ ഉത്തമഭക്‌തൻ. അച്ഛൻറെ ആജ്ഞയെ ധിക്കരിച്ചു പ്രഹ്ലാദൻ വിഷ്ണുവിനെ ആരാധിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു. തുടർന്നു പ്രഹ്ലാദനെ വധിക്കാൻ ഹിരണ്യകശ്യപു ഉത്തരവിട്ടു. എന്നാൽ വിഷ്ണുവിൻറെ ശക്‌തിയാൽ ആർക്കും അവനെ ഒന്നും ചെയ്യാനായില്ല.

ഒടുവിൽ, ഹിരണ്യകശ്യപു തൻറെ സഹോദരി ഹോളിഗയുടെ സഹായം അഭ്യർഥിച്ചു. അഗ്നിദേവൻ സമ്മാനിച്ച വസ്‌ത്രമണിഞ്ഞാൽ അഗ്നിക്കിരയാകില്ലെന്ന വരം ഹോളിഗയ്ക്കു കിട്ടിയിരുന്നു. അവർ പ്രഹ്ലാദനെയും കൈകളിലെടുത്തു അഗ്നിയിലേക്കിറങ്ങി. എന്നാൽ, ഒറ്റയ്ക്കു തീയിലിറങ്ങിയാൽ മാത്രമേ വരത്തിനു ശക്‌തിയുണ്ടാവൂ എന്നവർ മനസ്സിലാക്കിരുന്നില്ല. വിഷ്ണുവിൻറെ അനുഗ്രഹത്താൽ പ്രഹ്ലാദൻ ചെറിയൊരു പൊള്ളൽ പോലും ഏൽക്കാതെ രക്ഷപ്പെട്ടു. ഹോളിഗ തീയിൽ വെന്തുമരിക്കുകയും ചെയ്‌തു. ഹിരണ്യകശ്യപുവിനെ പിന്നീട്‌ വിഷ്ണുവിൻറെ അവതാരമായ നരസിംഹം കൊലപ്പെടുത്തി. തിന്മയുടെ മേൽ നന്മ വിജയം നേടിയത്‌ ആഘോഷിക്കാൻ ഹോളിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു ഹോളിഗയെ കത്തിക്കുന്ന ചടങ്ങുണ്ട്‌. ഹോളിയുടെ തലേന്നു രാത്രിയാണ് ഈ ചടങ്ങ്.

പരമശിവനുമായി ബന്ധപ്പെട്ടാണ്‌ ഹോളിയുടെ മറ്റൊരു കഥയുള്ളത്‌. ബ്രഹ്മാവിൻറെ മകനായിരുന്ന ദക്ഷൻറെ മകളായ സതി ശിവൻറെ ഭാര്യയായിരുന്നു. ഒരിക്കൽ, ദക്ഷൻ തൻറെ കൊട്ടാരത്തിൽ വലിയൊരു യാഗം നടത്തി. എന്നാൽ മകളെയും ഭർത്താവായ ശിവനെയും യാഗത്തെ പറ്റി അറിയിച്ചില്ല. തൻറെ അച്ഛൻറെ കൊട്ടാരത്തിൽ നടക്കുന്ന യാഗത്തെ കുറിച്ചു കേട്ടറിഞ്ഞ്‌ സതി ശിവൻറെ അനുവാദമില്ലാതെ യാഗസ്ഥലത്ത്‌ എത്തി. എന്നാൽ അവിടെ തൻറെ ഭർത്താവിനെ അപമാനിക്കുന്നതായി സതിക്കു തോന്നി. ശിവൻറെ അനുവാദമില്ലാതെ യാഗസ്ഥലത്ത്‌ എത്തി അപമാനിതയായതിൽ മനം നൊന്ത്‌ സതി യാഗാഗ്നിയിൽ ചാടി മരിച്ചു. ഇതറിഞ്ഞ ശിവൻ കോപത്താൽ വിറച്ച്‌ തൻറെ ഭൂതഗണങ്ങളെ അയച്ചു യാഗവേദി മുഴുവൻ നശിപ്പിച്ചു.

എന്നിട്ടും കോപം തീരാതെ ശിവൻ കഠിനമായ തപസ്‌ ആരംഭിച്ചു. തപസിൻറെ ശക്‌തിയാൽ ലോകം തന്നെ നശിക്കുമെന്നു മനസ്സിലാക്കിയ ദേവൻമാർ കാമദേവനെ സമീപിച്ചു ശിവൻറെ തപസ്‌ മുടക്കാൻ അപേക്ഷിച്ചു. സതിയുടെ പുനർജന്മമായ പാർവതി ശിവനെ പ്രീതിപ്പെടുത്താനായി അദ്ദേഹത്തെ ശുശ്രൂക്ഷിച്ചു വരികയായിരുന്നു. ശിവൻറെ തപസ്‌ നടക്കുന്ന സ്ഥലത്ത്‌ എത്തി മറഞ്ഞിരുന്ന്‌ കാമദേവൻ കാമാസ്‌ത്രം ശിവൻറെ നേരെ തൊടുത്തു. ക്ഷുഭിതനായ ശിവൻ തൻറെ തൃക്കണ്ണ്‌ തുറന്ന്‌ കാമദേവനെ ഭസ്മമാക്കി. പിന്നീട്‌ തെറ്റുമനസ്സിലാക്കിയ ശിവൻ കാമദേവനു അനശ്വരത്വം നൽകുകയും ചെയ്‌തു. ലോകത്തിൻറെ രക്ഷയ്ക്കു വേണ്ടി തൻറെ തന്നെ ജീവിതം സമർപ്പിച്ച കാമദേവൻറെ സ്മരണയിൽ ഹോളിയുടെ നിരവധി ആചാരങ്ങളുണ്ട്‌.

==പ്രശസ്തമായ ഘൂമാർ ഗാനങ്ങൾ==

* ചിർമി മ്ഹാരി ചിർമലി&quot;
* ആവെ ഹിച്കി&quot; -പരമ്പരാഗത രാജസ്ഥാനി ഘൂമാർ ഗാനം
* &quot;ഘൂമാർ&quot;
* ജവായ് ജി പവ്ന&quot; – രാജസ്ഥാനി നാടോടി ഗാനം
* &quot;താര രി ചുണ്ടാട&quot;
* &quot;മ്ഹാരോ ഗോർബന്ദ് നഖ്രാല&quot;
* &quot;മ്ഹാരി ഘൂമാർ&quot;
* &quot;ഘൂമാർ രേ ഘൂമാർ ര&quot;

==അവലംബം==
&lt;references/&gt;
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ നൃത്തങ്ങൾ]]
{{Dance in India}}</text>
      <sha1>198ywqf5n23eex579plj8pvjxvwc6iw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കിങ്സ്‌ലി അമിസ്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>370006</id>
    <revision>
      <id>4681966</id>
      <parentid>2697404</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T19:18:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>4681966</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5437" sha1="56l82di00trf8nr419022culrlz2b8s" xml:space="preserve">{{Infobox writer &lt;!-- for more information see [[:Template:Infobox writer/doc]] --&gt;|name=സർ കിങ്‍സ്‍ലി അമിസ്&lt;br /&gt;&lt;small&gt;[[Order of the British Empire|CBE]]&lt;/small&gt;|image=File:Kingsley_Amis_in_early_middle_age.jpg|birth_name=Kingsley William Amis|birth_date={{Birth date|1922|4|16|df=y}}|birth_place=[[Clapham]], [[South London]], England|death_date={{Death date and age|1995|10|22|1922|4|16|df=y}}|death_place=London, England|occupation=Novelist, poet, critic, teacher|nationality=English|period=1947–1995|movement=[[Angry Young Men]]|genre=Fiction, [[Prose|fictional prose]]|spouse=[[Hilary Bardwell|Hilary Ann Bardwell]] (m. 1948–1965, divorced)&lt;br&gt;[[Elizabeth Jane Howard]] (m. 1965–1983, divorced)|children=Philip Amis&lt;br&gt;[[Martin Amis]]&lt;br&gt;[[Sally Amis]] (deceased)|influenced=[[Martin Amis]], [[Christopher Hitchens]]}}

'''സർ കിംഗ്സ്ലി വില്യം അമിസ്''' ( ജീവിതകാലം: 16 ഏപ്രിൽ 1922 - 22 ഒക്ടോബർ 1995) ഒരു ഇംഗ്ലീഷ് നോവലിസ്റ്റ്, [[കവി]], [[വിമർശകൻ]], അദ്ധ്യാപകൻ എന്നീ നിലകളിൽ പ്രശസ്തനായിരുന്നു. ഇരുപതിലധികം നോവലുകൾ, കവിതകളുടെ 6 വാല്യങ്ങൾ, ഒരു ഓർമ്മക്കുറിപ്പ്, നിരവധി [[ചെറുകഥ|ചെറുകഥകൾ]], റേഡിയോ, ടെലിവിഷൻ സ്ക്രിപ്റ്റുകൾ, സാമൂഹ്യ സാഹിത്യ വിമർശനകൃതികൾ എന്നിവ അദ്ദേഹത്തിൻറെതായി പുറത്തു വന്നിട്ടുണ്ട്.

== പുസ്തകങ്ങളുടെ പട്ടിക (ഭാഗികം) ==

=== കാവ്യങ്ങൾ ===
* 1947 ബ്രൈറ്റ് നവംബർ
* 1953 എ ഫെയിം ഓഫ് മൈൻഡ്
* 1954 ''Poems: ഫാൻറസി പോർട്രയിറ്റ്സ്''
* 1956 എ കെയ്സ് ഓഫ് സാമ്പിൾസ് '': Poems 1946–1956''
* 1962 ദ ഇവാൻസ് കൌണ്ടി
* 1968 എ ലുക്ക് റൌണ്ട് ദ എസ്റ്റേറ്റ്'': Poems, 1957–1967''
* 1979 കളക്റ്റഡ് പോയംസ് ''1944–78''

=== ഫിക്ഷൻ ===
; നോവലുകൾ
* c.1948 ''The Legacy'' (unpublished)
* 1954 ''[[:en:Lucky_Jim|Lucky Jim]]''
* 1955 ''[[:en:That_Uncertain_Feeling_(novel)|That Uncertain Feeling]]''
* 1958 ''[[:en:I_Like_It_Here|I Like It Here]]''
* 1960 ''[[:en:Take_a_Girl_Like_You|Take a Girl Like You]]''
* 1963 ''One Fat Englishman''
* 1965 ''The Egyptologists'' (with [[:en:Robert_Conquest|Robert Conquest]])
* 1966 ''The Anti-Death League''
* 1968 ''[[:en:Colonel_Sun|Colonel Sun: a James Bond Adventure]]'' (pseud. [[:en:Robert_Markham|Robert Markham]])
* 1968 ''I Want It Now''
* 1969 ''[[:en:The_Green_Man_(Kingsley_Amis_novel)|The Green Man]]''
* 1971 ''Girl, 20''
* 1973 ''The Riverside Villas Murder''
* 1974 ''Ending Up''
* 1975 ''The Crime of the Century''
* 1976 ''[[:en:The_Alteration|The Alteration]]''
* 1978 ''[[:en:Jake's_Thing|Jake's Thing]]''
* 1980 ''Russian Hide-and-Seek''
* 1984 ''[[:en:Stanley_and_the_Women_(novel)|Stanley and the Women]]''
* 1986 ''[[:en:The_Old_Devils|The Old Devils]]''
* 1988 ''Difficulties with Girls''
* 1990 ''The Folks That Live on the Hill''
* 1991 ''We Are All Guilty''
* 1992 ''The Russian Girl''
* 1994 ''You Can't Do Both''
* 1995 ''The Biographer's Moustache''
* c.1995 ''Black and White'' (unfinished){{sfn|Leader|2006|p=778-779}}
; Short fiction collections
* 1962 ''My Enemy's Enemy''
* 1980 ''Collected Short Stories''
* 1991 ''Mr Barrett's Secret and Other Stories''
; Other short fiction
* 1960 &quot;Hemingway in Space&quot; (short story), ''[[:en:Punch_magazine|Punch]]'' December 1960

=== Non-fiction ===
* 1957 ''[https://web.archive.org/web/20160629155606/http://digital.library.lse.ac.uk/objects/lse:zac634xij Socialism and the Intellectuals]'', a [[:en:Fabian_Society|Fabian Society]] pamphlet
* 1960 ''New Maps of Hell: A Survey of Science Fiction''
* 1965 ''[[:en:The_James_Bond_Dossier|The James Bond Dossier]]''
* 1965 ''[[:en:The_Book_of_Bond|The Book of Bond, or Every Man His Own 007]]'' (pseud. [[:en:Bill_Tanner|Lt.-Col William ('Bill') Tanner]])
* 1970 ''What Became of Jane Austen?, and Other Questions''
* 1972 ''On Drink''
* 1974 ''Rudyard Kipling and His World''
* 1983 ''Everyday Drinking''
* 1984 ''How's Your Glass?''
* 1990 ''The Amis Collection''
* 1991 ''Memoirs''
* 1997 ''The King's English: A Guide to Modern Usage'' (name in part a pun as he was sometimes called &quot;Kingers&quot; or &quot;The King&quot; by friends and family, as told by his son Martin in his memoir ''[[:en:Experience_(book)|Experience]]'')
* 2001 ''[[:en:The_Letters_of_Kingsley_Amis|The Letters of Kingsley Amis]]'', Edited by [[:en:Zachary_Leader|Zachary Leader]]
* 2008 ''Everyday Drinking: The Distilled Kingsley Amis'', Introduction by [[:en:Christopher_Hitchens|Christopher Hitchens]] (an omnibus edition of ''On Drink'', ''Everyday Drinking'' and ''How's Your Glass?'')

=== Editor ===
* 1967 ''Spectrum V : a fifth science fiction anthology'' (ed. with Robert Conquest)
* 1978 ''The New Oxford Book of Light Verse'' (ed.)

== അവലംബം ==</text>
      <sha1>56l82di00trf8nr419022culrlz2b8s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കേറ്റ് ഡികാമില്ലൊ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>371897</id>
    <revision>
      <id>4681996</id>
      <parentid>2533785</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T00:52:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>4681996</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6662" sha1="4ozcd8l7zv1zbv5ecf1d9urqd2euo46" xml:space="preserve">{{Infobox writer &lt;!-- for more information see [[:Template:Infobox writer/doc]] --&gt;
| name        = Kate DiCamillo
| image       = Kate dicamillo 2767.JPG 
| imagesize   = 
| caption     = DiCamillo at the 2014 [[National Book Festival]]
| pseudonym   = 
| birth_date  = {{Birth date and age|1964|3|25|mf=yes}}
| birth_place = [[Philadelphia]], Pennsylvania, US
| birth_name   = Katrina Elizabeth DiCamillo
| occupation  = Writer
| nationality = American
| period      =
| movement    =
| genre       = [[Children's literature|Children's fiction]] 
| notableworks = {{plainlist|
* ''[[Because of Winn-Dixie]]'' 
* ''[[The Tale of Despereaux]]'' 
* ''[[The Miraculous Journey of Edward Tulane]]''  
* ''[[Flora &amp; Ulysses: The Illuminated Adventures]]''
* [[Mercy Watson series]]
}} 
| awards      = {{awd |[[Newbery Medal]] |2004, 2014}}{{awd|[[National Ambassador for Young People's Literature]]|2014–15}}
| website     = {{URL|katedicamillo.com}}
| footnotes   = 
}}

പ്രശസ്തയായ [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ]] എഴുത്തുകാരിയാണ് '''കേറ്റ് ഡികാമില്ലൊ''' (Kate DiCamillo). പ്രധാനമായും മൃഗങ്ങളെ ആസ്പദമാക്കിയുള്ള ഇവരുടെ ബാലസാഹിത്യകൃതികൾ എല്ലാ പ്രായക്കാരുടേയും വായനയ്ക്ക് അനുയോജ്യമാണ്. രണ്ടുതവണ [[Newbery Medal|ന്യൂബെറി പുരസ്കാരം]] ലഭിച്ച ആറുപേരിൽ ഒരാളാണ് കേറ്റ് ഡികാമില്ലൊ. 2003 ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ''The Tale of Despereaux'' , 2013ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ''Flora and Ulysses'' എന്നീ നോവലുകളാണ് [[Newbery Medal|ന്യൂബെറി പുരസ്കാരങ്ങൾ]] ഇവർക്ക് നേടിക്കൊടുത്തത്. ചെറിയകുട്ടികൾക്കുവേണ്ടി ഇവർ രചിച്ച [[Mercy Watson series|മേഴ്സി വാൾട്ടൺ പുസ്തകപരമ്പര]] വളരെ പ്രസിദ്ധമാണ്. 2014, 2015 കാലയളവിൽ കേറ്റ് ഡികാമില്ലൊയെ  [[ലൈബ്രറി ഓഫ് കോൺഗ്രസ്സ്]] അമേരിക്കൻ ബാലസാഹിത്യത്തിന്റെ ദേശീയ അമ്പാസിഡറായി നിയമിച്ചിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.nytimes.com/2014/01/02/books/kate-dicamillo-to-be-ambassador-of-young-peoples-literature.html?_r=0 |title=Newbery Winner to Promote Her Genre |newspaper=The New York Times |author=Julie Bosman |date=January 2, 2014 |accessdate=2014-01-10}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.publishersweekly.com/pw/by-topic/childrens/childrens-industry-news/article/60497-kate-dicamillo-named-next-national-ambassador-for-young-people-s-literature.html |title=Kate DiCamillo Named Next National Ambassador for Young People's Literature  |work=Publishers Weekly |author=Sue Corbett |date=January 2, 2014 |accessdate=2014-01-10}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.washingtonpost.com/lifestyle/style/kate-dicamillo-author-of-because-of-winn-dixie-named-childrens-literature-ambassador/2014/01/02/a83d4c2e-6e4c-11e3-b405-7e360f7e9fd2_story.html |title=Kate DiCamillo, author of ‘Because of Winn Dixie’, named children's literature ambassador |newspaper=The Washington Post |author=Monica Hesse |date=January 2, 2014 |accessdate=2014-01-10}}&lt;/ref&gt;

== അംഗീകാരങ്ങൾ ==
അമേരിക്കൻ ബാലസാഹിത്യരംഗത്ത് സമഗ്രസംഭാവനകൾ നൽകിയ കേറ്റ് ഡികാമില്ലൊയ്ക്ക് 2004, 2014 എന്നീ വർഷങ്ങളിൽ [[Newbery Medal|ന്യൂബെറി പുരസ്കാരം]] ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. മികച്ച ബാലസാഹിത്യകൃതിക്ക് നൽകുന്ന പുരസ്കാരമായ [[Josette Frank Award|ജോസെറ്റെ ഫ്രാങ്ക് പുരസ്കാരം]] 2000ൽ കേറ്റ് ഡികാമില്ലൊ രചിച്ച [[Because of Winn-Dixie|ബികോസ് ഓഫ് വിൻ-ഡിക്സി]] എന്ന കൃതിക്കാണ് ലഭിച്ചത്.&lt;ref name=frank&gt;[http://www.bankstreet.edu/center-childrens-literature/childrens-book-committee/awards &quot;Awards&quot;]. The Children's Book Committee. Bank Street College of Education (bankstreet.edu). Retrieved 2015-10-29. With linked lists of past winners by decade.&lt;/ref&gt;  2006ൽ [[Boston Globe–Horn Book Award|ബോസ്റ്റൺ ഗ്ലോബ് ഹോൺ ബുക്ക് പുരസ്കാരം]] കേറ്റ് ഡികാമില്ലൊ രചിച്ച   [[The Miraculous Journey of Edward Tulane|മിറാകുലസ് ജേർണി ഓഫ് എഡ്വേർഡ് ടുലാനെ]] എന്ന ബാലസാഹിത്യകൃതിക്കാണ് ലഭിച്ചത്.&lt;ref name=bghb&gt;[http://www.hbook.com/2011/05/news/boston-globe-horn-book-awards/past-boston-globe-horn-book-award-winners-2 &quot;Past Boston Globe–Horn Book Award Winners&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130612015400/http://www.hbook.com/2011/05/news/boston-globe-horn-book-awards/past-boston-globe-horn-book-award-winners-2 |date=2013-06-12 }} [1967–2014]. ''The Horn Book''. May 30, 2011 [sic]. Retrieved 2015-10-29&lt;/ref&gt;  2011 ൽ ബിങ്ക് ആന്റ് ഗൊല്ലീ എന്ന കൃതിയുടെ രചയിതാക്കളായ കേറ്റ് ഡികാമില്ലൊയ്ക്കും ആലിസൺ മക്ഗീയ്ക്കും, ചിത്രകാരനായ ടോണി ഫ്യൂസൈൽ എന്നിവർക്ക് അമേരിക്കൻ ലൈബ്രറി അസോസിയേഷൻ നൽകുന്ന [[Geisel Award|തിയോഡോർ സിയസ് ഗീസെൽ മെഡൽ]] ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.

==അവലംബം ==
{{Reflist |25em}}

[[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ എഴുത്തുകാർ]]
[[വർഗ്ഗം:1964-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മാർച്ച് 25-ന് ജനിച്ചവർ]]</text>
      <sha1>4ozcd8l7zv1zbv5ecf1d9urqd2euo46</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കേപ് മെൽവിൽ ദേശീയോദ്യാനം</title>
    <ns>0</ns>
    <id>380765</id>
    <revision>
      <id>4681992</id>
      <parentid>4144542</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T23:05:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>4681992</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3836" sha1="o142zbkjyy4vk9ux4bxz8utinm88w3c" xml:space="preserve">{{PU|Cape Melville National Park}}
{{Infobox Australian place
| type                   = protected
| name                   = കേപ് മെൽവിൽ ദേശീയോദ്യാനം
| state                  = qld&lt;!-- If this field is empty, it should be completed. See infobox instructions for correct values. --&gt;
| iucn_category          = II
| image                  = Cape Melville 0316.svg
| caption                = Cape Melville National Park
| image_alt              = 
| map_alt                = 
| nearest_town_or_city   = [[Cooktown, Queensland|Cooktown]]
| area                   = 1370&lt;!-- If the area is greater than 100ha (1km2) a conversion template is not required. --&gt;
| area_footnotes         = 
| established            = 1973
| established_footnotes  = 
| managing_authorities   = Queensland Parks and Wildlife Service
| url                    = http://www.nprsr.qld.gov.au/parks/cape-melville/
}}
[[ഓസ്ട്രേലിയ]]യിലെ [[ക്വീൻസ്‌ലാൻഡ്|ക്യൂൻസ് ലാന്റിലുള്ള]] ദേശീയോദ്യാനമാണ് '''കേപ്പ്മെൽ വിൽ ദേശീയോദ്യാനം'''. [[ബ്രിസ്ബെയ്ൻ|ബ്രിസ്ബേനിൽ]] നിന്നും 1,711 കിലോമീറ്റർ വടക്കു-പടിഞ്ഞാറായാണുള്ളത്.&lt;ref&gt;{{cite map |title=Australia Road and 4WD Atlas|last=Hema |first=Maps|year=2007 |publisher=Hema Maps|location=Eight Mile Plains Queensland|isbn=978-1-86500-456-3||pages=15}}&lt;/ref&gt; കേപ്പ് മെൽവില്ലിലുള്ള ശിലകൊണ്ടുള്ള മുനമ്പ്, മെൽവിൻ പർവ്വതനിരകളിലെ ഗ്രാനൈറ്റ് കല്ലുകൾ, ബത്തേർസ്റ്റ് ബേയിലെ ബീച്ചുകൾ എന്നിവയാണ് ഈ ദേശീയോദ്യാനത്തിലെ പ്രധാന ആകർഷണങ്ങൾ. &lt;ref name=&quot;qh&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.queenslandholidays.com.au/things-to-see-and-do/cape-melville-national-park/index.cfm |title=Cape Melville National Park |work=Queensland Holidays |publisher=Tourism and Events Queensland |accessdate=28 October 2013 }}&lt;/ref&gt;

മൂന്ന് പുതിയ സ്പീഷീസുകളെ കണ്ടുപിടിക്കുന്നതിനു കാരണമായ 2013 ലെ [[നാഷണൽ ജ്യോഗ്രഫിക്ക്|നാഷണൽ ജ്യോഗ്രഫിക്കിന്റെ]] ശാസ്ത്രപര്യവേക്ഷണം നടന്ന സ്ഥലമാണ് ഈ ദേശീയോദ്യാനം. കേപ്പ് മെൽ വിൽ ലീഫ്-ടെയിൽഡ് ജെക്കോ, കേപ്പ് മെൽവിൽ ഷേഡ് സ്ക്കിങ്ക്, ബ്ലോറ്റ്ചെഡ് ബോൾഡെർ ഫ്രോഗ് എന്നിവയാണിവ. &lt;ref name=&quot;ncp&quot;&gt;{{Cite news |url=http://www.theaustralian.com.au/news/health-science/new-creatures-pop-up-as-cape-york-secrets-revealed/story-e6frg8y6-1226747869642 |title='New' creatures pop up as Cape York secrets revealed |author=Sarah Elks |accessdate=28 October 2013 |date=28 October 2013 |newspaper=The Australian |publisher=News Corp Australia |archive-date=2014-03-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140312210226/http://www.theaustralian.com.au/news/health-science/new-creatures-pop-up-as-cape-york-secrets-revealed/story-e6frg8y6-1226747869642 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

==അവലംബം==
{{Reflist}}

{{Far North Queensland}}
{{National Parks of Queensland}}

[[വർഗ്ഗം:ക്വീൻസ്‌ലാന്റിലെ ദേശീയോദ്യാനങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>o142zbkjyy4vk9ux4bxz8utinm88w3c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഗൂഗിൾ സെർച്ച്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>381945</id>
    <revision>
      <id>4682031</id>
      <parentid>4582956</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T07:17:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>4682031</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6912" sha1="15sqpyvwc7t30155wu8r6mjxtd5qacu" xml:space="preserve">{{prettyurl|Google Search}}
{{Infobox website
| logo           = Google 2015 logo.svg
| screenshot     = Google web search.png{{!}}border
| collapsible    = yes
| collapsetext   = Screenshot
| caption        = ഗൂഗിൾ സെർച്ചിന്റെ സെപ്റ്റംബർ 2015ലെ ഹോംപേജ്
| url            = {{URL|www.google.in|Google.in}} (ഇന്ത്യ)
| commercial     = അതേ
| type           = [[വെബ് സെർച്ച് എഞ്ചിൻ]]
| registration   = ഓപ്ഷണൽ
| language       = 123 ഭാഷകൾ
| num_users = 4.5+ ബില്ല്യൻ സജീവ ഉപയോക്താക്കൾ
| programming language = [[പൈതൺ]], [[സി]], [[സി++]]&lt;ref&gt;{{cite web |url = http://infolab.stanford.edu/~backrub/google.html |title = The Anatomy of a Large-Scale Hypertextual Web Search Engine |publisher = Computer Science Department, Stanford University, Stanford, CA |accessdate = January 27, 2009 |archive-url = https://web.archive.org/web/20090425160729/http://infolab.stanford.edu/~backrub/google.html |archive-date = 2009-04-25 |url-status = dead }}&lt;/ref&gt;
| owner          = [[ഗൂഗിൾ]] ([[ആൽഫബെറ്റ് ഇൻകോർപ്പറേറ്റഡ്]])
| revenue        = [[ആഡ് വേർഡ്‌സ്]]
| alexa          = {{steady}} 1 ({{as of|2017|February|1|alt= February 2017}})&lt;ref name=&quot;alexa&quot;&gt;{{cite web |url = http://www.alexa.com/siteinfo/google.com |title = Google.com Site Info |publisher = [[Alexa Internet]] |accessdate = February 1, 2017 |archive-date = 2015-12-26 |archive-url = https://web.archive.org/web/20151226074120/http://www.alexa.com/siteinfo/google.com |url-status = dead }}&lt;/ref&gt;

| current_status = സജീവം
| ipv6           = Yes, by arrangement&lt;ref&gt;{{cite web |url = https://www.google.com/intl/en/ipv6/ |title = Google over IPv6 |accessdate = December 8, 2010 }}&lt;/ref&gt; or [http://ipv6.google.com/ ipv6.google.com]
| launch date    = {{start date and age|1997|9|15}}&lt;ref name=&quot;WHOIS&quot;&gt;{{cite web |url = http://reports.internic.net/cgi/whois?whois_nic=google.com&amp;type=domain |title = WHOIS |accessdate = January 27, 2009 }}&lt;/ref&gt;
}}

'''ഗൂഗിൾ സെർച്ച്'''  അഥവാ '''ഗൂഗിൾ വെബ് സെർച്ച്''' ,[[ഗൂഗിൾ]] വികസിപ്പിച്ച ഒരു [[വെബ്    സെർച്ച് എഞ്ചിൻ]] ആണ്.[[വേൾഡ് വൈഡ് വെബ്]]ൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്ന സെർച്ച് എഞ്ചിൻനാണ് ഇത്‌.&lt;ref&gt;{{cite web |url = http://www.alexa.com/topsites/category/Computers/Internet/Searching/Search_Engines |title = Alexa Top Sites By Category – Search Engine Ranking |accessdate = May 16, 2013 |archive-date = 2013-05-07 |archive-url = https://web.archive.org/web/20130507063628/http://www.alexa.com/topsites/category/Computers/Internet/Searching/Search_Engines |url-status = dead }}&lt;/ref&gt; ഗൂഗിളിന്റെ തിരയൽ ഫലങ്ങളുടെ താളുകളിലെ തിരയലിന്റെ ക്രമം, &quot;[[പേജ്റാങ്ക്]]&quot; എന്ന മുൻഗണനാടിസ്ഥാനത്തിലുള്ളതാണ്. ഇച്ഛാനുസൃതമാക്കിയ തിരയലിനായി ഗൂഗിൾ തിരയൽ നിരവധി ഓപ്ഷനുകൾ നൽകുന്നു, ചില തിരയൽ പെരുമാറ്റം ഉൾപ്പെടുത്തുന്നതിനും ഒഴിവാക്കുന്നതിനും വ്യക്തമാക്കുന്നതിനും ആവശ്യപ്പെടുന്നതിനും ചിഹ്നങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു, കൂടാതെ ഫ്ലൈറ്റ് സ്റ്റാറ്റസ്, പാക്കേജ് ട്രാക്കിംഗ്, കാലാവസ്ഥാ പ്രവചനങ്ങൾ, കറൻസി, യൂണിറ്റ്, സമയ പരിവർത്തനങ്ങൾ, വാക്കുകൾ നിർവചിക്കുക എന്നിവ പോലുള്ള പ്രത്യേക സംവേദനാത്മക അനുഭവങ്ങൾ വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു. 

ഡാറ്റാബേസുകളിൽ‌ അടങ്ങിയിരിക്കുന്ന ഇമേജുകൾ‌ അല്ലെങ്കിൽ‌ മറ്റ് ഡാറ്റയ്‌ക്ക് വിരുദ്ധമായി വെബ് സെർ‌വറുകൾ‌ വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്ന പൊതുവായി ആക്‌സസ് ചെയ്യാൻ‌ കഴിയുന്ന പ്രമാണം ഉൾപ്പെടുന്ന വാചകം കൂടി തിരയുക എന്നതാണ് ഗൂഗിൾ തിരയലിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം. [[Larry Page|ലാറി പേജ്]], [[Sergey Brin|സെർജി ബ്രിൻ]], സ്കോട്ട് ഹസ്സൻ എന്നിവരാണ് 1997 ൽ ഇത് വികസിപ്പിച്ചെടുത്തത്. &lt;ref name=&quot;vanityfair&quot;&gt;{{cite web |last1=Fisher |first1=Adam |title=Brin, Page, and Mayer on the Accidental Birth of the Company that Changed Everything |url=https://www.vanityfair.com/news/2018/07/valley-of-genius-excerpt-google |website=[[Vanity Fair (magazine)|Vanity Fair]] |date=July 10, 2018 |accessdate=August 23, 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last1=McHugh |first1=Josh |title=Google vs. Evil |url=https://www.wired.com/2003/01/google-10/ |accessdate=August 24, 2019 |work=[[Wired (magazine)|Wired]] |date=January 1, 2003}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |last1=D'Onfro |first1=Jillian |title=How a billionaire who wrote Google's original code created a robot revolution |url=https://www.businessinsider.com/a-look-back-at-willow-garage-2016-2 |work=[[Business Insider]] |date=February 13, 2016}}&lt;/ref&gt; ടൈപ്പ് ചെയ്ത വാക്കുകൾക്ക് പകരം സംഭാഷണങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് തിരയുന്നതിനായി 2011 ജൂണിൽ ഗൂഗിൾ &quot;ഗൂഗിൾ വോയ്‌സ് തിരയൽ&quot; അവതരിപ്പിച്ചു.&lt;ref name=&quot;Official announcement&quot;&gt;Google (Tue June 14, 2011) [https://www.google.com/insidesearch/press.html#blog Official announcement]&lt;/ref&gt; മെയ് 2012 ൽ, യു‌എസിൽ ഗൂഗിൾ ഒരു നോളജ് ഗ്രാഫ് സെമാന്റിക് തിരയൽ സവിശേഷത അവതരിപ്പിച്ചു.
==അവലംബം==
{{reflist|30em}}

[[വർഗ്ഗം:സെർച്ച് എഞ്ചിനുകൾ]]</text>
      <sha1>15sqpyvwc7t30155wu8r6mjxtd5qacu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കാർമേലഗിരി എലിഫന്റ് പാർക്ക്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>393320</id>
    <revision>
      <id>4681956</id>
      <parentid>4602531</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T18:52:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>4681956</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3695" sha1="a13zvzbmif21zhbdfp8y818kycheg7e" xml:space="preserve">[[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[മൂന്നാർ|മുന്നാറിൽ]] സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു വിനോദ സഞ്ചാര കേന്ദ്രമാണ് '''കാർമേലഗിരി എലിഫന്റ് പാർക്ക്'''. മുന്നാറിലെത്തുന്ന വിനോദസഞ്ചാരികൾക്ക് ആനപ്പുറത്ത് കയറി വനസഞ്ചാരം ചെയ്യുവാനുള്ള സൗകര്യമാണ് ഇവിടെ പ്രധാനമായും ഒരുക്കിയിട്ടുള്ളത്.&lt;ref name=&quot;thrillophilia.com&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.thrillophilia.com/tours/elephant-ride-in-munnar|title=Elephant Ride In Munnar|publisher=Thrillophilia}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;munnarportal.com&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.munnarportal.com/2017/09/carmelagiri-elephant-park-munnar/|title=Carmelagiri Elephant Park Munnar-good experience!|publisher=Munnar Portal|access-date=2017-11-16|archive-date=2017-11-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20171116191615/http://www.munnarportal.com/2017/09/carmelagiri-elephant-park-munnar/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
[[File:Elephant Ride In Carmelagiri Elephant Park-1.jpg|thumb|കാർമേലഗിരി എലിഫന്റ് പാർക്കിൽ ആനപ്പുറ സഞ്ചാരത്തിന് ഒരുങ്ങുന്നു]]
[[File:Elephant Ride In Carmelagiri Elephant Park-2.jpg|thumb|ആനപ്പുറ സഞ്ചാരം തുടങ്ങുന്നു]]
[[File:Elephant Safari - Munnar - Mattupetti Road.jpg|thumb|മൂന്നാർ കാട്ടിലൂടെ ഒരു ആന സാവാരി]]

==യാത്ര മാർഗ്ഗം==
മൂന്നാർ മാട്ടുപ്പെട്ടി റോഡിൽ കണ്ണൻ ദേവൻ മലനിരകളിലായി മാട്ടുപ്പെട്ടി ഡാമിനോട് ചേർന്നാണ് ഈ പാർക്ക് നിൽക്കുന്നത്. &lt;ref name=&quot;experiencekerala&quot;&gt;{{cite web|url=https://experiencekerala.in/kerala-tourism-activities/attractions/carmelagiri-elephant-park-munnar|title=Location of the Park|publisher=Experience Kerala|access-date=2017-11-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20171115223004/https://experiencekerala.in/kerala-tourism-activities/attractions/carmelagiri-elephant-park-munnar|archive-date=2017-11-15|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;expedia.co&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.expedia.co.in/Carmelagiri-Elephant-Park-Munnar.d6196701.Attraction|title=Carmelagiri Elephant Park|publisher=Expedia|access-date=2017-11-16|archive-date=2017-11-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20171115225724/https://www.expedia.co.in/Carmelagiri-Elephant-Park-Munnar.d6196701.Attraction|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;    
 
== അവലംബം==
{{reflist}}

==പുറത്തുനിന്നുള്ള കണ്ണികൾ==
* [https://malayalam.nativeplanet.com/travel-guide/10-interesting-things-do-couples-munnar/articlecontent-pf19831-001577.html മൂന്നാറിലെ ഹണിമൂൺ]
* [http://www.v4vartha.com/news/latest-news/aheaven-to-enjoy-holidays-in-kerala/ പ്രവാസികൾക്കൊരു പറുദീസ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171115230158/http://www.v4vartha.com/news/latest-news/aheaven-to-enjoy-holidays-in-kerala/ |date=2017-11-15 }}
{{Idukki-geo-stub}}
{{ഇടുക്കി ജില്ല}}
[[Category:ഇടുക്കി ജില്ലയിലെ വിനോദസഞ്ചാരകേന്ദ്രങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>a13zvzbmif21zhbdfp8y818kycheg7e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>മേയർ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>399319</id>
    <revision>
      <id>4681975</id>
      <parentid>4681609</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T19:46:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Adv.tksujith</username>
        <id>4604</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[വർഗ്ഗം:മേയർമാർ]] ചേർത്തു [[വിക്കിപീഡിയ:ഹോട്ട്കാറ്റ്|ഹോട്ട്ക്യാറ്റ്]] ഉപയോഗിച്ച്</comment>
      <origin>4681975</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19909" sha1="3racagcg8htjvir8ulz8he93y1w8jkp" xml:space="preserve">ഒരു [[നഗരം|നഗരത്തിൻ്റെയോ]] (city) പട്ടണത്തിൻ്റെയോ (town) പോലെയുള്ള നഗരഭരണകൂടത്തിന്റെ (municipal government) ഏറ്റവും ഉയർന്ന എക്സിക്യൂട്ടീവ് പദവി വഹിക്കുന്നയാളാണ് '''മേയർ'''. ഒരു മേയറുടെ അധികാരങ്ങളും ഉത്തരവാദിത്തങ്ങളും സംബന്ധിച്ചും അതുപോലെ ഒരു മേയറെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നതോ അഥവാ ചുമതലപ്പെടുത്തുന്നതോ ആയ  രീതികളും സംബന്ധിച്ചും പ്രാദേശിക നിയമങ്ങളിലും ആചാരങ്ങളിലും ലോകമെമ്പാടും വലിയ വ്യത്യാസങ്ങളുണ്ട്.

ചിലയിടങ്ങളിൽ മേയറെ പൊതുജനങ്ങൾ നേരിട്ട് തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നു. ചിലയിടങ്ങളിൽ  തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട ഭരണസമിതിയോ, ബോർഡോ, അംഗങ്ങളോ ഒത്തു ചേർന്ന് മേയറെ തെരഞ്ഞെടുക്കുന്നു. ചിലയിടങ്ങളിൽ അതത് രാജ്യങ്ങളിലെ ഭരണാധികാരികൾ മേയർമാരെ നിയോഗിക്കുന്നു.

അതത് രാജ്യത്തെ, പ്രദേശത്തെ നിയമ വ്യവസ്ഥ അനുസരിച്ച്,  ഒരു മേയർ നഗരഭരണകൂടത്തിന്റെ ചീഫ് എക്സിക്യൂട്ടീവ് ഓഫീസറോ, സ്വതന്ത്രമായ അധികാരങ്ങൾ കുറവുള്ളതോ ഒട്ടുമില്ലാത്തതോ ആയ ഒരു ഭരണസമിതിയുടെ അധ്യക്ഷൻ/അധ്യക്ഷയോ, അല്ലെങ്കിൽ ആലങ്കാരികമായ (ceremonial) ചുമതല വഹിക്കുന്ന വ്യക്തിയോ ആകാം.

മുനിസിപ്പൽ മാനേജർമാരെയും ജീവനക്കാരെയും നിയമിക്കുകയും മേൽനോട്ടം വഹിക്കുകയും ചെയ്യുക, ജനങ്ങൾക്ക് അടിസ്ഥാന പ്രാദേശിക സർക്കാർ സേവനങ്ങൾ നൽകുക, മുനിസിപ്പൽ ഭരണസമിതി പാസാക്കിയ (അല്ലെങ്കിൽ സംസ്ഥാന, കേന്ദ്ര ഭരണകൂടങ്ങൾ നിർദ്ദേശിച്ച) നിയമങ്ങളും ഓർഡിനൻസുകളും നടപ്പിലാക്കുക എന്നിവയൊക്കെയാകാം ഒരു മേയറുടെ കടമകളും ഉത്തരവാദിത്തങ്ങളും. 

'മേയർ' (mayor) എന്ന പദത്തിന് പട്ടാളത്തിലെ 'മേജർ' (major) എന്ന പദവിയുമായി ഭാഷാപരമായ ഒരേ ഉൽപത്തിയാണുള്ളത്. ഇവ രണ്ടും ഫ്രഞ്ച് പദമായ 'മഷേർ' (majeur)-ൽ നിന്നാണ് രൂപപ്പെട്ടത്. ഇത് 'മാഗ്നസ്' (magnus) എന്ന ലാറ്റിൻ വിശേഷണത്തിന്റെ താരതമ്യ രൂപമായ (comparative form) 'മയോർ' (maior)-ൽ നിന്നാണ് ഉണ്ടായത്. 
&lt;ref&gt;''[https://www.merriam-webster.com/dictionary/mayor#dictionary-entry-1 merriam-webster.com.]''mayor noun&lt;/ref&gt; 

=== കേരളത്തിലെ പ്രധാന മേയർ ഭരണ കോർപ്പറേഷനുകൾ ===

==== [[കോഴിക്കോട് കോർപ്പറേഷൻ]] ====
1962 നവംബർ ഒന്നിനാണ് കോഴിക്കോട് കോർപ്പറേഷൻ നിലവിൽ വന്നത്[3]. അതിനു മുൻപ് 96 വർഷം കോഴിക്കോട് നഗരസഭയായിരുന്നു.

1793 മുതൽ മലബാർ [[ബ്രിട്ടീഷ് സാമ്രാജ്യം|ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിൻ]] കീഴിലായിരുന്നു. മദിരാശി സർക്കാരിന്റെ ടൗൺ ഇംപ്രൂവ്‌മെന്റ് ആക്ട് പ്രകാരം 1865-ൽ നിയമാധിഷ്ഠിതമായ നഗരസഭകൾ രൂപംകൊണ്ടു. അങ്ങനെ 1866 ജൂലൈ 3-ന് കോഴിക്കോട് നഗരസഭ സ്ഥാപിതമായി. 36,602 ആയിരുന്നു ജനസംഖ്യ[3]. 19.9 ചതുരശ്ര നാഴികയായിരുന്നു അന്നു നഗരസഭയുടെ വിസ്തീർണ്ണം. മലബാർ കളക്ടർ പ്രസിഡന്റായി 11 അംഗങ്ങളാണ് 1866-ൽ രൂപീകരിച്ച നഗരസഭാ കൗൺസിലിൽ ഉണ്ടായിരുന്നത്. ഒപ്പം പോലീസ് സൂപ്രണ്ട്, അസിസ്റ്റന്റ് സർജൻ യൂറോപ്യൻ വിഭാഗത്തിന്റെ ഒരു പ്രതിനിധി, രണ്ട് ആംഗ്ലോ ഇന്ത്യൻ പ്രതിനിധികൾ, ഒരു പാർസി, ഒരു മുസസ്ലിം, മറ്റു നാലു വ്യക്തികൾ, എക്‌സ് ഒഫീഷ്യോ മെമ്പറായി എക്‌സിക്യൂട്ടീവ് എൻജിനീയർ എന്നിവരും ഉണ്ടായിരുന്നു. 1866 ജൂലായ് 12-നാണ് കളക്ടർ ജി.എൻ. ബില്യാർഡിന്റെ അദ്ധ്യക്ഷതയിൽ ആദ്യ കൗൺസിൽ യോഗം ചേർന്നത്[3].

1871-ൽ നിയമ പരിഷ്കാരങ്ങൾ നടത്തൂകവഴി നഗരസഭയ്ക്ക് കൂടുതൽ സ്വാതന്ത്ര്യവും ഉത്തരവാദിത്തവും നൽകി. ഇതിലൂടെ സർക്കാർ നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യുന്നവർക്കു മാത്രം കൗൺസിലർ ആകാനുള്ള പരിഷ്കാരം നിലവിൽവന്നു. 1884-ലെ ഡിസ്ട്രിക്ട് മുനിസിപ്പാലിറ്റീസ് നിയമത്തിലൂടെ കൗൺസിലർമാരിൽ നാലിൽ മൂന്നിനെ നികുതുദായകർ നേരിട്ടുതിരഞ്ഞെടുക്കാൻ സൗകര്യം ഉണ്ടാക്കി[3]. അതോടെ കളക്ടർ പ്രസിഡന്റാകുന്ന രീതിയും അവസാനിച്ചു. അതോടോപ്പം സർക്കാർ നിർദ്ദേശിക്കുന്നവരോ കൗൺസിലർമാർ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നവരോ ആയ വ്യക്തി ചെയർമാനാകുന്ന സ്ഥിതി നിലവിൽവന്നു. ഈ ചെയർമാനായിരുന്നു നഗരസഭയുടെ കാര്യനിർവഹണാധികാരി.നിലവിൽ [[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണിയിലെ]] ബീന ഫിലിപ്പ് ആണ് മേയർ.മുസാഫിർ അഹമ്മദ് ഡെപ്യൂട്ടി മേയറും.

==== [[തൃശ്ശൂർ കോർപ്പറേഷൻ]] ====
കേരളത്തിലെ ആറ് കോർപ്പറേഷനുകളിൽ ഒന്നാണ് തൃശ്ശൂർ കോർപ്പറേഷൻ.തൃശൂർ കോർപ്പറേഷന്റെ വിസ്തൃതി 101.42 ചതുരശ്രകിലോമീറ്റർ ആണ്. 2000 ഒക്ടോബർ 1-നാണ് കോർപ്പറേഷൻ രൂപം കൊണ്ടത്[1].

കേരളത്തിലെ മറ്റ് കോർപ്പറേഷനുകൾ തിരുവനന്തപുരം, കൊല്ലം, കൊച്ചി, കോഴിക്കോട്, കണ്ണൂർ എന്നിവയാണ്.

ആദ്യകാലത്ത് ഒരു താലൂക്ക് ആസ്ഥാനം മാത്രമായിരുന്ന [[തൃശ്ശൂർ]], പിന്നീട് കൊച്ചി രാജ്യത്തിന്റെ വടക്കൻ മേഖലയുടെ ആസ്ഥാനമായി. 1921ലാണ് തൃശ്ശൂർ മുനിസിപ്പാലിറ്റി രൂപം കൊണ്ടത്. അതിനുമുമ്പ് ഒരു അർബൻ കൗൺസിൽ ഇവിടെ രൂപം കൊണ്ടിരുന്നു. 1998 ജൂലൈ 15ന് പുറത്തിറക്കിയ പ്രത്യേക അറിയിപ്പിൽ തൃശ്ശൂർ, കൊല്ലം മുനിസിപ്പാലിറ്റികളെ കോർപ്പറേഷനുകളാക്കി ഉയർത്തി. തൃശ്ശൂർ മുനിസിപ്പാലിറ്റിയ്ക്കൊപ്പം [[അയ്യന്തോൾ]], വിൽവട്ടം, [[ഒല്ലൂക്കര]], [[കൂർക്കഞ്ചേരി]], [[ഒല്ലൂർ]] പഞ്ചായത്തുകൾ പൂർണ്ണമായും [[നടത്തറ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|നടത്തറ]], [[കോലഴി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|കോലഴി]] പഞ്ചായത്തുകൾ ഭാഗികമായും കൂട്ടിച്ചേർത്താണ് കോർപ്പറേഷൻ രൂപം കൊണ്ടത്. 2000-ൽ നടന്ന തിരഞ്ഞെടുപ്പിനുശേഷം കോൺഗ്രസ് നേതാവായ ജോസ് കാട്ടൂക്കാരൻ കോർപ്പറേഷന്റെ ആദ്യ മേയറായി. [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|സി.പി.ഐ. (എം)ലെ]] അജിത ജയരാജനനാണ് ഇപ്പോഴത്തെ തൃശ്ശൂർ മേയർ[2].

==== [[കൊല്ലം കോർപ്പറേഷൻ]] ====
കേരളത്തിലെ അഞ്ച് കോർപ്പറേഷനുകളിൽ ഒന്നാണ് കൊല്ലം കോർപ്പറേഷൻ. കേരളത്തിലെ കോർപ്പറേഷനുകളിൽ വലിപ്പത്തിൽ അഞ്ചാം സ്ഥാനത്ത് നിൽക്കുന്ന കൊല്ലം കോർപ്പറേഷൻ ജനസംഖ്യയുടെ കാര്യത്തിൽ നാലാം സ്ഥാനത്താണ്.[1] തിരുവനന്തപുരം, കൊച്ചി, തൃശ്ശൂർ, കോഴിക്കോട് എന്നിവയാണ് മറ്റ് കോർപ്പറേഷനുകൾ . കൊല്ലം നഗരത്തിന്റെ ഭരണ നിർവ്വഹണത്തിനായി 2000 ഒക്ടോബർ 2-നാണ് കോർപ്പറേഷൻ രൂപീകരിച്ചത്.[2][3][4][5]. നഗരകേന്ദ്രത്തിനു ചുറ്റുമുള്ള 73.03 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ പ്രദേശമാണ് കോർപ്പറേഷന്റെ അധികാര പരിധിയിലുള്ളത്.[6] ഭരണ സൗകര്യത്തിനായി കോർപ്പറേഷനെ 55 വാർഡുകളായി തിരിച്ചിട്ടുണ്ട്. കൊല്ലം കോർപ്പറേഷന്റെ ഇപ്പോഴത്തെ മേയർ സി.പി.ഐ.എമ്മിലെ പ്രസന്ന ഏണസ്റ്റ് ആണ്.[7] കൊല്ലം മധുവാണ് ഡെപ്യൂട്ടി മേയർ.കേരളത്തിലെ നാലാമത്തെ വലിയ നഗരമായ കൊല്ലം ദക്ഷിണ കേരളത്തിലെ ഒരു പ്രധാന വാണിജ്യ വ്യവസായ കേന്ദ്രം കൂടിയാണ്.

==== [[കൊച്ചി കോർപ്പറേഷൻ]] ====
കേരളത്തിലെ ആറ് കോർപ്പറേഷനുകളിൽ ഒന്നാണ് കൊച്ചി കോർപ്പറേഷൻ. കൊച്ചി കോർപ്പറേഷൻ രൂപീകൃതമാകുന്നത് 1 നവംബർ 1967-ൽ ആണ്[1]. കൊച്ചി കോർപ്പറേഷന്റെ വിസ്തൃതി 94.88 ചതുരശ്രകിലോമീറ്റർ ആണ്.

[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിലെ]] സൗമിനി ജെയിനാണ് ഇപ്പോഴത്തെ കൊച്ചി മേയർ.[2] പ്രഥമ മേയർ ശ്രീ.എ.എ.കൊച്ചുണ്ണി മാസ്റ്ററായിരുന്നു. രണ്ടാമത്തെ കൗൺസിലിലും അദ്ദേഹം തന്നെ മേയറായി തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.

==== [[തിരുവനന്തപുരം കോർപ്പറേഷൻ]] ====
കേരളത്തിലെ അഞ്ച് കോർപ്പറേഷനുകളിൽ ഒന്നാണ് തിരുവനന്തപുരം കോർപ്പറേഷൻ. തിരുവനന്തപുരം കോർപ്പറേഷന്റെ വിസ്തൃതി 214.86 ചതുരശ്രകിലോമീറ്റർ ആണ്.

1940-ൽ രൂപീകരിച്ച തിരുവനന്തപുരം സിറ്റി മുനിസിപ്പൽ ആക്റ്റിലെ നാലാം വകുപ്പ് പ്രകാരം രൂപം കൊണ്ടതാണ് തിരുവനന്തപുരം കോർപ്പറേഷൻ. ഇത് രൂപം കൊണ്ടത് 1940 ഒക്ടോബർ 30-നാണ്[1].

[[തിരുവനന്തപുരം താലൂക്ക്|തിരുവനന്തപുരം താലൂക്കും]] [[നെയ്യാറ്റിൻകര താലൂക്ക്|നെയ്യാറ്റിൻകര താലൂക്കും]] ഭാഗികമായും തിരുവനന്തപുരം കോർപ്പറേഷനിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. കൂടാതെ [[തിരുവനന്തപുരം നിയമസഭാമണ്ഡലം|തിരുവനന്തപുരം]], [[നേമം നിയമസഭാമണ്ഡലം|നേമം]], [[വട്ടിയൂർക്കാവ് നിയമസഭാമണ്ഡലം|വട്ടിയൂർക്കാവ്]], [[കഴക്കൂട്ടം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കഴക്കൂട്ടം]], [[കോവളം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കോവളം]] (ഭാഗീകം) എന്നീ നിയമസഭാമണ്ഡലങ്ങളും തിരുവനന്തപുരം കോർപ്പറേഷനിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.

തിരുവനന്തപുരം കോർപ്പറേഷനിൽ 23 റവന്യൂ വില്ലേജുകൾ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. അവ [[പാങ്ങപ്പാറ]], ഉളിയാഴ്ത്തുറ, [[കഴക്കൂട്ടം]], അയിരൂപ്പാറ, [[വിഴിഞ്ഞം]], തൈക്കാട്, [[മണക്കാട്, തിരുവനന്തപുരം|മണക്കാട്]], [[തിരുമല, തിരുവനന്തപുരം|തിരുമല]], [[ചെറുവയ്ക്കൽ]], [[ഉള്ളൂർ]], [[പട്ടം, തിരുവനന്തപുരം ജില്ല|പട്ടം]], [[കുടപ്പനക്കുന്ന്]], [[പേരൂർക്കട]], [[കവടിയാർ]], [[വട്ടിയൂർക്കാവ്]], [[ശാസ്തമംഗലം]], പേട്ട, [[വഞ്ചിയൂർ]], കടകമ്പള്ളി, [[മുട്ടത്തറ]], ആറ്റിപ്ര, തിരുവല്ലം, [[നേമം]].

സി.പി.ഐ.എമ്മിലെ എസ്.ആര്യ രാജേന്ദ്രനാണ് ഇപ്പോഴത്തെ തിരുവനന്തപുരം കോർപ്പറേഷൻ മേയർ.(ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും പ്രായം കുറഞ്ഞ മേയറാണ്). പി കെ രാജുവാണ് ഡെപ്യൂട്ടി മേയർ.

==== കണ്ണൂർ കോർപ്പറേഷൻ ====
കേരളത്തിൽ പുതുതായി രൂപം കൊണ്ട മുൻസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷനാണ് [[കണ്ണൂർ കോർപ്പറേഷൻ]]. 2015-ലാണ് ഈ കോർപ്പറേഷൻ രൂപം കൊണ്ടത്. അതുവരെ നിലവിലുണ്ടായിരുന്ന കണ്ണൂർ നഗരസഭയോട് [[പള്ളിക്കുന്ന് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|പള്ളിക്കുന്ന്]], [[പുഴാതി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|പുഴാതി]], [[എളയാവൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|എളയാവൂർ]], [[എടക്കാട് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|എടക്കാട്]], [[ചേലോറ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ചേലോറ]] എന്നീ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകളും ചേർത്താണു ഈ കോർപ്പറേഷൻ രൂപീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്[1]. 73 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്ററാണു കണ്ണൂർ കോർപ്പറേഷന്റെ വിസ്തൃതി[1] 2015 നവംബറിൽ കോർപ്പറേഷനിലേയ്ക്ക് ആദ്യ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് നടന്നു. തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ സി.പി.എമ്മും കോൺഗ്രസും 27 വീതം സീറ്റുകൾ നേടി. ഒരു സീറ്റ് കോൺഗ്രസ് വിമതൻ നേടി. എന്നാൽ സി.പി.ഐ.എമ്മിലെ ഇ.പി. ലതയാണ് കണ്ണൂരിന്റെ ആദ്യ മേയറായത്.[2]
== അവലംബം ==
{{reflist}}

[[വർഗ്ഗം:സ്ഥാനപ്പേരുകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:അധികാരപദവികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:മേയർമാർ]]</text>
      <sha1>3racagcg8htjvir8ulz8he93y1w8jkp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കേരള സംസ്ഥാന യുവജന കമ്മീഷൻ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>405675</id>
    <revision>
      <id>4681994</id>
      <parentid>3848291</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T23:44:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>4681994</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7006" sha1="bgtnr12tc6y3bcaxr1n6d13udz5smnv" xml:space="preserve">യുവാക്കാളെ വിദ്യാസമ്പന്നരാക്കന്നതിനും ശാക്തീകരിക്കുന്നതിനും വേണ്ടി പദ്ധതികൾ ആവിഷ്കരിക്കുകയും നടപ്പിലാക്കുകയും ചെയ്യുന്നതിനും യുവാക്കളുടെ അവകാശങ്ങളുടെ സംരക്ഷകനായി വര്ത്തിക്കുന്നതിനും ആയി രൂപീകരിക്കപ്പെട്ടതാണ് '''കേരള സംസ്ഥാന യുവജന കമ്മീഷൻ'''. 2014ൽ [[കേരളാ നിയമസഭ]] പാസ്സാക്കിയ കേരള സംസ്ഥാന യുവജന കമ്മീഷൻ നിയമത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലായിരുന്നു സംസ്ഥാന യുവജന കമ്മീഷന്റെ രുപീകരണം.&lt;ref&gt;http://www.ksyc.kerala.gov.in/images/pdf/ksycact2014Mal.pdf{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; ശാക്തീകരണത്തിലൂടെയും ബോധവൽക്കരണത്തിലൂടെയും സ്വാശ്രയശീലരായ യുവതയെ സൃഷ്ടിക്കുക എന്നതാണ് യുവജന കമ്മീഷന്റെ ലക്‌ഷ്യം.

==ഘടന==
[[തിരുവനന്തപുരം]] ആസ്ഥാനമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന കമ്മീഷന്റെ പരമോന്നത സ്ഥാനം അധ്യക്ഷൻ / അധ്യക്ഷയാണ്. അധ്യക്ഷനെ കൂടാതെ പതിമൂന്നിൽ കുറയാത്ത അംഗങ്ങളും കമ്മീഷന്റെ ഭാഗമായി പ്രവർത്തിക്കണമെന്നാണ് യുവജന കമ്മീഷൻ ആക്റ്റ് നിഷ്കർഷിക്കുന്നത്.

== പ്രവർത്തനം ==
മദ്യം-മയക്കുമരുന്ന് ദുരുപയോഗം,റാഗിംഗ്, സൈബർ കുറ്റകൃത്യങ്ങൾ, തീവ്രവാദം എന്നിവയ്‌ക്കെതിരെയും റോഡു സുരക്ഷ, മാനസിക ആരോഗ്യം എന്നിവ സംബന്ധിച്ചും കോളേജുകളിലും പട്ടികജാതി/പട്ടികവർഗ്ഗ കോളനികളിലും ബോധവത്ക്കരണ പരിപാടികൾ നടത്തി വരുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://ksyc.kerala.gov.in/%e0%b4%aa%e0%b5%8d%e0%b4%b0%e0%b4%b5%e0%b4%b0%e0%b5%8d%e2%80%8d%e0%b4%a4%e0%b5%8d%e0%b4%a4%e0%b4%a8%e0%b4%99%e0%b5%8d%e0%b4%99%e0%b4%b3%e0%b5%8d%e2%80%8d/|title=പ്രവർത്തനങ്ങൾ – Kerala State Youth Commission|access-date=2023-01-30|language=ml-IN|archive-url=https://web.archive.org/web/20230130035353/https://ksyc.kerala.gov.in/%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%B5%E0%B4%B0%E0%B5%8D%E2%80%8D%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B4%A8%E0%B4%99%E0%B5%8D%E0%B4%99%E0%B4%B3%E0%B5%8D%E2%80%8D/|archive-date=2023-01-30|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

# എല്ലാ ജില്ലകളിലും യുവജന അവകാശ സംരക്ഷണം മുൻനിർത്തി നിരവധി അദാലത്തുകളും സിറ്റിംഗുകളും നടത്തി.2020 ജനുവരി 14 ന്തിരുവനന്തപുരം തൈക്കാട് ഗവൺമെന്റ് ഗസ്റ്റ് ഹൌസ് കോൺഫറൻസ് ഹാളിൽ കേരള സംസ്ഥാന യുവജന കമ്മീഷൻ സംസ്ഥാനതല ട്രാൻസ്‌ജെന്റർ അദാലത്ത് സംഘടിപ്പിക്കുന്നു. രാജ്യത്ത് തന്നെ ആദ്യമായിട്ടാണ് ട്രാൻസ്‌ജെന്റർ അദാലത്ത് നടത്തുന്നത്.
# സമകാലിക പ്രസക്തമായ വിഷയങ്ങളിൽ ദേശീയ സെമിനാറുകളും ജില്ലാതല സെമിനാർ/സിമ്പോസിയം/ശില്പശാല എന്നിവ നടത്തി വരുന്നു. സംസ്ഥാനത്തെ തിരഞ്ഞെടുത്തപെട്ട യുവാക്കളാണ് പ്രസ്തുത ശിൽപശാലകളിലും സെമിനാറിലും പങ്കെടുത്തിട്ടുള്ളത്.
# വിവിധ മേഖലകളിൽ പ്രാഗൽഭ്യം തെളിയിച്ച യുവ തലമുറയിൽ പെട്ട പ്രതിഭകൾക്ക് എല്ലാ കൊല്ലവും യൂത്ത് ഐക്കൺ പുരസ്‌കാരം നൽകി വരുന്നു.
# പാർശ്വവത്കൃത യുവജനങ്ങളുടെ ശാക്തീകരണം/ആരോഗ്യ പരിപാലനം
# യൂത്ത് ലീഗൽ സപ്പോർട്ട് സെന്റർ
# സാമ്പത്തികവും സാമൂഹികവുമായി ഏറെ പിന്നോക്കം നിൽക്കുന്ന യുവജനങ്ങളിൽ നിയമ സഹായം ആവശ്യമുള്ളവർക്കായി ഒരു ടോൾഫ്രീ നമ്പറിലൂടെ സേവനം നൽകുന്നതിനുള്ള പദ്ധതി കേരള സംസ്ഥാന യുവജന കമ്മീഷൻ നടപ്പിലാക്കിയ പദ്ധതിയാണ് യൂത്ത് ലീഗൽ സപ്പോർട്ട് സെന്റർ. നിയമ വിദഗ്ദരുടെ ഒരു പാനൽ രൂപപ്പെടുത്തി ടോൾഫ്രീ നമ്പറിലൂടെ ആവശ്യക്കാർക്ക് നിയമസഹായം നൽകുന്നതാണ് പദ്ധതിയുടെ ലക്ഷ്യം.
# സാംസ്‌കാരിക വിനിമയ പദ്ധതി

== അധികാര സ്ഥാനങ്ങൾ ==
[[ഡിവൈഎഫ്ഐ]] സംസ്ഥാന സെക്രട്ടേറിയറ്റ് അംഗവും എഴുത്തുകാരിയുമായ [[ചിന്ത ജെറോ‍ം|ചിന്താ ജെറോമാണ്]] നിലവിൽ സംസ്ഥാന യുവജന കമ്മീഷൻ അധ്യക്ഷ.

==അവലംബം==
&lt;references/&gt;

[[വർഗ്ഗം:കേരളം]]</text>
      <sha1>bgtnr12tc6y3bcaxr1n6d13udz5smnv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കുഞ്ഞൻ നച്ചെലി</title>
    <ns>0</ns>
    <id>426610</id>
    <revision>
      <id>4681978</id>
      <parentid>4631337</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T20:06:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>4681978</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3873" sha1="28oau92gs5r1p3v3fe59q3wz5k3a3zm" xml:space="preserve">{{PU|Suncus etruscus}}
{{Taxobox
| name = Etruscan shrew&lt;ref name=msw3&gt;{{MSW3 Hutterer|page = 258}} [http://www.bucknell.edu/msw3/browse.asp?s=y&amp;id=13700270 direct link] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121007105741/http://www.bucknell.edu/msw3/browse.asp?s=y&amp;id=13700270 |date=2012-10-07 }}&lt;/ref&gt;
| image = Suncus etruscus.jpg
| status = LC
| trend = unknown
| status_system = iucn3.1
| status_ref =&lt;ref name=iucn&gt;{{IUCN|author=Aulagnier, S.|author2=Hutterer, R.|author3=Jenkins, P.|author4=Bukhnikashvili, A.|author5=Kryštufek, B.|author6= Kock, D.|last-author-amp=yes|year=2008|id=29671|title=Suncus etruscus|accessdate=25 October 2010|version=2010.3}}&lt;/ref&gt;
| regnum = [[Animal]]ia
| phylum = [[Chordate|Chordata]]
| classis = [[Mammal]]ia
| ordo = [[Eulipotyphla]]
| familia = [[Soricidae]]
| genus = ''[[Suncus]]''
| species = '''''S. etruscus'''''
| binomial = ''Suncus etruscus''
| binomial_authority = ([[Paolo Savi|Savi]], 1822)
| range_map = Etruscan Shrew area.png
| range_map_caption = Etruscan Shrew range&lt;br/&gt;(blue&amp;nbsp;— native, black&amp;nbsp;— probably extant origin uncertain)
}}
ഏറ്റവും ഭാരം കുറഞ്ഞ സസ്തനിയാണ് '''കുഞ്ഞൻ നച്ചെലി (Suncus etruscus)'''.  '''Etruscan shrew''', '''Etruscan pygmy shrew''', '''white-toothed pygmy shrew''' എന്നെല്ലാം പേരുകളുള്ള ഇതിന് ശരാശരി ഏതാണ്ട് {{Convert|1.8|g}} ഭാരമേ ഉള്ളൂ.&lt;ref name=j2/&gt;&lt;ref name=j1/&gt;&lt;ref name=r1/&gt;&lt;ref name=r2&gt;[http://ours-nature.ru/article/407__579.html Белозубка карликовая (Suncus etruscus)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180812150627/http://ours-nature.ru/article/407__579.html |date=2018-08-12 }} (in Russian)&lt;/ref&gt;&lt;ref name=sc&gt;[http://www.scholarpedia.org/article/Vibrissal_touch_in_the_Etruscan_shrew Vibrissal touch in the Etruscan shrew]. Scholarpedia. Retrieved 2013-03-21.&lt;/ref&gt; (എന്നാൽ തലയോട്ടിയുടെ വലിപ്പം കൊണ്ടും ശരീരത്തിന്റെ നീളം കൊണ്ടും ഏറ്റവും ചെറിയ സസ്തനി എന്നറിയപ്പെടുന്നത് [[Kitti's Hog-nosed bat|ബംബിൾബീ വവ്വാലാണ്]].&lt;ref name=j2&gt;{{cite journal|journal=The Journal of Experimental Biology |volume=205|issue=Pt 15|pages=2161–2166|year=2002|pmid=12110649|title=Etruscan shrew muscle: the consequences of being small |author=Jürgens, Klaus D. }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=j3/&gt;)


==വിവരണം==

==പ്രവൃത്തികൾ==

==വിതരണം==

==ജീവിതസ്ഥലം==

==ഇരതേടലും ഭക്ഷണവും==

==ശത്രുക്കളും ഭീഷണികളും==
ഇവയുടെ ഏറ്റവും വലിയ ശത്രുക്കൾ അവയുടെ ജീവിതസ്ഥലങ്ങൾ നശിപ്പിക്കുന്ന മനുഷ്യനാണ്. കൃഷിയിടങ്ങൾ പാകപ്പെടുത്തുമ്പോൾ ജീവിക്കുന്ന ഇടങ്ങൾ നശിക്കുന്ന ഇവ കാലാവസ്ഥാമാറ്റങ്ങളോടും വേഗം പ്രതികരിക്കുന്നവയാണ്.&lt;ref name=r1/&gt; Major predators are birds of prey, especially [[owl]]s.&lt;ref name=r2/&gt;&lt;ref name=m/&gt;

==അവലംബം==
{{Reflist|30em}}

==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
{{Wikispecies|Suncus etruscus}}
*[https://web.archive.org/web/20250206130542/https://www.activetouch.de/index.php?L=1&amp;id=7 Videos of Etruscan shrew attacks]

{{Soricomorpha}}

{{Taxonbar|from=Q369889}}

[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സസ്തനികൾ]]</text>
      <sha1>28oau92gs5r1p3v3fe59q3wz5k3a3zm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഓവിയ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>431152</id>
    <revision>
      <id>4681896</id>
      <parentid>4680871</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T13:04:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>4681896</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21108" sha1="tl7ed2p9vve0yx0g8e2duolyho823bd" xml:space="preserve">{{prettyurl|Oviya}}
{{Infobox person
| name               = ഓവിയ
| image              = Oviya Helen in 2018.jpg
| image_size         = 
| caption            = 2018 ൽ ഒവിയ ഹെലൻ അഭിമുഖം
| native_name        = 
| native_name_lang   = 
| birth_name         = ഹെലൻ നെൽസൺ
| birth_date         = {{birth date and age|1991|04|29|df=yes}}
| birth_place        = [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല]], [[കേരളം]], [[ഇന്ത്യ]]
| death_date         = 
| death_place        = 
| residence          = [[കൊച്ചി]], [[കേരളം]], [[ഇന്ത്യ]]
| nationality        = [[Indian People|ഇന്ത്യൻ]]
| other_names        = &lt;!-- Do not add without providing a reliably published source with a reputation for editorial oversight. --&gt;
| occupation         = നടി, എഴുത്തുകാരി, മോഡൽ
| years_active       = 2007–തുടരുന്നു
| spouse             = 
| relatives          = 
| religion           = &lt;!-- Do not add without providing a reliably published source with a reputation for editorial oversight. --&gt;
}}
ഒരു [[ഇന്ത്യൻ സിനിമ|ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടിയും]] മോഡലുമാണ് '''ഓവിയ''' (ജനനം: 1991 ഏപ്രിൽ 29). '''ഹെലൻ നെൽസൺ''' എന്നാണ് ഇവരുടെ യഥാർത്ഥ പേര്.&lt;ref name=&quot;DOB&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.indiatvnews.com/entertainment/masala-why-bigg-boss-tamil-contestant-oviya-helen-is-trending-kamal-haasan-latest-breaking-news-today-392947|title=This is why Bigg Boss Tamil contestant Oviya Helen is trending|website=Indiatvnews.com|accessdate=13 November 2017}}&lt;/ref&gt; പ്രധാനമായും [[തമിഴ്]], [[മലയാളം]] ചലച്ചിത്രങ്ങളിലാണ് ഓവിയ അഭിനയിച്ചിട്ടുള്ളത്. ''കളവാണി'' (2010), ''മരീന'' (2012), ''കലകലപ്പ്'' (2012), ''മൂഡാർ കൂടം'' (2013), ''മദയാനൈക്കൂട്ടം'' (2013), ''യാമിരുക്ക ഭയമേ'' (2014) എന്നിവയാണ് ഓവിയ അഭിനയിച്ചിട്ടുള്ള പ്രധാന തമിഴ് ചലച്ചിത്രങ്ങൾ. ''[[പുതിയ മുഖം]]'', ''[[മനുഷ്യമൃഗം]]'' എന്നീ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങളിലും  അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്. 2017-ൽ [[കമൽ ഹാസൻ]] അവതരിപ്പിച്ച ''ബിഗ് ബോസ്'' റിയാലിറ്റി ഷോയിൽ പങ്കെടുത്തിലൂടെയാണ് ഓവിയ പ്രശസ്തയായത്.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/tamil/2017/oct/04/ms-representation-the-oviya-phenom-1666376.html|title=Ms Representation: The Oviya phenom|website=Newindianexpress.com|accessdate=13 November 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://m.timesofindia.com/entertainment/tamil/movies/news/chennai-times-most-desirable-woman-of-2017-oviya/articleshow/62928185|title=The most desirable|website=The Chennai Times|accessdate=16 February 2018}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

==ഔദ്യോഗിക ജീവിതം==
===അഭിനയം===
''[[കങ്കാരു (ചലച്ചിത്രം)|കങ്കാരു]]'' (2007), ''[[പുതിയ മുഖം]]'' (2007), അപൂർവ (2009) എന്നീ [[മലയാളചലച്ചിത്രം|മലയാള ചലച്ചിത്രങ്ങളിലൂടെയാണ്]] ഓവിയ അഭിനയരംഗത്തേക്കു കടന്നുവരുന്നത്.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.nowrunning.com/movie/5235/malayalam/apoorva/1822/review.htm|title=Apoorva Review - Malayalam Movie Apoorva nowrunning review|website=Nowrunning.com|accessdate=13 November 2017|archive-date=2019-12-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20191221152423/http://www.nowrunning.com/movie/5235/malayalam/apoorva/1822/review.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; [[തൃശ്ശൂർ|തൃശ്ശൂരിലെ]] വിമലാ കോളേജിൽ ബി.എ. ഇംഗ്ലീഷിനു പഠിക്കുന്ന സമയത്ത് ''കളവാണി'' എന്ന തമിഴ് ചലച്ചിത്രത്തിൽ അഭിനയിക്കുവാൻ അവസരം ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/regional/news-interviews/Oviyas-flying-start/articleshow/6110777.cms?referral=PM|title=Oviya's flying start |website=Timesofindia.indiatimes.com|accessdate=13 November 2017}}&lt;/ref&gt; വിമൽ നായകനായ ഈ ചിത്രം ബോക്സ് ഓഫീസിൽ മികച്ച വിജയം നേടി.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.tikkview.com/artist/3328-oviya|title=Oviya profile|publisher=tikkview.com|accessdate=9 September 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20191221152419/http://www.tikkview.com/artist/3328-oviya|archive-date=2019-12-21|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movie-reviews/kalavani/movie-review/6094360.cms|title=Kalavani Movie Review, Trailer, &amp; Show timings at Times of India|website=The Times of India|accessdate=13 November 2017}}&lt;/ref&gt; ചിത്രത്തിലെ ഓവിയയുടെ അഭിനയം ഏറെ നിരൂപകപ്രശംസ നേടുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.thehindu.com/features/cinema/Its-different/article16196338.ece|title=It's different|first=Bharath|last=Vijayakumar|date=14 July 2010|accessdate=13 November 2017|website=Thehindu.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20180919205621/https://www.thehindu.com/features/cinema/Its-different/article16196338.ece|archive-date=2018-09-19|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.hindustantimes.com/india/gautaman-bhaskaran-s-review-kalavani/story-6sbXvKL29pPyjvEeIHgBqN.html|title=Gautaman Bhaskaran's Review: Kalavani|date=29 June 2010|website=Hindustantimes.com|accessdate=13 November 2017}}&lt;/ref&gt; ഈ ചിത്രത്തിനു ശേഷം ''അമര'', ''വേങ്കൈ'', ''മുഖം നീ അകം നാൻ'', ''സെവനു'', ''മുത്തുക്കു മുത്താക'' എന്നീ ചിത്രങ്ങളിൽ അഭിനയിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/others/news-interviews/Another-test-for-Oviya/articleshow/6748209.cms|title=Another test for Oviya |website=Timesofindia.inditatimes.com|accessdate=13 November 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/others/news-interviews/Oviya-rubbishes-pay-hike-rumours/articleshow/6187075.cms|title=Oviya rubbishes pay hike rumours|website=Timesofindia.inditatimes.com|accessdate=13 November 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.indiaglitz.com/oviya-thrown-out-of-amara-kannada-news-60905|title=Oviya thrown out of  ''Amara''|website=Indiaglitz.com|accessdate=13 November 2017|archive-date=2018-09-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20180919205700/https://www.indiaglitz.com/oviya-thrown-out-of-amara-kannada-news-60905|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.behindwoods.com/tamil-movie-reviews/reviews-2/mar-11-03/muthukku-muthaaga-review.html|title=MUTHUKKU MUTHAAGA REVIEW - MUTHUKKU MUTHAAGA MOVIE REVIEW|website=Behindwoods.com|accessdate=13 November 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/regional/news-interviews/Pick-choose-is-Oviyas-mantra/articleshow/7692574.cms?referral=PM|title=Pick &amp; choose is Oviya's mantra|website=Timesofindia.inditatimes.com|accessdate=13 November 2017}}&lt;/ref&gt; പിന്നീട് തമിഴ് ചലച്ചിത്രങ്ങളിൽ അഭിനയിക്കുന്നതിൽ നിന്നും ചെറിയ ഒരു ഇടവേളയെടുത്ത ഓവിയ ''[[പുതിയ മുഖം]]'', ''[[മനുഷ്യമൃഗം]]'' എന്നീ മലയാള ചലച്ചിത്രങ്ങളിൽ അഭിനയിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.filmibeat.com/malayalam/news/2010/oviya-malayalam-movies-150710.html|title=Oviya finds Malayalam film industry boring|date=15 July 2010|website=Filmibeat.com|accessdate=13 November 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.rediff.com/movies/review/review-kirataka/20110627.htm|title=Review: Kirataka is a breezy entertainer|website=Rediff.com|accessdate=13 November 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.kollytalk.com/cinenews/oviya-in-telugu-and-kannada-remake-of-kalavani-25506.html|title=Oviya in Telugu and Kannada remake of Kalavani - KOLLY TALK|date=9 March 2011|website=Kollytalk.com|accessdate=13 November 2017|archive-date=2018-08-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20180812181636/https://www.kollytalk.com/cinenews/oviya-in-telugu-and-kannada-remake-of-kalavani-25506.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 2010-ൽ [[കമൽ ഹാസൻ]], [[ആർ. മാധവൻ]] എന്നിവർ അഭിനയിച്ച ''മൻമദൻ അൻപ്'' എന്ന ചിത്രത്തിൽ ഒരു ചെറിയ വേഷം ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.dnaindia.com/entertainment/report-i-just-keep-getting-better-and-better-kannada-actress-oviya-1518531|title=I just keep getting better and better: Kannada actress Oviya - Latest News &amp; Updates at Daily News &amp; Analysis|date=11 March 2011|website=Dnaindia.com|accessdate=13 November 2017}}&lt;/ref&gt; പിന്നീട് നിരവധി ചിത്രങ്ങളിൽ  ഗ്ലാമർ വേഷങ്ങൾ ചെയ്തു.

===മാധ്യമങ്ങളിൽ===
2017-ൽ സ്റ്റാർ വിജയ് ചാനലിൽ സംപ്രേഷണം ചെയ്ത ''ബിഗ് ബോസ്'' റിയാലിറ്റി ഷോയിൽ പങ്കെടുത്തതിലൂടെയാണ് ഓവിയ ശ്രദ്ധേയയായത്.&lt;ref name=&quot;dailyo.in&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.dailyo.in/arts/oviya-bigg-boss-tamil-nadu-kamal-haasan-tv-shows-voyeurs/story/1/18544.html|title=Why Oviya on Bigg Boss Tamil is such a hit in Tamil Nadu|website=Dailyo.in|accessdate=13 November 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/tamil/2017/jul/24/the-world-loves-oviya-1632575--1.html|title=The world loves Oviya|website=Newindianexpress.com|accessdate=13 November 2017|archive-date=2018-06-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20180616204059/http://www.newindianexpress.com/entertainment/tamil/2017/jul/24/the-world-loves-oviya-1632575--1.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;dailyo.in&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/now-karunakaran-joins-the-oviya-army/articleshow/59831818.cms|title=Now, Karunakaran joins the Oviya Army|website=Timesofindia.indiatimes.com|accessdate=13 November 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.deccanchronicle.com/entertainment/kollywood/290817/oviya-in-demand.html|title=Oviya in demand!|date=29 August 2017|website=Deccanchronicle|accessdate=13 November 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.indiaglitz.com/bigg-boss-vote-oviya-record-likes-retweets-on-twitter-tamil-news-194317|title=Bigg Boss Vote Oviya record likes retweets on twitter - Tamil Movie News |website=Indiaglitz.com|accessdate=13 November 2017}}&lt;/ref&gt; ഈ പരിപാടിയിൽ പങ്കെടുക്കുന്ന സമയത്ത് ആരവ് എന്ന നടനുമായി ഓവിയ പ്രണയത്തിലായിരുന്നു. ഈ ബന്ധം തുടരുവാൻ കഴിയാതെ വന്നതോടെ ഓവിയ [[ആത്മഹത്യ]]യ്ക്കു ശ്രമിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/tamil/bigg-boss-tamil-oviya-walks-out-of-the-show-4784618/|title=Bigg Boss Tamil: Tamil Nadu’s darling Oviya walks out of the show, leaves her Army heartbroken|date=6 August 2017|website=Indianexpress.com|accessdate=13 November 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.thehindu.com/news/cities/chennai/police-summon-actor-oviya-for-probe/article19476925.ece|title=Police summon actor Oviya for probe|date=12 August 2017|website=Thehindu.com|accessdate=13 November 2017|via=www.thehindu.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.hindustantimes.com/tv/oviya-is-not-returning-to-bigg-boss-tamil-her-fans-heartbroken-watch-video/story-YVsiPtlmJ08sWgmTtrTPZM.html|title=Oviya is not returning to Bigg Boss Tamil, her fans heartbroken. Watch video|date=18 August 2017|website=Hindustantimes.com|accessdate=13 November 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.indiaglitz.com/bigg-boss-oviya-malayalam-film-manushya-mrugam-dubbed-in-tamil-as-police-rajjiyam-and-release-soon-tamil-news-194593|title=Bigg Boss Oviya Malayalam film Manushya Mrugam dubbed in Tamil as Police Rajjiyam and release soon - Tamil Movie News|website=Indiaglitz.com|accessdate=13 November 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.thenewsminute.com/article/producer-bigg-boss-oviyas-film-changes-title-oviyaava-vitta-yaaru-67775|title=Producer of 'Bigg Boss' Oviya's film changes title to 'Oviyaava Vitta Yaaru'|date=2 September 2017|website=Thenewsminute.com|accessdate=13 November 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/tamil/bigg-boss-tamil-fame-oviya-signs-an-adult-comedy-4838959/|title=Former Bigg Boss Tamil contestant Oviya signs an adult comedy?|date=11 September 2017|website=Indianexpress.com|accessdate=13 November 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/oviya-in-sundar-cs-next/articleshow/60208453.cms|title=Oviya in Sundar C’s next? |website=Timesofindia.indiatimes.com|accessdate=13 November 2017}}&lt;/ref&gt; 

==സിനിമകൾ==
'''&lt;big&gt;Film&lt;/big&gt;'''
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-  style=&quot;background:#ccc; text-align:center;&quot;
! Year !! Film !! Role !! Language !! Notes
|-
| 2007 || ''[[Kangaroo (2007 film)|Kangaroo]]'' || Susanna  || Malayalam ||
|-
| 2008 || ''[[Apoorva (2008 film)|Apoorva]]'' || Pooja || Malayalam ||
|-
| 2009 || ''[[Puthiya Mukham]]'' ||Meera  || Malayalam ||
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |2010 || ''[[Kalavani]]'' || Maheswari || Tamil || 
|-
| ''[[Manmadan Ambu]]'' || Sunanda || Tamil ||
|-
| ''[[Puthumukhangal]]'' || Varsha || Malayalam ||
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |2011 || ''[[Muthukku Muthaaga]]'' || Shwetha || Tamil ||
|-	
| ''[[Kirataka]]'' || Nethra || Kannada ||		
|-	
| ''[[Manushyamrugam]]'' || Sophie || Malayalam || 	
|-	
| rowspan=&quot;2&quot; |2012 || ''[[Marina (2012 film)|Marina]]'' || Sopnasundari || Tamil ||	
|-
| ''[[Kalakalappu]]'' || Maya Ammu || Tamil || 
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |2013 || ''[[Sillunu Oru Sandhippu]]'' || Geetha || Tamil ||	
|-
| ''[[Moodar Koodam]]'' || Karpagavalli Sonia|| Tamil ||
|-
| ''[[Madha Yaanai Koottam]]'' || Ritu || Tamil ||
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2014 || ''[[Pulivaal]]'' || Monica || Tamil ||
|-
| ''[[Yaamirukka Bayamey]]'' || Sharanya || Tamil ||
|-	
|  rowspan=&quot;3&quot; |2015 ||''[[Sandamarutham]]'' || Minmini (Rekha) || Tamil ||
|-
|  ''Yeh Ishq Sarfira'' || Riya || Hindi ||
|-
| ''[[144 (film)|144]]'' || Kalyani || Tamil || 
|-
|  rowspan=&quot;2&quot; |2016 ||''[[Hello Naan Pei Pesuren]]'' || Sridevi || Tamil || 
|-
| ''Mr. Mommaga'' || Karthika || Kannada ||
|-
| rowspan=&quot;8&quot; |2018 || ''[[Idi Naa Love Story]]'' || Abhinaya || Telugu ||
|-
| ''[[Kanchana 3|Muni 4: Kanchana 3]]'' || || Tamil || Filming&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.behindwoods.com/tamil-movies-cinema-news-16/oviya-to-act-in-raghava-lawrences-kanchana-3.html|title=Oviya to act in Raghava Lawrence's Kanchana 3|date=28 September 2017|website=Behindwoods.com|accessdate=13 November 2017}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''Oviyava Vitta Yaaru: Seeni'' ||  || Tamil || Post Production


|-
| ''[[Silukkuvarupatti Singam]]'' || Gowri Kayak
|| Tamil || Post Production
|-
|''Kalavani 2''||  || Tamil || Filming&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.suryanfm.in/news/entertainment/oviya-vemal-starrer-kalavani-2-shooting-begins/|title=Oviya, Vemal starrer K2 shoot begins - Suryan FM|date=February 2018|work=Suryan FM|access-date=2018-02-14|language=en-US|archive-date=2018-02-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20180222135741/http://www.suryanfm.in/news/entertainment/oviya-vemal-starrer-kalavani-2-shooting-begins/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.imdb.com/news/ni61901941|title=Kalavani 2 title confusion - Here is what you need to know|website=IMDb|access-date=2018-02-14}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
|-
|''90 ML''
|
|Tamil
|Filming&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.behindwoods.com/tamil-movies-cinema-news-16/oviyas-next-film-with-anita-udeep-is-titled-90-ml.html|title=Oviya's next film with Anita Udeep is titled 90 ML|date=2018-02-14|work=Behindwoods|access-date=2018-02-14}}&lt;/ref&gt;
|-
|''Ganesha Meendum Santhipom''
|
|Tamil
|Post Production&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.filmibeat.com/tamil/movies/ganesha-meendum-santhipom.html|title=Ganesha Meendum Santhipom Tamil Movie, Wiki, Story, Review, Release Date, Trailers,Ganesha Meendum Santhipom 2018 - Filmibeat|website=FilmiBeat|language=en|access-date=2018-02-14}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.facebook.com/GMSMovieOfficial/|title=Ganesha Meendum Santhipom|website=www.facebook.com|language=en|access-date=2018-02-14}}&lt;/ref&gt;
|}
'''&lt;big&gt;Television&lt;/big&gt;'''

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!Year
!Title
!Role
!Notes
|-
|2017
|[[Bigg Boss Tamil (season 1)]]
|Contestant
|Reality TV Series&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.firstpost.com/entertainment/bigg-boss-tamil-how-oviya-helen-became-the-premiere-seasons-most-sensational-contestant-3884305.html|title=Bigg Boss Tamil: How Oviya Helen became the premiere season's most sensational contestant- Entertainment News, Firstpost|work=Firstpost|access-date=2018-02-21|language=en-US}}&lt;/ref&gt;
|}

==ആലാപനം==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!Year
!Film
!Song
!Language
!Composer
|-
|2018
|''90 ML''
|&quot;Marana Matta&quot;&lt;ref&gt;{{Citation|last=MIG Series|title=Marana Matta Lyric Video Song {{!}} New Year Song {{!}} STR {{!}} Oviya {{!}} Anita Udeep {{!}} #Welcome2018|date=2017-12-31|url=https://www.youtube.com/watch?v=sF9Aeoo1PaE|accessdate=2018-02-15}}&lt;/ref&gt;
|Tamil
|[[Silambarasan]]&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/tamil/marana-matta-song-video-oviya-simbu-new-year-track-5009637/|title=Marana Matta song: Fans of Oviya, Simbu can’t miss this New Year track|date=2018-01-03|work=The Indian Express|access-date=2018-02-15|language=en-US}}&lt;/ref&gt;
|}

==പുരസ്കാരങ്ങൾ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!Year
!Award
!Category
!Film
!Result
|-
|2010
|[[5th Vijay Awards]]
|Best Debut Actress
|[[kalavani]]
|{{Nominated}}
|-
|2011
|Variety Film Awards&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.tamilnow.com/movies/misc/variety-film-awards-2012/|title=Tamil Movie Event Variety Film Awards 2012 Photos|website=www.tamilnow.com|language=en-US|access-date=2018-05-10}}&lt;/ref&gt;
|Best Actress
|[[Muthukku Muthaaga]]
|{{Won}}
|-
|2012
|[[Edison Awards (India)|Edison Awards]]
|Best Female Rising Star
|[[Kalakalappu]]
|{{Won}}
|-
|2013
|FETNA Awards &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://moviegalleri.net/2013/07/fetna-2013-awards-photos-samuthirakani-abi-oviya.html|title=FETNA 2013 Awards Photos {{!}} Samuthirakani {{!}} Abi {{!}} Oviya {{!}} New Movie Posters|last=admin|date=2013-07-20|work=New Movie Posters|access-date=2018-05-10|language=en-US}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
|Shining Star Award
|[[Kalakalappu]]
|{{Won}}
|-
|2018
|JFW Golden Divas Awards
|JFW Golden Diva
|
|{{Won}}
|-
|2018
|Aval Awards
|Darling of Tamilnadu
|
|{{Won}}
|}

==അവലംബം==
{{Reflist}}

==പുറം കണ്ണികൾ==
* {{IMDb name|id=4250039}}

[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ മോഡലുകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌ചലച്ചിത്ര നടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:1991-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഏപ്രിൽ 29-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:തെലുഗു ചലച്ചിത്രനടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കന്നഡ അഭിനേതാക്കൾ]]
[[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂരിൽ നിന്നുള്ള ചലച്ചിത്രപ്രവർത്തകർ]]</text>
      <sha1>tl7ed2p9vve0yx0g8e2duolyho823bd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>അഴുതയാർ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>431364</id>
    <revision>
      <id>4681920</id>
      <parentid>2832735</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T16:01:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4681920</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5263" sha1="frr1e6be5dalfyufgxz71izp22f8plh" xml:space="preserve">{{PU|Azhutha River}}
[[File:Peerumedu new bridge.jpg|thumb|അഴുതയാർ, പീരുമേട്ടിൽ നിന്നുള്ള ദൃശ്യം. [[കെ.കെ. റോഡ്|കെ.കെ. റോഡിന്റെ]] ഭാഗമായ പാലവും കാണാവുന്നതാണ്]]
കേരളത്തിലെ മൂന്നാമത്തെ നീളമേറിയ നദിയായ [[പമ്പയാർ|പമ്പയാറിന്റെ]] ഒരു പോഷകനദിയാണ് '''അഴുതയാർ'''. [[പീരുമേട്|പീരുമേട്ടിൽ]] നിന്നുത്ഭവിക്കുന്ന ഈ നദി, [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം]], [[ഇടുക്കി ജില്ല|ഇടുക്കി]] ജില്ലകളിലൂടെ ഒഴുകി [[പത്തനംതിട്ട ജില്ല|പത്തനംതിട്ട ജില്ലയുടെ]] അതിർത്തി പ്രദേശമായ [[കണമല|കണമലയിൽ]] വെച്ച് പമ്പാനദിയിൽ ചേരുന്നു.

പീരുമേട്ടിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിക്കുന്ന ഈ നദി, ഇടതൂർന്ന വനങ്ങളിലൂടെ ഒഴുകി കോരുത്തോട് എന്ന സ്ഥലത്തെത്തുന്നു. അവിടെനിന്ന് കോട്ടയം, ഇടുക്കി ജില്ലകൾക്കിടയിലുള്ള അതിർത്തിയായി ഇത് മാറുന്നു. തുടർന്ന്, എരുമേലിയിൽ നിന്ന് ശബരിമലയിലേക്കുള്ള പരമ്പരാഗത തീർത്ഥാടന പാതയെ അഴുത (കാളകെട്ടി ക്ഷേത്രത്തിന് സമീപം) എന്ന സ്ഥലത്തുവെച്ച് മുറിച്ചുകടക്കുന്ന ഈ നദി, കണമലയിൽ (പമ്പാവാലി) വെച്ച് പമ്പാ നദിയിൽ ചേരുന്നു.

'''Azhuthayar''' or Azhutha River is a tributary of the Pamba River, the third longest river in the South Indian state of Kerala. It originates from Peerumedu, flows through dense forests and reaches Koruthodu. From there it forms the boundary between Kottayam and Idukki districts. It then crosses the traditional Sabarimala trek route, that extends from Erumeli to Sabarimala, at a place called Azhutha (near Kalaketti Temple) before joining with Pamba River at Kanamala (Pambavalley).

==ഒഴുകുന്ന പ്രദേശങ്ങൾ==
[[ഏലപ്പാറ]], [[ഉപ്പുകുളം]] പ്രദേശത്തെ തേയിലത്തോട്ടങ്ങളിൽ ഊറിത്തുടങ്ങുന്ന നദി പീരുമേടിലെത്തുമ്പോഴേക്കും ഒരു നീരൊഴുക്കിന്റെ രൂപം പ്രാപിക്കുന്നു. പീരുമേട് മുതലെങ്കിലും ഈ വെള്ളച്ചാലിനെ അഴുതയാർ എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു. പിന്നീട് ജനവാസമില്ലാത്ത പ്രദേശങ്ങളിലൂടെ ഒഴുകുന്ന നദി [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി താലൂക്ക്|കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി താലൂക്കിൽ]] പെടുന്ന [[കുഴിമാവ്|കുഴിമാവിൽ]] വെച്ച് വീണ്ടും ജനവാസപ്രദേശങ്ങളിൽ എത്തുന്നു. തുടർന്ന് [[അഴുത|അഴുതയിലൂടെ]], [[മൂക്കൻപെട്ടി|മൂക്കൻപെട്ടിയിലെത്തുന്ന]] നദി [[കണമല|കണമലയിൽ]] വെച്ച് പമ്പാനദിയിൽ പതിക്കുന്നു.

==ശബരിമലയുമായുള്ള ബന്ധം==
[[ശബരിമല|ശബരിമലയിലേക്കുള്ള]] പരമ്പരാഗത കാനനപാത ഉപയോഗിക്കുന്ന ഭക്തർ കാളകെട്ടി ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്നും അഴുതയിൽ എത്തി അഴുതയാർ മുറിച്ചുകടക്കുന്നു. കന്നിഅയ്യപ്പന്മാർ അഴുതയാറ്റിൽ നിന്നും ഉരുളൻ കല്ലുകൾ പെറുക്കിയെടുത്ത് പരമ്പരാഗത കാനനപാതയിലെ അടുത്ത പ്രധാനപ്പെട്ട സ്ഥലമായ [[കല്ലിടാംകുന്ന്|കല്ലിടാംകുന്നിൽ]] നിക്ഷേപിക്കണം എന്നു വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു.

{{നദി-അപൂർണ്ണം}}
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ നദികൾ]]</text>
      <sha1>frr1e6be5dalfyufgxz71izp22f8plh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4681923</id>
      <parentid>4681920</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T16:17:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4681923</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6090" sha1="nrrt0vqt4nsg2p96lzctuccynsapzvr" xml:space="preserve">{{PU|Azhutha River}}
[[File:Peerumedu new bridge.jpg|thumb|അഴുതയാർ, പീരുമേട്ടിൽ നിന്നുള്ള ദൃശ്യം. [[കെ.കെ. റോഡ്|കെ.കെ. റോഡിന്റെ]] ഭാഗമായ പാലവും കാണാവുന്നതാണ്]]
കേരളത്തിലെ മൂന്നാമത്തെ നീളമേറിയ നദിയായ [[പമ്പയാർ|പമ്പയാറിന്റെ]] ഒരു പോഷകനദിയാണ് '''അഴുതയാർ'''. [[പീരുമേട്|പീരുമേട്ടിൽ]] നിന്നുത്ഭവിക്കുന്ന ഈ നദി, ഇടതൂർന്ന വനങ്ങളിലൂടെ ഒഴുകി കോരുത്തോട് എന്ന സ്ഥലത്തെത്തുന്നു. അവിടെനിന്ന് [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം]], [[ഇടുക്കി ജില്ല|ഇടുക്കി]] ജില്ലകൾക്കിടയിലെ അതിർത്തിയായി മാറി തുടർന്ന് തുടർന്ന്, എരുമേലിയിൽ നിന്ന് ശബരിമലയിലേക്കുള്ള പരമ്പരാഗത തീർത്ഥാടന പാതയെ അഴുത (കാളകെട്ടി ക്ഷേത്രത്തിന് സമീപം) എന്ന സ്ഥലം മുറിച്ചുകടക്കുന്ന ഈ നദി  [[പത്തനംതിട്ട ജില്ല|പത്തനംതിട്ട ജില്ലയുടെ]] അതിർത്തി പ്രദേശമായ [[കണമല|കണമലയിൽ]] വെച്ച് പമ്പാനദിയിൽ ചേരുന്നു.

ഇടുക്കി ജില്ലയിലെ പീരുമേട് ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലെ അഴുത എന്ന സ്ഥലത്ത് നദിക്ക് കുറുകെ നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്ന ഒരു ചെറിയ ഡാം ആണ് അഴുത അണക്കെട്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://dams.kseb.in/?p=168|title=Diversion Structures in Idukki district – KSEB Limited Dam Safety Organisation|access-date=2021-07-07|language=en-US}}{{CC-notice|cc=bysa2.5}}&lt;/ref&gt;ഇടുക്കി അണക്കെട്ടിലേക്ക് വെള്ളം എത്തിക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു വഴിതിരിച്ചുവിടൽ അണക്കെട്ടായാണ് ഇത് പ്രധാനമായും പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. ഇടുക്കി ജലവൈദ്യുത പദ്ധതിയുടെ ശേഷി വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനായുള്ള ഒരു അണക്കെട്ടായി അഴുത അണക്കെട്ട് നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://sandrp.in/2018/10/04/role-of-dams-in-keralas-2018-floods/|title=Role of dams in Kerala's 2018 floods|access-date=2021-07-08|last=Sandrp|date=2018-10-04|website=SANDRP|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.kseb.in/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=69&amp;Itemid=714&amp;lang=en|title=Kerala State Electricity Board Limited - Periyar Basin Hydro Projects|access-date=2021-07-08|website=www.kseb.in}}&lt;/ref&gt;

==ഒഴുകുന്ന പ്രദേശങ്ങൾ==
[[ഏലപ്പാറ]], [[ഉപ്പുകുളം]] പ്രദേശത്തെ തേയിലത്തോട്ടങ്ങളിൽ ഊറിത്തുടങ്ങുന്ന നദി പീരുമേടിലെത്തുമ്പോഴേക്കും ഒരു നീരൊഴുക്കിന്റെ രൂപം പ്രാപിക്കുന്നു. പീരുമേട് മുതലെങ്കിലും ഈ വെള്ളച്ചാലിനെ അഴുതയാർ എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു. പിന്നീട് ജനവാസമില്ലാത്ത പ്രദേശങ്ങളിലൂടെ ഒഴുകുന്ന നദി [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി താലൂക്ക്|കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി താലൂക്കിൽ]] പെടുന്ന [[കുഴിമാവ്|കുഴിമാവിൽ]] വെച്ച് വീണ്ടും ജനവാസപ്രദേശങ്ങളിൽ എത്തുന്നു. തുടർന്ന് [[അഴുത|അഴുതയിലൂടെ]], [[മൂക്കൻപെട്ടി|മൂക്കൻപെട്ടിയിലെത്തുന്ന]] നദി [[കണമല|കണമലയിൽ]] വെച്ച് പമ്പാനദിയിൽ പതിക്കുന്നു.

==ശബരിമലയുമായുള്ള ബന്ധം==
[[ശബരിമല|ശബരിമലയിലേക്കുള്ള]] പരമ്പരാഗത കാനനപാത ഉപയോഗിക്കുന്ന ഭക്തർ കാളകെട്ടി ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്നും അഴുതയിൽ എത്തി അഴുതയാർ മുറിച്ചുകടക്കുന്നു. കന്നിഅയ്യപ്പന്മാർ അഴുതയാറ്റിൽ നിന്നും ഉരുളൻ കല്ലുകൾ പെറുക്കിയെടുത്ത് പരമ്പരാഗത കാനനപാതയിലെ അടുത്ത പ്രധാനപ്പെട്ട സ്ഥലമായ [[കല്ലിടാംകുന്ന്|കല്ലിടാംകുന്നിൽ]] നിക്ഷേപിക്കണം എന്നു വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു.

{{നദി-അപൂർണ്ണം}}
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ നദികൾ]]</text>
      <sha1>nrrt0vqt4nsg2p96lzctuccynsapzvr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4681924</id>
      <parentid>4681923</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T16:20:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4681924</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7349" sha1="ab31b9zsi3re6vv0masz619peh8fzxa" xml:space="preserve">{{PU|Azhutha River}}
[[File:Peerumedu new bridge.jpg|thumb|അഴുതയാർ, പീരുമേട്ടിൽ നിന്നുള്ള ദൃശ്യം. [[കെ.കെ. റോഡ്|കെ.കെ. റോഡിന്റെ]] ഭാഗമായ പാലവും കാണാവുന്നതാണ്]]
കേരളത്തിലെ മൂന്നാമത്തെ നീളമേറിയ നദിയായ [[പമ്പയാർ|പമ്പയാറിന്റെ]] ഒരു പോഷകനദിയാണ് '''അഴുതയാർ'''. [[പീരുമേട്|പീരുമേട്ടിൽ]] നിന്നുത്ഭവിക്കുന്ന ഈ നദി, ഇടതൂർന്ന വനങ്ങളിലൂടെ ഒഴുകി കോരുത്തോട് എന്ന സ്ഥലത്തെത്തുന്നു. അവിടെനിന്ന് [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം]], [[ഇടുക്കി ജില്ല|ഇടുക്കി]] ജില്ലകൾക്കിടയിലെ അതിർത്തിയായി മാറി തുടർന്ന് തുടർന്ന്, എരുമേലിയിൽ നിന്ന് ശബരിമലയിലേക്കുള്ള പരമ്പരാഗത തീർത്ഥാടന പാതയെ അഴുത (കാളകെട്ടി ക്ഷേത്രത്തിന് സമീപം) എന്ന സ്ഥലം മുറിച്ചുകടക്കുന്ന ഈ നദി  [[പത്തനംതിട്ട ജില്ല|പത്തനംതിട്ട ജില്ലയുടെ]] അതിർത്തി പ്രദേശമായ [[കണമല|കണമലയിൽ]] വെച്ച് പമ്പാനദിയിൽ ചേരുന്നു.

ഇടുക്കി ജില്ലയിലെ പീരുമേട് ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലെ അഴുത എന്ന സ്ഥലത്ത് നദിക്ക് കുറുകെ നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്ന ഒരു ചെറിയ ഡാം ആണ് അഴുത അണക്കെട്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://dams.kseb.in/?p=168|title=Diversion Structures in Idukki district – KSEB Limited Dam Safety Organisation|access-date=2021-07-07|language=en-US}}{{CC-notice|cc=bysa2.5}}&lt;/ref&gt;ഇടുക്കി അണക്കെട്ടിലേക്ക് വെള്ളം എത്തിക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു വഴിതിരിച്ചുവിടൽ അണക്കെട്ടായാണ് ഇത് പ്രധാനമായും പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. ഇടുക്കി ജലവൈദ്യുത പദ്ധതിയുടെ ശേഷി വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനായുള്ള ഒരു അണക്കെട്ടായി അഴുത അണക്കെട്ട് നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://sandrp.in/2018/10/04/role-of-dams-in-keralas-2018-floods/|title=Role of dams in Kerala's 2018 floods|access-date=2021-07-08|last=Sandrp|date=2018-10-04|website=SANDRP|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.kseb.in/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=69&amp;Itemid=714&amp;lang=en|title=Kerala State Electricity Board Limited - Periyar Basin Hydro Projects|access-date=2021-07-08|website=www.kseb.in}}&lt;/ref&gt; ഈ അണക്കെട്ടിൽ നിന്നുള്ള വെള്ളം അഴുതയാറ്റിലേക്കാണ് തുറന്നുവിടുമ്പോൾ റാന്നി, അയ്രൂർ താലൂക്കുകളിലൂടെ ഒഴുകുന്നു.

പ്രധാന നദിയായ പമ്പയെ പോലെ തന്നെ അഴുതയാറിനും കേരളത്തിൽ  ആരാധിക്കപ്പെടുന്ന ഹൈന്ദവ ദേവതയായ അയ്യപ്പൻ്റെ ഐതിഹ്യവുമായി അടുത്ത ബന്ധമുണ്ട്. റാന്നി, ചെറുകോൽപുഴ, കോഴഞ്ചേരി, മാരാമൺ, ആറന്മുള, ചെങ്ങന്നൂർ, പരുമല, നീരേറ്റുപുറം, കാവാലം, നെടുമുടി, തകഴി എന്നീ നഗരങ്ങളിലൂടെയും ഗ്രാമങ്ങളിലൂടെയും വേമ്പനാട് കായലിൽ ചേരുന്നതിന് മുമ്പ് പമ്പാ നദി 180 കിലോമീറ്റർ (112 മൈൽ)  ഒഴുകുന്നു.

==ഒഴുകുന്ന പ്രദേശങ്ങൾ==
[[ഏലപ്പാറ]], [[ഉപ്പുകുളം]] പ്രദേശത്തെ തേയിലത്തോട്ടങ്ങളിൽ ഊറിത്തുടങ്ങുന്ന നദി പീരുമേടിലെത്തുമ്പോഴേക്കും ഒരു നീരൊഴുക്കിന്റെ രൂപം പ്രാപിക്കുന്നു. പീരുമേട് മുതലെങ്കിലും ഈ വെള്ളച്ചാലിനെ അഴുതയാർ എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു. പിന്നീട് ജനവാസമില്ലാത്ത പ്രദേശങ്ങളിലൂടെ ഒഴുകുന്ന നദി [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി താലൂക്ക്|കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി താലൂക്കിൽ]] പെടുന്ന [[കുഴിമാവ്|കുഴിമാവിൽ]] വെച്ച് വീണ്ടും ജനവാസപ്രദേശങ്ങളിൽ എത്തുന്നു. തുടർന്ന് [[അഴുത|അഴുതയിലൂടെ]], [[മൂക്കൻപെട്ടി|മൂക്കൻപെട്ടിയിലെത്തുന്ന]] നദി [[കണമല|കണമലയിൽ]] വെച്ച് പമ്പാനദിയിൽ പതിക്കുന്നു.

==ശബരിമലയുമായുള്ള ബന്ധം==
[[ശബരിമല|ശബരിമലയിലേക്കുള്ള]] പരമ്പരാഗത കാനനപാത ഉപയോഗിക്കുന്ന ഭക്തർ കാളകെട്ടി ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്നും അഴുതയിൽ എത്തി അഴുതയാർ മുറിച്ചുകടക്കുന്നു. കന്നിഅയ്യപ്പന്മാർ അഴുതയാറ്റിൽ നിന്നും ഉരുളൻ കല്ലുകൾ പെറുക്കിയെടുത്ത് പരമ്പരാഗത കാനനപാതയിലെ അടുത്ത പ്രധാനപ്പെട്ട സ്ഥലമായ [[കല്ലിടാംകുന്ന്|കല്ലിടാംകുന്നിൽ]] നിക്ഷേപിക്കണം എന്നു വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു.

{{നദി-അപൂർണ്ണം}}
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ നദികൾ]]</text>
      <sha1>ab31b9zsi3re6vv0masz619peh8fzxa</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4681925</id>
      <parentid>4681924</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T16:20:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4681925</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7373" sha1="41siohdb9tc1n5lvqhhpp7mce54v6p6" xml:space="preserve">{{PU|Azhutha River}}
[[File:Peerumedu new bridge.jpg|thumb|അഴുതയാർ, പീരുമേട്ടിൽ നിന്നുള്ള ദൃശ്യം. [[കെ.കെ. റോഡ്|കെ.കെ. റോഡിന്റെ]] ഭാഗമായ പാലവും കാണാവുന്നതാണ്]]
കേരളത്തിലെ മൂന്നാമത്തെ നീളമേറിയ നദിയായ [[പമ്പയാർ|പമ്പയാറിന്റെ]] ഒരു പോഷകനദിയാണ് '''അഴുതയാർ'''. [[പീരുമേട്|പീരുമേട്ടിൽ]] നിന്നുത്ഭവിക്കുന്ന ഈ നദി, ഇടതൂർന്ന വനങ്ങളിലൂടെ ഒഴുകി കോരുത്തോട് എന്ന സ്ഥലത്തെത്തുന്നു. അവിടെനിന്ന് [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം]], [[ഇടുക്കി ജില്ല|ഇടുക്കി]] ജില്ലകൾക്കിടയിലെ അതിർത്തിയായി മാറി തുടർന്ന് തുടർന്ന്, എരുമേലിയിൽ നിന്ന് ശബരിമലയിലേക്കുള്ള പരമ്പരാഗത തീർത്ഥാടന പാതയെ അഴുത (കാളകെട്ടി ക്ഷേത്രത്തിന് സമീപം) എന്ന സ്ഥലം മുറിച്ചുകടക്കുന്ന ഈ നദി  [[പത്തനംതിട്ട ജില്ല|പത്തനംതിട്ട ജില്ലയുടെ]] അതിർത്തി പ്രദേശമായ [[കണമല|കണമലയിൽ]] വെച്ച് പമ്പാനദിയിൽ ചേരുന്നു.

ഇടുക്കി ജില്ലയിലെ പീരുമേട് ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലെ അഴുത എന്ന സ്ഥലത്ത് നദിക്ക് കുറുകെ നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്ന ഒരു ചെറിയ ഡാം ആണ് അഴുത അണക്കെട്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://dams.kseb.in/?p=168|title=Diversion Structures in Idukki district – KSEB Limited Dam Safety Organisation|access-date=2021-07-07|language=en-US}}{{CC-notice|cc=bysa2.5}}&lt;/ref&gt;ഇടുക്കി അണക്കെട്ടിലേക്ക് വെള്ളം എത്തിക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു വഴിതിരിച്ചുവിടൽ അണക്കെട്ടായാണ് ഇത് പ്രധാനമായും പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. ഇടുക്കി ജലവൈദ്യുത പദ്ധതിയുടെ ശേഷി വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനായുള്ള ഒരു അണക്കെട്ടായി അഴുത അണക്കെട്ട് നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://sandrp.in/2018/10/04/role-of-dams-in-keralas-2018-floods/|title=Role of dams in Kerala's 2018 floods|access-date=2021-07-08|last=Sandrp|date=2018-10-04|website=SANDRP|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.kseb.in/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=69&amp;Itemid=714&amp;lang=en|title=Kerala State Electricity Board Limited - Periyar Basin Hydro Projects|access-date=2021-07-08|website=www.kseb.in}}&lt;/ref&gt; ഈ അണക്കെട്ടിൽ നിന്നുള്ള വെള്ളം അഴുതയാറ്റിലേക്കാണ് തുറന്നുവിടുമ്പോൾ റാന്നി, അയ്രൂർ താലൂക്കുകളിലൂടെ ഒഴുകുന്നു.

പ്രധാന നദിയായ പമ്പയെ പോലെ തന്നെ അഴുതയാറിനും കേരളത്തിൽ  ആരാധിക്കപ്പെടുന്ന ഹൈന്ദവ ദേവതയായ അയ്യപ്പൻ്റെ ഐതിഹ്യവുമായി അടുത്ത ബന്ധമുണ്ട്. റാന്നി, ചെറുകോൽപുഴ, കോഴഞ്ചേരി, മാരാമൺ, ആറന്മുള, ചെങ്ങന്നൂർ, പരുമല, നീരേറ്റുപുറം, കാവാലം, നെടുമുടി, തകഴി എന്നീ നഗരങ്ങളിലൂടെയും ഗ്രാമങ്ങളിലൂടെയും വേമ്പനാട് കായലിൽ ചേരുന്നതിന് മുമ്പ് പമ്പാ നദി 180 കിലോമീറ്റർ (112 മൈൽ) ദൂരത്തിൽ ഒഴുകുന്നു.

==ഒഴുകുന്ന പ്രദേശങ്ങൾ==
[[ഏലപ്പാറ]], [[ഉപ്പുകുളം]] പ്രദേശത്തെ തേയിലത്തോട്ടങ്ങളിൽ ഊറിത്തുടങ്ങുന്ന നദി പീരുമേടിലെത്തുമ്പോഴേക്കും ഒരു നീരൊഴുക്കിന്റെ രൂപം പ്രാപിക്കുന്നു. പീരുമേട് മുതലെങ്കിലും ഈ വെള്ളച്ചാലിനെ അഴുതയാർ എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു. പിന്നീട് ജനവാസമില്ലാത്ത പ്രദേശങ്ങളിലൂടെ ഒഴുകുന്ന നദി [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി താലൂക്ക്|കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി താലൂക്കിൽ]] പെടുന്ന [[കുഴിമാവ്|കുഴിമാവിൽ]] വെച്ച് വീണ്ടും ജനവാസപ്രദേശങ്ങളിൽ എത്തുന്നു. തുടർന്ന് [[അഴുത|അഴുതയിലൂടെ]], [[മൂക്കൻപെട്ടി|മൂക്കൻപെട്ടിയിലെത്തുന്ന]] നദി [[കണമല|കണമലയിൽ]] വെച്ച് പമ്പാനദിയിൽ പതിക്കുന്നു.

==ശബരിമലയുമായുള്ള ബന്ധം==
[[ശബരിമല|ശബരിമലയിലേക്കുള്ള]] പരമ്പരാഗത കാനനപാത ഉപയോഗിക്കുന്ന ഭക്തർ കാളകെട്ടി ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്നും അഴുതയിൽ എത്തി അഴുതയാർ മുറിച്ചുകടക്കുന്നു. കന്നിഅയ്യപ്പന്മാർ അഴുതയാറ്റിൽ നിന്നും ഉരുളൻ കല്ലുകൾ പെറുക്കിയെടുത്ത് പരമ്പരാഗത കാനനപാതയിലെ അടുത്ത പ്രധാനപ്പെട്ട സ്ഥലമായ [[കല്ലിടാംകുന്ന്|കല്ലിടാംകുന്നിൽ]] നിക്ഷേപിക്കണം എന്നു വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു.

{{നദി-അപൂർണ്ണം}}
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ നദികൾ]]</text>
      <sha1>41siohdb9tc1n5lvqhhpp7mce54v6p6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4681926</id>
      <parentid>4681925</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T16:24:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4681926</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9274" sha1="qwe25sdbgcxod36rfo3krz1k3yzvjxb" xml:space="preserve">{{PU|Azhutha River}}
{{Infobox river
| name                = അഴുതയാർ
| native_name         = &lt;!-- Please do not add any Indic script in this infobox, per WP:INDICSCRIPT policy. --&gt;
| native_name_lang    = 
| other_name          = 
| etymology           = 
| nickname            = 
&lt;!---------------------- IMAGE--&gt;
| image               = Peerumedu new bridge.jpg
| image_size          = 
| image_caption       = അഴുതയാർ, പീരുമേട്ടിൽ നിന്നുള്ള ദൃശ്യം. കെ.കെ. റോഡിന്റെ ഭാഗമായ പാലവും കാണാവുന്നതാണ്
| image_alt           = 
&lt;!---------------------- MAPS --&gt;
| map                 = 
| map_size            = 
| map_caption         = 
| map_alt             = 
| pushpin_map         = Kerala#India
| pushpin_map_size    = 
| pushpin_caption     = 
| pushpin_alt         = 
&lt;!---------------------- LOCATION --&gt;
| subdivision_type1   = 
| subdivision_name1   = 
| subdivision_type2   = 
| subdivision_name2   = 
| subdivision_type3   = 
| subdivision_name3   = 
| subdivision_type4   = 
| subdivision_name4   = 
| subdivision_type5   = 
| subdivision_name5   = 
&lt;!---------------------- PHYSICAL CHARACTERISTICS --&gt;
| length              = 
| width_min           = 
| width_avg           = 
| width_max           = 
| depth_min           = 
| depth_avg           = 
| depth_max           = 
| discharge1_location = 
| discharge1_min      = 
| discharge1_avg      = 
| discharge1_max      = 
&lt;!---------------------- BASIN FEATURES --&gt;
| source1             = 
| source1_location    = 
| source1_coordinates = &lt;!-- {{Coord|...}} --&gt;
| source1_elevation   = 
| mouth               = 
| mouth_location      = 
| mouth_coordinates   = {{Coord|9.4200616|76.9406305|display=inline}}
| mouth_elevation     = 
| progression         = [[Pamba River]]
| river_system        = 
| basin_size          = 
| basin_landmarks     = 
| basin_population    = 
| tributaries_left    = 
| tributaries_right   = 
| waterbodies         = 
| waterfalls          = 
| bridges             = 
| ports               = 
| custom_label        = 
| custom_data         = 
| extra               = 
}}

കേരളത്തിലെ മൂന്നാമത്തെ നീളമേറിയ നദിയായ [[പമ്പയാർ|പമ്പയാറിന്റെ]] ഒരു പോഷകനദിയാണ് '''അഴുതയാർ'''. [[പീരുമേട്|പീരുമേട്ടിൽ]] നിന്നുത്ഭവിക്കുന്ന ഈ നദി, ഇടതൂർന്ന വനങ്ങളിലൂടെ ഒഴുകി കോരുത്തോട് എന്ന സ്ഥലത്തെത്തുന്നു. അവിടെനിന്ന് [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം]], [[ഇടുക്കി ജില്ല|ഇടുക്കി]] ജില്ലകൾക്കിടയിലെ അതിർത്തിയായി മാറി തുടർന്ന് തുടർന്ന്, എരുമേലിയിൽ നിന്ന് ശബരിമലയിലേക്കുള്ള പരമ്പരാഗത തീർത്ഥാടന പാതയെ അഴുത (കാളകെട്ടി ക്ഷേത്രത്തിന് സമീപം) എന്ന സ്ഥലം മുറിച്ചുകടക്കുന്ന ഈ നദി  [[പത്തനംതിട്ട ജില്ല|പത്തനംതിട്ട ജില്ലയുടെ]] അതിർത്തി പ്രദേശമായ [[കണമല|കണമലയിൽ]] വെച്ച് പമ്പാനദിയിൽ ചേരുന്നു.

ഇടുക്കി ജില്ലയിലെ പീരുമേട് ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലെ അഴുത എന്ന സ്ഥലത്ത് നദിക്ക് കുറുകെ നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്ന ഒരു ചെറിയ ഡാം ആണ് അഴുത അണക്കെട്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://dams.kseb.in/?p=168|title=Diversion Structures in Idukki district – KSEB Limited Dam Safety Organisation|access-date=2021-07-07|language=en-US}}{{CC-notice|cc=bysa2.5}}&lt;/ref&gt;ഇടുക്കി അണക്കെട്ടിലേക്ക് വെള്ളം എത്തിക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു വഴിതിരിച്ചുവിടൽ അണക്കെട്ടായാണ് ഇത് പ്രധാനമായും പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. ഇടുക്കി ജലവൈദ്യുത പദ്ധതിയുടെ ശേഷി വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനായുള്ള ഒരു അണക്കെട്ടായി അഴുത അണക്കെട്ട് നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://sandrp.in/2018/10/04/role-of-dams-in-keralas-2018-floods/|title=Role of dams in Kerala's 2018 floods|access-date=2021-07-08|last=Sandrp|date=2018-10-04|website=SANDRP|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.kseb.in/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=69&amp;Itemid=714&amp;lang=en|title=Kerala State Electricity Board Limited - Periyar Basin Hydro Projects|access-date=2021-07-08|website=www.kseb.in}}&lt;/ref&gt; ഈ അണക്കെട്ടിൽ നിന്നുള്ള വെള്ളം അഴുതയാറ്റിലേക്കാണ് തുറന്നുവിടുമ്പോൾ റാന്നി, അയ്രൂർ താലൂക്കുകളിലൂടെ ഒഴുകുന്നു.

പ്രധാന നദിയായ പമ്പയെ പോലെ തന്നെ അഴുതയാറിനും കേരളത്തിൽ  ആരാധിക്കപ്പെടുന്ന ഹൈന്ദവ ദേവതയായ അയ്യപ്പൻ്റെ ഐതിഹ്യവുമായി അടുത്ത ബന്ധമുണ്ട്. റാന്നി, ചെറുകോൽപുഴ, കോഴഞ്ചേരി, മാരാമൺ, ആറന്മുള, ചെങ്ങന്നൂർ, പരുമല, നീരേറ്റുപുറം, കാവാലം, നെടുമുടി, തകഴി എന്നീ നഗരങ്ങളിലൂടെയും ഗ്രാമങ്ങളിലൂടെയും വേമ്പനാട് കായലിൽ ചേരുന്നതിന് മുമ്പ് പമ്പാ നദി 180 കിലോമീറ്റർ (112 മൈൽ) ദൂരത്തിൽ ഒഴുകുന്നു.
==ഒഴുകുന്ന പ്രദേശങ്ങൾ==
[[ഏലപ്പാറ]], [[ഉപ്പുകുളം]] പ്രദേശത്തെ തേയിലത്തോട്ടങ്ങളിൽ ഊറിത്തുടങ്ങുന്ന നദി പീരുമേടിലെത്തുമ്പോഴേക്കും ഒരു നീരൊഴുക്കിന്റെ രൂപം പ്രാപിക്കുന്നു. പീരുമേട് മുതലെങ്കിലും ഈ വെള്ളച്ചാലിനെ അഴുതയാർ എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു. പിന്നീട് ജനവാസമില്ലാത്ത പ്രദേശങ്ങളിലൂടെ ഒഴുകുന്ന നദി [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി താലൂക്ക്|കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി താലൂക്കിൽ]] പെടുന്ന [[കുഴിമാവ്|കുഴിമാവിൽ]] വെച്ച് വീണ്ടും ജനവാസപ്രദേശങ്ങളിൽ എത്തുന്നു. തുടർന്ന് [[അഴുത|അഴുതയിലൂടെ]], [[മൂക്കൻപെട്ടി|മൂക്കൻപെട്ടിയിലെത്തുന്ന]] നദി [[കണമല|കണമലയിൽ]] വെച്ച് പമ്പാനദിയിൽ പതിക്കുന്നു.

==ശബരിമലയുമായുള്ള ബന്ധം==
[[ശബരിമല|ശബരിമലയിലേക്കുള്ള]] പരമ്പരാഗത കാനനപാത ഉപയോഗിക്കുന്ന ഭക്തർ കാളകെട്ടി ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്നും അഴുതയിൽ എത്തി അഴുതയാർ മുറിച്ചുകടക്കുന്നു. കന്നിഅയ്യപ്പന്മാർ അഴുതയാറ്റിൽ നിന്നും ഉരുളൻ കല്ലുകൾ പെറുക്കിയെടുത്ത് പരമ്പരാഗത കാനനപാതയിലെ അടുത്ത പ്രധാനപ്പെട്ട സ്ഥലമായ [[കല്ലിടാംകുന്ന്|കല്ലിടാംകുന്നിൽ]] നിക്ഷേപിക്കണം എന്നു വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു.

{{നദി-അപൂർണ്ണം}}
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ നദികൾ]]</text>
      <sha1>qwe25sdbgcxod36rfo3krz1k3yzvjxb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കോയമ്പത്തൂർ ജംഗ്ഷൻ തീവണ്ടി നിലയം</title>
    <ns>0</ns>
    <id>442587</id>
    <revision>
      <id>4682004</id>
      <parentid>4078879</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T02:40:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>4682004</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8912" sha1="o296e9k08ekgb6unzr35hhdk66a78qn" xml:space="preserve">{{Infobox station
|name=കോയമ്പത്തൂർ ജംഗ്ഷൻ
|native_name=
|native_name_lang=
|style=Indian Railways|type=[[Express train]], [[Passenger train]] and [[Commuter rail]] station|image=Coimbatore junction.jpg|image_caption=Main Entrance of the Station|address=സ്റ്റേറ്റ് ബാങ്ക് റോഡ്, [[കോയമ്പത്തൂർ]], [[തമിഴ്നാട്]]|coordinates={{coord|10.996365|N|76.967222|E|display=inline,title}}|elevation={{convert|411.2|m}}|line=[[Jolarpettai–Shoranur line|Chennai - Coimbatore line]]&lt;br&gt;[[Coimbatore–Shoranur line]]&lt;br&gt;[[Coimbatore - Mettupalayam line]]&lt;br&gt;[[Coimbatore - Pollachi line]]|platforms=6|tracks=20|structure=|parking=Available|bicycle=Yes|ADA=Yes|status=Functional|code={{Indian railway code
 | code         = CBE
 | owned        = [[Indian Railways]]
 | zone         = [[Southern Railway zone]]
| division = [[Salem railway division|Salem]]
}}|opened={{start date and age|1861}}|closed=|rebuilt=|electrified=Yes|map_type=India Tamil Nadu|image_size=
}}
[[കോയമ്പത്തൂർ]] നഗരത്തിലെ പ്രധാന [[റെയിൽവേ]] സ്റ്റേഷൻ ആണ് '''കോയമ്പത്തൂർ മെയിൻ''' എന്ന പേരിലും അറിയപ്പെടുന്ന '''കോയമ്പത്തൂർ ജംഗ്ഷൻ തീവണ്ടി നിലയം'''.

== ചരിത്രം ==
കോയമ്പത്തൂരിലെ ട്രെയിൻ സർവീസ് ആരംഭിച്ചത് 1861 ലെ കേരളവും പടിഞ്ഞാറൻ തീരവും [[ഇന്ത്യൻ റെയിൽവേ|ഇന്ത്യയുമായി]] ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന പോണ്ടനൂർ-[[മദ്രാസ്]] പാതയുടെ നിർമ്മാണം വഴിയാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.irfca.org/faq/faq-hist.html|title=IR History – Early days|access-date=23 December 2013|publisher=IRFCA}}&lt;/ref&gt; [[Coimbatore–Shoranur line|കോയമ്പത്തൂർ - ഷൊറണൂർ]] [[5 ft 6 in gauge railway|ബ്രോഡ് ഗേജ്]] റെയിൽപ്പാതയിലാണ് കോയമ്പത്തൂർ തീവണ്ടി നിലയം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. 1956 വരെ കോയമ്പത്തൂർ റെയിൽവേ ഡിവിഷൻ പോണ്ടനൂർ ആസ്ഥാനമാക്കി പ്രവർത്തിച്ചു. 1956 ൽ ഈ റെയിൽവേ ഡിവിഷന്റെ ആസ്ഥാനം [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] ഒലവക്കോട്ടിലോട് മാറ്റി ഒലവക്കോട് റെയിൽവേ ഡിവിഷൻ എന്ന നാമം നൽകി. 2006 ൽ [[Salem railway division|സേലേം റെയിൽവേ ഡിവിഷന്റെ]] കീഴിൽ ഒരു പുതിയ റെയിൽവേ ഡിവിഷൻ സ്ഥാപിച്ചു. [[ഇന്ത്യൻ റെയിൽവേ|ഇന്ത്യൻ റെയിൽവേയുടെ]] [[ദക്ഷിണ റെയിൽവേ]] മേഖലയിലെ സേലം ഡിവിഷനിലാണ് ഈ നഗരം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. കോയമ്പത്തൂർ ജംഗ്ഷനാണ് പ്രധാന റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ. ദക്ഷിണ റെയിൽവേ മേഖലയിലെ [[ചെന്നൈ സെൻട്രൽ തീവണ്ടി നിലയം|ചെന്നൈ സെൻട്രൽ റയിൽവേ സ്റ്റേഷന്]] ശേഷം രണ്ടാമത്തെ ഏറ്റവും വലിയ വരുമാനം ലഭിക്കുന്ന റയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ ആണ് കോയമ്പത്തൂർ ജംഗ്ഷൻ തീവണ്ടി നിലയം.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.indianrail.gov.in/7days_Avl.html|title=Indian Railways Passenger Reservation Enquiry|access-date=23 December 2013|website=Availability in trains for Top 100 Booking Stations of Indian Railways|publisher=Indian Railways|archive-url=https://web.archive.org/web/20140510115649/http://www.indianrail.gov.in/7days_Avl.html|archive-date=10 May 2014|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.raac.co.in/railway.php|title=Railways in Coimbatore|access-date=6 January 2016|publisher=raac.co.in|archive-date=2016-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304084528/http://www.raac.co.in/railway.php|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-tamilnadu/coimbatore-junction-neglected/article2413499.ece|title=Coimbatore Junction neglected|newspaper=[[The Hindu]]|date=31 August 2011|access-date=4 March 2016}}&lt;/ref&gt; നഗരത്തിലെ മറ്റ് പ്രധാന റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനുകൾ [[Coimbatore North Junction railway station|കോയമ്പത്തൂർ നോർത്ത് ജങ്ഷൻ]], [[Podanur Junction railway station|പോണ്ടനൂർ ജങ്ഷൻ]] എന്നിവയാണ്.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.hindu.com/2004/01/26/stories/2004012609450300.htm|title=Trains to be diverted near Coimbatore|date=26 January 2004|access-date=27 June 2013|location=Chennai, India|newspaper=[[The Hindu]]|archive-date=2004-04-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20040422162624/http://www.hindu.com/2004/01/26/stories/2004012609450300.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://indiarailinfo.com/station/map/podanur-junction-ptj/432|title=Podanur Junction|access-date=9 September 2013|publisher=Indian Rail Info}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-tamilnadu/will-coimbatores-gain-be-podanurs-loss/article3513609.ece|location=Chennai, India|newspaper=[[The Hindu]]|first=V.S.|last=Palaniappan|title=Will Coimbatore's gain be Podanur's loss?|date=11 June 2012|access-date=4 March 2016}}&lt;/ref&gt;

== പശ്ചാത്തലം ==
[[ദക്ഷിണേന്ത്യ|ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ]] പ്രധാന ട്രെയിൻ സ്റ്റേഷനുകളിൽ ഒന്നാണിത്. [[തമിഴ്‌നാട്|തമിഴ്നാട്ടിലെ]] ചെന്നൈ സെൻട്രൽ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷന് ശേഷം രണ്ടാമത്തെ ഏറ്റവും തിരക്കേറിയ റയിൽവേ സ്റ്റേഷനാണ്. [[തമിഴ്‌നാട്|Tamil Nadu]] after {{rws|Chennai Central}}.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://travel.siliconindia.com/news/Indias-Biggest-and-Most-Popular-Railway-Stations--aid-3199.html|title=India's biggest and most popular railway stations|access-date=2018-09-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20181007145623/https://travel.siliconindia.com/news/Indias-Biggest-and-Most-Popular-Railway-Stations--aid-3199.html|archive-date=2018-10-07|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Iദക്ഷിണ റെയിൽവേയിലെ എ 1 ഗ്രേഡഡ് സ്റ്റേഷനിലൊന്നാണിത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.thehindubusinessline.com/industry-and-economy/logistics/article2910514.ece|title=‘Facelift for Coimbatore Rly junction soon'|access-date=23 November 2012|website=[[Business Line]]}}&lt;/ref&gt; ഇന്ത്യൻ റെയിൽവേയുടെ കണക്കുകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും മുൻനിര ബുക്കിംഗ് സ്റ്റേഷനുകളിൽ ഒന്നാണിത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.indianrail.gov.in/7days_Avl.html|title=Indian Railways Passenger Reservation Enquiry|access-date=23 December 2013|website=Availability in trains for Top 100 Booking Stations of Indian Railways|publisher=IRFCA|archive-url=https://web.archive.org/web/20140510115649/http://www.indianrail.gov.in/7days_Avl.html|archive-date=10 May 2014|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== വരി പാത ==
ഈ സ്റ്റേഷൻ നാല് വരികൾ ചേർന്ന ഒരു ജംഗ്ഷൻ ആണ്:

* Coimbatore - Chennai line ഇരട്ട വരി പാത.
* Coimbatore–Shoranur line ഇരട്ട വരി പാത.
* Coimbatore - Pollachi line ഒറ്റ വരി പാത.
* Coimbatore - Mettupalayam line ഒറ്റ വരി പാത.

== അവലംബങ്ങൾ ==
{{Reflist}}

== ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ ==

* {{IndiaRailInfo|41}}

[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്നാട്ടിലെ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനുകൾ]]</text>
      <sha1>o296e9k08ekgb6unzr35hhdk66a78qn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കാതറിൻ ബാർട്ട്ലെറ്റ്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>453880</id>
    <revision>
      <id>4681937</id>
      <parentid>3783045</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T17:10:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>4681937</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17039" sha1="c4yryqp4i7oyfg6i2owkkoq9yzwn9x5" xml:space="preserve">{{prettyurl|Katharine Bartlett}}
{{Infobox person
| name               = കാതറിൻ ബാർട്ട്ലെറ്റ്
| image              = Katharine Bartlett.jpg
| alt                = 
| caption            = 
| birth_name         = 
| birth_date         = {{Birth date|1907|11|30}}
| birth_place        = [[ഡെൻവർ]], [[കൊളറാഡോ]]
| death_date         = {{Death date and age|2001|05|22|1907|11|30}}
| death_place        = [[സെഡോണ]], [[അരിസോണ]]
| nationality        = അമേരിക്കൻ
| other_names        = 
| occupation         = physical anthropologist, museum curator
| years_active       = 1930–1981
| known_for          = organizing the holdings of the Museum of Northern Arizona
| notable_works      = 
}}
[[Museum of Northern Arizona|വടക്കൻ അരിസോണയിലെ മ്യൂസിയത്തിന്റെ]] ആദ്യത്തെ ക്യൂറേറ്റർ എന്ന നിലയിൽ 1930 മുതൽ 1952 വരെ പ്രവർത്തിച്ച ഒരു [[അമേരിക്ക]]ൻ ഭൗതിക നരവംശ ശാസ്ത്രജ്ഞയായിരുന്നു '''കാതറിൻ ബാർട്ട്ലെറ്റ്''' (1907–2001). 1981 വരെ മ്യൂസിയത്തിന്റെ ലൈബ്രേറിയനായിരുന്നു. [[Little Colorado River|ലിറ്റിൽ കൊളറാഡോ]] നദീതടത്തിലെ [[Navajo Nation|നവാജോ നേഷൻസ്]] റിസർവേഷൻ സംബന്ധിച്ച ഒരു സർവേയിൽ പങ്കെടുത്ത അവർ ഗ്ലെൻ കാന്യോൺ ആർക്കിയോളജിക്കൽ പ്രോജക്റ്റ് ഉപയോഗിക്കുന്ന കാറ്റലോഗിംഗ് സംവിധാനം സ്ഥാപിച്ചു. അവർ [[American Association for the Advancement of Science|അമേരിക്കൻ അസോസിയേഷൻ ഫോർ ദി അഡ്വാൻസ്മെന്റ് ഓഫ് സയൻസിന്റെ]] ഫെലോ, [[American Anthropological Association|അമേരിക്കൻ ആന്ത്രോപോളജിക്കൽ അസോസിയേഷന്റെ]] ഫെലോ, [[Society for American Archaeology|സൊസൈറ്റി ഓഫ് അമേരിക്കൻ ആർക്കിയോളജിയുടെ]] ഫെലോ, എം‌എൻ‌എയുടെ ആദ്യത്തെ ഫെലോ എന്നിവയായിരുന്നു. 1986-ൽ [[Smithsonian Institution|സ്മിത്‌സോണിയൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂഷന്റെ]] ഒരു പ്രദർശനത്തിലും 1991-ലെ ഷാർലറ്റ് ഹാൾ അവാർഡിലും അരിസോണ ചരിത്രത്തിൽ നൽകിയ ബഹുമതിക്ക് അർഹയായ അവർ 2008-ൽ മരണാനന്തരം [[Arizona Women's Hall of Fame|അരിസോണ വിമൻസ് ഹാൾ ഓഫ് ഫെയിമിൽ]] ഇടം നേടി.
== ജീവചരിത്രം == 
കാതറിൻ ബാർട്ട്ലെറ്റ് 1907 നവംബർ 30-ന് [[കൊളറാഡോ]]യിലെ ഡെൻവേറിൽ ലൂയിസ് എറിന ജോർജ് ഫ്രെഡറിക് ബാർട്ട്ലെറ്റ് എന്നിവർക്കു ജനിച്ചു.&lt;ref name=&quot;MNA bio&quot;&gt;{{cite web|last1=VanOtterloo|first1=Melissa|title=Katharine Bartlett collection|url=http://musnaz.org/wp-content/uploads/2015/09/MS-257_Bartlett_RESTRICTED_old.pdf|publisher=The Museum of Northern Arizona|accessdate=1 November 2015|location=Flagstaff, Arizona|date=5 September 2012}}&lt;/ref&gt;[[Smith College|സ്മിത്ത് കോളേജിലെ]] ചെലവു വഹിക്കാൻ കഴിവില്ലാത്തതിനാൽ ബാർട്ട്ലെറ്റ് [[University of Denver|ഡെൻവർ സർവകലാശാലയിൽ]] എറ്റിയേൻ ബെർണാഡോ റെനൗഡിന് കീഴിൽ നിന്ന് ഫിസിക്കൽ നരവംശശാസ്ത്രത്തിൽ ബിരുദാനന്തര ബിരുദം നേടി.{{sfn|Browman|2013|p=118}} 1930-ൽ, നോർത്തേൺ അരിസോണ മ്യൂസിയത്തിന്റെ (എം‌എൻ‌എ) ഹോപ്പി ക്രാഫ്റ്റ്സ്മാൻ എക്സിബിഷനെ സഹായിക്കാൻ അവർ ഒരു വേനൽക്കാല ഉദ്യോഗം സ്വീകരിച്ചു.&lt;ref name=&quot;obit AZ Sun&quot;&gt;{{cite news|title=MNA founder Katharine Bartlett dies at age 93|url=http://azdailysun.com/mna-founder-katharine-bartlett-dies-at-age/article_35e64904-39d2-5109-9e5c-b5777b886b44.html|accessdate=1 November 2015|publisher=Arizona Daily Sun|date=3 June 2001|location=Flagstaff, Arizona|archive-date=2018-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20180328165820/http://azdailysun.com/mna-founder-katharine-bartlett-dies-at-age/article_35e64904-39d2-5109-9e5c-b5777b886b44.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;അക്കാലത്ത് തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ യു‌എസിലെ പുരാവസ്തു, വംശശാസ്ത്ര ഗവേഷണങ്ങളിൽ വിദഗ്ധനായിരുന്ന ഹരോൾഡ് സെല്ലേഴ്സ് കോൾട്ടന്റെ ക്ഷണപ്രകാരം, കോൾട്ടനും ഭാര്യയും സ്ഥാപിച്ച രണ്ട് വർഷമായ എം‌എൻ‌എ സംഘടിപ്പിക്കാൻ ബാർ‌ലറ്റ് അരിസോണയിൽ തുടർന്നു.&lt;ref name=tribute&gt;{{cite news|last1=Ghioto|first1=Gary|title=Anthropologist blazed trail in Southwest|url=http://azdailysun.com/anthropologist-blazed-trail-in-southwest/article_4e54c204-294e-569c-97b6-b17495d9b4ea.html|accessdate=1 November 2015|publisher=Arizona Daily Sun|date=5 June 2001|location=Flagstaff, Arizona|archive-date=2022-11-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20221122120258/https://azdailysun.com/anthropologist-blazed-trail-in-southwest/article_4e54c204-294e-569c-97b6-b17495d9b4ea.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

1930 മുതൽ 1952 വരെ മ്യൂസിയം ക്യൂറേറ്ററായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ച ബാർട്ട്ലെറ്റ് മ്യൂസിയത്തിന്റെ നരവംശശാസ്ത്ര ശേഖരം &lt;ref name=tribute /&gt;സംഘടിപ്പിക്കുകയും പട്ടികപ്പെടുത്തുകയും സംരക്ഷിക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;obit AZ Sun&quot; /&gt;1931-ൽ, അവരും കോൾട്ടനും ലിറ്റിൽ കൊളറാഡോ നദീതടത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന 250 മൈൽ റിസർവേഷൻ ആയ നവാജോ റിസർവേഷനെക്കുറിച്ച് ഒരു പുരാവസ്തു സർവേ നടത്തി. അവരുടെ സർവേയിൽ 260 പുരാവസ്തു സ്ഥലങ്ങൾ അവർ ആസൂത്രണം ചെയ്തു. &lt;ref name=tribute /&gt; ടോൾചാക്കോയ്ക്കടുത്തുള്ള ചരൽ മണൽത്തിട്ടകളിൽ നിന്നുള്ള കരകൗശല വസ്തുക്കളെക്കുറിച്ചുള്ള അവരുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ പ്രദേശത്തെ [[Paleo-Indians|പാലിയോ-ഇന്ത്യൻ]] ഗ്രൂപ്പുകളുടെ ആദ്യകാല പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ചിലതാണ്.&lt;ref name=&quot;SAA Record&quot;&gt;{{cite journal|title=In Memoriam: Katherine Bartlett|journal=SAA Archaeological Record|date=November 2001|volume=1|issue=5|page=32|url=http://www.saa.org/Portals/0/SAA/Publications/thesaaarchrec/nov01.pdf|accessdate=1 November 2015}}&lt;/ref&gt;1935-ൽ സൊസൈറ്റി ഫോർ അമേരിക്കൻ ആർക്കിയോളജിയുടെ ഫെലോ ആയി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട ആദ്യത്തെ നാല് സ്ത്രീകളിൽ ഒരാളായി അവർ അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടു. 1946-ലെ പെക്കോസ് കോൺഫറൻസിൽ അവതരിപ്പിച്ച പാലിയോ-ഇന്ത്യക്കാരെക്കുറിച്ചുള്ള അവരുടെ കൃതി, ഫോൾസോം പാരമ്പര്യവും പിൽക്കാല സംസ്കാരങ്ങളും തമ്മിലുള്ള വിള്ളൽ സൂചിപ്പിക്കുന്ന ഫ്രാങ്ക് റോബർട്ട്സിന്റെ മുമ്പത്തെ കൃതി തെറ്റാണെന്ന് വ്യക്തമാക്കുന്നു.{{sfn|Browman|2013|p=118}}1952-ൽ, ബാർട്ട്ലെറ്റിന്റെ വീട്ടുജോലിക്കാരിയായ ജീൻ ഫീൽഡ് ഫോസ്റ്റർ [[Glen Canyon Dam|ഗ്ലെൻ കാന്യോൺ ഡാം]] പണിയുന്ന സ്ഥലത്ത് പുരാവസ്തു സ്ഥലങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്താൻ തുടങ്ങിയപ്പോൾ, പങ്കെടുക്കാൻ അവർ ബാർ‌ലറ്റ്, എം‌എൻ‌എ എന്നിവരെ ക്ഷണിച്ചു. [[National Park Service|നാഷണൽ പാർക്ക് സർവീസിലെ]] സാന്താ ഫെ റീജിയണൽ ഓഫീസിലെ ഇന്ററാജൻസി ആർക്കിയോളജിക്കൽ സാൽ‌വേജ് പ്രോഗ്രാം (ഐ‌എ‌എസ്‌പി) വഴി സ്പോൺസർ ചെയ്ത ഏറ്റവും വലിയ പദ്ധതിയായ ഗ്ലെൻ കാന്യോൺ പ്രോജക്ടിന്റെ പുരാവസ്തു ശേഖരണത്തിനായി ബാർട്ട്ലെറ്റ് കാറ്റലോഗ് സിസ്റ്റം സ്ഥാപിച്ചു. ഗ്ലെൻ മലയിടുക്കിലെ സർവേയിംഗ് അഞ്ച് വർഷത്തിലേറെയായി തുടർന്നു.{{sfn|Banks|Czaplicki|2014|p=197}}

1928 മുതൽ ബാർട്ട്ലെറ്റ് അരിസോണയിലെ തദ്ദേശവാസികളെയും സംസ്കാരങ്ങളെയും കുറിച്ച് ധാരാളം ലേഖനങ്ങൾ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. &lt;ref name=&quot;Arizona's Women Hall of Fame&quot; /&gt; പുരാതന ഖനികൾ, കരകൗശല വസ്തുക്കൾ, ഭക്ഷണങ്ങൾ, ചരിത്രം, ചരിത്രാതീത ഉപകരണങ്ങൾ, ഹോപ്പി, നവാജോ, മറ്റ് അരിസോണ ഗോത്രങ്ങൾ എന്നിവയുടെ കരകൗശല വസ്തുക്കൾ അവരുടെ ശാസ്ത്രീയ പ്രബന്ധങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;articles list&quot;&gt;{{cite book|last1=Bartlett|first1=Katharine|title=A Bibliography of Articles in Museum Notes and Plateau Through Volume 31 |publisher=Northern Arizona Society of Science and Art|date=1962|url=http://musnaz.org/wp-content/uploads/2015/05/Plateau_A-Bibliography-of-Articles-in-Museum-Notes-and-Plateau-Through-Volume-31_Supplement-to-Volume-31.pdf|accessdate=1 November 2015}}&lt;/ref&gt; സൊസൈറ്റി ഫോർ അമേരിക്കൻ ആർക്കിയോളജി പ്രകാരം അവരുടെ ലേഖനം പ്വെബ്ലൊ മില്ലിന്ഗ് സ്റ്റോൺസ് ഓഫ് ദി ഫ്ലാഗ്സ്റ്റാഫ് റീജിയൻ ആന്റ് ദേർ റിലേഷൻ ടു അദേഴ്സ് ഇൻ ദി സൗത്ത് വെസ്റ്റ്: എ സ്റ്റഡി ഇൻ പാസ്സീവ് എഫിഷ്യൻസി, &quot;ഭക്ഷ്യസംസ്കരണ സാങ്കേതികവിദ്യയെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു സാധാരണ റഫറൻസായി മാറി.&quot; 1953 മുതൽ 1981-ൽ വിരമിക്കുന്നതുവരെ, എം‌എൻ‌എയുടെ ലൈബ്രേറിയനായി സേവനമനുഷ്ഠിക്കുകയും വടക്കൻ അരിസോണയിൽ സമഗ്ര ഗവേഷണ കേന്ദ്രം സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനായി ആയിരക്കണക്കിന് വാല്യങ്ങൾ ശേഖരിക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;SAA Record&quot; /&gt;

അരിസോണ അക്കാദമി ഓഫ് സയൻസ്, അരിസോണ അസോസിയേഷൻ ഓഫ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി വുമൺ എന്നിവയുടെ ചാർട്ടർ അംഗമായിരുന്നു ബാർട്ട്ലെറ്റ്. അമേരിക്കൻ അസോസിയേഷൻ ഫോർ ദി അഡ്വാൻസ്മെന്റ് ഓഫ് സയൻസ്, അമേരിക്കൻ ആന്ത്രോപോളജിക്കൽ അസോസിയേഷൻ, എം‌എൻ‌എയുടെ ആദ്യ ഫെലോ എന്നിവയായിരുന്നു അവർ. 1986-ൽ സ്മിത്‌സോണിയനിൽ “മരുഭൂമിയുടെ മകൾ” എന്ന പേരിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട ഒരു പ്രദർശനവും അരിസോണ ചരിത്രത്തിലെ സംഭാവനകൾക്ക് 1991-ൽ [[Sharlot Hall|ഷാർലറ്റ് ഹാൾ അവാർഡും]] ലഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;Arizona's Women Hall of Fame&quot;&gt;{{cite web|title=Katharine Bartlett (1907-2001)|url=https://www.azwhf.org/inductions/inducted-women/katherine-bartlett-1907-2001/|publisher=Arizona's Women Hall of Fame|accessdate=1 November 2015|location=Phoenix, Arizona|date=2008|archive-date=2016-06-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20160623163623/https://www.azwhf.org/inductions/inducted-women/katherine-bartlett-1907-2001/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;1983-ൽ അന്തരിച്ച അവരുടെ സഹവാസിയായ ഫോസ്റ്ററിനെ പരിചരിക്കുന്നതിനായി ബാർട്ട്ലെറ്റ് 1981-ൽ വിരമിച്ചു. 1990 കളിൽ എം‌എൻ‌എയിൽ ഒരു സന്നദ്ധപ്രവർത്തകയായി ജോലി തുടർന്നു.&lt;ref name=tribute /&gt;

ബാർട്ട്ലെറ്റ് 2001 മെയ് 22 ന് അരിസോണയിലെ സെഡോണയിൽ വച്ച് മരിച്ചു. &lt;ref name=&quot;obit AZ Sun&quot; /&gt;  മരണാനന്തരം 2008-ൽ അവരെ അരിസോണ വിമൻസ് ഹാൾ ഓഫ് ഫെയിമിൽ ഉൾപ്പെടുത്തി.&lt;ref name=&quot;Arizona's Women Hall of Fame&quot; /&gt;

== അവലംബം==
{{Reflist|30em}}

==ഉറവിടങ്ങൾ==
*{{cite book|ref=harv|last1=Banks|first1=Kimball M|last2=Czaplicki|first2=Jon S|title=Dam Projects and the Growth of American Archaeology: The River Basin Surveys and the Interagency Archeological Salvage Program|url=https://books.google.com/books?id=dgvqAwAAQBAJ&amp;pg=PA197|year=2014|publisher=Left Coast Press|location=Walnut Creek, California|isbn=978-1-61132-174-6}}
*{{cite book|ref=harv|last=Browman|first=David L.|title=Cultural Negotiations: The Role of Women in the Founding of Americanist Archaeology|url=https://books.google.com/books?id=SYvtYW4jL4gC&amp;pg=PA117|year=2013|publisher=University of Nebraska Press|location=Lincoln, Nebraska|isbn=0-8032-4547-5}}

{{Arizona Women's Hall of Fame}}

[[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ വനിത നരവംശശാസ്ത്രജ്ഞർ]]
[[വർഗ്ഗം:1907-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:2001-ൽ മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ നരവംശശാസ്ത്രജ്ഞർ]]
[[വർഗ്ഗം:നരവംശശാസ്ത്രജ്ഞർ]]
[[വർഗ്ഗം:20-ആം നൂറ്റാണ്ടിലെ വനിതാ ശാസ്ത്രജ്ഞർ]]</text>
      <sha1>c4yryqp4i7oyfg6i2owkkoq9yzwn9x5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കൂർക്കഞ്ചേരി ശ്രീ മഹേശ്വര ക്ഷേത്രം</title>
    <ns>0</ns>
    <id>462057</id>
    <revision>
      <id>4681955</id>
      <parentid>4547200</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T17:38:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vishalsathyan19952099</username>
        <id>57735</id>
      </contributor>
      <comment>/* ക്ഷേത്രപരിസരവും മതിലകവും */</comment>
      <origin>4681955</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29024" sha1="m2731hlf3e5msrzxgyesk5jjuh1pt8b" xml:space="preserve">[[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല]]യിൽ [[തൃശ്ശൂർ]] നഗരത്തിനടുത്ത് [[കൂർക്കഞ്ചേരി]]യിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു ക്ഷേത്രമാണ് '''''ശ്രീ മഹേശ്വരക്ഷേത്രം''''' (മാഹേശ്വരക്ഷേത്രം എന്ന് തെറ്റായി പറയപ്പെടുന്നു). [[ശ്രീ നാരായണഗുരു]] പ്രതിഷ്ഠ നടത്തിയ ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രതിഷ്ഠ [[ശിവൻ|ശിവനാണ്]]. ഉപദേവതകളായി [[പാർവ്വതി]], [[ഗണപതി]], [[സുബ്രഹ്മണ്യൻ]], [[അയ്യപ്പൻ]], [[ശ്രീകൃഷ്ണൻ]], [[മുത്തപ്പൻ]], [[ചാമുണ്ഡി]], [[നവഗ്രഹങ്ങൾ]], [[നാഗദൈവങ്ങൾ]] എന്നിവർക്കും ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. ശിവനാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠയെങ്കിലും ഉപദേവനായ സുബ്രഹ്മണ്യന്റെ പേരിൽ നടത്തപ്പെടുന്ന [[തൈപ്പൂയം|തൈപ്പൂയമാണ്]] ഇവിടെ പ്രധാന ആഘോഷം. ജില്ലയിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ [[കാവടി|കാവടികൾ]] എത്തിച്ചേരുന്ന ഉത്സവങ്ങളിലൊന്നാണിത്. കൂടാതെ, [[ശിവരാത്രി|ശിവരാത്രിയും]] അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നു. ശ്രീനാരായണ ഭക്തജനസമാജം എന്ന സംഘടനയാണ് ക്ഷേത്രഭരണം നടത്തുന്നത്.

== ചരിത്രം ==
[[പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ട്|പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ]] കേരളീയസമൂഹം വളരെയധികം അനാചാരങ്ങളും അന്ധവിശ്വാസങ്ങളും നിറഞ്ഞതായിരുന്നു. സമൂഹത്തിലെ ഭൂരിപക്ഷമായിരുന്ന [[അവർണ്ണർ]], ന്യൂനപക്ഷമായിരുന്ന [[സവർണ്ണർ|സവർണ്ണരുടെ]] കീഴിൽ അടിച്ചമർത്തപ്പെട്ടു കഴിഞ്ഞു. അവർക്ക് സ്വന്തമായി പണം സമ്പാദിയ്ക്കാനോ, വലിയ വീടുകൾ പണിയാനോ, പൊതുവഴികളും പൊതുക്കിണറുകളും ഉപയോഗിയ്ക്കാനോ, ക്ഷേത്രദർശനം നടത്താനോ, എന്തിനേറെ, മുഖ്യധാരാ ഹൈന്ദവദേവതകളെ ആരാധിയ്ക്കാനോ പോലും അവകാശമുണ്ടായിരുന്നില്ല. ഈ സാഹചര്യങ്ങൾ കണ്ട് ദുഃഖിതനായാണ് [[വിവേകാനന്ദൻ|സ്വാമി വിവേകാനന്ദൻ]] കേരളത്തെ ''ഇന്ത്യയുടെ ഭ്രാന്താലയം'' എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചത്. ഈയൊരു സാഹചര്യത്തിലാണ് ശ്രീനാരായണഗുരുവും [[ചട്ടമ്പി സ്വാമികൾ|ചട്ടമ്പി സ്വാമികളും]] [[അയ്യങ്കാളി|അയ്യങ്കാളിയും]] [[വാഗ്‌ഭടാനന്ദൻ|വാഗ്‌ഭടാനന്ദനും]] [[മന്നത്ത് പത്മനാഭൻ|മന്നത്ത് പത്മനാഭനും]] [[വി.ടി. ഭട്ടതിരിപ്പാട്|വി.ടി. ഭട്ടതിരിപ്പാടും]] അടക്കമുള്ള [[കേരളീയ നവോത്ഥാനം|കേരളീയ നവോത്ഥാനനായകർ]] ഉദയം ചെയ്തത്. ഇവരിൽ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയനായത് ശ്രീനാരായണഗുരുവാണ്. 1888-ലെ ശിവരാത്രിനാളിൽ [[നെയ്യാർ|നെയ്യാറിന്റെ]] തീരത്തെ [[അരുവിപ്പുറം|അരുവിപ്പുറത്ത്]] അദ്ദേഹം നടത്തിയ [[അരുവിപ്പുറം പ്രതിഷ്ഠ|ശിവപ്രതിഷ്ഠ]] കേരളീയ ചരിത്രത്തിലെ സുപ്രധാനമായ ഏടാണ്. തുടർന്ന് അദ്ദേഹം 42 ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ കൂടി പ്രതിഷ്ഠകൾ നടത്തിയിട്ടുണ്ട്. അവയിൽ പ്രധാനപ്പെട്ട ഒന്നായ കൂർക്കഞ്ചേരി ശ്രീമഹേശ്വരക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഉദ്ഭവത്തിലേയ്ക്ക് വഴിതെളിച്ചത് ഇങ്ങനെയാണ്:

ഗുരുദേവന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ കേരളീയ സമൂഹത്തിൽ വലിയ ചലനമുണ്ടാക്കിയപ്പോൾ തൃശ്ശൂരും അതിന്റെ ഭാഗമായി. തൃശ്ശൂർ ഭാഗത്ത് അദ്ദേഹത്തിന് വലിയൊരു ആരാധകവൃന്ദമുണ്ടായി. അവരെല്ലാവരും കൂടിച്ചേർന്ന് 1912-ൽ ''ശ്രീനാരായണ ഭക്തപരിപാലനയോഗം'' എന്ന സംഘടനയ്ക്ക് രൂപം നൽകി. ആദ്യകാലത്ത് വലിയ മൂലധനമൊന്നുമില്ലാതിരുന്ന ഇതിലെ അംഗങ്ങൾ, കുറിക്കമ്പനി നടത്തിയും ഓരോരുത്തരായി നാലണ വച്ചുനൽകിയും പുരോഗമനവാദികളായ ചില പ്രശസ്തരിൽ നിന്ന് പണം വാങ്ങിയുമൊക്കെയാണ് സംഘടന നിലനിർത്തിപ്പോന്നത്. അങ്ങനെയാണ് ഇപ്പോൾ ക്ഷേത്രമിരിയ്ക്കുന്ന അരയേക്കർ സ്ഥലം യോഗം വാങ്ങുന്നത്. മേൽപ്പറഞ്ഞ പണം മുഴുവൻ ഉപയോഗിച്ച് അവർ ശ്രീകോവിലും നാലമ്പലവുമെല്ലാം പണികഴിപ്പിച്ചു. അന്നത്തെ [[കൊച്ചി രാജ്യം|കൊച്ചി രാജാവ്]] ക്ഷേത്രനിർമ്മാണത്തിന് ആറുകണ്ടി തേക്കുമരം കൊടുത്തതും ശ്രദ്ധേയമാണ്. നാലുവർഷം നീണ്ടുനിന്ന ക്ഷേത്രനിർമ്മാണം 1916-ൽ അവസാനിച്ചു.

പുതിയ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പ്രതിഷ്ഠാകർമ്മം ഗുരുദേവൻ സ്വന്തം കൈകൾ കൊണ്ടു നിർവഹിയ്ക്കണമെന്നായിരുന്നു യോഗത്തിന്റെ ആവശ്യം. ഗുരുദേവൻ [[ആലുവ|ആലുവയിലെ]] [[അദ്വൈതാശ്രമം|അദ്വൈതാശ്രമത്തിൽ]] എത്തിച്ചേർന്ന വിവരം അറിഞ്ഞ യോഗം ഭാരവാഹികൾ അദ്ദേഹത്തെ അവിടെച്ചെന്നുകാണുകയും പ്രതിഷ്ഠയ്ക്ക് ക്ഷണിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. ഗുരുദേവൻ പൂർണസമ്മതം മൂളി. അതനുസരിച്ച് തൃശ്ശൂരിൽ എത്തിച്ചേർന്ന ഗുരുദേവൻ ക്ഷേത്രനിർമ്മാണത്തിന് ഉദ്ദേശിച്ച സ്ഥലം സന്ദർശിയ്ക്കുകയും, സ്വന്തം കൈകൾ കൊണ്ടുതന്നെ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ രൂപരേഖ തയ്യാറാക്കുകയും ചെയ്തു.

എന്നാൽ, ഗുരുദേവന്റെ രൂപരേഖയിൽ അതൃപ്തി തോന്നിയ ചിലർ, അന്നാട്ടുകാരനായ ഒരു നമ്പൂതിരിയെ സമീപിച്ചു. വാസ്തുശാസ്ത്രവിദഗ്ധനായിരുന്ന ആ നമ്പൂതിരി, ഗുരുദേവന്റെ രൂപരേഖയിൽ മാറ്റം വരുത്തി, ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വലുപ്പം കുറച്ചാണ് കൊടുത്തത്. ഈ വിവരമറിഞ്ഞ ഗുരുദേവൻ, അടുത്തുകെട്ടിയ പർണ്ണശാലയിൽ കയറി വാതിലടച്ചു. ഒരുപാടുനേരം കഴിഞ്ഞും അദ്ദേഹത്തെ കാണാതായ ഭാരവാഹികൾ, പിന്നീട് പർണ്ണശാല തുറന്നുനോക്കിയപ്പോൾ അദ്ദേഹം സ്ഥലം വിട്ടതായി കണ്ടു. ഇതിൽ ദുഃഖിതരായ ഭാരവാഹികൾ ഗുരുദേവനെ അന്വേഷിച്ച് പുറപ്പെട്ടു. [[തൃശ്ശൂർ തീവണ്ടിനിലയം|തൃശ്ശൂർ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനിൽ]] വച്ച് ഗുരുദേവനെ കണ്ടെത്തിയ അവർ, അദ്ദേഹത്തോട് ക്ഷമ ചോദിയ്ക്കുകയും അദ്ദേഹത്തെ അനുനയിപ്പിച്ചുകൊണ്ടുവരികയും ചെയ്തു. അതനുസരിച്ച് കൊല്ലവർഷം 1092 ചിങ്ങം 24 (1916 സെപ്റ്റംബർ 8) വെള്ളിയാഴ്ച, [[ചിങ്ങം|ചിങ്ങമാസത്തിലെ]] [[ഉത്രാടം]] നക്ഷത്രത്തിൽ, വിശേഷപ്പെട്ട ഒരു മുഹൂർത്തത്തിൽ ഗുരുദേവൻ ശിവപ്രതിഷ്ഠ നടത്തി. ഗുരുദേവന്റെ പ്രമുഖശിഷ്യനായിരുന്ന [[ബോധാനന്ദ സ്വാമികൾ]] ഉപദേവതകളുടെ പ്രതിഷ്ഠകളും നടത്തി. പ്രതിഷ്ഠ കഴിഞ്ഞ ഉടനെ അവിടെ കനത്ത മഴ പെയ്യുകയുണ്ടായി. ഇതിൽ സംതൃപ്തനായ ഗുരുദേവൻ, ക്ഷേത്രത്തിന് അഭിവൃദ്ധിയുണ്ടാകുമെന്ന് പ്രവചിച്ചു. അത് അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ ശരിവയ്ക്കും വിധത്തിലാണ് ഇന്ന് ക്ഷേത്രം മുന്നോട്ട് പോകുന്നത്. നിലവിൽ ക്ഷേത്രം വകയായി ഒരു സ്കൂളും കല്യാണമണ്ഡപവും ഷോപ്പിങ് കോംപ്ലക്സും അടക്കം നിരവധി സൗകര്യങ്ങളുണ്ട്. മാത്രവുമല്ല, ക്ഷേത്രത്തിന് നല്ല നടവരുമുണ്ട്. ഇന്ന് സമീപത്ത് ഏറ്റവും വരുമാനമുള്ള ക്ഷേത്രമാണ് കൂർക്കഞ്ചേരി ശ്രീമഹേശ്വരക്ഷേത്രം.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://koorkkencherytemple.com/About |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2024-02-10 |archive-date=2022-01-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220127161453/http://koorkkencherytemple.com/About |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

== ക്ഷേത്രനിർമ്മിതി ==
=== ക്ഷേത്രപരിസരവും മതിലകവും ===
കൂർക്കഞ്ചേരി ദേശത്തിന്റെ ഒത്തനടുക്ക്, തൃശ്ശൂരിൽ നിന്ന് [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ]], [[തൃപ്രയാർ]] എന്നിവിടങ്ങളിലേയ്ക്കുള്ള വഴിയിലാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. പടിഞ്ഞാറോട്ടാണ് ക്ഷേത്രദർശനം. റോഡിലൂടെ യാത്രചെയ്യുമ്പോൾ തന്നെ ക്ഷേത്രത്തിലെ [[ശിവലിംഗം]] ശ്രദ്ധയിൽ പെടും. പോസ്റ്റ് ഓഫീസ്, പോലീസ് സ്റ്റേഷൻ, ബസ് സ്റ്റോപ്പ്, ആശുപത്രി, സ്കൂൾ തുടങ്ങിയ സൗകര്യങ്ങൾ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ നേരെ മുന്നിലായാണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ നേരെമുന്നിൽ തന്നെ ശ്രീനാരായണഗുരുദേവന്റെ രൂപത്തോടുകൂടിയ ഒരു മണ്ഡപവും കാണാം. ഗുരുദേവനെ തൊഴുതുവേണം മഹാദേവനെ കാണാൻ പോകാൻ എന്നാണ് ഇവിടത്തെ സങ്കല്പം. ക്ഷേത്രക്കമ്മിറ്റി ഓഫീസ് ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുപടിഞ്ഞാറായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ഇതിന് മുകളിൽ ക്ഷേത്രം വക ഓഡിറ്റോറിയവും പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. നിരവധി വിശേഷച്ചടങ്ങുകൾ ഇവിടെ നടക്കാറുണ്ട്. ഇതിനപ്പുറമാണ് ഷോപ്പിങ് കോമ്പ്ലക്സ് പണികഴിപ്പിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. ദീർഘകാലം ഇവിടത്തെ മേൽശാന്തിയായിരുന്ന പരേതനായ ടി.കെ. ചന്ദ്രശേഖരൻ ശാന്തികളുടെ പേരാണ് ഷോപ്പിങ് കോമ്പ്ലക്സിന് നൽകിയിരിയ്ക്കുന്നത്. ക്ഷേത്രക്കമ്മിറ്റി ഓഫീസിന് കിഴക്കായി ഒരു പർണശാലയും പണിതിട്ടുണ്ട്. 1928 ജനുവരി ഒമ്പതിന്, [[ശിവഗിരി]] ആസ്ഥാനമായി പ്രവർത്തിച്ചുവരുന്ന ധർമ്മസംഘം രൂപീകരിയ്ക്കുന്നതിനോടനുബന്ധിച്ച് ഗുരുദേവൻ താമസിച്ച സ്ഥലം ഇവിടെ പ്രതീകാത്മകമായി പുനർനിർമ്മിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. സമീപം തന്നെയാണ് ശിഷ്യനായ ബോധാനന്ദസ്വാമികളുടെ പീഠവും. ഗുരുദേവൻ സമാധിയായി മൂന്നുദിവസം കഴിഞ്ഞ്, 1928 സെപ്റ്റംബർ 23-നാണ് ബോധാനന്ദസ്വാമികൾ സമാധിയായത്. ഗുരുദേവനോട് അദ്ദേഹത്തിനുണ്ടായിരുന്ന ഭക്തിയും, ക്ഷേത്രസ്ഥാപനത്തിൽ അദ്ദേഹം വഹിച്ച പങ്കും കണക്കിലെടുത്ത് അദ്ദേഹത്തിനും പീഠമൊരുക്കുകയായിരുന്നു. പടിഞ്ഞാറേ നടയിൽ അതിഗംഭീരമായ ഒരു ഗോപുരം പണിതിട്ടുണ്ട്. ശിവപാർവതിമാരുടെയും [[കൈലാസം|കൈലാസപർവതത്തിന്റെയും]] മനോഹരമായ രൂപങ്ങളോടുകൂടിയ ഈ ഗോപുരം, ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ആകർഷണമാണ്. ക്ഷേത്രത്തിൽ ആധുനികരീതിയിൽ മതിൽക്കെട്ട് പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. മറ്റുള്ള ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി ഇവിടെ അടച്ചിട്ട മതിൽക്കെട്ടല്ല പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. ഇടയിൽ തുറന്നിട്ട രൂപത്തിലാണ്.

അകത്തേയ്ക്ക് കടക്കുമ്പോൾ പടിഞ്ഞാറേ നടയിൽ വലിയ ആനക്കൊട്ടിൽ കാണാം. ഇതും പൂർണ്ണമായും കോൺക്രീറ്റിൽ തീർത്തതാണ്. നാല് ആനകളെ എഴുന്നള്ളിയ്ക്കാനുള്ള സൗകര്യം ഇവിടെയുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിലെ [[ചോറൂൺ]], [[വിവാഹം]], [[തുലാഭാരം]], [[ഭജന]] തുടങ്ങിയവ നടക്കുന്നത് ഇവിടെവച്ചാണ്. വിവാഹക്കാര്യത്തിൽ കൂർക്കഞ്ചേരി ക്ഷേത്രത്തിന് വലിയ റെക്കോർഡുണ്ട്. [[ഗുരുവായൂർ ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രം|ഗുരുവായൂർ]] കഴിഞ്ഞാൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ വിവാഹങ്ങൾ നടക്കുന്ന ജില്ലയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങളിലൊന്ന് ഇതാണ്. ഏറ്റവും കൂടുതൽ മിശ്രവിവാഹങ്ങൾ നടക്കുന്ന സ്ഥലവും ഇതുതന്നെ. ആനക്കൊട്ടിലിനപ്പുറമാണ് ഭഗവദ്വാഹനമായ [[നന്ദി (പുരാണകഥാപാത്രം)|നന്ദിയെ]] ശിരസ്സിലേറ്റുന്ന, ഏകദേശം അമ്പതടി ഉയരം വരുന്ന പഞ്ചലോഹക്കൊടിമരം പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. 2009-ലാണ് ഇവിടെ കൊടിമരം പ്രതിഷ്ഠിച്ചത്. കൊടിമരം പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കുന്നതിന് മുമ്പുതന്നെ ഇവിടെ ഉത്സവമുണ്ടായിരുന്നു. അക്കാലത്ത്, [[അടയ്ക്കാമരം]] കൊണ്ടുവന്ന് പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കുകയായിരുന്നു പതിവ്. കൊടിമരത്തിനപ്പുറം ബലിക്കൽപ്പുര പണിതിട്ടുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ബലിക്കല്ല് ഇവിടെയാണ്. വളരെ ഉയരം കുറഞ്ഞ ഒരു ബലിക്കല്ലാണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തിലേത്. തന്മൂലം, പുറത്തുനിന്ന് നോക്കിയാൽത്തന്നെ ശിവലിംഗം കാണാവുന്നതാണ്. ക്ഷേത്രമതിലകത്ത് വടക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് പ്രത്യേകം ശ്രീകോവിലിൽ ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. വേണുഗോപാലരൂപത്തിലാണ് ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠ. അതായത്, [[പശു|പശുവിന്റെ]] പുറത്ത് ചാരിനിന്ന് [[ഓടക്കുഴൽ]] വായിയ്ക്കുന്ന രൂപം. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന അതിമനോഹരമായ വിഗ്രഹമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. പാൽപ്പായസം, വെണ്ണ, തുളസിമാല, സഹസ്രനാമാർച്ചന തുടങ്ങിയവയാണ് ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. [[അഷ്ടമിരോഹിണി|അഷ്ടമിരോഹിണിയും]] [[വിഷു|വിഷുവുമാണ്]] പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷങ്ങൾ. കൂടാതെ എല്ലാ [[വ്യാഴാഴ്ച|വ്യാഴാഴ്ചകളും]] പ്രധാനമാണ്. ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ ശ്രീകോവിലിനടുത്താണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ വഴിപാട് കൗണ്ടർ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. സാധാരണ ശിവക്ഷേത്രങ്ങളിലെപ്പോലെ ധാര, ശംഖാഭിഷേകം, പിൻവിളക്ക്, കൂവളമാല തുടങ്ങിയവയാണ് കൂർക്കഞ്ചേരി ക്ഷേത്രത്തിലെയും പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. പാർവ്വതീസാന്നിദ്ധ്യമുള്ള ക്ഷേത്രമായതിനാൽ വിവാഹാദികാര്യങ്ങൾക്കുള്ള പൂജകളും ഇവിടെ നടത്താറുണ്ട്.

വടക്കുകിഴക്കുഭാഗത്ത് ഒറ്റക്കൊട്ടിലിൽ മുത്തപ്പന്റെയും ചാമുണ്ഡിയുടെയും പ്രതിഷ്ഠകൾ കാണാം. [[ഉത്തരകേരളം|ഉത്തരകേരളത്തിൽ]] ആരാധിയ്ക്കപ്പെടുന്ന മുത്തപ്പൻ തെയ്യമല്ല ഇവിടെയുള്ളത്, മറിച്ച് ക്ഷേത്രം പണിയാൻ അനുമതി നൽകിയ സിദ്ധന്റെ പ്രതിഷ്ഠയാണ്. എട്ടുകൈകളോടുകൂടി അത്യുഗ്രഭാവത്തിലുള്ള ദേവിയാണ് ചാമുണ്ഡി. ഇവരുടെ സമീപമാണ് നവഗ്രഹപ്രതിഷ്ഠ. ഗ്രഹനായകനായ [[സൂര്യൻ]] നടുക്കും, മറ്റുള്ളവർ ചുറ്റുമായി ഓരോ കല്ലിൽ നിൽക്കുന്നതാണ് ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠ. സൂര്യന്റെ കിഴക്ക് [[ശുക്രൻ]], തെക്കുകിഴക്ക് [[ചന്ദ്രൻ]], തെക്ക് [[ചൊവ്വ]], തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് [[രാഹു]], പടിഞ്ഞാറ് [[ശനി]], വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് [[കേതു]], വടക്ക് [[വ്യാഴം]], വടക്കുകിഴക്ക് [[ബുധൻ]] എന്നിങ്ങനെയാണ് പ്രതിഷ്ഠകൾ. സൂര്യനും ബുധനും ശുക്രനും കിഴക്കോട്ടും, ചൊവ്വയും രാഹുവും കേതുവും തെക്കോട്ടും, ചന്ദ്രനും ശനിയും പടിഞ്ഞാറോട്ടും വ്യാഴം മാത്രം വടക്കോട്ടും ദർശനം നൽകുന്നു. എല്ലാ ദിവസവും ഇവിടെ വിശേഷാൽ നവഗ്രഹപൂജയും നവധാന്യസമർപ്പണവും നടത്താറുണ്ട്. ഈ പ്രതിഷ്ഠകൾക്കപ്പുറത്താണ് ക്ഷേത്രക്കുളം പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. അധികകാലമായിട്ടില്ല, ഇവിടെ ഈ കുളം പണിതിട്ട്. ശാന്തിക്കാരും ഭക്തരും ഇവിടെ കുളിച്ചശേഷമാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെത്തുന്നത്. തെക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ അന്നദാനപ്പുര കാണാം. ഇവിടെ നിത്യവും അന്നദാനം നടത്തിവരുന്നു. 

തെക്കുപടിഞ്ഞാറേമൂലയിൽ പ്രത്യേകം തീർത്ത ശ്രീകോവിലിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി അയ്യപ്പസ്വാമിയുടെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ഇവിടത്തെ വിഗ്രഹം, [[ശബരിമല ധർമ്മശാസ്താക്ഷേത്രം|ശബരിമലയിലെ]] വിഗ്രഹത്തിന്റെ തനിപ്പകർപ്പാണ്. നീരാജനം,  നെയ്യഭിഷേകം, നീലപ്പട്ട് ചാർത്തൽ എന്നിവയാണ് ഇവിടെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. ശബരിമല തീർത്ഥാടകർ മാലയിടുന്നതും കെട്ടുനിറയ്ക്കുന്നതുമെല്ലാം ഇവിടെ വച്ചാണ്.  [[മണ്ഡലകാലം]] ഇവിടെ അതിപ്രധാനമാണ്. അയ്യപ്പന്റെ ശ്രീകോവിലിന് സമീപമുള്ള ഒരു [[പേരാൽ|പേരാലിന്റെ]] ചുവട്ടിലാണ് നാഗദൈവങ്ങളുടെ പ്രതിഷ്ഠ. [[നാഗരാജാവ്|നാഗരാജാവായി]] വാസുകി വാഴുന്ന കാവിൽ, കൂടെ [[നാഗയക്ഷി]] അടക്കമുള്ള പരിവാരങ്ങളുമുണ്ട്. നൂറും പാലും, പുറ്റും മുട്ടയും, മഞ്ഞൾപ്പൊടി അഭിഷേകം, പുള്ളുവൻ പാട്ട് എന്നിവയാണ് നാഗദൈവങ്ങൾക്കുള്ള പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. എല്ലാ മാസവും [[ആയില്യം]] നാളിൽ ഇവിടെ വിശേഷാൽ പൂജകളും കന്നിമാസത്തിലെ ആയില്യത്തിന് മഹാ ആയില്യപൂജയുമുണ്ടാകാറുണ്ട്. നാഗദൈവങ്ങളെക്കൂടി തൊഴുതുകഴിഞ്ഞാൽ നാലമ്പലത്തിന് പുറത്തുള്ള ദർശനം പൂർത്തിയാകുന്നു. 

{{തൃശ്ശൂർ ജില്ല}}

[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ശിവക്ഷേത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ശ്രീ നാരായണഗുരു പ്രതിഷ്ഠ നടത്തിയ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>m2731hlf3e5msrzxgyesk5jjuh1pt8b</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4681977</id>
      <parentid>4681955</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T20:02:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenakshi nandhini</username>
        <id>99060</id>
      </contributor>
      <origin>4681977</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29753" sha1="ac1ug3is9s07tepudgexlzgso9pk22q" xml:space="preserve">{{Infobox Mandir
| name            = Sree Maheswara Temple
| image           = KoorkancherySreeMaheswaraKshethram,TCR.JPG
| alt             = 
| caption         = 
| pushpin_map     = India Kerala
| pushpin_caption = Sree Maheswara Temple, [[Koorkenchery]], [[Thrissur district|Thrissur]], [[Kerala]]
| coordinates     = {{coord|10.5026|N|76.2125|E|region:IN|display=inline,title}}
| proper_name     = 
| country         = {{flag|India}}
| state           = [[Kerala]]
| district        = [[Thrissur District|Thrissur]]
| location        = [[Koorkenchery]], City of [[Thrissur]]
| elevation_m     = 39.51
| deity           = [[Shiva]]
| festival        = ''Thaipooya Mahotsavam''
| architecture    = [[Architecture of Kerala]]
}}[[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല]]യിൽ [[തൃശ്ശൂർ]] നഗരത്തിനടുത്ത് [[കൂർക്കഞ്ചേരി]]യിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു ക്ഷേത്രമാണ് '''''ശ്രീ മഹേശ്വരക്ഷേത്രം''''' (മാഹേശ്വരക്ഷേത്രം എന്ന് തെറ്റായി പറയപ്പെടുന്നു). [[ശ്രീ നാരായണഗുരു]] പ്രതിഷ്ഠ നടത്തിയ ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രതിഷ്ഠ [[ശിവൻ|ശിവനാണ്]]. ഉപദേവതകളായി [[പാർവ്വതി]], [[ഗണപതി]], [[സുബ്രഹ്മണ്യൻ]], [[അയ്യപ്പൻ]], [[ശ്രീകൃഷ്ണൻ]], [[മുത്തപ്പൻ]], [[ചാമുണ്ഡി]], [[നവഗ്രഹങ്ങൾ]], [[നാഗദൈവങ്ങൾ]] എന്നിവർക്കും ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. ശിവനാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠയെങ്കിലും ഉപദേവനായ സുബ്രഹ്മണ്യന്റെ പേരിൽ നടത്തപ്പെടുന്ന [[തൈപ്പൂയം|തൈപ്പൂയമാണ്]] ഇവിടെ പ്രധാന ആഘോഷം. ജില്ലയിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ [[കാവടി|കാവടികൾ]] എത്തിച്ചേരുന്ന ഉത്സവങ്ങളിലൊന്നാണിത്. കൂടാതെ, [[ശിവരാത്രി|ശിവരാത്രിയും]] അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നു. ശ്രീനാരായണ ഭക്തജനസമാജം എന്ന സംഘടനയാണ് ക്ഷേത്രഭരണം നടത്തുന്നത്.

== ചരിത്രം ==
[[പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ട്|പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ]] കേരളീയസമൂഹം വളരെയധികം അനാചാരങ്ങളും അന്ധവിശ്വാസങ്ങളും നിറഞ്ഞതായിരുന്നു. സമൂഹത്തിലെ ഭൂരിപക്ഷമായിരുന്ന [[അവർണ്ണർ]], ന്യൂനപക്ഷമായിരുന്ന [[സവർണ്ണർ|സവർണ്ണരുടെ]] കീഴിൽ അടിച്ചമർത്തപ്പെട്ടു കഴിഞ്ഞു. അവർക്ക് സ്വന്തമായി പണം സമ്പാദിയ്ക്കാനോ, വലിയ വീടുകൾ പണിയാനോ, പൊതുവഴികളും പൊതുക്കിണറുകളും ഉപയോഗിയ്ക്കാനോ, ക്ഷേത്രദർശനം നടത്താനോ, എന്തിനേറെ, മുഖ്യധാരാ ഹൈന്ദവദേവതകളെ ആരാധിയ്ക്കാനോ പോലും അവകാശമുണ്ടായിരുന്നില്ല. ഈ സാഹചര്യങ്ങൾ കണ്ട് ദുഃഖിതനായാണ് [[വിവേകാനന്ദൻ|സ്വാമി വിവേകാനന്ദൻ]] കേരളത്തെ ''ഇന്ത്യയുടെ ഭ്രാന്താലയം'' എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചത്. ഈയൊരു സാഹചര്യത്തിലാണ് ശ്രീനാരായണഗുരുവും [[ചട്ടമ്പി സ്വാമികൾ|ചട്ടമ്പി സ്വാമികളും]] [[അയ്യങ്കാളി|അയ്യങ്കാളിയും]] [[വാഗ്‌ഭടാനന്ദൻ|വാഗ്‌ഭടാനന്ദനും]] [[മന്നത്ത് പത്മനാഭൻ|മന്നത്ത് പത്മനാഭനും]] [[വി.ടി. ഭട്ടതിരിപ്പാട്|വി.ടി. ഭട്ടതിരിപ്പാടും]] അടക്കമുള്ള [[കേരളീയ നവോത്ഥാനം|കേരളീയ നവോത്ഥാനനായകർ]] ഉദയം ചെയ്തത്. ഇവരിൽ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയനായത് ശ്രീനാരായണഗുരുവാണ്. 1888-ലെ ശിവരാത്രിനാളിൽ [[നെയ്യാർ|നെയ്യാറിന്റെ]] തീരത്തെ [[അരുവിപ്പുറം|അരുവിപ്പുറത്ത്]] അദ്ദേഹം നടത്തിയ [[അരുവിപ്പുറം പ്രതിഷ്ഠ|ശിവപ്രതിഷ്ഠ]] കേരളീയ ചരിത്രത്തിലെ സുപ്രധാനമായ ഏടാണ്. തുടർന്ന് അദ്ദേഹം 42 ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ കൂടി പ്രതിഷ്ഠകൾ നടത്തിയിട്ടുണ്ട്. അവയിൽ പ്രധാനപ്പെട്ട ഒന്നായ കൂർക്കഞ്ചേരി ശ്രീമഹേശ്വരക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഉദ്ഭവത്തിലേയ്ക്ക് വഴിതെളിച്ചത് ഇങ്ങനെയാണ്:

ഗുരുദേവന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ കേരളീയ സമൂഹത്തിൽ വലിയ ചലനമുണ്ടാക്കിയപ്പോൾ തൃശ്ശൂരും അതിന്റെ ഭാഗമായി. തൃശ്ശൂർ ഭാഗത്ത് അദ്ദേഹത്തിന് വലിയൊരു ആരാധകവൃന്ദമുണ്ടായി. അവരെല്ലാവരും കൂടിച്ചേർന്ന് 1912-ൽ ''ശ്രീനാരായണ ഭക്തപരിപാലനയോഗം'' എന്ന സംഘടനയ്ക്ക് രൂപം നൽകി. ആദ്യകാലത്ത് വലിയ മൂലധനമൊന്നുമില്ലാതിരുന്ന ഇതിലെ അംഗങ്ങൾ, കുറിക്കമ്പനി നടത്തിയും ഓരോരുത്തരായി നാലണ വച്ചുനൽകിയും പുരോഗമനവാദികളായ ചില പ്രശസ്തരിൽ നിന്ന് പണം വാങ്ങിയുമൊക്കെയാണ് സംഘടന നിലനിർത്തിപ്പോന്നത്. അങ്ങനെയാണ് ഇപ്പോൾ ക്ഷേത്രമിരിയ്ക്കുന്ന അരയേക്കർ സ്ഥലം യോഗം വാങ്ങുന്നത്. മേൽപ്പറഞ്ഞ പണം മുഴുവൻ ഉപയോഗിച്ച് അവർ ശ്രീകോവിലും നാലമ്പലവുമെല്ലാം പണികഴിപ്പിച്ചു. അന്നത്തെ [[കൊച്ചി രാജ്യം|കൊച്ചി രാജാവ്]] ക്ഷേത്രനിർമ്മാണത്തിന് ആറുകണ്ടി തേക്കുമരം കൊടുത്തതും ശ്രദ്ധേയമാണ്. നാലുവർഷം നീണ്ടുനിന്ന ക്ഷേത്രനിർമ്മാണം 1916-ൽ അവസാനിച്ചു.

പുതിയ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പ്രതിഷ്ഠാകർമ്മം ഗുരുദേവൻ സ്വന്തം കൈകൾ കൊണ്ടു നിർവഹിയ്ക്കണമെന്നായിരുന്നു യോഗത്തിന്റെ ആവശ്യം. ഗുരുദേവൻ [[ആലുവ|ആലുവയിലെ]] [[അദ്വൈതാശ്രമം|അദ്വൈതാശ്രമത്തിൽ]] എത്തിച്ചേർന്ന വിവരം അറിഞ്ഞ യോഗം ഭാരവാഹികൾ അദ്ദേഹത്തെ അവിടെച്ചെന്നുകാണുകയും പ്രതിഷ്ഠയ്ക്ക് ക്ഷണിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. ഗുരുദേവൻ പൂർണസമ്മതം മൂളി. അതനുസരിച്ച് തൃശ്ശൂരിൽ എത്തിച്ചേർന്ന ഗുരുദേവൻ ക്ഷേത്രനിർമ്മാണത്തിന് ഉദ്ദേശിച്ച സ്ഥലം സന്ദർശിയ്ക്കുകയും, സ്വന്തം കൈകൾ കൊണ്ടുതന്നെ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ രൂപരേഖ തയ്യാറാക്കുകയും ചെയ്തു.

എന്നാൽ, ഗുരുദേവന്റെ രൂപരേഖയിൽ അതൃപ്തി തോന്നിയ ചിലർ, അന്നാട്ടുകാരനായ ഒരു നമ്പൂതിരിയെ സമീപിച്ചു. വാസ്തുശാസ്ത്രവിദഗ്ധനായിരുന്ന ആ നമ്പൂതിരി, ഗുരുദേവന്റെ രൂപരേഖയിൽ മാറ്റം വരുത്തി, ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വലുപ്പം കുറച്ചാണ് കൊടുത്തത്. ഈ വിവരമറിഞ്ഞ ഗുരുദേവൻ, അടുത്തുകെട്ടിയ പർണ്ണശാലയിൽ കയറി വാതിലടച്ചു. ഒരുപാടുനേരം കഴിഞ്ഞും അദ്ദേഹത്തെ കാണാതായ ഭാരവാഹികൾ, പിന്നീട് പർണ്ണശാല തുറന്നുനോക്കിയപ്പോൾ അദ്ദേഹം സ്ഥലം വിട്ടതായി കണ്ടു. ഇതിൽ ദുഃഖിതരായ ഭാരവാഹികൾ ഗുരുദേവനെ അന്വേഷിച്ച് പുറപ്പെട്ടു. [[തൃശ്ശൂർ തീവണ്ടിനിലയം|തൃശ്ശൂർ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനിൽ]] വച്ച് ഗുരുദേവനെ കണ്ടെത്തിയ അവർ, അദ്ദേഹത്തോട് ക്ഷമ ചോദിയ്ക്കുകയും അദ്ദേഹത്തെ അനുനയിപ്പിച്ചുകൊണ്ടുവരികയും ചെയ്തു. അതനുസരിച്ച് കൊല്ലവർഷം 1092 ചിങ്ങം 24 (1916 സെപ്റ്റംബർ 8) വെള്ളിയാഴ്ച, [[ചിങ്ങം|ചിങ്ങമാസത്തിലെ]] [[ഉത്രാടം]] നക്ഷത്രത്തിൽ, വിശേഷപ്പെട്ട ഒരു മുഹൂർത്തത്തിൽ ഗുരുദേവൻ ശിവപ്രതിഷ്ഠ നടത്തി. ഗുരുദേവന്റെ പ്രമുഖശിഷ്യനായിരുന്ന [[ബോധാനന്ദ സ്വാമികൾ]] ഉപദേവതകളുടെ പ്രതിഷ്ഠകളും നടത്തി. പ്രതിഷ്ഠ കഴിഞ്ഞ ഉടനെ അവിടെ കനത്ത മഴ പെയ്യുകയുണ്ടായി. ഇതിൽ സംതൃപ്തനായ ഗുരുദേവൻ, ക്ഷേത്രത്തിന് അഭിവൃദ്ധിയുണ്ടാകുമെന്ന് പ്രവചിച്ചു. അത് അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ ശരിവയ്ക്കും വിധത്തിലാണ് ഇന്ന് ക്ഷേത്രം മുന്നോട്ട് പോകുന്നത്. നിലവിൽ ക്ഷേത്രം വകയായി ഒരു സ്കൂളും കല്യാണമണ്ഡപവും ഷോപ്പിങ് കോംപ്ലക്സും അടക്കം നിരവധി സൗകര്യങ്ങളുണ്ട്. മാത്രവുമല്ല, ക്ഷേത്രത്തിന് നല്ല നടവരുമുണ്ട്. ഇന്ന് സമീപത്ത് ഏറ്റവും വരുമാനമുള്ള ക്ഷേത്രമാണ് കൂർക്കഞ്ചേരി ശ്രീമഹേശ്വരക്ഷേത്രം.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://koorkkencherytemple.com/About |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2024-02-10 |archive-date=2022-01-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220127161453/http://koorkkencherytemple.com/About |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

== ക്ഷേത്രനിർമ്മിതി ==
=== ക്ഷേത്രപരിസരവും മതിലകവും ===
കൂർക്കഞ്ചേരി ദേശത്തിന്റെ ഒത്തനടുക്ക്, തൃശ്ശൂരിൽ നിന്ന് [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ]], [[തൃപ്രയാർ]] എന്നിവിടങ്ങളിലേയ്ക്കുള്ള വഴിയിലാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. പടിഞ്ഞാറോട്ടാണ് ക്ഷേത്രദർശനം. റോഡിലൂടെ യാത്രചെയ്യുമ്പോൾ തന്നെ ക്ഷേത്രത്തിലെ [[ശിവലിംഗം]] ശ്രദ്ധയിൽ പെടും. പോസ്റ്റ് ഓഫീസ്, പോലീസ് സ്റ്റേഷൻ, ബസ് സ്റ്റോപ്പ്, ആശുപത്രി, സ്കൂൾ തുടങ്ങിയ സൗകര്യങ്ങൾ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ നേരെ മുന്നിലായാണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ നേരെമുന്നിൽ തന്നെ ശ്രീനാരായണഗുരുദേവന്റെ രൂപത്തോടുകൂടിയ ഒരു മണ്ഡപവും കാണാം. ഗുരുദേവനെ തൊഴുതുവേണം മഹാദേവനെ കാണാൻ പോകാൻ എന്നാണ് ഇവിടത്തെ സങ്കല്പം. ക്ഷേത്രക്കമ്മിറ്റി ഓഫീസ് ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുപടിഞ്ഞാറായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ഇതിന് മുകളിൽ ക്ഷേത്രം വക ഓഡിറ്റോറിയവും പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. നിരവധി വിശേഷച്ചടങ്ങുകൾ ഇവിടെ നടക്കാറുണ്ട്. ഇതിനപ്പുറമാണ് ഷോപ്പിങ് കോമ്പ്ലക്സ് പണികഴിപ്പിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. ദീർഘകാലം ഇവിടത്തെ മേൽശാന്തിയായിരുന്ന പരേതനായ ടി.കെ. ചന്ദ്രശേഖരൻ ശാന്തികളുടെ പേരാണ് ഷോപ്പിങ് കോമ്പ്ലക്സിന് നൽകിയിരിയ്ക്കുന്നത്. ക്ഷേത്രക്കമ്മിറ്റി ഓഫീസിന് കിഴക്കായി ഒരു പർണശാലയും പണിതിട്ടുണ്ട്. 1928 ജനുവരി ഒമ്പതിന്, [[ശിവഗിരി]] ആസ്ഥാനമായി പ്രവർത്തിച്ചുവരുന്ന ധർമ്മസംഘം രൂപീകരിയ്ക്കുന്നതിനോടനുബന്ധിച്ച് ഗുരുദേവൻ താമസിച്ച സ്ഥലം ഇവിടെ പ്രതീകാത്മകമായി പുനർനിർമ്മിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. സമീപം തന്നെയാണ് ശിഷ്യനായ ബോധാനന്ദസ്വാമികളുടെ പീഠവും. ഗുരുദേവൻ സമാധിയായി മൂന്നുദിവസം കഴിഞ്ഞ്, 1928 സെപ്റ്റംബർ 23-നാണ് ബോധാനന്ദസ്വാമികൾ സമാധിയായത്. ഗുരുദേവനോട് അദ്ദേഹത്തിനുണ്ടായിരുന്ന ഭക്തിയും, ക്ഷേത്രസ്ഥാപനത്തിൽ അദ്ദേഹം വഹിച്ച പങ്കും കണക്കിലെടുത്ത് അദ്ദേഹത്തിനും പീഠമൊരുക്കുകയായിരുന്നു. പടിഞ്ഞാറേ നടയിൽ അതിഗംഭീരമായ ഒരു ഗോപുരം പണിതിട്ടുണ്ട്. ശിവപാർവതിമാരുടെയും [[കൈലാസം|കൈലാസപർവതത്തിന്റെയും]] മനോഹരമായ രൂപങ്ങളോടുകൂടിയ ഈ ഗോപുരം, ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ആകർഷണമാണ്. ക്ഷേത്രത്തിൽ ആധുനികരീതിയിൽ മതിൽക്കെട്ട് പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. മറ്റുള്ള ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി ഇവിടെ അടച്ചിട്ട മതിൽക്കെട്ടല്ല പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. ഇടയിൽ തുറന്നിട്ട രൂപത്തിലാണ്.

അകത്തേയ്ക്ക് കടക്കുമ്പോൾ പടിഞ്ഞാറേ നടയിൽ വലിയ ആനക്കൊട്ടിൽ കാണാം. ഇതും പൂർണ്ണമായും കോൺക്രീറ്റിൽ തീർത്തതാണ്. നാല് ആനകളെ എഴുന്നള്ളിയ്ക്കാനുള്ള സൗകര്യം ഇവിടെയുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിലെ [[ചോറൂൺ]], [[വിവാഹം]], [[തുലാഭാരം]], [[ഭജന]] തുടങ്ങിയവ നടക്കുന്നത് ഇവിടെവച്ചാണ്. വിവാഹക്കാര്യത്തിൽ കൂർക്കഞ്ചേരി ക്ഷേത്രത്തിന് വലിയ റെക്കോർഡുണ്ട്. [[ഗുരുവായൂർ ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രം|ഗുരുവായൂർ]] കഴിഞ്ഞാൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ വിവാഹങ്ങൾ നടക്കുന്ന ജില്ലയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങളിലൊന്ന് ഇതാണ്. ഏറ്റവും കൂടുതൽ മിശ്രവിവാഹങ്ങൾ നടക്കുന്ന സ്ഥലവും ഇതുതന്നെ. ആനക്കൊട്ടിലിനപ്പുറമാണ് ഭഗവദ്വാഹനമായ [[നന്ദി (പുരാണകഥാപാത്രം)|നന്ദിയെ]] ശിരസ്സിലേറ്റുന്ന, ഏകദേശം അമ്പതടി ഉയരം വരുന്ന പഞ്ചലോഹക്കൊടിമരം പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. 2009-ലാണ് ഇവിടെ കൊടിമരം പ്രതിഷ്ഠിച്ചത്. കൊടിമരം പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കുന്നതിന് മുമ്പുതന്നെ ഇവിടെ ഉത്സവമുണ്ടായിരുന്നു. അക്കാലത്ത്, [[അടയ്ക്കാമരം]] കൊണ്ടുവന്ന് പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കുകയായിരുന്നു പതിവ്. കൊടിമരത്തിനപ്പുറം ബലിക്കൽപ്പുര പണിതിട്ടുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ബലിക്കല്ല് ഇവിടെയാണ്. വളരെ ഉയരം കുറഞ്ഞ ഒരു ബലിക്കല്ലാണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തിലേത്. തന്മൂലം, പുറത്തുനിന്ന് നോക്കിയാൽത്തന്നെ ശിവലിംഗം കാണാവുന്നതാണ്. ക്ഷേത്രമതിലകത്ത് വടക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് പ്രത്യേകം ശ്രീകോവിലിൽ ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. വേണുഗോപാലരൂപത്തിലാണ് ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠ. അതായത്, [[പശു|പശുവിന്റെ]] പുറത്ത് ചാരിനിന്ന് [[ഓടക്കുഴൽ]] വായിയ്ക്കുന്ന രൂപം. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന അതിമനോഹരമായ വിഗ്രഹമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. പാൽപ്പായസം, വെണ്ണ, തുളസിമാല, സഹസ്രനാമാർച്ചന തുടങ്ങിയവയാണ് ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. [[അഷ്ടമിരോഹിണി|അഷ്ടമിരോഹിണിയും]] [[വിഷു|വിഷുവുമാണ്]] പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷങ്ങൾ. കൂടാതെ എല്ലാ [[വ്യാഴാഴ്ച|വ്യാഴാഴ്ചകളും]] പ്രധാനമാണ്. ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ ശ്രീകോവിലിനടുത്താണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ വഴിപാട് കൗണ്ടർ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. സാധാരണ ശിവക്ഷേത്രങ്ങളിലെപ്പോലെ ധാര, ശംഖാഭിഷേകം, പിൻവിളക്ക്, കൂവളമാല തുടങ്ങിയവയാണ് കൂർക്കഞ്ചേരി ക്ഷേത്രത്തിലെയും പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. പാർവ്വതീസാന്നിദ്ധ്യമുള്ള ക്ഷേത്രമായതിനാൽ വിവാഹാദികാര്യങ്ങൾക്കുള്ള പൂജകളും ഇവിടെ നടത്താറുണ്ട്.

വടക്കുകിഴക്കുഭാഗത്ത് ഒറ്റക്കൊട്ടിലിൽ മുത്തപ്പന്റെയും ചാമുണ്ഡിയുടെയും പ്രതിഷ്ഠകൾ കാണാം. [[ഉത്തരകേരളം|ഉത്തരകേരളത്തിൽ]] ആരാധിയ്ക്കപ്പെടുന്ന മുത്തപ്പൻ തെയ്യമല്ല ഇവിടെയുള്ളത്, മറിച്ച് ക്ഷേത്രം പണിയാൻ അനുമതി നൽകിയ സിദ്ധന്റെ പ്രതിഷ്ഠയാണ്. എട്ടുകൈകളോടുകൂടി അത്യുഗ്രഭാവത്തിലുള്ള ദേവിയാണ് ചാമുണ്ഡി. ഇവരുടെ സമീപമാണ് നവഗ്രഹപ്രതിഷ്ഠ. ഗ്രഹനായകനായ [[സൂര്യൻ]] നടുക്കും, മറ്റുള്ളവർ ചുറ്റുമായി ഓരോ കല്ലിൽ നിൽക്കുന്നതാണ് ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠ. സൂര്യന്റെ കിഴക്ക് [[ശുക്രൻ]], തെക്കുകിഴക്ക് [[ചന്ദ്രൻ]], തെക്ക് [[ചൊവ്വ]], തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് [[രാഹു]], പടിഞ്ഞാറ് [[ശനി]], വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് [[കേതു]], വടക്ക് [[വ്യാഴം]], വടക്കുകിഴക്ക് [[ബുധൻ]] എന്നിങ്ങനെയാണ് പ്രതിഷ്ഠകൾ. സൂര്യനും ബുധനും ശുക്രനും കിഴക്കോട്ടും, ചൊവ്വയും രാഹുവും കേതുവും തെക്കോട്ടും, ചന്ദ്രനും ശനിയും പടിഞ്ഞാറോട്ടും വ്യാഴം മാത്രം വടക്കോട്ടും ദർശനം നൽകുന്നു. എല്ലാ ദിവസവും ഇവിടെ വിശേഷാൽ നവഗ്രഹപൂജയും നവധാന്യസമർപ്പണവും നടത്താറുണ്ട്. ഈ പ്രതിഷ്ഠകൾക്കപ്പുറത്താണ് ക്ഷേത്രക്കുളം പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. അധികകാലമായിട്ടില്ല, ഇവിടെ ഈ കുളം പണിതിട്ട്. ശാന്തിക്കാരും ഭക്തരും ഇവിടെ കുളിച്ചശേഷമാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെത്തുന്നത്. തെക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ അന്നദാനപ്പുര കാണാം. ഇവിടെ നിത്യവും അന്നദാനം നടത്തിവരുന്നു. 

തെക്കുപടിഞ്ഞാറേമൂലയിൽ പ്രത്യേകം തീർത്ത ശ്രീകോവിലിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി അയ്യപ്പസ്വാമിയുടെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ഇവിടത്തെ വിഗ്രഹം, [[ശബരിമല ധർമ്മശാസ്താക്ഷേത്രം|ശബരിമലയിലെ]] വിഗ്രഹത്തിന്റെ തനിപ്പകർപ്പാണ്. നീരാജനം,  നെയ്യഭിഷേകം, നീലപ്പട്ട് ചാർത്തൽ എന്നിവയാണ് ഇവിടെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. ശബരിമല തീർത്ഥാടകർ മാലയിടുന്നതും കെട്ടുനിറയ്ക്കുന്നതുമെല്ലാം ഇവിടെ വച്ചാണ്.  [[മണ്ഡലകാലം]] ഇവിടെ അതിപ്രധാനമാണ്. അയ്യപ്പന്റെ ശ്രീകോവിലിന് സമീപമുള്ള ഒരു [[പേരാൽ|പേരാലിന്റെ]] ചുവട്ടിലാണ് നാഗദൈവങ്ങളുടെ പ്രതിഷ്ഠ. [[നാഗരാജാവ്|നാഗരാജാവായി]] വാസുകി വാഴുന്ന കാവിൽ, കൂടെ [[നാഗയക്ഷി]] അടക്കമുള്ള പരിവാരങ്ങളുമുണ്ട്. നൂറും പാലും, പുറ്റും മുട്ടയും, മഞ്ഞൾപ്പൊടി അഭിഷേകം, പുള്ളുവൻ പാട്ട് എന്നിവയാണ് നാഗദൈവങ്ങൾക്കുള്ള പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. എല്ലാ മാസവും [[ആയില്യം]] നാളിൽ ഇവിടെ വിശേഷാൽ പൂജകളും കന്നിമാസത്തിലെ ആയില്യത്തിന് മഹാ ആയില്യപൂജയുമുണ്ടാകാറുണ്ട്. നാഗദൈവങ്ങളെക്കൂടി തൊഴുതുകഴിഞ്ഞാൽ നാലമ്പലത്തിന് പുറത്തുള്ള ദർശനം പൂർത്തിയാകുന്നു. 

{{തൃശ്ശൂർ ജില്ല}}

[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ശിവക്ഷേത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ശ്രീ നാരായണഗുരു പ്രതിഷ്ഠ നടത്തിയ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>ac1ug3is9s07tepudgexlzgso9pk22q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കൊച്ചുവേളി ഡെറാഡൂൺ സൂപ്പർഫാസ്റ്റ് എക്സ്പ്രസ്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>488700</id>
    <revision>
      <id>4681997</id>
      <parentid>4673111</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T01:14:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>4681997</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10243" sha1="pz5pn4n5mwjvitc5ygf0ltxjxydsd5x" xml:space="preserve">
{{Infobox rail service|name=Kochuveli Dehradun Superfast Express|image=|caption=|type=[[Superfast/Mail Trains in India|Superfast]]|first=|last=|operator=[[Southern Railway zone|Southern Railways]]|ridership=|start=[[Kochuveli railway station|Kochuveli]]|stops=24 as 22659 [[Kochuveli railway station|Kochuveli]] [[Dehradun railway station|Dehradun]] Superfast Express, 25 as 22660 [[Dehradun railway station|Dehradun]] [[Kochuveli railway station|Kochuveli]] Superfast Express|end=[[Dehradun railway station|Dehradun]]|distance={{convert|3459|km|0|abbr=on}}|frequency=Weekly. 22659 [[Kochuveli railway station|Kochuveli]] [[Dehradun railway station|Dehradun]] Superfast Express – Friday. 22660 [[Dehradun railway station|Dehradun]] [[Kochuveli railway station|Kochuveli]] Superfast Express – Monday. Train Rake Share With Kochuveli Haridwar Also.|class=AC 2 tier, AC 3 tier, Sleeper Class, General Unreserved|seating=Yes|sleeping=Yes|autorack=|catering=No [[Dining car|Pantry Car Coach]] attached|observation=|entertainment=|baggage=|stock=Standard [[Indian Railway]] coaches|gauge={{RailGauge|1676mm|al=on|allk=on}}|el=|speed={{convert|110|km/h|0|abbr=on}} maximum &lt;br/&gt;,{{convert|60.29|km/h|0|abbr=on}}, including halts|map=[[File:(Kochuveli - Dehradun) Express route map.png|250px|(Kochuveli - Dehradun) Express route map]]|map_state=}} 22659/ 60 [[കൊച്ചുവേളി തീവണ്ടി നിലയം|കൊച്ചുവേളി]] ഡെറാഡൂൺ സൂപ്പർഫാസ്റ്റ് എക്സ്പ്രസ് ഒരു ആണ് സൂപ്പർഫാസ്റ്റ് പെടുന്ന എക്സ്പ്രസ് ട്രെയിൻ [[ഇന്ത്യൻ റെയിൽവേ]] - [[ദക്ഷിണ റെയിൽവേ|ദക്ഷിണ റെയിൽവേ സോൺ]] തമ്മിലുള്ള പ്രവർത്തിക്കുന്ന [[കൊച്ചുവേളി തീവണ്ടി നിലയം|കൊച്ചുവേളി]] ആൻഡ് ഡറാഡൂൺ ൽ [[ഇന്ത്യ]] . ഈ ട്രെയിൻ [[ആലപ്പുഴ]] വഴിയാണ് ഓടുന്നത് 

[[കൊച്ചുവേളി തീവണ്ടി നിലയം|കൊച്ചുവേലി]] മുതൽ ഡെറാഡൂൺ വരെയുള്ള ട്രെയിൻ നമ്പർ 22659 ആയും വിപരീത ദിശയിൽ 22660 എന്ന ട്രെയിൻ നമ്പറായും പ്രവർത്തിക്കുന്നു. [[കേരളം]], [[കർണാടക]], [[ഗോവ]], [[മഹാരാഷ്ട്ര]], [[ഗുജറാത്ത്|ഗുജറാത്ത്]], [[രാജസ്ഥാൻ]], [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]], [[ഉത്തർ‌പ്രദേശ്|ഉത്തർപ്രദേശ്]], [[ഉത്തരാഖണ്ഡ്]] എന്നീ 9 സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ ഇത് പ്രവർത്തിക്കുന്നു. 

== കോച്ചുകൾ ==
ഇന്ത്യയിലെ മിക്ക ട്രെയിൻ സർവീസുകളിലും പതിവ് പോലെ, ഡിമാൻഡ് അനുസരിച്ച് [[ഇന്ത്യൻ റെയിൽവേ|ഇന്ത്യൻ റെയിൽ‌വേയുടെ]] വിവേചനാധികാരത്തിൽ കോച്ച് കോമ്പോസിഷൻ ഭേദഗതി ചെയ്തേക്കാം. 

22659/60 [[കൊച്ചുവേളി തീവണ്ടി നിലയം|കൊച്ചുവേലി]] ഡെറാഡൂൺ സൂപ്പർഫാസ്റ്റ് എക്സ്പ്രസിൽ 1 എസി 2 ടയർ, 3 എസി 3 ടയർ, 8 സ്ലീപ്പർ ക്ലാസ്, 6 ജനറൽ റിസർവ് ചെയ്യാത്ത &amp; 3 എസ്‌എൽ‌ആർ (സീറ്റിംഗ് കം ലഗേജ് റേക്ക്) കോച്ചുകളുണ്ട്. ഇത് ഒരു പാൻട്രി കാർ കോച്ചിനെ വഹിക്കുന്നില്ല.   

== സേവനം ==
22659 [[കൊച്ചുവേളി തീവണ്ടി നിലയം|കൊച്ചുവേലി]] ഡെറാഡൂൺ സൂപ്പർഫാസ്റ്റ് എക്സ്പ്രസ് 57 മണിക്കൂർ 25 മിനിറ്റിനുള്ളിൽ 3459 കിലോമീറ്റർ ദൂരം സഞ്ചരിക്കുന്നു (60 &amp;nbsp; കിലോമീറ്റർ / മണിക്കൂർ) &amp; 57 മണിക്കൂറിനുള്ളിൽ 25 മിനിറ്റ് 22660 ഡെറാഡൂൺ [[കൊച്ചുവേളി തീവണ്ടി നിലയം|കൊച്ചുവേലി]] സൂപ്പർഫാസ്റ്റ് എക്സ്പ്രസ് (60 &amp;nbsp; km / hr). 

ട്രെയിനിന്റെ ശരാശരി വേഗത {{Convert|55|km/h|0|abbr=on}} ന് മുകളിലാണ്    , [[ഇന്ത്യൻ റെയിൽവേ|ഇന്ത്യൻ റെയിൽ‌വേ]] നിയമമനുസരിച്ച്, അതിന്റെ നിരക്കിൽ ഒരു സൂപ്പർഫാസ്റ്റ് സർചാർജ് ഉൾപ്പെടുന്നു. 

== റൂട്ടിംഗ് ==
൨൨൬൫൯ / 60 [[കൊച്ചുവേളി തീവണ്ടി നിലയം|കൊച്ചുവേളി]] ഡെറാഡൂൺ സൂപ്പർഫാസ്റ്റ് എക്സ്പ്രസ് നുമാണ് [[കൊച്ചുവേളി തീവണ്ടി നിലയം|കൊച്ചുവേളി]] വഴി [[കൊല്ലം ജംഗ്‌ഷൻ തീവണ്ടിയാപ്പീസ്|കൊല്ലം ജംഗ്ഷൻ]],ആലപ്പുഴ , [[എറണാകുളം ടൗൺ തീവണ്ടിനിലയം|എറണാകുളംജംഗ്ഷൻ]] , [[കോഴിക്കോട് തീവണ്ടി നിലയം|കോഴിക്കോട്]], മംഗലാപുരം ജങ്ഷൻ, മഡ്ഗാവ്, പനവേൽ, വസായ് റോഡ്, വഡോദര ജംഗ്ഷൻ, കോട്ട ജംഗ്ഷൻ, [[ഹസ്രത് നിസാമുദ്ദീൻ തീവണ്ടിനിലയം|ഹസ്രത് നിസാമുദ്ദീൻ]], [[ഗാസിയാബാദ് ജങ്ഷൻ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ|ഗാസിയാബാദ് ജംഗ്ഷൻ]], മീററ്റ് സിറ്റി യോഹ., ഹരിദ്വാർ ജംഗ്ഷൻ മുതൽ ഡെറാഡൂൺ വരെ . 

== ട്രാക്ഷൻ ==
മുഴുവൻ റൂട്ടിന്റെയും വലിയ ഭാഗങ്ങൾ ഇനിയും പൂർണ്ണമായി വൈദ്യുതീകരിക്കപ്പെടാത്തതിനാൽ, അതിന്റെ ഓട്ടത്തിനിടയിൽ 2 ലോക്കോമോട്ടീവുകൾ വലിച്ചിടുന്നു. രത്‌ലം അധിഷ്ഠിത ഡബ്ല്യുഡിഎം 3 എ അല്ലെങ്കിൽ ഡബ്ല്യുഡിഎം 3 ഡി [[കൊച്ചുവേളി തീവണ്ടി നിലയം|കൊച്ചുവേലിയിൽ]] നിന്ന് വഡോദര ജംഗ്ഷൻ വരെ വഡോദര അധിഷ്ഠിത വാപ് 4 ഇ അല്ലെങ്കിൽ വാപ് 5 [[ഡെറാഡൂൺ]] വരെ കൈമാറുന്നു. 

== സമയം ==
22659 [[കൊച്ചുവേളി തീവണ്ടി നിലയം|കൊച്ചുവേലി]] ഡെറാഡൂൺ സൂപ്പർഫാസ്റ്റ് എക്സ്പ്രസ് എല്ലാ വെള്ളിയാഴ്ചയും [[കൊച്ചുവേളി തീവണ്ടി നിലയം|കൊച്ചുവേലിയിൽ]] നിന്ന് പുറപ്പെട്ട് മൂന്നാം ദിവസം ഡെറാഡൂണിലെത്തുന്നു . 

22660 ഡെറാഡൂൺ [[കൊച്ചുവേളി തീവണ്ടി നിലയം|കൊച്ചുവേലി]] സൂപ്പർഫാസ്റ്റ് എക്സ്പ്രസ് എല്ലാ തിങ്കളാഴ്ചയും ഡെറാഡൂണിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ട് മൂന്നാം ദിവസം [[കൊച്ചുവേളി തീവണ്ടി നിലയം|കൊച്ചുവേലിയിലെത്തും]] . 

== പരാമർശങ്ങൾ ==

* https://web.archive.org/web/20140606201914/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/regular-service-of-new-trains-to-begin-later/article360533.ece 
* https://www.youtube.com/watch?v=8fGS52OTcrM 
* https://web.archive.org/web/20191017133153/https://travel.siliconindia.com/news/10-Indian-Trains-With-Longest-Routes-aid-2470.html 

== ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ ==

* {{Cite web|url=http://www.indianrail.gov.in|title=Welcome to Indian Railway Passenger reservation Enquiry|access-date=2014-04-05|publisher=indianrail.gov.in|archive-url=https://web.archive.org/web/20140408180437/http://www.indianrail.gov.in/|archive-date=8 April 2014}} 
* {{Cite web|url=http://www.irctc.co.in/|title=IRCTC Online Passenger Reservation System|access-date=2014-04-05|publisher=irctc.co.in|archive-date=2007-03-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20070303131207/http://www.irctc.co.in/|url-status=dead}} 
* {{Cite web|url=http://www.irfca.org|title=&amp;#91;IRFCA&amp;#93; Welcome to IRFCA.org, the home of IRFCA on the internet.|access-date=2014-04-05|publisher=irfca.org}} 
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ റെയിൽ ഗതാഗതം]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ യാത്രാതീവണ്ടികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:Pages with unreviewed translations]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ യാത്രാതീവണ്ടികൾ]]</text>
      <sha1>pz5pn4n5mwjvitc5ygf0ltxjxydsd5x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഗ്രേറ്റ് സാബ്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>491371</id>
    <revision>
      <id>4682038</id>
      <parentid>3912407</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T09:36:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>4682038</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20229" sha1="lwp38j7swmrvw5r33uyig5cba5mmi8p" xml:space="preserve">{{prettyurl|Great Zab}}
{{Infobox river
| name               = ഗ്രേറ്റ് സാബ്
| name_native        = 
| name_native_lang   = 
| name_other         = {{Lang-ar|الزاب الكبير}} (''al-Zāb al-Kabīr'')&lt;ref name=bosworth&gt;{{harvnb|Bosworth|2010}}&lt;/ref&gt;, {{Lang-ku|Zêy Badînan}} / ''Zêyê Mezin''&lt;ref name=bosworth/&gt;, {{Lang-tr|Zap}}&lt;ref name=bosworth/&gt;, {{Lang-syr|ܙܒܐ ܥܠܝܐ}} ''zāba ʻalya'', [[Medieval Greek|Byzantine Greek]]: {{lang|grc|μέγας Ζβαω}}&lt;ref name=bosworth/&gt;, [[Ancient Greek|Classical Greek]]: {{lang|grc|Λκοω}}&lt;ref name=bosworth/&gt;, [[Akkadian language|Akkadian]]: ''Zabu ēlū''&lt;ref name=bosworth/&gt;
| name_etymology     = 
&lt;!---------------------- IMAGE &amp; MAP --&gt;
| image              = Greater Zab River near Erbil Iraqi Kurdistan.jpg
| image_size         = 
| image_caption      = ഇറാഖി കുർദിസ്ഥാനിലെ എർബിലിലെ ഗ്രേറ്റ് സാബിന്റെ ഒരു വിഭാഗത്തിന്റെ ലാൻഡ്സ്കേപ്പ്.
| map                = Barrages irakiens (cropped).png
| map_size           = 
| map_caption        = ഇറാഖിലെ ഗ്രേറ്റ് സാബിന്റെ ('' ഗ്രാൻഡ് സാബ് '') ഗതിയും [[ബെഖ്മെ ഡാം]] ('' ബാരേജ് ഡി ബെഖ്മെ '') കാണിക്കുന്ന ഭൂപടം (ഫ്രഞ്ച് ഭാഷയിൽ)
| pushpin_map        = 
| pushpin_map_size   = 
| pushpin_map_caption= 
&lt;!---------------------- LOCATION --&gt;
| subdivision_type1  = രാജ്യം
| subdivision_name1  = [[തുർക്കി]], ഇറാഖ് ([[Iraqi Kurdistan | കുർദിസ്ഥാൻ പ്രദേശം]])
| subdivision_type2  = 
| subdivision_name2  = 
| subdivision_type3  = 
| subdivision_name3  = 
| subdivision_type4  = 
| subdivision_name4  = 
| subdivision_type5  = Cities
| subdivision_name5  = [[അമാഡിയ]], [[Barzan, Iraq | ബർസാൻ]]
&lt;!---------------------- PHYSICAL CHARACTERISTICS --&gt;
| length             = {{convert|400|km|mi|abbr=on}}approx. 
| width_min          = 
| width_avg          = 
| width_max          = 
| depth_min          = 
| depth_avg          = 
| depth_max          = 
| discharge1_location= 
| discharge1_min     = 
| discharge1_avg     = {{convert|419|m3/s|cuft/s|abbr=on}}
| discharge1_max     = {{convert|1320|m3/s|cuft/s|abbr=on}}
&lt;!---------------------- BASIN FEATURES --&gt;
| source1            = 
| source1_location   = [[ടോറസ് പർവതനിരകൾ]], [[തുർക്കി]]
| source1_coordinates= 
| source1_elevation  = {{convert|3000|m|abbr=on}}approx.
| mouth              = 
| mouth_location     = [[ടൈഗ്രിസ്]], [[ഇറാഖ്]]
| mouth_coordinates  = {{coord|35|59|28|N|43|20|37|E|display=inline,title}}
| mouth_elevation    = 
| progression        = 
| river_system       = 
| basin_size         = {{convert|40300|km2|abbr=on}}approx.
| tributaries_left   = Rubar-i-Shin, Rukuchuk, Rubar-i-Ruwandiz, Rubat Mawaran, Bastura Chai
| tributaries_right  = ഖാസിർ
| custom_label       = 
| custom_data        = 
| extra              = 
}}
[[തുർക്കി]]യിലൂടെയും [[ഇറാഖ്|ഇറാഖിലൂടെയും]] ഒഴുകുന്ന ഏകദേശം 400 കിലോമീറ്റർ (250 മൈൽ) നീളമുള്ള നദിയാണ് '''ഗ്രേറ്റ് സാബ്'''. (Arabic: الزاب الكبير‎ (al-Zāb al-Kabīr), Kurdish: Zêy Badînan‎ or Zêyê Mezin, Turkish: Zap, Syriac: ܙܒܐ ܥܠܝܐ‎ (zāba ʻalya)) തുർക്കിയിൽ [[വാൻ തടാകം|വാൻ തടാകത്തിന്]] സമീപം താഴുകയും [[മൊസൂൾ|മൊസൂളിന്]] തെക്ക് ഇറാഖിലെ [[ടൈഗ്രിസ്|ടൈഗ്രിസിൽ]] ചേരുകയും ചെയ്യുന്നു. ഗ്രേറ്റ് സാബിന്റെ ഡ്രെയിനേജ് ബേസിൻ ഏകദേശം 40,300 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ (15,600 ചതുരശ്ര മൈൽ) വിസ്തൃതിയുള്ളതാണ്. ഈ നദിയിലെ പ്രവാഹം അതിന്റെ പല പോഷകനദികളിൽ നിന്നും ജലം ശേഖരിക്കുന്നു. മഴയും മഞ്ഞുവീഴ്ചയുമാണ് പോഷകനദിക്കും നദിക്കും ആവശ്യമുള്ള ജലം ലഭിക്കുന്നത്. ഇതിന്റെ ഫലമായി വർഷം മുഴുവൻ ഡിസ്ചാർജിൽ ഏറ്റക്കുറച്ചിലുകൾ സംഭവിക്കുന്നു. ഗ്രേറ്റ് സാബിലും അതിന്റെ കൈവഴികളിലും കുറഞ്ഞത് ആറ് ഡാമുകൾ ആസൂത്രണം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ [[Bekhme Dam|ബെഖ്‌മേ ഡാമിന്റെ]] നിർമ്മാണം ആരംഭിച്ചെങ്കിലും [[ഗൾഫ് യുദ്ധം|ഗൾഫ് യുദ്ധത്തിനുശേഷം]] നിർത്തിവച്ചു.

ലോവർ പാലിയോലിത്തിക്ക് മുതൽ സാഗ്രോസ് പർവതനിരകൾ ഉണ്ടായിരുന്നതായി ഗ്രേറ്റ് സാബ് തടത്തിലെ നിയാണ്ടർത്തൽ അധിനിവേശക്കാരുടെ ഷാനിദാർ ഗുഹയിലെ പുരാവസ്തു സ്ഥലത്ത് സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ക്രി.മു. മൂന്നാം സഹസ്രാബ്ദത്തിന്റെ അവസാനം മുതൽ ഈ പ്രദേശത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചരിത്ര രേഖകൾ ലഭ്യമാണ്. നിയോ-അസീറിയൻ കാലഘട്ടത്തിൽ, തലസ്ഥാന നഗരമായ നിമ്രൂഡിന് ചുറ്റുമുള്ള സ്ഥലങ്ങളിൽ ജലസേചനത്തിനായി ഗ്രേറ്റ് സാബ് ജലം നൽകിയിരുന്നു. [[ഉമവി ഖിലാഫത്ത്|ഉമയ്യദ് കാലിഫേറ്റ്]] അവസാനിച്ച [[Battle of the Zab|സാബ് യുദ്ധം]] ഗ്രേറ്റ് സാബിന്റെ കൈവഴിക്കു സമീപമായിരുന്നു നടന്നിരുന്നത്. നദിയുടെ താഴ്വരകൾ ഇറാഖിലെ [[മംഗോൾ സാമ്രാജ്യം|മംഗോളിയൻ]] ആക്രമണത്തിൽ നിന്നുള്ള അഭയാർഥികൾക്ക് അഭയം നൽകി. പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിലും ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിലും ഗ്രേറ്റ് സാബ് തടത്തിൽ പ്രാദേശിക [[കുർദ്|കുർദിഷ്]] ഗോത്രവർഗക്കാർ സ്വയംഭരണത്തിനായി മത്സരിക്കുകയായിരുന്നു.

== പ്രവാഹം ==
[[തുർക്കി]]യിൽ ഗ്രേറ്റ് സാബ് ഏകദേശം 3,000 മീറ്റർ (9,800 അടി) ഉയരത്തിൽ വാൻ തടാകത്തിന് കിഴക്ക് പർവതപ്രദേശത്ത് ഉയർന്ന് ഇറാഖിലെ ഇടത് കരയിൽ ടൈഗ്രിസുമായി ചേരുന്നു. &lt;ref name=bosworth/&gt;&lt;ref name=kliot104&gt;{{harvnb|Kliot|1994|p=104}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=IraqiMinistries63&gt;{{harvnb|Iraqi Ministries of Environment, Water Resources and Municipalities and Public Works|2006|p=63}}&lt;/ref&gt; തുർക്കിയിൽ, ഗ്രേറ്റ് സാബ് വാൻ, ഹക്കരി പ്രവിശ്യകളിലൂടെ സഞ്ചരിക്കുന്നു. ഇറാഖിൽ ഇത് [[ഇറാക്കി കുർദിസ്ഥാൻ|കുർദിസ്ഥാൻ]] മേഖലയുടെ ഭാഗമായ ദുഹോക്ക് ഗവർണറേറ്റ്, എർബിൽ ഗവർണറേറ്റ് എന്നിവയിലൂടെ ഒഴുകുന്നു. ടൈഗ്രിസിനൊപ്പം ഗ്രേറ്റ് സാബ് എർബിൽ ഗവർണറേറ്റും [[Nineveh Governorate|നിനാവ ഗവർണറേറ്റും]] തമ്മിലുള്ള അതിർത്തിയായി കുത്തനെയുള്ള, പാറക്കെട്ടുകളിലൂടെ ഗ്രേറ്റ് സാബ് ഒഴുകുന്നു. &lt;ref name=maunsell130&gt;{{harvnb|Maunsell|1901|p=130}}&lt;/ref&gt;[[Amadiya|അമാഡിയയും]] ബെഖ്മെ മലയിടുക്കിനും ഇടയിലുള്ള ദൂരം, ബെഖ്‌മേ ഡാം പൂർത്തിയാകാതെ കിടക്കുന്ന സ്ഥലത്തെ [[Sapna valley|സപ്ന വാലി]] എന്ന് വിളിക്കുന്നു. പദ്ധതി പൂർത്തിയായാൽ അതിൽ വലിയൊരു ഭാഗം ജലപ്രളയത്തിലാകും. &lt;ref name=solecki163&gt;{{harvnb|Solecki|2005|p=163}}&lt;/ref&gt; നിരവധി പർവ്വത അരുവികളും വാഡികളും വലതുഭാഗത്തും ഇടത് കരയിലും ഗ്രേറ്റ് സാബിൽ ചേരുന്നു. ഗ്രേറ്റ് സാബിന് അതിന്റെ ഭൂരിഭാഗം ജലവും ഇടത് കരയിലെ പോഷകനദികളായ  റുബാർ-ഇ-ഷിൻ, റുകുചുക്, റുബാർ-ഇ-റുവാണ്ടിസ്, റുബത്ത് മവരൻ, ബസ്തുര ചായ് എന്നിവയിൽ നിന്ന് ലഭിക്കുന്നു. &lt;ref name=IraqiMinistries64&gt;{{harvnb|Iraqi Ministries of Environment, Water Resources and Municipalities and Public Works|2006|p=64}}&lt;/ref&gt;

ഗ്രേറ്റ് സാബിന്റെ നീളം 392 കിലോമീറ്റർ (244 മൈൽ)&lt;ref name=kliot101&gt;{{harvnb|Kliot|1994|p=101}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=shahin249&gt;{{harvnb|Shahin|2007|p=249}}&lt;/ref&gt; 473 കിലോമീറ്റർ (294 മൈൽ)&lt;ref name=isaevmikhailova386&gt;{{harvnb|Isaev|Mikhailova|2009|p=386}}&lt;/ref&gt;  എന്നിങ്ങനെ കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. നദിയുടെ ഗതിയുടെ ഏകദേശം 300 കിലോമീറ്റർ (190 മൈൽ) ഇറാഖിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. &lt;ref name=&quot;kliot101&quot;/&gt;  ഗ്രേറ്റ് സാബിന്റെ ശരാശരി ഡിസ്ചാർജ് സെക്കൻഡിൽ 419 ക്യുബിക് മീറ്റർ (14,800 ക്യു അടി) ആണ്, എന്നാൽ പീക്ക് ഡിസ്ചാർജ് സെക്കൻഡിൽ 1,320 ക്യുബിക് മീറ്റർ (47,000 ക്യു അടി) വരെ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. &lt;ref name=&quot;kliot101&quot;/&gt; ശരാശരി വാർഷിക ഡിസ്ചാർജ് 13.2 ക്യുബിക് കിലോമീറ്ററാണ് (3.2 ക്യു മൈൽ). &lt;ref name=kliot110&gt;{{harvnb|Kliot|1994|p=110}}&lt;/ref&gt; നദിയിലെ ഉഗ്രശക്തിയുളള പ്രവാഹം കാരണം, മധ്യകാല അറബ് ഭൂമിശാസ്ത്രജ്ഞർ ഗ്രേറ്റ് സാബിനെ ലിറ്റിൽ സാബിനൊപ്പം &quot;പൈശാചിക സ്വഭാവമുള്ളവർ&quot; എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചു.&lt;ref name=bosworth/&gt;

==അവലംബം==
===ഉറവിടങ്ങൾ===
{{Reflist|30em}}

===ഗ്രന്ഥസൂചിക===
* {{citation |last1=Al-Soof |first1=Abu |year=1968 |title=Distribution of Uruk, Jamdat Nasr and Ninevite V Pottery as Revealed by Field Survey Work in Iraq |journal=Iraq |publisher= |volume=30 |issue=1 |pages=74–86 |jstor=4199840 |issn=0021-0889 }}
* {{citation |last1=Benlic |first1=S. |year=1990 |title=Underground works at the Bekhme Scheme |journal=International Water Power and Dam Construction |volume=42 |issue=6 |pages=12–14 |oclc=321079949 |doi= }}
* {{citation |last1=Biglari |first1=Fereidoun |last2=Shidrang |first2=Sonia |year=2006 |title=The Lower Paleolithic Occupation of Iran |journal=Near Eastern Archaeology |publisher= |volume=69 |issue=3–4 |pages=160–168 |jstor=25067668 |issn=1094-2076 }}
* {{citation |last1=Bosworth |first1=C.E. |authorlink1=Clifford Edmund Bosworth |editor1-first=P. |editor1-last=Bearman |editor2-first=Th. |editor2-last=Bianquis |editor3-first=C.E. |editor3-last=Bosworth |editor4-first=E. |editor4-last=van Donzel |editor5-first=W.P. |editor5-last=Heinrichs |editor3-link=Clifford Edmund Bosworth |title=Encyclopaedia of Islam, Second Edition |year=2010 |publisher=Brill Online |location=Leiden |chapter=AL-Zāb |oclc=624382576 }}
* {{citation |last1=Braidwood |first1=Robert J. |authorlink1=Robert John Braidwood |last2=Howe |first2=Bruce |title=Prehistoric investigations in Iraqi Kurdistan |url=http://oi.uchicago.edu/pdf/saoc31.pdf |series=Studies in Ancient Oriental Civilization |volume=31 |year=1960 |publisher=University of Chicago Press |location=Chicago |oclc=395172 |access-date=2019-11-11 |archive-date=2012-10-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121007235010/http://oi.uchicago.edu/pdf/saoc31.pdf |url-status=dead }}
* {{citation |title=Soils and soil conditions in Iraq |last=Buringh |first=P. |year=1960 |publisher=Ministry of Agriculture |location=Baghdad |oclc=630122693 }}
* {{citation |last1=Davey |first1=Christopher J. |year=1985 |title=The Negūb Tunnel |journal=Iraq |volume=47 |pages=49–55 |jstor=4200231 |issn=0021-0889 }}
* {{citation |title=Irrigation in the Middle East region in figures. AQUASTAT survey 2008 |last=Frenken |first=Karen |year=2009 |publisher=FAO |location=Rome |isbn=978-92-5-106316-3 |series=Water Reports |volume=34 }}
* {{citation |url=http://heritage-key.com/blogs/willhunt/arbil-iraq-discovery-could-be-earliest-evidence-humans-near-east |title=Arbil, Iraq Discovery Could be Earliest Evidence of Humans in the Near East |last=Hunt |first=Will |year=2010 |work= |publisher=Heritage Key |accessdate=4 August 2010}}
* {{citation |author=Iraqi Ministries of Environment, Water Resources and Municipalities and Public Works |chapter=Volume I: Overview of present conditions and current use of the water in the marshlands area/Book 1: Water resources |title=New Eden Master Plan for integrated water resources management in the marshlands areas |publisher=New Eden Group |year=2006 }}
* {{citation |last1=Isaev |first1=V.A. |last2=Mikhailova |first2=M.V. |year=2009 |title=The hydrology, evolution, and hydrological regime of the mouth area of the Shatt al-Arab River |journal=Water Resources |volume=36 |issue=4 |pages=380–395 |issn=0097-8078 |doi=10.1134/S0097807809040022 }}
* {{citation |title=Water Resources and Conflict in the Middle East |last=Kliot |first=Nurit |year=1994 |publisher=Routledge |location=Milton Park |isbn=0-415-09752-5 |url-access=registration |url=https://archive.org/details/waterresourcesco00klio }}
* {{citation |last=Kolars | first=John |editor-first=Asit K.| editor-last=Biswas |title=International Waters of the Middle East: From Euphrates-Tigris to Nile |publisher=Oxford University Press |year=1994 |pages=44–94 |chapter=Problems of International River Management: The Case of the Euphrates |isbn=978-0-19-854862-1}}
* {{citation |last1=Kozłowski |first1=Stefan Karol |year=1998 |title=M'lefaat. Early Neolithic site in northern Iraq |journal=Cahiers de l'Euphrate |volume=8 |pages=179–273 |oclc=468390039 |doi= }}
* {{citation |last1=Maunsell |first1=F.R. |year=1901 |title=Central Kurdistan |journal=Geographical Journal |publisher= |volume=18 |issue=2 |pages=121–141 |jstor=1775333 |issn=0016-7398 }}
* {{citation |last1=Mohammadifar |first1=Yaghoub |last2=Motarjem |first2=Abbass |year=2008 |title=Settlement continuity in Kurdistan |journal=Antiquity |publisher= |volume=82 |issue=317 |pages= |url=http://www.antiquity.ac.uk/ProjGall/mohammadifar/ |issn=0003-598X }}
* {{citation |title=Iraq and the Persian Gulf |last=Naval Intelligence Division |series=Geographical Handbook Series |year=1944 |publisher= |location= |oclc=1077604 }}
* {{Citation |last1=Nováček |first1=Karel |last2=Chabr |first2=Tomáš |last3=Filipský |first3=David |last4=Janiček |first4=Libor |last5=Pavelka |first5=Karel |last6=Šída |first6=Petr |last7=Trefný |first7=Martin |last8=Vařeka |first8=Pavel |year=2008 |title=Research of the Arbil Citadel, Iraqi Kurdistan, First Season |journal=Památky Archeologické |volume=99 |pages=259–302 |url=http://www.kar.zcu.cz/ovp/data/blob.php?table=internet_list&amp;name=FileName&amp;type=FileType&amp;file=Data&amp;id=IDInternet&amp;idname=200 |issn=0031-0506 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210624061343/https://kar.zcu.cz/ovp/data/blob.php?table=internet_list&amp;name=FileName&amp;type=FileType&amp;file=Data&amp;id=IDInternet&amp;idname=200 |access-date=2019-11-11 |archive-date=2021-06-24 |url-status=dead }}
* {{citation |title=Studies in the Ancient History of Northern Iraq |last=Oates |first=David |year=2005 |publisher=British School of Archaeology in Iraq |location=London |isbn=0-903472-19-8 }}
* {{citation |title=Water Resources and Hydrometeorology of the Arab Region |last=Shahin |first=Mamdouh |year=2007 |publisher=Springer |location=Dordrecht |isbn=978-1-4020-5414-3 }}
* {{citation |title=Black banners from the East |last=Sharon |first=Moshe |year=1983 |publisher=Hebrew University |location=Jerusalem |oclc=65852180 |series=The Max Schloessinger memorial series }}
* {{citation |title=The Oxford Encyclopedia of Archaeology in the Ancient Near East |last1=Solecki |first1=Ralph S. |authorlink1=Ralph Solecki |editor1-first=Eric M. |editor1-last=Meyers |volume=5 |year=1997 |publisher=Oxford University Press |location=New York |isbn=0-19-506512-3 |chapter=Shanidar Cave |pages=15–16 }}
* {{citation |last1=Solecki |first1=Ralph S. |authorlink=Ralph Solecki |year=2005 |title=The Bekhme Dam Project in Kurdistan Iraq. A Threat to the Archaeology of the Upper Zagros River Valley |journal=International Journal of Kurdish Studies |volume=19 |issue=1/2 |pages=161–224 |issn=1073-6697 }}
* {{citation |url=http://www.ncdc.noaa.gov/oa/climate/afghan/iraq-narrative.html |title=Climate of Iraq |author=US Air Force Combat Climatology Center |year=2009 |work= |publisher=NOAA |accessdate=4 August 2010}}
* {{citation |title=A History of the Ancient Near East, ca. 3000–323 BC. Second Edition |last=van de Mieroop |first=Marc |authorlink=Marc van de Mieroop |year=2007 |publisher=Blackwell |location=Malden |series=Blackwell History of the Ancient World |isbn=978-1-4051-4911-2 }}
* {{citation |last1=Villard |first1=Pierre |editor1-first=Francis |editor1-last=Joannès |title=Dictionnaire de la civilisation mésopotamienne |series=Bouquins |year=2001 |publisher=Robert Laffont |location=Paris |language=French |isbn=978-2-221-09207-1 |pages=68–69 |chapter=Arbèles }}
* {{citation |last1=Wright |first1=Herbert E. |year=2007 |title=Pleistocene glaciation in Iraq |journal=Developments in Quaternary Science |volume=3 |issue=2 |pages=215–216 |doi=10.1016/S1571-0866(04)80126-X }}

{{Tigris}}

[[വർഗ്ഗം:ഏഷ്യയിലെ അന്താരാഷ്ട്രനദികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:തുർക്കിയിലെ നദികൾ]]</text>
      <sha1>lwp38j7swmrvw5r33uyig5cba5mmi8p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കമ്പ്യൂട്ടർ സുരക്ഷ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>502272</id>
    <revision>
      <id>4681910</id>
      <parentid>3927783</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T15:02:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>4681910</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11073" sha1="7jzl3l8vg49h6lj6h5y50ishsge77gg" xml:space="preserve">{{prettyurl|Cybersecurity}}
{{Information security}}
{{Computer hacking}}
{{OS}}
[[File:Computer locked.jpg|thumb|right|200px|കമ്പ്യൂട്ടർ സുരക്ഷയുടെ മിക്ക വശങ്ങളിലും ഇലക്ട്രോണിക് പാസ്‌വേഡുകളും എൻ‌ക്രിപ്ഷനും പോലുള്ള ഡിജിറ്റൽ നടപടികൾ ഉൾപ്പെടുന്നുണ്ടെങ്കിലും, അനധികൃത തട്ടിപ്പ് തടയുന്നതിന് മെറ്റൽ ലോക്കുകൾ പോലുള്ള ഭൗതിക സുരക്ഷാ നടപടികൾ ഇപ്പോഴും ഉപയോഗിക്കുന്നു.]]
'''കമ്പ്യൂട്ടർ സുരക്ഷ''', '''സൈബർ സുരക്ഷ''' &lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Schatz|first=Daniel|last2=Bashroush|first2=Rabih|last3=Wall|first3=Julie|date=2017|title=Towards a More Representative Definition of Cyber Security|url=https://commons.erau.edu/jdfsl/vol12/iss2/8/|journal=Journal of Digital Forensics, Security and Law|language=en|volume=12|issue=2|pages=|issn=1558-7215|via=}}&lt;/ref&gt; അല്ലെങ്കിൽ '''ഇൻഫർമേഷൻ ടെക്നോളജി സെക്യൂരിറ്റി''' ('''ഐടി സെക്യൂരിറ്റി''') എന്നത് കമ്പ്യൂട്ടർ സിസ്റ്റങ്ങളുടെയും നെറ്റ്‌വർക്കുകളുടെയും മോഷണം അല്ലെങ്കിൽ കേടുപാടുകൾ, [[computer hardware|ഹാർഡ്‌വെയർ]], [[software|സോഫ്റ്റ്വെയർ]] അല്ലെങ്കിൽ ഇലക്ട്രോണിക് ഡാറ്റ എന്നിവയിൽ നിന്നും അതുപോലെ തന്നെ സേവനങ്ങളുടെ തടസ്സത്തിൽ നിന്നോ തെറ്റിദ്ധാരണയിൽ നിന്നോ ഉള്ള പരിരക്ഷയാണ്.

കമ്പ്യൂട്ടർ സിസ്റ്റങ്ങൾ, [[internet|ഇൻറർനെറ്റ്]] &lt;ref&gt;[http://www.theaustralian.com.au/technology/opinion/reliance-spells-end-of-road-for-ict-amateurs/story-e6frgb0o-1226636267865?nk=34fe4ab684629535daaf6a8fe6e6ef3d &quot;Reliance spells end of road for ICT amateurs&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141219014830/http://www.theaustralian.com.au/technology/opinion/reliance-spells-end-of-road-for-ict-amateurs/story-e6frgb0o-1226636267865?nk=34fe4ab684629535daaf6a8fe6e6ef3d |date=2014-12-19 }}, 7 May 2013, The Australian&lt;/ref&gt;, വയർലെസ് നെറ്റ്‌വർക്ക് മാനദണ്ഡങ്ങളായ [[bluetooth|ബ്ലൂടൂത്ത്]], [[Wi-Fi|വൈ-ഫൈ]] എന്നിവയെ ആശ്രയിക്കുന്നതും [[smartphone|സ്മാർട്ട്‌ഫോണുകൾ]], [[television|ടെലിവിഷനുകൾ]], കൂടാതെ &quot;സ്മാർട്ട്&quot; ഉപകരണങ്ങളുടെ വളർച്ച എന്നിവ കാരണം ഈ ഫീൽഡ് കൂടുതൽ പ്രാധാന്യമർഹിക്കുന്നു. &quot;[[Internet of things|ഇന്റർനെറ്റ് ഓഫ് തിങ്ക്സ്]]&quot; ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഉപകരണങ്ങൾ. രാഷ്‌ട്രീയത്തിന്റെയും സാങ്കേതികവിദ്യയുടെയും കാര്യത്തിൽ അതിന്റെ സങ്കീർണ്ണത കാരണം, സൈബർ സുരക്ഷയും സമകാലീന ലോകത്തിലെ പ്രധാന വെല്ലുവിളികളിൽ ഒന്നാണ്. &lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Stevens |first1=Tim |title=Global Cybersecurity: New Directions in Theory and Methods |journal=Politics and Governance |volume=6 |issue=2 |pages=1–4 |doi=10.17645/pag.v6i2.1569 |date=2018-06-11 |url=https://kclpure.kcl.ac.uk/portal/files/97261726/PaG_6_2_Global_Cybersecurity_New_Directions_in_Theory_and_Methods.pdf }}&lt;/ref&gt;
==വൾനറബിലിറ്റികളും ആക്രമണങ്ങളും==
രൂപകൽപ്പന, നടപ്പാക്കൽ, പ്രവർത്തനം അല്ലെങ്കിൽ ആന്തരിക നിയന്ത്രണം എന്നിവയിലെ ഒരു ബലഹീനതയാണ് വൾനറബിലിറ്റി. കണ്ടെത്തിയ മിക്ക കേടുപാടുകളും കോമൺ വൾനറബിലിറ്റീസ് ആൻഡ് എക്‌സ്‌പോഷറുകളുടെ (സിവിഇ) ഡാറ്റാബേസിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. കുറഞ്ഞത് ഒരു പ്രവർത്തന ആക്രമണമോ &quot;ചൂഷണമോ&quot; നിലനിൽക്കുന്ന ഒന്നാണ് ചൂഷണം ചെയ്യാവുന്ന വൾനറബിലിറ്റി. &lt;ref&gt;{{cite web |title=Computer Security and Mobile Security Challenges |url=https://www.researchgate.net/publication/298807979 |website=researchgate.net |accessdate=2016-08-04 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20161012010519/https://www.researchgate.net/publication/298807979_Computer_Security_and_Mobile_Security_Challenges |archivedate=12 October 2016 |df=dmy-all |date=2015-12-03 }}&lt;/ref&gt;കേടുപാടുകൾ പലപ്പോഴും ഓട്ടോമേറ്റഡ് ഉപകരണങ്ങളുടെ സഹായത്തോടെയോ അല്ലെങ്കിൽ ഇഷ്ടാനുസൃതമാക്കിയ സ്ക്രിപ്റ്റുകൾ സ്വമേധയാ ഉപയോഗിച്ചോ വേട്ടയാടപ്പെടുകയോ ചൂഷണം ചെയ്യപ്പെടുകയോ ചെയ്യുന്നു. ഒരു കമ്പ്യൂട്ടർ സിസ്റ്റം സുരക്ഷിതമാക്കാൻ, അതിനെതിരെ നടത്താവുന്ന ആക്രമണങ്ങൾ മനസിലാക്കേണ്ടത് പ്രധാനമാണ്, മാത്രമല്ല ഈ ഭീഷണികളെ സാധാരണയായി ഈ വിഭാഗങ്ങളിലൊന്നായി തരംതിരിക്കാം:
===ബാക്ക്ഡോർ===
സാധാരണ പ്രാമാണീകരണം അല്ലെങ്കിൽ സുരക്ഷാ നിയന്ത്രണങ്ങൾ മറികടക്കുന്നതിനുള്ള ഏതെങ്കിലും രഹസ്യ രീതിയാണ് കമ്പ്യൂട്ടർ സിസ്റ്റത്തിലെ ഒരു ബാക്ക്ഡോർ, ക്രിപ്റ്റോസിസ്റ്റം അല്ലെങ്കിൽ അൽഗോരിതം. രൂപകൽപ്പനയിലോ അല്ലെങ്കിൽ മോശം കോൺഫിഗറേഷൻ ഉൾപ്പെടെ നിരവധി കാരണങ്ങളാൽ അവ നിലനിൽക്കുന്നു. നിയമാനുസൃതമായ പ്രവേശനം അനുവദിക്കുന്നതിന് വേണ്ടി ഒരു അംഗീകൃത കക്ഷി അല്ലെങ്കിൽ ക്ഷുദ്രകരമായ സോഫ്റ്റ്വെയറുകൾ ആക്രമണകാരി അവ ചേർത്തിരിക്കാം; എന്നാൽ അവയുടെ നിലനിൽപ്പിന്റെ ഉദ്ദേശ്യങ്ങൾ പരിഗണിക്കാതെ, അവ ഒരു വൾനറബിലിറ്റി സൃഷ്ടിക്കുന്നു.

===ഡിനയൽ ഓഫ് സർവ്വീസ് അറ്റാക്ക്(DoS)===
ഡിനയൽ ഓഫ് സർവ്വീസ് അറ്റാക്ക് (DoS) രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിരിക്കുന്നത് ഒരു മെഷീനോ നെറ്റ്‌വർക്ക് ഉറവിടമോ അതിന്റെ ഉപയോക്താക്കൾക്ക് ലഭ്യമല്ലാതാക്കാനാണ്.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Distributed Denial of Service Attack |url=https://www.csa.gov.sg/gosafeonline/go-safe-for-business/smes/distributed-denial-of-service-attack |website=csa.gov.sg |accessdate=12 November 2014 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160806080013/https://www.csa.gov.sg/gosafeonline/go-safe-for-business/smes/distributed-denial-of-service-attack |archivedate=6 August 2016 |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;ഇരകളുടെ 
ആക്രമണകാരികൾക്ക് അക്കൗണ്ട് ലോക്കുചെയ്യുന്നതിന് കാരണമായേക്കാവുന്ന തുടർച്ചയായ തവണ തെറ്റായ പാസ്‌വേഡ് മന:പൂർവ്വം നൽകിയതിലൂടെ ഇരകൾക്ക് സേവനം നിരസിക്കാൻ കഴിയും, അല്ലെങ്കിൽ അവർ ഒരു മെഷീനിന്റെയോ നെറ്റ്‌വർക്കിന്റെയോ കഴിവുകൾ ഓവർലോഡ് ചെയ്യുകയും എല്ലാ ഉപയോക്താക്കളെയും ഒരേസമയം തടയുകയും ചെയ്യാം. ഒരു പുതിയ ഫയർവാൾ നിയമം ചേർത്തുകൊണ്ട് ഒരൊറ്റ ഐപി വിലാസത്തിൽ നിന്നുള്ള ഒരു നെറ്റ്‌വർക്ക് ആക്രമണം തടയാൻ കഴിയുമെങ്കിലും, പല തരത്തിലുള്ള വിതരണ നിരസിക്കൽ (ഡി‌ഡി‌ഒ‌എസ്) ആക്രമണങ്ങൾ സാധ്യമാണ്, അവിടെ ആക്രമണം ധാരാളം പോയിന്റുകളിൽ നിന്ന് വരുന്നു - അതിനാൽ തന്നെ പ്രതിരോധിക്കുന്നത് വളരെ ബുദ്ധിമുട്ടാണ്. അത്തരം ആക്രമണങ്ങൾ ഒരു ബോട്ട്നെറ്റിന്റെ സോംബി കമ്പ്യൂട്ടറുകളിൽ നിന്നോ അല്ലെങ്കിൽ റിഫ്ലഷനും ആംപ്ലിഫിക്കേഷൻ ആക്രമണങ്ങളും ഉൾപ്പെടെയുള്ള സാധ്യമായ മറ്റ് സാങ്കേതിക വിദ്യകളിൽ നിന്നോ ഉത്ഭവിച്ചേക്കാം.

==അവലംബം==</text>
      <sha1>7jzl3l8vg49h6lj6h5y50ishsge77gg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കേറ്റ് ക്യാമ്പ്ബെൽ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>517194</id>
    <revision>
      <id>4681995</id>
      <parentid>4631359</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T00:50:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>4681995</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="48344" sha1="p8tvn6jx8uoo0xxunmytm7wz9ali76f" xml:space="preserve">{{prettyurl|Cate Campbell}}
{{Infobox swimmer
| name           = Cate Natalie Campbell
| image          = Cate Campbell - Kazan 2015 - Victory Ceremony 100m freestyle.jpg
| image_size     = 200
| alt            = 
| caption        = Cate Campbell at the [[2015 World Aquatics Championships]]
| fullname       = Cate Natalie Campbell
| nicknames      = 
| national_team  = {{AUS}}
| strokes        = [[Freestyle swimming|Freestyle]]
| club           = [[Commercial Swimming Club|Commercial]]
| coach          = Simon Cusack&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.swimvortex.com/emily-seebohm-riding-golden-wave-to-rio-with-a-159-australian-200-back-record/ |title=Emily Seebohm Riding Golden wave To Rio With A 1:59 Australian 200 Back S/C Record |first1=Craig |last1=Lord |date=26 November 2015 |publisher=Swimvortex |access-date=27 November 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151208121253/http://www.swimvortex.com/emily-seebohm-riding-golden-wave-to-rio-with-a-159-australian-200-back-record/# |archive-date=8 December 2015 |url-status=dead  }}&lt;/ref&gt;
| collegeteam    = 
| birth_date     = {{Birth date and age|1992|05|20|df=y}}
| birth_place    = [[Blantyre]], [[Malawi]]
| death_date     = 
| death_place    = 
| height         = {{convert|186|cm|ftin}}&lt;ref name=&quot;fina&quot;&gt;{{cite web |title=Cate  Campbell |url=http://www.fina.org/athletes/cate-campbell |website=fina.org |publisher=[[FINA]] |accessdate=27 July 2018 |archive-date=2021-01-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210125181857/https://www.fina.org/athletes/cate-campbell |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
| weight         = 74 kg&lt;ref name=&quot;fina&quot;/&gt;
| medaltemplates = 
{{MedalCount
|total=yes
|[[Swimming at the Summer Olympics|Olympic Games]]|2|1|2
|[[FINA World Aquatics Championships|World Championships (LC)]]|4|5|3
|[[Pan Pacific Swimming Championships|Pan Pacific Championships]]|9|0|0
|[[Swimming at the Commonwealth Games|Commonwealth Games]]|6|2|0
|[[Swimming at the Summer Universiade|Universiade]]|1|0|1
}}
{{MedalSport|Women's swimming}}
{{MedalCountry|Australia}}
{{MedalCompetition|[[Swimming at the Summer Olympics|Olympic Games]]}}
{{MedalGold|[[Swimming at the 2012 Summer Olympics|2012 London]]|[[Swimming at the 2012 Summer Olympics – Women's 4 × 100 metre freestyle relay|4×100 m freestyle]]}}
{{MedalGold|[[Swimming at the 2016 Summer Olympics|2016 Rio de Janeiro]]|[[Swimming at the 2016 Summer Olympics – Women's 4 × 100 metre freestyle relay|4×100 m freestyle]]}}
{{MedalSilver|2016 Rio de Janeiro|[[Swimming at the 2016 Summer Olympics – Women's 4 × 100 metre medley relay|4×100 m medley]]}}
{{MedalBronze|[[Swimming at the 2008 Summer Olympics|2008 Beijing]]|[[Swimming at the 2008 Summer Olympics – Women's 50 metre freestyle|50 m freestyle]]}}
{{MedalBronze|2008 Beijing|[[Swimming at the 2008 Summer Olympics – Women's 4 × 100 metre freestyle relay|4×100 m freestyle]]}}
{{MedalCompetition|[[Swimming at the World Aquatics Championships|World Championships (LC)]]}}
{{MedalGold|[[2013 World Aquatics Championships|2013 Barcelona]]|[[Swimming at the 2013 World Aquatics Championships – Women's 100 metre freestyle|100 m freestyle]]}}
{{MedalGold|[[2015 World Aquatics Championships|2015 Kazan]]|[[Swimming at the 2015 World Aquatics Championships – Women's 4 × 100 metre freestyle relay|4×100 m freestyle]]}}
{{MedalGold|[[2019 World Aquatics Championships|2019 Gwangju]]|[[Swimming at the 2019 World Aquatics Championships – Women's 4 × 100 metre freestyle relay|4×100 m freestyle]]}}
{{MedalGold|2019 Gwangju|[[Swimming at the 2019 World Aquatics Championships – 4 × 100 metre mixed medley relay|4×100 m mixed medley]]}}
{{MedalSilver|2013 Barcelona|[[Swimming at the 2013 World Aquatics Championships – Women's 50 metre freestyle|50 m freestyle]]}}
{{MedalSilver|2013 Barcelona|[[Swimming at the 2013 World Aquatics Championships – Women's 4 × 100 metre freestyle relay|4×100 m freestyle]]}}
{{MedalSilver|2013 Barcelona|[[Swimming at the 2013 World Aquatics Championships – Women's 4 × 100 metre medley relay|4×100 m medley]]}}
{{MedalSilver|2019 Gwangju|[[Swimming at the 2019 World Aquatics Championships – Women's 100 metre freestyle|100 m freestyle]]}}
{{MedalSilver|2019 Gwangju|[[Swimming at the 2019 World Aquatics Championships – Women's 4 × 100 metre medley relay|4×100 m medley]]}}
{{MedalBronze|[[2009 World Aquatics Championships|2009 Rome]]|[[Swimming at the 2009 World Aquatics Championships – Women's 50 metre freestyle|50 m freestyle]]}}
{{MedalBronze|2015 Kazan|[[Swimming at the 2015 World Aquatics Championships – Women's 100 metre freestyle|100 m freestyle]]}}
{{MedalBronze|2019 Gwangju|[[Swimming at the 2019 World Aquatics Championships – Women's 50 metre freestyle|50 m freestyle]]}}
{{MedalCompetition|[[Pan Pacific Swimming Championships|Pan Pacific Championships]]}}
{{MedalGold|[[2014 Pan Pacific Swimming Championships|2014 Gold Coast]]|[[2014 Pan Pacific Swimming Championships – Women's 50 metre freestyle|50 m freestyle]]}}
{{MedalGold|2014 Gold Coast|[[2014 Pan Pacific Swimming Championships – Women's 100 metre freestyle|100 m freestyle]]}}
{{MedalGold|2014 Gold Coast|[[2014 Pan Pacific Swimming Championships – Women's 4 × 100 metre freestyle relay|4×100 m freestyle]]}}
{{MedalGold|2014 Gold Coast|[[2014 Pan Pacific Swimming Championships – Women's 4 × 100 metre medley relay|4×100 m medley]]}}
{{MedalGold| [[2018 Pan Pacific Swimming Championships|2018 Tokyo]] | 50 m freestyle}}
{{MedalGold| 2018 Tokyo | 100 m freestyle}}
{{MedalGold| 2018 Tokyo | 4×100 m freestyle}}
{{MedalGold| 2018 Tokyo | 4×100 m medley}}
{{MedalGold| 2018 Tokyo | 4×100 m mixed medley}}
{{MedalCompetition|[[Swimming at the Commonwealth Games|Commonwealth Games]]}}
{{MedalGold|[[Swimming at the 2014 Commonwealth Games|2014 Glasgow]]|[[Swimming at the 2014 Commonwealth Games – Women's 100 metre freestyle|100 m freestyle]]}}
{{MedalGold|2014 Glasgow|[[Swimming at the 2014 Commonwealth Games – Women's 4 × 100 metre freestyle relay|4×100 m freestyle]]}}
{{MedalGold|2014 Glasgow|[[Swimming at the 2014 Commonwealth Games – Women's 4 × 100 metre medley relay|4×100 m medley]]}}
{{MedalGold|[[Swimming at the 2018 Commonwealth Games|2018 Gold Coast]]|[[Swimming at the 2018 Commonwealth Games – Women's 50 metre freestyle|50 m freestyle]]}}
{{MedalGold|2018 Gold Coast|[[Swimming at the 2018 Commonwealth Games – Women's 50 metre butterfly|50 m butterfly]]}}
{{MedalGold|2018 Gold Coast|[[Swimming at the 2018 Commonwealth Games – Women's 4 × 100 metre freestyle relay|4×100 m freestyle]]}}
{{MedalSilver|2014 Glasgow|[[Swimming at the 2014 Commonwealth Games – Women's 50 metre freestyle|50 m freestyle]]}}
{{MedalSilver|2018 Gold Coast|[[Swimming at the 2018 Commonwealth Games – Women's 100 metre freestyle|100 m freestyle]]}}
{{MedalCompetition|[[Swimming at the Summer Universiade|Universiade]]}}
{{MedalGold|[[Swimming at the 2011 Summer Universiade|2011 Shenzhen]]|4×100 m freestyle}}
{{MedalBronze|2011 Shenzhen|50 m freestyle}}
}}
മലാവിയൻ വംശജയായ ഓസ്‌ട്രേലിയൻ മത്സര നീന്തൽതാരവും ഒന്നിലധികം ലോക റെക്കോർഡ് ഉടമയുമാണ് '''കേറ്റ് നതാലി കാമ്പ്‌ബെൽ, ഒ‌എ‌എം''' (ജനനം: 20 മെയ് 1992). [[2008 Summer Olympics|2008-ലെ സമ്മർ ഒളിമ്പിക്സിൽ]] രണ്ട് വെങ്കലവും [[2012 Summer Olympics|2012-ലെ സമ്മർ ഒളിമ്പിക്സിൽ]] ഒരു സ്വർണ്ണവും [[2016 Summer Olympics|2016-ലെ സമ്മർ ഒളിമ്പിക്സിൽ]] ഒരു വെള്ളി മെഡലും നേടി. ടീം ഓസ്‌ട്രേലിയയുമായുള്ള ലോംഗ് കോഴ്‌സ് 4 x 100 മീറ്റർ ഫ്രീസ്റ്റൈൽ റിലേയിലും [http://www.abc.net.au/news/2017-10-27/cate-campbell-breaks-world-record-on-return-to-pool/9091828] ഷോർട്ട് കോഴ്‌സ് 100 മീറ്റർ ഫ്രീസ്റ്റൈലിലും നിലവിലെ ലോക റെക്കോർഡ് ഉടമയാണ് അവർ.

[[Commercial Swimming Club|കൊമേഴ്‌സ്യൽ നീന്തൽ ക്ലബിലെ]] സൈമൺ കുസാക്ക് ആണ് പരിശീലകൻ.
== മുൻകാലജീവിതം ==
അക്കൗണ്ടന്റ് ആയ എറിക്, നഴ്‌സ് ആയ ജെന്നി എന്നീ ദക്ഷിണാഫ്രിക്കൻ മാതാപിതാക്കൾക്ക് ജനിച്ച അഞ്ച് മക്കളിൽ ആദ്യത്തേതാണ് കേറ്റ്. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.insidesport.com.au/more-sport/news/campbell-top-of-the-world-421969|title=Campbell: Top Of The World|website=Inside Sport|access-date=2017-08-07}}&lt;/ref&gt; അവർക്ക് നാല് ഇളയ സഹോദരങ്ങളുണ്ട് (മൂന്ന് സഹോദരിമാരും ഒരു സഹോദരനും): ബ്രോണ്ടെ, ജെസീക്ക, ഹാമിഷ്, അബിഗയിൽ. അവരുടെ സഹോദരൻ ഹമീഷിന് കടുത്ത സെറിബ്രൽ പക്ഷാഘാതം ഉണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.foxsports.com.au/commonwealth-games/swimming-sisters-cate-and-bronte-campbell-carry-aussie-hopes-at-glasgow-games/news-story/b462c4d061f3e929caf766124437393f|title=Sister act set to rock Glasgow pool|date=2014-07-20|publisher=Fox Sports|access-date=2017-05-06}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.dailytelegraph.com.au/stellar/the-campbell-sisters-confront-possibly-the-biggest-choke-in-olympic-history/news-story/98557cf59dd0e70cbe0ecb7f7548e66d|title=Subscribe to The Daily Telegraph|website=The Daily Telegraph|location=Australia|access-date=2017-05-06}}&lt;/ref&gt;

ജെന്നി നീന്തൽക്കാരിയായിരുന്നു. കുടുംബവീട്ടിലെ കുളത്തിൽ അവരുടെ നാല് പെൺമക്കളെ അവർ നീന്താൻ പഠിപ്പിച്ചു. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.mamamia.com.au/meet-cate-campbell-olympic-swimmer/|title=Sport on Saturdays: Meet Cate Campbell, Olympic swimmer.|date=2013-10-05|work=Mamamia|access-date=2017-05-06|archive-date=2017-08-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20170807192430/http://www.mamamia.com.au/meet-cate-campbell-olympic-swimmer/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; മലാവി തടാകത്തിലെ ഹിപ്പോപ്പൊട്ടാമിക്കു സമീപം ഒരു ചെറിയ കുട്ടിയായിരുന്നപ്പോൾ നീന്തുന്നതും കേറ്റ് ഓർമ്മിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;NBC Olympics&quot;&gt;{{Cite news|url=http://www.nbcolympics.com/news/who-are-cate-and-bronte-campbell|title=Who are... Cate and Bronte Campbell|work=NBC Olympics|access-date=2017-08-07|archive-date=2018-08-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20180827010954/http://www.nbcolympics.com/news/who-are-cate-and-bronte-campbell|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;ഈ തടാകത്തിലാണ് അവരുടെ അച്ഛൻ എറിക് വാരാന്ത്യങ്ങളിൽ കപ്പൽ യാത്ര പോകുന്നത്.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.smh.com.au/sport/swimming/swimming-stars-find-inspiration-close-to-home-20140329-zqoh9.html|title=Swimming stars find inspiration close to home|last=Paxinos|first=Stathi|date=2014-03-29|work=The Sydney Morning Herald|access-date=2017-08-07}}&lt;/ref&gt;ക്യാമ്പ്‌ബെല്ലും സഹോദരങ്ങളും കുട്ടികളായിരിക്കുമ്പോൾ ഹോംസ്‌കൂളിൽ ആയിരുന്നു പഠനം.&lt;ref name=&quot;NBC Olympics&quot;/&gt; അവർ വളർന്നുവരുന്ന സമയത്ത് അവരുടെ അമ്മയും പതിവായി ബൈബിൾ വായിക്കാറുണ്ടായിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.zwemza.com/?p=31867|title=Bronte and Cate Campbell talk about life in and out of pool|date=2016-07-25|work=ZwemZa|access-date=2017-08-07|archive-date=2021-08-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210801225009/http://www.zwemza.com/?p=31867|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ടിവി ഇല്ലാതെ ഒരു വലിയ വീട്ടിലാണ് ക്യാമ്പ്ബെൽസ് താമസിച്ചിരുന്നത്. ടർക്കികൾ, ഗിനിയ പന്നികൾ, നായ്ക്കൾ, പൂച്ചകൾ, കോഴികൾ തുടങ്ങി നിരവധി വളർത്തുജീവികൾ അവർക്ക് ഉണ്ടായിരുന്നു. എല്ലാ ദിവസവും രാവിലെ &quot;ഈസ്റ്റർ മുട്ട വേട്ടപോലെ കോഴികൾ വീടിനു ചുറ്റും മുട്ടയിടും&quot; എന്ന് ക്യാമ്പ്ബെൽ വിവരിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.theaustralian.com.au/life/weekend-australian-magazine/bronte-and-cate-campbell-olympic-swimming-hopefuls-sisters-rivals/news-story/1e67876945395071a07ed01e0cd7c664|title=Double trouble: Swim sisters|date=2015-05-15|access-date=2017-08-07|archive-date=2016-11-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20161112152818/http://www.theaustralian.com.au/life/weekend-australian-magazine/bronte-and-cate-campbell-olympic-swimming-hopefuls-sisters-rivals/news-story/1e67876945395071a07ed01e0cd7c664|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

സ്കൂൾ പഠനകാലത്ത്, തനിക്ക് പാടാനോ നൃത്തം ചെയ്യാനോ കഴിയില്ലെന്ന് ക്യാമ്പ്ബെൽ പറയുന്നു. എന്നാൽ നീന്തലിൽ അവർ മികവ് പുലർത്തിയിരുന്നു. സ്കൂളിൽ പരസ്യമായി സംസാരിക്കുന്നതിന് തനിക്ക് ഉയർന്ന മാർക്ക് ലഭിച്ചതായും അവർ പറഞ്ഞു. അവ മാറ്റിനിർത്തിയാൽ, താൻ ഒരു ശരാശരി വിദ്യാർത്ഥിയാണെന്ന് അവർ അവകാശപ്പെടുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.thesaturdaypaper.com.au/sport/swimming/2014/07/12/making-splash-cate-campbell-22-swimmer/1405087200|title=Making a splash: Cate Campbell, 22, swimmer|last=Cooke|first=Richard|date=2014-07-12|work=The Saturday Paper|access-date=2017-11-25|archive-date=2017-12-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20171201041239/https://www.thesaturdaypaper.com.au/sport/swimming/2014/07/12/making-splash-cate-campbell-22-swimmer/1405087200|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

2001-ൽ ക്യാമ്പ്‌ബെൽസ് [[മലാവി]]യിൽ നിന്ന് [[ഓസ്‌ട്രേലിയ]]യിലേക്ക് മാറി. ഇതിന് തൊട്ടുപിന്നാലെയാണ് ക്യാമ്പ്‌ബെൽ മത്സര നീന്തൽ ഏറ്റെടുത്തത്. ക്വീൻസ്‌ലാന്റിലെ ബ്രിസ്‌ബെയ്‌നിലെ കെൻമോർ സ്റ്റേറ്റ് ഹൈസ്‌കൂളിൽ സെക്കൻഡറി സ്‌കൂൾ പഠനം പൂർത്തിയാക്കി. അവരുടെ സഹോദരി ബ്രോണ്ടെ ഒരു ഒളിമ്പിക് നീന്തൽക്കാരിയാണ്. ഈ ജോഡി 2012-ലെ സമ്മർ ഒളിമ്പിക്സിലും ഇതേ മത്സരത്തിൽ പങ്കെടുത്തു.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Campbell Sisters to swim in London|url=http://london2012.olympics.com.au/news/campbell-sisters-to-swim-in-london|access-date=18 May 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20141104182954/http://london2012.olympics.com.au/news/campbell-sisters-to-swim-in-london|archive-date=4 November 2014|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

2007-ൽ സിഡ്നിയിൽ നടന്ന [[Australian Youth Olympic Festival|ഓസ്‌ട്രേലിയൻ യൂത്ത് ഒളിമ്പിക് ഫെസ്റ്റിവലിൽ]] പങ്കെടുത്ത അവർ 50 മീറ്റർ വ്യക്തിഗത ഫ്രീസ്റ്റൈലിലും 4 × 100 മീറ്റർ ഫ്രീസ്റ്റൈൽ റിലേയിലും രണ്ട് സ്വർണ്ണ മെഡലുകൾ നേടി. 2008-ൽ ജപ്പാൻ ഓപ്പണിലെ 50 മീറ്റർ ഫ്രീസ്റ്റൈലിൽ വിജയം നേടി. സ്വദേശി [[Libby Trickett|ലിബി ട്രിക്കറ്റിനെ]] തോൽപ്പിച്ച് 24.48 സെക്കൻഡിൽ ഓസ്ട്രേലിയൻ, കോമൺ‌വെൽത്ത് റെക്കോർഡുകൾ സ്ഥാപിച്ചു.

== കരിയർ ==
=== 2008-ലെ ഒളിമ്പിക്സ് ===
24.20 സെക്കൻഡ് സമയം റെക്കോർഡുചെയ്‌തതിന് ശേഷം 50 മീറ്റർ ഫ്രീസ്റ്റൈൽ സെമി ഫൈനലിലേക്ക് ഏറ്റവും വേഗത്തിൽ യോഗ്യത നേടിയത് കേറ്റ് ആയിരുന്നു. ലോക റെക്കോർഡ് ഉടമ [[Libby Trickett|ലിബി ട്രിക്കറ്റിനെതിരായ]] സെമി ഫൈനലിൽ ഇത് അവരെ ലെയ്ൻ 4 സ്ഥാനത്ത് എത്തിച്ചു. രണ്ടാം സെമി ഫൈനലിൽ 24.42 സെക്കൻഡിൽ കേറ്റ് രണ്ടാം സ്ഥാനത്തെത്തി. ഫൈനലിനായി അവരെ ലെയ്ൻ 5 ൽ ഉൾപ്പെടുത്തി. ഫൈനലിൽ 24.17 സമയത്ത് അവർ മൂന്നാം സ്ഥാനത്തെത്തി. ഓസ്‌ട്രേലിയയിലെ വനിതകളുടെ 4 x 100 മീറ്റർ ഫ്രീസ്റ്റൈൽ റിലേ ടീമിന്റെ ഭാഗമായി വെങ്കലവും നേടി.
=== 2009-ലെ ലോക ചാമ്പ്യൻഷിപ്പ് ===
53.40 സെക്കൻഡിൽ ടൈം ട്രയൽ നടത്തിയിട്ടും, മാർച്ചിൽ 5 മാസം മുമ്പുള്ള 56.39 സെക്കന്റിലെ 100 മീറ്റർ പ്രകടനവും ഹിപ് പ്രശ്‌നങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നതിനാൽ വനിതകളുടെ 4 × 100 മീറ്റർ ഫ്രീസ്റ്റൈലിൽ അവരെ മത്സരത്തിൽ നിന്ന്‌ പിൻവലിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, ലോക ചാമ്പ്യൻഷിപ്പ് ട്രയൽസിൽ റണ്ണർഅപ്പ് നീന്തലിൽ നിന്ന് 50 മീറ്റർ ഫ്രീസ്റ്റൈൽ നീന്താനുള്ള അവകാശം അവർ നേടി. സ്വദേശിയായ ലിബി ട്രിക്കറ്റിനെ തോൽപ്പിച്ച് റോമിൽ അവർ വെങ്കലം നേടി 
=== 2012-ലെ ഒളിമ്പിക്സ് ===
ലണ്ടനിൽ നടന്ന 2012-ലെ സമ്മർ ഒളിമ്പിക്സിൽ 4 × 100 മീറ്റർ ഫ്രീസ്റ്റൈൽ റിലേയിൽ സ്വർണം നേടിയ ഓസ്‌ട്രേലിയൻ ടീമിലെ അംഗമായിരുന്നു ക്യാമ്പ്‌ബെൽ.&lt;ref&gt;[http://www.london2012.com/swimming/event/women-4x100m-freestyle-relay/index.html Women's 4 x 100 m Freestyle Relay] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130402015110/http://www.london2012.com/swimming/event/women-4x100m-freestyle-relay/index.html |date=2013-04-02 }}, London2012.com&lt;/ref&gt;വനിതകളുടെ 50 മീറ്റർ ഫ്രീസ്റ്റൈലിൽ അവരും സഹോദരി [[ബ്രോണ്ടെ ക്യാമ്പ്‌ബെൽ|ബ്രോണ്ടും]] ഒരേ ഹീറ്റിൽ നീന്തുകയും യഥാക്രമം മൂന്നും രണ്ടും സ്ഥാനങ്ങൾ നേടുകയും സെമി ഫൈനലിന് യഥാക്രമം പത്തും ഒമ്പതാം സ്ഥാനവും നേടുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;[http://www.london2012.com/swimming/event/women-50m-freestyle/index.html Women's 50 m Freestyle: Heats] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120822143609/http://www.london2012.com/swimming/event/women-50m-freestyle/index.html |date=22 August 2012 }}, London2012.com&lt;/ref&gt;
=== 2013 ===
[[2013 Australian Swimming Championships|2013-ലെ ഓസ്ട്രേലിയൻ നീന്തൽ ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിൽ]] 50, 100 മീറ്റർ ഫ്രീസ്റ്റൈൽ ഇനങ്ങളിൽ സ്വർണം നേടി. [[2013 World Aquatics Championships|2013-ലെ ലോക അക്വാട്ടിക്സ് ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിന്]] യോഗ്യത നേടി. ലോക ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിൽ, 4 × 100 മീറ്റർ ഫ്രീസ്റ്റൈൽ റിലേയിൽ സഹോദരി ബ്രോണ്ടെ, എമ്മ മൿകീൻ, അലീഷ്യ കൗട്ട്സ് എന്നിവരുമായി അവർ വെള്ളി മെഡൽ നേടി. ഒരു സെക്കൻഡിൽ 0.12 ഫിനിഷ് ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Final results of Women's 4 × 100 metre freestyle relay at the 2013 World Aquatics Championships|url=http://www.omegatiming.com/File/Download?id=00010D020101003302FFFFFFFFFFFF02|publisher=[[Omega SA|Omega Timing]]|format=PDF|date=28 July 2013|accessdate=29 July 2013}}&lt;/ref&gt;ആറാം ദിവസത്തെ മത്സരത്തിൽ 52.34 സെക്കൻഡിൽ 100 മീറ്റർ ഫ്രീസ്റ്റൈൽ ലോക കിരീടം ക്യാമ്പ്ബെൽ നേടി.&lt;ref&gt;http://www.omegatiming.com/File/Download?id=00010D020101001502FFFFFFFFFFFF02&lt;/ref&gt; സ്വീഡനിലെ സാറാ സ്ജസ്ട്രോമിനെയും നിലവിലെ ഒളിമ്പിക് ചാമ്പ്യൻ [[Ranomi Kromowidjojo|റാനോമി ക്രോമോവിഡ്ജോയേക്കാളും]] ക്യാമ്പ്ബെൽ മുന്നിലെത്തി.
=== 2015 ===
[[File:Kazan 2015 - Victory Ceremony Campbell sisters 100m freestyle.JPG|thumb|2015 ലെ ലോക അക്വാട്ടിക്സ് ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിൽ കേറ്റ് ക്യാമ്പ്‌ബെല്ലും (ഇടത്ത്) സഹോദരി ബ്രോണ്ടെയും.]]
2015-ലെ കസാനിൽ നടന്ന ലോക ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിൽ 4 × 100 മീറ്റർ ഫ്രീസ്റ്റൈൽ റിലേയിൽ സ്വർണം നേടി ഡച്ച്, യുഎസ് ടീമുകളെ പരാജയപ്പെടുത്തി.&lt;ref&gt;[http://www.omegatiming.com/File/Download?id=00010F020001003302FFFFFFFFFFFF02 Final results]&lt;/ref&gt; 100 മീറ്റർ ഫ്രീസ്റ്റൈൽ ഇനത്തിൽ ബ്രോണ്ടെ ക്യാമ്പ്‌ബെല്ലിനും സാറാ സ്ജോസ്ട്രോമിനും പിന്നിൽ അവർ മൂന്നാം സ്ഥാനത്തെത്തി.&lt;ref&gt;[http://omegatiming.com/File/Download?id=00010F020001001502FFFFFFFFFFFF02 Final results]&lt;/ref&gt;2015 ൽ സിഡ്‌നിയിൽ നടന്ന ഓസ്‌ട്രേലിയൻ ഷോർട്ട് കോഴ്‌സ് നീന്തൽ ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിൽ 50.91 സമയത്ത് 100 മീറ്റർ ഫ്രീസ്റ്റൈൽ ലോക റെക്കോർഡ് തകർത്തു 51 സെക്കൻഡിൽ താഴെയുള്ള ആദ്യ വനിതയായി.&lt;ref&gt;[http://www.swimmingworldmagazine.com/results/2015-australia-short-course-championships-day-4/international-elite/2015/November/25 Final Results]&lt;/ref&gt;
=== 2016 ===
2016-ലെ ഓസ്‌ട്രേലിയൻ നീന്തൽ ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിൽ 100 മീറ്റർ ഫ്രീസ്റ്റൈൽ നേടി 2016-ലെ സമ്മർ ഒളിമ്പിക്സിന് യോഗ്യത നേടി. സെമിഫൈനലിൽ 50 മീറ്റർ ഫ്രീസ്റ്റൈലിൽ 23.93 സമയം നേടി ഓസ്ട്രേലിയൻ റെക്കോർഡ് അവർ തകർത്തു. ഇത് ഒരു ടെക്സ്റ്റൈൽ സ്വിം‌സ്യൂട്ടിലെ ഏറ്റവും വേഗമേറിയ സമയമായിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.swimvortex.com/cate-campbell-cracks-world-textile-commonwealth-dash-mark-in-23-93-in-semis/ |title=Cate Campbell Breaks World Textile Tie With Fran Halsall With 23.93 CR Dash Mark |first1=Craig |last1=Lord |date=13 April 2016 |publisher=Swimvortex |access-date=13 April 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160421060253/http://www.swimvortex.com/cate-campbell-cracks-world-textile-commonwealth-dash-mark-in-23-93-in-semis/ |archive-date=21 April 2016 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;ഫൈനലിൽ വിജയിക്കുകയും 50 മീറ്റർ ഫ്രീസ്റ്റൈലിൽ ഒളിമ്പിക്സിന് 23.84 സമയം യോഗ്യത നേടുകയും ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;swimswam50m&quot;&gt;{{cite web |url=https://swimswam.com/cate-campbell-swims-23-84-in-final-moves-to-2-all-time/ |title=Cate Campbell Swims 23.84 in Final, Moves to #2 All-Time |first1=Braden |last1=Keith |date=14 April 2016 |publisher=Swimswam |access-date=14 April 2016 }}&lt;/ref&gt;കൂടാതെ, 4 × 100 മീറ്റർ ഫ്രീസ്റ്റൈലിലും (ഒരു പുതിയ ലോക റെക്കോർഡ് സമയത്ത് സ്വർണം നേടിയത്) 4 × 100 മീറ്റർ മെഡ്‌ലി റിലേയിലും ക്യാമ്പ്ബെൽ ഒളിമ്പിക് ടീമിലേക്ക് യോഗ്യത നേടി. &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://rio2016.olympics.com.au/news/2016-australian-olympic-swimming-team-selected|title=2016 Australian Olympic Swimming Team selected|publisher=Australian Olympic Committee|date=14 April 2016|accessdate=5 July 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161011063212/http://rio2016.olympics.com.au/news/2016-australian-olympic-swimming-team-selected|archive-date=11 October 2016|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 2016 ലെ ഓസ്‌ട്രേലിയൻ ഗ്രാൻഡ് പ്രിക്സ് മീറ്റിൽ 52.06 സമയത്ത് ലോംഗ് കോഴ്‌സ് 100 മീറ്റർ ഫ്രീസ്റ്റൈൽ ലോക റെക്കോർഡ് തകർത്തു. സൂപ്പർ സ്യൂട്ട് കാലഘട്ടത്തിൽ [[Britta Steffen|ബ്രിട്ട സ്റ്റെഫെൻ]] സ്ഥാപിച്ച മുൻ ലോക റെക്കോർഡിനേക്കാൾ 0.01 സെക്കൻഡ് വേഗത്തിലായിരുന്നു ഇത്.

=== 2016-ലെ സമ്മർ ഒളിമ്പിക്സ് ===
2016-ലെ സമ്മർ ഒളിമ്പിക്സിൽ ഓസ്‌ട്രേലിയൻ വനിതകളുടെ 4 × 100 മീറ്റർ ഫ്രീസ്റ്റൈൽ ടീമിൽ അംഗമായി ക്യാമ്പ്‌ബെൽ സ്വർണം നേടി. ക്യാമ്പ്‌ബെല്ലിന്റെ സഹോദരി ബ്രോണ്ടെ ഉൾപ്പെട്ട ടീം 3: 30.65 ലോക റെക്കോർഡ് സമയം സ്ഥാപിച്ചു. വനിതാ 4 × 100 മീറ്റർ മെഡ്‌ലി ടീമിൽ അംഗമായി വെള്ളി മെഡൽ നേടി. 100 മീറ്റർ ഫ്രീസ്റ്റൈലിന്റെ ഒളിമ്പിക് ഫൈനലിൽ, ക്യാമ്പ്ബെൽ പ്രീതിപാത്രമായിരുന്നു. എന്നിരുന്നാലും ആദ്യ ടേണിൽ മുന്നേറിയതിന് ശേഷം യഥാക്രമം 52.78, 52.71 തവണ ഹീറ്റിലും സെമിഫൈനലിലും ഒളിമ്പിക് റെക്കോർഡ് തകർത്തെങ്കിലും. 53.24 ൽ ആറാം സ്ഥാനത്തെത്തി. 50 മീറ്റർ ഫ്രീസ്റ്റൈൽ ഫൈനലിൽ അവർക്ക് ഒരു മെഡൽ നഷ്ടമായി അഞ്ചാം സ്ഥാനത്തെത്തി. &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.abc.net.au/news/2016-08-12/cate-campbell-misses-medals-in-stunning-rio-upset/7723202 |title=Rio 2016: Cate Campbell misses Olympic medal in stunning upset in 100 metres freestyle final |first1=Luke |last1=Pentony |date=12 August 2016 |publisher=[[ABC Online]] |access-date=12 August 2016 }}&lt;/ref&gt;
=== 2017 ===
റിയോ ഒളിമ്പിക്സിന് ശേഷം, നിരാശയിൽ നിന്ന് കരകയറാൻ ക്യാമ്പ്‌ബെൽ 2017 മത്സരത്തിൽ നീന്തലിൽ നിന്ന് വിട്ടു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.smh.com.au/sport/swimming/cate-campbell-caps-stunning-return-with-national-record-at-trials-20180303-p4z2q6.html|title=Cate Campbell caps stunning return with national record at trials|last=Clark|first=Laine|date=2018-03-03|website=The Sydney Morning Herald|access-date=2018-04-07}}&lt;/ref&gt;ഒൻപതാം വയസ്സിനുശേഷം പരിശീലനത്തിൽ നിന്ന് ആദ്യത്തെ ഇടവേള എടുത്ത്, അവരുടെ പ്രായത്തിൽ മറ്റ് ആളുകൾക്ക് ചെയ്യാൻ കഴിയുന്ന &quot;സാധാരണ കാര്യങ്ങൾ&quot; ചെയ്യാൻ അവർ വർഷത്തിൽ ഭൂരിഭാഗവും ഉപയോഗിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.couriermail.com.au/sport/commonwealth-games/swimming/cate-campbells-mum-jenny-reveals-her-depression-fears-for-cate-after-rio-olympics-struggle/news-story/c539eeaed9e8a5851ff0274a2d01575b|title=Cate Campbell’s mum Jenny reveals her depression fears for Cate after Rio Olympics struggle|website=}}&lt;/ref&gt;2017-ലെ ഓസ്‌ട്രേലിയൻ ഷോർട്ട് കോഴ്‌സ് നീന്തൽ ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിൽ 50.25 സമയത്ത് 100 മീറ്റർ ഫ്രീസ്റ്റൈൽ ലോക റെക്കോർഡ് തകർത്തു മുൻ മാർക്ക് 0.33 സെക്കൻഡ് മെച്ചപ്പെടുത്തി.&lt;ref&gt;{{cite magazine|title=Cate Campbell Takes Back 100 Free SCM World Record at Australian Championships|url=https://www.swimmingworldmagazine.com/news/cate-campbell-takes-back-100-free-scm-world-record-at/|magazine=[[Swimming World Magazine]]|accessdate=26 October 2017|date=26 October 2017}}&lt;/ref&gt;

=== 2018 ===
വനിതകളുടെ 4 × 100 മീറ്റർ ഫ്രീസ്റ്റൈൽ റിലേയിൽ സ്വർണം നേടുകയും ലോക റെക്കോർഡ് തകർക്കുകയും ചെയ്ത ഗോൾഡ് കോസ്റ്റ് കോമൺ‌വെൽത്ത് ഗെയിംസിനുള്ള മത്സരത്തിലേക്ക് ക്യാമ്പ്‌ബെൽ സഹോദരി ബ്രോണ്ടെ, എമ്മ മൿകീൻ, ഷെയ്‌ന ജാക്ക് എന്നിവർക്കൊപ്പം മടങ്ങി.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://uk.reuters.com/article/uk-games-commonwealth-relay/campbell-sisters-power-australia-to-swimming-world-record-idUKKCN1HC1I5|title=Campbell sisters power Australia to swimming world record|last=Stutchbury|first=Greg|work=U.K.|access-date=2018-04-07|archive-date=2018-04-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20180405194530/https://uk.reuters.com/article/uk-games-commonwealth-relay/campbell-sisters-power-australia-to-swimming-world-record-idUKKCN1HC1I5|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;വനിതകളുടെ 50 മീറ്റർ ഫ്രീസ്റ്റൈലിൽ 23.78 സമയം നേടി കോമൺ‌വെൽത്ത് റെക്കോർഡ് മറികടന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.smh.com.au/sport/commonwealth-games-2018/no-nerves-no-doubts-cate-campbell-delivers-when-it-counts-in-50m-free-triumph-20180407-p4z8cf.html|title=No nerves, no doubts; Cate Campbell delivers when it counts in 50m free triumph|last=Lutton|first=Phil|date=2018-04-07|website=The Sydney Morning Herald|access-date=2018-04-07}}&lt;/ref&gt;സ്‌ട്രോക്കിൽ മുൻ പരിചയമൊന്നുമില്ലെങ്കിലും വനിതകളുടെ 50 മീറ്റർ ബട്ടർഫ്ലൈയിൽ സ്വർണം നേടി. “പുതിയതും വ്യത്യസ്തവുമായ ഒന്ന് പരീക്ഷിക്കാൻ” ഇവന്റ് തിരഞ്ഞെടുത്തുവെന്നും അവർ പറഞ്ഞു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.goldcoastbulletin.com.au/sport/commonwealth-games/cate-campbell-and-mitch-larkin-both-salute-in-their-50m-events-at-the-commonwealth-games/news-story/c74a35a58693bbbfb7b6491f4ce9d207?nk=461dc64fbe8b3c31a70fe1a8ceacf080-1523191640|title=Cate Campbell and Mitch Larkin both salute in their 50m events at the Commonwealth Games|website=}}&lt;/ref&gt;100 മീറ്റർ ഫ്രീസ്റ്റൈലിന് 52.69 സമയം വെള്ളി മെഡൽ നേടിയ ക്യാമ്പ്ബെൽ, 52.27 സമയം നേടി അവരുടെ സഹോദരി ബ്രോണ്ടെയുടെ പിന്നിൽ എത്തി. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.foxsports.com.au/commonwealth-games/commonwealth-games-2018-bronte-campbell-beats-sister-cate-to-claim-gold-in-100m-freestyle/news-story/7dcd9c806585215d637bc0a56629c184?nk=461dc64fbe8b3c31a70fe1a8ceacf080-1523276853|title=Commonwealth Games 2018: Bronte Campbell wins swimming freestyle 100m over Cate Campbell|date=2018-04-09|publisher=Fox Sports|access-date=2018-04-09}}&lt;/ref&gt;
== സ്വകാര്യ ജീവിതം ==
ബോഡി ഇമേജുമായുള്ള തന്റെ പോരാട്ടങ്ങളെക്കുറിച്ച് 2015-ൽ ക്യാമ്പ്ബെൽ മനസ്സു തുറന്നു. ടിവി, മാഗസിൻ മോഡലുകളിൽ നിന്നുള്ള സമ്മർദ്ദം തന്നെ സ്‌കിന്നി ആകാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെന്ന് അവർ സമ്മതിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും അത് രോഗബാധിതയാകുന്ന ഘട്ടത്തിലെത്തി. [[Michael Phelps|മൈക്കൽ ഫെൽപ്‌സിന്റെ]] 'ബെനത്ത് ദി സർഫേസ്' എന്ന പുസ്തകത്തിലെ ഒരു അധ്യായം അവർ വായിച്ചു. അവിടെ &quot;മെലിഞ്ഞ ശരീരപ്രകൃതമുള്ള നീന്തൽക്കാർ നല്ല നീന്തൽക്കാരല്ല&quot; എന്ന വരി തലയിൽ കുടുങ്ങി. ഒരു ഡയറ്റീഷ്യനെ കാണാൻ അവരുടെ അമ്മ അവരെ പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചു. &quot;നിങ്ങളുടെ മൂല്യത്തിന്റെ ആകെത്തുക നിങ്ങൾ എങ്ങനെയിരിക്കുമെന്നതിനേക്കാൾ വളരെ കൂടുതലാണ്&quot; ഏന്ന വസ്തുത ഇപ്പോൾ ശരിയാണെന്നവർക്കു തോന്നി. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.couriermail.com.au/sport/more-sports/cate-campbell-dives-into-body-image-debate-after-falling-victim-to-its-destructive-powers/news-story/eca17177f6857018b2217b106732c22e|title=Campbell dives into body image debate|access-date=2017-11-25}}&lt;/ref&gt;

2011 മുതൽ ക്യാംപ്ബെൽ [[Queensland University of Technology|ക്വീൻസ്‌ലാന്റ് യൂണിവേഴ്‌സിറ്റി ഓഫ് ടെക്‌നോളജിയിൽ]] മാസ് കമ്മ്യൂണിക്കേഷനിൽ ബിരുദം പഠിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.qut.edu.au/about/news/news?news-id=48395|title=News|work=QUT|access-date=2017-05-06}}&lt;/ref&gt;വിരമിക്കുമ്പോൾ മാധ്യമ വ്യവസായത്തോടുള്ള താൽപ്പര്യത്തെ കായിക പ്രേമവുമായി സമന്വയിപ്പിക്കുന്ന ഒരു കരിയർ തുടരാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെന്ന് അവർ പറഞ്ഞു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.swimming.org.au/Home/AustralianDolphins/AthleteProfile.aspx?AthleteID=5|title=Swimming Australia – Athlete Profiles|website=swimming.org.au|access-date=2017-05-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20161018202347/http://www.swimming.org.au/Home/AustralianDolphins/AthleteProfile.aspx?AthleteID=5|archive-date=18 October 2016|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;  ക്യാംപ്ബെൽ ക്യുയുടി എലൈറ്റ് അത്‌ലറ്റ് പ്രോഗ്രാമിലെ അംഗമാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.qut.edu.au/news/news?news-id=108276|title=QUT celebrates our Rio athletes|work=QUT|access-date=2017-08-07}}&lt;/ref&gt;

2016 ഡിസംബർ വരെ ക്യാമ്പ്‌ബെൽ സഹോദരി ബ്രോണ്ടിനൊപ്പം താമസിച്ചു. 2017 ലെ വിവരമനുസരിച്ച്, അവർ ഇപ്പോൾ ഒന്നിച്ചു താമസിക്കുന്നില്ല.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.realestate.com.au/news/cate-campbell-buying-a-brisbane-house/|title=Cate Campbell buying a Brisbane house – realestate.com.au|date=2017-02-04|work=realestate.com.au|access-date=2017-05-06}}&lt;/ref&gt; പിന്നീട് അവർ ക്വീൻസ്‌ലാന്റിലെ [[Morningside, Queensland|മോർണിംഗ്സൈഡിൽ]] ഒരു വീട് വാങ്ങി.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.domain.com.au/news/for-love-not-money-swimming-champ-cate-campbell-makes-next-property-move-20170607-gwkg6y/|title=For love, not money, swimming champ Cate Campbell makes next property move|date=2017-06-07|work=Domain|access-date=2017-06-12|archive-date=2017-06-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20170606153702/https://www.domain.com.au/news/for-love-not-money-swimming-champ-cate-campbell-makes-next-property-move-20170607-gwkg6y/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

കാൽനടയാത്ര, സംഗീതം കേൾക്കൽ, പത്രം, ക്രോസ്സ്‌വേഡുകൾ, [[Kombucha|കൊമ്പുചാ]] എന്നിവ ഉണ്ടാക്കുന്നത് എന്നിവ ക്യാമ്പ്‌ബെൽ ആസ്വദിക്കുന്നു. അവർക്ക് ഒരു ചെറുതോണിയും ഉണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.elle.com.au/health-fitness/cate-campbell-on-how-she-overcame-her-quarter-life-crisis-16255|title=Cate Campbell Opens Up About Overcoming A 'Quarter Life Crisis' To Prepare For The Commonwealth Games|work=ELLE|access-date=2018-04-13}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.womenshealth.com.au/aussie-campbell-sisters-doing-it-for-themselves|title=Aussie swimmers the Campbell sisters doing it for themselves|work=Women's Health|access-date=2018-04-13|archive-date=2018-04-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20180412191514/https://www.womenshealth.com.au/aussie-campbell-sisters-doing-it-for-themselves|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

ലാഭേച്ഛയില്ലാതെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു സംഘടനയായ നെക്സസ് കെയറിന്റെ പിന്തുണക്കാരിയായ അവർ ബ്രിസ്ബേനിന്റെ വടക്കൻ പ്രാന്തപ്രദേശങ്ങളിൽ ദാരിദ്ര്യത്തിൽ കഴിയുന്നവരുടെ ജീവിതം മെച്ചപ്പെടുത്താൻ ലക്ഷ്യമിടുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.nexuscare.com.au/|title=Welcome to Nexus Care|website=Nexus Care|access-date=2018-04-13}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.nexuscare.com.au/about-us/|title=About|website=Nexus Care|access-date=2018-04-13}}&lt;/ref&gt;

തന്റെ ജീവിതകാലം മുഴുവൻ ഉണ്ടായിരുന്ന ഒരു സ്റ്റേജ് വൺ മെലനോമ രോഗബാധിതയാണെന്ന് 2018 നവംബറിൽ ക്യാമ്പ്ബെൽ വെളിപ്പെടുത്തി. പതിവായി ചർമ്മപരിശോധന നടത്താൻ അവർ ആരാധകരോട് അഭ്യർത്ഥിച്ചു. &quot;വർഷത്തിൽ ഒന്നോ രണ്ടോ തവണ നിങ്ങളുടെ ദിവസത്തിൽ നിന്ന് ഒരു മണിക്കൂർ മാത്രമേ സമയം ഇതിന് ആവശ്യമുള്ളൂ&quot;. എന്ന് അവർ പറയുകയുണ്ടായി. സ്കിൻ ക്യാൻസറിനെക്കുറിച്ച് അവബോധം സൃഷ്ടിച്ചതിന് അവർ പ്രശംസ പിടിച്ചുപറ്റി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://thewomensgame.com/news/cate-campbell-reveals-melanoma-scare-516037|title=Cate Campbell reveals melanoma scare|website=The Women's Game|access-date=2018-11-29|archive-date=2018-11-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20181129100126/https://thewomensgame.com/news/cate-campbell-reveals-melanoma-scare-516037|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
==വ്യക്തിഗത മികച്ചത്==
{|
|-
|  style=&quot;vertical-align:top; text-align:left;&quot;|
{| class=&quot;wikitable&quot; |
! colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background: #add8e6;&quot; | Long course
|-
!Event
!Time
!Date
!Location
|-
|50 m freestyle
| style=&quot;text-align:right;&quot;| 23.78 '''CR'''
|2018-04-07
|[[Southport, Queensland|Southport]], Australia
|-
|100 m freestyle
| style=&quot;text-align:right;&quot;| 52.03 '''CR'''
|2018-08-10
|[[Tokyo]], Japan&lt;ref&gt;{{cite news|title=Cate Campbell Breaks 100 Free World Record By .01 Seconds|url=https://swimswam.com/campbell-sets-100-free-commonwealth-record-with-2-swim-of-all-time/|publisher=swimswam.com|author=James Sutherland|date=10 August 2018|accessdate=18 October 2018}}&lt;/ref&gt;
|-
|50 m butterfly
| style=&quot;text-align:right;&quot;| 25.47 '''OC'''
|2018-03-01
|[[Gold Coast, Queensland|Gold Coast]], Australia&lt;ref&gt;{{cite news|title=Cate Campbell Rocks New 50 Fly Australian National Record|url=https://swimswam.com/cate-campbell-rocks-new-50fly-australian-national-record/|publisher=swimswam.com|author=Loretta Race|date=28 February 2018|accessdate=28 April 2019}}&lt;/ref&gt;
|}
| valign=top align=left |
{| class=&quot;wikitable&quot; |
! colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background: #add8e6;&quot; | Short course
|-
!Event
!Time
!Date
!Location
|-
|50 m freestyle
| style=&quot;text-align:right;&quot;| 23.19 '''CR'''
|2017-10-27
|[[Adelaide]], Australia
|-
|100 m freestyle
| style=&quot;text-align:right;&quot;| 50.25 '''WR'''
|2017-10-26
|[[Adelaide]], Australia
|}
|}

Notes: WR = [[List of world records in swimming|world record]], CR = [[List of Commonwealth records in swimming|Commonwealth record]], OC = [[List of Oceanian records in swimming|Oceanian record]], NR = [[List of Australian records in swimming|national record]]

==അവലംബം==
{{Reflist}}
*[https://web.archive.org/web/20080801043317/http://www.olympics.com.au/Athletes/TheTeam/tabid/343/Athletes/TheTeam/tabid/344/Default.aspx?cId=34760&amp;teamId=1 Australian Olympic Committee profile]
*[http://www.smh.com.au/news/latest-news/meet-the-next-teen-queen/2008/08/01/1217097532405.html &quot;Meet the next teen queen&quot;], ''Sydney Morning Herald'', 2 August 2008

==ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ==
{{commons category}}
* {{Swimming Australia|cate-campbell}} ([https://web.archive.org/web/20161018202347/http://www.swimming.org.au/Home/AustralianDolphins/AthleteProfile.aspx?AthleteID=5 archive 1]) ([https://web.archive.org/web/20150906192839/http://www.swimming.org.au/article.php?group_id=7328 archive 2])
*{{FINA}}
*{{IOC profile}}
*{{SR/Olympics profile}}

{{s-start}}
{{s-ach|rec}}
{{succession box|before=[[Britta Steffen]]|title=[[World record progression 100 metres freestyle|Women's 100-metre freestyle&lt;br&gt;world record-holder (long course)]]|years=2 July 2016 – 23 July 2017|after=[[Sarah Sjöström]]}}
{{succession box|before=[[Libby Trickett]]&lt;br&gt;Sarah Sjöström|title=[[World record progression 100 metres freestyle|Women's 100-metre freestyle&lt;br&gt;world record-holder (short course)]]|years=28 November 2015 – 3 August 2017&lt;br&gt;26 October 2017 – present|after=[[Sarah Sjöström]]&lt;br&gt;Incumbent}}
{{succession box|before=[[Florent Manaudou]], [[Jérémy Stravius]], [[Mélanie Henique]], [[Anna Santamans]]|title=[[World record progression 4 × 50 metres freestyle relay|Mixed 4 × 50 metres freestyle relay world record-holder]]|with=[[Regan Leong]] (10 to 10 November), [[Tommaso D'Orsogna]], [[Travis Mahoney]], [[Bronte Campbell]]|years=10 November 2013 – 14 December 2013|after=[[Sergey Fesikov]], [[Vladimir Morozov (swimmer)|Vladimir Morozov]], [[Rozaliya Nasretdinova]], [[Veronika Popova]]}}
{{s-ach|aw}}
{{succession box|title=[[Pacific Rim Swimmers of the Year|Pacific Rim Swimmer of the Year]]|before=[[Ye Shiwen]]|after=[[Emily Seebohm]]|years= 2013, 2014}}
{{s-end}}

{{Footer Olympic Champions 4x100 m Freestyle Relay Women}}
{{Footer World LC Champions 100m Freestyle Women}}
{{Footer World LC Champions 4x100m Freestyle Women}}
{{Footer World LC Champions 4x100m Medley Mixed}}
{{Footer Universiade Champions 4x100m Freestyle Women}}
{{Footer Pan Pacific Champions 50m Freestyle Women}}
{{Footer Pan Pacific Champions 100m Freestyle Women}}
{{Footer Pan Pacific Champions 4x100m Freestyle Women}}
{{Footer Pan Pacific Champions 4x100m Medley Women}}
{{Footer Pan Pacific Champions 4x100m Medley Mixed}}

[[വർഗ്ഗം:2016 റിയോ ഒളിമ്പിക്സിലെ മെഡൽ ജേതാക്കൾ]]
[[വർഗ്ഗം:മേയ് 20-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1992-ൽ ജനിച്ചവർ]]</text>
      <sha1>p8tvn6jx8uoo0xxunmytm7wz9ali76f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kotyłło</title>
    <ns>3</ns>
    <id>525608</id>
    <revision>
      <id>4681989</id>
      <parentid>3465859</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T22:19:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malarz pl</username>
        <id>24989</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Malarz pl എന്ന ഉപയോക്താവ് [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Zkoty]] എന്ന താൾ [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kotyłło]] എന്നാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു: &quot;[[Special:CentralAuth/Zkoty|Zkoty]]&quot; എന്ന ഉപയോക്താവിനെ &quot;[[Special:CentralAuth/Kotyłło|Kotyłło]]&quot; എന്നു പേരുമാറ്റിയപ്പോൾ താൾ കൂടെ സ്വയം മാറിയിട്ടുണ്ട്.</comment>
      <origin>3465859</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6822" sha1="9rj5kfqfzh3pps1lh3ldh781h2o83yq" xml:space="preserve">'''നമസ്കാരം  {{#if: Zkoty | Zkoty | {{BASEPAGENAME}} }} !''', 

[[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു.
[[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]]
* [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]]
* [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]]
* [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]]
* [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]]
* [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]]
* [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]]

താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു.

[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് &quot;ടിൽഡ&quot; (&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു.

വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും.

ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്.

-- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 08:54, 3 നവംബർ 2020 (UTC)</text>
      <sha1>9rj5kfqfzh3pps1lh3ldh781h2o83yq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കെ.ജി. കരുണാകര മേനോൻ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>525849</id>
    <revision>
      <id>4681991</id>
      <parentid>3821179</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T22:21:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>4681991</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6277" sha1="825wl20wsy7r4ce4k0mza9dfio7woql" xml:space="preserve">{{prettyurl|K.G. Karunakara Menon}}
{{Infobox officeholder
| name =  കെ.ജി. കരുണാകര മേനോൻ
| image =K.G. Karunakara Menon.jpg
| birth_name  =
|imagesize      = 
|caption = 
||office        =  [[കേരള നിയമസഭ|കേരള നിയമസഭയിലെ അംഗം]]
|constituency   =[[ഗുരുവായൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഗുരുവായൂർ]]
|term_start     = [[ഫെബ്രുവരി 9]] [[1960]]
|term_end      = [[സെപ്റ്റംബർ 10]] [[1964]]
|predecessor    =[[പി.കെ. കോരു]]
|successor    =[[ബി.വി. സീതി തങ്ങൾ]]
| salary =
| birth_date = {{birth date|1908|06|}} 
| birth_place =
| residence =
| death_date ={{Death date and age|df=yes|1993|3|15|1908|06|}}
| death_place =
| party =  [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|കോൺഗ്രസ്]]
| religion = 
|father =
|mother=
| spouse = നാലപ്പാട്ട് അമ്മിണിയമ്മ
| children =5
| website = 
| footnotes = 
| date = നവംബർ 6
| year =  2020
| source =http://www.niyamasabha.org/codes/members/m284.htm നിയമസഭ
}}
[[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകനും മുൻ [[കേരള നിയമസഭ|നിയമസഭാഗവുമായിരുന്നു]] '''കെ.ജി. കരുണാകര മേനോൻ''' (ജീവിതകാലം: ജൂൺ 1908 - 15 മാർച്ച് 1993). കമ്യൂണിസ്റ്റ് ചിന്തകനും ഗ്രന്ഥകാരനുമായ [[കെ. ദാമോദരൻ|കെ. ദാമോദരനെ]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://chavakkadonline.com/%e0%b4%a4%e0%b4%bf%e0%b4%b0%e0%b4%9e%e0%b5%8d%e0%b4%9e%e0%b5%86%e0%b4%9f%e0%b5%81%e0%b4%aa%e0%b5%8d%e0%b4%aa%e0%b5%8d-%e0%b4%9a%e0%b4%b0%e0%b4%bf%e0%b4%a4%e0%b5%8d%e0%b4%b0%e0%b4%82-%e0%b4%aa/|title=തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ചരിത്രം – പ്രഗത്ഭരെ വാരിപ്പുണർന്നും മലർത്തിയടിച്ചും ഗുരുവായൂർ മണ്ഡലം|access-date=2020-11-06|last=smarakkar|first=About The Author}}&lt;/ref&gt; പരാജയപ്പെടുത്തിയാണ് [[ഗുരുവായൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഗുരുവായൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലത്തിൽ]] നിന്നും [[രണ്ടാം കേരളനിയമസഭ|രണ്ടാം കേരളനിയമസഭയിലേക്ക്]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://niyamasabha.org/codes/mem_1_2.htm|title=Members - Kerala Legislature|access-date=2020-11-06}}&lt;/ref&gt; [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|കോൺഗ്രസ്]] പ്രതിനിധിയായി ഇദ്ദേഹം തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടത്. 1965-ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[വി.പി.സി. തങ്ങൾ|വി.പി.സി. തങ്ങളെ]] പൊന്നാനിയിൽ പരാജയപ്പെടുത്തി&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.elections.in/kerala/assembly-constituencies/1965-election-results.html|title=Kerala Assembly Election Results in 1965|access-date=2020-11-06|archive-date=2020-11-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20201130014004/https://www.elections.in/kerala/assembly-constituencies/1965-election-results.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;. കായിക, അഭിനയ കഴിവുകൾക്ക് നിരവധി പുരസ്കാരങ്ങൾ ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. [[കേരള പ്രദേശ് കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റി|കെ.പി.സി.സി.]] അംഗം, പാലക്കാട് ഡി.സി.സി. അംഗം, ഭാരത് സേവക് സമാജ് പാലക്കട് ജില്ലാ ചെയർമാൻ എന്നീ നിലകളിലും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://niyamasabha.org/codes/members/m284.htm|title=Members - Kerala Legislature|access-date=2020-11-06}}&lt;/ref&gt;.

== കുടുംബം ==
1908 ജൂണിൽ ജനിച്ചു, അഞ്ച് കുട്ടികളുണ്ട്. [[എൻ. ബാലാമണിയമ്മ|ബാലാമണി അമ്മയുടെ]] സഹോദരിയും&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiamart.com/kunnathur-mana-heritage/aboutus.html|title=Kunnathur Mana Heritage - Service Provider from Guruvayur, Thrissur, India {{!}} About Us|access-date=2022-03-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20220517000512/https://www.indiamart.com/kunnathur-mana-heritage/aboutus.html|archive-date=2022-05-17|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;, [[നാലപ്പാട്ട് നാരായണമേനോൻ|നാലപ്പാട്ട് നാരയണ മേനോന്റെ]] ബന്ധുവുമായ നാലപ്പാട്ട് അമ്മിണിയമ്മയാണ് ഭാര്യ&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://archives.mathrubhumi.com/online/php/print.php?id=3173993|title=Mathrubhumi|access-date=2020-11-06|archive-date=2021-05-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20210515201122/https://archives.mathrubhumi.com/online/php/print.php?id=3173993|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;.

== അവലംബം ==
{{Reflist}}
{{Second KLA}}
[[വർഗ്ഗം:1908-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജനിച്ച ദിവസം അറിയാത്ത ജീവചരിത്രലേഖനങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:1993-ൽ മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മാർച്ച് 15-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:രണ്ടാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:1965-ലെ കേരളനിയമസഭയിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടവർ]]</text>
      <sha1>825wl20wsy7r4ce4k0mza9dfio7woql</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കൊസാചോക്ക്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>534499</id>
    <revision>
      <id>4682002</id>
      <parentid>3543283</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T02:04:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>4682002</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14472" sha1="d0o0rmc9ch3dj7d4gvp8xvykq3pwnbh" xml:space="preserve">{{prettyurl|Kozachok}}
{{Infobox dance
| name             = കൊസാചോക്ക്
| native_name      =
| native_name_lang =
| etymology        =
| image            = Folk dance Kozachok.jpg
| alt              =
| caption          =
| genre            = [[ഫോക് ഡാൻസ്]]
| signature        = 2/4
| instruments      =
| inventor         =
| year             =
| origin           =
}}
പതിനാറാം നൂറ്റാണ്ടിൽ&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CK%5CO%5CKozachokIT.htm|title=Kozachok|date=1989|publisher=[[Encyclopedia of Ukraine]]}}&lt;/ref&gt; കോസാക്കുകളിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിച്ച ഒരു പരമ്പരാഗത ഉക്രേനിയൻ നാടോടി നൃത്തമാണ് '''കൊസാചോക്ക്''' (ഉക്രേനിയൻ: кoзачо́к; ബെലാറഷ്യൻ: казачо́к; റഷ്യൻ: казачо́к).&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=jfQaO1zAPgsC&amp;pg=PA102&amp;dq=kozachok+ukrainian+dance#q=kozachok|title=Ukrainian Dance: A Cross-Cultural Approach|last=Nahachewsky|first=Andriy|date=2011-11-16|publisher=McFarland|isbn=978-0-7864-8706-6|page=102|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=qMnfAAAAMAAJ&amp;q=kozachok+ukrainian+dance&amp;dq=kozachok+ukrainian+dance|title=Ukrainian Shumka Dancers: tradition in motion|last1=Major|first1=Alice|last2=Gordey|first2=Gordon|date=1991|publisher=Reidmore Books|isbn=9781895073010|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=MNgoDQAAQBAJ&amp;printsec=frontcover&amp;dq=Klezmer:+Music,+History,+and+Memory#q=Klezmer:%20Music,%20History,%20and%20Memory|title=Klezmer: Music, History, and Memory|last=Feldman|first=Walter Zev|date=2016-10-03|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-024452-1|page=208, 388 |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.rusmoose.com/traditional-ukrainian-dance/|title=Traditional Ukrainian Dance|date=2016-02-10|website=RusMoose.com|language=en-US|access-date=2019-11-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20210518181240/https://www.rusmoose.com/traditional-ukrainian-dance/|archive-date=2021-05-18|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 17, 18 നൂറ്റാണ്ടുകളിൽ ഇത് സമകാലീന ഉക്രെയ്നിലും യൂറോപ്പിലെ കുലീന ദർബാറുകളിലും അവതരിപ്പിക്കപ്പെട്ടു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CK%5CO%5CKozachokIT.htm|title=Kozachok|website=www.encyclopediaofukraine.com|access-date=2019-11-30}}&lt;/ref&gt; സ്ത്രീ നയിക്കുകയും പുരുഷൻ പിന്തുടരുകയും അവരുടെ രൂപങ്ങൾ അനുകരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. കൈകൊട്ടിക്കൊണ്ട് ചലന വ്യതിയാനങ്ങളെ സ്ത്രീ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. പതിനേഴാം നൂറ്റാണ്ടിൽ യൂറോപ്പിലെ ദർബാർ സംഗീതത്തിൽ കൊസാചോക്ക് ഫാഷനായി മാറി.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

&quot;കൊസാചോക്ക്&quot; എന്ന പദം 16 മുതൽ 19 വരെ നൂറ്റാണ്ടിലെ ഉക്രേനിയൻ സഞ്ചാരികളുടെ പാവ തിയേറ്ററായ വെർട്ടെപ്പിൽ കണ്ടെത്താൻ കഴിയും. ആദ്യത്തേത് ക്രിസ്തുവിന്റെ ജനനത്തെ നാടകീയമാക്കുന്ന രണ്ട് ഭാഗങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന വെർട്ടെപ്പ് നാടകങ്ങളിൽ രണ്ടാമത്തേത് മതേതര ഇതിവൃത്തം, പലപ്പോഴും ധാർമ്മിക കഥയായിരുന്നു. റഷ്യയിൽ കുബാൻ കസാചോക്ക്(തെക്കൻ റഷ്യയിലെ ക്രാസ്നോഡാർ മേഖല), ടെർ കസാചോക്ക് (വടക്കൻ കോക്കസസ് മേഖല) എന്നീ കൊസാചോക്ക് നൃത്തത്തിന്റെ വ്യത്യസ്ത പതിപ്പുകൾ നിലവിലുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.rusmoose.com/traditional-ukrainian-dance/|title=Traditional Ukrainian Dance {{!}} Folk Dance from Ukraine|date=2016-02-10|website=RusMoose.com|language=en-US|access-date=2019-11-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20210518181240/https://www.rusmoose.com/traditional-ukrainian-dance/|archive-date=2021-05-18|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;ചരിത്രപരമായി ഈ പ്രദേശങ്ങളിൽ പ്രധാനമായും ഉക്രേനിയൻ ജനസംഖ്യയുണ്ടായിരുന്നുവെങ്കിലും സോവിയറ്റ് കാലഘട്ടത്തിൽ നാടകീയമായും മനഃപൂർവ്വമായും കുറഞ്ഞു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CK%5CU%5CKuban.htm|title=Kuban|quote=According to the 1897 census, 49.1 percent of the population considered their native language to be Ukrainian, and 41.8 percent considered it to be Russian (not including Black Sea gubernia). Over one-third of the inhabitants were born outside Kuban. Of these, 24.2 percent were born in the ethnically mixed Voronezh and Kursk gubernias and 40.1 percent were born in the Ukrainian Kharkiv gubernia, Poltava gubernia, Katerynoslav gubernia, and Chernihiv gubernia; the number of immigrants from Kyiv gubernia and Kherson gubernia was also significant. By 1926, the total population of Kuban was 3,557,000 (including Black Sea gubernia). Of these, 47.1 percent (1,674,000) were Ukrainians, 41 percent (1,460,000) Russians, 4.9 percent (172,000) various Caucasian mountain peoples, 2.2 percent (79,000)}}&lt;/ref&gt;

ഉക്രെയ്നിൽ ഇത് പലപ്പോഴും സപ്പോരിഷ്യൻ പ്രദേശത്തു നിന്നുള്ള കോസാക്കുകളെ കേന്ദ്രീകരിച്ചുള്ള ഒരു സന്തോഷകരമായ ആഘോഷമായിരുന്നു. അവർ പാടുകയും ബന്ദുറ വായിക്കുകയും നൃത്തം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. ഈ നൃത്തം &quot;വെർട്ടെപ്നി കൊസാചോക്ക്&quot; എന്നറിയപ്പെട്ടു. അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ &quot;വെർട്ടെപ്പിൽ നിന്നുള്ള ഒരു കോസാക്ക്&quot; എന്നാണ് അർത്ഥമാക്കുന്നത്. ഒപ്പം ഉജ്ജ്വലമായ കൊസാക് സ്വഭാവത്തിന്റെ എല്ലാ സവിശേഷതകളും പ്രദർശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. കിഴക്കൻ സ്ലാവിക് നൃത്തങ്ങളിൽ റഷ്യയുടെ പടിഞ്ഞാറൻ-മധ്യ പ്രദേശങ്ങളായ [[Belgorod Oblast|ബെൽഗൊറോഡ് ഒബ്ലാസ്റ്റ്]] ഒരു പ്രധാന പങ്ക് വഹിച്ചു. റഷ്യയിൽ, ചരിത്രപരമായി ഒരു വലിയ ഉക്രേനിയൻ ജനസംഖ്യയുള്ള &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CB%5CE%5CBelgorodoblast.htm|title=Belgorod Oblast|website=Encyclopedia of Ukraine|quote=According to the Soviet census of 1979, Russians constituted 94 percent of the population, and Ukrainians accounted for 4.8 percent. These statistics were doctored, however, for the purpose of demonstrating that the political border between Ukraine and Russia coincides with the ethnic border. According to the generally reliable census of 1926, the territory of present-day Belgorod oblast was then inhabited by 642,000 Ukrainians (40.2 percent) and 948,000 Russians (59.4 percent) out of a total population of 1,596,000. Ukrainians were in the majority in 7 out of the 18 raions, Russians in 6, and the numbers were about equal in 5. The southwest and the southeast parts of Belgorod oblast are in Ukrainian ethnic territory. In the past these two parts belonged to the Slobidska Ukraine regiments, while the central part of the oblast, including Belgorod, was colonized mostly by Russians. The Ukrainian part of Belgorod oblast covers 14,500 sq km and in 1926 had a population of 770,000, of which 460,000 (59.7 percent) was Ukrainian and 307,000 (39.9 percent) was Russian. In 1926, 182,000 Ukrainians lived in the rest of the oblast. According to the Russian census of 2010 (which followed the trend set by the earlier Soviet census), Russians constitute 94.4 percent of the population, and Ukrainians account for 2.8 percent.}}&lt;/ref&gt;ബെൽഗൊറോഡിലെ കൊസാചോക്ക് പ്രദേശം പോലുള്ള നിരവധി സാംസ്കാരിക നിധികൾ അവയുടെ വേരുകളിലൂടെ കണ്ടെത്താൻ കഴിയും. &lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web|url=http://trip-suggest.com/russia/belgorod/kozachok/|title=Kozachok Destination Guide (Belgorod, Russia) – Trip-Suggest|website=trip-suggest.com|access-date=2019-03-08}}&lt;/ref&gt; 

ഉക്രേനിയൻ നൃത്തത്തിന്റെ ക്രമീകരണത്തിനും ലോകമെമ്പാടുമുള്ള പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കും പേരുകേട്ട ഉക്രേനിയൻ നൃത്തസംവിധായകനും നർത്തകനുമായ വാസിൽ അവ്രാമെങ്കോ, ഒന്നു മുതൽ നാല് വരെയുള്ള ദമ്പതികളുടെ പോഡിലിയ പ്രദേശത്തെ തദ്ദേശിയായ &quot;കൊസാചോക്ക് പോഡിൽസി&quot; എന്ന കോസാക്ക് കോർട്ട്ഷിപ്പ് നൃത്തത്തിന് പ്രശസ്തനായിരുന്നു. 1917-1921 കാലഘട്ടത്തിൽ ഉക്രേനിയൻ നാടകകൃത്തും എഴുത്തുകാരനുമായ മാർക്കോ ക്രോപിവ്നിറ്റ്സ്കിയുടെ നാടകങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെ നാടക തലമുറകളിൽ അവതരിപ്പിച്ച നൃത്തങ്ങളുടെ ശേഖരത്തിലെ ഉറവിടങ്ങളിൽ നിന്ന് നടത്തിയ നാടകവേലയിൽ നിന്നാണ് അദ്ദേഹം &quot;കൊസാചോക്ക് പോഡിൽസ്കി&quot; പഠിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=jfQaO1zAPgsC&amp;pg=PA102&amp;dq=kozachok+ukrainian+dance|title=Ukrainian Dance: A Cross-Cultural Approach|last=Nahachewsky|first=Andriy|date=2011-11-16|publisher=McFarland|isbn=978-0-7864-8706-6|language=en}}&lt;/ref&gt;

പതിനേഴാം നൂറ്റാണ്ടിലെ പോളിഷ് കുലീനനും സംഗീതസംവിധായകനുമായ കാസിമിയേഴ്‌സ് സ്റ്റാനിസ്വാ റുഡോമിന-ദുസിയാക്കി ആണ് കൊസാചോക്കിന്റെ ആദ്യ സംഗീത ക്രമീകരണം നടത്തിയതായി അറിയപ്പെടുന്നത്.&lt;ref&gt;{{Cite book|title=Ukrainian Musical Elements in Classical Music|last=Soroker|first=Yakov|publisher=Canadian Institute of Ukrainian Studies Press|year=1995|isbn=1-895571-06-5|pages=64}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|title=The Seventeenth-Century Battaglie for Lute in Italy|last=Deasy|first=Aidan|publisher=Western Australian Academy of Performing Arts|year=2010|location=Edith Cowan University|pages=19}}&lt;/ref&gt;പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ രണ്ടാം പകുതി മുതൽ കൊസാചോക്ക് മെലഡികളുടെ കൈയെഴുത്തുപ്രതി ശേഖരങ്ങളുണ്ട്. അച്ചടിച്ച ശേഖരങ്ങൾ ആ നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തോടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെടാൻ തുടങ്ങിയിരുന്നു. ബെർലിൻ സ്റ്റേറ്റ് ലൈബ്രറിയിൽ &quot;ദുസിയാക്കി-ബുച്ച്&quot; എന്ന പേരിൽ ദുസിയാക്കിയുടെ സ്കോർ സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടു.

പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിൽ പോളിഷ് സംഗീതത്തിൽ കൊസാചോക്ക് മെലഡികൾ ഉപയോഗിച്ചു.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=JJexDAAAQBAJ&amp;pg=PT388|title=History of Music in Russia from Antiquity to 1800|last1=Findeizen|first1=N.|last2=Velimirovic|first2=M.|last3=Jensen|first3=C.|last4=Brown|first4=M.|last5=Waugh|first5=D. C.|publisher=Indiana University Press|year=2008|isbn=978-0-253-02352-0|page=388|issue=v. 2}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=Tu8HAQAAMAAJ|title=Khandoshkin and the beginning of Russian string music|last1=Mischakoff|first1=A.|last2=Heiles|first2=A. M.|publisher=UMI Research Press|year=1983|isbn=978-0-8357-1428-0|series=Russian music studies|page=21}}&lt;/ref&gt; 
== അവലംബം==
{{Reflist}}

== ഉറവിടങ്ങൾ==
* [[Vladimir Bobri|Bobri, Vladimir]] – Notes on the Ukrainian Folk Dances //Guitar review - #33, Summer, 1970 p.&amp;nbsp;27
* Ukrayins'ke kozatstvo – (Entsyklopedia) Kiev, 2006

[[വർഗ്ഗം:ഉക്രേനിയൻ നാടോടി നൃത്തങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>d0o0rmc9ch3dj7d4gvp8xvykq3pwnbh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഗില്ലിയൻ ആംസ്ട്രോംഗ്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>537204</id>
    <revision>
      <id>4682023</id>
      <parentid>4651272</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T06:41:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>4682023</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13491" sha1="1g7026memty86w3q532ak23rpbl9yxd" xml:space="preserve">{{prettyurl|Gillian Armstrong}}
{{Infobox person
| image              = Gillian Armstrong.jpg
| caption            = Armstrong at the AACTA awards 2012, [[Sydney]]
| name               = ഗില്ലിയൻ ആംസ്ട്രോംഗ്
| birthname          = ഗില്ലിയൻ മെയ് ആംസ്ട്രോംഗ്
| birth_date         = {{birth date and age|df=yes|1950|12|18}}
| birth_place        = [[മെൽബൺ]], [[Victoria (Australia)|വിക്ടോറിയ]], ഓസ്ട്രേലിയ
| death_date         = 
| death_place        = 
| yearsactive        = 1970–ഇതുവരെ
| occupation         = സിനിമാ സംവിധായിക
| spouse             = John Pleffer
| children           = 2
| awards             = '''[[Australian Film Institute Award for Best Direction]]'''&lt;br&gt;1979 ''[[My Brilliant Career (film)|My Brilliant Career]]''
}}
[[ഓസ്‌ട്രേലിയ]]ൻ ചലച്ചിത്ര-ഡോക്യുമെന്ററി സംവിധായകയാണ് '''ഗില്ലിയൻ മേ ആംസ്ട്രോംഗ്''' (ജനനം: 18 ഡിസംബർ 1950).

==ആദ്യകാലജീവിതം==
ഓസ്ട്രേലിയയിലെ വിക്ടോറിയയിലെ മെൽബണിൽ 1950 ഡിസംബർ 18 ന് ആണ് ആംസ്ട്രോംഗ് ജനിച്ചത്.&lt;ref name=&quot;Gale Biography in Context&quot;&gt;&quot;Gillian Armstrong: Women Filmmakers &amp; Their Filmes.&quot; [http://ic.galegroup.com.ezp.pasadena.edu/ic/bic1/ReferenceDetailsPage/ReferenceDetailsWindow?failOverType=&amp;query=&amp;prodId=BIC1&amp;windowstate=normal&amp;contentModules=&amp;mode=view&amp;displayGroupName=Reference&amp;limiter=&amp;currPage=&amp;disableHighlighting=false&amp;sortBy=&amp;displayGroups=&amp;action=e&amp;catId=&amp;activityType=&amp;scanId=&amp;documentId=GALE%7CK1641000517 ''Gale Biography in Context''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200520103924/http://ic.galegroup.com.ezp.pasadena.edu/ic/bic1/ReferenceDetailsPage/ReferenceDetailsWindow?failOverType=&amp;query=&amp;prodId=BIC1&amp;windowstate=normal&amp;contentModules=&amp;mode=view&amp;displayGroupName=Reference&amp;limiter=&amp;currPage=&amp;disableHighlighting=false&amp;sortBy=&amp;displayGroups=&amp;action=e&amp;catId=&amp;activityType=&amp;scanId=&amp;documentId=GALE%7CK1641000517/ |date=2020-05-20 }}. Gale Cengage Learning. Web.&lt;/ref&gt; ഒരു പ്രാദേശിക റിയൽ എസ്റ്റേറ്റ് ഏജന്റ്  പിതാവിന്റെയും ഒരു പ്രൈമറി സ്കൂൾ അധ്യാപിക അമ്മയുടെയും നടുവിലത്തെ കുട്ടിയായിരുന്നു അവർ.&lt;ref name=&quot;The Australian: Arts&quot;&gt;Higson, Rosalie.&quot;Gillian Armstrong: The Real Thing&quot;[http://www.theaustralian.com.au/arts/gillian-armstrong-the-real-thing/story-e6frg8n6-1225862000002 ''The Australian: Arts''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304065918/http://www.theaustralian.com.au/arts/gillian-armstrong-the-real-thing/story-e6frg8n6-1225862000002 |date=2016-03-04 }} The Australian. Web&lt;/ref&gt;1960 കളിലും 70 കളിലുമുള്ള സ്ത്രീകളെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം മാതാപിതാക്കൾ എല്ലായ്പ്പോഴും അവരുടെ പ്രതീക്ഷകളെയും സ്വപ്നങ്ങളെയും പിന്തുണയ്ക്കുന്നില്ലെന്ന് ആംസ്ട്രോംഗ് ദി ഓസ്‌ട്രേലിയയിൽ പ്രസ്താവിച്ചു. &lt;ref name=&quot;The Australian: Arts&quot;/&gt;  അവരുടെ അച്ഛൻ നിരാശനായ ഒരു ഫോട്ടോഗ്രാഫറായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്വപ്നങ്ങളെ പ്രൊഫഷണലായി പിന്തുടരാൻ അനുവദിച്ചില്ല. എപ്പോഴും ഒരു അമേച്വർ ആയി പരിശീലിച്ചിരുന്നു. ഫോട്ടോഗ്രാഫിയെക്കുറിച്ച് എല്ലാം പഠിച്ചുകൊണ്ട് ഇരുണ്ട മുറിയിൽ അവർ എങ്ങനെ വളർന്നുവെന്ന് ആംസ്ട്രോംഗ് ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു. അവർ ആദ്യമായി ആർട്ട് സ്കൂളിൽ പോകാൻ തീരുമാനിച്ചപ്പോൾ ആംസ്ട്രോങ്ങിന് എന്താണ് ചെയ്യേണ്ടതെന്ന് പൂർണ്ണമായി മനസിലായില്ല.&lt;ref name=&quot;The Australian: Arts&quot;/&gt;

==കരിയർ==
സിഡ്നി ചലച്ചിത്രമേളയിൽ ഒരു അവാർഡ് നേടിയ ദ സിംഗർ ആൻഡ് ഡാൻസർ എന്ന ഹ്രസ്വചിത്രത്തിലൂടെയാണ് അവർ ആദ്യമായി സംവിധായകയ്ക്കുള്ള അംഗീകാരം നേടിയത്.&lt;ref&gt;{{Citation|title=The Singer and the Dancer|url=http://www.imdb.com/title/tt0076717/|access-date=2020-05-28}}&lt;/ref&gt;

27-ആം വയസ്സിൽ ആംസ്ട്രോംഗ് ചലച്ചിത്ര സംവിധായകയായി.&lt;ref name=&quot;The New York Times&quot;&gt;Reichl, Ruth. &quot;At Tea With: Gillian Armstrong; A Lucky Director's Daring Career.&quot;[https://www.nytimes.com/1995/03/08/garden/at-tea-with-gillian-armstrong-a-lucky-director-s-daring-career.html?pagewanted=all&amp;src=pm ''The New York Times''.][[The New York Times]]. Web.&lt;/ref&gt; ഓസ്‌ട്രേലിയൻ സിനിമ വികസിച്ച കാലത്ത്, വമ്പിച്ച നികുതിയിളവുകൾ ഭയാനകമായ അമിത ഉൽപ്പാദനത്തിലേക്ക് നയിച്ചതായി വാഷിംഗ്ടൺ പോസ്റ്റിന്റെ അഭിമുഖത്തിൽ ആംസ്ട്രോംഗ് ഓർമ്മിക്കുന്നു. ഡീലുകൾ ചെയ്യാൻ എല്ലാവർക്കും താൽപ്പര്യമുണ്ടായിരുന്നു, സ്റ്റോക്ക് ബ്രോക്കർമാർ പോലും ഡയറക്ടർമാരായി. എന്നിരുന്നാലും, ആംസ്ട്രോങ്ങിനും മറ്റുള്ളവർക്കും സിനിമയോടുള്ള പ്രതിബദ്ധത അവരിൽ വളരെ കുറച്ചുപേർക്ക് മാത്രമേ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ, കൂടാതെ സിനിമകൾ ഒന്നോ രണ്ടോ ആഴ്‌ചകൾ പ്രദർശിപ്പിക്കുകയോ അല്ലെങ്കിൽ റിലീസ് ചെയ്യാതിരിക്കുകയോ ചെയ്യും.&lt;ref name=&quot;Research&quot;&gt;Brunette, Peter. &quot;Gillian Armstrong's a Director. Period. So Don't Pigeonhole Her as a Feminist, Please.&quot;[https://web.archive.org/web/20131111045447/http://www.highbeam.com/doc/1P2-940148.html?key=01-42161A527E111069120E0A535330502E2B542B58292D364D3E0E0A60641A617F127119731B7B1D27 |HighBeam Research.] The Washington Post. Web.&lt;/ref&gt; ആംസ്‌ട്രോങ്ങിന്റെ രണ്ടാമത്തെ ചിത്രമായ മൈ ബ്രില്ല്യന്റ് കരിയറിനു ശേഷം, ഹോളിവുഡിൽ നിന്ന് ഓഫറുകൾ വന്നിരുന്നുവെങ്കിലും പെട്ടെന്ന് തന്നെ അവയെല്ലാം ഉപേക്ഷിച്ചു. സ്റ്റാർസ്ട്രക്ക് എന്ന പേരിൽ മനഃപൂർവം ഒരു ചെറിയ സിനിമ നിർമ്മിക്കാൻ ഓസ്‌ട്രേലിയയിൽ തന്നെ തുടരാൻ താൽപ്പര്യപ്പെട്ടു.&lt;ref name=&quot;The New York Times&quot;/&gt;സ്റ്റാർസ്ട്രക്കിന്റെ റിലീസിന് ശേഷം, നിറമുള്ള മുത്തുകൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ച പതുപതുപ്പുള്ള വലിയ നീല സ്വെറ്റർ വസ്ത്രം, കറുപ്പും വെളുപ്പും ഉള്ള പോൾക്ക ഡോട്ട് ബ്ലൗസ്, ഇറുകിയ കറുപ്പ് കാലുറ, ബ്ലൂ സ്വീഡ് ഷൂസ് എന്നിവയെല്ലാം ധരിച്ചിരിക്കുന്നതിന്റെ മുകളിൽ ഒരു പങ്ക് ഷാഗ് ഹെയർകട്ടുമായി ആംസ്ട്രോംഗ് അഭിമുഖങ്ങൾ നൽകി. 

ഈ വിജയത്തെത്തുടർന്ന്, സൗത്ത് ഓസ്‌ട്രേലിയയിലെ അഡ്‌ലെയ്ഡിൽ താമസിക്കുന്ന കൗമാരപ്രായക്കാരായ പെൺകുട്ടികളുടെ ജീവിതം പര്യവേക്ഷണം ചെയ്യുന്ന ഒരു ഡോക്യുമെന്ററി നിർമ്മിക്കാൻ സൗത്ത് ഓസ്‌ട്രേലിയൻ ഫിലിം കോർപ്പറേഷൻ ആംസ്‌ട്രോങ്ങിനെ ചുമതലപ്പെടുത്തി. ഇത് സ്‌മോക്ക്‌സ് ആൻഡ് ലോലീസ് (1976) ആയി മാറി, ഡയറക്‌ടറെന്ന നിലയിൽ അവളുടെ ആദ്യ ശമ്പള ജോലിയായിരുന്നു അത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://sensesofcinema.com/2002/great-directors/armstrong/|title=Armstrong, Gillian|last=Carter|first=Helen|date=2002-10-03|website=Senses of Cinema|language=en-US|access-date=2020-05-28|archive-date=2023-06-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20230603005226/https://www.sensesofcinema.com/2002/great-directors/armstrong/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

പെൺകുട്ടികളോടുള്ള ആംസ്ട്രോങ്ങിന്റെ സ്വന്തം താൽപ്പര്യം അവളെ 18, 26, 33, 48 വയസ്സുകളിൽ വീണ്ടും സന്ദർശിക്കാൻ പ്രേരിപ്പിച്ചു, അതിന്റെ ഫലമായി ജനപ്രിയമായ &quot;അപ്പ് സീരീസ്&quot; ശൈലിയിൽ നാല് സിനിമകൾ കൂടി വന്നു. ഇവയാണ് ഫോർട്ടീൻസ് ഗുഡ്, എയ്റ്റീൻസ് ബെറ്റർ (1980), ബിങ്കോ, ബ്രൈഡ്‌സ്‌മെയ്‌ഡ്‌സ് ആൻഡ് ബ്രേസ്‌സ് (1988), പതിനാലുമല്ല വീണ്ടും (1996), അവളുടെ ഏറ്റവും പുതിയ സിനിമയായ ലവ്, ലസ്റ്റ് &amp; ലൈസ് (2009)[&lt;ref name=carter&gt;Carter, Helen. [http://sensesofcinema.com/2002/great-directors/armstrong/ &quot;Gillian Armstrong&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230603005226/https://www.sensesofcinema.com/2002/great-directors/armstrong/ |date=2023-06-03 }}, &quot;[[Senses of Cinema]]&quot;, Melbourne, 4 October 2002. Retrieved 5 May 2012&lt;/ref&gt;

==അവലംബം==
{{reflist}}

==ഉറവിടങ്ങൾ==
* [https://web.archive.org/web/20110710160403/http://www.dvdresurrections.com/reviews-dvd-story-of-kerry-josie-and-diana.html ''The Story of Kerry, Josie and Diana – 14–47'' at DVD Resurrections], by Wizard of Gore.
* [https://web.archive.org/web/20110122063804/http://www.dvdresurrections.com/reviews-dvd-love-lust-and-lies.html ''Love, Lust &amp; Lies' at DVD Resurrections], by Wizard of Gore.
* &quot;Gillian Armstrong Meets up with Old Friends [http://www.abc.net.au/7.30/content/2010/s2903068.htm The 7:30 Report], By Sexton, Mike.
* Video [http://wn.com/it_Gillian_Armstrong Gillian Armstrong Video Compilation]
* &quot;Armstrong and Cox: if a Picture Paints a Thousand Words&quot; [http://www.abc.net.au/tv/bigideas/stories/2011/09/19/3320909.htm Dual Interview] Big Ideas

==പുറംകണ്ണികൾ==
{{Commons category|Gillian Armstrong}}
*[http://www.womenaustralia.info/leaders/biogs/WLE0205b.htm Gillian Armstrong] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210308101429/http://www.womenaustralia.info/leaders/biogs/WLE0205b.htm |date=2021-03-08 }} in ''The Encyclopedia of Women and Leadership in the Twentieth Century''
*[https://web.archive.org/web/20070828211744/http://hlamgt.com.au/index.htm Gillian Armstrong's Agent]
*{{IMDb name|788|Gillian Armstrong}}
*[http://www.sensesofcinema.com/2002/great-directors/armstrong/ Senses of Cinema: Great Directors Critical Database] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210308134138/http://www.sensesofcinema.com/2002/great-directors/armstrong/ |date=2021-03-08 }}
*[http://www.virtual-history.com/movie/person/10057/gillian-armstrong Literature on Gillian Armstrong]

{{Gillian Armstrong}}
{{AACTA Award Best Direction 1971–1979}}

{{Authority control}}

[[വർഗ്ഗം:1950-ൽ ജനിച്ചവർ]]</text>
      <sha1>1g7026memty86w3q532ak23rpbl9yxd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ചിമാമണ്ട എൻഗോസി അഡിച്ചി</title>
    <ns>0</ns>
    <id>537323</id>
    <revision>
      <id>4682043</id>
      <parentid>4610522</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T11:24:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>4682043</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17563" sha1="iz42p8zvqudpbcb0iigf3lj58wke4qx" xml:space="preserve">{{prettyurl|Chimamanda Ngozi Adichie}}
{{Infobox writer
| name         = ചിമാമണ്ട എൻഗോസി അഡിച്ചി
| image        = Chimamanda Ngozi Adichie 9374.JPG
| caption      = Adichie in 2013
| pseudonym    = 
| birth_name   = &lt;!--if different--&gt;
| birth_date   = {{Birth date and age|df=yes|1977|9|15}}
| birth_place  = [[എൻനുഗു]], [[എൻനുഗു സ്റ്റേറ്റ്]], നൈജീരിയ
| death_date   = 
| death_place  = 
| occupation   = [[നോവലിസ്റ്റ്]], ചെറുകഥാകൃത്ത്, [[non-fiction|non-fiction writer]]
| nationality  = [[Nigerian|നൈജീരിയൻ]]&lt;br/&gt; [[Americans|അമേരിക്കൻ]]
| alma_mater   = [[Eastern Connecticut State University|ഈസ്റ്റേൺ കണക്റ്റിക്കട്ട് സ്റ്റേറ്റ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി]] (BA)&lt;br/&gt;[[Johns Hopkins University|ജോൺസ് ഹോപ്കിൻസ് സർവകലാശാല]] (MA)&lt;br/&gt;[[Yale University|യേൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റി]] (MA)
| period       = 2003–present
| genre        = 
| movement     = 
| notableworks = ''[[Purple Hibiscus|പർപ്പിൾ ഹൈബിസ്കസ്]]'' (2003)&lt;br/&gt;''[[Half of a Yellow Sun]]'' (2006)&lt;br &gt;''[[Americanah]]'' (2013)&lt;br/&gt; ''[[We Should All Be Feminists]]'' (2014)
| spouse       = {{marriage|ഇവാര എസെജ്|2009}}&lt;ref name=Brockes&gt;{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/books/2017/mar/04/chimamanda-ngozi-adichie-stop-telling-me-feminism-hot|title=Chimamanda Ngozi Adichie: 'Can people please stop telling me feminism is hot?'|last=Brockes|first=Emma|author-link=Emma Brockes|date=4 March 2017|newspaper=[[The Guardian]]|access-date=22 August 2017|language=en-GB|issn=0261-3077}}&lt;/ref&gt;
| children     = 1
| awards       = [[MacArthur Fellowship|മാക് ആർതർ ഫെലോഷിപ്പ്]] (2008)
| module       = {{Listen| embed=yes |filename = Chimamanda_Ngozi_Adichie_bbc_radio4_front_row_03_05_2013.flac |title = Chimamanda Ngozi Adichie's voice |type = speech |description = from the BBC programme ''[[Front Row (radio programme)|Front Row]]'', 3 May 2013.&lt;ref&gt;{{Cite episode | title= Chimamanda Ngozi Adichie |series= Front Row |series-link= Front Row (radio programme) |url= http://www.bbc.co.uk/programmes/b01s4vfn |station= [[BBC Radio 4]] |date= 3 May 2013 |access-date= 18 January 2014 }}&lt;/ref&gt; }}
| website      = {{url|https://www.chimamanda.com}}
| imagesize    = 
}}
[[File:Bookbits - 2009-08-13 Chimamanda Ngozi Adichie-The Thing Around Your Neck.vorb.oga|thumb|right|Chimamanda Ngozi Adichie talks about ''The Thing Around Your Neck'' on Bookbits radio]]
നോവലുകൾ, ചെറുകഥകൾ, നോൺ ഫിക്ഷൻ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്ന രചനകൾ നടത്തിയ ഒരു [[നൈജീരിയ]]ൻ എഴുത്തുകാരിയാണ് '''ചിമാമണ്ട എൻഗോസി അഡിച്ചി'''&lt;ref name=&quot;nyt2006&quot;/&gt; (ജനനം: 15 സെപ്റ്റംബർ 1977)&lt;ref name=&quot;Biography of Chimamanda Adichie&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.gradesaver.com/author/chimamanda-ngozi-adichie|title=Chimamanda Ngozi Adichie Biography &amp;#124; List of Works, Study Guides &amp; Essays &amp;#124; GradeSaver|website=gradesaver.com}}&lt;/ref&gt; ദി ടൈംസ് ലിറ്റററി സപ്ലിമെന്റിൽ അവളെ &quot;വിമർശക പ്രശംസ നേടിയ യുവ ആംഗ്ലോഫോൺ രചയിതാക്കളുടെ [ഇത്] ഒരു പുതിയ തലമുറ വായനക്കാരെ ആഫ്രിക്കൻ സാഹിത്യത്തിലേക്ക് ആകർഷിക്കുന്നതിൽ വിജയിക്കുന്ന&quot; &lt;ref name=&quot;Biography of Chimamanda Adichie&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;britannica.com&quot;&gt;{{Cite web|title=Chimamanda Ngozi Adichie {{!}} Biography, Books, &amp; Facts|url=https://www.britannica.com/biography/Chimamanda-Ngozi-Adichie|first=J.E.|last= Luebering|access-date=2021-05-19|website=Encyclopedia Britannica|language=en}}&lt;/ref&gt;&quot;ഏറ്റവും പ്രമുഖ&quot; എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെട്ടു. 

ഒരു ഫെമിനിസ്റ്റ്,&lt;ref name=&quot;academy&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;YNaija&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;guard-2018-April&quot;/&gt; ആയ അഡിച്ചി, പർപ്പിൾ ഹൈബിസ്കസ് (2003), ഹാഫ് ഓഫ് എ യെല്ലോ സൺ (2006), അമേരിക്കാന (2013), എന്നീ നോവലുകളും ദി തിംഗ് എറൗണ്ട് യുവർ നെക്ക് (2009) എന്ന ചെറുകഥാ സമാഹാരം, വി ഷുഡ് ആൾ ബി ഫെമിനിസ്റ്റ് (2014) &lt;ref name=&quot;chathamhouse&quot;/&gt;എന്ന പുസ്തക ദൈർഘ്യമുള്ള ലേഖനം എന്നിവ എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. അവളുടെ ഏറ്റവും പുതിയ പുസ്തകങ്ങൾ ഡിയർ ഇജ്യാവെലെ, അല്ലെങ്കിൽ എ ഫെമിനിസ്റ്റ് മാനിഫെസ്റ്റോ ഇൻ പതിനഞ്ച് നിർദ്ദേശങ്ങൾ (2017), സിക്കോറ (2020), നോട്ട്സ് ഓൺ ഗ്രീഫ് (2021) എന്നിവയാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite news|date=2021-05-09|title=Notes on Grief by Chimamanda Ngozi Adichie review – a moving account of a daughter's sorrow|url=http://www.theguardian.com/books/2021/may/09/notes-on-grief-by-chimamanda-ngozi-adichie-review-a-moving-account-of-a-daughters-sorrow|access-date=2021-05-10|newspaper=[[The Observer]]|first=Nicci|last=Gerrard|author-link=Nicci Gerrard|language=en}}&lt;/ref&gt; 2008-ൽ, അവൾക്ക് മക്ആർതർ ജീനിയസ് ഗ്രാന്റ് ലഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;class2008&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;britannica.com&quot; /&gt;
== വ്യക്തിഗത ജീവിതവും വിദ്യാഭ്യാസവും ==
[[നൈജീരിയ|നൈജീരിയയിലെ]] എനുഗു നഗരത്തിലാണ് അഡിച്ചി ജനിച്ചത്, എനുഗു സ്റ്റേറ്റിലെ യൂണിവേഴ്സിറ്റി പട്ടണമായ എൻ‌സുക്കയിലെ ഒരു ഇഗ്ബോ കുടുംബത്തിലെ ആറ് മക്കളിൽ അഞ്ചാമനായി വളർന്നു. &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.africanwriter.com/in-the-footsteps-of-achebe-enter-chimamanda-ngozi-adichie/|title=In the Footsteps of Achebe: Enter Chimamanda Ngozi Adichie|last=Anya|first=Ikechuku|date=15 October 2005|work=African Writer|access-date=2021-03-31|archive-date=2016-02-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20160207043257/https://www.africanwriter.com/in-the-footsteps-of-achebe-enter-chimamanda-ngozi-adichie/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;അവർ വളർന്നുവരുന്ന സമയത്ത്, അവരുടെ പിതാവ് ജെയിംസ് നൊവൊയി അഡിച്ചി നൈജീരിയ സർവകലാശാലയിൽ സ്ഥിതിവിവരക്കണക്ക് പ്രൊഫസറായി ജോലി നോക്കിയിരുന്നു. അമ്മ ഗ്രേസ് ഇഫിയോമയാണ് സർവകലാശാലയിലെ ആദ്യത്തെ വനിതാ രജിസ്ട്രാർ ആയിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;NPR&quot;&gt;[https://www.npr.org/2014/03/18/291133080/news-maker &quot;Feminism Is Fashionable For Nigerian Writer Chimamanda Ngozi Adichie&quot;]. NPR, 18 March 2014.&lt;/ref&gt;നൈജീരിയൻ ആഭ്യന്തരയുദ്ധത്തിൽ കുടുംബത്തിനും മാതൃപിതാക്കന്മാർക്കും എല്ലാം നഷ്ടപ്പെട്ടു.&lt;ref name=&quot;SE&quot;&gt;{{Cite AV media|url=https://www.cbc.ca/radio/thesundayedition/the-sunday-edition-december-30-2018-1.4462999|title=The Sunday Edition |date=30 December 2018|last=Enright|first=Michael|author-link=Michael Enright (broadcaster)|type=Radio interview|language=en|publisher=Canadian Broadcasting Corporation|orig-year=2006|time=52:00 }}&lt;/ref&gt;  അവരുടെ കുടുംബത്തിന്റെ പൂർവ്വിക ഗ്രാമം അനാംബ്ര സ്റ്റേറ്റിലെ&lt;ref name=&quot;bio belgium&quot;/&gt; അബ്ബയിലാണ്.&lt;ref name=&quot;Biography of Chimamanda Adichie&quot;/&gt;

== എഴുത്ത് ജീവിതം ==
അഡിച്ചി 1997-ൽ ഒരു കവിതാസമാഹാരവും (തീരുമാനങ്ങൾ) ഒരു നാടകവും (ബിയാഫ്രയുടെ പ്രണയത്തിനായി) 1998-ൽ അമാൻഡ എൻ. ആദിച്ചി എന്ന പേര് ഉപയോഗിച്ച് പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Adichie, Chimamanda Ngozi 1977– {{!}} Encyclopedia.com |url=https://www.encyclopedia.com/arts/culture-magazines/adichie-chimamanda-ngozi-1977 |access-date=15 May 2022 |website=www.encyclopedia.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Chimamanda Ngozi Adichie {{!}} Biography, Books, &amp; Facts {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/biography/Chimamanda-Ngozi-Adichie |access-date=15 May 2022 |website=www.britannica.com |language=en}}&lt;/ref&gt; അവളുടെ &quot;മൈ മദർ, ദി ക്രേസി ആഫ്രിക്കൻ&quot; എന്ന ചെറുകഥ, കണക്റ്റിക്കട്ടിൽ താമസിക്കുന്ന കോളേജ് സീനിയറായിരുന്ന അഡിച്ചി, പരസ്പര വിരുദ്ധമായ രണ്ട് സംസ്കാരങ്ങളെ ഒരു വ്യക്തി അഭിമുഖീകരിക്കുമ്പോൾ ഉണ്ടാകുന്ന പ്രശ്നങ്ങളെ ചർച്ച ചെയ്യുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Adichie|first1=Amanda Ngozi|title=My Mother, the Crazy African|url=http://www.webdelsol.com/InPosse/adichie_anthology.htm|website=Web Del Sol {{!}} In Posse Review|publisher=Spectrum Publishers|access-date=26 November 2019}}&lt;/ref&gt;

== അവലംബം==
=== Citations ===
{{Reflist|30em|refs=

&lt;!-- Not in use
&lt;ref name=&quot;about&quot;&gt;{{Cite web|date=2018-05-24|title=About Chimamanda|url=https://www.chimamanda.com/about-chimamanda/|url-status=live|archive-url=https://archive.today/20201207231112/https://www.chimamanda.com/about-chimamanda/|archive-date=2020-12-07|work=Chimamanda Ngozi Adichie Official Author Website|language=en-US}}&lt;/ref&gt; --&gt;

&lt;ref name=&quot;bio belgium&quot;&gt;{{Cite web|last=Tunca|first=Daria|date=2020-07-27|title=Biography|url=http://www.cerep.ulg.ac.be/adichie/cnabio.html|url-status=live|archive-url=https://archive.today/20201207231608/http://www.cerep.ulg.ac.be/adichie/cnabio.html|archive-date=2020-12-07|website=The Chimamanda Ngozi Adichie Website|publisher=English Department, University of Liège|location=Belgium}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;guard-2018-April&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/books/2018/apr/28/chimamanda-ngozi-adichie-feminism-racism-sexism-gender-metoo|title=Chimamanda Ngozi Adichie: 'This could be the beginning of a revolution'|last=Allardice|first=Lisa|date=2018-04-28|work=The Guardian UK|url-status=live|archive-url=https://archive.today/20201125215952/https://www.theguardian.com/books/2018/apr/28/chimamanda-ngozi-adichie-feminism-racism-sexism-gender-metoo|archive-date=2020-11-25}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;nyt2006&quot;&gt;{{Cite web|last=Nixon|first=Rob|date=2006-10-01|title=A Biafran Story|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2006/10/01/books/review/Nixon.t.html|url-status=dead|url-access=subscription|archive-url=https://archive.today/20120915045830/http://www.nytimes.com/2006/10/01/books/review/Nixon.t.html?_r=1|archive-date=2012-09-15|issn=0362-4331}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;class2008&quot;&gt;{{Cite web|date=2008|title=Class of 2008 - MacArthur Foundation|url=https://www.macfound.org/fellows/class/2008/|url-status=live|archive-url=https://archive.today/20130702233028/http://www.macfound.org/fellows/class/2008/|archive-date=2013-07-02|website=MacArthur Foundation}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;academy&quot;&gt;{{Cite news|last=Egbedi|first=Hadassah|date=2017-04-15|title=Chimamanda Ngozi Adichie has been elected into the prestigious American Academy of Arts and Sciences|url=http://venturesafrica.com/chimamanda-ngozi-adichie-has-been-elected-into-the-prestigious-american-academy-of-arts-and-sciences/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20200811073311/http://venturesafrica.com/chimamanda-ngozi-adichie-has-been-elected-into-the-prestigious-american-academy-of-arts-and-sciences/|archive-date=2020-08-11|work=Ventures Africa|language=en-US}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;chathamhouse&quot;&gt;{{Cite web|date=2018|title=The London Conference 2018 - Conference dinner - Chimamanda Ngozi Adichie|url=https://www.chathamhouse.org/events/all/special-event/london-conference-2018|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201124044134/https://www.chathamhouse.org/events/all/special-event/london-conference-2018|archive-date=2020-11-24|website=Chatham House|location=UK}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;YNaija&quot;&gt;{{Cite news|last=Okafor|first=Chinedu|date=2020-11-17|title=Chimamanda Adichie comes under same fire as Rowling over transphobia|language=en|work=[[YNaija]]|location=Nigeria|url=http://ynaija.com/chimamanda-adichie-comes-under-same-fire-as-rowling-over-transphobia/|url-status=live|archive-url=https://archive.today/20201120105742/https://ynaija.com/chimamanda-adichie-comes-under-same-fire-as-rowling-over-transphobia/|archive-date=2020-11-20}}&lt;/ref&gt;

&lt;!-- Not in use
&lt;ref name=&quot;lunch&quot;&gt;{{Cite web|last=Pilling|first=David|date=2016-07-30|title=Lunch with the FT: Chimamanda Ngozi Adichie|url=https://www.ft.com/content/cebd3e6c-3d17-11e6-8716-a4a71e8140b0|url-status=dead|archive-url=https://archive.today/20161214234423/https://www.ft.com/content/cebd3e6c-3d17-11e6-8716-a4a71e8140b0|archive-date=2016-12-14|work=[[Financial Times]]|location=UK}}&lt;/ref&gt;
Not in use--&gt;

}}

==കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക്==
* [[Ernest Emenyonu|Ernest N. Emenyonu]] (ed.), ''A Companion to Chimamanda Ngozi Adichie'', James Currey/Boydell and Brewer, 2017, {{ISBN|978-1847011633}}
* Ojo, Akinleye Ayinuola. Discursive Construction of Sexuality and Sexual Orientations in Chimamanda Adichie's ''Americanah''. ''Ibadan Journal of English Studies'' 7 (2018): 543-560-224.

==പുറംകണ്ണികൾ==
{{Commons category}}
* {{official website}}
* [https://web.archive.org/web/20140606213354/http://www.l3.ulg.ac.be/adichie/ Unofficial website] via [http://www.l3.ulg.ac.be/adichie/cnaaboutsite.html Daria Tunca], English Department, [[University of Liège]].
* {{TED speaker}}
** {{cite web |url= http://www.ted.com/talks/chimamanda_adichie_the_danger_of_a_single_story |publisher= TED |title= The Danger of a Single Story |date= July 2009 }}
** {{cite web |url= https://www.youtube.com/watch?v=hg3umXU_qWc |publisher= TEDx Euston |title= We should all be feminists |date=12 April 2013 }}
* {{cite web |url= http://www.guernicamag.com/fiction/1527/quality_street/ |title= Quality Street |work= [[Guernica Magazine]] |editor-first= Claire |editor-last= Messud |date= 1 February 2010 |url-status= dead |archive-url= https://web.archive.org/web/20100314013751/http://www.guernicamag.com/fiction/1527/quality_street/ |archive-date= 14 March 2010}}
* {{cite web |url= http://www.guernicamag.com/features/adichie_1_15_12/ |title= Why Are You Here? |author=Adichie, Chimamanda Ngozi|work= Guernica Magazine |date=15 January 2012 }}
* {{cite web |url= https://www.africanwriter.com/in-the-footsteps-of-achebe-enter-chimamanda-ngozi-adichie/ |title= In the Footsteps of Achebe: Enter Chimamanda Ngozi Adichie |work= African Writer |date= 15 October 2005 |first= Ikechuku |last= Anya |access-date= 2021-03-31 |archive-date= 2016-02-07 |archive-url= https://web.archive.org/web/20160207043257/https://www.africanwriter.com/in-the-footsteps-of-achebe-enter-chimamanda-ngozi-adichie/ |url-status= dead }}
* {{cite news |url= http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/6731387.stm |title= The new face of Nigerian literature? |work= BBC News |date=8 June 2007 |first= Senan |last= Murray }}
* {{cite web |url= http://www.bbc.co.uk/worldservice/specials/1246_the_forum/page50.shtml |format= Audio |title= Michio Kaku, Chimamanda Ngozi Adichie and Angela Hobbs |work= [[The Forum (BBC World Service)|The Forum]]|publisher=BBC World Service |date=13 April 2008 }}
* {{youtube |vmsYJDP8g2U |Chimamanda Ngozi Adichie: Commonwealth Lecture 2012 }}. 16 March 2012.
* {{cite web |url=https://www.publishersweekly.com/pw/by-topic/international/Frankfurt-Book-Fair/article/78342-frankfurt-book-fair-2018-why-chimamanda-adichie-will-not-shut-up.html |title=Why Chimamanda Adichie Will Not 'Shut Up' |publisher=[[Frankfurt Book Fair]] 2018 |date=19 October 2018}}
* {{cite news| url= https://www.theguardian.com/books/2020/dec/04/chimamanda-ngozi-adichie-answers-authors-questions|title='I am a pessimistic optimist': Chimamanda Ngozi Adichie answers authors' questions|newspaper=[[The Guardian]]|date=4 December 2020}} 
{{Authority control}}

[[വർഗ്ഗം:1977-ൽ ജനിച്ചവർ]]</text>
      <sha1>iz42p8zvqudpbcb0iigf3lj58wke4qx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കിഴക്കിന്റെ കാതോലിക്കാ പാത്രിയർക്കീസുമാരുടെ പട്ടിക</title>
    <ns>0</ns>
    <id>538764</id>
    <revision>
      <id>4681972</id>
      <parentid>4619311</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T19:33:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>4681972</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44356" sha1="22lqgz3ma9pcm6byq0ley3mr86pkekl" xml:space="preserve">{{prettyurl|List of patriarchs of the Church of the East}}[[File:Rabban Hormizd Monastery - view from below (1).jpg|thumb|right|340px|പുരാതനമായ റമ്പാൻ ഹോർമിസ്ദ് ആശ്രമം, [[കിഴക്കിന്റെ സഭ]]യുടെ പാത്രിയാർക്കീസുമാരുടെ മുൻകാല ആസ്ഥാനം]]
[[കിഴക്കിന്റെ സഭ|കിഴക്കിന്റെ സഭയുടെ]] പാത്രിയർക്കീസുമാരുടെ സ്ഥാനനാമമാണ് '''[[പൗരസ്ത്യ കാതോലിക്കോസ്]]'''. ഈ സ്ഥാനം ​​''ബാബിലോണിലെ പാത്രിയർക്കീസ്'', ''കിഴക്കിന്റെ പാത്രിയർക്കീസ്'', ''[[സെലൂക്യാ-ക്ടെസിഫോൺ|സെലൂക്യാ-ടെസിഫോണിലെ]] കാതോലിക്കോസ്-പാത്രിയർക്കീസ്'', ''പൗരസ്ത്യ കാതോലിക്കോസ്'' അല്ലെങ്കിൽ ''കിഴക്കിന്റെ വലിയ മെത്രാപ്പോലീത്ത'' എന്നൊക്കെ അറിയപ്പെടുന്നു.{{sfn|Walker|1985|p=172: &quot;this church had as its head a &quot;catholicos&quot; who came to be styled &quot;Patriarch of the East&quot; and had his seat originally at Seleucia-Ctesiphon (after 775 it was shifted to Baghdad)&quot;}}

[[എദേസ്സ]]യിലേയും [[പാർത്തിയൻ സാമ്രാജ്യം|പാർത്തിയൻ സാമ്രാജ്യത്തിലെയും]] ക്രിസ്തുവർഷം ആദ്യ നൂറ്റാണ്ടുകളിൽ ഉടലെടുത്ത{{sfn|Wilmshurst|2000|p=4}} ഈ സ്ഥാനം അഞ്ചാം നൂറ്റാണ്ടു മുതൽ [[പാത്രിയർക്കീസ്|പാത്രിയാർക്കേറ്റ്]] എന്ന നിലയിൽ അറിയപ്പെടാൻ തുടങ്ങി.

==ചരിത്രം==
[[File:Church of the East in the Middle Ages.svg|thumb|right|കിഴക്കിന്റെ സഭ അതിന്റെ സുവർണ്ണ കാലഘട്ടത്തിൽ]]

ക്രി. വ. മൂന്നാം നൂറ്റാണ്ടിലെ [[എദേസ്സ|എദേസ്സയിലെ]]  [[റോമാ സാമ്രാജ്യം|റോമൻ]] അധിനിവേശത്തിനുമുമ്പ്  കിഴക്കിന്റെ സഭയുടെ ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ ആസ്ഥാനം ആദ്യം എദേസ്സയിലായിരുന്നു. തുടർന്ന് മധ്യ [[മെസപ്പൊട്ടാമിയ|മെസപ്പൊട്ടേമിയയിലെ]] പേർഷ്യൻ തലസ്ഥാനമായ സെലൂക്യാ-ടെസിഫോണിലേക്ക് മാറ്റി.
ഒൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ പാത്രിയർക്കേറ്റ് [[ബാഗ്ദാദ്|ബാഗ്ദാദിലേക്കും]] പിന്നീട് ഇന്നത്തെ വടക്കൻ [[ഇറാഖ്]], തെക്ക്-കിഴക്കൻ [[തുർക്കി]], വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ [[ഇറാൻ]], [[ഉർമിയ]] തടാകത്തിലെ തബ്രിസ്, [[മൊസൂൾ]], മറാഗെ എന്നിവയുൾപ്പെടുന്ന അന്നത്തെ അസ്സീറിയയിലെ (അസൂറിസ്ഥാൻ / അഥൂറ) വിവിധ നഗരങ്ങളിലേക്കും മാറ്റി. 1552ൽ കിഴക്കിന്റെ സഭയിലുണ്ടായ പിളർപ്പിനേത്തുടർന്ന് [[അസ്സീറിയൻ പൗരസ്ത്യ സഭ|അസീറിയൻ പൗരസ്ത്യ സഭയും]]  [[കൽദായ കത്തോലിക്കാ സഭ|കൽദായ കത്തോലിക്കാ സഭയും]] പരസ്പരം വേർപിരിഞ്ഞു. ഈ സഭകളിലെ പാത്രിയാർക്കീസുമാർ വടക്കൻ ഇറാഖിലെ വിവിധ പ്രദേശങ്ങൾ കേന്ദ്രീകരിച്ച് പ്രവർത്തിക്കാൻ ആരംഭിച്ചു. പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ തെക്ക്-കിഴക്കൻ തുർക്കിയിലെ [[കുദ്‌ഷാനിസ്]] ഗ്രാമത്തിലായിരുന്നു അസ്സീറിയൻ പൗരസ്ത്യ സഭയുടെ പാത്രിയർക്കേറ്റ്.{{sfn|Wigram|1910|p=90}} ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ അസീറിയൻ പൗരസ്ത്യ സഭയുടെ പാത്രിയർക്കീസ് പ്രവാസിയായി, [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ]] [[ഇല്ലിനോയിസ്|ഇല്ലിനോയിസിലെ]] [[ചിക്കാഗോ|ചിക്കാഗോയിലേക്ക്]] ആസ്ഥാനം മാറ്റി. പിന്നീട് അത് ഇറാഖിലെ [[ഇർബിൽ|ഇർബിലിലേക്ക്]] മാറ്റിസ്ഥാപിച്ചു. 1960-കളിൽ അസ്സീറിയൻ പൗരസ്ത്യ സഭയിൽനിന്ന് പിരിഞ്ഞ  [[പുരാതന പൗരസ്ത്യ സഭ|പുരാതന പൗരസ്ത്യ സഭയുടെ]] ആസ്ദാനം  ബാഗ്ദാദിലാണ്.

പേർഷ്യൻ തലസ്ഥാനമായ സെലൂക്യാ-ടെസിഫോണിലെ ക്രൈസ്തവ സമൂഹത്തിന്റെ നേതാവിന്റെ സ്ഥാനത്ത് നിന്നാണ് കിഴക്കിന്റെ സഭയുടെ പാത്രിയർക്കേറ്റ് വികസിച്ചത്. ക്രി.വ. ഒന്നാം നൂറ്റാണ്ടിൽ പാർഥിയൻ സാമ്രാജ്യത്തിന്റ ഭരണത്തിൻകീഴിൽ ക്രൈസ്തവത അസീറിയയിൽ പ്രചരിച്ചപ്പോൾ, ആദ്യകാലഘട്ടത്തിൽ അതിന്റെ നേതൃത്വം അസംഘടിതമായിരുന്നു, വ്യവസ്ഥാപിതമായ അധികാരശ്രേണി ഉണ്ടായിരുന്നില്ല.

280ൽ സെലൂക്യാ-ടെസിഫോണിലേക്ക് സന്ദർശനത്തിന് എത്തിയ രണ്ട് മെത്രാൻമാരായ [[ഇർബിൽ|അർബേലയിലെ]] [[അഹാ'ദ'അബൂഹ്]], [[സൂസ|സൂസയിലെ]] [[ഹയ്'ബേൽ]] എന്നിവർ ചേർന്ന് [[പാപ്പാ ബർ അഗ്ഗായി|പാപ്പാ ബർ അഗ്ഗായിയെ]] സെലൂക്യാ-ടെസിഫോണിന്റെ മെത്രാപ്പോലീത്തയായി വാഴിച്ചതോടെ സെലൂക്യാ-ടെസിഫോൺ ഒരു മെത്രാപ്പോലീത്തൻ സിംഹാസനമായിത്തീർന്നു.{{sfn|Wigram|1910|p=42-44}} കൂടാതെ പേർഷ്യൻ ക്രൈസ്തവ സമൂഹത്തിന്മേൽ ചില ആധികാരിക നിയന്ത്രണങ്ങൾ ചെലുത്താനും തുടങ്ങി. പാപ്പാ ബർ അഗ്ഗായിയുടെ  പിൻഗാമികൾ ആദ്യകാലങ്ങളിൽ ''കിഴക്കിന്റെ വലിയ മെത്രാപ്പോലീത്ത'' എന്ന് അറിയപ്പെട്ടു. തുടർന്ന് അവർ ''പൗരസ്ത്യ കാതോലിക്കോസ്'' എന്ന പദവി ഉപയോഗിക്കാൻ ആരംഭിച്ചു. അർമേനിയൻ കാതോലിക്കോസിന്റെ സ്ഥാനനാമത്തിൽനിന്ന് പ്രചാദനം ഉൾക്കൊണ്ടാകാം അവർ ഈ റോമൻ പദവി സ്വീകരിച്ചത്.{{sfn|Wigram|1910|p=90-91}} 409-ൽ കിഴക്കിന്റെ സഭയ്ക്ക് സസ്സാനിയ ചക്രവർത്തിയായ [[യാസ്ദെഗെർദ് ഒന്നാമൻ|യാസ്ദെഗെർദ് ഒന്നാമനിൽ]] നിന്ന് രാഷ്ട്രീയ അംഗീകാരം ലഭിച്ചു. തുടർന്ന് 410ൽ സെലൂക്യാ-ടെസിഫോണിൽ സഭയുടെ ഒരു സൂനഹദോസ്  വിളിക്കച്ചുചേർത്തു. സൂനഹദോസിൽവച്ച് സഭയുടെ അധികാരശ്രേണി  ഔപചാരികമായി അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടു. പേർഷ്യയിലെ ക്രൈസ്തവരുടെ മുഴുവനും മേലുള്ള അധികാരമുള്ള കാതോലിക്കോസായി ഔദ്യോഗികമായി അംഗീകരിക്കപ്പെട്ട ആദ്യ മെത്രാൻ [[മാർ ഇസ്ഹാഖ്]] ആയിരുന്നു. പിന്നീടുള്ള ദശകങ്ങളിൽ പാത്രിയർക്കീസ് സ്ഥാനനാമം കൂട്ടിച്ചേർത്ത് കാതോലിക്കോസ്-പാത്രിയർക്കീസ് എന്നോ പാത്രിയർക്കീസ് എന്ന് മാത്രമോ അറിയപ്പെടാൻ തുടങ്ങി. ഇത് കാലക്രമേണ കൂടുതൽ പ്രസിദ്ധമായിത്തീർന്നു.{{sfn|Wigram|1910|p=91}}

[[പൗരസ്ത്യ ക്രിസ്തീയത|പൗരസ്ത്യ ക്രിസ്തീയതയുടെ]] സങ്കീർണ്ണമായ ചരിത്രം കാരണം, കാതോലിക്കോസ് സ്ഥാനത്തിന്റെ  ഒരൊറ്റ പരമ്പര നിർവചിക്കുന്നത് ബുദ്ധിമുട്ടാണ്.{{sfn|Wilmshurst|2000|p=4}}

==1552 വരെയുള്ള  കാതോലിക്കോസ്-പാത്രിയർക്കീസുമാർ==
===ആദ്യകാല മെത്രാപ്പോലീത്തമാർ ===
കിഴക്കിന്റെ സഭയുടെ പാരമ്പര്യം അനുസരിച്ച്, എദേസ്സയുടെ സിംഹാസനം (ബാബിലോൺ പാത്രിയർക്കേറ്റ്) സ്ഥാപിച്ചത് [[തോമാശ്ലീഹ|മാർത്തോമാശ്ലീഹാ]], അറുപത്  ശിഷ്യന്മാരിൽ ഒരാളായ [[മാർ അദ്ദായി]] (എദേസ്സയിലെ വിശുദ്ധ തദ്ദേവൂസ്) എന്നിവരാണ്.
*1.  [[തോമാശ്ലീഹാ|മാർത്തോമാശ്ലീഹ]] (34-50) 
*2.  [[മാർ അദ്ദായി|മാർ അദ്ദായി ശ്ലീഹ]] (50-66)
*3.  [[മാർ അഗ്ഗായി]] (c.66–81). {{refn|അറുപത് ശിഷ്യന്മാരിലൊരാളായ മാർ അദ്ദായിയുടെ ആദ്യ ശ്ലൈഹിക പിൻഗാമി. മാർ മാറിയുടെ ആത്മീയ ഗുരുവായിരുന്നു അദ്ദേഹം.|group=nb}}  
*4.  [[മാർ മാറി]] (81–121){{refn|യഥാർത്ഥ പേര് [[എദേസ്സയിലെ പാലുഥ്]](81–87). ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ കാലത്താണ് സെലൂക്യാ-ടെസിഫോൺ സഭാകേന്ദ്രമായി വളരാൻ തുടങ്ങിയത്.|group=nb}}{{sfn|Broadhead|2010|p=123}}  
*5. മാർ അബ്രെസ് (121–148).{{refn|അഹ്രാസിയോസ് എന്നു. അറിയപ്പെടുന്നു. 136ൽ [[യൂദാസ് കുര്യാക്കോസ്|യൂദാസ് കുര്യാക്കോസിന്റെ]] നേതൃത്വത്തിൽ ജറുസലേമിൽ നിന്ന് എദേസ്സയിലേക്ക് ക്രൈസ്തവർ എത്തി.{{sfn|Broadhead|2010|p=123}} |group=nb}} 
*6. മാർ അബ്രാഹം 1ാമൻ (148–171) {{refn|([[കാഷ്ക്കേറിലെ മാർ അബ്രാഹം]]) |group=nb}} {{sfn|Broadhead|2010|p=123}}
*7. മാർ യാക്കോബ് 1ാമൻ (172–190){{refn|മുൻഗാമിയായിരുന്ന അബ്രാഹം ഒന്നാമന്റെ മകൻ.|group=nb}}
*8. എബേ ദ് മ്ശിഹാ (191–203)
*9. [[അഹാ ദ് അബൊയി]] (204–220)
*10. [[ഷാഹ്'ലൂപ്പ]]{{refn| (കാഷ്ക്കേറിലെ ഷഹ്'ലൂഫ) (220–266)&lt;ref&gt;&quot;Histoire nestorienne inédite: Chronique de Séert. Première partie.&quot;&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://gedsh.bethmardutho.org/entry/Church-East-Uniate-Continuation |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2021-04-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210423070455/https://gedsh.bethmardutho.org/entry/Church-East-Uniate-Continuation |archive-date=2021-04-23 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;|group=nb}}
**''ബർ അഗ്ഗായി'' (267–280)

===സെലൂക്യാ-ക്ടെസിഫോണിന്റെ മെത്രാപ്പോലീത്താമാർ===
280നോട് അടുത്ത്, സന്ദർശകരായി എത്തിയ മെത്രാന്മാർ [[പാപ്പ ബർ അഗ്ഗായി|പാപ്പ ബർ അഗ്ഗായിയെ]] സെലൂക്യാ-ടെസിഫോണിന്റെ മെത്രാപ്പോലീത്തയായി അവരോധിച്ചു. അങ്ങനെ സെലൂക്യാ-ക്ടെസിഫോണിൽ എപ്പിസ്കോപ്പൽ പിന്തുടർച്ച സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു.{{sfn|Stewart|1928|p=15}} 

*11. [[പാപ്പാ ബർ അഗ്ഗായി]] ( 280–316){{refn|പാപ്പയുടെ കാലം മുതൽ [[ശ്രേഷ്ഠ മെത്രാപ്പോലീത്ത|വലിയ മെത്രാപ്പോലീത്ത]] എന്ന സ്ഥാനനാമം ഉപയോഗിക്കപ്പെട്ടു വരുന്നു.|group=nb}}
*12. [[ശിമെയോൻ ബർ സമ്പാ|ശിമയോൻ 1ാമൻ]] (ശിമെയോൻ ബർസമ്പ, ശിമയോൻ ബർസബ്ബായി) ( 337–341) {{refn|317–336 കാലത്ത് സഹായമെത്രാൻ, 337–341 കാലത്ത് വലിയ മെത്രാപ്പോലീത്ത|group=nb}}
*13. [[ശാഹ്ദോസ്ത്]] (ശാലിദോസ്ത്)  (341–343)&lt;ref&gt;[https://www.bartleby.com/210/2/202.html St. Sadoth, Bishop of Seleucia and Ctesiphon, with 128 Companions, Martyrs].&lt;/ref&gt;
*14. [[ബർബാ'ഷ്മിൻ]] (343–346){{refn|ക്രി. വ 345ൽ മതമർദ്ധനം കാരണം എദേസ്സയിലെ ശ്ലൈഹികസിംഹാസനം പൂർണമായും ഉപേക്ഷിച്ചു.|group=nb}} 
*15. [[തോമാർസ]] (346–370)
*16. [[ഖയ്യോമ]] (371–399)

===സെലൂക്യാ-ടെസിഫോണിന്റെ വലിയ മെത്രാപ്പോലീത്താമാർ===
410ൽ നടന്ന സെലൂക്യാ-ടെസിഫോൺ സൂനഹദോസിൽവച്ച് മാർ ഇസഹാഖിനെ കിഴക്കിന്റെ വലിയ മെത്രാപ്പോലീത്തയായി അംഗീകരിച്ചു. ഈ തീരുമാനം സസ്സാനിയ സാമ്രാട്ടും പടിഞ്ഞാറിന്റെ സഭയും (റോമാ സാമ്രാജ്യത്തിലെ സഭകൾ) അംഗീകരിച്ചു. 

*17. [[മാർ ഇസഹാഖ്]] (399–410)
*18. [[അഹ്ഹ]] (410–414)
*19. [[യാഹ്ബല്ലാഹ ഒന്നാമൻ|യാഹ്ബല്ലാഹ 1ാമൻ]] (യാബ് ആലാഹ I) (415–420)
*20. [[സെലൂക്യാ-ക്ടെസിഫോണിലെ മാനാ|മാനാ]] (420)
*21. [[പർബോക്ത്]] (പ്രാബോക്ത്) (421)

===സെലൂക്യാ-ടെസിഫോണിന്റെ കാതോലിക്കാമാർ===

424ൽ മാർ ദാദീശോയുടെ കാലത്ത് കിഴക്കിന്റെ സഭ റോമാ സാമ്രാജ്യത്തിലെ സഭകളിൽനിന്ന് പൂർണ്ണ സ്വാതന്ത്ര്യം പ്രഖ്യാപിച്ചു. കാതോലിക്കോസ് എന്ന സ്ഥാനനാമം നിലവിൽവന്നു. {{sfn|Stewart|1928|p=15}} 431ൽ റോമാ സാമ്രാജ്യത്തിൽ എഫേസൂസ് സൂനഹദോസ് നടന്നു. [[നെസ്തോറിയസ്|മാർ നെസ്തോറിയസ്]] കോൺസ്റ്റാന്റിനോപ്പിൾ വലിയ മെത്രാപ്പോലീത്താസ്ഥാനത്ത് നിന്ന് പുറത്താക്കപ്പെട്ടു. കിഴക്കിന്റെ സഭ ഈ പുറത്താക്കൽ അംഗീകരിച്ചില്ല. 

*22. [[ദാദീശോ ഒന്നാമൻ|ദാദീശോ 1ാമൻ]] (421–456)
*23. [[ബാബോവായി]] (ബാബ്വാഹി) (457–484)
*24 [[അഖാക്ക്]] (485–496/8) 
*25. [[ബാവായി]] (497–503)
*26. [[ഷീലാ കാതോലിക്കോസ്|ഷീലാ]] (503–523)
*27. [[ഏലീഷാ കാതോലിക്കോസ്|ഏലീഷാ]] (524–537)
**നർസായി (524–537) (''വിമതൻ'') 
*28. [[പൗലോസ് കാതോലിക്കോസ്|പൗലോസ്]] (539)
*29. [[ആബാ ഒന്നാമൻ|ആവാ 1ാമൻ]] (മഹാനായ മാർ അബ്ബാ) (540–552){{refn|544-ൽ മാർ അബ്ബായുടെ അദ്ധ്യക്ഷതയിൽ ചേർന്ന സെലൂക്യാ-ടെസിഫോൺ സൂനഹദോസ് [[കാൽക്കിദോനിയ സൂനഹദോസ്|കാൽക്കിദോനിയ സൂനഹദോസിന്റെ]] പ്രമാണങ്ങളെ ശരിവച്ചു. അദ്ദേഹം ദീർഘമായ സഭാസന്ദർശനങ്ങൾ നടത്തി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭരണകാലത്ത് റോമാ സാമ്രാജ്യത്തിലെ സഭകളുമായുള്ള ബന്ധങ്ങൾ വീണ്ടും ശക്തിപ്പെട്ടു.{{sfn|Meyendorff|1989|p=287-289}}&lt;ref name=&quot;Rassam&quot;&gt;{{Cite book |first=Suha |last=Rassam |title=Christianity in Iraq |url=https://archive.org/details/christianityinir0000rass |page=[https://archive.org/details/christianityinir0000rass/page/37 37] |isbn=0-85244-633-0 |publisher=Gracewing |year=2005 }}&lt;/ref&gt; റോമാ സാമ്രാജ്യത്തിൽ ഉരുത്തിരിഞ്ഞ [[പാത്രിയർക്കീസ്]] എന്ന സ്ഥാനനാമം കിഴക്കിന്റെ സഭയിലും പ്രചാരത്തിലായി. പ്രസിദ്ധ ലോകസഞ്ചാരി [[കോസ്മാസ് ഇൻഡികോപ്ലൂസ്റ്റിസ്|കോസ്മാസ് ഇൻഡിക്കൊപ്ലൂസ്റ്റിസിന്റെ]] ഗുരു.&lt;ref name=&quot;GWB&quot;&gt;[[G. W. Bowersock]], ''The Throne of Adulis: Red Sea Wars on the Eve of Islam'' (Oxford University Press, 2013), p. 25. {{ISBN|978-0-19-973932-5}}&lt;/ref&gt; ആരാധനാ ക്രമത്തിൽ ഗ്രീക്ക് സഭയുടെ രണ്ട് അന്ത്യോഖ്യൻ കൂദാശക്രമങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുത്തി.&lt;ref&gt;{{Cite book |title=Encyclopedia of World Religions |url=https://archive.org/details/encyclopediaofwo0000unse_h7v5 |first=Bruno |last=Becchio |author2=Johannes P. Schadé |publisher=Foreign Media Group |isbn=1-60136-000-2 |year=2006}}&lt;/ref&gt;|group=nb}}

*30. [[യൗസേപ്പ് കാതോലിക്കോസ്|യൗസേപ്പ്]] (552–556/567 AD)
*31. [[എസേഖിയേൽ കാതോലിക്കോസ്|എസേഖിയേൽ]] (567–581)
*32. [[ഈശോയാവ് ഒന്നാമൻ|ഈശോയാവ് 1ാമൻ]] (582–595)
*33. [[സബ്റീശോ ഒന്നാമൻ|സബ്റീശോ 1ാമൻ]] (596–604)
*34. [[ഗ്രിഗോറിയോസ് കാതോലിക്കോസ്|ഗ്രിഗോറിയോസ്]] (605–609)
**''ഒഴിവ്'' (609–628){{refn| പാത്രിയർക്കാ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് സസാസ്സാനിദെ ചക്രവർത്തി നിരോധിച്ച കാലഘട്ടം

***മഹാനായ [[മാർ ബാവായി]] (609–628); 
***മാർ അബ്ബാ ഖൊസ്മാ ([[അർക്കദിയാക്കോൻ]]) (609–628)

628 മുതൽ [[സുറിയാനി ഓർത്തഡോക്സ് സഭ|അന്ത്യോഖ്യൻ സുറിയാനി ഓർത്തഡോക്സ് സഭയുടെ]] [[കിഴക്കിന്റെ മഫ്രിയോനോ|വലിയ മെത്രാപ്പൊലീത്ത]]മാരും കാതോലിക്കോസ് എന്ന് സ്ഥാനനാമം ഉപയോഗിക്കാൻ ആരംഭിച്ചു.|group=nb}}

*35. [[ഈശോയാവ് രണ്ടാമൻ|ഈശോയാവ് 2ാമൻ]] (628–645)
*36. [[മാറെമ്മേഹ്]] (646–649)
*37. [[ഈശോയാബ് മൂന്നാമൻ|ഈശോയാവ് 3ാമൻ]] (649–659) ആരാധനാക്രമപരിഷ്കരണം.
*38. [[ഗീവർഗീസ് ഒന്നാമൻ കാതോലിക്കോസ്|ഗീവർഗീസ് 1ാമൻ]] (661–680)
*39. [[യോഹന്നാൻ ഒന്നാമൻ|യോഹന്നാൻ 1ാമൻ]] (680–683)
**''ഒഴിവ്'' (683–685)
*40. [[ഹന്നാനീശോ ഒന്നാമൻ|ഹന്നാനീശോ 1ാമൻ]] (686–698)
**യോഹന്നാൻ (കുഷ്ഠരോഗി) ''വിമതൻ'' (691–693)
**''ഒഴിവ്'' (698–714)
*41. [[സ്ലീവാ-സ്ഹാ]] (714–728)
**''ഒഴിവ്'' (728–731)
*42. [[പെതിയോൻ കാതോലിക്കോസ്|പെതിയോൻ]] (731–740)
*43. [[ആവാ രണ്ടാമൻ|ആവാ 2ാമൻ]] (741–751)
*44. [[സുറിൻ]] (753)
*45. [[യാക്കോവ് രണ്ടാമൻ|യാക്കോവ് 2ാമൻ]] (753–773)
*46. [[ഹന്നാനീശോ രണ്ടാമൻ|ഹന്നാനീശോ 2ാമൻ]] (773–780){{refn|775ൽ [[അബ്ബാസിയ ഖിലാഫത്ത്|അബ്ബാസിയ ഖിലാഫത്തിന്റെ]] തലസ്ഥാനമായ [[ബാഗ്ദാദ്|ബാഗ്ദാദിലേക്ക്]] സഭാസ്ഥാനം മാറ്റി{{sfn|Vine|1937|p=104}}|group=nb}}

*47. [[തിമോത്തെയോസ് ഒന്നാമൻ|തിമോത്തിയോസ് 1ാമൻ]] (823–828)
*49. [[ഗീവർഗീസ് രണ്ടാമൻ കാതോലിക്കോസ്|ഗീവർഗീസ് 2ാമൻ]] (828–831)
*50. [[സബ്റീശോ രണ്ടാമൻ|സബ്റീശോ 2ാമൻ]] (831–835)
*51. [[അവ്രാഹം രണ്ടാമൻ|അവ്രാഹം 2ാമൻ]] (837–850)
**''ഒഴിവ്'' (850–853)
*52. [[തിയൊഡോഷ്യസ് കാതോലിക്കോസ്|തിയൊഡോഷ്യസ്]] (853–858)
**''ഒഴിവ്'' (858–860)
*53. [[സാർഗ്ഗിസ്]] (860-877)
*54. [[കാഷ്ക്കെറിലെ ഇസ്രായേൽ|കാഷ്ക്കേറിലെ ഇസ്രായേൽ]] (877)
*55. [[ഏനോഷ് കാതോലിക്കോസ്|ഏനോഷ്]] (877–884)
*56. [[യോഹന്നാൻ രണ്ടാമൻ|യോഹന്നാൻ 2ാമൻ]] (യോഹന്നാൻ ബർ നർസായി) (884–891)
*57. [[യോഹന്നാൻ മൂന്നാമൻ|യോഹന്നാൻ 3ാമൻ]] (893–899)
*58. [[യോഹന്നാൻ നാലാമൻ|യോഹന്നാൻ 4ാമൻ]] (യോഹന്നാൻ ബർ അബ്ഗാർ) (900–905)
*59. [[അവ്രാഹം മൂന്നാമൻ|അവ്രാഹം 3ാമൻ]] (906–937)
*60. [[അമ്മാനുവേൽ ഒന്നാമൻ|അമ്മാനുവേൽ 1ാമൻ]] (മാണി 1ാമൻ) (937–960)
*61. [[ഇസ്രായേൽ കാതോലിക്കോസ്|ഇസ്രായേൽ]] (961)
*62. [[അവ്ദീശോ രണ്ടാമൻ|അവ്ദീശോ 2ാമൻ]] (963–986)
*63. [[മാറി രണ്ടാമൻ|മാറി 2ാമൻ]] (987–999)
*64. [[യോഹന്നാൻ അഞ്ചാമൻ|യോഹന്നാൻ 5ാമൻ]] (1000–1011)
*65. [[യോഹന്നാൻ ആറാമൻ|യോഹന്നാൻ 6ാമൻ]] (യോഹന്നാൻ ബർ നാസുഖ്) (1012–1016)
**''ഒഴിവ്'' (1016–1020)
*66. [[ഈശോയാവ് നാലാമൻ|ഈശോയാവ് 4ാമൻ]] (ഈശോയാബ് ബർ എസെഖിയേൽ) (1020–1025)
**''ഒഴിവ്'' (1025–1028)
*67. [[ഏലിയാ ഒന്നാമൻ|ഏലിയാ 1ാമൻ]] (1028–1049)
*68. [[യോഹന്നാൻ ഏഴാമൻ|യോഹന്നാൻ 7ാമൻ]] (യോഹന്നാൻ ബർ തർഗ്ഗാൽ) (1049–1057)
**''ഒഴിവ്'' (1057–1064)
*69. [[സബ്റീശോ മൂന്നാമൻ|സബ്റീശോ 3ാമൻ]] (1064–1072)
*70. [[അവ്ദീശോ രണ്ടാമൻ|അവ്ദീശോ 2ാമൻ]] (1074–1090)
*71. [[മക്കീഖാ ഒന്നാമൻ|മക്കീഖാ 1ാമൻ]] (1092–1110)
*72. [[ഏലിയാ രണ്ടാമൻ|ഏലിയാ 2ാമൻ]] (ഏലിയാ ബർ മോഖ്ലി) (1111–1132)
*73. [[ബർസൗമാ കാതോലിക്കോസ്|ബർസൗമാ]] (1134–1136)
**''ഒഴിവ്'' (1136–1139)
*74. [[അവ്ദീശോ മൂന്നാമൻ|അവ്ദീശോ 3ാമൻ]] (അവ്ദീശോ ബർ മോഖ്ലി) (1139–1148)
*75. [[ഈശോയാവ് അഞ്ചാമൻ|ഈശോയാവ് 5ാമൻ]] (1149–1176)
*76. [[ഏലിയാ മൂന്നാമൻ|ഏലിയാ 3ാമൻ]] (1176–1190)
*77. [[യാഹ്ബല്ലാഹ രണ്ടാമൻ|യാഹ്ബല്ലാഹ 2ാമൻ]] (1190–1222)
*78. [[സബ്റീശോ നാലാമൻ|സബ്റീശോ 4ാമൻ]] (സബ്റീശോ ബർ ഖയ്യോമാ) (1222–1224)
*79. [[സബ്റീശോ അഞ്ചാമൻ|സബ്റീശോ 5ാമൻ]] (സബ്റീശോ ഇബ്ന് അൽ മസീഹി) (1226–1256)
*80. [[മക്കീഖാ രണ്ടാമൻ|മക്കീഖാ 2ാമൻ]] (1257–1265)
*81. [[ദെനഹാ ഒന്നാമൻ|ദെനഹാ 1ാമൻ]] (1265–1281)
*82. [[യാഹ്ബല്ലാഹ മൂന്നാമൻ|യാഹ്ബല്ലാഹ 3ാമൻ]] (1281–1317) ആസ്ഥാനം മറാഗയിലേക്ക് മാറ്റി
*83. [[തിമോത്തിയോസ് രണ്ടാമൻ|തിമോത്തിയോസ് 2ാമൻ]] (1318–''c.'' 1332)
**''ഒഴിവ്'' (1332–1336)
*84. [[ദെനഹാ രണ്ടാമൻ|ദെനഹാ 2ാമൻ]] (1336/7–1381/2)
*85. [[ശിമയോൻ രണ്ടാമൻ|ശിമയോൻ 2ാമൻ]] (1385 –1405) (കാലനിർണ്ണയം എളുപ്പമല്ല)
*86. [[ഏലിയാ നാലാമൻ|ഏലിയാ 4ാമൻ]] (1405 –1425) (കാലനിർണ്ണയം എളുപ്പമല്ല)
*87 [[ശിമയോൻ മൂന്നാമൻ|ശിമയോൻ 3ാമൻ]] (1425–1450) (നിർണ്ണയം എളുപ്പമല്ല)
*88. [[ശിമയോൻ നാലാമൻ|ശിമയോൻ 4ാമൻ]] (1450–1497)
*89. [[ശിമയോൻ അഞ്ചാമൻ|ശിമയോൻ 5ാമൻ]] (1497–1501)
*90. [[ഏലിയാ അഞ്ചാമൻ|ഏലിയാ 5ാമൻ]] (1502–1503)
*91. [[ശിമയോൻ ആറാമൻ|ശിമയോൻ 6ാമൻ]] (1504–1538)
*92. [[ശിമയോൻ ഏഴാമൻ ഈശോയാവ്|ശിമയോൻ 7ാമൻ]] (ശിമയോൻ ബർമ്മാമാ) (1539–1558){{refn|പാത്രിയർക്കാസ്ഥാനം കുടുംബപരമായ പിന്തുടർച്ചയ്ക്ക് വിധേയമായതിനെ തുടർന്ന് 1552ലെ പിളർപ്പ്.|group=nb}}

==1552 മുതൽ 1830 വരെയുള്ള പാത്രിയർക്കൽ പിന്തുടർച്ച==

1552ൽ യോഹന്നാൻ സൂലാഖയെ ജൂലിയസ് 3ാമൻ മാർപ്പാപ്പ പാത്രിയർക്കീസ് ആയി പ്രഖ്യാപിച്ചതിനെ തുടർന്നുണ്ടായ പിളർപ്പിലൂടെ കിഴക്കിന്റെ സഭ വിവിധ വിഭാഗങ്ങളായി ഭിന്നിച്ചു. കത്തോലിക്കാ സഭയുടെ ഭാഗമായി തീർന്ന വിഭാഗം കൽദായ കത്തോലിക്കാ സഭ എന്നറിയപ്പെട്ടു. മറു വിഭാഗം സ്വതന്ത്രമായി തുടർന്നു. ഈ രണ്ടു വിഭാഗങ്ങളിൽ ഒരോന്നിലും പലപ്പോഴും ഒരേസമയം ഒന്നിലധികം പാത്രിയാർക്കീസുമാർ ഉണ്ടായിരുന്നു.

{{Col-begin|width=100%}}
{{Col-3}}
'''1. ഏലിയാ പരമ്പര'''&lt;br&gt;
''[[അൽഖോഷ്]] പാത്രിയാർക്കാസനം.''&lt;br&gt;''റമ്പാൻ ഹോർമിസ്ദ് പാത്രിയാർക്കാസനം''
* ശിമയോൻ 7ാമൻ ബർമാമ്മ (1552-1558) 
*93. [[ഏലിയാ ആറാമൻ|ഏലിയാ 6ാമൻ]]{{sfn|Murre van den Berg|1999|p=243-244}} (7ാമൻ){{sfn|Wilmshurst|2011|p=477}} (1558–1591)
*94. [[ഏലിയാ ഏഴാമൻ|ഏലിയാ 7ാമൻ]]{{sfn|Murre van den Berg|1999|p=244-245}} (8ാമൻ){{sfn|Wilmshurst|2011|p=477}} (1591–1617)
*95. [[ഏലിയാ എട്ടാമൻ|ഏലിയാ 8ാമൻ]]{{sfn|van den Berg|1999|p=245}} (9ാമൻ){{sfn|Wilmshurst|2011|p=477}} ശിമയോൻ (1617–1660)
*96. [[ഏലിയാ ഒൻപതാമൻ|ഏലിയാ 9ാമൻ]]{{sfn|Murre van den Berg|1999|p=246}} (10ാമൻ){{sfn|Wilmshurst|2011|p=477}} യോഹന്നാൻ മാറോഗിൻ (1660–1700)
*97. [[ഏലിയാ പത്താമൻ|ഏലിയാ 10ാമൻ]]{{sfn|Murre van den Berg|1999|p=246}} (11ാമൻ){{sfn|Wilmshurst|2011|p=477}} മാറോഗിൻ (1700–1722)
*98. [[ഏലിയാ പതിനൊന്നാമൻ|ഏലിയാ 11ാമൻ]]{{sfn|Murre van den Berg|1999|p=247}} (12ാമൻ){{sfn|Wilmshurst|2011|p=477}} ദെനഹാ (1722–1778)
*99. [[ഏലിയാ പന്ത്രണ്ടാമൻ|ഏലിയാ 12ാമൻ]]{{sfn|Murre van den Berg|1999|p=248}} (13ാമൻ){{sfn|Wilmshurst|2011|p=477}} ഈശോയാബ് (1778–1804)
''1780ൽ ഏലിയാ പരമ്പരയിൽപെട്ട കുറെ ആളുകൾ ചേർന്ന് യോഹന്നാൻ ഹോർമിസ്ദിനെ തങ്ങളുടെ പാത്രിയാർക്കീസ് ആയി തെരഞ്ഞെടുത്തു. സ്ഥാനാരോഹണത്തിനുശേഷം അദ്ദേഹം കത്തോലിക്കാസഭയിൽ ചേർന്നു:
*100. [[യോഹന്നാൻ എട്ടാമൻ ഹോർമിസ്ദ്|യോഹന്നാൻ 8ാമൻ ഹോർമിസ്ദ്]] (1780–1838)
1830ൽ, കത്തോലിക്കരുടെ അമിദിലെ  പാത്രിയാർക്കൽ ഭരണാധികാരിയും സ്വയം പ്രഖ്യാപിത പാത്രിയർക്കീസും ആയ യൗസേപ്പ് 5ാമൻ അഗസ്തീനോസ് ഹിന്ദിയുടെ മരണശേഷം, യോഹന്നാൻ ഹോർമിസ്ദിനെ റോമിലെ കത്തോലിക്കാ സഭ നേതൃത്വം കൽദായരുടെ ബാബിലോണിയൻ പാത്രിയർക്കീസായി അംഗീകരിച്ചു. അതോടെ മൊസൂളിലെയും അമീദിലെയും പാത്രിയാർക്കാസനങ്ങൾ ലയിച്ചു.{{sfn|Wilmshurst|2000|p=29-30}}{{sfn|Baum|Winkler|2003|p=120-122}}
{{Col-3}}

'''2. ശിമയോൻ പരമ്പര'''&lt;br&gt;
''[[അമീദ്]], [[സീർത്ത്]], [[ഉർമിയാ]], [[സലാമസ്]] എന്നിവിടങ്ങൾ കേന്ദ്രമാക്കിയ പാത്രിയാർക്കാസനം. 1552ൽ പാത്രിയാർക്കീസ് ശിമയോൻ ഏഴാമൻ ബർമാമ്മയോട് ഭിന്നതയിലായവർ കത്തോലിക്കാ സഭയിൽ ചേർന്ന് രൂപപ്പെടുത്തിയതാണ് ഇത്.
*93. [[ശിമയോൻ എട്ടാമൻ യോഹന്നാൻ സൂലാഖ|ശിമയോൻ 8ാമൻ സൂലാഖ]] (1553–1555) 
*94. [[അവ്ദീശോ നാലാമൻ മാറോൻ|അവ്ദീശോ 4ാമൻ മാറോൻ]] (1555–1570)
*95. [[യാഹ്ബാലാഹാ നാലാമൻ ശിമയോൻ|യാഹ്ബാലാഹാ നാലാമൻ ശിമയോൻ]] (1570–1580){{sfn|Wilmshurst|2011|p=477}}
*96. [[ശിമയോൻ ഒൻപതാമൻ ദെനഹ|ശിമയോൻ 9ാമൻ ദെനഹ]] (1580–1600){{sfn|Wilmshurst|2011|p=477}}
''1600ൽ ശിമയോൻ പരമ്പര കുടുംബ പിന്തുടർച്ച ആരംഭിച്ചു; റോം ഇത് അംഗീകരിച്ചില്ല.''&lt;br&gt;
''[[ഖുദ്ശാനിസ്]] ആസ്ഥാനം''
*97. [[ശിമയോൻ പത്താമൻ ഏലിയാ|ശിമയോൻ 10ാമൻ ഏലിയാ]] (1600–1638){{sfn|Wilmshurst|2011|p=477}}
*98. [[ശിമയോൻ പതിനൊന്നാമാൻ ഈശോയാബ്|ശിമയോൻ 11ാമാൻ ഈശോയാബ്]] (1638–1656){{sfn|Wilmshurst|2011|p=477}}
*99. [[ശിമയോൻ പന്ത്രണ്ടാമൻ യാഹ്ബാലാഹാ|ശിമയോൻ 12ാമൻ യാഹ്ബാലാഹാ]] (1656–1662){{sfn|Wilmshurst|2011|p=477}}
''ഖുദ്ശാനിസിലെ ശിമയോൻ പാത്രിയർക്കൽ പരമ്പര കത്തോലിക്കാ സഭയുമായുള്ള ബന്ധം പൂർണ്ണമായി അവസാനിപ്പിച്ചു''
*100. [[ശിമയോൻ പതിമൂന്നാമൻ ദെനഹാ|ശിമയോൻ 13ാമൻ ദെനഹാ]] (1662–1700){{sfn|Wilmshurst|2011|p=477}}
*101. [[ശിമയോൻ പതിനാലാമൻ ശ്ലേമോൻ|ശിമയോൻ 14ാമൻ ശ്ലേമോൻ]] (1700–1740){{sfn|Wilmshurst|2011|p=477}}
*102. [[ശിമയോൻ പതിനഞ്ചാമൻ മഖ്ദാസി മിഖായേൽ|ശിമയോൻ 15ാമൻ മഖ്ദാസി മിഖായേൽ]] (1740–1780){{sfn|Wilmshurst|2011|p=477}}
*103. [[ശിമയോൻ പതിനാറാമൻ യോഹന്നാൻ|ശിമയോൻ 16ാമൻ യോഹന്നാൻ]] (1780–1820){{sfn|Wilmshurst|2011|p=477}}
*104. [[ശിമയോൻ പതിനേഴാമൻ അബ്രാഹം|ശിമയോൻ 17ാമൻ അബ്രാഹം]] (1820–1861){{sfn|Wilmshurst|2011|p=477}}
{{Col-3}}
'''3. യൗസേപ്പ് പരമ്പര'''&lt;br&gt;
''1681ൽ ഏലിയാ പരമ്പരയിൽ നിന്ന് വിഘടിച്ച് കത്തോലിക്കാ സഭയിൽ ചേർന്ന വിഭാഗം.  അമീദ് അസ്ഥാനം''
*97. [[യൗസേപ്പ് ഒന്നാമൻ|യൗസേപ്പ് 1ാമൻ]] (1681–1696)
*98. [[യൗസേപ്പ് രണ്ടാമൻ സ്ലീവാ മാറൂഫ്|യൗസേപ്പ് 2ാമൻ സ്ലീവാ മാറൂഫ്]] (1696–1713)
*99. [[യൗസേപ്പ് മൂന്നാമൻ തിമോത്തെയോസ് മാറോഗെ|യൗസേപ്പ് 3ാമൻ തിമോത്തെയോസ് മാറോഗെ]] (1713–1757)
*100. [[യൗസേപ്പ് നാലാമൻ ലാസ്സറെ ഹിന്ദി|യൗസേപ്പ് 4ാമൻ ലാസ്സറെ ഹിന്ദി]] (1757–1780)
*101. [[യൗസേപ്പ് അഞ്ചാമൻ അഗസ്തീനോസ് ഹിന്ദി|യൗസേപ്പ് 5ാമൻ അഗസ്തീനോസ് ഹിന്ദി]] (1780–1827) 
''ഇദ്ദേഹത്തെ പാത്രിയർക്കീസായി കത്തോലിക്കാസഭാ നേതൃത്വം അംഗീകരിച്ചിരുന്നില്ല''
{{Col-end}}

1552ൽ കത്തോലിക്കാസഭയിലേക്കുള്ള ഒരു വിഭാഗത്തിൻറെ കൂറുമാറ്റം എതിർത്ത കാനോനിക പാത്രിയർക്കീസ് ശിമയോൻ ബർമാമ്മയുടെ പിൻഗാമികളായ ഏലിയാ പരമ്പരയുടെ സിംഹഭാഗവും 1830ഓടെ  കത്തോലിക്കാ സഭയിൽ ചേർന്നിരുന്നു. അതോടെ കത്തോലിക്കാ സഭയുമായി ചേരാതെ സ്വതന്ത്രമായി അവശേഷിച്ച ഏക വിഭാഗം ആയി ശിമയോൻ പരമ്പര മാറി. 1976ൽ കിഴക്കിന്റെ അസ്സീറിയൻ സഭ എന്ന് ഇവർ പേര് മാറ്റി.{{sfn|Baum|Winkler|2003|p=4}}{{sfn|Butts|2017|p=604}}

അൽഖോഷ് ആസ്ഥാനമാക്കിയ ഏലിയാ പരമ്പര പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തോടെ അവസാനിക്കുകയും അതിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നവരിൽ ഭൂരിഭാഗവും യോഹന്നാൻ എട്ടാമൻ ഹോർമിസ്ദിന്റെ നേതൃത്വം സ്വീകരിച്ച് കത്തോലിക്കരാവുകയും ചെയ്തു. 1681ൽ ഏലിയാ പരമ്പരയിൽ നിന്ന് രൂപപ്പെട്ട് അമീദ് കേന്ദ്രമാക്കി പ്രവർത്തിച്ചിരുന്ന യൗസേപ്പ് പരമ്പരയുടെ  അവസാന പാത്രിയർക്കീസ് യൗസേപ്പ് അഞ്ചാമൻ അഗസ്തീനോസ് ഹിന്ദി 1828ൽ മരിച്ചു. ഇതോടെ കത്തോലിക്കാ സഭയുടെ അവശേഷിക്കുന്ന ഏക പാത്രിയാർക്കീസ് സ്ഥാനാർത്ഥിയായി യോഹന്നാൻ എട്ടാമൻ മാറി. തുടർന്ന് അദ്ദേഹം കൽദായ കത്തോലിക്കാ പാത്രിയർക്കീസായി പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെടുകയും മൊസൂൾ തൻ്റെ ആസ്ഥാനമാക്കുകയും ചെയ്തു. അക്കാലഘട്ടം മുതൽ കൽദായ കത്തോലിക്കാ സഭയ്ക്ക് ഇടമുറിയാത്ത പാത്രിയാർക്കൽ പരമ്പരയുണ്ട്. 20ാം നൂറ്റാണ്ടിൻറെ മധ്യത്തിൽ ഈ സഭയുടെ പാത്രിയാർക്കാസന ആസ്ഥാനം ബാഗ്ദാദിലേക്ക് മാറ്റി.

==അവലംബം==
===സൂചിക===
'''കുറിപ്പുകൾ'''
{{reflist|group=nb}}
'''സ്രോതസ്സുകൾ'''
{{Reflist|30em}}
{{reflist}}
* {{Cite book|last=Broadhead|first=Edwin K.|title=Jewish Ways of Following Jesus: Redrawing the Religious Map of Antiquity|year=2010|location=Tübingen|publisher=Mohr Siebeck|isbn=9783161503047|url=https://books.google.com/books?id=C97_rPZRbuUC}}
* {{Cite book|last=Meyendorff|first=John|year=1989|title=Imperial unity and Christian divisions: The Church 450-680 A.D.|series=The Church in history|volume=2|location=Crestwood, NY|publisher=St. Vladimir's Seminary Press|isbn=9780881410563|url=https://books.google.com/books?id=6J_YAAAAMAAJ}}
* {{Cite book|last=Stewart|first=John|title=Nestorian Missionary Enterprise: A Church on Fire|year=1928|location=Edinburgh|publisher=T. &amp; T. Clark|url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.68434}}
* {{Cite book|last=Vine|first=Aubrey R.|title=The Nestorian Churches|year=1937|location=London|publisher=Independent Press|url=https://archive.org/details/MN41565ucmf_1}}
* {{Cite book|last=Walker|first=Williston|title=A history of the Christian Church|year=1985|orig-year=1918|location=New York|publisher=Scribner|isbn=9780684184173|url=https://books.google.com/books?id=bFw8PtQhpVoC}}
* {{Cite book|last=Wigram|first=William Ainger|title=An Introduction to the History of the Assyrian Church or The Church of the Sassanid Persian Empire 100-640 A.D.|year=1910|location=London|publisher=Society for Promoting Christian Knowledge|isbn=9780837080789|url=https://books.google.com/books?id=zUYKAQAAMAAJ}}
* {{Cite book|last=Wilmshurst|first=David|chapter=The patriarchs of the Church of the East|title=The Syriac World|year=2019|location=London|publisher=Routledge|pages=799–805|isbn=9781138899018|chapter-url=https://books.google.com/books?id=E48JswEACAAJ}}
 

[[വർഗ്ഗം:കിഴക്കിന്റെ സഭ]]
[[വർഗ്ഗം:പൗരസ്ത്യ കാതോലിക്കാമാർ]]</text>
      <sha1>22lqgz3ma9pcm6byq0ley3mr86pkekl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>മൻഫൂഹ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>539014</id>
    <revision>
      <id>4681899</id>
      <parentid>4681600</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T13:10:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4681899</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10693" sha1="etbep9ixouvbmd0hoh2eki4581gzcg1" xml:space="preserve">[[പ്രമാണം:Manfuha,_Riyadh,_Saudi_Arabia_2.JPG|ലഘുചിത്രം| റിയാദ് നഗരത്തിലെ മൻഫൂഹ]]
മധ്യ [[സൗദി അറേബ്യ|സൗദി അറേബ്യയിലെ]] [[നജ്ദ്|നജ്ദ്]] പ്രദേശത്ത്, [[റിയാദ്]] നഗരത്തിന്റെ തെക്കുഭാഗത്തായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു പുരാതന ഗ്രാമവും ചരിത്രപ്രധാനവുമായ പ്രദേശമാണ് '''മൻഫൂഹ''' ({{Lang-ar|منفوحة}}). [[വാദി ഹനീഫ]] എന്ന ഇടുങ്ങിയതും ഫലഭൂയിഷ്ഠവുമായ  താഴ്‌വരയുടെ ഒരു വശത്തായി നിലകൊള്ളുന്ന ഈ ഗ്രാമം ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മധ്യം വരെ മതിലുകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട റിയാദ് നഗരത്തിന്റെ (അന്ന് ഹജർ എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്നു) ഇരട്ടഗ്രാമമായി പരിഗണിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.

ഇസ്‌ലാമിന്റെ ആഗമനത്തിന് ഏതാനും നൂറ്റാണ്ടുകൾക്ക് മുൻപ് സ്ഥാപിതമായതാണ് ഹജർ-മൻഫൂഹ ഗ്രാമദ്വയം&lt;ref&gt;[[:en:Yaqut_Al-Hamawi|Yaqut Al-Hamawi]], &quot;Yamamah&quot;, &quot;Hajr&quot;, &quot;Al-'Irdh&quot;, &quot;Al-'Allaqi&quot;, and &quot;Qurran&quot; in ''[[:en:Mu'jam_Al-Buldan|Mu'jam Al-Buldan]]&lt;/ref&gt;.

== പദോൽപ്പത്തി ==
'മൻഫുഹ' എന്ന പേര് 'നഫഹ' ([[അറബി ഭാഷ|അറബിക്]]: نفح) എന്ന അറബി പദത്തിൽ നിന്നാണ് ഉരുത്തിരിഞ്ഞത്. 'വീശുന്ന കാറ്റ്' അല്ലെങ്കിൽ 'സുഗന്ധം പരത്തുന്നത്' എന്നൊക്കെയാണ് ഇതിന് ഏകദേശ അർത്ഥം വരുന്നത്. പ്രദേശത്തിന്റെ കാലാവസ്ഥാപരമായ സവിശേഷതകളിൽ നിന്നാണ് ഈ പേര് വന്നതെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.alriyadh.com/531958|title=أحياء الرياض القديمة..&quot;التاريخ&quot; حفظ الأسماء و&quot;الحاضر&quot; أهمل الأماكن!|access-date=24 January 2023|date=4 June 2010|website=www.alriyadh.com|language=ar}}&lt;/ref&gt;

== ചരിത്രം ==
പതിമൂന്നാം നൂറ്റാണ്ടിലെ യാക്കൂത്ത് അൽ-ഹമാവിയുടെ  '''മുഅ്ജം അൽ-ബുൽദാൻ''&lt;nowiki/&gt;' എന്ന പേരിലുള്ള ഭൂമിശാസ്ത്ര വിജ്ഞാനകോശത്തിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നതു പ്രകാരം, ഇസ്‌ലാമിന് ഏതാനും നൂറ്റാണ്ടുകൾക്ക് മുമ്പ്, ഹജ്ർ (ഇന്നത്തെ റിയാദ്)&lt;ref&gt;[[Yaqut al-Hamawi]], &quot;Yamamah&quot;, &quot;Hajr&quot;, &quot;Al-'Irdh&quot;, &quot;Al-'Allaqi&quot;, and &quot;Qurran&quot; in ''[[Yaqut al-Hamawi|Mu'jam al-Buldan]]''&lt;/ref&gt; സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ട അതേ കാലഘട്ടത്തിൽത്തന്നെയാണ് [[ബനൂ ഹനീഫ]] ഗോത്രക്കാരും അവരുടെ ബന്ധുക്കളായ ബക്ർ ഗോത്രക്കാരും ചേർന്ന് മൻഫൂഹ സ്ഥാപിച്ചത്. പ്രശസ്ത അറബ് കവിയായിരുന്ന അൽ-അഅ്ശയുടെ  (d.c. 570&amp;#x2013; 625) വാസസ്ഥലമായിരുന്നു മൻഫൂഹ. ഇസ്‌ലാമിക പ്രവാചകൻ [[മുഹമ്മദ്]] ജീവിച്ചിരുന്ന കാലഘട്ടത്തോട് അടുത്താണ് ഇദ്ദേഹവും മരണമടഞ്ഞത്. എന്നാൽ, അതിനുശേഷമുള്ള മൻഫൂഹയെക്കുറിച്ച് കാര്യമായ വിവരങ്ങളൊന്നുംതന്നെ ലഭ്യമല്ല. ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ പ്രാരംഭത്തിൽ, [[ബനൂ ഹനീഫ|ബനു ഹനീഫ]], ബക്ർ (അപ്പോഴേക്കും അവർ തങ്ങളെ 'അനിസ്സ' എന്ന അനുബന്ധ ഗോത്രവുമായി ചേർത്ത് തിരിച്ചറിയാൻ തുടങ്ങിയിരുന്നു) എന്നീ ഗോത്രങ്ങളിൽപ്പെട്ടവരും, കൂടാതെ തമീം, സുബൈ എന്നീ ഗോത്രങ്ങളിൽപ്പെട്ടവരുമായിരുന്നു ഇവിടെ അധിവസിച്ചിരുന്ന ജനതയിൽ ഭൂരിഭാഗവും. നെജ്ദിലെ മറ്റ് പട്ടണങ്ങളെപ്പോലെ, ഇവിടത്തെ ജനസംഖ്യയിലും ഗോത്രബന്ധങ്ങളൊന്നുമില്ലാത്ത വ്യാപാരികൾ (സൊന്ന) വലിയൊരു വിഭാഗമായിരുന്നു; കൂടാതെ, കാർഷിക തൊഴിലാളികളായി ജോലി ചെയ്തിരുന്ന ധാരാളം അടിമകളും മോചിതരായ അടിമകളും അക്കാലത്ത് ഇവിടെയുണ്ടായിരുന്നു. റിയാദിലെ മറ്റ് പ്രദേശങ്ങളെപ്പോലെ ഇവിടവും,  പൂന്തോട്ടങ്ങളാലും ഈന്തപ്പനത്തോപ്പുകളാലും ചുറ്റപ്പെട്ടതായിരുന്നു.

പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തിൽ, റിയാദിലെ ഊർജ്ജസ്വലനായ ഭരണാധികാരി ദെഹാം ഇബ്ൻ ദവാസിന്റെ ഭരണത്തിൻ കീഴിലായി മാൻഫുഹ. അയൽപ്രദേശമായ [[ദിരിയ|ദിരിയയിലെ]] അൽ സൗദ് വംശം സ്ഥാപിച്ച പുതിയ വഹാബി ഭരണകൂടത്തിന്റെ വികാസത്തെ അക്കാലത്ത് അദ്ദേഹം ശക്തമായി എതിർത്തുകൊണ്ടിരിക്കുകയായിരുന്നു (ഒന്നാം സൗദി ഭരണകൂടം കാണുക). എങ്കിലും, ഒടുവിൽ ഈ രണ്ട് പട്ടണങ്ങളും വഹാബികളുടെ അധീനതയിലായി. 1818-ൽ ഓട്ടോമൻ-ഈജിപ്ഷ്യൻ അധിനിവേശത്താൽ തങ്ങളുടെ രാജ്യം തകരുന്നതുവരെ അവർ മൻഫുഹ ഭരിച്ചു. അതിനുശേഷം, ഈ പട്ടണത്തിന്റെ ഗതി മിക്കവാറും അതിന്റെ അയൽനഗരമായ റിയാദിന്റേതുപോലെ തന്നെയായിരുന്നു. 1824-ൽ തുർക്കി ഇബ്ൻ അബ്ദല്ലയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ഇത് വീണ്ടും സൗദി ഭരണത്തിൻ കീഴിലായി. തുടർന്ന് 1890-കളിൽ ഹായിലിലെ അൽ റാഷിദ് വംശത്തിന് ഭരണത്തിലായെങ്കിലും പത്തു വർഷത്തിനുള്ളിൽ തന്നെ സൗദി അറേബ്യയുടെ സ്ഥാപകനായ അബ്ദുൽ അസീസ് ഇബ്ൻ സൗദിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ഇത് വീണ്ടും സൗദി ഭരണത്തിൻകീഴിലായി.

ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ അയലത്തെ സൗദി തലസ്ഥാന നഗരമായ റിയാദ് രാജ്യത്തിന്റെ എണ്ണ സമ്പത്തിന്റെ ശക്തിയാൽ അതിവേഗം വികസിക്കവേ, മൻഫുഹയുടെയും റിയാദിന്റെയും ഇടയിലെ മതിലുകൾ തകരുകയും വളർന്നുവരുന്ന ഈ മഹാനഗരം മൻഫുഹയെ പെട്ടെന്ന് പൂർണ്ണമായി വിഴുങ്ങുകയും ചെയ്തു. റിയാദിലെ താരതമ്യേന ദരിദ്രമായ പ്രദേശങ്ങളിലൊന്നാണ് ഇന്ന് മൻഫൂഹ; ഇവിടുത്തെ മിക്കവാറും തദ്ദേശവാസികൾ തലസ്ഥാന നഗരിയിലെ പുതിയ പ്രദേശങ്ങളിലേക്ക് കൂടു മാറിയിരിക്കുന്നു. പഴയ പട്ടണത്തിലെ പ്രാചീനമായ മൺകട്ട കൊണ്ടുള്ള കെട്ടിടങ്ങളിൽ ചിലതും, ഒപ്പം ഒരു പുരാതന നിരീക്ഷണ ഗോപുരവും ഇപ്പോഴും ഇവടെ നിലനിൽക്കുന്നുണ്ട്. ഇവിടുത്തെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തനായ വ്യക്തിയുടെ പേരിലുള്ള, 'അൽ-അസ്ഹാ സ്ട്രീറ്റ്' എന്ന വിശാലമായ പാത മൻഫുഹയുടെ മധ്യത്തിലൂടെ കടന്നുപോകുന്നു. മൻഫൂഹ ഇന്ന് തെക്കൻ റിയാദിലെ ഒരു പ്രദേശമാണ്.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.worldweatheronline.com/manfuha-weather/ar-riyad/sa.aspx|title=Manfuha Weather, Ar Riyad, SA|accessdate=27 June 2021|website=World Weather Online}}&lt;/ref&gt;

==അവലംബങ്ങൾ==
{{RL}}</text>
      <sha1>etbep9ixouvbmd0hoh2eki4581gzcg1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഗോഥിക് ഭാഷ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>552344</id>
    <revision>
      <id>4682033</id>
      <parentid>4081155</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T07:41:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>4682033</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7456" sha1="cf3ydpv83cabfzqok7b3frzga60ehs4" xml:space="preserve">{{Infobox language
| name             = Gothic
&lt;!-- Do not bother to add a &quot;native name&quot; - there isn't an attested one, so your edit will just be reverted as misguided --&gt;| region           = [[Oium]], [[Dacia]], [[Pannonia]], [[Dalmatia (Roman province)|Dalmatia]], [[Italian Peninsula|Italy]], [[Gallia Narbonensis]], [[Gallia Aquitania]], [[Hispania]], [[Crimea]], [[North Caucasus]]
| era              = attested [[3rd century|3rd]]–[[10th century]]; [[Crimean Gothic|related dialects]] survived until [[18th century]] in Crimea
| familycolor      = Indo-European
| fam2             = [[Germanic languages|Germanic]]
| fam3             = [[East Germanic languages|East Germanic]] †
| dia1             = [[Crimean Gothic]] †
| script           = [[Gothic alphabet]]
| iso2             = got
| iso3             = got
| lingua           = 52-ADA
| glotto           = goth1244
| glottorefname    = Gothic
| notice           = IPA
}}
{{Contains special characters |special=[[Gothic alphabet|Gothic]] characters |fix=Help:Multilingual_support#Gothic |characters=letters}}
{{Germanic tribes (750BC-1AD)}}
കിഴക്കൻ ജർമ്മനിയിൽ വസിച്ചിരുന്ന ഗോത്ത് എന്ന ഗോത്രവർഗ്ഗക്കാരും ക്രിമേ എന്ന സ്ഥലത്തു വസിച്ചിരുന്ന ആളുകളും ആശയവിനിമയത്തിനായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന ഒരു ഭാഷയാണ് ഗോഥിക് ഭാഷ. ഇത് ഇന്ന് കാലഹരണപ്പെട്ട ഭാഷകളുടെ പട്ടികയിലുൾപ്പെടുന്നു.

ജർമ്മനി ഭാഷാ കുടുംബത്തിന്റെ ചരിത്ര പഠനത്തിന് ഈ ഭാഷ പ്രത്യേകിച്ചും പ്രാധാന്യമർഹിക്കുന്നു, കാരണം അതിന്റെ രേഖകൾ (ചിതറിക്കിടക്കുന്ന ചില റൂണിക് ലിഖിതങ്ങൾ ഒഴികെ), മറ്റ് ജർമ്മനിക് ഭാഷകളുടേതിനേക്കാൾ ഏകദേശം നാല് നൂറ്റാണ്ടുകൾ പഴക്കമുള്ളതാണ്.
[[File:Gothic Script.gif|thumb|The alphabet and script of Gothic Language]]

നാലാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ബൈബിൾ വിവർത്തനത്തിന്റെ ആറാം നൂറ്റാണ്ടിലെ കോഡെക്സ് അർജെന്റിയസിൽ നിന്നാണ് ഇതിന്റെ വിവരങ്ങൾ പ്രധാനമായും ലഭ്യമാകുന്നത്. കൂടാതെ ഒരു വലിയ ടെക്സ്റ്റ് കോർപ്പസ് ഉള്ള ഒരേയൊരു കിഴക്കൻ ജർമ്മൻ ഭാഷയാണ് ഇത്. ബർഗുണ്ടിയൻ, വാൻഡാലിക് എന്നിവയുൾപ്പെടെ മറ്റെല്ലാ ഭാഷകളെയും കുറിച്ച് അറിവുകൾ ലഭിക്കുന്നത്, ചരിത്രപരമായ കണക്കുകളിൽ നിലനിൽക്കുന്ന ശരിയായ പേരുകളിൽ നിന്നും, പോർച്ചുഗീസ്, സ്പാനിഷ്, ഫ്രഞ്ച് തുടങ്ങിയ മറ്റ് ഭാഷകളിലെ കടമെടുത്ത വാക്കുകളിൽ നിന്നും മാത്രമാണ്.
== തെളിവുകൾ ==

ഗോഥിക് ഭാഷയിലെ ഏതാനും രേഖകൾ മാത്രമേ നിലനിൽക്കുന്നുള്ളൂ, ഭാഷ പൂർണ്ണമായും പുനർനിർമ്മിക്കാൻ ഇവ പര്യാപ്തമല്ല. മിക്ക ഗോഥിക് ഭാഷാ  സ്രോതസ്സുകളും മറ്റ് ഭാഷകളുടെ വിവർത്തനങ്ങൾ ആണ്, അതിനാൽ വിദേശ ഭാഷാ ഘടകങ്ങൾ തീർച്ചയായും ഈ സേ തസ്സുകളെ സ്വാധീനിച്ചു. ഇത്തരം സ്രോതസ്സുകളാണ് പ്രാഥമിക ഉറവിടങ്ങൾ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://omniglot.com/writing/gothic.htm|title=Gothic language and alphabet|access-date=2021-09-03}}&lt;/ref&gt;

== ചരിത്രം ==
AD 4-ആം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മധ്യത്തിൽ ബിഷപ്പ് വുൾഫില (AD 311-383)തന്റെ ജനങ്ങൾക്ക് ഒരു ലിഖിത ഭാഷയും ബൈബിൾ പരിഭാഷ വായിക്കാനുള്ള മാർഗവും നൽകാൻ ആണ് ഗോഥിക് അക്ഷരമാല കണ്ടുപിടിച്ചത്.

==അവലംബം==
{{reflist}}

==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
{{InterWiki|code=got}}
{{wiktionarycat|type=Gothic language|category=Gothic language}}
{{Wikibooks|Gothic}}
{{wikisourcelang|la|Patrologia Latina Vol 18 Ulfilas|Patrologia Latina vol. 18}}
* [https://web.archive.org/web/20050324024538/http://reimar.de/gotisch.html Gotisch im WWW] Portal for information on Gothic (in German)
* [http://www.ling.upenn.edu/~kurisuto/germanic/aa_texts.html Germanic Lexicon Project] – early (Public Domain) editions of several of the references.
* Texts:
** [http://wikisource.org/wiki/Die_gotische_Bibel The Gothic Bible in Latin alphabet]
** [http://wikisource.org/wiki/Gothic_Bible_in_Ulfilan_Gothic_Script The Gothic Bible in Ulfilan script (Unicode text) from Wikisource]
** [http://titus.uni-frankfurt.de/texte/texte2.htm#got Titus] has Streitberg's ''Gotische Bibel'' and Crimean Gothic material after Busbecq.
** [http://www.wulfila.be/ Wulfila Project] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210106203140/http://www.wulfila.be/ |date=2021-01-06 }}
** [http://www.gotica.de/skeireins/ Skeireins Project] A website with the Skeireins including translations in Latin, German, French, Swedish, English, Dutch, Greek, Italian and Icelandic.
* [https://lrc.la.utexas.edu/eieol/gotol Gothic Online] by Todd B. Krause and Jonathan Slocum, free online lessons at the [https://liberalarts.utexas.edu/lrc Linguistics Research Center] at the [[University of Texas at Austin]]
* [http://robert-pfeffer.net/gotica/englisch/index.html Gothic Readings] Video clips in Gothic language
* [http://starling.rinet.ru/cgi-bin/response.cgi?root=new100&amp;morpho=0&amp;basename=new100\ier\grm&amp;limit=-1 Gothic basic lexicon at the Global Lexicostatistical Database]
* [http://www.gotica.de/bononiensia.html Gotica Bononiensa] A page with information about the discovered Bononiensa fragment from 2013
* [https://web.archive.org/web/20230408100950/https://spw.uni-goettingen.de/projects/aig/lng-got.html glottothèque - Ancient Indo-European Grammars online], an online collection of introductory videos to Ancient Indo-European languages produced by the University of Göttingen

{{Germanic languages}}
{{Germanic peoples}}
{{Authority control}}

{{DEFAULTSORT:Gothic Language}}
[[വർഗ്ഗം:ജർമ്മനിയിലെ ഭാഷകൾ]]</text>
      <sha1>cf3ydpv83cabfzqok7b3frzga60ehs4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കൊനോസുക് മത്സുഷിറ്റ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>556777</id>
    <revision>
      <id>4681999</id>
      <parentid>4092920</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T01:28:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>4681999</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4030" sha1="nw9mfnxensblena53rf0mwzklw8bec5" xml:space="preserve">{{prettyurl|Konosuke Matsushita}}
{{Infobox person
| name =  കൊനോസുക് മത്സുഷിറ്റ
| native_name = 松下 幸之助
| image = Formal Portrait of Kōnosuke Matsushita in 1929.jpg
| alt = 
| caption =  1929 ൽ മത്സുഷിറ്റ 
| birth_date = 27 നവംബർ 1894 
| birth_place = [[Wakayama]], [[ജപ്പാൻ]]
| death_date = 27 ഏപ്രിൽ 1989 (പ്രായം 94 )
| death_place = [[Osaka]], [[ജപ്പാൻ]]
| nationality       = {{JPN}}
| spouse = Mumeno Iue
| children = Sachiko Matsushita 
| net_worth = US$3 billion(1989)
| relatives =  {{plainlist|
*[[മസഹാരു മത്സുഷിറ്റ]] (മരുമകൻ) 
*[[മസായുകി മത്സുഷിറ്റ]] (ചെറുമകൻ)
*[[ഹിരോയുകി മത്സുഷിറ്റa]] (ചെറുമകൻ)
}}
| awards = {{unbulleted list
|[[Order of the House of Orange]] ''Decorated Commander in the Order of Orange'' (1958)&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.panasonic.com/global/corporate/history/konosuke-matsushita/story3-07.html/|title=Decorated Commander in the Order of Orange-Nassau by the Queen of the Netherlands: in 1958 at age 63|access-date=2021-10-19|archive-date=2020-04-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20200412181340/https://www.panasonic.com/global/corporate/history/konosuke-matsushita/story3-07.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|[[Order of the Sacred Treasure]]
|[[Order of the Rising Sun]] (29 April 1981)
|[[Order of the Paulownia Flowers]] (29 April 1987)
|[[Order of the Defender of the Realm]] (Panglima Mangku Negara which carries the title &quot;Tan Sri&quot;)
|[[Medals of Honor (Japan)|Medal with Blue Ribbon]]
|[[Medals of Honor (Japan)|Medal with Dark Blue Ribbon]]
|'''Honorary Commander of the [[Order of the Defender of the Realm#Commander|Order of the Defender of the Realm]]'''
|'''China Reform Friendship Medal''' (2018){{citation needed|date=August 2021}}
}}
| known for = [[പാനാസോണിക്]] സ്ഥാപകൻ
| other_names        = '''മാനേജ്മെന്റ് ദൈവം'''
| occupation = വ്യവസായിയും വ്യവസായിയും
| signature =
}}

{{Nihongo|'''കൊനോസുക് മത്സുഷിറ്റ'''|松下 幸之助|Matsushita Kōnosuke|extra=27 November 1894 &amp;ndash; 27 April 1989}}, ഏറ്റവും വലിയ ജാപ്പനീസ് ഉപഭോക്തൃ ഇലക്ട്രോണിക്സ് കമ്പനിയായ [[പാനസോണിക്]] സ്ഥാപിച്ച ഒരു [[ജാപ്പനീസ്]] വ്യവസായി ആയിരുന്നു. മാറ്റ്സുഷിതയെ &quot;മാനേജ്മെന്റ് ദൈവം&quot; എന്ന് വിളിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite news|title=The &quot;God of Management&quot; Explained How to Practice the Spirit of Capitalism|url=http://eng.the-liberty.com/2015/5649/|accessdate=19 October 2021|work=The Liberty|date=3 February 2005}}&lt;/ref&gt;

==അവലംബം==
{{reflist}}

==ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ==
*[https://www.php.co.jp/en/ PHP INTERFACE] - PHP Institute, Inc's Official Website
*[https://konosuke-matsushita.com/ Konosuke Matsushita.com], - Konosuke Matsushita Official Website by PHP Institute, Inc. 
*[https://web.archive.org/web/20211021204705/https://matsushita-library.jp/en/ Matsushita Memorial Library] - Located in PHP Institute, Inc.'s building in Kyoto, Japan.
*[https://www.panasonic.com/global/corporate/history/konosuke-matsushita.html The Founder, Konosuke Matsushita] by Panasonic
*[https://www.panasonic.com/global/corporate/history/panasonic-museum/konosuke-matsushita-museum.html Panasonic Museum - Konosuke Matsushita Museum] 
*[https://www.mskj.or.jp/en/ The Matsushita Institute of Government and Management] 
{{Commons|Matsushita Konosuke}}

{{Authority control}}

[[വർഗ്ഗം:1894-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1989-ൽ മരിച്ചവർ]]</text>
      <sha1>nw9mfnxensblena53rf0mwzklw8bec5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കനസാവ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>558079</id>
    <revision>
      <id>4681903</id>
      <parentid>4587975</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T14:31:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>4681903</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17911" sha1="hdjygo54fj2pizi7mxm0afcwm9dfayi" xml:space="preserve">{{prettyurl|Kanazawa}}
{{Infobox settlement
&lt;!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions --&gt;
| name                    = Kanazawa
| native_name             = {{nobold|{{lang|ja|金沢市}}}}
| official_name           = 
| settlement_type         = [[Core cities of Japan|Core city]]
&lt;!-- images, nickname, motto --&gt;
| image_skyline           = Kanazawa montage.jpg
| imagesize               = 250px
| image_alt               =
| image_caption           = From top left: Gate of [[Kanazawa Castle]], Kenroku-en, Ōmichō Market, Higashi Geisha District, Kanazawa seen from Mt. Kigo, Oyama Shrine
| image_flag              = Flag of Kanazawa, Ishikawa.svg
| flag_alt                =
| image_seal              = Emblem of Kanazawa, Ishikawa.svg
| seal_alt                =
| image_shield            =
| shield_alt              =
| image_blank_emblem      =
| nickname                =
| motto                   =
&lt;!-- maps and coordinates --&gt;
| image_map               = Kanazawa in Ishikawa Prefecture Ja.svg
| map_alt                 =
| map_caption             = Location of Kanazawa in Ishikawa Prefecture
| pushpin_map             = Japan
| pushpin_label_position  = &lt;!-- position of the pushpin label: left, right, top, bottom, none --&gt;
| pushpin_map_alt         =
| pushpin_map_caption     = &amp;nbsp;
| coordinates             = {{coord|36|33|39.8|N|136|39|23.1|E|region:JP-17|display=it}}
| coor_pinpoint           = &lt;!-- to specify exact location of coordinates (was coor_type) --&gt;
| coordinates_footnotes   = &lt;!-- for references: use &lt;ref&gt; tags --&gt;
&lt;!-- location --&gt;
| subdivision_type = Country
| subdivision_name        = [[Japan]]
| subdivision_type1       = [[List of regions of Japan|Region]]
| subdivision_name1       = [[Chūbu region|Chūbu]] ([[Hokuriku region|Hokuriku]])
| subdivision_type2       = [[Prefectures of Japan|Prefecture]]
| subdivision_name2       = [[Ishikawa Prefecture]]
| subdivision_type3       = 
| subdivision_name3       =
&lt;!-- established --&gt;
| established_title       = &lt;!-- Settled --&gt;
| established_date        =
| founder                 =
| named_for               =
&lt;!-- seat, smaller parts --&gt;
| seat_type               = &lt;!-- defaults to: Seat --&gt;
| seat                    =
&lt;!-- government type, leaders --&gt;
| government_footnotes    = &lt;!-- for references: use &lt;ref&gt; tags --&gt;
| leader_party            =
| leader_title            = Mayor
| leader_name             = Yukiyoshi Yamano 
| leader_title1           =
| leader_name1            = &lt;!-- etc., up to leader_title4 / leader_name4 --&gt;
&lt;!-- display settings  --&gt;
| total_type              = &lt;!-- to set a non-standard label for total area and population rows --&gt;
| unit_pref               = &lt;!-- enter: Imperial, to display imperial before metric --&gt;
&lt;!-- area --&gt;
| area_magnitude          = &lt;!-- use only to set a special wikilink --&gt;
| area_footnotes          = &lt;!-- for references: use &lt;ref&gt; tags --&gt;
| area_total_km2          = 468.64
| area_land_km2           =
| area_water_km2          =
| area_water_percent      =
| area_note               =
&lt;!-- elevation --&gt;
| elevation_footnotes     = &lt;!-- for references: use &lt;ref&gt; tags --&gt;
| elevation_m             =
&lt;!-- population --&gt;
| population_footnotes    = &lt;!-- for references: use &lt;ref&gt; tags --&gt;
| population_total        =  466,029
| population_as_of        = January 1, 2018
| population_density_km2  = auto
| population_est          =
| pop_est_as_of           =
| population_demonym      = &lt;!-- demonym, ie. Liverpudlian for someone from Liverpool --&gt;
| population_note         =
&lt;!-- time zone(s) --&gt;
| timezone1               = [[Japan Standard Time]]
| utc_offset1             = +9
&lt;!-- postal codes, area code --&gt;
| postal_code_type        =
| postal_code             =
| area_code_type          = &lt;!-- defaults to: Area code(s) --&gt;
| area_code               =
&lt;!-- blank fields (section 1) --&gt;
| blank_name_sec1         = City symbols
| blank_info_sec1         = &amp;nbsp;
| blank1_name_sec1        = Tree
| blank1_info_sec1        = ''[[Prunus mume]]''
| blank2_name_sec1        = Flower
| blank2_info_sec1        = [[Iris (plant)|Iris]] &lt;br/&gt;  ''[[Salvia splendens]]'' &lt;br/&gt; [[Begonia]] &lt;br/&gt; ''[[Impatiens walleriana]]'' &lt;br/&gt; [[Pelargonium]]
| blank3_name_sec1        = Bird
| blank3_info_sec1        = 
| blank4_name_sec1        =
| blank4_info_sec1        =
| blank5_name_sec1        =
| blank5_info_sec1        =
| blank6_name_sec1        =
| blank6_info_sec1        =
| blank7_name_sec1        =
| blank7_info_sec1        =
&lt;!-- blank fields (section 2) --&gt;
| blank_name_sec2         = Phone number
| blank_info_sec2         =  076-220-2111
| blank1_name_sec2        = Address
| blank1_info_sec2        = 1-1-1 Hirozaka, Kanazawa-shi, Ishikawa-ken 920-8577
&lt;!-- website, footnotes --&gt;
| website                 = {{Official|1=http://www4.city.kanazawa.lg.jp/kurashi/index.html}}
| footnotes               =
}}
[[File:金沢市役所本庁舎001.jpg|thumb|right|270px|Kanazawa City Hall]]
ജപ്പാനിലെ ഇഷികാവ പ്രിഫെക്ചറിന്റെ തലസ്ഥാന നഗരമാണ് '''കനസാവ''' (金沢市, കനസാവ-ഷി). 2018 ജനുവരി 1 ലെ കണക്കനുസരിച്ച്, നഗരത്തിലെ ജനസംഖ്യ 203,271 വീടുകളിലായി 466,029 ഉം, ജനസാന്ദ്രത കിലോമീറ്ററിന് 990 ഉം ആയിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www4.city.kanazawa.lg.jp/11018/toukeidatasyu/jinnkousetaisu.html |title=Official statistics page |access-date=2021-11-07 |archive-date=2018-07-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180719173642/https://www4.city.kanazawa.lg.jp/11018/toukeidatasyu/jinnkousetaisu.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; നഗരത്തിന്റെ ആകെ വിസ്തീർണ്ണം 468.64 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ (180.94 ചതുരശ്ര മൈൽ) ആണ്.

== ഭൂമിശാസ്ത്രം ==
ജപ്പാനിലെ ഹൊകുരികു മേഖലയിൽ വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഇഷിക്കാവ പ്രിഫെക്ചറിലാണ് കനസാവ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. പടിഞ്ഞാറ് ജപ്പാൻ കടലും കിഴക്ക് ടോയാമ പ്രിഫെക്ചറും അതിർത്തി പങ്കിടുന്നു. സായ് നദിക്കും അസാനോ നദിക്കും ഇടയിലാണ് നഗരം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. നഗരത്തിന്റെ കിഴക്കൻ ഭാഗം ജാപ്പനീസ് ആൽപ്‌സ് പർവതനിരകളാണ്. നഗരത്തിന്റെ ചില ഭാഗങ്ങൾ [[ഹകുസാൻ ദേശീയോദ്യാനം|ഹകുസൻ നാഷണൽ പാർക്കിന്റെ]] അതിർത്തിയിലാണ്.
== ജനസംഖ്യാശാസ്ത്രം ==
ജാപ്പനീസ് സെൻസസ് ഡാറ്റ പ്രകാരം, &lt;ref&gt;[https://www.citypopulation.de/php/japan-ishikawa.php Kanazawa population statistics]&lt;/ref&gt; കഴിഞ്ഞ 40 വർഷമായി കനസാവയിലെ ജനസംഖ്യ ക്രമാനുഗതമായി വർദ്ധിച്ചു.
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Census Year
! Population
|-
| 1970
| 361,379
|-
| 1980
| 417,684
|-
| 1990
| 442,868
|-
| 2000
| 456,638
|-
| 2010
| 462,361
|}
== കാലാവസ്ഥ ==
കനത്ത മഞ്ഞുവീഴ്ചയോടുകൂടിയ ചൂടുള്ളതും ഈർപ്പമുള്ളതുമായ വേനൽക്കാലവും തണുത്ത ശീതകാലവും ഉള്ള ഈർപ്പമുള്ള ഉപ ഉഷ്ണമേഖലാ കാലാവസ്ഥയാണ് കനസാവയിലുള്ളത് (Köppen Cfa). ശരാശരി താപനില ടോക്കിയോയിലേതിനേക്കാൾ അല്പം കുറവാണ്, അതായത് ജനുവരിയിൽ ഏകദേശം 4 °C (39 °F), ഏപ്രിലിൽ 12 °C (54 °F), ഓഗസ്റ്റിൽ 27 °C (81 °F), 17 °C ( ഒക്ടോബറിൽ 63 °F), ഡിസംബറിൽ 7 °C (45 °F). 1904 ജനുവരി 27-ന് രേഖപ്പെടുത്തിയ ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ താപനില −9.4 °C (15.1 °F) ആയിരുന്നു, 1902 സെപ്റ്റംബർ 8 ന് ശേഷമുള്ള ഏറ്റവും കൂടിയ താപനില 38.5 °C (101.3 °F) ആയിരുന്നു.[4] നഗരം വ്യക്തമായി ഈർപ്പമുള്ളതാണ്, ശരാശരി ഈർപ്പം 73% ആണ്, ഒരു വർഷത്തിൽ 193 മഴയുള്ള ദിവസങ്ങൾ. ശരത്കാലത്തും ശീതകാലത്തും ഏറ്റവും കൂടുതൽ മഴ പെയ്യുന്നു; നവംബർ മുതൽ ജനുവരി വരെയുള്ള മാസങ്ങളിൽ ശരാശരി 250 മില്ലിമീറ്റർ (10 ഇഞ്ച്) കൂടുതലാണ്, അലൂഷ്യൻ ലോ ഏറ്റവും ശക്തമാണ്. എന്നാൽ വർഷത്തിലെ എല്ലാ മാസവും ഇത് 125 മില്ലിമീറ്ററിന് മുകളിലാണ് (4.9 ഇഞ്ച്). 
{{Weather box
|width = auto
|location = Kanazawa (1991−2020 normals, extremes 1882−present)
|single line = Y
|metric first = Y
|Jan record high C = 21.2
|Feb record high C = 23.6
|Mar record high C = 27.1
|Apr record high C = 31.6
|May record high C = 33.7
|Jun record high C = 36.1
|Jul record high C = 37.4
|Aug record high C = 38.0
|Sep record high C = 38.5
|Oct record high C = 33.1
|Nov record high C = 28.4
|Dec record high C = 24.7
|Jan record low C = -9.7
|Feb record low C = -9.4
|Mar record low C = -8.3
|Apr record low C = -1.6
|May record low C = 1.5
|Jun record low C = 6.8
|Jul record low C = 11.0
|Aug record low C = 13.1
|Sep record low C = 7.6
|Oct record low C = 2.2
|Nov record low C = -0.7
|Dec record low C = -6.7
|precipitation colour = green
|Jan precipitation mm = 256.0
|Feb precipitation mm = 162.6
|Mar precipitation mm = 157.2
|Apr precipitation mm = 143.9
|May precipitation mm = 138.0
|Jun precipitation mm = 170.3
|Jul precipitation mm = 233.4
|Aug precipitation mm = 179.3
|Sep precipitation mm = 231.9
|Oct precipitation mm = 177.1
|Nov precipitation mm = 250.8
|Dec precipitation mm = 301.1
|year precipitation mm = 2401.5
|Jan mean C = 4.0
|Feb mean C = 4.2
|Mar mean C = 7.3
|Apr mean C = 12.6
|May mean C = 17.7
|Jun mean C = 21.6
|Jul mean C = 25.8
|Aug mean C = 27.3
|Sep mean C = 23.2
|Oct mean C = 17.6
|Nov mean C = 11.9
|Dec mean C = 6.8
|year mean C = 15.0
|Jan high C = 7.1
|Feb high C = 7.8
|Mar high C = 11.6
|Apr high C = 17.3
|May high C = 22.3
|Jun high C = 25.6
|Jul high C = 29.5
|Aug high C = 31.3
|Sep high C = 27.2
|Oct high C = 21.8
|Nov high C = 15.9
|Dec high C = 10.2
|year high C = 19.0
|Jan low C = 1.2
|Feb low C = 1.0
|Mar low C = 3.4
|Apr low C = 8.2
|May low C = 13.6
|Jun low C = 18.4
|Jul low C = 22.9
|Aug low C = 24.1
|Sep low C = 19.9
|Oct low C = 13.9
|Nov low C = 8.1
|Dec low C = 3.5
|year low C = 11.5
|Jan humidity = 74
|Feb humidity = 70
|Mar humidity = 66
|Apr humidity = 64
|May humidity = 67
|Jun humidity = 74
|Jul humidity = 75
|Aug humidity = 72
|Sep humidity = 73
|Oct humidity = 70
|Nov humidity = 70
|Dec humidity = 72
|year humidity = 70
|Jan sun = 62.3
|Feb sun = 86.5
|Mar sun = 144.8
|Apr sun = 184.8
|May sun = 207.2
|Jun sun = 162.5
|Jul sun = 167.2
|Aug sun = 215.9
|Sep sun = 153.6
|Oct sun = 152.0
|Nov sun = 108.6
|Dec sun = 68.9
|year sun = 1714.1
|Jan snow cm = 67
|Feb snow cm = 53
|Mar snow cm = 13
|Apr snow cm = 0
|May snow cm = 0
|Jun snow cm = 0
|Jul snow cm = 0
|Aug snow cm = 0
|Sep snow cm = 0
|Oct snow cm = 0
|Nov snow cm = 1
|Dec snow cm = 24
|year snow cm = 157
|unit precipitation days = 0.5 mm
|Jan precipitation days = 24.9
|Feb precipitation days = 20.2
|Mar precipitation days = 17.5
|Apr precipitation days = 13.4
|May precipitation days = 11.8
|Jun precipitation days = 11.6
|Jul precipitation days = 14.2
|Aug precipitation days = 10.4
|Sep precipitation days = 13.2
|Oct precipitation days = 14.1
|Nov precipitation days = 18.2
|Dec precipitation days = 24.2
|year precipitation days = 193.6
|source 1 = Japan Meteorological Agency&lt;ref&gt;{{cite web
| url = https://www.data.jma.go.jp/obd/stats/etrn/index.php?prec_no=56&amp;block_no=47605&amp;year=&amp;month=&amp;day=&amp;view=
|script-title=ja:気象庁 / 平年値（年・月ごとの値） 
| publisher = [[Japan Meteorological Agency]]
| access-date = May 19, 2021}}&lt;/ref&gt;
}}
== ചരിത്രം ==
കനസാവയ്ക്ക് ചുറ്റുമുള്ള പ്രദേശം പുരാതന കാഗ പ്രവിശ്യയുടെ ഭാഗമായിരുന്നു. &quot;കനസാവ&quot; (金沢, 金澤) എന്ന പേര് അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ &quot;സ്വർണ്ണത്തിന്റെ ചതുപ്പ്&quot; എന്നാണ് അർത്ഥമാക്കുന്നത്. ഉരുളക്കിഴങ്ങിനായി കുഴിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നപ്പോൾ സ്വർണ്ണം വൃത്തിയാക്കിയ കർഷകനായ ഇമോഹോറി ടോഗോറോയുടെ (അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ &quot;ടോഗോറോ ഉരുളക്കിഴങ്ങ് കുഴിച്ചെടുക്കൽ&quot;) ഇതിഹാസത്തിൽ നിന്നാണ് ഉരുത്തിരിഞ്ഞതെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. . ഈ വേരുകളെ അംഗീകരിക്കുന്നതിനായി കെൻറോകു-എൻ ഗ്രൗണ്ടിലെ കിണർ 'കിൻജോ റീറ്റാകു' (金城麗澤) എന്നറിയപ്പെടുന്നു. കനസാവ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പ്രദേശം യഥാർത്ഥത്തിൽ ഇഷിയുറ എന്നാണ് അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. അതിന്റെ പേര് കെൻറോകുവെനിനടുത്തുള്ള ഇഷിയുറ ദേവാലയത്തിൽ സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

മുറോമാച്ചി കാലഘട്ടത്തിൽ (1336 മുതൽ 1573 വരെ), ക്യോട്ടോയിലെ സെൻട്രൽ ഷോഗണുകളുടെ ശക്തി ക്ഷയിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നതിനാൽ, കാഗ പ്രവിശ്യ ഇക്കോ-ഇക്കിയുടെ നിയന്ത്രണത്തിലായി. കുടിയിറക്കപ്പെട്ട ജോഡോ ഷിൻഷോ വിഭാഗത്തിലെ പുരോഹിതൻ റെന്നിയോയുടെ പഠിപ്പിക്കലുകൾ പിന്തുടരുന്നു. പ്രവിശ്യയിലെ ഔദ്യോഗിക ഗവർണർമാരായ തൊഗാഷി വംശം, പിന്നീട് &quot;കർഷകരുടെ രാജ്യം&quot; എന്നറിയപ്പെട്ട ഒരുതരം ദിവ്യാധിപത്യ റിപ്പബ്ലിക്ക് സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തു. കൊഡാറ്റ്സുനോ പർവതത്തിന്റെ അറ്റത്തുള്ള കനസാവ ഗോബോ ആയിരുന്നു അവരുടെ പ്രധാന ശക്തികേന്ദ്രം. ഉയർന്ന കുന്നുകളുടെ പിൻബലവും നദികളാൽ ഇരുവശവും ചുറ്റിത്തിരിയുന്ന പ്രകൃതിദത്തമായ ഒരു കോട്ടയായിരുന്നു അത്. ചുറ്റും ഒരു കോട്ട നഗരം വികസിച്ചു. കനസാവ നഗരമായി മാറുന്നതിന്റെ തുടക്കമായിരുന്നു ഇത്.

==അവലംബം==
{{Reflist|30em}}

==പുറംകണ്ണികൾ==
{{Commons category|Kanazawa, Ishikawa}}
&lt;!-- Ask in the discussion section before you add a link here, otherwise it is likely to be deleted.
For a link to be placed here it must provide significant, unique and relevant information. Links to hotel or other accommodation sites are not suitable as Wikipedia is an internet directory.--&gt;
*{{Wikivoyage-inline|Kanazawa}}
* [http://www4.city.kanazawa.lg.jp Kanazawa City official website] {{in lang|ja}}
* [http://www.city.kanazawa.ishikawa.jp/index_e.html Kanazawa City official website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150209022458/http://www.city.kanazawa.ishikawa.jp/index_e.html |date=2015-02-09 }} {{in lang|en}}
* [https://web.archive.org/web/20211107185128/https://visitkanazawa.jp/ Kanazawa Tourist Information Guide]
* [https://www.japan-guide.com/e/e2167.html Kanazawa attractions] {{in lang|en}}
* [https://web.archive.org/web/20141213182310/http://www.kanazawa-tourism.com/ Kanazawa Tourist Information Guide from 2008] {{in lang|en}}

{{Ishikawa}}
{{Metropolitan cities of Japan}}
{{Most populous cities in Japan}}
{{Authority control}}

[[വർഗ്ഗം:ജപ്പാനിലെ നഗരങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>hdjygo54fj2pizi7mxm0afcwm9dfayi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കൊജികി</title>
    <ns>0</ns>
    <id>558172</id>
    <revision>
      <id>4681998</id>
      <parentid>4647469</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T01:15:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>4681998</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14982" sha1="dd7c1gxyt2fcx075sei3b9dlpvad1i1" xml:space="preserve">{{prettyurl|Kojiki}}
{{Shintoism}}
പുരാണങ്ങൾ, ഐതിഹ്യങ്ങൾ, സ്തുതികൾ, വംശാവലി എന്നിവയുടെ ആദ്യകാല [[ജാപ്പനീസ്]] ചരിത്രരേഖയാണ് '''കൊജികി''' (古事記, &quot; &quot;Records of Ancient Matters&quot; or &quot;An Account of Ancient Matters&quot;), ചിലപ്പോൾ ഫുരുകൊടോഫുമി&lt;ref&gt;{{cite book |title=World Religions At Your Fingertips |first1=Michael |last1=McDowell |first2=Nathan Robert |last2=Brown |publisher=Penguin |year=2009 |isbn=978-1101014691 |url=https://books.google.com/books?id=urcyCnUurGMC&amp;q=%22furukotofumi%22&amp;pg=PA190}}&lt;/ref&gt; അല്ലെങ്കിൽ ഫുരുകൊടോബുമി എന്നും വായിക്കപ്പെടുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite book|title=スーパー大辞林|trans-title=Super [[Daijirin]]}}&lt;/ref&gt;{{Efn|''bumi'' is a voiced form of ''fumi'' (see [[rendaku]]). This reading was proposed by [[Motoori Norinaga]], who spelt it out with phonetic kanji (''kana'', or more specifically, ''magana'') as {{lang|ja-Hani|布琉許登夫美}} in ''[[Kojiki-den]]''.}} ജാപ്പനീസ് ദ്വീപസമൂഹം, കാമി (神), ജാപ്പനീസ് സാമ്രാജ്യത്വ രേഖ എന്നിവയുടെ ഉത്ഭവം സംബന്ധിച്ച് 641&lt;ref&gt;[[Jaroslav Průšek]] and Zbigniew Słupski, eds., Dictionary of Oriental Literatures: East Asia (Charles Tuttle, 1978): 140-141.&lt;/ref&gt; വരെയുള്ള പുരാണങ്ങൾ, ഐതിഹ്യങ്ങൾ, സ്തുതികൾ, വംശാവലി, വാമൊഴി പാരമ്പര്യങ്ങൾ, അർദ്ധ-ചരിത്രപരമായ വിവരണങ്ങൾ എന്നിവയുടെ ആദ്യകാല ജാപ്പനീസ് ക്രോണിക്കിൾ ആണിത്. എട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ (711-712) ചക്രവർത്തി ജെൻമെയിയുടെ അഭ്യർത്ഥന പ്രകാരം ഓ നോ യസുമാരോ രചിച്ചതാണെന്ന് അതിന്റെ ആമുഖത്തിൽ അവകാശപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ ഇത് സാധാരണയായി ജപ്പാനിലെ ഏറ്റവും പഴയ സാഹിത്യകൃതിയായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite book|title=Political thought in Japanese historical writing: from Kojiki (712) to Tokushi Yoron (1712)|last= Brownlee |first= John S.|date=1991|publisher=Wilfrid Laurier University Press|isbn=978-0-88920997-8|location= Waterloo, Ontario|oclc=243566096}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite book|title=Man'yoshu and the imperial imagination in early Japan|url=https://archive.org/details/manyshimperialim0045duth|last=Duthie|first=Torquil|isbn=9789004251717|location=Leiden|oclc=864366334|year = 2014}}&lt;/ref&gt; കൊജിക്കിയിലും നിഹോൺ ഷോക്കിയിലും (日本書紀) അടങ്ങിയിരിക്കുന്ന കെട്ടുകഥകൾ പല ആചാരങ്ങൾക്കും പിന്നിലെ പ്രചോദനത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്. പിന്നീട്, മിസോഗി ശുദ്ധീകരണ ആചാരം പോലെയുള്ള ഷിന്റോ ആചാരങ്ങളിൽ അവ ഉൾപ്പെടുത്തി.&lt;ref&gt;{{cite book | last = Reader | first = Ian | title = Simple Guides: Shinto | url = https://archive.org/details/shinto0000read | publisher = Kuperard | year = 2008 | isbn = 978-1-85733-433-3 | page=[https://archive.org/details/shinto0000read/page/33 33],60}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;e&quot;&gt;{{cite encyclopedia|encyclopedia=Encyclopedia of Japan |title=''Kojiki'' |url=http://rekishi.jkn21.com/ |access-date=2012-09-18 |year=2012 |publisher=Shogakukan |location=Tokyo |oclc=56431036 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070825113418/http://rekishi.jkn21.com/ |archive-date=2007-08-25 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;d&quot;&gt;{{cite encyclopedia|encyclopedia=Dijitaru Daijisen |title=古事記 |url=http://rekishi.jkn21.com/ |access-date=2012-09-18 |year=2012 |publisher=Shogakukan |location=Tokyo |language=ja |trans-title=Kojiki |oclc=56431036 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070825113418/http://rekishi.jkn21.com/ |archive-date=2007-08-25 }}&lt;/ref&gt;

== രചന==
[[Image:Ono-Yasumaro.jpg|thumb|upright|Portrait of [[Ō no Yasumaro]] by [[Kikuchi Yōsai]] (19th century)]]
ആറാം നൂറ്റാണ്ടിൽ കെയ്തായ്, കിൻമെയി ചക്രവർത്തിമാരുടെ ഭരണകാലത്താണ് സാമ്രാജ്യത്വ (യമാറ്റോ) കൊട്ടാരത്തിന്റെയും പ്രമുഖ വംശങ്ങളുടെയും വിവിധ വംശാവലി, ഉപാഖ്യാന ചരിത്രങ്ങളുടെ സമാഹാരം ആരംഭിച്ചതെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. പ്രിൻസ് ഷോട്ടോകു, സോഗാ നോ ഉമാകോ എന്നിവരുടെ മേൽനോട്ടത്തിൽ 620-ൽ നിർമ്മിച്ച ചരിത്ര സമാഹാരത്തിലെ ആദ്യത്തെ സംയോജിത പരിശ്രമം എന്ന റെക്കോർഡ് നമുക്കുണ്ട്. നിഹോൺ ഷോക്കി പറയുന്നതനുസരിച്ച്, ടെന്നക്കി (天皇記, സുമേര-മിക്കോട്ടോ നോ ഫ്യൂമി) അല്ലെങ്കിൽ &quot;ചക്രവർത്തിമാരുടെ റെക്കോർഡ്&quot;, കൊക്കി (国記, കുനിറ്റ്സുഫുമി) അല്ലെങ്കിൽ &quot;ദേശീയ റെക്കോർഡ്&quot;, മറ്റ് &quot;അടിസ്ഥാന രേഖകൾ&quot; എന്നിവയായിരുന്നു സ്വാധീനമുള്ള വംശങ്ങളെയും സ്വതന്ത്ര വിഷയങ്ങളെയും സംബന്ധിക്കുന്ന &quot;(本記, ഹോംഗി അല്ലെങ്കിൽ മോട്ടോസുഫുമി) അവരുടെ മുൻകൈയിൽ സമാഹരിച്ച രേഖകൾ. ഈ ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ നിന്ന്, 645-ലെ [[Isshi Incident|ഇഷി സംഭവത്തിൽ]] സോഗാ നോ എമിഷിയുടെ എസ്റ്റേറ്റ് (ഈ രേഖകൾ സൂക്ഷിച്ചിരുന്ന) കത്തിച്ചതിൽ നിന്ന് കോക്കി മാത്രമേ അതിജീവിച്ചുള്ളൂ. അത് ഉടൻ തന്നെ നഷ്ടപ്പെടുകയും ചെയ്തു.&lt;ref name= &quot;Philippi-Kojiki&quot;&gt;{{cite book |last1= Philippi |first1=Donald L. |title=Kojiki |date=2015 |publisher=Princeton University Press |pages=4–7 |url= https://books.google.com/books?id=QzjWCgAAQBAJ&amp;pg=PA4|isbn=978-1-40087800-0}}&lt;/ref&gt;
== ഉദ്ദേശം ==
[[File:Shinpukuji-bon_Kojiki_(真福寺本古事記).png|thumb|170px|left|1371-72 കാലത്തെ കൊജിക്കിയുടെ ഷിൻപുകുജി കൈയെഴുത്തുപ്രതിയിൽ നിന്നുള്ള ഒരു പേജ്]]

സാമ്രാജ്യത്വ യമറ്റോ രാഷ്ട്രത്തിന്റെ ഭരണത്തെ ന്യായീകരിക്കാനും അതേ സമയം വ്യത്യസ്ത താൽപ്പര്യമുള്ള ഗ്രൂപ്പുകളെ അതിന്റെ ചിറകിന് കീഴിൽ കീഴടക്കാനുമുള്ള ശ്രമത്തിൽ, ഒരൊറ്റ &quot;ഔദ്യോഗിക&quot; മിത്തോളജിയിൽ നെയ്തെടുത്ത വ്യത്യസ്ത പാരമ്പര്യങ്ങളുടെ ഒരു സമാഹാരമാണ് കൊജികി. സാമ്രാജ്യത്വ അജണ്ടയെ മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോകുന്നതിന് പുറമെ, വിദേശ സംസ്കാരത്തിന്റെ കടന്നുകയറ്റത്തോടുള്ള പ്രതികരണമായി രാജ്യത്തിന്റെ ഉത്ഭവത്തോടുള്ള വർദ്ധിച്ച താൽപ്പര്യവും കുലീന കുടുംബങ്ങളുടെ അവകാശവാദങ്ങൾ പരിഗണിക്കാനും അവരെ ഒരു പുതിയ റാങ്ക് സമ്പ്രദായത്തിലേക്ക് പുനഃസംഘടിപ്പിക്കാനുമുള്ള ഒരു ആധികാരിക വംശാവലി വിവരണത്തിന്റെ ആവശ്യകതയും. ശീർഷകങ്ങളും അതിന്റെ സമാഹാരത്തിന് സാധ്യമായ ഘടകങ്ങളാണ്.&lt;ref name=&quot;Philippi-Kojiki2&quot;&gt;Philippi, Donald L. (2015). ''Kojiki''. Princeton University Press. pp. 6–14.&lt;/ref&gt;

കോജിക്കിയുടെ ആഖ്യാനം പുരാണങ്ങളിലൂടെയും ഇതിഹാസങ്ങളിലൂടെയും ഭരിക്കാനുള്ള യമറ്റോ ലൈനിന്റെ അവകാശം സ്ഥാപിക്കുന്നു. അത് സ്വർഗ്ഗീയ ദേവതകളുടെ സന്തതിയായും ജപ്പാൻ ദേശത്തിന്റെ ശരിയായ അവകാശിയായും ചിത്രീകരിക്കുന്നു. വാചകത്തിന്റെ അവസാന ഭാഗത്തിന്റെ നല്ലൊരു ഭാഗവും വിവിധ വംശാവലികൾ വിവരിക്കാൻ ചെലവഴിച്ചു. അത് സാമ്രാജ്യകുടുംബത്തിന് പ്രാചീനതയുടെ ഒരു അന്തരീക്ഷം നൽകുന്നതിന് മാത്രമല്ല (ഇത് ചരിത്രപരമായ യാഥാർത്ഥ്യത്തെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കണമെന്നില്ല) പലതും ശരിയോ അല്ലയോ എന്ന് ബന്ധിപ്പിക്കാൻ സഹായിച്ചു.  കൃതിയുടെ യഥാർത്ഥ ഉദ്ദേശം പരിഗണിക്കാതെ തന്നെ, ചക്രവർത്തിമാരുടെ ഭരണത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ജാപ്പനീസ് ചരിത്രം പരിശോധിക്കുന്ന ചട്ടക്കൂട് അത് അന്തിമമാക്കുകയും ഒരുപക്ഷേ രൂപപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Philippi-Kojiki2&quot;/&gt;

==കുറിപ്പുകൾ==
{{notelist}}
{{Reflist|2}}

==അവലംബം==

* Bentley, John R. ''The Authenticity of Sendai Kuji Hongi: A New Examination of Texts, With a Translation And Commentary''. ({{ISBN|90-04-15225-3}})
* Brownlee, John S. (1997) ''Japanese historians and the national myths, 1600-1945: The Age of the Gods and Emperor Jimmu''. Vancouver: [[University of British Columbia Press]]. ({{ISBN|0-7748-0644-3}})  Tokyo: [[University of Tokyo Press]]. ({{ISBN|4-13-027031-1}})
* Brownlee, John S. (1991). ''Political Thought in Japanese Historical Writing: From ''Kojiki'' (712) to Tokushi Yoron (1712)''. Waterloo, Ontario: Wilfrid Laurier University Press. ({{ISBN|0-88920-997-9}})
* {{cite book
  | last = Nihon Koten Bungaku Daijiten Henshū Iinkai
  | title = [[Nihon Koten Bungaku Daijiten]]
  | publisher = [[Iwanami Shoten Publishing|Iwanami Shoten]]
  | year = 1986
  | language = ja
  | isbn =  4-00-080067-1 }}
* Ono, Motonori ''Shinto: The Kami Way''
* [[Roy Starrs|Starrs, Roy]] (2005). &quot;The ''Kojiki'' as Japan's National Narrative&quot;, in ''Asian Futures, Asian Traditions'', edited by Edwina Palmer. Folkestone, Kent: Global Oriental, {{ISBN|1-901903-16-8}}
*Wittkamp, Robert F. (2018). &quot;The Body as a Mode of Conceptualization in the ''Kojiki'' Cosmogony&quot; in「東西学術研究所紀要」第51輯 (''Tōzai gakujutsu kenkyūsho kiyō'' 51, pp. 47–64, PDF online available). 
*Wittkamp, Robert F. (2020): &quot;Re-Examing Japanese Mythologies: Why the ''Nihon Shoki'' has two books of myths but the ''Kojiki'' only one&quot; in「東西学術研究所紀要」第53輯 (''Tōzai gakujutsu kenkyūsho kiyō'' 53, pp. 13–39, PDF online available).
* {{cite book
  | last = Yamaguchi
  | first = Yoshinori
  |author2=Takamitsu Kōnoshi
   | title = Nihon Koten Bungaku Zenshū: ''Kojiki''
  | publisher = [[Shogakukan]]
  | year = 1997
  | location = [[Tōkyō]]
  | isbn =  4-09-658001-5 }}

==പുറംകണ്ണികൾ==
{{wikisource}}
*{{cite wikisource |title=古事記 |wslanguage=zh |trans-title=Kojiki}} Original Text of the Kojiki.
* {{in lang|en}} Chamberlain's translation of ''Kojiki'':
** [http://www.sacred-texts.com/shi/kj/index.htm full text at the Internet Sacred Text Archive]
** [https://archive.org/stream/sacredbooksearly13hornuoft#page/9 scan from ''The sacred books and early literature of the East'', edited by Charles Horne]
* {{in lang|en}} [http://k-amc.kokugakuin.ac.jp/DM/dbTop.do?class_name=col_eos ''Encyclopedia of Shinto''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201212092212/http://k-amc.kokugakuin.ac.jp/DM/dbTop.do?class_name=col_eos |date=2020-12-12 }}　Kokugakuin University
* {{in lang|en}} [http://k-amc.kokugakuin.ac.jp/DM/dbTop.do?class_name=col_bts Basic Terms of Shinto] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201124064431/http://k-amc.kokugakuin.ac.jp/DM/dbTop.do?class_name=col_bts |date=2020-11-24 }}　Kokugakuin University
* {{in lang|ja}} [http://www.ceres.dti.ne.jp/~alex-x/wakan/menu-w.html Online original text of the ''Kojiki'' and other texts] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/19991010234043/http://www.ceres.dti.ne.jp/~alex-x/wakan/menu-w.html |date=1999-10-10 }}
* {{in lang|ja}} [[Waseda University]] Library: [https://web.archive.org/web/20081203111225/http://archive.wul.waseda.ac.jp/kosho/ri05/ri05_04868/ 1644 manuscript, three volumes]

{{Jmyth navbox long}}
{{Japanese folklore long}}
{{Religious books}}

{{Authority control}}</text>
      <sha1>dd7c1gxyt2fcx075sei3b9dlpvad1i1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കൊളോണിയൽ നൈജീരിയയിലെ ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാണം</title>
    <ns>0</ns>
    <id>559635</id>
    <revision>
      <id>4682001</id>
      <parentid>3952189</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T02:03:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>4682001</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10600" sha1="7mp6efpkojq0h6cnfxhxuyhayxzq5qg" xml:space="preserve">{{prettyurl|Filmmaking in Colonial Nigeria}}
{{Culture of Nigeria}}
'''കൊളോണിയൽ നൈജീരിയയിലെ ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാണം''' പൊതുവെ [[നൈജീരിയ]]ൻ സിനിമയിലെ ഒരു കാലഘട്ടത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. സാധാരണയായി 1900-കൾ മുതൽ 1950-കൾ വരെ നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന, ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാണവും പ്രദർശനവും വിതരണവും ബ്രിട്ടീഷ് കൊളോണിയൽ ഗവൺമെന്റിന്റെ നിയന്ത്രണത്തിലായിരുന്നു. നൈജീരിയയിലെ സിനിമയുടെ ചരിത്രം സിനിമയുടെ ചരിത്രത്തിൽ തന്നെ പഴക്കമുള്ളതാണ്. പ്രത്യേകിച്ച് 19-ആം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തിൽ, പീഫോൾ വ്യൂവിംഗ് മോഷൻ പിക്ചർ ഉപകരണങ്ങളുടെ ഉപയോഗം.&lt;ref name=&quot;Modern Ghana&quot;&gt;{{cite web | url=http://www.modernghana.com/movie/5681/3/x-raying-nigerian-entertainment-industry-at-49.html | title=X-raying Nigerian Entertainment Industry At 49 | publisher=Modern Ghana | date=30 September 2009 | accessdate=13 April 2015}}&lt;/ref&gt; 1903 ഓഗസ്റ്റ് 12 മുതൽ 22 വരെ ലാഗോസിലെ ഗ്ലോവർ മെമ്മോറിയൽ ഹാളിൽ ആദ്യ സെറ്റ് സിനിമകൾ പ്രദർശിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് 20-ആം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ മെച്ചപ്പെട്ട മോഷൻ പിക്ചർ എക്സിബിഷൻ ഉപകരണങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് ഇവ മാറ്റിസ്ഥാപിച്ചു.&lt;ref name=&quot;autogenerated2&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal|last1=Olubomehin|first1=Oladipo O.|title=CINEMA BUSINESS IN LAGOS, NIGERIA SINCE 1903|journal=Historical Research Letter|date=2012|volume=3|issn=2224-3178}}&lt;!--|accessdate=10 February 2015--&gt;&lt;/ref&gt;

1920-കൾ മുതൽ നൈജീരിയയിലെ പ്രാദേശിക പ്രേക്ഷകർക്കായി ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാതാക്കൾ സിനിമകൾ നിർമ്മിക്കാൻ തുടങ്ങി. കൂടുതലും മൊബൈൽ സിനിമ പ്രദർശനത്തിനുള്ള ഉപാധിയായി ഉപയോഗിച്ചു.&lt;ref name=autogenerated6&gt;{{cite web | url=http://www.colonialfilm.org.uk/production-company/nigerian-film-unit | title=Nigerian Film Unit | publisher=Colonial Film | accessdate=29 March 2015}}&lt;/ref&gt; നൈജീരിയയിൽ നിർമ്മിച്ച ആദ്യകാല ഫീച്ചർ ഫിലിം 1926-ൽ ജെഫ്രി ബാർകാസ് നിർമ്മിച്ച പലാവർ ആണ്. നൈജീരിയൻ അഭിനേതാക്കൾ സംസാരിക്കുന്ന വേഷത്തിൽ അഭിനയിക്കുന്ന ആദ്യത്തെ സിനിമ കൂടിയായിരുന്നു ഈ ചിത്രം.&lt;ref name=&quot;Ekenyerengozi, Michael Chima&quot;&gt;{{cite web | url=http://blogs.indiewire.com/shadowandact/recognizing-nigerias-earliest-movie-stars-dawiya-king-of-the-sura-and-yilkuba-the-witch-doctor | title=Recognizing Nigeria's Earliest Movie Stars - Dawiya, King of the Sura and Yilkuba, the Witch Doctor | publisher=Shadow and Act | work=IndieWire | date=21 May 2014 | accessdate=13 April 2015 | author=Ekenyerengozi, Michael Chima | archive-url=https://web.archive.org/web/20140529070219/http://blogs.indiewire.com/shadowandact/recognizing-nigerias-earliest-movie-stars-dawiya-king-of-the-sura-and-yilkuba-the-witch-doctor | archive-date=29 May 2014 | url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Colonial Film&quot;&gt;{{cite web | url=http://www.colonialfilm.org.uk/node/1342 | title=PALAVER: A ROMANCE OF NORTHERN NIGERIA | publisher=Colonial Film | accessdate=13 April 2015 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210301110143/http://www.colonialfilm.org.uk/node/1342 | archive-date=2021-03-01 | url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ബ്രിട്ടീഷ് ആശയങ്ങൾ പ്രചരിപ്പിക്കുന്നതിനും മതപ്രചാരണം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനുമുള്ള ഒരു ഉപകരണമായി കൊളോണിയൽ ഗവൺമെന്റ് സിനിമാശാലകളെ ഉപയോഗിച്ചു.&lt;ref name=autogenerated7 /&gt;

1954 ലെ കണക്കനുസരിച്ച്, നൈജീരിയയിൽ കുറഞ്ഞത് 3.5 ദശലക്ഷം ആളുകൾക്ക് മൊബൈൽ സിനിമാ വാനുകൾ പ്ലേ ചെയ്തു. കൂടാതെ നൈജീരിയൻ ഫിലിം യൂണിറ്റ് നിർമ്മിക്കുന്ന സിനിമകൾ ലഭ്യമായ 44 സിനിമാശാലകളിൽ സൗജന്യമായി പ്രദർശിപ്പിച്ചു. നൈജീരിയൻ ഫിലിം യൂണിറ്റിന് പൂർണ്ണമായും പകർപ്പവകാശമുള്ള ആദ്യ ചിത്രം സാം സെബ്ബയുടെ ഫിഞ്ചോ (1957) ആണ്. കളറിൽ ചിത്രീകരിച്ച ആദ്യത്തെ നൈജീരിയൻ സിനിമ കൂടിയാണിത്.&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://www.goethe.de/ins/ng/de/lag/ver.cfm?fuseaction=events.detail&amp;event_id=11586033 | title=Lights, Camera, Africa!!! | publisher=Goethe Institute | accessdate=24 August 2015}}&lt;/ref&gt; സുവർണ്ണ കാലഘട്ടത്തിലേക്കുള്ള ഒരു പരിവർത്തന ചിത്രമായും ഈ ചിത്രം കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/nollywood-evolution-of-the-nigerian-film-industry/628nqer|title=Evolution of the Nigerian film industry|date=2017-02-16|website=Pulse Nigeria|language=en-US|access-date=2020-01-22}}&lt;/ref&gt;
== ചരിത്രം == 
പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തിൽ മോഷൻ പിക്ചർ ഉപകരണങ്ങളുടെ പീഫോൾ വീക്ഷണത്തിലാണ് സിനിമ ആദ്യമായി നൈജീരിയയിലെത്തിയത്.&lt;ref name=&quot;Modern Ghana&quot;/&gt; 20-ആം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ മെച്ചപ്പെട്ട മോഷൻ പിക്ചർ എക്സിബിഷൻ ഉപകരണങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് ഇവ മാറ്റിസ്ഥാപിച്ചു. നൈജീരിയൻ തിയേറ്ററുകളിൽ പ്രദർശിപ്പിച്ച ആദ്യ സെറ്റ് സിനിമകൾ പാശ്ചാത്യ സിനിമകളായിരുന്നു. ആദ്യ ചിത്രം 1903 ഓഗസ്റ്റ് 12 മുതൽ 22 വരെ ലാഗോസിലെ ഗ്ലോവർ മെമ്മോറിയൽ ഹാളിൽ പ്രദർശിപ്പിച്ചു.&lt;ref name=autogenerated2&gt;{{cite web | url=http://web.ccsu.edu/afstudy/upd11-2.html | title=Editorial: Nigerian Film Industry | publisher=Africa Update Vol. XI, Issue 2 | work=Central Connecticut State University | date=Spring 2004 | accessdate=16 July 2014 | author=Emeagwali, Gloria | archive-date=2009-11-27 | archive-url=https://web.archive.org/web/20091127084522/http://web.ccsu.edu/afstudy/upd11-2.html | url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=autogenerated7&gt;{{cite journal|last1=Olubomehin|first1=Oladipo O.|title=CINEMA BUSINESS IN LAGOS, NIGERIA SINCE 1903|journal=Historical Research Letter|date=2012|volume=3|issn=2224-3178}}&lt;!--|accessdate=10 February 2015--&gt;&lt;/ref&gt;  ആ വർഷം, നൈജീരിയയിൽ നിശ്ശബ്ദ ചിത്രങ്ങളുടെ ഒരു പ്രദർശന പര്യടനം സംഘടിപ്പിക്കാൻ ഹെർബർട്ട് മക്കാലെ നൈജീരിയയിലേക്കും ബാൽബോവ ആൻഡ് കമ്പനി സ്പെയിനിലേക്കും ക്ഷണിച്ചു.&lt;ref name=autogenerated7 /&gt;&lt;ref name=autogenerated4&gt;{{cite journal|url=http://www.transcampus.org/JORINDV10Jun2012/Jorind%20Vol10%20No2%20Jun%20Chapter32.pdf|last1=Nnabuko|first1=J.O.|last2=Anatsui|first2=Tina C.|title=NOLLYWOOD MOVIES AND NIGERIAN YOUTHS-AN EVALUATION|journal=Journal of Research in National Development|date=June 2012|volume=10|issue=2|accessdate=18 February 2015|issn=1596-8308|archive-date=2015-05-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20150529005621/http://www.transcampus.org/JORINDV10Jun2012/Jorind%20Vol10%20No2%20Jun%20Chapter32.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;  മിസ്റ്റർ ബാൽബോവ പിന്നീട് ലാഗോസിലെ തന്റെ എക്സിബിഷൻ അവസാനിപ്പിച്ചെങ്കിലും, മറ്റ് പശ്ചിമാഫ്രിക്കൻ രാജ്യങ്ങളിൽ സിനിമകൾ പ്രദർശനം തുടർന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ എക്സിബിഷന്റെ വിജയം 1903 നവംബർ മുതൽ അതേ ഗ്ലോവർ മെമ്മോറിയൽ ഹാളിൽ ഒരു യൂറോപ്യൻ വ്യാപാരിയായ സ്റ്റാൻലി ജോൺസിനെ സിനിമകൾ പ്രദർശിപ്പിക്കുന്നതിലേക്ക് നയിച്ചു. ഇത് നൈജീരിയയിലേക്ക് കൂടുതൽ യൂറോപ്യൻ ഫിലിം പ്രദർശകരുടെ ഒഴുക്കിന് കാരണമായി.&lt;ref name=autogenerated7 /&gt;&lt;ref name=autogenerated4 /&gt;

==അവലംബം==
{{Reflist}}

{{Nigeria topics}}

[[വർഗ്ഗം:ആഫ്രിക്കൻ സിനിമ]]</text>
      <sha1>7mp6efpkojq0h6cnfxhxuyhayxzq5qg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കെ. ചിന്നമ്മ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>567670</id>
    <revision>
      <id>4681985</id>
      <parentid>4670397</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T21:38:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>4681985</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18480" sha1="e62mwqoo9utyh20gm2ro6j1cyuniftj" xml:space="preserve">{{PU|K. Chinnamma}}
{{Infobox person
| name               = കെ. ചിന്നമ്മ
| image              = K. Chinnamma.png
| alt                = 
| caption            = കെ. ചിന്നമ്മ
| other_names        = 
| birth_name         = 
| birth_date         = {{birth year|1883}}
| birth_place        = [[ആറ്റിങ്ങൽ]], [[തിരുവിതാംകൂർ]], ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യ
| death_date         = {{death year and age|1930|1883}}
| death_place        = [[തിരുവിതാംകൂർ]]
| occupation         = സാമൂഹ്യ പ്രവർത്തക
| years_active       = 
| known_for          = 
| notable_works      = 
| spouse(s)          = 
| relatives          = 
}}
[[ഇന്ത്യ]]യിലെ [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] നിന്നുള്ള ഒരു ഫെമിനിസ്റ്റും സാമൂഹിക പ്രവർത്തകയും വനിതാവകാശ പ്രവർത്തകയുമായിരുന്നു '''കെ. ചിന്നമ്മ'''. അഗതികളായ സ്ത്രീകൾക്കുള്ള കേരളത്തിലെ ആദ്യത്തെ ഭവനമായ ''രാജ ശ്രീമൂലം തിരുനാൾ ഷഷ്ട്യബ്ദപൂർത്തി സ്മാരക ഹിന്ദു മഹിളാ മന്ദിരം'' (ഇപ്പോൾ എസ്‌എംഎസ്‌എസ് ഹിന്ദു മഹിളാ മന്ദിരം) 1918-ൽ അവർ ആരംഭിച്ചു. മതമോ ജാതിയോ പരിഗണിക്കാതെ, പിന്നാക്ക പശ്ചാത്തലത്തിൽ നിന്നുള്ള പെൺകുട്ടികൾക്ക് വിദ്യാഭ്യാസം നൽകുകയും അവരെ ശാക്തീകരിക്കുകയും പുനരധിവസിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെയാണ് അവർ ഈ സ്ഥാപനം സ്ഥാപിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{cite news |title=THE WEEK |url=https://www.theweek.in/wire-updates/national/2019/10/23/srg2-kl-mahila%20mandiram.html |work=The Week |language=en}}&lt;/ref&gt;

== ജീവചരിത്രം ==
1883-ൽ [[തിരുവനന്തപുരം|തിരുവനന്തപുരത്തെ]] [[ആറ്റിങ്ങൽ|ആറ്റിങ്ങലിൽ]] ഒരു സാധാരണ കർഷക കുടുംബത്തിൽ, ആറ്റിങ്ങൽ ഇടവമഠം വീട്ടിൽ കല്യാണി അമ്മയുടെയും വേലായുധൻ പിള്ളയുടെയും മകളായി കെ. ചിന്നമ്മ ജനിച്ചു.&lt;ref name=&quot;keralawomen&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.keralawomen.gov.in/ml/node/743|title=കെ ചിന്നമ്മ|date=27 March 2021|website=Kerala Women|publisher=Department of Women and Child Development, Kerala state|language=ml|access-date=2022-03-24|archive-date=2022-05-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20220517173344/https://www.keralawomen.gov.in/ml/node/743|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ദുർബലരായ സ്ത്രീകൾ അനുഭവിക്കുന്ന ദാരിദ്ര്യവും അടിച്ചമർത്തലും അനാഥത്വവും ചിന്നമ്മയെ ചെറുപ്പം മുതൽക്കുതന്നെ അലട്ടിയിരുന്നു. മാതൃസഹോദരിയുടെ പ്രോത്സാഹനത്താൽ ഫോർട്ട് ഹൈസ്കൂളിൽ ചേർന്ന ചിന്നമ്മ അവിടത്തെ ആദ്യകാല വിദ്യാർത്ഥിനികളിൽ ഒരാളായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;Hindu&quot;&gt;{{cite news |last1=Sathyendran |first1=Nita |title=For women, by women |url=https://www.thehindu.com/features/metroplus/for-women-by-women/article7011444.ece |work=The Hindu |date=19 March 2015 |language=en-IN}}&lt;/ref&gt; തിരുവനന്തപുരം സേനാന മിഷൻ ഗേൾസ് സ്കൂളിൽ പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം അവർ തിരുവനന്തപുരം വിമൻസ് കോളേജിൽ നിന്ന് എഫ്.എ. ബിരുദം നേടി.&lt;ref name=&quot;keralawomen&quot; /&gt; വിദ്യാഭ്യാസത്തിനു ശേഷം അവർ പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പിൽ അസിസ്റ്റന്റ് ഇൻസ്പെക്ടറായി ജോലിയിൽ പ്രവേശിച്ചു. അന്നത്തെ സ്കൂൾ ഇൻസ്പെക്ടർ കാരപ്പിറ്റിന്റെ അസിസ്റ്റന്റായി നിയമിതയായ ചിന്നമ്മ പതിനൊന്ന് [[താലൂക്ക്|താലൂക്കുകളുടെ]] ചുമതല വഹിച്ചിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;keralawomen&quot; /&gt;

=== വ്യക്തിജീവിതവും മരണവും ===
[[സി.വി. രാമൻപിള്ള|സി.വി. രാമൻപിള്ളയുടെ]] സഹോദരൻ [[തഹസീൽദാർ|തഹസിൽദാർ]] നാരായണ പിള്ളയുടെ മകൻ കുമാരപിള്ളയെയാണ് ചിന്നമ്മ വിവാഹം കഴിച്ചത്.&lt;ref name=&quot;keralawomen&quot;/&gt; ചിന്നമ്മ ഭർത്താവിനും കുട്ടികൾക്കുമൊപ്പം [[കോട്ടയം|കോട്ടയത്താണ്]] താമസിച്ചിരുന്നത്. 1930-ൽ അവർ അന്തരിച്ചു.&lt;ref name=&quot;keralawomen&quot; /&gt;

== സാമൂഹിക സേവനവും ആക്ടിവിസവും ==
സ്ത്രീകൾ പ്രത്യുത്പാദന യന്ത്രങ്ങളാണെന്ന് എം. സി. ശങ്കരപ്പിള്ള ഒരു പ്രസിദ്ധീകരണത്തിൽ എഴുതിയപ്പോൾ ചിന്നമ്മയും സഹപാഠിയായ [[ബി. കല്യാണി അമ്മ|കല്യാണി അമ്മയും]] അതിനെ നിശിതമായി വിമർശിച്ചു.&lt;ref name=&quot;anweshanam&quot;&gt;{{Cite web|url=https://anweshanam.com/opinion/digambara-memoirs-208;-two-friends-k-chinnamma-and-b/cid5427556.htm|title=ദിഗംബര സ്മരണകൾ 208;&quot;രണ്ട് കൂട്ടുകാരികൾ, കെ. ചിന്നമ്മയും ബി.കല്യാണി അമ്മയും&quot;;എം.രാജീവ് കുമാർ|date=8 October 2021|website=anweshanam.com|language=ml|access-date=2022-03-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20240213114737/https://anweshanam.com/opinion/digambara-memoirs-208;-two-friends-k-chinnamma-and-b/cid5427556.htm|archive-date=2024-02-13|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 1911-ൽ ഒരു വനിതാ സമ്മേളനത്തിൽ അധ്യക്ഷത വഹിക്കവേ അവർ തീർത്ഥപാദ പരമഹംസനെ കാണുകയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഉപദേശപ്രകാരം സാമൂഹിക പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;anweshanam&quot; /&gt;

വിവാഹിതരായ ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ അവകാശങ്ങൾക്കായി വാദിച്ച ചിന്നമ്മ നിരവധി വനിതാ കൂട്ടായ്മകൾ സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ട്. 1908-ൽ കെ. ചിന്നമ്മ തിരുവിതാംകൂറിലെ കോട്ടയം ഡിവിഷനിൽ സ്കൂൾ ഇൻസ്പെക്ടറായി നിയമിതയായി. തന്റെ ജോലിയുടെ ഭാഗമായി കന്യാസ്ത്രീകൾ നടത്തുന്ന ക്രിസ്ത്യൻ സ്‌കൂളുകൾ അവർ സന്ദർശിക്കുകയും ക്രിസ്ത്യൻ കുട്ടികൾക്കായി സ്‌കൂളുകളോടനുബന്ധിച്ച് നടത്തിയിരുന്ന അനാഥാലയങ്ങൾ കാണുകയും ചെയ്തു. അങ്ങനെ ഹിന്ദു സമൂഹത്തിലെ അനാഥർക്കും വിധവകൾക്കും വേണ്ടി ഒരു അഭയകേന്ദ്രം ആരംഭിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ച് അവർ ചിന്തിച്ചു.&lt;ref name=&quot;News Minute&quot;&gt;{{cite news |title=Remembering Kerala's Chinnamma, who opened state's first home for destitute women |url=https://www.thenewsminute.com/article/remembering-keralas-chinnamma-who-opened-states-first-home-destitute-women-115640 |work=The News Minute |date=8 January 2020 |language=en}}&lt;/ref&gt; 1916-ൽ അന്നത്തെ തിരുവിതാംകൂർ രാജാവായിരുന്ന ശ്രീമൂലം തിരുനാളിന്റെ അറുപതാം ജന്മദിനത്തോടനുബന്ധിച്ച് നടന്ന വനിതാ സമ്മേളനത്തിൽ ചിന്നമ്മ തന്റെ ആശയത്തെക്കുറിച്ച് സംസാരിച്ചെങ്കിലും ആരും അതിനെ പിന്തുണച്ചില്ല.&lt;ref name=&quot;News Minute&quot; /&gt;

വനിതാസമാജത്തിന്റെ മേധാവിയായിരുന്ന ശ്രീമതി പി. രാമൻ തമ്പി 'ഷഷ്ടിപൂർത്തി മഹോൽസവം' (60-ാം ജന്മദിനാഘോഷം) സംഘടിപ്പിച്ചപ്പോൾ അതിന്റെ ചുമതല ചിന്നമ്മയെയാണ് ഏൽപ്പിച്ചത്. ഷഷ്ടിപൂർത്തി മഹോത്സവത്തിനു ശേഷം 200 രൂപ മിച്ചമുണ്ടായിരുന്നു. ബാക്കി പണം എന്തു ചെയ്യണമെന്ന ചർച്ചയിൽ ചിന്നമ്മ നിർധനരായ സ്ത്രീകൾക്ക് ഒരു ഭവനം വേണമെന്ന ആവശ്യം ഒരിക്കൽക്കൂടി ഉന്നയിച്ചു. അപ്പോഴും ശക്തമായ എതിർപ്പുണ്ടായെങ്കിലും പിന്നീട് ശ്രീമതി രാമൻ തമ്പി ഈ ആശയത്തെ പിന്തുണച്ചു.&lt;ref name=&quot;News Minute&quot; /&gt; ചിന്നമ്മ അവിടെ ശക്തമായ ഒരു പ്രസംഗം നടത്തി. &quot;ഇവിടെയിരിക്കുന്ന നമ്മൾക്ക് ഭൂരിപക്ഷത്തിനും ഭക്ഷണവും വസ്ത്രങ്ങളും ഉണ്ട്, എന്നാൽ ഇതൊന്നും ഇല്ലാത്ത പല സ്ത്രീകളും ഭിക്ഷാടനം നടത്തുന്നു. നിങ്ങളിൽ പലരും കണ്ടിട്ടുണ്ടാകില്ല. എന്നാൽ നമുക്ക് ഹൃദയമുണ്ടെങ്കിൽ, സ്ത്രീകളുടെ വിദ്യാഭ്യാസത്തിനായി വളരെയധികം ചെയ്ത രാജാവിന്റെ ബഹുമാനാർത്ഥം നിസ്സഹായരായ ഈ സ്ത്രീകളെ നാം തീർച്ചയായും സഹായിക്കണം.&quot; എന്ന് അവർ അതിൽ പറഞ്ഞു.&lt;ref name=&quot;News Minute&quot; /&gt;

പ്രസംഗം ഫലിക്കുകയും 1918-ൽ തിരുവനന്തപുരത്ത് ''രാജ ശ്രീമൂലം തിരുനാൾ ഷഷ്ട്യബ്ദപൂർത്തി സ്മാരക ഹിന്ദു മഹിളാ മന്ദിരം'' സ്ഥാപിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. പാവപ്പെട്ട പെൺകുട്ടികൾക്ക് വിദ്യാഭ്യാസവും തൊഴിൽ പരിശീലനവും നൽകുന്ന ഒരു സ്ഥാപനമായി അവർ അതിനെ വളർത്തിയെടുത്തു.&lt;ref name=&quot;keralawomen&quot;/&gt; ''മഹിളാ മന്ദിർ'' എന്ന പേരിൽ ഒരു വനിതാ പ്രസിദ്ധീകരണവും അവർ നടത്തി.&lt;ref name=&quot;keralawomen&quot; /&gt; മഹിളാ മന്ദിരത്തിനു വേണ്ടി അധ്യാപകരെ ഉപയോഗിച്ചെന്ന വാർത്തകൾ പ്രചരിച്ചതോടെ സ്‌കൂൾ ഇൻസ്‌പെക്ടർ സ്ഥാനത്തുനിന്ന് ചിന്നമ്മയെ മാറ്റി.&lt;ref name=&quot;News Minute&quot; /&gt; പിന്നീട് അവർ പേട്ട ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂളിൽ പ്രഥമാധ്യാപികയായി.&lt;ref name=&quot;News Minute&quot; /&gt; അക്കാലത്ത് കേരളത്തിൽ നിലനിന്നിരുന്ന തൊട്ടുകൂടായ്മയെ അവഗണിച്ചുകൊണ്ട് ചിന്നമ്മ താഴ്ന്ന ജാതിക്കാരായ പെൺകുട്ടികളെ സ്കൂളിൽ ചേർത്തു.&lt;ref name=&quot;News Minute&quot; /&gt;

പിന്നീട് ചിന്നമ്മ ജോലി ഉപേക്ഷിച്ച് മഹിളാ മന്ദിരത്തിനായി മുഴുവൻ സമയവും പ്രവർത്തിച്ചു.&lt;ref name=&quot;Mathrubhumi&quot;&gt;{{cite news |title=ഇത് ചിന്നമ്മയുടെ കഥ, പൂജപ്പുര മഹിളാ മന്ദിരത്തിന്റേയും |url=https://archives.mathrubhumi.com/thiruvananthapuram/news/22nov2021-1.6200185 |work=Mathrubhumi |language=en }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; ഈ സ്ഥാപനത്തിനായി പണം സ്വരൂപിക്കുന്നതിന് അവർ ധാരാളം യാത്രകൾ ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;Mathrubhumi&quot; /&gt;

== ബഹുമതികൾ ==
മഹിളാ മന്ദിരത്തെയും അതിന് നേതൃത്വം നൽകിയ ചിന്നമ്മയെയും [[ജവഹർലാൽ നെഹ്രു|ജവഹർലാൽ നെഹ്‌റുവും]] [[ആനി ബസന്റ്|ആനി ബസന്റും]] ഉൾപ്പെടെയുള്ള ദേശീയ നേതാക്കൾ പ്രശംസിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Malayalam |first1=Media |title=ഇത് ചിന്നമ്മയുടെ കഥ, പൂജപ്പുര മഹിളാ മന്ദിരത്തിന്റേയും - Media Malayalam (മീഡിയ മലയാളം) |url=https://mediamalayalam.com/this-is-the-story-of-chinnamma-and-the-poojappura-mahila-mandir/ |date=22 November 2021 |access-date=2022-03-25 |archive-date=2021-11-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211122061118/https://mediamalayalam.com/this-is-the-story-of-chinnamma-and-the-poojappura-mahila-mandir/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; തിരുവനന്തപുരത്തെ ചിന്നമ്മ മെമ്മോറിയൽ ഗേൾസ് ഹൈസ്‌കൂൾ അവരുടെ പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. ചിന്നമ്മയുടെ മികച്ച സംഭാവനകളുടെയും നിസ്വാർത്ഥ സേവനങ്ങളുടെയും സ്മരണാർത്ഥം മഹിളാ മന്ദിരം ശതാബ്ദി ആഘോഷങ്ങളുടെ ഭാഗമായി 100 പെൺകുട്ടികൾക്ക് വിദ്യാഭ്യാസ സഹായം നൽകി.&lt;ref&gt;{{cite news |title=‘Children’ of Mahila Mandiram Come Home to Thank ‘Mothers’ |url=https://www.newsexperts.in/children-mahila-mandiram-come-home-thank-mothers/ |work=News Experts |date=12 November 2019 |access-date=2022-03-25 |archive-date=2022-03-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220324081512/https://www.newsexperts.in/children-mahila-mandiram-come-home-thank-mothers/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

ചിന്നമ്മ ആരംഭിച്ച എസ്എംഎസ്എസ് ഹിന്ദു മഹിളാ മന്ദിരത്തിന്റെ ശതാബ്ദിയോടനുബന്ധിച്ച് 2019 നവംബറിൽ ഇന്ത്യൻ തപാൽ വകുപ്പ് ഒരു പ്രത്യേക കവർ പുറത്തിറക്കി. ഈ കവറിൽ കെ. ചിന്നമ്മയുടെ ചിത്രമുള്ള പ്രത്യേക സ്റ്റാമ്പുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{cite news |title=India Post Issues Special Cover To Mark Centenary Of Mahila Mandiram - Kerala9.com |url=https://www.kerala9.com/latest-news/india-post-issues-special-cover-to-mark-centenary-of-mahila-mandiram/ |date=28 November 2019}}&lt;/ref&gt;

== അവലംബം ==
{{Reflist}}
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ഫെമിനിസ്റ്റുകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ വനിതാ സാമൂഹിക പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:1930-ൽ മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1883-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:നായർ സർവീസ്‌ സൊസൈറ്റി]]</text>
      <sha1>e62mwqoo9utyh20gm2ro6j1cyuniftj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>മീഡിയവിക്കി:GrowthMentors.json</title>
    <ns>8</ns>
    <id>579514</id>
    <revision>
      <id>4682035</id>
      <parentid>4669594</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T08:46:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Maintenance script</username>
        <id>68652</id>
      </contributor>
      <comment>Cleanup expired away timestamps</comment>
      <origin>4682035</origin>
      <model>json</model>
      <format>application/json</format>
      <text bytes="678" sha1="4nii5yuelub10spzu4olvptdzjj82gb" xml:space="preserve">{
	&quot;Mentors&quot;: {
		&quot;101485&quot;: {
			&quot;message&quot;: &quot;ഈ വിക്കിമീഡിയ ഉപയോക്താവിന് താങ്കൾ ഒരു പുതിയ ഉപയോക്താവാണെന്ന് അറിയാം. താങ്കളെ വിക്കിപീഡിയ എഡിറ്റിംഗിൽ സഹായിക്കാൻ സാധിക്കുന്നതാണ്&quot;,
			&quot;weight&quot;: 2,
			&quot;username&quot;: &quot;Gnoeee&quot;
		},
		&quot;30920&quot;: {
			&quot;message&quot;: null,
			&quot;weight&quot;: 2,
			&quot;username&quot;: &quot;Vis M&quot;
		},
		&quot;22471&quot;: {
			&quot;message&quot;: &quot;This experienced user knows you're new and can help you with editing.&quot;,
			&quot;weight&quot;: 2,
			&quot;username&quot;: &quot;Ranjithsiji&quot;
		}
	}
}</text>
      <sha1>4nii5yuelub10spzu4olvptdzjj82gb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>വിമൻ ഓൺ വെബ്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>587908</id>
    <revision>
      <id>4681979</id>
      <parentid>4650292</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T20:14:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenakshi nandhini</username>
        <id>99060</id>
      </contributor>
      <origin>4681979</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6741" sha1="4ejmnxf3ducp9vgbz893cn5039ijiw2" xml:space="preserve">{{prettyurl/wikidata}}{{Infobox organization
| name                = വിമൻ ഓൺ വെബ്
| full_name           = 
| native_name         = 
| native_name_lang    = 
| logo                = Womenonweb.png
| logo_size           = 
| logo_alt            = 
| logo_caption        = 
| image               = Womenonweb.png
| image_size          = 
| alt                 = 
| caption             = വിമൻ ഓൺ വെബ് ലോഗോ
| map                 = 
| map_size            = 
| map_alt             = 
| map_caption         = 
| map2                = 
| map2_size           = 
| map2_alt            = 
| map2_caption        = 
| abbreviation        = 
| nickname            = 
| pronounce           = 
| pronounce ref       = 
| pronounce comment   = 
| pronounce 2         = 
| named_after         = 
| motto               = 
| predecessor         = 
| merged              = 
| successor           = 
| formation           = {{start date and age|2005|11|10}}
| founder             = [[റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ്]]
| founding_location   = 
| extinction          = &lt;!-- use {{end date and age|YYYY|MM|DD}} --&gt;
| merger              = 
| type                = ലാഭേച്ഛയില്ലാത്ത സ്ഥാപനം
| tax_id              = &lt;!-- or | vat_id = (for European organizations) --&gt;
| registration_id     = &lt;!-- for non-profit org --&gt;
| status              = 
| purpose             = 
| professional_title  = 
| headquarters        = [[ടോറോണ്ടോ]], [[കാനഡ]]
| location            = 
| location2           = 
| additional_location = 
| additional_location2 = 
| coordinates         = &lt;!-- {{coord|LAT|LON|display=inline, title}} --&gt;
| origins             = 
| region              = Worldwide
| products            = 
| services            = Access to safe abortion services
| methods             = 
| fields              = 
| membership          = 
| membership_year     = 
| language            = 
| owner               = &lt;!-- or | owners = --&gt;
| sec_gen             = &lt;!-- or | gen_sec for General Secretary --&gt;
| leader_title        = 
| leader_name         = 
| leader_title2       = 
| leader_name2        = 
| leader_title3       = 
| leader_name3        = 
| leader_title4       = 
| leader_name4        = 
| board_of_directors  = 
| key_people          = 
| main_organ          = 
| parent_organization = 
| subsidiaries        = 
| secessions          = 
| affiliations        = 
| budget              = 
| budget_year         = 
| revenue             = 
| revenue_year        = 
| disbursements       = 
| expenses            = 
| expenses_year       = 
| endowment           = 
| endowment_year      = 
| staff               = 
| staff_year          = 
| volunteers          = 
| volunteers_year     = 
| students            = 
| students_year       = 
| website             = {{URL|https://www.womenonweb.org/}}
| remarks             = 
| formerly            = 
| footnotes           = 
| bodystyle           = 
}}
[[കാനഡ|കാനഡ]] ആസ്ഥാനമായുള്ള ലാഭേച്ഛയില്ലാതെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു സ്ഥാപനമാണ് '''വിമൻ ഓൺ വെബ്''' (WoW) അത് സുരക്ഷിതമായ [[ഗർഭഛിദ്രം|ഗർഭഛിദ്രത്തിലേക്കുള്ള]] പ്രേത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിന് ലക്ഷ്യമിടുന്നു&lt;ref&gt;{{Cite news|date=2020-05-29|title=About Women on Web|journal=Daily Telegraph|language=en-GB|url=https://www.womenonweb.org/en/page/521/about-women-on-web|access-date=2020-05-29|issn=0307-1235}}&lt;/ref&gt;. . വിവിധ രാജ്യങ്ങളിൽ ലഭ്യമാമായ, അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിലുള്ള ഓൺലൈൻ ഗർഭച്ഛിദ്ര സേവനത്തിന് ഈ സംഘടന പ്രശസ്തമാണ്.&lt;ref&gt;{{cite news |last=Adams |first=Patrick |date=17 May 2022 |title=Why Poland's restrictive abortion laws could be problematic for Ukrainian refugees |url=https://www.npr.org/sections/goatsandsoda/2022/05/17/994654590/u-n-and-advocates-raise-concerns-of-abortion-access-for-ukrainian-refugees-in-po?t=1660405968923 |work=NPR |access-date=13 August 2022}}&lt;/ref&gt; 2005-ൽ ഡച്ച് ഡോക്ടറായ  ഡോ. [[റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ്]] ആണ് ഈ സംഘടന സ്ഥാപിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://digg.com/2016/women-on-web|title=The Website Providing Abortion Without Borders|last=Grant|first=Rebecca|access-date=2018-10-21|language=en}}&lt;/ref&gt;

[[അറബി ഭാഷ|അറബിക്]], [[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്]], [[ഫ്രഞ്ച് ഭാഷ|ഫ്രഞ്ച്]], [[ജർമ്മൻ ഭാഷ|ജർമ്മൻ]], [[ജാപ്പനീസ് ഭാഷ|ജാപ്പനീസ്]], [[കൊറിയൻ ഭാഷ|കൊറിയൻ]], [[ഹംഗേറിയൻ ഭാഷ|ഹംഗേറിയൻ]], [[ഇന്തോനേഷ്യൻ ഭാഷ|ഇന്തോനേഷ്യൻ]], [[ഇറ്റാലിയൻ ഭാഷ|ഇറ്റാലിയൻ]], [[പേർഷ്യൻ ഭാഷ|പേർഷ്യൻ]], [[പോളിഷ് ഭാഷ|പോളിഷ്]], [[പോർച്ചുഗീസ് ഭാഷ|പോർച്ചുഗീസ്]], [[റഷ്യൻ ഭാഷ|റഷ്യൻ]], [[സ്പാനിഷ്‌ ഭാഷ|സ്പാനിഷ്]], [[തായ്ഭാഷ|തായ്]], ടർക്കിഷ് എന്നിവയുൾപ്പെടെ 16 ഭാഷകളിൽ വിമൻ ഓൺ വെബ് ഹെൽപ്പ്ഡെസ്ക് വിവരങ്ങളും പിന്തുണയും വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു. അവരുടെ മെഡിക്കൽ ടീം ഓൺലൈൻ മെഡിക്കൽ കൺസൾട്ടേഷനുകളും [[ഗർഭഛിദ്രം|ഗർഭഛിദ്രത്തിന്]] ഗുളികകൾ എത്തിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web|title=I need an abortion|url=https://www.womenonweb.org/en/i-need-an-abortion|date=2020-05-29|website=Women on Web|access-date=2020-05-29}}&lt;/ref&gt;

==അവലംബം==
{{reflist}}
*[https://web.archive.org/web/20220318235057/https://www.who.int/reproductivehealth/publications/unsafe_abortion/en/index.html WHO Publication List: Unsafe Abortion] on Internet Archive

==External links==
*[https://www.womenonweb.org/ Official Women on Web website]

{{Abortion}}</text>
      <sha1>4ejmnxf3ducp9vgbz893cn5039ijiw2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4681981</id>
      <parentid>4681979</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T20:24:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenakshi nandhini</username>
        <id>99060</id>
      </contributor>
      <origin>4681981</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9092" sha1="rcynv9oemza4hq4szv6o4qzwxvmnbxb" xml:space="preserve">{{prettyurl/wikidata}}{{Infobox organization
| name                = വിമൻ ഓൺ വെബ്
| full_name           = 
| native_name         = 
| native_name_lang    = 
| logo                = Womenonweb.png
| logo_size           = 
| logo_alt            = 
| logo_caption        = 
| image               = Womenonweb.png
| image_size          = 
| alt                 = 
| caption             = വിമൻ ഓൺ വെബ് ലോഗോ
| map                 = 
| map_size            = 
| map_alt             = 
| map_caption         = 
| map2                = 
| map2_size           = 
| map2_alt            = 
| map2_caption        = 
| abbreviation        = 
| nickname            = 
| pronounce           = 
| pronounce ref       = 
| pronounce comment   = 
| pronounce 2         = 
| named_after         = 
| motto               = 
| predecessor         = 
| merged              = 
| successor           = 
| formation           = {{start date and age|2005|11|10}}
| founder             = [[റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ്]]
| founding_location   = 
| extinction          = &lt;!-- use {{end date and age|YYYY|MM|DD}} --&gt;
| merger              = 
| type                = ലാഭേച്ഛയില്ലാത്ത സ്ഥാപനം
| tax_id              = &lt;!-- or | vat_id = (for European organizations) --&gt;
| registration_id     = &lt;!-- for non-profit org --&gt;
| status              = 
| purpose             = 
| professional_title  = 
| headquarters        = [[ടോറോണ്ടോ]], [[കാനഡ]]
| location            = 
| location2           = 
| additional_location = 
| additional_location2 = 
| coordinates         = &lt;!-- {{coord|LAT|LON|display=inline, title}} --&gt;
| origins             = 
| region              = Worldwide
| products            = 
| services            = Access to safe abortion services
| methods             = 
| fields              = 
| membership          = 
| membership_year     = 
| language            = 
| owner               = &lt;!-- or | owners = --&gt;
| sec_gen             = &lt;!-- or | gen_sec for General Secretary --&gt;
| leader_title        = 
| leader_name         = 
| leader_title2       = 
| leader_name2        = 
| leader_title3       = 
| leader_name3        = 
| leader_title4       = 
| leader_name4        = 
| board_of_directors  = 
| key_people          = 
| main_organ          = 
| parent_organization = 
| subsidiaries        = 
| secessions          = 
| affiliations        = 
| budget              = 
| budget_year         = 
| revenue             = 
| revenue_year        = 
| disbursements       = 
| expenses            = 
| expenses_year       = 
| endowment           = 
| endowment_year      = 
| staff               = 
| staff_year          = 
| volunteers          = 
| volunteers_year     = 
| students            = 
| students_year       = 
| website             = {{URL|https://www.womenonweb.org/}}
| remarks             = 
| formerly            = 
| footnotes           = 
| bodystyle           = 
}}
[[കാനഡ|കാനഡ]] ആസ്ഥാനമായുള്ള ലാഭേച്ഛയില്ലാതെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു സ്ഥാപനമാണ് '''വിമൻ ഓൺ വെബ്''' (WoW) അത് സുരക്ഷിതമായ [[ഗർഭഛിദ്രം|ഗർഭഛിദ്രത്തിലേക്കുള്ള]] പ്രേത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിന് ലക്ഷ്യമിടുന്നു&lt;ref&gt;{{Cite news|date=2020-05-29|title=About Women on Web|journal=Daily Telegraph|language=en-GB|url=https://www.womenonweb.org/en/page/521/about-women-on-web|access-date=2020-05-29|issn=0307-1235}}&lt;/ref&gt;. . വിവിധ രാജ്യങ്ങളിൽ ലഭ്യമാമായ, അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിലുള്ള ഓൺലൈൻ ഗർഭച്ഛിദ്ര സേവനത്തിന് ഈ സംഘടന പ്രശസ്തമാണ്.&lt;ref&gt;{{cite news |last=Adams |first=Patrick |date=17 May 2022 |title=Why Poland's restrictive abortion laws could be problematic for Ukrainian refugees |url=https://www.npr.org/sections/goatsandsoda/2022/05/17/994654590/u-n-and-advocates-raise-concerns-of-abortion-access-for-ukrainian-refugees-in-po?t=1660405968923 |work=NPR |access-date=13 August 2022}}&lt;/ref&gt; 2005-ൽ ഡച്ച് ഡോക്ടറായ  ഡോ. [[റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ്]] ആണ് ഈ സംഘടന സ്ഥാപിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://digg.com/2016/women-on-web|title=The Website Providing Abortion Without Borders|last=Grant|first=Rebecca|access-date=2018-10-21|language=en}}&lt;/ref&gt;

[[അറബി ഭാഷ|അറബിക്]], [[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്]], [[ഫ്രഞ്ച് ഭാഷ|ഫ്രഞ്ച്]], [[ജർമ്മൻ ഭാഷ|ജർമ്മൻ]], [[ജാപ്പനീസ് ഭാഷ|ജാപ്പനീസ്]], [[കൊറിയൻ ഭാഷ|കൊറിയൻ]], [[ഹംഗേറിയൻ ഭാഷ|ഹംഗേറിയൻ]], [[ഇന്തോനേഷ്യൻ ഭാഷ|ഇന്തോനേഷ്യൻ]], [[ഇറ്റാലിയൻ ഭാഷ|ഇറ്റാലിയൻ]], [[പേർഷ്യൻ ഭാഷ|പേർഷ്യൻ]], [[പോളിഷ് ഭാഷ|പോളിഷ്]], [[പോർച്ചുഗീസ് ഭാഷ|പോർച്ചുഗീസ്]], [[റഷ്യൻ ഭാഷ|റഷ്യൻ]], [[സ്പാനിഷ്‌ ഭാഷ|സ്പാനിഷ്]], [[തായ്ഭാഷ|തായ്]], ടർക്കിഷ് എന്നിവയുൾപ്പെടെ 16 ഭാഷകളിൽ വിമൻ ഓൺ വെബ് ഹെൽപ്പ്ഡെസ്ക് വിവരങ്ങളും പിന്തുണയും വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു. അവരുടെ മെഡിക്കൽ ടീം ഓൺലൈൻ മെഡിക്കൽ കൺസൾട്ടേഷനുകളും [[ഗർഭഛിദ്രം|ഗർഭഛിദ്രത്തിന്]] ഗുളികകൾ എത്തിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web|title=I need an abortion|url=https://www.womenonweb.org/en/i-need-an-abortion|date=2020-05-29|website=Women on Web|access-date=2020-05-29}}&lt;/ref&gt;

ഗർഭാവസ്ഥയുടെ ആദ്യ 12 ആഴ്ചകളിൽ വീട്ടിൽ തന്നെ മൈഫെപ്രിസ്റ്റോണും മിസോപ്രോസ്റ്റോളും ഉപയോഗിച്ച് സ്വയം നിയന്ത്രിത മെഡിക്കൽ ഗർഭഛിദ്രം നടത്തുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite journal|date=29 May 2017|title=Abortion|url=https://doi.org/10.1111/jmwh.12634|journal=Journal of Midwifery &amp; Women's Health|volume=62|issue=3|pages=383–384|doi=10.1111/jmwh.12634|pmid=28556579|via=Wiley Online Library|doi-access=free|url-access=subscription}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;study&quot;&gt;{{Cite journal|last1=Gomperts|first1=Rj|last2=Jelinska|first2=K|last3=Davies|first3=S|last4=Gemzell-Danielsson|first4=K|last5=Kleiverda|first5=G|date=2008-08-01|title=Using telemedicine for termination of pregnancy with mifepristone and misoprostol in settings where there is no access to safe services|journal=BJOG: An International Journal of Obstetrics &amp; Gynaecology|language=en|volume=115|issue=9|pages=1171–1178|doi ഗർഭാവസ്ഥയുടെ ആദ്യ 60 ദിവസങ്ങളിൽ 97% ഫലപ്രാപ്തി നിരക്കിൽ ഗർഭം അലസലിന് സമാനമായ ഒരു ഗർഭഛിദ്രത്തിന് കാരണമായി മൈഫെപ്രിസ്റ്റോണും മിസോപ്രോസ്റ്റോളും ഗർഭം അവസാനിപ്പിക്കുന്നു.[8][5] ബ്രിട്ടീഷ് ജേണൽ ഓഫ് ഒബ്സ്റ്റട്രിക്സ് ആൻഡ് ഗൈനക്കോളജിയിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച 2008 ലെ ഒരു പഠനത്തിൽ, ശരിയായ വിവരങ്ങളും നിർദ്ദേശങ്ങളും നൽകിയിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, ഒരു ഡോക്ടർ നേരിട്ട് സന്ദർശിക്കാതെ തന്നെ സ്ത്രീകൾക്ക് മൈഫെപ്രിസ്റ്റോണും മിസോപ്രോസ്റ്റോളും വീട്ടിൽ തന്നെ സ്വയം നൽകാമെന്ന് കണ്ടെത്തി.
==അവലംബം==
{{reflist}}
*[https://web.archive.org/web/20220318235057/https://www.who.int/reproductivehealth/publications/unsafe_abortion/en/index.html WHO Publication List: Unsafe Abortion] on Internet Archive

==ബാഹ്യ കണ്ണികൾ==
*[https://www.womenonweb.org/ Official Women on Web website]

{{Abortion}}</text>
      <sha1>rcynv9oemza4hq4szv6o4qzwxvmnbxb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4681982</id>
      <parentid>4681981</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T20:25:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenakshi nandhini</username>
        <id>99060</id>
      </contributor>
      <origin>4681982</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9198" sha1="6avp21kdw4wwmne7m5h9bblc5zomtca" xml:space="preserve">{{prettyurl/wikidata}}{{Infobox organization
| name                = വിമൻ ഓൺ വെബ്
| full_name           = 
| native_name         = 
| native_name_lang    = 
| logo                = Womenonweb.png
| logo_size           = 
| logo_alt            = 
| logo_caption        = 
| image               = Womenonweb.png
| image_size          = 
| alt                 = 
| caption             = വിമൻ ഓൺ വെബ് ലോഗോ
| map                 = 
| map_size            = 
| map_alt             = 
| map_caption         = 
| map2                = 
| map2_size           = 
| map2_alt            = 
| map2_caption        = 
| abbreviation        = 
| nickname            = 
| pronounce           = 
| pronounce ref       = 
| pronounce comment   = 
| pronounce 2         = 
| named_after         = 
| motto               = 
| predecessor         = 
| merged              = 
| successor           = 
| formation           = {{start date and age|2005|11|10}}
| founder             = [[റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ്]]
| founding_location   = 
| extinction          = &lt;!-- use {{end date and age|YYYY|MM|DD}} --&gt;
| merger              = 
| type                = ലാഭേച്ഛയില്ലാത്ത സ്ഥാപനം
| tax_id              = &lt;!-- or | vat_id = (for European organizations) --&gt;
| registration_id     = &lt;!-- for non-profit org --&gt;
| status              = 
| purpose             = 
| professional_title  = 
| headquarters        = [[ടോറോണ്ടോ]], [[കാനഡ]]
| location            = 
| location2           = 
| additional_location = 
| additional_location2 = 
| coordinates         = &lt;!-- {{coord|LAT|LON|display=inline, title}} --&gt;
| origins             = 
| region              = Worldwide
| products            = 
| services            = Access to safe abortion services
| methods             = 
| fields              = 
| membership          = 
| membership_year     = 
| language            = 
| owner               = &lt;!-- or | owners = --&gt;
| sec_gen             = &lt;!-- or | gen_sec for General Secretary --&gt;
| leader_title        = 
| leader_name         = 
| leader_title2       = 
| leader_name2        = 
| leader_title3       = 
| leader_name3        = 
| leader_title4       = 
| leader_name4        = 
| board_of_directors  = 
| key_people          = 
| main_organ          = 
| parent_organization = 
| subsidiaries        = 
| secessions          = 
| affiliations        = 
| budget              = 
| budget_year         = 
| revenue             = 
| revenue_year        = 
| disbursements       = 
| expenses            = 
| expenses_year       = 
| endowment           = 
| endowment_year      = 
| staff               = 
| staff_year          = 
| volunteers          = 
| volunteers_year     = 
| students            = 
| students_year       = 
| website             = {{URL|https://www.womenonweb.org/}}
| remarks             = 
| formerly            = 
| footnotes           = 
| bodystyle           = 
}}
[[കാനഡ|കാനഡ]] ആസ്ഥാനമായുള്ള ലാഭേച്ഛയില്ലാതെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു സ്ഥാപനമാണ് '''വിമൻ ഓൺ വെബ്''' (WoW) അത് സുരക്ഷിതമായ [[ഗർഭഛിദ്രം|ഗർഭഛിദ്രത്തിലേക്കുള്ള]] പ്രേത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിന് ലക്ഷ്യമിടുന്നു&lt;ref&gt;{{Cite news|date=2020-05-29|title=About Women on Web|journal=Daily Telegraph|language=en-GB|url=https://www.womenonweb.org/en/page/521/about-women-on-web|access-date=2020-05-29|issn=0307-1235}}&lt;/ref&gt;. . വിവിധ രാജ്യങ്ങളിൽ ലഭ്യമാമായ, അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിലുള്ള ഓൺലൈൻ ഗർഭച്ഛിദ്ര സേവനത്തിന് ഈ സംഘടന പ്രശസ്തമാണ്.&lt;ref&gt;{{cite news |last=Adams |first=Patrick |date=17 May 2022 |title=Why Poland's restrictive abortion laws could be problematic for Ukrainian refugees |url=https://www.npr.org/sections/goatsandsoda/2022/05/17/994654590/u-n-and-advocates-raise-concerns-of-abortion-access-for-ukrainian-refugees-in-po?t=1660405968923 |work=NPR |access-date=13 August 2022}}&lt;/ref&gt; 2005-ൽ ഡച്ച് ഡോക്ടറായ  ഡോ. [[റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ്]] ആണ് ഈ സംഘടന സ്ഥാപിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://digg.com/2016/women-on-web|title=The Website Providing Abortion Without Borders|last=Grant|first=Rebecca|access-date=2018-10-21|language=en}}&lt;/ref&gt;

[[അറബി ഭാഷ|അറബിക്]], [[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്]], [[ഫ്രഞ്ച് ഭാഷ|ഫ്രഞ്ച്]], [[ജർമ്മൻ ഭാഷ|ജർമ്മൻ]], [[ജാപ്പനീസ് ഭാഷ|ജാപ്പനീസ്]], [[കൊറിയൻ ഭാഷ|കൊറിയൻ]], [[ഹംഗേറിയൻ ഭാഷ|ഹംഗേറിയൻ]], [[ഇന്തോനേഷ്യൻ ഭാഷ|ഇന്തോനേഷ്യൻ]], [[ഇറ്റാലിയൻ ഭാഷ|ഇറ്റാലിയൻ]], [[പേർഷ്യൻ ഭാഷ|പേർഷ്യൻ]], [[പോളിഷ് ഭാഷ|പോളിഷ്]], [[പോർച്ചുഗീസ് ഭാഷ|പോർച്ചുഗീസ്]], [[റഷ്യൻ ഭാഷ|റഷ്യൻ]], [[സ്പാനിഷ്‌ ഭാഷ|സ്പാനിഷ്]], [[തായ്ഭാഷ|തായ്]], ടർക്കിഷ് എന്നിവയുൾപ്പെടെ 16 ഭാഷകളിൽ വിമൻ ഓൺ വെബ് ഹെൽപ്പ്ഡെസ്ക് വിവരങ്ങളും പിന്തുണയും വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു. അവരുടെ മെഡിക്കൽ ടീം ഓൺലൈൻ മെഡിക്കൽ കൺസൾട്ടേഷനുകളും [[ഗർഭഛിദ്രം|ഗർഭഛിദ്രത്തിന്]] ഗുളികകൾ എത്തിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web|title=I need an abortion|url=https://www.womenonweb.org/en/i-need-an-abortion|date=2020-05-29|website=Women on Web|access-date=2020-05-29}}&lt;/ref&gt;

ഗർഭാവസ്ഥയുടെ ആദ്യ 12 ആഴ്ചകളിൽ വീട്ടിൽ തന്നെ മൈഫെപ്രിസ്റ്റോണും മിസോപ്രോസ്റ്റോളും ഉപയോഗിച്ച് സ്വയം നിയന്ത്രിത മെഡിക്കൽ ഗർഭഛിദ്രം നടത്തുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite journal|date=29 May 2017|title=Abortion|url=https://doi.org/10.1111/jmwh.12634|journal=Journal of Midwifery &amp; Women's Health|volume=62|issue=3|pages=383–384|doi=10.1111/jmwh.12634|pmid=28556579|via=Wiley Online Library|doi-access=free|url-access=subscription}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;study&quot;&gt;{{Cite journal|last1=Gomperts|first1=Rj|last2=Jelinska|first2=K|last3=Davies|first3=S|last4=Gemzell-Danielsson|first4=K|last5=Kleiverda|first5=G|date=2008-08-01|title=Using telemedicine for termination of pregnancy with mifepristone and misoprostol in settings where there is no access to safe services|journal=BJOG: An International Journal of Obstetrics &amp; Gynaecology|language=en|volume=115|issue=9|pages=1171–1178|doi=10.1111/j.1471-0528.2008.01787.x|issn=1471-0528|pmid=18637010|doi-access=free}}&lt;/ref&gt; ഗർഭാവസ്ഥയുടെ ആദ്യ 60 ദിവസങ്ങളിൽ 97% ഫലപ്രാപ്തി നിരക്കിൽ ഗർഭം അലസലിന് സമാനമായ ഒരു ഗർഭഛിദ്രത്തിന് കാരണമായി മൈഫെപ്രിസ്റ്റോണും മിസോപ്രോസ്റ്റോളും ഗർഭം അവസാനിപ്പിക്കുന്നു.[8][5] ബ്രിട്ടീഷ് ജേണൽ ഓഫ് ഒബ്സ്റ്റട്രിക്സ് ആൻഡ് ഗൈനക്കോളജിയിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച 2008 ലെ ഒരു പഠനത്തിൽ, ശരിയായ വിവരങ്ങളും നിർദ്ദേശങ്ങളും നൽകിയിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, ഒരു ഡോക്ടർ നേരിട്ട് സന്ദർശിക്കാതെ തന്നെ സ്ത്രീകൾക്ക് മൈഫെപ്രിസ്റ്റോണും മിസോപ്രോസ്റ്റോളും വീട്ടിൽ തന്നെ സ്വയം നൽകാമെന്ന് കണ്ടെത്തി.&lt;ref name=&quot;study&quot; /&gt;
==അവലംബം==
{{reflist}}
*[https://web.archive.org/web/20220318235057/https://www.who.int/reproductivehealth/publications/unsafe_abortion/en/index.html WHO Publication List: Unsafe Abortion] on Internet Archive

==ബാഹ്യ കണ്ണികൾ==
*[https://www.womenonweb.org/ Official Women on Web website]

{{Abortion}}</text>
      <sha1>6avp21kdw4wwmne7m5h9bblc5zomtca</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4681983</id>
      <parentid>4681982</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T20:26:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenakshi nandhini</username>
        <id>99060</id>
      </contributor>
      <origin>4681983</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9621" sha1="jcv7y4n1h5v94p7mj7ty2ciy8lwmmgc" xml:space="preserve">{{prettyurl/wikidata}}{{Infobox organization
| name                = വിമൻ ഓൺ വെബ്
| full_name           = 
| native_name         = 
| native_name_lang    = 
| logo                = Womenonweb.png
| logo_size           = 
| logo_alt            = 
| logo_caption        = 
| image               = Womenonweb.png
| image_size          = 
| alt                 = 
| caption             = വിമൻ ഓൺ വെബ് ലോഗോ
| map                 = 
| map_size            = 
| map_alt             = 
| map_caption         = 
| map2                = 
| map2_size           = 
| map2_alt            = 
| map2_caption        = 
| abbreviation        = 
| nickname            = 
| pronounce           = 
| pronounce ref       = 
| pronounce comment   = 
| pronounce 2         = 
| named_after         = 
| motto               = 
| predecessor         = 
| merged              = 
| successor           = 
| formation           = {{start date and age|2005|11|10}}
| founder             = [[റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ്]]
| founding_location   = 
| extinction          = &lt;!-- use {{end date and age|YYYY|MM|DD}} --&gt;
| merger              = 
| type                = ലാഭേച്ഛയില്ലാത്ത സ്ഥാപനം
| tax_id              = &lt;!-- or | vat_id = (for European organizations) --&gt;
| registration_id     = &lt;!-- for non-profit org --&gt;
| status              = 
| purpose             = 
| professional_title  = 
| headquarters        = [[ടോറോണ്ടോ]], [[കാനഡ]]
| location            = 
| location2           = 
| additional_location = 
| additional_location2 = 
| coordinates         = &lt;!-- {{coord|LAT|LON|display=inline, title}} --&gt;
| origins             = 
| region              = Worldwide
| products            = 
| services            = Access to safe abortion services
| methods             = 
| fields              = 
| membership          = 
| membership_year     = 
| language            = 
| owner               = &lt;!-- or | owners = --&gt;
| sec_gen             = &lt;!-- or | gen_sec for General Secretary --&gt;
| leader_title        = 
| leader_name         = 
| leader_title2       = 
| leader_name2        = 
| leader_title3       = 
| leader_name3        = 
| leader_title4       = 
| leader_name4        = 
| board_of_directors  = 
| key_people          = 
| main_organ          = 
| parent_organization = 
| subsidiaries        = 
| secessions          = 
| affiliations        = 
| budget              = 
| budget_year         = 
| revenue             = 
| revenue_year        = 
| disbursements       = 
| expenses            = 
| expenses_year       = 
| endowment           = 
| endowment_year      = 
| staff               = 
| staff_year          = 
| volunteers          = 
| volunteers_year     = 
| students            = 
| students_year       = 
| website             = {{URL|https://www.womenonweb.org/}}
| remarks             = 
| formerly            = 
| footnotes           = 
| bodystyle           = 
}}
[[കാനഡ|കാനഡ]] ആസ്ഥാനമായുള്ള ലാഭേച്ഛയില്ലാതെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു സ്ഥാപനമാണ് '''വിമൻ ഓൺ വെബ്''' (WoW) അത് സുരക്ഷിതമായ [[ഗർഭഛിദ്രം|ഗർഭഛിദ്രത്തിലേക്കുള്ള]] പ്രേത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിന് ലക്ഷ്യമിടുന്നു&lt;ref&gt;{{Cite news|date=2020-05-29|title=About Women on Web|journal=Daily Telegraph|language=en-GB|url=https://www.womenonweb.org/en/page/521/about-women-on-web|access-date=2020-05-29|issn=0307-1235}}&lt;/ref&gt;. . വിവിധ രാജ്യങ്ങളിൽ ലഭ്യമാമായ, അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിലുള്ള ഓൺലൈൻ ഗർഭച്ഛിദ്ര സേവനത്തിന് ഈ സംഘടന പ്രശസ്തമാണ്.&lt;ref&gt;{{cite news |last=Adams |first=Patrick |date=17 May 2022 |title=Why Poland's restrictive abortion laws could be problematic for Ukrainian refugees |url=https://www.npr.org/sections/goatsandsoda/2022/05/17/994654590/u-n-and-advocates-raise-concerns-of-abortion-access-for-ukrainian-refugees-in-po?t=1660405968923 |work=NPR |access-date=13 August 2022}}&lt;/ref&gt; 2005-ൽ ഡച്ച് ഡോക്ടറായ  ഡോ. [[റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ്]] ആണ് ഈ സംഘടന സ്ഥാപിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://digg.com/2016/women-on-web|title=The Website Providing Abortion Without Borders|last=Grant|first=Rebecca|access-date=2018-10-21|language=en}}&lt;/ref&gt;

[[അറബി ഭാഷ|അറബിക്]], [[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്]], [[ഫ്രഞ്ച് ഭാഷ|ഫ്രഞ്ച്]], [[ജർമ്മൻ ഭാഷ|ജർമ്മൻ]], [[ജാപ്പനീസ് ഭാഷ|ജാപ്പനീസ്]], [[കൊറിയൻ ഭാഷ|കൊറിയൻ]], [[ഹംഗേറിയൻ ഭാഷ|ഹംഗേറിയൻ]], [[ഇന്തോനേഷ്യൻ ഭാഷ|ഇന്തോനേഷ്യൻ]], [[ഇറ്റാലിയൻ ഭാഷ|ഇറ്റാലിയൻ]], [[പേർഷ്യൻ ഭാഷ|പേർഷ്യൻ]], [[പോളിഷ് ഭാഷ|പോളിഷ്]], [[പോർച്ചുഗീസ് ഭാഷ|പോർച്ചുഗീസ്]], [[റഷ്യൻ ഭാഷ|റഷ്യൻ]], [[സ്പാനിഷ്‌ ഭാഷ|സ്പാനിഷ്]], [[തായ്ഭാഷ|തായ്]], ടർക്കിഷ് എന്നിവയുൾപ്പെടെ 16 ഭാഷകളിൽ വിമൻ ഓൺ വെബ് ഹെൽപ്പ്ഡെസ്ക് വിവരങ്ങളും പിന്തുണയും വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു. അവരുടെ മെഡിക്കൽ ടീം ഓൺലൈൻ മെഡിക്കൽ കൺസൾട്ടേഷനുകളും [[ഗർഭഛിദ്രം|ഗർഭഛിദ്രത്തിന്]] ഗുളികകൾ എത്തിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web|title=I need an abortion|url=https://www.womenonweb.org/en/i-need-an-abortion|date=2020-05-29|website=Women on Web|access-date=2020-05-29}}&lt;/ref&gt;

ഗർഭാവസ്ഥയുടെ ആദ്യ 12 ആഴ്ചകളിൽ വീട്ടിൽ തന്നെ മൈഫെപ്രിസ്റ്റോണും മിസോപ്രോസ്റ്റോളും ഉപയോഗിച്ച് സ്വയം നിയന്ത്രിത മെഡിക്കൽ ഗർഭഛിദ്രം നടത്തുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite journal|date=29 May 2017|title=Abortion|url=https://doi.org/10.1111/jmwh.12634|journal=Journal of Midwifery &amp; Women's Health|volume=62|issue=3|pages=383–384|doi=10.1111/jmwh.12634|pmid=28556579|via=Wiley Online Library|doi-access=free|url-access=subscription}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;study&quot;&gt;{{Cite journal|last1=Gomperts|first1=Rj|last2=Jelinska|first2=K|last3=Davies|first3=S|last4=Gemzell-Danielsson|first4=K|last5=Kleiverda|first5=G|date=2008-08-01|title=Using telemedicine for termination of pregnancy with mifepristone and misoprostol in settings where there is no access to safe services|journal=BJOG: An International Journal of Obstetrics &amp; Gynaecology|language=en|volume=115|issue=9|pages=1171–1178|doi=10.1111/j.1471-0528.2008.01787.x|issn=1471-0528|pmid=18637010|doi-access=free}}&lt;/ref&gt; ഗർഭാവസ്ഥയുടെ ആദ്യ 60 ദിവസങ്ങളിൽ 97% ഫലപ്രാപ്തി നിരക്കിൽ ഗർഭം അലസലിന് സമാനമായ ഒരു ഗർഭഛിദ്രത്തിന് കാരണമായി മൈഫെപ്രിസ്റ്റോണും മിസോപ്രോസ്റ്റോളും ഗർഭം അവസാനിപ്പിക്കുന്നു.&lt;ref name=Chen2015&gt;{{cite journal | vauthors = Chen MJ, Creinin MD | title = Mifepristone With Buccal Misoprostol for Medical Abortion: A Systematic Review | journal = Obstetrics and Gynecology | volume = 126 | issue = 1 | pages = 12–21 | date = July 2015 | pmid = 26241251 | doi = 10.1097/AOG.0000000000000897 | s2cid = 20800109 | url = http://www.escholarship.org/uc/item/2pw521h5 | doi-access = free }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;ബ്രിട്ടീഷ് ജേണൽ ഓഫ് ഒബ്സ്റ്റട്രിക്സ് ആൻഡ് ഗൈനക്കോളജിയിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച 2008 ലെ ഒരു പഠനത്തിൽ, ശരിയായ വിവരങ്ങളും നിർദ്ദേശങ്ങളും നൽകിയിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, ഒരു ഡോക്ടർ നേരിട്ട് സന്ദർശിക്കാതെ തന്നെ സ്ത്രീകൾക്ക് മൈഫെപ്രിസ്റ്റോണും മിസോപ്രോസ്റ്റോളും വീട്ടിൽ തന്നെ സ്വയം നൽകാമെന്ന് കണ്ടെത്തി.&lt;ref name=&quot;study&quot; /&gt;
==അവലംബം==
{{reflist}}
*[https://web.archive.org/web/20220318235057/https://www.who.int/reproductivehealth/publications/unsafe_abortion/en/index.html WHO Publication List: Unsafe Abortion] on Internet Archive

==ബാഹ്യ കണ്ണികൾ==
*[https://www.womenonweb.org/ Official Women on Web website]

{{Abortion}}</text>
      <sha1>jcv7y4n1h5v94p7mj7ty2ciy8lwmmgc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4681984</id>
      <parentid>4681983</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T20:31:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenakshi nandhini</username>
        <id>99060</id>
      </contributor>
      <comment>/* ബാഹ്യ കണ്ണികൾ */</comment>
      <origin>4681984</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9817" sha1="9ok3xqwz11k8b9tbppf6mo0ypzl88le" xml:space="preserve">{{prettyurl/wikidata}}{{Infobox organization
| name                = വിമൻ ഓൺ വെബ്
| full_name           = 
| native_name         = 
| native_name_lang    = 
| logo                = Womenonweb.png
| logo_size           = 
| logo_alt            = 
| logo_caption        = 
| image               = Womenonweb.png
| image_size          = 
| alt                 = 
| caption             = വിമൻ ഓൺ വെബ് ലോഗോ
| map                 = 
| map_size            = 
| map_alt             = 
| map_caption         = 
| map2                = 
| map2_size           = 
| map2_alt            = 
| map2_caption        = 
| abbreviation        = 
| nickname            = 
| pronounce           = 
| pronounce ref       = 
| pronounce comment   = 
| pronounce 2         = 
| named_after         = 
| motto               = 
| predecessor         = 
| merged              = 
| successor           = 
| formation           = {{start date and age|2005|11|10}}
| founder             = [[റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ്]]
| founding_location   = 
| extinction          = &lt;!-- use {{end date and age|YYYY|MM|DD}} --&gt;
| merger              = 
| type                = ലാഭേച്ഛയില്ലാത്ത സ്ഥാപനം
| tax_id              = &lt;!-- or | vat_id = (for European organizations) --&gt;
| registration_id     = &lt;!-- for non-profit org --&gt;
| status              = 
| purpose             = 
| professional_title  = 
| headquarters        = [[ടോറോണ്ടോ]], [[കാനഡ]]
| location            = 
| location2           = 
| additional_location = 
| additional_location2 = 
| coordinates         = &lt;!-- {{coord|LAT|LON|display=inline, title}} --&gt;
| origins             = 
| region              = Worldwide
| products            = 
| services            = Access to safe abortion services
| methods             = 
| fields              = 
| membership          = 
| membership_year     = 
| language            = 
| owner               = &lt;!-- or | owners = --&gt;
| sec_gen             = &lt;!-- or | gen_sec for General Secretary --&gt;
| leader_title        = 
| leader_name         = 
| leader_title2       = 
| leader_name2        = 
| leader_title3       = 
| leader_name3        = 
| leader_title4       = 
| leader_name4        = 
| board_of_directors  = 
| key_people          = 
| main_organ          = 
| parent_organization = 
| subsidiaries        = 
| secessions          = 
| affiliations        = 
| budget              = 
| budget_year         = 
| revenue             = 
| revenue_year        = 
| disbursements       = 
| expenses            = 
| expenses_year       = 
| endowment           = 
| endowment_year      = 
| staff               = 
| staff_year          = 
| volunteers          = 
| volunteers_year     = 
| students            = 
| students_year       = 
| website             = {{URL|https://www.womenonweb.org/}}
| remarks             = 
| formerly            = 
| footnotes           = 
| bodystyle           = 
}}
[[കാനഡ|കാനഡ]] ആസ്ഥാനമായുള്ള ലാഭേച്ഛയില്ലാതെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു സ്ഥാപനമാണ് '''വിമൻ ഓൺ വെബ്''' (WoW) അത് സുരക്ഷിതമായ [[ഗർഭഛിദ്രം|ഗർഭഛിദ്രത്തിലേക്കുള്ള]] പ്രേത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിന് ലക്ഷ്യമിടുന്നു&lt;ref&gt;{{Cite news|date=2020-05-29|title=About Women on Web|journal=Daily Telegraph|language=en-GB|url=https://www.womenonweb.org/en/page/521/about-women-on-web|access-date=2020-05-29|issn=0307-1235}}&lt;/ref&gt;. . വിവിധ രാജ്യങ്ങളിൽ ലഭ്യമാമായ, അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിലുള്ള ഓൺലൈൻ ഗർഭച്ഛിദ്ര സേവനത്തിന് ഈ സംഘടന പ്രശസ്തമാണ്.&lt;ref&gt;{{cite news |last=Adams |first=Patrick |date=17 May 2022 |title=Why Poland's restrictive abortion laws could be problematic for Ukrainian refugees |url=https://www.npr.org/sections/goatsandsoda/2022/05/17/994654590/u-n-and-advocates-raise-concerns-of-abortion-access-for-ukrainian-refugees-in-po?t=1660405968923 |work=NPR |access-date=13 August 2022}}&lt;/ref&gt; 2005-ൽ ഡച്ച് ഡോക്ടറായ  ഡോ. [[റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ്]] ആണ് ഈ സംഘടന സ്ഥാപിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://digg.com/2016/women-on-web|title=The Website Providing Abortion Without Borders|last=Grant|first=Rebecca|access-date=2018-10-21|language=en}}&lt;/ref&gt;

[[അറബി ഭാഷ|അറബിക്]], [[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്]], [[ഫ്രഞ്ച് ഭാഷ|ഫ്രഞ്ച്]], [[ജർമ്മൻ ഭാഷ|ജർമ്മൻ]], [[ജാപ്പനീസ് ഭാഷ|ജാപ്പനീസ്]], [[കൊറിയൻ ഭാഷ|കൊറിയൻ]], [[ഹംഗേറിയൻ ഭാഷ|ഹംഗേറിയൻ]], [[ഇന്തോനേഷ്യൻ ഭാഷ|ഇന്തോനേഷ്യൻ]], [[ഇറ്റാലിയൻ ഭാഷ|ഇറ്റാലിയൻ]], [[പേർഷ്യൻ ഭാഷ|പേർഷ്യൻ]], [[പോളിഷ് ഭാഷ|പോളിഷ്]], [[പോർച്ചുഗീസ് ഭാഷ|പോർച്ചുഗീസ്]], [[റഷ്യൻ ഭാഷ|റഷ്യൻ]], [[സ്പാനിഷ്‌ ഭാഷ|സ്പാനിഷ്]], [[തായ്ഭാഷ|തായ്]], ടർക്കിഷ് എന്നിവയുൾപ്പെടെ 16 ഭാഷകളിൽ വിമൻ ഓൺ വെബ് ഹെൽപ്പ്ഡെസ്ക് വിവരങ്ങളും പിന്തുണയും വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു. അവരുടെ മെഡിക്കൽ ടീം ഓൺലൈൻ മെഡിക്കൽ കൺസൾട്ടേഷനുകളും [[ഗർഭഛിദ്രം|ഗർഭഛിദ്രത്തിന്]] ഗുളികകൾ എത്തിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web|title=I need an abortion|url=https://www.womenonweb.org/en/i-need-an-abortion|date=2020-05-29|website=Women on Web|access-date=2020-05-29}}&lt;/ref&gt;

ഗർഭാവസ്ഥയുടെ ആദ്യ 12 ആഴ്ചകളിൽ വീട്ടിൽ തന്നെ മൈഫെപ്രിസ്റ്റോണും മിസോപ്രോസ്റ്റോളും ഉപയോഗിച്ച് സ്വയം നിയന്ത്രിത മെഡിക്കൽ ഗർഭഛിദ്രം നടത്തുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite journal|date=29 May 2017|title=Abortion|url=https://doi.org/10.1111/jmwh.12634|journal=Journal of Midwifery &amp; Women's Health|volume=62|issue=3|pages=383–384|doi=10.1111/jmwh.12634|pmid=28556579|via=Wiley Online Library|doi-access=free|url-access=subscription}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;study&quot;&gt;{{Cite journal|last1=Gomperts|first1=Rj|last2=Jelinska|first2=K|last3=Davies|first3=S|last4=Gemzell-Danielsson|first4=K|last5=Kleiverda|first5=G|date=2008-08-01|title=Using telemedicine for termination of pregnancy with mifepristone and misoprostol in settings where there is no access to safe services|journal=BJOG: An International Journal of Obstetrics &amp; Gynaecology|language=en|volume=115|issue=9|pages=1171–1178|doi=10.1111/j.1471-0528.2008.01787.x|issn=1471-0528|pmid=18637010|doi-access=free}}&lt;/ref&gt; ഗർഭാവസ്ഥയുടെ ആദ്യ 60 ദിവസങ്ങളിൽ 97% ഫലപ്രാപ്തി നിരക്കിൽ ഗർഭം അലസലിന് സമാനമായ ഒരു ഗർഭഛിദ്രത്തിന് കാരണമായി മൈഫെപ്രിസ്റ്റോണും മിസോപ്രോസ്റ്റോളും ഗർഭം അവസാനിപ്പിക്കുന്നു.&lt;ref name=Chen2015&gt;{{cite journal | vauthors = Chen MJ, Creinin MD | title = Mifepristone With Buccal Misoprostol for Medical Abortion: A Systematic Review | journal = Obstetrics and Gynecology | volume = 126 | issue = 1 | pages = 12–21 | date = July 2015 | pmid = 26241251 | doi = 10.1097/AOG.0000000000000897 | s2cid = 20800109 | url = http://www.escholarship.org/uc/item/2pw521h5 | doi-access = free }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;ബ്രിട്ടീഷ് ജേണൽ ഓഫ് ഒബ്സ്റ്റട്രിക്സ് ആൻഡ് ഗൈനക്കോളജിയിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച 2008 ലെ ഒരു പഠനത്തിൽ, ശരിയായ വിവരങ്ങളും നിർദ്ദേശങ്ങളും നൽകിയിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, ഒരു ഡോക്ടർ നേരിട്ട് സന്ദർശിക്കാതെ തന്നെ സ്ത്രീകൾക്ക് മൈഫെപ്രിസ്റ്റോണും മിസോപ്രോസ്റ്റോളും വീട്ടിൽ തന്നെ സ്വയം നൽകാമെന്ന് കണ്ടെത്തി.&lt;ref name=&quot;study&quot; /&gt;
==അവലംബം==
{{reflist}}
*[https://web.archive.org/web/20220318235057/https://www.who.int/reproductivehealth/publications/unsafe_abortion/en/index.html WHO Publication List: Unsafe Abortion] on Internet Archive

==ബാഹ്യ കണ്ണികൾ==
*[https://www.womenonweb.org/ Official Women on Web website]

*[https://www.women-on-web.kr/ Korean anti-censorship blog]
*[https://www.ijhad.org/ arabic anti-censorship blog]
*[https://www.instagram.com/abortionpil/ Official Women on Web Instagram Account]
{{Abortion}}</text>
      <sha1>9ok3xqwz11k8b9tbppf6mo0ypzl88le</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4682013</id>
      <parentid>4681984</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T06:04:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4682013</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9831" sha1="epob09phuqt4cw3tqng208d7qju5pcs" xml:space="preserve">{{prettyurl/wikidata}}{{Infobox organization
| name                = വിമൻ ഓൺ വെബ്
| full_name           = 
| native_name         = 
| native_name_lang    = 
| logo                = Womenonweb.png
| logo_size           = 
| logo_alt            = 
| logo_caption        = 
| image               = Womenonweb.png
| image_size          = 
| alt                 = 
| caption             = വിമൻ ഓൺ വെബ് ലോഗോ
| map                 = 
| map_size            = 
| map_alt             = 
| map_caption         = 
| map2                = 
| map2_size           = 
| map2_alt            = 
| map2_caption        = 
| abbreviation        = 
| nickname            = 
| pronounce           = 
| pronounce ref       = 
| pronounce comment   = 
| pronounce 2         = 
| named_after         = 
| motto               = 
| predecessor         = 
| merged              = 
| successor           = 
| formation           = {{start date and age|2005|11|10}}
| founder             = [[റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ്]]
| founding_location   = 
| extinction          = &lt;!-- use {{end date and age|YYYY|MM|DD}} --&gt;
| merger              = 
| type                = ലാഭേച്ഛയില്ലാത്ത സ്ഥാപനം
| tax_id              = &lt;!-- or | vat_id = (for European organizations) --&gt;
| registration_id     = &lt;!-- for non-profit org --&gt;
| status              = 
| purpose             = 
| professional_title  = 
| headquarters        = [[ടോറോണ്ടോ]], [[കാനഡ]]
| location            = 
| location2           = 
| additional_location = 
| additional_location2 = 
| coordinates         = &lt;!-- {{coord|LAT|LON|display=inline, title}} --&gt;
| origins             = 
| region              = Worldwide
| products            = 
| services            = Access to safe abortion services
| methods             = 
| fields              = 
| membership          = 
| membership_year     = 
| language            = 
| owner               = &lt;!-- or | owners = --&gt;
| sec_gen             = &lt;!-- or | gen_sec for General Secretary --&gt;
| leader_title        = 
| leader_name         = 
| leader_title2       = 
| leader_name2        = 
| leader_title3       = 
| leader_name3        = 
| leader_title4       = 
| leader_name4        = 
| board_of_directors  = 
| key_people          = 
| main_organ          = 
| parent_organization = 
| subsidiaries        = 
| secessions          = 
| affiliations        = 
| budget              = 
| budget_year         = 
| revenue             = 
| revenue_year        = 
| disbursements       = 
| expenses            = 
| expenses_year       = 
| endowment           = 
| endowment_year      = 
| staff               = 
| staff_year          = 
| volunteers          = 
| volunteers_year     = 
| students            = 
| students_year       = 
| website             = {{URL|https://www.womenonweb.org/}}
| remarks             = 
| formerly            = 
| footnotes           = 
| bodystyle           = 
}}
[[കാനഡ|കാനഡ]] ആസ്ഥാനമായുള്ള ലാഭേച്ഛയില്ലാതെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു സ്ഥാപനമാണ് '''വിമൻ ഓൺ വെബ്''' (WoW) അത് സുരക്ഷിതമായ [[ഗർഭഛിദ്രം|ഗർഭഛിദ്രത്തിലേക്കുള്ള]] പ്രേത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിന് ലക്ഷ്യമിടുന്നു&lt;ref&gt;{{Cite news|date=2020-05-29|title=About Women on Web|journal=Daily Telegraph|language=en-GB|url=https://www.womenonweb.org/en/page/521/about-women-on-web|access-date=2020-05-29|issn=0307-1235}}&lt;/ref&gt;. വിവിധ രാജ്യങ്ങളിൽ ലഭ്യമായ, അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിലുള്ള ഓൺലൈൻ ഗർഭച്ഛിദ്ര സേവനത്തിന്റെ പേരിൽ ഈ സംഘടന പ്രശസ്തമാണ്.&lt;ref&gt;{{cite news |last=Adams |first=Patrick |date=17 May 2022 |title=Why Poland's restrictive abortion laws could be problematic for Ukrainian refugees |url=https://www.npr.org/sections/goatsandsoda/2022/05/17/994654590/u-n-and-advocates-raise-concerns-of-abortion-access-for-ukrainian-refugees-in-po?t=1660405968923 |work=NPR |access-date=13 August 2022}}&lt;/ref&gt; 2005-ൽ ഡച്ച് ഡോക്ടറായ ഡോ. [[റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ്]] ആണ് ഈ സംഘടന സ്ഥാപിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://digg.com/2016/women-on-web|title=The Website Providing Abortion Without Borders|last=Grant|first=Rebecca|access-date=2018-10-21|language=en}}&lt;/ref&gt;

[[അറബി ഭാഷ|അറബിക്]], [[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്]], [[ഫ്രഞ്ച് ഭാഷ|ഫ്രഞ്ച്]], [[ജർമ്മൻ ഭാഷ|ജർമ്മൻ]], [[ജാപ്പനീസ് ഭാഷ|ജാപ്പനീസ്]], [[കൊറിയൻ ഭാഷ|കൊറിയൻ]], [[ഹംഗേറിയൻ ഭാഷ|ഹംഗേറിയൻ]], [[ഇന്തോനേഷ്യൻ ഭാഷ|ഇന്തോനേഷ്യൻ]], [[ഇറ്റാലിയൻ ഭാഷ|ഇറ്റാലിയൻ]], [[പേർഷ്യൻ ഭാഷ|പേർഷ്യൻ]], [[പോളിഷ് ഭാഷ|പോളിഷ്]], [[പോർച്ചുഗീസ് ഭാഷ|പോർച്ചുഗീസ്]], [[റഷ്യൻ ഭാഷ|റഷ്യൻ]], [[സ്പാനിഷ്‌ ഭാഷ|സ്പാനിഷ്]], [[തായ്ഭാഷ|തായ്]], ടർക്കിഷ് എന്നിവയുൾപ്പെടെ 16 ഭാഷകളിൽ വിമൻ ഓൺ വെബ് ഹെൽപ്പ്ഡെസ്ക് വിവരങ്ങളും പിന്തുണയും വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു. അവരുടെ മെഡിക്കൽ ടീം ഓൺലൈൻ മെഡിക്കൽ കൺസൾട്ടേഷനുകളും [[ഗർഭഛിദ്രം|ഗർഭഛിദ്രത്തിന്]] ഗുളികകൾ എത്തിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web|title=I need an abortion|url=https://www.womenonweb.org/en/i-need-an-abortion|date=2020-05-29|website=Women on Web|access-date=2020-05-29}}&lt;/ref&gt;

ഗർഭാവസ്ഥയുടെ ആദ്യ 12 ആഴ്ചകളിൽ വീട്ടിൽ തന്നെ മൈഫെപ്രിസ്റ്റോണും മിസോപ്രോസ്റ്റോളും ഉപയോഗിച്ച് സ്വയം നിയന്ത്രിത മെഡിക്കൽ ഗർഭഛിദ്രം നടത്തുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite journal|date=29 May 2017|title=Abortion|url=https://doi.org/10.1111/jmwh.12634|journal=Journal of Midwifery &amp; Women's Health|volume=62|issue=3|pages=383–384|doi=10.1111/jmwh.12634|pmid=28556579|via=Wiley Online Library|doi-access=free|url-access=subscription}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;study&quot;&gt;{{Cite journal|last1=Gomperts|first1=Rj|last2=Jelinska|first2=K|last3=Davies|first3=S|last4=Gemzell-Danielsson|first4=K|last5=Kleiverda|first5=G|date=2008-08-01|title=Using telemedicine for termination of pregnancy with mifepristone and misoprostol in settings where there is no access to safe services|journal=BJOG: An International Journal of Obstetrics &amp; Gynaecology|language=en|volume=115|issue=9|pages=1171–1178|doi=10.1111/j.1471-0528.2008.01787.x|issn=1471-0528|pmid=18637010|doi-access=free}}&lt;/ref&gt; ഗർഭാവസ്ഥയുടെ ആദ്യ 60 ദിവസങ്ങളിൽ 97% ഫലപ്രാപ്തി നിരക്കിൽ ഗർഭം അലസലിന് സമാനമായ ഒരു ഗർഭഛിദ്രത്തിന് കാരണമായി മൈഫെപ്രിസ്റ്റോണും മിസോപ്രോസ്റ്റോളും ഗർഭം അവസാനിപ്പിക്കുന്നു.&lt;ref name=Chen2015&gt;{{cite journal | vauthors = Chen MJ, Creinin MD | title = Mifepristone With Buccal Misoprostol for Medical Abortion: A Systematic Review | journal = Obstetrics and Gynecology | volume = 126 | issue = 1 | pages = 12–21 | date = July 2015 | pmid = 26241251 | doi = 10.1097/AOG.0000000000000897 | s2cid = 20800109 | url = http://www.escholarship.org/uc/item/2pw521h5 | doi-access = free }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt; ബ്രിട്ടീഷ് ജേണൽ ഓഫ് ഒബ്സ്റ്റട്രിക്സ് ആൻഡ് ഗൈനക്കോളജിയിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച 2008 ലെ ഒരു പഠനത്തിൽ, ശരിയായ വിവരങ്ങളും നിർദ്ദേശങ്ങളും നൽകിയിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, ഒരു ഡോക്ടർ നേരിട്ട് സന്ദർശിക്കാതെ തന്നെ സ്ത്രീകൾക്ക് മൈഫെപ്രിസ്റ്റോണും മിസോപ്രോസ്റ്റോളും വീട്ടിൽ തന്നെ സ്വയം നൽകാമെന്ന് കണ്ടെത്തി.&lt;ref name=&quot;study&quot; /&gt;
==അവലംബം==
{{reflist}}
*[https://web.archive.org/web/20220318235057/https://www.who.int/reproductivehealth/publications/unsafe_abortion/en/index.html WHO Publication List: Unsafe Abortion] on Internet Archive

==ബാഹ്യ കണ്ണികൾ==
*[https://www.womenonweb.org/ Official Women on Web website]

*[https://www.women-on-web.kr/ Korean anti-censorship blog]
*[https://www.ijhad.org/ arabic anti-censorship blog]
*[https://www.instagram.com/abortionpil/ Official Women on Web Instagram Account]
{{Abortion}}</text>
      <sha1>epob09phuqt4cw3tqng208d7qju5pcs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഓപ്പറ മൊബൈൽ സ്റ്റോർ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>601750</id>
    <revision>
      <id>4681891</id>
      <parentid>3952082</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T12:43:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>4681891</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20404" sha1="bzy7l0956fiqfg3oqord8a9dmbq5pun" xml:space="preserve">{{rough translation|1=ഇംഗ്ലീഷ്|listed=yes|date=2023 ഓഗസ്റ്റ്}}
{{Infobox software
| name                   = Opera Mobile Store
| title                  = 
| logo                   = [[File:Opera Mobile Store logo.png|250px|Logo of Opera Mobile Store]]
| screenshot             = 
| caption                = Opera Mobile Store top popular apps list screenshot in [[Opera Mini]] interface.
| collapsible            = 
| developer              = Handster → [[Opera (company)|Opera]]
| released               = {{Start date and age|2011|03|08}}
| operating system       = Java 
| platform               = 
| size                   = 
| license                = 
| language                   = [[Arabic language|Arabic]], [[Bengali language|Bengali]], [[Chinese language|Chinese]], [[Czech language|Czech]], [[Danish language|Danish]], [[Dutch language|Dutch]], [[English language|English]], [[Persian language|Persian]], [[French language|French]], [[German language|German]], [[Greek language|Greek]], [[Hungarian language|Hungarian]], [[Indonesian language|Indonesian]], [[Italian language|Italian]], [[Japanese language|Japanese]], [[Korean language|Korean]], [[Malay language|Malay]], [[Nepali language|Nepali]], [[Norwegian language|Norwegian]], [[Polish language|Polish]], [[Portuguese language|Portuguese]], [[Romanian language|Romanian]], [[Russian language|Russian]], [[Slovak language|Slovak]], [[Spanish language|Spanish]], [[Swedish language|Swedish]], [[Tagalog language|Tagalog]], [[Thai language|Thai]], [[Turkish language|Turkish]], [[Vietnamese language|Vietnamese]]
| genre                  = [[Digital distribution]], software store
| website                =
}}
മൊബൈൽ ഫോൺ ഉടമകൾക്കായുള്ള പ്ലാറ്റ്‌ഫോം-സ്വതന്ത്ര ബ്രൗസർ അധിഷ്‌ഠിത ആപ്പ് സ്റ്റോറും 40,000-ലധികം ഡെവലപ്പർമാർ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഡിജിറ്റൽ [[ആപ്ലിക്കേഷൻ സോഫ്റ്റ്‌വെയർ|ആപ്ലിക്കേഷൻ]] വിതരണ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുമാണ് '''ഓപ്പറ മൊബൈൽ സ്റ്റോർ''' .  ഇത് ഓപ്പറയുടെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ളതും പരിപാലിക്കുന്നതുമാണ്. 2011 മാർച്ചിൽ ഒരു മൂന്നാം കക്ഷി ദാതാവ് ആരംഭിച്ച Opera Mobile Store 2012 ജനുവരിയിൽ ഒരു മൊബൈൽ ആപ്പ് സ്റ്റോർ പ്ലാറ്റ്ഫോം കമ്പനിയായ Handster  ഏറ്റെടുത്തതിന് ശേഷം ഒരു പുതിയ പ്ലാറ്റ്ഫോമിൽ വീണ്ടും സമാരംഭിച്ചു. [[ആൻഡ്രോയ്ഡ്|Android]], [[ജാവ (സോഫ്റ്റ്‌വെയർ പ്ലാറ്റ്‌ഫോം)|Java]], BlackBerry OS, [[സിംബിയൻ|Symbian]], [[ഐ.ഒ.എസ്.|iOS]], [[വിൻഡോസ് മൊബൈൽ|Windows Mobile]] എന്നിവയിൽ 7,500 വ്യത്യസ്ത ഉപകരണങ്ങൾക്കായി &lt;ref name=&quot;Nokia Store → Opera Mobile Store press-release&quot; /&gt; [[മൊബൈൽ ആപ്പ്|ആപ്ലിക്കേഷനുകൾ]] ബ്രൗസ് ചെയ്യാനും ഡൗൺലോഡ് ചെയ്യാനും ഈ സേവനം ഉപയോക്താക്കളെ അനുവദിക്കുന്നു.

Opera Mobile Store ഒരു ദിവസം 1 ദശലക്ഷത്തിലധികം ആപ്പ് ഡൗൺലോഡുകൾ ഉണ്ട് &lt;ref name=&quot;Update on Mobile App Stores&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.londonstockexchange.com/exchange/news/market-news/market-news-detail.html?announcementId=10963051|title=Update on Mobile App Stores|access-date=December 6, 2012|last=Bango PLC|date=August 31, 2011|website=RNS Reach Story|publisher=[[London Stock Exchange]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20130613204655/http://www.londonstockexchange.com/exchange/news/market-news/market-news-detail.html?announcementId=10963051|archive-date=2013-06-13|url-status=bot: unknown}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot; id=&quot;CITEREFBango_PLC2011&quot;&gt;Bango PLC (August 31, 2011). . ''RNS Reach Story''. [[ലണ്ടൻ സ്റ്റോക്ക് എക്സ്ചേഞ്ച്|London Stock Exchange]]. Archived from [http://www.londonstockexchange.com/exchange/news/market-news/market-news-detail.html?announcementId=10963051 the original] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130613204655/http://www.londonstockexchange.com/exchange/news/market-news/market-news-detail.html?announcementId=10963051 |date=2013-06-13 }} on June 13, 2013&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;December 6,&lt;/span&gt; 2012&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; കൂടാതെ ഏത് മൊബൈൽ ഫോണിൽ നിന്നും ഒരു വിഷ്വൽ ബുക്ക്‌മാർക്ക് വഴിയോ [[ഓപ്പറ മിനി|Opera Mini]] അല്ലെങ്കിൽ [[ഓപ്പറ മൊബൈൽ|Opera മൊബൈൽ]] ബ്രൗസറുകളുടെ ആരംഭ പേജ് വഴിയോ ആക്‌സസ് ചെയ്യാവുന്നതാണ്. ഡെസ്‌ക്‌ടോപ്പ് പതിപ്പുകൾ ഉൾപ്പെടെ മറ്റേതെങ്കിലും ബ്രൗസറിൽ നിന്നും http://apps.opera.com/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130105130035/http://apps.opera.com/ |date=2013-01-05 }} എന്നതിൽ നിന്ന് ഏത് [[ഓപ്പറേറ്റിങ്‌ സിസ്റ്റം|ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സിസ്റ്റത്തിൽ]] നിന്നും സ്റ്റോർ ആക്‌സസ് ചെയ്യാവുന്നതാണ്. മൊബൈൽ കാരിയർ അല്ലെങ്കിൽ ISP നൽകുന്ന ലൊക്കേഷൻ വിവരങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ Opera Mobile Store ഉപയോക്താവിനെ രാജ്യ-നിർദ്ദിഷ്ട സ്റ്റോറിലേക്ക് കൈമാറുന്നു. 

ഓപ്പറ മൊബൈൽ സ്റ്റോർ നൽകുന്ന ആൻഡ്രോയിഡ് പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഫോണുകൾക്കായുള്ള 86% ആപ്ലിക്കേഷനുകളും സൗജന്യമാണ്, മറ്റുള്ളവയ്ക്ക് പേയ്‌മെന്റ് ആവശ്യമാണ്. എല്ലാ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകൾക്കുമുള്ള ശരാശരി സൗജന്യ-വേഴ്സസ്-പെയ്ഡ്-ആപ്പ് അനുപാതം യഥാക്രമം 70%, 30% ആണ്. [[പെഴ്സണൽ കമ്പ്യൂട്ടർ ഗെയിം|വീഡിയോ ഗെയിമുകൾ]], ബിസിനസ്സ് ആപ്ലിക്കേഷനുകൾ, [[സമൂഹമാദ്ധ്യമങ്ങൾ|സോഷ്യൽ മീഡിയ]] ആപ്പുകൾ, [[ഇ ബുക്ക്|ഇ-ബുക്കുകൾ]] എന്നിവയും മറ്റുള്ളവയും ഉൾപ്പെടെ ഒരു പ്രത്യേക വിഭാഗത്തെയാണ് ഈ ആപ്ലിക്കേഷനുകൾ പൊതുവെ ലക്ഷ്യമിടുന്നത്.

== ചരിത്രം ==
2011 മാർച്ച് 8-ന്, മൂന്നാം കക്ഷി ദാതാവ് നൽകുന്ന Opera മൊബൈൽ സ്റ്റോർ ലോഞ്ച് ചെയ്യുന്നതായി Opera Software പ്രഖ്യാപിച്ചു. 2011 സെപ്റ്റംബർ 19-ന് ഓപ്പറ സോഫ്റ്റ്‌വെയർ ആപ്പ് സ്റ്റോർ പ്ലാറ്റ്‌ഫോം കമ്പനിയായ ഹാൻഡ്‌സ്റ്റർ ഏറ്റെടുത്തു, അത് അക്കാലത്ത് ആൻഡ്രോയിഡ് വിപണിയിലെ മുൻനിര സ്വതന്ത്ര ആപ്ലിക്കേഷൻ സ്റ്റോറായിരുന്നു. &lt;ref name=&quot;Opera Mobile Store site&quot;&gt;
{{Cite web|url=http://www.research2guidance.com/android-developers-head-for-alternative-distribution-platforms-as-android-market-offers-limited-business-potential-today/|title=Android developers head for alternative distribution platforms as Android Market offers limited business potential today|access-date=12 December 2012|last=Dan Sun|date=15 June 2011|publisher=research2guidance}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot; id=&quot;CITEREFDan_Sun2011&quot;&gt;Dan Sun (15 June 2011). [http://www.research2guidance.com/android-developers-head-for-alternative-distribution-platforms-as-android-market-offers-limited-business-potential-today/ &quot;Android developers head for alternative distribution platforms as Android Market offers limited business potential today&quot;]. research2guidance&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;12 December&lt;/span&gt; 2012&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;

ഹാൻഡ്‌സ്റ്ററിനെ ഏറ്റെടുത്തതിനെത്തുടർന്ന്, ഓപ്പറ മൊബൈൽ സ്റ്റോർ സമാരംഭിച്ചതിന് ശേഷം ഓപ്പറ സോഫ്റ്റ്‌വെയർ ഒരു വലിയ നവീകരണം നടത്തി.  2012 ഫെബ്രുവരി 27-ന് ബാഴ്‌സലോണയിൽ നടന്ന [[മൊബൈൽ വേൾഡ് കോൺഗ്രസ്സ്|മൊബൈൽ വേൾഡ് കോൺഗ്രസിൽ,]] ഡവലപ്പർമാർക്കായി മെച്ചപ്പെട്ട വിതരണവും ധനസമ്പാദന ശേഷിയും, വൈറ്റ്-ലേബൽ മാർക്കറ്റ്‌പ്ലെയ്‌സുകൾക്കായുള്ള മികച്ച ഇഷ്‌ടാനുസൃതമാക്കലും ഉള്ള ഒരു നവീകരിച്ച Opera മൊബൈൽ സ്റ്റോർ Opera Software പ്രഖ്യാപിച്ചു. 2013 ജൂലൈയിൽ, രണ്ട് കമ്പനികളും തമ്മിലുള്ള കരാറുകളുടെ ഫലമായി ഡെവലപ്പർമാർക്ക് ഇപ്പോൾ [[യാൻടെക്സ്|Yandex]] സ്റ്റോറിലേക്കും Opera മൊബൈൽ സ്റ്റോറിലേക്കും ഒരേസമയം ആപ്പുകൾ അപ്‌ലോഡ് ചെയ്യാൻ കഴിയും. &lt;ref&gt;[https://techcrunch.com/2013/02/25/yandex-releases-its-50000-app-alt-android-store-upgrades-yandex-shell-3d-ui-to-target-small-handset-makers-carriers/ Yandex Courts Handset Makers, Carriers With New Android App Store And 3D Skins]. [[TechCrunch]]. Retrieved on 2013-11-21.&lt;/ref&gt;

Nokia ഫീച്ചർ ഫോണുകൾ, Symbian, Nokia X സ്‌മാർട്ട്‌ഫോണുകൾക്കായുള്ള ഡിഫോൾട്ട് ആപ്പ് സ്റ്റോർ ആയി Opera Mobile Store ഉപയോഗിച്ച് Nokia സ്റ്റോർ മാറ്റിസ്ഥാപിക്കുന്നതിനുള്ള കരാറിൽ 2014 നവംബർ 18-ന് [[മൈക്രോസോഫ്റ്റ്|Microsoft]] ഉം Opera Software-ഉം ഒപ്പുവച്ചു.  നോക്കിയ സ്റ്റോറിൽ നിന്ന് ഓപ്പറ മൊബൈൽ സ്റ്റോറിലേക്ക് ഉപഭോക്താക്കളെ മൈഗ്രേറ്റ് ചെയ്യുന്ന പ്രക്രിയ 2015 ന്റെ ആദ്യ പകുതിയിൽ പൂർത്തിയാകുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു, ആ സമയത്ത് നോക്കിയ സ്റ്റോർ അടച്ചുപൂട്ടും. 
== ഡൗൺലോഡ് ചെയ്ത ആപ്ലിക്കേഷനുകളുടെ എണ്ണം ==
ഔദ്യോഗിക Opera Software Pres-release-ൽ പ്രസ്താവിച്ചതുപോലെ, 2012 ഫെബ്രുവരി 27-ഓടെ Opera Mobile Store 30 ദശലക്ഷത്തിലധികം പ്രതിമാസ ആപ്പ് സ്റ്റോർ സന്ദർശനങ്ങളിലും 45 ദശലക്ഷത്തിലധികം പ്രതിമാസ ആപ്പ് ഡൗൺലോഡുകളിലും എത്തി. 

2013-ൽ സ്റ്റോറിലെ ആപ്പുകളുടെ എണ്ണം മൂന്നിരട്ടിയായി വർദ്ധിച്ചു, അതേസമയം ഓപ്പറയുടെ ആപ്പ് വിതരണ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമിലേക്കുള്ള പ്രതിമാസ സന്ദർശകരുടെ എണ്ണം 2013 ഒക്ടോബറിൽ 75 ദശലക്ഷമായി വർദ്ധിച്ചു &lt;ref name=&quot;The Next Web 75m&quot;&gt;
{{Cite web|url=https://thenextweb.com/insider/2013/10/24/operas-mobile-store-triples-number-apps-year-chalks-75m-monthly-visitors/|title=Opera's mobile store triples its number of apps over a year as it chalks up 75m monthly visitors|access-date=February 6, 2014|last=Kaylene Hong|date=24 October 2013|publisher=The Next Web}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot; id=&quot;CITEREFKaylene_Hong2013&quot;&gt;Kaylene Hong (24 October 2013). [https://thenextweb.com/insider/2013/10/24/operas-mobile-store-triples-number-apps-year-chalks-75m-monthly-visitors/ &quot;Opera's mobile store triples its number of apps over a year as it chalks up 75m monthly visitors&quot;]. The Next Web&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;February 6,&lt;/span&gt; 2014&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;

Q4 2013 അവസാനത്തോടെ Opera Software ഒരു പുതിയ നാഴികക്കല്ലിൽ എത്തിയതായി പ്രഖ്യാപിച്ചു - 105 ദശലക്ഷം പ്രതിമാസ സന്ദർശകർ. 2012 അവസാനിച്ചതിന് ശേഷം ഒരു വർഷത്തിനുള്ളിൽ ഇത് 172% വർദ്ധനവാണ്. ഓപ്പറ മൊബൈൽ സ്റ്റോർ ഉപയോക്താക്കളുടെ എണ്ണത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കി 2013-ലെ ആദ്യ മൂന്ന് രാജ്യങ്ങൾ [[ഇന്ത്യ]], [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ്]], [[ഇന്തോനേഷ്യ]] എന്നിവയായിരുന്നു. 2014 നവംബറോടെ ഓപ്പറയുടെ ആപ്പ് സ്റ്റോർ മിക്ക മൊബൈൽ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളിലും ഏകദേശം 300,000  മൊബൈൽ ആപ്ലിക്കേഷനുകളും ഗെയിമുകളും വാഗ്ദാനം ചെയ്യാൻ തുടങ്ങി. നേരത്തെ, 2014 ന്റെ തുടക്കത്തിൽ മൊബൈൽ സ്റ്റോർ 200,000  ആപ്ലിക്കേഷനുകൾ ലഭ്യമായ ആപ്ലിക്കേഷനുകളുടെ എണ്ണത്തിൽ ഗണ്യമായ വളർച്ച വാഗ്ദാനം ചെയ്തു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://jabar.tribunnews.com/2014/02/02/indonesia-ketiga-terbesar-pengunjung-aplikasi-opera|title=Indonesia Ketiga Terbesar Pengunjung Aplikasi Opera|date=February 2, 2014}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot;&gt;[http://jabar.tribunnews.com/2014/02/02/indonesia-ketiga-terbesar-pengunjung-aplikasi-opera &quot;Indonesia Ketiga Terbesar Pengunjung Aplikasi Opera&quot;]. February 2, 2014.&lt;/cite&gt;
&lt;/ref&gt;

=== ഏറ്റവും ജനപ്രിയമായ ആപ്പുകൾ ===
ഓപ്പറ മൊബൈൽ സ്റ്റോർ സാന്നിധ്യമുള്ള ഓരോ രാജ്യത്തിനും വെവ്വേറെ മികച്ച 100 ആപ്പ് ലിസ്റ്റുകൾ സമാഹരിച്ചിരിക്കുന്നു. തിരഞ്ഞെടുത്ത വിഭാഗത്തിലെ സ്റ്റോർ ഉപയോക്താക്കൾക്കിടയിൽ ഏറ്റവും പ്രചാരമുള്ള ആപ്പുകൾ അടങ്ങുന്ന, Opera മൊബൈൽ സ്റ്റോർ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന എല്ലാ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമിനുമുള്ള ബിസിനസ്സ് ആപ്പുകൾ മുതൽ ഗെയിമുകൾ വരെയുള്ള 17 വിഭാഗങ്ങൾ ലിസ്റ്റുകളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.

==== എല്ലാ രാജ്യങ്ങളിലും പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളിലും വിഭാഗങ്ങളിലും &lt;small&gt;(മാർച്ച് 2015)&lt;/small&gt; ഏറ്റവും കൂടുതൽ ഡൗൺലോഡ് ചെയ്‌ത പണമടച്ചതും സൗജന്യവുമായ 20 ആപ്പുകൾ &lt;ref name=&quot;Opera Mobile Store front&quot;&gt;{{Cite web|url=http://apps.opera.com/|title=Opera Mobile Store|access-date=December 6, 2012|last=Opera Mobile|publisher=[[Opera Software]] ASA|archive-date=2013-01-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20130105130035/http://apps.opera.com/|url-status=dead}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot; id=&quot;CITEREFOpera_Mobile&quot;&gt;Opera Mobile. [http://apps.opera.com/ &quot;Opera Mobile Store&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130105130035/http://apps.opera.com/ |date=2013-01-05 }}. [[ഓപ്പറ സോഫ്റ്റ്‌വെയർ|Opera Software]] ASA&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;December 6,&lt;/span&gt; 2012&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; ====
{| class=&quot;standard sortable&quot; border=&quot;1&quot; style=&quot;border-collapse:collapse; text-align:center;&quot;
! style=&quot;width:30px&quot; |റാങ്ക്
! class=&quot;unsortable&quot; |സൗജന്യവും പണമടച്ചുള്ളതുമായ ആപ്പുകൾ
|- 
|1
|[[Need for Speed: Hot Pursuit (2010 video game)|നീഡ് ഫോർ സ്പീഡ്: ഹോട്ട് പർസ്യൂട്ട്]]
|-
|2
|[[Opera Mini|ഓപ്പറ മിനി വെബ് ബ്രൗസർ]]
|-
|3
|[[Truecaller|ട്രൂകോളർ]]
|-
|4
|KO റേസിംഗ് 3D
|-
|5
|[[Opera Max|ഓപ്പറ മാക്സ്]]
|-
|6
|ട്രാഫിക്: നിയമവിരുദ്ധമായ റോഡ് റേസിംഗ്
|-
|7
|സ്പീഡ് റേസിംഗ് അൾട്ടിമേറ്റ് 2 സൗജന്യം
|-
|8
|[[Facebook|ഫേസ്ബുക്ക്]]
|-
|9
|[[Asphalt 8: Airborne|അസ്ഫാൽറ്റ് 8: Airborne]]
|-
|10
|[[Talking Tom &amp; Friends|ടോം ക്യാറ്റ് 2 സൗജന്യമായി സംസാരിക്കുന്നു]]
|-
|11
|[[Death Moto|ഡെത്ത് മോട്ടോ]]
|-
|12
|[[Rail Racing|റെയിൽ റേസിംഗ്]]
|-
|13
|ബൈക്ക് റേസ് ലിമിറ്റഡ് എഡിഷൻ
|-
|14
|ടോമിന്റെ പ്രണയലേഖനങ്ങൾ
|-
|15
|മോഡേൺ ഫ്രണ്ട്‌ലൈൻ: കൗണ്ടർ വാർ ആയുധങ്ങൾ
|-
|16
|ഫുട്ബോൾ കിക്ക്സ്
|-
|17
|ആഭരണ കുമിളകൾ 2
|-
|18
|സോംബി ആക്രമണം: സ്നൈപ്പർ
|-
|19
|റേസർ ഹീറോ
|-
|20
|[[Angry Birds Seasons|Angry Birds സീസണുകൾ]]
|}
==അവലംബം==</text>
      <sha1>bzy7l0956fiqfg3oqord8a9dmbq5pun</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കോൺകോളജി</title>
    <ns>0</ns>
    <id>605098</id>
    <revision>
      <id>4682005</id>
      <parentid>4109555</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T03:11:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>4682005</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="32098" sha1="c2f2v8u73vo285vmi1a1ezzus2yg2ph" xml:space="preserve">{{pu|Conchology}}
[[പ്രമാണം:Calliostoma_tigris.JPG|ലഘുചിത്രം| ''കാലിയോസ്റ്റോമ ടൈഗ്രിസ്'']]
[[പ്രമാണം:Sea_shell_(Trinidad_&amp;_Tobago_2009).jpg|ലഘുചിത്രം| ''ലോബാറ്റസ് ഗിഗാസിന്റെ'' ഷെൽ]]
{{Zoology}}
പൊതുവേ കക്ക അല്ലെങ്കിൽ ശംഖ് എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്ന മോളസ്ക് ഷെല്ലുകളെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനമാണ് '''കോൺകോളജി'''. [[മൊളസ്ക|മൊളസ്കുകളെക്കുറിച്ചുള്ള]] പഠനമായ [[മലക്കോളജി]]യുടെ ഒരു വശമാണ് കോൺകോളജി; എന്നിരുന്നാലും, മൊളസ്‌കുകളെ മുഴുവൻ ജീവികളായി പഠിക്കുന്നതാണ് മലക്കോളജി, അതേസമയം കോൺകോളജി അവയുടെ കട്ടിയുള്ള പുറം തോടിനെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനത്തിൽ ഒതുങ്ങുന്നു. കരയിലെയും ശുദ്ധജലത്തിലെയും മോളസ്‌ക് ഷെല്ലുകൾ, കടൽ ഷെല്ലുകൾ എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനം ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു, ഇത് ഗ്യാസ്ട്രോപോഡിന്റെ ഓപ്പർകുലത്തിന്റെ പഠനത്തിലേക്ക് വ്യാപിക്കുന്നു.

കോൺകോളജി ഇപ്പോൾ ചിലപ്പോൾ ഒരു പുരാതന പഠനമായി കരുതപ്പെടുന്നു, കാരണം ഒരു ജീവിയുടെ [[മോർഫോളജി (ജീവശാസ്ത്രം)|രൂപഘടനയുടെ]] ഒരു വശത്തെ മാത്രം ആശ്രയിക്കുന്നത് തെറ്റിദ്ധരിപ്പിക്കുന്നതാണ്. എന്നിരുന്നാലും, ഒരു ഷെൽ പലപ്പോഴും മോളസ്കൻ [[ജൈവവർഗ്ഗീകരണശാസ്ത്രം|ടാക്സോണമിയെക്കുറിച്ച്]] കുറച്ച് ഉൾക്കാഴ്ചയെങ്കിലും നൽകുന്നു, ചരിത്രപരമായി ഷെൽ പലപ്പോഴും പഠനത്തിനായി ലഭ്യമായ വിദേശ സ്പീഷീസുകളുടെ ഒരേയൊരു ഭാഗമായിരുന്നു. നിലവിലുള്ള മ്യൂസിയം ശേഖരങ്ങളിൽ പോലും, ഉണങ്ങിയ വസ്തുക്കൾ (ഷെല്ലുകൾ) മദ്യത്തിൽ സംരക്ഷിച്ചിരിക്കുന്ന വസ്തുക്കളുടെ എണ്ണത്തെക്കാൾ വളരെ കൂടുതലാണ്.

കോൺകോളജിസ്റ്റുകൾ പ്രധാനമായും ഗ്യാസ്ട്രോപോഡുകൾ (ഒച്ചുകൾ), [[ടാക്സോഡോണ്ട|ബിവാൾവ്സ്]] (ക്ലാംസ്), [[തേരട്ടക്കക്ക|പോളിപ്ലാക്കോഫോറ]] (ചിറ്റോണുകൾ), സ്കാഫോപോഡ (കൊഴുത്ത ഷെല്ലുകൾ) എന്നീ നാല് മോളസ്കൻ ഓർഡറുകളാണ് കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നത്. [[നോട്ടിലോയിഡിയ]] ഒഴികെ, സെഫലോപോഡുകൾക്ക് ചെറിയ ആന്തരിക ഷെല്ലുകൾ മാത്രമേ ഉള്ളൂ. സീ സ്ലഗ് ന്യൂഡിബ്രാഞ്ചുകൾ പോലെയുള്ള ചില ഗ്രൂപ്പുകൾക്ക് അവയുടെ ഷെല്ലുകൾ മൊത്തത്തിൽ നഷ്ടപ്പെടുന്നു, മറ്റുള്ളവയിൽ അത് [[മാംസ്യം|പ്രോട്ടീൻ]] പിന്തുണാ ഘടനയാൽ മാറ്റിസ്ഥാപിക്കപ്പെടുന്നു.

== ഷെൽ ശേഖരണവുമായുള്ള വ്യത്യാസം ==
[[പ്രമാണം:Seashell_vendor.jpeg|ലഘുചിത്രം| [[ടാൻസാനിയ|ടാൻസാനിയയിലെ]] ഒരു വിൽപ്പനക്കാരൻ പലതരം വലിയ കടൽ ഷെല്ലുകൾ വിൽപ്പനയ്ക്ക് വെച്ചിരിക്കുന്നു]]
''ഷെൽ കളക്ടർ'', ''കോൺകോളജിസ്റ്റ്'' എന്നീ പദങ്ങളെ രണ്ട് വ്യത്യസ്ത വിഭാഗങ്ങളായി കണക്കാക്കാം. എല്ലാ ഷെൽ കളക്ടർമാരും കോൺകോളജിസ്റ്റുകളല്ല. അതുപോലെ കക്കകളും ശംഖുകളും ശേഖരിക്കുന്ന ഷെൽ കളക്ടർമാരിൽ ചിലർ  ശാസ്ത്രീയ പഠനത്തിനുപകരം ഷെല്ലുകളുടെ [[സൗന്ദര്യശാസ്ത്രം|സൗന്ദര്യാത്മക]] മൂല്യമാണ് ശ്രദ്ധിക്കുന്നത്. എല്ലാ കോൺകോളജിസ്റ്റുകളും ഷെൽ കളക്ടർമാരല്ല എന്നതും ശരിയാണ്; ഇത്തരത്തിലുള്ള ഗവേഷണത്തിന് അവർ സ്വകാര്യ അല്ലെങ്കിൽ സ്ഥാപനപരമായ ഷെൽ ശേഖരങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു. കോൺകോളജിക്കൽ കമ്മ്യൂണിറ്റിയിൽ ചില ചർച്ചകൾ നടക്കുന്നുണ്ട്, ചില ആളുകൾ എല്ലാ ഷെൽ കളക്ടർമാരെയും (പ്രേരണ പരിഗണിക്കാതെ) കോൺകോളജിസ്റ്റുകളായി കണക്കാക്കുന്നു.

== ചരിത്രം ==
കോൺകോളജിയുടെ മുൻഗാമിയായ ഷെൽ ശേഖരണം ആയിരക്കണക്കിന് വർഷങ്ങൾ പഴക്കമുള്ളതാണ്. പുരാവസ്തു ഗവേഷകർ ചിലപ്പോൾ സമുദ്രത്തിൽ നിന്ന് വളരെ അകലെയുള്ള പ്രദേശങ്ങളിൽ [[ശിലായുഗം|ശിലായുഗ]] കാലത്തു നിന്നുള്ള കടൽ ഷെൽ കൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച നെക്ലേസുകൾ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഇത് അവ വ്യാപാരം നടത്തിയിരുന്നുവെന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്നു. കൂടാതെ ലോകമെമ്പാടുമുള്ള പുരാവസ്തു സൈറ്റുകളിൽ ഷെൽ ആഭരണങ്ങൾ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്.
[[പ്രമാണം:Illustrations_of_various_sea_shells_Wellcome_L0060694.jpg|വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം| ഫിലിപ്പോ ബൊനാനിയുടെ ''റിക്രിയേഷൻ ഡെല്ലൊച്ചിയോ ഇ ഡെല്ല മെന്റെയിൽ'' നിന്നുള്ള കടൽ ഷെല്ലുകൾ]]
യൂറോപ്പിലെ [[യൂറോപ്പിലെ നവോത്ഥാനകാലം|നവോത്ഥാന]] കാലത്ത് ആളുകൾ കൗതുകങ്ങളുടെ പേരിൽ സൗന്ദര്യമുള്ള പ്രകൃതിദത്ത വസ്തുക്കൾ ശേഖരിക്കാൻ തുടങ്ങി. അവയുടെ ആകർഷണീയത, വൈവിധ്യം, ഈട്, സർവ്വവ്യാപി എന്നിവ കാരണം, കക്കകളും ശംഖുകളും പലപ്പോഴും അത്തരം ശേഖരങ്ങളുടെ വലിയൊരു ഭാഗമായി മാറി. പതിനേഴാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തോടെ ശാസ്ത്രീയ താൽപ്പര്യം വികസിക്കാൻ തുടങ്ങി, 1681-ൽ ജെസ്യൂട്ട് പുരോഹിതൻ ഫിലിപ്പോ ബോനാനി മൊളസ്‌ക് ഷെല്ലുകൾക്കായി സമർപ്പിച്ച ആദ്യത്തെ ഗ്രന്ഥം ആയ രണ്ട് വാല്യങ്ങളുള്ള അറ്റ്ലസ് ''റിക്രിയാസിയോൺ ഡെല്ലോച്ചിയോ എറ്റ് ഡെല്ല മെന്റെ നെല്ലൊസ്സർവേസിയോൺ ഡെല്ലെ ചിയോക്യോൾ'' (&quot;മോളസ്‌കുകളുടെ നിരീക്ഷണത്തിൽ കണ്ണിന്റെയും മനസ്സിന്റെയും വിനോദം&quot;) പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. &lt;ref&gt;{{Cite journal|pages=192–196|journal=Early Modern Zoology: The Construction of Animals in Science, Literature and the Visual Arts|publisher=Brill|year=2007|title=Shell Collecting. On 17th-Century Conchology, Curiosity Cabinets And Still Life Painting|last=Karin Leonhard|isbn=9789047422365|doi=10.1163/ej.9789004131880.i-657.52}}&lt;/ref&gt; 1692-ൽ മാർട്ടിൻ ലിസ്റ്റർ 1,000-ലധികം കൊത്തുപണികളുള്ള ഒരു സമഗ്രമായ കോൺകോളജിക്കൽ ഗ്രന്ഥമായ ''[[Historia Conchyliorum]]'' പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു.
[[പ്രമാണം:Lister_Martin_conchs_1770.png|വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|279x279ബിന്ദു| ലിസ്റ്ററിന്റെ പുസ്തകത്തിൽ നിന്നുള്ള ഒരു പ്ലേറ്റ്, അവൻ ''[[Buccinis|ബുക്കിനിസ്]] ഷെല്ലുകൾ'' എന്ന് വിളിക്കുന്നത് കാണിക്കുന്നു]]
ജോർജ്ജ് റംഫ്, അല്ലെങ്കിൽ &quot;റംഫിയസ്&quot;, (1627-1702) ആദ്യത്തെ യഥാർത്ഥ മോളസ്ക് ടാക്സോണമി പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. &quot;ഒറ്റ ഷെല്ലുള്ളവ&quot; (ആധുനിക [[തേരട്ടക്കക്ക|പോളിപ്ലാക്കോഫോറ]], ലിമ്പറ്റുകൾ, അബലോൺ ), &quot;ഒച്ചുകൾ അല്ലെങ്കിൽ വെൽക്&quot; ( ഗാസ്ട്രോപോഡ ), &quot;രണ്ട് ഷെല്ലുള്ളവ&quot; ( [[ടാക്സോഡോണ്ട|ബിവാൽവിയ]] ) എന്നീ വിഭാഗങ്ങൾ അദ്ദേഹം നിർദ്ദേശിച്ചു. ടസ്ക് ഷെല്ലുകളോ സെഫലോപോഡുകളുടെ ആന്തരിക ഷെല്ലുകളോ അദ്ദേഹം ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടില്ല.

റംഫ് നിർദ്ദേശിച്ച പല പേരുകളും പിന്നീട് [[കാൾ ലിനേയസ്]] സ്വീകരിച്ചു. ലിനേയസും അദ്ദേഹത്തിന്റെ [[ദ്വിപദ നാമപദ്ധതി|ദ്വിപദ നാമകരണ]] സമ്പ്രദായവും ചേർന്ന് കോൺകോളജി ഉൾപ്പടെയുള്ള [[ജന്തുശാസ്ത്രം|സുവോളജിയുടെ]] പഠനം വിപ്ലവകരമായി മാറ്റി. ലിനേയസ് വിവരിച്ച ഏകദേശം 4,000 ജന്തുജാലങ്ങളിൽ അറുനൂറ്റി എൺപത്തിമൂന്നെണ്ണം ഇപ്പോൾ മോളസ്‌കുകളായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. &lt;ref name=&quot;Ref_&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.jaxshells.org/|title=Jacksonville Shells – WWW.JAXSHELLS.ORG|website=jaxshells.org}}&lt;/ref&gt; 1776 ൽ [https://www.biodiversitylibrary.org/item/46649#page/7/mode/1up/ ''ദി എലമെന്റ്സ് ഓഫ് കോൺകോളജി: ഓർ ആൻ ഇൻട്രഡക്ഷൻ ടു ദ നോളജ് ഓഫ് ഷെൽസ്''] പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ബ്രിട്ടീഷ് സെഫാർഡി പ്രകൃതിശാസ്ത്രജ്ഞനായ ഇമ്മാനുവൽ മെൻഡസ് ഡാ കോസ്റ്റയാണ് 1770-കളിൽ &quot;കോൺകോളജി&quot; എന്ന ഇംഗ്ലീഷ് പദം ആദ്യമായി ഉപയോഗിച്ചത്. 

1700 മുതൽ നിരവധി പ്രമുഖ കോൺകോളജിസ്റ്റുകൾ ഷെല്ലുകളെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനങ്ങൾ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. ജോൺ മാവെ (1764-1829) ആദ്യത്തെ കോൺകോളജി ഗൈഡ്ബുക്ക് ആയി വിളിക്കപ്പെടുന്ന ''ദി വോയേജേഴ്സ് കമ്പാനിയൻ ഓർ ഷെൽ-കളക്ടർസ് പൈലറ്റ്'', ''ദി ലിനിയൻ സിസ്റ്റം ഓഫ് കോൺകോളജി'' എന്നിവ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. ഹഗ് കുമിംഗ് (1791-1865) തന്റെ വലിയ ഷെൽ ശേഖരത്തിനും പുതിയ ജീവിവർഗങ്ങളുടെ നിരവധി കണ്ടെത്തലുകൾക്കും പ്രശസ്തനാണ്. &lt;ref&gt;{{Cite journal|title=British Pioneers in Recent Conchological Science. 1662–1858|journal=Journal of Conchology|last=J. Cosmo Melville|volume=6|date=Jan 1890|pages=190–223|url=https://books.google.com/books?id=h-4KAAAAIAAJ&amp;pg=PA190}}&lt;/ref&gt; തോമസ് സേ, ''അമേരിക്കൻ കോൺകോളജി ഓർ ഡെസ്ക്രിപ്ഷൻസ് ഓഫ് ദ ഷെൽസ് ഓഫ് നോർത്ത് അമേരിക്ക, ഇല്ലസ്ട്രേറ്റഡ് ഫ്രം കളേട് ഫിഗേഴ്സ് ഫ്രം ഒറിജിനൽ ഡ്രോയിംഗ്സ്, എക്സിക്യൂട്ടഡ് ഫ്രം നേച്ചർ''  എന്ന അടിസ്ഥാന കൃതി ആറ് വാല്യങ്ങളായി (1830-1834) എഴുതി.

ഡസൻ കണക്കിന് പുസ്തകങ്ങൾ രചിക്കുകയും ബെയ്‌ലി-മാത്യൂസ് ഷെൽ മ്യൂസിയത്തിന്റെ മ്യൂസിയം ഡയറക്ടറായി പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്ത ആർ. ടക്കർ ആബട്ട് 20-ആം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഏറ്റവും പ്രമുഖനായ കോൺകോളജിസ്റ്റായിരുന്നു. ''അമേരിക്കൻ സീഷെൽസ്'', ''സീഷെൽസ് ഓഫ് ദി വേൾഡ്'', ''ദി കിംഗ്ഡം ഓഫ് ദി സീഷെൽ'' എന്നിവയാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഏറ്റവും അറിയപ്പെടുന്ന കൃതികൾ. 1984-ൽ തന്റെ വിപുലമായ ശേഖരം ഡെലവെയർ മ്യൂസിയം ഓഫ് നാച്ചുറൽ ഹിസ്റ്ററിക്ക് സംഭാവന നൽകിയ ജോൺ ഡുപോണ്ട് കോൺകോളജിസ്റ്റ് എന്ന നിലയിൽ പേരുകേട്ടയാളാണ്. വലിയ ശേഖരം സ്വന്തമായുണ്ടായിരുന്ന ജാപ്പനീസ് ചക്രവർത്തി [[ഹിരോഹിതോ]] സമർത്ഥനും ആദരണീയനുമായ അമേച്വർ കൺകോളജിസ്റ്റായിരുന്നു.

1950-ൽ, ഓസ്‌ട്രേലിയൻ മ്യൂസിയത്തിൽ ഷെല്ലുകളുടെ ക്യൂറേറ്ററായി ജോലി ചെയ്ത് വന്നിരുന്ന ഓസ്‌ട്രേലിയൻ കൺകോളജിസ്റ്റ് ജോയ്‌സ് അലൻ ''ഓസ്‌ട്രേലിയൻ ഷെൽസ്'' എന്ന പുസ്തകം രചിച്ചു''.'' ഭൂരിഭാഗം ഓസ്‌ട്രേലിയൻ മോളസ്‌ക്കുകളെയും വിശദമായി പട്ടികപ്പെടുത്തുന്ന ആദ്യത്തെ പുസ്തകമാണിത്, ഇത് ശാസ്ത്ര സമൂഹത്തിലും മോളസ്‌ക്കുകൾ ശേഖരിക്കുന്നവരിലും വളരെയധികം പരാമർശിക്കപ്പെട്ടു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://australian.museum/about/history/people/joyce-allan-conchologist/|title=Joyce Allan, Conchologist|access-date=2022-10-25|website=The Australian Museum|language=en}}&lt;/ref&gt;

== മ്യൂസിയങ്ങൾ ==
ലോകമെമ്പാടുമുള്ള പല മ്യൂസിയങ്ങളിലും വളരെ വലുതും ശാസ്ത്രീയമായി പ്രാധാന്യമുള്ളതുമായ ഷെൽ ശേഖരങ്ങളുണ്ട്. എന്നിരുന്നാലും, മിക്ക കേസുകളിലും ഇവ പ്രദർശനങ്ങൾ പോലെ പൊതുജനങ്ങൾക്ക് എളുപ്പത്തിൽ ആക്സസ് ചെയ്യാൻ കഴിയാത്ത തരത്തിലുള്ള ഗവേഷണ ശേഖരങ്ങളാണ്.

2020-ലെ കണക്കനുസരിച്ച്, ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ മോളസ്ക് ഷെല്ലുകളുടെ ശേഖരം സ്മിത്‌സോണിയൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂഷനിലാണ് ഉള്ളത്, ഇവിടെ 50,000 ഇനങ്ങളെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന 1 ദശലക്ഷം ശേഖരം ഉണ്ട്.&lt;ref name=&quot;Sierwald2018&quot;&gt;{{Cite journal|last=Sierwald|first=P.|last2=Bieler|first2=R.|last3=Shea|first3=E.K.|last4=Rosenberg|first4=G.|title=Mobilizing Mollusks: Status Update on Mollusk Collections in the U.S.A. and Canada|journal=American Malacological Bulletin|date=1 December 2018|volume=36|issue=2|pages=177|doi=10.4003/006.036.0202}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.burkemuseum.org/news/one-kind-shell-collection|title=A one-of-a-kind shell collection|access-date=2020-11-03|website=Burke Museum|language=en}}&lt;/ref&gt;  ബർക്ക് മ്യൂസിയം ഓഫ് നാച്ചുറൽ ഹിസ്റ്ററി ആൻഡ് കൾച്ചറിനും 2013-ൽ ഡോ. ഫിൽ നുഡൽമാൻ സംഭാവന നൽകിയ ഒരു വലിയ ശേഖരമുണ്ട്. ഏകദേശം 100,000 സ്പെസിമെനുകളും 24,000 ഇനങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്ന ഇവ കൂടുതലും ഇന്തോ-പസഫിക് മേഖല, കരീബിയൻ, മെഡിറ്ററേനിയൻ എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നുള്ളവയാണ്.

=== യു.എസ് ===

* അക്കാദമി ഓഫ് നാച്ചുറൽ സയൻസസ്, [[ഫിലഡെൽഫിയ|ഫിലാഡൽഫിയ]]
* [[അമേരിക്കൻ മ്യൂസിയം ഓഫ് നാച്ചുറൽ ഹിസ്റ്ററി]], [[ന്യൂയോർക്ക് നഗരം|ന്യൂയോർക്ക് സിറ്റി]]
* [[ഫ്ലോറിഡ|ഫ്ലോറിഡയിലെ]] സാനിബെൽ ഐലൻഡിലുള്ള ബെയ്‌ലി-മാത്യൂസ് ഷെൽ മ്യൂസിയം: പൂർണ്ണമായും ഷെല്ലുകൾക്കായി സമർപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന ലോകത്തിലെ ഏക മ്യൂസിയം ആണ് ഇത്.
* ചാൾസ്റ്റൺ മറൈൻ ലൈഫ് സെന്റർ, ചാൾസ്റ്റൺ [[ഒറിഗൺ|ഒറിഗോണിലെ]] ഒറിഗോൺ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മറൈൻ ബയോളജി
* ഡെൻവർ മ്യൂസിയം ഓഫ് നേച്ചർ ആൻഡ് സയൻസ്, [[ഡെൻവർ]], [[കൊളറാഡോ]]: ഏകദേശം 17,500 ഷെൽ ലോട്ടുകൾ.
* [[മസാച്യുസെറ്റ്സ്|മസാച്യുസെറ്റ്സിലെ]] ഹാർവാർഡിലുള്ള മ്യൂസിയം ഓഫ് കംപാരറ്റീവ് സുവോളജി
* നാഷണൽ മ്യൂസിയം ഓഫ് നാച്ചുറൽ ഹിസ്റ്ററി, [[വാഷിങ്ടൺ, ഡി.സി.|വാഷിംഗ്ടൺ ഡിസി]] -1 ദശലക്ഷം ലോട്ടുകൾ, ലോകമെമ്പാടുമുള്ള ഏറ്റവും വലിയ ശേഖരം 

=== യൂറോപ്പ് ===

* [[ഓസ്ട്രിയ]], [[വിയന്ന]]- നാച്ചുർഹിസ്റ്റോറിഷെസ് മ്യൂസിയം
* [[ബെൽജിയം]], [[ബ്രസൽസ്|ബ്രസ്സൽസ്]]- റോയൽ ബെൽജിയൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് നാച്ചുറൽ സയൻസസ്, മൂന്ന് വലിയ ശേഖരങ്ങളിൽ ഒന്ന്
* [[ഫ്രാൻസ്]], [[പാരിസ്|പാരീസ്]]- മ്യൂസിയം നാഷണൽ ഡി ഹിസ്റ്റോയർ നാച്ചുറല്ലെ, 900,000 ലോട്ടുകളും 5 ദശലക്ഷം സ്പെസിമെനുകളും &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mnhn.fr/en/collections/collection-groups/marine-invertebrates/marine-terrestrial-and-freshwater-molluscs|title=Marine, terrestrial, and freshwater molluscs|access-date=15 September 2020|publisher=Muséum national d'Histoire naturelle}}&lt;/ref&gt;
* [[ജർമ്മനി]]
** [[ഫ്രാങ്ക്ഫർട്ട്]]- നാച്ചുർമ്യൂസിയം സെൻകെൻബെർഗ്, 700,000 ലോട്ടുകൾ (33,000 ലിവിംഗ് ടാക്സ, 12,000 ഫോസിൽ ടാക്സ) &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.senckenberg.de/en/institutes/senckenberg-research-institute-natural-history-museum-frankfurt/division-marine-zoology/section-malakologie-2/malacology-collection/|title=Malacology Collection|access-date=15 September 2020|publisher=Senckenberg}}&lt;/ref&gt;
** [[ബെർലിൻ]]- ബെർലിൻ നാച്ചുറൽ ഹിസ്റ്ററി മ്യൂസിയം
* [[നെതർലന്റ്സ്|നെതർലാൻഡ്സ്]], ലൈഡൻ- നാച്ചുറൽ ഹിസ്റ്ററി മ്യൂസിയം, ലൈഡൻ
* [[സ്വീഡൻ]], [[സ്റ്റോക്ക്‌ഹോം|സ്റ്റോക്ക്ഹോം]]- സ്വീഡിഷ് മ്യൂസിയം ഓഫ് നാച്ചുറൽ ഹിസ്റ്ററി 
* [[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം|യുണൈറ്റഡ് കിംഗ്ഡം]] &lt;ref name=&quot;GBcollections&quot;&gt;{{Cite web|url=https://gbmolluscatypes.ac.uk/collections|title=The collections|access-date=15 September 2020|publisher=Mollusca types in Great Britain|archive-url=https://web.archive.org/web/20211127045119/https://gbmolluscatypes.ac.uk/collections|archive-date=2021-11-27|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
** [[ലണ്ടൻ]]- [[നാച്ചുറൽ ഹിസ്റ്ററി മ്യൂസിയം, ലണ്ടൻ|നാച്ചുറൽ ഹിസ്റ്ററി മ്യൂസിയം]] 8 ദശലക്ഷം സ്പെസിമെനുകൾ, 60,000 തരം സ്പെസിമെനുകൾ &lt;ref name=&quot;GBcollections&quot; /&gt;
** [[കാർഡിഫ്]]- നാഷണൽ മ്യൂസിയം കാർഡിഫ്, യുകെയിലെ രണ്ടാമത്തെ വലിയ ശേഖരം, 2 ദശലക്ഷത്തിലധികം സ്പെസിമെനുകൾ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://museum.wales/curatorial/natural-sciences/mollusca/|title=Mollusca|access-date=15 September 2020|publisher=National Museum Wales}}&lt;/ref&gt;
** [[മാഞ്ചസ്റ്റർ]]- മാഞ്ചസ്റ്റർ മ്യൂസിയം, നാലാമത്തെ വലിയ യുകെ ശേഖരം; 166,000 ലോട്ടുകൾ. &lt;ref&gt;{{Cite journal|journal=[[ZooKeys]]|pages=1–46|title=Catalogue of type specimens of molluscs in the collection of The Manchester Museum, The University of Manchester, UK|last=McGhie|first=Henry A.|date=17 December 2008|issue=4|doi=10.3897/zookeys.4.32|url=http://pensoftonline.net/zookeys/index.php/journal/article/view/32|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090727231254/http://pensoftonline.net/zookeys/index.php/journal/article/view/32|archivedate=27 July 2009}}&lt;/ref&gt;
** [[കേംബ്രിഡ്ജ്]] - കേംബ്രിഡ്ജ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി മ്യൂസിയം ഓഫ് സുവോളജി, 100,000 ലോട്ടുകൾ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.museum.zoo.cam.ac.uk/collections-research/collections-archives/molluscs|title=Molluscs|access-date=15 September 2020|date=24 March 2018|publisher=University of Cambridge}}&lt;/ref&gt;

== സംഘടനകൾ ==
മറ്റ് ശാസ്ത്ര മേഖലകളെപ്പോലെ, കോൺകോളജിസ്റ്റുകൾക്ക് പ്രാദേശികവും ദേശീയവും അന്തർദേശീയവുമായ നിരവധി സംഘടനകളുണ്ട്. നിർദ്ദിഷ്ട ഉപമേഖലകളിൽ സ്പെഷ്യലൈസ് ചെയ്ത നിരവധി ഓർഗനൈസേഷനുകളും ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഉണ്ട്.

* അസോസിയേഷൻ ഫ്രാൻസൈസ് ഡി കോഞ്ചിലിയോളോജി
* [[Belgian Society for Conchology|ബെൽജിയൻ സൊസൈറ്റി ഫോർ കോൺകോളജി]] &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.bvc-gloriamaris.be/|title=BVC|access-date=2006-02-06|website=bvc-gloriamaris.be|archive-url=https://web.archive.org/web/20090518154554/http://www.bvc-gloriamaris.be/|archive-date=2009-05-18}}&lt;/ref&gt;
* [[Club Conchylia|ക്ലബ് കൊഞ്ചിലിയ]], ഷെൽ ശേഖരണത്തിനുള്ള ജർമ്മൻ/ഓസ്ട്രിയൻ സൊസൈറ്റി &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.club-conchylia.de/|title=German Shell Collector's Club|website=club-conchylia.de}}&lt;/ref&gt;
* കോൺകോളജിക്കൽ സൊസൈറ്റി ഓഫ് ഗ്രേറ്റ് ബ്രിട്ടൻ ആൻഡ് അയർലൻഡ് &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.conchsoc.org/|title=Home page – The Conchological Society of Great Britain and Ireland|website=conchsoc.org}}&lt;/ref&gt;
* [[Conchologists of America|കോൺകോളജിസ്റ്റ്സ് ഓഫ് അമേരിക്ക]] &lt;ref&gt;[http://www.conchologistsofamerica.org/ conchologistsofamerica.org]&lt;/ref&gt;
* കോൺക്വിലിയോളജിസ്റ്റസ് ഡി ബ്രസീൽ
* നെഡർലാൻഡ്സെ മലാകോളജിഷെ വെറെനിഗിംഗ് &lt;ref&gt;[http://www/spirula.nl spirula.nl]&lt;/ref&gt;
* [[Unitas Malacologica|യുണിറ്റാസ് മലക്കോളജിക്ക]]

== സ്റ്റാമ്പുകളിലും നാണയങ്ങളിലും ഷെല്ലുകളുടെ ചിത്രീകരണം ==
&lt;ref name=&quot;Sierwald2018&quot;/&gt; ലോകമെമ്പാടുമുള്ള 5,000-ലധികം തപാൽ സ്റ്റാമ്പുകളിൽ ഷെല്ലുകളുടെ ചിത്രം വന്നിട്ടുണ്ട്, കൂടാതെ ബഹാമിയൻ ഡോളർ (1974), ക്യൂബൻ പെസോ (1981), ഹെയ്തിയൻ ഗോർഡ് (1973), നേപ്പാളീസ് റുപ്പി (1989), ഫിലിപ്പൈൻ പെസോ (1993) എന്നിവയുൾപ്പെടെ നിരവധി നാണയങ്ങളിൽ ഇതിൻ്റെ ചിത്രം വന്നിട്ടുണ്ട്.

== ഇതും കാണുക ==

* വർഗ്ഗം:കോൺകോളജിസ്റ്റുകൾ

== അവലംബം ==
{{Reflist|28em}}

== ഉറവിടങ്ങൾ ==

* നാഷണൽ ജിയോഗ്രാഫിക് മാഗസിൻ, മാർച്ച് 1969, &quot;ദി മാജിക് ലൂർ ഓഫ് സീ ഷെൽസ്&quot;, പോൾ എ. സഹൽ
* സീ ഷെൽസ് ഓഫ് ദ നോർത്തേൺ ഹെമിസ്ഫിയർ, 1990, സറേ, ആർ. ടക്കർ ആബട്ട്

== പുറം കണ്ണികൾ ==

* സാനിബെൽ ദ്വീപിലെ [http://www.shellmuseum.org/ ബെയ്‌ലി-മാത്യൂസ് ഷെൽ മ്യൂസിയം]
* [http://www.worldwideconchology.com/MainFrames.shtml അമച്വർമാർക്കുള്ള ഒരു സൈറ്റ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110718115214/http://www.worldwideconchology.com/MainFrames.shtml |date=2011-07-18 }}

=== കോൺകോളജിക്കൽ സംഘടനകൾ ===

* [http://www.xenophora.org/index.php അസോസിയേഷൻ ഫ്രാൻസൈസ് ഡി കോഞ്ചിലിയോളോജി]
* [https://web.archive.org/web/20060206223251/http://www.conchologistsofamerica.org/home/ കോൺകോളജിസ്റ്റ് ഓഫ് അമേരിക്ക]
* [http://www.conchsoc.org/ കോൺകോളജിക്കൽ സൊസൈറ്റി ഓഫ് ഗ്രേറ്റ് ബ്രിട്ടൻ ആൻഡ് അയർലൻഡ്]
* [http://www.club-conchylia.de/ ക്ലബ് കൊഞ്ചിലിയ, ഷെൽ ശേഖരണത്തിനുള്ള ജർമ്മൻ/ഓസ്ട്രിയൻ സൊസൈറ്റി]
* [https://web.archive.org/web/20090518154554/http://www.bvc-gloriamaris.be/ ബെൽജിയൻ സൊസൈറ്റി ഫോർ കോൺകോളജി]
* [https://web.archive.org/web/20061208113430/http://www.conchasbrasil.org.br/default2.asp കോൺക്വിലിയോളജിസ്റ്റാറ്റാസ് ഡു ബ്രസീൽ]
{{Authority Control}}

[[വർഗ്ഗം:കോൺകോളജി]]</text>
      <sha1>c2f2v8u73vo285vmi1a1ezzus2yg2ph</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>തെക്കനോടി വള്ളം</title>
    <ns>0</ns>
    <id>623411</id>
    <revision>
      <id>4681875</id>
      <parentid>4681874</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T12:00:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Varghesepunnamada</username>
        <id>141207</id>
      </contributor>
      <origin>4681875</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6228" sha1="0s1xmzffeaynjz6ojclv4qq94naceg2" xml:space="preserve">[[File:Boat races of Kerala DSW.JPG|thumb|350px|തെക്കനോടി വള്ളം]]

ആചാരങ്ങൾക്കും ഘോഷയാത്രയ്ക്കും ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന വള്ളങ്ങളാണ് '''തെക്കനോടി വള്ളങ്ങൾ'''. ഇവ ചെറുചുണ്ടൻ വള്ളങ്ങൾ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://alappuzhaonline.com/odiboats.htm|title=Odi boats ( Vallams ) in Alappuzha (Alleppey) Kerala, India alappuzha kerala india|access-date=2024-11-05}}&lt;/ref&gt; അവ നിർമിക്കുന്നതിലെ വ്യത്യാസം കൊണ്ടാണു '''തറ,''' '''കെട്ട്''' എന്നിങ്ങനെ പേര് വന്നത്. പലകകൾ ഇരുമ്പ്, ചെമ്പ് ആണികളും പശയും ചേർത്തു യോജിപ്പിച്ചു നിർമിക്കുന്നവയാണു തറ വള്ളം. അതേ സമയം കനംകൂടിയ പലകകൾ കയർ ഉപയോഗിച്ചു മുറുക്കിക്കെട്ടിയാണു കെട്ടുവള്ളം നിർമിക്കുന്നത്. കനമുള്ള തടിയിൽ ദ്വാരമിട്ട് അതിലൂടെയാണു കയർ കോർത്തു കെട്ടുക. ഈ ദ്വാരം അടയ്ക്കാനായി ചകിരിച്ചോറും പശയും കയറിനൊപ്പം തിരുകിക്കയറ്റും കെട്ട് മുറുക്കിക്കഴിഞ്ഞാൽ വള്ളത്തിനു പുറംഭാഗത്തുള്ള കയർ ചെത്തിക്കളയും, ദ്വാരത്തിലൂടെ വെള്ള കയറാത്തവിധം നന്നായി അടയ്ക്കുകയും ചെയ്യും.ദ്വാരത്തിൽ മുറുക്കമുള്ളതിനാൽ കയർ അയയില്ല.തറ വള്ളങ്ങളെ അപേക്ഷിച്ചു കെട്ടുവള്ള ങ്ങൾക്കു വീതിയും ഭാരവും കൂടുതലാണ്. അതിനാൽ വേഗം കുറയും.
&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.manoramaonline.com/district-news/alappuzha/2024/09/24/women-rowers-nehru-trophy-boat-race.html |title=Thekkanodi Boats in Nehru trophy |access-date=2025-08-25 |archive-date=2025-08-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250825113753/https://www.manoramaonline.com/district-news/alappuzha/2024/09/24/women-rowers-nehru-trophy-boat-race.html |url-status=bot: unknown }}&lt;/ref&gt;
തെക്കനോടി തറ, തെക്കനോടി കെട്ട് വള്ളങ്ങൾ നെഹ്രുട്രോഫി വള്ളംകളിയിൽ സ്ത്രീകൾ തുഴയുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/73-boats-registered-for-nehru-trophy-boat-race/article68426455.ece|title=73 boats registered for Nehru Trophy boat race}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.onmanorama.com/travel/travel-news/2024/09/28/nehru-trophy-boat-race-order-of-events.html|title=Nehru Trophy Boat Race: Order of events and timing|access-date=2024-11-05}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://currentaffairs.adda247.com/mahadevikadu-kattil-thekkethil-chundan-wins-nehru-trophy-boat-race/|title=Mahadevikadu Kattil Thekkethil chundan wins Nehru Trophy Boat Race|access-date=2024-11-05|last=Arora|first=Sumit|date=2022-09-07|language=en-IN}}&lt;/ref&gt; 30ലേറെ വനിതാ തുഴച്ചിലുകാരാണ് ഓരോ തെക്കനോടിയിലുമുള്ളത്. 3 പങ്കായം, രണ്ടു താളം എന്നിങ്ങനെ അഞ്ചു പുരുഷന്മാർക്കു കയറാം. പങ്കായകാർക്ക്  വള്ളം നിയന്ത്രിക്കുകയല്ലാതെ തുഴയാനാകില്ല.

== തെക്കനോടി കെട്ട് വള്ളങ്ങൾ &lt;ref&gt;{{cite web
 |title=2022 Nehru Trophy Boat Race – Track Heats (Page 17)
 |url=https://nehrutrophy.nic.in/resources/pdf-files/2022/Trackheats-eng/p17.pdf
 |website=Nehru Trophy Boat Race
 |publisher=Government of Kerala
 |date=2022
 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240616072011/https://nehrutrophy.nic.in/resources/pdf-files/2022/Trackheats-eng/p17.pdf
 |archive-date=16 June 2024
 |access-date=31 October 2026
}}&lt;/ref&gt;==
[[File:Thekkanodi Kett Vallam.jpg|thumb|300px|alt=തെക്കനോടി കെട്ട് വള്ളം|തെക്കനോടി കെട്ട് വള്ളം (ചിത്രത്തിൽ: കമ്പിനി വള്ളം)]]
#പടിഞ്ഞാറേപറമ്പൻ
#കാട്ടിൽ തെക്ക്
#ചെല്ലിക്കാടൻ
#കമ്പിനി

== തെക്കനോടി തറ വള്ളങ്ങൾ &lt;ref&gt;{{cite web
 |title=2022 Nehru Trophy Boat Race – Track Heats
 |url=https://nehrutrophy.nic.in/resources/pdf-files/2022/Trackheats-eng/p16.pdf
 |website=Nehru Trophy Boat Race
 |publisher=Government of Kerala
 |date=2022
 |access-date=31 October 2026
 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240616084344/https://nehrutrophy.nic.in/resources/pdf-files/2022/Trackheats-eng/p16.pdf
 |archive-date=16 June 2024
}}&lt;/ref&gt; ==
[[File:Thekkanodi(Thara Vallam)-Saaradhi.jpg  |thumb|350px|തെക്കനോടി തറ വള്ളം(ചിത്രത്തിൽ :സാരഥി വള്ളം)]]
#ദേവസ്
#സാരഥി
#കാട്ടിൽ തെക്കേതിൽ

==അവലംബങ്ങൾ==
{{Reflist}}

== ഇതും കാണുക ==
{{commonscat|Thekkanodi Vallam}}
* [[ചുരുളൻ വള്ളം]]
* [[ഇരുട്ടുകുത്തി]]
* [[വെപ്പ് വള്ളം]]
* [[വള്ളംകളി]]

[[വർഗ്ഗം:നെഹ്‌റു ട്രോഫി വള്ളംകളി]]</text>
      <sha1>0s1xmzffeaynjz6ojclv4qq94naceg2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4681876</id>
      <parentid>4681875</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T12:02:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Varghesepunnamada</username>
        <id>141207</id>
      </contributor>
      <origin>4681876</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6177" sha1="7gtc0qwc2efzcg1ic1omyqy927xz9nq" xml:space="preserve">[[File:Boat races of Kerala DSW.JPG|thumb|350px|തെക്കനോടി വള്ളം]]

ആചാരങ്ങൾക്കും ഘോഷയാത്രയ്ക്കും ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന വള്ളങ്ങളാണ് '''തെക്കനോടി വള്ളങ്ങൾ'''. ഇവ ചെറുചുണ്ടൻ വള്ളങ്ങൾ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://alappuzhaonline.com/odiboats.htm|title=Odi boats ( Vallams ) in Alappuzha (Alleppey) Kerala, India alappuzha kerala india|access-date=2024-11-05}}&lt;/ref&gt; അവ നിർമിക്കുന്നതിലെ വ്യത്യാസം കൊണ്ടാണു '''തറ,''' '''കെട്ട്''' എന്നിങ്ങനെ പേര് വന്നത്. പലകകൾ ഇരുമ്പ്, ചെമ്പ് ആണികളും പശയും ചേർത്തു യോജിപ്പിച്ചു നിർമിക്കുന്നവയാണു തറ വള്ളം. അതേ സമയം കനംകൂടിയ പലകകൾ കയർ ഉപയോഗിച്ചു മുറുക്കിക്കെട്ടിയാണു കെട്ടുവള്ളം നിർമിക്കുന്നത്. കനമുള്ള തടിയിൽ ദ്വാരമിട്ട് അതിലൂടെയാണു കയർ കോർത്തു കെട്ടുക. ഈ ദ്വാരം അടയ്ക്കാനായി ചകിരിച്ചോറും പശയും കയറിനൊപ്പം തിരുകിക്കയറ്റും കെട്ട് മുറുക്കിക്കഴിഞ്ഞാൽ വള്ളത്തിനു പുറംഭാഗത്തുള്ള കയർ ചെത്തിക്കളയും, ദ്വാരത്തിലൂടെ വെള്ള കയറാത്തവിധം നന്നായി അടയ്ക്കുകയും ചെയ്യും.ദ്വാരത്തിൽ മുറുക്കമുള്ളതിനാൽ കയർ അയയില്ല.തറ വള്ളങ്ങളെ അപേക്ഷിച്ചു കെട്ടുവള്ള ങ്ങൾക്കു വീതിയും ഭാരവും കൂടുതലാണ്. അതിനാൽ വേഗം കുറയും.
&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.manoramaonline.com/district-news/alappuzha/2024/09/24/women-rowers-nehru-trophy-boat-race.html |title=Thekkanodi Boats in Nehru trophy |access-date=2025-08-25 |archive-date=2025-08-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250825113753/https://www.manoramaonline.com/district-news/alappuzha/2024/09/24/women-rowers-nehru-trophy-boat-race.html |url-status=bot: unknown }}&lt;/ref&gt;
തെക്കനോടി തറ, തെക്കനോടി കെട്ട് വള്ളങ്ങൾ നെഹ്രുട്രോഫി വള്ളംകളിയിൽ സ്ത്രീകൾ തുഴയുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/73-boats-registered-for-nehru-trophy-boat-race/article68426455.ece|title=73 boats registered for Nehru Trophy boat race}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.onmanorama.com/travel/travel-news/2024/09/28/nehru-trophy-boat-race-order-of-events.html|title=Nehru Trophy Boat Race: Order of events and timing|access-date=2024-11-05}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://currentaffairs.adda247.com/mahadevikadu-kattil-thekkethil-chundan-wins-nehru-trophy-boat-race/|title=Mahadevikadu Kattil Thekkethil chundan wins Nehru Trophy Boat Race|access-date=2024-11-05|last=Arora|first=Sumit|date=2022-09-07|language=en-IN}}&lt;/ref&gt; 30ലേറെ വനിതാ തുഴച്ചിലുകാരാണ് ഓരോ തെക്കനോടിയിലുമുള്ളത്. 3 പങ്കായം, രണ്ടു താളം എന്നിങ്ങനെ അഞ്ചു പുരുഷന്മാർക്കു കയറാം. പങ്കായകാർക്ക്  വള്ളം നിയന്ത്രിക്കുകയല്ലാതെ തുഴയാനാകില്ല.

== തെക്കനോടി കെട്ട് വള്ളങ്ങൾ &lt;ref&gt;{{cite web
 |title=Thekkanodi Kett Vallam
 |url=https://nehrutrophy.nic.in/resources/pdf-files/2022/Trackheats-eng/p17.pdf
 |website=Nehru Trophy Boat Race
 |publisher=Government of Kerala
 |date=2022
 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240616072011/https://nehrutrophy.nic.in/resources/pdf-files/2022/Trackheats-eng/p17.pdf
 |archive-date=16 June 2024
 |access-date=31 October 2026
}}&lt;/ref&gt;==
[[File:Thekkanodi Kett Vallam.jpg|thumb|300px|alt=തെക്കനോടി കെട്ട് വള്ളം|തെക്കനോടി കെട്ട് വള്ളം (ചിത്രത്തിൽ: കമ്പിനി വള്ളം)]]
#പടിഞ്ഞാറേപറമ്പൻ
#കാട്ടിൽ തെക്ക്
#ചെല്ലിക്കാടൻ
#കമ്പിനി

== തെക്കനോടി തറ വള്ളങ്ങൾ &lt;ref&gt;{{cite web
 |title=Thekkanodi Thara Vallam
 |url=https://nehrutrophy.nic.in/resources/pdf-files/2022/Trackheats-eng/p16.pdf
 |website=Nehru Trophy Boat Race
 |publisher=Government of Kerala
 |date=2022
 |access-date=31 October 2026
 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240616084344/https://nehrutrophy.nic.in/resources/pdf-files/2022/Trackheats-eng/p16.pdf
 |archive-date=16 June 2024
}}&lt;/ref&gt; ==
[[File:Thekkanodi(Thara Vallam)-Saaradhi.jpg  |thumb|350px|തെക്കനോടി തറ വള്ളം(ചിത്രത്തിൽ :സാരഥി വള്ളം)]]
#ദേവസ്
#സാരഥി
#കാട്ടിൽ തെക്കേതിൽ

==അവലംബങ്ങൾ==
{{Reflist}}

== ഇതും കാണുക ==
{{commonscat|Thekkanodi Vallam}}
* [[ചുരുളൻ വള്ളം]]
* [[ഇരുട്ടുകുത്തി]]
* [[വെപ്പ് വള്ളം]]
* [[വള്ളംകളി]]

[[വർഗ്ഗം:നെഹ്‌റു ട്രോഫി വള്ളംകളി]]</text>
      <sha1>7gtc0qwc2efzcg1ic1omyqy927xz9nq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4681877</id>
      <parentid>4681876</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T12:04:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Varghesepunnamada</username>
        <id>141207</id>
      </contributor>
      <origin>4681877</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6172" sha1="hqsc92x7s0vncmy0otp6h3nack2tfpn" xml:space="preserve">[[File:Boat races of Kerala DSW.JPG|thumb|350px|തെക്കനോടി വള്ളം]]

ആചാരങ്ങൾക്കും ഘോഷയാത്രയ്ക്കും ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന വള്ളങ്ങളാണ് '''തെക്കനോടി വള്ളങ്ങൾ'''. ഇവ ചെറുചുണ്ടൻ വള്ളങ്ങൾ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://alappuzhaonline.com/odiboats.htm|title=Odi boats ( Vallams ) in Alappuzha (Alleppey) Kerala, India alappuzha kerala india|access-date=2024-11-05}}&lt;/ref&gt; അവ നിർമിക്കുന്നതിലെ വ്യത്യാസം കൊണ്ടാണു '''തറ,''' '''കെട്ട്''' എന്നിങ്ങനെ പേര് വന്നത്. പലകകൾ ഇരുമ്പ്, ചെമ്പ് ആണികളും പശയും ചേർത്തു യോജിപ്പിച്ചു നിർമിക്കുന്നവയാണു തറ വള്ളം. അതേ സമയം കനംകൂടിയ പലകകൾ കയർ ഉപയോഗിച്ചു മുറുക്കിക്കെട്ടിയാണു കെട്ടുവള്ളം നിർമിക്കുന്നത്. കനമുള്ള തടിയിൽ ദ്വാരമിട്ട് അതിലൂടെയാണു കയർ കോർത്തു കെട്ടുക. ഈ ദ്വാരം അടയ്ക്കാനായി ചകിരിച്ചോറും പശയും കയറിനൊപ്പം തിരുകിക്കയറ്റും കെട്ട് മുറുക്കിക്കഴിഞ്ഞാൽ വള്ളത്തിനു പുറംഭാഗത്തുള്ള കയർ ചെത്തിക്കളയും, ദ്വാരത്തിലൂടെ വെള്ള കയറാത്തവിധം നന്നായി അടയ്ക്കുകയും ചെയ്യും.ദ്വാരത്തിൽ മുറുക്കമുള്ളതിനാൽ കയർ അയയില്ല.തറ വള്ളങ്ങളെ അപേക്ഷിച്ചു കെട്ടുവള്ള ങ്ങൾക്കു വീതിയും ഭാരവും കൂടുതലാണ്. അതിനാൽ വേഗം കുറയും.
&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.manoramaonline.com/district-news/alappuzha/2024/09/24/women-rowers-nehru-trophy-boat-race.html |title=Thekkanodi Boats in Nehru trophy |access-date=2025-08-25 |archive-date=2025-08-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250825113753/https://www.manoramaonline.com/district-news/alappuzha/2024/09/24/women-rowers-nehru-trophy-boat-race.html |url-status=bot: unknown }}&lt;/ref&gt;
തെക്കനോടി തറ, തെക്കനോടി കെട്ട് വള്ളങ്ങൾ നെഹ്രുട്രോഫി വള്ളംകളിയിൽ സ്ത്രീകൾ തുഴയുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/73-boats-registered-for-nehru-trophy-boat-race/article68426455.ece|title=73 boats registered for Nehru Trophy boat race}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.onmanorama.com/travel/travel-news/2024/09/28/nehru-trophy-boat-race-order-of-events.html|title=Nehru Trophy Boat Race: Order of events and timing|access-date=2024-11-05}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://currentaffairs.adda247.com/mahadevikadu-kattil-thekkethil-chundan-wins-nehru-trophy-boat-race/|title=Mahadevikadu Kattil Thekkethil chundan wins Nehru Trophy Boat Race|access-date=2024-11-05|last=Arora|first=Sumit|date=2022-09-07|language=en-IN}}&lt;/ref&gt; 30ലേറെ വനിതാ തുഴച്ചിലുകാരാണ് ഓരോ തെക്കനോടിയിലുമുള്ളത്. 3 പങ്കായം, രണ്ടു താളം എന്നിങ്ങനെ അഞ്ചു പുരുഷന്മാർക്കു കയറാം. പങ്കായകാർക്ക്  വള്ളം നിയന്ത്രിക്കുകയല്ലാതെ തുഴയാനാകില്ല.

== തെക്കനോടി കെട്ട് വള്ളങ്ങൾ &lt;ref&gt;{{cite web
 |title=Thekkanodi Kett Vallam
 |url=https://nehrutrophy.nic.in/resources/pdf-files/2022/Trackheats-eng/p17.pdf
 |website=Nehru Trophy Boat Race
 |publisher=Government of Kerala
 |date=2022
 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240616072011/https://nehrutrophy.nic.in/resources/pdf-files/2022/Trackheats-eng/p17.pdf
 |archive-date=16 June 2024
 |access-date=31 October 2026
}}&lt;/ref&gt;==
[[File:Thekkanodi Kett Vallam.jpg|thumb|300px|alt=തെക്കനോടി കെട്ട് വള്ളം|തെക്കനോടി കെട്ട് വള്ളം (ചിത്രത്തിൽ: കമ്പിനി വള്ളം)]]
#പടിഞ്ഞാറേപറമ്പൻ
#കാട്ടിൽ തെക്ക്
#ചെല്ലിക്കാടൻ
#കമ്പിനി

== തെക്കനോടി തറ വള്ളങ്ങൾ &lt;ref&gt;{{cite web
 |title=Thekkanodi Thara Vallam
 |url=https://nehrutrophy.nic.in/resources/pdf-files/2022/Trackheats-eng/p16.pdf
 |website=Nehru Trophy Boat Race
 |publisher=Government of Kerala
 |date=2022
 |access-date=31 October 2026
 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240616084344/https://nehrutrophy.nic.in/resources/pdf-files/2022/Trackheats-eng/p16.pdf
 |archive-date=16 June 2024
}}&lt;/ref&gt; ==
[[File:Nehru Trophy boat-Womans Team.jpg |thumb|350px|തെക്കനോടി തറ വള്ളം(ചിത്രത്തിൽ :സാരഥി വള്ളം)]]
#ദേവസ്
#സാരഥി
#കാട്ടിൽ തെക്കേതിൽ

==അവലംബങ്ങൾ==
{{Reflist}}

== ഇതും കാണുക ==
{{commonscat|Thekkanodi Vallam}}
* [[ചുരുളൻ വള്ളം]]
* [[ഇരുട്ടുകുത്തി]]
* [[വെപ്പ് വള്ളം]]
* [[വള്ളംകളി]]

[[വർഗ്ഗം:നെഹ്‌റു ട്രോഫി വള്ളംകളി]]</text>
      <sha1>hqsc92x7s0vncmy0otp6h3nack2tfpn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4681878</id>
      <parentid>4681877</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T12:07:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Varghesepunnamada</username>
        <id>141207</id>
      </contributor>
      <origin>4681878</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6216" sha1="5qs4d9hzgtktp6r56mgjsmgk6ew9uds" xml:space="preserve">[[File:Boat races of Kerala DSW.JPG|thumb|350px|തെക്കനോടി വള്ളം]]

ആചാരങ്ങൾക്കും ഘോഷയാത്രയ്ക്കും ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന വള്ളങ്ങളാണ് '''തെക്കനോടി വള്ളങ്ങൾ'''. ഇവ ചെറുചുണ്ടൻ വള്ളങ്ങൾ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://alappuzhaonline.com/odiboats.htm|title=Odi boats ( Vallams ) in Alappuzha (Alleppey) Kerala, India alappuzha kerala india|access-date=2024-11-05}}&lt;/ref&gt; അവ നിർമിക്കുന്നതിലെ വ്യത്യാസം കൊണ്ടാണു '''തറ,''' '''കെട്ട്''' എന്നിങ്ങനെ പേര് വന്നത്. പലകകൾ ഇരുമ്പ്, ചെമ്പ് ആണികളും പശയും ചേർത്തു യോജിപ്പിച്ചു നിർമിക്കുന്നവയാണു തറ വള്ളം. അതേ സമയം കനംകൂടിയ പലകകൾ കയർ ഉപയോഗിച്ചു മുറുക്കിക്കെട്ടിയാണു കെട്ടുവള്ളം നിർമിക്കുന്നത്. കനമുള്ള തടിയിൽ ദ്വാരമിട്ട് അതിലൂടെയാണു കയർ കോർത്തു കെട്ടുക. ഈ ദ്വാരം അടയ്ക്കാനായി ചകിരിച്ചോറും പശയും കയറിനൊപ്പം തിരുകിക്കയറ്റും കെട്ട് മുറുക്കിക്കഴിഞ്ഞാൽ വള്ളത്തിനു പുറംഭാഗത്തുള്ള കയർ ചെത്തിക്കളയും, ദ്വാരത്തിലൂടെ വെള്ള കയറാത്തവിധം നന്നായി അടയ്ക്കുകയും ചെയ്യും.ദ്വാരത്തിൽ മുറുക്കമുള്ളതിനാൽ കയർ അയയില്ല.തറ വള്ളങ്ങളെ അപേക്ഷിച്ചു കെട്ടുവള്ള ങ്ങൾക്കു വീതിയും ഭാരവും കൂടുതലാണ്. അതിനാൽ വേഗം കുറയും.
&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.manoramaonline.com/district-news/alappuzha/2024/09/24/women-rowers-nehru-trophy-boat-race.html |title=Thekkanodi Boats in Nehru trophy |access-date=2025-08-25 |archive-date=2025-08-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250825113753/https://www.manoramaonline.com/district-news/alappuzha/2024/09/24/women-rowers-nehru-trophy-boat-race.html |url-status=bot: unknown }}&lt;/ref&gt;
തെക്കനോടി തറ, തെക്കനോടി കെട്ട് വള്ളങ്ങൾ നെഹ്രുട്രോഫി വള്ളംകളിയിൽ സ്ത്രീകൾ തുഴയുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/73-boats-registered-for-nehru-trophy-boat-race/article68426455.ece|title=73 boats registered for Nehru Trophy boat race}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.onmanorama.com/travel/travel-news/2024/09/28/nehru-trophy-boat-race-order-of-events.html|title=Nehru Trophy Boat Race: Order of events and timing|access-date=2024-11-05}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://currentaffairs.adda247.com/mahadevikadu-kattil-thekkethil-chundan-wins-nehru-trophy-boat-race/|title=Mahadevikadu Kattil Thekkethil chundan wins Nehru Trophy Boat Race|access-date=2024-11-05|last=Arora|first=Sumit|date=2022-09-07|language=en-IN}}&lt;/ref&gt; 30ലേറെ വനിതാ തുഴച്ചിലുകാരാണ് ഓരോ തെക്കനോടിയിലുമുള്ളത്. 3 പങ്കായം, രണ്ടു താളം എന്നിങ്ങനെ അഞ്ചു പുരുഷന്മാർക്കു കയറാം. പങ്കായകാർക്ക്  വള്ളം നിയന്ത്രിക്കുകയല്ലാതെ തുഴയാനാകില്ല.

== തെക്കനോടി കെട്ട് വള്ളങ്ങൾ &lt;ref&gt;{{cite web
 |title=Thekkanodi Kett Vallam
 |url=https://nehrutrophy.nic.in/resources/pdf-files/2022/Trackheats-eng/p17.pdf
 |website=Nehru Trophy Boat Race
 |publisher=Government of Kerala
 |date=2022
 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240616072011/https://nehrutrophy.nic.in/resources/pdf-files/2022/Trackheats-eng/p17.pdf
 |archive-date=16 June 2024
 |access-date=31 October 2026
}}&lt;/ref&gt;==
[[File:Womens Boat in Nehru Trophy Boat Race 2026.jpg|thumb|300px|alt=തെക്കനോടി കെട്ട് വള്ളം|തെക്കനോടി കെട്ട് വള്ളം (ചിത്രത്തിൽ: പടിഞ്ഞാറേപറമ്പൻ വള്ളം)]]
#പടിഞ്ഞാറേപറമ്പൻ
#കാട്ടിൽ തെക്ക്
#ചെല്ലിക്കാടൻ
#കമ്പിനി

== തെക്കനോടി തറ വള്ളങ്ങൾ &lt;ref&gt;{{cite web
 |title=Thekkanodi Thara Vallam
 |url=https://nehrutrophy.nic.in/resources/pdf-files/2022/Trackheats-eng/p16.pdf
 |website=Nehru Trophy Boat Race
 |publisher=Government of Kerala
 |date=2022
 |access-date=31 October 2026
 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240616084344/https://nehrutrophy.nic.in/resources/pdf-files/2022/Trackheats-eng/p16.pdf
 |archive-date=16 June 2024
}}&lt;/ref&gt; ==
[[File:Nehru Trophy boat-Womans Team.jpg |thumb|350px|തെക്കനോടി തറ വള്ളം(ചിത്രത്തിൽ :സാരഥി വള്ളം)]]
#ദേവസ്
#സാരഥി
#കാട്ടിൽ തെക്കേതിൽ

==അവലംബങ്ങൾ==
{{Reflist}}

== ഇതും കാണുക ==
{{commonscat|Thekkanodi Vallam}}
* [[ചുരുളൻ വള്ളം]]
* [[ഇരുട്ടുകുത്തി]]
* [[വെപ്പ് വള്ളം]]
* [[വള്ളംകളി]]

[[വർഗ്ഗം:നെഹ്‌റു ട്രോഫി വള്ളംകളി]]</text>
      <sha1>5qs4d9hzgtktp6r56mgjsmgk6ew9uds</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>അഗളി, പാലക്കാട്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>630922</id>
    <revision>
      <id>4681893</id>
      <parentid>4174737</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T12:56:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4681893</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8341" sha1="cvdiq8aklzf39gakiz05w7h5d6cml2k" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name                            = അഗളി
| other_name                      = 
| nickname                        = 
| settlement_type                 = ഗ്രാമം
| image_skyline                   = Attappadi Hills 5.jpg
| image_alt                       = 
| image_caption                   = അഗളി റോഡിൽനിന്നുള്ള അട്ടപ്പാടി മലകളുടെ കാഴ്ച്ച.
| pushpin_map                     = India Kerala#India
| pushpin_label_position          = right
| pushpin_map_alt                 = 
| pushpin_map_caption             = Location in Kerala, India
| coordinates                     = {{coord|11.1012|76.6474|type:landmark|display=inline,title}}
| subdivision_type                = Country
| subdivision_name                = {{flag|India}}
| subdivision_type1               = [[States and territories of India|State]]
| subdivision_name1               = [[Kerala]]
| subdivision_type2               = [[List of districts of India|District]]
| subdivision_name2               = [[Palakkad district|Palakkad]]
| established_title               = &lt;!-- Established --&gt;
| established_date                = 
| founder                         = 
| named_for                       = 
| government_type                 = [[ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]]
| governing_body                  = 
| unit_pref                       = Metric
| area_footnotes                  = 
| area_rank                       = 
| area_total_km2                  = 76
| elevation_footnotes             = 
| elevation_m                     = 
| population_total                = 22,327
| population_as_of                = 
| population_rank                 = 
| population_density_km2          = auto
| population_demonym              = 
| population_footnotes            = 
| demographics_type1              = Languages
| demographics1_title1            = Official
| demographics1_info1             = [[Malayalam language|മലയാളം]], [[English language|ഇംഗ്ലീഷ്]]
| demographics1_title2            = Regional
| demographics1_info2             = [[Malayalam]],[[Irula language|Irula]],[[Tamil language|Tamil]]&lt;ref name=&quot;languages&quot;&gt;{{Cite web |title=Table C-16 Population by Mother Tongue: Kerala |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/10209/download/13321/DDW-C16-STMT-MDDS-3200.XLSX |website=www.censusindia.gov.in |publisher=[[Registrar General and Census Commissioner of India]]}}&lt;/ref&gt;
| timezone1                       = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1                     = +5:30
| postal_code_type                = [[Postal Index Number|PIN]]
| postal_code                     = 
| area_code_type                  = Telephone code
| area_code                       = 
| registration_plate              = KL-50
| website                         = 
| footnotes                       = 
}}

കേരളത്തിലെ [[പാലക്കാട് ജില്ല|പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ]] ഒരു ഗ്രാമമാണ് '''അഗളി'''. ഇത് [[അഗളി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|അഗളി ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിന്റെ]] ഭാഗമാണ്.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://panchayatdirectory.gov.in/adminreps/viewGPmapcvills.asp?gpcode=224685&amp;rlbtype=V|title=Reports of National Panchayat Directory|access-date=30 December 2013|publisher=Ministry of Panchayati Raj|archive-url=https://web.archive.org/web/20131230234807/http://panchayatdirectory.gov.in/adminreps/viewGPmapcvills.asp?gpcode=224685&amp;rlbtype=V|archive-date=30 December 2013|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== സൈലൻ്റ് വാലി ദേശീയോദ്യാനം ==
[[സൈലന്റ്‌വാലി ദേശീയോദ്യാനം|സൈലൻ്റ് വാലി ദേശീയോദ്യാനത്തിലേയ്ക്കുള്ള]] യാത്രയിലെ ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള സ്ഥലമാണ് അഗളി. ദേശീയോദ്യാനത്തിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 16 കിലോമീറ്റർ മാത്രം അകലെയുള്ളതിനാൽ സൈലൻ്റ് വാലിയിലേക്ക് വരുന്ന വിനോദസഞ്ചാരികൾക്കായി മൂന്ന് ലോഡ്ജുകളും നിരവധി റിസോർട്ടുകളും അഗളിയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.

== ഭൂമിശാസ്ത്രം ==
പശ്ചിമഘട്ടത്തിലെ നീലഗിരി കുന്നുകൾക്ക് താഴെയായി, [[ഭവാനിപ്പുഴ|ഭവാനി നദിയുടെ]] ഉത്ഭവസ്ഥാനത്തെ ഒരു വിശാലമായ പർവത താഴ്‌വരയാണ് അഗളി ഗ്രാമം. കിഴക്ക് കോട്ടത്തറ ഗ്രാമവും തെക്ക് കല്ലമല ഗ്രാമവും ശിരുവാണി നദിയുമാണ് ഇതിന്റെ അതിർത്തികൾ. ഗ്രാമത്തിലെ 70 ശതമാനം ആളുകളുടേയും പ്രധാന വരുമാനം കൃഷിയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്. മറ്റുള്ളവർ ബിസിനസ്സിലും മറ്റ് ജോലികളിലും ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

== ജനസംഖ്യാശാസ്ത്രം ==
2011ലെ ഇന്ത്യൻ കനേഷുമാരി പ്രകാരം 1,195 പുരുഷന്മാരും 1,151 സ്ത്രീകളും ഉൾപ്പെടെ 22,327 ജനസംഖ്യയുള്ള അഗളി ഗ്രാമം 76 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ വിസ്തൃതിയിൽ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നു. 0-6 വയസ്സിനിടയിലുള്ള കുട്ടികളുടെ ജനസംഖ്യ 2,346 ആണ്. 

അഗളി ഗ്രാമം ഉൾപ്പെടുന്ന അഗളി ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലെ മൊത്തം ജനസംഖ്യ 34,941 ആണ്. ഇതിൽ പുരുഷന്മാരുടെ എണ്ണം 17,393 ഉം സ്ത്രീകൾ 17,548 ഉം ആണ്. ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിൻറെ മൊത്തം വിസ്തൃതി 153 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ ആണ്. പഞ്ചായത്ത് പരിധിയിൽ ആകെ 8,695 കുടുംബങ്ങൾ താമസിക്കുന്നു. അഗളി, കല്ലമല തുടങ്ങിയ രണ്ട് റവന്യൂ വില്ലേജുകളുടെ ഭരണമാണ് അഗളി പഞ്ചായത്തിനുള്ളത്. പഞ്ചായത്തിലെ 0-6 വയസ്സിനിടയിലുള്ള ജനസംഖ്യ 3,786 ആയിരുന്നു. അഗളി ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിൻ്റെ മൊത്തം സാക്ഷരത 82.7% ആയിരുന്നു.&lt;ref&gt;https://censusindia.gov.in › 3...PDF Web results Palakkad - DISTRICT CENSUS HANDBOOK (ref page nos:106,107,260,261)&lt;/ref&gt; 

== ഗതാഗതം ==
മണ്ണാർക്കാട് നിന്ന് 38 കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ് അഗളി ഗ്രാമം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. അഗളിയിൽ നിന്ന് 18 കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ് തമിഴ്‌നാട് അതിർത്തിയിലുള്ള ആനക്കട്ടി എന്ന കൊച്ചു പട്ടണം. ആനക്കട്ടിയിൽ നിന്നുള്ള ബസുകൾ ആനക്കട്ടി-മണ്ണാർക്കാട് റോഡിലൂടെ 18 കിലോമീറ്റർ ദൂരം താണ്ടി അഗളിയിൽ എത്തുന്നു.

== അവലംബം ==</text>
      <sha1>cvdiq8aklzf39gakiz05w7h5d6cml2k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പത്തായം/2026</title>
    <ns>4</ns>
    <id>662971</id>
    <revision>
      <id>4681880</id>
      <parentid>4681868</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T12:08:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Irshadpp</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <comment>/* നീക്കം ചെയ്തവ */</comment>
      <origin>4681880</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19977" sha1="1irjwd1ayqmc5u4r48rgqoa1insvutf" xml:space="preserve">==ജനുവരി 2026==
=== നിലനിർത്തിയവ ===
===തിരിച്ചു വിട്ടവ===
=== നീക്കം ചെയ്തവ ===
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/വസീം കണ്ണൂർ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സുധീരൻ ​​പ്ര​യാർ-1]]
==ഫെബ്രുവരി 2026==
=== നിലനിർത്തിയവ ===
===തിരിച്ചു വിട്ടവ===
=== നീക്കം ചെയ്തവ ===
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഭാവന ക്ലബ്ബ് &amp; റീഡിംഗ് റൂം , പൊതുവാച്ചേരി]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/2016ലെ സമ്മർ ഒളിബിക്സിലെ അത് ലറ്റിക് മത്സരങ്ങൾ]]
==ഏപ്രിൽ 2026==
=== നിലനിർത്തിയവ ===
===തിരിച്ചു വിട്ടവ===
=== നീക്കം ചെയ്തവ ===
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഡോ. ശ്രീ. ചിത്രഭാനു കെ പൊതുവാൾ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/Sanjay krishnan mt]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/വഴിച്ചെണ്ട]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പി. വി. സുകുമാരൻ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ടി എൻ പ്രകാശ് പുരസ്കാരം]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഡോ. ശ്രീ. ചിത്രഭാനു കെ പൊതുവാൾ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സുന്ദരം ധനുവച്ചപുരം]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ചിത്രഭാനു കെ പൊതുവാൾ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഇന്ത്യയിലെ ന്യൂനപക്ഷ പ്രീണനം]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കെ. മണികണ്ഠൻ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഭവാനി തമ്പുരാട്ടി]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ബൗദി മലയാളം നോവൽ]]

==മേയ് 2026==
=== നിലനിർത്തിയവ ===
===തിരിച്ചു വിട്ടവ===
=== നീക്കം ചെയ്തവ ===
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സായി ശ്യാം രാമചന്ദ്രൻ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പുലാമന്തോൾ മൂസ്സ്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സായി ശ്യാം രാമചന്ദ്രൻ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/അബ്ദുൾ മുനീർ എൻ.കെ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/Mercy foundation]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/വാക്കോട് മൊയ്തീൻ കുട്ടി ഫൈസി]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കൊടക് അബ്ദുറഹ്‍മാൻ മുസ്‍ലിയാർ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/നാസിം ചാനടുക്കം]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സുനിൽ ജോസഫ്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പി വി സുകുമാരൻ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/Mitun M Das]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/അജേഷ് മാഷ് കോട്ടായി]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/തലതിരിവിൽ നിന്നും ആഞ്ജകളിലേക്ക്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സുധീർ മമ്പാട്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഇടുക്കി സീറോ-മലബാർ കത്തോലിക്കാ രൂപത]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സജി ജോസഫ്]]

==ജൂൺ 2026==
=== നിലനിർത്തിയവ ===
===തിരിച്ചു വിട്ടവ===
=== നീക്കം ചെയ്തവ ===
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/അരുൺ കുമാർ എസ്. ഹരിപ്പാട്]]
==ജൂലൈ 2026==
=== നിലനിർത്തിയവ ===
=== നീക്കം ചെയ്തവ ===
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/മുഞ്ഞനാട്ട് കുടുംബം]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/Manoj pulimath]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/Muhammad the false prophet]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പി.കെ. ഏട്ടനുണ്ണി രാജ]]

==ഓഗസ്റ്റ് 2026==
=== നിലനിർത്തിയവ ===
===തിരിച്ചു വിട്ടവ===
=== നീക്കം ചെയ്തവ ===
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ബാഹിർ.കെ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/Noorul Ameen]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സാമൂഹിക പ്രവർത്തനം (തൊഴിൽവൃത്തിപരമായത്)]]

==ഒക്‌ടോബർ  2026==
=== നിലനിർത്തിയവ ===
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പള്ളിക്കൽ മൊയ്ദീൻ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ധമ്മാനന്ദ ഭിഖുനി]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/എം.എം പുരുഷോത്തമൻ നായർ]]

=== നീക്കം ചെയ്തവ ===
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/അക്ഷയ് അജിത്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പുഷ്പാഞ്ജലി സ്വാമിയാർ മഠം]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കാരക്കാട് സുബ്രഹ്മണ്യക്ഷേത്രം]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സെന്റ് ആൻസ് ചർച്ച്, വലിയ തോപ്പ്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/വി .സുരേശൻ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/വിനയൻ തേറായ്ക്കൽ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/വ്രതാനുഷ്ഠാനങ്ങളിലൂടെ തീർത്ഥയാത്ര]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പി. ശാദുലി]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പി. ശാദുലി സാഹിബ്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഡോ. ജയദേവൻ കെ. എസ്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/അനൂപ് പെരിയൽ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഹഫീസ് റഹ്മാൻ പടിയത്ത്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/വംശഹത്യ: പാഠം, പഠനം, പ്രതിരോധം]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/മലയാളത്തിലെ ധാതുക്കൾ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ജോഷി ജോർജ്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/മൂക്കുത്തി അമ്മൻ (ടെലിവിഷൻ പരമ്പര)]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പരാശക്തി (ടെലിവിഷൻ പരമ്പര)]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/യാമിനി (ടെലിവിഷൻ പരമ്പര)]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കനൽ സാംസ്കാരിക വേദി]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സെബാസ്റ്റ്യൻ എസ്. ജെയിംസ്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/എപി മുഹമ്മദ്‌ മുസ്‌ലിയാർ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ചന്ദ്രന്മാരേ വരൂ (ടെലിവിഷൻ പരമ്പര)]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സൊക്കത്തങ്കം (ടെലിവിഷൻ പരമ്പര)]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/അന്നൈ ഇല്ലം (ടെലിവിഷൻ പരമ്പര)]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ജെൻസി]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കാട്ടുമുളക്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കാട്ടുവെള്ളരി]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പി.കെ.എസ്. രാജ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ജനശക്തി ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ജോയ് കൂത്തൂർ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ജോയ് തോമസ്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ജോസഫ് ചാലിശ്ശേരി]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഡി.ബി. ബിനു]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/നജിം കൊച്ചുകലുങ്ക്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/നന്ദകുമാർ കളരിക്കൽ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പീറ്റർ നോക്സ്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പത്മൻ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ശംഘപാലകൻ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/മഹാപത്മൻ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പഴനി ബാബ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ബാലകൃഷ്ണൻ ചെറൂപ്പ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ബിനോയ് ഡൊമിനിക്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ബി. ഭദ്ര]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/അംഗനമാർമൗലേ, ബാലേ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പ്രവാസി നിവാസി പാർട്ടി]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പി.എ. പൗരൻ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ലാലി വിൻസന്റ്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ശങ്കരനാരായണൻ മലപ്പുറം]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ജോൺ ടി. വേക്കൻ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സുസ്മിത പ്രഭാകരൻ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ലാവണ്യ നായർ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഇല്യാസ് പെരിമ്പലം]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കേരള സർവീസ്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/മലയാളത്തിലെ പോർച്ചുഗീസ് പദങ്ങൾ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കേരള ഉർദു ടീച്ചേഴ്സ് അസോസിയേഷൻ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കേരള സ്കൂൾ ടീച്ചേഴ്സ് അസോസിയേഷൻ]]</text>
      <sha1>1irjwd1ayqmc5u4r48rgqoa1insvutf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4681882</id>
      <parentid>4681880</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T12:09:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Irshadpp</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <comment>/* നീക്കം ചെയ്തവ */</comment>
      <origin>4681882</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20143" sha1="dcegf8qbpfx97vg4ka59rwkwhonq65n" xml:space="preserve">==ജനുവരി 2026==
=== നിലനിർത്തിയവ ===
===തിരിച്ചു വിട്ടവ===
=== നീക്കം ചെയ്തവ ===
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/വസീം കണ്ണൂർ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സുധീരൻ ​​പ്ര​യാർ-1]]
==ഫെബ്രുവരി 2026==
=== നിലനിർത്തിയവ ===
===തിരിച്ചു വിട്ടവ===
=== നീക്കം ചെയ്തവ ===
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഭാവന ക്ലബ്ബ് &amp; റീഡിംഗ് റൂം , പൊതുവാച്ചേരി]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/2016ലെ സമ്മർ ഒളിബിക്സിലെ അത് ലറ്റിക് മത്സരങ്ങൾ]]
==ഏപ്രിൽ 2026==
=== നിലനിർത്തിയവ ===
===തിരിച്ചു വിട്ടവ===
=== നീക്കം ചെയ്തവ ===
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഡോ. ശ്രീ. ചിത്രഭാനു കെ പൊതുവാൾ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/Sanjay krishnan mt]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/വഴിച്ചെണ്ട]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പി. വി. സുകുമാരൻ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ടി എൻ പ്രകാശ് പുരസ്കാരം]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഡോ. ശ്രീ. ചിത്രഭാനു കെ പൊതുവാൾ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സുന്ദരം ധനുവച്ചപുരം]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ചിത്രഭാനു കെ പൊതുവാൾ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഇന്ത്യയിലെ ന്യൂനപക്ഷ പ്രീണനം]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കെ. മണികണ്ഠൻ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഭവാനി തമ്പുരാട്ടി]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ബൗദി മലയാളം നോവൽ]]

==മേയ് 2026==
=== നിലനിർത്തിയവ ===
===തിരിച്ചു വിട്ടവ===
=== നീക്കം ചെയ്തവ ===
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സായി ശ്യാം രാമചന്ദ്രൻ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പുലാമന്തോൾ മൂസ്സ്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സായി ശ്യാം രാമചന്ദ്രൻ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/അബ്ദുൾ മുനീർ എൻ.കെ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/Mercy foundation]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/വാക്കോട് മൊയ്തീൻ കുട്ടി ഫൈസി]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കൊടക് അബ്ദുറഹ്‍മാൻ മുസ്‍ലിയാർ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/നാസിം ചാനടുക്കം]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സുനിൽ ജോസഫ്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പി വി സുകുമാരൻ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/Mitun M Das]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/അജേഷ് മാഷ് കോട്ടായി]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/തലതിരിവിൽ നിന്നും ആഞ്ജകളിലേക്ക്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സുധീർ മമ്പാട്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഇടുക്കി സീറോ-മലബാർ കത്തോലിക്കാ രൂപത]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സജി ജോസഫ്]]

==ജൂൺ 2026==
=== നിലനിർത്തിയവ ===
===തിരിച്ചു വിട്ടവ===
=== നീക്കം ചെയ്തവ ===
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/അരുൺ കുമാർ എസ്. ഹരിപ്പാട്]]
==ജൂലൈ 2026==
=== നിലനിർത്തിയവ ===
=== നീക്കം ചെയ്തവ ===
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/മുഞ്ഞനാട്ട് കുടുംബം]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/Manoj pulimath]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/Muhammad the false prophet]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പി.കെ. ഏട്ടനുണ്ണി രാജ]]

==ഓഗസ്റ്റ് 2026==
=== നിലനിർത്തിയവ ===
===തിരിച്ചു വിട്ടവ===
=== നീക്കം ചെയ്തവ ===
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ബാഹിർ.കെ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/Noorul Ameen]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സാമൂഹിക പ്രവർത്തനം (തൊഴിൽവൃത്തിപരമായത്)]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ആൻഡ്രോപോസ്]]

==ഒക്‌ടോബർ  2026==
=== നിലനിർത്തിയവ ===
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പള്ളിക്കൽ മൊയ്ദീൻ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ധമ്മാനന്ദ ഭിഖുനി]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/എം.എം പുരുഷോത്തമൻ നായർ]]

=== നീക്കം ചെയ്തവ ===
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/അക്ഷയ് അജിത്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പുഷ്പാഞ്ജലി സ്വാമിയാർ മഠം]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കാരക്കാട് സുബ്രഹ്മണ്യക്ഷേത്രം]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സെന്റ് ആൻസ് ചർച്ച്, വലിയ തോപ്പ്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/വി .സുരേശൻ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/വിനയൻ തേറായ്ക്കൽ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/വ്രതാനുഷ്ഠാനങ്ങളിലൂടെ തീർത്ഥയാത്ര]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പി. ശാദുലി]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പി. ശാദുലി സാഹിബ്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഡോ. ജയദേവൻ കെ. എസ്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/അനൂപ് പെരിയൽ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഹഫീസ് റഹ്മാൻ പടിയത്ത്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/വംശഹത്യ: പാഠം, പഠനം, പ്രതിരോധം]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/മലയാളത്തിലെ ധാതുക്കൾ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ജോഷി ജോർജ്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/മൂക്കുത്തി അമ്മൻ (ടെലിവിഷൻ പരമ്പര)]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പരാശക്തി (ടെലിവിഷൻ പരമ്പര)]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/യാമിനി (ടെലിവിഷൻ പരമ്പര)]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കനൽ സാംസ്കാരിക വേദി]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സെബാസ്റ്റ്യൻ എസ്. ജെയിംസ്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/എപി മുഹമ്മദ്‌ മുസ്‌ലിയാർ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ചന്ദ്രന്മാരേ വരൂ (ടെലിവിഷൻ പരമ്പര)]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സൊക്കത്തങ്കം (ടെലിവിഷൻ പരമ്പര)]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/അന്നൈ ഇല്ലം (ടെലിവിഷൻ പരമ്പര)]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ജെൻസി]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കാട്ടുമുളക്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കാട്ടുവെള്ളരി]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പി.കെ.എസ്. രാജ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ജനശക്തി ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ജോയ് കൂത്തൂർ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ജോയ് തോമസ്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ജോസഫ് ചാലിശ്ശേരി]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഡി.ബി. ബിനു]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/നജിം കൊച്ചുകലുങ്ക്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/നന്ദകുമാർ കളരിക്കൽ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പീറ്റർ നോക്സ്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പത്മൻ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ശംഘപാലകൻ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/മഹാപത്മൻ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പഴനി ബാബ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ബാലകൃഷ്ണൻ ചെറൂപ്പ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ബിനോയ് ഡൊമിനിക്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ബി. ഭദ്ര]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/അംഗനമാർമൗലേ, ബാലേ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പ്രവാസി നിവാസി പാർട്ടി]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പി.എ. പൗരൻ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ലാലി വിൻസന്റ്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ശങ്കരനാരായണൻ മലപ്പുറം]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ജോൺ ടി. വേക്കൻ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സുസ്മിത പ്രഭാകരൻ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ലാവണ്യ നായർ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഇല്യാസ് പെരിമ്പലം]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കേരള സർവീസ്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/മലയാളത്തിലെ പോർച്ചുഗീസ് പദങ്ങൾ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കേരള ഉർദു ടീച്ചേഴ്സ് അസോസിയേഷൻ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കേരള സ്കൂൾ ടീച്ചേഴ്സ് അസോസിയേഷൻ]]</text>
      <sha1>dcegf8qbpfx97vg4ka59rwkwhonq65n</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4681883</id>
      <parentid>4681882</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T12:10:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Irshadpp</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <comment>/* നീക്കം ചെയ്തവ */</comment>
      <origin>4681883</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20528" sha1="ifwry0yu5p94ut4adrh13bzisrfwpxv" xml:space="preserve">==ജനുവരി 2026==
=== നിലനിർത്തിയവ ===
===തിരിച്ചു വിട്ടവ===
=== നീക്കം ചെയ്തവ ===
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/വസീം കണ്ണൂർ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സുധീരൻ ​​പ്ര​യാർ-1]]
==ഫെബ്രുവരി 2026==
=== നിലനിർത്തിയവ ===
===തിരിച്ചു വിട്ടവ===
=== നീക്കം ചെയ്തവ ===
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഭാവന ക്ലബ്ബ് &amp; റീഡിംഗ് റൂം , പൊതുവാച്ചേരി]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/2016ലെ സമ്മർ ഒളിബിക്സിലെ അത് ലറ്റിക് മത്സരങ്ങൾ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/മഴ തോരും മുൻപേ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/മുന്നോക്ക വികസന കോർപ്പറേഷൻ]]

==ഏപ്രിൽ 2026==
=== നിലനിർത്തിയവ ===
===തിരിച്ചു വിട്ടവ===
=== നീക്കം ചെയ്തവ ===
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഡോ. ശ്രീ. ചിത്രഭാനു കെ പൊതുവാൾ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/Sanjay krishnan mt]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/വഴിച്ചെണ്ട]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പി. വി. സുകുമാരൻ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ടി എൻ പ്രകാശ് പുരസ്കാരം]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഡോ. ശ്രീ. ചിത്രഭാനു കെ പൊതുവാൾ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സുന്ദരം ധനുവച്ചപുരം]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ചിത്രഭാനു കെ പൊതുവാൾ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഇന്ത്യയിലെ ന്യൂനപക്ഷ പ്രീണനം]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കെ. മണികണ്ഠൻ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഭവാനി തമ്പുരാട്ടി]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ബൗദി മലയാളം നോവൽ]]

==മേയ് 2026==
=== നിലനിർത്തിയവ ===
===തിരിച്ചു വിട്ടവ===
=== നീക്കം ചെയ്തവ ===
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സായി ശ്യാം രാമചന്ദ്രൻ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പുലാമന്തോൾ മൂസ്സ്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സായി ശ്യാം രാമചന്ദ്രൻ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/അബ്ദുൾ മുനീർ എൻ.കെ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/Mercy foundation]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/വാക്കോട് മൊയ്തീൻ കുട്ടി ഫൈസി]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കൊടക് അബ്ദുറഹ്‍മാൻ മുസ്‍ലിയാർ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/നാസിം ചാനടുക്കം]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സുനിൽ ജോസഫ്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പി വി സുകുമാരൻ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/Mitun M Das]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/അജേഷ് മാഷ് കോട്ടായി]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/തലതിരിവിൽ നിന്നും ആഞ്ജകളിലേക്ക്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സുധീർ മമ്പാട്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഇടുക്കി സീറോ-മലബാർ കത്തോലിക്കാ രൂപത]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സജി ജോസഫ്]]

==ജൂൺ 2026==
=== നിലനിർത്തിയവ ===
===തിരിച്ചു വിട്ടവ===
=== നീക്കം ചെയ്തവ ===
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/അരുൺ കുമാർ എസ്. ഹരിപ്പാട്]]
==ജൂലൈ 2026==
=== നിലനിർത്തിയവ ===
=== നീക്കം ചെയ്തവ ===
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/മുഞ്ഞനാട്ട് കുടുംബം]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/Manoj pulimath]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/Muhammad the false prophet]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പി.കെ. ഏട്ടനുണ്ണി രാജ]]

==ഓഗസ്റ്റ് 2026==
=== നിലനിർത്തിയവ ===
===തിരിച്ചു വിട്ടവ===
=== നീക്കം ചെയ്തവ ===
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ബാഹിർ.കെ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/Noorul Ameen]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സാമൂഹിക പ്രവർത്തനം (തൊഴിൽവൃത്തിപരമായത്)]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ആൻഡ്രോപോസ്]]

==ഒക്‌ടോബർ  2026==
=== നിലനിർത്തിയവ ===
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പള്ളിക്കൽ മൊയ്ദീൻ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ധമ്മാനന്ദ ഭിഖുനി]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/എം.എം പുരുഷോത്തമൻ നായർ]]

=== നീക്കം ചെയ്തവ ===
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/അക്ഷയ് അജിത്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പുഷ്പാഞ്ജലി സ്വാമിയാർ മഠം]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കാരക്കാട് സുബ്രഹ്മണ്യക്ഷേത്രം]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സെന്റ് ആൻസ് ചർച്ച്, വലിയ തോപ്പ്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/വി .സുരേശൻ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/വിനയൻ തേറായ്ക്കൽ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/വ്രതാനുഷ്ഠാനങ്ങളിലൂടെ തീർത്ഥയാത്ര]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പി. ശാദുലി]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പി. ശാദുലി സാഹിബ്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഡോ. ജയദേവൻ കെ. എസ്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/അനൂപ് പെരിയൽ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഹഫീസ് റഹ്മാൻ പടിയത്ത്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/വംശഹത്യ: പാഠം, പഠനം, പ്രതിരോധം]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/മലയാളത്തിലെ ധാതുക്കൾ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ജോഷി ജോർജ്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/മൂക്കുത്തി അമ്മൻ (ടെലിവിഷൻ പരമ്പര)]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പരാശക്തി (ടെലിവിഷൻ പരമ്പര)]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/യാമിനി (ടെലിവിഷൻ പരമ്പര)]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കനൽ സാംസ്കാരിക വേദി]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സെബാസ്റ്റ്യൻ എസ്. ജെയിംസ്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/എപി മുഹമ്മദ്‌ മുസ്‌ലിയാർ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ചന്ദ്രന്മാരേ വരൂ (ടെലിവിഷൻ പരമ്പര)]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സൊക്കത്തങ്കം (ടെലിവിഷൻ പരമ്പര)]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/അന്നൈ ഇല്ലം (ടെലിവിഷൻ പരമ്പര)]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ജെൻസി]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കാട്ടുമുളക്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കാട്ടുവെള്ളരി]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പി.കെ.എസ്. രാജ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ജനശക്തി ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ജോയ് കൂത്തൂർ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ജോയ് തോമസ്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ജോസഫ് ചാലിശ്ശേരി]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഡി.ബി. ബിനു]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/നജിം കൊച്ചുകലുങ്ക്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/നന്ദകുമാർ കളരിക്കൽ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പീറ്റർ നോക്സ്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പത്മൻ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ശംഘപാലകൻ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/മഹാപത്മൻ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പഴനി ബാബ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ബാലകൃഷ്ണൻ ചെറൂപ്പ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ബിനോയ് ഡൊമിനിക്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ബി. ഭദ്ര]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/അംഗനമാർമൗലേ, ബാലേ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പ്രവാസി നിവാസി പാർട്ടി]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പി.എ. പൗരൻ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ലാലി വിൻസന്റ്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ശങ്കരനാരായണൻ മലപ്പുറം]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ജോൺ ടി. വേക്കൻ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സുസ്മിത പ്രഭാകരൻ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ലാവണ്യ നായർ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഇല്യാസ് പെരിമ്പലം]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കേരള സർവീസ്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/മലയാളത്തിലെ പോർച്ചുഗീസ് പദങ്ങൾ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കേരള ഉർദു ടീച്ചേഴ്സ് അസോസിയേഷൻ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കേരള സ്കൂൾ ടീച്ചേഴ്സ് അസോസിയേഷൻ]]</text>
      <sha1>ifwry0yu5p94ut4adrh13bzisrfwpxv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4681885</id>
      <parentid>4681883</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T12:12:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Irshadpp</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <comment>/* നീക്കം ചെയ്തവ */</comment>
      <origin>4681885</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20863" sha1="0d1218ymrfqqpplv6xt0kvi5u9xmkmv" xml:space="preserve">==ജനുവരി 2026==
=== നിലനിർത്തിയവ ===
===തിരിച്ചു വിട്ടവ===
=== നീക്കം ചെയ്തവ ===
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/വസീം കണ്ണൂർ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സുധീരൻ ​​പ്ര​യാർ-1]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/റഫീഖ് ഇബ്രാഹിം]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ആർ.രാഹുൽ]]

==ഫെബ്രുവരി 2026==
=== നിലനിർത്തിയവ ===
===തിരിച്ചു വിട്ടവ===
=== നീക്കം ചെയ്തവ ===
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഭാവന ക്ലബ്ബ് &amp; റീഡിംഗ് റൂം , പൊതുവാച്ചേരി]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/2016ലെ സമ്മർ ഒളിബിക്സിലെ അത് ലറ്റിക് മത്സരങ്ങൾ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/മഴ തോരും മുൻപേ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/മുന്നോക്ക വികസന കോർപ്പറേഷൻ]]

==ഏപ്രിൽ 2026==
=== നിലനിർത്തിയവ ===
===തിരിച്ചു വിട്ടവ===
=== നീക്കം ചെയ്തവ ===
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഡോ. ശ്രീ. ചിത്രഭാനു കെ പൊതുവാൾ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/Sanjay krishnan mt]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/വഴിച്ചെണ്ട]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പി. വി. സുകുമാരൻ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ടി എൻ പ്രകാശ് പുരസ്കാരം]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഡോ. ശ്രീ. ചിത്രഭാനു കെ പൊതുവാൾ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സുന്ദരം ധനുവച്ചപുരം]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ചിത്രഭാനു കെ പൊതുവാൾ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഇന്ത്യയിലെ ന്യൂനപക്ഷ പ്രീണനം]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കെ. മണികണ്ഠൻ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഭവാനി തമ്പുരാട്ടി]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ബൗദി മലയാളം നോവൽ]]

==മേയ് 2026==
=== നിലനിർത്തിയവ ===
===തിരിച്ചു വിട്ടവ===
=== നീക്കം ചെയ്തവ ===
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സായി ശ്യാം രാമചന്ദ്രൻ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പുലാമന്തോൾ മൂസ്സ്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സായി ശ്യാം രാമചന്ദ്രൻ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/അബ്ദുൾ മുനീർ എൻ.കെ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/Mercy foundation]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/വാക്കോട് മൊയ്തീൻ കുട്ടി ഫൈസി]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കൊടക് അബ്ദുറഹ്‍മാൻ മുസ്‍ലിയാർ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/നാസിം ചാനടുക്കം]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സുനിൽ ജോസഫ്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പി വി സുകുമാരൻ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/Mitun M Das]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/അജേഷ് മാഷ് കോട്ടായി]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/തലതിരിവിൽ നിന്നും ആഞ്ജകളിലേക്ക്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സുധീർ മമ്പാട്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഇടുക്കി സീറോ-മലബാർ കത്തോലിക്കാ രൂപത]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സജി ജോസഫ്]]

==ജൂൺ 2026==
=== നിലനിർത്തിയവ ===
===തിരിച്ചു വിട്ടവ===
=== നീക്കം ചെയ്തവ ===
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/അരുൺ കുമാർ എസ്. ഹരിപ്പാട്]]
==ജൂലൈ 2026==
=== നിലനിർത്തിയവ ===
=== നീക്കം ചെയ്തവ ===
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/മുഞ്ഞനാട്ട് കുടുംബം]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/Manoj pulimath]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/Muhammad the false prophet]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പി.കെ. ഏട്ടനുണ്ണി രാജ]]

==ഓഗസ്റ്റ് 2026==
=== നിലനിർത്തിയവ ===
===തിരിച്ചു വിട്ടവ===
=== നീക്കം ചെയ്തവ ===
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ബാഹിർ.കെ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/Noorul Ameen]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സാമൂഹിക പ്രവർത്തനം (തൊഴിൽവൃത്തിപരമായത്)]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ആൻഡ്രോപോസ്]]

==ഒക്‌ടോബർ  2026==
=== നിലനിർത്തിയവ ===
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പള്ളിക്കൽ മൊയ്ദീൻ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ധമ്മാനന്ദ ഭിഖുനി]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/എം.എം പുരുഷോത്തമൻ നായർ]]

=== നീക്കം ചെയ്തവ ===
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/അക്ഷയ് അജിത്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പുഷ്പാഞ്ജലി സ്വാമിയാർ മഠം]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കാരക്കാട് സുബ്രഹ്മണ്യക്ഷേത്രം]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സെന്റ് ആൻസ് ചർച്ച്, വലിയ തോപ്പ്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/വി .സുരേശൻ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/വിനയൻ തേറായ്ക്കൽ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/വ്രതാനുഷ്ഠാനങ്ങളിലൂടെ തീർത്ഥയാത്ര]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പി. ശാദുലി]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പി. ശാദുലി സാഹിബ്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഡോ. ജയദേവൻ കെ. എസ്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/അനൂപ് പെരിയൽ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഹഫീസ് റഹ്മാൻ പടിയത്ത്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/വംശഹത്യ: പാഠം, പഠനം, പ്രതിരോധം]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/മലയാളത്തിലെ ധാതുക്കൾ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ജോഷി ജോർജ്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/മൂക്കുത്തി അമ്മൻ (ടെലിവിഷൻ പരമ്പര)]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പരാശക്തി (ടെലിവിഷൻ പരമ്പര)]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/യാമിനി (ടെലിവിഷൻ പരമ്പര)]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കനൽ സാംസ്കാരിക വേദി]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സെബാസ്റ്റ്യൻ എസ്. ജെയിംസ്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/എപി മുഹമ്മദ്‌ മുസ്‌ലിയാർ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ചന്ദ്രന്മാരേ വരൂ (ടെലിവിഷൻ പരമ്പര)]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സൊക്കത്തങ്കം (ടെലിവിഷൻ പരമ്പര)]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/അന്നൈ ഇല്ലം (ടെലിവിഷൻ പരമ്പര)]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ജെൻസി]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കാട്ടുമുളക്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കാട്ടുവെള്ളരി]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പി.കെ.എസ്. രാജ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ജനശക്തി ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ജോയ് കൂത്തൂർ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ജോയ് തോമസ്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ജോസഫ് ചാലിശ്ശേരി]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഡി.ബി. ബിനു]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/നജിം കൊച്ചുകലുങ്ക്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/നന്ദകുമാർ കളരിക്കൽ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പീറ്റർ നോക്സ്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പത്മൻ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ശംഘപാലകൻ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/മഹാപത്മൻ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പഴനി ബാബ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ബാലകൃഷ്ണൻ ചെറൂപ്പ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ബിനോയ് ഡൊമിനിക്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ബി. ഭദ്ര]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/അംഗനമാർമൗലേ, ബാലേ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പ്രവാസി നിവാസി പാർട്ടി]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പി.എ. പൗരൻ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ലാലി വിൻസന്റ്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ശങ്കരനാരായണൻ മലപ്പുറം]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ജോൺ ടി. വേക്കൻ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സുസ്മിത പ്രഭാകരൻ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ലാവണ്യ നായർ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഇല്യാസ് പെരിമ്പലം]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കേരള സർവീസ്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/മലയാളത്തിലെ പോർച്ചുഗീസ് പദങ്ങൾ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കേരള ഉർദു ടീച്ചേഴ്സ് അസോസിയേഷൻ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കേരള സ്കൂൾ ടീച്ചേഴ്സ് അസോസിയേഷൻ]]</text>
      <sha1>0d1218ymrfqqpplv6xt0kvi5u9xmkmv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4681888</id>
      <parentid>4681885</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T12:13:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Irshadpp</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <comment>/* നീക്കം ചെയ്തവ */</comment>
      <origin>4681888</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21479" sha1="81qxr8zbui9mdbxt46w0akfcq5fmma5" xml:space="preserve">==ജനുവരി 2026==
=== നിലനിർത്തിയവ ===
===തിരിച്ചു വിട്ടവ===
=== നീക്കം ചെയ്തവ ===
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/വസീം കണ്ണൂർ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സുധീരൻ ​​പ്ര​യാർ-1]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/റഫീഖ് ഇബ്രാഹിം]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ആർ.രാഹുൽ]]

==ഫെബ്രുവരി 2026==
=== നിലനിർത്തിയവ ===
===തിരിച്ചു വിട്ടവ===
=== നീക്കം ചെയ്തവ ===
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഭാവന ക്ലബ്ബ് &amp; റീഡിംഗ് റൂം , പൊതുവാച്ചേരി]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/2016ലെ സമ്മർ ഒളിബിക്സിലെ അത് ലറ്റിക് മത്സരങ്ങൾ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/മഴ തോരും മുൻപേ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/മുന്നോക്ക വികസന കോർപ്പറേഷൻ]]

==ഏപ്രിൽ 2026==
=== നിലനിർത്തിയവ ===
===തിരിച്ചു വിട്ടവ===
=== നീക്കം ചെയ്തവ ===
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഡോ. ശ്രീ. ചിത്രഭാനു കെ പൊതുവാൾ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/Sanjay krishnan mt]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/വഴിച്ചെണ്ട]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പി. വി. സുകുമാരൻ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ടി എൻ പ്രകാശ് പുരസ്കാരം]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഡോ. ശ്രീ. ചിത്രഭാനു കെ പൊതുവാൾ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സുന്ദരം ധനുവച്ചപുരം]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ചിത്രഭാനു കെ പൊതുവാൾ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഇന്ത്യയിലെ ന്യൂനപക്ഷ പ്രീണനം]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കെ. മണികണ്ഠൻ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഭവാനി തമ്പുരാട്ടി]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ബൗദി മലയാളം നോവൽ]]

==മേയ് 2026==
=== നിലനിർത്തിയവ ===
===തിരിച്ചു വിട്ടവ===
=== നീക്കം ചെയ്തവ ===
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സായി ശ്യാം രാമചന്ദ്രൻ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പുലാമന്തോൾ മൂസ്സ്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സായി ശ്യാം രാമചന്ദ്രൻ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/അബ്ദുൾ മുനീർ എൻ.കെ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/Mercy foundation]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/വാക്കോട് മൊയ്തീൻ കുട്ടി ഫൈസി]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കൊടക് അബ്ദുറഹ്‍മാൻ മുസ്‍ലിയാർ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/നാസിം ചാനടുക്കം]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സുനിൽ ജോസഫ്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പി വി സുകുമാരൻ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/Mitun M Das]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/അജേഷ് മാഷ് കോട്ടായി]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/തലതിരിവിൽ നിന്നും ആഞ്ജകളിലേക്ക്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സുധീർ മമ്പാട്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഇടുക്കി സീറോ-മലബാർ കത്തോലിക്കാ രൂപത]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സജി ജോസഫ്]]

==ജൂൺ 2026==
=== നിലനിർത്തിയവ ===
===തിരിച്ചു വിട്ടവ===
=== നീക്കം ചെയ്തവ ===
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/അരുൺ കുമാർ എസ്. ഹരിപ്പാട്]]
==ജൂലൈ 2026==
=== നിലനിർത്തിയവ ===
=== നീക്കം ചെയ്തവ ===
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/മുഞ്ഞനാട്ട് കുടുംബം]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/Manoj pulimath]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/Muhammad the false prophet]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പി.കെ. ഏട്ടനുണ്ണി രാജ]]

==ഓഗസ്റ്റ് 2026==
=== നിലനിർത്തിയവ ===
===തിരിച്ചു വിട്ടവ===
=== നീക്കം ചെയ്തവ ===
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ബാഹിർ.കെ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/Noorul Ameen]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സാമൂഹിക പ്രവർത്തനം (തൊഴിൽവൃത്തിപരമായത്)]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ആൻഡ്രോപോസ്]]

==ഒക്‌ടോബർ  2026==
=== നിലനിർത്തിയവ ===
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പള്ളിക്കൽ മൊയ്ദീൻ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ധമ്മാനന്ദ ഭിഖുനി]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/എം.എം പുരുഷോത്തമൻ നായർ]]

=== നീക്കം ചെയ്തവ ===
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/അക്ഷയ് അജിത്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പുഷ്പാഞ്ജലി സ്വാമിയാർ മഠം]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കാരക്കാട് സുബ്രഹ്മണ്യക്ഷേത്രം]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സെന്റ് ആൻസ് ചർച്ച്, വലിയ തോപ്പ്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/വി .സുരേശൻ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/വിനയൻ തേറായ്ക്കൽ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/വ്രതാനുഷ്ഠാനങ്ങളിലൂടെ തീർത്ഥയാത്ര]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പി. ശാദുലി]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പി. ശാദുലി സാഹിബ്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഡോ. ജയദേവൻ കെ. എസ്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/അനൂപ് പെരിയൽ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഹഫീസ് റഹ്മാൻ പടിയത്ത്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/വംശഹത്യ: പാഠം, പഠനം, പ്രതിരോധം]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/മലയാളത്തിലെ ധാതുക്കൾ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ജോഷി ജോർജ്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/മൂക്കുത്തി അമ്മൻ (ടെലിവിഷൻ പരമ്പര)]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പരാശക്തി (ടെലിവിഷൻ പരമ്പര)]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/യാമിനി (ടെലിവിഷൻ പരമ്പര)]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കനൽ സാംസ്കാരിക വേദി]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സെബാസ്റ്റ്യൻ എസ്. ജെയിംസ്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/എപി മുഹമ്മദ്‌ മുസ്‌ലിയാർ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ചന്ദ്രന്മാരേ വരൂ (ടെലിവിഷൻ പരമ്പര)]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സൊക്കത്തങ്കം (ടെലിവിഷൻ പരമ്പര)]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/അന്നൈ ഇല്ലം (ടെലിവിഷൻ പരമ്പര)]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ജെൻസി]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കാട്ടുമുളക്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കാട്ടുവെള്ളരി]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പി.കെ.എസ്. രാജ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ജനശക്തി ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ജോയ് കൂത്തൂർ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ജോയ് തോമസ്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ജോസഫ് ചാലിശ്ശേരി]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഡി.ബി. ബിനു]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/നജിം കൊച്ചുകലുങ്ക്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/നന്ദകുമാർ കളരിക്കൽ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പീറ്റർ നോക്സ്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പത്മൻ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ശംഘപാലകൻ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/മഹാപത്മൻ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പഴനി ബാബ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ബാലകൃഷ്ണൻ ചെറൂപ്പ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ബിനോയ് ഡൊമിനിക്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ബി. ഭദ്ര]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/അംഗനമാർമൗലേ, ബാലേ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പ്രവാസി നിവാസി പാർട്ടി]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പി.എ. പൗരൻ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ലാലി വിൻസന്റ്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ശങ്കരനാരായണൻ മലപ്പുറം]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ജോൺ ടി. വേക്കൻ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സുസ്മിത പ്രഭാകരൻ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ലാവണ്യ നായർ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഇല്യാസ് പെരിമ്പലം]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കേരള സർവീസ്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/മലയാളത്തിലെ പോർച്ചുഗീസ് പദങ്ങൾ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കേരള ഉർദു ടീച്ചേഴ്സ് അസോസിയേഷൻ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കേരള സ്കൂൾ ടീച്ചേഴ്സ് അസോസിയേഷൻ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ആന്റണി കാട്ടിപ്പറമ്പിൽ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ആൽബ്രൈറ്റ് സിൻഡ്രോം]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പേറ്റന്റ് ഡക്ടസ് ആർട്ടീരിയോസിസ്]]</text>
      <sha1>81qxr8zbui9mdbxt46w0akfcq5fmma5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4681890</id>
      <parentid>4681888</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T12:14:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Irshadpp</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <comment>/* നീക്കം ചെയ്തവ */</comment>
      <origin>4681890</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21642" sha1="prtou5fvlwzagrhzdyq2llaep9qtih3" xml:space="preserve">==ജനുവരി 2026==
=== നിലനിർത്തിയവ ===
===തിരിച്ചു വിട്ടവ===
=== നീക്കം ചെയ്തവ ===
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/വസീം കണ്ണൂർ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സുധീരൻ ​​പ്ര​യാർ-1]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/റഫീഖ് ഇബ്രാഹിം]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ആർ.രാഹുൽ]]

==ഫെബ്രുവരി 2026==
=== നിലനിർത്തിയവ ===
===തിരിച്ചു വിട്ടവ===
=== നീക്കം ചെയ്തവ ===
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഭാവന ക്ലബ്ബ് &amp; റീഡിംഗ് റൂം , പൊതുവാച്ചേരി]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/2016ലെ സമ്മർ ഒളിബിക്സിലെ അത് ലറ്റിക് മത്സരങ്ങൾ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/മഴ തോരും മുൻപേ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/മുന്നോക്ക വികസന കോർപ്പറേഷൻ]]

==ഏപ്രിൽ 2026==
=== നിലനിർത്തിയവ ===
===തിരിച്ചു വിട്ടവ===
=== നീക്കം ചെയ്തവ ===
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഡോ. ശ്രീ. ചിത്രഭാനു കെ പൊതുവാൾ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/Sanjay krishnan mt]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/വഴിച്ചെണ്ട]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പി. വി. സുകുമാരൻ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ടി എൻ പ്രകാശ് പുരസ്കാരം]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഡോ. ശ്രീ. ചിത്രഭാനു കെ പൊതുവാൾ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സുന്ദരം ധനുവച്ചപുരം]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ചിത്രഭാനു കെ പൊതുവാൾ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഇന്ത്യയിലെ ന്യൂനപക്ഷ പ്രീണനം]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കെ. മണികണ്ഠൻ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഭവാനി തമ്പുരാട്ടി]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ബൗദി മലയാളം നോവൽ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഗുഹ്യരോമം]]

==മേയ് 2026==
=== നിലനിർത്തിയവ ===
===തിരിച്ചു വിട്ടവ===
=== നീക്കം ചെയ്തവ ===
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സായി ശ്യാം രാമചന്ദ്രൻ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പുലാമന്തോൾ മൂസ്സ്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സായി ശ്യാം രാമചന്ദ്രൻ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/അബ്ദുൾ മുനീർ എൻ.കെ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/Mercy foundation]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/വാക്കോട് മൊയ്തീൻ കുട്ടി ഫൈസി]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കൊടക് അബ്ദുറഹ്‍മാൻ മുസ്‍ലിയാർ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/നാസിം ചാനടുക്കം]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സുനിൽ ജോസഫ്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പി വി സുകുമാരൻ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/Mitun M Das]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/അജേഷ് മാഷ് കോട്ടായി]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/തലതിരിവിൽ നിന്നും ആഞ്ജകളിലേക്ക്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സുധീർ മമ്പാട്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഇടുക്കി സീറോ-മലബാർ കത്തോലിക്കാ രൂപത]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സജി ജോസഫ്]]

==ജൂൺ 2026==
=== നിലനിർത്തിയവ ===
===തിരിച്ചു വിട്ടവ===
=== നീക്കം ചെയ്തവ ===
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/അരുൺ കുമാർ എസ്. ഹരിപ്പാട്]]
==ജൂലൈ 2026==
=== നിലനിർത്തിയവ ===
=== നീക്കം ചെയ്തവ ===
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/മുഞ്ഞനാട്ട് കുടുംബം]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/Manoj pulimath]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/Muhammad the false prophet]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പി.കെ. ഏട്ടനുണ്ണി രാജ]]

==ഓഗസ്റ്റ് 2026==
=== നിലനിർത്തിയവ ===
===തിരിച്ചു വിട്ടവ===
=== നീക്കം ചെയ്തവ ===
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ബാഹിർ.കെ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/Noorul Ameen]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സാമൂഹിക പ്രവർത്തനം (തൊഴിൽവൃത്തിപരമായത്)]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ആൻഡ്രോപോസ്]]

==ഒക്‌ടോബർ  2026==
=== നിലനിർത്തിയവ ===
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പള്ളിക്കൽ മൊയ്ദീൻ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ധമ്മാനന്ദ ഭിഖുനി]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/എം.എം പുരുഷോത്തമൻ നായർ]]

=== നീക്കം ചെയ്തവ ===
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/അക്ഷയ് അജിത്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പുഷ്പാഞ്ജലി സ്വാമിയാർ മഠം]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കാരക്കാട് സുബ്രഹ്മണ്യക്ഷേത്രം]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സെന്റ് ആൻസ് ചർച്ച്, വലിയ തോപ്പ്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/വി .സുരേശൻ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/വിനയൻ തേറായ്ക്കൽ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/വ്രതാനുഷ്ഠാനങ്ങളിലൂടെ തീർത്ഥയാത്ര]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പി. ശാദുലി]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പി. ശാദുലി സാഹിബ്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഡോ. ജയദേവൻ കെ. എസ്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/അനൂപ് പെരിയൽ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഹഫീസ് റഹ്മാൻ പടിയത്ത്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/വംശഹത്യ: പാഠം, പഠനം, പ്രതിരോധം]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/മലയാളത്തിലെ ധാതുക്കൾ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ജോഷി ജോർജ്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/മൂക്കുത്തി അമ്മൻ (ടെലിവിഷൻ പരമ്പര)]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പരാശക്തി (ടെലിവിഷൻ പരമ്പര)]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/യാമിനി (ടെലിവിഷൻ പരമ്പര)]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കനൽ സാംസ്കാരിക വേദി]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സെബാസ്റ്റ്യൻ എസ്. ജെയിംസ്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/എപി മുഹമ്മദ്‌ മുസ്‌ലിയാർ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ചന്ദ്രന്മാരേ വരൂ (ടെലിവിഷൻ പരമ്പര)]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സൊക്കത്തങ്കം (ടെലിവിഷൻ പരമ്പര)]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/അന്നൈ ഇല്ലം (ടെലിവിഷൻ പരമ്പര)]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ജെൻസി]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കാട്ടുമുളക്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കാട്ടുവെള്ളരി]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പി.കെ.എസ്. രാജ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ജനശക്തി ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ജോയ് കൂത്തൂർ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ജോയ് തോമസ്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ജോസഫ് ചാലിശ്ശേരി]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഡി.ബി. ബിനു]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/നജിം കൊച്ചുകലുങ്ക്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/നന്ദകുമാർ കളരിക്കൽ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പീറ്റർ നോക്സ്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പത്മൻ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ശംഘപാലകൻ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/മഹാപത്മൻ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പഴനി ബാബ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ബാലകൃഷ്ണൻ ചെറൂപ്പ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ബിനോയ് ഡൊമിനിക്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ബി. ഭദ്ര]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/അംഗനമാർമൗലേ, ബാലേ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പ്രവാസി നിവാസി പാർട്ടി]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പി.എ. പൗരൻ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ലാലി വിൻസന്റ്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ശങ്കരനാരായണൻ മലപ്പുറം]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ജോൺ ടി. വേക്കൻ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സുസ്മിത പ്രഭാകരൻ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ലാവണ്യ നായർ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഇല്യാസ് പെരിമ്പലം]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കേരള സർവീസ്]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/മലയാളത്തിലെ പോർച്ചുഗീസ് പദങ്ങൾ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കേരള ഉർദു ടീച്ചേഴ്സ് അസോസിയേഷൻ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കേരള സ്കൂൾ ടീച്ചേഴ്സ് അസോസിയേഷൻ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ആന്റണി കാട്ടിപ്പറമ്പിൽ]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ആൽബ്രൈറ്റ് സിൻഡ്രോം]]
#[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പേറ്റന്റ് ഡക്ടസ് ആർട്ടീരിയോസിസ്]]</text>
      <sha1>prtou5fvlwzagrhzdyq2llaep9qtih3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കെ.എ.യു.പി.എസ്. തിരുവത്ര</title>
    <ns>0</ns>
    <id>669651</id>
    <revision>
      <id>4681987</id>
      <parentid>4658132</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T22:03:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>4681987</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6040" sha1="2yz8nohuzg1zhobfeyo13hthczp5lyr" xml:space="preserve">{{Draft article}}
തൃശൂർ ജില്ലയിലെ ചാവക്കാട് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു എയ്ഡഡ് വിദ്യാലയമാണ് '''കുമാർ എ.യു.പി. സ്കൂൾ, തിരുവത്ര''' (KAUPS). 1924-ൽ സ്ഥാപിതമായ ഈ വിദ്യാലയത്തിൽ ആൺകുട്ടികൾക്കും പെൺകുട്ടികൾക്കും ഒരുമിച്ച് പഠിക്കാനുള്ള സൗകര്യമുണ്ട് (Co-educational). ഇവിടെ, ഒന്നു മുതൽ ഏഴു വരെ ക്ലാസ്സുകളും ലൈബ്രറി, വിശാലമായ കളിസ്ഥലം, കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബുകൾ തുടങ്ങിയ സൗകര്യങ്ങൾ ലഭ്യമാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.educrib.com/schools/india/kerala/thrissur/thiruvathra/k-a-u-p-s-thiruvathra-119811|title=K. A. U. P. S Thiruvathra Thiruvathra - Fees, Reviews, Admission|access-date=2026-07-27|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://sklops.com/schools/kerala/thrissur/kaups-thiruvathra-32070303002|title=KAUPS THIRUVATHRA in MANATHALA, THRISSUR - Admissions, Fees &amp; Reviews|access-date=2026-08-09|language=en}} {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

== ഭൗതിക സൗകര്യങ്ങൾ ==
സ്വകാര്യ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള കെട്ടിടത്തിലാണ് ഈ വിദ്യാലയം പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. മലയാളം മീഡിയത്തിലാണ് ഇവിടെ അധ്യയനം നടക്കുന്നത്. പഠനാവശ്യങ്ങൾക്കായി മികച്ച നിലവാരമുള്ള 21 ക്ലാസ്സ് മുറികളും പാഠ്യേതര പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കായി മറ്റ് 2 മുറികളുമുണ്ട്. പ്രധാനാധ്യാപകന് പ്രത്യേക മുറിയും, ചുറ്റുമതിലും, വൈദ്യുതി സൗകര്യവും വിദ്യാലയത്തിലുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://schools.org.in/thrissur/32070303002/kaups-thiruvathra.html |title=KAUPS THIRUVATHRA - School |website=schools.org.in |access-date=2026-08-09 |language=en}}&lt;/ref&gt;

3523 പുസ്തകങ്ങളുള്ള ഒരു ലൈബ്രറിയും, കുട്ടികൾക്കായി സ്വന്തമായി ഒരു കളിസ്ഥലവും സ്കൂളിലുണ്ട്. പഠനാവശ്യങ്ങൾക്കായി 8 കമ്പ്യൂട്ടറുകളുള്ള ഒരു കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബ് സജ്ജീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. കുട്ടികൾക്ക് കുടിവെള്ളത്തിനായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഹാൻഡ് പമ്പുകളും, ആൺകുട്ടികൾക്കും പെൺകുട്ടികൾക്കുമായി പ്രത്യേകം ശുചിമുറികളും ഇവിടെയുണ്ട്. കൂടാതെ വിദ്യാർത്ഥികൾക്കായി സ്കൂൾ വളപ്പിൽ വെച്ചുതന്നെ ഉച്ചഭക്ഷണം തയ്യാറാക്കി നൽകുന്നുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://schools.org.in/thrissur/32070303002/kaups-thiruvathra.html|title=KAUPS THIRUVATHRA - School|access-date=2026-08-09|website=schools.org.in|language=en}}&lt;/ref&gt;

== നൂറാം വാർഷികവും സ്റ്റാമ്പ് പ്രകാശനവും ==
കുമാർ എ.യു.പി സ്ക്കൂളിന്റെ നൂറാം വാർഷികത്തോടനുബന്ധിച്ച് വിദ്യാലയത്തിന്റെ ചിത്രം പതിച്ച സ്റ്റാമ്പ് തപാൽ വകുപ്പ് പുറത്തിറക്കി. തപാൽ വകുപ്പിന്റെ 'മൈ സ്റ്റാമ്പ്' (My Stamp) പദ്ധതിയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയാണ് ഈ സ്റ്റാമ്പ് തയ്യാറാക്കിയത്. വാർഡ് കൗൺസിലർ എം.ആർ. രാധാകൃഷ്ണൻ അധ്യക്ഷത വഹിച്ച പ്രകാശനച്ചടങ്ങ് സ്റ്റാൻഡിങ് കമ്മറ്റി ചെയർമാൻ അഡ്വ. മുഹമ്മദ് അൻവർ ഉദ്ഘാടനം നിർവ്വഹിച്ചു. തപാൽ വകുപ്പ് സീനിയർ സൂപ്രണ്ട് മുഹമ്മദ് ഷെരീഫാണ് സ്റ്റാമ്പിന്റെ പ്രകാശന കർമ്മം നിർവ്വഹിച്ചത്. വിദ്യാർത്ഥികളും അധ്യാപകരും പി.ടി.എ ഭാരവാഹികളും ചേർന്നാണ് സ്റ്റാമ്പ് ഏറ്റുവാങ്ങിയത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://chavakkadonline.com/thiruvatra-kumar-aup-school-centenary-commemoration-stamp-released-by-department-of-posts/|title=തിരുവത്ര കുമാർ എയുപി സ്കൂളിന്റെ നൂറാം വാർഷികത്തിൽ തപാൽ വകുപ്പ് വിദ്യാലയത്തിന്റെ സ്റ്റാമ്പ് പുറത്തിറക്കി - Co News|access-date=2026-08-09|date=2024-02-13|language=en-US}}&lt;/ref&gt;

== അവലംബങ്ങൾ ==
&lt;references /&gt;</text>
      <sha1>2yz8nohuzg1zhobfeyo13hthczp5lyr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഉപയോക്താവ്:AksharaBot</title>
    <ns>2</ns>
    <id>670489</id>
    <revision>
      <id>4682037</id>
      <parentid>4665491</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T08:52:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Netha Hussain</username>
        <id>19313</id>
      </contributor>
      <comment>+1</comment>
      <origin>4682037</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6011" sha1="3nbd0mljkdjhqkrlp1hxta7mzkhtcj1" xml:space="preserve">{{യന്ത്രം|Netha Hussain}}

[[:mw:Special:MyLanguage/Content translation|ഉള്ളടക്കപരിഭാഷാ ഉപകരണം]] വഴി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങളിലെ ഭാഷയും വ്യാകരണവും മാത്രം മെച്ചപ്പെടുത്തുകയാണ് ഇതിന്റെ ജോലി (ആദ്യഘട്ടം; പിന്നീട് ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ മാത്രം പിന്നീട് മറ്റു ലേഖനങ്ങളിലേക്കും മലയാളം വിക്കിസമൂഹത്തിന്റെ അനുമതിയോടുകൂടി വ്യാപിപ്പിക്കാം). വസ്തുതകൾ, സംഖ്യകൾ, തീയതികൾ, അവലംബങ്ങൾ, ഫലകങ്ങൾ, കണ്ണികൾ, വർഗ്ഗങ്ങൾ എന്നിവ ഇത് മാറ്റുന്നില്ല.

രണ്ട് ഘടകങ്ങളാണ് ഈ യന്ത്രത്തിനുള്ളത്: ഒന്നാമത്തേത് വ്യാകരണവും പരിഭാഷാപ്പിശകുകളും കണ്ടെത്തി തിരുത്തുന്നു; രണ്ടാമത്തേത് (ആശയപരിശോധന) ആ തിരുത്തിൽ ആശയം മാറിപ്പോയോ എന്ന് സ്വതന്ത്രമായി പരിശോധിക്കുന്നു. ഇവയ്ക്കിടയിൽ നിർമ്മിതബുദ്ധിയല്ലാത്ത ഒരു ഘടനാപരിശോധനയുമുണ്ട് (കണ്ണികൾ, ഫലകങ്ങൾ, അവലംബങ്ങൾ, സംഖ്യകൾ മാറിയിട്ടില്ലെന്ന് ഉറപ്പാക്കൽ). മൂന്നും കടന്നാൽ മാത്രമേ ഒരു തിരുത്ത് സേവ് ചെയ്യൂ.

* '''പദ്ധതി:''' [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം]]
* '''അംഗീകാരം:''' [[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രം/അംഗീകാരത്തിനുള്ള അപേക്ഷകൾ|അപേക്ഷ സമർപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു]]. &lt;s&gt; അംഗീകാരം ലഭിക്കുന്നതുവരെ പരീക്ഷണ ഓട്ടങ്ങൾ മാത്രം &lt;/s&gt; അംഗീകാരം ലഭിച്ചു.
* '''കോഡ്:''' [https://github.com/nethahussain/translation-cleanup-bot GitHub] 
* '''നിർമ്മിതബുദ്ധി മാതൃക:''' ഓരോ ബാച്ചിലും ഉപയോഗിച്ചത് ഏതെന്ന് [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം|പദ്ധതിത്താളിൽ]] രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. ഇപ്പോൾ ക്ലോഡ് ഫേബിൾ 5 ആണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. ഈ മോഡൽ ആണ് ഏറ്റവും മെച്ചപ്പെട്ടതായി തോന്നിയത്. 

* ഈ യന്ത്രത്തിന്റെ ഫലം മുൻകൂട്ടി നിശ്ചയിക്കപ്പെട്ടതല്ല (''non-deterministic''): LLM ഉപയോഗിക്കുന്നതിനാൽ ഒരേ ലേഖനത്തിൽ രണ്ടു തവണ ഓടിച്ചാൽ ഒരേ ഫലം കിട്ടണമെന്നില്ല. അതുകൊണ്ടാണ് മുകളിൽ പറഞ്ഞ മൂന്നു പരിശോധനകൾ; എല്ലാ തിരുത്തുകളും പരസ്യമായി രേഖപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു.

* ഈ യന്ത്രം തെറ്റു ചെയ്താൽ: തിരുത്ത് നേരിട്ട് മുൻപ്രാപനം ചെയ്യുക. അനുമതി ചോദിക്കേണ്ടതില്ല, തർക്കമുണ്ടാകില്ല, തെറ്റുകൾ [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:AksharaBot|ഈ താളിന്റെ സംവാദത്തിലോ]] [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Netha Hussain|പ്രവർത്തകയുടെ സംവാദത്താളിലോ]] അറിയിച്ചാൽ ബോട്ടിന്റെ പ്രവർത്തനം മെച്ചപ്പെടുത്താൻ സഹായകമായേക്കും.

==ബോട്ട് വരുത്തിയ തെറ്റുകൾ==
അക്ഷര ബോട്ട് വരുത്തിയ തെറ്റുകൾ ഇവിടെ പട്ടികപ്പെടുത്തുക:
* ഒന്നാം സി. അച്യുതമേനോൻ മന്ത്രിസഭ എന്ന താളിൽ [https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%92%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%A8%E0%B4%BE%E0%B4%82_%E0%B4%B8%E0%B4%BF._%E0%B4%85%E0%B4%9A%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B5%81%E0%B4%A4%E0%B4%AE%E0%B5%87%E0%B4%A8%E0%B5%8B%E0%B5%BB_%E0%B4%AE%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%BF%E0%B4%B8%E0%B4%AD&amp;curid=601394&amp;diff=4681544&amp;oldid=4069706 ഇവിടെ] 'jurisdiction = കേരളത്തിലെ' എന്നുള്ളത് 'കേരളം' എന്നു മാറ്റിയതായി കണ്ടു, അതിനാൽ വിവരപ്പെട്ടിയിലെ വിവരണം 'കേരളം 5-ആം മന്ത്രിസഭ' എന്ന് മാറിപ്പോയി. [[User:Netha Hussain|&lt;font color=&quot;navy&quot;&gt;നത&lt;/font&gt;]] [[User talk:Netha Hussain|&lt;font color=&quot;purple&quot;&gt;(സംവാദം)&lt;/font&gt;]] 08:52, 1 നവംബർ 2026 (UTC)</text>
      <sha1>3nbd0mljkdjhqkrlp1hxta7mzkhtcj1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>സംവാദം:സിനിമ</title>
    <ns>1</ns>
    <id>670630</id>
    <revision>
      <id>4681935</id>
      <parentid>4660688</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T17:05:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-58090-19</username>
        <id>224830</id>
      </contributor>
      <comment>/* സിനിമ */ സിനിമ</comment>
      <origin>4681935</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="274" sha1="kwvqlphbv69ezcx88an4ctrsrbubvk6" xml:space="preserve">== സിനിമ ==

സിനിമ [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&amp;#126;2026-45780-42|&amp;#126;2026-45780-42]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&amp;#126;2026-45780-42|talk]]) 07:47, 21 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)</text>
      <sha1>kwvqlphbv69ezcx88an4ctrsrbubvk6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഗവണ്മെന്റ് എച്ച്.എസ്.എസ്. കുട്ടമശ്ശേരി</title>
    <ns>0</ns>
    <id>672527</id>
    <revision>
      <id>4682009</id>
      <parentid>4680111</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T05:49:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 2 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>4682009</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5928" sha1="ose0klb8tea87rtsiwm86u50dr8lx4m" xml:space="preserve">{{PU|Govt. H.S.S. Kuttamassery}}
{{Infobox school
| name              = ഗവ. എച്ച്.എസ്.എസ്. കുട്ടമശ്ശേരി
| image             =
| alt               =
| caption           =
| logo              =
| pushpin_map       = India Kerala#India
| coordinates       = {{Coord|10.119897|76.388306|display=title}}
| type                  = പൊതുവിദ്യാലയം
| established       = 1904
| location          = കുട്ടമശ്ശേരി
| grades                = 1 മുതൽ 4 വരെ
| gender            = ആൺകുട്ടികളും പെൺകുട്ടികളും
| school_board          = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ്
| city              = [[ആലുവ]]
| state             = [[കേരളം]]
| country           = [[ഇന്ത്യ]]
| district          = [[എറണാകുളം ജില്ല]]
| educational_authority = ആലുവ ഉപജില്ല
| website           = https://schoolwiki.in/25004
| postcode              = 683105
| udisce_code           = 32080100802
| Kerala_school_code    = 25004
}}
[[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[എറണാകുളം ജില്ല|എറണാകുളം ജില്ലയിലെ]] [[വാഴക്കുളം ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്|വാഴക്കുളം ബ്ലോക്കിൽ]] [[കീഴ്‌മാട് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|കീഴ്മാട് പഞ്ചായത്തിൽ]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://edrop.sec.kerala.gov.in/institution/newlist?sort=i.institutionAddress&amp;direction=desc&amp;page=1283|access-date=2026-09-27}} {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=നവംബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; [[പെരിയാർ|പെരിയാർ നദിക്ക്]] സമീപം സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു സർക്കാർ വിദ്യാലയമാണ് '''ഗവ. എച്ച്.എസ്.എസ്. കുട്ടമശ്ശേരി'''. കേരളസംസ്ഥാന പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിന്റെ കീഴിലുള്ള വിദ്യാലയമാണിത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://dhsetransfer.kerala.gov.in/public/institns/general|title=Government Institutions|access-date=2026-10-09|date=2026-10-09|website=HSE Transfer Portal|publisher=Govt of Kerala}} {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=നവംബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; 1904 ലാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥാപിതമായത്. മൂന്നാർ-ആലുവ റോഡിൽ ആലുവയിൽ നിന്ന് 5 കിലോമീറ്റർ അകലെ [[കുട്ടമശ്ശേരി]] ഗ്രാമത്തിലാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://keezhmadpanchayat.lsgkerala.gov.in/en/page/schools|title=Schools {{!}} Keezhmad Grama Panchayat|access-date=2026-10-09}}&lt;/ref&gt; അടുത്തുള്ള റെയിൽവേസ്റ്റേഷൻ ആലുവയും വിമാത്താവളം കൊച്ചി അന്താരാഷ്ട്രവിമാനത്താവളവുമാണ്. 

== ചരിത്രം ==
1904 ൽ ഒരു എൽ പി സ്കൂൾ ആയാണ് കീഴ്മാട് പഞ്ചായത്തിലെ കുട്ടമശ്ശേരി എന്ന പ്രദേശത്ത് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥാപിച്ചത്. പിന്നീട് യുപി സ്കൂൾ ആയും 1979 വർഷത്തിൽ ഹൈസ്കൂൾ ആയും 2014 വർഷത്തിൽ ഹയർ സെക്കന്ററി ആയും ഉയർത്തപ്പെട്ടു. കീഴ്മാട് ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലെ ഏക ഹയർ സെക്കന്ററി  സ്കൂൾ ആയ ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥാപിതമായിട്ട് 110 വർഷം പിന്നിട്ടു.

== ഭൗതിക സൗകര്യങ്ങൾ ==
ഈ വിദ്യാലയത്തിൽ ആകെ 26 ക്ലാസ് മുറികളുണ്ട്. 11 സ്മാർട്ട് ക്ലാസ് മുറികളും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബും സയൻസ് ലാബും ഈ വിദ്യാലയത്തിലുണ്ട്. ഉച്ചഭക്ഷണ പദ്ധതിക്കായി അടുക്കളയും സ്ക്കൂളിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. 2.83 ഏക്കർ  വിസ്തൃതിയുമുള്ള കാമ്പസാണ് ഈ വിദ്യാലയത്തിനുള്ളത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/25004|title=Sametham - Kerala School Data Bank.|website=sametham.kite.kerala.gov.in}}&lt;/ref&gt;

== അവലംബങ്ങൾ ==
{{Reflist}}

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
*[https://web.archive.org/web/20260519213035/https://schoolwiki.in/25004 സ്കൂൾ വിക്കി വെബ്സൈറ്റ്]

[[വർഗ്ഗം:ആലുവ വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയുടെ കീഴിലുള്ള വിദ്യാലയങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:എറണാകുളം ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:എറണാകുളം ജില്ലയിലെ സർക്കാർ വിദ്യാലയങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>ose0klb8tea87rtsiwm86u50dr8lx4m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഗവണ്മെന്റ് എച്ച്.എസ്.എസ്. ചെങ്ങമനാട്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>672539</id>
    <revision>
      <id>4682010</id>
      <parentid>4680107</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T05:52:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 2 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>4682010</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7434" sha1="2qxh5gq09ncg24uwleohwrq6kj3vva4" xml:space="preserve">{{Infobox school
| name                  = ഗവ. എച്ച്. എസ്. ചെങ്ങമനാട്
| image                 =Govt Higher Secondary School Chengamanadu.JPG
| image_size            =
| alt                   =
| caption               = ഗവ. എച്ച്. എസ്. ചെങ്ങമാനാട്
| logo                  =
| pushpin_map           = India Kerala#India
| coordinates           = {{Coord|10.153506|76.337654|display=title}}
| type                  = പൊതുവിദ്യാലയം
| established           = {{Start date|1911|df=yes}}
| location              = ചെങ്ങമനാട്
| grades                = 5 മുതൽ 12 വരെ
| gender                = ആൺകുട്ടികളും പെൺകുട്ടികളും
| medium_of_language    = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ്
| school_board          = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ്
| city                  = [[ആലുവ]]
| state                 = [[കേരളം]]
| country               = [[ഇന്ത്യ]]
| district              = [[എറണാകുളം ജില്ല]]
| educational_authority = ആലുവ വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ല
| address               = ചെങ്ങമനാട്
| postcode              = 683578
| website               = https://ghsschengamanad.in/
| udisce_code           = 32080201602
| Kerala_school_code    = 25061
}}
[[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[എറണാകുളം ജില്ല|എറണാകുളം ജില്ലയിലെ]] [[ആലുവ താലൂക്ക്|ആലുവ താലൂക്കിൽ]] [[പാറക്കടവ് ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്|പാറക്കടവ് ബ്ലോക്കിൽ]] [[ചെങ്ങമനാട് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ചെങ്ങമനാട് ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിൽ]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://edrop.sec.kerala.gov.in/institution/newlist?sort=i.institutionAddress&amp;direction=asc&amp;page=350|access-date=2026-09-27}} {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=നവംബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു സർക്കാർ വിദ്യാലയമാണ് '''ഗവ. എച്ച്. എസ്. ചെങ്ങമാനാട്'''. കേരളസംസ്ഥാന പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിന്റെ കീഴിലുള്ള വിദ്യാലയമാണിത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://dhsetransfer.kerala.gov.in/public/institns/general|title=Government Institutions|access-date=2026-10-09|date=2026-10-09|website=HSE Transfer Portal|publisher=Govt of Kerala}} {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=നവംബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; 1911 ലാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥാപിതമായത്. അത്താണിയിൽ നിന്നും പറവൂരേക്കുള്ള റോഡിൽ ചെങ്ങമാനാട് എന്ന സ്ഥലത്താണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. [[ആലുവ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ആലുവ നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിലും]] [[ചാലക്കുടി ലോക്സഭാമണ്ഡലം|ചാലക്കുടി ലോകസഭ മണ്ഡലത്തിലുമായാണ്]] ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ [[ചൊവ്വര|ചൊവ്വരയാണ്]]. അടുത്തുള്ള പ്രധാന റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ [[ആലുവ]] ആണ്. ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള വിമാനത്താവളം [[കൊച്ചി അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം]] ആണ്.

== ചരിത്രം ==
വടക്കേടത്ത്‌ ശങ്കരപിള്ളയെന്ന വ്യക്തി തന്റെ  പുരയിടത്തിൽ നിന്നും 40 സെന്റ്‌ സ്ഥലം മാറ്റി അതിൽ ഓലഷെഡ് കെട്ടി 1911ൽ സ്‌കൂളിന്റെ പ്രവർത്തനം തുടങ്ങി. പിന്നീട് [[ചട്ടമ്പിസ്വാമികൾ|ചട്ടമ്പിസ്വാമികളുടെയും]] മറ്റും പ്രവർത്തന ഫലമായി സ്‌കൂളിന്‌ 1913ൽ സർക്കാർ അംഗീകാരം കിട്ടുകയും പ്രൈമറി സ്‌കൂളായി പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്‌തു. 2000ൽ ഹൈസ്‌കൂൾ ഹയർസെക്കന്റി സ്‌കൂളാവുകയും ചെയ്‌തു.

== ഭൗതിക സൗകര്യങ്ങൾ ==
നാലായിരത്തിലേറെ പുസ്തകങ്ങളുള്ള വായനശാല ഈ വിദ്യാലയത്തിനുണ്ട്. കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബും ശാസ്ത്രലാബും ഇവിടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഉച്ചഭക്ഷണ പദ്ധതിക്കായി അടുക്കളയും സ്കൂളിലുണ്ട്. ആകെ 32 ക്ലാസ് മുറികളുണ്ട്. ഇതിൽ 13 എണ്ണം സ്മാർട്ട് ക്ലാസ് മുറികളാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/25061|title=Sametham - Kerala School Data Bank.|website=sametham.kite.kerala.gov.in}}&lt;/ref&gt; 

കേരള സർക്കാർ പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമായി പെൺകുട്ടികൾക്കുമാത്രമായുള്ള ഷി ജിം ഇവിടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/she-gyms-opened-in-five-schools-to-promote-physical-fitness-among-girls/articleshow/90553643.cms|title=She Gyms opened in five schools to promote physical fitness among girls|access-date=2026-10-09|last=TNN|first=TNN|website=timesofindia.indiatimes.com}}&lt;/ref&gt;

== അവലംബങ്ങൾ ==
{{Reflist}}

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
*[https://web.archive.org/web/20260519213122/https://schoolwiki.in/25061 സ്കൂൾ വിക്കി വെബ്സൈറ്റ്]
*[https://ghsschengamanad.in/ ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്]

[[വർഗ്ഗം:ആലുവ വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയുടെ കീഴിലുള്ള വിദ്യാലയങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:എറണാകുളം ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:എറണാകുളം ജില്ലയിലെ സർക്കാർ വിദ്യാലയങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>2qxh5gq09ncg24uwleohwrq6kj3vva4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കെ.എ.എം.യു.പി.എസ്. പല്ലന</title>
    <ns>0</ns>
    <id>672906</id>
    <revision>
      <id>4681986</id>
      <parentid>4676211</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T22:01:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>4681986</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7384" sha1="5m41segfm2y79oazd6om2l4ns1p05i7" xml:space="preserve">{{Infobox school
| name                  = കെ.എ.എം.യു.പി.എസ്. പല്ലന
| image                 = File:KURARANASAN MEMORIAL UP SCHOOL PALLANA.jpg
|image_size = 350px 
| caption               = കെ.എ.എം.യു.പി.എസ്. പല്ലന
| location              = [[പല്ലന]]
| country               = ഇന്ത്യ
|coordinates = {{Coord|9.3011794 | 76.3956642|display=inline,title}}  
| other_name            = 
| type                  = പൊതുവിദ്യാലയം (എയ്ഡഡ്)
| established           = {{Start date|1951|df=yes}}
| school_board          = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ്
| district              = ആലപ്പുഴ
| educational_authority = അമ്പലപ്പുഴ ഉപജില്ല
| grades                = 5 മുതൽ 7 വരെ
| medium_of_language    = മലയാളം
| website               = 
| udisce_code           = 32110200905
| Kerala_school_code    = 35344
}}
[[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ]] [[കാർത്തികപ്പള്ളി താലൂക്ക്|കാർത്തികപ്പള്ളി താലൂക്കിൽ]], [[തൃക്കുന്നപ്പുഴ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|തൃക്കുന്നപ്പുഴ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിൽ]], [[പല്ലന]] എന്ന ഗ്രാമപ്രദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു എയ്ഡഡ് വിദ്യാലയമാണ് '''കെ.എ.എം.യു.പി.എസ്. പല്ലന'''.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/35344|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-10-14}}&lt;/ref&gt;
കേരളസംസ്ഥാന പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിന്റെ കീഴിലുള്ള ഒരു സ്ഥാപനമാണിത്. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://kys.udiseplus.gov.in/|title=udiseplus.gov.in|access-date=October 14, 2026}}&lt;/ref&gt; [[ഹരിപ്പാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഹരിപ്പാട് നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിലും]] ആലപ്പുഴ ലോകസഭ മണ്ഡലത്തിലുമായാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. 1951 ലാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥാപിതമായത്. ആലപ്പുഴ ജില്ലാ ആസ്ഥാനത്തു നിന്നും ഏകദേശം 23 കിലോമീറ്റർ ദൂരത്താണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. കോഴിക്കോട് അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളത്തിൽ നിന്നും 95 കിലോമീറ്റർ ദൂരമാണ് ഇങ്ങോട്ടുള്ളത്.
==ചരിത്രം==
ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ തൃക്കുന്നപ്പുഴ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിൽ [[പല്ലന|പല്ലനയിലാണ്]] കുമാരനാശാൻ മെമ്മോറിയൽ അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ (കെ.എ.എം. യു.പി.എസ്.) സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. തോട്ടപ്പള്ളി - തൃക്കുന്നപ്പുഴ പാതയിലെ കുമാരകോടി ജംഗ്ഷനിൽനിന്ന് ഏകദേശം 750 മീറ്റർ കിഴക്കുമാറി, [[കുമാരനാശാൻ സ്മാരകം|കുമാരനാശാൻ സ്മാരകത്തോട്]] ചേർന്ന് ഈ എയ്ഡഡ് വിദ്യാലയം പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
1924 ജനുവരി 16-ന് പല്ലനയാറ്റിലുണ്ടായ റെഡീമർ ബോട്ട് അപകടത്തിലാണ് [[കുമാരനാശാൻ|കുമാരനാശാൻ]] അന്തരിച്ചത്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ അന്ത്യവിശ്രമസ്ഥലമായ കുമാരകോടിയിൽ, കുമാരനാശാന്റെ പത്നി ഭാനുമതിയമ്മ 1951-ലാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥാപിച്ചത്.

==ഭൗതിക സൗകര്യങ്ങൾ==
2500 പുസ്തകങ്ങളുള്ള വായനശാലയും വായനാമുറിയും ഈ വിദ്യാലയത്തിനുണ്ട്. കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബും ശാസ്ത്രലാബും ഇവിടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഉച്ചഭക്ഷണ പദ്ധതിക്കായി അടുക്കളയും വിദ്യാലയത്തിലുണ്ട്. ഇവിടെ ആകെ 13 ക്ലാസ് മുറികളാണുള്ളത്. 1.6 ഏക്കർ വിസ്തൃതിയുമുള്ള കാമ്പസാണ് ഈ വിദ്യാലയത്തിനുള്ളത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/35344|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-10-14}}&lt;/ref&gt;

വിദ്യാലയപരിസരത്ത് കുമാരനാശാന്റെ സ്മൃതിമണ്ഡപവും സർക്കാർ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള സ്മാരകവും സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. 
==ചിത്രശാല==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot;&gt;
പ്രമാണം:Kumaran Asan Memorial at Pallana IMG20201128100629.jpg
പ്രമാണം:Kumaran Asan Memorial at Pallana IMG20201128100803.jpg
പ്രമാണം:Kumaran Asan Memorial at Pallana IMG20201128101040.jpg
പ്രമാണം:Kumaran Asan Memorial at Pallana IMG20201128101312.jpg
പ്രമാണം:Kumaran Asan Memorial at Pallana IMG20201128102000.jpg
പ്രമാണം:Kumaran Asan Memorial at Pallana IMG20201128102027.jpg
പ്രമാണം:Kumaran Asan Memorial at Pallana IMG20201128102053.jpg
പ്രമാണം:Kumaran Asan Memorial at Pallana IMG20201128102347.jpg
പ്രമാണം:Kumaran Asan Memorial at Pallana IMG20201128102507.jpg
പ്രമാണം:Kumaran Asan Memorial at Pallana IMG20201128102756.jpg
&lt;/gallery&gt;

==അവലംബങ്ങൾ==
{{Reflist}}

==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
*[https://web.archive.org/web/20260518211618/https://schoolwiki.in/35344 സ്കൂൾ വിക്കി വെബ്സൈറ്റ്]
[[വർഗ്ഗം:ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:അമ്പലപ്പുഴ വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:അമ്പലപ്പുഴ വിദ്യാഭ്യാസ ഉപജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>5m41segfm2y79oazd6om2l4ns1p05i7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കിം ഇൽ-ചോൾ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>672907</id>
    <revision>
      <id>4681963</id>
      <parentid>4676117</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T19:10:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>4681963</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10364" sha1="oftbvxm8735l6ojmdbosa652wv5qxoy" xml:space="preserve">{{Infobox officeholder
| name                = കിം ഇൽ-ചോൾ
| native_name         = {{nobold|김일철}}
| image               = Kim Il-chol as the Commander of the Korean People's Navy.jpg
| office              = [[ദേശീയ പ്രതിരോധ മന്ത്രാലയം (ഉത്തര കൊറിയ)|ഉത്തരകൊറിയയുടെ പ്രതിരോധ മന്ത്രി]]
| term_start          = 1998
| term_end            = 2009
| predecessor         = [[ചോ ക്വാങ്]]
| successor           = [[കിം യോങ് ചുൻ]]
| birth_date          = {{Birth date text|1933}}
| death_date          = {{Death date and age|2023|09||1933|||df=yes}}
| birth_place         = [[പ്യോംങ്യാംഗ്|ഹെയ്‌ജോ]], കൊറിയ, ജപ്പാൻ സാമ്രാജ്യം
| death_place         = [[പ്യോംങ്യാംഗ്]], [[ഉത്തര കൊറിയ]]
| resting_place       = [[പാട്രിയോട്ടിക് മാർട്ടിയേഴ്സ് സെമിത്തേരി]]
| rank                = [[File:Vice-Marshal of the DPRK rank insignia.jpg|30px|link=]] [[ചാസു]] &lt;small&gt;(വൈസ് മാർഷൽ)&lt;/small&gt;
| citizenship         = 
| allegiance          = {{flagicon|North Korea}} [[ഉത്തര കൊറിയ]]
| branch              = {{navy|North Korea}}
| party               = [[വർക്കേഴ്സ് പാർട്ടി ഓഫ് കൊറിയ]]
| awards              = [[ഹീറോ ഓഫ് ദ റിപ്പബ്ലിക്]]&lt;br/&gt; [[ഓർഡർ ഓഫ് കിം ഇൽ സങ്]] &lt;br/&gt; [[ഓർഡർ ഓഫ് ദ നാഷണൽ ഫ്ലാഗ് ]]
| battles             = {{tree list}}
*[[കൊറിയൻ യുദ്ധം]]
**[[വോൺസാൻ ഉപരോധം]]
*[[പ്യൂബ്ലോ സംഭവം]]
{{tree list/end}}
| module              = {{Infobox Korean name/auto
| child = yes
|hangul=%김일철
|hanja=金鎰喆
}}
}}

'''കിം ഇൽ-ചോൾ (കൊറിയൻ: 김일철, 1933 – 2023 സെപ്റ്റംബർ)'''&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.findagrave.com/memorial/288940993/kim-il-chol|title=VM Kim Il-chol (1933-2023) - Find a Grave Memorial|access-date=2026-10-14|language=en}}&lt;/ref&gt; ഒരു [[ഉത്തര കൊറിയ|ഉത്തരകൊറിയൻ]] സൈനിക ഉദ്യോഗസ്ഥനായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;Yonhap - 14May2010 - N. Korea announces removal of senior official citing age&quot;&gt;{{cite news|url=http://english.yonhapnews.co.kr/northkorea/2010/05/14/86/0401000000AEN20100514002200315F.HTML|title=N. Korea announces removal of senior official citing age|last=Kim|first=Sam|date=14 May 2010|publisher=[[Yonhap|Yonhap News Agency]]|accessdate=20 December 2011}}&lt;/ref&gt; അദ്ദേഹം ഉത്തരകൊറിയയുടെ ദേശീയ പ്രതിരോധ കമ്മീഷനിൽ അംഗമായും പ്രതിരോധ മന്ത്രിയായും സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു.&lt;ref name=&quot;BBC News - 16Jan2009 - Who will succeed N Korea's Kim Jong-il?&quot;&gt;{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/7720345.stm|title=Who will succeed N Korea's Kim Jong-il?|last=Branford|first=Becky|date=16 January 2009|publisher=[[BBC News]]|accessdate=20 December 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.nkleadershipwatch.org/leadership-biographies/vmar-kim-il-chol/|title=VMAR Kim Il Chol {{!}} North Korea Leadership Watch|access-date=2026-10-14}}&lt;/ref&gt;

== ജീവചരിത്രം ==
1933-ൽ [[പ്യോംങ്യാംഗ്|പ്യോങ്‌യാങ്ങിലാണ്]] കിം ജനിച്ചത്.&lt;ref name=&quot;KBS&quot;&gt;{{cite web|url=http://world.kbs.co.kr/english/event/nkorea_nuclear/people/who_detail_23.htm|title=Kim Il-chol|accessdate=October 29, 2012|publisher=KBS World Radio}}&lt;/ref&gt; അദ്ദേഹം മാങ്യോങ്‌ദേ റെവല്യൂഷണറി സ്കൂളിൽ നിന്നും സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ നേവൽ അക്കാദമിയിൽ നിന്നും ബിരുദം നേടി.&lt;ref name=&quot;KBS&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.globalsecurity.org/military/world/dprk/kim-il-chol.htm|title=Kim, Il-ch'ol / Kim Il Chul|access-date=2026-10-14}}&lt;/ref&gt; ഉത്തരകൊറിയൻ സൈന്യം പ്രധാനമായും കരസേനയെ ആശ്രയിച്ചിരുന്നെങ്കിലും, 1982 മുതൽ [[കൊറിയൻ പീപ്പിൾസ് നേവി]]&lt;nowiki/&gt;യുടെ മേധാവിയായിരുന്ന അഡ്മിറൽ കിം 1998-ൽ രാജ്യത്തെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന സൈനിക പദവിയായ പീപ്പിൾസ് ആംഡ് ഫോഴ്‌സസ് മന്ത്രിയായി നിയമിതനായി.&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Gause |first1=Ken E. |url=https://www.globalsecurity.org/military/library/report/2006/ssi_gause.pdf |title=North Korean Civil-Military Trends: Military-First Politics to a Point |date=2006 |publisher=Strategic Studies Institute |isbn=1-58487-257-8 |location=Carlisle Barracks, PA |pages=21–22}}&lt;/ref&gt; 1997 ഫെബ്രുവരിയിൽ മരിച്ച ചോയ് ക്വാങിന്റെ ഒഴിവിലേക്കായിരുന്നു നിയമനം. കിം ജോങ് ഇൽ അദ്ദേഹത്തിൽ പൂർണ വിശ്വാസമർപ്പിച്ചിരുന്നുവെന്നതിന്റെ സൂചനയായും ഈ നിയമനം കണക്കാക്കപ്പെട്ടു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://picryl.com/media/kim-il-chol-as-the-commander-of-the-korean-peoples-navy-1750c5|title=Kim Il-chol as the Commander of the Korean People's Navy|access-date=2026-10-14|date=1995-01-01|language=en}}&lt;/ref&gt; കൊറിയൻ ഉപദ്വീപിന്റെ വിഭജനത്തിനു ശേഷം ആദ്യമായി 2000 സെപ്റ്റംബറിൽ നടന്ന ഉത്തര–ദക്ഷിണ കൊറിയൻ പ്രതിരോധ മന്ത്രിമാരുടെ യോഗത്തിൽ കിം മുതിർന്ന പ്രതിനിധിയായി പങ്കെടുത്തു.&lt;ref&gt;{{cite journal |author=Lim Jae-hyoung |year=2002 |title=The Power Hierarchy: North Korean Foreign Policy-Making Process |url=http://www.ieas.or.kr/vol14_2/14_2_5.pdf |url-status=dead |journal=East Asian Review |volume=14 |issue=2 |pages=89–106 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130515155548/http://www.ieas.or.kr/vol14_2/14_2_5.pdf |archivedate=2013-05-15}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.reutersconnect.com/item/kim-il-chol-and-cho-sung-tae/dGFnOnJldXRlcnMuY29tLDIwMDA6bmV3c21sX1JQMkRSSUFRS0ZBQQ|title=Licensable picture: KIM IL CHOL AND CHO SUNG-TAE.|access-date=2026-10-14|language=en}} {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

1988-ൽ കിം ദേശീയ പ്രതിരോധ കമ്മീഷനിലേക്ക് നിയമിതനായി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.arabnews.com/archive/345050|title=Top North Korea general shoved into retirement|access-date=2026-10-14|last=Kim|first=Jack|date=2010-05-15|language=en}}&lt;/ref&gt; 2010-ൽ പ്രായാധിക്യം കാരണമാണ് അദ്ദേഹത്തെ എല്ലാ പദവികളിൽ നിന്നും നീക്കിയതെന്ന് റിപ്പോർട്ടുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;Yonhap - 14May2010 - N. Korea announces removal of senior official citing age2&quot;&gt;{{cite news|url=http://english.yonhapnews.co.kr/northkorea/2010/05/14/86/0401000000AEN20100514002200315F.HTML|title=N. Korea announces removal of senior official citing age|last=Kim|first=Sam|date=14 May 2010|publisher=Yonhap News Agency|accessdate=20 December 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.koreatimes.co.kr/southkorea/defense/20071126/koreas-to-open-defense-ministerial-talks|title=Koreas to Open Defense Ministerial Talks|access-date=2026-10-14|last=KST|first=Published|last2=KST|first2=Updated|date=2007-11-26|language=en}}&lt;/ref&gt;

കൊറിയ–ചൈന സിവിൽ എക്സ്ചേഞ്ച് പ്രമോഷൻ അസോസിയേഷനിലും കിം അംഗമായിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.mfa.gov.kp/en/manoeuvres-to-concoct-human-rights-virus-are-doomed-to-failure/|title=Manoeuvres to Concoct &quot;Human Rights Virus&quot; Are Doomed to Failure|access-date=2021-01-30|last=|first=|date=|website=[[Ministry of Foreign Affairs (North Korea)]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20210129212433/http://www.mfa.gov.kp/en/manoeuvres-to-concoct-human-rights-virus-are-doomed-to-failure/|archive-date=29 January 2021|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.taipeitimes.com/News/world/archives/2007/11/27/2003390086|title=Korean chiefs of defense to discuss disputed sea border - Taipei Times|access-date=2026-10-14|date=2007-11-27}}&lt;/ref&gt;

കിമ്മിന് [[ഹീറോ ഓഫ് ദ റിപ്പബ്ലിക്]], [[ഓർഡർ ഓഫ് കിം ഇൽ സങ്]], [[ഓർഡർ ഓഫ് ദ നാഷണൽ ഫ്ലാഗ് (ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ്)]] എന്നീ ബഹുമതികൾ ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.cybernk.net/infoText/InfoHumanDetail.aspx?mc=EJ1003&amp;hid=EJ100300227707&amp;rightType=3&amp;direct=1&amp;direct=1|access-date=2021-08-06|website=www.cybernk.net|script-title=ko:북한지역정보넷}}&lt;/ref&gt;

2023 സെപ്റ്റംബറിൽ 90-ആം വയസ്സിൽ കിം [[പ്യോംങ്യാംഗ്|പ്യോങ്‌യാങ്ങിൽ]] അന്തരിച്ചു.&lt;ref&gt;[https://www.yna.co.kr/view/PYH20230915136100042 북한 김일철 전 인민무력부장 '신미리애국열사릉'에 안장] {{in lang|ko}}&lt;/ref&gt;

== ഇതും കാണുക ==

* [[ചാസു]]

== അവലംബം ==</text>
      <sha1>oftbvxm8735l6ojmdbosa652wv5qxoy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കെ.കെ.എം.ജി.വി.എച്ച്.എസ്.എസ്. ഇളിപ്പക്കുളം</title>
    <ns>0</ns>
    <id>672908</id>
    <revision>
      <id>4681988</id>
      <parentid>4676070</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T22:19:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>4681988</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6817" sha1="fi097flffc96d17w6ba4c67mip08ihf" xml:space="preserve">{{Infobox school
| name                  = കെ.കെ.എം.ജി.വി.എച്ച്.എസ്.എസ്. എളിപ്പക്കുളം
| image                 = 
| image_size            = 
| caption               = കെ.കെ.എം.ജി.വി.എച്ച്.എസ്.എസ്. എളിപ്പക്കുളം
| location              = [[വള്ളികുന്നം]]
| country               = ഇന്ത്യ
| coordinates           = 
| other_name            = 
| type                  = പൊതുവിദ്യാലയം (സർക്കാർ)
| established           = {{Start date|1957|df=yes}}
| school_board          = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ്
| district              = ആലപ്പുഴ
| educational_authority = കായംകുളം ഉപജില്ല
| grades                = 5 മുതൽ 12 വരെ
| medium_of_language    = മലയാളം
| website               = 
| udisce_code           = 32110601102
| Kerala_school_code    = 36015
}}
[[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ]] [[മാവേലിക്കര താലൂക്ക്|മാവേലിക്കര താലൂക്കിൽ]] [[വള്ളികുന്നം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|വള്ളികുന്നം പഞ്ചായത്തിൽ]] [[വള്ളികുന്നം]] എന്ന പ്രദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു സർക്കാർ വിദ്യാലയമാണ് '''കെ.കെ.എം.ജി.വി.എച്ച്.എസ്.എസ്. എളിപ്പക്കുളം'''.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/36015|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-10-14}}&lt;/ref&gt;
കേരളസംസ്ഥാന പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിന്റെ കീഴിലുള്ള സ്ഥാപനമാണ് ഇത്. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://kys.udiseplus.gov.in/|title=udiseplus.gov.in|access-date=October 14, 2026}}&lt;/ref&gt; [[മാവേലിക്കര നിയമസഭാമണ്ഡലം|മാവേലിക്കര നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിലും]] മാവേലിക്കര ലോകസഭ മണ്ഡലത്തിലുമായാണ് ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. 1957 ലാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥാപിതമായത്. ആലപ്പുഴ ജില്ലാ ആസ്ഥാനത്തു നിന്നും 46 കിലോമീറ്റർ ദൂരത്താണ് ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. കോഴിക്കോട് അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളത്തിൽ നിന്നും 115 കിലോമീറ്റർ ദൂരമാണ് ഇങ്ങോട്ടുള്ളത്.
==ചരിത്രം==
1926-ൽ ഇലിപ്പക്കുളം വട്ടയ്ക്കാട്ട് ദേവീക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഭൂമിയിൽ പെൺപള്ളിക്കൂടമായാണ് ഈ വിദ്യാലയം പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചത്. തുടക്കത്തിൽ തന്നെ ഇവിടെ ഇംഗ്ലീഷ് മീഡിയം ക്ലാസുകളും ഉണ്ടായിരുന്നു. 1957-ൽ ഇത് ഹൈസ്കൂളായി ഉയർത്തപ്പെട്ടു. [[കാമ്പിശ്ശേരി കരുണാകരൻ]], [[തോപ്പിൽ ഭാസി]], പുതുശ്ശേരി രാമചന്ദ്രൻ, സി.കെ. കുഞ്ഞുരാമൻ, ടി.കെ. തേവൻ എന്നിവരുടെ ശ്രമഫലമായി സ്കൂൾ പിന്നീട് സർക്കാർ ഏറ്റെടുക്കുകയും, തുടർന്ന് 'കാമ്പിശ്ശേരി കരുണാകരൻ മെമ്മോറിയൽ സ്കൂൾ' എന്ന് പുനർനാമകരണം ചെയ്യപ്പെടുകയും ചെയ്തു.1992-ൽ വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കൻഡറിയും 1998-ൽ ഹയർ സെക്കൻഡറിയും അനുവദിച്ചു. കുട്ടികളുടെ ആധിക്യം കാരണം ആദ്യകാലങ്ങളിൽ ഷിഫ്റ്റ് സമ്പ്രദായത്തിലാണ് വിദ്യാലയം പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നത്. വള്ളികുന്നം, താമരക്കുളം, കൃഷ്ണപുരം, ഭരണിക്കാവ് എന്നീ നാല് പഞ്ചായത്തുകൾ ഉൾപ്പെടുന്ന പ്രദേശത്തെ ഏക സർക്കാർ ഹയർ സെക്കൻഡറി വിദ്യാലയമാണിത്.

==ഭൗതിക സൗകര്യങ്ങൾ==
10903 പുസ്തകങ്ങളുള്ള വായനശാലയും വായനാമുറിയും ഈ വിദ്യാലയത്തിനുണ്ട്. കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബും ശാസ്ത്രലാബും ഇവിടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഉച്ചഭക്ഷണ പദ്ധതിക്കായി അടുക്കളയും സ്കൂളിലുണ്ട്. ആകെ 31 ക്ലാസ് മുറികളുണ്ട്. 2 ഏക്കർ 19 സെന്റ് വിസ്തൃതിയുമുള്ള കാമ്പസാണ് ഈ വിദ്യാലയത്തിനുള്ളത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/36015|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-10-14}}&lt;/ref&gt;

==അവലംബങ്ങൾ==
{{Reflist}}

==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
*[https://web.archive.org/web/20260120162018/https://schoolwiki.in/36015 സ്കൂൾ വിക്കി വെബ്സൈറ്റ്]
[[വർഗ്ഗം:ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കായംകുളം വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കായംകുളം വിദ്യാഭ്യാസ ഉപജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>fi097flffc96d17w6ba4c67mip08ihf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കരീബിയൻ ഹിന്ദുസ്ഥാനി</title>
    <ns>0</ns>
    <id>673545</id>
    <revision>
      <id>4681919</id>
      <parentid>4680428</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T15:28:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>4681919</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18431" sha1="72tjbvzq7b59ciucyvqybqndm1hs4yy" xml:space="preserve">
&lt;templatestyles src=&quot;Plainlist/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Module:Infobox/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;{{Infobox language
| name = Caribbean Hindustani
| image = Caribbean Hindustani in Latin, Devanagari, Kaithi, and Nastaliq.svg
| imagecaption = Caribbean Hindustani written in the Latin, Devanagari, Kaithi, and Perso-Arabic ([[Nastaliq]] calligraphy) scripts
| nativename = कैरेबियाई हिंदुस्तानी&lt;br /&gt;{{script|Kthi|𑂍𑂶𑂩𑂵𑂥𑂱𑂨𑂰𑂆⸱𑂯𑂱𑂁𑂠𑂳𑂮𑂹𑂞𑂰𑂢𑂲}}&lt;br /&gt;{{nq|کَیریبئائی ہندوستانی}}
| ethnicity = *[[Indo-Caribbean people]]
**[[Indians in the Netherlands|Indo-Caribbean people in the Netherlands]] 
**[[Indo-Caribbean Americans]] 
**[[British Indo-Caribbean people]]
**[[Indo-Canadians#Indians from the Caribbean|Indo-Caribbean Canadians]]
| states = 
| region = [[Caribbean]]
| speakers = {{sigfig|153,000|2}} in Suriname
| date = 2018
| ref = e25
| speakers2 = ~1,600 in Trinidad and Tobago (in 2003)&lt;br&gt;299,400 in all countries (2006–2019)&lt;ref name=e25/&gt;
| familycolor = Indo-European
| fam2 = [[Indo-Iranian languages|Indo-Iranian]]
| fam3 = [[Indo-Aryan languages|Indo-Aryan]]
| fam4 = [[Eastern Indo-Aryan languages|Eastern]] and [[Central Indo-Aryan languages|Central]]
| fam5 = [[Bihari languages|Bihari]] and [[Central Indo-Aryan languages|Eastern Hindi]]
| fam6 = [[Bhojpuri language|Bhojpuri]] and [[Awadhi language|Awadhi]]
| ancestor2 = [[Proto-Indo-Iranian language|Proto-Indo-Iranian]]
| ancestor3 = [[Proto-Indo-Aryan language|Proto-Indo-Aryan]]
| dia1 = [[#Trinidadian Hindustani|Trinidadian Hindustani]]
| dia2 = [[#Guyanese Hindustani|Guyanese Hindustani]]
| dia3 = [[Sarnámi Hindustáni|Sarnami Hindustani]]
| script = {{unbulleted list
|[[Devanagari]]&lt;ref name=&quot;Script&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;books.google.com&quot;&gt;{{Cite web|url=https://books.google.com/books?id=hykEAAAAQAAJ&amp;q=kaithi+in+trinidad&amp;pg=RA4-PA81-IA3|title = The Wesleyan Missionary Notices, Relating Principally to the Foreign Missions First Established by the Rev. John Wesley, M.A. The Rev. Dr. Coke and Others, and Now Carried on Under the Direction of the Methodist Conference|year = 1867}}&lt;/ref&gt;
|[[Latin script|Latin-Roman]]&lt;ref name=&quot;Script&quot;/&gt;
|[[Kaithi]]&lt;ref name=Kaithi/&gt;&lt;ref name=&quot;Script&quot;&gt;{{Cite web|url=https://caribbeanhindustani.org/library/script/|title=Script}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;books.google.com&quot;/&gt;
|[[Arabic script|Perso-Arabic]]{{efn|[[Nastaliq|Nastaliq calligraphic hand]], [[Urdu alphabet]]}}&lt;ref name=&quot;Script&quot;/&gt;}}
| agency = *[[Trinidad and Tobago]] (Caribbean Hindustani Inc.)&lt;ref&gt;https://caribbeanhindustani.org/&lt;/ref&gt;
*[[Suriname]] (Sarnami Bol Inc.)
| iso3 = hns
}}ഇന്തോ-കരീബിയൻ ജനങ്ങളും ഇന്തോ-കരീബിയൻ പ്രവാസികളും സംസാരിക്കുന്ന ഒരു [[ഇന്തോ-ആര്യൻ ഭാഷകൾ|ഇന്തോ-ആര്യൻ ഭാഷ]]&lt;nowiki/&gt;യാണ് '''കരീബിയൻ ഹിന്ദുസ്ഥാനി''' (Devanagari: {{lang|hns-Deva|कैरेबियाई हिंदुस्तानी}}). പ്രധാനമായും [[ഭോജ്പൂരി ഭാഷ|ഭോജ്പുരി]], [[അവധി ഭാഷ|അവധി]] ഭാഷകളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ഒരു കൊയിൻ ഭാഷയാണിത്. കരാർ തൊഴിലാളികളായി [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിൽ]] നിന്ന് കരീബിയൻ ദ്വീപുകളിലേക്ക് കുടിയേറിയ ഇന്ത്യക്കാർ ഏറ്റവും കൂടുതൽ സംസാരിച്ച ഭാഷകളായിരുന്നു ഇവ. [[സൗത്ത് ആഫ്രിക്ക|ദക്ഷിണാഫ്രിക്ക യിൽ]] സംസാരിക്കുന്ന [[ഫിജി ഹിന്ദി]], മൌറീഷ്യൻ ഭോജ്പുരി, ഹിന്ദുസ്ഥാനി-ഭോജ്പുരി എന്നിവയുമായി ഇതിന് അടുത്ത ബന്ധമുണ്ട്.

ഭൂരിഭാഗം ആളുകളും [[ബിഹാർ|ബീഹാർ]], [[ഉത്തർ‌പ്രദേശ്|ഉത്തർപ്രദേശ്]], [[ഝാർഖണ്ഡ്‌|ജാർഖണ്ഡ്]] എന്നിവിടങ്ങളിലെ ഭോജ്പൂർ മേഖലയിൽനിന്നും ഉത്തർപ്രദേശിലെ [[അവധ്]] മേഖലയിൽ നിന്നും ഉള്ളവരായതിനാൽ കരീബിയൻ ഹിന്ദുസ്ഥാനിയെ [[ഭോജ്പൂരി ഭാഷ|ഭോജ്പുരി]], അവധി, മറ്റ് കിഴക്കൻ ഹിന്ദി-[[ബിഹാറി ഭാഷകൾ|ബിഹാരി ഭാഷാഭേദങ്ങൾ]] എന്നിവ ഏറ്റവും കൂടുതൽ സ്വാധീനിക്കുന്നു. ഇന്ത്യയിൽ നിന്നുള്ള [[ബോളിവുഡ്]] സിനിമകളുടെയും സംഗീതത്തിന്റെയും മറ്റ് മാധ്യമങ്ങളുടെയും വരവ് കാരണം [[ഹിന്ദുസ്താനി ഭാഷ|ഹിന്ദുസ്ഥാനി]] ([[ഹിന്ദി|സ്റ്റാൻഡേർഡ് ഹിന്ദി]]-സ്റ്റാൻഡേഡ് ഉറുദു) എന്നിവ ഈ ഭാഷയെ സ്വാധീനിച്ചിട്ടുണ്ട്. തമിഴിലും മറ്റ് ദക്ഷിണേഷ്യൻ ഭാഷകളിലും ഇതിന് ചെറിയ സ്വാധീനമുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://caribbeanhindustani.org/language/|title=Language}}&lt;/ref&gt;  [[സുരിനാം|സുരിനാമിലും]]  [[ഗയാന|ഗയാനയിലും]] ഉപയോഗിക്കുന്ന ഭാഷയിൽ[[ഡച്ച് ഭാഷ|ഡച്ച്]], [[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്]] ഭാഷകളിൽ നിന്നും [[ട്രിനിഡാഡ് ടൊബാഗോ|ട്രിനിഡാഡ് ആൻഡ് ടൊബാഗോയിൽ]] സംസാരിക്കുന്നതിൽ ഇംഗ്ലീഷും  ഫ്രഞ്ച് ഭാഷകളിൽ നിന്ന്  നിരവധി വാക്കുകൾ കടമെടുത്തതായി കാണുന്നു. കരീബിയൻ ഹിന്ദുസ്ഥാനിക്ക് സവിശേഷമായ നിരവധി വാക്കുകൾ ഇപ്പോൾ ഇന്തോ-കരീബിയൻ ജനങ്ങൾ ജീവിക്കുന്ന പുതിയ അന്തരീക്ഷം നിറവേറ്റുന്നതിനായി സൃഷ്ടിച്ചിട്ടുണ്ട്. കരീബിയൻ ഭാഷയിൽ സ്റ്റാൻഡേർഡ് ഹിന്ദുസ്ഥാനി അവതരിപ്പിച്ചതിനുശേഷം, കരീബിയൻ ഹിന്ദുസ്ഥാനിയെ പല ഇന്തോ-കരീബിയൻ ജനങ്ങളും ഹിന്ദിയുടെ തകർന്ന പതിപ്പായി കണ്ടു, എന്നിരുന്നാലും പിൽക്കാല അക്കാദമിക് ഗവേഷണങ്ങൾ കാരണം ഇത് ഭോജ്പുരി, അവധി, മറ്റ് ഭാഷാഭേദങ്ങൾ എന്നിവയിൽ നിന്ന് ഉരുത്തിരിഞ്ഞതായി കാണപ്പെട്ടു, വാസ്തവത്തിൽ ഇത് ഒരു തകർന്ന ഭാഷയല്ല, മറിച്ച് അതിന്റേതായ സവിശേഷമായ അസ്തിത്വമുള്ള ഈ  ഭാഷ പ്രധാനമായും മഗാഹി, അവധി ഭാഷാഭേദങ്ങളിൽ നിന്നാണ് ഉരുത്തിരിഞ്ഞത്, സ്റ്റാൻഡേഡ് ഹിന്ദി, ഉറുദു പോലുള്ള ഖാരിബോളി ഭാഷാഭേദങ്ങളിൻ്റെ വ്യത്യാസമല്ല ഇത്.&lt;ref name=&quot;auto1&quot;&gt;Archived at [https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211205/qZZIkdRuMI0 Ghostarchive] and the [https://web.archive.org/web/20210202131346/https://www.youtube.com/watch?v=qZZIkdRuMI0&amp;gl=US&amp;hl=en Wayback Machine]: {{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=qZZIkdRuMI0|title=Motilall Marhé meets Peggy Mohan for the first time to duscuss Bhojpuri|date=4 May 2020|website=[[YouTube]]}}&lt;/ref&gt;

ഹിന്ദുക്കൾ കൂടുതൽ സംസ്കൃത പദാവലികൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നുണ്ടെങ്കിലും [[ഹിന്ദുസ്താനി ഭാഷ|ഹിന്ദുസ്ഥാനി ഭാഷ]] സ്റ്റാൻഡേർഡ് ഹിന്ദി-ഉറുദു വിഭജനത്തിന് സമാനമായി മുസ്ലീങ്ങൾ കൂടുതൽ [[പേർഷ്യൻ ഭാഷ|പേർഷ്യൻ]], [[അറബി ഭാഷ|അറബി]], [[തുർക്കിക് ഭാഷകൾ|തുർക്കി]] പദാവലികർ ഉൾപ്പെടുത്തുന്നുണ്ടെങ്കിലും, ഇന്തോ-കരീബിയൻ ജനങ്ങൾ അവരുടെ മതപരമായ പശ്ചാത്തലത്തിൽ നിന്ന് സ്വതന്ത്രമായി ഒരു പ്രാദേശിക ഭാഷയായി കരീബിയൻ ഹിന്ദുസ്ഥാനി സംസാരിക്കുന്നു. എഴുതുമ്പോൾ, ഹിന്ദി അക്ഷരമാല പിന്തുടരുന്ന [[ദേവനാഗരി|ദേവനാഗരി ലിപി]] [[ഹിന്ദു|ഹിന്ദുക്കൾ]] ഉപയോഗിക്കുന്നു, അതേസമയം ചില മുസ്ലിംകൾ ഉർദു അക്ഷരമാല അടിസ്ഥാനത്തിൽ [[നസ്താലീക് ലിപി|നസ്താലിക്]] കാലിഗ്രാഫിക് കൈ പേർഷ്യൻ-അറബിക് ലിപി ഉപയോഗിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;Kaithi&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.unicode.org/L2/L2007/07199-kaithi.pdf|title=Proposal to Encode the Kaithi Script in Plane 1 of ISO/IEC 10646|last=Pandey|first=Anshuman|year=2007}}&lt;/ref&gt; എന്നിരുന്നാലും, ഭാഷയുടെ കുറവ് കാരണം ഈ സ്ക്രിപ്റ്റുകൾ വ്യാപകമായി ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നില്ല, പരിചിതവും എളുപ്പവും ആയതു കാരണം പലപ്പോഴും ലാറ്റിൻ സ്ക്രിപ്റ്റ് ഉപയോഗിക്കുന്നു.

ചട്നി സംഗീതം, ചട്നി സോക്ക, ചട്ണി പരംഗ്, ബൈഠക് ഗാന, നാടോടി സംഗീതം, [[ഭാരതീയ ശാസ്ത്രീയസംഗീതം|ക്ലാസിക്കൽ സംഗീതം]], അർദ്ധ ക്ലാസിക്കൽ, ചില ഹിന്ദു മതഗാനങ്ങൾ, ചില മുസ്ലീം മതഗാനങ്ങള്, ചില ഇന്ത്യന് ക്രിസ്ത്യൻ മതഗാനങ്ങളേപ്പോലും കരീബിയൻ ഹിന്ദുസ്ഥാനിയില് ആലപിക്കപ്പെടുന്നു, ചിലപ്പോള് ഇംഗ്ലീഷുമായി ആംഗ്ലോഫോണിലോ സുരിനാമിലെയും ഡച്ചിലെയും സുരിനാമിലെയോ ഡച്ചിലോ കലർത്തപ്പെടുന്നു.

== ഗയാനീസ് ഹിന്ദുസ്ഥാനി ==
[[ഗയാന]] കരീബിയൻ ഹിന്ദുസ്ഥാനി ''ഗയാനീസ് ഹിന്ദുസ്ഥാനി'', ''ഗയാനീസ് ഭോജ്പുരി'', ''പുരാണിയ ഹിന്ദി'' അല്ലെങ്കിൽ ഐലി ഗൈലി എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. 3, 00, 000 ഇന്തോ-ഗയാനീസ് സമുദായത്തിലെ ചില അംഗങ്ങൾ, കൂടുതലും പഴയ തലമുറ, ഹിന്ദു പുരോഹിതന്മാർ, [[ഇമാം|ഇമാമുകൾ]] എന്നിവരാണ് ഇത് സംസാരിക്കുന്നത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.stabroeknews.com/2016/07/24/sunday/arts-on-sunday/bhojpuri-links-guyana-caribbean/|title=Bhojpuri and its links to Guyana and the Caribbean|date=24 July 2016}}&lt;/ref&gt; ഗയാനയിലെ കിഴക്കൻ ബെർബൈസ്-കോറെന്റൈനിലും സുരിനാമിന്റെ അയൽ ജില്ലയായ നിക്കറി ഗയാനീസ് ഹിന്ദുസ്ഥാനി, സർനാമിയുടെ നിക്കേരിയൻ-ബെർബിഷ്യൻ ഹിന്ദുസ്ഥാനി ഭാഷ സംസാരിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;youtube.com&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=_KCpL6__6V0|title=Djamoeni Dewdath tell her life story in the Nickerian Sarnami dialect|date=6 May 2020|website=[[YouTube]]}}&lt;/ref&gt;

== ട്രിനിഡാഡിയൻ ഹിന്ദുസ്ഥാനി ==
[[File:Kala_Brand_Madras_Curry_Powder.jpg|ലഘുചിത്രം|ട്രിനിഡാഡ് ആൻഡ് ടൊബാഗോയിൽ നിന്നുള്ള ഒരു ബക്കറ്റ് [[കറി പൗഡർ|കറിപ്പൊടി]] ദേവനാഗരി, പേർസോ-അറബിക് ലിപികളിലുള്ള ട്രിനിഡാഡിയൻ ഹിന്ദുസ്ഥാനി പാഠം.]]

== ഗവേഷണവും പ്രോത്സാഹന ശ്രമങ്ങളും ==
സുരിനാമിൽ നിന്നുള്ള മോട്ടിലാൽ രാജ്വൻഷി മാർഹെ, ട്രിനിഡാഡ് ആൻഡ് ടൊബാഗോയിൽ നിന്നുള്ള പെഗ്ഗി മോഹൻ, നൂർ കുമാർ മഹാബീർ, ഗയാനയിലെ സുരേന്ദ്ര കുമാർ ഗംഭീർ എന്നിവരാണ് ഭാഷയെക്കുറിച്ചുള്ള ആദ്യകാല ഗവേഷണങ്ങൾ നടത്തിയത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://chutneymusic.com/motilall-marhe/|title=Motilall Marhe|date=3 June 2020|website=Chutney Music|access-date=2026-10-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20230327131750/https://chutneymusic.com/motilall-marhe/|archive-date=2023-03-27|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://icdn.today/the-awareness-of-an-indian-decendant/|title=The Awareness of an Indian Decendant|last=Priya J. Ramcharan|date=4 July 2020|website=ICDN}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://harpercollins.co.in/author-details/peggy-mohan/|title=Peggy Mohan|website=HarperCollins Publishers India}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://indocaribbeanpublications.com/2018/07/16/dr-kumar-mahabir-donates-copies-of-his-audio-cassettes-to-uwi/|title=Dr Kumar Mahabir Donates Copies of His Audio-Cassettes to UWI|access-date=8 February 2021|date=16 July 2018|website=Indo-Caribbean Publications}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;auto1&quot; /&gt; വിഷാം ഭിമുളിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള കരീബിയൻ ഹിന്ദുസ്ഥാനി ഇൻകോർപ്പറേഷൻ, സുരിനാമിൽ രാജ്സിംഗ് രാമഞ്ജുലുവിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള സർനാമി ബോൾ ഇൻകോൾ, ട്രിനിഡാഡ് ആൻഡ് ടൊബാഗോയിലെ കാരെൻ ദാസ്, കാനഡയിലെ ഹാരി ഹെർഗാഷ് എന്നിവരാണ് ഭാഷ സംരക്ഷിക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ നടത്തുന്നത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://caribbeanhindustani.org/|title=Home|access-date=2022-06-06|website=Caribbean Hindustani|language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://caribbeanhindustani.org/about-us/who-we-are/|title=Who We Are}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://caribbeanhindustani.org/sarnami-bol/|title=Sarnami Bol}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.stabroeknews.com/2014/04/21/features/in-the-diaspora/linguistic-legacy-indian-guyanese/|title=The Linguistic Legacy of Indian-Guyanese|date=21 April 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citation|title=Hergash Launches Book on Indian-Guyanese Words, Phrases|url=https://guyaneseonline.files.wordpress.com/2013/11/hergash-launches-book-on-indian-guyanese-words-phrases.pdf|access-date=7 April 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://static1.squarespace.com/static/56183697e4b0beb41666a064/t/56340d3ee4b01aa7927ff753/1446251838454/Guyanese+Hindi+Dictionary.pdf|title=Guyanese Hindi Dictionary|access-date=7 April 2021|last=Kaveeta Sharma|date=n.d.}}&lt;/ref&gt;

== ഇതും കാണുക ==

* ഇന്തോ-കരീബിയൻ ജനത
* [[ഫിജി ഹിന്ദി]]
* ഗർമിതാസ്

== അടിക്കുറിപ്പുകൾ ==
&lt;templatestyles src=&quot;Reflist/styles.css&quot; /&gt;{{Notelist}}

== പരാമർശങ്ങൾ ==

== കൂടുതൽ വായിക്കുക ==

* {{Cite journal |last=Mohan |first=Peggy |date=1990 |title=The rise and fall of Trinidad Bhojpuri |journal=International Journal of the Sociology of Language |volume=85 |pages=21-30 |doi=10.1515/ijsl.1990.85.21}}

== പുറംകണ്ണികൾ ==

[[വർഗ്ഗം:ഗയാന ഭാഷകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ബിഹാറി ഭാഷകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്തോ-യൂറോപ്യൻ ഭാഷകൾ]]</text>
      <sha1>72tjbvzq7b59ciucyvqybqndm1hs4yy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ദേവ (സംഗീത സംവിധായകൻ)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>673564</id>
    <revision>
      <id>4681892</id>
      <parentid>4680649</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T12:55:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4681892</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25136" sha1="n1g5ognj48g2fk7kzykmr92bjoq8vsb" xml:space="preserve">{{Infobox person
| honorific_prefix   = 
| name               = ദേവ
| honorific_suffix   = തേനിസൈ തെൻട്രൽ
| native_name        = 
| native_name_lang   = 
| image              = Deva Music Director.jpg
| image_size         = 
| alt                = 
| caption            = ദേവ 2024-ൽ
| birth_name         = ദേവനേശൻ ചൊക്കലിംഗം
| alias              = {{unbulleted list|Thenisai Thendral|Godfather of Gaana}}
| birth_date         = {{birth date|df=yes|1950|11|20}}
| birth_place        = [[മൈലാപ്പൂർ]], മദ്രാസ്, മദ്രാസ് സംസ്ഥാനം, ഇന്ത്യ
| death_date         = {{death date and age|df=yes|2026|10|17|1950|11|20}}
| death_place        = [[ചെന്നൈ]], തമിഴ്‌നാട്, ഇന്ത്യ
| death_cause        = [[ഹൃദയസ്തംഭനം]]
| instrument         = Vocals, guitar, keyboard, [[Pump organ|harmonium]], piano
| body_discovered    = 
| resting_place      = ചക്രമല്ലൂർ, റാണിപ്പേട്ട് ജില്ല.
| resting_place_coordinates = 
| monuments          = 
| residence          = 
| nationality        = {{ind}}
| other_names        = 
| ethnicity          = 
| citizenship        = {{ind}}
| education          = 
| alma_mater         = 
| Instrument         = Vocals, guitar, keyboard, [[Pump organ|harmonium]], piano
| Voice_type         = 
| Genre              = 
| occupation         = [[സംഗീതം|സംഗീതസംവിധായകൻ]]
| years_active       = 1988–2026
| works              = [[Deva discography|List of works]]
| employer           = 
| organization       = 
| agent              = 
| known_for          = [[ചലച്ചിത്രം|ചലച്ചിത്ര]] [[സംഗീതം|സംഗീതസംവിധായകൻ]]
| notable_works      = 
| religion           = [[ഹിന്ദുമതം]]
| denomination       = 
| spouse             = ജയ
| partner            = 
| children           = ശ്രീകാന്ത് ദേവ ഉൾപ്പെടെ 4
| parents            = എം.സി.ചൊക്കലിംഗം, &lt;br&gt; കൃഷ്ണവേണി.
| relatives          = 
| school             = 
| callsign           = 
| awards             = 
| signature          = 
| signature_alt      = 
| signature_size     = 
| module             = 
| module2            = 
| module3            = 
| module4            = 
| module5            = 
| module6            = 
| website            = 
| footnotes          = 
| box_width          = 
}}

തമിഴ് ചലച്ചിത്രരംഗത്ത് പ്രവർത്തിച്ചിരുന്ന ഒരു സംഗീതസംവിധായകനും ഗായകനുമായിരുന്നു '''ദേവ''' എന്നറിയപ്പെടുന്ന '''ദേവനേശൻ ചൊക്കലിംഗം''' (ജീവിതകാലം, 20 നവംബർ 1950 – 17 ഒക്ടോബർ 2026). നാല് പതിറ്റാണ്ടോളം നീണ്ടുനിന്ന തന്റെ ഔദ്യോഗിക ജീവിതത്തിനിടയിൽ, തമിഴ്, കന്നഡ, തെലുങ്ക്, മലയാളം ഭാഷകളിലുള്ള നിരവധി ചലച്ചിത്രങ്ങൾക്ക് അദ്ദേഹം ഗാനങ്ങൾ ചിട്ടപ്പെടുത്തുകയും പശ്ചാത്തല സംഗീതം ഒരുക്കുകയും ചെയ്തു.

400-ലധികം സിനിമകൾക്ക് ദേവ സംഗീതം നൽകിയിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;funeral&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.thehindu.com/entertainment/music/tamil-music-director-singer-deva-passes-away-funeral-rites-condolences-tributes-songs-live-updates/article71595646.ece|title=Deva, veteran music composer's funeral highlights|accessdate=18 October 2026|date=18 October 2026|work=The Hindu}}&lt;/ref&gt; ഇന്ത്യൻ മുഖ്യധാരാ സിനിമകളിൽ '''ഗാന''&lt;nowiki/&gt;' എന്നറിപ്പെടുന്ന സംഗീത ശാഖ കൊണ്ടുവന്നതിൽ അദ്ദേഹം വലിയ പങ്കുവഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. '&lt;nowiki/&gt;''ഗാന സംഗീതത്തിന്റെ ഗോഡ്ഫാദർ''&lt;nowiki/&gt;', '&lt;nowiki/&gt;''തേനിസൈ തെൻട്രൽ''&lt;nowiki/&gt;' എന്നീ അപരനാമങ്ങളിലും  അദ്ദേഹം അറിയപ്പെടുന്നു. ഗാന സംഗീത ശാഖയിലെ സംഭാവനകൾക്ക് പേരുകേട്ടയാളാണെങ്കിലും, മെലഡി ഗാനങ്ങൾ ഒരുക്കുന്നതിലും ദേവ പ്രശസ്തനായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;TOI&quot;&gt;{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/deva-passes-away-jailer-2-star-rajinikanth-pays-last-respects-vijay-consoles-composers-family-during-final-visit/articleshow/135011191.cms?utm_source=TOIHP_Wap&amp;utm_medium=Referral&amp;utm_campaign=TOI_ENT|title=Deva passes away|accessdate=17 October 2026|date=17 October 2026|publisher=Times of India}}&lt;/ref&gt;

== ആദ്യകാലം ==
1950 നവംബർ 20-ന് [[ചെന്നൈ|മദ്രാസിലെ]] മൈലാപ്പൂർ പട്ടണത്തിൽ എം.സി.ചൊക്കലിംഗത്തിൻ്റെയും കൃഷ്ണവേണിയുടെയും മകനായി ദേവനേശൻ ചൊക്കലിംഗം  ജനിച്ചത്.&lt;ref name=&quot;dinakaran&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.dinakaran.com/cinema/english/cinebio/28-12-99/Deva.htm|title=dinakaran|access-date=20 July 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20010111211000/http://www.dinakaran.com/cinema/english/cinebio/28-12-99/Deva.htm|archive-date=11 January 2001|author=DINAKARAN dinakaran.com|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; പൊതുവേദികളിലെ അവതരണങ്ങൾ കണ്ടതിലൂടെ സംഗീതത്തോട് താൽപ്പര്യം തോന്നിയ അദ്ദേഹം, പിന്നീട് തമിഴ് നാടകരംഗത്ത് പ്രവർത്തിക്കുമ്പോൾ സ്വയം ഹാർമോണിയം വായിക്കാൻ പഠിച്ചു.&lt;ref name=&quot;NDTV&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.ndtv.com/entertainment/deva-the-composer-who-took-chennai-s-gaana-music-to-mainstream-cinema-dies-at-75-12198782|title=Veteran Tamil Music Composer Deva Dies At 75, Rajinikanth Pays Last Respects|accessdate=17 October 2026|date=17 October 2026|publisher=NDTV}}&lt;/ref&gt; കാമേഷ്, രാജാമണി തുടങ്ങിയ നാടക സംഗീതജ്ഞരുമായി സഹകരിച്ചിരുന്ന അദ്ദേഹം; ഒരു കലാകാരനായി മാറുന്നതിന് മുൻപ്, സംഗീതവുമായി നേരിട്ട് ബന്ധമില്ലാത്ത ജോലികളാണ് തുടക്കത്തിൽ ചെയ്തിരുന്നത്.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://telugurise.com/en/music-director-deva-biography-1950-2026-life-story|title=Music Director Deva (1950-2026)|accessdate=17 October 2026|date=17 October 2026|publisher=Telugu Rise}}&lt;/ref&gt;

== ഔദ്യോഗിക ജീവിതം ==
1973-ൽ, സംഗീതസംവിധായകൻ ചന്ദ്രബോസിനൊപ്പം ചേർന്ന് അദ്ദേഹം ഒരു സംഗീത സംഘത്തിന് തുടക്കമിട്ടു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://scroll.in/reel/883765/how-tamil-composer-deva-churned-out-the-hits-a-film-song-should-immediately-register-with-people|title=How Tamil composer Deva rolled out the hits: 'A film song should immediately register with people'|access-date=29 April 2026|last=Yamunan|first=Sruthisagar|date=24 June 2018|website=Scroll.in|language=en}}&lt;/ref&gt; സിനിമയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചില പ്രാരംഭ സംരംഭങ്ങളിൽ ഭാഗികമായി സഹകരിച്ച ശേഷം, ദേവ കുറച്ചു കാലത്തേക്ക് സിനിമാരംഗത്തുനിന്ന് വിട്ടുനിന്നു. ഈ കാലയളവിൽ അദ്ദേഹം ദൂരദർശൻ പൊതിഗൈ ചാനലിൽ പ്രവർത്തിക്കുകയും, 'വയലും വാഴ്വും' എന്ന പരിപാടിക്കായി ഗാനങ്ങൾ ചിട്ടപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;kalki2&quot;&gt;{{cite magazine|url=https://archive.org/download/kalki1996-01-21/kalki1996-01-21.pdf|title=சினிமா உலகம் பணத்தை மதிக்கிறது!|date=21 January 1996|last=ஒளரங்கசீப்|magazine=[[Kalki (magazine)|Kalki]]|language=Ta|pages=6–8|access-date=18 May 2023}}&lt;/ref&gt; [[ഇളയരാജ|ഇളയരാജയുടെയും]] ഗുരുവായിരുന്ന ധൻരാജ് മാസ്റ്ററുടെ കീഴിൽ പിയാനോ അഭ്യസിച്ച അദ്ദേഹം ജെ. ബി. കൃഷ്ണയുടെ കീഴിൽ ഹാർമോണിയം ഉപയോഗിച്ച് ഇന്ത്യൻ ശാസ്ത്രീയ സംഗീതവും പഠിച്ചു. 1980-കളോടെ ഭക്തിഗാന ആൽബങ്ങൾ ചിട്ടപ്പെടുത്താൻ തുടങ്ങിയ അദ്ദേഹം ഇത്തരത്തിലുള്ള നൂറുകണക്കിന് ആൽബങ്ങൾ പുറത്തിറക്കി. ഇക്കാലത്ത് ദേവയുടെ സഹോദരന്മാരായ സബേഷും മുരളിയും ഇളയരാജയുടെയും മറ്റ് സംഗീത സംവിധായകരുടെയും സംഗീത സംഘങ്ങളിൽ വാദ്യോപകരണ വിദഗ്ധരായി പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://tamil.oneindia.com/television/music-composer-m-c-sabesh-brother-of-deva-passes-away-at-68-in-chennai-he-last-interview-viral-744987.html|title=தேவா அண்ணனுக்கு நாங்க முதுகெலும்பாய் இருந்தோம்! 10 ரூபாய் சம்பளம்! மறைந்த சபேஷ், கடைசி பேட்டியில் உருக்கம்|access-date=29 April 2026|last=Vasanthi|first=V.|date=23 October 2025|website=tamil.oneindia.com|language=ta}}&lt;/ref&gt; അദ്ദേഹത്തെ ചലച്ചിത്ര മേഖലയിലേക്ക് കൊണ്ടുവരുന്നതിൽ അവർ നിർണായക പങ്കുവഹിച്ചു. തന്റെ സംഗീതജീവിതത്തിന് സഹോദരന്മാരാണ് കാരണമെന്ന് പലപ്പോഴും പറയാറുണ്ടായിരുന്ന ദേവ; ഒരു സംഗീതസംവിധായകനെന്ന നിലയിൽ തനിക്ക് ലഭിച്ച അംഗീകാരം അവരുടെ പിന്തുണയുമായും സഹകരണവുമായും അടുത്ത ബന്ധമുള്ളതാണെന്ന് വ്യക്തമാക്കി.&lt;ref&gt;{{Cite news|date=10 November 2025|title=Deva breaks down remembering brother Sabesh; credits siblings for his musical journey, says 'He never shared his pain'|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/deva-breaks-down-remembering-brother-sabesh-credits-siblings-for-his-musical-journey-says-he-never-shared-his-pain/articleshow/125222610.cms|access-date=29 April 2026|work=The Times of India|issn=0971-8257}}&lt;/ref&gt;

1985-ൽ തിരുവെർക്കാട് ക്ഷേത്രത്തിൽ നടന്ന ഒരു ആദരിക്കൽ ചടങ്ങ് ദേവയുടെ ഔദ്യോഗിക ജീവിതത്തിൽ ഒരു വഴിത്തിരിവായി മാറി. ഭക്തിരസ പ്രധാനമായ നിരവധി ആൽബങ്ങൾക്ക് സംഗീതം നൽകിയതിന് ദേവയെ ആദരിക്കുകയെന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ സംഘടിപ്പിച്ച ഈ ചടങ്ങിൽ, പ്രശസ്ത സംഗീതസംവിധായകൻ [[എം.എസ്. വിശ്വനാഥൻ|എം. എസ്. വിശ്വനാഥൻ]] അദ്ദേഹത്തിന്റെ സൃഷ്ടികളെ പരസ്യമായി പ്രശംസിച്ചു. തുടർന്ന് ചടങ്ങിൽ സംസാരിക്കവെ, സിനിമയിൽ വലിയ സ്വാധീനം ചെലുത്താൻ കഴിവുള്ള ഒരു വ്യക്തിയാണ് ദേവയെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയ വിശ്വനാഥൻ, അദ്ദേഹത്തിന് ചലച്ചിത്രരംഗത്ത് അവസരങ്ങൾ നൽകണമെന്നും സിനിമാ പ്രവർത്തകരോട് അഭ്യർത്ഥിച്ചു. കൂടാതെ, 'തേനിസൈ തെൻട്രൽ' (&quot;മധുര സംഗീതത്തിന്റെ കാറ്റ്&quot;) എന്ന വിശേഷണവും അദ്ദേഹം ദേവയ്ക്ക് നൽകി..&lt;ref&gt;{{Cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=RNeZ0TFhLqI|title=Music Director Deva About MSV {{!}} Deva {{!}} Manathodu Mano {{!}} Music Composer Deva {{!}} MSV {{!}} Jaya Max|date=1 February 2025|last=Jaya Max|access-date=29 April 2026|via=YouTube}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=P9th6WbCH8s|title=ஒரு ரசிகன் தான் கலைஞன் ஆக முடியும் {{!}} M. S. Viswanathan Interview Part 1{{!}} Deva {{!}} Jaya TV|date=20 May 2025|last=Jaya TV|access-date=29 April 2026|via=YouTube}}&lt;/ref&gt; ഈ സംഭവത്തിന് ഏതാനും മാസങ്ങൾക്കുള്ളിൽത്തന്നെ, ദേവയ്ക്ക് സിനിമയിലേയ്ക്കുള്ള ആദ്യത്തെ പ്രധാന അവസരം ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/cities/chennai/2015/Jul/15/viswanathan-tuned-music-in-me-says-deva-784190.html|title=Viswanathan Tuned Music in Me, Says Deva|access-date=29 April 2026|last=Thimmayya|first=Daniel|date=15 July 2015|website=The New Indian Express|language=en}}&lt;/ref&gt; തന്റെ സിനിമാ ജീവിതത്തിന്റെ തുടക്കത്തിൽ വിശ്വനാഥന്റെ മാർഗനിർദേശം തേടിയ കാര്യം അദ്ദേഹം പിന്നീട് അനുസ്മരിച്ചിരുന്നു. ദേവയുമായി തൊഴിൽപരവും വ്യക്തിപരവുമായി അടുത്ത ബന്ധം പുലർത്തിയിരുന്ന വിശ്വനാഥൻ ദേവയുടെ സൃഷ്ടികൾ ശ്രദ്ധിക്കുകയും അവയെക്കുറിച്ച് അഭിപ്രായങ്ങൾ പങ്കുവെക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നതായി പറയപ്പെടുന്നു. ആദരവിന്റെയും നന്ദിയുടെയും അടയാളമായി, തന്റെ ആദ്യകാല ചിത്രങ്ങളിലൊന്നായ 'വൈദേഹി വന്താച്ചു' (1991)-ൽ ഗായകനാകുവാൻ ദേവ വിശ്വനാഥനെ ക്ഷണിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=K00reIQ3Rkw|title=Vaidehi Vandachu movie songs {{!}} Yei Oru Thanga Kudam {{!}} Phoenix Music|date=26 January 2021|last=Phoenix music|access-date=29 April 2026|via=YouTube}}&lt;/ref&gt;

1986-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ '&lt;nowiki/&gt;''മാട്ടുക്കാര മന്നാര്''&lt;nowiki/&gt;' എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് ദേവ തമിഴ് സിനിമയിൽ ഒരു മുഴുവൻസമയ സംഗീതസംവിധായകനായി അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചത്.&lt;ref name=&quot;thehindu&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/deva-death-music-composer-deva-rare-pictures-deva-tributes-tamil-composer-deva-photos-of-deva/article71596168.ece|title=Deva (1950-2026)|accessdate=17 October 2026|date=17 October 2026|work=The Hindu}}&lt;/ref&gt; അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആദ്യത്തെ പ്രധാന താരചിത്രമായ '&lt;nowiki/&gt;''മനസുക്കെത്ത മഹാരാസ''&lt;nowiki/&gt;' 1989-ൽ റിലീസ് ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/did-you-know/music-director-devas-debut-was-manasukketha-maharasa/articleshow/64491374.cms|title=Music Director Deva's debut was Manasukketha Maharasa|accessdate=17 October 2026|date=27 April 2018|publisher=Times of India}}&lt;/ref&gt; തുടർന്ന് '&lt;nowiki/&gt;''വൈകാശി പൊറന്താച്ചു''&lt;nowiki/&gt;' എന്ന ചിത്രത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തിന് അവസരം ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.thehindu.com/news/national/tamil-nadu/deva-a-well-rounded-composer-bids-goodbye/article71595979.ece|title=Deva: a well-rounded composer bids goodbye|accessdate=17 October 2026|date=17 October 2026|work=The Hindu}}&lt;/ref&gt; 1992-ൽ, [[കെ. ബാലചന്ദർ]] നിർമ്മിച്ച് [[രജിനികാന്ത്|രജനീകാന്ത്]] നായകനായ '&lt;nowiki/&gt;''അണ്ണാമലൈ''&lt;nowiki/&gt;' എന്ന ചിത്രത്തിന് ദേവയാണ് സംഗീതം നൽകിയത്.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/tamil/news/2026/Oct/17/rajinikanth-recalls-tough-conversation-during-padayappa-with-innocent-deva-in-heartfelt-tribute|title=Rajinikanth recalls tough conversation during Padayappa with 'innocent' Deva in heartfelt tribute|accessdate=17 October 2026|date=17 October 2026|publisher=Cinema Express}}&lt;/ref&gt; '&lt;nowiki/&gt;''ബാഷ''&lt;nowiki/&gt;' (1995), '''അരുണാചലം''&lt;nowiki/&gt;' (1997) തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങളിൽ രജനീകാന്തുമായുള്ള തന്റെ സഹകരണം തുടർന്ന ദേവ ഈ ചിത്രങ്ങളിൽ, നടന്റെ ജനപ്രിയത വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനായി രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത ആമുഖ ഗാനങ്ങളും പശ്ചാത്തല സംഗീതവും ഒരുക്കി.&lt;ref name=&quot;THRobit2&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.hollywoodreporterindia.com/features/insight/veteran-music-composer-deva-dies-at-75-popularised-gaana-music-in-tamil-cinema|title=Veteran Music Composer Deva Dies at 75, Popularised Gaana Music in Tamil Cinema|accessdate=17 October 2026|date=17 October 2026|publisher=The Hollywood Reporter}}&lt;/ref&gt;

== വ്യക്തിജീവിതവും മരണവും ==
ജയയാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭാര്യ. രണ്ട് പെൺമക്കൾ ഉൾപ്പെടെ നാല് കുട്ടികളാണ് അദ്ദേഹത്തിനുണ്ടായിരുന്നത്. അവരിൽ ഒരു മകനായ ശ്രീകാന്ത് ദേവ ഒരു സംഗീത സംവിധായകനാണ്.  'എം. കുമരൻ സൺ ഓഫ് മഹാലക്ഷ്മി' പോലുള്ള ചിത്രങ്ങളിലൂടെ ശ്രദ്ധ നേടിയ  ശ്രീകാന്തിന് ഈ ചിത്രം   തമിഴ്‌നാട് സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര പുരസ്‌കാരം നേടിക്കൊടുത്തു. മറ്റുള്ളവർ ക്യാമറകളിൽ നിന്നും അഭിമുഖങ്ങളിൽ നിന്നും അകന്ന്, ശാന്തമായ ജീവിതം നയിക്കുന്നവരാണ്. സംഗീത സംവിധായകരായ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സഹോദരന്മാർ 'സബേഷ്-മുരളി' എന്ന പേരിൽ ഒരു ജോഡിയായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.freemalaysiatoday.com/category/leisure/2026/03/30/deva-naresh-iyer-light-up-penang-with-back-to-back-concerts|title=Deva, Naresh Iyer light up Penang with back-to-back concerts|date=30 March 2026|website=Free Malaysia Today &amp;#124; FMT}}&lt;/ref&gt; അദ്ദേഹത്തിന്റെ സഹോദരീപുത്രനായ ജയ് ഒരു നടനും ഇടയ്ക്കിടെ സംഗീത സംവിധാനം നിർവഹിക്കുന്ന വ്യക്തിയുമാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/tamil/news/2025/Oct/23/composer-sabesh-part-of-sabesh-murali-duo-passes-away|title=Composer MC Sabesan, part of Sabesh-Murali duo, passes away|date=23 October 2025|website=Cinema Express}}&lt;/ref&gt;

2026 ഒക്ടോബർ 17-ന്, 75-ാം വയസ്സിൽ ചെന്നൈയിലെ [[കോടമ്പാക്കം|കോടമ്പാക്കത്തുള്ള]] സൂര്യ ആശുപത്രിയിൽ വെച്ച് ഹൃദയാഘാതം മൂലമാണ് ദേവ അന്തരിച്ചത്..&lt;ref name=&quot;funeral2&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.thehindu.com/entertainment/music/tamil-music-director-singer-deva-passes-away-funeral-rites-condolences-tributes-songs-live-updates/article71595646.ece|title=Deva, veteran music composer's funeral highlights|accessdate=18 October 2026|date=18 October 2026|work=The Hindu}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;THRobit&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.hollywoodreporterindia.com/features/insight/veteran-music-composer-deva-dies-at-75-popularised-gaana-music-in-tamil-cinema|title=Veteran Music Composer Deva Dies at 75, Popularised Gaana Music in Tamil Cinema|accessdate=17 October 2026|date=17 October 2026|publisher=The Hollywood Reporter}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/thenisai-thendral-devas-final-moments-before-demise-doctor-reveals-details-of-cardiac-arrest-and-last-treatment-to-the-veteran-composer/articleshow/135010315.cms|title='Thenisai Thendral' Deva's final moments before demise: Doctor reveals details of cardiac arrest and last treatment to the veteran composer|access-date=17 October 2026|date=17 October 2026|website=[[The Times of India]]|language=en}}&lt;/ref&gt; പിറ്റേദിവസം ചെന്നൈയിൽ വെച്ച് ഔദ്യോഗിക ബഹുമതികളോടെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സംസ്കാര ചടങ്ങുകൾ നടന്നു.&lt;ref name=&quot;state&quot;&gt;{{Cite news|last=Bureau|first=The Hindu|date=2026-10-18|title=Music composer Deva laid to rest with full state honours in Ranipet district|url=https://www.thehindu.com/news/national/tamil-nadu/music-composer-deva-laid-to-rest-with-full-state-honours-in-ranipet-district/article71599890.ece|access-date=2026-10-22|work=The Hindu|language=en-IN|issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt; പിന്നീട്, റാണിപ്പേട്ട് ജില്ലയിലെ ചക്രമല്ലൂരിലുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ തോട്ടത്തിൽ മൃതദേഹം സംസ്കരിച്ചു.&lt;ref name=&quot;state2&quot;&gt;{{Cite news|last=Bureau|first=The Hindu|date=2026-10-18|title=Music composer Deva laid to rest with full state honours in Ranipet district|url=https://www.thehindu.com/news/national/tamil-nadu/music-composer-deva-laid-to-rest-with-full-state-honours-in-ranipet-district/article71599890.ece|access-date=2026-10-22|work=The Hindu|language=en-IN|issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt;

== അവലംബങ്ങൾ ==
&lt;references /&gt;{{TamilNaduStateAwardForBestMusicDirector}}{{Authority control}}</text>
      <sha1>n1g5ognj48g2fk7kzykmr92bjoq8vsb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഗവൺമെന്റ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ്. കല്ലറ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>673662</id>
    <revision>
      <id>4682012</id>
      <parentid>4681413</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T06:02:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>4682012</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8878" sha1="iqhq3hqzqqpj0nvufp88aneklog7vge" xml:space="preserve">[[കേരളം|കേരളം സംസ്ഥാനത്തിലെ]] തിര‍ുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ ആറ്റിങ്ങൽ വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിൽ പാലോട് ഉപജില്ലയിൽ [[നെടുമങ്ങാട് താലൂക്ക്|നെടുമങ്ങാട് താലൂക്കിലെ]] [[കല്ലറ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് (തിരുവനന്തപുരം)|കല്ലറ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലാണ്]] ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.

{{Infobox school
 | name                    = ഗവൺമെന്റ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് കല്ലറ
 | image                   = പ്രമാണം:42071 TVM GVHSS Kallara.jpg
 | image_size              = 350px
 | caption                 = ഗവൺമെന്റ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് കല്ലറ
 | location                = കല്ലറ
 | country                 = ഇന്ത്യ
 | coordinates             = {{Coord|8.75316 |76.93925 |display=inline,title}}
 | other_name              = 
 | type                    = പൊതുവിദ്യാലയം
 | established             = 10/06/1913&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/|42071=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-23}}&lt;/ref&gt;
 | school_board            = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ്
 | district                = തിരുവനന്തപുരം
 | educational_authority   = ആറ്റിങ്ങൽ
 | grades                  = 1-12
 | medium_of_language      = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ്
 | website                 = https://schoolwiki.in/Govt._V.H.S.S._Kallara
 | udisce_code             = 32140800402
 | Kerala_school_code      = 42071
}}
== ചരിത്രം==
തിര‍ുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ നെടുമങ്ങാട് താലൂക്കിലെ കല്ലറ പഞ്ചായത്തിലാണ് '''ഗവൺമെന്റ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ്. കല്ലറ''' സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. [[വാമനപുരം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|വാമനപുരത്തിനിപ്പുറത്ത്]] കൊല്ലവർഷം 1080ന് മുൻപ് വിദ്യാലയങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നതായി അറിവില്ല. [[മൂലം തിരുനാൾ രാമവർമ്മ|ശ്രീമ‌ൂലം തിര‌ുനാൾ]] മഹാരാജാവ് പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് വളരെ പ്രാധാന്യം നൽകിയിര‌ുന്ന‌ു. അക്കാലത്താണ് ഈ പ്രദേശത്ത് [[കല്ലറ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് (തിരുവനന്തപുരം)|കല്ലറ പ‍ഞ്ചായത്തിലെ]] ആദ്യ വിദ്യാലയം ആരംഭിക്ക‌ുന്നത്. 1088 [[ഇടവം]] എന്നാണ് സ്‌ക‌ൂളിന്റെ സ്ഥാപന വർഷത്തെക്ക‌ുറിച്ച് അറിയാൻ കഴിഞ്ഞത്. 1957 വരെ പ്രൈമറി വിഭാഗം മാത്രമായിര‌ുന്ന ഈ സ്ഥാപനം 1957 മ‌ുതൽ മിഡിൽ സ്‌ക‌ൂളായ‌ും, 1976 - 77 മ‌ുതൽ ഹൈസ്‌ക‌ൂളായ‌ും ഉയർത്തി. ഇന്ന് കല്ലറ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലെ ഏറ്റവ‌ും ക‍ൂട‍ുതൽ ക‍ുട്ടികൾ പഠിക്ക‍ുന്ന വിദ്യാലയമാണിത്. ഈ സ്‌ക‌ൂളിലെ ആദ്യത്തെ പ്രഥമാധ്യാപകൻ കെ ക‌ുട്ടൻപിള്ളയ‌ും ആദ്യത്തെ വിദ്യാർത്ഥി പാറ‌ു അമ്മയ‌ും ആണ്. അനീതിക്കെതിരെ പോരാടി രക്തസാക്ഷികളായ ധീര ദേശാഭിമാനികള‌ുടെ സ്‌മരണകള‌ുറങ്ങ‌ുന്ന ഈ മണ്ണ് സ്വാതന്ത്ര്യ സമര ചരിത്രത്തിലെ തന്നെ ജ്വലിക്കുന്നത‌ും ധീരോദാത്തവ‌ുമായ ഒര‌േടാണ്. 1910ന് ശേഷമാണ് നമ്മ‌ുടെ പ്രദേശത്ത് പൊതുവിദ്യാലയങ്ങൾ സ്ഥാപിക്ക‌ുന്നത്. അത‌ുവരെ ക‌ുടിപ്പള്ളിക്ക‌ൂടങ്ങള‌ും നിലത്തെഴ‌ുത്ത് ശാലകള‌ും നിലനിന്നിര‌ുന്ന‌ു.  പ്രദേശത്ത് സ്ഥാപിച്ച ആദ്യ പൊതുവിദ്യാലയം ആണ് ഗവൺമെൻ്റ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ്. കല്ലറ. 1937 - 38 കാലഘട്ടത്തിലെ ജനങ്ങള‌ുടെ ജീവിതം പിന്നോക്കം ആയിര‌ുന്ന‌ു. അധ്വാനിക്ക‌ുന്ന ജനങ്ങൾക്ക് ഭരണക‌ൂങ്ങളിൽ നിന്ന് അനീതികള‌ും, അടിച്ചമർത്തല‌ുകള‌ും, അസമത്വങ്ങള‌ും നേരിടേണ്ടി വന്ന‌ു. ഈ അനീതിക്കെതിരെ, അടിച്ചമർത്തലിനെതിരെ, അസമത്വത്തിനെതിരെ 1114 കന്നി പതിനാലിന് [[കല്ലറ - പാങ്ങോട് വിപ്ലവം|കല്ലറ പാങ്ങോട് സമരം]] അരങ്ങേറി. സമരത്തിലെ രക്തസാക്ഷികൾ ആയിര‌ുന്ന‌ു പട്ടാളം കൃഷ്‌ണനും, കൊച്ചപ്പിപിള്ളയ‌ും ഈ പ്രദേശം മലഞ്ചരക്ക‌ു വ്യാപാരത്തിൽ പ്രസിദ്ധമായിര‌ുന്ന‌ു. ഒട്ടനവധി ചരിത്രങ്ങള‌ുറങ്ങ‌ുന്ന മണ്ണാണിത്. ഒര‌ുപാട് ധീര രക്തസാക്ഷികള‌ുടെയ‌ും പ്രതിഭാശാലികള‌ുടേയ‌ും സ്‌മരണകൾ ഉറങ്ങ‌ുന്ന ഈ മണ്ണ് സ്വാതന്ത്ര്യ സമരചരിത്രത്തിലെ തന്നെ ജ്വലിക്ക‌ുന്ന ഒര‌ു ഏടാണ്.

== ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ ==
രണ്ടര ഏക്കർ സ്ഥലത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഈ വിദ്യാലയത്തിൽ സമാർട്ട് ക്ലാസുകൾ, ലാബുകൾ, ലൈബ്രറി, സ്കൂൾ കിച്ചൻ, ആഡിറ്റോറിയം, ഭിന്നശേഷി സൗഹൃദ ക്ലാസ്മുറി, പബ്ലിക് അഡ്രസിങ് സിസ്റ്റം, Toilet, കുടിവെള്ള സൗകര്യം, വർണ്ണക്കൂടാരം ഗ്രൗണ്ട്, സെമിനാർ ഹാൾ.

== പ്രശസ്ത വ്യക്തികൾ ==

* [[കല്ലറ ഗോപൻ]] (പിന്നണി ഗായകൻ)
* പ്രൊഫ. രമേശൻ നായർ - അധ്യാപനം (പ്രൊഫസർ)
* [[കല്ലറ സരസമ്മ]] (രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തക)
* [[അംബിക (നടി)|കല്ലറ അംബിക]] (സിനിമ,സീരിയൽ നടി)
* കല്ലറ അജയൻ (കവി, സാഹിത്യകാരൻ)
* കിഷോർ കുമാർ (മികച്ച അധ്യാപകനുള്ള സംസ്ഥാന,ദേശീയ അവാർഡ് ജേതാവ്)

== ചിത്രശാല ==
&lt;gallery&gt;
പ്രമാണം:42071 GVHSS Kallara02.jpg
പ്രമാണം:42071 GVHSS Kallara01.jpg
&lt;/gallery&gt;

== പുറംകണ്ണികൾ ==
*[https://web.archive.org/web/20100608094747/http://schoolwiki.in/ സ്കൂൾവിക്കി‍]

== അവലംബം ==

[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പൊതുവിദ്യാലയങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>iqhq3hqzqqpj0nvufp88aneklog7vge</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>സംവാദം:ഡി.ജി.എച്ച്. എസ്.എസ്. താനൂർ</title>
    <ns>1</ns>
    <id>673680</id>
    <redirect title="സംവാദം:ദേവധാർ ഗവൺമെന്റ് ഹയർസെക്കന്ററി സ്കൂൾ താനൂർ" />
    <revision>
      <id>4681897</id>
      <parentid>4681534</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T13:10:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EmausBot</username>
        <id>16706</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Fixing broken redirect from സംവാദം:ദേവധാർ ഗവൺമമെന്റ് ഹയർസെക്കന്ററി സ്കൂൾ താനൂർ to moved target page [[സംവാദം:ദേവധാർ ഗവൺമെന്റ് ഹയർസെക്കന്ററി സ്കൂൾ താനൂർ]]</comment>
      <origin>4681897</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="182" sha1="gbu680zh7t9mix6r01x01k0zjxepv0k" xml:space="preserve">#തിരിച്ചുവിടുക [[സംവാദം:ദേവധാർ ഗവൺമെന്റ് ഹയർസെക്കന്ററി സ്കൂൾ താനൂർ]]</text>
      <sha1>gbu680zh7t9mix6r01x01k0zjxepv0k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>സംവാദം:ദേവധാർ ഗവൺമെന്റെ് ഹയർസെക്കന്ററി സ്കൂൾ താനൂർ</title>
    <ns>1</ns>
    <id>673682</id>
    <redirect title="സംവാദം:ദേവധാർ ഗവൺമെന്റ് ഹയർസെക്കന്ററി സ്കൂൾ താനൂർ" />
    <revision>
      <id>4681898</id>
      <parentid>4681519</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T13:10:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EmausBot</username>
        <id>16706</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Fixing broken redirect from സംവാദം:ദേവധാർ ഗവൺമമെന്റ് ഹയർസെക്കന്ററി സ്കൂൾ താനൂർ to moved target page [[സംവാദം:ദേവധാർ ഗവൺമെന്റ് ഹയർസെക്കന്ററി സ്കൂൾ താനൂർ]]</comment>
      <origin>4681898</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="182" sha1="gbu680zh7t9mix6r01x01k0zjxepv0k" xml:space="preserve">#തിരിച്ചുവിടുക [[സംവാദം:ദേവധാർ ഗവൺമെന്റ് ഹയർസെക്കന്ററി സ്കൂൾ താനൂർ]]</text>
      <sha1>gbu680zh7t9mix6r01x01k0zjxepv0k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Rameshteety</title>
    <ns>3</ns>
    <id>673703</id>
    <revision>
      <id>4681902</id>
      <timestamp>2026-10-31T14:22:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>സ്വാഗതസംഘം</username>
        <id>39256</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു</comment>
      <origin>4681902</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6841" sha1="44rc15fsiwtlflpzb7tuk59uujzd4n2" xml:space="preserve">'''നമസ്കാരം  {{#if: Rameshteety | Rameshteety | {{BASEPAGENAME}} }} !''', 

[[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു.
[[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]]
* [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]]
* [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]]
* [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]]
* [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]]
* [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]]
* [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]]

താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു.

[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് &quot;ടിൽഡ&quot; (&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു.

വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും.

ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്.

-- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 14:22, 31 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC)</text>
      <sha1>44rc15fsiwtlflpzb7tuk59uujzd4n2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>തിരുപ്പതി വെങ്കടാചലപതി</title>
    <ns>0</ns>
    <id>673704</id>
    <redirect title="വെങ്കടേശ്വരൻ" />
    <revision>
      <id>4681904</id>
      <timestamp>2026-10-31T14:37:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vishalsathyan19952099</username>
        <id>57735</id>
      </contributor>
      <comment>[[വെങ്കടേശ്വരൻ]] എന്ന താളിലേക്ക് തിരിച്ചുവിടുന്നു</comment>
      <origin>4681904</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="81" sha1="rnzjfirfxptrouoghkmyitzlpjw7y8y" xml:space="preserve">#തിരിച്ചുവിടുക [[വെങ്കടേശ്വരൻ]]</text>
      <sha1>rnzjfirfxptrouoghkmyitzlpjw7y8y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഹനുമാൻ നമ്പർ 1 (വള്ളം)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>673705</id>
    <revision>
      <id>4681912</id>
      <timestamp>2026-10-31T15:03:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Varghesepunnamada</username>
        <id>141207</id>
      </contributor>
      <comment>'ഹനുമാൻ നമ്പർ 1  {{Infobox boat | പേര് = ഹനുമാൻ നമ്പർ 1 | ചിത്രം = | വിവരണം = | തരം = കളിവള്ളം | വിഭാഗം = ഇരുട്ടുകുത്തി ബി ഗ്രേഡ് | നിർമ്മാണവർഷം = 1799–1801 | നിർമ്മാതാവ് = ശ്രീ അനന്തപത്മനാഭ...' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു</comment>
      <origin>4681912</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7207" sha1="qb4v35sg3ibcpyzk0exmq9helyzcox1" xml:space="preserve">ഹനുമാൻ നമ്പർ 1

{{Infobox boat | പേര് = ഹനുമാൻ നമ്പർ 1 | ചിത്രം = | വിവരണം = | തരം = കളിവള്ളം | വിഭാഗം = ഇരുട്ടുകുത്തി ബി ഗ്രേഡ് | നിർമ്മാണവർഷം = 1799–1801 | നിർമ്മാതാവ് = ശ്രീ അനന്തപത്മനാഭൻ തച്ചൻ | ആദ്യനാമം = ശ്രീ പത്മനാഭൻ | നിലവിലെ പേര് = ഹനുമാൻ | ഉടമസ്ഥർ = തൈലംപറമ്പിൽ കുടുംബം | നീളം = 25.16 കോൽ (പുനർനിർമ്മാണത്തിനുശേഷം) | സ്ഥാനം = കേരളം, ഇന്ത്യ }}

ഹനുമാൻ നമ്പർ 1 കേരളത്തിലെ പരമ്പരാഗത ജലോത്സവങ്ങളിൽ പങ്കെടുക്കുന്ന ഇരുട്ടുകുത്തി ബി ഗ്രേഡ് വിഭാഗത്തിലുള്ള ഒരു കളിവള്ളമാണ്. ഏകദേശം 218 വർഷത്തിലധികം പഴക്കമുള്ളതായി കരുതപ്പെടുന്ന ഈ വള്ളം കേരളത്തിലെ ചരിത്രപ്രാധാന്യമുള്ള പഴയ മത്സരവള്ളങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്. തൈലംപറമ്പിൽ കുടുംബത്തിന്റെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള വള്ളം മധ്യകേരളത്തിലെ ജലോത്സവങ്ങളിൽ മത്സരിക്കുന്നു.

== ചരിത്രം ==

1799-ൽ രാജഭരണകാലത്താണ് ഹനുമാൻ വള്ളത്തിന്റെ നിർമ്മാണം ആരംഭിച്ചതെന്നാണ് ലഭ്യമായ ചരിത്രവിവരങ്ങൾ. ശ്രീ അനന്തപത്മനാഭൻ തച്ചനായിരുന്നു വള്ളത്തിന്റെ പ്രധാന ശിൽപി. ഏകദേശം രണ്ടുവർഷം കൊണ്ടാണ് നിർമ്മാണം പൂർത്തിയാക്കിയത്. കൂട്ടുകുടുംബമായി എത്തിയാണ് തച്ചന്മാർ നിർമ്മാണപ്രവർത്തനങ്ങൾ നടത്തിയിരുന്നതെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.

നിർമ്മാണസമയത്ത് വള്ളത്തിന് ശ്രീ പത്മനാഭൻ എന്നായിരുന്നു പേര് നൽകിയിരുന്നത്. രാജഭരണത്തിനുശേഷം പടയാളികളായിരുന്ന ചെമ്പിലെ അരയന്മാർക്ക് വള്ളം ഇഷ്ടദാനമായി ലഭിച്ചു. പിന്നീട് അവരിൽനിന്ന് തൈലംപറമ്പിൽ കുടുംബത്തിന്റെ പൂർവികർക്ക് വള്ളം കൈമാറി ലഭിച്ചു.

തൈലംപറമ്പിൽ കുടുംബത്തിന്റെ കൈവശമെത്തിയ ശേഷമാണ് ശ്രീ പത്മനാഭൻ എന്ന പഴയ പേര് മാറി ഹനുമാൻ എന്ന പേര് ലഭിച്ചത്. ഇന്നും ഈ കുടുംബത്തിന്റെ ഉടമസ്ഥതയിലാണ് വള്ളം.

== നിർമ്മാണവും സവിശേഷതകളും ==

ഇരുട്ടുകുത്തി ബി ഗ്രേഡ് വിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ട ഹനുമാൻ വള്ളം പരമ്പരാഗത വള്ളനിർമ്മാണരീതിയുടെ ഉദാഹരണമാണ്. ദീർഘകാലം പഴയ ഘടനയിൽ കാര്യമായ മാറ്റങ്ങളില്ലാതെ സംരക്ഷിച്ചുവന്നിരുന്നു.

പിന്നീട് വള്ളത്തിന്റെ പഴയ ഘടനയെ കാര്യമായി സ്വാധീനിക്കുന്ന രീതിയിലുള്ള പുനർനിർമ്മാണം നടത്തി. പുനർനിർമ്മാണത്തിൽ ഏകദേശം നാലു കോൽ നീളം കൂട്ടി. നിലവിലെ നീളം 25.16 കോലാണ്. പ്രധാനമായും അമരഭാഗത്താണ് മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തിയത്.

വൈക്കം സ്വദേശിയായ ശ്രീ സദാനന്ദൻ തച്ചനായിരുന്നു പുനർനിർമ്മാണ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് നേതൃത്വം നൽകിയത്.

== മത്സരചരിത്രം ==

മധ്യകേരളത്തിലെ ജലോത്സവങ്ങളിൽ ചരിത്രപരമായ സാന്നിധ്യമുള്ള വള്ളമാണ് ഹനുമാൻ. ഇരുട്ടുകുത്തി ബി ഗ്രേഡ് വിഭാഗത്തിലാണ് മത്സരിക്കുന്നത്. ദീർഘകാലത്തെ പാരമ്പര്യം നിലനിർത്തിക്കൊണ്ട് ഇപ്പോഴും മത്സരരംഗത്ത് സജീവമാണ്.

== ഉടമസ്ഥതയും സംരക്ഷണവും ==

തൈലംപറമ്പിൽ കുടുംബമാണ് തലമുറകളായി ഹനുമാൻ വള്ളത്തിന്റെ ഉടമസ്ഥതയും പരിപാലനവും നിർവഹിക്കുന്നത്. രണ്ട് നൂറ്റാണ്ടിലധികം പഴക്കമുള്ള വള്ളത്തെ ഇന്നും മത്സരരംഗത്ത് നിലനിർത്തുന്നതിൽ കുടുംബത്തിന്റെ പങ്ക് ശ്രദ്ധേയമാണ്.

== അവലംബങ്ങൾ ==

വള്ളത്തിന്റെ ചരിത്രം സംബന്ധിച്ച പ്രസിദ്ധീകരിച്ച പത്രവാർത്തകൾ ചേർക്കുക.
കേരളത്തിലെ ജലോത്സവ ചരിത്രഗ്രന്ഥങ്ങൾ ചേർക്കുക.
വള്ളത്തിന്റെ പുനർനിർമ്മാണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പത്രവാർത്തകൾ ചേർക്കുക.

== ഇതും കാണുക ==

കേരളത്തിലെ ജലോത്സവങ്ങൾ
കളിവള്ളം

[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ കളിവള്ളങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ജലോത്സവങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>qb4v35sg3ibcpyzk0exmq9helyzcox1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4681913</id>
      <parentid>4681912</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T15:04:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Varghesepunnamada</username>
        <id>141207</id>
      </contributor>
      <comment>/* അവലംബങ്ങൾ */</comment>
      <origin>4681913</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6691" sha1="6oxoq5jz1t6pd5rosyf1hah3fn19tbo" xml:space="preserve">ഹനുമാൻ നമ്പർ 1

{{Infobox boat | പേര് = ഹനുമാൻ നമ്പർ 1 | ചിത്രം = | വിവരണം = | തരം = കളിവള്ളം | വിഭാഗം = ഇരുട്ടുകുത്തി ബി ഗ്രേഡ് | നിർമ്മാണവർഷം = 1799–1801 | നിർമ്മാതാവ് = ശ്രീ അനന്തപത്മനാഭൻ തച്ചൻ | ആദ്യനാമം = ശ്രീ പത്മനാഭൻ | നിലവിലെ പേര് = ഹനുമാൻ | ഉടമസ്ഥർ = തൈലംപറമ്പിൽ കുടുംബം | നീളം = 25.16 കോൽ (പുനർനിർമ്മാണത്തിനുശേഷം) | സ്ഥാനം = കേരളം, ഇന്ത്യ }}

ഹനുമാൻ നമ്പർ 1 കേരളത്തിലെ പരമ്പരാഗത ജലോത്സവങ്ങളിൽ പങ്കെടുക്കുന്ന ഇരുട്ടുകുത്തി ബി ഗ്രേഡ് വിഭാഗത്തിലുള്ള ഒരു കളിവള്ളമാണ്. ഏകദേശം 218 വർഷത്തിലധികം പഴക്കമുള്ളതായി കരുതപ്പെടുന്ന ഈ വള്ളം കേരളത്തിലെ ചരിത്രപ്രാധാന്യമുള്ള പഴയ മത്സരവള്ളങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്. തൈലംപറമ്പിൽ കുടുംബത്തിന്റെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള വള്ളം മധ്യകേരളത്തിലെ ജലോത്സവങ്ങളിൽ മത്സരിക്കുന്നു.

== ചരിത്രം ==

1799-ൽ രാജഭരണകാലത്താണ് ഹനുമാൻ വള്ളത്തിന്റെ നിർമ്മാണം ആരംഭിച്ചതെന്നാണ് ലഭ്യമായ ചരിത്രവിവരങ്ങൾ. ശ്രീ അനന്തപത്മനാഭൻ തച്ചനായിരുന്നു വള്ളത്തിന്റെ പ്രധാന ശിൽപി. ഏകദേശം രണ്ടുവർഷം കൊണ്ടാണ് നിർമ്മാണം പൂർത്തിയാക്കിയത്. കൂട്ടുകുടുംബമായി എത്തിയാണ് തച്ചന്മാർ നിർമ്മാണപ്രവർത്തനങ്ങൾ നടത്തിയിരുന്നതെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.

നിർമ്മാണസമയത്ത് വള്ളത്തിന് ശ്രീ പത്മനാഭൻ എന്നായിരുന്നു പേര് നൽകിയിരുന്നത്. രാജഭരണത്തിനുശേഷം പടയാളികളായിരുന്ന ചെമ്പിലെ അരയന്മാർക്ക് വള്ളം ഇഷ്ടദാനമായി ലഭിച്ചു. പിന്നീട് അവരിൽനിന്ന് തൈലംപറമ്പിൽ കുടുംബത്തിന്റെ പൂർവികർക്ക് വള്ളം കൈമാറി ലഭിച്ചു.

തൈലംപറമ്പിൽ കുടുംബത്തിന്റെ കൈവശമെത്തിയ ശേഷമാണ് ശ്രീ പത്മനാഭൻ എന്ന പഴയ പേര് മാറി ഹനുമാൻ എന്ന പേര് ലഭിച്ചത്. ഇന്നും ഈ കുടുംബത്തിന്റെ ഉടമസ്ഥതയിലാണ് വള്ളം.

== നിർമ്മാണവും സവിശേഷതകളും ==

ഇരുട്ടുകുത്തി ബി ഗ്രേഡ് വിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ട ഹനുമാൻ വള്ളം പരമ്പരാഗത വള്ളനിർമ്മാണരീതിയുടെ ഉദാഹരണമാണ്. ദീർഘകാലം പഴയ ഘടനയിൽ കാര്യമായ മാറ്റങ്ങളില്ലാതെ സംരക്ഷിച്ചുവന്നിരുന്നു.

പിന്നീട് വള്ളത്തിന്റെ പഴയ ഘടനയെ കാര്യമായി സ്വാധീനിക്കുന്ന രീതിയിലുള്ള പുനർനിർമ്മാണം നടത്തി. പുനർനിർമ്മാണത്തിൽ ഏകദേശം നാലു കോൽ നീളം കൂട്ടി. നിലവിലെ നീളം 25.16 കോലാണ്. പ്രധാനമായും അമരഭാഗത്താണ് മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തിയത്.

വൈക്കം സ്വദേശിയായ ശ്രീ സദാനന്ദൻ തച്ചനായിരുന്നു പുനർനിർമ്മാണ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് നേതൃത്വം നൽകിയത്.

== മത്സരചരിത്രം ==

മധ്യകേരളത്തിലെ ജലോത്സവങ്ങളിൽ ചരിത്രപരമായ സാന്നിധ്യമുള്ള വള്ളമാണ് ഹനുമാൻ. ഇരുട്ടുകുത്തി ബി ഗ്രേഡ് വിഭാഗത്തിലാണ് മത്സരിക്കുന്നത്. ദീർഘകാലത്തെ പാരമ്പര്യം നിലനിർത്തിക്കൊണ്ട് ഇപ്പോഴും മത്സരരംഗത്ത് സജീവമാണ്.

== ഉടമസ്ഥതയും സംരക്ഷണവും ==

തൈലംപറമ്പിൽ കുടുംബമാണ് തലമുറകളായി ഹനുമാൻ വള്ളത്തിന്റെ ഉടമസ്ഥതയും പരിപാലനവും നിർവഹിക്കുന്നത്. രണ്ട് നൂറ്റാണ്ടിലധികം പഴക്കമുള്ള വള്ളത്തെ ഇന്നും മത്സരരംഗത്ത് നിലനിർത്തുന്നതിൽ കുടുംബത്തിന്റെ പങ്ക് ശ്രദ്ധേയമാണ്.

== അവലംബങ്ങൾ ==

== ഇതും കാണുക ==

കേരളത്തിലെ ജലോത്സവങ്ങൾ
കളിവള്ളം

[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ കളിവള്ളങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ജലോത്സവങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>6oxoq5jz1t6pd5rosyf1hah3fn19tbo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4681914</id>
      <parentid>4681913</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T15:09:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Varghesepunnamada</username>
        <id>141207</id>
      </contributor>
      <origin>4681914</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6882" sha1="b25j21nlzwch97psqvc05xk9npqhr7b" xml:space="preserve">ഹനുമാൻ നമ്പർ 1
{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;width:300px; float:right; border:1px solid #aaa; background:#f9f9f9; padding:5px; font-size:90%;&quot;
|+ style=&quot;font-size:120%; font-weight:bold;&quot; | ഹനുമാൻ നമ്പർ 1
|-
! colspan=&quot;2&quot; | [[File:Kumarakom Vallamkali 20.jpg|frameless|250px]]
|-
! തരം
| കളിവള്ളം
|-
! വിഭാഗം
| ഇരുട്ടുകുത്തി ബി ഗ്രേഡ്
|-
! നിർമ്മാണകാലം
| 1799–1801
|-
! നിർമ്മാതാവ്
| ശ്രീ അനന്തപത്മനാഭൻ തച്ചൻ
|-
! ആദ്യനാമം
| ശ്രീ പത്മനാഭൻ
|-
! നിലവിലെ പേര്
| ഹനുമാൻ
|-
! ഉടമസ്ഥർ
| തൈലംപറമ്പിൽ കുടുംബം
|-
! നീളം
| 25.16 കോൽ (പുനർനിർമ്മാണത്തിനുശേഷം)
|-
! സ്ഥാനം
| കേരളം, ഇന്ത്യ
|}

ഹനുമാൻ നമ്പർ 1 കേരളത്തിലെ പരമ്പരാഗത ജലോത്സവങ്ങളിൽ പങ്കെടുക്കുന്ന ഇരുട്ടുകുത്തി ബി ഗ്രേഡ് വിഭാഗത്തിലുള്ള ഒരു കളിവള്ളമാണ്. ഏകദേശം 218 വർഷത്തിലധികം പഴക്കമുള്ളതായി കരുതപ്പെടുന്ന ഈ വള്ളം കേരളത്തിലെ ചരിത്രപ്രാധാന്യമുള്ള പഴയ മത്സരവള്ളങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്. തൈലംപറമ്പിൽ കുടുംബത്തിന്റെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള വള്ളം മധ്യകേരളത്തിലെ ജലോത്സവങ്ങളിൽ മത്സരിക്കുന്നു.

== ചരിത്രം ==

1799-ൽ രാജഭരണകാലത്താണ് ഹനുമാൻ വള്ളത്തിന്റെ നിർമ്മാണം ആരംഭിച്ചതെന്നാണ് ലഭ്യമായ ചരിത്രവിവരങ്ങൾ. ശ്രീ അനന്തപത്മനാഭൻ തച്ചനായിരുന്നു വള്ളത്തിന്റെ പ്രധാന ശിൽപി. ഏകദേശം രണ്ടുവർഷം കൊണ്ടാണ് നിർമ്മാണം പൂർത്തിയാക്കിയത്. കൂട്ടുകുടുംബമായി എത്തിയാണ് തച്ചന്മാർ നിർമ്മാണപ്രവർത്തനങ്ങൾ നടത്തിയിരുന്നതെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.

നിർമ്മാണസമയത്ത് വള്ളത്തിന് ശ്രീ പത്മനാഭൻ എന്നായിരുന്നു പേര് നൽകിയിരുന്നത്. രാജഭരണത്തിനുശേഷം പടയാളികളായിരുന്ന ചെമ്പിലെ അരയന്മാർക്ക് വള്ളം ഇഷ്ടദാനമായി ലഭിച്ചു. പിന്നീട് അവരിൽനിന്ന് തൈലംപറമ്പിൽ കുടുംബത്തിന്റെ പൂർവികർക്ക് വള്ളം കൈമാറി ലഭിച്ചു.

തൈലംപറമ്പിൽ കുടുംബത്തിന്റെ കൈവശമെത്തിയ ശേഷമാണ് ശ്രീ പത്മനാഭൻ എന്ന പഴയ പേര് മാറി ഹനുമാൻ എന്ന പേര് ലഭിച്ചത്. ഇന്നും ഈ കുടുംബത്തിന്റെ ഉടമസ്ഥതയിലാണ് വള്ളം.

== നിർമ്മാണവും സവിശേഷതകളും ==

ഇരുട്ടുകുത്തി ബി ഗ്രേഡ് വിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ട ഹനുമാൻ വള്ളം പരമ്പരാഗത വള്ളനിർമ്മാണരീതിയുടെ ഉദാഹരണമാണ്. ദീർഘകാലം പഴയ ഘടനയിൽ കാര്യമായ മാറ്റങ്ങളില്ലാതെ സംരക്ഷിച്ചുവന്നിരുന്നു.

പിന്നീട് വള്ളത്തിന്റെ പഴയ ഘടനയെ കാര്യമായി സ്വാധീനിക്കുന്ന രീതിയിലുള്ള പുനർനിർമ്മാണം നടത്തി. പുനർനിർമ്മാണത്തിൽ ഏകദേശം നാലു കോൽ നീളം കൂട്ടി. നിലവിലെ നീളം 25.16 കോലാണ്. പ്രധാനമായും അമരഭാഗത്താണ് മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തിയത്.

വൈക്കം സ്വദേശിയായ ശ്രീ സദാനന്ദൻ തച്ചനായിരുന്നു പുനർനിർമ്മാണ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് നേതൃത്വം നൽകിയത്.

== മത്സരചരിത്രം ==

മധ്യകേരളത്തിലെ ജലോത്സവങ്ങളിൽ ചരിത്രപരമായ സാന്നിധ്യമുള്ള വള്ളമാണ് ഹനുമാൻ. ഇരുട്ടുകുത്തി ബി ഗ്രേഡ് വിഭാഗത്തിലാണ് മത്സരിക്കുന്നത്. ദീർഘകാലത്തെ പാരമ്പര്യം നിലനിർത്തിക്കൊണ്ട് ഇപ്പോഴും മത്സരരംഗത്ത് സജീവമാണ്.

== ഉടമസ്ഥതയും സംരക്ഷണവും ==

തൈലംപറമ്പിൽ കുടുംബമാണ് തലമുറകളായി ഹനുമാൻ വള്ളത്തിന്റെ ഉടമസ്ഥതയും പരിപാലനവും നിർവഹിക്കുന്നത്. രണ്ട് നൂറ്റാണ്ടിലധികം പഴക്കമുള്ള വള്ളത്തെ ഇന്നും മത്സരരംഗത്ത് നിലനിർത്തുന്നതിൽ കുടുംബത്തിന്റെ പങ്ക് ശ്രദ്ധേയമാണ്.

== അവലംബങ്ങൾ ==

== ഇതും കാണുക ==

കേരളത്തിലെ ജലോത്സവങ്ങൾ
കളിവള്ളം

[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ കളിവള്ളങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ജലോത്സവങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>b25j21nlzwch97psqvc05xk9npqhr7b</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4681915</id>
      <parentid>4681914</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T15:10:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Varghesepunnamada</username>
        <id>141207</id>
      </contributor>
      <origin>4681915</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6886" sha1="pfgdgfsahkdbm8y44qds6oeqz1sv2o2" xml:space="preserve">ഹനുമാൻ നമ്പർ 1
{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;width:300px; float:right; border:1px solid #aaa; background:#f9f9f9; padding:5px; font-size:90%;&quot;
|+ style=&quot;font-size:120%; font-weight:bold;&quot; | ഹനുമാൻ നമ്പർ 1
|-
! colspan=&quot;2&quot; | [[File:Kumarakom Vallamkali 20.jpg|frameless|250px]]
|-
! തരം
| കളിവള്ളം
|-
! വിഭാഗം
| ഇരുട്ടുകുത്തി ബി ഗ്രേഡ്
|-
! നിർമ്മാണകാലം
| 1799–1801
|-
! നിർമ്മാതാവ്
| ശ്രീ അനന്തപത്മനാഭൻ തച്ചൻ
|-
! ആദ്യനാമം
| ശ്രീ പത്മനാഭൻ
|-
! നിലവിലെ പേര്
| ഹനുമാൻ No1
|-
! ഉടമസ്ഥർ
| തൈലംപറമ്പിൽ കുടുംബം
|-
! നീളം
| 25.16 കോൽ (പുനർനിർമ്മാണത്തിനുശേഷം)
|-
! സ്ഥാനം
| കേരളം, ഇന്ത്യ
|}

ഹനുമാൻ നമ്പർ 1 കേരളത്തിലെ പരമ്പരാഗത ജലോത്സവങ്ങളിൽ പങ്കെടുക്കുന്ന ഇരുട്ടുകുത്തി ബി ഗ്രേഡ് വിഭാഗത്തിലുള്ള ഒരു കളിവള്ളമാണ്. ഏകദേശം 218 വർഷത്തിലധികം പഴക്കമുള്ളതായി കരുതപ്പെടുന്ന ഈ വള്ളം കേരളത്തിലെ ചരിത്രപ്രാധാന്യമുള്ള പഴയ മത്സരവള്ളങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്. തൈലംപറമ്പിൽ കുടുംബത്തിന്റെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള വള്ളം മധ്യകേരളത്തിലെ ജലോത്സവങ്ങളിൽ മത്സരിക്കുന്നു.

== ചരിത്രം ==

1799-ൽ രാജഭരണകാലത്താണ് ഹനുമാൻ വള്ളത്തിന്റെ നിർമ്മാണം ആരംഭിച്ചതെന്നാണ് ലഭ്യമായ ചരിത്രവിവരങ്ങൾ. ശ്രീ അനന്തപത്മനാഭൻ തച്ചനായിരുന്നു വള്ളത്തിന്റെ പ്രധാന ശിൽപി. ഏകദേശം രണ്ടുവർഷം കൊണ്ടാണ് നിർമ്മാണം പൂർത്തിയാക്കിയത്. കൂട്ടുകുടുംബമായി എത്തിയാണ് തച്ചന്മാർ നിർമ്മാണപ്രവർത്തനങ്ങൾ നടത്തിയിരുന്നതെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.

നിർമ്മാണസമയത്ത് വള്ളത്തിന് ശ്രീ പത്മനാഭൻ എന്നായിരുന്നു പേര് നൽകിയിരുന്നത്. രാജഭരണത്തിനുശേഷം പടയാളികളായിരുന്ന ചെമ്പിലെ അരയന്മാർക്ക് വള്ളം ഇഷ്ടദാനമായി ലഭിച്ചു. പിന്നീട് അവരിൽനിന്ന് തൈലംപറമ്പിൽ കുടുംബത്തിന്റെ പൂർവികർക്ക് വള്ളം കൈമാറി ലഭിച്ചു.

തൈലംപറമ്പിൽ കുടുംബത്തിന്റെ കൈവശമെത്തിയ ശേഷമാണ് ശ്രീ പത്മനാഭൻ എന്ന പഴയ പേര് മാറി ഹനുമാൻ എന്ന പേര് ലഭിച്ചത്. ഇന്നും ഈ കുടുംബത്തിന്റെ ഉടമസ്ഥതയിലാണ് വള്ളം.

== നിർമ്മാണവും സവിശേഷതകളും ==

ഇരുട്ടുകുത്തി ബി ഗ്രേഡ് വിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ട ഹനുമാൻ വള്ളം പരമ്പരാഗത വള്ളനിർമ്മാണരീതിയുടെ ഉദാഹരണമാണ്. ദീർഘകാലം പഴയ ഘടനയിൽ കാര്യമായ മാറ്റങ്ങളില്ലാതെ സംരക്ഷിച്ചുവന്നിരുന്നു.

പിന്നീട് വള്ളത്തിന്റെ പഴയ ഘടനയെ കാര്യമായി സ്വാധീനിക്കുന്ന രീതിയിലുള്ള പുനർനിർമ്മാണം നടത്തി. പുനർനിർമ്മാണത്തിൽ ഏകദേശം നാലു കോൽ നീളം കൂട്ടി. നിലവിലെ നീളം 25.16 കോലാണ്. പ്രധാനമായും അമരഭാഗത്താണ് മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തിയത്.

വൈക്കം സ്വദേശിയായ ശ്രീ സദാനന്ദൻ തച്ചനായിരുന്നു പുനർനിർമ്മാണ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് നേതൃത്വം നൽകിയത്.

== മത്സരചരിത്രം ==

മധ്യകേരളത്തിലെ ജലോത്സവങ്ങളിൽ ചരിത്രപരമായ സാന്നിധ്യമുള്ള വള്ളമാണ് ഹനുമാൻ. ഇരുട്ടുകുത്തി ബി ഗ്രേഡ് വിഭാഗത്തിലാണ് മത്സരിക്കുന്നത്. ദീർഘകാലത്തെ പാരമ്പര്യം നിലനിർത്തിക്കൊണ്ട് ഇപ്പോഴും മത്സരരംഗത്ത് സജീവമാണ്.

== ഉടമസ്ഥതയും സംരക്ഷണവും ==

തൈലംപറമ്പിൽ കുടുംബമാണ് തലമുറകളായി ഹനുമാൻ വള്ളത്തിന്റെ ഉടമസ്ഥതയും പരിപാലനവും നിർവഹിക്കുന്നത്. രണ്ട് നൂറ്റാണ്ടിലധികം പഴക്കമുള്ള വള്ളത്തെ ഇന്നും മത്സരരംഗത്ത് നിലനിർത്തുന്നതിൽ കുടുംബത്തിന്റെ പങ്ക് ശ്രദ്ധേയമാണ്.

== അവലംബങ്ങൾ ==

== ഇതും കാണുക ==

കേരളത്തിലെ ജലോത്സവങ്ങൾ
കളിവള്ളം

[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ കളിവള്ളങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ജലോത്സവങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>pfgdgfsahkdbm8y44qds6oeqz1sv2o2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4681916</id>
      <parentid>4681915</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T15:11:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Varghesepunnamada</username>
        <id>141207</id>
      </contributor>
      <origin>4681916</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6886" sha1="0urvlqkywv2xv1gsnybv58tdfefwzr2" xml:space="preserve">ഹനുമാൻ നമ്പർ 1
{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;width:300px; float:right; border:1px solid #aaa; background:#f9f9f9; padding:5px; font-size:90%;&quot;
|+ style=&quot;font-size:120%; font-weight:bold;&quot; | ഹനുമാൻ നമ്പർ 1
|-
! colspan=&quot;2&quot; | [[File:Kumarakom Vallamkali 20.jpg|frameless|300px]]
|-
! തരം
| കളിവള്ളം
|-
! വിഭാഗം
| ഇരുട്ടുകുത്തി ബി ഗ്രേഡ്
|-
! നിർമ്മാണകാലം
| 1799–1801
|-
! നിർമ്മാതാവ്
| ശ്രീ അനന്തപത്മനാഭൻ തച്ചൻ
|-
! ആദ്യനാമം
| ശ്രീ പത്മനാഭൻ
|-
! നിലവിലെ പേര്
| ഹനുമാൻ No1
|-
! ഉടമസ്ഥർ
| തൈലംപറമ്പിൽ കുടുംബം
|-
! നീളം
| 25.16 കോൽ (പുനർനിർമ്മാണത്തിനുശേഷം)
|-
! സ്ഥാനം
| കേരളം, ഇന്ത്യ
|}

ഹനുമാൻ നമ്പർ 1 കേരളത്തിലെ പരമ്പരാഗത ജലോത്സവങ്ങളിൽ പങ്കെടുക്കുന്ന ഇരുട്ടുകുത്തി ബി ഗ്രേഡ് വിഭാഗത്തിലുള്ള ഒരു കളിവള്ളമാണ്. ഏകദേശം 218 വർഷത്തിലധികം പഴക്കമുള്ളതായി കരുതപ്പെടുന്ന ഈ വള്ളം കേരളത്തിലെ ചരിത്രപ്രാധാന്യമുള്ള പഴയ മത്സരവള്ളങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്. തൈലംപറമ്പിൽ കുടുംബത്തിന്റെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള വള്ളം മധ്യകേരളത്തിലെ ജലോത്സവങ്ങളിൽ മത്സരിക്കുന്നു.

== ചരിത്രം ==

1799-ൽ രാജഭരണകാലത്താണ് ഹനുമാൻ വള്ളത്തിന്റെ നിർമ്മാണം ആരംഭിച്ചതെന്നാണ് ലഭ്യമായ ചരിത്രവിവരങ്ങൾ. ശ്രീ അനന്തപത്മനാഭൻ തച്ചനായിരുന്നു വള്ളത്തിന്റെ പ്രധാന ശിൽപി. ഏകദേശം രണ്ടുവർഷം കൊണ്ടാണ് നിർമ്മാണം പൂർത്തിയാക്കിയത്. കൂട്ടുകുടുംബമായി എത്തിയാണ് തച്ചന്മാർ നിർമ്മാണപ്രവർത്തനങ്ങൾ നടത്തിയിരുന്നതെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.

നിർമ്മാണസമയത്ത് വള്ളത്തിന് ശ്രീ പത്മനാഭൻ എന്നായിരുന്നു പേര് നൽകിയിരുന്നത്. രാജഭരണത്തിനുശേഷം പടയാളികളായിരുന്ന ചെമ്പിലെ അരയന്മാർക്ക് വള്ളം ഇഷ്ടദാനമായി ലഭിച്ചു. പിന്നീട് അവരിൽനിന്ന് തൈലംപറമ്പിൽ കുടുംബത്തിന്റെ പൂർവികർക്ക് വള്ളം കൈമാറി ലഭിച്ചു.

തൈലംപറമ്പിൽ കുടുംബത്തിന്റെ കൈവശമെത്തിയ ശേഷമാണ് ശ്രീ പത്മനാഭൻ എന്ന പഴയ പേര് മാറി ഹനുമാൻ എന്ന പേര് ലഭിച്ചത്. ഇന്നും ഈ കുടുംബത്തിന്റെ ഉടമസ്ഥതയിലാണ് വള്ളം.

== നിർമ്മാണവും സവിശേഷതകളും ==

ഇരുട്ടുകുത്തി ബി ഗ്രേഡ് വിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ട ഹനുമാൻ വള്ളം പരമ്പരാഗത വള്ളനിർമ്മാണരീതിയുടെ ഉദാഹരണമാണ്. ദീർഘകാലം പഴയ ഘടനയിൽ കാര്യമായ മാറ്റങ്ങളില്ലാതെ സംരക്ഷിച്ചുവന്നിരുന്നു.

പിന്നീട് വള്ളത്തിന്റെ പഴയ ഘടനയെ കാര്യമായി സ്വാധീനിക്കുന്ന രീതിയിലുള്ള പുനർനിർമ്മാണം നടത്തി. പുനർനിർമ്മാണത്തിൽ ഏകദേശം നാലു കോൽ നീളം കൂട്ടി. നിലവിലെ നീളം 25.16 കോലാണ്. പ്രധാനമായും അമരഭാഗത്താണ് മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തിയത്.

വൈക്കം സ്വദേശിയായ ശ്രീ സദാനന്ദൻ തച്ചനായിരുന്നു പുനർനിർമ്മാണ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് നേതൃത്വം നൽകിയത്.

== മത്സരചരിത്രം ==

മധ്യകേരളത്തിലെ ജലോത്സവങ്ങളിൽ ചരിത്രപരമായ സാന്നിധ്യമുള്ള വള്ളമാണ് ഹനുമാൻ. ഇരുട്ടുകുത്തി ബി ഗ്രേഡ് വിഭാഗത്തിലാണ് മത്സരിക്കുന്നത്. ദീർഘകാലത്തെ പാരമ്പര്യം നിലനിർത്തിക്കൊണ്ട് ഇപ്പോഴും മത്സരരംഗത്ത് സജീവമാണ്.

== ഉടമസ്ഥതയും സംരക്ഷണവും ==

തൈലംപറമ്പിൽ കുടുംബമാണ് തലമുറകളായി ഹനുമാൻ വള്ളത്തിന്റെ ഉടമസ്ഥതയും പരിപാലനവും നിർവഹിക്കുന്നത്. രണ്ട് നൂറ്റാണ്ടിലധികം പഴക്കമുള്ള വള്ളത്തെ ഇന്നും മത്സരരംഗത്ത് നിലനിർത്തുന്നതിൽ കുടുംബത്തിന്റെ പങ്ക് ശ്രദ്ധേയമാണ്.

== അവലംബങ്ങൾ ==

== ഇതും കാണുക ==

കേരളത്തിലെ ജലോത്സവങ്ങൾ
കളിവള്ളം

[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ കളിവള്ളങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ജലോത്സവങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>0urvlqkywv2xv1gsnybv58tdfefwzr2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4681918</id>
      <parentid>4681916</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T15:18:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vinayaraj</username>
        <id>25055</id>
      </contributor>
      <origin>4681918</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6918" sha1="ten70b6qq62so1skptwpnidl12bd3zx" xml:space="preserve">{{ആധികാരികത}}
ഹനുമാൻ നമ്പർ 1
{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;width:300px; float:right; border:1px solid #aaa; background:#f9f9f9; padding:5px; font-size:90%;&quot;
|+ style=&quot;font-size:120%; font-weight:bold;&quot; | ഹനുമാൻ നമ്പർ 1
|-
! colspan=&quot;2&quot; | [[File:Kumarakom Vallamkali 20.jpg|frameless|300px]]
|-
! തരം
| കളിവള്ളം
|-
! വിഭാഗം
| ഇരുട്ടുകുത്തി ബി ഗ്രേഡ്
|-
! നിർമ്മാണകാലം
| 1799–1801
|-
! നിർമ്മാതാവ്
| ശ്രീ അനന്തപത്മനാഭൻ തച്ചൻ
|-
! ആദ്യനാമം
| ശ്രീ പത്മനാഭൻ
|-
! നിലവിലെ പേര്
| ഹനുമാൻ No1
|-
! ഉടമസ്ഥർ
| തൈലംപറമ്പിൽ കുടുംബം
|-
! നീളം
| 25.16 കോൽ (പുനർനിർമ്മാണത്തിനുശേഷം)
|-
! സ്ഥാനം
| കേരളം, ഇന്ത്യ
|}

ഹനുമാൻ നമ്പർ 1 കേരളത്തിലെ പരമ്പരാഗത ജലോത്സവങ്ങളിൽ പങ്കെടുക്കുന്ന ഇരുട്ടുകുത്തി ബി ഗ്രേഡ് വിഭാഗത്തിലുള്ള ഒരു കളിവള്ളമാണ്. ഏകദേശം 218 വർഷത്തിലധികം പഴക്കമുള്ളതായി കരുതപ്പെടുന്ന ഈ വള്ളം കേരളത്തിലെ ചരിത്രപ്രാധാന്യമുള്ള പഴയ മത്സരവള്ളങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്. തൈലംപറമ്പിൽ കുടുംബത്തിന്റെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള വള്ളം മധ്യകേരളത്തിലെ ജലോത്സവങ്ങളിൽ മത്സരിക്കുന്നു.

== ചരിത്രം ==

1799-ൽ രാജഭരണകാലത്താണ് ഹനുമാൻ വള്ളത്തിന്റെ നിർമ്മാണം ആരംഭിച്ചതെന്നാണ് ലഭ്യമായ ചരിത്രവിവരങ്ങൾ. ശ്രീ അനന്തപത്മനാഭൻ തച്ചനായിരുന്നു വള്ളത്തിന്റെ പ്രധാന ശിൽപി. ഏകദേശം രണ്ടുവർഷം കൊണ്ടാണ് നിർമ്മാണം പൂർത്തിയാക്കിയത്. കൂട്ടുകുടുംബമായി എത്തിയാണ് തച്ചന്മാർ നിർമ്മാണപ്രവർത്തനങ്ങൾ നടത്തിയിരുന്നതെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.

നിർമ്മാണസമയത്ത് വള്ളത്തിന് ശ്രീ പത്മനാഭൻ എന്നായിരുന്നു പേര് നൽകിയിരുന്നത്. രാജഭരണത്തിനുശേഷം പടയാളികളായിരുന്ന ചെമ്പിലെ അരയന്മാർക്ക് വള്ളം ഇഷ്ടദാനമായി ലഭിച്ചു. പിന്നീട് അവരിൽനിന്ന് തൈലംപറമ്പിൽ കുടുംബത്തിന്റെ പൂർവികർക്ക് വള്ളം കൈമാറി ലഭിച്ചു.

തൈലംപറമ്പിൽ കുടുംബത്തിന്റെ കൈവശമെത്തിയ ശേഷമാണ് ശ്രീ പത്മനാഭൻ എന്ന പഴയ പേര് മാറി ഹനുമാൻ എന്ന പേര് ലഭിച്ചത്. ഇന്നും ഈ കുടുംബത്തിന്റെ ഉടമസ്ഥതയിലാണ് വള്ളം.

== നിർമ്മാണവും സവിശേഷതകളും ==

ഇരുട്ടുകുത്തി ബി ഗ്രേഡ് വിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ട ഹനുമാൻ വള്ളം പരമ്പരാഗത വള്ളനിർമ്മാണരീതിയുടെ ഉദാഹരണമാണ്. ദീർഘകാലം പഴയ ഘടനയിൽ കാര്യമായ മാറ്റങ്ങളില്ലാതെ സംരക്ഷിച്ചുവന്നിരുന്നു.

പിന്നീട് വള്ളത്തിന്റെ പഴയ ഘടനയെ കാര്യമായി സ്വാധീനിക്കുന്ന രീതിയിലുള്ള പുനർനിർമ്മാണം നടത്തി. പുനർനിർമ്മാണത്തിൽ ഏകദേശം നാലു കോൽ നീളം കൂട്ടി. നിലവിലെ നീളം 25.16 കോലാണ്. പ്രധാനമായും അമരഭാഗത്താണ് മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തിയത്.

വൈക്കം സ്വദേശിയായ ശ്രീ സദാനന്ദൻ തച്ചനായിരുന്നു പുനർനിർമ്മാണ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് നേതൃത്വം നൽകിയത്.

== മത്സരചരിത്രം ==

മധ്യകേരളത്തിലെ ജലോത്സവങ്ങളിൽ ചരിത്രപരമായ സാന്നിധ്യമുള്ള വള്ളമാണ് ഹനുമാൻ. ഇരുട്ടുകുത്തി ബി ഗ്രേഡ് വിഭാഗത്തിലാണ് മത്സരിക്കുന്നത്. ദീർഘകാലത്തെ പാരമ്പര്യം നിലനിർത്തിക്കൊണ്ട് ഇപ്പോഴും മത്സരരംഗത്ത് സജീവമാണ്.

== ഉടമസ്ഥതയും സംരക്ഷണവും ==

തൈലംപറമ്പിൽ കുടുംബമാണ് തലമുറകളായി ഹനുമാൻ വള്ളത്തിന്റെ ഉടമസ്ഥതയും പരിപാലനവും നിർവഹിക്കുന്നത്. രണ്ട് നൂറ്റാണ്ടിലധികം പഴക്കമുള്ള വള്ളത്തെ ഇന്നും മത്സരരംഗത്ത് നിലനിർത്തുന്നതിൽ കുടുംബത്തിന്റെ പങ്ക് ശ്രദ്ധേയമാണ്.

== അവലംബങ്ങൾ ==

== ഇതും കാണുക ==

കേരളത്തിലെ ജലോത്സവങ്ങൾ
കളിവള്ളം

[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ കളിവള്ളങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ജലോത്സവങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>ten70b6qq62so1skptwpnidl12bd3zx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4681933</id>
      <parentid>4681918</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T17:03:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Varghesepunnamada</username>
        <id>141207</id>
      </contributor>
      <origin>4681933</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9379" sha1="0lidw0zyr23byaafj1776elhd9us14l" xml:space="preserve">{{ആധികാരികത}}
ഹനുമാൻ നമ്പർ 1
{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;width:300px; float:right; border:1px solid #aaa; background:#f9f9f9; padding:5px; font-size:90%;&quot;
|+ style=&quot;font-size:120%; font-weight:bold;&quot; | ഹനുമാൻ നമ്പർ 1
|-
! colspan=&quot;2&quot; | [[File:Kumarakom Vallamkali 20.jpg|frameless|300px]]
|-
! തരം
| കളിവള്ളം
|-
! വിഭാഗം
| ഇരുട്ടുകുത്തി ബി ഗ്രേഡ്
|-
! നിർമ്മാണകാലം
| 1799–1801
|-
! നിർമ്മാതാവ്
| ശ്രീ അനന്തപത്മനാഭൻ തച്ചൻ
|-
! ആദ്യനാമം
| ശ്രീ പത്മനാഭൻ
|-
! നിലവിലെ പേര്
| ഹനുമാൻ No1
|-
! ഉടമസ്ഥർ
| തൈലംപറമ്പിൽ കുടുംബം
|-
! നീളം
| 25.16 കോൽ (പുനർനിർമ്മാണത്തിനുശേഷം)
|-
! സ്ഥാനം
| കേരളം, ഇന്ത്യ
|}
'''ഹനുമാൻ നമ്പർ 1''' കേരളത്തിലെ പരമ്പരാഗത ജലോത്സവങ്ങളിൽ പങ്കെടുക്കുന്ന ഇരുട്ടുകുത്തി ബി ഗ്രേഡ് വിഭാഗത്തിലുള്ള ഒരു കളിവള്ളമാണ്. ഏകദേശം 218 വർഷത്തിലധികം പഴക്കമുള്ളതായി കരുതപ്പെടുന്ന ഈ വള്ളം കേരളത്തിലെ പഴക്കമേറിയ മത്സരവള്ളങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്. മധ്യകേരളത്തിലെ ജലോത്സവങ്ങളിൽ പങ്കെടുക്കുന്ന വള്ളം നിലവിൽ തൈലംപറമ്പിൽ കുടുംബത്തിന്റെ ഉടമസ്ഥതയിലാണ്.

== ചരിത്രം ==

1799-ൽ പാലിയത്തച്ചന്റെ ആവശ്യപ്രകാരമാണ് ഹരിപ്പാട്ടുനിന്നെത്തിയ ശ്രീ പത്മനാഭൻ ആചാരിയുടെ കൂട്ടുകുടുംബം ഈ വള്ളത്തിന്റെ നിർമ്മാണം ആരംഭിച്ചതെന്ന് വള്ളത്തിന്റെ ഉടമസ്ഥ കുടുംബത്തിൽനിന്നുള്ള ചരിത്രവിവരങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. വള്ളം നിർമ്മിക്കുന്നതിനായി എത്തിയ ആചാരി കുടുംബം അവിടെ കൂട്ടുകുടുംബമായി താമസിച്ചുകൊണ്ടായിരുന്നു നിർമ്മാണപ്രവർത്തനങ്ങൾ നടത്തിയത്. ഏകദേശം രണ്ടുവർഷം കൊണ്ടാണ് വള്ളത്തിന്റെ നിർമ്മാണം പൂർത്തിയാക്കിയത്.

ശ്രീ പത്മനാഭൻ ആചാരിയുടെ നേതൃത്വത്തിലായിരുന്നു നിർമ്മാണം. ആദ്യകാലത്ത് വള്ളങ്ങൾക്ക് അവ നിർമ്മിച്ചിരുന്ന തച്ചന്മാരുടെ പേരുകൾ നൽകുന്ന പതിവുണ്ടായിരുന്നു. അതനുസരിച്ച് ഈ വള്ളത്തിന് ശ്രീ പത്മനാഭൻ എന്നായിരുന്നു ആദ്യമായി പേര് നൽകിയത്.

പിന്നീട് ചെമ്പിലെ വലിയ അരയൻ ശ്രീ ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രത്തിൽ ദർശനത്തിനും പൂജയ്ക്കുമായി പോയി മടങ്ങിയെത്തിയതിനു ശേഷമാണ് വള്ളത്തിന് ഹനുമാൻ എന്ന പേര് നൽകിയത് എന്നാണ് കുടുംബത്തിൽനിന്ന് ലഭിക്കുന്ന ചരിത്രവിവരം.

രാജഭരണത്തിനുശേഷം പടയാളികളായിരുന്ന ചെമ്പിലെ അരയന്മാർക്ക് വള്ളം ഇഷ്ടദാനമായി ലഭിച്ചു. പിന്നീട് അവരിൽനിന്ന് തൈലംപറമ്പിൽ കുടുംബത്തിന്റെ പൂർവികർക്ക് വള്ളം കൈമാറി ലഭിച്ചു. അന്നുമുതൽ തൈലംപറമ്പിൽ കുടുംബമാണ് വള്ളത്തിന്റെ ഉടമസ്ഥതയും സംരക്ഷണവും നിർവഹിക്കുന്നത്.

== വള്ളനിർമ്മാണ പാരമ്പര്യം ==

ഹനുമാൻ വള്ളത്തിന്റെ നിർമ്മാണത്തിന് നേതൃത്വം നൽകിയ ശ്രീ പത്മനാഭൻ ആചാരിയുടെ അനുജന്മാരും പരമ്പരാഗത വള്ളനിർമ്മാണത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടിരുന്നു.

ശ്രീ പത്മനാഭൻ ആചാരിയുടെ അനുജനായ ശ്രീ അയ്യപ്പൻ ആചാരിയാണ് വലിയ അയ്യപ്പൻ വള്ളം നിർമ്മിച്ചത്. രണ്ടാമത്തെ അനുജനായ ശ്രീ കൊച്ചയ്യപ്പൻ കൊച്ചയ്യപ്പൻ വള്ളവും നിർമ്മിച്ചു. നീലകണ്ഠൻ ആചാരി നീലകണ്ഠൻ വള്ളം നിർമ്മിച്ചു. ഈ വള്ളങ്ങളുടെ നിർമ്മാണത്തിനുശേഷം ശേഷിച്ച തടികൾ ഉപയോഗിച്ചാണ് മദറക്കൽ വള്ളം നിർമ്മിച്ചതെന്നും കുടുംബത്തിൽനിന്നുള്ള വിവരങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു.

ഈ വിവരങ്ങൾ കേരളത്തിലെ പരമ്പരാഗത കളിവള്ളനിർമ്മാണത്തിൽ ആചാരി കുടുംബങ്ങൾ വഹിച്ചിരുന്ന പങ്കിനെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രാദേശിക ചരിത്രത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്.

== നിർമ്മാണവും സാങ്കേതിക സവിശേഷതകളും ==

ഹനുമാൻ ഇരുട്ടുകുത്തി ബി ഗ്രേഡ് വിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ട ഒരു പരമ്പരാഗത മത്സരവള്ളമാണ്. ദീർഘകാലം പഴയ ഘടനയിൽ കാര്യമായ മാറ്റങ്ങളില്ലാതെ സംരക്ഷിച്ചുവന്നിരുന്ന വള്ളം പിന്നീട് പുനർനിർമ്മാണത്തിന് വിധേയമായി.

പുനർനിർമ്മാണത്തിൽ ഏകദേശം നാലു കോൽ നീളം കൂട്ടി. നിലവിലെ നീളം 25.16 കോലാണ്. പ്രധാനമായും അമരഭാഗത്താണ് മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തിയത്. വൈക്കം സ്വദേശിയായ ശ്രീ സദാനന്ദൻ തച്ചനായിരുന്നു പുനർനിർമ്മാണ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് നേതൃത്വം നൽകിയത്.

== മത്സരരംഗം ==

മധ്യകേരളത്തിലെ ജലോത്സവങ്ങളിൽ ചരിത്രപരമായ സാന്നിധ്യമുള്ള വള്ളമാണ് ഹനുമാൻ. ഇരുട്ടുകുത്തി ബി ഗ്രേഡ് വിഭാഗത്തിലാണ് മത്സരിക്കുന്നത്. ദീർഘകാലത്തെ ചരിത്രപാരമ്പര്യം നിലനിർത്തിക്കൊണ്ട് ഇപ്പോഴും മത്സരരംഗത്ത് സജീവമായി പങ്കെടുക്കുന്നു.

== ഉടമസ്ഥതയും സംരക്ഷണവും ==

തൈലംപറമ്പിൽ കുടുംബമാണ് തലമുറകളായി ഹനുമാൻ വള്ളത്തിന്റെ ഉടമസ്ഥതയും സംരക്ഷണവും നിർവഹിക്കുന്നത്. 

== അവലംബങ്ങൾ ==

== ഇതും കാണുക ==

[[ദാനിയേൽ കളിവള്ളം]]
[[കേരളത്തിലെ ജലോത്സവങ്ങൾ]]

[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ കളിവള്ളങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ജലോത്സവങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>0lidw0zyr23byaafj1776elhd9us14l</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4681934</id>
      <parentid>4681933</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T17:05:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Varghesepunnamada</username>
        <id>141207</id>
      </contributor>
      <origin>4681934</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9410" sha1="fj8nscn7ate6i84fx2fy0ygke4skbxw" xml:space="preserve">{{ആധികാരികത}}
ഹനുമാൻ നമ്പർ 1
{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;width:300px; float:right; border:1px solid #aaa; background:#f9f9f9; padding:5px; font-size:90%;&quot;
|+ style=&quot;font-size:120%; font-weight:bold;&quot; | ഹനുമാൻ നമ്പർ 1
|-
! colspan=&quot;2&quot; | [[File:Kumarakom Vallamkali 20.jpg|frameless|300px]]
|-
! തരം
| കളിവള്ളം
|-
! വിഭാഗം
| ഇരുട്ടുകുത്തി ബി ഗ്രേഡ്
|-
! നിർമ്മാണകാലം
| 1799–1801
|-
! നിർമ്മാതാവ്
| ശ്രീ അനന്തപത്മനാഭൻ തച്ചൻ
|-
! ആദ്യനാമം
| ശ്രീ പത്മനാഭൻ
|-
! നിലവിലെ പേര്
| ഹനുമാൻ No1
|-
! ഉടമസ്ഥർ
| തൈലംപറമ്പിൽ കുടുംബം
|-
! നീളം
| 25.16 കോൽ (പുനർനിർമ്മാണത്തിനുശേഷം)
|-
! സ്ഥാനം
| കേരളം, ഇന്ത്യ
|}
'''ഹനുമാൻ നമ്പർ 1''' കേരളത്തിലെ പരമ്പരാഗത ജലോത്സവങ്ങളിൽ പങ്കെടുക്കുന്ന ഇരുട്ടുകുത്തി ബി ഗ്രേഡ് വിഭാഗത്തിലുള്ള ഒരു കളിവള്ളമാണ്. ഏകദേശം 218 വർഷത്തിലധികം പഴക്കമുള്ളതായി കരുതപ്പെടുന്ന ഈ വള്ളം കേരളത്തിലെ പഴക്കമേറിയ മത്സരവള്ളങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്. മധ്യകേരളത്തിലെ ജലോത്സവങ്ങളിൽ പങ്കെടുക്കുന്ന വള്ളം നിലവിൽ തൈലംപറമ്പിൽ കുടുംബത്തിന്റെ ഉടമസ്ഥതയിലാണ്.

== ചരിത്രം ==

1799-ൽ പാലിയത്തച്ചന്റെ ആവശ്യപ്രകാരമാണ് ഹരിപ്പാട്ടുനിന്നെത്തിയ ശ്രീ പത്മനാഭൻ ആചാരിയുടെ കൂട്ടുകുടുംബം ഈ വള്ളത്തിന്റെ നിർമ്മാണം ആരംഭിച്ചതെന്ന് വള്ളത്തിന്റെ ഉടമസ്ഥ കുടുംബത്തിൽനിന്നുള്ള ചരിത്രവിവരങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. വള്ളം നിർമ്മിക്കുന്നതിനായി എത്തിയ ആചാരി കുടുംബം അവിടെ കൂട്ടുകുടുംബമായി താമസിച്ചുകൊണ്ടായിരുന്നു നിർമ്മാണപ്രവർത്തനങ്ങൾ നടത്തിയത്. ഏകദേശം രണ്ടുവർഷം കൊണ്ടാണ് വള്ളത്തിന്റെ നിർമ്മാണം പൂർത്തിയാക്കിയത്.

ശ്രീ പത്മനാഭൻ ആചാരിയുടെ നേതൃത്വത്തിലായിരുന്നു നിർമ്മാണം. ആദ്യകാലത്ത് വള്ളങ്ങൾക്ക് അവ നിർമ്മിച്ചിരുന്ന തച്ചന്മാരുടെ പേരുകൾ നൽകുന്ന പതിവുണ്ടായിരുന്നു. അതനുസരിച്ച് ഈ വള്ളത്തിന് ശ്രീ പത്മനാഭൻ എന്നായിരുന്നു ആദ്യമായി പേര് നൽകിയത്.

പിന്നീട് ചെമ്പിലെ വലിയ അരയൻ ശ്രീ ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രത്തിൽ ദർശനത്തിനും പൂജയ്ക്കുമായി പോയി മടങ്ങിയെത്തിയതിനു ശേഷമാണ് വള്ളത്തിന് ഹനുമാൻ എന്ന പേര് നൽകിയത് എന്നാണ് കുടുംബത്തിൽനിന്ന് ലഭിക്കുന്ന ചരിത്രവിവരം.

രാജഭരണത്തിനുശേഷം പടയാളികളായിരുന്ന ചെമ്പിലെ അരയന്മാർക്ക് വള്ളം ഇഷ്ടദാനമായി ലഭിച്ചു. പിന്നീട് അവരിൽനിന്ന് തൈലംപറമ്പിൽ കുടുംബത്തിന്റെ പൂർവികർക്ക് വള്ളം കൈമാറി ലഭിച്ചു. അന്നുമുതൽ തൈലംപറമ്പിൽ കുടുംബമാണ് വള്ളത്തിന്റെ ഉടമസ്ഥതയും സംരക്ഷണവും നിർവഹിക്കുന്നത്.

== വള്ളനിർമ്മാണ പാരമ്പര്യം ==

ഹനുമാൻ വള്ളത്തിന്റെ നിർമ്മാണത്തിന് നേതൃത്വം നൽകിയ ശ്രീ പത്മനാഭൻ ആചാരിയുടെ അനുജന്മാരും പരമ്പരാഗത വള്ളനിർമ്മാണത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടിരുന്നു.

ശ്രീ പത്മനാഭൻ ആചാരിയുടെ അനുജനായ ശ്രീ അയ്യപ്പൻ ആചാരിയാണ് വലിയ അയ്യപ്പൻ വള്ളം നിർമ്മിച്ചത്. രണ്ടാമത്തെ അനുജനായ ശ്രീ കൊച്ചയ്യപ്പൻ കൊച്ചയ്യപ്പൻ വള്ളവും നിർമ്മിച്ചു. നീലകണ്ഠൻ ആചാരി നീലകണ്ഠൻ വള്ളം നിർമ്മിച്ചു. ഈ വള്ളങ്ങളുടെ നിർമ്മാണത്തിനുശേഷം ശേഷിച്ച തടികൾ ഉപയോഗിച്ചാണ് മദറക്കൽ വള്ളം നിർമ്മിച്ചതെന്നും കുടുംബത്തിൽനിന്നുള്ള വിവരങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു.

ഈ വിവരങ്ങൾ കേരളത്തിലെ പരമ്പരാഗത കളിവള്ളനിർമ്മാണത്തിൽ ആചാരി കുടുംബങ്ങൾ വഹിച്ചിരുന്ന പങ്കിനെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രാദേശിക ചരിത്രത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്.

== നിർമ്മാണവും സാങ്കേതിക സവിശേഷതകളും ==

ഹനുമാൻ ഇരുട്ടുകുത്തി ബി ഗ്രേഡ് വിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ട ഒരു പരമ്പരാഗത മത്സരവള്ളമാണ്. ദീർഘകാലം പഴയ ഘടനയിൽ കാര്യമായ മാറ്റങ്ങളില്ലാതെ സംരക്ഷിച്ചുവന്നിരുന്ന വള്ളം പിന്നീട് പുനർനിർമ്മാണത്തിന് വിധേയമായി.

പുനർനിർമ്മാണത്തിൽ ഏകദേശം നാലു കോൽ നീളം കൂട്ടി. നിലവിലെ നീളം 25.16 കോലാണ്. പ്രധാനമായും അമരഭാഗത്താണ് മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തിയത്. വൈക്കം സ്വദേശിയായ ശ്രീ സദാനന്ദൻ തച്ചനായിരുന്നു പുനർനിർമ്മാണ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് നേതൃത്വം നൽകിയത്.

== മത്സരരംഗം ==

മധ്യകേരളത്തിലെ ജലോത്സവങ്ങളിൽ ചരിത്രപരമായ സാന്നിധ്യമുള്ള വള്ളമാണ് ഹനുമാൻ. ഇരുട്ടുകുത്തി ബി ഗ്രേഡ് വിഭാഗത്തിലാണ് മത്സരിക്കുന്നത്. ദീർഘകാലത്തെ ചരിത്രപാരമ്പര്യം നിലനിർത്തിക്കൊണ്ട് ഇപ്പോഴും മത്സരരംഗത്ത് സജീവമായി പങ്കെടുക്കുന്നു.

== ഉടമസ്ഥതയും സംരക്ഷണവും ==

തൈലംപറമ്പിൽ കുടുംബമാണ് തലമുറകളായി ഹനുമാൻ വള്ളത്തിന്റെ ഉടമസ്ഥതയും സംരക്ഷണവും നിർവഹിക്കുന്നത്. 

== അവലംബങ്ങൾ ==

== ഇതും കാണുക ==

[[ദാനിയേൽ ഇരുട്ടുകുത്തി വള്ളം ]
[[കേരളത്തിലെ ജലോത്സവങ്ങൾ]]

[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ കളിവള്ളങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ജലോത്സവങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>fj8nscn7ate6i84fx2fy0ygke4skbxw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4681936</id>
      <parentid>4681934</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T17:05:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Varghesepunnamada</username>
        <id>141207</id>
      </contributor>
      <origin>4681936</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9411" sha1="riga7bkoagscw5400wb8exy86zect9w" xml:space="preserve">{{ആധികാരികത}}
ഹനുമാൻ നമ്പർ 1
{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;width:300px; float:right; border:1px solid #aaa; background:#f9f9f9; padding:5px; font-size:90%;&quot;
|+ style=&quot;font-size:120%; font-weight:bold;&quot; | ഹനുമാൻ നമ്പർ 1
|-
! colspan=&quot;2&quot; | [[File:Kumarakom Vallamkali 20.jpg|frameless|300px]]
|-
! തരം
| കളിവള്ളം
|-
! വിഭാഗം
| ഇരുട്ടുകുത്തി ബി ഗ്രേഡ്
|-
! നിർമ്മാണകാലം
| 1799–1801
|-
! നിർമ്മാതാവ്
| ശ്രീ അനന്തപത്മനാഭൻ തച്ചൻ
|-
! ആദ്യനാമം
| ശ്രീ പത്മനാഭൻ
|-
! നിലവിലെ പേര്
| ഹനുമാൻ No1
|-
! ഉടമസ്ഥർ
| തൈലംപറമ്പിൽ കുടുംബം
|-
! നീളം
| 25.16 കോൽ (പുനർനിർമ്മാണത്തിനുശേഷം)
|-
! സ്ഥാനം
| കേരളം, ഇന്ത്യ
|}
'''ഹനുമാൻ നമ്പർ 1''' കേരളത്തിലെ പരമ്പരാഗത ജലോത്സവങ്ങളിൽ പങ്കെടുക്കുന്ന ഇരുട്ടുകുത്തി ബി ഗ്രേഡ് വിഭാഗത്തിലുള്ള ഒരു കളിവള്ളമാണ്. ഏകദേശം 218 വർഷത്തിലധികം പഴക്കമുള്ളതായി കരുതപ്പെടുന്ന ഈ വള്ളം കേരളത്തിലെ പഴക്കമേറിയ മത്സരവള്ളങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്. മധ്യകേരളത്തിലെ ജലോത്സവങ്ങളിൽ പങ്കെടുക്കുന്ന വള്ളം നിലവിൽ തൈലംപറമ്പിൽ കുടുംബത്തിന്റെ ഉടമസ്ഥതയിലാണ്.

== ചരിത്രം ==

1799-ൽ പാലിയത്തച്ചന്റെ ആവശ്യപ്രകാരമാണ് ഹരിപ്പാട്ടുനിന്നെത്തിയ ശ്രീ പത്മനാഭൻ ആചാരിയുടെ കൂട്ടുകുടുംബം ഈ വള്ളത്തിന്റെ നിർമ്മാണം ആരംഭിച്ചതെന്ന് വള്ളത്തിന്റെ ഉടമസ്ഥ കുടുംബത്തിൽനിന്നുള്ള ചരിത്രവിവരങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. വള്ളം നിർമ്മിക്കുന്നതിനായി എത്തിയ ആചാരി കുടുംബം അവിടെ കൂട്ടുകുടുംബമായി താമസിച്ചുകൊണ്ടായിരുന്നു നിർമ്മാണപ്രവർത്തനങ്ങൾ നടത്തിയത്. ഏകദേശം രണ്ടുവർഷം കൊണ്ടാണ് വള്ളത്തിന്റെ നിർമ്മാണം പൂർത്തിയാക്കിയത്.

ശ്രീ പത്മനാഭൻ ആചാരിയുടെ നേതൃത്വത്തിലായിരുന്നു നിർമ്മാണം. ആദ്യകാലത്ത് വള്ളങ്ങൾക്ക് അവ നിർമ്മിച്ചിരുന്ന തച്ചന്മാരുടെ പേരുകൾ നൽകുന്ന പതിവുണ്ടായിരുന്നു. അതനുസരിച്ച് ഈ വള്ളത്തിന് ശ്രീ പത്മനാഭൻ എന്നായിരുന്നു ആദ്യമായി പേര് നൽകിയത്.

പിന്നീട് ചെമ്പിലെ വലിയ അരയൻ ശ്രീ ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രത്തിൽ ദർശനത്തിനും പൂജയ്ക്കുമായി പോയി മടങ്ങിയെത്തിയതിനു ശേഷമാണ് വള്ളത്തിന് ഹനുമാൻ എന്ന പേര് നൽകിയത് എന്നാണ് കുടുംബത്തിൽനിന്ന് ലഭിക്കുന്ന ചരിത്രവിവരം.

രാജഭരണത്തിനുശേഷം പടയാളികളായിരുന്ന ചെമ്പിലെ അരയന്മാർക്ക് വള്ളം ഇഷ്ടദാനമായി ലഭിച്ചു. പിന്നീട് അവരിൽനിന്ന് തൈലംപറമ്പിൽ കുടുംബത്തിന്റെ പൂർവികർക്ക് വള്ളം കൈമാറി ലഭിച്ചു. അന്നുമുതൽ തൈലംപറമ്പിൽ കുടുംബമാണ് വള്ളത്തിന്റെ ഉടമസ്ഥതയും സംരക്ഷണവും നിർവഹിക്കുന്നത്.

== വള്ളനിർമ്മാണ പാരമ്പര്യം ==

ഹനുമാൻ വള്ളത്തിന്റെ നിർമ്മാണത്തിന് നേതൃത്വം നൽകിയ ശ്രീ പത്മനാഭൻ ആചാരിയുടെ അനുജന്മാരും പരമ്പരാഗത വള്ളനിർമ്മാണത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടിരുന്നു.

ശ്രീ പത്മനാഭൻ ആചാരിയുടെ അനുജനായ ശ്രീ അയ്യപ്പൻ ആചാരിയാണ് വലിയ അയ്യപ്പൻ വള്ളം നിർമ്മിച്ചത്. രണ്ടാമത്തെ അനുജനായ ശ്രീ കൊച്ചയ്യപ്പൻ കൊച്ചയ്യപ്പൻ വള്ളവും നിർമ്മിച്ചു. നീലകണ്ഠൻ ആചാരി നീലകണ്ഠൻ വള്ളം നിർമ്മിച്ചു. ഈ വള്ളങ്ങളുടെ നിർമ്മാണത്തിനുശേഷം ശേഷിച്ച തടികൾ ഉപയോഗിച്ചാണ് മദറക്കൽ വള്ളം നിർമ്മിച്ചതെന്നും കുടുംബത്തിൽനിന്നുള്ള വിവരങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു.

ഈ വിവരങ്ങൾ കേരളത്തിലെ പരമ്പരാഗത കളിവള്ളനിർമ്മാണത്തിൽ ആചാരി കുടുംബങ്ങൾ വഹിച്ചിരുന്ന പങ്കിനെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രാദേശിക ചരിത്രത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്.

== നിർമ്മാണവും സാങ്കേതിക സവിശേഷതകളും ==

ഹനുമാൻ ഇരുട്ടുകുത്തി ബി ഗ്രേഡ് വിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ട ഒരു പരമ്പരാഗത മത്സരവള്ളമാണ്. ദീർഘകാലം പഴയ ഘടനയിൽ കാര്യമായ മാറ്റങ്ങളില്ലാതെ സംരക്ഷിച്ചുവന്നിരുന്ന വള്ളം പിന്നീട് പുനർനിർമ്മാണത്തിന് വിധേയമായി.

പുനർനിർമ്മാണത്തിൽ ഏകദേശം നാലു കോൽ നീളം കൂട്ടി. നിലവിലെ നീളം 25.16 കോലാണ്. പ്രധാനമായും അമരഭാഗത്താണ് മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തിയത്. വൈക്കം സ്വദേശിയായ ശ്രീ സദാനന്ദൻ തച്ചനായിരുന്നു പുനർനിർമ്മാണ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് നേതൃത്വം നൽകിയത്.

== മത്സരരംഗം ==

മധ്യകേരളത്തിലെ ജലോത്സവങ്ങളിൽ ചരിത്രപരമായ സാന്നിധ്യമുള്ള വള്ളമാണ് ഹനുമാൻ. ഇരുട്ടുകുത്തി ബി ഗ്രേഡ് വിഭാഗത്തിലാണ് മത്സരിക്കുന്നത്. ദീർഘകാലത്തെ ചരിത്രപാരമ്പര്യം നിലനിർത്തിക്കൊണ്ട് ഇപ്പോഴും മത്സരരംഗത്ത് സജീവമായി പങ്കെടുക്കുന്നു.

== ഉടമസ്ഥതയും സംരക്ഷണവും ==

തൈലംപറമ്പിൽ കുടുംബമാണ് തലമുറകളായി ഹനുമാൻ വള്ളത്തിന്റെ ഉടമസ്ഥതയും സംരക്ഷണവും നിർവഹിക്കുന്നത്. 

== അവലംബങ്ങൾ ==

== ഇതും കാണുക ==

[[ദാനിയേൽ ഇരുട്ടുകുത്തി വള്ളം ]]
[[കേരളത്തിലെ ജലോത്സവങ്ങൾ]]

[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ കളിവള്ളങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ജലോത്സവങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>riga7bkoagscw5400wb8exy86zect9w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Sitharap</title>
    <ns>3</ns>
    <id>673706</id>
    <revision>
      <id>4681927</id>
      <timestamp>2026-10-31T16:24:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>സ്വാഗതസംഘം</username>
        <id>39256</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു</comment>
      <origin>4681927</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6835" sha1="0i3473vqfrg3lqpnx74fylmw9m4paxq" xml:space="preserve">'''നമസ്കാരം  {{#if: Sitharap | Sitharap | {{BASEPAGENAME}} }} !''', 

[[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു.
[[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]]
* [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]]
* [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]]
* [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]]
* [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]]
* [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]]
* [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]]

താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു.

[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് &quot;ടിൽഡ&quot; (&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു.

വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും.

ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്.

-- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 16:24, 31 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC)</text>
      <sha1>0i3473vqfrg3lqpnx74fylmw9m4paxq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ദാനിയേൽ ഇരുട്ടുകുത്തി വള്ളം</title>
    <ns>0</ns>
    <id>673707</id>
    <revision>
      <id>4681929</id>
      <timestamp>2026-10-31T16:44:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Varghesepunnamada</username>
        <id>141207</id>
      </contributor>
      <comment>''''ദാനിയേൽ''' (പഴയ പേര്: '''കൊച്ചയ്യപ്പൻ''') കേരളത്തിലെ ഇരുട്ടുകുത്തി ബി ഗ്രേഡ് വിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ട ഒരു പരമ്പരാഗത മത്സരവള്ളമാണ്. ഏകദേശം 216 വർഷത്തോളം പഴക്കമുള്ളതായി ക...' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു</comment>
      <origin>4681929</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6676" sha1="f57xnc3fcrr7x2k1pnre9xbyu78t4wq" xml:space="preserve">'''ദാനിയേൽ''' (പഴയ പേര്: '''കൊച്ചയ്യപ്പൻ''') കേരളത്തിലെ ഇരുട്ടുകുത്തി ബി ഗ്രേഡ് വിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ട ഒരു പരമ്പരാഗത മത്സരവള്ളമാണ്. ഏകദേശം 216 വർഷത്തോളം പഴക്കമുള്ളതായി കരുതപ്പെടുന്ന ഈ വള്ളം തെക്കൻ കേരളത്തിലെ ജലോത്സവങ്ങളിൽ സജീവമായി പങ്കെടുക്കുന്നു. നിലവിൽ നിലംപെരൂർ സ്വദേശിയായ തുരുത്തിത്തറ കുടുംബത്തിന്റെ ഉടമസ്ഥതയിലാണ് വള്ളം.

== ചരിത്രം ==

കേരളവർമ്മയുടെ പടത്തലവനായിരുന്ന പാലിയത്തച്ചൻ തൈലംപറമ്പ് കുടുംബത്തിന് രണ്ട് പരമ്പരാഗത കളിവള്ളങ്ങൾ ഇഷ്ടദാനമായി നൽകിയതായി പ്രചാരത്തിലുള്ള ചരിത്രവിവരങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഇവയിൽ ഒന്നാണ് [[ഹനുമാൻ നമ്പർ 1|ഹനുമാൻ]]. മറ്റൊന്നാണ് പിന്നീട് കൊച്ചയ്യപ്പൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ട വള്ളം.

ഹനുമാൻ വള്ളത്തിന്റെ നിർമ്മാണം പൂർത്തിയായി ഏകദേശം രണ്ടുവർഷത്തിനുശേഷമാണ് കൊച്ചയ്യപ്പൻ വള്ളത്തിന്റെ നിർമ്മാണം നടന്നത്. ശ്രീ അയ്യപ്പൻ എന്ന തച്ചനായിരുന്നു ഈ വള്ളത്തിന്റെ ശിൽപി. ഹനുമാൻ വള്ളം നിർമ്മിച്ച ശ്രീ അനന്തപത്മനാഭൻ തച്ചന്റെ സഹോദരനായിരുന്നു ഇദ്ദേഹം.

പിൽക്കാലത്ത് കൊച്ചയ്യപ്പൻ എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന ഈ വള്ളം തുരുത്തിത്തറ എബ്രഹാം കുരുവിളയുടെ ഉടമസ്ഥതയിലെത്തി. കാവാലം ചേന്നങ്കരിക്ക് സമീപമുള്ള നിലംപെരൂരിലായിരുന്നു വള്ളത്തിന്റെ ഉടമസ്ഥതയും സംരക്ഷണവും. ഏകദേശം 40–45 വർഷമായി വള്ളം തുരുത്തിത്തറ കുടുംബത്തിന്റെ ഉടമസ്ഥതയിൽ തുടരുന്നു.

പിന്നീട് കൊച്ചയ്യപ്പൻ എന്ന പഴയ പേര് മാറി ദാനിയേൽ എന്ന പേരിൽ വള്ളം അറിയപ്പെടാൻ തുടങ്ങി.

== നിർമ്മാണവും സാങ്കേതിക സവിശേഷതകളും ==

ഇരുട്ടുകുത്തി ബി ഗ്രേഡ് വിഭാഗത്തിലെ നീളം കുറഞ്ഞ വള്ളങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് ദാനിയേൽ. ഏകദേശം 22¼ കോൽ നീളമാണ് വള്ളത്തിനുള്ളത്.

ഏകദേശം 35 തുഴച്ചിൽക്കാർക്ക് വള്ളത്തിൽ കയറാൻ സാധിക്കും. പരമ്പരാഗത വള്ളനിർമ്മാണരീതിയിൽ നിർമ്മിച്ച ഈ വള്ളം രണ്ട് നൂറ്റാണ്ടിലധികം പഴക്കമുള്ള ജലോത്സവ പാരമ്പര്യത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്.

== മത്സരരംഗം ==

തെക്കൻ കേരളത്തിലെ ജലോത്സവങ്ങളിൽ ദാനിയേൽ സുപരിചിതമായ ഒരു മത്സരവള്ളമാണ്. ഇരുട്ടുകുത്തി ബി ഗ്രേഡ് മത്സരങ്ങളിലാണ് പ്രധാനമായും പങ്കെടുക്കുന്നത്. ദീർഘകാലത്തെ ചരിത്രപാരമ്പര്യത്തിനൊപ്പം മത്സരരംഗത്തും സജീവമായി തുടരുന്നു.

== ഉടമസ്ഥതയും സംരക്ഷണവും ==

നിലവിൽ തുരുത്തിത്തറ എബ്രഹാം കുരുവിളയുടെ കുടുംബത്തിന്റെ ഉടമസ്ഥതയിലാണ് ദാനിയേൽ വള്ളം. ഏകദേശം നാല് പതിറ്റാണ്ടിലധികമായി ഈ കുടുംബം വള്ളത്തെ പരിപാലിച്ചുവരുന്നു.

പഴയ കൊച്ചയ്യപ്പൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന വള്ളം ദാനിയേൽ എന്ന പേരിൽ ഇന്നും ജലോത്സവങ്ങളിൽ പങ്കെടുക്കുന്നു.

== അവലംബങ്ങൾ ==

ദാനിയേൽ വള്ളത്തിന്റെ ചരിത്രത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രസിദ്ധീകരിച്ച പത്രവാർത്തകൾ.
വള്ളത്തിന്റെ നിർമ്മാണചരിത്രവും ഉടമസ്ഥാവകാശ കൈമാറ്റവും സംബന്ധിച്ച പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങൾ.
കേരളത്തിലെ ജലോത്സവങ്ങളെയും പരമ്പരാഗത കളിവള്ളങ്ങളെയും സംബന്ധിച്ച ചരിത്രഗ്രന്ഥങ്ങൾ.

== ഇതും കാണുക ==

[[ഹനുമാൻ നമ്പർ 1]]
[[കേരളത്തിലെ ജലോത്സവങ്ങൾ]]

[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ കളിവള്ളങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ജലോത്സവങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>f57xnc3fcrr7x2k1pnre9xbyu78t4wq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4681930</id>
      <parentid>4681929</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T16:46:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Varghesepunnamada</username>
        <id>141207</id>
      </contributor>
      <comment>/* അവലംബങ്ങൾ */</comment>
      <origin>4681930</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5995" sha1="ijg189ihor3e4wesl0n78ljnhj086td" xml:space="preserve">'''ദാനിയേൽ''' (പഴയ പേര്: '''കൊച്ചയ്യപ്പൻ''') കേരളത്തിലെ ഇരുട്ടുകുത്തി ബി ഗ്രേഡ് വിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ട ഒരു പരമ്പരാഗത മത്സരവള്ളമാണ്. ഏകദേശം 216 വർഷത്തോളം പഴക്കമുള്ളതായി കരുതപ്പെടുന്ന ഈ വള്ളം തെക്കൻ കേരളത്തിലെ ജലോത്സവങ്ങളിൽ സജീവമായി പങ്കെടുക്കുന്നു. നിലവിൽ നിലംപെരൂർ സ്വദേശിയായ തുരുത്തിത്തറ കുടുംബത്തിന്റെ ഉടമസ്ഥതയിലാണ് വള്ളം.

== ചരിത്രം ==

കേരളവർമ്മയുടെ പടത്തലവനായിരുന്ന പാലിയത്തച്ചൻ തൈലംപറമ്പ് കുടുംബത്തിന് രണ്ട് പരമ്പരാഗത കളിവള്ളങ്ങൾ ഇഷ്ടദാനമായി നൽകിയതായി പ്രചാരത്തിലുള്ള ചരിത്രവിവരങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഇവയിൽ ഒന്നാണ് [[ഹനുമാൻ നമ്പർ 1|ഹനുമാൻ]]. മറ്റൊന്നാണ് പിന്നീട് കൊച്ചയ്യപ്പൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ട വള്ളം.

ഹനുമാൻ വള്ളത്തിന്റെ നിർമ്മാണം പൂർത്തിയായി ഏകദേശം രണ്ടുവർഷത്തിനുശേഷമാണ് കൊച്ചയ്യപ്പൻ വള്ളത്തിന്റെ നിർമ്മാണം നടന്നത്. ശ്രീ അയ്യപ്പൻ എന്ന തച്ചനായിരുന്നു ഈ വള്ളത്തിന്റെ ശിൽപി. ഹനുമാൻ വള്ളം നിർമ്മിച്ച ശ്രീ അനന്തപത്മനാഭൻ തച്ചന്റെ സഹോദരനായിരുന്നു ഇദ്ദേഹം.

പിൽക്കാലത്ത് കൊച്ചയ്യപ്പൻ എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന ഈ വള്ളം തുരുത്തിത്തറ എബ്രഹാം കുരുവിളയുടെ ഉടമസ്ഥതയിലെത്തി. കാവാലം ചേന്നങ്കരിക്ക് സമീപമുള്ള നിലംപെരൂരിലായിരുന്നു വള്ളത്തിന്റെ ഉടമസ്ഥതയും സംരക്ഷണവും. ഏകദേശം 40–45 വർഷമായി വള്ളം തുരുത്തിത്തറ കുടുംബത്തിന്റെ ഉടമസ്ഥതയിൽ തുടരുന്നു.

പിന്നീട് കൊച്ചയ്യപ്പൻ എന്ന പഴയ പേര് മാറി ദാനിയേൽ എന്ന പേരിൽ വള്ളം അറിയപ്പെടാൻ തുടങ്ങി.

== നിർമ്മാണവും സാങ്കേതിക സവിശേഷതകളും ==

ഇരുട്ടുകുത്തി ബി ഗ്രേഡ് വിഭാഗത്തിലെ നീളം കുറഞ്ഞ വള്ളങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് ദാനിയേൽ. ഏകദേശം 22¼ കോൽ നീളമാണ് വള്ളത്തിനുള്ളത്.

ഏകദേശം 35 തുഴച്ചിൽക്കാർക്ക് വള്ളത്തിൽ കയറാൻ സാധിക്കും. പരമ്പരാഗത വള്ളനിർമ്മാണരീതിയിൽ നിർമ്മിച്ച ഈ വള്ളം രണ്ട് നൂറ്റാണ്ടിലധികം പഴക്കമുള്ള ജലോത്സവ പാരമ്പര്യത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്.

== മത്സരരംഗം ==

തെക്കൻ കേരളത്തിലെ ജലോത്സവങ്ങളിൽ ദാനിയേൽ സുപരിചിതമായ ഒരു മത്സരവള്ളമാണ്. ഇരുട്ടുകുത്തി ബി ഗ്രേഡ് മത്സരങ്ങളിലാണ് പ്രധാനമായും പങ്കെടുക്കുന്നത്. ദീർഘകാലത്തെ ചരിത്രപാരമ്പര്യത്തിനൊപ്പം മത്സരരംഗത്തും സജീവമായി തുടരുന്നു.

== ഉടമസ്ഥതയും സംരക്ഷണവും ==

നിലവിൽ തുരുത്തിത്തറ എബ്രഹാം കുരുവിളയുടെ കുടുംബത്തിന്റെ ഉടമസ്ഥതയിലാണ് ദാനിയേൽ വള്ളം. ഏകദേശം നാല് പതിറ്റാണ്ടിലധികമായി ഈ കുടുംബം വള്ളത്തെ പരിപാലിച്ചുവരുന്നു.

പഴയ കൊച്ചയ്യപ്പൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന വള്ളം ദാനിയേൽ എന്ന പേരിൽ ഇന്നും ജലോത്സവങ്ങളിൽ പങ്കെടുക്കുന്നു.

== അവലംബങ്ങൾ ==

== ഇതും കാണുക ==

[[ഹനുമാൻ നമ്പർ 1]]
[[കേരളത്തിലെ ജലോത്സവങ്ങൾ]]

[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ കളിവള്ളങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ജലോത്സവങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>ijg189ihor3e4wesl0n78ljnhj086td</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4681939</id>
      <parentid>4681930</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T17:14:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Varghesepunnamada</username>
        <id>141207</id>
      </contributor>
      <origin>4681939</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7863" sha1="jnkav7kgrus48jc0p6wnif1yxqv78ir" xml:space="preserve">'''ദാനിയേൽ''' (പഴയ പേര്: '''കൊച്ചയ്യപ്പൻ''') കേരളത്തിലെ ഇരുട്ടുകുത്തി ബി ഗ്രേഡ് വിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ട ഒരു പരമ്പരാഗത മത്സരവള്ളമാണ്. ഏകദേശം 216 വർഷത്തോളം പഴക്കമുള്ളതായി കരുതപ്പെടുന്ന ഈ വള്ളം തെക്കൻ കേരളത്തിലെ ജലോത്സവങ്ങളിൽ സജീവമായി പങ്കെടുക്കുന്നു. നിലവിൽ നിലംപെരൂർ സ്വദേശിയായ തുരുത്തിത്തറ കുടുംബത്തിന്റെ ഉടമസ്ഥതയിലാണ് വള്ളം.

== ചരിത്രം ==

കേരളവർമ്മയുടെ പടത്തലവനായിരുന്ന പാലിയത്തച്ചൻ തൈലംപറമ്പ് കുടുംബത്തിന് രണ്ട് പരമ്പരാഗത കളിവള്ളങ്ങൾ ഇഷ്ടദാനമായി നൽകിയതായി പ്രചാരത്തിലുള്ള ചരിത്രവിവരങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഇവയിൽ ഒന്നാണ് ഹനുമാൻ നമ്പർ 1. മറ്റൊന്നാണ് പിന്നീട് കൊച്ചയ്യപ്പൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ട വള്ളം.

1799-ൽ ഹരിപ്പാട്ടുനിന്നെത്തിയ ശ്രീ പത്മനാഭൻ ആചാരിയുടെ കൂട്ടുകുടുംബമാണ് പാലിയത്തച്ചന്റെ ആവശ്യപ്രകാരം ഹനുമാൻ വള്ളം നിർമ്മിച്ചത്. ഏകദേശം രണ്ടുവർഷം നീണ്ടുനിന്ന നിർമ്മാണപ്രവർത്തനങ്ങൾക്കുശേഷം ഹനുമാൻ വള്ളത്തിന്റെ നിർമ്മാണം പൂർത്തിയായി. തുടർന്ന് ശ്രീ പത്മനാഭൻ ആചാരിയുടെ അനുജനായ ശ്രീ അയ്യപ്പൻ ആചാരിയാണ് വലിയ അയ്യപ്പൻ വള്ളം നിർമ്മിച്ചത്. രണ്ടാമത്തെ അനുജനായ ശ്രീ കൊച്ചയ്യപ്പൻ കൊച്ചയ്യപ്പൻ വള്ളവും നിർമ്മിച്ചു.

ശ്രീ കൊച്ചയ്യപ്പൻ ആചാരി നിർമ്മിച്ച വള്ളമാണ് പിന്നീട് കൊച്ചയ്യപ്പൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടത്. ഹനുമാൻ വള്ളത്തിന്റെ നിർമ്മാണം പൂർത്തിയായി ഏകദേശം രണ്ടുവർഷത്തിനുശേഷമാണ് ഈ വള്ളത്തിന്റെ നിർമ്മാണം നടന്നതെന്നാണ് ലഭ്യമായ കുടുംബചരിത്രം.

പിൽക്കാലത്ത് കൊച്ചയ്യപ്പൻ എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന വള്ളം തുരുത്തിത്തറ എബ്രഹാം കുരുവിളയുടെ ഉടമസ്ഥതയിലെത്തി. കാവാലം ചേന്നങ്കരിക്ക് സമീപമുള്ള നിലംപെരൂരിലായിരുന്നു വള്ളത്തിന്റെ ഉടമസ്ഥതയും സംരക്ഷണവും. ഏകദേശം 40–45 വർഷമായി വള്ളം തുരുത്തിത്തറ കുടുംബത്തിന്റെ ഉടമസ്ഥതയിൽ തുടരുന്നു.

പിന്നീട് കൊച്ചയ്യപ്പൻ എന്ന പഴയ പേര് മാറി ദാനിയേൽ എന്ന പേരിൽ വള്ളം അറിയപ്പെടാൻ തുടങ്ങി.

== നിർമ്മാണവും സാങ്കേതിക സവിശേഷതകളും ==

ഇരുട്ടുകുത്തി ബി ഗ്രേഡ് വിഭാഗത്തിലെ നീളം കുറഞ്ഞ വള്ളങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് ദാനിയേൽ. ഏകദേശം 22¼ കോൽ നീളമാണ് വള്ളത്തിനുള്ളത്.

ഏകദേശം 35 തുഴച്ചിൽക്കാർക്ക് വള്ളത്തിൽ കയറാൻ സാധിക്കും. പരമ്പരാഗത വള്ളനിർമ്മാണരീതിയിൽ നിർമ്മിച്ച ഈ വള്ളം കേരളത്തിലെ പഴയ ജലോത്സവ പാരമ്പര്യത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്.

== മത്സരരംഗം ==

തെക്കൻ കേരളത്തിലെ ജലോത്സവങ്ങളിൽ ദാനിയേൽ സുപരിചിതമായ ഒരു മത്സരവള്ളമാണ്. ഇരുട്ടുകുത്തി ബി ഗ്രേഡ് മത്സരങ്ങളിലാണ് പ്രധാനമായും പങ്കെടുക്കുന്നത്. ദീർഘകാലത്തെ ചരിത്രപാരമ്പര്യത്തിനൊപ്പം മത്സരരംഗത്തും സജീവമായി തുടരുന്നു.

== ഉടമസ്ഥതയും സംരക്ഷണവും ==

നിലവിൽ തുരുത്തിത്തറ എബ്രഹാം കുരുവിളയുടെ കുടുംബത്തിന്റെ ഉടമസ്ഥതയിലാണ് ദാനിയേൽ വള്ളം. ഏകദേശം നാല് പതിറ്റാണ്ടിലധികമായി ഈ കുടുംബം വള്ളത്തെ പരിപാലിച്ചുവരുന്നു.

പഴയ കൊച്ചയ്യപ്പൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന വള്ളം ദാനിയേൽ എന്ന പേരിൽ ഇന്നും ജലോത്സവങ്ങളിൽ പങ്കെടുക്കുന്നു.

== അവലംബങ്ങൾ ==

ദാനിയേൽ വള്ളത്തിന്റെ ഉടമസ്ഥ കുടുംബത്തിൽനിന്നുള്ള ചരിത്രവിവരങ്ങൾ.
ശ്രീ പത്മനാഭൻ ആചാരിയുടെയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ അനുജന്മാരുടെയും വള്ളനിർമ്മാണ ചരിത്രം സംബന്ധിച്ച വിവരങ്ങൾ.
വള്ളത്തിന്റെ ഉടമസ്ഥാവകാശ കൈമാറ്റം സംബന്ധിച്ച പ്രസിദ്ധീകരിച്ച പത്രവാർത്തകൾ.
കേരളത്തിലെ ജലോത്സവങ്ങളെയും പരമ്പരാഗത കളിവള്ളങ്ങളെയും സംബന്ധിച്ച ചരിത്രഗ്രന്ഥങ്ങൾ.

== ഇതും കാണുക ==

[[ഹനുമാൻ നമ്പർ 1]]
[[കേരളത്തിലെ ജലോത്സവങ്ങൾ]]

[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ കളിവള്ളങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ജലോത്സവങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>jnkav7kgrus48jc0p6wnif1yxqv78ir</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4681940</id>
      <parentid>4681939</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T17:14:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Varghesepunnamada</username>
        <id>141207</id>
      </contributor>
      <origin>4681940</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6958" sha1="ath69j00hbegdpjxjsb8sptcyzr3wzu" xml:space="preserve">'''ദാനിയേൽ''' (പഴയ പേര്: '''കൊച്ചയ്യപ്പൻ''') കേരളത്തിലെ ഇരുട്ടുകുത്തി ബി ഗ്രേഡ് വിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ട ഒരു പരമ്പരാഗത മത്സരവള്ളമാണ്. ഏകദേശം 216 വർഷത്തോളം പഴക്കമുള്ളതായി കരുതപ്പെടുന്ന ഈ വള്ളം തെക്കൻ കേരളത്തിലെ ജലോത്സവങ്ങളിൽ സജീവമായി പങ്കെടുക്കുന്നു. നിലവിൽ നിലംപെരൂർ സ്വദേശിയായ തുരുത്തിത്തറ കുടുംബത്തിന്റെ ഉടമസ്ഥതയിലാണ് വള്ളം.

== ചരിത്രം ==

കേരളവർമ്മയുടെ പടത്തലവനായിരുന്ന പാലിയത്തച്ചൻ തൈലംപറമ്പ് കുടുംബത്തിന് രണ്ട് പരമ്പരാഗത കളിവള്ളങ്ങൾ ഇഷ്ടദാനമായി നൽകിയതായി പ്രചാരത്തിലുള്ള ചരിത്രവിവരങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഇവയിൽ ഒന്നാണ് ഹനുമാൻ നമ്പർ 1. മറ്റൊന്നാണ് പിന്നീട് കൊച്ചയ്യപ്പൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ട വള്ളം.

1799-ൽ ഹരിപ്പാട്ടുനിന്നെത്തിയ ശ്രീ പത്മനാഭൻ ആചാരിയുടെ കൂട്ടുകുടുംബമാണ് പാലിയത്തച്ചന്റെ ആവശ്യപ്രകാരം ഹനുമാൻ വള്ളം നിർമ്മിച്ചത്. ഏകദേശം രണ്ടുവർഷം നീണ്ടുനിന്ന നിർമ്മാണപ്രവർത്തനങ്ങൾക്കുശേഷം ഹനുമാൻ വള്ളത്തിന്റെ നിർമ്മാണം പൂർത്തിയായി. തുടർന്ന് ശ്രീ പത്മനാഭൻ ആചാരിയുടെ അനുജനായ ശ്രീ അയ്യപ്പൻ ആചാരിയാണ് വലിയ അയ്യപ്പൻ വള്ളം നിർമ്മിച്ചത്. രണ്ടാമത്തെ അനുജനായ ശ്രീ കൊച്ചയ്യപ്പൻ കൊച്ചയ്യപ്പൻ വള്ളവും നിർമ്മിച്ചു.

ശ്രീ കൊച്ചയ്യപ്പൻ ആചാരി നിർമ്മിച്ച വള്ളമാണ് പിന്നീട് കൊച്ചയ്യപ്പൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടത്. ഹനുമാൻ വള്ളത്തിന്റെ നിർമ്മാണം പൂർത്തിയായി ഏകദേശം രണ്ടുവർഷത്തിനുശേഷമാണ് ഈ വള്ളത്തിന്റെ നിർമ്മാണം നടന്നതെന്നാണ് ലഭ്യമായ കുടുംബചരിത്രം.

പിൽക്കാലത്ത് കൊച്ചയ്യപ്പൻ എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന വള്ളം തുരുത്തിത്തറ എബ്രഹാം കുരുവിളയുടെ ഉടമസ്ഥതയിലെത്തി. കാവാലം ചേന്നങ്കരിക്ക് സമീപമുള്ള നിലംപെരൂരിലായിരുന്നു വള്ളത്തിന്റെ ഉടമസ്ഥതയും സംരക്ഷണവും. ഏകദേശം 40–45 വർഷമായി വള്ളം തുരുത്തിത്തറ കുടുംബത്തിന്റെ ഉടമസ്ഥതയിൽ തുടരുന്നു.

പിന്നീട് കൊച്ചയ്യപ്പൻ എന്ന പഴയ പേര് മാറി ദാനിയേൽ എന്ന പേരിൽ വള്ളം അറിയപ്പെടാൻ തുടങ്ങി.

== നിർമ്മാണവും സാങ്കേതിക സവിശേഷതകളും ==

ഇരുട്ടുകുത്തി ബി ഗ്രേഡ് വിഭാഗത്തിലെ നീളം കുറഞ്ഞ വള്ളങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് ദാനിയേൽ. ഏകദേശം 22¼ കോൽ നീളമാണ് വള്ളത്തിനുള്ളത്.

ഏകദേശം 35 തുഴച്ചിൽക്കാർക്ക് വള്ളത്തിൽ കയറാൻ സാധിക്കും. പരമ്പരാഗത വള്ളനിർമ്മാണരീതിയിൽ നിർമ്മിച്ച ഈ വള്ളം കേരളത്തിലെ പഴയ ജലോത്സവ പാരമ്പര്യത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്.

== മത്സരരംഗം ==

തെക്കൻ കേരളത്തിലെ ജലോത്സവങ്ങളിൽ ദാനിയേൽ സുപരിചിതമായ ഒരു മത്സരവള്ളമാണ്. ഇരുട്ടുകുത്തി ബി ഗ്രേഡ് മത്സരങ്ങളിലാണ് പ്രധാനമായും പങ്കെടുക്കുന്നത്. ദീർഘകാലത്തെ ചരിത്രപാരമ്പര്യത്തിനൊപ്പം മത്സരരംഗത്തും സജീവമായി തുടരുന്നു.

== ഉടമസ്ഥതയും സംരക്ഷണവും ==

നിലവിൽ തുരുത്തിത്തറ എബ്രഹാം കുരുവിളയുടെ കുടുംബത്തിന്റെ ഉടമസ്ഥതയിലാണ് ദാനിയേൽ വള്ളം. ഏകദേശം നാല് പതിറ്റാണ്ടിലധികമായി ഈ കുടുംബം വള്ളത്തെ പരിപാലിച്ചുവരുന്നു.

പഴയ കൊച്ചയ്യപ്പൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന വള്ളം ദാനിയേൽ എന്ന പേരിൽ ഇന്നും ജലോത്സവങ്ങളിൽ പങ്കെടുക്കുന്നു.

== അവലംബങ്ങൾ ==


== ഇതും കാണുക ==

[[ഹനുമാൻ നമ്പർ 1]]
[[കേരളത്തിലെ ജലോത്സവങ്ങൾ]]

[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ കളിവള്ളങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ജലോത്സവങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>ath69j00hbegdpjxjsb8sptcyzr3wzu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4682042</id>
      <parentid>4681940</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T10:44:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Varghesepunnamada</username>
        <id>141207</id>
      </contributor>
      <origin>4682042</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6958" sha1="ttn4tbg3ua49ycrs92cxawcz57myods" xml:space="preserve">'''ദാനിയേൽ''' (പഴയ പേര്: '''കൊച്ചയ്യപ്പൻ''') കേരളത്തിലെ ഇരുട്ടുകുത്തി ബി ഗ്രേഡ് വിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ട ഒരു പരമ്പരാഗത മത്സരവള്ളമാണ്. ഏകദേശം 216 വർഷത്തോളം പഴക്കമുള്ളതായി കരുതപ്പെടുന്ന ഈ വള്ളം തെക്കൻ കേരളത്തിലെ ജലോത്സവങ്ങളിൽ സജീവമായി പങ്കെടുക്കുന്നു. നിലവിൽ നീലംപേരൂർ സ്വദേശിയായ തുരുത്തിത്തറ കുടുംബത്തിന്റെ ഉടമസ്ഥതയിലാണ് വള്ളം.

== ചരിത്രം ==

കേരളവർമ്മയുടെ പടത്തലവനായിരുന്ന പാലിയത്തച്ചൻ തൈലംപറമ്പ് കുടുംബത്തിന് രണ്ട് പരമ്പരാഗത കളിവള്ളങ്ങൾ ഇഷ്ടദാനമായി നൽകിയതായി പ്രചാരത്തിലുള്ള ചരിത്രവിവരങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഇവയിൽ ഒന്നാണ് ഹനുമാൻ നമ്പർ 1. മറ്റൊന്നാണ് പിന്നീട് കൊച്ചയ്യപ്പൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ട വള്ളം.

1799-ൽ ഹരിപ്പാട്ടുനിന്നെത്തിയ ശ്രീ പത്മനാഭൻ ആചാരിയുടെ കൂട്ടുകുടുംബമാണ് പാലിയത്തച്ചന്റെ ആവശ്യപ്രകാരം ഹനുമാൻ വള്ളം നിർമ്മിച്ചത്. ഏകദേശം രണ്ടുവർഷം നീണ്ടുനിന്ന നിർമ്മാണപ്രവർത്തനങ്ങൾക്കുശേഷം ഹനുമാൻ വള്ളത്തിന്റെ നിർമ്മാണം പൂർത്തിയായി. തുടർന്ന് ശ്രീ പത്മനാഭൻ ആചാരിയുടെ അനുജനായ ശ്രീ അയ്യപ്പൻ ആചാരിയാണ് വലിയ അയ്യപ്പൻ വള്ളം നിർമ്മിച്ചത്. രണ്ടാമത്തെ അനുജനായ ശ്രീ കൊച്ചയ്യപ്പൻ കൊച്ചയ്യപ്പൻ വള്ളവും നിർമ്മിച്ചു.

ശ്രീ കൊച്ചയ്യപ്പൻ ആചാരി നിർമ്മിച്ച വള്ളമാണ് പിന്നീട് കൊച്ചയ്യപ്പൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടത്. ഹനുമാൻ വള്ളത്തിന്റെ നിർമ്മാണം പൂർത്തിയായി ഏകദേശം രണ്ടുവർഷത്തിനുശേഷമാണ് ഈ വള്ളത്തിന്റെ നിർമ്മാണം നടന്നതെന്നാണ് ലഭ്യമായ കുടുംബചരിത്രം.

പിൽക്കാലത്ത് കൊച്ചയ്യപ്പൻ എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന വള്ളം തുരുത്തിത്തറ എബ്രഹാം കുരുവിളയുടെ ഉടമസ്ഥതയിലെത്തി. കാവാലം ചേന്നങ്കരിക്ക് സമീപമുള്ള നിലംപെരൂരിലായിരുന്നു വള്ളത്തിന്റെ ഉടമസ്ഥതയും സംരക്ഷണവും. ഏകദേശം 40–45 വർഷമായി വള്ളം തുരുത്തിത്തറ കുടുംബത്തിന്റെ ഉടമസ്ഥതയിൽ തുടരുന്നു.

പിന്നീട് കൊച്ചയ്യപ്പൻ എന്ന പഴയ പേര് മാറി ദാനിയേൽ എന്ന പേരിൽ വള്ളം അറിയപ്പെടാൻ തുടങ്ങി.

== നിർമ്മാണവും സാങ്കേതിക സവിശേഷതകളും ==

ഇരുട്ടുകുത്തി ബി ഗ്രേഡ് വിഭാഗത്തിലെ നീളം കുറഞ്ഞ വള്ളങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് ദാനിയേൽ. ഏകദേശം 22¼ കോൽ നീളമാണ് വള്ളത്തിനുള്ളത്.

ഏകദേശം 35 തുഴച്ചിൽക്കാർക്ക് വള്ളത്തിൽ കയറാൻ സാധിക്കും. പരമ്പരാഗത വള്ളനിർമ്മാണരീതിയിൽ നിർമ്മിച്ച ഈ വള്ളം കേരളത്തിലെ പഴയ ജലോത്സവ പാരമ്പര്യത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്.

== മത്സരരംഗം ==

തെക്കൻ കേരളത്തിലെ ജലോത്സവങ്ങളിൽ ദാനിയേൽ സുപരിചിതമായ ഒരു മത്സരവള്ളമാണ്. ഇരുട്ടുകുത്തി ബി ഗ്രേഡ് മത്സരങ്ങളിലാണ് പ്രധാനമായും പങ്കെടുക്കുന്നത്. ദീർഘകാലത്തെ ചരിത്രപാരമ്പര്യത്തിനൊപ്പം മത്സരരംഗത്തും സജീവമായി തുടരുന്നു.

== ഉടമസ്ഥതയും സംരക്ഷണവും ==

നിലവിൽ തുരുത്തിത്തറ എബ്രഹാം കുരുവിളയുടെ കുടുംബത്തിന്റെ ഉടമസ്ഥതയിലാണ് ദാനിയേൽ വള്ളം. ഏകദേശം നാല് പതിറ്റാണ്ടിലധികമായി ഈ കുടുംബം വള്ളത്തെ പരിപാലിച്ചുവരുന്നു.

പഴയ കൊച്ചയ്യപ്പൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന വള്ളം ദാനിയേൽ എന്ന പേരിൽ ഇന്നും ജലോത്സവങ്ങളിൽ പങ്കെടുക്കുന്നു.

== അവലംബങ്ങൾ ==


== ഇതും കാണുക ==

[[ഹനുമാൻ നമ്പർ 1]]
[[കേരളത്തിലെ ജലോത്സവങ്ങൾ]]

[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ കളിവള്ളങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ജലോത്സവങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>ttn4tbg3ua49ycrs92cxawcz57myods</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ജി.ജി. മോഡൽ ജി.എച്ച്.എസ്.എസ്. ചാലപ്പുറം</title>
    <ns>0</ns>
    <id>673708</id>
    <revision>
      <id>4681957</id>
      <timestamp>2026-10-31T18:58:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ayshamarjana</username>
        <id>131632</id>
      </contributor>
      <comment>'{{Infobox school | name                  = ജി.ജി. മോഡൽ ജി.എച്ച്.എസ്.എസ്. ചാലപ്പുറം | image                 =  | image_size            =  | caption               = ജി.ജി. മോഡൽ ജി.എച്ച്.എസ്.എസ്. ചാലപ്പുറം | location              = [[ചാലപ്പുറം]] | country               = ഇന്ത്...' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു</comment>
      <origin>4681957</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4733" sha1="t3c0ya3ec0i5hvg72scgr5g8d1u83z6" xml:space="preserve">{{Infobox school
| name                  = ജി.ജി. മോഡൽ ജി.എച്ച്.എസ്.എസ്. ചാലപ്പുറം
| image                 = 
| image_size            = 
| caption               = ജി.ജി. മോഡൽ ജി.എച്ച്.എസ്.എസ്. ചാലപ്പുറം
| location              = [[ചാലപ്പുറം]]
| country               = ഇന്ത്യ
| coordinates           = 
| other_name            = 
| type                  = പൊതുവിദ്യാലയം (സർക്കാർ)
| established           = {{Start date|1970|df=yes}}
| school_board          = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ്
| district              = കോഴിക്കോട്
| educational_authority = കോഴിക്കോട് സിറ്റി ഉപജില്ല
| grades                = 5 മുതൽ 12 വരെ
| medium_of_language    = മലയാളം
| website               = 
| udisce_code           = 32041400908
| Kerala_school_code    = 17017
}}
[[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[കോഴിക്കോട് ജില്ല|കോഴിക്കോട് ജില്ലയിലെ]] [[കോഴിക്കോട് താലൂക്ക്|കോഴിക്കോട് താലൂക്കിൽ]] [[ചാലപ്പുറം]] എന്ന പ്രദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു സർക്കാർ വിദ്യാലയമാണ് '''ജി.ജി. മോഡൽ ജി.എച്ച്.എസ്.എസ്. ചാലപ്പുറം'''.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/17017|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-10-15}}&lt;/ref&gt;
കേരളസംസ്ഥാന പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിന്റെ കീഴിലുള്ള സ്ഥാപനമാണ് ഇത്. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://kys.udiseplus.gov.in/|title=udiseplus.gov.in|access-date=October 15, 2026}}&lt;/ref&gt; [[കോഴിക്കോട് സൗത്ത് നിയമസഭാമണ്ഡലം|കോഴിക്കോട് സൗത്ത് നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിലും]] കോഴിക്കോട് ലോകസഭ മണ്ഡലത്തിലുമായാണ് ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. 1970 ലാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥാപിതമായത്. കോഴിക്കോട് ജില്ലാ ആസ്ഥാനത്തു നിന്നും 2 കിലോമീറ്റർ ദൂരത്താണ് ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. കോഴിക്കോട് അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളത്തിൽ നിന്നും 21 കിലോമീറ്റർ ദൂരമാണ് ഇങ്ങോട്ടുള്ളത്.
==ചരിത്രം==
1970-ൽ ചാലപ്പുറത്ത് പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ച ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് മോഡൽ സ്കൂൾ കോഴിക്കോട് നഗരത്തിലെ പ്രമുഖ പെൺപള്ളിക്കൂടമാണ്. 1997-ൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി വിഭാഗം പ്രവർത്തനമാരംഭിച്ചു.

==ഭൗതിക സൗകര്യങ്ങൾ==
9750 പുസ്തകങ്ങളുള്ള വായനശാലയും വായനാമുറിയും ഈ വിദ്യാലയത്തിനുണ്ട്. കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബും ശാസ്ത്രലാബും ഇവിടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഉച്ചഭക്ഷണ പദ്ധതിക്കായി അടുക്കളയും സ്കൂളിലുണ്ട്. ആകെ 52 ക്ലാസ് മുറികളുണ്ട്. 2 ഏക്കർ 1 സെന്റ് വിസ്തൃതിയുമുള്ള കാമ്പസാണ് ഈ വിദ്യാലയത്തിനുള്ളത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/17017|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-10-15}}&lt;/ref&gt;

==അവലംബങ്ങൾ==
{{Reflist}}

==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
*[https://schoolwiki.in/17017 സ്കൂൾ വിക്കി വെബ്സൈറ്റ്]

[[വർഗ്ഗം:കോഴിക്കോട് ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>t3c0ya3ec0i5hvg72scgr5g8d1u83z6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4681958</id>
      <parentid>4681957</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T19:00:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ayshamarjana</username>
        <id>131632</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ചരിത്രം */</comment>
      <origin>4681958</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5044" sha1="0xuoqsjgc0xsn83gzfw39an06kjgpb1" xml:space="preserve">{{Infobox school
| name                  = ജി.ജി. മോഡൽ ജി.എച്ച്.എസ്.എസ്. ചാലപ്പുറം
| image                 = 
| image_size            = 
| caption               = ജി.ജി. മോഡൽ ജി.എച്ച്.എസ്.എസ്. ചാലപ്പുറം
| location              = [[ചാലപ്പുറം]]
| country               = ഇന്ത്യ
| coordinates           = 
| other_name            = 
| type                  = പൊതുവിദ്യാലയം (സർക്കാർ)
| established           = {{Start date|1970|df=yes}}
| school_board          = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ്
| district              = കോഴിക്കോട്
| educational_authority = കോഴിക്കോട് സിറ്റി ഉപജില്ല
| grades                = 5 മുതൽ 12 വരെ
| medium_of_language    = മലയാളം
| website               = 
| udisce_code           = 32041400908
| Kerala_school_code    = 17017
}}
[[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[കോഴിക്കോട് ജില്ല|കോഴിക്കോട് ജില്ലയിലെ]] [[കോഴിക്കോട് താലൂക്ക്|കോഴിക്കോട് താലൂക്കിൽ]] [[ചാലപ്പുറം]] എന്ന പ്രദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു സർക്കാർ വിദ്യാലയമാണ് '''ജി.ജി. മോഡൽ ജി.എച്ച്.എസ്.എസ്. ചാലപ്പുറം'''.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/17017|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-10-15}}&lt;/ref&gt;
കേരളസംസ്ഥാന പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിന്റെ കീഴിലുള്ള സ്ഥാപനമാണ് ഇത്. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://kys.udiseplus.gov.in/|title=udiseplus.gov.in|access-date=October 15, 2026}}&lt;/ref&gt; [[കോഴിക്കോട് സൗത്ത് നിയമസഭാമണ്ഡലം|കോഴിക്കോട് സൗത്ത് നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിലും]] കോഴിക്കോട് ലോകസഭ മണ്ഡലത്തിലുമായാണ് ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. 1970 ലാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥാപിതമായത്. കോഴിക്കോട് ജില്ലാ ആസ്ഥാനത്തു നിന്നും 2 കിലോമീറ്റർ ദൂരത്താണ് ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. കോഴിക്കോട് അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളത്തിൽ നിന്നും 21 കിലോമീറ്റർ ദൂരമാണ് ഇങ്ങോട്ടുള്ളത്.
==ചരിത്രം==
1970-ൽ ചാലപ്പുറത്ത് പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ച ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് മോഡൽ സ്കൂൾ കോഴിക്കോട് നഗരത്തിലെ പ്രമുഖ പെൺപള്ളിക്കൂടമാണ്. 1997-ൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി വിഭാഗം പ്രവർത്തനമാരംഭിച്ചു.നഗരത്തിൽ സാമൂതിരി സ്കൂളിൽ അധ്യാപകനായിരുന്ന ഗണപത്റാവു 1886 ൽ ആരംഭിച്ച നേറ്റീവ് സ്കൂളാണ് 1928 ൽ ഗണപത് ഹൈസ്കൂളായി മാറിയത്.

==ഭൗതിക സൗകര്യങ്ങൾ==
9750 പുസ്തകങ്ങളുള്ള വായനശാലയും വായനാമുറിയും ഈ വിദ്യാലയത്തിനുണ്ട്. കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബും ശാസ്ത്രലാബും ഇവിടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഉച്ചഭക്ഷണ പദ്ധതിക്കായി അടുക്കളയും സ്കൂളിലുണ്ട്. ആകെ 52 ക്ലാസ് മുറികളുണ്ട്. 2 ഏക്കർ 1 സെന്റ് വിസ്തൃതിയുമുള്ള കാമ്പസാണ് ഈ വിദ്യാലയത്തിനുള്ളത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/17017|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-10-15}}&lt;/ref&gt;

==അവലംബങ്ങൾ==
{{Reflist}}

==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
*[https://schoolwiki.in/17017 സ്കൂൾ വിക്കി വെബ്സൈറ്റ്]

[[വർഗ്ഗം:കോഴിക്കോട് ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>0xuoqsjgc0xsn83gzfw39an06kjgpb1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4681959</id>
      <parentid>4681958</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T19:01:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ayshamarjana</username>
        <id>131632</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ചരിത്രം */</comment>
      <origin>4681959</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5803" sha1="4rrtuldibc64t7ivs60mfk93qlzuumy" xml:space="preserve">{{Infobox school
| name                  = ജി.ജി. മോഡൽ ജി.എച്ച്.എസ്.എസ്. ചാലപ്പുറം
| image                 = 
| image_size            = 
| caption               = ജി.ജി. മോഡൽ ജി.എച്ച്.എസ്.എസ്. ചാലപ്പുറം
| location              = [[ചാലപ്പുറം]]
| country               = ഇന്ത്യ
| coordinates           = 
| other_name            = 
| type                  = പൊതുവിദ്യാലയം (സർക്കാർ)
| established           = {{Start date|1970|df=yes}}
| school_board          = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ്
| district              = കോഴിക്കോട്
| educational_authority = കോഴിക്കോട് സിറ്റി ഉപജില്ല
| grades                = 5 മുതൽ 12 വരെ
| medium_of_language    = മലയാളം
| website               = 
| udisce_code           = 32041400908
| Kerala_school_code    = 17017
}}
[[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[കോഴിക്കോട് ജില്ല|കോഴിക്കോട് ജില്ലയിലെ]] [[കോഴിക്കോട് താലൂക്ക്|കോഴിക്കോട് താലൂക്കിൽ]] [[ചാലപ്പുറം]] എന്ന പ്രദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു സർക്കാർ വിദ്യാലയമാണ് '''ജി.ജി. മോഡൽ ജി.എച്ച്.എസ്.എസ്. ചാലപ്പുറം'''.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/17017|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-10-15}}&lt;/ref&gt;
കേരളസംസ്ഥാന പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിന്റെ കീഴിലുള്ള സ്ഥാപനമാണ് ഇത്. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://kys.udiseplus.gov.in/|title=udiseplus.gov.in|access-date=October 15, 2026}}&lt;/ref&gt; [[കോഴിക്കോട് സൗത്ത് നിയമസഭാമണ്ഡലം|കോഴിക്കോട് സൗത്ത് നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിലും]] കോഴിക്കോട് ലോകസഭ മണ്ഡലത്തിലുമായാണ് ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. 1970 ലാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥാപിതമായത്. കോഴിക്കോട് ജില്ലാ ആസ്ഥാനത്തു നിന്നും 2 കിലോമീറ്റർ ദൂരത്താണ് ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. കോഴിക്കോട് അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളത്തിൽ നിന്നും 21 കിലോമീറ്റർ ദൂരമാണ് ഇങ്ങോട്ടുള്ളത്.
==ചരിത്രം==
1970-ൽ ചാലപ്പുറത്ത് പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ച ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് മോഡൽ സ്കൂൾ കോഴിക്കോട് നഗരത്തിലെ പ്രമുഖ പെൺപള്ളിക്കൂടമാണ്. 1997-ൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി വിഭാഗം പ്രവർത്തനമാരംഭിച്ചു.നഗരത്തിൽ സാമൂതിരി സ്കൂളിൽ അധ്യാപകനായിരുന്ന ഗണപത്റാവു 1886 ൽ ആരംഭിച്ച നേറ്റീവ് സ്കൂളാണ് 1928 ൽ ഗണപത് ഹൈസ്കൂളായി മാറിയത്. 1970ൽ ഫെബ്രുവരിയിൽ ചാലപ്പുറം ഗേൾസ് ഹൈസ്കൂൾ നിലവിലുള്ള സ്ഥലത്ത് പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചത്. സർവോത്തമറാവുവിന്റെ സഹോദരനായ മാധവറാവുവിന് പിതൃസ്വത്തായി കിട്ടിയ സ്ഥലമായിരുന്നു ഇത്. 1997 ൽ ഈ സ്കൂളിൽ ഹയർസെക്കണ്ടറി വിഭാഗം കൂടി അനുവദിച്ചു. അങ്ങനെ ഈ സ്കൂൾ ഗവ.ഗണപത് മോഡൽ ഗേൾസ് ഹയർസെക്കണ്ടറി സ്കൂളായി.

==ഭൗതിക സൗകര്യങ്ങൾ==
9750 പുസ്തകങ്ങളുള്ള വായനശാലയും വായനാമുറിയും ഈ വിദ്യാലയത്തിനുണ്ട്. കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബും ശാസ്ത്രലാബും ഇവിടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഉച്ചഭക്ഷണ പദ്ധതിക്കായി അടുക്കളയും സ്കൂളിലുണ്ട്. ആകെ 52 ക്ലാസ് മുറികളുണ്ട്. 2 ഏക്കർ 1 സെന്റ് വിസ്തൃതിയുമുള്ള കാമ്പസാണ് ഈ വിദ്യാലയത്തിനുള്ളത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/17017|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-10-15}}&lt;/ref&gt;

==അവലംബങ്ങൾ==
{{Reflist}}

==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
*[https://schoolwiki.in/17017 സ്കൂൾ വിക്കി വെബ്സൈറ്റ്]

[[വർഗ്ഗം:കോഴിക്കോട് ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>4rrtuldibc64t7ivs60mfk93qlzuumy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ചാലപ്പുറം</title>
    <ns>0</ns>
    <id>673709</id>
    <revision>
      <id>4681960</id>
      <timestamp>2026-10-31T19:06:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ayshamarjana</username>
        <id>131632</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1375465873|Chalappuram]]&quot; എന്ന താൾ പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയത്.</comment>
      <origin>4681960</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4199" sha1="53zlcsxaexvu856gcjx6afk1gp4awst" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox ib-settlement vcard&quot;
! colspan=&quot;2&quot; class=&quot;infobox-above&quot; |&lt;div class=&quot;fn org&quot;&gt;ചാലപ്പുറം, കോഴിക്കോട്&lt;/div&gt;
|- class=&quot;mergedtoprow&quot;
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;infobox-full-data&quot; |[[File:Tali_Shiva_Temple,_Kozhikode.jpg|417x417ബിന്ദു|Thali Shiva Temple]]&lt;div class=&quot;ib-settlement-caption&quot;&gt;തളി ശിവ ക്ഷേത്രം&lt;/div&gt;
|-
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;infobox-full-data&quot; |&lt;mapframe zoom=&quot;10&quot; align=&quot;center&quot; frameless=&quot;1&quot; height=&quot;200&quot; width=&quot;250&quot;&gt;[
{&quot;properties&quot;:{&quot;title&quot;:&quot;Chalappuram&quot;,&quot;fill-opacity&quot;:0.1,&quot;stroke&quot;:&quot;#FF0000&quot;,&quot;stroke-width&quot;:2,&quot;fill&quot;:&quot;#606060&quot;},&quot;type&quot;:&quot;ExternalData&quot;,&quot;service&quot;:&quot;geoshape&quot;,&quot;ids&quot;:&quot;Q24942515&quot;},
{&quot;properties&quot;:{&quot;stroke-width&quot;:2,&quot;stroke&quot;:&quot;#FF0000&quot;,&quot;title&quot;:&quot;Chalappuram&quot;},&quot;type&quot;:&quot;ExternalData&quot;,&quot;service&quot;:&quot;geoline&quot;,&quot;ids&quot;:&quot;Q24942515&quot;},
{&quot;type&quot;:&quot;Feature&quot;,&quot;geometry&quot;:{&quot;coordinates&quot;:[75.78609,11.24281],&quot;type&quot;:&quot;Point&quot;},&quot;properties&quot;:{&quot;marker-color&quot;:&quot;#5E74F3&quot;,&quot;title&quot;:&quot;Chalappuram&quot;,&quot;marker-symbol&quot;:&quot;town&quot;}}
]&lt;/mapframe&gt;&lt;div class=&quot;infobox-caption&quot;&gt;ചാലപ്പുരം, കോഴിക്കോട് എന്നിവയുടെ പരസ്പരബന്ധിതമായ ഭൂപടം&lt;/div&gt;
|-
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;infobox-full-data&quot; |കോർഡിനേറ്റുകൾഃ&lt;templatestyles src=&quot;Module:Coordinates/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;&lt;span class=&quot;geo-inline&quot;&gt;&lt;span class=&quot;plainlinks nourlexpansion&quot;&gt;[https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=Chalappuram&amp;params=11.24281_N_75.78609_E_type:city_region:IN-KL &lt;span class=&quot;geo-nondefault&quot;&gt;&lt;span class=&quot;geo-dms&quot; title=&quot;Maps, aerial photos, and other data for this location&quot;&gt;11°14′34′′N &lt;span class=&quot;longitude&quot;&gt;75°47′10′′E&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;geo-multi-punct&quot;&gt;/&amp;#x2E;&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;geo-default&quot;&gt;&lt;span class=&quot;geo-dec&quot; title=&quot;Maps, aerial photos, and other data for this location&quot;&gt;11.24281 ° N 75.78609 ° E&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;﻿ / &lt;span class=&quot;geo&quot;&gt;11.24281; 75.78609&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
|- class=&quot;mergedtoprow&quot;
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |രാജ്യം
| class=&quot;infobox-data&quot; |[[ഇന്ത്യ]]
|- class=&quot;mergedrow&quot;
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |സംസ്ഥാനം
| class=&quot;infobox-data&quot; |[[കേരളം]]
|}
[[File:Tali_Subramanya_Temple,_Chalappuram,_Kozhikode.1.jpg|ലഘുചിത്രം| സുബ്രഹ്മണ്യ ക്ഷേത്രം, ചാലപ്പുറം]]
കേരളത്തിലെ [[കോഴിക്കോട്]] നഗരത്തിന്റെ ഭാഗമായിട്ടുള്ള ഒരു പ്രദേശമാണ് '''ചാലപ്പുറം'''.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://pincode.net.in/KERALA/KOZHIKODE/C/CHALAPURAM|title=Pin Code: CHALAPURAM, KOZHIKODE, KERALA, India, Pincode.net.in|access-date=2015-12-14|website=pincode.net.in}}&lt;/ref&gt;

== സ്ഥലം ==
കോഴിക്കോട് നഗരത്തിലെ ഒരു പഴയ പാർപ്പിട പ്രദേശമാണ് ചാലപ്പുറം.പ്രധാന പാതയായ മങ്കാവു-പുഷ്പ ജംഗ്ഷൻ റോഡിന് ചേർന്നാണ് ഈ സ്ഥലം നിലകൊള്ളുന്നത് . ഇവിടെ നിന്ന്.റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനും ബസ് സ്റ്റാൻഡുകളും നടന്നെത്താവുന്ന ദൂരത്താണുള്ളത്. മങ്കാവ് പുഷ്പ റോഡുമായി ചേരുന്ന ജംഗ്ഷനിലാണ് ചാലപ്പുറം പോസ്റ്റ് ഓഫീസ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.

പുഷ്പ ജംഗ്ഷന് പടിഞ്ഞാറ് പോകുന്ന റോഡിനെ ഫ്രാൻസിസ് റോഡ് എന്ന് വിളിക്കുന്നു, ഇത് ചാലപ്പുറത്തെ [[കുറ്റിച്ചിറ]], കോഴിക്കോട് ബീച്ചുകളുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു.
[[വർഗ്ഗം:Articles with short description]]</text>
      <sha1>53zlcsxaexvu856gcjx6afk1gp4awst</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4681961</id>
      <parentid>4681960</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T19:09:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ayshamarjana</username>
        <id>131632</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>4681961</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5110" sha1="mk3do35l5ia7quhuuj3mdstn0mwah54" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox ib-settlement vcard&quot;
! colspan=&quot;2&quot; class=&quot;infobox-above&quot; |&lt;div class=&quot;fn org&quot;&gt;ചാലപ്പുറം, കോഴിക്കോട്&lt;/div&gt;
|- class=&quot;mergedtoprow&quot;
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;infobox-full-data&quot; |[[File:Tali_Shiva_Temple,_Kozhikode.jpg|417x417ബിന്ദു|Thali Shiva Temple]]&lt;div class=&quot;ib-settlement-caption&quot;&gt;തളി ശിവ ക്ഷേത്രം&lt;/div&gt;
|-
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;infobox-full-data&quot; |&lt;mapframe zoom=&quot;10&quot; align=&quot;center&quot; frameless=&quot;1&quot; height=&quot;200&quot; width=&quot;250&quot;&gt;[
{&quot;properties&quot;:{&quot;title&quot;:&quot;Chalappuram&quot;,&quot;fill-opacity&quot;:0.1,&quot;stroke&quot;:&quot;#FF0000&quot;,&quot;stroke-width&quot;:2,&quot;fill&quot;:&quot;#606060&quot;},&quot;type&quot;:&quot;ExternalData&quot;,&quot;service&quot;:&quot;geoshape&quot;,&quot;ids&quot;:&quot;Q24942515&quot;},
{&quot;properties&quot;:{&quot;stroke-width&quot;:2,&quot;stroke&quot;:&quot;#FF0000&quot;,&quot;title&quot;:&quot;Chalappuram&quot;},&quot;type&quot;:&quot;ExternalData&quot;,&quot;service&quot;:&quot;geoline&quot;,&quot;ids&quot;:&quot;Q24942515&quot;},
{&quot;type&quot;:&quot;Feature&quot;,&quot;geometry&quot;:{&quot;coordinates&quot;:[75.78609,11.24281],&quot;type&quot;:&quot;Point&quot;},&quot;properties&quot;:{&quot;marker-color&quot;:&quot;#5E74F3&quot;,&quot;title&quot;:&quot;Chalappuram&quot;,&quot;marker-symbol&quot;:&quot;town&quot;}}
]&lt;/mapframe&gt;&lt;div class=&quot;infobox-caption&quot;&gt;ചാലപ്പുരം, കോഴിക്കോട് എന്നിവയുടെ പരസ്പരബന്ധിതമായ ഭൂപടം&lt;/div&gt;
|-
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;infobox-full-data&quot; |കോർഡിനേറ്റുകൾഃ&lt;templatestyles src=&quot;Module:Coordinates/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;&lt;span class=&quot;geo-inline&quot;&gt;&lt;span class=&quot;plainlinks nourlexpansion&quot;&gt;[https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=Chalappuram&amp;params=11.24281_N_75.78609_E_type:city_region:IN-KL &lt;span class=&quot;geo-nondefault&quot;&gt;&lt;span class=&quot;geo-dms&quot; title=&quot;Maps, aerial photos, and other data for this location&quot;&gt;11°14′34′′N &lt;span class=&quot;longitude&quot;&gt;75°47′10′′E&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;geo-multi-punct&quot;&gt;/&amp;#x2E;&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;geo-default&quot;&gt;&lt;span class=&quot;geo-dec&quot; title=&quot;Maps, aerial photos, and other data for this location&quot;&gt;11.24281 ° N 75.78609 ° E&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;﻿ / &lt;span class=&quot;geo&quot;&gt;11.24281; 75.78609&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
|- class=&quot;mergedtoprow&quot;
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |രാജ്യം
| class=&quot;infobox-data&quot; |[[ഇന്ത്യ]]
|- class=&quot;mergedrow&quot;
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |സംസ്ഥാനം
| class=&quot;infobox-data&quot; |[[കേരളം]]
|}
[[File:Tali_Subramanya_Temple,_Chalappuram,_Kozhikode.1.jpg|ലഘുചിത്രം| സുബ്രഹ്മണ്യ ക്ഷേത്രം, ചാലപ്പുറം]]
കേരളത്തിലെ [[കോഴിക്കോട്]] നഗരത്തിന്റെ ഭാഗമായിട്ടുള്ള ഒരു പ്രദേശമാണ് '''ചാലപ്പുറം'''.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://pincode.net.in/KERALA/KOZHIKODE/C/CHALAPURAM|title=Pin Code: CHALAPURAM, KOZHIKODE, KERALA, India, Pincode.net.in|access-date=2015-12-14|website=pincode.net.in}}&lt;/ref&gt;

== സ്ഥലം ==
കോഴിക്കോട് നഗരത്തിലെ ഒരു പഴയ പാർപ്പിട പ്രദേശമാണ് ചാലപ്പുറം.പ്രധാന പാതയായ മങ്കാവു-പുഷ്പ ജംഗ്ഷൻ റോഡിന് ചേർന്നാണ് ഈ സ്ഥലം നിലകൊള്ളുന്നത് . ഇവിടെ നിന്ന്.റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനും ബസ് സ്റ്റാൻഡുകളും നടന്നെത്താവുന്ന ദൂരത്താണുള്ളത്. മങ്കാവ് പുഷ്പ റോഡുമായി ചേരുന്ന ജംഗ്ഷനിലാണ് ചാലപ്പുറം പോസ്റ്റ് ഓഫീസ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.

പുഷ്പ ജംഗ്ഷന് പടിഞ്ഞാറ് പോകുന്ന റോഡിനെ ഫ്രാൻസിസ് റോഡ് എന്ന് വിളിക്കുന്നു, ഇത് ചാലപ്പുറത്തെ [[കുറ്റിച്ചിറ]], കോഴിക്കോട് ബീച്ചുകളുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു..ആനി ഹാൾ റോഡ് ചാലപ്പുറത്തെ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു.തളി ക്ഷേത്രം, പാളയം പ്രദേശങ്ങളുമായി സമൂഹം റോഡ് ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു. പാളയത്തിനും റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനും ഇടയിൽ ഒരു ലിങ്ക് റോഡ് ഉണ്ട്, അത് നഗരത്തിലെ യാത്രക്കാരുടെ ഒരു പ്രധാന സ്ഥലമാണ്. കോഴിക്കോട് മുൻ ജില്ലാ കളക്ടർ അമിതാഭ് കാന്തിന്റെ.പരിശ്രമ ഫലമായാണ് ഈ റോഡ് നിലവിൽ വന്നത്.


[[വർഗ്ഗം:Articles with short description]]</text>
      <sha1>mk3do35l5ia7quhuuj3mdstn0mwah54</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4681962</id>
      <parentid>4681961</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T19:10:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ayshamarjana</username>
        <id>131632</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>4681962</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5929" sha1="ksqtsbr7s7qoq3149tze916ogestvrz" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox ib-settlement vcard&quot;
! colspan=&quot;2&quot; class=&quot;infobox-above&quot; |&lt;div class=&quot;fn org&quot;&gt;ചാലപ്പുറം, കോഴിക്കോട്&lt;/div&gt;
|- class=&quot;mergedtoprow&quot;
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;infobox-full-data&quot; |[[File:Tali_Shiva_Temple,_Kozhikode.jpg|417x417ബിന്ദു|Thali Shiva Temple]]&lt;div class=&quot;ib-settlement-caption&quot;&gt;തളി ശിവ ക്ഷേത്രം&lt;/div&gt;
|-
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;infobox-full-data&quot; |&lt;mapframe zoom=&quot;10&quot; align=&quot;center&quot; frameless=&quot;1&quot; height=&quot;200&quot; width=&quot;250&quot;&gt;[
{&quot;properties&quot;:{&quot;title&quot;:&quot;Chalappuram&quot;,&quot;fill-opacity&quot;:0.1,&quot;stroke&quot;:&quot;#FF0000&quot;,&quot;stroke-width&quot;:2,&quot;fill&quot;:&quot;#606060&quot;},&quot;type&quot;:&quot;ExternalData&quot;,&quot;service&quot;:&quot;geoshape&quot;,&quot;ids&quot;:&quot;Q24942515&quot;},
{&quot;properties&quot;:{&quot;stroke-width&quot;:2,&quot;stroke&quot;:&quot;#FF0000&quot;,&quot;title&quot;:&quot;Chalappuram&quot;},&quot;type&quot;:&quot;ExternalData&quot;,&quot;service&quot;:&quot;geoline&quot;,&quot;ids&quot;:&quot;Q24942515&quot;},
{&quot;type&quot;:&quot;Feature&quot;,&quot;geometry&quot;:{&quot;coordinates&quot;:[75.78609,11.24281],&quot;type&quot;:&quot;Point&quot;},&quot;properties&quot;:{&quot;marker-color&quot;:&quot;#5E74F3&quot;,&quot;title&quot;:&quot;Chalappuram&quot;,&quot;marker-symbol&quot;:&quot;town&quot;}}
]&lt;/mapframe&gt;&lt;div class=&quot;infobox-caption&quot;&gt;ചാലപ്പുരം, കോഴിക്കോട് എന്നിവയുടെ പരസ്പരബന്ധിതമായ ഭൂപടം&lt;/div&gt;
|-
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;infobox-full-data&quot; |കോർഡിനേറ്റുകൾഃ&lt;templatestyles src=&quot;Module:Coordinates/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;&lt;span class=&quot;geo-inline&quot;&gt;&lt;span class=&quot;plainlinks nourlexpansion&quot;&gt;[https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=Chalappuram&amp;params=11.24281_N_75.78609_E_type:city_region:IN-KL &lt;span class=&quot;geo-nondefault&quot;&gt;&lt;span class=&quot;geo-dms&quot; title=&quot;Maps, aerial photos, and other data for this location&quot;&gt;11°14′34′′N &lt;span class=&quot;longitude&quot;&gt;75°47′10′′E&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;geo-multi-punct&quot;&gt;/&amp;#x2E;&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;geo-default&quot;&gt;&lt;span class=&quot;geo-dec&quot; title=&quot;Maps, aerial photos, and other data for this location&quot;&gt;11.24281 ° N 75.78609 ° E&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;﻿ / &lt;span class=&quot;geo&quot;&gt;11.24281; 75.78609&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
|- class=&quot;mergedtoprow&quot;
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |രാജ്യം
| class=&quot;infobox-data&quot; |[[ഇന്ത്യ]]
|- class=&quot;mergedrow&quot;
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |സംസ്ഥാനം
| class=&quot;infobox-data&quot; |[[കേരളം]]
|}
[[File:Tali_Subramanya_Temple,_Chalappuram,_Kozhikode.1.jpg|ലഘുചിത്രം| സുബ്രഹ്മണ്യ ക്ഷേത്രം, ചാലപ്പുറം]]
കേരളത്തിലെ [[കോഴിക്കോട്]] നഗരത്തിന്റെ ഭാഗമായിട്ടുള്ള ഒരു പ്രദേശമാണ് '''ചാലപ്പുറം'''.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://pincode.net.in/KERALA/KOZHIKODE/C/CHALAPURAM|title=Pin Code: CHALAPURAM, KOZHIKODE, KERALA, India, Pincode.net.in|access-date=2015-12-14|website=pincode.net.in}}&lt;/ref&gt;

== സ്ഥലം ==
കോഴിക്കോട് നഗരത്തിലെ ഒരു പഴയ പാർപ്പിട പ്രദേശമാണ് ചാലപ്പുറം.പ്രധാന പാതയായ മങ്കാവു-പുഷ്പ ജംഗ്ഷൻ റോഡിന് ചേർന്നാണ് ഈ സ്ഥലം നിലകൊള്ളുന്നത് . ഇവിടെ നിന്ന്.റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനും ബസ് സ്റ്റാൻഡുകളും നടന്നെത്താവുന്ന ദൂരത്താണുള്ളത്. മങ്കാവ് പുഷ്പ റോഡുമായി ചേരുന്ന ജംഗ്ഷനിലാണ് ചാലപ്പുറം പോസ്റ്റ് ഓഫീസ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.

പുഷ്പ ജംഗ്ഷന് പടിഞ്ഞാറ് പോകുന്ന റോഡിനെ ഫ്രാൻസിസ് റോഡ് എന്ന് വിളിക്കുന്നു, ഇത് ചാലപ്പുറത്തെ [[കുറ്റിച്ചിറ]], കോഴിക്കോട് ബീച്ചുകളുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു..ആനി ഹാൾ റോഡ് ചാലപ്പുറത്തെ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു.തളി ക്ഷേത്രം, പാളയം പ്രദേശങ്ങളുമായി സമൂഹം റോഡ് ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു. പാളയത്തിനും റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനും ഇടയിൽ ഒരു ലിങ്ക് റോഡ് ഉണ്ട്, അത് നഗരത്തിലെ യാത്രക്കാരുടെ ഒരു പ്രധാന സ്ഥലമാണ്. കോഴിക്കോട് മുൻ ജില്ലാ കളക്ടർ അമിതാഭ് കാന്തിന്റെ.പരിശ്രമ ഫലമായാണ് ഈ റോഡ് നിലവിൽ വന്നത്.

==പാളയം ജംഗ്ഷൻ==
പാളയം ജംഗ്ഷനിൽ പച്ചക്കറി മാർക്കറ്റും ചെറിയ ബസ് സ്റ്റേഷനും ഉണ്ട്.മുതലക്കുളം വഴി ഈ ജംഗ്ഷൻ മാനഞ്ചിറ കുളവുമായി നേരിട്ട് ബന്ധിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു.അഹ്മദിയ പള്ളിയും ടൂറിംഗ് ബുക്ക് സ്റ്റാളും ഈ പ്രദേശത്താണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.മൌലാന മുഹമ്മദ് അലി റോഡ് പാളയത്തെ മാവൂർ റോഡുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു.


[[വർഗ്ഗം:Articles with short description]]</text>
      <sha1>ksqtsbr7s7qoq3149tze916ogestvrz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4681964</id>
      <parentid>4681962</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T19:11:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ayshamarjana</username>
        <id>131632</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* പാളയം ജംഗ്ഷൻ */</comment>
      <origin>4681964</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6068" sha1="5tkydeu09er5zv1u2juzadk4jtba8le" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox ib-settlement vcard&quot;
! colspan=&quot;2&quot; class=&quot;infobox-above&quot; |&lt;div class=&quot;fn org&quot;&gt;ചാലപ്പുറം, കോഴിക്കോട്&lt;/div&gt;
|- class=&quot;mergedtoprow&quot;
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;infobox-full-data&quot; |[[File:Tali_Shiva_Temple,_Kozhikode.jpg|417x417ബിന്ദു|Thali Shiva Temple]]&lt;div class=&quot;ib-settlement-caption&quot;&gt;തളി ശിവ ക്ഷേത്രം&lt;/div&gt;
|-
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;infobox-full-data&quot; |&lt;mapframe zoom=&quot;10&quot; align=&quot;center&quot; frameless=&quot;1&quot; height=&quot;200&quot; width=&quot;250&quot;&gt;[
{&quot;properties&quot;:{&quot;title&quot;:&quot;Chalappuram&quot;,&quot;fill-opacity&quot;:0.1,&quot;stroke&quot;:&quot;#FF0000&quot;,&quot;stroke-width&quot;:2,&quot;fill&quot;:&quot;#606060&quot;},&quot;type&quot;:&quot;ExternalData&quot;,&quot;service&quot;:&quot;geoshape&quot;,&quot;ids&quot;:&quot;Q24942515&quot;},
{&quot;properties&quot;:{&quot;stroke-width&quot;:2,&quot;stroke&quot;:&quot;#FF0000&quot;,&quot;title&quot;:&quot;Chalappuram&quot;},&quot;type&quot;:&quot;ExternalData&quot;,&quot;service&quot;:&quot;geoline&quot;,&quot;ids&quot;:&quot;Q24942515&quot;},
{&quot;type&quot;:&quot;Feature&quot;,&quot;geometry&quot;:{&quot;coordinates&quot;:[75.78609,11.24281],&quot;type&quot;:&quot;Point&quot;},&quot;properties&quot;:{&quot;marker-color&quot;:&quot;#5E74F3&quot;,&quot;title&quot;:&quot;Chalappuram&quot;,&quot;marker-symbol&quot;:&quot;town&quot;}}
]&lt;/mapframe&gt;&lt;div class=&quot;infobox-caption&quot;&gt;ചാലപ്പുരം, കോഴിക്കോട് എന്നിവയുടെ പരസ്പരബന്ധിതമായ ഭൂപടം&lt;/div&gt;
|-
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;infobox-full-data&quot; |കോർഡിനേറ്റുകൾഃ&lt;templatestyles src=&quot;Module:Coordinates/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;&lt;span class=&quot;geo-inline&quot;&gt;&lt;span class=&quot;plainlinks nourlexpansion&quot;&gt;[https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=Chalappuram&amp;params=11.24281_N_75.78609_E_type:city_region:IN-KL &lt;span class=&quot;geo-nondefault&quot;&gt;&lt;span class=&quot;geo-dms&quot; title=&quot;Maps, aerial photos, and other data for this location&quot;&gt;11°14′34′′N &lt;span class=&quot;longitude&quot;&gt;75°47′10′′E&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;geo-multi-punct&quot;&gt;/&amp;#x2E;&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;geo-default&quot;&gt;&lt;span class=&quot;geo-dec&quot; title=&quot;Maps, aerial photos, and other data for this location&quot;&gt;11.24281 ° N 75.78609 ° E&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;﻿ / &lt;span class=&quot;geo&quot;&gt;11.24281; 75.78609&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
|- class=&quot;mergedtoprow&quot;
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |രാജ്യം
| class=&quot;infobox-data&quot; |[[ഇന്ത്യ]]
|- class=&quot;mergedrow&quot;
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |സംസ്ഥാനം
| class=&quot;infobox-data&quot; |[[കേരളം]]
|}
[[File:Tali_Subramanya_Temple,_Chalappuram,_Kozhikode.1.jpg|ലഘുചിത്രം| സുബ്രഹ്മണ്യ ക്ഷേത്രം, ചാലപ്പുറം]]
കേരളത്തിലെ [[കോഴിക്കോട്]] നഗരത്തിന്റെ ഭാഗമായിട്ടുള്ള ഒരു പ്രദേശമാണ് '''ചാലപ്പുറം'''.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://pincode.net.in/KERALA/KOZHIKODE/C/CHALAPURAM|title=Pin Code: CHALAPURAM, KOZHIKODE, KERALA, India, Pincode.net.in|access-date=2015-12-14|website=pincode.net.in}}&lt;/ref&gt;

== സ്ഥലം ==
കോഴിക്കോട് നഗരത്തിലെ ഒരു പഴയ പാർപ്പിട പ്രദേശമാണ് ചാലപ്പുറം.പ്രധാന പാതയായ മങ്കാവു-പുഷ്പ ജംഗ്ഷൻ റോഡിന് ചേർന്നാണ് ഈ സ്ഥലം നിലകൊള്ളുന്നത് . ഇവിടെ നിന്ന്.റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനും ബസ് സ്റ്റാൻഡുകളും നടന്നെത്താവുന്ന ദൂരത്താണുള്ളത്. മങ്കാവ് പുഷ്പ റോഡുമായി ചേരുന്ന ജംഗ്ഷനിലാണ് ചാലപ്പുറം പോസ്റ്റ് ഓഫീസ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.

പുഷ്പ ജംഗ്ഷന് പടിഞ്ഞാറ് പോകുന്ന റോഡിനെ ഫ്രാൻസിസ് റോഡ് എന്ന് വിളിക്കുന്നു, ഇത് ചാലപ്പുറത്തെ [[കുറ്റിച്ചിറ]], കോഴിക്കോട് ബീച്ചുകളുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു..ആനി ഹാൾ റോഡ് ചാലപ്പുറത്തെ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു.തളി ക്ഷേത്രം, പാളയം പ്രദേശങ്ങളുമായി സമൂഹം റോഡ് ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു. പാളയത്തിനും റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനും ഇടയിൽ ഒരു ലിങ്ക് റോഡ് ഉണ്ട്, അത് നഗരത്തിലെ യാത്രക്കാരുടെ ഒരു പ്രധാന സ്ഥലമാണ്. കോഴിക്കോട് മുൻ ജില്ലാ കളക്ടർ അമിതാഭ് കാന്തിന്റെ.പരിശ്രമ ഫലമായാണ് ഈ റോഡ് നിലവിൽ വന്നത്.

==പാളയം ജംഗ്ഷൻ==
പാളയം ജംഗ്ഷനിൽ പച്ചക്കറി മാർക്കറ്റും ചെറിയ ബസ് സ്റ്റേഷനും ഉണ്ട്.മുതലക്കുളം വഴി ഈ ജംഗ്ഷൻ മാനഞ്ചിറ കുളവുമായി നേരിട്ട് ബന്ധിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു.അഹ്മദിയ പള്ളിയും ടൂറിംഗ് ബുക്ക് സ്റ്റാളും ഈ പ്രദേശത്താണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.മൌലാന മുഹമ്മദ് അലി റോഡ് പാളയത്തെ മാവൂർ റോഡുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു.

==ഇതും കാണുക==
[[കല്ലായി]]
[[ബേപ്പൂർ]]
[[നല്ലളം ബസാർ|നല്ലളം]]


[[വർഗ്ഗം:Articles with short description]]</text>
      <sha1>5tkydeu09er5zv1u2juzadk4jtba8le</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4681965</id>
      <parentid>4681964</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T19:12:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ayshamarjana</username>
        <id>131632</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>4681965</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6062" sha1="1w1o93z7jy6jez05ht62s4htybl3wou" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox ib-settlement vcard&quot;
! colspan=&quot;2&quot; class=&quot;infobox-above&quot; |&lt;div class=&quot;fn org&quot;&gt;ചാലപ്പുറം, കോഴിക്കോട്&lt;/div&gt;
|- class=&quot;mergedtoprow&quot;
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;infobox-full-data&quot; |[[File:Tali_Shiva_Temple,_Kozhikode.jpg|417x417ബിന്ദു|Thali Shiva Temple]]&lt;div class=&quot;ib-settlement-caption&quot;&gt;തളി ശിവ ക്ഷേത്രം&lt;/div&gt;
|-
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;infobox-full-data&quot; |&lt;mapframe zoom=&quot;10&quot; align=&quot;center&quot; frameless=&quot;1&quot; height=&quot;200&quot; width=&quot;250&quot;&gt;[
{&quot;properties&quot;:{&quot;title&quot;:&quot;Chalappuram&quot;,&quot;fill-opacity&quot;:0.1,&quot;stroke&quot;:&quot;#FF0000&quot;,&quot;stroke-width&quot;:2,&quot;fill&quot;:&quot;#606060&quot;},&quot;type&quot;:&quot;ExternalData&quot;,&quot;service&quot;:&quot;geoshape&quot;,&quot;ids&quot;:&quot;Q24942515&quot;},
{&quot;properties&quot;:{&quot;stroke-width&quot;:2,&quot;stroke&quot;:&quot;#FF0000&quot;,&quot;title&quot;:&quot;Chalappuram&quot;},&quot;type&quot;:&quot;ExternalData&quot;,&quot;service&quot;:&quot;geoline&quot;,&quot;ids&quot;:&quot;Q24942515&quot;},
{&quot;type&quot;:&quot;Feature&quot;,&quot;geometry&quot;:{&quot;coordinates&quot;:[75.78609,11.24281],&quot;type&quot;:&quot;Point&quot;},&quot;properties&quot;:{&quot;marker-color&quot;:&quot;#5E74F3&quot;,&quot;title&quot;:&quot;Chalappuram&quot;,&quot;marker-symbol&quot;:&quot;town&quot;}}
]&lt;/mapframe&gt;&lt;div class=&quot;infobox-caption&quot;&gt;ചാലപ്പുരം, കോഴിക്കോട് എന്നിവയുടെ പരസ്പരബന്ധിതമായ ഭൂപടം&lt;/div&gt;
|-
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;infobox-full-data&quot; |കോർഡിനേറ്റുകൾഃ&lt;templatestyles src=&quot;Module:Coordinates/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;&lt;span class=&quot;geo-inline&quot;&gt;&lt;span class=&quot;plainlinks nourlexpansion&quot;&gt;[https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=Chalappuram&amp;params=11.24281_N_75.78609_E_type:city_region:IN-KL &lt;span class=&quot;geo-nondefault&quot;&gt;&lt;span class=&quot;geo-dms&quot; title=&quot;Maps, aerial photos, and other data for this location&quot;&gt;11°14′34′′N &lt;span class=&quot;longitude&quot;&gt;75°47′10′′E&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;geo-multi-punct&quot;&gt;/&amp;#x2E;&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;geo-default&quot;&gt;&lt;span class=&quot;geo-dec&quot; title=&quot;Maps, aerial photos, and other data for this location&quot;&gt;11.24281 ° N 75.78609 ° E&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;﻿ / &lt;span class=&quot;geo&quot;&gt;11.24281; 75.78609&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
|- class=&quot;mergedtoprow&quot;
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |രാജ്യം
| class=&quot;infobox-data&quot; |[[ഇന്ത്യ]]
|- class=&quot;mergedrow&quot;
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |സംസ്ഥാനം
| class=&quot;infobox-data&quot; |[[കേരളം]]
|}
[[File:Tali_Subramanya_Temple,_Chalappuram,_Kozhikode.1.jpg|ലഘുചിത്രം| സുബ്രഹ്മണ്യ ക്ഷേത്രം, ചാലപ്പുറം]]
കേരളത്തിലെ [[കോഴിക്കോട്]] നഗരത്തിന്റെ ഭാഗമായിട്ടുള്ള ഒരു പ്രദേശമാണ് '''ചാലപ്പുറം'''.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://pincode.net.in/KERALA/KOZHIKODE/C/CHALAPURAM|title=Pin Code: CHALAPURAM, KOZHIKODE, KERALA, India, Pincode.net.in|access-date=2015-12-14|website=pincode.net.in}}&lt;/ref&gt;

== സ്ഥലം ==
കോഴിക്കോട് നഗരത്തിലെ ഒരു പഴയ പാർപ്പിട പ്രദേശമാണ് ചാലപ്പുറം.പ്രധാന പാതയായ മങ്കാവു-പുഷ്പ ജംഗ്ഷൻ റോഡിന് ചേർന്നാണ് ഈ സ്ഥലം നിലകൊള്ളുന്നത് . ഇവിടെ നിന്ന്.റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനും ബസ് സ്റ്റാൻഡുകളും നടന്നെത്താവുന്ന ദൂരത്താണുള്ളത്. മങ്കാവ് പുഷ്പ റോഡുമായി ചേരുന്ന ജംഗ്ഷനിലാണ് ചാലപ്പുറം പോസ്റ്റ് ഓഫീസ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.

പുഷ്പ ജംഗ്ഷന് പടിഞ്ഞാറ് പോകുന്ന റോഡിനെ ഫ്രാൻസിസ് റോഡ് എന്ന് വിളിക്കുന്നു, ഇത് ചാലപ്പുറത്തെ [[കുറ്റിച്ചിറ]], കോഴിക്കോട് ബീച്ചുകളുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു..ആനി ഹാൾ റോഡ് ചാലപ്പുറത്തെ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു.തളി ക്ഷേത്രം, പാളയം പ്രദേശങ്ങളുമായി സമൂഹം റോഡ് ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു. പാളയത്തിനും റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനും ഇടയിൽ ഒരു ലിങ്ക് റോഡ് ഉണ്ട്, അത് നഗരത്തിലെ യാത്രക്കാരുടെ ഒരു പ്രധാന സ്ഥലമാണ്. കോഴിക്കോട് മുൻ ജില്ലാ കളക്ടർ അമിതാഭ് കാന്തിന്റെ.പരിശ്രമ ഫലമായാണ് ഈ റോഡ് നിലവിൽ വന്നത്.

==പാളയം ജംഗ്ഷൻ==
പാളയം ജംഗ്ഷനിൽ പച്ചക്കറി മാർക്കറ്റും ചെറിയ ബസ് സ്റ്റേഷനും ഉണ്ട്.മുതലക്കുളം വഴി ഈ ജംഗ്ഷൻ മാനഞ്ചിറ കുളവുമായി നേരിട്ട് ബന്ധിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു.അഹ്മദിയ പള്ളിയും ടൂറിംഗ് ബുക്ക് സ്റ്റാളും ഈ പ്രദേശത്താണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.മൌലാന മുഹമ്മദ് അലി റോഡ് പാളയത്തെ മാവൂർ റോഡുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു.

==ഇതും കാണുക==
[[കല്ലായി]]
[[ബേപ്പൂർ]]
[[നല്ലളം ബസാർ|നല്ലളം]]


== References ==
{{Reflist}}

{{Kozhikode district}}</text>
      <sha1>1w1o93z7jy6jez05ht62s4htybl3wou</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഡെപ്യൂട്ടി മേയർ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>673710</id>
    <revision>
      <id>4681967</id>
      <timestamp>2026-10-31T19:21:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Adv.tksujith</username>
        <id>4604</id>
      </contributor>
      <comment>പുതിയ താൾ</comment>
      <origin>4681967</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2445" sha1="38t12g6o6gqanfoemeddt2kwpqu40hr" xml:space="preserve">

പ്രധാനമായും നഗര തദ്ദേശ ഭരണസ്ഥാപനങ്ങളിലുള്ള  മേയർക്ക് തൊട്ടുതാഴെയുള്ള രണ്ടാമത്തെ ഉയർന്നഭാരവാഹിയാണ് ഡെപ്യൂട്ടി മേയർ (വൈസ് മേയർ, മേയർ പ്രോ ടെമ്പോർ, അസിസ്റ്റൻ്റ് മേയർ എന്നും ചിലയിടങ്ങളിൽ ഇത് അറിയപ്പെടുന്നു). അതത് പ്രാദേശിക നിയമമനുസരിച്ച് ഡെപ്യൂട്ടി മേയർ പദവി ആ നഗരഭരണ സ്ഥാപനത്തിലെ തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട അംഗങ്ങളിൽ നിന്നും തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടതോ അല്ലെങ്കിൽ ജനങ്ങൾ നേരിട്ട് തെരഞ്ഞെടുത്തതോ അല്ലെങ്കിൽ  മേയറാലോ മറ്റ് ഉയർന്ന അധികാര സ്ഥാനങ്ങളാലോ നിയമിക്കപ്പെട്ടതോ ആകാം.  ചില സ്ഥലങ്ങളിൽ ഒന്നിലധികം ഡെപ്യൂട്ടി മേയർ പദവി ഉണ്ടാകാം.

മേയറുടെ അഭ്യർത്ഥനപ്രകാരമോ, രോഗം, അസാന്നിധ്യം അല്ലെങ്കിൽ മറ്റ് കാരണങ്ങളാൽ മേയർക്ക് ചുമതലകൾ നിർവ്വഹിക്കാൻ സാധിക്കാതെ വരുമ്പോഴോ, മേയറുടെ പദവിയിൽ താത്കാലികമായി ഒഴിവ് വരികയോ ചെയ്യുമ്പോൾ, മേയറുടെ ഏതൊരു ചുമതലയും നിർവ്വഹിക്കാൻ ഡെപ്യൂട്ടി മേയർക്ക് സാധാരണ ഗതിയിൽ അധികാരമുണ്ടായിരിക്കുന്നതാണ്.  {{Citation|title=Functions of the Deputy Mayor, Corporation of Cochin|url=https://www.cppr.in/centre-for-comparative-studies/functions-of-the-deputy-mayor-corporation-of-cochin-december-2010-2|access-date=31-10-2026}}

== അവലംബം ==</text>
      <sha1>38t12g6o6gqanfoemeddt2kwpqu40hr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4681969</id>
      <parentid>4681967</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T19:30:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Adv.tksujith</username>
        <id>4604</id>
      </contributor>
      <comment>അവലംബം</comment>
      <origin>4681969</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2621" sha1="r9dqaefi33sg5ksww2y3kx4ak6qz3yz" xml:space="preserve">

പ്രധാനമായും നഗര തദ്ദേശ ഭരണസ്ഥാപനങ്ങളിലുള്ള  മേയർക്ക് തൊട്ടുതാഴെയുള്ള രണ്ടാമത്തെ ഉയർന്നഭാരവാഹിയാണ് ഡെപ്യൂട്ടി മേയർ (വൈസ് മേയർ, മേയർ പ്രോ ടെമ്പോർ, അസിസ്റ്റൻ്റ് മേയർ എന്നും ചിലയിടങ്ങളിൽ ഇത് അറിയപ്പെടുന്നു). അതത് പ്രാദേശിക നിയമമനുസരിച്ച് ഡെപ്യൂട്ടി മേയർ പദവി ആ നഗരഭരണ സ്ഥാപനത്തിലെ തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട അംഗങ്ങളിൽ നിന്നും തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടതോ അല്ലെങ്കിൽ ജനങ്ങൾ നേരിട്ട് തെരഞ്ഞെടുത്തതോ അല്ലെങ്കിൽ  മേയറാലോ മറ്റ് ഉയർന്ന അധികാര സ്ഥാനങ്ങളാലോ നിയമിക്കപ്പെട്ടതോ ആകാം.  ചില സ്ഥലങ്ങളിൽ ഒന്നിലധികം ഡെപ്യൂട്ടി മേയർ പദവി ഉണ്ടാകാം.

മേയറുടെ അഭ്യർത്ഥനപ്രകാരമോ, രോഗം, അസാന്നിധ്യം അല്ലെങ്കിൽ മറ്റ് കാരണങ്ങളാൽ മേയർക്ക് ചുമതലകൾ നിർവ്വഹിക്കാൻ സാധിക്കാതെ വരുമ്പോഴോ, മേയറുടെ പദവിയിൽ താത്കാലികമായി ഒഴിവ് വരികയോ ചെയ്യുമ്പോൾ, മേയറുടെ ഏതൊരു ചുമതലയും നിർവ്വഹിക്കാൻ ഡെപ്യൂട്ടി മേയർക്ക് സാധാരണ ഗതിയിൽ അധികാരമുണ്ടായിരിക്കുന്നതാണ്.  &lt;ref name=&quot;test1&quot;&gt;[https://www.cppr.in/centre-for-comparative-studies/functions-of-the-deputy-mayor-corporation-of-cochin-december-2010-2 Functions of the Deputy Mayor, Corporation of Cochin] &lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;test2&quot;&gt;[https://www.federationcouncil.nsw.gov.au/Council/Our-Organisation/Councillors/What-is-the-role-of-the-Deputy-Mayor What is the role of the Deputy Mayor?] &lt;/ref&gt; 

== അവലംബം ==
&lt;references/&gt;</text>
      <sha1>r9dqaefi33sg5ksww2y3kx4ak6qz3yz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4681970</id>
      <parentid>4681969</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T19:31:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Adv.tksujith</username>
        <id>4604</id>
      </contributor>
      <comment>ഇംഗ്ലീഷ് പേര് ചേർത്തു</comment>
      <origin>4681970</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2646" sha1="9dqg1wc8gpxfjrls8ifof31gn8a1a64" xml:space="preserve">{{prettyurl|Deputy mayor}}
പ്രധാനമായും നഗര തദ്ദേശ ഭരണസ്ഥാപനങ്ങളിലുള്ള  മേയർക്ക് തൊട്ടുതാഴെയുള്ള രണ്ടാമത്തെ ഉയർന്നഭാരവാഹിയാണ് ഡെപ്യൂട്ടി മേയർ (വൈസ് മേയർ, മേയർ പ്രോ ടെമ്പോർ, അസിസ്റ്റൻ്റ് മേയർ എന്നും ചിലയിടങ്ങളിൽ ഇത് അറിയപ്പെടുന്നു). അതത് പ്രാദേശിക നിയമമനുസരിച്ച് ഡെപ്യൂട്ടി മേയർ പദവി ആ നഗരഭരണ സ്ഥാപനത്തിലെ തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട അംഗങ്ങളിൽ നിന്നും തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടതോ അല്ലെങ്കിൽ ജനങ്ങൾ നേരിട്ട് തെരഞ്ഞെടുത്തതോ അല്ലെങ്കിൽ  മേയറാലോ മറ്റ് ഉയർന്ന അധികാര സ്ഥാനങ്ങളാലോ നിയമിക്കപ്പെട്ടതോ ആകാം.  ചില സ്ഥലങ്ങളിൽ ഒന്നിലധികം ഡെപ്യൂട്ടി മേയർ പദവി ഉണ്ടാകാം.

മേയറുടെ അഭ്യർത്ഥനപ്രകാരമോ, രോഗം, അസാന്നിധ്യം അല്ലെങ്കിൽ മറ്റ് കാരണങ്ങളാൽ മേയർക്ക് ചുമതലകൾ നിർവ്വഹിക്കാൻ സാധിക്കാതെ വരുമ്പോഴോ, മേയറുടെ പദവിയിൽ താത്കാലികമായി ഒഴിവ് വരികയോ ചെയ്യുമ്പോൾ, മേയറുടെ ഏതൊരു ചുമതലയും നിർവ്വഹിക്കാൻ ഡെപ്യൂട്ടി മേയർക്ക് സാധാരണ ഗതിയിൽ അധികാരമുണ്ടായിരിക്കുന്നതാണ്.  &lt;ref name=&quot;test1&quot;&gt;[https://www.cppr.in/centre-for-comparative-studies/functions-of-the-deputy-mayor-corporation-of-cochin-december-2010-2 Functions of the Deputy Mayor, Corporation of Cochin] &lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;test2&quot;&gt;[https://www.federationcouncil.nsw.gov.au/Council/Our-Organisation/Councillors/What-is-the-role-of-the-Deputy-Mayor What is the role of the Deputy Mayor?] &lt;/ref&gt; 

== അവലംബം ==
&lt;references/&gt;</text>
      <sha1>9dqg1wc8gpxfjrls8ifof31gn8a1a64</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4681973</id>
      <parentid>4681970</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T19:35:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Adv.tksujith</username>
        <id>4604</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[വർഗ്ഗം:തദ്ദേശ ഭരണം]] ചേർത്തു [[വിക്കിപീഡിയ:ഹോട്ട്കാറ്റ്|ഹോട്ട്ക്യാറ്റ്]] ഉപയോഗിച്ച്</comment>
      <origin>4681973</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2702" sha1="td65ipln7xxzvd53gan2lu23tp0em6e" xml:space="preserve">{{prettyurl|Deputy mayor}}
പ്രധാനമായും നഗര തദ്ദേശ ഭരണസ്ഥാപനങ്ങളിലുള്ള  മേയർക്ക് തൊട്ടുതാഴെയുള്ള രണ്ടാമത്തെ ഉയർന്നഭാരവാഹിയാണ് ഡെപ്യൂട്ടി മേയർ (വൈസ് മേയർ, മേയർ പ്രോ ടെമ്പോർ, അസിസ്റ്റൻ്റ് മേയർ എന്നും ചിലയിടങ്ങളിൽ ഇത് അറിയപ്പെടുന്നു). അതത് പ്രാദേശിക നിയമമനുസരിച്ച് ഡെപ്യൂട്ടി മേയർ പദവി ആ നഗരഭരണ സ്ഥാപനത്തിലെ തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട അംഗങ്ങളിൽ നിന്നും തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടതോ അല്ലെങ്കിൽ ജനങ്ങൾ നേരിട്ട് തെരഞ്ഞെടുത്തതോ അല്ലെങ്കിൽ  മേയറാലോ മറ്റ് ഉയർന്ന അധികാര സ്ഥാനങ്ങളാലോ നിയമിക്കപ്പെട്ടതോ ആകാം.  ചില സ്ഥലങ്ങളിൽ ഒന്നിലധികം ഡെപ്യൂട്ടി മേയർ പദവി ഉണ്ടാകാം.

മേയറുടെ അഭ്യർത്ഥനപ്രകാരമോ, രോഗം, അസാന്നിധ്യം അല്ലെങ്കിൽ മറ്റ് കാരണങ്ങളാൽ മേയർക്ക് ചുമതലകൾ നിർവ്വഹിക്കാൻ സാധിക്കാതെ വരുമ്പോഴോ, മേയറുടെ പദവിയിൽ താത്കാലികമായി ഒഴിവ് വരികയോ ചെയ്യുമ്പോൾ, മേയറുടെ ഏതൊരു ചുമതലയും നിർവ്വഹിക്കാൻ ഡെപ്യൂട്ടി മേയർക്ക് സാധാരണ ഗതിയിൽ അധികാരമുണ്ടായിരിക്കുന്നതാണ്.  &lt;ref name=&quot;test1&quot;&gt;[https://www.cppr.in/centre-for-comparative-studies/functions-of-the-deputy-mayor-corporation-of-cochin-december-2010-2 Functions of the Deputy Mayor, Corporation of Cochin] &lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;test2&quot;&gt;[https://www.federationcouncil.nsw.gov.au/Council/Our-Organisation/Councillors/What-is-the-role-of-the-Deputy-Mayor What is the role of the Deputy Mayor?] &lt;/ref&gt; 

== അവലംബം ==
&lt;references/&gt;

[[വർഗ്ഗം:തദ്ദേശ ഭരണം]]</text>
      <sha1>td65ipln7xxzvd53gan2lu23tp0em6e</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4681974</id>
      <parentid>4681973</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T19:36:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Adv.tksujith</username>
        <id>4604</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[വർഗ്ഗം:സർക്കാർ ഉദ്യോഗസ്ഥർ]] ചേർത്തു [[വിക്കിപീഡിയ:ഹോട്ട്കാറ്റ്|ഹോട്ട്ക്യാറ്റ്]] ഉപയോഗിച്ച്</comment>
      <origin>4681974</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2778" sha1="2nrknb46pxiraw23ubkirux6fl0j29u" xml:space="preserve">{{prettyurl|Deputy mayor}}
പ്രധാനമായും നഗര തദ്ദേശ ഭരണസ്ഥാപനങ്ങളിലുള്ള  മേയർക്ക് തൊട്ടുതാഴെയുള്ള രണ്ടാമത്തെ ഉയർന്നഭാരവാഹിയാണ് ഡെപ്യൂട്ടി മേയർ (വൈസ് മേയർ, മേയർ പ്രോ ടെമ്പോർ, അസിസ്റ്റൻ്റ് മേയർ എന്നും ചിലയിടങ്ങളിൽ ഇത് അറിയപ്പെടുന്നു). അതത് പ്രാദേശിക നിയമമനുസരിച്ച് ഡെപ്യൂട്ടി മേയർ പദവി ആ നഗരഭരണ സ്ഥാപനത്തിലെ തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട അംഗങ്ങളിൽ നിന്നും തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടതോ അല്ലെങ്കിൽ ജനങ്ങൾ നേരിട്ട് തെരഞ്ഞെടുത്തതോ അല്ലെങ്കിൽ  മേയറാലോ മറ്റ് ഉയർന്ന അധികാര സ്ഥാനങ്ങളാലോ നിയമിക്കപ്പെട്ടതോ ആകാം.  ചില സ്ഥലങ്ങളിൽ ഒന്നിലധികം ഡെപ്യൂട്ടി മേയർ പദവി ഉണ്ടാകാം.

മേയറുടെ അഭ്യർത്ഥനപ്രകാരമോ, രോഗം, അസാന്നിധ്യം അല്ലെങ്കിൽ മറ്റ് കാരണങ്ങളാൽ മേയർക്ക് ചുമതലകൾ നിർവ്വഹിക്കാൻ സാധിക്കാതെ വരുമ്പോഴോ, മേയറുടെ പദവിയിൽ താത്കാലികമായി ഒഴിവ് വരികയോ ചെയ്യുമ്പോൾ, മേയറുടെ ഏതൊരു ചുമതലയും നിർവ്വഹിക്കാൻ ഡെപ്യൂട്ടി മേയർക്ക് സാധാരണ ഗതിയിൽ അധികാരമുണ്ടായിരിക്കുന്നതാണ്.  &lt;ref name=&quot;test1&quot;&gt;[https://www.cppr.in/centre-for-comparative-studies/functions-of-the-deputy-mayor-corporation-of-cochin-december-2010-2 Functions of the Deputy Mayor, Corporation of Cochin] &lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;test2&quot;&gt;[https://www.federationcouncil.nsw.gov.au/Council/Our-Organisation/Councillors/What-is-the-role-of-the-Deputy-Mayor What is the role of the Deputy Mayor?] &lt;/ref&gt; 

== അവലംബം ==
&lt;references/&gt;

[[വർഗ്ഗം:തദ്ദേശ ഭരണം]]
[[വർഗ്ഗം:സർക്കാർ ഉദ്യോഗസ്ഥർ]]</text>
      <sha1>2nrknb46pxiraw23ubkirux6fl0j29u</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4681976</id>
      <parentid>4681974</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T19:46:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Adv.tksujith</username>
        <id>4604</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[വർഗ്ഗം:സ്ഥാനപ്പേരുകൾ]] ചേർത്തു [[വിക്കിപീഡിയ:ഹോട്ട്കാറ്റ്|ഹോട്ട്ക്യാറ്റ്]] ഉപയോഗിച്ച്</comment>
      <origin>4681976</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2841" sha1="g1ybcgtiikefrm3hv39zxe77snmfeeo" xml:space="preserve">{{prettyurl|Deputy mayor}}
പ്രധാനമായും നഗര തദ്ദേശ ഭരണസ്ഥാപനങ്ങളിലുള്ള  മേയർക്ക് തൊട്ടുതാഴെയുള്ള രണ്ടാമത്തെ ഉയർന്നഭാരവാഹിയാണ് ഡെപ്യൂട്ടി മേയർ (വൈസ് മേയർ, മേയർ പ്രോ ടെമ്പോർ, അസിസ്റ്റൻ്റ് മേയർ എന്നും ചിലയിടങ്ങളിൽ ഇത് അറിയപ്പെടുന്നു). അതത് പ്രാദേശിക നിയമമനുസരിച്ച് ഡെപ്യൂട്ടി മേയർ പദവി ആ നഗരഭരണ സ്ഥാപനത്തിലെ തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട അംഗങ്ങളിൽ നിന്നും തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടതോ അല്ലെങ്കിൽ ജനങ്ങൾ നേരിട്ട് തെരഞ്ഞെടുത്തതോ അല്ലെങ്കിൽ  മേയറാലോ മറ്റ് ഉയർന്ന അധികാര സ്ഥാനങ്ങളാലോ നിയമിക്കപ്പെട്ടതോ ആകാം.  ചില സ്ഥലങ്ങളിൽ ഒന്നിലധികം ഡെപ്യൂട്ടി മേയർ പദവി ഉണ്ടാകാം.

മേയറുടെ അഭ്യർത്ഥനപ്രകാരമോ, രോഗം, അസാന്നിധ്യം അല്ലെങ്കിൽ മറ്റ് കാരണങ്ങളാൽ മേയർക്ക് ചുമതലകൾ നിർവ്വഹിക്കാൻ സാധിക്കാതെ വരുമ്പോഴോ, മേയറുടെ പദവിയിൽ താത്കാലികമായി ഒഴിവ് വരികയോ ചെയ്യുമ്പോൾ, മേയറുടെ ഏതൊരു ചുമതലയും നിർവ്വഹിക്കാൻ ഡെപ്യൂട്ടി മേയർക്ക് സാധാരണ ഗതിയിൽ അധികാരമുണ്ടായിരിക്കുന്നതാണ്.  &lt;ref name=&quot;test1&quot;&gt;[https://www.cppr.in/centre-for-comparative-studies/functions-of-the-deputy-mayor-corporation-of-cochin-december-2010-2 Functions of the Deputy Mayor, Corporation of Cochin] &lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;test2&quot;&gt;[https://www.federationcouncil.nsw.gov.au/Council/Our-Organisation/Councillors/What-is-the-role-of-the-Deputy-Mayor What is the role of the Deputy Mayor?] &lt;/ref&gt; 

== അവലംബം ==
&lt;references/&gt;

[[വർഗ്ഗം:തദ്ദേശ ഭരണം]]
[[വർഗ്ഗം:സർക്കാർ ഉദ്യോഗസ്ഥർ]]
[[വർഗ്ഗം:സ്ഥാനപ്പേരുകൾ]]</text>
      <sha1>g1ybcgtiikefrm3hv39zxe77snmfeeo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Deputy mayor</title>
    <ns>0</ns>
    <id>673711</id>
    <redirect title="ഡെപ്യൂട്ടി മേയർ" />
    <revision>
      <id>4681971</id>
      <timestamp>2026-10-31T19:33:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Adv.tksujith</username>
        <id>4604</id>
      </contributor>
      <comment>തിരിച്ചുവിടൽ</comment>
      <origin>4681971</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="87" sha1="bkmhyunwci4ebsbh40xftzo0r3jfm27" xml:space="preserve">#തിരിച്ചുവിടുക[[ഡെപ്യൂട്ടി മേയർ]]</text>
      <sha1>bkmhyunwci4ebsbh40xftzo0r3jfm27</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Zkoty</title>
    <ns>3</ns>
    <id>673712</id>
    <redirect title="ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kotyłło" />
    <revision>
      <id>4681990</id>
      <timestamp>2026-10-31T22:19:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malarz pl</username>
        <id>24989</id>
      </contributor>
      <comment>Malarz pl എന്ന ഉപയോക്താവ് [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Zkoty]] എന്ന താൾ [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kotyłło]] എന്നാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു: &quot;[[Special:CentralAuth/Zkoty|Zkoty]]&quot; എന്ന ഉപയോക്താവിനെ &quot;[[Special:CentralAuth/Kotyłło|Kotyłło]]&quot; എന്നു പേരുമാറ്റിയപ്പോൾ താൾ കൂടെ സ്വയം മാറിയിട്ടുണ്ട്.</comment>
      <origin>4681990</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="116" sha1="i23qtc2cahvvq0b2d513lakjhqu8cwf" xml:space="preserve">#തിരിച്ചുവിടുക [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kotyłło]]</text>
      <sha1>i23qtc2cahvvq0b2d513lakjhqu8cwf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>പ്രേതങ്ങളുടെ തടാകം</title>
    <ns>0</ns>
    <id>673713</id>
    <revision>
      <id>4682011</id>
      <timestamp>2026-11-01T06:00:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <comment>'{{Infobox body of water |name               = Mamraz Koti: Hornbeam Lake or Lake of Ghosts |image              = Lake of Ghosts 2018.jpg |caption            = The Ghost lake in [[Vanush]] |image_bathymetry   =  |caption_bathymetry =  |pushpin_map        = Iran |location           = [[Mazandaran]], [[Vanush]] |coordinates        = {{coord|36|30|18.7|N|51|50|12.4|E|region:IR|display =inline,title}} |catchment          =...' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു</comment>
      <origin>4682011</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3153" sha1="kgunc6d0umixnqj2a9k49phqkkc1wyi" xml:space="preserve">{{Infobox body of water
|name               = Mamraz Koti: Hornbeam Lake or Lake of Ghosts
|image              = Lake of Ghosts 2018.jpg
|caption            = The Ghost lake in [[Vanush]]
|image_bathymetry   = 
|caption_bathymetry = 
|pushpin_map        = Iran
|location           = [[Mazandaran]], [[Vanush]]
|coordinates        = {{coord|36|30|18.7|N|51|50|12.4|E|region:IR|display =inline,title}}
|catchment          = 
|countries          = Iran
|length             = {{cvt|700|m}}
|width              = {{cvt|300|m}}
|area               = {{cvt|40|acre}}
|depth              = {{cvt|10|m}}
|max_depth          = {{cvt|10|m}}
|volume             = 
|residence_time     = 
|shore              = 
|elevation          = 
|frozen             = 
|settlements        = 
|reference          = 
|mapframe           = yes
|mapframe-zoom      = 15
|mapframe-wikidata  = yes
|embedded           = {{Designation list
 | embed = yes| designation1 = Ramsar
 | designation1_offname = Lake Urmia [or Orumiyeh]
 | designation1_date = 23 June 1975
 | designation1_number = 38}}
}}

[[ഇറാൻ|ഇറാനിലെ]] വനസമൃദ്ധമായ [[മാസന്ദരാൻ പ്രവിശ്യ|മസന്ദരാൻ പ്രവിശ്യയിൽ]], നൗഷഹർ നഗരത്തിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 48 കിലോമീറ്റർ (30 മൈൽ) ദൂരെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു ചെറു തടാകമാണ് ' '''ദ ലേക്ക് ഓഫ് ഗോസ്റ്റ്‌സ്'''&lt;nowiki/&gt;' (മമ്രാസ് തടാകം) അഥവാ പ്രേതങ്ങളുടെ തടാകം. തടാകത്തോട് എറ്റവുമടുത്തുള്ള മനുഷ്യ വാസസ്ഥലം വാനിഷ് എന്ന ഗ്രാമമാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://persiadigest.com/en/news/146|title=The ghost lake in northern Iran|access-date=2019-09-17|last=Digest|first=Persia|date=2017-08-24|website=en|language=en}}&lt;/ref&gt; ഈ തടാകത്തിന് 'മംറാസ്' (പേർഷ്യൻ ഭാഷയിൽ 'ഹോൺബീം' എന്നർത്ഥം) എന്നാണ് പ്രാദേശികമായി പേര്. എന്നാൽ, 'ഗോസ്റ്റ് ലേക്ക്'  അഥവാ 'ലേക് ഓഫ് ഗോസ്റ്റ്‌സ്' എന്നീ പേരുകളിലാണ് ഇത് കൂടുതൽ അറിയപ്പെടുന്നത്. തടാകത്തിലെ ചതുപ്പുനിലങ്ങളിൽ, പകുതിയോളം വെള്ളത്തിൽ മുങ്ങിനിൽക്കുന്ന അനേകം മരങ്ങൾ കാണാം. മിക്കപ്പോഴും മൂടൽമഞ്ഞാൽ ആവൃതമായിരിക്കുന്ന ഈ മരങ്ങൾ പ്രേതങ്ങളെപ്പോലെ തോന്നിക്കുന്നതിനാലാണ് തടാകത്തിന് ഈ പേര് ലഭിച്ചത്.

== അവലംബങ്ങൾ ==</text>
      <sha1>kgunc6d0umixnqj2a9k49phqkkc1wyi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4682014</id>
      <parentid>4682011</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T06:08:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4682014</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3614" sha1="b0an3hcqx1dyrnhrzwoq87mw0oar808" xml:space="preserve">{{Infobox body of water
|name               = Mamraz Koti: Hornbeam Lake or Lake of Ghosts
|image              = Lake of Ghosts 2018.jpg
|caption            = [[വാനുഷ്]]-ഗ്രാമത്തിലെ ഗോസ്റ്റ് ലേക്ക്
|image_bathymetry   = 
|caption_bathymetry = 
|pushpin_map        = Iran
|location           = [[Mazandaran]], [[Vanush]]
|coordinates        = {{coord|36|30|18.7|N|51|50|12.4|E|region:IR|display =inline,title}}
|catchment          = 
|countries          = Iran
|length             = {{cvt|700|m}}
|width              = {{cvt|300|m}}
|area               = {{cvt|40|acre}}
|depth              = {{cvt|10|m}}
|max_depth          = {{cvt|10|m}}
|volume             = 
|residence_time     = 
|shore              = 
|elevation          = 
|frozen             = 
|settlements        = 
|reference          = 
|mapframe           = yes
|mapframe-zoom      = 15
|mapframe-wikidata  = yes
|embedded           = {{Designation list
 | embed = yes| designation1 = Ramsar
 | designation1_offname = Lake Urmia [or Orumiyeh]
 | designation1_date = 23 June 1975
 | designation1_number = 38}}
}}

[[ഇറാൻ|ഇറാനിലെ]] വനസമൃദ്ധമായ [[മാസന്ദരാൻ പ്രവിശ്യ|മസന്ദരാൻ പ്രവിശ്യയിൽ]], നൗഷഹർ നഗരത്തിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 48 കിലോമീറ്റർ (30 മൈൽ) ദൂരെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു ചെറു തടാകമാണ് ' '''ദ ലേക്ക് ഓഫ് ഗോസ്റ്റ്‌സ്'''&lt;nowiki/&gt;' (മമ്രാസ് തടാകം) അഥവാ പ്രേതങ്ങളുടെ തടാകം. തടാകത്തോട് എറ്റവുമടുത്തുള്ള മനുഷ്യ വാസസ്ഥലം വാനുഷ് എന്ന ഗ്രാമമാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://persiadigest.com/en/news/146|title=The ghost lake in northern Iran|access-date=2019-09-17|last=Digest|first=Persia|date=2017-08-24|website=en|language=en}}&lt;/ref&gt; ഈ തടാകത്തിന് 'മംറാസ്' (പേർഷ്യൻ ഭാഷയിൽ 'ഹോൺബീം' എന്നർത്ഥം) എന്നാണ് പ്രാദേശികമായി പേര്. എന്നാൽ, 'ഗോസ്റ്റ് ലേക്ക്'  അഥവാ 'ലേക് ഓഫ് ഗോസ്റ്റ്‌സ്' എന്നീ പേരുകളിലാണ് ഇത് കൂടുതൽ അറിയപ്പെടുന്നത്. തടാകത്തിലെ ചതുപ്പുനിലങ്ങളിൽ, പാതിയോളം ജലത്തിലാണ്ടുനിൽക്കുന്ന  അനേകം വൃക്ഷങ്ങൾ കാണാം. മിക്കപ്പോഴും മൂടൽമഞ്ഞാൽ ആവൃതമായിരിക്കുന്ന ഈ മരങ്ങൾ കാഴ്ച്ചയിൽ പ്രേതങ്ങളെപ്പോലെ തോന്നിക്കുന്നതിനാലാണ് തടാകത്തിന് ഈ പേര് ലഭിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://irantravelx.com/arvah-lake-in-noshahr-ghost-lake/|title=Arvah Lake in Noshahr - Ghost Lake|access-date=2019-09-17|date=2018-08-28|website=IRAN Travel Experience|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20210117095643/https://irantravelx.com/arvah-lake-in-noshahr-ghost-lake/|archive-date=2021-01-17|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== അവലംബങ്ങൾ ==</text>
      <sha1>b0an3hcqx1dyrnhrzwoq87mw0oar808</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4682015</id>
      <parentid>4682014</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T06:16:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4682015</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5034" sha1="qhgelaykfo4910t6tldh7a3zniozpg8" xml:space="preserve">{{Infobox body of water
|name               = Mamraz Koti: Hornbeam Lake or Lake of Ghosts
|image              = Lake of Ghosts 2018.jpg
|caption            = [[വാനുഷ്]]-ഗ്രാമത്തിലെ ഗോസ്റ്റ് ലേക്ക്
|image_bathymetry   = 
|caption_bathymetry = 
|pushpin_map        = Iran
|location           = [[Mazandaran]], [[Vanush]]
|coordinates        = {{coord|36|30|18.7|N|51|50|12.4|E|region:IR|display =inline,title}}
|catchment          = 
|countries          = Iran
|length             = {{cvt|700|m}}
|width              = {{cvt|300|m}}
|area               = {{cvt|40|acre}}
|depth              = {{cvt|10|m}}
|max_depth          = {{cvt|10|m}}
|volume             = 
|residence_time     = 
|shore              = 
|elevation          = 
|frozen             = 
|settlements        = 
|reference          = 
|mapframe           = yes
|mapframe-zoom      = 15
|mapframe-wikidata  = yes
|embedded           = {{Designation list
 | embed = yes| designation1 = Ramsar
 | designation1_offname = Lake Urmia [or Orumiyeh]
 | designation1_date = 23 June 1975
 | designation1_number = 38}}
}}

[[ഇറാൻ|ഇറാനിലെ]] വനസമൃദ്ധമായ [[മാസന്ദരാൻ പ്രവിശ്യ|മസന്ദരാൻ പ്രവിശ്യയിൽ]], നൗഷഹർ നഗരത്തിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 48 കിലോമീറ്റർ (30 മൈൽ) ദൂരെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു ചെറു തടാകമാണ് ' '''ദ ലേക്ക് ഓഫ് ഗോസ്റ്റ്‌സ്'''&lt;nowiki/&gt;' (മമ്രാസ് തടാകം) അഥവാ പ്രേതങ്ങളുടെ തടാകം. തടാകത്തോട് എറ്റവുമടുത്തുള്ള മനുഷ്യ വാസസ്ഥലം വാനുഷ് എന്ന ഗ്രാമമാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://persiadigest.com/en/news/146|title=The ghost lake in northern Iran|access-date=2019-09-17|last=Digest|first=Persia|date=2017-08-24|website=en|language=en}}&lt;/ref&gt; ഈ തടാകത്തിന് 'മംറാസ്' (പേർഷ്യൻ ഭാഷയിൽ 'ഹോൺബീം' എന്നർത്ഥം) എന്നാണ് പ്രാദേശികമായി പേര്. എന്നാൽ, 'ഗോസ്റ്റ് ലേക്ക്'  അഥവാ 'ലേക് ഓഫ് ഗോസ്റ്റ്‌സ്' എന്നീ പേരുകളിലാണ് ഇത് കൂടുതൽ അറിയപ്പെടുന്നത്. തടാകത്തിലെ ചതുപ്പുനിലങ്ങളിൽ, പാതിയോളം ജലത്തിലാണ്ടുനിൽക്കുന്ന  അനേകം വൃക്ഷങ്ങൾ കാണാം. മിക്കപ്പോഴും മൂടൽമഞ്ഞാൽ ആവൃതമായിരിക്കുന്ന ഈ മരങ്ങൾ കാഴ്ച്ചയിൽ പ്രേതങ്ങളെപ്പോലെ തോന്നിക്കുന്നതിനാലാണ് തടാകത്തിന് ഈ പേര് ലഭിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://irantravelx.com/arvah-lake-in-noshahr-ghost-lake/|title=Arvah Lake in Noshahr - Ghost Lake|access-date=2019-09-17|date=2018-08-28|website=IRAN Travel Experience|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20210117095643/https://irantravelx.com/arvah-lake-in-noshahr-ghost-lake/|archive-date=2021-01-17|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== പ്രകൃതി ചരിത്രം ==
'പ്രേതങ്ങളുടെ തടാകം' അല്ലെങ്കിൽ 'ഹോൺബീം തടാകം' അതിൻ്റെ ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ സ്ഥാനം കൊണ്ടുമാത്രമല്ല ശ്രദ്ധിക്കപ്പെടുന്നത്, മരങ്ങളും ചെടികളും ഉൾപ്പെടെ വൈവിധ്യമാർന്ന സസ്യജാലങ്ങൾ സമ്പന്നമായതിന്റേയും പേരിലാണ്. ഈ തടാകത്തിലെ ജന്തു-സസ്യജാലങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കുന്നതിനായി, ഇറാനിലെ സാംസ്കാരിക പൈതൃക, ടൂറിസം, കരകൗശല മന്ത്രാലയം 402 എന്ന രജിസ്ട്രേഷൻ നമ്പറിൽ ഇതിനെ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ക്രിറ്റേഷ്യസ് യുഗത്തിന്റെ മധ്യഘട്ടം മുതൽ ക്വാട്ടേണറി കാലഘട്ടം വരെയുള്ള ഭൗമശാസ്ത്രപരമായ  സമയപരിധിക്കുള്ളിലാണ് ഈ തടാകം രൂപപ്പെട്ടത്.

== അവലംബങ്ങൾ ==</text>
      <sha1>qhgelaykfo4910t6tldh7a3zniozpg8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4682016</id>
      <parentid>4682015</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T06:17:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4682016</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5952" sha1="fy4s7zra22i1odx47a0b8jlkn5ofwnq" xml:space="preserve">{{Infobox body of water
|name               = Mamraz Koti: Hornbeam Lake or Lake of Ghosts
|image              = Lake of Ghosts 2018.jpg
|caption            = [[വാനുഷ്]]-ഗ്രാമത്തിലെ ഗോസ്റ്റ് ലേക്ക്
|image_bathymetry   = 
|caption_bathymetry = 
|pushpin_map        = Iran
|location           = [[Mazandaran]], [[Vanush]]
|coordinates        = {{coord|36|30|18.7|N|51|50|12.4|E|region:IR|display =inline,title}}
|catchment          = 
|countries          = Iran
|length             = {{cvt|700|m}}
|width              = {{cvt|300|m}}
|area               = {{cvt|40|acre}}
|depth              = {{cvt|10|m}}
|max_depth          = {{cvt|10|m}}
|volume             = 
|residence_time     = 
|shore              = 
|elevation          = 
|frozen             = 
|settlements        = 
|reference          = 
|mapframe           = yes
|mapframe-zoom      = 15
|mapframe-wikidata  = yes
|embedded           = {{Designation list
 | embed = yes| designation1 = Ramsar
 | designation1_offname = Lake Urmia [or Orumiyeh]
 | designation1_date = 23 June 1975
 | designation1_number = 38}}
}}

[[ഇറാൻ|ഇറാനിലെ]] വനസമൃദ്ധമായ [[മാസന്ദരാൻ പ്രവിശ്യ|മസന്ദരാൻ പ്രവിശ്യയിൽ]], നൗഷഹർ നഗരത്തിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 48 കിലോമീറ്റർ (30 മൈൽ) ദൂരെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു ചെറു തടാകമാണ് ' '''ദ ലേക്ക് ഓഫ് ഗോസ്റ്റ്‌സ്'''&lt;nowiki/&gt;' (മമ്രാസ് തടാകം) അഥവാ പ്രേതങ്ങളുടെ തടാകം. തടാകത്തോട് എറ്റവുമടുത്തുള്ള മനുഷ്യ വാസസ്ഥലം വാനുഷ് എന്ന ഗ്രാമമാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://persiadigest.com/en/news/146|title=The ghost lake in northern Iran|access-date=2019-09-17|last=Digest|first=Persia|date=2017-08-24|website=en|language=en}}&lt;/ref&gt; ഈ തടാകത്തിന് 'മംറാസ്' (പേർഷ്യൻ ഭാഷയിൽ 'ഹോൺബീം' എന്നർത്ഥം) എന്നാണ് പ്രാദേശികമായി പേര്. എന്നാൽ, 'ഗോസ്റ്റ് ലേക്ക്'  അഥവാ 'ലേക് ഓഫ് ഗോസ്റ്റ്‌സ്' എന്നീ പേരുകളിലാണ് ഇത് കൂടുതൽ അറിയപ്പെടുന്നത്. തടാകത്തിലെ ചതുപ്പുനിലങ്ങളിൽ, പാതിയോളം ജലത്തിലാണ്ടുനിൽക്കുന്ന  അനേകം വൃക്ഷങ്ങൾ കാണാം. മിക്കപ്പോഴും മൂടൽമഞ്ഞാൽ ആവൃതമായിരിക്കുന്ന ഈ മരങ്ങൾ കാഴ്ച്ചയിൽ പ്രേതങ്ങളെപ്പോലെ തോന്നിക്കുന്നതിനാലാണ് തടാകത്തിന് ഈ പേര് ലഭിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://irantravelx.com/arvah-lake-in-noshahr-ghost-lake/|title=Arvah Lake in Noshahr - Ghost Lake|access-date=2019-09-17|date=2018-08-28|website=IRAN Travel Experience|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20210117095643/https://irantravelx.com/arvah-lake-in-noshahr-ghost-lake/|archive-date=2021-01-17|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== പ്രകൃതി ചരിത്രം ==
'പ്രേതങ്ങളുടെ തടാകം' അല്ലെങ്കിൽ 'ഹോൺബീം തടാകം' അതിൻ്റെ ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ സ്ഥാനം കൊണ്ടുമാത്രമല്ല ശ്രദ്ധിക്കപ്പെടുന്നത്, മരങ്ങളും ചെടികളും ഉൾപ്പെടെ വൈവിധ്യമാർന്ന സസ്യജാലങ്ങൾ സമ്പന്നമായതിന്റേയും പേരിലാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.tasnimnews.com/en/news/2018/06/12/1746015/mamarz-lake-a-ghosts-lake-north-of-iran|title=Mamarz Lake: A Ghosts Lake North of Iran - Tourism news|access-date=2019-09-17|website=Tasnim News Agency|language=en}}&lt;/ref&gt; ഈ തടാകത്തിലെ ജന്തു-സസ്യജാലങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കുന്നതിനായി, ഇറാനിലെ സാംസ്കാരിക പൈതൃക, ടൂറിസം, കരകൗശല മന്ത്രാലയം, 402 എന്ന രജിസ്ട്രേഷൻ നമ്പറിൽ ഇതിനെ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://translate.google.com/translate?hl=en&amp;sl=fa&amp;u=https://www.yjc.ir/fa/news/6346100/%25D8%25AB%25D8%25A8%25D8%25AA-%25D9%2585%25D9%2584%25DB%258C-%25D8%25AF%25D8%25B1%25DB%258C%25D8%25A7%25DA%2586%25D9%2587-%25D8%25A7%25D8%25B1%25D9%2588%25D8%25A7%25D8%25AD-%25D9%2586%25D9%2588%25D8%25B4%25D9%2587%25D8%25B1&amp;prev=search|title=Google Translate|access-date=2019-09-17|website=translate.google.com}}&lt;/ref&gt; [[ക്രിറ്റേഷ്യസ്]] യുഗത്തിന്റെ മധ്യഘട്ടം മുതൽ ക്വാട്ടേണറി കാലഘട്ടം വരെയുള്ള ഭൗമശാസ്ത്രപരമായ ഒരു സമയപരിധിക്കുള്ളിലാണ് ഈ തടാകം രൂപപ്പെട്ടത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://translate.google.com/translate?hl=en&amp;sl=fa&amp;u=http://mazandaran.isna.ir/default.aspx?NSID=5&amp;SSLID=46&amp;NID=48432&amp;prev=search|title=Google Translate|access-date=2019-09-17|website=translate.google.com}}&lt;/ref&gt;

== അവലംബങ്ങൾ ==</text>
      <sha1>fy4s7zra22i1odx47a0b8jlkn5ofwnq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4682017</id>
      <parentid>4682016</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T06:20:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4682017</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6103" sha1="mpqw2k07c829uuex08lrrqhzgi93fqy" xml:space="preserve">{{prettyurl|Lake of Ghosts}}
{{Infobox body of water
|name               = മംറാസ് കോട്ടി: ഹോൺബീം തടാകം അഥവാ പ്രേതങ്ങളുടെ തടാകം
|image              = Lake of Ghosts 2018.jpg
|caption            = [[വാനുഷ്]]-ഗ്രാമത്തിലെ ഗോസ്റ്റ് ലേക്ക്
|image_bathymetry   = 
|caption_bathymetry = 
|pushpin_map        = Iran
|location           = [[വനുഷ്]], [[മസാന്ദരാൻ]].
|coordinates        = {{coord|36|30|18.7|N|51|50|12.4|E|region:IR|display =inline,title}}
|catchment          = 
|countries          = Iran
|length             = {{cvt|700|m}}
|width              = {{cvt|300|m}}
|area               = {{cvt|40|acre}}
|depth              = {{cvt|10|m}}
|max_depth          = {{cvt|10|m}}
|volume             = 
|residence_time     = 
|shore              = 
|elevation          = 
|frozen             = 
|settlements        = 
|reference          = 
|mapframe           = yes
|mapframe-zoom      = 15
|mapframe-wikidata  = yes
|embedded           = {{Designation list
 | embed = yes| designation1 = Ramsar
 | designation1_offname = Lake Urmia [or Orumiyeh]
 | designation1_date = 23 June 1975
 | designation1_number = 38}}
}}

[[ഇറാൻ|ഇറാനിലെ]] വനസമൃദ്ധമായ [[മാസന്ദരാൻ പ്രവിശ്യ|മസന്ദരാൻ പ്രവിശ്യയിൽ]], നൗഷഹർ നഗരത്തിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 48 കിലോമീറ്റർ (30 മൈൽ) ദൂരെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു ചെറു തടാകമാണ് ' '''ദ ലേക്ക് ഓഫ് ഗോസ്റ്റ്‌സ്'''&lt;nowiki/&gt;' (മമ്രാസ് തടാകം) അഥവാ പ്രേതങ്ങളുടെ തടാകം. തടാകത്തോട് എറ്റവുമടുത്തുള്ള മനുഷ്യ വാസസ്ഥലം വാനുഷ് എന്ന ഗ്രാമമാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://persiadigest.com/en/news/146|title=The ghost lake in northern Iran|access-date=2019-09-17|last=Digest|first=Persia|date=2017-08-24|website=en|language=en}}&lt;/ref&gt; ഈ തടാകത്തിന് 'മംറാസ്' (പേർഷ്യൻ ഭാഷയിൽ 'ഹോൺബീം' എന്നർത്ഥം) എന്നാണ് പ്രാദേശികമായി പേര്. എന്നാൽ, 'ഗോസ്റ്റ് ലേക്ക്'  അഥവാ 'ലേക് ഓഫ് ഗോസ്റ്റ്‌സ്' എന്നീ പേരുകളിലാണ് ഇത് കൂടുതൽ അറിയപ്പെടുന്നത്. തടാകത്തിലെ ചതുപ്പുനിലങ്ങളിൽ, പാതിയോളം ജലത്തിലാണ്ടുനിൽക്കുന്ന  അനേകം വൃക്ഷങ്ങൾ കാണാം. മിക്കപ്പോഴും മൂടൽമഞ്ഞാൽ ആവൃതമായിരിക്കുന്ന ഈ മരങ്ങൾ കാഴ്ച്ചയിൽ പ്രേതങ്ങളെപ്പോലെ തോന്നിക്കുന്നതിനാലാണ് തടാകത്തിന് ഈ പേര് ലഭിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://irantravelx.com/arvah-lake-in-noshahr-ghost-lake/|title=Arvah Lake in Noshahr - Ghost Lake|access-date=2019-09-17|date=2018-08-28|website=IRAN Travel Experience|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20210117095643/https://irantravelx.com/arvah-lake-in-noshahr-ghost-lake/|archive-date=2021-01-17|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== പ്രകൃതി ചരിത്രം ==
'പ്രേതങ്ങളുടെ തടാകം' അല്ലെങ്കിൽ 'ഹോൺബീം തടാകം' അതിൻ്റെ ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ സ്ഥാനം കൊണ്ടുമാത്രമല്ല ശ്രദ്ധിക്കപ്പെടുന്നത്, മരങ്ങളും ചെടികളും ഉൾപ്പെടെ വൈവിധ്യമാർന്ന സസ്യജാലങ്ങൾ സമ്പന്നമായതിന്റേയും പേരിലാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.tasnimnews.com/en/news/2018/06/12/1746015/mamarz-lake-a-ghosts-lake-north-of-iran|title=Mamarz Lake: A Ghosts Lake North of Iran - Tourism news|access-date=2019-09-17|website=Tasnim News Agency|language=en}}&lt;/ref&gt; ഈ തടാകത്തിലെ ജന്തു-സസ്യജാലങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കുന്നതിനായി, ഇറാനിലെ സാംസ്കാരിക പൈതൃക, ടൂറിസം, കരകൗശല മന്ത്രാലയം, 402 എന്ന രജിസ്ട്രേഷൻ നമ്പറിൽ ഇതിനെ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://translate.google.com/translate?hl=en&amp;sl=fa&amp;u=https://www.yjc.ir/fa/news/6346100/%25D8%25AB%25D8%25A8%25D8%25AA-%25D9%2585%25D9%2584%25DB%258C-%25D8%25AF%25D8%25B1%25DB%258C%25D8%25A7%25DA%2586%25D9%2587-%25D8%25A7%25D8%25B1%25D9%2588%25D8%25A7%25D8%25AD-%25D9%2586%25D9%2588%25D8%25B4%25D9%2587%25D8%25B1&amp;prev=search|title=Google Translate|access-date=2019-09-17|website=translate.google.com}}&lt;/ref&gt; [[ക്രിറ്റേഷ്യസ്]] യുഗത്തിന്റെ മധ്യഘട്ടം മുതൽ ക്വാട്ടേണറി കാലഘട്ടം വരെയുള്ള ഭൗമശാസ്ത്രപരമായ ഒരു സമയപരിധിക്കുള്ളിലാണ് ഈ തടാകം രൂപപ്പെട്ടത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://translate.google.com/translate?hl=en&amp;sl=fa&amp;u=http://mazandaran.isna.ir/default.aspx?NSID=5&amp;SSLID=46&amp;NID=48432&amp;prev=search|title=Google Translate|access-date=2019-09-17|website=translate.google.com}}&lt;/ref&gt;

== അവലംബങ്ങൾ ==</text>
      <sha1>mpqw2k07c829uuex08lrrqhzgi93fqy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4682018</id>
      <parentid>4682017</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T06:22:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4682018</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6137" sha1="7tmbxiw25rtigezmvbqfdhptxk5ieac" xml:space="preserve">{{prettyurl|Lake of Ghosts}}
{{Infobox body of water
|name               = മംറാസ് കോട്ടി: ഹോൺബീം തടാകം അഥവാ പ്രേതങ്ങളുടെ തടാകം
|image              = Lake of Ghosts 2018.jpg
|caption            = [[വാനുഷ്]]-ഗ്രാമത്തിലെ ഗോസ്റ്റ് ലേക്ക്
|image_bathymetry   = 
|caption_bathymetry = 
|pushpin_map        = Iran
|location           = [[വനുഷ്]], [[മസാന്ദരാൻ]].
|coordinates        = {{coord|36|30|18.7|N|51|50|12.4|E|region:IR|display =inline,title}}
|catchment          = 
|countries          = Iran
|length             = {{cvt|700|m}}
|width              = {{cvt|300|m}}
|area               = {{cvt|40|acre}}
|depth              = {{cvt|10|m}}
|max_depth          = {{cvt|10|m}}
|volume             = 
|residence_time     = 
|shore              = 
|elevation          = 
|frozen             = 
|settlements        = 
|reference          = 
|mapframe           = yes
|mapframe-zoom      = 15
|mapframe-wikidata  = yes
|embedded           = {{Designation list
 | embed = yes| designation1 = Ramsar
 | designation1_offname = Lake Urmia [or Orumiyeh]
 | designation1_date = 23 June 1975
 | designation1_number = 38}}
}}

[[ഇറാൻ|ഇറാനിലെ]] വനനിരകളാൽ സമ്പന്നമായ [[മാസന്ദരാൻ പ്രവിശ്യ|മസന്ദരാൻ പ്രവിശ്യയിൽ]], നൗഷഹർ നഗരത്തിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 48 കിലോമീറ്റർ (30 മൈൽ) ദൂരെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു ചെറു തടാകമാണ് ' '''ദ ലേക്ക് ഓഫ് ഗോസ്റ്റ്‌സ്'''&lt;nowiki/&gt;' (മമ്രാസ് തടാകം) അഥവാ പ്രേതങ്ങളുടെ തടാകം. തടാകത്തോട് എറ്റവുമടുത്തുള്ള മനുഷ്യ വാസസ്ഥലം വാനുഷ് എന്ന ഗ്രാമമാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://persiadigest.com/en/news/146|title=The ghost lake in northern Iran|access-date=2019-09-17|last=Digest|first=Persia|date=2017-08-24|website=en|language=en}}&lt;/ref&gt; ഈ തടാകത്തിന് 'മംറാസ്' (പേർഷ്യൻ ഭാഷയിൽ 'ഹോൺബീം' എന്നർത്ഥം) എന്നാണ് പ്രാദേശികമായി പേര്. എന്നാൽ, 'ഗോസ്റ്റ് ലേക്ക്'  അഥവാ 'ലേക് ഓഫ് ഗോസ്റ്റ്‌സ്' എന്നീ പേരുകളിലാണ് ഇത് കൂടുതൽ അറിയപ്പെടുന്നത്. തടാകത്തിലെ ചതുപ്പുനിലങ്ങളിൽ, പാതിയോളം ജലത്തിലാണ്ടുനിൽക്കുന്ന  അനവധി വൃക്ഷങ്ങൾ കാണാം. മിക്കപ്പോഴും മൂടൽമഞ്ഞാൽ ആവൃതമായിരിക്കുന്ന ഈ വൃക്ഷങ്ങൾ കാഴ്ച്ചയിൽ പ്രേതങ്ങളെപ്പോലെ തോന്നിക്കുന്നതിനാലാണ് തടാകത്തിന് ഈ പേര് ലഭിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://irantravelx.com/arvah-lake-in-noshahr-ghost-lake/|title=Arvah Lake in Noshahr - Ghost Lake|access-date=2019-09-17|date=2018-08-28|website=IRAN Travel Experience|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20210117095643/https://irantravelx.com/arvah-lake-in-noshahr-ghost-lake/|archive-date=2021-01-17|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== പ്രകൃതി ചരിത്രം ==
'പ്രേതങ്ങളുടെ തടാകം' അല്ലെങ്കിൽ 'ഹോൺബീം തടാകം' അതിൻ്റെ ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ സ്ഥാനം കൊണ്ടുമാത്രമല്ല ശ്രദ്ധിക്കപ്പെടുന്നത്, മരങ്ങളും ചെടികളും ഉൾപ്പെടെ വൈവിധ്യമാർന്ന സസ്യജാലങ്ങൾ സമ്പന്നമായതിന്റേയും പേരിലാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.tasnimnews.com/en/news/2018/06/12/1746015/mamarz-lake-a-ghosts-lake-north-of-iran|title=Mamarz Lake: A Ghosts Lake North of Iran - Tourism news|access-date=2019-09-17|website=Tasnim News Agency|language=en}}&lt;/ref&gt; ഈ തടാകത്തിലെ ജന്തു-സസ്യജാലങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കുന്നതിനായി, ഇറാനിലെ സാംസ്കാരിക പൈതൃക, ടൂറിസം, കരകൗശല മന്ത്രാലയം, 402 എന്ന രജിസ്ട്രേഷൻ നമ്പറിൽ ഇതിനെ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://translate.google.com/translate?hl=en&amp;sl=fa&amp;u=https://www.yjc.ir/fa/news/6346100/%25D8%25AB%25D8%25A8%25D8%25AA-%25D9%2585%25D9%2584%25DB%258C-%25D8%25AF%25D8%25B1%25DB%258C%25D8%25A7%25DA%2586%25D9%2587-%25D8%25A7%25D8%25B1%25D9%2588%25D8%25A7%25D8%25AD-%25D9%2586%25D9%2588%25D8%25B4%25D9%2587%25D8%25B1&amp;prev=search|title=Google Translate|access-date=2019-09-17|website=translate.google.com}}&lt;/ref&gt; [[ക്രിറ്റേഷ്യസ്]] യുഗത്തിന്റെ മധ്യഘട്ടം മുതൽ ക്വാട്ടേണറി കാലഘട്ടം വരെയുള്ള ഭൗമശാസ്ത്രപരമായ ഒരു സമയപരിധിക്കുള്ളിലാണ് ഈ തടാകം രൂപപ്പെട്ടത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://translate.google.com/translate?hl=en&amp;sl=fa&amp;u=http://mazandaran.isna.ir/default.aspx?NSID=5&amp;SSLID=46&amp;NID=48432&amp;prev=search|title=Google Translate|access-date=2019-09-17|website=translate.google.com}}&lt;/ref&gt;

== അവലംബങ്ങൾ ==</text>
      <sha1>7tmbxiw25rtigezmvbqfdhptxk5ieac</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4682019</id>
      <parentid>4682018</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T06:26:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4682019</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6769" sha1="ii70izs2co4vldkkg8tcher6qrhzcmx" xml:space="preserve">{{prettyurl|Lake of Ghosts}}
{{Infobox body of water
|name               = മംറാസ് കോട്ടി: ഹോൺബീം തടാകം അഥവാ പ്രേതങ്ങളുടെ തടാകം
|image              = Lake of Ghosts 2018.jpg
|caption            = [[വാനുഷ്]]-ഗ്രാമത്തിലെ ഗോസ്റ്റ് ലേക്ക്
|image_bathymetry   = 
|caption_bathymetry = 
|pushpin_map        = Iran
|location           = [[വനുഷ്]], [[മസാന്ദരാൻ]].
|coordinates        = {{coord|36|30|18.7|N|51|50|12.4|E|region:IR|display =inline,title}}
|catchment          = 
|countries          = Iran
|length             = {{cvt|700|m}}
|width              = {{cvt|300|m}}
|area               = {{cvt|40|acre}}
|depth              = {{cvt|10|m}}
|max_depth          = {{cvt|10|m}}
|volume             = 
|residence_time     = 
|shore              = 
|elevation          = 
|frozen             = 
|settlements        = 
|reference          = 
|mapframe           = yes
|mapframe-zoom      = 15
|mapframe-wikidata  = yes
|embedded           = {{Designation list
 | embed = yes| designation1 = Ramsar
 | designation1_offname = Lake Urmia [or Orumiyeh]
 | designation1_date = 23 June 1975
 | designation1_number = 38}}
}}

[[ഇറാൻ|ഇറാനിലെ]] വനനിരകളാൽ സമ്പന്നമായ [[മാസന്ദരാൻ പ്രവിശ്യ|മസന്ദരാൻ പ്രവിശ്യയിൽ]], നൗഷഹർ നഗരത്തിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 48 കിലോമീറ്റർ (30 മൈൽ) ദൂരെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു ചെറു തടാകമാണ് ' '''ദ ലേക്ക് ഓഫ് ഗോസ്റ്റ്‌സ്'''&lt;nowiki/&gt;' (മമ്രാസ് തടാകം) അഥവാ പ്രേതങ്ങളുടെ തടാകം. തടാകത്തോട് എറ്റവുമടുത്തുള്ള മനുഷ്യ വാസസ്ഥലം വാനുഷ് എന്ന ഗ്രാമമാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://persiadigest.com/en/news/146|title=The ghost lake in northern Iran|access-date=2019-09-17|last=Digest|first=Persia|date=2017-08-24|website=en|language=en}}&lt;/ref&gt; ഈ തടാകത്തിന് 'മംറാസ്' (പേർഷ്യൻ ഭാഷയിൽ 'ഹോൺബീം' എന്നർത്ഥം) എന്നാണ് പ്രാദേശികമായി പേര്. എന്നാൽ, 'ഗോസ്റ്റ് ലേക്ക്'  അഥവാ 'ലേക് ഓഫ് ഗോസ്റ്റ്‌സ്' എന്നീ പേരുകളിലാണ് ഇത് കൂടുതൽ അറിയപ്പെടുന്നത്. തടാകത്തിലെ ചതുപ്പുനിലങ്ങളിൽ, പാതിയോളം ജലത്തിലാണ്ടുനിൽക്കുന്ന  അനവധി വൃക്ഷങ്ങൾ കാണാം. മിക്കപ്പോഴും മൂടൽമഞ്ഞാൽ ആവൃതമായിരിക്കുന്ന ഈ വൃക്ഷങ്ങൾ കാഴ്ച്ചയിൽ പ്രേതങ്ങളെപ്പോലെ തോന്നിക്കുന്നതിനാലാണ് തടാകത്തിന് ഈ പേര് ലഭിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://irantravelx.com/arvah-lake-in-noshahr-ghost-lake/|title=Arvah Lake in Noshahr - Ghost Lake|access-date=2019-09-17|date=2018-08-28|website=IRAN Travel Experience|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20210117095643/https://irantravelx.com/arvah-lake-in-noshahr-ghost-lake/|archive-date=2021-01-17|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== പ്രകൃതി ചരിത്രം ==
'പ്രേതങ്ങളുടെ തടാകം' അല്ലെങ്കിൽ 'ഹോൺബീം തടാകം' അതിൻ്റെ ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ സ്ഥാനം കൊണ്ടുമാത്രമല്ല ശ്രദ്ധിക്കപ്പെടുന്നത്, മരങ്ങളും ചെടികളും ഉൾപ്പെടെ വൈവിധ്യമാർന്ന സസ്യജാലങ്ങൾ സമ്പന്നമായതിന്റേയും പേരിലാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.tasnimnews.com/en/news/2018/06/12/1746015/mamarz-lake-a-ghosts-lake-north-of-iran|title=Mamarz Lake: A Ghosts Lake North of Iran - Tourism news|access-date=2019-09-17|website=Tasnim News Agency|language=en}}&lt;/ref&gt; ഈ തടാകത്തിലെ ജന്തു-സസ്യജാലങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കുന്നതിനായി, ഇറാനിലെ സാംസ്കാരിക പൈതൃക, ടൂറിസം, കരകൗശല മന്ത്രാലയം, 402 എന്ന രജിസ്ട്രേഷൻ നമ്പറിൽ ഇതിനെ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://translate.google.com/translate?hl=en&amp;sl=fa&amp;u=https://www.yjc.ir/fa/news/6346100/%25D8%25AB%25D8%25A8%25D8%25AA-%25D9%2585%25D9%2584%25DB%258C-%25D8%25AF%25D8%25B1%25DB%258C%25D8%25A7%25DA%2586%25D9%2587-%25D8%25A7%25D8%25B1%25D9%2588%25D8%25A7%25D8%25AD-%25D9%2586%25D9%2588%25D8%25B4%25D9%2587%25D8%25B1&amp;prev=search|title=Google Translate|access-date=2019-09-17|website=translate.google.com}}&lt;/ref&gt; [[ക്രിറ്റേഷ്യസ്]] യുഗത്തിന്റെ മധ്യഘട്ടം മുതൽ ക്വാട്ടേണറി കാലഘട്ടം വരെയുള്ള ഭൗമശാസ്ത്രപരമായ ഒരു സമയപരിധിക്കുള്ളിലാണ് ഈ തടാകം രൂപപ്പെട്ടത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://translate.google.com/translate?hl=en&amp;sl=fa&amp;u=http://mazandaran.isna.ir/default.aspx?NSID=5&amp;SSLID=46&amp;NID=48432&amp;prev=search|title=Google Translate|access-date=2019-09-17|website=translate.google.com}}&lt;/ref&gt;

== ചിത്രശാല ==
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot;&gt;
File:Ghost_Lake_02.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Ghost_Lake_02.jpg|ഇറാന്റെ വടക്കുഭാഗത്തെ [[മാസന്ദരാൻ പ്രവിശ്യ|മസന്ദരാനിലുള്ള]] 'ഗോസ്റ്റ് ലേക്ക്'.
File:Ghost_Lake_01.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Ghost_Lake_01.jpg|ഗോസ്റ്റ് ലേക്കിന്റെ മറ്റൊരു കാഴ്ച്ച.
&lt;/gallery&gt;

== അവലംബങ്ങൾ ==
&lt;references /&gt;{{Protected Areas of Iran}}{{Mazandaran Province}}</text>
      <sha1>ii70izs2co4vldkkg8tcher6qrhzcmx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4682020</id>
      <parentid>4682019</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T06:29:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4682020</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7498" sha1="8z51533pg48y4wagkp3ni0allpkd7sp" xml:space="preserve">{{prettyurl|Lake of Ghosts}}
{{Infobox body of water
|name               = മംറാസ് കോട്ടി: ഹോൺബീം തടാകം അഥവാ പ്രേതങ്ങളുടെ തടാകം
|image              = Lake of Ghosts 2018.jpg
|caption            = [[വാനുഷ്]]-ഗ്രാമത്തിലെ ഗോസ്റ്റ് ലേക്ക്
|image_bathymetry   = 
|caption_bathymetry = 
|pushpin_map        = Iran
|location           = [[വനുഷ്]], [[മസാന്ദരാൻ]].
|coordinates        = {{coord|36|30|18.7|N|51|50|12.4|E|region:IR|display =inline,title}}
|catchment          = 
|countries          = Iran
|length             = {{cvt|700|m}}
|width              = {{cvt|300|m}}
|area               = {{cvt|40|acre}}
|depth              = {{cvt|10|m}}
|max_depth          = {{cvt|10|m}}
|volume             = 
|residence_time     = 
|shore              = 
|elevation          = 
|frozen             = 
|settlements        = 
|reference          = 
|mapframe           = yes
|mapframe-zoom      = 15
|mapframe-wikidata  = yes
|embedded           = {{Designation list
 | embed = yes| designation1 = Ramsar
 | designation1_offname = Lake Urmia [or Orumiyeh]
 | designation1_date = 23 June 1975
 | designation1_number = 38}}
}}

[[ഇറാൻ|ഇറാനിലെ]] വനനിരകളാൽ സമ്പന്നമായ [[മാസന്ദരാൻ പ്രവിശ്യ|മസന്ദരാൻ പ്രവിശ്യയിൽ]], നൗഷഹർ നഗരത്തിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 48 കിലോമീറ്റർ (30 മൈൽ) ദൂരെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു ചെറു തടാകമാണ് ' '''ദ ലേക്ക് ഓഫ് ഗോസ്റ്റ്‌സ്'''&lt;nowiki/&gt;' (മമ്രാസ് തടാകം) അഥവാ പ്രേതങ്ങളുടെ തടാകം. തടാകത്തോട് എറ്റവുമടുത്തുള്ള മനുഷ്യ വാസസ്ഥലം വാനുഷ് എന്ന ഗ്രാമമാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://persiadigest.com/en/news/146|title=The ghost lake in northern Iran|access-date=2019-09-17|last=Digest|first=Persia|date=2017-08-24|website=en|language=en}}&lt;/ref&gt; ഈ തടാകത്തിന് 'മംറാസ്' (പേർഷ്യൻ ഭാഷയിൽ 'ഹോൺബീം' എന്നർത്ഥം) എന്നാണ് പ്രാദേശികമായി പേര്. എന്നാൽ, 'ഗോസ്റ്റ് ലേക്ക്'  അഥവാ 'ലേക് ഓഫ് ഗോസ്റ്റ്‌സ്' എന്നീ പേരുകളിലാണ് ഇത് കൂടുതൽ അറിയപ്പെടുന്നത്. തടാകത്തിലെ ചതുപ്പുനിലങ്ങളിൽ, പാതിയോളം ജലത്തിലാണ്ടുനിൽക്കുന്ന  അനവധി വൃക്ഷങ്ങൾ കാണാം. മിക്കപ്പോഴും മൂടൽമഞ്ഞാൽ ആവൃതമായിരിക്കുന്ന ഈ വൃക്ഷങ്ങൾ കാഴ്ച്ചയിൽ പ്രേതങ്ങളെപ്പോലെ തോന്നിക്കുന്നതിനാലാണ് തടാകത്തിന് ഈ പേര് ലഭിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://irantravelx.com/arvah-lake-in-noshahr-ghost-lake/|title=Arvah Lake in Noshahr - Ghost Lake|access-date=2019-09-17|date=2018-08-28|website=IRAN Travel Experience|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20210117095643/https://irantravelx.com/arvah-lake-in-noshahr-ghost-lake/|archive-date=2021-01-17|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== പ്രകൃതി ചരിത്രം ==
'പ്രേതങ്ങളുടെ തടാകം' അല്ലെങ്കിൽ 'ഹോൺബീം തടാകം' അതിൻ്റെ ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ സ്ഥാനം കൊണ്ടുമാത്രമല്ല ശ്രദ്ധിക്കപ്പെടുന്നത്, മരങ്ങളും ചെടികളും ഉൾപ്പെടെ വൈവിധ്യമാർന്ന സസ്യജാലങ്ങൾ സമ്പന്നമായതിന്റേയും പേരിലാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.tasnimnews.com/en/news/2018/06/12/1746015/mamarz-lake-a-ghosts-lake-north-of-iran|title=Mamarz Lake: A Ghosts Lake North of Iran - Tourism news|access-date=2019-09-17|website=Tasnim News Agency|language=en}}&lt;/ref&gt; ഈ തടാകത്തിലെ ജന്തു-സസ്യജാലങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കുന്നതിനായി, ഇറാനിലെ സാംസ്കാരിക പൈതൃക, ടൂറിസം, കരകൗശല മന്ത്രാലയം, 402 എന്ന രജിസ്ട്രേഷൻ നമ്പറിൽ ഇതിനെ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://translate.google.com/translate?hl=en&amp;sl=fa&amp;u=https://www.yjc.ir/fa/news/6346100/%25D8%25AB%25D8%25A8%25D8%25AA-%25D9%2585%25D9%2584%25DB%258C-%25D8%25AF%25D8%25B1%25DB%258C%25D8%25A7%25DA%2586%25D9%2587-%25D8%25A7%25D8%25B1%25D9%2588%25D8%25A7%25D8%25AD-%25D9%2586%25D9%2588%25D8%25B4%25D9%2587%25D8%25B1&amp;prev=search|title=Google Translate|access-date=2019-09-17|website=translate.google.com}}&lt;/ref&gt; [[ക്രിറ്റേഷ്യസ്]] യുഗത്തിന്റെ മധ്യഘട്ടം മുതൽ ക്വാട്ടേണറി കാലഘട്ടം വരെയുള്ള ഭൗമശാസ്ത്രപരമായ ഒരു സമയപരിധിക്കുള്ളിലാണ് ഈ തടാകം രൂപപ്പെട്ടത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://translate.google.com/translate?hl=en&amp;sl=fa&amp;u=http://mazandaran.isna.ir/default.aspx?NSID=5&amp;SSLID=46&amp;NID=48432&amp;prev=search|title=Google Translate|access-date=2019-09-17|website=translate.google.com}}&lt;/ref&gt;

ഈ തടാകത്തിന് 300 മീറ്റർ (980 അടി) നീളവും 70 മീറ്റർ (230 അടി) വീതിയുമുണ്ട്. മൊത്തം 40 ഹെക്ടർ (99 ഏക്കർ) വിസ്തൃതിയിൽ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന ഇതിന്റെ ഉപരിതലവും പരിസരപ്രദേശങ്ങളും ആൽഡർ, ഹോൺബീം മരങ്ങളാൽ മൂടപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.piniran.com/attraction/nowshahr-ghost-lake|title=Nowshahr Ghost Lake, Lake in Nowshahr|access-date=2019-09-17|website=PinIran|language=en}}&lt;/ref&gt;

== ചിത്രശാല ==
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot;&gt;
File:Ghost_Lake_02.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Ghost_Lake_02.jpg|ഇറാന്റെ വടക്കുഭാഗത്തെ [[മാസന്ദരാൻ പ്രവിശ്യ|മസന്ദരാനിലുള്ള]] 'ഗോസ്റ്റ് ലേക്ക്'.
File:Ghost_Lake_01.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Ghost_Lake_01.jpg|ഗോസ്റ്റ് ലേക്കിന്റെ മറ്റൊരു കാഴ്ച്ച.
&lt;/gallery&gt;

== അവലംബങ്ങൾ ==
&lt;references /&gt;{{Protected Areas of Iran}}{{Mazandaran Province}}</text>
      <sha1>8z51533pg48y4wagkp3ni0allpkd7sp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഉപയോക്താവ്:Innovator DKD/sandbox</title>
    <ns>2</ns>
    <id>673714</id>
    <revision>
      <id>4682021</id>
      <timestamp>2026-11-01T06:31:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Innovator DKD</username>
        <id>175814</id>
      </contributor>
      <comment>'{{Infobox church | name = കൊട്ടേക്കാട് സെന്റ് മേരീസ് അസംപ്ഷൻ ഫൊറോന പള്ളി | fullname = St. Mary's Assumption Forane Church, Kottekkad | location = കൊട്ടേക്കാട്, കുട്ടൂർ പി.ഒ., തൃശ്ശൂർ - 680013 | country = ഇന്ത്യ | denomination = സീറോ-മലബാർ കത്ത...' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു</comment>
      <origin>4682021</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26648" sha1="btntuvji3vaa17n5mbcmbaadnf6pp2x" xml:space="preserve">{{Infobox church
| name = കൊട്ടേക്കാട് സെന്റ് മേരീസ് അസംപ്ഷൻ ഫൊറോന പള്ളി
| fullname = St. Mary's Assumption Forane Church, Kottekkad
| location = കൊട്ടേക്കാട്, കുട്ടൂർ പി.ഒ., തൃശ്ശൂർ - 680013
| country = ഇന്ത്യ
| denomination = സീറോ-മലബാർ കത്തോലിക്കാ സഭ
| diocese = തൃശ്ശൂർ അതിരൂപത
| dedication = പരിശുദ്ധ കന്യകാമറിയത്തിന്റെ സ്വർഗ്ഗാരോപണം
| style = ഗോഥിക് ഇറ്റാലിയൻ, പോർച്ചുഗീസ് ബൈസന്റൈൻ ശൈലികളുടെ സമന്വയം
| years_built = 2017–2023 (നിലവിലെ ദേവാലയം)
| consecrated = 25 നവംബർ 2023
}}

'''കൊട്ടേക്കാട് സെന്റ് മേരീസ് അസംപ്ഷൻ ഫൊറോന പള്ളി''' (ഇംഗ്ലീഷ്: ''St. Mary's Assumption Forane Church, Kottekkad'') [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[തൃശ്ശൂർ]] നഗരത്തിനടുത്ത് കൊട്ടേക്കാട് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു [[സീറോ-മലബാർ സഭ|സീറോ-മലബാർ കത്തോലിക്കാ]] ദേവാലയമാണ്. [[തൃശ്ശൂർ അതിരൂപത|തൃശ്ശൂർ അതിരൂപതയുടെ]] കീഴിലുള്ള ഈ ഇടവക, 52 ഇടവകകളുടെ മാതൃഇടവകയായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ഇടവകയുടെ പാരമ്പര്യമനുസരിച്ച് ഏകദേശം 1,025 വർഷത്തെ ചരിത്രം ഇതിനുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;dir&quot;&gt;ഫ്രാങ്കോ ലൂയിസ്, &quot;കൊട്ടേക്കാട് ഇടവകയ്ക്ക് 1025; സഭാചരിത്രത്തോളം പാരമ്പര്യം&quot;, ''Parish Directory 2025'', സെന്റ് മേരീസ് അസംപ്ഷൻ ഫൊറോന ചർച്ച്, കൊട്ടേക്കാട്, പുറങ്ങൾ 45–48.&lt;/ref&gt; പരിശുദ്ധ [[ഫാത്തിമ മാതാവ്|ഫാത്തിമ മാതാവിന്റെ]] തീർത്ഥാടനകേന്ദ്രം കൂടിയാണിത്. 2023 നവംബർ 25-ന് കൂദാശ ചെയ്യപ്പെട്ട പുതിയ ദേവാലയമാണ് ഇപ്പോഴുള്ളത്.

== ചരിത്രം ==

=== ഉത്ഭവം ===
ഇടവകയുടെ പാരമ്പര്യമനുസരിച്ച്, [[തോമാശ്ലീഹാ]] എ.ഡി. 52-ൽ സ്ഥാപിച്ച ഏഴ് പള്ളികളിലൊന്നായ [[പാലയൂർ]] പള്ളിയിൽനിന്നാണ് കൊട്ടേക്കാടിന്റെ വിശ്വാസപാരമ്പര്യം ആരംഭിക്കുന്നത്. കൊട്ടേക്കാട്ടെ പുരാതന കുടുംബങ്ങൾ ഞായറാഴ്ച തിരുക്കർമ്മങ്ങൾക്കായി ചാമക്കാട്, പുഴയ്ക്കൽ പാടങ്ങളിലെ കായൽവഴി വള്ളങ്ങളിൽ പാലയൂരിലെത്തിയിരുന്നു. [[മറ്റം]], വേലൂർ തുടങ്ങിയ പ്രദേശങ്ങളിലെ വിശ്വാസികളും ഇവിടെ എത്തിയിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;

ദൂരെനിന്നുള്ളവർ വൈകിയെത്തുന്നതിനാൽ തിരുക്കർമ്മങ്ങളിൽ പങ്കെടുക്കാൻ കഴിയാത്ത സാഹചര്യം പതിവായപ്പോൾ, യാത്രാദൂരം പകുതിയോളം കുറയുന്ന സ്ഥലത്ത് പുതിയ പള്ളി സ്ഥാപിക്കാൻ വിശ്വാസികൾ തീരുമാനിച്ചു. ഇതിന്റെ ഫലമായി, പാരമ്പര്യമനുസരിച്ച് എ.ഡി. 150-ാം ആണ്ടിൽ മറ്റം പള്ളി സ്ഥാപിതമായി. കൊട്ടേക്കാട്ടുകാർ നൂറ്റാണ്ടുകളോളം മറ്റം പള്ളിയിലാണ് പങ്കെടുത്തിരുന്നത്.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;

=== കൊട്ടേക്കാട് ഇടവകയുടെ സ്ഥാപനം ===
മോശം കാലാവസ്ഥയിൽ മറ്റം പള്ളിയിലേക്കുള്ള യാത്ര ക്ലേശകരമായതിനാൽ, ആയിരാമാണ്ടോടടുത്ത് കൊട്ടേക്കാട്ടുകാർ സ്വന്തമായി പള്ളി സ്ഥാപിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു. സഭാധികാരികളുടെ അനുമതിയും, അന്ന് ആരാധനാലയം നിർമ്മിക്കാൻ ആവശ്യമായിരുന്ന നാടുവാഴിയുടെ അനുമതിയും തേടി. ചിറ്റഞ്ഞൂർ നാടുവാഴിയായ രാജാവിനെ സമീപിച്ച വിശ്വാസികൾ, പുഴയ്ക്കൽ ഭാഗത്തുനിന്ന് ചാമക്കാട് വഴി കൊട്ടേക്കാടുവരെ പരന്നുകിടന്ന ജലപ്പരപ്പിന് അഭിമുഖമായി ഉയർന്ന സ്ഥലത്ത് പള്ളി വേണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ടു. കര, വയൽ ഉൾപ്പെടെ ഏകദേശം 65 ഏക്കർ ഭൂമി പള്ളി നിർമ്മിക്കാൻ ചിറ്റഞ്ഞൂർ നാടുവാഴി വിട്ടുനൽകി. ദീപം തെളിക്കാൻ 101 തൂക്ക് ചിരാതുള്ള വാർപ്പ് നിലവിളക്ക് രാജാവ് സമ്മാനിച്ചു; &quot;ചിറ്റഞ്ഞൂർ ദേവസ്വം വക&quot; എന്നും വർഷവും രേഖപ്പെടുത്തിയിരുന്ന ഈ വിളക്ക് പിൽക്കാലത്ത് ദേവാലയം പുതുക്കിപ്പണിതപ്പോൾ നീക്കം ചെയ്യപ്പെട്ടു.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;

=== കൊട്ടേക്കാടിന്റെ പൈതൃകം ===
പഴയ പള്ളി പ്രാർത്ഥനാസമയത്ത് കിഴക്കോട്ട് അഭിമുഖമായി നിൽക്കുന്ന രീതിയിലായിരുന്നു പണിതത്; ഇപ്പോഴത്തെ പള്ളിയുടെ പിൻഭാഗമായിരുന്നു അന്നത്തെ മുൻവശം. പള്ളിക്ക് പിറകിലെ വയലുകൾ കനത്ത വേനലിലും വറ്റാത്ത കായലായിരുന്നു. മോട്ടോർ വാഹനങ്ങളില്ലാത്ത അക്കാലത്ത് വള്ളത്തിലും ചങ്ങാടത്തിലുമായാണ് ആളുകൾ പള്ളിയിലെത്തിയിരുന്നത്. പിൽക്കാലത്ത് കിഴക്കുഭാഗത്ത് റോഡ് വന്നതോടെ കാളവണ്ടികളിലും വിശ്വാസികൾ എത്തിത്തുടങ്ങി. വടക്കാഞ്ചേരി, വേലൂർ തുടങ്ങിയ പ്രദേശങ്ങളിലെ വിശ്വാസികളും കുർബാനയ്ക്ക് എത്താറുണ്ടായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;

വാണിജ്യ-കാർഷിക മേഖലകളിൽ കൊട്ടേക്കാട് പ്രസിദ്ധമായിരുന്നു. പള്ളിക്ക് ചുറ്റുമായി പള്ളിയങ്ങാടി, പടിഞ്ഞാറേ അങ്ങാടി, കിഴക്കേ അങ്ങാടി, വടക്കേ അങ്ങാടി, കുന്നത്തങ്ങാടി, ആറങ്ങാടി എന്നിങ്ങനെ ആറ് അങ്ങാടികൾ ഉണ്ടായിരുന്നു; ഇവ ഇന്നുമുണ്ട്. 1790 മുതൽ 1805 വരെ [[കൊച്ചി രാജ്യം|കൊച്ചി]] രാജാവായിരുന്ന [[ശക്തൻ തമ്പുരാൻ]], തൃശ്ശൂരിനെ നഗരമായി വളർത്താനും കച്ചവടകേന്ദ്രമാക്കാനും കൊട്ടേക്കാട്ടുകാരെ തൃശ്ശൂരിലേക്ക് ക്ഷണിച്ചുകൊണ്ടുപോയി എന്ന് ഇടവകയുടെ പാരമ്പര്യം പറയുന്നു.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;

=== ഉദയംപേരൂർ സൂനഹദോസും കൂനൻകുരിശ് സത്യവും ===
[[ഉദയംപേരൂർ സൂനഹദോസ്|1599-ലെ ഉദയംപേരൂർ സൂനഹദോസിലും]] 1653-ലെ [[കൂനൻ കുരിശ് സത്യം|മട്ടാഞ്ചേരി കൂനൻകുരിശ് സത്യത്തിലും]] കൊട്ടേക്കാട്ടുകാർക്ക് പ്രാതിനിധ്യമുണ്ടായിരുന്നു. സൂനഹദോസിൽ പങ്കെടുത്ത 105 പള്ളികളിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടതായിരുന്നു കൊട്ടേക്കാട് പള്ളി എന്ന് ഇടവകയുടെ രേഖകൾ പറയുന്നു. ബാബിലോൺ പാരമ്പര്യം ഉപേക്ഷിച്ച് ലത്തീൻ പാരമ്പര്യം സ്വീകരിക്കാനായിരുന്നു സൂനഹദോസിന്റെ തീരുമാനം. ഗോവ ആസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള [[പദ്രുവാദോ]] ഭരണത്തിൻ കീഴിലായിരുന്നു അന്ന് സഭ; ഈ ഭരണം കൂനൻകുരിശ് സത്യം നടന്ന 1653 വരെ അരനൂറ്റാണ്ടോളം തുടർന്നു.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;

ഇക്കാലത്ത് (ഏകദേശം 380 വർഷം മുമ്പ്) പോർച്ചുഗീസ് വാസ്തുശിൽപ ശൈലിയിൽ കൊട്ടേക്കാട് പുതിയ പള്ളി പണിതു. ചെത്തിയൊരുക്കിയ വെട്ടുകല്ലും കുമ്മായവും മണലും ഉപയോഗിച്ച് നിർമ്മിച്ച ഈ പള്ളിയുടെ ചുമരുകൾക്ക് സാധാരണ ചുമരുകളേക്കാൾ മൂന്നിരട്ടി കനമുണ്ടായിരുന്നു. കവാടങ്ങൾക്ക് ഒന്നരയടിയോളം കനമുള്ള മൂത്ത തേക്കിൻതടി ഉപയോഗിച്ചു. പള്ളിക്കുള്ളിൽ അൾത്താരയും തെക്കുഭാഗത്തെ ചുമരിനോടു ചേർന്ന് പ്രൗഢമായ പ്രസംഗമണ്ഡപവും ഉണ്ടായിരുന്നു; പ്രസംഗമണ്ഡപം പിന്നീട് നവീകരണസമയത്ത് നീക്കം ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;

=== കൂനൻകുരിശ് സത്യത്തിനുശേഷം ===
പോർച്ചുഗീസ് ഭരണത്തിൽ അസംതൃപ്തരായ വിശ്വാസികൾക്കിടയിൽ തദ്ദേശീയമായ ആരാധനാക്രമവും ഭരണരീതിയും വേണമെന്ന അഭിപ്രായം വളർന്നു. 1653-ലെ കൂനൻകുരിശ് സത്യത്തിൽ കൊട്ടേക്കാട്ടുകാർ സജീവമായി പങ്കെടുത്തു. ഇതിനുശേഷം ഭൂരിഭാഗം വിശ്വാസികളും [[മാർപാപ്പ|മാർപാപ്പയുടെ]] നേതൃത്വത്തിലുള്ള റോമൻ പാരമ്പര്യത്തിലെത്തി. അലക്സാണ്ടർ ഏഴാമൻ മാർപാപ്പ വിശ്വാസികളെ നയിക്കാൻ ബിഷപ്പ് മാർ ജോസഫ് സെബാസ്റ്റ്യാനിയെ നിയോഗിച്ചു.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;

ബാബിലോൺ പാരമ്പര്യമുള്ള സഭാധികാരികൾ വിശ്വാസികളുടെ നേതൃത്വം വീണ്ടെടുക്കാൻ ശ്രമിക്കുകയും ബാബിലോൺ പാത്രിയർക്കീസ് നിയോഗിച്ച റോക്കോസ്, മേലൂസ് മെത്രാന്മാരെ ഒരു വിഭാഗം പിന്തുണയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. കൊട്ടേക്കാട്ടെ വിശ്വാസികളിൽ ഒരു വിഭാഗം കത്തോലിക്കാ പക്ഷത്തുനിന്ന് മാറി; പള്ളി മേലൂസ് മെത്രാനെ അംഗീകരിക്കുന്ന കൽദായ വിഭാഗത്തിന്റെ നിയന്ത്രണത്തിലായി. ഇതോടെ കത്തോലിക്കാ പക്ഷക്കാർ പള്ളിയോട് വിടപറഞ്ഞ് പള്ളിമതിൽക്കെട്ടിന്റെ വടക്കുഭാഗത്ത് മറ്റൊരു പള്ളി പണിതുയർത്തി. വർഷങ്ങളോളം ഇരു ദേവാലയങ്ങളിലും തിരുക്കർമ്മങ്ങൾ നടന്നു. 1876-ൽ പുനരൈക്യത്തിനുശേഷം വടക്കേപ്പള്ളി സെമിത്തേരിയാക്കി. അക്കാലത്ത് കുർബാനയുൾപ്പെടെയുള്ള തിരുക്കർമ്മങ്ങൾ ലത്തീൻ, സുറിയാനി ഭാഷകളിലായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;

=== തൃശ്ശൂർ വികാരിയാത്ത് ===
സ്വന്തമായി രൂപതയും മെത്രാനും വേണമെന്ന് ആഗ്രഹിച്ച സുറിയാനി ക്രിസ്ത്യാനികളുടെ നിരന്തര അഭ്യർത്ഥനയെത്തുടർന്ന് [[ലിയോ പതിമൂന്നാമൻ മാർപാപ്പ]] 1887-ൽ തൃശ്ശൂർ വികാരിയാത്ത് സ്ഥാപിച്ചു. ഇന്ത്യൻ വംശജനായ അഡോൾഫസ് എഡ്വിൻ മെഡ്ലിക്കോട്ട് ആയിരുന്നു ആദ്യ മെത്രാൻ. 1896 മുതൽ തദ്ദേശീയരായ മെത്രാന്മാരാണ് തൃശ്ശൂരിനുള്ളത്; മാർ ജോൺ മേനാച്ചേരിയാണ് ആദ്യ തദ്ദേശീയ മെത്രാൻ.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;

== പള്ളിയുടെ നവീകരണം ==
വിശ്വാസികളുടെ എണ്ണം വർധിച്ചതോടെ ഏകദേശം 380 വർഷം മുമ്പ് പണിത പോർച്ചുഗീസ് ശൈലിയിലുള്ള പള്ളി മൂന്ന് ഭാഗത്തും വിപുലീകരിച്ചു. ആദ്യം നടപ്പുര (പ്രവേശന ഭാഗം) നിർമ്മിച്ചു. പിന്നീട്:
* '''1949:''' വികാരി ഫാ. ജോർജ് പാലയൂരിന്റെ കാലത്ത് പള്ളിയുടെ വടക്കുവശത്തേക്ക് കൈപ്പള്ളി നീട്ടിപ്പണിതു.
* '''1977:''' ഫാ. റോക്കി വാഴപ്പിള്ളി വികാരിയായിരിക്കെ നടപ്പുര നവീകരിച്ചു.
* '''1982:''' ഫാ. ആന്റണി ചെമ്മണ്ണൂർ വികാരിയായിരിക്കെ ഓടുമേഞ്ഞ മേൽക്കൂര മാറ്റി കോൺക്രീറ്റ് ചെയ്യുകയും തെക്കുവശത്ത് കൈപ്പള്ളി നിർമ്മിക്കുകയും പഴയ സങ്കീർത്തിമുറി പൊളിച്ചുപണിയുകയും ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;

== ഫാത്തിമ മാതാവിന്റെ തീർത്ഥാടനകേന്ദ്രം ==
പള്ളിക്കു മുന്നിൽ ഫാത്തിമ മാതാവിന്റെ കപ്പേള സ്ഥാപിച്ചത് 1952-ൽ ഫാ. ജോർജ് നെല്ലിശ്ശേരിയുടെ നേതൃത്വത്തിലായിരുന്നു. എല്ലാ ശനിയാഴ്ചയും കപ്പേളയിൽ നടക്കുന്ന നൊവേനയിലും ജപമാല റാലിയിലും നൂറുകണക്കിന് വിശ്വാസികൾ പങ്കെടുക്കുന്നു. ഒക്ടോബർ 13-നു ശേഷമുള്ള ഞായറാഴ്ചയിലെ തിരുനാളിൽ ജപമാല പ്രദക്ഷിണത്തിനും നൊവേനയ്ക്കുമായി ഇതര മതസ്ഥരുൾപ്പെടെ അനേകായിരങ്ങൾ എത്തുന്നു. തൃശ്ശൂർ അതിരൂപതയിലെ മരിയൻ തീർത്ഥാടനകേന്ദ്രമാണ് കൊട്ടേക്കാട് പള്ളി.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;

== ഇടവകകൾ ==
കരേറ്റമാതാവിന്റെ (സ്വർഗ്ഗാരോപിതയായ മറിയം) നാമധേയത്തിലുള്ള ഈ പള്ളി 52 ഇടവകകളുടെ മാതൃഇടവകയാണ്. ഏറ്റവും ഒടുവിൽ കൊട്ടേക്കാട് ഇടവകയിൽനിന്ന് വേർപിരിഞ്ഞ് രൂപീകൃതമായ ഇടവകകൾ വരടിയം (1963), കോളങ്ങാട്ടുകര (1986), കുറ്റൂർ (1992) എന്നിവയാണ്.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;

കൊട്ടേക്കാട് ഫൊറോനയുടെ കീഴിലുള്ള ഇടവകകൾ: പുറമേ, വിയ്യൂർ, ചൂലിശ്ശേരി, വെളപ്പായ, അവണൂർ, മുണ്ടൂർ, പേരാമംഗലം.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;

== നവദേവാലയം ==
=== നിർമ്മാണം ===
ഏകദേശം അയ്യായിരത്തോളം വരുന്ന ഇടവകജനത്തിന് തിരുക്കർമ്മങ്ങളിൽ ഒത്തുകൂടാൻ കൂടുതൽ വിസ്തൃതമായ ദേവാലയം വേണമെന്ന ആഗ്രഹമുണ്ടായിരുന്നു. പഴയ ദേവാലയത്തിന് ചോർച്ചയും ബലക്ഷയവും കണ്ടെത്തിയതിനെത്തുടർന്ന് പുതിയ ദേവാലയം നിർമ്മിക്കാൻ 2017-ൽ ഇടവകജനം തീരുമാനിച്ചു.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;
* '''13 മേയ് 2017:''' ഫാത്തിമ ദർശനത്തിന്റെ ശതാബ്ദിദിനത്തിൽ വികാരി ഫാ. ജോർജ് ആളൂരിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ നിർമ്മാണത്തിന് തുടക്കം.
* '''3 ജൂലൈ 2017:''' മാർത്തോമ്മാ ശ്ലീഹായുടെ ഓർമ്മത്തിരുന്നാൾ ദിനത്തിൽ പഴയ പള്ളിയോട് വിശ്വാസികൾ കൃതജ്ഞതാബലിയോടെ വിടചൊല്ലി; തിരുശേഷിപ്പുകളും തിരുസ്വരൂപങ്ങളുമേന്തി പ്രദക്ഷിണവും നടന്നു.
* അൾത്താരയുടെ അടിത്തറയ്ക്കായി ഓരോ കുടുംബവും സ്വന്തം പുരയിടത്തിലെ ഒരു പിടി മണ്ണ് സമർപ്പിച്ചു. ജപമാല റാലിയോടെ യുവജനങ്ങൾ മൺകിഴികളുമായി ഇത് അൾത്താരയിലേക്ക് എത്തിച്ചു.
* '''13 ഒക്ടോബർ 2017:''' ഫാത്തിമയിലെ അവസാന ദർശനത്തിന്റെ ഓർമ്മദിനത്തിൽ, അന്ന് തൃശ്ശൂർ അതിരൂപതാ സഹായ മെത്രാനായിരുന്ന (പിന്നീട് സീറോ-മലബാർ സഭയുടെ മേജർ ആർച്ച്ബിഷപ്പായ) [[റാഫേൽ തട്ടിൽ|മാർ റാഫേൽ തട്ടിൽ]] ശിലാസ്ഥാപനം നിർവഹിച്ചു.
* '''8 ഡിസംബർ 2019:''' ആർച്ച്ബിഷപ്പ് എമരിറ്റസ് മാർ ജേക്കബ് തൂങ്കുഴിയും അതിരൂപതാ സഹായ മെത്രാൻ മാർ ടോണി നീലങ്കാവിലും ചേർന്ന് കട്ടിളവയ്പ് നടത്തി.
* '''25 നവംബർ 2023:''' പ്രളയം, കോവിഡ് തുടങ്ങിയ പ്രതിസന്ധികൾക്കു ശേഷം ആറു വർഷം കൊണ്ട് പൂർത്തിയായ ദേവാലയം തൃശ്ശൂർ ആർച്ച്ബിഷപ്പ് [[ആൻഡ്രൂസ് താഴത്ത്|മാർ ആൻഡ്രൂസ് താഴത്ത്]] കൂദാശ ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;

=== വാസ്തുവിദ്യ ===
പതിനായിരത്തിലേറെ ചതുരശ്രയടി വിസ്തീർണ്ണമുള്ളതാണ് പുതിയ പള്ളി. കിഴക്കുഭാഗത്തെ മുൻഭാഗം ഗോഥിക് ഇറ്റാലിയൻ വാസ്തുശിൽപ ശൈലിയിലും പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്തെ മുഖവാരി പോർച്ചുഗീസ് ബൈസന്റൈൻ ശൈലിയിലുമാണ്. 130 അടി ഉയരമുള്ള പ്രധാന മിനാരത്തിനു മുകളിൽ 16 അടി ഉയരമുള്ള കുരിശ് സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നു. പൗരസ്ത്യ, റോമൻ ശിൽപകലകൾ സമന്വയിപ്പിച്ചാണ് അൾത്താര സജ്ജമാക്കിയത്. കരിങ്കല്ലിൽ നിർമ്മിച്ച കൊടിമരത്തിന് 53 അടി ഉയരമുണ്ട്. വൈദിക മന്ദിരവും താഴത്തെ നിലയിൽ ഓഡിറ്റോറിയവും ഉൾപ്പെടുന്നതാണ് നവദേവാലയം.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;

== സഹസ്രാബ്ദ രജത ജൂബിലി ==
ഇടവകയുടെ 1,025-ാം വാർഷികത്തോടനുബന്ധിച്ച് പള്ളിയുടെ പിറകിൽ ഒറ്റക്കരിങ്കല്ലിൽ തീർത്ത കുരിശ് സ്ഥാപിച്ചു. സഹസ്രാബ്ദ രജത ജൂബിലിവേളയിൽ അർപ്പിച്ച പൊന്തിഫിക്കൽ കുർബാനയ്ക്കുശേഷം സീറോ-മലബാർ സഭ മേജർ ആർച്ച്ബിഷപ്പ് മാർ റാഫേൽ തട്ടിൽ കുരിശടിയുടെ വെഞ്ചിരിപ്പ് കർമ്മം നിർവഹിച്ചു. വികാരി ഫാ. ഫ്രാങ്കോ കവലക്കാട്ടിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ജീവകാരുണ്യ സേവനങ്ങളോടെയാണ് ഇടവക സഹസ്രാബ്ദ രജത ജൂബിലി ആഘോഷിച്ചത്.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;

== ഇതും കാണുക ==
* [[തൃശ്ശൂർ അതിരൂപത]]
* [[പാലയൂർ പള്ളി]]
* [[സീറോ-മലബാർ സഭ]]

== അവലംബം ==
{{reflist}}

== പുറം കണ്ണികൾ ==
* (ഇടവകയുടെ ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്/പേജ് ഉണ്ടെങ്കിൽ ഇവിടെ ചേർക്കുക)

[[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ ക്രൈസ്തവ ദേവാലയങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:സീറോ-മലബാർ സഭയിലെ ദേവാലയങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂർ അതിരൂപത]]
[[വർഗ്ഗം:ഫാത്തിമ മാതാവിന്റെ തീർത്ഥാടനകേന്ദ്രങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>btntuvji3vaa17n5mbcmbaadnf6pp2x</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4682022</id>
      <parentid>4682021</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T06:41:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Innovator DKD</username>
        <id>175814</id>
      </contributor>
      <comment>/* തൃശ്ശൂർ വികാരിയാത്ത് */</comment>
      <origin>4682022</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26644" sha1="lmnv37t4boq5n86ifchdqlxwxman6js" xml:space="preserve">{{Infobox church
| name = കൊട്ടേക്കാട് സെന്റ് മേരീസ് അസംപ്ഷൻ ഫൊറോന പള്ളി
| fullname = St. Mary's Assumption Forane Church, Kottekkad
| location = കൊട്ടേക്കാട്, കുട്ടൂർ പി.ഒ., തൃശ്ശൂർ - 680013
| country = ഇന്ത്യ
| denomination = സീറോ-മലബാർ കത്തോലിക്കാ സഭ
| diocese = തൃശ്ശൂർ അതിരൂപത
| dedication = പരിശുദ്ധ കന്യകാമറിയത്തിന്റെ സ്വർഗ്ഗാരോപണം
| style = ഗോഥിക് ഇറ്റാലിയൻ, പോർച്ചുഗീസ് ബൈസന്റൈൻ ശൈലികളുടെ സമന്വയം
| years_built = 2017–2023 (നിലവിലെ ദേവാലയം)
| consecrated = 25 നവംബർ 2023
}}

'''കൊട്ടേക്കാട് സെന്റ് മേരീസ് അസംപ്ഷൻ ഫൊറോന പള്ളി''' (ഇംഗ്ലീഷ്: ''St. Mary's Assumption Forane Church, Kottekkad'') [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[തൃശ്ശൂർ]] നഗരത്തിനടുത്ത് കൊട്ടേക്കാട് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു [[സീറോ-മലബാർ സഭ|സീറോ-മലബാർ കത്തോലിക്കാ]] ദേവാലയമാണ്. [[തൃശ്ശൂർ അതിരൂപത|തൃശ്ശൂർ അതിരൂപതയുടെ]] കീഴിലുള്ള ഈ ഇടവക, 52 ഇടവകകളുടെ മാതൃഇടവകയായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ഇടവകയുടെ പാരമ്പര്യമനുസരിച്ച് ഏകദേശം 1,025 വർഷത്തെ ചരിത്രം ഇതിനുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;dir&quot;&gt;ഫ്രാങ്കോ ലൂയിസ്, &quot;കൊട്ടേക്കാട് ഇടവകയ്ക്ക് 1025; സഭാചരിത്രത്തോളം പാരമ്പര്യം&quot;, ''Parish Directory 2025'', സെന്റ് മേരീസ് അസംപ്ഷൻ ഫൊറോന ചർച്ച്, കൊട്ടേക്കാട്, പുറങ്ങൾ 45–48.&lt;/ref&gt; പരിശുദ്ധ [[ഫാത്തിമ മാതാവ്|ഫാത്തിമ മാതാവിന്റെ]] തീർത്ഥാടനകേന്ദ്രം കൂടിയാണിത്. 2023 നവംബർ 25-ന് കൂദാശ ചെയ്യപ്പെട്ട പുതിയ ദേവാലയമാണ് ഇപ്പോഴുള്ളത്.

== ചരിത്രം ==

=== ഉത്ഭവം ===
ഇടവകയുടെ പാരമ്പര്യമനുസരിച്ച്, [[തോമാശ്ലീഹാ]] എ.ഡി. 52-ൽ സ്ഥാപിച്ച ഏഴ് പള്ളികളിലൊന്നായ [[പാലയൂർ]] പള്ളിയിൽനിന്നാണ് കൊട്ടേക്കാടിന്റെ വിശ്വാസപാരമ്പര്യം ആരംഭിക്കുന്നത്. കൊട്ടേക്കാട്ടെ പുരാതന കുടുംബങ്ങൾ ഞായറാഴ്ച തിരുക്കർമ്മങ്ങൾക്കായി ചാമക്കാട്, പുഴയ്ക്കൽ പാടങ്ങളിലെ കായൽവഴി വള്ളങ്ങളിൽ പാലയൂരിലെത്തിയിരുന്നു. [[മറ്റം]], വേലൂർ തുടങ്ങിയ പ്രദേശങ്ങളിലെ വിശ്വാസികളും ഇവിടെ എത്തിയിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;

ദൂരെനിന്നുള്ളവർ വൈകിയെത്തുന്നതിനാൽ തിരുക്കർമ്മങ്ങളിൽ പങ്കെടുക്കാൻ കഴിയാത്ത സാഹചര്യം പതിവായപ്പോൾ, യാത്രാദൂരം പകുതിയോളം കുറയുന്ന സ്ഥലത്ത് പുതിയ പള്ളി സ്ഥാപിക്കാൻ വിശ്വാസികൾ തീരുമാനിച്ചു. ഇതിന്റെ ഫലമായി, പാരമ്പര്യമനുസരിച്ച് എ.ഡി. 150-ാം ആണ്ടിൽ മറ്റം പള്ളി സ്ഥാപിതമായി. കൊട്ടേക്കാട്ടുകാർ നൂറ്റാണ്ടുകളോളം മറ്റം പള്ളിയിലാണ് പങ്കെടുത്തിരുന്നത്.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;

=== കൊട്ടേക്കാട് ഇടവകയുടെ സ്ഥാപനം ===
മോശം കാലാവസ്ഥയിൽ മറ്റം പള്ളിയിലേക്കുള്ള യാത്ര ക്ലേശകരമായതിനാൽ, ആയിരാമാണ്ടോടടുത്ത് കൊട്ടേക്കാട്ടുകാർ സ്വന്തമായി പള്ളി സ്ഥാപിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു. സഭാധികാരികളുടെ അനുമതിയും, അന്ന് ആരാധനാലയം നിർമ്മിക്കാൻ ആവശ്യമായിരുന്ന നാടുവാഴിയുടെ അനുമതിയും തേടി. ചിറ്റഞ്ഞൂർ നാടുവാഴിയായ രാജാവിനെ സമീപിച്ച വിശ്വാസികൾ, പുഴയ്ക്കൽ ഭാഗത്തുനിന്ന് ചാമക്കാട് വഴി കൊട്ടേക്കാടുവരെ പരന്നുകിടന്ന ജലപ്പരപ്പിന് അഭിമുഖമായി ഉയർന്ന സ്ഥലത്ത് പള്ളി വേണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ടു. കര, വയൽ ഉൾപ്പെടെ ഏകദേശം 65 ഏക്കർ ഭൂമി പള്ളി നിർമ്മിക്കാൻ ചിറ്റഞ്ഞൂർ നാടുവാഴി വിട്ടുനൽകി. ദീപം തെളിക്കാൻ 101 തൂക്ക് ചിരാതുള്ള വാർപ്പ് നിലവിളക്ക് രാജാവ് സമ്മാനിച്ചു; &quot;ചിറ്റഞ്ഞൂർ ദേവസ്വം വക&quot; എന്നും വർഷവും രേഖപ്പെടുത്തിയിരുന്ന ഈ വിളക്ക് പിൽക്കാലത്ത് ദേവാലയം പുതുക്കിപ്പണിതപ്പോൾ നീക്കം ചെയ്യപ്പെട്ടു.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;

=== കൊട്ടേക്കാടിന്റെ പൈതൃകം ===
പഴയ പള്ളി പ്രാർത്ഥനാസമയത്ത് കിഴക്കോട്ട് അഭിമുഖമായി നിൽക്കുന്ന രീതിയിലായിരുന്നു പണിതത്; ഇപ്പോഴത്തെ പള്ളിയുടെ പിൻഭാഗമായിരുന്നു അന്നത്തെ മുൻവശം. പള്ളിക്ക് പിറകിലെ വയലുകൾ കനത്ത വേനലിലും വറ്റാത്ത കായലായിരുന്നു. മോട്ടോർ വാഹനങ്ങളില്ലാത്ത അക്കാലത്ത് വള്ളത്തിലും ചങ്ങാടത്തിലുമായാണ് ആളുകൾ പള്ളിയിലെത്തിയിരുന്നത്. പിൽക്കാലത്ത് കിഴക്കുഭാഗത്ത് റോഡ് വന്നതോടെ കാളവണ്ടികളിലും വിശ്വാസികൾ എത്തിത്തുടങ്ങി. വടക്കാഞ്ചേരി, വേലൂർ തുടങ്ങിയ പ്രദേശങ്ങളിലെ വിശ്വാസികളും കുർബാനയ്ക്ക് എത്താറുണ്ടായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;

വാണിജ്യ-കാർഷിക മേഖലകളിൽ കൊട്ടേക്കാട് പ്രസിദ്ധമായിരുന്നു. പള്ളിക്ക് ചുറ്റുമായി പള്ളിയങ്ങാടി, പടിഞ്ഞാറേ അങ്ങാടി, കിഴക്കേ അങ്ങാടി, വടക്കേ അങ്ങാടി, കുന്നത്തങ്ങാടി, ആറങ്ങാടി എന്നിങ്ങനെ ആറ് അങ്ങാടികൾ ഉണ്ടായിരുന്നു; ഇവ ഇന്നുമുണ്ട്. 1790 മുതൽ 1805 വരെ [[കൊച്ചി രാജ്യം|കൊച്ചി]] രാജാവായിരുന്ന [[ശക്തൻ തമ്പുരാൻ]], തൃശ്ശൂരിനെ നഗരമായി വളർത്താനും കച്ചവടകേന്ദ്രമാക്കാനും കൊട്ടേക്കാട്ടുകാരെ തൃശ്ശൂരിലേക്ക് ക്ഷണിച്ചുകൊണ്ടുപോയി എന്ന് ഇടവകയുടെ പാരമ്പര്യം പറയുന്നു.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;

=== ഉദയംപേരൂർ സൂനഹദോസും കൂനൻകുരിശ് സത്യവും ===
[[ഉദയംപേരൂർ സൂനഹദോസ്|1599-ലെ ഉദയംപേരൂർ സൂനഹദോസിലും]] 1653-ലെ [[കൂനൻ കുരിശ് സത്യം|മട്ടാഞ്ചേരി കൂനൻകുരിശ് സത്യത്തിലും]] കൊട്ടേക്കാട്ടുകാർക്ക് പ്രാതിനിധ്യമുണ്ടായിരുന്നു. സൂനഹദോസിൽ പങ്കെടുത്ത 105 പള്ളികളിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടതായിരുന്നു കൊട്ടേക്കാട് പള്ളി എന്ന് ഇടവകയുടെ രേഖകൾ പറയുന്നു. ബാബിലോൺ പാരമ്പര്യം ഉപേക്ഷിച്ച് ലത്തീൻ പാരമ്പര്യം സ്വീകരിക്കാനായിരുന്നു സൂനഹദോസിന്റെ തീരുമാനം. ഗോവ ആസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള [[പദ്രുവാദോ]] ഭരണത്തിൻ കീഴിലായിരുന്നു അന്ന് സഭ; ഈ ഭരണം കൂനൻകുരിശ് സത്യം നടന്ന 1653 വരെ അരനൂറ്റാണ്ടോളം തുടർന്നു.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;

ഇക്കാലത്ത് (ഏകദേശം 380 വർഷം മുമ്പ്) പോർച്ചുഗീസ് വാസ്തുശിൽപ ശൈലിയിൽ കൊട്ടേക്കാട് പുതിയ പള്ളി പണിതു. ചെത്തിയൊരുക്കിയ വെട്ടുകല്ലും കുമ്മായവും മണലും ഉപയോഗിച്ച് നിർമ്മിച്ച ഈ പള്ളിയുടെ ചുമരുകൾക്ക് സാധാരണ ചുമരുകളേക്കാൾ മൂന്നിരട്ടി കനമുണ്ടായിരുന്നു. കവാടങ്ങൾക്ക് ഒന്നരയടിയോളം കനമുള്ള മൂത്ത തേക്കിൻതടി ഉപയോഗിച്ചു. പള്ളിക്കുള്ളിൽ അൾത്താരയും തെക്കുഭാഗത്തെ ചുമരിനോടു ചേർന്ന് പ്രൗഢമായ പ്രസംഗമണ്ഡപവും ഉണ്ടായിരുന്നു; പ്രസംഗമണ്ഡപം പിന്നീട് നവീകരണസമയത്ത് നീക്കം ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;

=== കൂനൻകുരിശ് സത്യത്തിനുശേഷം ===
പോർച്ചുഗീസ് ഭരണത്തിൽ അസംതൃപ്തരായ വിശ്വാസികൾക്കിടയിൽ തദ്ദേശീയമായ ആരാധനാക്രമവും ഭരണരീതിയും വേണമെന്ന അഭിപ്രായം വളർന്നു. 1653-ലെ കൂനൻകുരിശ് സത്യത്തിൽ കൊട്ടേക്കാട്ടുകാർ സജീവമായി പങ്കെടുത്തു. ഇതിനുശേഷം ഭൂരിഭാഗം വിശ്വാസികളും [[മാർപാപ്പ|മാർപാപ്പയുടെ]] നേതൃത്വത്തിലുള്ള റോമൻ പാരമ്പര്യത്തിലെത്തി. അലക്സാണ്ടർ ഏഴാമൻ മാർപാപ്പ വിശ്വാസികളെ നയിക്കാൻ ബിഷപ്പ് മാർ ജോസഫ് സെബാസ്റ്റ്യാനിയെ നിയോഗിച്ചു.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;

ബാബിലോൺ പാരമ്പര്യമുള്ള സഭാധികാരികൾ വിശ്വാസികളുടെ നേതൃത്വം വീണ്ടെടുക്കാൻ ശ്രമിക്കുകയും ബാബിലോൺ പാത്രിയർക്കീസ് നിയോഗിച്ച റോക്കോസ്, മേലൂസ് മെത്രാന്മാരെ ഒരു വിഭാഗം പിന്തുണയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. കൊട്ടേക്കാട്ടെ വിശ്വാസികളിൽ ഒരു വിഭാഗം കത്തോലിക്കാ പക്ഷത്തുനിന്ന് മാറി; പള്ളി മേലൂസ് മെത്രാനെ അംഗീകരിക്കുന്ന കൽദായ വിഭാഗത്തിന്റെ നിയന്ത്രണത്തിലായി. ഇതോടെ കത്തോലിക്കാ പക്ഷക്കാർ പള്ളിയോട് വിടപറഞ്ഞ് പള്ളിമതിൽക്കെട്ടിന്റെ വടക്കുഭാഗത്ത് മറ്റൊരു പള്ളി പണിതുയർത്തി. വർഷങ്ങളോളം ഇരു ദേവാലയങ്ങളിലും തിരുക്കർമ്മങ്ങൾ നടന്നു. 1876-ൽ പുനരൈക്യത്തിനുശേഷം വടക്കേപ്പള്ളി സെമിത്തേരിയാക്കി. അക്കാലത്ത് കുർബാനയുൾപ്പെടെയുള്ള തിരുക്കർമ്മങ്ങൾ ലത്തീൻ, സുറിയാനി ഭാഷകളിലായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;

=== തൃശ്ശൂർ വികാരിയാത്ത് ===
സ്വന്തമായി രൂപതയും മെത്രാനും വേണമെന്ന് ആഗ്രഹിച്ച സുറിയാനി ക്രിസ്ത്യാനികളുടെ നിരന്തര അഭ്യർത്ഥനയെത്തുടർന്ന് ലിയോ പതിമൂന്നാമൻ മാർപാപ്പ 1887-ൽ തൃശ്ശൂർ വികാരിയാത്ത് സ്ഥാപിച്ചു. ഇന്ത്യൻ വംശജനായ അഡോൾഫസ് എഡ്വിൻ മെഡ്ലിക്കോട്ട് ആയിരുന്നു ആദ്യ മെത്രാൻ. 1896 മുതൽ തദ്ദേശീയരായ മെത്രാന്മാരാണ് തൃശ്ശൂരിനുള്ളത്; മാർ ജോൺ മേനാച്ചേരിയാണ് ആദ്യ തദ്ദേശീയ മെത്രാൻ.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;

== പള്ളിയുടെ നവീകരണം ==
വിശ്വാസികളുടെ എണ്ണം വർധിച്ചതോടെ ഏകദേശം 380 വർഷം മുമ്പ് പണിത പോർച്ചുഗീസ് ശൈലിയിലുള്ള പള്ളി മൂന്ന് ഭാഗത്തും വിപുലീകരിച്ചു. ആദ്യം നടപ്പുര (പ്രവേശന ഭാഗം) നിർമ്മിച്ചു. പിന്നീട്:
* '''1949:''' വികാരി ഫാ. ജോർജ് പാലയൂരിന്റെ കാലത്ത് പള്ളിയുടെ വടക്കുവശത്തേക്ക് കൈപ്പള്ളി നീട്ടിപ്പണിതു.
* '''1977:''' ഫാ. റോക്കി വാഴപ്പിള്ളി വികാരിയായിരിക്കെ നടപ്പുര നവീകരിച്ചു.
* '''1982:''' ഫാ. ആന്റണി ചെമ്മണ്ണൂർ വികാരിയായിരിക്കെ ഓടുമേഞ്ഞ മേൽക്കൂര മാറ്റി കോൺക്രീറ്റ് ചെയ്യുകയും തെക്കുവശത്ത് കൈപ്പള്ളി നിർമ്മിക്കുകയും പഴയ സങ്കീർത്തിമുറി പൊളിച്ചുപണിയുകയും ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;

== ഫാത്തിമ മാതാവിന്റെ തീർത്ഥാടനകേന്ദ്രം ==
പള്ളിക്കു മുന്നിൽ ഫാത്തിമ മാതാവിന്റെ കപ്പേള സ്ഥാപിച്ചത് 1952-ൽ ഫാ. ജോർജ് നെല്ലിശ്ശേരിയുടെ നേതൃത്വത്തിലായിരുന്നു. എല്ലാ ശനിയാഴ്ചയും കപ്പേളയിൽ നടക്കുന്ന നൊവേനയിലും ജപമാല റാലിയിലും നൂറുകണക്കിന് വിശ്വാസികൾ പങ്കെടുക്കുന്നു. ഒക്ടോബർ 13-നു ശേഷമുള്ള ഞായറാഴ്ചയിലെ തിരുനാളിൽ ജപമാല പ്രദക്ഷിണത്തിനും നൊവേനയ്ക്കുമായി ഇതര മതസ്ഥരുൾപ്പെടെ അനേകായിരങ്ങൾ എത്തുന്നു. തൃശ്ശൂർ അതിരൂപതയിലെ മരിയൻ തീർത്ഥാടനകേന്ദ്രമാണ് കൊട്ടേക്കാട് പള്ളി.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;

== ഇടവകകൾ ==
കരേറ്റമാതാവിന്റെ (സ്വർഗ്ഗാരോപിതയായ മറിയം) നാമധേയത്തിലുള്ള ഈ പള്ളി 52 ഇടവകകളുടെ മാതൃഇടവകയാണ്. ഏറ്റവും ഒടുവിൽ കൊട്ടേക്കാട് ഇടവകയിൽനിന്ന് വേർപിരിഞ്ഞ് രൂപീകൃതമായ ഇടവകകൾ വരടിയം (1963), കോളങ്ങാട്ടുകര (1986), കുറ്റൂർ (1992) എന്നിവയാണ്.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;

കൊട്ടേക്കാട് ഫൊറോനയുടെ കീഴിലുള്ള ഇടവകകൾ: പുറമേ, വിയ്യൂർ, ചൂലിശ്ശേരി, വെളപ്പായ, അവണൂർ, മുണ്ടൂർ, പേരാമംഗലം.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;

== നവദേവാലയം ==
=== നിർമ്മാണം ===
ഏകദേശം അയ്യായിരത്തോളം വരുന്ന ഇടവകജനത്തിന് തിരുക്കർമ്മങ്ങളിൽ ഒത്തുകൂടാൻ കൂടുതൽ വിസ്തൃതമായ ദേവാലയം വേണമെന്ന ആഗ്രഹമുണ്ടായിരുന്നു. പഴയ ദേവാലയത്തിന് ചോർച്ചയും ബലക്ഷയവും കണ്ടെത്തിയതിനെത്തുടർന്ന് പുതിയ ദേവാലയം നിർമ്മിക്കാൻ 2017-ൽ ഇടവകജനം തീരുമാനിച്ചു.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;
* '''13 മേയ് 2017:''' ഫാത്തിമ ദർശനത്തിന്റെ ശതാബ്ദിദിനത്തിൽ വികാരി ഫാ. ജോർജ് ആളൂരിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ നിർമ്മാണത്തിന് തുടക്കം.
* '''3 ജൂലൈ 2017:''' മാർത്തോമ്മാ ശ്ലീഹായുടെ ഓർമ്മത്തിരുന്നാൾ ദിനത്തിൽ പഴയ പള്ളിയോട് വിശ്വാസികൾ കൃതജ്ഞതാബലിയോടെ വിടചൊല്ലി; തിരുശേഷിപ്പുകളും തിരുസ്വരൂപങ്ങളുമേന്തി പ്രദക്ഷിണവും നടന്നു.
* അൾത്താരയുടെ അടിത്തറയ്ക്കായി ഓരോ കുടുംബവും സ്വന്തം പുരയിടത്തിലെ ഒരു പിടി മണ്ണ് സമർപ്പിച്ചു. ജപമാല റാലിയോടെ യുവജനങ്ങൾ മൺകിഴികളുമായി ഇത് അൾത്താരയിലേക്ക് എത്തിച്ചു.
* '''13 ഒക്ടോബർ 2017:''' ഫാത്തിമയിലെ അവസാന ദർശനത്തിന്റെ ഓർമ്മദിനത്തിൽ, അന്ന് തൃശ്ശൂർ അതിരൂപതാ സഹായ മെത്രാനായിരുന്ന (പിന്നീട് സീറോ-മലബാർ സഭയുടെ മേജർ ആർച്ച്ബിഷപ്പായ) [[റാഫേൽ തട്ടിൽ|മാർ റാഫേൽ തട്ടിൽ]] ശിലാസ്ഥാപനം നിർവഹിച്ചു.
* '''8 ഡിസംബർ 2019:''' ആർച്ച്ബിഷപ്പ് എമരിറ്റസ് മാർ ജേക്കബ് തൂങ്കുഴിയും അതിരൂപതാ സഹായ മെത്രാൻ മാർ ടോണി നീലങ്കാവിലും ചേർന്ന് കട്ടിളവയ്പ് നടത്തി.
* '''25 നവംബർ 2023:''' പ്രളയം, കോവിഡ് തുടങ്ങിയ പ്രതിസന്ധികൾക്കു ശേഷം ആറു വർഷം കൊണ്ട് പൂർത്തിയായ ദേവാലയം തൃശ്ശൂർ ആർച്ച്ബിഷപ്പ് [[ആൻഡ്രൂസ് താഴത്ത്|മാർ ആൻഡ്രൂസ് താഴത്ത്]] കൂദാശ ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;

=== വാസ്തുവിദ്യ ===
പതിനായിരത്തിലേറെ ചതുരശ്രയടി വിസ്തീർണ്ണമുള്ളതാണ് പുതിയ പള്ളി. കിഴക്കുഭാഗത്തെ മുൻഭാഗം ഗോഥിക് ഇറ്റാലിയൻ വാസ്തുശിൽപ ശൈലിയിലും പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്തെ മുഖവാരി പോർച്ചുഗീസ് ബൈസന്റൈൻ ശൈലിയിലുമാണ്. 130 അടി ഉയരമുള്ള പ്രധാന മിനാരത്തിനു മുകളിൽ 16 അടി ഉയരമുള്ള കുരിശ് സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നു. പൗരസ്ത്യ, റോമൻ ശിൽപകലകൾ സമന്വയിപ്പിച്ചാണ് അൾത്താര സജ്ജമാക്കിയത്. കരിങ്കല്ലിൽ നിർമ്മിച്ച കൊടിമരത്തിന് 53 അടി ഉയരമുണ്ട്. വൈദിക മന്ദിരവും താഴത്തെ നിലയിൽ ഓഡിറ്റോറിയവും ഉൾപ്പെടുന്നതാണ് നവദേവാലയം.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;

== സഹസ്രാബ്ദ രജത ജൂബിലി ==
ഇടവകയുടെ 1,025-ാം വാർഷികത്തോടനുബന്ധിച്ച് പള്ളിയുടെ പിറകിൽ ഒറ്റക്കരിങ്കല്ലിൽ തീർത്ത കുരിശ് സ്ഥാപിച്ചു. സഹസ്രാബ്ദ രജത ജൂബിലിവേളയിൽ അർപ്പിച്ച പൊന്തിഫിക്കൽ കുർബാനയ്ക്കുശേഷം സീറോ-മലബാർ സഭ മേജർ ആർച്ച്ബിഷപ്പ് മാർ റാഫേൽ തട്ടിൽ കുരിശടിയുടെ വെഞ്ചിരിപ്പ് കർമ്മം നിർവഹിച്ചു. വികാരി ഫാ. ഫ്രാങ്കോ കവലക്കാട്ടിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ജീവകാരുണ്യ സേവനങ്ങളോടെയാണ് ഇടവക സഹസ്രാബ്ദ രജത ജൂബിലി ആഘോഷിച്ചത്.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;

== ഇതും കാണുക ==
* [[തൃശ്ശൂർ അതിരൂപത]]
* [[പാലയൂർ പള്ളി]]
* [[സീറോ-മലബാർ സഭ]]

== അവലംബം ==
{{reflist}}

== പുറം കണ്ണികൾ ==
* (ഇടവകയുടെ ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്/പേജ് ഉണ്ടെങ്കിൽ ഇവിടെ ചേർക്കുക)

[[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ ക്രൈസ്തവ ദേവാലയങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:സീറോ-മലബാർ സഭയിലെ ദേവാലയങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂർ അതിരൂപത]]
[[വർഗ്ഗം:ഫാത്തിമ മാതാവിന്റെ തീർത്ഥാടനകേന്ദ്രങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>lmnv37t4boq5n86ifchdqlxwxman6js</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4682024</id>
      <parentid>4682022</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T06:42:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Innovator DKD</username>
        <id>175814</id>
      </contributor>
      <comment>/* ഉദയംപേരൂർ സൂനഹദോസും കൂനൻകുരിശ് സത്യവും */</comment>
      <origin>4682024</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26640" sha1="n7pa6r6zkfe9odhve8q85ddewswiptz" xml:space="preserve">{{Infobox church
| name = കൊട്ടേക്കാട് സെന്റ് മേരീസ് അസംപ്ഷൻ ഫൊറോന പള്ളി
| fullname = St. Mary's Assumption Forane Church, Kottekkad
| location = കൊട്ടേക്കാട്, കുട്ടൂർ പി.ഒ., തൃശ്ശൂർ - 680013
| country = ഇന്ത്യ
| denomination = സീറോ-മലബാർ കത്തോലിക്കാ സഭ
| diocese = തൃശ്ശൂർ അതിരൂപത
| dedication = പരിശുദ്ധ കന്യകാമറിയത്തിന്റെ സ്വർഗ്ഗാരോപണം
| style = ഗോഥിക് ഇറ്റാലിയൻ, പോർച്ചുഗീസ് ബൈസന്റൈൻ ശൈലികളുടെ സമന്വയം
| years_built = 2017–2023 (നിലവിലെ ദേവാലയം)
| consecrated = 25 നവംബർ 2023
}}

'''കൊട്ടേക്കാട് സെന്റ് മേരീസ് അസംപ്ഷൻ ഫൊറോന പള്ളി''' (ഇംഗ്ലീഷ്: ''St. Mary's Assumption Forane Church, Kottekkad'') [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[തൃശ്ശൂർ]] നഗരത്തിനടുത്ത് കൊട്ടേക്കാട് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു [[സീറോ-മലബാർ സഭ|സീറോ-മലബാർ കത്തോലിക്കാ]] ദേവാലയമാണ്. [[തൃശ്ശൂർ അതിരൂപത|തൃശ്ശൂർ അതിരൂപതയുടെ]] കീഴിലുള്ള ഈ ഇടവക, 52 ഇടവകകളുടെ മാതൃഇടവകയായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ഇടവകയുടെ പാരമ്പര്യമനുസരിച്ച് ഏകദേശം 1,025 വർഷത്തെ ചരിത്രം ഇതിനുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;dir&quot;&gt;ഫ്രാങ്കോ ലൂയിസ്, &quot;കൊട്ടേക്കാട് ഇടവകയ്ക്ക് 1025; സഭാചരിത്രത്തോളം പാരമ്പര്യം&quot;, ''Parish Directory 2025'', സെന്റ് മേരീസ് അസംപ്ഷൻ ഫൊറോന ചർച്ച്, കൊട്ടേക്കാട്, പുറങ്ങൾ 45–48.&lt;/ref&gt; പരിശുദ്ധ [[ഫാത്തിമ മാതാവ്|ഫാത്തിമ മാതാവിന്റെ]] തീർത്ഥാടനകേന്ദ്രം കൂടിയാണിത്. 2023 നവംബർ 25-ന് കൂദാശ ചെയ്യപ്പെട്ട പുതിയ ദേവാലയമാണ് ഇപ്പോഴുള്ളത്.

== ചരിത്രം ==

=== ഉത്ഭവം ===
ഇടവകയുടെ പാരമ്പര്യമനുസരിച്ച്, [[തോമാശ്ലീഹാ]] എ.ഡി. 52-ൽ സ്ഥാപിച്ച ഏഴ് പള്ളികളിലൊന്നായ [[പാലയൂർ]] പള്ളിയിൽനിന്നാണ് കൊട്ടേക്കാടിന്റെ വിശ്വാസപാരമ്പര്യം ആരംഭിക്കുന്നത്. കൊട്ടേക്കാട്ടെ പുരാതന കുടുംബങ്ങൾ ഞായറാഴ്ച തിരുക്കർമ്മങ്ങൾക്കായി ചാമക്കാട്, പുഴയ്ക്കൽ പാടങ്ങളിലെ കായൽവഴി വള്ളങ്ങളിൽ പാലയൂരിലെത്തിയിരുന്നു. [[മറ്റം]], വേലൂർ തുടങ്ങിയ പ്രദേശങ്ങളിലെ വിശ്വാസികളും ഇവിടെ എത്തിയിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;

ദൂരെനിന്നുള്ളവർ വൈകിയെത്തുന്നതിനാൽ തിരുക്കർമ്മങ്ങളിൽ പങ്കെടുക്കാൻ കഴിയാത്ത സാഹചര്യം പതിവായപ്പോൾ, യാത്രാദൂരം പകുതിയോളം കുറയുന്ന സ്ഥലത്ത് പുതിയ പള്ളി സ്ഥാപിക്കാൻ വിശ്വാസികൾ തീരുമാനിച്ചു. ഇതിന്റെ ഫലമായി, പാരമ്പര്യമനുസരിച്ച് എ.ഡി. 150-ാം ആണ്ടിൽ മറ്റം പള്ളി സ്ഥാപിതമായി. കൊട്ടേക്കാട്ടുകാർ നൂറ്റാണ്ടുകളോളം മറ്റം പള്ളിയിലാണ് പങ്കെടുത്തിരുന്നത്.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;

=== കൊട്ടേക്കാട് ഇടവകയുടെ സ്ഥാപനം ===
മോശം കാലാവസ്ഥയിൽ മറ്റം പള്ളിയിലേക്കുള്ള യാത്ര ക്ലേശകരമായതിനാൽ, ആയിരാമാണ്ടോടടുത്ത് കൊട്ടേക്കാട്ടുകാർ സ്വന്തമായി പള്ളി സ്ഥാപിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു. സഭാധികാരികളുടെ അനുമതിയും, അന്ന് ആരാധനാലയം നിർമ്മിക്കാൻ ആവശ്യമായിരുന്ന നാടുവാഴിയുടെ അനുമതിയും തേടി. ചിറ്റഞ്ഞൂർ നാടുവാഴിയായ രാജാവിനെ സമീപിച്ച വിശ്വാസികൾ, പുഴയ്ക്കൽ ഭാഗത്തുനിന്ന് ചാമക്കാട് വഴി കൊട്ടേക്കാടുവരെ പരന്നുകിടന്ന ജലപ്പരപ്പിന് അഭിമുഖമായി ഉയർന്ന സ്ഥലത്ത് പള്ളി വേണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ടു. കര, വയൽ ഉൾപ്പെടെ ഏകദേശം 65 ഏക്കർ ഭൂമി പള്ളി നിർമ്മിക്കാൻ ചിറ്റഞ്ഞൂർ നാടുവാഴി വിട്ടുനൽകി. ദീപം തെളിക്കാൻ 101 തൂക്ക് ചിരാതുള്ള വാർപ്പ് നിലവിളക്ക് രാജാവ് സമ്മാനിച്ചു; &quot;ചിറ്റഞ്ഞൂർ ദേവസ്വം വക&quot; എന്നും വർഷവും രേഖപ്പെടുത്തിയിരുന്ന ഈ വിളക്ക് പിൽക്കാലത്ത് ദേവാലയം പുതുക്കിപ്പണിതപ്പോൾ നീക്കം ചെയ്യപ്പെട്ടു.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;

=== കൊട്ടേക്കാടിന്റെ പൈതൃകം ===
പഴയ പള്ളി പ്രാർത്ഥനാസമയത്ത് കിഴക്കോട്ട് അഭിമുഖമായി നിൽക്കുന്ന രീതിയിലായിരുന്നു പണിതത്; ഇപ്പോഴത്തെ പള്ളിയുടെ പിൻഭാഗമായിരുന്നു അന്നത്തെ മുൻവശം. പള്ളിക്ക് പിറകിലെ വയലുകൾ കനത്ത വേനലിലും വറ്റാത്ത കായലായിരുന്നു. മോട്ടോർ വാഹനങ്ങളില്ലാത്ത അക്കാലത്ത് വള്ളത്തിലും ചങ്ങാടത്തിലുമായാണ് ആളുകൾ പള്ളിയിലെത്തിയിരുന്നത്. പിൽക്കാലത്ത് കിഴക്കുഭാഗത്ത് റോഡ് വന്നതോടെ കാളവണ്ടികളിലും വിശ്വാസികൾ എത്തിത്തുടങ്ങി. വടക്കാഞ്ചേരി, വേലൂർ തുടങ്ങിയ പ്രദേശങ്ങളിലെ വിശ്വാസികളും കുർബാനയ്ക്ക് എത്താറുണ്ടായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;

വാണിജ്യ-കാർഷിക മേഖലകളിൽ കൊട്ടേക്കാട് പ്രസിദ്ധമായിരുന്നു. പള്ളിക്ക് ചുറ്റുമായി പള്ളിയങ്ങാടി, പടിഞ്ഞാറേ അങ്ങാടി, കിഴക്കേ അങ്ങാടി, വടക്കേ അങ്ങാടി, കുന്നത്തങ്ങാടി, ആറങ്ങാടി എന്നിങ്ങനെ ആറ് അങ്ങാടികൾ ഉണ്ടായിരുന്നു; ഇവ ഇന്നുമുണ്ട്. 1790 മുതൽ 1805 വരെ [[കൊച്ചി രാജ്യം|കൊച്ചി]] രാജാവായിരുന്ന [[ശക്തൻ തമ്പുരാൻ]], തൃശ്ശൂരിനെ നഗരമായി വളർത്താനും കച്ചവടകേന്ദ്രമാക്കാനും കൊട്ടേക്കാട്ടുകാരെ തൃശ്ശൂരിലേക്ക് ക്ഷണിച്ചുകൊണ്ടുപോയി എന്ന് ഇടവകയുടെ പാരമ്പര്യം പറയുന്നു.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;

=== ഉദയംപേരൂർ സൂനഹദോസും കൂനൻകുരിശ് സത്യവും ===
[[ഉദയംപേരൂർ സൂനഹദോസ്|1599-ലെ ഉദയംപേരൂർ സൂനഹദോസിലും]] 1653-ലെ കൂനൻ കുരിശ് സത്യം|മട്ടാഞ്ചേരി കൂനൻകുരിശ് സത്യത്തിലും കൊട്ടേക്കാട്ടുകാർക്ക് പ്രാതിനിധ്യമുണ്ടായിരുന്നു. സൂനഹദോസിൽ പങ്കെടുത്ത 105 പള്ളികളിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടതായിരുന്നു കൊട്ടേക്കാട് പള്ളി എന്ന് ഇടവകയുടെ രേഖകൾ പറയുന്നു. ബാബിലോൺ പാരമ്പര്യം ഉപേക്ഷിച്ച് ലത്തീൻ പാരമ്പര്യം സ്വീകരിക്കാനായിരുന്നു സൂനഹദോസിന്റെ തീരുമാനം. ഗോവ ആസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള [[പദ്രുവാദോ]] ഭരണത്തിൻ കീഴിലായിരുന്നു അന്ന് സഭ; ഈ ഭരണം കൂനൻകുരിശ് സത്യം നടന്ന 1653 വരെ അരനൂറ്റാണ്ടോളം തുടർന്നു.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;

ഇക്കാലത്ത് (ഏകദേശം 380 വർഷം മുമ്പ്) പോർച്ചുഗീസ് വാസ്തുശിൽപ ശൈലിയിൽ കൊട്ടേക്കാട് പുതിയ പള്ളി പണിതു. ചെത്തിയൊരുക്കിയ വെട്ടുകല്ലും കുമ്മായവും മണലും ഉപയോഗിച്ച് നിർമ്മിച്ച ഈ പള്ളിയുടെ ചുമരുകൾക്ക് സാധാരണ ചുമരുകളേക്കാൾ മൂന്നിരട്ടി കനമുണ്ടായിരുന്നു. കവാടങ്ങൾക്ക് ഒന്നരയടിയോളം കനമുള്ള മൂത്ത തേക്കിൻതടി ഉപയോഗിച്ചു. പള്ളിക്കുള്ളിൽ അൾത്താരയും തെക്കുഭാഗത്തെ ചുമരിനോടു ചേർന്ന് പ്രൗഢമായ പ്രസംഗമണ്ഡപവും ഉണ്ടായിരുന്നു; പ്രസംഗമണ്ഡപം പിന്നീട് നവീകരണസമയത്ത് നീക്കം ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;

=== കൂനൻകുരിശ് സത്യത്തിനുശേഷം ===
പോർച്ചുഗീസ് ഭരണത്തിൽ അസംതൃപ്തരായ വിശ്വാസികൾക്കിടയിൽ തദ്ദേശീയമായ ആരാധനാക്രമവും ഭരണരീതിയും വേണമെന്ന അഭിപ്രായം വളർന്നു. 1653-ലെ കൂനൻകുരിശ് സത്യത്തിൽ കൊട്ടേക്കാട്ടുകാർ സജീവമായി പങ്കെടുത്തു. ഇതിനുശേഷം ഭൂരിഭാഗം വിശ്വാസികളും [[മാർപാപ്പ|മാർപാപ്പയുടെ]] നേതൃത്വത്തിലുള്ള റോമൻ പാരമ്പര്യത്തിലെത്തി. അലക്സാണ്ടർ ഏഴാമൻ മാർപാപ്പ വിശ്വാസികളെ നയിക്കാൻ ബിഷപ്പ് മാർ ജോസഫ് സെബാസ്റ്റ്യാനിയെ നിയോഗിച്ചു.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;

ബാബിലോൺ പാരമ്പര്യമുള്ള സഭാധികാരികൾ വിശ്വാസികളുടെ നേതൃത്വം വീണ്ടെടുക്കാൻ ശ്രമിക്കുകയും ബാബിലോൺ പാത്രിയർക്കീസ് നിയോഗിച്ച റോക്കോസ്, മേലൂസ് മെത്രാന്മാരെ ഒരു വിഭാഗം പിന്തുണയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. കൊട്ടേക്കാട്ടെ വിശ്വാസികളിൽ ഒരു വിഭാഗം കത്തോലിക്കാ പക്ഷത്തുനിന്ന് മാറി; പള്ളി മേലൂസ് മെത്രാനെ അംഗീകരിക്കുന്ന കൽദായ വിഭാഗത്തിന്റെ നിയന്ത്രണത്തിലായി. ഇതോടെ കത്തോലിക്കാ പക്ഷക്കാർ പള്ളിയോട് വിടപറഞ്ഞ് പള്ളിമതിൽക്കെട്ടിന്റെ വടക്കുഭാഗത്ത് മറ്റൊരു പള്ളി പണിതുയർത്തി. വർഷങ്ങളോളം ഇരു ദേവാലയങ്ങളിലും തിരുക്കർമ്മങ്ങൾ നടന്നു. 1876-ൽ പുനരൈക്യത്തിനുശേഷം വടക്കേപ്പള്ളി സെമിത്തേരിയാക്കി. അക്കാലത്ത് കുർബാനയുൾപ്പെടെയുള്ള തിരുക്കർമ്മങ്ങൾ ലത്തീൻ, സുറിയാനി ഭാഷകളിലായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;

=== തൃശ്ശൂർ വികാരിയാത്ത് ===
സ്വന്തമായി രൂപതയും മെത്രാനും വേണമെന്ന് ആഗ്രഹിച്ച സുറിയാനി ക്രിസ്ത്യാനികളുടെ നിരന്തര അഭ്യർത്ഥനയെത്തുടർന്ന് ലിയോ പതിമൂന്നാമൻ മാർപാപ്പ 1887-ൽ തൃശ്ശൂർ വികാരിയാത്ത് സ്ഥാപിച്ചു. ഇന്ത്യൻ വംശജനായ അഡോൾഫസ് എഡ്വിൻ മെഡ്ലിക്കോട്ട് ആയിരുന്നു ആദ്യ മെത്രാൻ. 1896 മുതൽ തദ്ദേശീയരായ മെത്രാന്മാരാണ് തൃശ്ശൂരിനുള്ളത്; മാർ ജോൺ മേനാച്ചേരിയാണ് ആദ്യ തദ്ദേശീയ മെത്രാൻ.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;

== പള്ളിയുടെ നവീകരണം ==
വിശ്വാസികളുടെ എണ്ണം വർധിച്ചതോടെ ഏകദേശം 380 വർഷം മുമ്പ് പണിത പോർച്ചുഗീസ് ശൈലിയിലുള്ള പള്ളി മൂന്ന് ഭാഗത്തും വിപുലീകരിച്ചു. ആദ്യം നടപ്പുര (പ്രവേശന ഭാഗം) നിർമ്മിച്ചു. പിന്നീട്:
* '''1949:''' വികാരി ഫാ. ജോർജ് പാലയൂരിന്റെ കാലത്ത് പള്ളിയുടെ വടക്കുവശത്തേക്ക് കൈപ്പള്ളി നീട്ടിപ്പണിതു.
* '''1977:''' ഫാ. റോക്കി വാഴപ്പിള്ളി വികാരിയായിരിക്കെ നടപ്പുര നവീകരിച്ചു.
* '''1982:''' ഫാ. ആന്റണി ചെമ്മണ്ണൂർ വികാരിയായിരിക്കെ ഓടുമേഞ്ഞ മേൽക്കൂര മാറ്റി കോൺക്രീറ്റ് ചെയ്യുകയും തെക്കുവശത്ത് കൈപ്പള്ളി നിർമ്മിക്കുകയും പഴയ സങ്കീർത്തിമുറി പൊളിച്ചുപണിയുകയും ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;

== ഫാത്തിമ മാതാവിന്റെ തീർത്ഥാടനകേന്ദ്രം ==
പള്ളിക്കു മുന്നിൽ ഫാത്തിമ മാതാവിന്റെ കപ്പേള സ്ഥാപിച്ചത് 1952-ൽ ഫാ. ജോർജ് നെല്ലിശ്ശേരിയുടെ നേതൃത്വത്തിലായിരുന്നു. എല്ലാ ശനിയാഴ്ചയും കപ്പേളയിൽ നടക്കുന്ന നൊവേനയിലും ജപമാല റാലിയിലും നൂറുകണക്കിന് വിശ്വാസികൾ പങ്കെടുക്കുന്നു. ഒക്ടോബർ 13-നു ശേഷമുള്ള ഞായറാഴ്ചയിലെ തിരുനാളിൽ ജപമാല പ്രദക്ഷിണത്തിനും നൊവേനയ്ക്കുമായി ഇതര മതസ്ഥരുൾപ്പെടെ അനേകായിരങ്ങൾ എത്തുന്നു. തൃശ്ശൂർ അതിരൂപതയിലെ മരിയൻ തീർത്ഥാടനകേന്ദ്രമാണ് കൊട്ടേക്കാട് പള്ളി.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;

== ഇടവകകൾ ==
കരേറ്റമാതാവിന്റെ (സ്വർഗ്ഗാരോപിതയായ മറിയം) നാമധേയത്തിലുള്ള ഈ പള്ളി 52 ഇടവകകളുടെ മാതൃഇടവകയാണ്. ഏറ്റവും ഒടുവിൽ കൊട്ടേക്കാട് ഇടവകയിൽനിന്ന് വേർപിരിഞ്ഞ് രൂപീകൃതമായ ഇടവകകൾ വരടിയം (1963), കോളങ്ങാട്ടുകര (1986), കുറ്റൂർ (1992) എന്നിവയാണ്.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;

കൊട്ടേക്കാട് ഫൊറോനയുടെ കീഴിലുള്ള ഇടവകകൾ: പുറമേ, വിയ്യൂർ, ചൂലിശ്ശേരി, വെളപ്പായ, അവണൂർ, മുണ്ടൂർ, പേരാമംഗലം.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;

== നവദേവാലയം ==
=== നിർമ്മാണം ===
ഏകദേശം അയ്യായിരത്തോളം വരുന്ന ഇടവകജനത്തിന് തിരുക്കർമ്മങ്ങളിൽ ഒത്തുകൂടാൻ കൂടുതൽ വിസ്തൃതമായ ദേവാലയം വേണമെന്ന ആഗ്രഹമുണ്ടായിരുന്നു. പഴയ ദേവാലയത്തിന് ചോർച്ചയും ബലക്ഷയവും കണ്ടെത്തിയതിനെത്തുടർന്ന് പുതിയ ദേവാലയം നിർമ്മിക്കാൻ 2017-ൽ ഇടവകജനം തീരുമാനിച്ചു.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;
* '''13 മേയ് 2017:''' ഫാത്തിമ ദർശനത്തിന്റെ ശതാബ്ദിദിനത്തിൽ വികാരി ഫാ. ജോർജ് ആളൂരിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ നിർമ്മാണത്തിന് തുടക്കം.
* '''3 ജൂലൈ 2017:''' മാർത്തോമ്മാ ശ്ലീഹായുടെ ഓർമ്മത്തിരുന്നാൾ ദിനത്തിൽ പഴയ പള്ളിയോട് വിശ്വാസികൾ കൃതജ്ഞതാബലിയോടെ വിടചൊല്ലി; തിരുശേഷിപ്പുകളും തിരുസ്വരൂപങ്ങളുമേന്തി പ്രദക്ഷിണവും നടന്നു.
* അൾത്താരയുടെ അടിത്തറയ്ക്കായി ഓരോ കുടുംബവും സ്വന്തം പുരയിടത്തിലെ ഒരു പിടി മണ്ണ് സമർപ്പിച്ചു. ജപമാല റാലിയോടെ യുവജനങ്ങൾ മൺകിഴികളുമായി ഇത് അൾത്താരയിലേക്ക് എത്തിച്ചു.
* '''13 ഒക്ടോബർ 2017:''' ഫാത്തിമയിലെ അവസാന ദർശനത്തിന്റെ ഓർമ്മദിനത്തിൽ, അന്ന് തൃശ്ശൂർ അതിരൂപതാ സഹായ മെത്രാനായിരുന്ന (പിന്നീട് സീറോ-മലബാർ സഭയുടെ മേജർ ആർച്ച്ബിഷപ്പായ) [[റാഫേൽ തട്ടിൽ|മാർ റാഫേൽ തട്ടിൽ]] ശിലാസ്ഥാപനം നിർവഹിച്ചു.
* '''8 ഡിസംബർ 2019:''' ആർച്ച്ബിഷപ്പ് എമരിറ്റസ് മാർ ജേക്കബ് തൂങ്കുഴിയും അതിരൂപതാ സഹായ മെത്രാൻ മാർ ടോണി നീലങ്കാവിലും ചേർന്ന് കട്ടിളവയ്പ് നടത്തി.
* '''25 നവംബർ 2023:''' പ്രളയം, കോവിഡ് തുടങ്ങിയ പ്രതിസന്ധികൾക്കു ശേഷം ആറു വർഷം കൊണ്ട് പൂർത്തിയായ ദേവാലയം തൃശ്ശൂർ ആർച്ച്ബിഷപ്പ് [[ആൻഡ്രൂസ് താഴത്ത്|മാർ ആൻഡ്രൂസ് താഴത്ത്]] കൂദാശ ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;

=== വാസ്തുവിദ്യ ===
പതിനായിരത്തിലേറെ ചതുരശ്രയടി വിസ്തീർണ്ണമുള്ളതാണ് പുതിയ പള്ളി. കിഴക്കുഭാഗത്തെ മുൻഭാഗം ഗോഥിക് ഇറ്റാലിയൻ വാസ്തുശിൽപ ശൈലിയിലും പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്തെ മുഖവാരി പോർച്ചുഗീസ് ബൈസന്റൈൻ ശൈലിയിലുമാണ്. 130 അടി ഉയരമുള്ള പ്രധാന മിനാരത്തിനു മുകളിൽ 16 അടി ഉയരമുള്ള കുരിശ് സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നു. പൗരസ്ത്യ, റോമൻ ശിൽപകലകൾ സമന്വയിപ്പിച്ചാണ് അൾത്താര സജ്ജമാക്കിയത്. കരിങ്കല്ലിൽ നിർമ്മിച്ച കൊടിമരത്തിന് 53 അടി ഉയരമുണ്ട്. വൈദിക മന്ദിരവും താഴത്തെ നിലയിൽ ഓഡിറ്റോറിയവും ഉൾപ്പെടുന്നതാണ് നവദേവാലയം.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;

== സഹസ്രാബ്ദ രജത ജൂബിലി ==
ഇടവകയുടെ 1,025-ാം വാർഷികത്തോടനുബന്ധിച്ച് പള്ളിയുടെ പിറകിൽ ഒറ്റക്കരിങ്കല്ലിൽ തീർത്ത കുരിശ് സ്ഥാപിച്ചു. സഹസ്രാബ്ദ രജത ജൂബിലിവേളയിൽ അർപ്പിച്ച പൊന്തിഫിക്കൽ കുർബാനയ്ക്കുശേഷം സീറോ-മലബാർ സഭ മേജർ ആർച്ച്ബിഷപ്പ് മാർ റാഫേൽ തട്ടിൽ കുരിശടിയുടെ വെഞ്ചിരിപ്പ് കർമ്മം നിർവഹിച്ചു. വികാരി ഫാ. ഫ്രാങ്കോ കവലക്കാട്ടിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ജീവകാരുണ്യ സേവനങ്ങളോടെയാണ് ഇടവക സഹസ്രാബ്ദ രജത ജൂബിലി ആഘോഷിച്ചത്.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;

== ഇതും കാണുക ==
* [[തൃശ്ശൂർ അതിരൂപത]]
* [[പാലയൂർ പള്ളി]]
* [[സീറോ-മലബാർ സഭ]]

== അവലംബം ==
{{reflist}}

== പുറം കണ്ണികൾ ==
* (ഇടവകയുടെ ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്/പേജ് ഉണ്ടെങ്കിൽ ഇവിടെ ചേർക്കുക)

[[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ ക്രൈസ്തവ ദേവാലയങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:സീറോ-മലബാർ സഭയിലെ ദേവാലയങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂർ അതിരൂപത]]
[[വർഗ്ഗം:ഫാത്തിമ മാതാവിന്റെ തീർത്ഥാടനകേന്ദ്രങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>n7pa6r6zkfe9odhve8q85ddewswiptz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4682025</id>
      <parentid>4682024</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T06:43:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Innovator DKD</username>
        <id>175814</id>
      </contributor>
      <comment>/* നിർമ്മാണം */</comment>
      <origin>4682025</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26636" sha1="g641gtiy79fl3g094t9ieq8sy5fixqq" xml:space="preserve">{{Infobox church
| name = കൊട്ടേക്കാട് സെന്റ് മേരീസ് അസംപ്ഷൻ ഫൊറോന പള്ളി
| fullname = St. Mary's Assumption Forane Church, Kottekkad
| location = കൊട്ടേക്കാട്, കുട്ടൂർ പി.ഒ., തൃശ്ശൂർ - 680013
| country = ഇന്ത്യ
| denomination = സീറോ-മലബാർ കത്തോലിക്കാ സഭ
| diocese = തൃശ്ശൂർ അതിരൂപത
| dedication = പരിശുദ്ധ കന്യകാമറിയത്തിന്റെ സ്വർഗ്ഗാരോപണം
| style = ഗോഥിക് ഇറ്റാലിയൻ, പോർച്ചുഗീസ് ബൈസന്റൈൻ ശൈലികളുടെ സമന്വയം
| years_built = 2017–2023 (നിലവിലെ ദേവാലയം)
| consecrated = 25 നവംബർ 2023
}}

'''കൊട്ടേക്കാട് സെന്റ് മേരീസ് അസംപ്ഷൻ ഫൊറോന പള്ളി''' (ഇംഗ്ലീഷ്: ''St. Mary's Assumption Forane Church, Kottekkad'') [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[തൃശ്ശൂർ]] നഗരത്തിനടുത്ത് കൊട്ടേക്കാട് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു [[സീറോ-മലബാർ സഭ|സീറോ-മലബാർ കത്തോലിക്കാ]] ദേവാലയമാണ്. [[തൃശ്ശൂർ അതിരൂപത|തൃശ്ശൂർ അതിരൂപതയുടെ]] കീഴിലുള്ള ഈ ഇടവക, 52 ഇടവകകളുടെ മാതൃഇടവകയായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ഇടവകയുടെ പാരമ്പര്യമനുസരിച്ച് ഏകദേശം 1,025 വർഷത്തെ ചരിത്രം ഇതിനുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;dir&quot;&gt;ഫ്രാങ്കോ ലൂയിസ്, &quot;കൊട്ടേക്കാട് ഇടവകയ്ക്ക് 1025; സഭാചരിത്രത്തോളം പാരമ്പര്യം&quot;, ''Parish Directory 2025'', സെന്റ് മേരീസ് അസംപ്ഷൻ ഫൊറോന ചർച്ച്, കൊട്ടേക്കാട്, പുറങ്ങൾ 45–48.&lt;/ref&gt; പരിശുദ്ധ [[ഫാത്തിമ മാതാവ്|ഫാത്തിമ മാതാവിന്റെ]] തീർത്ഥാടനകേന്ദ്രം കൂടിയാണിത്. 2023 നവംബർ 25-ന് കൂദാശ ചെയ്യപ്പെട്ട പുതിയ ദേവാലയമാണ് ഇപ്പോഴുള്ളത്.

== ചരിത്രം ==

=== ഉത്ഭവം ===
ഇടവകയുടെ പാരമ്പര്യമനുസരിച്ച്, [[തോമാശ്ലീഹാ]] എ.ഡി. 52-ൽ സ്ഥാപിച്ച ഏഴ് പള്ളികളിലൊന്നായ [[പാലയൂർ]] പള്ളിയിൽനിന്നാണ് കൊട്ടേക്കാടിന്റെ വിശ്വാസപാരമ്പര്യം ആരംഭിക്കുന്നത്. കൊട്ടേക്കാട്ടെ പുരാതന കുടുംബങ്ങൾ ഞായറാഴ്ച തിരുക്കർമ്മങ്ങൾക്കായി ചാമക്കാട്, പുഴയ്ക്കൽ പാടങ്ങളിലെ കായൽവഴി വള്ളങ്ങളിൽ പാലയൂരിലെത്തിയിരുന്നു. [[മറ്റം]], വേലൂർ തുടങ്ങിയ പ്രദേശങ്ങളിലെ വിശ്വാസികളും ഇവിടെ എത്തിയിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;

ദൂരെനിന്നുള്ളവർ വൈകിയെത്തുന്നതിനാൽ തിരുക്കർമ്മങ്ങളിൽ പങ്കെടുക്കാൻ കഴിയാത്ത സാഹചര്യം പതിവായപ്പോൾ, യാത്രാദൂരം പകുതിയോളം കുറയുന്ന സ്ഥലത്ത് പുതിയ പള്ളി സ്ഥാപിക്കാൻ വിശ്വാസികൾ തീരുമാനിച്ചു. ഇതിന്റെ ഫലമായി, പാരമ്പര്യമനുസരിച്ച് എ.ഡി. 150-ാം ആണ്ടിൽ മറ്റം പള്ളി സ്ഥാപിതമായി. കൊട്ടേക്കാട്ടുകാർ നൂറ്റാണ്ടുകളോളം മറ്റം പള്ളിയിലാണ് പങ്കെടുത്തിരുന്നത്.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;

=== കൊട്ടേക്കാട് ഇടവകയുടെ സ്ഥാപനം ===
മോശം കാലാവസ്ഥയിൽ മറ്റം പള്ളിയിലേക്കുള്ള യാത്ര ക്ലേശകരമായതിനാൽ, ആയിരാമാണ്ടോടടുത്ത് കൊട്ടേക്കാട്ടുകാർ സ്വന്തമായി പള്ളി സ്ഥാപിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു. സഭാധികാരികളുടെ അനുമതിയും, അന്ന് ആരാധനാലയം നിർമ്മിക്കാൻ ആവശ്യമായിരുന്ന നാടുവാഴിയുടെ അനുമതിയും തേടി. ചിറ്റഞ്ഞൂർ നാടുവാഴിയായ രാജാവിനെ സമീപിച്ച വിശ്വാസികൾ, പുഴയ്ക്കൽ ഭാഗത്തുനിന്ന് ചാമക്കാട് വഴി കൊട്ടേക്കാടുവരെ പരന്നുകിടന്ന ജലപ്പരപ്പിന് അഭിമുഖമായി ഉയർന്ന സ്ഥലത്ത് പള്ളി വേണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ടു. കര, വയൽ ഉൾപ്പെടെ ഏകദേശം 65 ഏക്കർ ഭൂമി പള്ളി നിർമ്മിക്കാൻ ചിറ്റഞ്ഞൂർ നാടുവാഴി വിട്ടുനൽകി. ദീപം തെളിക്കാൻ 101 തൂക്ക് ചിരാതുള്ള വാർപ്പ് നിലവിളക്ക് രാജാവ് സമ്മാനിച്ചു; &quot;ചിറ്റഞ്ഞൂർ ദേവസ്വം വക&quot; എന്നും വർഷവും രേഖപ്പെടുത്തിയിരുന്ന ഈ വിളക്ക് പിൽക്കാലത്ത് ദേവാലയം പുതുക്കിപ്പണിതപ്പോൾ നീക്കം ചെയ്യപ്പെട്ടു.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;

=== കൊട്ടേക്കാടിന്റെ പൈതൃകം ===
പഴയ പള്ളി പ്രാർത്ഥനാസമയത്ത് കിഴക്കോട്ട് അഭിമുഖമായി നിൽക്കുന്ന രീതിയിലായിരുന്നു പണിതത്; ഇപ്പോഴത്തെ പള്ളിയുടെ പിൻഭാഗമായിരുന്നു അന്നത്തെ മുൻവശം. പള്ളിക്ക് പിറകിലെ വയലുകൾ കനത്ത വേനലിലും വറ്റാത്ത കായലായിരുന്നു. മോട്ടോർ വാഹനങ്ങളില്ലാത്ത അക്കാലത്ത് വള്ളത്തിലും ചങ്ങാടത്തിലുമായാണ് ആളുകൾ പള്ളിയിലെത്തിയിരുന്നത്. പിൽക്കാലത്ത് കിഴക്കുഭാഗത്ത് റോഡ് വന്നതോടെ കാളവണ്ടികളിലും വിശ്വാസികൾ എത്തിത്തുടങ്ങി. വടക്കാഞ്ചേരി, വേലൂർ തുടങ്ങിയ പ്രദേശങ്ങളിലെ വിശ്വാസികളും കുർബാനയ്ക്ക് എത്താറുണ്ടായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;

വാണിജ്യ-കാർഷിക മേഖലകളിൽ കൊട്ടേക്കാട് പ്രസിദ്ധമായിരുന്നു. പള്ളിക്ക് ചുറ്റുമായി പള്ളിയങ്ങാടി, പടിഞ്ഞാറേ അങ്ങാടി, കിഴക്കേ അങ്ങാടി, വടക്കേ അങ്ങാടി, കുന്നത്തങ്ങാടി, ആറങ്ങാടി എന്നിങ്ങനെ ആറ് അങ്ങാടികൾ ഉണ്ടായിരുന്നു; ഇവ ഇന്നുമുണ്ട്. 1790 മുതൽ 1805 വരെ [[കൊച്ചി രാജ്യം|കൊച്ചി]] രാജാവായിരുന്ന [[ശക്തൻ തമ്പുരാൻ]], തൃശ്ശൂരിനെ നഗരമായി വളർത്താനും കച്ചവടകേന്ദ്രമാക്കാനും കൊട്ടേക്കാട്ടുകാരെ തൃശ്ശൂരിലേക്ക് ക്ഷണിച്ചുകൊണ്ടുപോയി എന്ന് ഇടവകയുടെ പാരമ്പര്യം പറയുന്നു.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;

=== ഉദയംപേരൂർ സൂനഹദോസും കൂനൻകുരിശ് സത്യവും ===
[[ഉദയംപേരൂർ സൂനഹദോസ്|1599-ലെ ഉദയംപേരൂർ സൂനഹദോസിലും]] 1653-ലെ കൂനൻ കുരിശ് സത്യം|മട്ടാഞ്ചേരി കൂനൻകുരിശ് സത്യത്തിലും കൊട്ടേക്കാട്ടുകാർക്ക് പ്രാതിനിധ്യമുണ്ടായിരുന്നു. സൂനഹദോസിൽ പങ്കെടുത്ത 105 പള്ളികളിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടതായിരുന്നു കൊട്ടേക്കാട് പള്ളി എന്ന് ഇടവകയുടെ രേഖകൾ പറയുന്നു. ബാബിലോൺ പാരമ്പര്യം ഉപേക്ഷിച്ച് ലത്തീൻ പാരമ്പര്യം സ്വീകരിക്കാനായിരുന്നു സൂനഹദോസിന്റെ തീരുമാനം. ഗോവ ആസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള [[പദ്രുവാദോ]] ഭരണത്തിൻ കീഴിലായിരുന്നു അന്ന് സഭ; ഈ ഭരണം കൂനൻകുരിശ് സത്യം നടന്ന 1653 വരെ അരനൂറ്റാണ്ടോളം തുടർന്നു.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;

ഇക്കാലത്ത് (ഏകദേശം 380 വർഷം മുമ്പ്) പോർച്ചുഗീസ് വാസ്തുശിൽപ ശൈലിയിൽ കൊട്ടേക്കാട് പുതിയ പള്ളി പണിതു. ചെത്തിയൊരുക്കിയ വെട്ടുകല്ലും കുമ്മായവും മണലും ഉപയോഗിച്ച് നിർമ്മിച്ച ഈ പള്ളിയുടെ ചുമരുകൾക്ക് സാധാരണ ചുമരുകളേക്കാൾ മൂന്നിരട്ടി കനമുണ്ടായിരുന്നു. കവാടങ്ങൾക്ക് ഒന്നരയടിയോളം കനമുള്ള മൂത്ത തേക്കിൻതടി ഉപയോഗിച്ചു. പള്ളിക്കുള്ളിൽ അൾത്താരയും തെക്കുഭാഗത്തെ ചുമരിനോടു ചേർന്ന് പ്രൗഢമായ പ്രസംഗമണ്ഡപവും ഉണ്ടായിരുന്നു; പ്രസംഗമണ്ഡപം പിന്നീട് നവീകരണസമയത്ത് നീക്കം ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;

=== കൂനൻകുരിശ് സത്യത്തിനുശേഷം ===
പോർച്ചുഗീസ് ഭരണത്തിൽ അസംതൃപ്തരായ വിശ്വാസികൾക്കിടയിൽ തദ്ദേശീയമായ ആരാധനാക്രമവും ഭരണരീതിയും വേണമെന്ന അഭിപ്രായം വളർന്നു. 1653-ലെ കൂനൻകുരിശ് സത്യത്തിൽ കൊട്ടേക്കാട്ടുകാർ സജീവമായി പങ്കെടുത്തു. ഇതിനുശേഷം ഭൂരിഭാഗം വിശ്വാസികളും [[മാർപാപ്പ|മാർപാപ്പയുടെ]] നേതൃത്വത്തിലുള്ള റോമൻ പാരമ്പര്യത്തിലെത്തി. അലക്സാണ്ടർ ഏഴാമൻ മാർപാപ്പ വിശ്വാസികളെ നയിക്കാൻ ബിഷപ്പ് മാർ ജോസഫ് സെബാസ്റ്റ്യാനിയെ നിയോഗിച്ചു.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;

ബാബിലോൺ പാരമ്പര്യമുള്ള സഭാധികാരികൾ വിശ്വാസികളുടെ നേതൃത്വം വീണ്ടെടുക്കാൻ ശ്രമിക്കുകയും ബാബിലോൺ പാത്രിയർക്കീസ് നിയോഗിച്ച റോക്കോസ്, മേലൂസ് മെത്രാന്മാരെ ഒരു വിഭാഗം പിന്തുണയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. കൊട്ടേക്കാട്ടെ വിശ്വാസികളിൽ ഒരു വിഭാഗം കത്തോലിക്കാ പക്ഷത്തുനിന്ന് മാറി; പള്ളി മേലൂസ് മെത്രാനെ അംഗീകരിക്കുന്ന കൽദായ വിഭാഗത്തിന്റെ നിയന്ത്രണത്തിലായി. ഇതോടെ കത്തോലിക്കാ പക്ഷക്കാർ പള്ളിയോട് വിടപറഞ്ഞ് പള്ളിമതിൽക്കെട്ടിന്റെ വടക്കുഭാഗത്ത് മറ്റൊരു പള്ളി പണിതുയർത്തി. വർഷങ്ങളോളം ഇരു ദേവാലയങ്ങളിലും തിരുക്കർമ്മങ്ങൾ നടന്നു. 1876-ൽ പുനരൈക്യത്തിനുശേഷം വടക്കേപ്പള്ളി സെമിത്തേരിയാക്കി. അക്കാലത്ത് കുർബാനയുൾപ്പെടെയുള്ള തിരുക്കർമ്മങ്ങൾ ലത്തീൻ, സുറിയാനി ഭാഷകളിലായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;

=== തൃശ്ശൂർ വികാരിയാത്ത് ===
സ്വന്തമായി രൂപതയും മെത്രാനും വേണമെന്ന് ആഗ്രഹിച്ച സുറിയാനി ക്രിസ്ത്യാനികളുടെ നിരന്തര അഭ്യർത്ഥനയെത്തുടർന്ന് ലിയോ പതിമൂന്നാമൻ മാർപാപ്പ 1887-ൽ തൃശ്ശൂർ വികാരിയാത്ത് സ്ഥാപിച്ചു. ഇന്ത്യൻ വംശജനായ അഡോൾഫസ് എഡ്വിൻ മെഡ്ലിക്കോട്ട് ആയിരുന്നു ആദ്യ മെത്രാൻ. 1896 മുതൽ തദ്ദേശീയരായ മെത്രാന്മാരാണ് തൃശ്ശൂരിനുള്ളത്; മാർ ജോൺ മേനാച്ചേരിയാണ് ആദ്യ തദ്ദേശീയ മെത്രാൻ.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;

== പള്ളിയുടെ നവീകരണം ==
വിശ്വാസികളുടെ എണ്ണം വർധിച്ചതോടെ ഏകദേശം 380 വർഷം മുമ്പ് പണിത പോർച്ചുഗീസ് ശൈലിയിലുള്ള പള്ളി മൂന്ന് ഭാഗത്തും വിപുലീകരിച്ചു. ആദ്യം നടപ്പുര (പ്രവേശന ഭാഗം) നിർമ്മിച്ചു. പിന്നീട്:
* '''1949:''' വികാരി ഫാ. ജോർജ് പാലയൂരിന്റെ കാലത്ത് പള്ളിയുടെ വടക്കുവശത്തേക്ക് കൈപ്പള്ളി നീട്ടിപ്പണിതു.
* '''1977:''' ഫാ. റോക്കി വാഴപ്പിള്ളി വികാരിയായിരിക്കെ നടപ്പുര നവീകരിച്ചു.
* '''1982:''' ഫാ. ആന്റണി ചെമ്മണ്ണൂർ വികാരിയായിരിക്കെ ഓടുമേഞ്ഞ മേൽക്കൂര മാറ്റി കോൺക്രീറ്റ് ചെയ്യുകയും തെക്കുവശത്ത് കൈപ്പള്ളി നിർമ്മിക്കുകയും പഴയ സങ്കീർത്തിമുറി പൊളിച്ചുപണിയുകയും ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;

== ഫാത്തിമ മാതാവിന്റെ തീർത്ഥാടനകേന്ദ്രം ==
പള്ളിക്കു മുന്നിൽ ഫാത്തിമ മാതാവിന്റെ കപ്പേള സ്ഥാപിച്ചത് 1952-ൽ ഫാ. ജോർജ് നെല്ലിശ്ശേരിയുടെ നേതൃത്വത്തിലായിരുന്നു. എല്ലാ ശനിയാഴ്ചയും കപ്പേളയിൽ നടക്കുന്ന നൊവേനയിലും ജപമാല റാലിയിലും നൂറുകണക്കിന് വിശ്വാസികൾ പങ്കെടുക്കുന്നു. ഒക്ടോബർ 13-നു ശേഷമുള്ള ഞായറാഴ്ചയിലെ തിരുനാളിൽ ജപമാല പ്രദക്ഷിണത്തിനും നൊവേനയ്ക്കുമായി ഇതര മതസ്ഥരുൾപ്പെടെ അനേകായിരങ്ങൾ എത്തുന്നു. തൃശ്ശൂർ അതിരൂപതയിലെ മരിയൻ തീർത്ഥാടനകേന്ദ്രമാണ് കൊട്ടേക്കാട് പള്ളി.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;

== ഇടവകകൾ ==
കരേറ്റമാതാവിന്റെ (സ്വർഗ്ഗാരോപിതയായ മറിയം) നാമധേയത്തിലുള്ള ഈ പള്ളി 52 ഇടവകകളുടെ മാതൃഇടവകയാണ്. ഏറ്റവും ഒടുവിൽ കൊട്ടേക്കാട് ഇടവകയിൽനിന്ന് വേർപിരിഞ്ഞ് രൂപീകൃതമായ ഇടവകകൾ വരടിയം (1963), കോളങ്ങാട്ടുകര (1986), കുറ്റൂർ (1992) എന്നിവയാണ്.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;

കൊട്ടേക്കാട് ഫൊറോനയുടെ കീഴിലുള്ള ഇടവകകൾ: പുറമേ, വിയ്യൂർ, ചൂലിശ്ശേരി, വെളപ്പായ, അവണൂർ, മുണ്ടൂർ, പേരാമംഗലം.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;

== നവദേവാലയം ==
=== നിർമ്മാണം ===
ഏകദേശം അയ്യായിരത്തോളം വരുന്ന ഇടവകജനത്തിന് തിരുക്കർമ്മങ്ങളിൽ ഒത്തുകൂടാൻ കൂടുതൽ വിസ്തൃതമായ ദേവാലയം വേണമെന്ന ആഗ്രഹമുണ്ടായിരുന്നു. പഴയ ദേവാലയത്തിന് ചോർച്ചയും ബലക്ഷയവും കണ്ടെത്തിയതിനെത്തുടർന്ന് പുതിയ ദേവാലയം നിർമ്മിക്കാൻ 2017-ൽ ഇടവകജനം തീരുമാനിച്ചു.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;
* '''13 മേയ് 2017:''' ഫാത്തിമ ദർശനത്തിന്റെ ശതാബ്ദിദിനത്തിൽ വികാരി ഫാ. ജോർജ് ആളൂരിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ നിർമ്മാണത്തിന് തുടക്കം.
* '''3 ജൂലൈ 2017:''' മാർത്തോമ്മാ ശ്ലീഹായുടെ ഓർമ്മത്തിരുന്നാൾ ദിനത്തിൽ പഴയ പള്ളിയോട് വിശ്വാസികൾ കൃതജ്ഞതാബലിയോടെ വിടചൊല്ലി; തിരുശേഷിപ്പുകളും തിരുസ്വരൂപങ്ങളുമേന്തി പ്രദക്ഷിണവും നടന്നു.
* അൾത്താരയുടെ അടിത്തറയ്ക്കായി ഓരോ കുടുംബവും സ്വന്തം പുരയിടത്തിലെ ഒരു പിടി മണ്ണ് സമർപ്പിച്ചു. ജപമാല റാലിയോടെ യുവജനങ്ങൾ മൺകിഴികളുമായി ഇത് അൾത്താരയിലേക്ക് എത്തിച്ചു.
* '''13 ഒക്ടോബർ 2017:''' ഫാത്തിമയിലെ അവസാന ദർശനത്തിന്റെ ഓർമ്മദിനത്തിൽ, അന്ന് തൃശ്ശൂർ അതിരൂപതാ സഹായ മെത്രാനായിരുന്ന (പിന്നീട് സീറോ-മലബാർ സഭയുടെ മേജർ ആർച്ച്ബിഷപ്പായ) [[റാഫേൽ തട്ടിൽ|മാർ റാഫേൽ തട്ടിൽ]] ശിലാസ്ഥാപനം നിർവഹിച്ചു.
* '''8 ഡിസംബർ 2019:''' ആർച്ച്ബിഷപ്പ് എമരിറ്റസ് മാർ ജേക്കബ് തൂങ്കുഴിയും അതിരൂപതാ സഹായ മെത്രാൻ മാർ ടോണി നീലങ്കാവിലും ചേർന്ന് കട്ടിളവയ്പ് നടത്തി.
* '''25 നവംബർ 2023:''' പ്രളയം, കോവിഡ് തുടങ്ങിയ പ്രതിസന്ധികൾക്കു ശേഷം ആറു വർഷം കൊണ്ട് പൂർത്തിയായ ദേവാലയം തൃശ്ശൂർ ആർച്ച്ബിഷപ്പ് ആൻഡ്രൂസ് താഴത്ത്|മാർ ആൻഡ്രൂസ് താഴത്ത് കൂദാശ ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;

=== വാസ്തുവിദ്യ ===
പതിനായിരത്തിലേറെ ചതുരശ്രയടി വിസ്തീർണ്ണമുള്ളതാണ് പുതിയ പള്ളി. കിഴക്കുഭാഗത്തെ മുൻഭാഗം ഗോഥിക് ഇറ്റാലിയൻ വാസ്തുശിൽപ ശൈലിയിലും പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്തെ മുഖവാരി പോർച്ചുഗീസ് ബൈസന്റൈൻ ശൈലിയിലുമാണ്. 130 അടി ഉയരമുള്ള പ്രധാന മിനാരത്തിനു മുകളിൽ 16 അടി ഉയരമുള്ള കുരിശ് സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നു. പൗരസ്ത്യ, റോമൻ ശിൽപകലകൾ സമന്വയിപ്പിച്ചാണ് അൾത്താര സജ്ജമാക്കിയത്. കരിങ്കല്ലിൽ നിർമ്മിച്ച കൊടിമരത്തിന് 53 അടി ഉയരമുണ്ട്. വൈദിക മന്ദിരവും താഴത്തെ നിലയിൽ ഓഡിറ്റോറിയവും ഉൾപ്പെടുന്നതാണ് നവദേവാലയം.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;

== സഹസ്രാബ്ദ രജത ജൂബിലി ==
ഇടവകയുടെ 1,025-ാം വാർഷികത്തോടനുബന്ധിച്ച് പള്ളിയുടെ പിറകിൽ ഒറ്റക്കരിങ്കല്ലിൽ തീർത്ത കുരിശ് സ്ഥാപിച്ചു. സഹസ്രാബ്ദ രജത ജൂബിലിവേളയിൽ അർപ്പിച്ച പൊന്തിഫിക്കൽ കുർബാനയ്ക്കുശേഷം സീറോ-മലബാർ സഭ മേജർ ആർച്ച്ബിഷപ്പ് മാർ റാഫേൽ തട്ടിൽ കുരിശടിയുടെ വെഞ്ചിരിപ്പ് കർമ്മം നിർവഹിച്ചു. വികാരി ഫാ. ഫ്രാങ്കോ കവലക്കാട്ടിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ജീവകാരുണ്യ സേവനങ്ങളോടെയാണ് ഇടവക സഹസ്രാബ്ദ രജത ജൂബിലി ആഘോഷിച്ചത്.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;

== ഇതും കാണുക ==
* [[തൃശ്ശൂർ അതിരൂപത]]
* [[പാലയൂർ പള്ളി]]
* [[സീറോ-മലബാർ സഭ]]

== അവലംബം ==
{{reflist}}

== പുറം കണ്ണികൾ ==
* (ഇടവകയുടെ ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്/പേജ് ഉണ്ടെങ്കിൽ ഇവിടെ ചേർക്കുക)

[[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ ക്രൈസ്തവ ദേവാലയങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:സീറോ-മലബാർ സഭയിലെ ദേവാലയങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂർ അതിരൂപത]]
[[വർഗ്ഗം:ഫാത്തിമ മാതാവിന്റെ തീർത്ഥാടനകേന്ദ്രങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>g641gtiy79fl3g094t9ieq8sy5fixqq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4682026</id>
      <parentid>4682025</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T06:45:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Innovator DKD</username>
        <id>175814</id>
      </contributor>
      <comment>/* നിർമ്മാണം */</comment>
      <origin>4682026</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26578" sha1="olk82dmxi2vtqyczh20jo8f0uk835ur" xml:space="preserve">{{Infobox church
| name = കൊട്ടേക്കാട് സെന്റ് മേരീസ് അസംപ്ഷൻ ഫൊറോന പള്ളി
| fullname = St. Mary's Assumption Forane Church, Kottekkad
| location = കൊട്ടേക്കാട്, കുട്ടൂർ പി.ഒ., തൃശ്ശൂർ - 680013
| country = ഇന്ത്യ
| denomination = സീറോ-മലബാർ കത്തോലിക്കാ സഭ
| diocese = തൃശ്ശൂർ അതിരൂപത
| dedication = പരിശുദ്ധ കന്യകാമറിയത്തിന്റെ സ്വർഗ്ഗാരോപണം
| style = ഗോഥിക് ഇറ്റാലിയൻ, പോർച്ചുഗീസ് ബൈസന്റൈൻ ശൈലികളുടെ സമന്വയം
| years_built = 2017–2023 (നിലവിലെ ദേവാലയം)
| consecrated = 25 നവംബർ 2023
}}

'''കൊട്ടേക്കാട് സെന്റ് മേരീസ് അസംപ്ഷൻ ഫൊറോന പള്ളി''' (ഇംഗ്ലീഷ്: ''St. Mary's Assumption Forane Church, Kottekkad'') [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[തൃശ്ശൂർ]] നഗരത്തിനടുത്ത് കൊട്ടേക്കാട് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു [[സീറോ-മലബാർ സഭ|സീറോ-മലബാർ കത്തോലിക്കാ]] ദേവാലയമാണ്. [[തൃശ്ശൂർ അതിരൂപത|തൃശ്ശൂർ അതിരൂപതയുടെ]] കീഴിലുള്ള ഈ ഇടവക, 52 ഇടവകകളുടെ മാതൃഇടവകയായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ഇടവകയുടെ പാരമ്പര്യമനുസരിച്ച് ഏകദേശം 1,025 വർഷത്തെ ചരിത്രം ഇതിനുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;dir&quot;&gt;ഫ്രാങ്കോ ലൂയിസ്, &quot;കൊട്ടേക്കാട് ഇടവകയ്ക്ക് 1025; സഭാചരിത്രത്തോളം പാരമ്പര്യം&quot;, ''Parish Directory 2025'', സെന്റ് മേരീസ് അസംപ്ഷൻ ഫൊറോന ചർച്ച്, കൊട്ടേക്കാട്, പുറങ്ങൾ 45–48.&lt;/ref&gt; പരിശുദ്ധ [[ഫാത്തിമ മാതാവ്|ഫാത്തിമ മാതാവിന്റെ]] തീർത്ഥാടനകേന്ദ്രം കൂടിയാണിത്. 2023 നവംബർ 25-ന് കൂദാശ ചെയ്യപ്പെട്ട പുതിയ ദേവാലയമാണ് ഇപ്പോഴുള്ളത്.

== ചരിത്രം ==

=== ഉത്ഭവം ===
ഇടവകയുടെ പാരമ്പര്യമനുസരിച്ച്, [[തോമാശ്ലീഹാ]] എ.ഡി. 52-ൽ സ്ഥാപിച്ച ഏഴ് പള്ളികളിലൊന്നായ [[പാലയൂർ]] പള്ളിയിൽനിന്നാണ് കൊട്ടേക്കാടിന്റെ വിശ്വാസപാരമ്പര്യം ആരംഭിക്കുന്നത്. കൊട്ടേക്കാട്ടെ പുരാതന കുടുംബങ്ങൾ ഞായറാഴ്ച തിരുക്കർമ്മങ്ങൾക്കായി ചാമക്കാട്, പുഴയ്ക്കൽ പാടങ്ങളിലെ കായൽവഴി വള്ളങ്ങളിൽ പാലയൂരിലെത്തിയിരുന്നു. [[മറ്റം]], വേലൂർ തുടങ്ങിയ പ്രദേശങ്ങളിലെ വിശ്വാസികളും ഇവിടെ എത്തിയിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;

ദൂരെനിന്നുള്ളവർ വൈകിയെത്തുന്നതിനാൽ തിരുക്കർമ്മങ്ങളിൽ പങ്കെടുക്കാൻ കഴിയാത്ത സാഹചര്യം പതിവായപ്പോൾ, യാത്രാദൂരം പകുതിയോളം കുറയുന്ന സ്ഥലത്ത് പുതിയ പള്ളി സ്ഥാപിക്കാൻ വിശ്വാസികൾ തീരുമാനിച്ചു. ഇതിന്റെ ഫലമായി, പാരമ്പര്യമനുസരിച്ച് എ.ഡി. 150-ാം ആണ്ടിൽ മറ്റം പള്ളി സ്ഥാപിതമായി. കൊട്ടേക്കാട്ടുകാർ നൂറ്റാണ്ടുകളോളം മറ്റം പള്ളിയിലാണ് പങ്കെടുത്തിരുന്നത്.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;

=== കൊട്ടേക്കാട് ഇടവകയുടെ സ്ഥാപനം ===
മോശം കാലാവസ്ഥയിൽ മറ്റം പള്ളിയിലേക്കുള്ള യാത്ര ക്ലേശകരമായതിനാൽ, ആയിരാമാണ്ടോടടുത്ത് കൊട്ടേക്കാട്ടുകാർ സ്വന്തമായി പള്ളി സ്ഥാപിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു. സഭാധികാരികളുടെ അനുമതിയും, അന്ന് ആരാധനാലയം നിർമ്മിക്കാൻ ആവശ്യമായിരുന്ന നാടുവാഴിയുടെ അനുമതിയും തേടി. ചിറ്റഞ്ഞൂർ നാടുവാഴിയായ രാജാവിനെ സമീപിച്ച വിശ്വാസികൾ, പുഴയ്ക്കൽ ഭാഗത്തുനിന്ന് ചാമക്കാട് വഴി കൊട്ടേക്കാടുവരെ പരന്നുകിടന്ന ജലപ്പരപ്പിന് അഭിമുഖമായി ഉയർന്ന സ്ഥലത്ത് പള്ളി വേണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ടു. കര, വയൽ ഉൾപ്പെടെ ഏകദേശം 65 ഏക്കർ ഭൂമി പള്ളി നിർമ്മിക്കാൻ ചിറ്റഞ്ഞൂർ നാടുവാഴി വിട്ടുനൽകി. ദീപം തെളിക്കാൻ 101 തൂക്ക് ചിരാതുള്ള വാർപ്പ് നിലവിളക്ക് രാജാവ് സമ്മാനിച്ചു; &quot;ചിറ്റഞ്ഞൂർ ദേവസ്വം വക&quot; എന്നും വർഷവും രേഖപ്പെടുത്തിയിരുന്ന ഈ വിളക്ക് പിൽക്കാലത്ത് ദേവാലയം പുതുക്കിപ്പണിതപ്പോൾ നീക്കം ചെയ്യപ്പെട്ടു.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;

=== കൊട്ടേക്കാടിന്റെ പൈതൃകം ===
പഴയ പള്ളി പ്രാർത്ഥനാസമയത്ത് കിഴക്കോട്ട് അഭിമുഖമായി നിൽക്കുന്ന രീതിയിലായിരുന്നു പണിതത്; ഇപ്പോഴത്തെ പള്ളിയുടെ പിൻഭാഗമായിരുന്നു അന്നത്തെ മുൻവശം. പള്ളിക്ക് പിറകിലെ വയലുകൾ കനത്ത വേനലിലും വറ്റാത്ത കായലായിരുന്നു. മോട്ടോർ വാഹനങ്ങളില്ലാത്ത അക്കാലത്ത് വള്ളത്തിലും ചങ്ങാടത്തിലുമായാണ് ആളുകൾ പള്ളിയിലെത്തിയിരുന്നത്. പിൽക്കാലത്ത് കിഴക്കുഭാഗത്ത് റോഡ് വന്നതോടെ കാളവണ്ടികളിലും വിശ്വാസികൾ എത്തിത്തുടങ്ങി. വടക്കാഞ്ചേരി, വേലൂർ തുടങ്ങിയ പ്രദേശങ്ങളിലെ വിശ്വാസികളും കുർബാനയ്ക്ക് എത്താറുണ്ടായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;

വാണിജ്യ-കാർഷിക മേഖലകളിൽ കൊട്ടേക്കാട് പ്രസിദ്ധമായിരുന്നു. പള്ളിക്ക് ചുറ്റുമായി പള്ളിയങ്ങാടി, പടിഞ്ഞാറേ അങ്ങാടി, കിഴക്കേ അങ്ങാടി, വടക്കേ അങ്ങാടി, കുന്നത്തങ്ങാടി, ആറങ്ങാടി എന്നിങ്ങനെ ആറ് അങ്ങാടികൾ ഉണ്ടായിരുന്നു; ഇവ ഇന്നുമുണ്ട്. 1790 മുതൽ 1805 വരെ [[കൊച്ചി രാജ്യം|കൊച്ചി]] രാജാവായിരുന്ന [[ശക്തൻ തമ്പുരാൻ]], തൃശ്ശൂരിനെ നഗരമായി വളർത്താനും കച്ചവടകേന്ദ്രമാക്കാനും കൊട്ടേക്കാട്ടുകാരെ തൃശ്ശൂരിലേക്ക് ക്ഷണിച്ചുകൊണ്ടുപോയി എന്ന് ഇടവകയുടെ പാരമ്പര്യം പറയുന്നു.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;

=== ഉദയംപേരൂർ സൂനഹദോസും കൂനൻകുരിശ് സത്യവും ===
[[ഉദയംപേരൂർ സൂനഹദോസ്|1599-ലെ ഉദയംപേരൂർ സൂനഹദോസിലും]] 1653-ലെ കൂനൻ കുരിശ് സത്യം|മട്ടാഞ്ചേരി കൂനൻകുരിശ് സത്യത്തിലും കൊട്ടേക്കാട്ടുകാർക്ക് പ്രാതിനിധ്യമുണ്ടായിരുന്നു. സൂനഹദോസിൽ പങ്കെടുത്ത 105 പള്ളികളിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടതായിരുന്നു കൊട്ടേക്കാട് പള്ളി എന്ന് ഇടവകയുടെ രേഖകൾ പറയുന്നു. ബാബിലോൺ പാരമ്പര്യം ഉപേക്ഷിച്ച് ലത്തീൻ പാരമ്പര്യം സ്വീകരിക്കാനായിരുന്നു സൂനഹദോസിന്റെ തീരുമാനം. ഗോവ ആസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള [[പദ്രുവാദോ]] ഭരണത്തിൻ കീഴിലായിരുന്നു അന്ന് സഭ; ഈ ഭരണം കൂനൻകുരിശ് സത്യം നടന്ന 1653 വരെ അരനൂറ്റാണ്ടോളം തുടർന്നു.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;

ഇക്കാലത്ത് (ഏകദേശം 380 വർഷം മുമ്പ്) പോർച്ചുഗീസ് വാസ്തുശിൽപ ശൈലിയിൽ കൊട്ടേക്കാട് പുതിയ പള്ളി പണിതു. ചെത്തിയൊരുക്കിയ വെട്ടുകല്ലും കുമ്മായവും മണലും ഉപയോഗിച്ച് നിർമ്മിച്ച ഈ പള്ളിയുടെ ചുമരുകൾക്ക് സാധാരണ ചുമരുകളേക്കാൾ മൂന്നിരട്ടി കനമുണ്ടായിരുന്നു. കവാടങ്ങൾക്ക് ഒന്നരയടിയോളം കനമുള്ള മൂത്ത തേക്കിൻതടി ഉപയോഗിച്ചു. പള്ളിക്കുള്ളിൽ അൾത്താരയും തെക്കുഭാഗത്തെ ചുമരിനോടു ചേർന്ന് പ്രൗഢമായ പ്രസംഗമണ്ഡപവും ഉണ്ടായിരുന്നു; പ്രസംഗമണ്ഡപം പിന്നീട് നവീകരണസമയത്ത് നീക്കം ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;

=== കൂനൻകുരിശ് സത്യത്തിനുശേഷം ===
പോർച്ചുഗീസ് ഭരണത്തിൽ അസംതൃപ്തരായ വിശ്വാസികൾക്കിടയിൽ തദ്ദേശീയമായ ആരാധനാക്രമവും ഭരണരീതിയും വേണമെന്ന അഭിപ്രായം വളർന്നു. 1653-ലെ കൂനൻകുരിശ് സത്യത്തിൽ കൊട്ടേക്കാട്ടുകാർ സജീവമായി പങ്കെടുത്തു. ഇതിനുശേഷം ഭൂരിഭാഗം വിശ്വാസികളും [[മാർപാപ്പ|മാർപാപ്പയുടെ]] നേതൃത്വത്തിലുള്ള റോമൻ പാരമ്പര്യത്തിലെത്തി. അലക്സാണ്ടർ ഏഴാമൻ മാർപാപ്പ വിശ്വാസികളെ നയിക്കാൻ ബിഷപ്പ് മാർ ജോസഫ് സെബാസ്റ്റ്യാനിയെ നിയോഗിച്ചു.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;

ബാബിലോൺ പാരമ്പര്യമുള്ള സഭാധികാരികൾ വിശ്വാസികളുടെ നേതൃത്വം വീണ്ടെടുക്കാൻ ശ്രമിക്കുകയും ബാബിലോൺ പാത്രിയർക്കീസ് നിയോഗിച്ച റോക്കോസ്, മേലൂസ് മെത്രാന്മാരെ ഒരു വിഭാഗം പിന്തുണയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. കൊട്ടേക്കാട്ടെ വിശ്വാസികളിൽ ഒരു വിഭാഗം കത്തോലിക്കാ പക്ഷത്തുനിന്ന് മാറി; പള്ളി മേലൂസ് മെത്രാനെ അംഗീകരിക്കുന്ന കൽദായ വിഭാഗത്തിന്റെ നിയന്ത്രണത്തിലായി. ഇതോടെ കത്തോലിക്കാ പക്ഷക്കാർ പള്ളിയോട് വിടപറഞ്ഞ് പള്ളിമതിൽക്കെട്ടിന്റെ വടക്കുഭാഗത്ത് മറ്റൊരു പള്ളി പണിതുയർത്തി. വർഷങ്ങളോളം ഇരു ദേവാലയങ്ങളിലും തിരുക്കർമ്മങ്ങൾ നടന്നു. 1876-ൽ പുനരൈക്യത്തിനുശേഷം വടക്കേപ്പള്ളി സെമിത്തേരിയാക്കി. അക്കാലത്ത് കുർബാനയുൾപ്പെടെയുള്ള തിരുക്കർമ്മങ്ങൾ ലത്തീൻ, സുറിയാനി ഭാഷകളിലായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;

=== തൃശ്ശൂർ വികാരിയാത്ത് ===
സ്വന്തമായി രൂപതയും മെത്രാനും വേണമെന്ന് ആഗ്രഹിച്ച സുറിയാനി ക്രിസ്ത്യാനികളുടെ നിരന്തര അഭ്യർത്ഥനയെത്തുടർന്ന് ലിയോ പതിമൂന്നാമൻ മാർപാപ്പ 1887-ൽ തൃശ്ശൂർ വികാരിയാത്ത് സ്ഥാപിച്ചു. ഇന്ത്യൻ വംശജനായ അഡോൾഫസ് എഡ്വിൻ മെഡ്ലിക്കോട്ട് ആയിരുന്നു ആദ്യ മെത്രാൻ. 1896 മുതൽ തദ്ദേശീയരായ മെത്രാന്മാരാണ് തൃശ്ശൂരിനുള്ളത്; മാർ ജോൺ മേനാച്ചേരിയാണ് ആദ്യ തദ്ദേശീയ മെത്രാൻ.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;

== പള്ളിയുടെ നവീകരണം ==
വിശ്വാസികളുടെ എണ്ണം വർധിച്ചതോടെ ഏകദേശം 380 വർഷം മുമ്പ് പണിത പോർച്ചുഗീസ് ശൈലിയിലുള്ള പള്ളി മൂന്ന് ഭാഗത്തും വിപുലീകരിച്ചു. ആദ്യം നടപ്പുര (പ്രവേശന ഭാഗം) നിർമ്മിച്ചു. പിന്നീട്:
* '''1949:''' വികാരി ഫാ. ജോർജ് പാലയൂരിന്റെ കാലത്ത് പള്ളിയുടെ വടക്കുവശത്തേക്ക് കൈപ്പള്ളി നീട്ടിപ്പണിതു.
* '''1977:''' ഫാ. റോക്കി വാഴപ്പിള്ളി വികാരിയായിരിക്കെ നടപ്പുര നവീകരിച്ചു.
* '''1982:''' ഫാ. ആന്റണി ചെമ്മണ്ണൂർ വികാരിയായിരിക്കെ ഓടുമേഞ്ഞ മേൽക്കൂര മാറ്റി കോൺക്രീറ്റ് ചെയ്യുകയും തെക്കുവശത്ത് കൈപ്പള്ളി നിർമ്മിക്കുകയും പഴയ സങ്കീർത്തിമുറി പൊളിച്ചുപണിയുകയും ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;

== ഫാത്തിമ മാതാവിന്റെ തീർത്ഥാടനകേന്ദ്രം ==
പള്ളിക്കു മുന്നിൽ ഫാത്തിമ മാതാവിന്റെ കപ്പേള സ്ഥാപിച്ചത് 1952-ൽ ഫാ. ജോർജ് നെല്ലിശ്ശേരിയുടെ നേതൃത്വത്തിലായിരുന്നു. എല്ലാ ശനിയാഴ്ചയും കപ്പേളയിൽ നടക്കുന്ന നൊവേനയിലും ജപമാല റാലിയിലും നൂറുകണക്കിന് വിശ്വാസികൾ പങ്കെടുക്കുന്നു. ഒക്ടോബർ 13-നു ശേഷമുള്ള ഞായറാഴ്ചയിലെ തിരുനാളിൽ ജപമാല പ്രദക്ഷിണത്തിനും നൊവേനയ്ക്കുമായി ഇതര മതസ്ഥരുൾപ്പെടെ അനേകായിരങ്ങൾ എത്തുന്നു. തൃശ്ശൂർ അതിരൂപതയിലെ മരിയൻ തീർത്ഥാടനകേന്ദ്രമാണ് കൊട്ടേക്കാട് പള്ളി.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;

== ഇടവകകൾ ==
കരേറ്റമാതാവിന്റെ (സ്വർഗ്ഗാരോപിതയായ മറിയം) നാമധേയത്തിലുള്ള ഈ പള്ളി 52 ഇടവകകളുടെ മാതൃഇടവകയാണ്. ഏറ്റവും ഒടുവിൽ കൊട്ടേക്കാട് ഇടവകയിൽനിന്ന് വേർപിരിഞ്ഞ് രൂപീകൃതമായ ഇടവകകൾ വരടിയം (1963), കോളങ്ങാട്ടുകര (1986), കുറ്റൂർ (1992) എന്നിവയാണ്.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;

കൊട്ടേക്കാട് ഫൊറോനയുടെ കീഴിലുള്ള ഇടവകകൾ: പുറമേ, വിയ്യൂർ, ചൂലിശ്ശേരി, വെളപ്പായ, അവണൂർ, മുണ്ടൂർ, പേരാമംഗലം.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;

== നവദേവാലയം ==
=== നിർമ്മാണം ===
ഏകദേശം അയ്യായിരത്തോളം വരുന്ന ഇടവകജനത്തിന് തിരുക്കർമ്മങ്ങളിൽ ഒത്തുകൂടാൻ കൂടുതൽ വിസ്തൃതമായ ദേവാലയം വേണമെന്ന ആഗ്രഹമുണ്ടായിരുന്നു. പഴയ ദേവാലയത്തിന് ചോർച്ചയും ബലക്ഷയവും കണ്ടെത്തിയതിനെത്തുടർന്ന് പുതിയ ദേവാലയം നിർമ്മിക്കാൻ 2017-ൽ ഇടവകജനം തീരുമാനിച്ചു.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;
* '''13 മേയ് 2017:''' ഫാത്തിമ ദർശനത്തിന്റെ ശതാബ്ദിദിനത്തിൽ വികാരി ഫാ. ജോർജ് ആളൂരിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ നിർമ്മാണത്തിന് തുടക്കം.
* '''3 ജൂലൈ 2017:''' മാർത്തോമ്മാ ശ്ലീഹായുടെ ഓർമ്മത്തിരുന്നാൾ ദിനത്തിൽ പഴയ പള്ളിയോട് വിശ്വാസികൾ കൃതജ്ഞതാബലിയോടെ വിടചൊല്ലി; തിരുശേഷിപ്പുകളും തിരുസ്വരൂപങ്ങളുമേന്തി പ്രദക്ഷിണവും നടന്നു.
* അൾത്താരയുടെ അടിത്തറയ്ക്കായി ഓരോ കുടുംബവും സ്വന്തം പുരയിടത്തിലെ ഒരു പിടി മണ്ണ് സമർപ്പിച്ചു. ജപമാല റാലിയോടെ യുവജനങ്ങൾ മൺകിഴികളുമായി ഇത് അൾത്താരയിലേക്ക് എത്തിച്ചു.
* '''13 ഒക്ടോബർ 2017:''' ഫാത്തിമയിലെ അവസാന ദർശനത്തിന്റെ ഓർമ്മദിനത്തിൽ, അന്ന് തൃശ്ശൂർ അതിരൂപതാ സഹായ മെത്രാനായിരുന്ന (പിന്നീട് സീറോ-മലബാർ സഭയുടെ മേജർ ആർച്ച്ബിഷപ്പായ) [[റാഫേൽ തട്ടിൽ|മാർ റാഫേൽ തട്ടിൽ]] ശിലാസ്ഥാപനം നിർവഹിച്ചു.
* '''8 ഡിസംബർ 2019:''' ആർച്ച്ബിഷപ്പ് എമരിറ്റസ് മാർ ജേക്കബ് തൂങ്കുഴിയും അതിരൂപതാ സഹായ മെത്രാൻ മാർ ടോണി നീലങ്കാവിലും ചേർന്ന് കട്ടിളവയ്പ് നടത്തി.
* '''25 നവംബർ 2023:''' പ്രളയം, കോവിഡ് തുടങ്ങിയ പ്രതിസന്ധികൾക്കു ശേഷം ആറു വർഷം കൊണ്ട് പൂർത്തിയായ ദേവാലയം തൃശ്ശൂർ ആർച്ച്ബിഷപ്പ്ആൻഡ്രൂസ് താഴത്ത് കൂദാശ ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;

=== വാസ്തുവിദ്യ ===
പതിനായിരത്തിലേറെ ചതുരശ്രയടി വിസ്തീർണ്ണമുള്ളതാണ് പുതിയ പള്ളി. കിഴക്കുഭാഗത്തെ മുൻഭാഗം ഗോഥിക് ഇറ്റാലിയൻ വാസ്തുശിൽപ ശൈലിയിലും പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്തെ മുഖവാരി പോർച്ചുഗീസ് ബൈസന്റൈൻ ശൈലിയിലുമാണ്. 130 അടി ഉയരമുള്ള പ്രധാന മിനാരത്തിനു മുകളിൽ 16 അടി ഉയരമുള്ള കുരിശ് സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നു. പൗരസ്ത്യ, റോമൻ ശിൽപകലകൾ സമന്വയിപ്പിച്ചാണ് അൾത്താര സജ്ജമാക്കിയത്. കരിങ്കല്ലിൽ നിർമ്മിച്ച കൊടിമരത്തിന് 53 അടി ഉയരമുണ്ട്. വൈദിക മന്ദിരവും താഴത്തെ നിലയിൽ ഓഡിറ്റോറിയവും ഉൾപ്പെടുന്നതാണ് നവദേവാലയം.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;

== സഹസ്രാബ്ദ രജത ജൂബിലി ==
ഇടവകയുടെ 1,025-ാം വാർഷികത്തോടനുബന്ധിച്ച് പള്ളിയുടെ പിറകിൽ ഒറ്റക്കരിങ്കല്ലിൽ തീർത്ത കുരിശ് സ്ഥാപിച്ചു. സഹസ്രാബ്ദ രജത ജൂബിലിവേളയിൽ അർപ്പിച്ച പൊന്തിഫിക്കൽ കുർബാനയ്ക്കുശേഷം സീറോ-മലബാർ സഭ മേജർ ആർച്ച്ബിഷപ്പ് മാർ റാഫേൽ തട്ടിൽ കുരിശടിയുടെ വെഞ്ചിരിപ്പ് കർമ്മം നിർവഹിച്ചു. വികാരി ഫാ. ഫ്രാങ്കോ കവലക്കാട്ടിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ജീവകാരുണ്യ സേവനങ്ങളോടെയാണ് ഇടവക സഹസ്രാബ്ദ രജത ജൂബിലി ആഘോഷിച്ചത്.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;

== ഇതും കാണുക ==
* [[തൃശ്ശൂർ അതിരൂപത]]
* [[പാലയൂർ പള്ളി]]
* [[സീറോ-മലബാർ സഭ]]

== അവലംബം ==
{{reflist}}

== പുറം കണ്ണികൾ ==
* (ഇടവകയുടെ ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്/പേജ് ഉണ്ടെങ്കിൽ ഇവിടെ ചേർക്കുക)

[[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ ക്രൈസ്തവ ദേവാലയങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:സീറോ-മലബാർ സഭയിലെ ദേവാലയങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂർ അതിരൂപത]]
[[വർഗ്ഗം:ഫാത്തിമ മാതാവിന്റെ തീർത്ഥാടനകേന്ദ്രങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>olk82dmxi2vtqyczh20jo8f0uk835ur</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4682027</id>
      <parentid>4682026</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T06:47:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Innovator DKD</username>
        <id>175814</id>
      </contributor>
      <comment>/* ഉത്ഭവം */</comment>
      <origin>4682027</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26574" sha1="3vbvy4qiyjo68068ae5qe53zbj8m91d" xml:space="preserve">{{Infobox church
| name = കൊട്ടേക്കാട് സെന്റ് മേരീസ് അസംപ്ഷൻ ഫൊറോന പള്ളി
| fullname = St. Mary's Assumption Forane Church, Kottekkad
| location = കൊട്ടേക്കാട്, കുട്ടൂർ പി.ഒ., തൃശ്ശൂർ - 680013
| country = ഇന്ത്യ
| denomination = സീറോ-മലബാർ കത്തോലിക്കാ സഭ
| diocese = തൃശ്ശൂർ അതിരൂപത
| dedication = പരിശുദ്ധ കന്യകാമറിയത്തിന്റെ സ്വർഗ്ഗാരോപണം
| style = ഗോഥിക് ഇറ്റാലിയൻ, പോർച്ചുഗീസ് ബൈസന്റൈൻ ശൈലികളുടെ സമന്വയം
| years_built = 2017–2023 (നിലവിലെ ദേവാലയം)
| consecrated = 25 നവംബർ 2023
}}

'''കൊട്ടേക്കാട് സെന്റ് മേരീസ് അസംപ്ഷൻ ഫൊറോന പള്ളി''' (ഇംഗ്ലീഷ്: ''St. Mary's Assumption Forane Church, Kottekkad'') [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[തൃശ്ശൂർ]] നഗരത്തിനടുത്ത് കൊട്ടേക്കാട് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു [[സീറോ-മലബാർ സഭ|സീറോ-മലബാർ കത്തോലിക്കാ]] ദേവാലയമാണ്. [[തൃശ്ശൂർ അതിരൂപത|തൃശ്ശൂർ അതിരൂപതയുടെ]] കീഴിലുള്ള ഈ ഇടവക, 52 ഇടവകകളുടെ മാതൃഇടവകയായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ഇടവകയുടെ പാരമ്പര്യമനുസരിച്ച് ഏകദേശം 1,025 വർഷത്തെ ചരിത്രം ഇതിനുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;dir&quot;&gt;ഫ്രാങ്കോ ലൂയിസ്, &quot;കൊട്ടേക്കാട് ഇടവകയ്ക്ക് 1025; സഭാചരിത്രത്തോളം പാരമ്പര്യം&quot;, ''Parish Directory 2025'', സെന്റ് മേരീസ് അസംപ്ഷൻ ഫൊറോന ചർച്ച്, കൊട്ടേക്കാട്, പുറങ്ങൾ 45–48.&lt;/ref&gt; പരിശുദ്ധ [[ഫാത്തിമ മാതാവ്|ഫാത്തിമ മാതാവിന്റെ]] തീർത്ഥാടനകേന്ദ്രം കൂടിയാണിത്. 2023 നവംബർ 25-ന് കൂദാശ ചെയ്യപ്പെട്ട പുതിയ ദേവാലയമാണ് ഇപ്പോഴുള്ളത്.

== ചരിത്രം ==

=== ഉത്ഭവം ===
ഇടവകയുടെ പാരമ്പര്യമനുസരിച്ച്, [[തോമാശ്ലീഹാ]] എ.ഡി. 52-ൽ സ്ഥാപിച്ച ഏഴ് പള്ളികളിലൊന്നായ [[പാലയൂർ]] പള്ളിയിൽനിന്നാണ് കൊട്ടേക്കാടിന്റെ വിശ്വാസപാരമ്പര്യം ആരംഭിക്കുന്നത്. കൊട്ടേക്കാട്ടെ പുരാതന കുടുംബങ്ങൾ ഞായറാഴ്ച തിരുക്കർമ്മങ്ങൾക്കായി ചാമക്കാട്, പുഴയ്ക്കൽ പാടങ്ങളിലെ കായൽവഴി വള്ളങ്ങളിൽ പാലയൂരിലെത്തിയിരുന്നു. മറ്റം, വേലൂർ തുടങ്ങിയ പ്രദേശങ്ങളിലെ വിശ്വാസികളും ഇവിടെ എത്തിയിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;

ദൂരെനിന്നുള്ളവർ വൈകിയെത്തുന്നതിനാൽ തിരുക്കർമ്മങ്ങളിൽ പങ്കെടുക്കാൻ കഴിയാത്ത സാഹചര്യം പതിവായപ്പോൾ, യാത്രാദൂരം പകുതിയോളം കുറയുന്ന സ്ഥലത്ത് പുതിയ പള്ളി സ്ഥാപിക്കാൻ വിശ്വാസികൾ തീരുമാനിച്ചു. ഇതിന്റെ ഫലമായി, പാരമ്പര്യമനുസരിച്ച് എ.ഡി. 150-ാം ആണ്ടിൽ മറ്റം പള്ളി സ്ഥാപിതമായി. കൊട്ടേക്കാട്ടുകാർ നൂറ്റാണ്ടുകളോളം മറ്റം പള്ളിയിലാണ് പങ്കെടുത്തിരുന്നത്.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;

=== കൊട്ടേക്കാട് ഇടവകയുടെ സ്ഥാപനം ===
മോശം കാലാവസ്ഥയിൽ മറ്റം പള്ളിയിലേക്കുള്ള യാത്ര ക്ലേശകരമായതിനാൽ, ആയിരാമാണ്ടോടടുത്ത് കൊട്ടേക്കാട്ടുകാർ സ്വന്തമായി പള്ളി സ്ഥാപിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു. സഭാധികാരികളുടെ അനുമതിയും, അന്ന് ആരാധനാലയം നിർമ്മിക്കാൻ ആവശ്യമായിരുന്ന നാടുവാഴിയുടെ അനുമതിയും തേടി. ചിറ്റഞ്ഞൂർ നാടുവാഴിയായ രാജാവിനെ സമീപിച്ച വിശ്വാസികൾ, പുഴയ്ക്കൽ ഭാഗത്തുനിന്ന് ചാമക്കാട് വഴി കൊട്ടേക്കാടുവരെ പരന്നുകിടന്ന ജലപ്പരപ്പിന് അഭിമുഖമായി ഉയർന്ന സ്ഥലത്ത് പള്ളി വേണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ടു. കര, വയൽ ഉൾപ്പെടെ ഏകദേശം 65 ഏക്കർ ഭൂമി പള്ളി നിർമ്മിക്കാൻ ചിറ്റഞ്ഞൂർ നാടുവാഴി വിട്ടുനൽകി. ദീപം തെളിക്കാൻ 101 തൂക്ക് ചിരാതുള്ള വാർപ്പ് നിലവിളക്ക് രാജാവ് സമ്മാനിച്ചു; &quot;ചിറ്റഞ്ഞൂർ ദേവസ്വം വക&quot; എന്നും വർഷവും രേഖപ്പെടുത്തിയിരുന്ന ഈ വിളക്ക് പിൽക്കാലത്ത് ദേവാലയം പുതുക്കിപ്പണിതപ്പോൾ നീക്കം ചെയ്യപ്പെട്ടു.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;

=== കൊട്ടേക്കാടിന്റെ പൈതൃകം ===
പഴയ പള്ളി പ്രാർത്ഥനാസമയത്ത് കിഴക്കോട്ട് അഭിമുഖമായി നിൽക്കുന്ന രീതിയിലായിരുന്നു പണിതത്; ഇപ്പോഴത്തെ പള്ളിയുടെ പിൻഭാഗമായിരുന്നു അന്നത്തെ മുൻവശം. പള്ളിക്ക് പിറകിലെ വയലുകൾ കനത്ത വേനലിലും വറ്റാത്ത കായലായിരുന്നു. മോട്ടോർ വാഹനങ്ങളില്ലാത്ത അക്കാലത്ത് വള്ളത്തിലും ചങ്ങാടത്തിലുമായാണ് ആളുകൾ പള്ളിയിലെത്തിയിരുന്നത്. പിൽക്കാലത്ത് കിഴക്കുഭാഗത്ത് റോഡ് വന്നതോടെ കാളവണ്ടികളിലും വിശ്വാസികൾ എത്തിത്തുടങ്ങി. വടക്കാഞ്ചേരി, വേലൂർ തുടങ്ങിയ പ്രദേശങ്ങളിലെ വിശ്വാസികളും കുർബാനയ്ക്ക് എത്താറുണ്ടായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;

വാണിജ്യ-കാർഷിക മേഖലകളിൽ കൊട്ടേക്കാട് പ്രസിദ്ധമായിരുന്നു. പള്ളിക്ക് ചുറ്റുമായി പള്ളിയങ്ങാടി, പടിഞ്ഞാറേ അങ്ങാടി, കിഴക്കേ അങ്ങാടി, വടക്കേ അങ്ങാടി, കുന്നത്തങ്ങാടി, ആറങ്ങാടി എന്നിങ്ങനെ ആറ് അങ്ങാടികൾ ഉണ്ടായിരുന്നു; ഇവ ഇന്നുമുണ്ട്. 1790 മുതൽ 1805 വരെ [[കൊച്ചി രാജ്യം|കൊച്ചി]] രാജാവായിരുന്ന [[ശക്തൻ തമ്പുരാൻ]], തൃശ്ശൂരിനെ നഗരമായി വളർത്താനും കച്ചവടകേന്ദ്രമാക്കാനും കൊട്ടേക്കാട്ടുകാരെ തൃശ്ശൂരിലേക്ക് ക്ഷണിച്ചുകൊണ്ടുപോയി എന്ന് ഇടവകയുടെ പാരമ്പര്യം പറയുന്നു.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;

=== ഉദയംപേരൂർ സൂനഹദോസും കൂനൻകുരിശ് സത്യവും ===
[[ഉദയംപേരൂർ സൂനഹദോസ്|1599-ലെ ഉദയംപേരൂർ സൂനഹദോസിലും]] 1653-ലെ കൂനൻ കുരിശ് സത്യം|മട്ടാഞ്ചേരി കൂനൻകുരിശ് സത്യത്തിലും കൊട്ടേക്കാട്ടുകാർക്ക് പ്രാതിനിധ്യമുണ്ടായിരുന്നു. സൂനഹദോസിൽ പങ്കെടുത്ത 105 പള്ളികളിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടതായിരുന്നു കൊട്ടേക്കാട് പള്ളി എന്ന് ഇടവകയുടെ രേഖകൾ പറയുന്നു. ബാബിലോൺ പാരമ്പര്യം ഉപേക്ഷിച്ച് ലത്തീൻ പാരമ്പര്യം സ്വീകരിക്കാനായിരുന്നു സൂനഹദോസിന്റെ തീരുമാനം. ഗോവ ആസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള [[പദ്രുവാദോ]] ഭരണത്തിൻ കീഴിലായിരുന്നു അന്ന് സഭ; ഈ ഭരണം കൂനൻകുരിശ് സത്യം നടന്ന 1653 വരെ അരനൂറ്റാണ്ടോളം തുടർന്നു.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;

ഇക്കാലത്ത് (ഏകദേശം 380 വർഷം മുമ്പ്) പോർച്ചുഗീസ് വാസ്തുശിൽപ ശൈലിയിൽ കൊട്ടേക്കാട് പുതിയ പള്ളി പണിതു. ചെത്തിയൊരുക്കിയ വെട്ടുകല്ലും കുമ്മായവും മണലും ഉപയോഗിച്ച് നിർമ്മിച്ച ഈ പള്ളിയുടെ ചുമരുകൾക്ക് സാധാരണ ചുമരുകളേക്കാൾ മൂന്നിരട്ടി കനമുണ്ടായിരുന്നു. കവാടങ്ങൾക്ക് ഒന്നരയടിയോളം കനമുള്ള മൂത്ത തേക്കിൻതടി ഉപയോഗിച്ചു. പള്ളിക്കുള്ളിൽ അൾത്താരയും തെക്കുഭാഗത്തെ ചുമരിനോടു ചേർന്ന് പ്രൗഢമായ പ്രസംഗമണ്ഡപവും ഉണ്ടായിരുന്നു; പ്രസംഗമണ്ഡപം പിന്നീട് നവീകരണസമയത്ത് നീക്കം ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;

=== കൂനൻകുരിശ് സത്യത്തിനുശേഷം ===
പോർച്ചുഗീസ് ഭരണത്തിൽ അസംതൃപ്തരായ വിശ്വാസികൾക്കിടയിൽ തദ്ദേശീയമായ ആരാധനാക്രമവും ഭരണരീതിയും വേണമെന്ന അഭിപ്രായം വളർന്നു. 1653-ലെ കൂനൻകുരിശ് സത്യത്തിൽ കൊട്ടേക്കാട്ടുകാർ സജീവമായി പങ്കെടുത്തു. ഇതിനുശേഷം ഭൂരിഭാഗം വിശ്വാസികളും [[മാർപാപ്പ|മാർപാപ്പയുടെ]] നേതൃത്വത്തിലുള്ള റോമൻ പാരമ്പര്യത്തിലെത്തി. അലക്സാണ്ടർ ഏഴാമൻ മാർപാപ്പ വിശ്വാസികളെ നയിക്കാൻ ബിഷപ്പ് മാർ ജോസഫ് സെബാസ്റ്റ്യാനിയെ നിയോഗിച്ചു.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;

ബാബിലോൺ പാരമ്പര്യമുള്ള സഭാധികാരികൾ വിശ്വാസികളുടെ നേതൃത്വം വീണ്ടെടുക്കാൻ ശ്രമിക്കുകയും ബാബിലോൺ പാത്രിയർക്കീസ് നിയോഗിച്ച റോക്കോസ്, മേലൂസ് മെത്രാന്മാരെ ഒരു വിഭാഗം പിന്തുണയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. കൊട്ടേക്കാട്ടെ വിശ്വാസികളിൽ ഒരു വിഭാഗം കത്തോലിക്കാ പക്ഷത്തുനിന്ന് മാറി; പള്ളി മേലൂസ് മെത്രാനെ അംഗീകരിക്കുന്ന കൽദായ വിഭാഗത്തിന്റെ നിയന്ത്രണത്തിലായി. ഇതോടെ കത്തോലിക്കാ പക്ഷക്കാർ പള്ളിയോട് വിടപറഞ്ഞ് പള്ളിമതിൽക്കെട്ടിന്റെ വടക്കുഭാഗത്ത് മറ്റൊരു പള്ളി പണിതുയർത്തി. വർഷങ്ങളോളം ഇരു ദേവാലയങ്ങളിലും തിരുക്കർമ്മങ്ങൾ നടന്നു. 1876-ൽ പുനരൈക്യത്തിനുശേഷം വടക്കേപ്പള്ളി സെമിത്തേരിയാക്കി. അക്കാലത്ത് കുർബാനയുൾപ്പെടെയുള്ള തിരുക്കർമ്മങ്ങൾ ലത്തീൻ, സുറിയാനി ഭാഷകളിലായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;

=== തൃശ്ശൂർ വികാരിയാത്ത് ===
സ്വന്തമായി രൂപതയും മെത്രാനും വേണമെന്ന് ആഗ്രഹിച്ച സുറിയാനി ക്രിസ്ത്യാനികളുടെ നിരന്തര അഭ്യർത്ഥനയെത്തുടർന്ന് ലിയോ പതിമൂന്നാമൻ മാർപാപ്പ 1887-ൽ തൃശ്ശൂർ വികാരിയാത്ത് സ്ഥാപിച്ചു. ഇന്ത്യൻ വംശജനായ അഡോൾഫസ് എഡ്വിൻ മെഡ്ലിക്കോട്ട് ആയിരുന്നു ആദ്യ മെത്രാൻ. 1896 മുതൽ തദ്ദേശീയരായ മെത്രാന്മാരാണ് തൃശ്ശൂരിനുള്ളത്; മാർ ജോൺ മേനാച്ചേരിയാണ് ആദ്യ തദ്ദേശീയ മെത്രാൻ.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;

== പള്ളിയുടെ നവീകരണം ==
വിശ്വാസികളുടെ എണ്ണം വർധിച്ചതോടെ ഏകദേശം 380 വർഷം മുമ്പ് പണിത പോർച്ചുഗീസ് ശൈലിയിലുള്ള പള്ളി മൂന്ന് ഭാഗത്തും വിപുലീകരിച്ചു. ആദ്യം നടപ്പുര (പ്രവേശന ഭാഗം) നിർമ്മിച്ചു. പിന്നീട്:
* '''1949:''' വികാരി ഫാ. ജോർജ് പാലയൂരിന്റെ കാലത്ത് പള്ളിയുടെ വടക്കുവശത്തേക്ക് കൈപ്പള്ളി നീട്ടിപ്പണിതു.
* '''1977:''' ഫാ. റോക്കി വാഴപ്പിള്ളി വികാരിയായിരിക്കെ നടപ്പുര നവീകരിച്ചു.
* '''1982:''' ഫാ. ആന്റണി ചെമ്മണ്ണൂർ വികാരിയായിരിക്കെ ഓടുമേഞ്ഞ മേൽക്കൂര മാറ്റി കോൺക്രീറ്റ് ചെയ്യുകയും തെക്കുവശത്ത് കൈപ്പള്ളി നിർമ്മിക്കുകയും പഴയ സങ്കീർത്തിമുറി പൊളിച്ചുപണിയുകയും ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;

== ഫാത്തിമ മാതാവിന്റെ തീർത്ഥാടനകേന്ദ്രം ==
പള്ളിക്കു മുന്നിൽ ഫാത്തിമ മാതാവിന്റെ കപ്പേള സ്ഥാപിച്ചത് 1952-ൽ ഫാ. ജോർജ് നെല്ലിശ്ശേരിയുടെ നേതൃത്വത്തിലായിരുന്നു. എല്ലാ ശനിയാഴ്ചയും കപ്പേളയിൽ നടക്കുന്ന നൊവേനയിലും ജപമാല റാലിയിലും നൂറുകണക്കിന് വിശ്വാസികൾ പങ്കെടുക്കുന്നു. ഒക്ടോബർ 13-നു ശേഷമുള്ള ഞായറാഴ്ചയിലെ തിരുനാളിൽ ജപമാല പ്രദക്ഷിണത്തിനും നൊവേനയ്ക്കുമായി ഇതര മതസ്ഥരുൾപ്പെടെ അനേകായിരങ്ങൾ എത്തുന്നു. തൃശ്ശൂർ അതിരൂപതയിലെ മരിയൻ തീർത്ഥാടനകേന്ദ്രമാണ് കൊട്ടേക്കാട് പള്ളി.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;

== ഇടവകകൾ ==
കരേറ്റമാതാവിന്റെ (സ്വർഗ്ഗാരോപിതയായ മറിയം) നാമധേയത്തിലുള്ള ഈ പള്ളി 52 ഇടവകകളുടെ മാതൃഇടവകയാണ്. ഏറ്റവും ഒടുവിൽ കൊട്ടേക്കാട് ഇടവകയിൽനിന്ന് വേർപിരിഞ്ഞ് രൂപീകൃതമായ ഇടവകകൾ വരടിയം (1963), കോളങ്ങാട്ടുകര (1986), കുറ്റൂർ (1992) എന്നിവയാണ്.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;

കൊട്ടേക്കാട് ഫൊറോനയുടെ കീഴിലുള്ള ഇടവകകൾ: പുറമേ, വിയ്യൂർ, ചൂലിശ്ശേരി, വെളപ്പായ, അവണൂർ, മുണ്ടൂർ, പേരാമംഗലം.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;

== നവദേവാലയം ==
=== നിർമ്മാണം ===
ഏകദേശം അയ്യായിരത്തോളം വരുന്ന ഇടവകജനത്തിന് തിരുക്കർമ്മങ്ങളിൽ ഒത്തുകൂടാൻ കൂടുതൽ വിസ്തൃതമായ ദേവാലയം വേണമെന്ന ആഗ്രഹമുണ്ടായിരുന്നു. പഴയ ദേവാലയത്തിന് ചോർച്ചയും ബലക്ഷയവും കണ്ടെത്തിയതിനെത്തുടർന്ന് പുതിയ ദേവാലയം നിർമ്മിക്കാൻ 2017-ൽ ഇടവകജനം തീരുമാനിച്ചു.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;
* '''13 മേയ് 2017:''' ഫാത്തിമ ദർശനത്തിന്റെ ശതാബ്ദിദിനത്തിൽ വികാരി ഫാ. ജോർജ് ആളൂരിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ നിർമ്മാണത്തിന് തുടക്കം.
* '''3 ജൂലൈ 2017:''' മാർത്തോമ്മാ ശ്ലീഹായുടെ ഓർമ്മത്തിരുന്നാൾ ദിനത്തിൽ പഴയ പള്ളിയോട് വിശ്വാസികൾ കൃതജ്ഞതാബലിയോടെ വിടചൊല്ലി; തിരുശേഷിപ്പുകളും തിരുസ്വരൂപങ്ങളുമേന്തി പ്രദക്ഷിണവും നടന്നു.
* അൾത്താരയുടെ അടിത്തറയ്ക്കായി ഓരോ കുടുംബവും സ്വന്തം പുരയിടത്തിലെ ഒരു പിടി മണ്ണ് സമർപ്പിച്ചു. ജപമാല റാലിയോടെ യുവജനങ്ങൾ മൺകിഴികളുമായി ഇത് അൾത്താരയിലേക്ക് എത്തിച്ചു.
* '''13 ഒക്ടോബർ 2017:''' ഫാത്തിമയിലെ അവസാന ദർശനത്തിന്റെ ഓർമ്മദിനത്തിൽ, അന്ന് തൃശ്ശൂർ അതിരൂപതാ സഹായ മെത്രാനായിരുന്ന (പിന്നീട് സീറോ-മലബാർ സഭയുടെ മേജർ ആർച്ച്ബിഷപ്പായ) [[റാഫേൽ തട്ടിൽ|മാർ റാഫേൽ തട്ടിൽ]] ശിലാസ്ഥാപനം നിർവഹിച്ചു.
* '''8 ഡിസംബർ 2019:''' ആർച്ച്ബിഷപ്പ് എമരിറ്റസ് മാർ ജേക്കബ് തൂങ്കുഴിയും അതിരൂപതാ സഹായ മെത്രാൻ മാർ ടോണി നീലങ്കാവിലും ചേർന്ന് കട്ടിളവയ്പ് നടത്തി.
* '''25 നവംബർ 2023:''' പ്രളയം, കോവിഡ് തുടങ്ങിയ പ്രതിസന്ധികൾക്കു ശേഷം ആറു വർഷം കൊണ്ട് പൂർത്തിയായ ദേവാലയം തൃശ്ശൂർ ആർച്ച്ബിഷപ്പ്ആൻഡ്രൂസ് താഴത്ത് കൂദാശ ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;

=== വാസ്തുവിദ്യ ===
പതിനായിരത്തിലേറെ ചതുരശ്രയടി വിസ്തീർണ്ണമുള്ളതാണ് പുതിയ പള്ളി. കിഴക്കുഭാഗത്തെ മുൻഭാഗം ഗോഥിക് ഇറ്റാലിയൻ വാസ്തുശിൽപ ശൈലിയിലും പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്തെ മുഖവാരി പോർച്ചുഗീസ് ബൈസന്റൈൻ ശൈലിയിലുമാണ്. 130 അടി ഉയരമുള്ള പ്രധാന മിനാരത്തിനു മുകളിൽ 16 അടി ഉയരമുള്ള കുരിശ് സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നു. പൗരസ്ത്യ, റോമൻ ശിൽപകലകൾ സമന്വയിപ്പിച്ചാണ് അൾത്താര സജ്ജമാക്കിയത്. കരിങ്കല്ലിൽ നിർമ്മിച്ച കൊടിമരത്തിന് 53 അടി ഉയരമുണ്ട്. വൈദിക മന്ദിരവും താഴത്തെ നിലയിൽ ഓഡിറ്റോറിയവും ഉൾപ്പെടുന്നതാണ് നവദേവാലയം.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;

== സഹസ്രാബ്ദ രജത ജൂബിലി ==
ഇടവകയുടെ 1,025-ാം വാർഷികത്തോടനുബന്ധിച്ച് പള്ളിയുടെ പിറകിൽ ഒറ്റക്കരിങ്കല്ലിൽ തീർത്ത കുരിശ് സ്ഥാപിച്ചു. സഹസ്രാബ്ദ രജത ജൂബിലിവേളയിൽ അർപ്പിച്ച പൊന്തിഫിക്കൽ കുർബാനയ്ക്കുശേഷം സീറോ-മലബാർ സഭ മേജർ ആർച്ച്ബിഷപ്പ് മാർ റാഫേൽ തട്ടിൽ കുരിശടിയുടെ വെഞ്ചിരിപ്പ് കർമ്മം നിർവഹിച്ചു. വികാരി ഫാ. ഫ്രാങ്കോ കവലക്കാട്ടിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ജീവകാരുണ്യ സേവനങ്ങളോടെയാണ് ഇടവക സഹസ്രാബ്ദ രജത ജൂബിലി ആഘോഷിച്ചത്.&lt;ref name=&quot;dir&quot; /&gt;

== ഇതും കാണുക ==
* [[തൃശ്ശൂർ അതിരൂപത]]
* [[പാലയൂർ പള്ളി]]
* [[സീറോ-മലബാർ സഭ]]

== അവലംബം ==
{{reflist}}

== പുറം കണ്ണികൾ ==
* (ഇടവകയുടെ ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്/പേജ് ഉണ്ടെങ്കിൽ ഇവിടെ ചേർക്കുക)

[[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ ക്രൈസ്തവ ദേവാലയങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:സീറോ-മലബാർ സഭയിലെ ദേവാലയങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂർ അതിരൂപത]]
[[വർഗ്ഗം:ഫാത്തിമ മാതാവിന്റെ തീർത്ഥാടനകേന്ദ്രങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>3vbvy4qiyjo68068ae5qe53zbj8m91d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:AlbinRony29</title>
    <ns>3</ns>
    <id>673715</id>
    <revision>
      <id>4682030</id>
      <timestamp>2026-11-01T07:16:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>സ്വാഗതസംഘം</username>
        <id>39256</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു</comment>
      <origin>4682030</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6834" sha1="n89yppmmiex5r4fal9qmp0a689p160f" xml:space="preserve">'''നമസ്കാരം  {{#if: AlbinRony29 | AlbinRony29 | {{BASEPAGENAME}} }} !''', 

[[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു.
[[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]]
* [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]]
* [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]]
* [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]]
* [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]]
* [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]]
* [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]]

താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു.

[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് &quot;ടിൽഡ&quot; (&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു.

വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും.

ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്.

-- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 07:16, 1 നവംബർ 2026 (UTC)</text>
      <sha1>n89yppmmiex5r4fal9qmp0a689p160f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഉപയോക്താവ്:Manojk/MediaHunter.js</title>
    <ns>2</ns>
    <id>673716</id>
    <revision>
      <id>4682044</id>
      <timestamp>2026-11-01T11:32:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Manojk</username>
        <id>9257</id>
      </contributor>
      <comment>'/**  * Media Hunter  * ============  * A user script for Wikipedia (and other Wikimedia wikis) that finds free  * images for the page you are on and gives you ready-to-paste wikitext.  *  * Created by Manoj Karingamadathil (https://orcid.org/0000-0003-3885-6595) as part of the Wikimedia Biodiversity Taskforce.  * License: CC BY-SA 4.0  /* global mw, $, ve */ (function () { 	'use strict';  	if (window.MediaHunterLoaded)...' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു</comment>
      <origin>4682044</origin>
      <model>javascript</model>
      <format>text/javascript</format>
      <text bytes="43476" sha1="a77ynz0xjf0w48pfzs7f35sij8or3np" xml:space="preserve">/**
 * Media Hunter
 * ============
 * A user script for Wikipedia (and other Wikimedia wikis) that finds free
 * images for the page you are on and gives you ready-to-paste wikitext.
 *
 * Created by Manoj Karingamadathil (https://orcid.org/0000-0003-3885-6595) as part of the Wikimedia Biodiversity Taskforce.
 * License: CC BY-SA 4.0

/* global mw, $, ve */
(function () {
	'use strict';

	if (window.MediaHunterLoaded) { return; }
	window.MediaHunterLoaded = true;
	// On Commons itself the &quot;Commons category&quot; idea does not apply.
	if (mw.config.get('wgDBname') === 'commonswiki') { return; }

	var VERSION = '1.0.0';
	var CREDIT = {
		name: 'Manoj Karingamadathil',
		orcid: '', // TODO: add the ORCID iD here, e.g. '0000-0000-0000-0000'
		project: 'Wikimedia Biodiversity Taskforce'
	};

	var cfg = $.extend({
		autoOpen: false,
		includeSubcats: false,
		subcatDepth: 1,
		maxCategories: 30,
		maxFiles: 800,
		pageSize: 60,
		galleryMode: 'packed',
		pushContent: true,
		hashtag: '#MediaHunter',
		hashtagHours: 6,
		category: null,          // force a Commons category for every page (rarely useful)
		namespaces: [0, 2, 118]  // articles, user pages (drafts), Draft:
	}, window.MediaHunterConfig || {});

	var PAGE = mw.config.get('wgPageName');
	var ACTION = mw.config.get('wgAction');
	var IS_EDIT = ACTION === 'edit' || ACTION === 'submit';
	var IS_ENWIKI = mw.config.get('wgDBname') === 'enwiki';
	var THUMB_FETCH = 320;               // thumbnail width requested from Commons
	var PREF_KEY = 'mediahunter-prefs';  // localStorage: panel preferences
	var FLAG_KEY = 'mediahunter-used';   // localStorage: pages where code was copied
	var IMG_EXT = /\.(jpe?g|png|gif|svg|tiff?|webp|xcf)$/i;
	// Icons and logos used by templates; never useful as article images.
	var JUNK = /(OOjs|Commons-logo|Wik(i|t)ionary|Wikiquote|Wikisource|Wikimedia|Wikispecies|Wikidata|Wikinews|Wikiversity|Wikibooks|Wikivoyage|Symbol_|Symbol |Ambox|Padlock|Question_book|Question book|Text_document|Crystal_Clear|Increase|Decrease|Steady|Edit-clear|_pog\.| pog\.|Loudspeaker|Sound-icon|Star_full|Star_empty|Cscr-|Disambig|Magnify-clip|Gtk-dialog|Status_iucn|Status iucn|Folder_Hexagonal|Portal-puzzle|Red_Pencil|Red Pencil)/i;

	var PREF_DEFAULTS = {
		thumb: 140,
		width: 440,
		sort: 'default',
		view: 'grid',
		galleryMode: cfg.galleryMode,
		subcats: !!cfg.includeSubcats,
		depth: cfg.subcatDepth,
		full: false
	};
	var prefs = loadPrefs();

	// Everything the panel knows about.
	var S = {
		items: [],       // image objects, in load order
		byKey: {},       // key -&gt; image object
		used: {},        // key -&gt; true for files already on this page
		selected: [],    // keys, in the order they will be pasted
		category: null,  // &quot;Category:Xyz&quot; on Commons
		cats: [],        // the category plus collected subcategories
		enTitle: null,   // English Wikipedia article title
		shown: cfg.pageSize,
		loading: false,
		f: { text: '', source: 'all', type: 'all', minWidth: 0, hideUsed: false, onlySel: false }
	};

	var api, commons, wikidata, enApi;
	var $panel = null;
	var ui = {};

	// ------------------------------------------------------------------
	// Small helpers
	// ------------------------------------------------------------------

	function resolved(v) { return $.Deferred().resolve(v).promise(); }

	// Run promise-returning functions one after another.
	function sequence(fns) {
		return fns.reduce(function (p, fn) { return p.then(fn); }, resolved());
	}

	function debounce(fn, ms) {
		var t;
		return function () {
			var self = this, args = arguments;
			clearTimeout(t);
			t = setTimeout(function () { fn.apply(self, args); }, ms);
		};
	}

	// &quot;File:Some_name.jpg&quot; / &quot;പ്രമാണം:Some name.jpg&quot; -&gt; &quot;Some name.jpg&quot;
	function norm(title) {
		var t = String(title || '').replace(/^[^:]*:/, '').replace(/_/g, ' ').replace(/\s+/g, ' ').trim();
		return t.charAt(0).toUpperCase() + t.slice(1);
	}
	function key(title) { return norm(title).replace(/ /g, '_'); }

	function normCat(s) {
		s = String(s || '').trim().replace(/^category\s*:/i, '').replace(/_/g, ' ').trim();
		return s ? 'Category:' + s.charAt(0).toUpperCase() + s.slice(1) : null;
	}

	// Plain text from Commons metadata HTML, parsed safely (no scripts run).
	function stripHtml(html) {
		if (!html) { return ''; }
		try {
			return (new DOMParser().parseFromString(html, 'text/html').body.textContent || '').trim();
		} catch (e) { return ''; }
	}

	function fmtBytes(n) {
		if (!n) { return ''; }
		if (n &lt; 1024 * 1024) { return Math.round(n / 1024) + ' KB'; }
		return (n / 1024 / 1024).toFixed(1) + ' MB';
	}

	// A starting caption from the file name: &quot;Danaus chrysippus 01.jpg&quot; -&gt; &quot;Danaus chrysippus&quot;
	function defaultCaption(name) {
		return name.replace(/\.[^.]+$/, '').replace(/_/g, ' ')
			.replace(/\s*\(\d+\)$/, '').replace(/[\s\-–]+\d+$/, '').trim();
	}

	function fileType(it) {
		var m = it.mime || '';
		if (m === 'image/jpeg') { return 'photo'; }
		if (m === 'image/png') { return 'png'; }
		if (m === 'image/svg+xml') { return 'svg'; }
		if (m === 'image/gif') { return 'gif'; }
		return 'other';
	}

	function hasSource(it, type) {
		return it.sources.some(function (s) { return s.type === type; });
	}
	function sourceClass(it) {
		var c = hasSource(it, 'cat'), e = hasSource(it, 'en');
		return c &amp;&amp; e ? 'mh-src-both' : c ? 'mh-src-cat' : e ? 'mh-src-en' : '';
	}

	function loadPrefs() {
		var p = {};
		try { p = JSON.parse(localStorage.getItem(PREF_KEY) || '{}') || {}; } catch (e) {}
		return $.extend({}, PREF_DEFAULTS, p);
	}
	function savePrefs() {
		try { localStorage.setItem(PREF_KEY, JSON.stringify(prefs)); } catch (e) {}
	}

	// Fetch every batch of a query, following &quot;continue&quot; until done or stop() says so.
	function getAll(apiObj, params, onBatch, stop) {
		var base = $.extend({ action: 'query', formatversion: 2 }, params);
		function next(cont) {
			return apiObj.get($.extend({}, base, cont || {})).then(function (d) {
				onBatch(d);
				if (d['continue'] &amp;&amp; !(stop &amp;&amp; stop())) { return next(d['continue']); }
			});
		}
		return next(null);
	}

	// ------------------------------------------------------------------
	// #MediaHunter hashtag in edit summaries
	// ------------------------------------------------------------------
	// When code is copied or inserted, the page is remembered for a few hours.
	// The next edit of that page (source editor or VisualEditor) gets the
	// hashtag in its summary; after the edit is saved the mark is cleared.

	function readFlags() {
		try { return JSON.parse(localStorage.getItem(FLAG_KEY) || '{}') || {}; } catch (e) { return {}; }
	}
	function writeFlags(f) {
		try { localStorage.setItem(FLAG_KEY, JSON.stringify(f)); } catch (e) {}
	}
	function flagPage() {
		var f = readFlags(), now = Date.now(), maxAge = cfg.hashtagHours * 3600 * 1000;
		Object.keys(f).forEach(function (k) { if (now - f[k] &gt; maxAge) { delete f[k]; } });
		f[PAGE] = now;
		writeFlags(f);
		addHashtagToForm();
	}
	function isFlagged() {
		var t = readFlags()[PAGE];
		return !!t &amp;&amp; Date.now() - t &lt; cfg.hashtagHours * 3600 * 1000;
	}
	function withTag(s) {
		s = (s || '').trim();
		if (s.indexOf(cfg.hashtag) !== -1) { return s; }
		return (s ? s + ' ' : '') + cfg.hashtag;
	}
	function addHashtagToForm() {
		var $s = $('#wpSummary');
		if ($s.length) { $s.val(withTag($s.val())); }
	}
	function setupHashtag() {
		if (IS_EDIT &amp;&amp; isFlagged()) { addHashtagToForm(); }
		// Safety net in case the summary box was edited afterwards.
		$(document).on('submit', '#editform', function () {
			if (isFlagged()) { addHashtagToForm(); }
		});
		// VisualEditor save dialog.
		mw.hook('ve.saveDialog.stateChanged').add(function () {
			if (!isFlagged()) { return; }
			try {
				var dlg = ve.init.target.saveDialog;
				var input = dlg &amp;&amp; dlg.editSummaryInput;
				if (input &amp;&amp; input.getValue().indexOf(cfg.hashtag) === -1) {
					input.setValue(withTag(input.getValue()));
				}
			} catch (e) {}
		});
		mw.hook('postEdit').add(function () {
			var f = readFlags();
			if (f[PAGE]) { delete f[PAGE]; writeFlags(f); }
		});
	}

	// ------------------------------------------------------------------
	// Finding the sources
	// ------------------------------------------------------------------

	// Reads the current page: files already used, the English langlink and
	// the Wikidata item. Resolves to the Commons category title, or null.
	function discover() {
		return api.get({
			action: 'query',
			prop: 'pageprops|langlinks|images',
			ppprop: 'wikibase_item',
			lllang: 'en',
			imlimit: 'max',
			titles: PAGE,
			redirects: 1,
			formatversion: 2
		}).then(function (d) {
			var p = (d.query &amp;&amp; d.query.pages &amp;&amp; d.query.pages[0]) || {};
			(p.images || []).forEach(function (i) { S.used[key(i.title)] = true; });
			if (IS_ENWIKI) {
				S.enTitle = p.missing ? null : p.title;
			} else {
				S.enTitle = (p.langlinks &amp;&amp; p.langlinks[0] &amp;&amp; p.langlinks[0].title) || null;
			}
			if (cfg.category) { return normCat(cfg.category); }
			var qid = p.pageprops &amp;&amp; p.pageprops.wikibase_item;
			if (!qid) { return null; }
			return wikidata.get({
				action: 'wbgetentities',
				ids: qid,
				props: 'claims|sitelinks',
				sitefilter: 'commonswiki',
				format: 'json'
			}).then(function (w) {
				var e = w.entities &amp;&amp; w.entities[qid];
				if (!e) { return null; }
				var c = e.claims &amp;&amp; e.claims.P373 &amp;&amp; e.claims.P373[0];
				var v = c &amp;&amp; c.mainsnak &amp;&amp; c.mainsnak.datavalue &amp;&amp; c.mainsnak.datavalue.value;
				if (v) { return normCat(v); }
				var sl = e.sitelinks &amp;&amp; e.sitelinks.commonswiki &amp;&amp; e.sitelinks.commonswiki.title;
				if (sl &amp;&amp; /^Category:/.test(sl)) { return sl; }
				return null;
			}, function () { return null; });
		});
	}

	// The category plus (optionally) its subcategories, breadth-first.
	function collectCategories(root) {
		var cats = [root];
		if (!prefs.subcats) { return resolved(cats); }
		var seen = {};
		seen[root] = true;
		var frontier = [root];
		var depth = 0;
		function full() { return cats.length &gt;= cfg.maxCategories; }
		function level() {
			if (depth &gt;= prefs.depth || !frontier.length || full()) { return resolved(cats); }
			depth++;
			var next = [];
			return sequence(frontier.map(function (cat) {
				return function () {
					if (full()) { return resolved(); }
					setStatus('Collecting subcategories… (' + cats.length + ' found)');
					return getAll(commons, {
						list: 'categorymembers',
						cmtitle: cat,
						cmtype: 'subcat',
						cmlimit: 'max'
					}, function (d) {
						((d.query &amp;&amp; d.query.categorymembers) || []).forEach(function (m) {
							if (!seen[m.title] &amp;&amp; !full()) {
								seen[m.title] = true;
								cats.push(m.title);
								next.push(m.title);
							}
						});
					}, full).then(null, function () { /* skip a failing category */ });
				};
			})).then(function () {
				frontier = next;
				return level();
			});
		}
		return level();
	}

	// Add one Commons API page result as an image (or add a source to an existing one).
	function addItem(p, src) {
		if (!p || p.missing || !p.imageinfo || !p.imageinfo.length) { return; }
		var ii = p.imageinfo[0];
		if (!/^image\//.test(ii.mime || '')) { return; } // skip video, audio, PDF…
		var name = norm(p.title);
		if (JUNK.test(name)) { return; }
		var k = key(p.title);
		var it = S.byKey[k];
		if (!it) {
			if (src.type === 'cat' &amp;&amp; S.items.length &gt;= cfg.maxFiles) { return; }
			var em = ii.extmetadata || {};
			it = {
				key: k,
				name: name,
				thumb: ii.thumburl || ii.url,
				url: ii.url,
				descUrl: ii.descriptionurl,
				width: ii.width || 0,
				height: ii.height || 0,
				size: ii.size || 0,
				mime: ii.mime,
				time: ii.timestamp || '',
				license: (em.LicenseShortName &amp;&amp; em.LicenseShortName.value) || '',
				artist: stripHtml(em.Artist &amp;&amp; em.Artist.value),
				sources: [],
				lead: false,
				order: S.items.length,
				caption: defaultCaption(name)
			};
			S.items.push(it);
			S.byKey[k] = it;
		}
		if (!it.sources.some(function (s) { return s.type === src.type &amp;&amp; s.label === src.label; })) {
			it.sources.push(src);
		}
	}

	var IMAGEINFO = {
		prop: 'imageinfo',
		iiprop: 'url|size|mime|timestamp|extmetadata',
		iiextmetadatafilter: 'LicenseShortName|Artist',
		iiurlwidth: THUMB_FETCH
	};

	function loadCategoryFiles(cats) {
		return sequence(cats.map(function (cat, i) {
			return function () {
				if (S.items.length &gt;= cfg.maxFiles) { return resolved(); }
				setStatus('Loading Commons files… category ' + (i + 1) + ' of ' + cats.length +
					' (' + S.items.length + ' images)');
				return getAll(commons, $.extend({
					generator: 'categorymembers',
					gcmtitle: cat,
					gcmtype: 'file',
					gcmlimit: 50
				}, IMAGEINFO), function (d) {
					((d.query &amp;&amp; d.query.pages) || []).forEach(function (p) {
						addItem(p, { type: 'cat', label: cat });
					});
					renderSoon();
				}, function () { return S.items.length &gt;= cfg.maxFiles; })
					.then(null, function () { /* skip a failing category */ });
			};
		}));
	}

	function loadEnwiki() {
		if (!S.enTitle) { return resolved(); }
		var titles = [];
		var seen = {};
		var lead = null;
		return getAll(enApi, {
			prop: 'images|pageimages',
			titles: S.enTitle,
			imlimit: 'max',
			piprop: 'name',
			pilicense: 'free',
			redirects: 1
		}, function (d) {
			var p = d.query &amp;&amp; d.query.pages &amp;&amp; d.query.pages[0];
			if (!p) { return; }
			if (p.pageimage) { lead = p.pageimage; }
			(p.images || []).forEach(function (i) {
				if (IMG_EXT.test(i.title) &amp;&amp; !JUNK.test(i.title) &amp;&amp; !seen[i.title]) {
					seen[i.title] = true;
					titles.push(i.title);
				}
			});
		}).then(function () {
			var chunks = [];
			for (var i = 0; i &lt; titles.length; i += 50) { chunks.push(titles.slice(i, i + 50)); }
			// Ask Commons about each file; files only on English Wikipedia
			// (usually non-free) come back &quot;missing&quot; and are dropped.
			return sequence(chunks.map(function (chunk) {
				return function () {
					return commons.get($.extend({
						action: 'query',
						titles: chunk.join('|'),
						redirects: 1,
						formatversion: 2
					}, IMAGEINFO)).then(function (d) {
						((d.query &amp;&amp; d.query.pages) || []).forEach(function (p) {
							addItem(p, { type: 'en', label: S.enTitle });
						});
						renderSoon();
					}, function () {});
				};
			}));
		}).then(function () {
			if (lead &amp;&amp; S.byKey[key('File:' + lead)]) { S.byKey[key('File:' + lead)].lead = true; }
		});
	}

	function loadAll() {
		if (S.loading) { return; }
		S.loading = true;
		ui.load.prop('disabled', true);

		// Keep the current selection across reloads.
		var keep = S.selected.map(function (k) { return S.byKey[k]; }).filter(Boolean);
		S.items = [];
		S.byKey = {};
		keep.forEach(function (it) {
			it.sources = [];
			it.order = S.items.length;
			S.items.push(it);
			S.byKey[it.key] = it;
		});
		S.shown = cfg.pageSize;
		S.cats = [];
		updateCatLink();
		render();

		var step = resolved();
		if (S.category) {
			step = step.then(function () {
				setStatus(prefs.subcats ? 'Collecting subcategories…' : 'Loading Commons files…');
				return collectCategories(S.category);
			}).then(function (cats) {
				S.cats = cats;
				return loadCategoryFiles(cats);
			});
		}
		step.then(function () {
			if (S.enTitle) { setStatus('Loading images from English Wikipedia…'); }
			return loadEnwiki();
		}).then(function () {
			var nCat = S.items.filter(function (it) { return hasSource(it, 'cat'); }).length;
			var nEn = S.items.filter(function (it) { return hasSource(it, 'en'); }).length;
			var msg = 'Done: ' + nCat + ' from Commons' +
				(S.cats.length &gt; 1 ? ' (' + S.cats.length + ' categories)' : '') +
				', ' + nEn + ' from English Wikipedia.';
			if (!S.category) { msg += ' No Commons category found — type one above and press Load.'; }
			if (!S.enTitle) { msg += ' No English Wikipedia article is linked.'; }
			if (nCat &gt;= cfg.maxFiles) { msg += ' Stopped at the limit of ' + cfg.maxFiles + ' files.'; }
			setStatus(msg);
		}, function () {
			setStatus('Something went wrong while loading images. Please try again.');
		}).always(function () {
			S.loading = false;
			ui.load.prop('disabled', false);
			render();
		});
	}

	// ------------------------------------------------------------------
	// Filtering, sorting, rendering
	// ------------------------------------------------------------------

	var SORTERS = {
		'default': function (a, b) { return (b.lead - a.lead) || (a.order - b.order); },
		notused: function (a, b) {
			return ((S.used[a.key] ? 1 : 0) - (S.used[b.key] ? 1 : 0)) || (a.order - b.order);
		},
		name: function (a, b) { return a.name.localeCompare(b.name); },
		newest: function (a, b) { return b.time.localeCompare(a.time); },
		oldest: function (a, b) { return a.time.localeCompare(b.time); },
		largest: function (a, b) { return (b.width * b.height) - (a.width * a.height); },
		filesize: function (a, b) { return b.size - a.size; }
	};

	function visibleItems() {
		var f = S.f;
		var q = f.text.toLowerCase();
		var list = S.items.filter(function (it) {
			if (q &amp;&amp; (it.name + ' ' + it.caption + ' ' + it.license + ' ' + it.artist)
				.toLowerCase().indexOf(q) === -1) { return false; }
			if (f.source === 'cat' &amp;&amp; !hasSource(it, 'cat')) { return false; }
			if (f.source === 'en' &amp;&amp; !hasSource(it, 'en')) { return false; }
			if (f.source === 'both' &amp;&amp; !(hasSource(it, 'cat') &amp;&amp; hasSource(it, 'en'))) { return false; }
			if (f.type !== 'all' &amp;&amp; fileType(it) !== f.type) { return false; }
			if (f.minWidth &amp;&amp; it.width &lt; f.minWidth) { return false; }
			if (f.hideUsed &amp;&amp; S.used[it.key]) { return false; }
			if (f.onlySel &amp;&amp; S.selected.indexOf(it.key) === -1) { return false; }
			return true;
		});
		return list.sort(SORTERS[prefs.sort] || SORTERS['default']);
	}

	function render() {
		if (!$panel) { return; }
		var list = visibleItems();
		ui.grid.empty();
		list.slice(0, S.shown).forEach(function (it) { ui.grid.append(card(it)); });
		if (!list.length &amp;&amp; !S.loading) {
			ui.grid.append($('&lt;div&gt;').addClass('mh-empty')
				.text(S.items.length ? 'No images match the filters.' : 'No images found yet.'));
		}
		var left = list.length - S.shown;
		ui.more.toggle(left &gt; 0).text('Show more (' + left + ' more)');
		var nUsed = S.items.filter(function (it) { return S.used[it.key]; }).length;
		ui.stats.text('Showing ' + Math.min(S.shown, list.length) + ' of ' + list.length + ' matching · ' +
			S.items.length + ' found · ' + nUsed + ' already on this page');
	}
	var renderSoon = debounce(render, 200);

	function badge(text, cls, title) {
		return $('&lt;span&gt;').addClass('mh-badge ' + cls).text(text).attr('title', title || '');
	}

	function card(it) {
		var $c = $('&lt;div&gt;').addClass('mh-card ' + sourceClass(it))
			.attr('data-key', it.key)
			.attr('title', it.name + (it.artist ? '\nAuthor: ' + it.artist : '') + '\nClick to select')
			.toggleClass('mh-used', !!S.used[it.key])
			.toggleClass('mh-sel', S.selected.indexOf(it.key) !== -1);

		var $t = $('&lt;div&gt;').addClass('mh-thumb').appendTo($c);
		$('&lt;img&gt;').attr({ src: it.thumb, loading: 'lazy', alt: '' }).appendTo($t);
		$('&lt;span&gt;').addClass('mh-check').text('✓').appendTo($t);
		$('&lt;a&gt;').addClass('mh-open')
			.attr({ href: it.descUrl, target: '_blank', rel: 'noopener', title: 'Open the file page on Commons' })
			.text('↗')
			.on('click', function (e) { e.stopPropagation(); })
			.appendTo($t);

		var $m = $('&lt;div&gt;').addClass('mh-meta').appendTo($c);
		$('&lt;div&gt;').addClass('mh-name').text(it.name).appendTo($m);
		var $b = $('&lt;div&gt;').addClass('mh-badges').appendTo($m);
		if (S.used[it.key]) { $b.append(badge('Already on page', 'mh-b-used')); }
		if (it.lead) { $b.append(badge('Lead image', 'mh-b-lead', 'Main image of the English article')); }
		var cats = it.sources.filter(function (s) { return s.type === 'cat'; }).map(function (s) { return s.label; });
		if (cats.length) {
			var sub = cats.indexOf(S.category) === -1;
			$b.append(badge(sub ? 'Commons · subcat' : 'Commons', 'mh-b-cat', cats.join('\n')));
		}
		if (hasSource(it, 'en')) { $b.append(badge('en.wiki', 'mh-b-en', 'Used on en:' + S.enTitle)); }

		var info = [];
		if (it.width) { info.push(it.width + '×' + it.height); }
		if (it.size) { info.push(fmtBytes(it.size)); }
		if (it.license) { info.push(it.license); }
		$('&lt;div&gt;').addClass('mh-info').text(info.join(' · ')).appendTo($m);

		$c.on('click', function () { toggleSelect(it.key); });
		return $c;
	}

	function cardFor(k) {
		return ui.grid.children('.mh-card').filter(function () { return $(this).attr('data-key') === k; });
	}

	function toggleSelect(k) {
		var i = S.selected.indexOf(k);
		if (i === -1) { S.selected.push(k); } else { S.selected.splice(i, 1); }
		if (S.f.onlySel) { render(); } else { cardFor(k).toggleClass('mh-sel', i === -1); }
		renderTray();
	}

	function moveSelected(i, dir) {
		var j = i + dir;
		if (j &lt; 0 || j &gt;= S.selected.length) { return; }
		var t = S.selected[i];
		S.selected[i] = S.selected[j];
		S.selected[j] = t;
		renderTray();
	}

	function renderTray() {
		var n = S.selected.length;
		ui.trayTitle.text(n ? n + ' image' + (n &gt; 1 ? 's' : '') + ' selected' : 'Click images to select them');
		ui.selList.empty().toggle(n &gt; 0);
		S.selected.forEach(function (k, idx) {
			var it = S.byKey[k];
			if (!it) { return; }
			var $r = $('&lt;div&gt;').addClass('mh-selrow').appendTo(ui.selList);
			$('&lt;img&gt;').attr({ src: it.thumb, alt: '' }).appendTo($r);
			var $m = $('&lt;div&gt;').addClass('mh-grow').appendTo($r);
			$('&lt;div&gt;').addClass('mh-name').text(it.name).appendTo($m);
			$('&lt;input&gt;').attr({ type: 'text', placeholder: 'Caption' }).val(it.caption)
				.on('input', function () { it.caption = this.value; })
				.appendTo($m);
			button('↑', 'Move up', function () { moveSelected(idx, -1); }).prop('disabled', idx === 0).appendTo($r);
			button('↓', 'Move down', function () { moveSelected(idx, 1); }).prop('disabled', idx === n - 1).appendTo($r);
			button('✕', 'Remove from selection', function () { toggleSelect(k); }).appendTo($r);
		});
		ui.copyThumb.prop('disabled', n &lt; 1);
		ui.copyGallery.prop('disabled', n &lt; 2);
		if (ui.insThumb) {
			ui.insThumb.prop('disabled', n &lt; 1);
			ui.insGallery.prop('disabled', n &lt; 2);
		}
		ui.clear.prop('disabled', n &lt; 1);
	}

	// ------------------------------------------------------------------
	// Wikitext output
	// ------------------------------------------------------------------

	function selectedItems() {
		return S.selected.map(function (k) { return S.byKey[k]; }).filter(Boolean);
	}

	function thumbCode(it) {
		var cap = (it.caption || '').trim();
		return '[[File:' + it.name + '|thumb' + (cap ? '|' + cap : '') + ']]';
	}

	function galleryCode(items) {
		var mode = prefs.galleryMode;
		var open = '&lt;gallery' + (mode &amp;&amp; mode !== 'traditional' ? ' mode=&quot;' + mode + '&quot;' : '') + '&gt;';
		return open + '\n' + items.map(function (it) {
			var cap = (it.caption || '').trim();
			return 'File:' + it.name + (cap ? '|' + cap : '');
		}).join('\n') + '\n&lt;/gallery&gt;';
	}

	function copyText(text) {
		var d = $.Deferred();
		function legacy() {
			var $t = $('&lt;textarea&gt;').val(text).css({ position: 'fixed', top: '-1000px' }).appendTo(document.body);
			$t[0].select();
			var ok = false;
			try { ok = document.execCommand('copy'); } catch (e) {}
			$t.remove();
			if (ok) { d.resolve(); } else { d.reject(); }
		}
		if (navigator.clipboard &amp;&amp; navigator.clipboard.writeText) {
			navigator.clipboard.writeText(text).then(function () { d.resolve(); }, legacy);
		} else {
			legacy();
		}
		return d.promise();
	}

	function copyCode(code) {
		ui.out.val(code).show();
		copyText(code).then(function () {
			mw.notify('Copied! Paste it into the page.');
		}, function () {
			ui.out.trigger('focus').trigger('select');
			mw.notify('Press Ctrl+C (⌘+C) to copy the selected code.');
		});
		flagPage();
	}

	function insertCode(code) {
		var $tb = $('#wpTextbox1');
		if (!$tb.length) { copyCode(code); return; }
		mw.loader.using('jquery.textSelection').then(function () {
			$tb.textSelection('replaceSelection', code);
			selectedItems().forEach(function (it) { S.used[it.key] = true; });
			flagPage();
			render();
			mw.notify('Inserted at the cursor. ' + cfg.hashtag + ' was added to the edit summary.');
		});
	}

	// ------------------------------------------------------------------
	// Panel
	// ------------------------------------------------------------------

	function button(text, title, fn) {
		return $('&lt;button&gt;').attr({ type: 'button', title: title || '' }).addClass('mh-btn').text(text)
			.on('click', function (e) { e.preventDefault(); fn.call(this, e); });
	}

	function select(options, value, onChange) {
		var $s = $('&lt;select&gt;');
		options.forEach(function (o) { $('&lt;option&gt;').val(o[0]).text(o[1]).appendTo($s); });
		return $s.val(String(value)).on('change', function () { onChange($s.val()); });
	}

	function checkbox(label, checked, onChange) {
		var $cb = $('&lt;input&gt;').attr('type', 'checkbox').prop('checked', !!checked)
			.on('change', function () { onChange(this.checked); });
		return $('&lt;label&gt;').addClass('mh-cb').append($cb, document.createTextNode(' ' + label));
	}

	function setStatus(text) { if (ui.status) { ui.status.text(text); } }

	function updateCatLink() {
		if (S.category) {
			ui.catLink.attr('href', 'https://commons.wikimedia.org/wiki/' +
				encodeURIComponent(S.category.replace(/ /g, '_'))).show();
		} else {
			ui.catLink.hide();
		}
	}

	function renderEnLink() {
		ui.en.empty().append(badge('en.wiki', 'mh-b-en'));
		if (S.enTitle) {
			$('&lt;a&gt;').attr({
				href: 'https://en.wikipedia.org/wiki/' + encodeURIComponent(S.enTitle.replace(/ /g, '_')),
				target: '_blank',
				rel: 'noopener'
			}).text(S.enTitle).appendTo(ui.en);
		} else {
			$('&lt;span&gt;').addClass('mh-muted').text('No English Wikipedia article linked').appendTo(ui.en);
		}
	}

	function applyWidth() {
		if (!$panel) { return; }
		$panel.css('width', prefs.full ? '' : prefs.width + 'px');
		var push = cfg.pushContent &amp;&amp; $panel.is(':visible') &amp;&amp; !prefs.full;
		document.body.style.marginLeft = push ? prefs.width + 'px' : '';
	}

	function applyThumb() {
		if ($panel) { $panel[0].style.setProperty('--mh-thumb', prefs.thumb + 'px'); }
	}

	function toggleFull(state) {
		prefs.full = typeof state === 'boolean' ? state : !prefs.full;
		$panel.toggleClass('mh-full', prefs.full);
		ui.full.text(prefs.full ? '⤡' : '⛶')
			.attr('title', prefs.full ? 'Exit full screen (Esc)' : 'Full screen');
		applyWidth();
		savePrefs();
	}

	function closePanel() {
		$panel.hide();
		applyWidth();
	}

	function openPanel() {
		if ($panel) {
			$panel.show();
			applyWidth();
			return;
		}
		build();
		applyWidth();
		setStatus('Looking for the Commons category on Wikidata…');
		discover().then(function (cat) {
			S.category = cat;
			ui.cat.val(cat ? cat.replace(/^Category:/, '') : '');
			renderEnLink();
			loadAll();
		}, function () {
			setStatus('Could not read this page. Type a Commons category and press Load.');
		});
	}

	function build() {
		$panel = $('&lt;div&gt;').attr('id', 'mh-panel')
			.toggleClass('mh-full', !!prefs.full)
			.toggleClass('mh-list', prefs.view === 'list')
			.appendTo(document.body);
		applyThumb();

		// Header
		var $head = $('&lt;div&gt;').addClass('mh-head').appendTo($panel);
		$('&lt;span&gt;').addClass('mh-title').text('🔍 Media Hunter').appendTo($head);
		ui.full = button(prefs.full ? '⤡' : '⛶', prefs.full ? 'Exit full screen (Esc)' : 'Full screen',
			function () { toggleFull(); }).addClass('mh-icon').appendTo($head);
		button('✕', 'Close', closePanel).addClass('mh-icon').appendTo($head);

		var $scroll = $('&lt;div&gt;').addClass('mh-scroll').appendTo($panel);

		// Sources
		var $src = $('&lt;div&gt;').addClass('mh-section').appendTo($scroll);
		var $r1 = $('&lt;div&gt;').addClass('mh-row').appendTo($src);
		$r1.append(badge('Commons', 'mh-b-cat'));
		ui.cat = $('&lt;input&gt;').attr({ type: 'text', placeholder: 'Commons category', list: 'mh-catlist' })
			.addClass('mh-grow').appendTo($r1);
		ui.catList = $('&lt;datalist&gt;').attr('id', 'mh-catlist').appendTo($r1);
		ui.catLink = $('&lt;a&gt;').attr({ target: '_blank', rel: 'noopener', title: 'Open the category on Commons' })
			.text('↗').hide().appendTo($r1);

		var $r2 = $('&lt;div&gt;').addClass('mh-row').appendTo($src);
		$r2.append(checkbox('Include subcategories', prefs.subcats, function (v) {
			prefs.subcats = v;
			ui.depth.prop('disabled', !v);
			savePrefs();
		}));
		ui.depth = select([['1', '1 level'], ['2', '2 levels'], ['3', '3 levels']], prefs.depth, function (v) {
			prefs.depth = parseInt(v, 10);
			savePrefs();
		}).prop('disabled', !prefs.subcats).appendTo($r2);
		ui.load = button('Load', 'Load images from the category and English Wikipedia', function () {
			S.category = normCat(ui.cat.val());
			loadAll();
		}).addClass('mh-primary').appendTo($r2);

		ui.en = $('&lt;div&gt;').addClass('mh-row').appendTo($src);
		renderEnLink();

		// Commons category autocomplete
		var acTimer;
		ui.cat.on('input', function () {
			clearTimeout(acTimer);
			var v = $(this).val().trim().replace(/^category\s*:/i, '');
			if (v.length &lt; 2) { ui.catList.empty(); return; }
			acTimer = setTimeout(function () {
				commons.get({
					action: 'query',
					list: 'prefixsearch',
					pssearch: v,
					psnamespace: 14,
					pslimit: 10,
					formatversion: 2
				}).then(function (d) {
					ui.catList.empty();
					((d.query &amp;&amp; d.query.prefixsearch) || []).forEach(function (r) {
						$('&lt;option&gt;').attr('value', r.title.replace(/^Category:/, '')).appendTo(ui.catList);
					});
				});
			}, 300);
		}).on('keydown', function (e) {
			if (e.key === 'Enter') { e.preventDefault(); ui.load.trigger('click'); }
		});

		// Filters, sort and thumbnail manager
		var $tools = $('&lt;div&gt;').addClass('mh-section').appendTo($scroll);
		var resetAndRender = function () { S.shown = cfg.pageSize; render(); };
		$('&lt;input&gt;').attr({ type: 'search', placeholder: 'Filter by name, caption, license, author…' })
			.addClass('mh-search')
			.on('input', debounce(function () { S.f.text = this.value.trim(); resetAndRender(); }, 250))
			.appendTo($tools);

		var $r3 = $('&lt;div&gt;').addClass('mh-row').appendTo($tools);
		$r3.append($('&lt;span&gt;').addClass('mh-muted').text('Sort'));
		select([
			['default', 'Lead first, load order'],
			['notused', 'Not yet added first'],
			['name', 'Name A–Z'],
			['newest', 'Newest upload'],
			['oldest', 'Oldest upload'],
			['largest', 'Largest (pixels)'],
			['filesize', 'Largest (file size)']
		], prefs.sort, function (v) { prefs.sort = v; savePrefs(); resetAndRender(); }).appendTo($r3);
		select([['all', 'All sources'], ['cat', 'Commons category'], ['en', 'English Wikipedia'], ['both', 'In both']],
			S.f.source, function (v) { S.f.source = v; resetAndRender(); }).appendTo($r3);

		var $r4 = $('&lt;div&gt;').addClass('mh-row').appendTo($tools);
		select([['all', 'All types'], ['photo', 'Photos (JPG)'], ['png', 'PNG'], ['svg', 'SVG / drawings'],
			['gif', 'GIF'], ['other', 'Other (TIFF, WebP…)']],
		S.f.type, function (v) { S.f.type = v; resetAndRender(); }).appendTo($r4);
		select([['0', 'Any size'], ['800', 'Width ≥ 800 px'], ['1500', 'Width ≥ 1500 px'], ['3000', 'Width ≥ 3000 px']],
			S.f.minWidth, function (v) { S.f.minWidth = parseInt(v, 10); resetAndRender(); }).appendTo($r4);

		var $r5 = $('&lt;div&gt;').addClass('mh-row').appendTo($tools);
		$r5.append(checkbox('Hide already added', false, function (v) { S.f.hideUsed = v; resetAndRender(); }));
		$r5.append(checkbox('Selected only', false, function (v) { S.f.onlySel = v; resetAndRender(); }));

		var $r6 = $('&lt;div&gt;').addClass('mh-row').appendTo($tools);
		$r6.append($('&lt;span&gt;').addClass('mh-muted').text('Thumbnails'));
		$('&lt;input&gt;').attr({ type: 'range', min: 80, max: 300, step: 10, title: 'Thumbnail size' })
			.val(prefs.thumb).addClass('mh-grow')
			.on('input', function () { prefs.thumb = parseInt(this.value, 10); applyThumb(); })
			.on('change', savePrefs)
			.appendTo($r6);
		var viewBtn = button(prefs.view === 'list' ? 'Grid view' : 'List view', 'Switch layout', function () {
			prefs.view = prefs.view === 'list' ? 'grid' : 'list';
			$panel.toggleClass('mh-list', prefs.view === 'list');
			viewBtn.text(prefs.view === 'list' ? 'Grid view' : 'List view');
			savePrefs();
		}).appendTo($r6);
		button('Select shown', 'Select every image currently shown', function () {
			visibleItems().slice(0, S.shown).forEach(function (it) {
				if (S.selected.indexOf(it.key) === -1) { S.selected.push(it.key); }
			});
			render();
			renderTray();
		}).appendTo($r6);

		// Legend
		$('&lt;div&gt;').addClass('mh-legend')
			.append($('&lt;span&gt;').addClass('mh-lg mh-lg-cat').text('Commons category'))
			.append($('&lt;span&gt;').addClass('mh-lg mh-lg-en').text('English Wikipedia'))
			.append($('&lt;span&gt;').addClass('mh-lg mh-lg-both').text('Both'))
			.append($('&lt;span&gt;').addClass('mh-lg mh-lg-used').text('Already on page'))
			.append($('&lt;span&gt;').addClass('mh-lg mh-lg-sel').text('Selected'))
			.appendTo($scroll);

		ui.status = $('&lt;div&gt;').addClass('mh-status').appendTo($scroll);
		ui.stats = $('&lt;div&gt;').addClass('mh-stats').appendTo($scroll);
		ui.grid = $('&lt;div&gt;').addClass('mh-grid').appendTo($scroll);
		ui.more = button('Show more', '', function () { S.shown += cfg.pageSize; render(); })
			.addClass('mh-more').hide().appendTo($scroll);

		// Selection tray
		var $tray = $('&lt;div&gt;').addClass('mh-tray').appendTo($panel);
		var $th = $('&lt;div&gt;').addClass('mh-row').appendTo($tray);
		ui.trayTitle = $('&lt;strong&gt;').addClass('mh-grow').appendTo($th);
		ui.clear = button('Clear', 'Clear the selection', function () {
			S.selected = [];
			ui.out.hide();
			render();
			renderTray();
		}).appendTo($th);
		ui.selList = $('&lt;div&gt;').addClass('mh-sellist').appendTo($tray);

		var $ta = $('&lt;div&gt;').addClass('mh-row').appendTo($tray);
		ui.copyThumb = button('Copy thumb code', 'Copy [[File:…|thumb|Caption]] for each selected image', function () {
			copyCode(selectedItems().map(thumbCode).join('\n'));
		}).addClass('mh-primary').appendTo($ta);
		ui.copyGallery = button('Copy gallery', 'Copy a &lt;gallery&gt; block with all selected images', function () {
			copyCode(galleryCode(selectedItems()));
		}).addClass('mh-primary').appendTo($ta);
		select([['packed', 'packed'], ['traditional', 'traditional'], ['packed-hover', 'packed-hover'],
			['packed-overlay', 'packed-overlay'], ['nolines', 'nolines'], ['slideshow', 'slideshow']],
		prefs.galleryMode, function (v) { prefs.galleryMode = v; savePrefs(); })
			.attr('title', 'Gallery mode').appendTo($ta);

		if (IS_EDIT &amp;&amp; $('#wpTextbox1').length) {
			var $ti = $('&lt;div&gt;').addClass('mh-row').appendTo($tray);
			ui.insThumb = button('Insert thumb at cursor', 'Insert into the edit box', function () {
				insertCode(selectedItems().map(thumbCode).join('\n'));
			}).appendTo($ti);
			ui.insGallery = button('Insert gallery at cursor', 'Insert into the edit box', function () {
				insertCode(galleryCode(selectedItems()));
			}).appendTo($ti);
		}

		ui.out = $('&lt;textarea&gt;').addClass('mh-out').attr({ readonly: 'readonly', rows: 4 }).hide()
			.on('focus', function () { this.select(); })
			.appendTo($tray);

		// Credit
		var $foot = $('&lt;div&gt;').addClass('mh-foot').appendTo($panel);
		$foot.append(document.createTextNode('Media Hunter v' + VERSION + ' · Created by '));
		if (CREDIT.orcid) {
			$('&lt;a&gt;').attr({ href: 'https://orcid.org/' + CREDIT.orcid, target: '_blank', rel: 'noopener' })
				.text(CREDIT.name + ' (ORCID)').appendTo($foot);
		} else {
			$foot.append(document.createTextNode(CREDIT.name + ' (ORCID)'));
		}
		$foot.append(document.createTextNode(' as part of the ' + CREDIT.project));

		// Drag the right edge to resize.
		$('&lt;div&gt;').addClass('mh-resize').attr('title', 'Drag to resize').appendTo($panel)
			.on('mousedown', function (e) {
				e.preventDefault();
				$(document).on('mousemove.mhresize', function (ev) {
					prefs.width = Math.max(320, Math.min(window.innerWidth - 120, ev.clientX));
					applyWidth();
				}).on('mouseup.mhresize', function () {
					$(document).off('.mhresize');
					savePrefs();
				});
			});

		$(document).on('keydown.mh', function (e) {
			if (e.key === 'Escape' &amp;&amp; prefs.full &amp;&amp; $panel.is(':visible')) { toggleFull(false); }
		});

		renderTray();
	}

	// ------------------------------------------------------------------
	// Styles
	// ------------------------------------------------------------------

	function addStyles() {
		mw.util.addCSS([
			'#mh-panel{position:fixed;top:0;left:0;bottom:0;width:440px;z-index:1050;display:flex;flex-direction:column;',
			'background:var(--background-color-base,#fff);color:var(--color-base,#202122);',
			'border-right:1px solid var(--border-color-base,#a2a9b1);box-shadow:2px 0 14px rgba(0,0,0,.22);',
			'font-size:13px;line-height:1.4;--mh-thumb:140px;}',
			'#mh-panel *{box-sizing:border-box;}',
			'#mh-panel.mh-full{right:0;width:auto;}',
			'.mh-head{display:flex;align-items:center;gap:4px;padding:8px 10px;background:#14866d;color:#fff;}',
			'.mh-title{flex:1;font-weight:bold;font-size:15px;}',
			'#mh-panel .mh-icon{background:transparent;border:0;color:#fff;font-size:16px;padding:2px 7px;}',
			'#mh-panel .mh-icon:hover{background:rgba(255,255,255,.2);}',
			'.mh-scroll{flex:1;min-height:0;overflow-y:auto;}',
			'.mh-section{padding:8px 10px;border-bottom:1px solid var(--border-color-subtle,#eaecf0);',
			'display:flex;flex-direction:column;gap:6px;}',
			'.mh-row{display:flex;align-items:center;gap:6px;flex-wrap:wrap;}',
			'.mh-grow{flex:1;min-width:0;}',
			'.mh-muted{color:var(--color-subtle,#54595d);font-size:12px;}',
			'.mh-cb{white-space:nowrap;cursor:pointer;}',
			'#mh-panel input[type=text],#mh-panel input[type=search],#mh-panel select,#mh-panel textarea{',
			'padding:3px 6px;border:1px solid #a2a9b1;border-radius:3px;font:inherit;',
			'background:var(--background-color-base,#fff);color:inherit;}',
			'.mh-search{width:100%;}',
			'#mh-panel .mh-btn{border:1px solid #a2a9b1;background:var(--background-color-interactive-subtle,#f8f9fa);',
			'color:inherit;border-radius:3px;padding:3px 10px;cursor:pointer;font:inherit;}',
			'#mh-panel .mh-btn:hover{background:var(--background-color-interactive,#eaecf0);}',
			'#mh-panel .mh-primary{background:#36c;border-color:#36c;color:#fff;}',
			'#mh-panel .mh-primary:hover{background:#2a4b8d;}',
			'#mh-panel .mh-btn:disabled{opacity:.45;cursor:default;}',
			'.mh-badge{display:inline-block;font-size:10.5px;padding:0 5px;border-radius:3px;color:#fff;white-space:nowrap;}',
			'.mh-b-cat{background:#14866d;}.mh-b-en{background:#36c;}',
			'.mh-b-used{background:#ac6600;}.mh-b-lead{background:#fc3;color:#202122;}',
			'.mh-legend{display:flex;flex-wrap:wrap;gap:8px;padding:6px 10px;font-size:11px;}',
			'.mh-lg::before{content:&quot;&quot;;display:inline-block;width:10px;height:10px;margin-right:4px;',
			'border-radius:2px;vertical-align:-1px;}',
			'.mh-lg-cat::before{background:#14866d;}.mh-lg-en::before{background:#36c;}',
			'.mh-lg-both::before{background:#7b3fa0;}.mh-lg-used::before{background:#f6c443;}',
			'.mh-lg-sel::before{border:2px solid #36c;}',
			'.mh-status{padding:4px 10px;color:var(--color-subtle,#54595d);}',
			'.mh-stats{padding:0 10px;font-size:11px;color:var(--color-subtle,#54595d);}',
			'.mh-grid{display:grid;grid-template-columns:repeat(auto-fill,minmax(var(--mh-thumb),1fr));gap:8px;padding:8px 10px;}',
			'.mh-card{position:relative;border:2px solid transparent;border-left-width:6px;border-radius:5px;',
			'background:var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa);cursor:pointer;overflow:hidden;}',
			'.mh-card:hover{box-shadow:0 2px 8px rgba(0,0,0,.18);}',
			'.mh-src-cat{border-left-color:#14866d;}.mh-src-en{border-left-color:#36c;}',
			'.mh-src-both{border-left-color:#7b3fa0;}',
			'.mh-card.mh-used{background:#fdf0c8;border-top-color:#f6c443;border-right-color:#f6c443;border-bottom-color:#f6c443;}',
			'html.skin-theme-clientpref-night .mh-card.mh-used{background:#4a3a12;}',
			'.mh-card.mh-sel{outline:3px solid #36c;outline-offset:-1px;}',
			'.mh-thumb{position:relative;height:calc(var(--mh-thumb) * 0.75);display:flex;align-items:center;',
			'justify-content:center;background:var(--background-color-interactive,#eaecf0);}',
			'.mh-thumb img{max-width:100%;max-height:100%;object-fit:contain;}',
			'.mh-check{display:none;position:absolute;top:4px;left:4px;width:20px;height:20px;border-radius:50%;',
			'background:#36c;color:#fff;font-size:12px;text-align:center;line-height:20px;}',
			'.mh-sel .mh-check{display:block;}',
			'.mh-open{position:absolute;top:3px;right:3px;background:rgba(0,0,0,.55);color:#fff !important;',
			'border-radius:3px;padding:0 5px;text-decoration:none !important;font-size:12px;}',
			'.mh-meta{padding:4px 6px;display:flex;flex-direction:column;gap:3px;min-width:0;}',
			'.mh-name{font-size:11px;font-weight:bold;word-break:break-all;overflow:hidden;',
			'display:-webkit-box;-webkit-line-clamp:2;-webkit-box-orient:vertical;}',
			'.mh-badges{display:flex;flex-wrap:wrap;gap:3px;}',
			'.mh-info{font-size:10.5px;color:var(--color-subtle,#54595d);}',
			'.mh-list .mh-grid{grid-template-columns:1fr;}',
			'.mh-list .mh-card{display:flex;}',
			'.mh-list .mh-thumb{width:var(--mh-thumb);flex-shrink:0;}',
			'.mh-list .mh-meta{flex:1;}',
			'.mh-empty{grid-column:1/-1;padding:16px;text-align:center;color:var(--color-subtle,#54595d);}',
			'#mh-panel .mh-more{display:block;margin:4px auto 12px;}',
			'.mh-tray{border-top:3px solid #36c;padding:8px 10px;display:flex;flex-direction:column;gap:6px;',
			'max-height:55vh;overflow-y:auto;background:var(--background-color-base,#fff);}',
			'.mh-sellist{max-height:28vh;overflow-y:auto;}',
			'.mh-selrow{display:flex;align-items:center;gap:5px;padding:3px 0;border-bottom:1px solid var(--border-color-subtle,#eaecf0);}',
			'.mh-selrow img{width:48px;height:36px;object-fit:cover;border-radius:3px;flex-shrink:0;}',
			'.mh-selrow input{width:100%;margin-top:2px;}',
			'#mh-panel .mh-selrow .mh-btn{padding:1px 6px;}',
			'#mh-panel .mh-out{width:100%;font-family:monospace;font-size:12px;resize:vertical;}',
			'.mh-foot{padding:5px 10px;font-size:11px;color:var(--color-subtle,#54595d);',
			'border-top:1px solid var(--border-color-subtle,#eaecf0);}',
			'.mh-resize{position:absolute;top:0;right:-4px;width:8px;height:100%;cursor:ew-resize;}',
			'.mh-full .mh-resize{display:none;}'
		].join(''));
	}

	// ------------------------------------------------------------------
	// Start
	// ------------------------------------------------------------------

	function init() {
		api = new mw.Api();
		commons = new mw.ForeignApi('https://commons.wikimedia.org/w/api.php', { anonymous: true });
		wikidata = new mw.ForeignApi('https://www.wikidata.org/w/api.php', { anonymous: true });
		enApi = IS_ENWIKI ? api : new mw.ForeignApi('https://en.wikipedia.org/w/api.php', { anonymous: true });

		setupHashtag();

		if (cfg.namespaces.indexOf(mw.config.get('wgNamespaceNumber')) === -1) { return; }
		if (ACTION !== 'view' &amp;&amp; !IS_EDIT) { return; }

		addStyles();
		var link = mw.util.addPortletLink('p-tb', '#', 'Media Hunter', 't-mediahunter',
			'Find images on Commons and English Wikipedia for this page');
		if (link) {
			$(link).on('click', function (e) {
				e.preventDefault();
				if ($panel &amp;&amp; $panel.is(':visible')) { closePanel(); } else { openPanel(); }
			});
		}
		if (cfg.autoOpen &amp;&amp; !IS_EDIT) { openPanel(); }
	}

	mw.loader.using(['mediawiki.api', 'mediawiki.ForeignApi', 'mediawiki.util']).then(function () {
		$(init);
	});
}());</text>
      <sha1>a77ynz0xjf0w48pfzs7f35sij8or3np</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:AJAI APPOOSE</title>
    <ns>3</ns>
    <id>673717</id>
    <revision>
      <id>4682046</id>
      <timestamp>2026-11-01T11:33:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>സ്വാഗതസംഘം</username>
        <id>39256</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു</comment>
      <origin>4682046</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6836" sha1="7xqoe0y6t32to5g4bzq9kt4mxf9jf30" xml:space="preserve">'''നമസ്കാരം  {{#if: AJAI APPOOSE | AJAI APPOOSE | {{BASEPAGENAME}} }} !''', 

[[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു.
[[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]]
* [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]]
* [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]]
* [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]]
* [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]]
* [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]]
* [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]]

താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു.

[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് &quot;ടിൽഡ&quot; (&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു.

വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും.

ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്.

-- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 11:33, 1 നവംബർ 2026 (UTC)</text>
      <sha1>7xqoe0y6t32to5g4bzq9kt4mxf9jf30</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>