വിക്കിപീഡിയ mlwiki https://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%A7%E0%B4%BE%E0%B4%A8_%E0%B4%A4%E0%B4%BE%E0%B5%BE MediaWiki 1.48.0-wmf.1 first-letter മീഡിയ പ്രത്യേകം സംവാദം ഉപയോക്താവ് ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം വിക്കിപീഡിയ വിക്കിപീഡിയ സംവാദം പ്രമാണം പ്രമാണത്തിന്റെ സംവാദം മീഡിയവിക്കി മീഡിയവിക്കി സംവാദം ഫലകം ഫലകത്തിന്റെ സംവാദം സഹായം സഹായത്തിന്റെ സംവാദം വർഗ്ഗം വർഗ്ഗത്തിന്റെ സംവാദം കവാടം കവാടത്തിന്റെ സംവാദം കരട് കരട് സംവാദം TimedText TimedText talk ഘടകം ഘടകത്തിന്റെ സംവാദം Package Package talk Event Event talk 0 3273 4682107 4608075 2026-11-01T18:26:55Z Keral8 1918 /* എഴുത്തച്ഛൻ പുരസ്കാര ജേതാക്കൾ */ 4682107 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Ezhuthachan Puraskaram}} {{Infobox Indian Awards | awardname = എഴുത്തച്ഛൻ പുരസ്കാരം | image = | type = | category = [[സാഹിത്യം]] (വ്യക്തിഗത പുരസ്കാരം) | instituted = | firstawarded = 1993 | lastawarded = 2025 | total = | awardedby = [[കേരള സർക്കാർ]] | cashaward = | description = [[മലയാളം|മലയാള]] ഭാഷയ്ക്കും സാഹിത്യത്തിനും നൽകിയ സമഗ്ര സംഭാവനയ്ക്കുള്ള പുരസ്കാരം. | previousnames = | obverse = | reverse = | ribbon = | firstawardees = [[ശൂരനാട് കുഞ്ഞൻപിള്ള]] | lastawardees = കെ.ജി. ശങ്കരപ്പിള്ള | precededby = | followedby = | website = }} ഒരു സാഹിത്യകാരന്റെയോ സാഹിത്യകാരിയുടേയോ സമഗ്രസംഭാവന വിലയിരുത്തി ബഹുമതി അർപ്പിക്കാനായി [[കേരള സർക്കാർ]] ഏർപ്പെടുത്തിയ പരമോന്നതസാഹിത്യപുരസ്കാരമാണു് '''എഴുത്തച്ഛൻ പുരസ്കാരം'''. അഞ്ച് ലക്ഷം രൂപയും<ref name=":0">{{Cite web|url=https://prd.kerala.gov.in/ml/node/29211|title=എഴുത്തച്ഛൻ പുരസ്‌കാരം എം. മുകുന്ദന്|publisher=വിവര പൊതുജനസമ്പർക്ക വകുപ്പ്, കേരള സർക്കാർ}}</ref> പ്രശസ്തിപത്രവും ശില്പവുമാണു് അവാർഡ്. 2010 വരെ ഒരു ലക്ഷം രൂപയായിരുന്ന അവാർഡ് തുക 2011 മുതലാണു് ഒന്നര ലക്ഷമാക്കിയത്.2017 മുതൽ അഞ്ച് ലക്ഷം രൂപയാക്കി ഉയർത്തി<ref name=":0" /><ref name="government">{{Cite web|url=http://www.prd.kerala.gov.in/news/shonws.php?tnd=15&tnn=122554&ln=Directorate,%20Thiruvananthapuram|title=എഴുത്തച്ഛൻ പുരസ്കാരത്തുക വർദ്ധിപ്പിച്ചു|access-date=2012-11-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305095720/http://www.prd.kerala.gov.in/news/shonws.php?tnd=15&tnn=122554&ln=Directorate,%20Thiruvananthapuram|archive-date=2016-03-05|url-status=dead}}</ref>. == എഴുത്തച്ഛൻ പുരസ്കാര ജേതാക്കൾ == {| class="wikitable" sortable |- ! വർഷം ! സാഹിത്യകാരൻ<ref>{{cite web|publisher = PRD Kerala|title = Ezhuthachan Award|url = http://www.prd.kerala.gov.in/awards.htm|accessdate = ഒക്ടോബർ 31, 2008|archive-date = 2007-05-24|archive-url = https://web.archive.org/web/20070524212356/http://www.prd.kerala.gov.in/awards.htm|url-status = dead}}</ref> |- | 1993 | [[ശൂരനാട് കുഞ്ഞൻപിള്ള]] |- | 1994 | [[തകഴി ശിവശങ്കരപ്പിള്ള]] |- | 1995 | [[ബാലാമണിയമ്മ]] |- | 1996 | [[കെ.എം. ജോർജ്ജ് (എഴുത്തുകാരൻ)|കെ.എം. ജോർജ്ജ്]] |- | 1997 | [[പൊൻകുന്നം വർക്കി]] |- | 1998 | [[എം.പി. അപ്പൻ]] |- | 1999 | [[കെ.പി. നാരായണ പിഷാരോടി|കെ.പി. നാരായണ പിഷാരടി]] |- | 2000 | [[പാലാ നാരായണൻ നായർ]] |- | 2001 | [[ഒ.വി. വിജയൻ]] |- | 2002 | [[മാധവിക്കുട്ടി|കമല സുരയ്യ (മാധവിക്കുട്ടി)]] |- | 2003 | [[ടി. പത്മനാഭൻ]] |- | 2004 | [[സുകുമാർ അഴീക്കോട്]] |- | 2005 | [[എസ്. ഗുപ്തൻ നായർ]] |- | 2006 | [[കോവിലൻ]]<ref name="പേർ">{{cite_news|url=http://www.kerala.gov.in/news06/06dec06.htm|archiveurl=https://web.archive.org/web/20091223024625/http://www.kerala.gov.in/news06/06dec06.htm|archivedate=2017 ഏപ്രിൽ 2|title=Ezhuthachan Puraskaram 2006 Announced|work=|date=2009 ഡിസംബർ 3|accessdate=}}</ref> |- | 2007 | [[ഒ.എൻ.വി. കുറുപ്പ്]]<ref>{{cite web|publisher = The Hindu|title = Civic reception for O.N.V. Kurup|url = http://www.hindu.com/2007/11/03/stories/2007110352130300.htm|accessdate = നവംബർ 1, 2008|archive-date = 2008-04-01|archive-url = https://web.archive.org/web/20080401110918/http://www.hindu.com/2007/11/03/stories/2007110352130300.htm|url-status = dead}}</ref> |- | 2008 | [[അക്കിത്തം അച്യുതൻ നമ്പൂതിരി]]<ref>{{cite web|publisher = മാതൃഭൂമി|title = കവി അക്കിത്തത്തിന്‌ എഴുത്തച്ഛൻ പുരസ്‌കാരം|url = http://mathrubhumi.com/php/newsFrm.php?news_id=1261249&n_type=HO&category_id=1&Farc=&previous=Y|accessdate = ഒക്ടോബർ 31, 2008}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- | 2009 | [[സുഗതകുമാരി]]<ref>{{cite web|publisher = മലയാള മനോരമ|title = എഴുത്തച്ഛൻ പുരസ്കാരം സുഗതകുമാരിക്ക്|url = http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?articleType=Malayalam+Home&contentId=6243688&tabId=11&contentType=EDITORIAL&BV_ID=@@@|accessdate = നവംബർ 13, 2009|archive-date = 2009-11-16|archive-url = https://web.archive.org/web/20091116180441/http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?articleType=Malayalam+Home&contentId=6243688&tabId=11&contentType=EDITORIAL&BV_ID=@@@|url-status = dead}}</ref> |- | 2010 | [[എം. ലീലാവതി]]<ref name="mat-ezhu">{{cite news|title=ഡോ.എം.ലീലാവതിക്ക് എഴുത്തച്ഛൻ പുരസ്‌കാരം|url=http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=136865|accessdate=1 നവംബർ 2010|newspaper=മാതൃഭൂമി|date=1 നവംബർ 2010|archive-date=2011-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20110926221619/http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=136865|url-status=dead}}</ref> |- | 2011 | [[എം.ടി. വാസുദേവൻ നായർ]]<ref name="The Hindu">{{cite news|title=M.T. Vasudevan Nair chosen for Ezhuthachan Award|url=http://www.thehindu.com/news/states/kerala/article2608958.ece|accessdate=10 നവംബർ 2011|newspaper=The Hindu}}</ref> |- | 2012 | [[ആറ്റൂർ രവിവർമ്മ]]<ref name="mat2">{{cite news|title=ആറ്റൂർ രവിവർമയ്ക്ക് എഴുത്തച്ഛൻ പുരസ്‌കാരം|url=http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=319065|accessdate=22 നവംബർ 2012|newspaper=മാതൃഭൂമി|archive-date=2012-11-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20121123001648/http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=319065|url-status=dead}}</ref> |- | 2013 | [[എം.കെ. സാനു]]<ref name=mat3>{{cite news|title=സാനുമാസ്റ്റർക്ക് എഴുത്തച്ഛൻ പുരസ്‌കാരം|url=http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=403044|accessdate=2013 നവംബർ 1|newspaper=മാതൃഭൂമി|date=2013 നവംബർ 1|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150324153816/http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=403044|archivedate=2015-03-24|language=മലയാളം|url-status=dead}}</ref> |- |2014 |[[വിഷ്ണുനാരായണൻ നമ്പൂതിരി]]<ref>{{cite news|title=വിഷ്ണുനാരായണൻ നമ്പൂതിരിക്ക് എഴുത്തച്ഛൻ പുരസ്‌കാരം|url=http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/3225534/2014-11-01/kerala|accessdate=25 April 2015|newspaper=മാതൃഭൂമി|date=1 നവംബർ 2015|archive-date=2015-01-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20150107123559/http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/3225534/2014-11-01/kerala|url-status=dead}}</ref> |- | 2015 | [[പുതുശ്ശേരി രാമചന്ദ്രൻ]]<ref>'എഴുത്തച്ഛൻ പുരസ്കാരം ഡോ. പുതുശ്ശേരി രാമചന്ദ്രന്', ''[[മലയാള മനോരമ]]'', 2015 നവംബർ 8, പേജ് 1, [[കൊല്ലം]] എഡിഷൻ.</ref> |- | 2016 | [[സി. രാധാകൃഷ്ണൻ]]<ref>{{cite news|title=സി.രാധാകൃഷ്ണന് എഴുത്തച്ഛൻ പുരസ്കാരം|url=http://www.manoramaonline.com/news/just-in/ezhuthachan-award-to-c-radhakrishnan.html|accessdate=1 നവംബർ 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161104051045/http://www.manoramaonline.com/news/just-in/ezhuthachan-award-to-c-radhakrishnan.html|archivedate=2016-11-04|url-status=dead}}</ref> |- | 2017 | [[കെ. സച്ചിദാനന്ദൻ]]<ref name="mb17">{{cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/mobile/news/kerala/k-sachidanadan-gets-ezhuthachan-prize-2017--1.2354286 |title=കവി കെ. സച്ചിദാനന്ദിന് എഴുത്തച്ഛൻ പുരസ്കാരം |publisher=[[മാതൃഭൂമി]] |date=2017-11-01 |accessdate=2017-11-03 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171103010019/http://www.mathrubhumi.com/mobile/news/kerala/k-sachidanadan-gets-ezhuthachan-prize-2017--1.2354286 |archivedate=2017-11-03}}</ref> |- |2018 |[[എം. മുകുന്ദൻ|എം മുകുന്ദൻ]]<ref name=":0" /> |- |2019 |[[ആനന്ദ്‌|ആനന്ദ്]] (പി. സച്ചിദാനന്ദൻ) |- |2020 |[[സക്കറിയ]] |- |2021 |[[പി. വത്സല]] |- |2022 |[[സേതു]] |- |2023 |[[എസ്.കെ വസന്തൻ]] [[വിഭാഗം:മലയാള സാഹിത്യപുരസ്കാരങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:എഴുത്തച്ഛൻ പുരസ്കാരം| ]] |- |2024 |[[എൻ.എസ്‌. മാധവൻ]]<ref>{{cite news|title=എഴുത്തച്ഛൻ പുരസ്കാരം എൻ.എസ്. മാധവന്|url=https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2024/11/01/ns-madhavan-wins-ezhuthachan-award.html|accessdate=1 നവംബർ 2024}}|publisher=[[മലയാള മനോരമ]]</ref> |- |2025 |[[കെ.ജി. ശങ്കരപ്പിള്ള]]<ref>{{cite news | url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/poet-kg-sankara-pillai-wins-kerala-governments-ezhuthachhan-prize-for-literature-for-2025/article70228923.ece | title=Poet K.G. Sankara Pillai wins Kerala government’s Ezhuthachan prize for literature for 2025 | date=November 2, 2025 | agency=The Hindu | accessdate=5 November 2025 | location=Thiruvanathapuram | pages=5}}</ref> |- |2026 |[[മേതിൽ രാധാകൃഷ്ണൻ]] [[വിഭാഗം:മലയാള സാഹിത്യപുരസ്കാരങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:എഴുത്തച്ഛൻ പുരസ്കാരം| ]] |} == അവലംബം == <references /> {{Award-stub}} [[വിഭാഗം:മലയാള സാഹിത്യപുരസ്കാരങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:എഴുത്തച്ഛൻ പുരസ്കാരം| ]] |} mrq1q725j67lmzn6u6fu0tkk2iwpu8d 4 3484 4682109 3816603 2026-11-01T18:33:56Z ~2026-58186-85 224869 4682109 wikitext text/x-wiki {{In7tro 1}}74 ppii9nhmngfotr19cg1qxx09m1riyh2 0 6890 4682166 4605040 2026-11-02T04:28:37Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 4682166 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Thacholi Othenan}} '''തച്ചോളി മേപ്പയിൽ കുഞ്ഞ് ഒതേനൻ''' അഥവാ '''തച്ചോളി ഒതേനൻ''' വടക്കൻ [[കേരളം|കേരള]]ത്തിൽ നിന്നുള്ള ഒരു വീരനായകനാണ്. 16-ആം നൂറ്റാണ്ടിലാണ് അദ്ദേഹം ജീവിച്ചിരുന്നത്.<ref>{{Cite web |url=http://www.india9.com/i9show/Vadakkan-Pattukal-31327.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-06-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081002133103/http://www.india9.com/i9show/Vadakkan-Pattukal-31327.htm |archive-date=2008-10-02 |url-status=dead}}</ref> [[വടക്കൻ പാട്ടുകൾ]] അദ്ദേഹത്തിന്റെ ധൈര്യത്തെയും ആയോധന പാടവത്തെയും വാഴ്ത്തുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശരിയായ പേര് '''ഉദയന കുറുപ്പ്''' എന്നായിരുന്നു. <ref name="statemaster">{{Cite web |url=http://www.statemaster.com/encyclopedia/Thacholi-Othenan |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-06-16 |archive-date=2010-05-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100511015751/http://www.statemaster.com/encyclopedia/Thacholi-Othenan |url-status=dead }}</ref> നായർ ജാതിയിൽ ഉള്ള കളരി അഭ്യാസികൾക്ക് ഉണ്ടായിരുന്ന സ്ഥാനപ്പേര് ആയിരുന്നു കുറുപ്പ്.അതിൽ പടക്കുറുപ്പ് സ്ഥാനീയർ ആയിരുന്നു തച്ചോളി മാണിക്കോത്ത്.<ref>{{Cite web|url=https://books.google.co.in/books?newbks=1&newbks_redir=0&id=8qQpAQAAIAAJ&dq=thacholi+othenan+nair&focus=searchwithinvolume&q=thacholi+othenan+nair|title=Encyclopaedia of South Indian Literature|first=Madhubālā Sinhā|publisher=Anmol Publications|page=63}}</ref> കടത്തനാട് [[വടകര]]യ്ക്ക് അടുത്തുള്ള മേപ്പയിൽ മാണിക്കോത്ത് വീട്ടിൽ ജനിച്ചു.<ref name="statemaster"/> പുതുപ്പണം ദേശവാഴിയായിരുന്ന ചീനംവീട്ടിൽ (കോട്ടയാട്ട് കോവിലകത്തു പുതുപ്പണത്തു മൂപ്പിൽ വാഴുന്നോർ) ദേശവാഴിയുടെ മകനായിട്ടും ദാരിദ്ര്യത്തിലായിരുന്നു ഒതേനന്റെ കുട്ടിക്കാലം. ഉപ്പാട്ടിയമ്മയുടെയും മക്കളുടെയും സംരക്ഷണത്തിൽ വടകരവാഴുന്നോർ വലിയ ശ്രദ്ധയൊന്നും കാണിച്ചിരുന്നില്ല. തെങ്ങോല വിറ്റും തെങ്ങിൻ മടലു വിറ്റും മറ്റുമായിരുന്നു ഉപ്പാട്ടിയമ്മ മക്കളെ വളർത്തിയിരുന്നത് എന്ന് വടക്കൻ പാട്ടുകളിൽ കാണാം. മാത്രമല്ല അവർ താമസിച്ചിരുന്ന തച്ചോളിമാണിക്കോത്ത് പറമ്പ് കുന്നോൻ കണ്ണക്കുറുപ്പ്‌ എന്ന ജന്മി പാട്ടത്തിനെടുത്തിരിക്കുകയായിരുന്നു. അതുകൊണ്ടുതന്നെ പറമ്പിൽ നിന്നും യാതൊരു വിധ ആദായവും അവർക്ക് ലഭിച്ചിരുന്നില്ല. ഒരിക്കൽ പറമ്പിൽ കൂട്ടിയിട്ട തേങ്ങകളിൽ നിന്ന് ഒരു തേങ്ങ അരയ്ക്കാനെടുത്തതിന്‌ കണ്ണക്കുറുപ്പ്‌ തെങ്ങിൻ കുലച്ചിൽ കൊണ്ട്‌ ഉപ്പാട്ടിയമ്മയെ എറിഞ്ഞു. നിറഗർഭിണിയായ ഉപ്പാട്ടിയമ്മയുടെ വയറ്റിലാണ് ആ ഏറ് കൊണ്ടത്. അതുകൊണ്ടാണത്രെ ഒതേനന്റെ ഇടത്തുവാരിയിൽ ജന്മനാ ഒരു വടു ഉണ്ടായിരുന്നു. അദ്ദേഹം [[കേരളം|കേരള]]ത്തിന്റെ പുരാതന ആയോധന കലയായ [[കളരിപ്പയറ്റ്]] ചെറുപ്പത്തിലേ തന്നെ അഭ്യസിച്ചു തുടങ്ങി. ധൈര്യശാലിയും നിപുണനുമായ ഒരു തികഞ്ഞ അഭ്യാസിയായി ഒതേനൻ വളർന്നു വന്നു. ഐതിഹ്യങ്ങൾ ആരോരുമില്ലാത്തവർക്ക് ഒരു സുഹൃത്തും ശത്രുക്കളോട് ദയയില്ലാത്ത എതിരാളിയുമായി ഒതേനനെ വാഴ്ത്തുന്നു. [[കോഴിക്കോട്|കോഴിക്കോട്ടെ]] ശക്തനായ [[സാമൂതിരി]] രാജാവുപോലും ഒതേനനെ ബഹുമാനിച്ചിരുന്നു. <ref name="statemaster"/> ഒതേനന്റെ സന്തതസഹചാരിയായിരുന്നു കണ്ടാച്ചേരി ചാപ്പൻ. മതിലൂർ ഗുരുക്കളായിരുന്നു ഒതേനന്റെ ഗുരു. ഒതേനനെകുറിച്ച് നിരവധികഥകൾ ഉണ്ട്. ഒരിക്കൽ വഴിയൊഴിഞ്ഞു കൊടുക്കാത്തതിന്റെ പേരിൽ മഹാവീരനായ ചിണ്ടൻ നമ്പ്യാർ ഒതേനനുമായി അങ്കം കുറിച്ചു. പയ്യംവെള്ളി ചന്തു എന്ന സുഹൃത്തു പറഞ്ഞു കൊടുത്ത പൂഴിക്കടകൻ അടവുപയോഗിച്ച് പൊന്നിയം കളരിയിൽ വച്ച് ഒതേനൻ നമ്പ്യാരുടെ തലയറഞ്ഞു. പുന്നോറൻ കേളപ്പൻ, പുറമാല നമ്പിക്കുറുപ്പ് തുടങ്ങി നിരവധി പേരെ ഒതേനൻ വധിച്ചു. ഒതേനനെ അങ്കം വെട്ടി തോൽപിച്ച [[തേവർ വെള്ളൻ]] എന്ന പുലയ അഭ്യാസിയെ ഒതേനൻ ഗുരുവായി സ്വീകരിക്കുന്നു . അങ്കത്തിൽ [[തേവർ വെള്ളൻ]] അവസാനം ഒതേനനെ കൊല്ലും എന്ന ഘട്ടത്തിൽ ഒതേനൻ മാപ്പ് ചോദിച്ചു ഗുരുവായി കണ്ട് തനിക്ക് വശമില്ലാത്ത വിദ്യകൾ പഠിക്കുന്നു. [[തേവർ വെള്ളൻ|തേവർ വെള്ളന്]] വേണ്ടി ഒതേനൻ പണികഴിപ്പിച്ച ഒരു അമ്പലം വടകര ചാനിയംകടവ് റോഡിൽ തിരുവള്ളൂരിൽ ഇന്നും ഉണ്ട്.<ref>{{Cite web |url=http://dailyreports.in/2017/06/26/the-history-of-thevar-vellan/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2020-12-02 |archive-date=2018-05-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180514171730/http://dailyreports.in/2017/06/26/the-history-of-thevar-vellan/ |url-status=dead }}</ref><ref>https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/othenan-who/articleshow/60129215.cms</ref> ലോകനാർക്കാവിലെ ആറാട്ടു ദിവസം കതിരൂർ ഗുരുക്കളുമായി തെറ്റിപ്പിരിയുകയും ഇരുവരും അങ്കം കുറിക്കുകയും ചെയ്തു. അങ്കത്തിൽ ഗുരുക്കളെ വധിച്ച ശേഷം ഒതേനൻ, കളരിയിൽ മറന്നിട്ട കട്ടാരമെടുക്കുവാൻ മടങ്ങിപ്പോവുകയും മായൻകുട്ടി എന്ന മാപ്പിളയുടെ വെടിയേറ്റ് മരിച്ചു. കതിരൂർ ഗുരുക്കളുടെ സുഹൃത്തായിരുന്ന പരുന്തുങ്കൽ എമ്മൻ പണിക്കരാണ് ഈ മാപ്പിളയെ ഏർപ്പാടാക്കിയത്. 32 വയസ്സായിരുന്നു അന്ന് ഒതേനന്. == ഇതും കാണുക == *[[തീയർ]] *[[നായർ]] *[[Kurup]] *[[തച്ചോളി അമ്പാടി]] * [[ലോകനാർകാവ് ഭഗവതി ക്ഷേത്രം|ലോകനാർകാവ് ക്ഷേത്രം]] *[[തച്ചോളി ഒതേനനും അണ്ടലൂർക്കാവും]] * [[കളരിപ്പയറ്റ്]] * [[കണ്ണൂർ]] * [[വടകര]] * [[ഉണ്ണിയാർച്ച]] * [[ആരോമൽ ചേകവർ]] * [[പയ്യമ്പള്ളി ചന്തു|പയ്യമ്പള്ളി ചന്തു ചേകവർ]] * [[തച്ചോളി_ചന്തു]] * [[ചന്തു ചേകവർ]] * [[കണ്ണപ്പ ചേകവർ]] *ചിനംവീട്ടിൽ തങ്ങൾ == അവലംബം == <references/> {{Bio-stub}} {{Malayalam Literature |state=collapsed}} {{Navboxes |title = [[North Malabar]] |list = {{North Malabar}} {{Places of interest in North Malabar}} }} [[Category:വടക്കൻ പാട്ടിലെ കഥാപാത്രങ്ങൾ|ഒതേനൻ]] duckd5saldhzuz76wogwfwpr71uucnv 0 13732 4682098 4628052 2026-11-01T17:40:06Z ~2026-58321-45 224867 /* കൃതികൾ */ 4682098 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Kanippayyur Sankaran Nambudiripad}} {{Infobox person | name = കാണിപ്പയ്യൂർ ശങ്കരൻ നമ്പൂതിരിപ്പാട് | image = | alt = | caption = കാണിപ്പയ്യൂർ ശങ്കരൻ നമ്പൂതിരിപ്പാട് | birth_name = | birth_date = {{Birth date|1891|04|20}} | birth_place = [[കുന്നംകുളം]], [[തൃശ്ശൂർ]], [[കൊച്ചി രാജ്യം]], [[ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യ]] | death_date = {{Death date and age|1981|08|31|1891|04|20}} | death_place = [[കുന്നംകുളം]], [[കേരളം]], [[ഇന്ത്യ]] | nationality = {{IND}} | other_names = കുഞ്ചുണ്ണി | known_for = [[തച്ചുശാസ്ത്രഞ്ജൻ]], [[പഞ്ചാംഗം പ്രസ്]], [[പൈതൃകപഠനം]] | occupation = }} കേരളത്തിലെ [[തച്ചുശാസ്ത്രം|തച്ചുശാസ്ത്രവിദഗ്ദ്ധനായിരുന്നു]] '''കാണിപ്പയ്യൂർ ശങ്കരൻ നമ്പൂതിരിപ്പാട്''' (ജനനം: 1891 ഏപ്രിൽ 20, മരണം: 1981 ആഗസ്ത് 31). തച്ചുശാസ്ത്രഗ്രന്ഥകർത്താവ് എന്ന നിലയിലും ഇദ്ദേഹം അറിയപ്പെടുന്നു. [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല|തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ]] [[കുന്നംകുളം|കുന്നംകുളത്തെ]] കാണിപ്പയ്യൂർ മനയാണ് ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ഗൃഹം. ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ പേരമകൻ [[കാണിപ്പയ്യൂർ കൃഷ്ണൻ നമ്പൂതിരിപ്പാട്|കാണിപ്പയ്യൂർ കൃഷ്ണൻ നമ്പൂതിരിപ്പാടും]] പ്രശസ്തനായ ഒരു തച്ചുശാസ്ത്രവിദഗ്ദ്ധനാണ്. കൊച്ചി രാജാവിന്റെ ആസ്ഥാന വാസ്തുവിദ്യാ ഉപദേഷ്ടകരായിരുന്നു കാണിപ്പയ്യൂർ മനയിലെ നമ്പൂതിരിമാർ.<ref>http://www.namboothiri.com/articles/vaasthuvidya.htm</ref> ==ആദ്യകാലജീവിതം == മലയാളവർഷം 1066 മേടം 9 (1891 ഏപ്രിൽ 20) തിങ്കളാഴ്ച പൂരം നക്ഷത്രത്തിൽ [[കുന്നംകുളം|കുന്നംകുളത്തെ]] പ്രസിദ്ധമായ കാണിപ്പയ്യൂർ മനയിൽ ജനിച്ചു. അച്ഛൻ കാണിപ്പയ്യൂർ സുബ്രഹ്മണ്യൻ നമ്പൂതിരിപ്പാട്. അമ്മ കുറൂർ മഹൾ കാളി അന്തർജനം. ഈ ദമ്പതികളൂടെ 12 മക്കളിൽ പതിനൊന്നാമനായാണ് കുഞ്ചുണ്ണി എന്നറിയപ്പെടുന്ന ശങ്കരൻ നമ്പൂതിരി ജനിച്ചത്. സ്വാതന്ത്ര്യസമരസേനാനിയും [[മാതൃഭൂമി]] പത്രാധിപരുമായിരുന്ന [[കുറൂർ നീലകണ്ഠൻ നമ്പൂതിരിപ്പാട്]] അമ്മാവന്റെ മകൻ ആണ്. കാണിപ്പയ്യൂർ ഗോവിന്ദവാരിയർ ആണ് ആദ്യ ഗുരു. പിന്നീട് [[ബ്രഹ്മസ്വം മഠം|തൃശ്ശൂർ ബ്രഹ്മസ്വം മഠത്തിൽ]]വേദം പഠിച്ചു. ബ്രാഹ്മണൻമാരിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങിയിരുന്ന പല പൂജാവിധികളും ആചാരങ്ങൾ പുസ്തകരൂപത്തിൽ [[സംസ്കൃതം|സംസ്കൃതത്തിൽ]] നിന്ന് [[മലയാളം|മലയാളത്തിലേക്ക്]] വിവർത്തനം ചെയ്യുകയും പ്രസിദ്ധീകരിക്കുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. കേരളത്തിലെ തച്ചുശാസ്ത്രവിധികൾ എല്ലാം തന്നെ ഒരു പുസ്തക രൂപത്തിലാക്കുകയും അത് ജന്മനാടായ കുന്നംകുളത്ത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്വന്തം അച്ചുകൂടം ആയ പഞ്ചാഗം പബ്ലിക്കേഷൻസിലൂടെ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. [[പഞ്ചാംഗം]] പ്രസിദ്ധീരണമായിരുന്നു ഈ പ്രസിന്റെ പ്രധാന പ്രസിദ്ധീകരണം. 1970-ലെ അഗ്നിബാധയ്ക്കുശേഷം [[ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രം]] പുനരുദ്ധാരണം ചെയ്തത് ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ നേതൃത്വത്തിലാണ്. കൊല്ലവർഷം 1157 ചിങ്ങം 15-ന് (1981 ഓഗസ്റ്റ് 31) തന്റെ 90-ആം വയസ്സിൽ ഇദ്ദേഹം അന്തരിച്ചു. ==കൃതികൾ== * എന്റെ സ്മരണകൾ * ആര്യന്മാരുടെ കുടിയേറ്റം കേരളത്തിൽ * വൈദ്യരത്നം ഔഷധ നിഘണ്ടു == അവലംബം == <references/> {{അപൂർണ്ണ ജീവചരിത്രം}} [[വർഗ്ഗം:തച്ചുശാസ്ത്ര പണ്ഡിതർ]] [[വർഗ്ഗം:1981-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1891-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:പൂരം നക്ഷത്രത്തിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഏപ്രിൽ 20-ന് ജനിച്ചവർ]] 3lp8isns8sy1proxplqb9j549c8875z 0 15553 4682192 4680353 2026-11-02T05:26:53Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 4682192 wikitext text/x-wiki {{featured}}{{Prettyurl|Galaxy}}[[പ്രമാണം:NGC 4414 (NASA-med).jpg|right|thumb|250px|[[സീതാവേണി (നക്ഷത്രരാശി)|സീതാവേണി രാശിയിലെ]] സർപ്പിളഗാലക്സിയായ ''[[NGC 4414]]''. ഭൂമിയിൽ നിന്ന് ഏതാണ്ട് രണ്ടു കോടി [[പാർസെക്‌]] ദൂരെ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഇതിന് 17000 പാർസെകോളം വ്യാസമുണ്ട്.'']] [[നക്ഷത്രം|നക്ഷത്രങ്ങൾ]], നക്ഷത്രാവശിഷ്ടങ്ങൾ, [[നക്ഷത്രാന്തരീയ മാദ്ധ്യമം]], വാതകങ്ങൾ, പൊടിപടലങ്ങൾ, [[തമോദ്രവ്യം]] എന്നിവയെല്ലാം ചേർന്ന് അത്യധികം പിണ്ഡമേറിയതും ഗുരുത്വാകർഷണ ബന്ധിതവുമായി തീർന്ന വ്യൂഹമാണ് '''താരാപഥം''' അഥവാ '''ഗാലക്സി''' (ഇംഗ്ലീഷ് : Galaxy)<ref name="sparkegallagher2000">{{cite book | author=Sparke, L. S.; Gallagher III, J. S. | year=2000 | title=Galaxies in the Universe: An Introduction | url=https://archive.org/details/galaxiesinuniver0000spar | publisher=Cambridge University Press | location=Cambridge | isbn=0-521-59704-4}} </ref><ref>{{cite web | author = Hupp, E.; Roy, S.; Watzke, M. | date = 2006-08-12 | url = http://www.nasa.gov/home/hqnews/2006/aug/HQ_06297_CHANDRA_Dark_Matter.html | title = NASA Finds Direct Proof of Dark Matter | publisher = NASA | accessdate = 2007-04-17 | archive-date = 2020-03-28 | archive-url = https://web.archive.org/web/20200328193824/https://www.nasa.gov/home/hqnews/2006/aug/HQ_06297_CHANDRA_Dark_Matter.html | url-status = dead }}</ref>. ക്ഷീരപഥത്തെ സൂചിപ്പിക്കാനുപയോഗിച്ചിരുന്ന ''പാലുപോലുള്ള'' എന്നർഥം വരുന്ന ''ഗാലക്സിയാസ്'' (''γαλαξίας'') എന്ന പദത്തിൽ നിന്നാണ് ''ഗാലക്സി'' എന്ന ഇംഗ്ലീഷ് വാക്ക് ഉരുത്തിരിഞ്ഞത്. ഒരു കോടിയോളം<ref>{{cite web | date = 2000-05-03 | url = http://www.eso.org/outreach/press-rel/pr-2000/pr-12-00.html | title = Unveiling the Secret of a Virgo Dwarf Galaxy | publisher = ESO | accessdate = 2007-01-03 | archive-date = 2012-07-29 | archive-url = https://archive.today/20120729/http://www.eso.org/outreach/press-rel/pr-2000/pr-12-00.html | url-status = dead }}</ref> (10⁷) നക്ഷത്രങ്ങൾ അടങ്ങുന്ന കുള്ളൻ ഗാലക്സികൾ തൊട്ട് ഒരു ലക്ഷം കോടി<ref name="M101">{{cite web | date=2006-02-28 | url = http://www.nasa.gov/mission_pages/hubble/science/hst_spiral_m10.html | title = Hubble's Largest Galaxy Portrait Offers a New High-Definition View | publisher = NASA | accessdate = 2007-01-03 }}</ref> (10¹²) നക്ഷത്രങ്ങൾ അടങ്ങുന്ന അതിസ്ഥൂല ഗാലക്സികൾവരെ പ്രപഞ്ചത്തിലുണ്ട്. താരാപഥത്തിലെ നക്ഷത്രങ്ങളെല്ലാം അതിന്റെ [[പിണ്ഡകേന്ദ്രം|പിണ്ഡകേന്ദ്രത്തെ]] ചുറ്റിസഞ്ചരിക്കുന്നു. നമ്മുടെ [[ഭൂമി|ഭൂമിയും]] ഉൾപ്പെടുന്ന [[സൗരയൂഥം]], [[ക്ഷീരപഥം]] എന്ന താരാപഥത്തിലാണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. സ്പഷ്ടമാകുന്ന രൂപമനുസരിച്ച് താരാപഥങ്ങളെ തരംതിരിച്ചിരിക്കുന്നു. ''ദീർഘവൃത്താകാര താരാപഥങ്ങൾ'' (എലിപ്റ്റിക്കൽ ഗാലക്സി)<ref>{{cite news | first=Aaron | last=Hoover | title=UF Astronomers: Universe Slightly Simpler Than Expected | publisher=Hubble News Desk | date=2003-06-16 | url=http://www.napa.ufl.edu/2003news/galaxies.htm | accessdate=2007-02-05 | archive-date=2007-02-25 | archive-url=https://web.archive.org/web/20070225064443/http://www.napa.ufl.edu/2003news/galaxies.htm | url-status=dead }}</ref>, ''സർപ്പിള താരാപഥങ്ങൾ'' (സ്പൈറൽ ഗാലക്സി) എന്നിവയാണ് സാധാരണ കാണുന്ന രൂപങ്ങൾ. വിചിത്രമോ അസാധാരണമോ ആയ രൂപമുള്ള താരാപഥങ്ങൾ ''പെക്യൂലിയർ ഗാലക്സികൾ'' എന്നറിയപ്പെടുന്നു. മറ്റ് താരാപഥങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ഗുരുത്വാകർഷണം മൂലമാണ് ഇവയുടെ ആകൃതിയിൽ മാറ്റങ്ങൾ വരുന്നത്. താരാപഥങ്ങൾ കൂടിച്ചേരുന്നതിന് വരെ ഇടയാക്കുന്ന ഇത്തരം പ്രവർത്തനങ്ങൾ നക്ഷത്രരൂപവത്കരണത്തിന്റെ നിരക്ക് വർദ്ധിപ്പിക്കാനും ''സ്റ്റാർബർസ്റ്റ് ഗാലക്സി'' എന്നയിനം താരാപഥങ്ങളുടെ രൂപവത്കരണത്തിനും കാരണമാകുന്നു. കൃത്യമായ ഘടന കൽപിക്കാനാകാത്ത ചെറിയ താരാപഥങ്ങളെ ''അനിയത താരാപഥങ്ങൾ'' (''irregular galaxies'') എന്നു വിളിക്കുന്നു<ref name="IRatlas">{{cite web | last = Jarrett | first = T.H. | url = http://www.ipac.caltech.edu/2mass/gallery/galmorph/ | title = Near-Infrared Galaxy Morphology Atlas | publisher = California Institute of Technology | accessdate = 2007-01-09 }}</ref>. 2 ലക്ഷം കോടിയിലേറെ (20¹²) താരാപഥങ്ങൾ [[ദൃശ്യപ്രപഞ്ചം|ദൃശ്യപ്രപഞ്ചത്തിൽ]] ഉള്ളതായി കണക്കാക്കുന്നു<ref>{{cite web | last = Mackie | first = Glen | date = 2002-02-01 | url = http://astronomy.swin.edu.au/~gmackie/billions.html | title = To see the Universe in a Grain of Taranaki Sand | publisher = Swinburne University | accessdate = 2006-12-20 | archive-url = https://web.archive.org/web/20260514195451/http://astronomy.swin.edu.au/~gmackie/billions.html | archive-date = 2026-05-14 | url-status = dead }}</ref>. മിക്ക താരാപഥങ്ങളുടെയും വ്യാസം ആയിരം [[പാർസെക്‌|പാർസെകിനും]] ഒരുലക്ഷം പാർസെകിനും ഇടയിലാണ്<ref name="M101" />. ഗാലക്സികൾ തമ്മിൽ മെഗാപാർസെക്കുകൾ ദൂരമുണ്ടായിരിക്കും<ref>{{cite web | author = Gilman, D. | url = http://www.hq.nasa.gov/office/pao/History/EP-177/ch4-7.html | title = The Galaxies: Islands of Stars | publisher = NASA WMAP | accessdate = 2006-08-10 | archive-date = 2012-08-02 | archive-url = https://archive.today/20120802/http://www.hq.nasa.gov/office/pao/History/EP-177/ch4-7.html | url-status = dead }}</ref>. താരാപഥങ്ങൾക്കിടയിലുള്ള [[സ്ഥലം]] സാന്ദ്രത തീരെക്കുറഞ്ഞ (ഒരു ക്യൂബിക്ക് മീറ്ററിൽ ഒരു അണുവിലും കുറവ്) വാതകം നിറഞ്ഞതാണ്. താരാപഥങ്ങൾ ചേർന്ന് ''ഗ്രൂപ്പുകളും'' ''ക്ലസ്റ്ററുകളും'', ഇവ കൂടിച്ചേർന്ന് ''സൂപ്പർക്ലസ്റ്ററുകളും'', ''ഷീറ്റുകളും'', ''ഫിലമെന്റുകളും'' നിർമ്മിക്കുന്നു. ഫിലമെന്റുകൾ ഇടയിലുള്ള, താരാപഥങ്ങൾ തീരെയില്ലാത്ത സ്ഥലങ്ങൾ ''ശൂന്യതകൾ'' (voids) എന്നറിയപ്പെടുന്നു<ref>{{cite web | url = http://www.damtp.cam.ac.uk/user/gr/public/gal_lss.html | title = Galaxy Clusters and Large-Scale Structure | publisher = University of Cambridge | accessdate = 2007-01-15 }}</ref> ഇതുവരെ കൃത്യമായി മനസ്സിലാക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ലെങ്കിലും താരാപഥങ്ങളുടെ പിണ്ഡത്തിന്റെ 90 ശതമാനത്തോളം സംഭാവന ചെയ്യുന്നത് [[തമോദ്രവ്യം|തമോദ്രവ്യമാണ്]]. പിണ്ഡം വളരെയേറെയുള്ള ''അതിസ്ഥൂല തമോദ്വാരങ്ങൾ'' (Supermassive Blackholes) താരാപഥകേന്ദ്രങ്ങളിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നുവെന്ന് ജ്യോതിശാസ്ത്രനിരീക്ഷണങ്ങൾ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. ചില താരാപഥങ്ങളുടെ കേന്ദ്രത്തിൽ കണ്ടുവരുന്ന ''സജീവതാരാപഥ കേന്ദ്രങ്ങൾക്ക്'' ഇവയാണ് പ്രധാന കാരണമെന്നും അനുമാനിക്കപ്പെടുന്നു. ക്ഷീരപഥത്തിന്റെ കേന്ദ്രത്തിലും ഇങ്ങനെയൊരു വസ്തു സ്ഥിതിചെയ്യുന്നതായാണ് മനസ്സിലാക്കുന്നത്<ref name="smbh">{{cite web | author = Finley, D.; Aguilar, D. | date=2005-11-02 | url = http://www.nrao.edu/pr/2005/sagastar/ | title = Astronomers Get Closest Look Yet At Milky Way's Mysterious Core | publisher = National Radio Astronomy Observatory | accessdate = 2006-08-10 }}</ref>. == നിരീക്ഷണചരിത്രം == നാം ഒരു താരാപഥത്തിലാണ് ജീവിക്കുന്നതെന്നും മറ്റനേകം താരാപഥങ്ങൾ പ്രപഞ്ചത്തിലുണ്ടെന്നുമുള്ള തിരിച്ചറിവ് ക്ഷീരപഥത്തെയും ആകാശത്തിലെ [[നീഹാരിക|നീഹാരികകളെയും]] കുറിച്ചുള്ള അനേകം കണ്ടെത്തലുകളുടെ ഫലമായുണ്ടായതാണ്. === ക്ഷീരപഥം === [[പ്രമാണം:Milky Way Galaxy and a meteor.jpg|[[ആകാശഗംഗ|ആകാശഗംഗയുടെ]] കേന്ദ്രം|250px|thumb]] ഗ്രീക്ക് തത്ത്വചിന്തകനായ [[ഡെമോക്രിറ്റസ്]] (ക്രി.മു. 450 - 370) ആണ് രാത്രിയിൽ ആകാശത്ത് കാണാനാകുന്ന ക്ഷീരപഥം (ആകാശഗംഗ) വിദൂരനക്ഷത്രങ്ങളുടെ കൂട്ടമാകാമെന്ന് ആദ്യമായി അഭിപ്രായപ്പെട്ടത്<ref>{{cite news | last=Burns | first=Tom | date=2007-07-31 | title=Constellations reflect heroes, beasts, star-crossed lovers | url=http://www.dispatch.com/live/content/now/stories/2007/07/stars.html | publisher=The Dispatch | accessdate=2008-03-18 }}</ref>. എന്നാൽ വലുതും അടുത്തടുത്തുള്ളതുമായ ഏറെ നക്ഷത്രങ്ങളുടെ ഉച്ഛ്വാസം കത്തിത്തീരുന്നതിന്റെ ഫലമാണ് ആകാശഗംഗ എന്നായിരുന്നു [[അരിസ്റ്റോട്ടിൽ]] (ക്രി.മു. 384-322) കരുതിയത്. ഈ കത്തൽ അന്തരീക്ഷത്തിന്റെ മാറ്റങ്ങളുണ്ടാകുന്ന മുകൾഭാഗത്താണ് നടക്കുന്നത് എന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു"<ref name=Montada>{{cite web |author=Josep Puig Montada |title=Ibn Bajja |publisher=[[Stanford Encyclopedia of Philosophy]] |url=http://plato.stanford.edu/entries/ibn-bajja |date=September 28, 2007|accessdate=2008-07-11}}</ref>. അറേബ്യൻ ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞനായ [[അൽഹാസൻ]] (965-1037) ആണ് ഈ വാദം തെറ്റാണെന്ന് തെളിയിച്ചത്<ref>{{citation | title=Great Muslim Mathematicians | first=Mohaini | last=Mohamed | year=2000 | publisher=Penerbit UTM | isbn=9835201579 | pages=49–50 | oclc=48759017 }}</ref>. ക്ഷീരപഥത്തിന്റെ [[ദൃഗ്‌ഭ്രംശം]] അളക്കാൻ ശ്രമിച്ച അദ്ദേഹം ക്ഷീരപഥത്തിന് ദൃഗ്‌ഭ്രംശമില്ലെന്നും അതിനാൽ [[ഭൂമി|ഭൂമിയിൽനിന്ന്]] ഏറെ ദൂരെയായിരിക്കണം അത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നതെന്നും അന്തരീക്ഷത്തിന്റെ ഭാഗമല്ലെന്നും കണ്ടെത്തി<ref>{{cite web | title=Popularisation of Optical Phenomena: Establishing the First Ibn Al-Haytham Workshop on Photography | author=Bouali, Hamid-Eddine; Zghal, Mourad; Lakhdar, Zohra Ben | publisher=The Education and Training in Optics and Photonics Conference | year=2005 | url=http://spie.org/etop/ETOP2005_080.pdf|accessdate=2008-07-08 | format=PDF}}</ref> ആകാശഗംഗ എണ്ണമില്ലാത്ത നക്ഷത്രങ്ങളുടെ വ്യൂഹമാണെന്ന് പേർഷ്യൻ ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞനായ [[അൽ-ബിറൂനി]] (973-1048) അഭിപ്രായപ്പെട്ടു<ref>{{MacTutor Biography | id=Al-Biruni | title=Abu Rayhan Muhammad ibn Ahmad al-Biruni }}</ref>. ആകാശഗംഗ വളരെയേറെ നക്ഷത്രങ്ങൾ ചേർന്നുണ്ടായതാണെന്നും [[ഭൗമാന്തരീക്ഷം|ഭൗമാന്തരീക്ഷത്തിലെ]] [[അപവർത്തനം]] മൂലമാണ് അത് തുടർച്ചയുള്ള ഒരു വസ്തു പോലെ തോന്നുന്നതെന്നും ഇബ്‌നു ബാജ്ജ പറഞ്ഞു<ref name=Montada/>. സ്ഥിതനക്ഷത്രങ്ങളുടെ ഒരു ഗോളത്തിലുള്ളതും ഗ്രഹങ്ങളെക്കാൾ വലിപ്പമേറിയതുമായ ചെറിയ നക്ഷത്രങ്ങൾ അടുക്കിവച്ചതാണ് ക്ഷീരപഥം എന്ന് ഇബ്നു ഖയ്യിം അൽ ജൗസിയ്യ (1292-1350) പരികൽപന നടത്തി<ref name=Livingston>{{citation | title=Ibn Qayyim al-Jawziyyah: A Fourteenth Century Defense against Astrological Divination and Alchemical Transmutation | first=John W. | last=Livingston | journal=Journal of the American Oriental Society | volume=91 | issue=1 | year=1971 | pages=96–103 [99] | doi=10.2307/600445}}</ref> നക്ഷത്രങ്ങളുടെ കൂട്ടമാണ് ആകാശഗംഗ എന്നതിന് ആദ്യത്തെ തെളിവ് ലഭിച്ചത് 1610-ലാണ്. തന്റെ [[ദൂരദർശിനി|ദൂരദർശിനിയുപയോഗിച്ച്]] ക്ഷീരപഥത്തെ നിരീക്ഷിച്ച [[ഗലീലിയോ ഗലീലി]] പ്രകാശം കുറഞ്ഞ വളരെയേറെ നക്ഷത്രങ്ങളെ അവിടെ കണ്ടു<ref>{{cite web | author=O'Connor, J. J.; Robertson, E. F. | month=November | year=2002 | url=http://www-gap.dcs.st-and.ac.uk/~history/Biographies/Galileo.html | title=Galileo Galilei | publisher=University of St. Andrews | accessdate=2007-01-08 }}</ref>. 1750-ൽ തോമസ് റൈറ്റ് എന്ന ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞൻ താരാപഥം എന്നത് പരിക്രമണം നടത്തുന്ന വളരെയേറെ നക്ഷത്രങ്ങളടങ്ങിയതും സൗരയൂഥത്തെപ്പോലെ (എന്നാൽ അതിലും വളരെ വലിയ അളവിൽ) ഗുരുത്വാകർഷണത്താൽ ബന്ധിക്കപ്പെട്ടതുമായ വ്യൂഹമാണെന്ന് ശരിയായി സിദ്ധാന്തിച്ചു. ഇങ്ങനെയുള്ള നക്ഷത്രങ്ങളുടെ ഡിസ്ക് ഡിസ്കിനകത്തുള്ള ഭൂമിയിൽ നിന്ന് നോക്കുമ്പോൾ ഒരു നാടയായി അനുഭവപ്പെടുന്നു<ref name="our_galaxy"/>. 1755-ൽ [[ഇമ്മാനുവേൽ കാന്റ്]] ഈ പരികൽപന വികസിപ്പിച്ചു. [[പ്രമാണം:Herschel-Galaxy.png|thumb|250px|left|1785-ൽ നക്ഷത്രങ്ങളുടെ എണ്ണത്തിന്റെ കണക്കുകളിൽ നിന്നും [[വില്യം ഹെർഷൽ]] നിർമ്മിച്ച ക്ഷീരപഥത്തിന്റെ രൂപം. സൗരയൂഥം ഇതിന്റെ കേന്ദ്രത്തിലാണെന്നാണ് കരുതിയിരുന്നത്]] ആകാശഗംഗയുടെ രൂപവും [[സൂര്യൻ|സൂര്യന്റെ]] അതിലെ സ്ഥാനവും വിശദീകരിക്കാനുള്ള ആദ്യത്തെ ശ്രമം നടത്തിയത് 1785-ൽ [[വില്യം ഹെർഷൽ|വില്യം ഹെർഷലായിരുന്നു]]. ആകാശത്തിലെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലുള്ള നക്ഷത്രങ്ങളുടെ എണ്ണം ശ്രദ്ധയോടെ അദ്ദേഹം കണക്കുകൂട്ടി. സൗരയൂഥം കേന്ദ്രത്തിൽ വരുന്ന രീതിയിൽ ക്ഷീരപഥത്തിന്റെ ചിത്രം നിർമ്മിക്കുകയും ചെയ്തു<ref>{{cite web | last=Marschall | first=Laurence A. | date=1999-10-21 | url=http://www.sciam.com/space/article/id/how-did-scientists-determ/topicID/2/catID/3 | title=How did scientists determine our location within the Milky Way galaxy--in other words, how do we know that our solar system is in the arm of a spiral galaxy, far from the galaxy's center? | publisher=Scientific American | accessdate=2007-12-13 }}</ref><ref>{{cite book | first=Karl F. | last=Kuhn | coauthors=Koupelis, Theo | year=2004 | title=In Quest of the Universe | url=https://archive.org/details/inquestofunivers0000kuhn | publisher=Jones and Bartlett Publishers | isbn=0763708100 | oclc=148117843 }}</ref>. അൽപം കൂടി മെച്ചപ്പെട്ട മാർഗ്ഗമുപയോഗിച്ച് 1920-ൽ ജാകോബസ് കാപ്റ്റെയ്ൻ വ്യാസം കുറഞ്ഞതും (ഏതാണ്ട് 15 കിലോപാർസെക്) സൂര്യൻ കേന്ദ്രത്തിനടുത്തുള്ളതുമായ എലിപ്സോയ്ഡ് ഗാലക്സിയാണ് ക്ഷീരപഥം എന്ന നിഗമനത്തിലെത്തി. [[ഗോളീയ താരവ്യൂഹം|ഗോളീയ താരവ്യൂഹങ്ങളുപയോഗിച്ച്]] ഹാർലോ ഷാർപ്‌ലി വികസിപ്പിച്ച ചിത്രം ഇതിൽ നിന്ന് ഏറെ വ്യത്യസ്തമായിരുന്നു : 70 കിലോപാർസെക് വ്യാസമുള്ളതും സൂര്യൻ കേന്ദ്രത്തിൽ നിന്ന് ഏറെ അകലെ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നതുമായ ഒരു പരന്ന ഡിസ്കിന്റെ രൂപമാണ് അദ്ദേഹം ആകാശഗംഗയ്ക് നൽകിയത്<ref name="our_galaxy" />. നക്ഷത്രാന്തരമാധ്യമത്തിലെ പൊടി പ്രകാശം തടഞ്ഞുവയ്ക്കുന്നത് ഇരുവരും കണക്കിലെടുത്തിരുന്നില്ല. 1930-ൽ ഈ പ്രഭാവം കൂടി കണക്കിലെടുത്ത് [[തുറന്ന താരവ്യൂഹം|തുറന്ന താരവ്യൂഹങ്ങളെ]] ഉപയോഗിച്ച് റോബർട്ട് ജൂലിയസ് ട്രംപർ നടത്തിയ പഠനങ്ങളിൽ നിന്നാണ് ഇന്ന് നാം മനസ്സിലാക്കിയിരിക്കുന്ന രീതിയിലുള്ള ക്ഷീരപഥത്തിന്റെ രൂപം ഉരുത്തിരിഞ്ഞത്<ref>{{cite journal | last = Trimble | first = V. | title=Robert Trumpler and the (Non)transparency of Space | journal=Bulletin of the American Astronomical Society | year=1999 | issue=31 | pages=1479 | url=http://adsabs.harvard.edu/abs/1999AAS...195.7409T | accessdate = 2007-01-08 }}</ref> === നീഹാരികകളിൽ നിന്നുള്ള വ്യത്യാസം === [[പ്രമാണം:M51Sketch.jpg|thumb|right|250px|1845-ൽ റോസെ പ്രഭു വരച്ച [[വേൾപൂൾ ഗാലക്സി|വേൾപൂൾ ഗാലക്സിയുടെ]] രേഖാചിത്രം]] അസോഫി എന്ന പേരിലറിയപ്പെടുന്ന പേർഷ്യൻ ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞനായ അബ്ദുറഹ്‌മാൻ അൽ സൂഫിയാണ് ആദ്യമായി [[ആൻഡ്രോമിഡ ഗാലക്സി]] നിരീക്ഷിച്ച് രേഖപ്പെടുത്തിയത്. ഒരു ''ചെറിയ മേഘം'' എന്നാണ് അതിന്റെ രൂപമായി അദ്ദേഹം കരുതിയത്<ref name="NSOG">{{cite book | last=Kepple | first=George Robert | coauthors=Glen W. Sanner | title= The Night Sky Observer's Guide, Volume 1 | publisher= Willmann-Bell, Inc. | year= 1998 | isbn=0-943396-58-1 | pages=18 }}</ref>. [[യമൻ|യമനിൽ]] നിന്ന് ദൃശ്യമാകുന്ന [[വലിയ മഗല്ലനിക് മേഘം|വലിയ മഗല്ലനിക് മേഘവും]] അദ്ദേഹം നിരീക്ഷിച്ചു. പതിനാറാം നൂറ്റാണ്ടിൽ മഗല്ലൻ തന്റെ ലോകം ചുറ്റിയുള്ള യാത്ര നടത്തും വരെ യൂറോപ്യന്മാരാരും ഇതിനെ ദർശിച്ചിരുന്നില്ല<ref name="obspm">{{cite web | title=Observatoire de Paris (Abd-al-Rahman Al Sufi) | url=http://messier.obspm.fr/xtra/Bios/alsufi.html | accessdate=2007-04-19 | archive-url=https://web.archive.org/web/20070416144810/http://messier.obspm.fr/xtra/Bios/alsufi.html | archive-date=2007-04-16 | url-status=dead }}</ref><ref name="obspm2">{{cite web | title=Observatoire de Paris (LMC) | url=http://messier.obspm.fr/xtra/ngc/lmc.html | accessdate=2007-04-19 | archive-url=https://web.archive.org/web/20170622160536/http://messier.obspm.fr/xtra/ngc/lmc.html | archive-date=2017-06-22 | url-status=dead }}</ref>. ആകാശഗംഗയ്ക്ക് പുറമെ ഭൂമിയിൽ നിന്ന് നിരീക്ഷിക്കപ്പെട്ട ആദ്യ താരാപഥങ്ങളാണിവ. ഈ കണ്ടെത്തലുകൾ അൽ സൂഫി ''സ്ഥിരനക്ഷത്രങ്ങളുടെ പുസ്തകം'' എന്ന തന്റെ ഗ്രന്ഥത്തിൽ കുറിച്ചിട്ടു. [[ക്രാബ് നീഹാരിക|ക്രാബ് നീഹാരികയുടെ]] സൃഷ്ടിക്ക് കാരണമായ [[SN 1054]] [[സൂപ്പർനോവ]] ചൈനയിലെയും അറബ് ലോകത്തെയും ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞന്മാർ നിരീക്ഷിച്ചിരുന്നു. നൂറ്റാണ്ടുകൾക്കുശേഷം ജോൺ ബെവിസ് (1731), [[ചാൾസ് മെസ്സിയർ]] (1758), റോസെ പ്രഭു (1840-കൾ) എന്നിവർ ക്രാബ് നീഹാരികയെത്തന്നെ നിരീക്ഷിച്ചു<ref>K. Glyn Jones (1976), "The Search for the Nebulae", ''Journal of the History of Astronomy'' '''7''': 67</ref>. നെബുലകൾ പോലെ തോന്നിയിരുന്ന കൂടുതൽ വസ്തുക്കളും ഇക്കാലത്ത് കണ്ടെത്തി. 1750-ൽ ''An original theory or new hypothesis of the universe'' എന്ന തന്റെ ഗ്രന്ഥത്തിൽ ആകാശഗംഗ നക്ഷത്രങ്ങളുടെ പരന്ന ഡിസ്കാണെന്നും ആകാശത്തിലെ ചില നെബുലകൾ ഇതുപോലുള്ള ആകാശഗംഗകളാകാമെന്നും തോമസ് റൈറ്റ് ശരിയായി സിദ്ധാന്തിച്ചു<ref name="our_galaxy">{{cite web | last=Evans | first=J. C. | date=1998-11-24 | url=http://physics.gmu.edu/~jevans/astr103/CourseNotes/ECText/ch20_txt.htm | title=Our Galaxy | publisher=George Mason University | accessdate=2007-01-04 | archive-date=2016-04-14 | archive-url=https://web.archive.org/web/20160414004141/http://physics.gmu.edu/~jevans/astr103/CourseNotes/ECText/ch20_txt.htm | url-status=dead }}</ref><ref>See text quoted from Wright's ''An original theory or new hypothesis of the universe'' by [[Freeman Dyson]], ''Disturbing the Universe'', 1979, pg 245, ISBN 0-330-26324-2</ref>. ''പ്രപഞ്ചദ്വീപുകൾ'' (island universe) എന്ന പദമാണ് ഇത്തരം നെബുലകളെ കുറിക്കാൻ ഇമ്മാനുവേൽ കാന്റ് ഉപയോഗിച്ചത്. പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തോടെ പ്രകാശമേറിയ 109 നെബുലകളുടെ (നെബുലകളെപ്പോലെ തോന്നിച്ചിരുന്ന ജ്യോതിശാസ്ത്രവസ്തുക്കളുടെ) പട്ടിക ചാൾസ് മെസ്സിയർ പുറത്തിറക്കി. ഇതിനുപിന്നാലെ വില്യം ഹെർഷലും 5000 നെബുലകളുടെ കാറ്റലോഗ് പുറത്തിറക്കി<ref name="our_galaxy" />. 1845-ൽ പുതിയ ദൂരദർശിനി നിർമ്മിച്ച് നിരീക്ഷണങ്ങൾ നടത്തിയ റോസെ പ്രഭു ദീർഘവൃത്താകൃതിയുള്ള നെബുലകളെയും സർപ്പിളാകൃതിയുള്ള നെബുലകളെയും തമ്മിൽ വേർതിരിച്ചു. ഇവയിൽ ചിലതിൽ പ്രകാശം കേന്ദ്രീകൃതമായ ബിന്ദുക്കളുണ്ടെന്നുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ കണ്ടെത്തൽ കാന്റിന്റെ പരികൽപനയ്ക്ക് ഉപോൽബലകമായി<ref>{{cite web | last = Abbey | first = Lenny | url = http://labbey.com/Telescopes/Parsontown.html | title = The Earl of Rosse and the Leviathan of Parsontown | publisher = The Compleat Amateur Astronomer | accessdate = 2007-01-04 }}</ref> 1917-ൽ ഹെബർ കർട്ടിസ് ''ഗ്രേറ്റ് ആൻഡ്രോമിഡ നെബുലയിൽ'' (M31 എന്ന മെസ്സിയർ വസ്തു) S ആൻഡ്രോമിഡേ എന്ന [[നോവ]] നിരീക്ഷിച്ചു. ചിത്രങ്ങളിൽ പരതിയ അദ്ദേഹത്തിന് 11 നോവകൾ കൂടി കാണാനായി. ക്ഷീരപഥത്തിൽ കണ്ടിരുന്ന നോവകളെക്കാളും ഇവയുടെ ദൃശ്യകാന്തിമാനം 10 എങ്കിലും കൂടുതലാണെന്ന് (അതായത്, ഇവ 10000 മടങ്ങെങ്കിലും പ്രകാശം കുറഞ്ഞതാണെന്ന്) അദ്ദേഹം കണ്ടെത്തി. ഒന്നര ലക്ഷം പാർസെക്കാണ് ആൻഡ്രോമിഡയിലേക്കുള്ള ദൂരം എന്ന് ഇതിലൂടെ കണക്കാക്കിയ അദ്ദേഹം സർപ്പിളനീഹാരികകളെല്ലാം വെവ്വേറെ താരാപഥങ്ങളാണെന്നുള്ള പ്രപഞ്ചദ്വീപ് പരികൽപനയുടെ വക്താവായി<ref>{{cite journal | first=Heber D. | last=Curtis | authorlink=Heber Doust Curtis | title=Novae in Spiral Nebulae and the Island Universe Theory | journal=Publications of the Astronomical Society of the Pacific | year=1988 | volume=100 | pages=6 | url=http://adsabs.harvard.edu/abs/1988PASP..100....6C | doi=10.1086/132128 }}</ref> [[പ്രമാണം:Pic iroberts1.jpg|thumb|250px|left|[[ആൻഡ്രോമിഡ ഗാലക്സി|ആൻഡ്രോമിഡ ഗാലക്സിയാണെന്ന്]] പിന്നീട് മനസ്സിലാക്കിയ ''ഗ്രേറ്റ് ആൻഡ്രോമിഡ നെബുലയുടെ'' 1899-ലെ ഫോട്ടോ]] 1920-ൽ കർട്ടിസും ഹാർലോ ഷാപു്ലിയും തമ്മിൽ ആകാശഗംഗ, സർപ്പിളനീഹാരികകൾ, പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ വിസ്തൃതി എന്നിവയെക്കുറിച്ച് വമ്പിച്ച വാദപ്രതിവാദം നടന്നു. ആകാശഗംഗയിലെ പൊടിമൂലമുള്ള ഇരുണ്ട വരകളെപ്പോലുള്ള ഭാഗങ്ങൾ ഗ്രേറ്റ് ആൻഡ്രോമിഡ നെബുലയിലും കാണപ്പെടുന്നു എന്നത് ആൻഡ്രോമിഡ യഥാർത്ഥത്തിൽ ഗാലക്സിയാണെന്നുള്ള തന്റെ സിദ്ധാന്തം ശരിയാണെന്ന് തെളിയിക്കാനായി കർട്ടിസ് ഉയർത്തിക്കാട്ടി. ആൻഡ്രോമിഡ ഉയർന്ന നീലനീക്കം കാണിക്കുന്നുവെന്നും അദ്ദേഹം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി<ref>{{cite web | first=Harold F. | last=Weaver | url = http://www.nap.edu/readingroom/books/biomems/rtrumpler.html | title = Robert Julius Trumpler | publisher = National Academy of Sciences | accessdate = 2007-01-05 }}</ref> 1920-കളിൽ തന്നെ ഈ സംവാദത്തിന് ഉത്തരമായി. ഏൺസ്റ്റ് ഈപിക് എന്ന ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞൻ 1922-ൽ ആൻഡ്രോമിഡയിലേക്കുള്ള ദൂരം കണക്കാക്കിയത് ആൻഡ്രോമിഡ നമ്മുടെ താരാപഥത്തിന് പുറത്താണെന്നതിന് തെളിവായി<ref>{{cite journal | first=E. | last=Öpik | authorlink=Ernst Öpik | title=An estimate of the distance of the Andromeda Nebula | journal=Astrophysical Journal | year=1922 | volume=55 | pages=406\u2013410 | url=http://adsabs.harvard.edu/abs/1922ApJ....55..406O | doi=10.1086/142680 }}</ref>. മൗണ്ട് വിൽസണിലെ 100 ഇഞ്ച് വ്യാസമുള്ള ദൂരദർശിനിയുപയോഗിച്ച് കൂടുതൽ കൃത്യതയുള്ള പഠനങ്ങൾ നടത്തിയ [[എഡ്‌വിൻ ഹബിൾ]] ചില സർപ്പിളനീഹാരികകളുടെ വശങ്ങളിൽ സീഫിഡ് ചരനക്ഷത്രങ്ങൾ കണ്ടെത്തുകയും ഈ നക്ഷത്രങ്ങളെയുപയോഗിച്ച് നീഹാരികകളിലേക്കുള്ള ദൂരം കണക്കാക്കുകയും ചെയ്തു. ഇതിൽ നിന്ന് അവ ആകാശഗംഗയുടെ ഭാഗമാകുക സാധ്യമല്ലാത്തത്ര അകലെയാണെന്ന് അദ്ദേഹം സ്ഥാപിച്ചു<ref>{{cite journal | first=E. P. | last=Hubble | authorlink=Edwin Hubble | title=A spiral nebula as a stellar system, Messier 31 | journal=Astrophysical JournalEngl | year=1929 | volume=69 | pages=103–158 | url=http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/bib_query?1929ApJ....69..103H | doi=10.1086/143167 }}</ref>. 1936-ൽ താരാപഥങ്ങളെ വർഗ്ഗീകരിക്കാൻ ഹബിൾ കൊണ്ടുവന്ന രീതി ഇന്നും ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു<ref>{{cite journal | last = Sandage | first = Allan | title=Edwin Hubble, 1889–1953 | journal=The Journal of the Royal Astronomical Society of Canada | year=1989 | volume=83 | issue=6 | url=http://antwrp.gsfc.nasa.gov/diamond_jubilee/1996/sandage_hubble.html | accessdate = 2007-01-08 }}</ref> == ആധുനികഗവേഷണം == [[പ്രമാണം:GalacticRotation2.svg|right|thumb|250px|സാധാരണ സർപ്പിളഗാലക്സിയുടെ ഭ്രമണാരേഖം. (A) സൈദ്ധാന്തികമായ ഭ്രമണവേഗവും (B) നിരീക്ഷിക്കപ്പെട്ട ഭ്രമണവേഗവുമാണ്. ദൂരം താരാപഥകേന്ദ്രത്തിൽ നിന്നാണ്]] നക്ഷത്രാന്തരീയമാദ്ധ്യമത്തിലെ അറ്റോമിക [[ഹൈഡ്രജൻ]] വാതകം 21 സെന്റിമീറ്റർ തരംഗദൈർഘ്യമുള്ള [[മൈക്രോവേവ്]] വികിരണം പുറപ്പെടുവിക്കുമെന്ന് 1944-ൽ ഹെൻഡ്രിക് വാൻ ഡി ഹുൾസ്റ്റ് പ്രവചിച്ചു<ref>{{cite web | first = Joe | last = Tenn | url = http://www.phys-astro.sonoma.edu/BruceMedalists/vandeHulst/ | title = Hendrik Christoffel van de Hulst | publisher = Sonoma State University | accessdate = 2007-01-05 | archive-date = 2012-05-29 | archive-url = https://archive.today/20120529/http://www.phys-astro.sonoma.edu/BruceMedalists/vandeHulst/ | url-status = dead }}</ref>. ഈ വികിരണം 1951-ൽ നിരീക്ഷിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. നക്ഷത്രാന്തരമാധ്യമത്തിലെ പൊടി ഈ വികിരണത്തെ ആഗിരണം ചെയ്യുന്നില്ല എന്നതിനാൽ വാതകത്തിന്റെ ഡോപ്പ്ലർ നീക്കം കണക്കാക്കാൻ ഈ വികിരണം ഉപയോഗിക്കാം. ഈ തത്ത്വമുപയോഗിച്ച് ആകാശഗംഗയെക്കുറിച്ച് നടത്തിയ കൂടുതൽ കൃത്യമായ പഠനങ്ങളിൽ നിന്ന് താരാപഥത്തിന്റെ കേന്ദ്രത്തിന് ഭ്രമണം ചെയ്യുന്ന ബാർഡ് സർപ്പിള ഘടനയാണുള്ളതെന്ന പരികൽപന ഉരുത്തിരിഞ്ഞു<ref>{{cite journal | author=López-Corredoira, M.; Hammersley, P. L.; Garzón, F.; Cabrera-Lavers, A.; Castro-Rodríguez, N.; Schultheis, M.; Mahoney, T. J. | title=Searching for the in-plane Galactic bar and ring in DENIS | journal=Astronomy and Astrophysics | year=2001 | volume=373 | pages=139–152 | url=http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/nph-bib_query?bibcode=2001A%26A...373..139L | accessdate = 2007-01-08 | doi=10.1051/0004-6361:20010560 }}</ref>. കൂടുതൽ കൃത്യതയുള്ള റേഡിയോ ദൂരദർശിനികളുപയോഗിച്ച് മറ്റ് താരാപഥങ്ങളിലെയും ഹൈഡ്രജൻ വാതകം നിരീക്ഷിക്കാനായി. 1970-കളിൽ [[വേര റൂബിൻ]] താരാപഥങ്ങളുടെ ഭ്രമണവേഗതയെക്കുറിച്ച് നടത്തിയ പഠനങ്ങളിൽ നിന്നും ദൃശ്യമായ പിണ്ഡം മാത്രമുപയോഗിച്ച് കൂടിയ ഭ്രമണവേഗത പൂർണ്ണമായി വിശദീകരിക്കാനാകില്ലെന്ന് മനസ്സിലായി. പ്രകാശം പുറത്തുവിടാത്ത [[തമോദ്രവ്യം | തമോദ്രവ്യത്തിന്റെ]] സാന്നിദ്ധ്യമുപയോഗിച്ച് ഈ പ്രശ്നം വിശദീകരിക്കാനാകുമെന്ന് കരുതുന്നു<ref>{{cite web | url = http://www.petergruberfoundation.org/Rubin.htm | title = 2002 Cosmology Prize Recipient—Vera Rubin, Ph.D. | publisher = Peter Gruber Foundation | accessdate = 2007-01-05 }}</ref> 1990-കളിൽ [[ഹബിൾ ബഹിരാകാശ ദൂരദർശിനി]] കൂടുതൽ മെച്ചപ്പെട്ട നിരീക്ഷണങ്ങൾക്ക് വഴിവച്ചു. കാണാനാകാത്ത [[തമോദ്രവ്യം]] ചെറുതും പ്രകാശം കുറഞ്ഞതുമായ നക്ഷത്രങ്ങളാൽ മാത്രം നിർമ്മിതമല്ല എന്ന പ്രധാന കണ്ടെത്തൽ ഇങ്ങനെയുണ്ടായി<ref>{{cite news | title=Hubble Rules Out a Leading Explanation for Dark Matter | publisher=Hubble News Desk | date=1994-10-17 | url=http://hubblesite.org/newscenter/archive/releases/1994/41/text/ | accessdate = 2007-01-08 }}</ref>. [[ഹബിൾ ഡീപ് ഫീൽഡ്]] നിരീക്ഷണത്തിൽ നിന്നും പ്രപഞ്ചത്തിൽ ഏതാണ്ട് 1.25×10¹¹ താരാപഥങ്ങളുണ്ടെന്നും കണക്കാക്കാനായി<ref>{{cite web | date=2002-11-27 | url = http://imagine.gsfc.nasa.gov/docs/ask_astro/answers/021127a.html | title = How many galaxies are there? | publisher = NASA | accessdate = 2007-01-08 }}</ref>. ദൃശ്യപ്രകാശത്തിനു പുറമെയുള്ള വൈദ്യുതകാന്തികവർണ്ണരാജിയിലെ വികിരണങ്ങളിൽ നിരീക്ഷണങ്ങൾ നടത്താൻ സഹായിക്കുന്ന റേഡിയോ ദൂരദർശിനികൾ, ഇൻഫ്രാറെഡ് കാമറകൾ, എക്സ്-റേ ദുരദർശിനികൾ എന്നിവയുപയോഗിച്ച് ഹബിളിന് കാണാൻ സാധിക്കാതിരുന്ന താരാപഥങ്ങളും നമുക്ക് നിരീക്ഷിക്കാനായിട്ടുണ്ട്. ആകാശഗംഗ മറയ്ക്കുന്ന ആകാശഭാഗത്തിലെ താരാപഥങ്ങൾ ഇതിൽ പെടുന്നു<ref>{{cite journal | author=Kraan-Korteweg, R. C.; Juraszek, S. | title=Mapping the hidden universe: The galaxy distribution in the Zone of Avoidance | journal=Publications of the Astronomical Society of Australia | year=2000 | volume=17 | issue=1 | pages=6–12 | url=http://adsabs.harvard.edu/abs/1999astro.ph.10572K | accessdate=2008-11-01 }}</ref> == തരങ്ങളും രൂപവും == [[പ്രമാണം:Hubble sequence photo.png|thumb|300px|ഹബിളിന്റെ വർഗ്ഗീകരണരീതിയനുസരിച്ചുള്ള താരാപഥങ്ങളുടെ വർഗ്ഗീകരണം. ''E'' - ദീർഘവൃത്താകാരഗാലക്സി, ''S'' - സർപ്പിളഗാലക്സി, ''SB'' - ബാർഡ് സർപ്പിളഗാലക്സി<ref group=note>ഹബിൾ വർഗീകരണരീതിയുടെ ഇടതുഭാഗത്തുള്ള താരാപഥങ്ങളെ "early-type" എന്നും വലതുഭാഗത്തുള്ളവയെ "late-type" എന്നും ചിലപ്പോൾ വിളിക്കാറുണ്ട്.</ref>]] താരാപഥങ്ങളെ മൂന്ന് പ്രധാന തരങ്ങളായി വർഗ്ഗീകരിക്കാം : ദീർഘവൃത്താകാരം (elliptical), സർപ്പിളം (spiral), ഇറെഗുലർ (irregular). കുറച്ചുകൂടി വിശദമായ വർഗ്ഗീകരണരീതിയാണ് ഹബിളിന്റെ രൂപവിജ്ഞാനീയപരമായ വർഗ്ഗീകരണരീതി (Hubble sequence). രൂപത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കിമാത്രമാണ് ഹബിൽ രീതി താരാപഥങ്ങളെ വർഗ്ഗീകരിക്കുന്നത് എന്നതിനാൽ സ്റ്റാർബർസ്റ്റ് ഗാലക്സികളിലെ നക്ഷത്രരൂപവത്കരണത്തിന്റെ തോത്, സജീവതാരാപഥകേന്ദ്രങ്ങൾ മുതലായവയെ അത് അവഗണിക്കുന്നു. === ദീർഘവൃത്താകാരം === ഹബിൾ വർഗ്ഗീകരണരീതി ദീർഘവൃത്താകാരഗാലക്സികളെ അവയുടെ ellipticity അനുസരിച്ച് തരം തിരിച്ചിരിക്കുന്നു. ഏതാണ്ട് ഗോളാകൃതിയുള്ളവയായ E0 മുതൽ എലിപ്റ്റിസിറ്റി വളരെക്കൂടുതലുള്ള E7 വരെയാണ് ഈ തരങ്ങൾ. ഈ താരാപഥങ്ങളുടെ രൂപം എലിപ്സോയ്ഡൽ (ellipsoidal) ആയതിനാൽ ഏത് ദിശയിൽ നിന്ന് നോക്കിയാലും ഇവ ദീർഘവൃത്താകാരമായി അനുഭവപ്പെടും. ഘടനയിൽ കാര്യമായ പ്രത്യേകതകളില്ലാത്ത ഇവയിൽ നക്ഷത്രാന്തരമാധ്യമവും അധികമുണ്ടാകില്ല. അതിനാൽ തുറന്ന താരവ്യൂഹങ്ങളും പുതിയ നക്ഷത്രങ്ങളുടെ രൂപവത്കരണവും ഇവയിൽ കുറവാണ്. പ്രായമേറിയതും താരാപഥകേന്ദ്രത്തെ വിവിധ ദിശകളിൽ ഭ്രമണം ചെയ്യുന്നതുമായ നക്ഷത്രങ്ങളാണ് ഇവയിൽ ഏറെ കാണപ്പെടുക. ഗോളീയ താരവ്യൂഹങ്ങളുമായി ഇവ ഏറെ സാമ്യം പുലർത്തുന്നു<ref name="elliptical">{{cite web | last = Barstow | first = M. A. | year = 2005 | url = http://www.star.le.ac.uk/edu/Elliptical.shtml | title = Elliptical Galaxies | publisher = Leicester University Physics Department | accessdate = 2006-06-08 | archive-date = 2012-07-29 | archive-url = https://web.archive.org/web/20120729081504/http://www.star.le.ac.uk/edu/Elliptical.shtml | url-status = dead }}</ref> ഏറ്റവും വലിയ താരാപഥങ്ങൾ ഭീമൻ ദീർഘവൃത്താകാരഗാലക്സികളാണ്. ഗാലക്സികൾ കൂട്ടിമുട്ടുകയും കൂടിച്ചേരുകയും ചെയ്യുന്നതിന്റെ ഫലമായാണ് ഇവ രൂപം കൊള്ളുന്നതെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. സർപ്പിളഗാലക്സികളുമായി താരതമ്യപ്പെടുത്തുമ്പോൾ ഇവ ഏറെ വലുതാകാം. വലിയ ഗാലക്സി ക്ലസ്റ്ററുകളുടെ കേന്ദ്രത്തിനടുത്തായാണ് ഇത്തരം ഭീമൻ ദീർഘവൃത്താകാരഗാലക്സികൾ സാധാരണ കാണപ്പെടാറ്<ref>{{cite web | date = 2005-10-20 | url = http://curious.astro.cornell.edu/galaxies.php | title = Galaxies | publisher = Cornell University | accessdate = 2006-08-10 | archive-url = https://web.archive.org/web/20140629115612/http://curious.astro.cornell.edu/galaxies.php | archive-date = 2014-06-29 | url-status = dead }}</ref>. ദീർഘവൃത്താകാരതാരാപഥത്തിന്റെ രൂപവത്കരണത്തിന് കാരണമാകുന്ന ഗാലക്സികളുടെ കൂട്ടിമുട്ടൽ വഴിയാണ് സ്റ്റാർബർസ്റ്റ്‌ ഗാലക്സികളും രൂപം കൊള്ളുന്നത്<ref name="elliptical" />. === സർപ്പിളം === [[പ്രമാണം:M104 ngc4594 sombrero galaxy hi-res.jpg|thumb|250px|ബാർഡ് അല്ലാത്ത സർപ്പിളഗാലക്സിയായ [[സോംബ്രെറോ ഗാലക്സി]]]] നക്ഷത്രങ്ങളുടെയും നക്ഷത്രാന്തരമാധ്യമത്തിന്റെയും ഭ്രമണം ചെയ്യുന്ന ഡിസ്കാലാണ് സർപ്പിളഗാലക്സികൾ നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്. കേന്ദ്രഭാഗത്തായി പ്രായമേറിയ നക്ഷത്രങ്ങളുടെ തള്ളിച്ചയുമുണ്ടാകും. ഈ തള്ളിച്ചയിൽ നിന്ന് പ്രകാശമേറിയ ഭുജങ്ങൾ നീണ്ടുകിടക്കുന്നു. ''S'' എന്ന അക്ഷരമാണ് ഹബിൾ വർഗ്ഗീകരണരീതിയിൽ സർപ്പിളഗാലക്സികളെ പ്രതിനിധീകരിക്കാനുപയോഗിക്കുന്നത്. ഇതിനുപിന്നാലെ കേന്ദ്രത്തിലെ തള്ളിച്ചയുടെ വലിപ്പവും ഭുജങ്ങളുടെ ഇറുക്കവുമനുസരിച്ച് ''a'', ''b'', ''c'' എന്നീ അക്ഷരങ്ങളിലേതെങ്കിലുമൊന്ന് ഉപയോഗിക്കുന്നു. ''Sa'' ഗാലക്സിയുടെ ഭുജങ്ങൾ ഇറുകിയതും വ്യക്തതയില്ലാത്തതുമാണ്. ഇവയുടെ കേന്ദ്രത്തിലെ തള്ളിച്ച വളരെ വലുതായിരിക്കുകയും ചെയ്യും. ഇതിന് വിപരീതമായി ''Sc'' ഗാലക്സികളുടെ ഭുജങ്ങൾ തുറന്നതും കേന്ദ്രത്തിലെ തള്ളിച്ച ചെറുതുമായിരിക്കും<ref>{{cite web | last=Smith | first=Gene | date=2000-03-06 | url = http://casswww.ucsd.edu/public/tutorial/Galaxies.html | title = Galaxies — The Spiral Nebulae | publisher = University of California, San Diego Center for Astrophysics & Space Sciences | accessdate = 2006-11-30 }}</ref> സർപ്പിളഗാലക്സികളിൽ ഭുജങ്ങൾക്ക് ഏതാണ്ട് ലോഗരിതമിക് സർപ്പിളാകൃതിയായിരിക്കും. ഏകതാനമായി പരിക്രമണം നടത്തുന്ന നക്ഷത്രക്കൂട്ടത്തിൽ ചെറിയ മാറ്റം വരുത്തുന്നതുവഴി ഇങ്ങനെയൊരു രൂപമാണുണ്ടാവുക എന്ന് സൈദ്ധാന്തികമായി തെളിയിക്കാനാകും. നക്ഷത്രങ്ങളെപ്പോലെ സർപ്പിളഭുജങ്ങളും കേന്ദ്രത്തിനുചുറ്റും ഭ്രമണം നടത്തുന്നുവെങ്കിലും അവയുടെ കോണീയപ്രവേഗം സ്ഥിരമായിരിക്കും. അതായത്, നക്ഷത്രങ്ങൾ ഒരു ഭുജത്തിൽ നിന്ന് മറ്റൊന്നിലേക്ക് മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കും. ഉയർന്ന സാന്ദ്രതയുള്ള ദ്രവ്യത്തിന്റെയും സാന്ദ്രതാതരംഗങ്ങളുടെയും മേഖലകളാണ് ഭുജങ്ങൾ. നക്ഷത്രങ്ങൾ ഒരു ഭുജത്തിലൂടെ നീങ്ങുമ്പോൾ ഉയർന്ന സാന്ദ്രതയുള്ള പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ഗുരുത്വാകർഷണം നക്ഷത്രവ്യവസ്ഥകളുടെ പ്രവേഗത്തിൽ മാറ്റം വരുത്തുന്നു (ഭുജത്തിന്റെ മറുവശത്തുകൂടി നക്ഷത്രങ്ങൾ പുറത്തുവരുമ്പോൾ ഈ പ്രവേഗം വീണ്ടും സാധാരണനിലയിലാകും). ഭുജങ്ങളിലെ ഉയർന്ന സാന്ദ്രത നക്ഷത്രരൂപവത്കരണത്തിന് കാരണമാകുന്നതിനാൽ അവയിൽ പ്രകാശമേറിയതും പ്രായം കുറഞ്ഞതുമായ ധാരാളം നക്ഷത്രങ്ങളുണ്ടാകും എന്നതിനാലാണ് ഭുജങ്ങളെ നമുക്ക് കാണാൻ സാധിക്കുന്നത്. [[പ്രമാണം:Hubble2005-01-barred-spiral-galaxy-NGC1300.jpg|left|thumb|250px|ബാർഡ് സർപ്പിളഗാലക്സിയായ [[NGC 1300]]]] മിക്ക സർപ്പിളഗാലക്സികളിലും നീണ്ട ബാർ രൂപത്തിൽ നക്ഷത്രങ്ങൾ കേന്ദ്രത്തിന്റെ ഇരുവശങ്ങളിലേക്കും തള്ളിനിൽക്കുകയും ഒടുവിൽ ഭുജങ്ങളുടെ ഭാഗമാവുകയും ചെയ്യുന്നുണ്ടാകും<ref>{{cite journal | author=Eskridge, P. B.; Frogel, J. A. | title=What is the True Fraction of Barred Spiral Galaxies? | journal=Astrophysics and Space Science | year=1999 | volume=269/270 | pages=427–430 | url=http://adsabs.harvard.edu/abs/1999Ap&SS.269..427E | doi=10.1023/A:1017025820201 }}</ref>. ഇവയെ ബാർഡ് സർപ്പിളഗാലക്സികൾ എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ഹബിൾ വർഗ്ഗീകരണരീതിയിൽ ഇവയെ സൂചിപ്പിക്കാൻ ''SB'', തുടർന്ന് മുകളിൽ വിവരിച്ചപോലെ ''a'', ''b'' അഥവാ ''c'' ഉപയോഗിക്കും. കേന്ദ്രത്തിൽ നിന്ന് പുറപ്പെടുന്ന സാന്ദ്രതാതരംഗങ്ങൾ മൂലമോ മറ്റൊരു താരാപഥവുമായുള്ള ടൈഡൽ ഗുരുത്വാകർഷണബലം മൂലമോ രൂപമെടുക്കുന്ന താൽക്കാലികഘടങ്കളാണ് ഇവ എന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു<ref>{{cite journal | author=Bournaud, F.; Combes, F. | title=Gas accretion on spiral galaxies: Bar formation and renewal | journal=Astronomy and Astrophysics | year=2002 | volume=392 | pages=83–102 | url=http://adsabs.harvard.edu/abs/2002A&A...392...83B | doi=10.1051/0004-6361:20020920 }}</ref>. വാതകങ്ങൾ ഭുജങ്ങളിലൂടെ കേന്ദ്രത്തിലേക്ക് നീങ്ങുന്നതിനാലാകാം, മിക്ക ബാർഡ് സർപ്പിളഗാലക്സികളുടെയും കേന്ദ്രങ്ങൾ സജീവമാണ്<ref>{{cite journal | author=Knapen, J. H.; Pérez-Ramírez, D.; Laine, S. | title=Circumnuclear regions in barred spiral galaxies — II. Relations to host galaxies | journal=Monthly Notice of the Royal Astronomical Society | year=2002 | volume=337 | issue=3 | pages=808–828 | url=http://adsabs.harvard.edu/abs/2002MNRAS.337..808K | doi=10.1046/j.1365-8711.2002.05840.x | accessdate=2008-11-01 }}</ref> 30 കിലോപാർസെക് വ്യാസവും ഒരു കിലോപാർസെക് കട്ടിയുമുള്ള ഡിസ്കിന്റെ രൂപത്തിലുള്ള വലിയൊരു ബാർഡ് സ്പൈറൽ ഗാലക്സിയാണ് ക്ഷീരപഥം<ref>{{cite journal | first=Alard | title=Another bar in the Bulge | journal=Astronomy and Astrophysics | year=2001 | volume=379 | issue=2 | pages=L44–L47 | url=http://adsabs.harvard.edu/abs/2001A&A...379L..44A | doi=10.1051/0004-6361:20011487 | unused_data=|;ast=C. }}</ref>. ഏതാണ്ട് 2×10¹¹ നക്ഷത്രങ്ങൾ നമ്മുടെ താരാപഥത്തിലുണ്ട്<ref>{{cite news | first = Robert | last = Sanders | title=Milky Way galaxy is warped and vibrating like a drum | publisher=UCBerkeley News | date=2006-01-09 | url=http://www.berkeley.edu/news/media/releases/2006/01/09_warp.shtml | accessdate=2006-05-24 }}</ref>. പിണ്ഡം സൂര്യന്റെ ഉദ്ദേശം 6×10¹¹ ഇരട്ടിയുമാണ്<ref>{{cite journal | author=Bell, G. R.; Levine, S. E. | title=Mass of the Milky Way and Dwarf Spheroidal Stream Membership | journal=Bulletin of the American Astronomical Society | year=1997 | volume=29 | issue=2 | pages=1384 | url=http://adsabs.harvard.edu/abs/1997AAS...19110806B | accessdate=2008-11-01 }}</ref>. === മറ്റ് രൂപങ്ങൾ === [[പ്രമാണം:Hoag's object.jpg|thumb|റിങ്ങ് ഗാലക്സിക്ക് ഉദാഹരണമായ ഹോഗ്സ് ഒബ്ജക്റ്റ്]] മറ്റ് ഗാലക്സികളുമായുള്ള ടൈഡൽ പ്രതിപ്രവർത്തനം മൂലം അസാധാരണമായ സവിശേഷതകൾ കൈവരുന്ന താരാപഥങ്ങളാണ് വിചിത്രതാരാപഥങ്ങൾ അഥവാ പെക്യൂലിയർ താരാപഥങ്ങൾ. നഗ്നമായ കേന്ദ്രവും ഇതിനെച്ചുറ്റി വലയരൂപത്തിലുള്ള നക്ഷത്രങ്ങളും നക്ഷത്രാന്തരമാധ്യമവുമടങ്ങിയ റിങ്ങ് ഗാലക്സി ഈ തരത്തിന് ഉദാഹരണമാണ്. സർപ്പിള താരാപഥത്തിന്റെ കേന്ദ്രത്തിലൂടെ മറ്റൊരു ചെറിയ താരാപഥം കടന്നുപോകുമ്പോഴാണ് ഇവ ഉണ്ടാകുന്നതെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു<ref>{{cite journal | author=Gerber, R. A.; Lamb, S. A.; Balsara, D. S. | title=Ring Galaxy Evolution as a Function of "Intruder" Mass | journal=Bulletin of the American Astronomical Society | year=1994 | volume=26 | pages=911 | url=http://adsabs.harvard.edu/abs/1994AAS...184.3204G | accessdate=2008-11-01 }}</ref>. ആൻഡ്രോമിഡ താരാപഥത്തിന്റെ ഇൻഫ്രാറെഡ് ചിത്രങ്ങളിൽ ഇതുപോലെ വലയങ്ങളടങ്ങിയ ഒരു ഘടന കാണാനാകുന്നതിനാൽ ഇങ്ങനെയുള്ള ഒരു പ്രതിഭാസം ആൻഡ്രോമീഡ താരാപഥത്തിലും നടന്നിട്ടുണ്ടെന്ന് അനുമാനിക്കുന്നു<ref>{{cite press release | publisher=Esa Science News | date=1998-10-14 | title=ISO unveils the hidden rings of Andromeda | url=http://www.iso.vilspa.esa.es/outreach/esa_pr/andromed.htm | accessdate=2006-05-24 | archive-date=1999-08-28 | archive-url=https://archive.today/19990828194420/http://www.iso.vilspa.esa.es/outreach/esa_pr/andromed.htm | url-status=dead }}</ref> ദീർഘവൃത്താകാര താരാപഥങ്ങളുടേയും സർപ്പിള താരാപഥങ്ങളുടേയും സ്വഭാവസവിശേഷതകളടങ്ങിയ, ഇവയ്ക്കിടയിലുള്ള രൂപമാണ് ലെന്റികുലർ ഗാലക്സി. ഹബിൾ വർഗ്ഗീകരണത്തിൽ ''S0'' ഉപയോഗിച്ചാണ് ഇവയെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നത്. നക്ഷത്രങ്ങളുടെ ദീർഘവൃത്താകൃതിയിലുള്ള പ്രഭാമണ്ഡലവും വ്യക്തമല്ലാത്ത ഭുജങ്ങളും ഇവയിലുണ്ടാകും<ref>{{cite web | date=2004-05-31 | url = http://www.cfa.harvard.edu/press/pr0419.html | title = Spitzer Reveals What Edwin Hubble Missed | publisher = Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics | accessdate = 2006-12-06 }}</ref>. ബാർഡ് ലെന്റികുലർ ഗാലക്സികളെ സൂചിപ്പിക്കാൻ''SB0'' ആണ് ഹബിൾ രീതിയിൽ ഉപയോഗിക്കുക. [[പ്രമാണം:Ngc5866 hst big.png|thumb|left|200px|ലെന്റികുലർ ഗാലക്സിയായ [[NGC 5866]]. കടപ്പാട്: [[നാസ]]/[[ഇസ]].]] ഇതിനുപുറമെ ദീർഘവൃത്താകാരമെന്നോ സർപ്പിളമെന്നോ വർഗ്ഗീകരിക്കാനാകാത്ത ഏറെ താരാപഥങ്ങളുണ്ട്. ഇവയെ അനിയത താരാപഥങ്ങൾ (irregular galaxies) എന്ന വർഗ്ഗത്തിൽ പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. Irr-I വർഗ്ഗത്തിലെ താരാപഥങ്ങൾക്ക് ഘടനയുണ്ടെങ്കിലും ഹബിൾ വർഗ്ഗീകരണരീതിയിലെ രൂപങ്ങളുമായി ഇവ വ്യക്തമായി ഒത്തുപോകുന്നില്ല. Irr-II താരാപഥങ്ങൾക്കാകട്ടെ ഹബിൾ രീതിയിലെ രൂപങ്ങളുമായി യാതൊരു സാമ്യവുമുണ്ടാകില്ല<ref>{{cite web | last=Barstow | first=M. A. | year=2005 | url=http://www.star.le.ac.uk/edu/Irregular.shtml | title=Irregular Galaxies | publisher=University of Leicester | accessdate=2006-12-05 | archive-date=2012-02-27 | archive-url=https://web.archive.org/web/20120227172628/http://www.star.le.ac.uk/edu/Irregular.shtml | url-status=dead }}</ref>. മഗല്ലനിക് മേഘങ്ങൾ കുള്ളൻ അനിയത താരാപഥങ്ങൾക്ക് ഉദാഹരണങ്ങളാണ്. === വാമനതാരാപഥങ്ങൾ === വലിയ ദീർഘവൃത്താകാര, സർപ്പിള താരാപഥങ്ങൾ ധാരാളമായി കാണപ്പെടുന്നുവെങ്കിലും പ്രപഞ്ചത്തിലെ താരാപഥങ്ങളിലേറെയും വാമനതാരാപഥങ്ങളാണ്. ആകാശഗംഗയുടെ നൂറിലൊന്നോളം വലിപ്പം മാത്രമുള്ള ഇവയിൽ നൂറുകോടിയോളം നക്ഷത്രങ്ങൾ മാത്രമേ കാണൂ. ഏതാണ്ട് 100 പാർസെക് മാത്രം വ്യാസമുള്ള തീരെച്ചെറിയ (Ultra-compact) വാമനതാരാപഥങ്ങളും അടുത്തിടെ കണ്ടെത്തുകയുണ്ടായി<ref>{{cite journal | author=Phillipps, S.; Drinkwater, M. J.; Gregg, M. D.; Jones, J. B. | title=Ultracompact Dwarf Galaxies in the Fornax Cluster | journal=The Astrophysical Journal | year=2001 | volume=560 | issue=1 | pages=201–206 | url=http://adsabs.harvard.edu/abs/2001ApJ...560..201P | doi=10.1086/322517 }}</ref> ഒരു വലിയ താരാപഥത്തെ ഒന്നിലേറെ വാമനതാരാപഥങ്ങൾ പരിക്രമണം ചെയ്തേക്കാം. ക്ഷീരപഥത്തിനുതന്നെ ഒരു ഡസണോളം ഇത്തരം ഉപതാരാപഥങ്ങളുണ്ട്. 300 മുതൽ 500 വരെ എണ്ണം ഇനിയും കണ്ടുപിടിക്കാത്തതായും ഉണ്ടാകാം<ref>{{cite news | first=Kimm | last=Groshong | title=Strange satellite galaxies revealed around Milky Way | publisher=NewScientist | date=2006-04-24 | url=http://space.newscientist.com/article/dn9043 | accessdate=2007-01-10 }}</ref>. വാമനതാരാപഥങ്ങളെ വാമനദീർഘവൃത്താകാരതാരാപഥം, വാമനസർപ്പിളതാരാപഥം, വാമന അനിയത താരാപഥം എന്നിങ്ങനെ തരം തിരിക്കാം. വാമനദീർഘവൃത്താകാരതാരാപഥങ്ങൾക്ക് വലിയ ദീർഘവൃത്താകാരതാരാപഥങ്ങളുമായി സാമ്യം തീരെക്കുറവായതിനാൽ അവയെ വാമന സ്ഫിറോയ്ഡൽ താരാപഥങ്ങൾ എന്നും വിളിക്കാറുണ്ട് ആകാശഗംഗയുടെ അടുത്തുള്ള 27 വാമനതാരാപഥങ്ങളെക്കുറിച്ച് നടത്തിയ പഠനം അവയിലെ നക്ഷത്രങ്ങളുടെ എണ്ണം എത്രതന്നെയായാലും അവയുടെ പിണ്ഡം ഏതാണ്ട് ഒരു കോടി [[സൗരപിണ്ഡം|സൗരപിണ്ഡമായിരിക്കുമെന്ന്]] കണ്ടെത്തി. താരാപഥങ്ങൾ പ്രധാനമായും [[തമോദ്രവ്യം | തമോദ്രവ്യത്താൽ]] നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടതാണെന്നും പിണ്ഡം ഒരളവിൽ കുറവാണെങ്കിൽ തമോദ്രവ്യത്തിന് ഗുരുത്വാകർഷണഫലമായി ബന്ധിതമാകാൻ കഴിയില്ലെന്നും ഇതിൽ നിന്ന് അനുമാനിക്കുന്നു<ref>{{cite web | first=Michael | last=Schirber | url=http://sciencenow.sciencemag.org/cgi/content/full/2008/827/3 | title=No Slimming Down for Dwarf Galaxies | publisher=ScienceNOW Daily News | date=2008-08-27 | accessdate=2008-08-27 | archive-date=2012-07-13 | archive-url=https://archive.today/20120713/http://sciencenow.sciencemag.org/cgi/content/full/2008/827/3 | url-status=dead }}</ref> == അസാധാരണ പ്രതിഭാസങ്ങൾ == === പരസ്പരപ്രവർത്തനം === ഒരു ക്ലസ്റ്ററിലെ താരാപഥങ്ങൾക്കിടയിലുള്ള ശരാശരി ദൂരം അവയുടെ വ്യാസത്തിന്റെ പത്തിരട്ടിയോളമേ വരൂ. അതിനാൽ അടുത്തടുത്തുള്ള താരാപഥങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള പരസ്പരപ്രവർത്തനത്തിന് സാധ്യത കൂടുതലാണ്. താരാപഥങ്ങളുടെ പരിണാമത്തിൽ ഇത് പ്രധാന പങ്കുവഹിക്കുന്നു. രണ്ട് താരപഥങ്ങൾ അവയുടെ വേഗതയുടെ പ്രത്യേകതമൂലം വളരെയടുത്തെത്തി അകന്നുപോവുകയാണെങ്കിൽ ടൈഡൽ പ്രതിപ്രവർത്തനം മൂലം അവയുടെ രൂപത്തിൽ മാറ്റങ്ങളുണ്ടാകാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. വാതകവും ധൂളികളും ഇത്തരം താരാപഥങ്ങൾ പരസ്പരം കൈമാറിയേക്കാം<ref name="umda">{{cite web | url = http://www.astro.umd.edu/education/astro/gal/interact.html | title = Galaxy Interactions | publisher = University of Maryland Department of Astronomy | accessdate = 2006-12-19 | archive-date = 2006-05-09 | archive-url = https://web.archive.org/web/20060509074300/http://www.astro.umd.edu/education/astro/gal/interact.html | url-status = dead }}</ref><ref name="suia">{{cite web | url = http://cosmos.swin.edu.au/entries/interactinggalaxies/interactinggalaxies.html?e=1 | title = Interacting Galaxies | publisher = Swinburne University | accessdate = 2006-12-19 | archive-url = https://web.archive.org/web/20230418184032/https://astronomy.swin.edu.au/cosmos/I/Interacting+Galaxies | archive-date = 2023-04-18 | url-status = dead }}</ref> [[പ്രമാണം:Antennae galaxies xl.jpg|left|250px|thumb|[[അത്തക്കാക്ക (നക്ഷത്രരാശി)|അത്തക്കാക്ക രാശിയിലെ]] പരസ്പരം പിണ്ഡം കൈമാറുന്ന [[ആന്റിന ഗാലക്സികൾ]] ഒടുവിൽ കൂടിച്ചേർന്ന് ഒരു താരാപഥമായി മാറും]] ഒരു താരാപഥം മറ്റൊന്നിലൂടെ കടന്നുപോവുകയും കൂടിച്ചേരാതിരിക്കാൻ മാത്രം സംവേഗം അവയ്ക്കുണ്ടാവുകയും ചെയ്യുമ്പോഴാണ് താരാപഥങ്ങളുടെ ഘട്ടനങ്ങൾ സംഭവിക്കുന്നത്. ഇങ്ങനെ വരുമ്പോൾ ഓരോ താരാപഥത്തിലെയും നക്ഷത്രങ്ങൾ യാതൊന്നുമായും കൂട്ടിമുട്ടാതെ മറ്റതിനുള്ളിലൂടെ മാറ്റങ്ങളൊന്നുമില്ലാതെ കടന്നുപോകും. എന്നാൽ രണ്ടിലെയും പൊടിയും വാതകങ്ങളും പ്രതിപ്രവർത്തിക്കും. നക്ഷത്രാന്തരമാധ്യമം ഞെരുക്കപ്പെടുന്നതിനാൽ ത്വരിതമായ നക്ഷത്രരൂപവത്കരണത്തിന് ഇത് വഴിവക്കും. ഘട്ടനം ചെയ്യുന്ന താരാപഥങ്ങളുടെ രൂപത്തിൽ വലിയ മാറ്റങ്ങൾ വരികയും ബാറുകൾ, റിങ്ങുകൾ, വാലുപോലുള്ള ഘടനകൾ എന്നിവ ഉണ്ടാകുകയും ചെയ്യാൻ സാധ്യതയുണ്ട്<ref name="umda" /><ref name="suia" /> ഇടയുന്ന താരാപഥങ്ങൾക്ക് ആവശ്യത്തിന് സംവേഗമില്ലാതെ വന്നാൽ അവയ്ക്ക് പരസ്പരം ഉള്ളിലൂടെ കടന്നുപോകാനാവില്ല. അതിനാൽ അവ കൂടിച്ചേർന്ന് ഒറ്റ താരാപഥമായി മാറുന്നു. ഇങ്ങനെ രൂപം കൊള്ളുന്ന താരാപഥത്തിന്റെ രൂപം ഘട്ടനം ചെയ്ത താരാപഥങ്ങളുടേതിൽ നിന്ന് ഏറെ വ്യത്യസ്തമായിരിക്കും. കൂടിച്ചേരുന്ന താരാപഥങ്ങളിൽ ഒന്ന് മറ്റേതിനെക്കാൾ ഏറെ വലുതാണെങ്കിൽ അതിന്റെ ഘടനയ്ക്ക് കൂടിച്ചേരൽ മൂലം കാര്യമായ വ്യത്യാസമൊന്നും വരില്ല. ചെറിയ താരാപഥമാകട്ടെ പൂർണ്ണമായും കീറിമുറിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യും. ഈ പ്രതിഭാസം ''ഗാലക്റ്റികു് കാനിബാളിസം'' (Galactic cannibalism) എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ക്ഷീരപഥം അതിന്റെ ഉപഗാലക്സികളായ ധനു വാമനതാരാപഥം (Sagittarius Dwarf Galaxy), ബൃഹച്ഛ്വാനം വാമനതാരാപഥം (Canis Major Dwarf Galaxy) എന്നിവയെ ഇങ്ങനെ ഭുജിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്<ref name="umda" /><ref name="suia" />. === സ്റ്റാർബർസ്റ്റ് === [[പ്രമാണം:M82 HST ACS 2006-14-a-large web.jpg|right|thumb|250px|സ്റ്റാർബർസ്റ്റ് ഗാലക്സിക്ക് ഉദാഹരണമായ [[Messier 82|M82]]. ഇതിലെ നക്ഷത്രരൂപവത്കരണനിരക്ക് സാധാരണ താരാപഥങ്ങളുടെ പത്തിരട്ടിയോളമാണ്<ref>{{cite web | date=2006-04-24 | url = http://hubblesite.org/newscenter/archive/releases/2006/14/image/a | title = Happy Sweet Sixteen, Hubble Telescope! | publisher = NASA | accessdate = 2006-08-10 }}</ref>]] ഭീമൻ തന്മാത്രാമേഘങ്ങളായി മാറുന്ന തണുത്ത വാതകത്തിൽ നിന്നാണ് താരാപഥങ്ങളിൽ നക്ഷത്രങ്ങൾ രൂപം കൊള്ളുന്നത്. ചില താരാപഥങ്ങളിലെ നക്ഷത്രരൂപവത്കരണനിരക്ക് വളരെ കൂടുതലാണ്. ഈ പ്രതിഭാസം സ്റ്റാർബർസ്റ്റ് എന്നറിയപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ ഈ ഉയർന്ന നിരക്കിൽ നക്ഷത്രരൂപവത്കരണം ഏറെക്കാലം തുടർന്നാൽ താരാപഥത്തിലെ വാതകം താരാപഥത്തിന്റെ ജീവിതകാലത്തെക്കാൾ വളരെവേഗം ഉപയോഗിച്ചുതീർന്നുപോകും. അതിനാൽ ഗാലക്സികളുടെ കാലയളവിൽ ചെറിയ സമയമായ ഏതാണ്ട് ഒരു കോടിയോളം വർഷമേ സ്റ്റാർബർസ്റ്റ് പ്രതിഭാസം നീണ്ടുനിൽക്കൂ. പ്രപഞ്ചം രൂപം കൊണ്ട ആദ്യകാലത്ത് സ്റ്റാർബർസ്റ്റ് ഗാലക്സികളുടെ എണ്ണം കൂടുതലായിരുന്നു<ref name="chandra">{{cite web | date=2006-08-29 | url = http://chandra.harvard.edu/xray_sources/starburst.html | title = Starburst Galaxies | publisher = Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics | accessdate = 2006-08-10 }}</ref>. ഇന്നും നക്ഷത്രരൂപവത്കരണത്തിന്റെ പതിനഞ്ച് ശതമാനത്തോളം നടക്കുന്നത് സ്റ്റാർബർസ്റ്റ് ഗാലക്സികളിലാണ്<ref>{{cite conference | author=Kennicutt Jr., R. C.; Lee, J. C.; Funes, J. G.; Shoko, S.; Akiyama, S. | title = Demographics and Host Galaxies of Starbursts | booktitle = Starbursts: From 30 Doradus to Lyman Break Galaxies | pages = 187- | publisher = Dordrecht: Springer |date=September 6–10, 2004 | location = Cambridge, UK | url = http://adsabs.harvard.edu/abs/2005sdlb.proc..187K | accessdate = 2006-12-11 }}</ref> സ്റ്റാർബർസ്റ്റ് ഗാലക്സികളെ ഇടതിങ്ങിയതും പൊടിനിറഞ്ഞതുമായ വാതകമേഖലകളെയും പുതുതായി രൂപം കൊണ്ട നക്ഷത്രളെയും ഉപയോഗിച്ച് തിരിച്ചറിയാം. പിണ്ഡമേറിയ പുതിയ നക്ഷത്രങ്ങൾ ചുറ്റുഭാഗത്തെ വാതകമേഘങ്ങളെ [[അയണീകരണം|അയണീകരിക്കുന്നതിലാൽ]] H II മേഖലകളും സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുന്നു<ref>{{cite web | last = Smith | first = Gene | date=2006-07-13 | url = http://casswww.ucsd.edu/public/tutorial/Starbursts.html | title = Starbursts & Colliding Galaxies | publisher = University of California, San Diego Center for Astrophysics & Space Sciences | accessdate = 2006-08-10}}</ref>. [[സൂപ്പർനോവ]] സ്ഫോടനങ്ങൾക്കും പിണ്ഡമേറിയ നക്ഷത്രങ്ങൾ കാരണമാകുന്നു. വികസിക്കുന്ന സൂപ്പർനോവ അവശിഷ്ടങ്ങൾ നക്ഷത്രാന്തരപ്രദേശത്തെ വാതകങ്ങളുമായി പ്രതിപ്രവർത്തിക്കുന്നതിനാൽ കൂടുതൽ നക്ഷത്രങ്ങളുടെ രൂപവത്കരണത്തിന് കാരണമാകുന്നു. ഇങ്ങനെ വാതകമേഖലയിലാകെ നക്ഷത്രരൂപവത്കരണം നടന്ന് വാതകങ്ങളെല്ലാം ഉപയോഗിച്ച് തീരുമ്പോൾ സ്റ്റാർബർസ്റ്റ് അവസാനിക്കുന്നു<ref name="chandra" /> കൂടിച്ചേരുന്നതോ പ്രതിപ്രവർത്തിക്കുന്നതോ ആയ ഗാലക്സികളിൽ സ്റ്റാർബർസ്റ്റ് രൂപവത്കരണത്തിന് സാധ്യത കൂടുതലാണ്. M81 താരാപഥവുമായി പ്രതിപ്രവർത്തിച്ചതിന്റെ ഫലമായി സ്റ്റാർബർസ്റ്റ് നടക്കുന്ന M82 ഇതിനുദാഹരണമാണ്. ഇറെഗുലർ ഗാലക്സികളിൽ ഇടവേളകളിൽ സ്റ്റാർബർസ്റ്റ് പ്രതിഭാസം നടക്കാറുണ്ട്<ref>{{cite web | last = Keel | first = Bill |month= September | year= 2006 | url = http://www.astr.ua.edu/keel/galaxies/starburst.html | title = Starburst Galaxies | publisher = University of Alabama | accessdate = 2006-12-11 }}</ref> === സജീവകേന്ദ്രങ്ങൾ === [[പ്രമാണം:M87 jet.jpg|left|thumb|250px|M87 റേഡിയോഗാലക്സിയുടെ സജീവകേന്ദ്രത്തിൽ നിന്നും പുറത്തുവരുന്ന കണികകളുടെ പ്രവാഹം]] ഊർജ്ജോത്പാദനത്തിന്റെ പ്രധാന പങ്ക് നക്ഷത്രങ്ങൾ, പൊടി പടലങ്ങൾ, നക്ഷത്രാന്തരമാധ്യമം എന്നിവയുടെ പുറമെനിന്നുള്ള താരാപഥങ്ങളെ സജീവതാരാപഥങ്ങൾ എന്നു വിളിക്കുന്നു. കേന്ദ്രത്തിലെ പിണ്ഡമേറിയ തമോദ്വാരത്തിന് ചുറ്റും ഭ്രമണം ചെയ്യുന്ന ' അക്രീഷൻ ഡിസ്ക്ക് ' എന്ന വിശദീകരണമാണ് സജീവ താരാപഥകേന്ദ്രങ്ങൾക്ക് നൽകിയിട്ടുള്ളത്. ഡിസ്കിൽ നിന്ന് തമോദ്വാരത്തിലേക്ക് വീഴുന്ന ദ്രവ്യത്തിന്റെ ഗുരുത്വോർജ്ജമാണ് വികിരണമായി മാറുന്നത്<ref name="keel">{{cite web | last = Keel | first = William C. | year = 2000 | url = http://www.astr.ua.edu/keel/galaxies/agnintro.html | title = Introducing Active Galactic Nuclei | publisher = The University of Alabama | accessdate = 2006-12-06 }}</ref>. പത്ത് ശതമാനത്തോളം സജീവ താരാപഥകേന്ദ്രങ്ങളിൽ നിന്ന് കേന്ദ്രത്തിന്റെ വിപരീതദിശകളിൽ [[പ്രകാശവേഗം|പ്രകാശവേഗത്തോടടുക്കുന്ന]] വേഗതയിൽ ദ്രവ്യം ഒരുജോഡി പ്രവാഹങ്ങളായി പുറത്തേക്കുവരുന്നതായി കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഇവ എങ്ങനെയാണുണ്ടാകുന്നത് എന്നതിനെക്കുറിച്ച് ഇനിയും വ്യക്തമായ ധാരണയായിട്ടില്ല<ref name="monster">{{cite web | author = Lochner, J.; Gibb, M. | url = http://imagine.gsfc.nasa.gov/docs/science/know_l2/active_galaxies.html | title = A Monster in the Middle | publisher = NASA | accessdate = 2006-12-20 }}</ref> [[എക്സ് കിരണം|എക്സ്-രശ്മികളുടെ]] രൂപത്തിൽ ധാരാളം ഊർജ്ജം പുറത്തുവിടുന്ന സജീവതാരാപഥങ്ങളെ ഊർജ്ജത്തിന്റെ അളവനുസരിച്ച് [[സീഫർട്ട് ഗാലക്സി|സീഫർട്ട് ഗാലക്സികൾ]] എന്നും [[ക്വാസാർ|ക്വാസാറുകൾ]] എന്നും വിളിക്കുന്നു. ഭൂമിയുടെ ദിശയിൽ പ്രകാശവേഗത്തോടടുത്ത വേഗതയുള്ള കണികാപ്രവാഹമുള്ള സജീവതാരാപഥങ്ങളാണ് [[ബ്ലാസാർ|ബ്ലാസാറുകൾ]] എന്ന് കരുതുന്നു. പ്രവാഹങ്ങളിൻ നിന്ന് റേഡിയോ തരംഗങ്ങൾ പുറപ്പെടുവിക്കുന്ന സജീവതാരാപഥങ്ങളാണ് [[റേഡിയോ താരാപഥം|റേഡിയോ താരാപഥം]]. നിരീക്ഷകന്റെ വീക്ഷണകോണിലെ വ്യത്യാസമുപയോഗിച്ച് ഇവ വ്യത്യസ്തമായി തോന്നുന്നതിന്റെ കാരണം വിശദീകരിക്കാം<ref name="monster" /> സജീവതാരാപഥകേന്ദ്രങ്ങളുമായും സ്റ്റാർബർസ്റ്റ് മേഖലകളുമായും ബന്ധപ്പെട്ടതാണെന്ന് അനുമാനിക്കുന്ന മറ്റൊരു തരം ഗാലക്സികളാണ് LINER (Low Ionization Nuclear Emission-line Region). ലൈനർ ഗാലക്സികളിൽ നിന്നുള്ള വികിരണം പരിശോധിച്ചാൽ ദുർബലമായി അയണീകരിക്കപ്പെട്ട മൂലകങ്ങളുടെ രേഖകൾ കാണാനാകും<ref name="heckman1980">{{cite journal | first= T. M. | last=Heckman | title=An optical and radio survey of the nuclei of bright galaxies — Activity in normal galactic nuclei | journal=Astronomy and Astrophysics | year=1980 | volume=87 | pages=152–164 | url=http://adsabs.harvard.edu/abs/1980A&A....87..152H | accessdate=2008-11-01 }}</ref>. ആകാശഗംഗയുടെ സമീപതാരാപഥങ്ങളിൽ മൂന്നിലൊന്നോളം ലൈനർ കേന്ദ്രങ്ങളടങ്ങിയവയാണ്<ref name="keel" /><ref name="heckman1980" /><ref name="hoetal1997b">{{cite journal | author= Ho, L. C.; Filippenko, A. V.; Sargent, W. L. W. | title=A Search for "Dwarf" Seyfert Nuclei. V. Demographics of Nuclear Activity in Nearby Galaxies | journal=Astrophysical Journal | year=1997 | volume=487 | pages=568–578 | url=http://adsabs.harvard.edu/abs/1997ApJ...487..568H | doi=10.1086/304638 }}</ref> == രൂപവത്കരണവും പരിണാമവും == താരാപഥങ്ങൾ രൂപം കൊള്ളുന്നതെങ്ങനെയെന്നും പ്രപഞ്ചചരിത്രത്തിൽ അവയുടെ പരിണാമമെങ്ങനെയാണെന്നും കണ്ടെത്തുക [[ജ്യോതിർഭൗതികം|ജ്യോതിർഭൗതികത്തിൽ]] വളരെ പ്രാധാന്യമുള്ള വിഷയമാണ്. ഗാലക്സികളുടെ പരിണാമത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചില സിദ്ധാന്തങ്ങൾ ഇന്ന് പരക്കെ അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടെങ്കിലും ഈ വിഷയത്തിൽ ഇന്നും ഏറെ ഗവേഷണങ്ങൾ നടക്കുന്നുണ്ട്. === രൂപവത്കരണം === ഇന്ന് കൂടുതലായി അംഗീകരിക്കപ്പെട്ട പ്രപഞ്ചമാതൃകയനുസരിച്ച് ഒരു [[മഹാവിസ്ഫോടനം]] വഴിയാണ് പ്രപഞ്ചം രൂപം കൊണ്ടത്. മഹാവിസ്ഫോടനത്തിന് ഏതാണ്ട് മൂന്നുലക്ഷം വർഷങ്ങൾക്കുശേഷം [[ഹൈഡ്രജൻ|ഹൈഡ്രജന്റെയും]] [[ഹീലിയം|ഹീലിയത്തിന്റെയും]] [[ആറ്റം|ആറ്റങ്ങൾ]] രൂപം കൊള്ളാൻ തുടങ്ങി. ഈ കാലഘട്ടം ''റീകോമ്പിനേഷൻ യുഗം'' എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ഹൈഡ്രജൻ അയണീകൃതമല്ലാത്തതും പ്രകാശം വളരെ നന്നായി ആഗിരണം ചെയ്യുന്നതുമായ രൂപത്തിലായിരുന്നു. നക്ഷത്രങ്ങളൊന്നും രൂപം കൊണ്ടിരുന്നില്ലാത്തതിനാൽ ഈ കാലഘട്ടത്തെ ''ഇരുണ്ട യുഗം'' എന്നും വിളിക്കുന്നു. ആദിമദ്രവ്യത്തിലെ സാന്ദ്രതാവ്യതിയാനങ്ങളിൽ നിന്നാണ് വലിയ ഘടനകൾ രൂപം കൊള്ളാൻ തുടങ്ങിയത്. ഇതിന്റെ ഫലമായി [[Baryon|ബാരിയോണികു്]] ദ്രവ്യം തണുത്ത തമോദ്രവ്യമണ്ഡലങ്ങളിൽ കൂടിച്ചേരാൻ തുടങ്ങി<ref name = "hqrdvj">{{cite web | date=1999-11-18 | url = http://cfa-www.harvard.edu/~aas/tenmeter/proto.htm | title = Search for Submillimeter Protogalaxies | publisher = Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics | accessdate = 2007-01-10 }}</ref>. ഈ ആദിമഘടനകളാണ് പിന്നീട് നാം ഇന്നു കാണുന്ന രൂപത്തിലുള്ള താരാപഥങ്ങളായി മാറിയത് ആദ്യകാലത്തുതന്നെ താരാപഥങ്ങൾ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടിരുന്നു എന്നതിന് 2006-ലാണ് തെളിവു ലഭിച്ചത്. [[IOK-1]] എന്ന താരാപഥത്തിന്റെ ചുവപ്പുനീക്കം വളരെ കൂടുതലാണെന്നും (6.96) ഇത് മഹാവിസ്ഫോടനത്തിന് ഏതാണ്ട് 75 കോടി വർഷത്തിനുശേഷം മാത്രമായിരിക്കണം രൂപം കൊണ്ടതെന്നും കണ്ടെത്തപ്പെട്ടു. അതുവരെ കണ്ടെത്തിയതിൽ വച്ച് ഏറ്റവും ദൂരെയുള്ളതും ആദ്യം രൂപം കൊണ്ടതുമായ ഗാലക്സിയായിരുന്നു IOK-1<ref>{{cite journal | last = McMahon | first = R. | title=Journey to the birth of the Universe | url = https://archive.org/details/sim_nature-uk_2006-09-14_443_7108/page/150 | journal=Nature | year=2006 | volume=443 | doi = 10.1038/443151a | pages = 151 }}</ref>. Abell 1835 IR1916 മുതലായ ചില താരാപഥങ്ങൾക്ക് ഇതിനെക്കാൾ ഉയർന്ന ചുവപ്പുനീക്കമുണ്ടെന്നും അതിനാൽ ആദ്യം രൂപവത്കരിക്കപ്പെട്ടതു് ഇവയായിരിക്കണമെന്നും ചില ശാസ്ത്രജ്ഞന്മാർ വാദിക്കുന്നുവെങ്കിലും IOK-1 ന്റെ പ്രായത്തിനും ഘടനയ്ക്കുമാണ് കൂടുതൽ കൃത്യമായ കണക്കുകളുള്ളത്. ഇത്തരം പ്രാഗ്‌താരാപഥങ്ങളുടെ സാന്നിദ്ധ്യം ഇരുണ്ട യുഗങ്ങളിൽത്തന്നെ അവ രൂപം കൊണ്ടിരുന്നു എന്നതിനുള്ള തെളിവായി ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു<ref name = "hqrdvj"/> ആദ്യകാല താരാപഥരൂപവത്കരണത്തിന് കാരണമാകുന്ന പ്രക്രിയയുടെ വിശദാംശങ്ങൾ ഇനിയും കൃത്യമായി അറിവായിട്ടില്ല. ഇതിനെക്കുറിച്ചുള്ള സിദ്ധാന്തങ്ങളെ പ്രധാനമായും രണ്ടായി തരം തിരിക്കാം : ടോപ് ഡൗൺ (top-down), ബോട്ടം അപ്(bottom-up). എഗ്ഗെൻ-ലിൻഡൻ-ബെൽ മാതൃക (ELS മാതൃക) മുതലായ ടോപ് ഡൗൺ സിദ്ധാന്തങ്ങൾ വലിയ അളവിലുള്ളതും ഒരുമിച്ച് സംഭവിച്ചതുമായ ദ്രവ്യത്തിന്റെ കൂടിച്ചേരലിൽ നിന്നാണ് പ്രാഗ്താരാപഥങ്ങൾ രൂപം കൊണ്ടത് എന്നു പറയുന്നു. ഈ പ്രക്രിയ ഏതാണ്ട് പത്തുകോടി വർഷങ്ങളെടുക്കുന്നതാണ്<ref>{{cite journal | author=Eggen, O. J.; Lynden-Bell, D.; Sandage, A. R. | title=Evidence from the motions of old stars that the Galaxy collapsed | journal=Reports on Progress in Physics | year=1962 | volume=136 | pages=748 | url=http://adsabs.harvard.edu/abs/1962ApJ...136..748E | accessdate=2008-11-01 | doi=10.1086/147433 }}</ref>. ബോട്ടം അപ് സിദ്ധാന്തങ്ങൾ പറയുന്നത്, ഗോളീയ താരവ്യൂഹങ്ങൾ മുതലായ ചെറിയ ഘടനകളാണ് ആദ്യം രൂപം കൊണ്ടതെന്നും ഇവ കൂടിച്ചേർന്നാണ് ഗാലക്സികൾ ഉണ്ടായതെന്നുമാണ്. സേൾ സിൻ മാതൃക (SZ മാതൃക) ഇതിനുദാഹരണമാണ്<ref>{{cite journal | author=Searle, L.; Zinn, R. | title=Compositions of halo clusters and the formation of the galactic halo | journal=Astrophysical Journal | year=1978 | volume=225 | issue=1 | pages=357–379 | url=http://adsabs.harvard.edu/abs/1978ApJ...225..357S | doi=10.1086/156499 }}</ref>. തമോദ്രവ്യത്തിന്റെ ഹാലോകളെക്കൂടി കണക്കിലെടുക്കാനായി നിലവിലുള്ള സിദ്ധാന്തങ്ങളെ വികസിപ്പിക്കേണ്ടതുണ്ട് പ്രാഗ്‌ഗാലക്സികൾ രൂപം കൊള്ളാനും ചുരുങ്ങാനും തുടങ്ങുന്നതോടെ ആദ്യത്തെ ഹാലോ നക്ഷത്രങ്ങൾ (പോപ്പുലേഷൻ III നക്ഷത്രങ്ങൾ) അവയ്ക്കുള്ളിൽ രൂപം കൊള്ളാനാരംഭിച്ചു. ഇവ ഏതാണ്ട് പൂർണ്ണമായും ഹൈഡ്രജൻ, ഹീലിയം എന്നിവയാൽ നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടവയും പിണ്ഡം വളരെയേറിയതുമായിരുന്നു. അതിനാൽ ഇവ വളരെവേഗം കത്തിത്തീരുകയും സൂപ്പർനോവകളായി മാറി നക്ഷത്രാന്തരമാധ്യമത്തിലേക്ക് ഭാരമൂലകങ്ങളെ പുറത്തുവിടുകയും ചെയ്തു<ref>{{cite journal | author=Heger, A.; Woosley, S. E. | title=The Nucleosynthetic Signature of Population III | journal=Astrophysical Journal | year=2002 | volume=567 | issue=1 | pages=532–543 | url=http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/nph-bib_query?bibcode=2002ApJ...567..532H | doi=10.1086/338487 }}</ref>. ആദ്യത്തെ തലമുറയിലെ നക്ഷത്രങ്ങൾ ചുറ്റുമുള്ള ഭാഗത്തെ ഹൈഡ്രജനെ അയണീകരിക്കുകയും പ്രകാശത്തിന് ആഗിരണം ചെയ്യപ്പെടാതെ സഞ്ചരിക്കാനാവുന്ന രീതിയിൽ നക്ഷത്രാന്തരമാധ്യമത്തെ മാറ്റുകയും ചെയ്തു<ref>{{cite journal | author=Barkana, R.; Loeb, A. | title=In the beginning: the first sources of light and the reionization of the universe | journal=Physics Reports | year=1999 | volume=349 | issue=2 | pages=125–238 | url=http://adsabs.harvard.edu/abs/2000astro.ph.10468B | doi=10.1016/S0370-1573(01)00019-9 }}</ref> === പരിണാമം === [[പ്രമാണം:Hubble - infant galaxy.jpg|right|thumb|250px|താഴെ ഇടതുഭാഗത്തുള്ള [[I Zwicky 18]] പുതുതായി രൂപം കൊണ്ട താരാപഥമാണ്<ref>{{cite news | author=Villard, R.; Samarrai, F.; Thuan, T.; Ostlin, G. | title=Hubble Uncovers a Baby Galaxy in a Grown-Up Universe | publisher=HubbleSite News Center | date=2004-12-01 | url=http://hubblesite.org/newscenter/archive/releases/2004/35/text/ | accessdate=2007-01-11}}</ref><ref>{{cite news | author=Weaver, D.; Villard, R. | title=Hubble Finds 'Dorian Gray' Galaxy | publisher=HubbleSite News Center | date=2007-10-16 | url=http://hubblesite.org/newscenter/archive/releases/2007/35/full/ | accessdate=2007-10-16 }}</ref>.]] താരാപഥരൂപവത്കരണത്തിന് ഏതാണ്ട് നൂറുകോടി വർഷത്തിനുള്ളിൽ താരാപഥത്തിനകത്ത് വ്യവസ്ഥകൾ പ്രത്യക്ഷപ്പെടാൻ തുടങ്ങുന്നു. ഗോളീയ താരവ്യൂഹങ്ങൾ, കേന്ദ്രത്തിലെ പിണ്ഡമേറിയ തമോദ്വാരം, കേന്ദ്രത്തിലെ തള്ളിച്ച, പോപ്പുലേഷൻ II നക്ഷത്രങ്ങൾ എന്നിവ രൂപം കൊള്ളുന്നു. അധികമായി ചേർക്കപ്പെടുന്ന ദ്രവ്യത്തിന്റെ അളവ് നിയന്ത്രിക്കുക വഴി കേന്ദ്രത്തിലെ തമോദ്വാരം താരാപഥത്തിന്റെ വളർച്ച നിയന്ത്രിക്കുന്നതിൽ പ്രധാന പങ്ക് വഹിക്കുന്നു<ref>{{cite news | title=Simulations Show How Growing Black Holes Regulate Galaxy Formation | publisher=Carnegie Mellon University | date=2005-02-09 | url=http://www.cmu.edu/PR/releases05/050209_blackhole.html | accessdate=2007-01-07 | archive-date=2012-06-04 | archive-url=https://archive.today/20120604/http://www.cmu.edu/PR/releases05/050209_blackhole.html | url-status=dead }}</ref>. ഈ ശൈശവദശയിൽ താരാപഥത്തിൽ നക്ഷത്രരൂപവത്കരണനിരക്ക് വളരെ ത്വരിതപ്പെടുന്നു<ref>{{cite news | first=Robert | last=Massey | title=Caught in the act; forming galaxies captured in the young universe | publisher=Royal Astronomical Society | date=2007-04-21 | url=http://www.ras.org.uk/index.php?option=com_content&task=view&id=1190&Itemid=2 | accessdate=2007-04-20 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20110716073704/http://www.ras.org.uk/index.php?option=com_content&task=view&id=1190&Itemid=2 | archivedate=2011-07-16 | url-status=live }}</ref> തുടർന്ന് 200 കോടിയോളം വർഷം കൊണ്ട് താരാപഥത്തിലെ ദ്രവ്യമാകെ ഒരു ഡിസ്കിന്റെ രൂപത്തിൽ അടിയുന്നു<ref>{{cite journal | last = Noguchi | first = Masafumi | title=Early Evolution of Disk Galaxies: Formation of Bulges in Clumpy Young Galactic Disks | journal=Astrophysical Journal | year=1999 | volume=514 | issue=1 | pages=77–95 | url=http://adsabs.harvard.edu/abs/1999ApJ...514...77N | accessdate = 2007-01-16 | doi=10.1086/306932 }}</ref>. ഇതിനുശേഷവും നക്ഷത്രാന്തരമേഘങ്ങളിൽനിന്നും കുള്ളൻ ഗാലക്സികളിൽ നിന്നും താരാപഥം പിണ്ഡം നേടുന്നത് തുടരും<ref>{{cite web | author = Baugh, C.; Frenk, C. | month = May | year = 1999 | url = http://physicsweb.org/articles/world/12/5/9 | title = How are galaxies made? | publisher = Physics Web | accessdate = 2007-01-16 | archive-date = 2012-06-04 | archive-url = https://archive.today/20120604/http://physicsweb.org/articles/world/12/5/9 | url-status = dead }}</ref>. ഹൈഡ്രജനും ഹീലിയവുമാണ് ഈ ദ്രവ്യത്തിലെ പ്രധാന പങ്ക്. നക്ഷത്രങ്ങളുടെ പരിണാമവും മരണവും ഭാരമൂലകങ്ങളുടെ അളവ് വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും ഗ്രഹരൂപവത്കരണം സാധ്യമാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു<ref>{{cite conference | first = G. | last = Gonzalez | title = The Stellar Metallicity — Planet Connection | booktitle = Proceedings of a workshop on brown dwarfs and extrasolar planets | pages = 431 | year = 1998 | location = Puerto de la Cruz, Tenerife, Spain | url = http://adsabs.harvard.edu/abs/1998bdep.conf..431G | accessdate = 2007-01-16 }}</ref> പരസ്പരപ്രവർത്തനവും ഘട്ടനങ്ങളും താരാപഥങ്ങളുടെ പരിണാമത്തെ ഗണ്യമായി സ്വാധീനിക്കുന്നു. ആദ്യകാലത്ത് താരാപഥഘട്ടനങ്ങൾ വളരെ സാധാരണമായിരുന്നു. അതിനാൽ താരാപഥങ്ങളിലധികവും പെക്യൂലിയർ ഗാലക്സികളുമായിരുന്നു<ref name="sa296">{{cite journal | first=Christopher J. | last=Conselice | title=The Universe's Invisible Hand | url=https://archive.org/details/sim_scientific-american_2007-02_296_2/page/35 | journal=Scientific American | pages=35–41 | month=February | year=2007 | volume=296 | issue=2 }}</ref>. നക്ഷത്രങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള വലിയ അകലം മൂലം താരാപഥഘട്ടനങ്ങൾ നക്ഷത്രവ്യവസ്ഥകളെ കാര്യമായി ബാധിക്കുകയില്ല. എന്നാൽ സർപ്പിളഭുജങ്ങളിലെ വാതകങ്ങളിലെയും പൊടിയിലെയും ഗുരുത്വാകർഷണസ്വാധീനം മൂലം നക്ഷത്രങ്ങളുടെ വാലുപോലുള്ള വലിയ നിരകൾ രൂപം കൊള്ളുന്നു. ഇവ ടൈഡൽ വാലുകൾ എന്നറിയപ്പെടുന്നു. NGC 4676 താരാപഥത്തിലും ആന്റിന ഗാലക്സികളിലും ഇങ്ങനെയുള്ള ടൈഡൽ വാലുകൾ കാണാം<ref>{{cite news | author=Ford, H. ''et al.'' | title=Hubble's New Camera Delivers Breathtaking Views of the Universe | publisher=Hubble News Desk | date=2002-04-30 | url=http://hubblesite.org/newscenter/archive/releases/2002/11/image/d | accessdate=2007-05-08 }}</ref><ref>{{cite journal | last=Struck | first=Curtis | title=Galaxy Collisions | journal=Galaxy Collisions | year=1999 | volume=321 | url=http://xxx.lanl.gov/html/astro-ph/9908269/homepage.html | access-date=2009-09-06 | archive-date=2012-06-04 | archive-url=https://archive.today/20120604135330/http://xxx.lanl.gov/html/astro-ph/9908269/homepage.html | url-status=dead }}</ref>. 130 km/s വേഗതയിൽ ക്ഷീരപഥവും ആൻഡ്രോമിഡ ഗാലക്സിയും പരസ്പരം അടുത്തുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. ഏതാണ്ട് അഞ്ഞൂറ് കോടി വർഷങ്ങൾക്കുള്ളിൽ ഇവ തമ്മിൽ കൂട്ടിമുട്ടും. ആൻഡ്രോമിഡയുടെ വലിപ്പമുള്ള താരാപഥങ്ങളുമായി ക്ഷീരപഥം ഇതുവരെ ഘട്ടനത്തിലേർപ്പെട്ടിട്ടില്ലെങ്കിലും വാമനതാരാപഥങ്ങളുമായുള്ള ഘട്ടനങ്ങൾക്ക് കൂടുതൽ തെളിവുകൾ ലഭിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നുണ്ട്<ref>{{cite news | first=Janet | last=Wong | title=Astrophysicist maps out our own galaxy's end | publisher=University of Toronto | date=2000-04-14 | url=http://www.news.utoronto.ca/bin/000414b.asp | accessdate=2007-01-11 }}</ref>. ഇങ്ങനെ വലിയ ഘട്ടനങ്ങൾ അപൂർവ്വമാണ്. കാലം ചെല്ലുന്നതോടെ ഏതാണ്ട് തുല്യവലിപ്പമുള്ള താരാപഥങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള ഘട്ടനത്തിന് സാധ്യത കുറഞ്ഞുവരും. പ്രകാശമേറിയ മിക്ക ഗാലക്സികളും ബില്യൺ കണക്കിന് വർഷങ്ങളായി കാര്യമായ മാറ്റങ്ങളൊന്നുമില്ലാതെയാണിരിക്കുന്നത്. നക്ഷത്രരൂപവത്കരണത്തിന്റെ നിരക്കും ഉദ്ദേശം ആയിരം കോടി വർഷങ്ങൾ മുമ്പ് അതിന്റെ ഉയർന്ന നിലയിലെത്തി<ref>{{cite journal | first=Ben | last=Panter | coauthors=Jimenez, Raul; Heavens, Alan F.; Charlot, Stephane | title=The star formation histories of galaxies in the Sloan Digital Sky Survey | journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society | year=2007 | volume=378 | issue=4 | pages=1550–1564 | url=http://arxiv.org/abs/astro-ph/0608531 | accessdate=2008-06-04 | doi=10.1111/j.1365-2966.2007.11909.x }}</ref> ==== ഭാവി ==== തണുത്ത വാതകം ഉപയോഗിച്ചുതീർന്നിട്ടില്ലാത്ത ചെറിയ താരാപഥങ്ങളിലാണ് ഇന്ന് നക്ഷത്രരൂപവത്കരണത്തിലധികവും സംഭവിക്കുന്നത്<ref name="sa296" />. സർപ്പിളഭുജങ്ങളിൽ നക്ഷത്രാന്തര ഹൈഡ്രജനടങ്ങിയ തന്മാത്രാമേഘങ്ങളുള്ളിടത്തോളമേ ക്ഷീരപഥം പോലുള്ള സർപ്പിളതാരാപഥങ്ങളിൽ നക്ഷത്രരൂപവത്കരണം നടക്കൂ<ref>{{cite journal | author=Kennicutt Jr., R. C.; Tamblyn, P.; Congdon, C. E. | title=Past and future star formation in disk galaxies | journal=Astrophysical Journal | year=1994 | volume=435 | issue=1 | pages=22–36 | url=http://adsabs.harvard.edu/abs/1994ApJ...435...22K | doi=10.1086/174790 }}</ref>. ദീർഘവൃത്താകാരതാരാപഥങ്ങളിൽ വാതകങ്ങൾ തീരെ കുറവാണെന്നതിനാൽ അവയിൽ നക്ഷത്രരൂപവത്കരണം നടക്കാറില്ല<ref>{{cite book | first=G. R. | last=Knapp | year=1999 | title=Star Formation in Early Type Galaxies | url=http://adsabs.harvard.edu/abs/1998astro.ph..8266K | isbn=1-886733-84-8 | publisher=Astronomical Society of the Pacific | location=San Francisco, Calif. | oclc=41302839 }}</ref>. നക്ഷത്രരൂപവത്കരണത്തിനുള്ള അസംസ്കൃതവസ്തു പരിമിതമാണ്. ഹൈഡ്രജനെല്ലാം ഭാരമൂലകങ്ങളായി നക്ഷത്രങ്ങൾ മാറ്റുന്നതോടെ നക്ഷത്രരൂപവത്കരണത്തിന് പൂർണ്ണമായും അറുതിയാകും<ref name="cosmic_battle">{{cite web | author = Adams, Fred; Laughlin, Greg | date = 2006-07-13 | url = http://www.astrosociety.org/pubs/mercury/0001/cosmic.html | title = The Great Cosmic Battle | publisher = Astronomical Society of the Pacific | accessdate = 2007-01-16 | archive-date = 2012-07-31 | archive-url = https://archive.today/20120731/http://www.astrosociety.org/pubs/mercury/0001/cosmic.html | url-status = dead }}</ref> നക്ഷത്രരൂപവത്കരണത്തിന്റെ ഈ ദശ പതിനായിരം കോടി വർഷങ്ങൾ കൂടി തുടരുമെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. അതിനുശേഷം 10¹³–10¹⁴ വർഷത്തിനുള്ളിൽ ചെറുതും ഏറ്റവും കൂടുതൽ കാലം ജീവിക്കുന്നതുമായ [[ചുവപ്പുകുള്ളൻ]] നക്ഷത്രങ്ങൾ കൂടി കത്തിത്തീരുന്നതോടെ നക്ഷത്രയുഗത്തിന് അവസാനമാകും. ഇതിനുശേഷം [[തവിട്ടുകുള്ളൻ|തവിട്ടുകുള്ളൻമാർ]], [[വെള്ളക്കുള്ളൻ|വെള്ളക്കുള്ളൻമാർ]], [[ന്യൂട്രോൺ നക്ഷത്രം|ന്യൂട്രോൺ നക്ഷത്രങ്ങൾ]], [[വെള്ളക്കുള്ളൻ|തമോദ്വാരങ്ങൾ]] എന്നിവയാണ് താരാപഥത്തിൽ അവശേഷിക്കുക. ഒടുവിൽ gravitational relaxation മൂലം നക്ഷത്രങ്ങളെല്ലാം കേന്ദ്രത്തിലെ തമോദ്വാരത്തിലേക്ക് വീഴുകയോ ഘട്ടങ്ങളുടെ ഫലമായി താരാപഥത്തിൽ നിന്ന് ചുഴറ്റിയെറിയപ്പെടുകയോ ചെയ്യും<ref name="cosmic_battle" /><ref>{{cite web | last=Pobojewski | first=Sally | date=1997-01-21 | url=http://www.umich.edu/~urecord/9697/Jan21_97/artcl17.htm | title=Physics offers glimpse into the dark side of the universe | publisher=University of Michigan | accessdate=2007-01-13 | archive-date=2012-06-04 | archive-url=https://archive.today/20120604/http://www.umich.edu/~urecord/9697/Jan21_97/artcl17.htm | url-status=dead }}</ref> == താരാപഥവ്യൂഹങ്ങൾ == [[പ്രമാണം:Seyfert Sextet full.jpg|thumb|250px|സാന്ദ്രമായ താരാപഥഗ്രൂപ്പിന് ഉദാഹരണമാണ് സീഫർട്ട് സെക്സ്റ്ററ്റ്]] മിക്ക താരാപഥങ്ങളും മറ്റു ഗാലക്സികളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടാണ് കാണപ്പെടുന്നതെന്ന് നിരീക്ഷണങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. കഴിഞ്ഞ നൂറുകോടി വർഷങ്ങളായി തുല്യവലിപ്പമുള്ള താരാപഥങ്ങളുമായി യാതൊരു പരസ്പരപ്രവർത്തനവും നടത്തിയിട്ടില്ലാത്ത ഒറ്റപ്പെട്ട താരാപഥങ്ങൾ വിരളമാണ്. അഞ്ച് ശതമാനത്തോളം താരാപഥങ്ങൾ മാത്രമേ പ്രപഞ്ചത്തിൽ ഒറ്റപ്പെട്ടതായി കണ്ടെത്തിയിട്ടുള്ളൂ. ഇവതന്നെ പണ്ട് മറ്റു താരാപഥങ്ങളുമായി പരസ്പരപ്രവർത്തനം നടത്തിയിരിക്കാമെന്നും ഇവയെ വാമനതാരാപഥങ്ങൾ പരിക്രമണം ചെയ്യുന്നുണ്ടാകാമെന്നും കരുതപ്പെടുന്നു<ref group=note>ഒറ്റപ്പെട്ട താരാപഥങ്ങളെ സൂചിപ്പിക്കാൻ ''ഫീൽഡ് ഗാലക്സി'' എന്ന പദം ചിലപ്പോൾ ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്. എങ്കിലും ഒരു ക്ലസ്റ്ററിന്റെ ഭാഗമായതും ഗ്രൂപ്പുകളുടെയൊന്നും ഭാഗമല്ലാത്തതുമായ താരാപഥങ്ങളെയും ഈ പദം കൊണ്ട് വിവക്ഷിക്കാം.</ref>. ഒറ്റപ്പെട്ട താരാപഥങ്ങളിലെ വാതകം മറ്റ് താരാപഥങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ഗുരുത്വാകർഷണത്തിന്റെ ഭാഗമായി വിഘടിച്ചുപോകുന്നില്ല എന്നതിനാൽ ഇവയിൽ നക്ഷത്രരൂപവത്കരണനിരക്ക് ഉയർന്നതാകാനും സാധ്യതയുണ്ട്<ref>{{cite web | last = McKee | first = Maggie | date=2005-06-07 | url = http://www.newscientist.com/article.ns?id=dn7478 | title = Galactic loners produce more stars | publisher = New Scientist | accessdate = 2007-01-15 }}</ref>. [[ഹബ്ബിൾ നിയമം|ഹബിൾ നിയമമനുസരിച്ച്]] പ്രപഞ്ചം വികസിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. താരാപഥങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള ദൂരവും ഇതുമൂലം വർദ്ധിക്കുന്നു. പരസ്പരമുള്ള ഗുരുത്വാകർഷണം വഴി വ്യൂഹങ്ങളിലെ താരാപഥങ്ങൾക്ക് തമ്മിലുള്ള ദൂരം കൂടുന്നത് തടയാനാകും. പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ ആദ്യകാലത്ത് തമോദ്രവ്യസഞ്ചയങ്ങൾ പരസ്പരം ആകർഷിച്ചതുമൂലമാണ് താരാപഥഗ്രൂപ്പുകൾ രൂപം കൊണ്ടത്. ഗ്രൂപ്പുകൾ കൂടിച്ചേർന്ന് ക്ലസ്റ്ററുകളാവുകയും ചെയ്തു. ഈ കൂടിച്ചേരലിന്റെയും പുറത്തുനിന്നുള്ള വാതകം അകത്തെത്തുന്നതിന്റെയും ഫലമായി താരാപഥങ്ങൾക്കിടയിലുള്ള വാതകത്തിന്റെ ഊഷ്മാവ് വളരെയധികം (മൂന്നു മുതൽ പത്തു കോടി കെൽവിൻ വരെ) വർദ്ധിക്കുന്നു<ref>{{cite web | url = http://chandra.harvard.edu/xray_sources/galaxy_clusters.html | title = Groups & Clusters of Galaxies | publisher = NASA Chandra | accessdate = 2007-01-15 }}</ref>. ക്ലസ്റ്ററുകളിലെ പിണ്ഡത്തിന്റെ 70-80 ശതമാനം വരെ തമോദ്രവ്യവും 10-30 ശതമാനം ഈ ചൂടേറിയ വാതകവും ബാക്കിയുള്ള അൽപം മാത്രം താരാപഥങ്ങളുമാണ്<ref>{{cite web | last = Ricker | first = Paul | url = http://www.sdsc.edu/pub/envision/v15.2/ricker.html | title = When Galaxy Clusters Collide | publisher = San Diego Supercomputer Center | accessdate = 2008-08-27 | archive-date = 2012-08-05 | archive-url = https://archive.today/20120805/http://www.sdsc.edu/pub/envision/v15.2/ricker.html | url-status = dead }}</ref> പ്രപഞ്ചത്തിലെ മിക്ക താരാപഥങ്ങളും ചുറ്റുമുള്ളവയുമായി ഗുരുത്വബന്ധിതമാണ്. ഇവ ചേർന്ന് വ്യൂഹങ്ങളുടെ ഒരു ശ്രേണി നിർമ്മിക്കുന്നു. [[ഫ്രാക്റ്റൽ|ഫ്രാക്റ്റലിന്]] സമാനമാണ് ഈ ശ്രേണി. ഏറ്റവും ചെറിയ വ്യൂഹങ്ങളെ [[Galaxy group | ഗ്രൂപ്പുകൾ]] എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ഏറ്റവും സാധാരണമായ താരാപഥവ്യൂഹമാണ് ഗ്രൂപ്പ്. പ്രപഞ്ചത്തിലെ ഭൂരിഭാഗം താരാപഥങ്ങളും ബാരിയോണിക് പിണ്ഡവും ഗ്രൂപ്പുകളിലാണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്<ref>{{cite web | first = Michael | last = Dahlem | date = 2006-11-24 | url = http://www.atnf.csiro.au/people/mdahlem/sci/SCGs.html | title = Optical and radio survey of Southern Compact Groups of galaxies | publisher = University of Birmingham Astrophysics and Space Research Group | accessdate = 2007-01-15 | archive-date = 2007-06-13 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070613151936/http://www.atnf.csiro.au/people/mdahlem/sci/SCGs.html | url-status = dead }}</ref><ref>{{cite web | first = Trevor | last = Ponman | date = 2005-02-25 | url = http://www.sr.bham.ac.uk/research/groups.html | title = Galaxy Systems: Groups | publisher = University of Birmingham Astrophysics and Space Research Group | accessdate = 2007-01-15 | archive-date = 2009-02-15 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090215023446/http://www.sr.bham.ac.uk/research/groups.html | url-status = dead }}</ref>. ഗ്രൂപ്പുമായി ഗുരുത്വബന്ധിതമായിരിക്കണമെങ്കിൽ താരാപഥത്തിന്റെ ഗതികോർജ്ജം കുറവായിരിക്കണം. എന്നാൽ ഗതികോർജ്ജം വല്ലാതെ കുറയുകയാണെങ്കിൽ അംഗങ്ങളായ താരാപഥങ്ങൾ ഘട്ടനം നടത്തുകയും കൂടിച്ചേരുകയും ചെയ്യാൻ സാധ്യതയുണ്ട്<ref>{{cite journal | author=Girardi, M.; Giuricin, G. | title=The Observational Mass Function of Loose Galaxy Groups | journal=The Astrophysical Journal | year=2000 | volume=540 | issue=1 | pages=45–56 | url=http://adsabs.harvard.edu/abs/2000ApJ...540...45G | doi=10.1086/309314 }}</ref> [[File:Probing the distant past SDSS J1152+3313.tif|thumb|left|200px|[[ഗ്യാലക്സി ക്ലസ്റ്റർ]] SDSS J1152+3313.]] ആയിരക്കണക്കിന് താരാപഥങ്ങളുള്ളതും മെഗാപാർസെകുകൾ വ്യാസമുള്ളതുമായ വലിയ താരാപഥവ്യൂഹങ്ങളാണ് [[Galaxy cluster | ക്ലസ്റ്ററുകൾ]]. ക്ലസ്റ്ററുകളിൽ സാധാരണയായി ഒരു ഭീമൻ ദീർഘവൃത്താകാരതാരാപഥമുള്ളതായി കാണപ്പെടുന്നു. ഇതിനെ brightest cluster galaxy എന്ന് വിളിക്കുന്നു. കാലം ചെല്ലുംതോറും ഇത് ടൈഡൽ പ്രവർത്തനങ്ങളിലൂടെ ഉപഗാലക്സികളെ നശിപ്പിക്കുകയും അവയുടെ പിണ്ഡം സ്വന്തം ഭാഗമാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു<ref>{{cite journal | last=Dubinski | first=John | title=The Origin of the Brightest Cluster Galaxies | journal=Astrophysical Journal | year=1998 | volume=502 | issue=2 | pages=141–149 | url=http://www.cita.utoronto.ca/~dubinski/bcg/ | doi=10.1086/305901 | access-date=2009-09-06 | archive-date=2011-05-14 | archive-url=https://web.archive.org/web/20110514155953/http://www.cita.utoronto.ca/~dubinski/bcg/ | url-status=dead }}</ref> ഒറ്റപ്പെട്ടതും ഗ്രൂപ്പുകളുടെയും ക്ലസ്റ്ററുകളുടെയും ഭാഗമായതുമായ പതിനായിരക്കണക്കിന് താരാപഥങ്ങളുടെ വ്യൂഹങ്ങളാണ് [[Supercluster|സൂപ്പർക്ലസ്റ്ററുകൾ]]. ഇതിലും വലിയ വ്യൂഹങ്ങളെ ഷീറ്റുകൾ എന്നും ഫിലമെന്റുകൾ എന്നും വിളിക്കുന്നു. വിശാലമായ താരാപഥങ്ങൾതീരെക്കുറഞ്ഞ ഭാഗങ്ങളായ ശൂന്യതകൾക്ക് (voids) ചുറ്റുമാണ് ഇവ ഉണ്ടാവുക<ref>{{cite journal | last = Bahcall | first = Neta A. | title=Large-scale structure in the universe indicated by galaxy clusters | journal=Annual review of astronomy and astrophysics | year=1988 | volume=26 | pages=631–686 | url=http://adsabs.harvard.edu/abs/1988ARA&A..26..631B | doi=10.1146/annurev.aa.26.090188.003215 }}</ref>. ഇതിലും ഉയർന്ന ദൂരങ്ങളിൽ പ്രപഞ്ചം ഏകജാതീയവും എല്ലാ ദിശകളിലും ഒരേ സ്വഭാവമുള്ളതുമായാണ് കാണപ്പെടുന്നത്<ref>{{cite journal | author=Mandolesi, N.; Calzolari, P.; Cortiglioni, S.; Delpino, F.; Sironi, G. | title=Large-scale homogeneity of the Universe measured by the microwave background | journal=Letters to Nature | year=1986 | volume=319 | pages=751–753 | url=http://www.nature.com/nature/journal/v319/n6056/abs/319751a0.html | doi=10.1038/319751a0 }}</ref> [[ലോക്കൽ ഗ്രൂപ്പ്]] എന്ന താരാപഥവ്യൂഹത്തിന്റെ ഭാഗമാണ് ക്ഷീരപഥം. ഒരു മെഗാപാർസെകോളം വ്യാസമുള്ളതും കുറച്ചു മാത്രം താരാപഥങ്ങളുള്ളതുമായ ഒരു ഗ്രൂപ്പാണിത്. ക്ഷീരപഥവും ആൻഡ്രോമിഡ ഗാലക്സിയുമാണ് ഇതിലെ പ്രകാശമേറിയ താരാപഥങ്ങൾ. ഗ്രൂപ്പിലെ മറ്റ് താരാപഥങ്ങളിലധികവും ഇവയുടെ ഉപഗാലക്സികളായ വാമനതാരാപഥങ്ങളാണ്<ref>{{cite journal | last=van den Bergh | first=Sidney | title=Updated Information on the Local Group | journal=The Publications of the Astronomical Society of the Pacific | year=2000 | volume=112 | issue=770 | pages=529–536 | url=http://adsabs.harvard.edu/abs/2000astro.ph..1040V | doi=10.1086/316548 }}</ref>. വർഗോ ക്ലസ്റ്റർ കേന്ദ്രമായുള്ള സൂപ്പർക്ലസ്റ്ററായ വർഗോ ക്ലസ്റ്ററിലെ അംഗമാണ് ലോക്കൽ ഗ്രൂപ്<ref name="tully1982">{{cite journal | first= R. B. | last=Tully | title=The Local Supercluster | journal=Astrophysical Journal | year=1982 | volume=257 | pages=389–422 | url=http://adsabs.harvard.edu/abs/1982ApJ...257..389T | doi=10.1086/159999}}</ref> == വിവിധ തരംഗദൈർഘ്യങ്ങളുപയോഗിച്ചുള്ള നിരീക്ഷണം == [[പ്രമാണം:Looking for answers from the great beyond.jpg|200px|thumb|21 സെന്റിമീറ്റർ രേഖയുൾപ്പെടെയുള്ള റേഡിയോതരംഗങ്ങളുപയോഗിച്ച് താരാപഥങ്ങളെ നിരീക്ഷിക്കുന്ന പുനെയിലെ GMRT യുടെ ഒരു ഡിഷ്]] ക്ഷീരപഥത്തിന് പുറത്ത് താരാപഥങ്ങളെ കണ്ടെത്തിയശേഷം നിരീക്ഷണങ്ങളധികവും ദൃശ്യപ്രകാശമുപയോഗിച്ചായിരുന്നു നടത്തിയിരുന്നത്. മിക്ക നക്ഷത്രങ്ങളുടെയും വികിരണത്തിലധികവും ദൃശ്യപ്രകാശത്തിലാണ്. താരാപഥങ്ങളിലെ നക്ഷത്രങ്ങളുടെ നിരീക്ഷണം ദൃശ്യപ്രകാശമുപയോഗിച്ചുള്ള ജ്യോതിശാസ്ത്രനിരീക്ഷണങ്ങളുടെ പ്രധാന ഭാഗമായിരുന്നു. അയണീകരിക്കപ്പെട്ട H II മേഖലകളും പൊടി നിറഞ്ഞ സർപ്പിളഭുജങ്ങളും നിരീക്ഷിക്കാൻ ദൃശ്യപ്രകാശം ഉത്തമമായിരുന്നു നക്ഷത്രാന്തരമാധ്യമത്തിലെ പൊടി പ്രകാശത്തിന് അതാര്യമാണ്. തരംഗദൈർഘ്യമേറിയ ഇൻഫ്രാറെഡ് രശ്മികൾക്ക് ഇവ കൂടുതൽ സുതാര്യമാണെന്നതിനാൽ ഭീമൻ തന്മാത്രാമേഘങ്ങളെയും താരാപഥകേന്ദ്രങ്ങളെയും ആഴത്തിൽ നിരീക്ഷിക്കാൻ ഇൻഫ്രാറെഡ് ജ്യോതിശാസ്ത്രനിരീക്ഷണങ്ങൾ സഹായിക്കുന്നു<ref>{{cite web | url = http://www.ipac.caltech.edu/Outreach/Edu/Regions/irregions.html | title = Near, Mid & Far Infrared | publisher = IPAC/NASA | accessdate = 2007-01-02 | archive-date = 2012-05-29 | archive-url = https://archive.today/20120529/http://www.ipac.caltech.edu/Outreach/Edu/Regions/irregions.html | url-status = dead }}</ref>. വിദൂരതയിലുള്ളതും പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ ആദ്യഘട്ടങ്ങളിൽ രൂപമെടുത്തതും ഉയർന്ന ചുവപ്പുനീക്കം കാണിക്കുന്നതുമായ താരാപഥങ്ങളെക്കുറിച്ച് പഠിക്കാനും ഇൻഫ്രാറെഡ് സഹായിക്കുന്നു. നീരാവി, കാർബൺ ഡയോക്സൈഡ് എന്നിവ ഇൻഫ്രാറെഡ് കിരണങ്ങളുടെ ഒരു ഭാഗം ആഗിരണം ചെയ്യുന്നതിനാൽ വളരെ ഉയരത്തിൽ പറക്കുന്ന ബലൂണുകൾ, ശൂന്യാകാശം എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നാണ് ഇൻഫ്രാറെഡ് നിരീക്ഷണങ്ങൾ നടത്തുന്നത്. ഗാലക്സികളെക്കുറിച്ചുള്ള ദൃശ്യപ്രകാശമുപയോഗിച്ചല്ലാത്ത ആദ്യ പഠനങ്ങൾ റേഡിയോ തരംഗങ്ങളുപയോഗിച്ചാണ് നടത്തിയത്. സജീവകേന്ദ്രങ്ങളുള്ള താരാപഥങ്ങൾ പ്രധാനമായും ഇങ്ങനെയാണ് നിരീക്ഷിക്കപ്പെട്ടത്. 5 MHz - 30 MHz ആവൃത്തിയുള്ള റേഡിയോ തരംഗങ്ങൾക്ക് അന്തരീക്ഷം സുതാര്യമാണ്<ref>{{cite web | url = http://radiojove.gsfc.nasa.gov/education/educ/radio/tran-rec/exerc/iono.htm | title = The Effects of Earth's Upper Atmosphere on Radio Signals | publisher = NASA | accessdate = 2006-08-10 | archive-date = 2012-05-29 | archive-url = https://archive.today/20120529/http://radiojove.gsfc.nasa.gov/education/educ/radio/tran-rec/exerc/iono.htm | url-status = dead }}</ref>. സജീവകേന്ദ്രങ്ങളിൽ നിന്ന് പുറത്തുവരുന്ന കണികാപ്രവാഹങ്ങളെക്കുറിച്ച് പഠിക്കാൻ വലിയ റേഡിയോ ഇന്റർഫെറോമീറ്ററുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു. അയണീകൃതമല്ലാത്ത ഹൈഡ്രജനിൽ നിന്ന് പുറപ്പെടുന്ന 21 സെന്റിമീറ്റർ റേഡിയോ രേഖയുപയോഗിച്ച് പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ ആദ്യകാലങ്ങളിൽ താരാപഥങ്ങളായി മാറിയ അയണീകൃതമല്ലാതിരുന്ന ദ്രവ്യത്തെയും നിരീക്ഷിക്കുന്നു.<ref>{{cite news | title=Giant Radio Telescope Imaging Could Make Dark Matter Visible | publisher=ScienceDaily | date=2006-12-14 | url=http://www.sciencedaily.com/releases/2006/12/061214135537.htm | accessdate=2007-01-02 }}</ref> ഊർജ്ജമേറിയ താരാപഥപ്രതിഭാസങ്ങളെ അതിനീലരശ്മികളുപയോഗിച്ചും എക്സ് രശ്മികളുപയോഗിച്ചും നടത്തുന്ന നിരീക്ഷണങ്ങളിലൂടെ കണ്ടെത്താം. വിദൂരസ്ഥമായ ഒരു താരാപഥത്തിലെ നക്ഷത്രത്തെ തമോദ്വാരം കീറിമുറിക്കുന്നത് അതിനീലനിരീക്ഷണങ്ങളിലൂടെയാണ് കാണാനായത്<ref>{{cite news | title=NASA Telescope Sees Black Hole Munch on a Star | publisher=NASA | date=2006-12-05 | url=http://www.nasa.gov/mission_pages/galex/galex-20061205.html | accessdate=2007-01-02 | archive-date=2012-06-04 | archive-url=https://archive.today/20120604/http://www.nasa.gov/mission_pages/galex/galex-20061205.html | url-status=dead }}</ref>. താരാപഥക്ലസ്റ്ററുകളിലെ ചൂടേറിയ വാതകങ്ങളുടെ രൂപരേഖ എക്സ് രശ്മികളുപയോഗിച്ച് നിർമ്മിക്കാം. എക്സ് റേ ജ്യോതിശാസ്ത്രത്തിലൂടെയാണ് താരാപഥകേന്ദ്രങ്ങളിലെ തമോദ്വാരങ്ങളെക്കുറിച്ച് സ്ഥിതീകരണമായത്<ref>{{cite web | first=Robert | last=Dunn | url=http://www-xray.ast.cam.ac.uk/xray_introduction/ | title=An Introduction to X-ray Astronomy | publisher=Institute of Astronomy X-Ray Group | accessdate=2007-01-02 }}</ref> == കുറിപ്പുകൾ == <references group="note"/> == അവലംബം == {{reflist|2}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == {{commonscat|Galaxies}} * [http://www.seds.org/messier/galaxy.html Galaxies, SEDS Messier pages]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110812221521/http://seds.org/messier/galaxy.html |date=2011-08-12 }} * [http://www.atlasoftheuniverse.com/ An Atlas of The Universe] * [http://www.nightskyinfo.com/galaxies Galaxies — Information and amateur observations] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150912191650/http://www.nightskyinfo.com/galaxies/ |date=2015-09-12 }} * [http://science.nasa.gov/headlines/y2002/08feb_gravlens.htm The Oldest Galaxy Yet Found] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060411094750/http://science.nasa.gov/headlines/y2002/08feb_gravlens.htm |date=2006-04-11 }} * [http://news.bbc.co.uk/2/hi/science/nature/2381935.stm The Oldest Star found in the Galaxy] * [http://www.bbc.co.uk/radio4/history/inourtime/inourtime_20060629.shtml Galaxies — discussed on BBC Radio 4's "In Our Time" programme] * [http://www.galaxyzoo.org Galaxy classification project, harnessing the power of the internet and the human brain] [[വർഗ്ഗം:താരാപഥങ്ങൾ]] 3rwa31aobrwej7xr32crcb0czofdpcl 0 16006 4682080 4559014 2026-11-01T16:34:18Z Rotondus 117381 /* ആധാരഗ്രന്ഥങ്ങൾ */ ഫലകം 4682080 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Vishvamitra}} {{ആധികാരികത}} {{Infobox Hindu leader |name = Brahmarshi Vishvamitra |image = Ahalya_rama.jpg |imagesize = 250px |caption = Brahma Rishi Vishva mitra calm sketch |free_label = Lineage |free_text = Kusha - [[Lunar dynasty|Chandravamsha clan]] |father = [[Gaadhi]] |children = *[[Madhuchhanda]] (Composer of many hymns in the [[Rigveda]])<ref>{{cite web|url=https://books.google.co.in/books?id=abYOAAAAQAAJ&pg=PA105&dq=madhuchanda+son+of+vishvamitra+rigveda&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjZjq_U--XYAhXMM48KHSPyDUAQ6AEIKjAA#v=onepage&q=madhuchanda+son+of+vishvamitra+rigveda&f=false|title=Indian Caste|first=John|last=Wilson|date=23 April 1877|publisher=Times of India Office|via=Google Books}}</ref> *[[Sushruta]] (father of plastic surgery)<ref>{{Cite book|title = An English Translation of the Sushruta Samhita, based on Original Sanskrit Text|last = Bhishagratna|first = Kunjalal|publisher = |year = 1907|isbn = |location = Calcutta|pages = ii(introduction)|url = https://archive.org/stream/englishtranslati01susruoft#page/n17/mode/2up/search/Vishvamitra|ref = bhishagratna}}</ref> *Rajarshi Ashtaka (from Dhrishadvati),<ref>{{cite book|title=Harivamsha|url=https://books.google.co.in/books?id=BRnpDAAAQBAJ&pg=PT95&lpg=PT95&dq=ashtaka+vishvamitra&source=bl&ots=YHBV0_6MZ9&sig=M_WMBtKx_Kzvyj74sk891M01610&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwix9dvDxdrTAhXDuY8KHXSoBF4Q6AEIJjAA#v=onepage&q=ashtaka%20vishvamitra&f=false|publisher=Penguin UK|author=Bibek Debroy|year=2016}}</ref> (Successor to his Kingdom)<ref>{{cite book|title=History Of Ancient India (a New Version) : From 7300 Bb To 4250 Bc,|url=https://books.google.co.in/books?id=b7gOBW8oDFgC|year=2006|publisher=Atlantic Publishers & Dist|page=281}}</ref><ref>{{cite web|url=https://books.google.co.in/books?id=UxFuAAAAMAAJ&q=ashtaka+vishvamitra+kingdom&dq=ashtaka+vishvamitra+kingdom&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwj2mazegubYAhUHTo8KHTcPBmIQ6AEISzAG|title=Uttar Pradesh District Gazetteers: Farrukhabad|first=Uttar Pradesh|last=(India)|date=23 April 1988|publisher=Government of Uttar Pradesh|via=Google Books}}</ref> *[[Shunahshepa]] (also known as Devarata) (adopted Son)<ref>{{cite web|url=https://books.google.co.in/books?id=KtZRAQAAIAAJ&pg=PA24&dq=vishvamitra+son&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwi3kM2a-uXYAhUIPI8KHW0kDvYQ6AEIKDAA#v=onepage&q=vishvamitra+son&f=false|title=Textual Sources for the Study of Hinduism|first=Wendy|last=Doniger|date=23 April 1988|publisher=Manchester University Press|via=Google Books}}</ref> *[[Shakuntala]] (from [[Menaka]])<ref>{{cite book|title=Holy People of the World: A Cross-cultural Encyclopedia|url=https://books.google.co.in/books?id=H5cQH17-HnMC&pg=PA899&dq=vishvamitra+100+son%27s&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjlkvW6utjTAhUGO48KHSVaDQMQ6AEIMTAE#v=onepage&q=vishvamitra%20100%20son's&f=false|publisher=ABC-CLIO|year=2004|first=Phyllis G. |last=Jestice|page=899}}</ref> *and other 100 sons |philosophy = |honors = [[Rishi]] <br> [[Rajarshi]] <br> [[Maharishi]] <br> [[Brahmarshi]] |literary_works = |footnotes = Composed [[Mandala 3]] of [[Rigveda]], [[Gayatri Mantra]], [[Ram Raksha Stotra]] }} [[File:Raja Ravi Varma - Mahabharata - Birth of Shakuntala.jpg |right|thumb|250px|Birth of Shakuntala - Vishvamitra rejects the child and mother, because they represented to him a lapse in spiritual pursuits and his earlier renunciation of domestic/king's life.<ref>Nijhawan, A. (2009). Excusing the female dancer, South Asian Popular Culture, 7(2), pp 99-112</ref> Painting by [[Raja Ravi Varma]] (1848–1906)]] പുരാതന [[ഭാരതം|ഭാരത]] ഇതിഹാസങ്ങളിൽ പരാമർശിക്കപ്പെടുന്ന ഒരു [[മുനി|മുനിയാണ്]] '''വിശ്വാമിത്രൻ'''. [[പുരാണങ്ങൾ|പുരാണങ്ങളിൽ]] ബ്രഹ്മർഷി വിശ്വാമിത്രൻ എന്നാണ് അദ്ദേഹം അറിയപ്പെടുന്നത്. ([[സംസ്കൃതം]]‍:विश्वामित्र: , [[ആംഗലേയം]]: Viswamitra). [[ഋഗ്വേദം|ഋഗ്വേദത്തിലെ]] മൂന്നാം മണ്ഡലത്തിലെ മിക്ക ഋക്കുകളും [[ഗായത്രീ മന്ത്രം|ഗായത്രീ മന്ത്രവും]] ദർശനമായി കിട്ടിയത് വിശ്വാമിത്രനാണ്, എന്നാണു വിശ്വാസം. വേദങ്ങൾ അപൗരുഷേയമാണല്ലോ. അദ്ദേഹത്തിൽനിന്നു ശിഷ്യന്മാർ ആ മന്ത്രങ്ങൾ കേട്ടു പഠിച്ചു. വളരെ പിന്നീട് അവ ലിഖിതരൂപം നേടി. == നിരുക്തം == വിശ്വസ്യജഗതോമിത്രം വിശ്വാമിത്ര: വിശ്വം = പ്രപഞ്ചം, മിത്രം = സുഹൃത്ത് ==വിശ്വാമിത്രന്റെ യാഗരക്ഷ== എല്ലാ മന്ത്രങ്ങളുടെയും മാതാവായ ഗായത്രി മന്ത്രത്തിന്റെ രചയിതാവാണ് വിശ്വാമിത്രൻ. ഉപനയന സമയത്ത് ഗുരുപദേശമായി മാത്രം ലഭിക്കുന്ന മന്ത്രമാണ് ഗായത്രിമന്ത്രം. ബാലകാണ്ഡത്തിൽ വിശ്വാമിത്ര മഹർഷിയുടെ അയോദ്ധ്യാപ്രവേശനവും രാമ-ലക്ഷ്മണന്മാരെ കൂട്ടി തന്റെ യാഗരക്ഷ നടത്തുന്നതും പ്രതിപാദിച്ചിട്ടുണ്ട്. ദശരഥപുത്രന്മാരുടെ യൗവനകാലത്താണ് വിശ്വാമിത്ര മഹർഷി അയോധ്യയിൽ എത്തി. കുലഗുരുവായ വസിഷ്ഠമഹർഷി വിശ്വാമിത്രന്റെ മഹിമ രാജാവിനു പറഞ്ഞു കൊടുക്കുന്നു. ദശരഥ നിർദ്ദേശത്താൽ രാമ-ലക്ഷ്മണന്മാർ വിശ്വാമിത്രനൊപ്പം പുറപ്പെട്ടു. കാട്ടിലൂടെയുള്ള യാത്രയിൽ കുമാരന്മാർക്ക് വിശപ്പും ദാഹവും അനുഭവപ്പെടാതിരിക്കാനായി മഹർഷി രണ്ടു മന്ത്രങ്ങൾ ഉപദേശിച്ചു; ‘ബല-അതിബല’. ഘോരവനത്തിലെത്തിയപ്പോൾ മഹർഷി താടക എന്ന ആയിരം ആനകളുടെ ശക്തിയുള്ള രാക്ഷസിയെ പറ്റിപറഞ്ഞു കൊടുത്തു. സുകേതുവിന്റെ പുത്രിയും സുന്ദന്റെ ഭാര്യയുമാണ് താടക. സുന്ദനെ അഗസ്ത്യാശ്രമം നശിപ്പിക്കാൻ തുടങ്ങിയപ്പോൾ അഗസ്ത്യമുനി ഭസ്മമാക്കി. ഇവളേയും കൊല്ലേണ്ടതാണന്ന് മഹർഷി രാമനെ നിർദ്ദേശിച്ചു. ഒരിക്കലും സ്ത്രീധർമ്മം പാലിക്കാത്ത ധർമ്മ-ഹീനയായ അവളെ കൊല്ലുന്നതിൽ പാപമില്ല. തുടർന്ന് താടകയെ രാമൻ യുദ്ധത്തിൽ കൊന്നു. അന്ന് രാത്രി അവർ ആ കാട്ടിൽ തന്നെ തങ്ങി. പിറ്റേന്ന് സൂര്യോദയത്തിനു മുൻപ് രാമ-ലക്ഷ്മണന്മാരെ വിളിച്ചുണർത്തുന്ന രാമായണഭാഗമാണ് വെങ്കിടേശ്വര സുപ്രഭാതത്തിലെ ആദ്യഭാഗം. "കൗസല്യ സുപ്രജ രാമ പൂർ‌വ്വ സന്ധ്യ പ്രവർത്തതേ ഉത്തിഷ്ഠ നരശാർദ്ദൂല കർത്തവ്യം ദൈവമാഹ്നികം..." സുബ്ബലക്ഷ്മിയുടെ ഈ മധുരസ്വരം ഭാരതീയരയുടെ പ്രഭാത കീർത്തനമായി മാറിയിട്ട് നിരവധി ദശകങ്ങളായി. തുടർന്ന് നിരവധി ദിവ്യാസ്ത്രങ്ങൾ മഹർഷി ഇരുവർക്കും ഉപദേശിച്ചു. രാവണവധത്തിനു അവരെ സജ്ജമാക്കുകയാണ് ത്രികാലജ്ജാനിയായ മഹർഷി ചെയ്തത്. അതിനുശേഷം വിശ്വാമിത്ര മഹർഷിയുടെ യാഗം മുടക്കാൻ വന്ന സുബാഹുവിനെ വധിച്ചു, അഭയം പ്രാപിച്ച മാരീചനെ രാമൻ വിട്ടയയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. അതിനുശേഷം മഹർഷി ഇരുവരേയും മിഥിലാപുരിയിലേക്ക് കൂട്ടികൊണ്ടുപോയി. ഇനി സീതാസ്വയംവരം. == ഇതുംകൂടി കാണുക== * [[മേനക (അപ്സരസ്സ്)]] == ആധാരഗ്രന്ഥങ്ങൾ == {{reflist}} {{Rigveda}} {{Rishis of Hindu mythology}} {{രാമായണം}} {{Hindu-myth-stub}} [[വർഗ്ഗം:രാമായണത്തിലെ കഥാപാത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:മഹാഭാരതത്തിലെ കഥാപാത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ദേവിഭാഗവതത്തിലെ കഥാപാത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഭാഗവതത്തിലെ കഥാപാത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:മഹർഷിമാർ]] s4x7xs55wy4kr23e1enumbhuii2gro1 0 18651 4682137 4599721 2026-11-01T21:07:44Z Atcovi 55791 mujawwad --> murattal 4682137 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Ash-Shura}} [[പ്രമാണം:Chapter 42, Ash-Shura (Murattal) - Recitation of the Holy Qur'an.mp3|ലഘുചിത്രം|ശൂറാ]] [[മുസ്ലീം|മുസ്ലീങ്ങളുടെ]] വിശുദ്ധ ഗ്രന്ഥമായ '''[[ഖുർആൻ|ഖുർആനിലെ]]''' നാല്പത്തിരണ്ടാം അദ്ധ്യായമാണ്‌ '''ശൂറാ''' (കൂടിയാലോചന). '''അവതരണം''': മക്കയിൽ '''സൂക്തങ്ങൾ''': 53 {{wikisource|പരിശുദ്ധ ഖുർആൻ/ശൂറാ‍‍|ശൂറാ‍‍}} {{Sura|42|[[ഫുസ്സിലത്ത്]]|[[സുഖ്റുഫ്]]}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == *[http://www.quranmalayalam.com/quran/uni/u42.html ഈ അദ്ധ്യായത്തിന്റെ യൂണികോഡിലുള്ള മലയാളം പരിഭാഷ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071008150610/http://www.quranmalayalam.com/quran/uni/u42.html |date=2007-10-08 }} {{Islam-stub|Ash-Shura}} pa2085b7gpo8bmwjtd4qcxfoj78xyk7 0 21712 4682067 4619808 2026-11-01T14:09:52Z ~2026-58343-37 224858 /* ജീവിതരേഖ */ 4682067 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Methil Radhakrishnan}} {{Infobox writer | name = Maythil Radhakrishnan | embed = | honorific_prefix = | honorific_suffix = | image = Maythil Radhakrishnan.JPG | image_size = | image_upright = | alt = | caption = | native_name = | native_name_lang = {{lang-ml|മേതിൽ രാധാകൃഷ്ണൻ}} | pseudonym = | birth_name = | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1944|07|24}} | birth_place = Puthiyankam, [[Alathur]], [[Palakkad]], [[Madras Presidency]], [[British India]] | death_date = | death_place = | resting_place = | occupation = Writer | language = Malayalam and English | nationality = Indian | citizenship = | education = | alma_mater = | period = | genre = {{ublist|Poetry|Fiction|Non fiction}} | subject = <!-- or: | subjects = --> | movement = | notableworks = | spouse = പ്രഭ | partner = <!-- or: | partners = --> | children = June, Julian | relatives = [[Methil Devika]] (Niece) | awards = | signature = | signature_alt = | years_active = Since 1970 | module = | website = <!-- {{URL|example.org}} --> | portaldisp = <!-- "on", "yes", "true", etc; or omit --> }} മലയാള ആധുനിക [[ചെറുകഥ|ചെറുകഥാകൃത്തുക്കളിൽ]] പ്രമുഖനാണ് '''മേതിൽ രാധാകൃഷ്ണൻ'''(24 ജൂലൈ 1944). == ജീവിതരേഖ == [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[പാലക്കാട്]] ജനിച്ചു.ഉപരിവിദ്യാഭ്യാസം [[ചിറ്റൂർ ഗവണ്മെന്റ് ആർട്സ് & സയൻസ് കോളേജ്|ചിറ്റൂർ ഗവണ്മെന്റ് കോളേജിലും]],[[ശ്രീ കേരള വർമ്മ കോളേജ്|തൃശ്ശൂർ കേരളവർമ്മ കോളേജിലും]].നോർവീജിയൻഷിപ്പിങ് സ്ഥാപനത്തിലെ കമ്പ്യൂട്ടർ വിഭാഗത്തിന്റെ അധിപനായും,നെസ്റ്റ് സോഫ്റ്റ്‌വേർ യു.എസ്.എ യുടെ ചെന്നൈ ശാഖയിൽ സീനിയർ സാങ്കേതികലേഖകനായും പ്രവർത്തിച്ചു.ന്യൂ ഇൻഡ്യൻ എക്സ്പ്രസിലും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. ജന്തുസ്വഭാവശാസ്ത്രം സംബന്ധീച്ച സ്വനിരീക്ഷണങ്ങൾ ബ്രിട്ടനിലെ എന്റമോളജിക്കൽ സൊസൈറ്റിയുടെ ആനുകാലികങ്ങളിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. മാധ്യമം ആഴ്ചപ്പതിപ്പിലെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ "മൂന്നുവര" എന്ന ഉപന്യാസ പരമ്പര വായനക്കാരുടെ ശ്രദ്ധനേടുകയുണ്ടായി. 2014ൽ കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ സമഗ്ര സംഭാവന പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു<ref>{{Cite web|url=https://pop.prd.kerala.gov.in/index.php/main-news/6539-2016-03-01-05-02-29|title=കാവാലം നാരായണ പണിക്കർ, പ്രൊഫ. എം. തോമസ് മാത്യു എന്നിവർക്ക് വിശിഷ്ടാംഗത്വം|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=പബ്ലിക്ക് റിലേഷൻസ് വകുപ്പ്}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> " 2025 ൽ ഈ മലയാളി അന്താരാഷ്ട്ര പുരസ്കാരവും മാതൃഭൂമി സാഹിത്യപുരസ്കാരവും അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചു.<ref>https://www.mathrubhumi.com/literature/news/methil-radhakrishnan-wins-2025-mathrubhumi-literary-award-v6fvrnpwM{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>2026 ൽ എഴുത്തച്ഛൻ പുരസ്കാരവും നേടി == പുസ്തകങ്ങൾ == ==നോവൽ== *സൂര്യവംശം(1970) *ബ്രാ(1974) *ചുവന്ന വിദൂഷകരുടെ അഞ്ചാം പത്തി *ലൈംഗികതയെക്കുറിച്ച് ഒരുപന്യാസം *ഹിച്ച്‌കോക്കിന്റെ ഇടപെടൽ == കഥകൾ == *ഡിലൻ തോമസിന്റെ പന്ത് *സംഗീതം ഒരു സമയകലയാണ് *നായകന്മാർ ശവപേടകങ്ങളിൽ *മേതിൽ രാധാകൃഷ്ണന്റെ കഥകൾ == കവിതകൾ == *ഭൂമിയേയും മരണത്തേയും കുറിച്ച് *പെൻഗ്വിൻ <!-- ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== --> ==അവലംബം== [https://web.archive.org/web/20070821214258/http://www.goethe.de/ins/in/lp/prj/sdt/ind/mar/prt/enindex.htm മേതിലിനെ കുറിച്ച്] ==പുറം കണ്ണി== {{Commons category}} *[http://maythil.blogspot.com/ മേതിലിന്റെ ബ്ലോഗ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305130118/http://maythil.blogspot.com/ |date=2016-03-05 }} *[http://www.goethe.de/ins/in/lp/prj/sdt/ind/mar/prt/enindex.htm Author's Profile for Maythil Radhakrishnan] *[http://www.india-today.com/itoday/20041115/books2.html Surreal Seduction: Hitchcock shares space with Eliot as imagination goes global]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[വർഗ്ഗം:മലയാള കഥാകൃത്തുക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളം നോവലെഴുത്തുകാർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളകവികൾ]] [[വർഗ്ഗം:1944-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:സമഗ്രസംഭാവനക്കുള്ള കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:പാലക്കാട് ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] 4jjyvxavbnewrp19tmaocqxnmxy3vuk 0 22799 4682097 3628561 2026-11-01T17:38:24Z Manojk 9257 Image Discovered and Added with #MediaHunter 4682097 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Kutti Revathi}} {{ആധികാരികത}} {{Infobox writer | name = എസ്. രേവതി | image = Revathy.jpg | caption = | background = non_performing_personnel | birth_date = 1974<ref name=pi/> | birth_place = Malailoyal, [[Thiruverumbur]] | occupation = [[Poet]], [[Lyricist]], [[Activist]], [[Siddha medicine|Siddha doctor]], [[Screenplay writer]]<ref name=pi/> | nationality = Indian | religion = | subject = | influenced = [[sangam literature]] | years_active = 2000&ndash;present | website = }} സമകാലീന [[തമിഴ്‌]] സാഹിത്യത്തിലെ ശ്രദ്ധേയരായ സ്ത്രീ-പക്ഷ എഴുത്തുകാരികളിൽ‌ ഒരാളാണ് കവയിത്രിയായ '''കുട്ടി രേവതി''' (ഡോ. എസ് രേവതി)<ref name=pi>{{cite web|url=http://www.poetryinternationalweb.net/pi/site/poet/item/6288/27/Kutti-Revathi|title=Kutti Revathi|location=[[Rotterdam]]|publisher=''Poetry International''|accessdate=20 June 2013|archive-date=2013-06-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20130623235640/http://www.poetryinternationalweb.net/pi/site/poet/item/6288/27/Kutti-Revathi|url-status=dead}}</ref>. [[1976]]-ൽ‌ [[തിരുച്ചിറപ്പള്ളി|തിരുച്ചിറപ്പള്ളിക്കടുത്തുള്ള]] തിരുവെമ്പൂരിൽ‌ ജനിച്ചു. അച്‌ഛൻ സ്വയംഭൂലിംഗം, അമ്മ തങ്ക ലക്ഷ്മി. ബി. എസ്. എം. എസ്. (Bach. of Sidha Medicine and Surgery) ബിരുദധാരിയാണ്. [[പനിക്കുടം]] എന്ന വനിതാ മാസികയുടെ പത്രാധിപയാണ്. 'The Silence of Withering Tree', [[കമലാ സുറയ്യ|കമലാ സുറയ്യയെ]] കുറിച്ചെടുത്ത 'The Looking Glass' എന്നീ ഡോക്യുമെൻ‌റ്റി ചിത്രങ്ങളുടെ സം‌വിധായികയാണ്. == കവിതാ സമാഹാരങ്ങൾ‌ == *പൂനൈയെ പോലെ അലയും വെളിച്ചം (1999) *മുലൈകൾ (2002) *തനിമയിൽ‌ ആയിരം ഇറ കൈകൾ‌ (2003) == പുരസ്കാരങ്ങൾ == *''Sigaram 15'': Faces of Future award for literature (ഇന്ത്യാ ടുഡേ) *സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ യാത്രാ വേതനം (2005ൽ) == കൂടുതൽ == ==അവലംബം== {{reflist}} [http://india.poetryinternationalweb.org/piw_cms/cms/cms_module/index.php?obj_id=6296&x=1 കുട്ടി രേവതിയുടെ കവിത]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Bio-stub}} [[വർഗ്ഗം:തമിഴ് കവികൾ]] [[വർഗ്ഗം:1976-ൽ ജനിച്ചവർ]] 31wkhnme7vsgeaiaf3d1ygxj01bbbuy 3 30686 4682077 4112631 2026-11-01T16:01:26Z TheGreatEditor024 211141 /* 09 നവംബർ 2026 */ പുതിയ ഉപവിഭാഗം 4682077 wikitext text/x-wiki {| border="0" cellpadding="2" style="float: right; background-color:#f9f9f9;margin:1px;border: thin solid red; width: 160px; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |+ colspan="2" style="margin-left: inherit; background:red; color:#ffffff;text-align:center;"| '''ഞാനുമായുള്ള പഴയ സം‌വാദങ്ങൾ ഇവിടെ കാണാം''' |- !align="center"|[[Image:Vista-file-manager.png|50px|സംവാദ നിലവറ]]<br/> |- | <center>[[ഉപയോക്താവിന്റെ_സംവാദം:Adv.tksujith/നിലവറ_1|'''ഒന്നാം നിലവറ'''</center>]] |- | <center>[[ഉപയോക്താവിന്റെ_സംവാദം:Adv.tksujith/നിലവറ_2|'''രണ്ടാം നിലവറ'''</center>]] |- | <center>[[ഉപയോക്താവിന്റെ_സംവാദം:Adv.tksujith/നിലവറ_3|'''മൂന്നാം നിലവറ'''</center>]] |- | <center>[[ഉപയോക്താവിന്റെ_സംവാദം:Adv.tksujith/നിലവറ_4|'''നാലാം നിലവറ'''</center>]] |} 0_ == Rio Olympics Edit-a-thon == Dear Friends & Wikipedians, Celebrate the world's biggest sporting festival on Wikipedia. The Rio Olympics Edit-a-thon aims to pay tribute to Indian athletes and sportsperson who represent India at Olympics. Please find more details '''[[:m:WMIN/Events/India At Rio Olympics 2016 Edit-a-thon/Articles|here]]'''. The Athlete who represent their country at Olympics, often fail to attain their due recognition. They bring glory to the nation. Let's write articles on them, as a mark of tribute. For every 20 articles created collectively, a tree will be planted. Similarly, when an editor completes 20 articles, a book will be awarded to him/her. Check the main page for more details. Thank you. [[:en:User:Abhinav619|Abhinav619]] <small>(sent using [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 16:54, 16 ഓഗസ്റ്റ് 2016 (UTC), [[:m:User:Abhinav619/UserNamesList|subscribe/unsubscribe]])</small> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Abhinav619/UserNamesList&oldid=15842813 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Titodutta@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> ==[[:വർഗ്ഗം:തിരവനന്തപുരത്തെ ഹാളുകൾ]] നീക്കം ചെയ്യാൻ നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നു== <div class="floatleft" style="margin-bottom:0">[[File:Ambox warning orange.svg|48px|alt=|link=]]</div>'''[[:വർഗ്ഗം:തിരവനന്തപുരത്തെ ഹാളുകൾ]]''' ഒഴിവാക്കാൻ, ലയിപ്പിക്കാൻ, അഥവാ പുനഃനാമകരണം ചെയ്യാൻ നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നു. [[Wikipedia:Categorization|വർഗ്ഗീകരണ]] നയങ്ങൾക്കനുസരിച്ചാണോ ഈ നിർദ്ദേശം സൃഷ്ടിച്ചത് എന്നതറിയുവാൻ ഒരു ചർച്ച നടക്കുന്നുണ്ട്. താങ്കൾക്ക് ഈ നിർദ്ദേശത്തെക്കുറിച്ച് അഭിപ്രായം അറിയിക്കുന്നതിനായി ദയവായി [[Wikipedia:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള വർഗ്ഗങ്ങൾ|ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള വർഗ്ഗങ്ങൾ]] എന്ന താളിൽ '''[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള വർഗ്ഗങ്ങൾ#വർഗ്ഗം:തിരവനന്തപുരത്തെ ഹാളുകൾ|വർഗ്ഗത്തിന്റെ വിവരണത്തിൽ]]''' താങ്കളുടെ അഭിപ്രായം രേഖപ്പെടുത്തുക.<!-- Template:Cfd-notify--> നന്ദി. [[ഉപയോക്താവ്:Raghith|Raghith]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Raghith|സംവാദം]]) 05:53, 26 ഓഗസ്റ്റ് 2016 (UTC) : [[ഉപയോക്താവ്:Raghith|Raghith]] -{{done}} ==ഗ്രന്ഥാലയ&വിവര ശാസ്ത്രം == [[ഗ്രന്ഥാലയ വിവര ശാസ്ത്രം]] എന്ന ലേഖനവുമായി ലയിപ്പിക്കാം. ഇന്റർവിക്കിലിങ്ക് മാറ്റികൊടുക്കാം. [[ഉപയോക്താവ്:Jameela P.|Jameela P.]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Jameela P.|സംവാദം]]) 17:03, 29 സെപ്റ്റംബർ 2016 (UTC) == സമ്മതം == കാര്യനിർവ്വാഹക സ്ഥാനാർത്ഥി സ്ഥാനത്തേക്ക് നിർദേശിക്കുപ്പോൾ സമ്മതം ചോദിക്കുന്ന ഒരു ചടങ്ങുണ്ട് , മറന്നു പോയി അല്ലേ ബായ് , പ്രസ്തുത ചോദ്യം താങ്കൾക്ക് വേണ്ടി ഞാൻ ചോദിച്ചിട്ടുണ്ട് [https://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%89%E0%B4%AA%E0%B4%AF%E0%B5%8B%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B4%BE%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%B1%E0%B5%86_%E0%B4%B8%E0%B4%82%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%A6%E0%B4%82:Ranjithsiji#.E0.B4.95.E0.B4.BE.E0.B4.B0.E0.B5.8D.E0.B4.AF.E0.B4.A8.E0.B4.BF.E0.B5.BC.E0.B4.B5.E0.B5.8D.E0.B4.B5.E0.B4.BE.E0.B4.B9.E0.B4.95_.E0.B4.B8.E0.B5.8D.E0.B4.A5.E0.B4.BE.E0.B4.A8.E0.B4.BE.E0.B5.BC.E0.B4.A4.E0.B5.8D.E0.B4.A5.E0.B4.BF] --<font style="font-family: Zapfino, Segoe Script">[[User:irvin_calicut|<font color="blue">- ഇർവിൻ കാലിക്കറ്റ്‌ ..</font>]]</font><font style="font-family: Papyrus">[[User talk:irvin_calicut|<font color="brown">.. സംവദിക്കാൻ</font>]]</font> 07:43, 2 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) :നന്ദി [[User:irvin_calicut|- ഇർവിൻ ജി]] അക്കാര്യം വിട്ടുപോയി. സമ്മതം സത്യത്തിൽ നേരിൽ ചോദിച്ചിരുന്നു. അതിന് ശേഷമാണ് പ്രൊപ്പോസ് ചെയ്തത്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ അത് എഴുതി ചോദിക്കുന്ന കാര്യവും മറന്നു {{പുഞ്ചിരി}} --[[ഉപയോക്താവ്:Adv.tksujith|Adv.tksujith]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adv.tksujith|സംവാദം]]) 00:19, 3 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) ==സംരക്ഷിത താളുകൾ== മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലെ ചില താളുകളുടെ നാൾവഴിപരിശോധിക്കുമ്പോൾ അവ സംരക്ഷി സംരക്ഷിച്ചിട്ടുള്ളതായി കാണുന്നു.എന്നാൽ ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിയിൽ സംരക്ഷിത താളുകളിൽ കാണുന്ന പോലെയുള്ള ഒരു ലോക്കിന്റെ ചിഹ്നം ഇതിൽ കാണുന്നില്ല എന്തുകൊണ്ടാണിത്? [[ഉപയോക്താവ്:Akhiljaxxn|Akhiljaxxn]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akhiljaxxn|സംവാദം]]) 01:20, 3 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) ==Support== Sir, Please support the event here [https://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF_%E0%B4%B8%E0%B4%82%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%A6%E0%B4%82:%E0%B4%AA%E0%B4%9E%E0%B5%8D%E0%B4%9A%E0%B4%BE%E0%B4%AF%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B5%8D#Multi_Lingual_Contentent_Development_Workshop] and also comment please.--[[ഉപയോക്താവ്:Drcenjary|Drcenjary]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Drcenjary|സംവാദം]]) 02:47, 13 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) ==[[ചാതുർവർണ്ണ്യം]] എന്ന ലേഖനം [[Caste system in India]] എന്ന ലേഖനത്തിന്റെ നേർവിവർത്തനമല്ല== [[Caste system in India]] എന്ന ലേഖനം ഇംഗ്ലിഷിൽ വളരെ വിപുലമായി കൊടുത്തിട്ടുണ്ട്. ഇത് തീർച്ചയായും മലയാളത്തിൽ പദാനുപദ തർജ്ജമ തന്നെ വരേണ്ടതുണ്ട്. പക്ഷെ ഇതിന്റെ മലയാള പരിഭാഷ [[ചാതുർവർണ്ണ്യം]] എന്നാണ് കൊടുത്തിരിക്കുന്നത്. എന്നിട്ട് ചാതുർവർണ്ണ്യത്തെപ്പറ്റി മാത്രം ലഘുവായി എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. പകരം ഇന്ത്യയിലെ ജാതി സംബ്രദായം എന്ന് തലക്കെട്ടു നൽകേണ്ടിയിരുന്നു. ഈ ലേഖനം വിപുലീകരിക്കാനുള്ള സാദ്ധ്യതതന്നെ ഇല്ലാതാക്കുന്ന തരത്തിലാണ് [[Caste system in India]] എന്ന ലേഖനത്തെ [[ചാതുർവർണ്ണ്യം]] എന്നു വിവർത്തനം ചെയ്തിട്ട് ഇംഗ്ലിഷ് ലേഖനവുമായി കണ്ണിചേർത്തിരിക്കുന്നത്. ജാതി സമ്പ്രദായം ചാതുർവർണ്ണ്യത്തിൽ മാത്രമൊതുങ്ങുന്ന കാര്യമല്ല എന്നതിനാൽ ഇതു ഇംഗ്ലിഷിന്റെ ഗുണനിലവാരത്തിൽ എത്തിക്കേണ്ടുന്നതിന് തലക്കെട്ടു മാറ്റുകയോ കണ്ണി ഇന്ത്യയിലെ ജാതിസമ്പ്രദായം എന്നു തിരുത്തുകയോ ചെയ്യണം എന്നു അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു.[[ഉപയോക്താവ്:Ramjchandran|Ramjchandran]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ramjchandran|സംവാദം]]) 19:48, 16 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) :ശരിയാക്കിയിട്ടുണ്ട് [[ഉപയോക്താവ്:Ramjchandran|Ramjchandran]] മാഷേ. [[ഇന്ത്യയിലെ ജാതി സമ്പ്രദായം]] എന്ന ലേഖനം വികസിപ്പിക്കുക. സമയമില്ലാത്തതിനാൽ അത് ചെയ്യാൻ കഴിയാത്തതിൽ ഖേദിക്കന്നു. നന്ദി --[[ഉപയോക്താവ്:Adv.tksujith|Adv.tksujith]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adv.tksujith|സംവാദം]]) 01:07, 17 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) ==[[ഇന്ത്യയിലെ ജാതി സമ്പ്രദായം]] എന്ന ലേഖനം എത്രയും പെട്ടെന്ന് പൂർണ്ണമാക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നതാണ്== തീർച്ചയായും ആ ലേഖനം പൂർണ്ണമാക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നതാണ്. തെറ്റുണ്ടെങ്കിൽ തിരുത്തുമല്ലോ? ഇത്തരം ലേഖനം ഇവിടെ വേണ്ടതാണ്. പ്രത്യേകിച്ചും കാലം ആവശ്യപ്പെടുന്നതും പുതുതലമുറ വായിക്കേണ്ടതും. വിക്കിപീഡിയ ആഴമുള്ള ലേഖനങ്ങൾകൊണ്ടു നിറയട്ടെ, നന്ദി... [[ഉപയോക്താവ്:Ramjchandran|Ramjchandran]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ramjchandran|സംവാദം]]) 13:56, 21 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) ==സംവാദം== [[ഉപയോക്താവ്:Adv.tksujith|Adv.tksujith]] എന്റെ സംവാദം താളിലെ സംവാദങ്ങൾ പത്തായത്തിലാക്കാൻ ഒന്നു സഹായിക്കുമൊ? [[ഉപയോക്താവ്:Akhiljaxxn|Akhiljaxxn]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akhiljaxxn|സംവാദം]]) 17:44, 18 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) നന്ദി [[ഉപയോക്താവ്:Akhiljaxxn|Akhiljaxxn]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akhiljaxxn|സംവാദം]]) 17:50, 19 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) ==സ്റ്റാർ ചിഹ്നം== [[ഉപയോക്താവ്:Adv.tksujith|Adv.tksujith]] മലയാളം വിക്കിയിൽ തിരഞ്ഞെടുത്ത ലേഖനങ്ങൾ ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിയിൽ തിരഞ്ഞെടുത്തതായി(ഇന്റർവിക്കി കണ്ണിയിൽ സ്റ്റാർ ചിഹ്നം) കാണിക്കുന്നില്ലല്ലോ? എന്തുകൊണ്ടാണ് ഇങ്ങനെ സംഭവിക്കുന്നത്? [[ഉപയോക്താവ്:Akhiljaxxn|Akhiljaxxn]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akhiljaxxn|സംവാദം]]) 17:50, 19 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) :ലേഖനത്തിന്റെ വലത് മുകളിലുള്ള നക്ഷത്ര ചിഹ്നം അതിന്റെ പ്രെറ്റി യു.ആർ.എൽ ചേർത്തിരിക്കുന്ന സ്ഥലത്ത് കാണിക്കുന്നില്ല എന്നതല്ലേ [[ഉപയോക്താവ്:Akhiljaxxn|Akhiljaxxn]] ഉദ്ദേശിച്ചത് ? അതിനായി ആ തിരിച്ച് വിടൽ താളിലും <nowiki>{{featured}}</nowiki> എന്ന ഫലകം ചേർക്കണം. ദാ ഇതിൽ ചേർത്തിരിക്കുന്നത് നോക്കൂ [https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=P_KrishnaPillai&redirect=no] [[ഉപയോക്താവ്:Adv.tksujith|Adv.tksujith]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adv.tksujith|സംവാദം]]) 18:29, 19 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) ഇതല്ല ഞാൻ ഉദ്ദേശിച്ചത്.ഇന്റർവിക്കി കണ്ണികളിൽ ആണ് . ഉദാഹരണത്തിന് [[മൈക്കൽ ജാക്സൺ]] എന്ന താളിൽ ഇന്റർവിക്കി കണ്ണികളിലെ ഏഴു ഭാഷകളിലൊ മറ്റൊ ആതാൾ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടതായി സുചിപ്പിക്കുന്നതിനായി സ്റ്റാർ ചിഹ്നംകാണിക്കുന്നു. എന്നാൽ മലയാളത്തിനു നേരെ ഈ ചിഹ്നം കാണിക്കുന്നുമില്ല.[[ഉപയോക്താവ്:Akhiljaxxn|Akhiljaxxn]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akhiljaxxn|സംവാദം]]) 18:41, 19 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) [[ഉപയോക്താവ്:Adv.tksujith|Adv.tksujith]], Featured ഫലകം തിരഞ്ഞെടുത്ത താളുകളിൽ മാത്രമാണ് ഉപയോഗിക്കേണ്ടത്; തിരിച്ചുവിടൽ താളുകളിൽ ഉപയോഗിക്കേണ്ട ആവശ്യമില്ല. [[ഉപയോക്താവ്:Akhiljaxxn|Akhiljaxxn]], മൈക്കൽ ജാക്സന്റെ മറ്റുഭാഷാലേഖനങ്ങളിൽ പോകുമ്പോൾ മലയാളം ലേഖനത്തിനു നേരെ സ്റ്റാർ ചിഹ്നം കാണാനുണ്ടല്ലോ. --[[ഉപയോക്താവ്:Arjunkmohan|Arjunkmohan]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Arjunkmohan|സംവാദം]]) 19:39, 19 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) [[ഉപയോക്താവ്:Arjunkmohan|Arjunkmohan]] ഇതുവരെ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. ഇവിടെ തിരഞ്ഞെടുത്ത മറ്റു ലേഖനങ്ങളിലും അങ്ങനെ കാണിച്ചിരുന്നില്ല. [[മൈക്ക്ൽ ജാക്സൺ]] എന്ന ലേഖനം മൈക്കൽ ജാക്സൺ എന്ന് മാറ്റാമൊ? എനിക്ക് മാറ്റാൻ സാധിക്കുന്നില്ല ആ താളിന്റെ സംവാദത്തിലും ഇങ്ങനെ ഒരഭിപ്രായമുണ്ട്. [[ഉപയോക്താവ്:Akhiljaxxn|Akhiljaxxn]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akhiljaxxn|സംവാദം]]) 00:21, 20 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) :ക്ഷമിക്കണം [[ഉപയോക്താവ്:Akhiljaxxn|Akhiljaxxn]], [[ഉപയോക്താവ്:Arjunkmohan|Arjunkmohan]] എനിക്ക് ചോദ്യം മനസ്സിലായിരുന്നില്ല. മലയാളത്തിൽ നക്ഷത്ര ചിഹ്നം കാണാതിരുന്നത് അത് മലയാളം ലേഖനം തുറന്ന് വെച്ചിരുന്നതിനാലാണ്. ആ ലേഖനത്തിൽ മുകളിൽ തന്നെ അത് കാണിച്ചിട്ടുണ്ടല്ലോ. മറ്റേത് ഭാഷയിൽ ചെന്നാലും അവിടുത്തെ ഭാഷാ പട്ടികയിൽ ഏതേതൊക്കെ ഭാഷകളിലെ ഫീച്ചേഡ് ലേഖനമാണെന്ന് കാണിക്കുന്നുണ്ട്. --[[ഉപയോക്താവ്:Adv.tksujith|Adv.tksujith]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adv.tksujith|സംവാദം]]) 00:52, 20 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) ഈ താളിൽ ഇപ്പോൾ ''സ്ക്രിപ്റ്റ് പിഴവ്: "RexxS" എന്നൊരു ഘടകം ഇല്ല'' എന്നു കാണിക്കുന്നു. എന്തു കൊണ്ടാണിത്? [[ഉപയോക്താവ്:Akhiljaxxn|Akhiljaxxn]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akhiljaxxn|സംവാദം]]) 02:30, 8 ജനുവരി 2017 (UTC) ==അനുമതിപത്രം ഏതു വേണം?== ഇന്ത്യയിലെ പ്രമുഖ ശാസ്ത്രജ്ഞനായ വ്യക്തിയുടെ ചിത്രങ്ങൾ എന്റെ കയ്യിലില്ലായിരുന്നു. അതിനാൽ ഞാൻ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്വന്തം ചിത്രങ്ങൾ ഇ മെയിലിൽ അയച്ചുതരാൻ അറിയിച്ചു. അതിൻപ്രകാരം അയച്ചുതരാമെന്ന് അറിയിച്ചിട്ടുണ്ട്. ആ ചിത്രങ്ങൾ വിക്കികോമൺസിൽ ഏതു <>'''അനുമതിപത്രത്തോടൊപ്പമാണ്''' <>അപ്ലോഡ് ചെയ്യേണ്ടത്? --[[ഉപയോക്താവ്:Ramjchandran|Ramjchandran]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ramjchandran|സംവാദം]]) 15:59, 26 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) :യഥാർത്ഥത്തിൽ ആ ചിത്രം എടുത്തയാളിന്, അഥവാ അത് പണം മുടക്കി എടുപ്പിച്ചതാണെങ്കിൽ പണം മുടക്കിയ ആളിന് ആണ് അതിന്റെ പകർപ്പവകാശം. അത് നമുക്ക് വെറുതേ അയച്ച് തന്നാൽ അത് കോമൺസിൽ കയറ്റാൻ കഴിയില്ല. ആ ഫോട്ടോ, ഇന്റർനെറ്റിൽ എവിടെയെങ്കിലും ലഭ്യമാണെങ്കിൽ അത് പിടിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യും. അദ്ദേഹത്തെ കൊണ്ട് / ആ ഫോട്ടോ എടുത്ത ആളെ കൊണ്ട് തന്നെ ആ ഫോട്ടോ അപ്ലോഡ് ചെയ്യിക്കുന്നതാണ് ഉചിതം. അല്ലെങ്കിൽ ആ ഫോട്ടോയുടെ പകർപ്പവകാശം സ്വതന്ത്രമാക്കിക്കൊണ്ടുള്ള പ്രഖ്യാപനം - ഒടിആർഎസ് - ഒക്കെ നൽകുന്ന പരിപാടിയുണ്ട്. അത് ചടങ്ങാണ്. അദ്ദേഹത്തെ കൊണ്ട്, അല്ലെങ്കിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ യൂസർ ഐഡി ഉപയോഗിച്ച് ആ ഫോട്ടോ അപ്ലോ‍ഡ് ചെയ്യാമോ എന്ന് നോക്കാമോ [[ഉപയോക്താവ്:Ramjchandran|Ramjchandran]] മാഷേ. --[[ഉപയോക്താവ്:Adv.tksujith|Adv.tksujith]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adv.tksujith|സംവാദം]]) 17:02, 26 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) ==ചിത്രം ചേർക്കുന്നതിനെപ്പറ്റി== [[തമ്പാൻ മേലത്ത്]] എന്ന ശാസ്ത്രജ്ഞൻ എനിക്കു അറിയുന്ന ആളാണ്. അദ്ദേഹത്തെപ്പറ്റി ലേഖനം എഴുതിയിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചിത്രം (ഫോട്ടോ) അദ്ദേഹം തന്നെ ഈ മെയിലിൽ അയച്ചുതന്നത് വിക്കിപീഡിയയിൽ ചേർക്കുന്നത് സംബന്ധിച്ചാണ് ചോദിച്ചത്. തിരക്കുള്ള അദ്ദേഹത്തെ നേരിട്ടുകാണാൻ പ്രയാസമായിരിക്കും. മാത്രമല്ല ചിത്രം വിക്കിപീഡിയയിൽ അപ്ലോഡു ചെയ്യിക്കാൻ കഴിയുമോ എന്നറിയില്ല. വേറെന്തെങ്കിലും മാർഗ്ഗമുണ്ടോ ? --[[ഉപയോക്താവ്:Ramjchandran|Ramjchandran]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ramjchandran|സംവാദം]]) 17:56, 26 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) ഇതെഴുതിയശേഷമാണ് ഈ ലേഖനം ശ്രദ്ധിച്ചത്. [[https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:OTRS]] ഇത്ര സങ്കീർണ്ണമാണ് പ്രശ്നം എന്നറിഞ്ഞില്ല. തത്കാലം ചിത്രം വേണ്ട എന്നു തീരുമാനിച്ചു. അദ്ദേഹത്തോടും പറയാം. ഏതെങ്കിലും വിധേന, സമയം അനുവദിക്കുമെങ്കിൽ കോമൺസിലേയ്ക്കു ചിത്രം അപ്ലോഡു ചെയ്യാൻ. --[[ഉപയോക്താവ്:Ramjchandran|Ramjchandran]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ramjchandran|സംവാദം]]) 18:17, 26 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) ==ഇന്നത്തെ തിരഞ്ഞെടുത്ത ചിത്രത്തിന്റെ ഭാഗത്ത് jishnu എന്ന പേര് അറിയാതെ കടന്നുകൂടിയതാണോ?== അങ്ങനെയെങ്കിൽ അതു മാറ്റാൻ അഭ്യർഥിക്കുന്നു. മുമ്പും ഇതുപോലെ മറ്റൊരുപേർ വന്നു കണ്ടിട്ടുണ്ട്. [[ഉപയോക്താവ്:Ramjchandran|Ramjchandran]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ramjchandran|സംവാദം]]) 18:32, 31 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) ==പി.കെ. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി== [[പി.കെ. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി]] എന്ന താൾ ഒന്നു ശ്രദ്ധിക്കാമൊ?ആ താളിൽ ഒരു ഐ പി വിലാസ ഉപയോഗിച്ച് ഒരു ഉപയാക്താവ് fancruft pole ചേർക്കുന്നു. രണ്ട് പ്രാവശ്യം ഞാൻ മുപ്രാചെയ്തിരുന്നു രണ്ടു തവണ വേറെ ഒരാളും പക് ക്ഷ അദ്ദേഹം ഇത് വീണ്ടും തുടർന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. [[ഉപയോക്താവ്:Akhiljaxxn|Akhiljaxxn]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akhiljaxxn|സംവാദം]]) 17:08, 8 നവംബർ 2016 (UTC) :[[ഉപയോക്താവ്:Akhiljaxxn|Akhiljaxxn]] ഐ.ഡി യെ കുറച്ച് ദിവസത്തേക്ക് തടഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. നോക്കാം. --[[ഉപയോക്താവ്:Adv.tksujith|Adv.tksujith]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adv.tksujith|സംവാദം]]) 18:13, 8 നവംബർ 2016 (UTC) നന്ദി [[ഉപയോക്താവ്:Akhiljaxxn|Akhiljaxxn]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akhiljaxxn|സംവാദം]]) 00:44, 9 നവംബർ 2016 (UTC) ഇതേ താളിൽ ഇതേ ആളു തന്നെ ആണെന്നു തോന്നുന്നു തുടർച്ചയായി ഇക്കാര്യം ചേർക്കുന്നു. ഇതിപ്പോൾ ഒരു മുപ്പതു തവണയിൽ ഏറെയായി ഒന്നു രണ്ടു തവണ റോജി പാല റിവർട്ട് ചെയ്തു ഇദ്ദേഹം ഇത് നിർത്തും എന്നു തോന്നുന്നില്ല. [[ഉപയോക്താവ്:Akhiljaxxn|Akhiljaxxn]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akhiljaxxn|സംവാദം]]) 01:15, 30 മാർച്ച് 2017 (UTC) ==വിക്കിപീഡിയയുടെ നയങ്ങൾക്കു നിരക്കുന്നതാണോ ഈ ലേഖനം? == [[പാവൂർ]] എന്ന ലേഖനം ദയവായി നോക്കുക. വിക്കിപീഡിയയുടെ നയങ്ങൾക്കു നിരക്കുന്നതാണോ ഈ ലേഖനം? ലേഖനത്തിൽ കാണുന്നു: "ലോകത്തിൽ വച്ച് ഇടവകപള്ളി സേവനങ്ങൾ തുളുവിൽ ലഭിക്കുന്ന ഒരേയൊരു പള്ളി പാവൂരിലെ ഹോളി ക്രോസ് പള്ളിയാണ്. " "അവിടെ താമസിക്കുന്ന <u>ക്രിസ്ത്യാനികളും ഹിന്ദുക്കളും സാധാരണയായി വീടുകൾക്കും ഈ പേരു തന്നെയാണ് കൊടുക്കുന്നത്. നല്ലൊരു ശതമാനം ഇസ്ലാം മതസ്തരും ഇവിടെയുണ്ട്</u>. പറവൂർ ജംഗ്ഷനിലെ എം എൽ എ റോഡിൽ റഹ്മാനിയ ജുമാ മസ്ജിദ് എന്നു പേരുള്ള വലിയ ഒരു മുസ്ലീം പള്ളിയുണ്ട്. <u>കൂടുതൽ ആളുകൾ മുസ്ലിം ലീഗ് അനുഭാവികളാണ്. കുറച്ച് പേർ എൽ ഡി എഫ്, എസ് ഡി പി ഐ എന്നിവയെ അനുകൂലിക്കുന്നു</u>. വളരെ <u>ശാന്തമായൊരു</u> ഗ്രാമമാണ് പാവൂർ. ഇവിടുത്തെ ജനങ്ങൾ വളരെ <u>ആത്മാർഥതയുള്ളവരാണ്</u>. ഇവിടെയുള്ള <u>എല്ലാ വിഭാഗങ്ങളിലും ഉൾപെട്ട ജനങ്ങൾ എന്ത് വിശേഷം വന്നാലും അത് ഒരുമിച്ച്</u>ആഘോഷിക്കുന്നവരാണ്. ഈ അടുത്ത കാലത്ത് ഈ ഗ്രാമത്തിലെ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ തോത് ഉയർന്നു വരുന്നതായി കാണുന്നു. ഇവിടുത്തെ ജനങ്ങളും വിദ്യാർഥികളും കൃഷിയിലും വിദ്യാഭ്യാസത്തിലും <u>അവരുടെ വ്യക്തിത്വം അടയാളപ്പെടുത്തി കഴിഞ്ഞു,</u>. അതിനു ഉദാഹരണമാണ് ദേശീയ അവാർഡ് നേടിയ അബ്ദുൾ റഹ്മാൻ ആസിഫും, ഡോക്ട്രേറ്റ് നേടിയ മുഹമ്മദും." എന്നൊക്കെയാണ് കാണുന്നത്. ഇവ എന്ത് അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് എഴുതിയിരിക്കുന്നത് എന്നു സംശയം തോന്നുന്നു. ഇതിനു സർവ്വെയോ മറ്റെന്തെങ്കിലും അടിസ്ഥാനമോ ഉണ്ടോ എന്നു സംശയിക്കുന്നു. ഇതുപോലെ ലേഖനം എഴുതിയാൽ മതിയോ? അഭിപ്രായം അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ഈ സുഹൃത്ത് ഇവിടെ <u>സ്വന്തം നിരീക്ഷണങ്ങൾ</u>നടത്തിയിരിക്കുകയല്ലെ. ഇതു വിക്കിപീഡിയയുടെ നയങ്ങൾക്കു വിരുദ്ധമല്ലെ? [[ഉപയോക്താവ്:Ramjchandran|Ramjchandran]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ramjchandran|സംവാദം]]) 19:13, 4 ഡിസംബർ 2016 (UTC) :[[ഉപയോക്താവ്:Ramjchandran|Ramjchandran]], പുതിയ ലേഖനങ്ങൾ ശ്രദ്ധിക്കുന്നതിൽ അഭിനന്ദനങ്ങൾ. തീർച്ചയായും അത്തരം അവലംബമില്ലാത്ത കാര്യങ്ങൾ ഒഴിവാക്കേണ്ടത് തന്നെയാണ്. [[ഉപയോക്താവ്:Ovmanjusha|Ovmanjusha]] അത് ഏതെങ്കിലും ബ്ലോഗിനെ അവലംബിച്ച് എഴുതിയതാവാം. വിക്കിപീഡിയയിൽ ഏറ്റവുമധികം ലേഖനങ്ങൾ എഴുതിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഉപയോക്താവാണ് മഞ്ജുഷ. ഇത് ശ്രദ്ധയില്ലാതെ പറ്റിയതാവാം. [[ഉപയോക്താവ്:Akhiljaxxn|അഖിൽ]] അത് ശരിയാക്കിയിട്ടുണ്ട്. താങ്കൾക്കും അത്തരം കാര്യങ്ങൾ തിരുത്താവുന്നതാണ്. ബന്ധപ്പെട്ട ഉപയോക്താവിനോട് കൂടി പറയുന്നത് നല്ലതായിരിക്കും. --[[ഉപയോക്താവ്:Adv.tksujith|Adv.tksujith]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adv.tksujith|സംവാദം]]) 01:13, 6 ഡിസംബർ 2016 (UTC) തീർച്ചയായും പുതിയ വിക്കീപീഡിയന്മാർ വരുന്നതിൽ വളരെയധികം സന്തോഷമുണ്ട്. ഇനിയും പുതിയ ആളുകൾ എത്തട്ടെ. അവർ കൂടുതൽ എഴുതട്ടെ. ഇത്തരം തെറ്റുകൾ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുമ്പോൾ അവ തിരുത്തി മുന്നോട്ട് പോകുമ്പോൾ അവർ നമ്മേക്കാൾ നല്ല വിക്കി പ്രവർത്തകർ ആകുമെന്നതിൽ സംശയമില്ല. വിക്കിപ്രവർത്തകർ നിക്ഷ്പക്ഷത, അഥവാ പക്ഷം പിടിച്ചാൽ മനുഷ്യപക്ഷം പിടിക്കുകയാണു വേണ്ടത് എന്നു തോന്നുന്നു. ജാതി, മതം ഇവയുടെ അനുയായികളുടെയും വിശ്വാസികളുടെയും എണ്ണം ആപേക്ഷികമായതിനാലും വിവാദാസ്പദമായതിനാലും അവ ഒരു പ്രദേശത്തെപ്പറ്റി എഴുതുന്ന ലേഖനത്തിൽ ചേർക്കാതിരിക്കുന്നതാകും ഉത്തമം എന്നു കരുതുന്നു. അതുപോലെ ഇത്രയാണ് പള്ളികളുടെയും അമ്പലങ്ങളുടെയും എണ്ണം എന്ന രീതിയിലുള്ള കണക്കുകളും ഇവിടെ കൊടുക്കുന്നത് കരണീയമാണോ എന്നു സംശയമുണ്ട്. ഈയിടെ ബംഗ്ലാദേശിലെ ഒരു സ്ഥലത്തിന്റെ ലേഖനം നോക്കിയപ്പോൾ അതിൽ മതസ്ഥാപനങ്ങളുടെ എണ്ണം സംശയാസ്പദമാണ്. എന്ന കുറിപ്പു കണ്ടു. എന്നാൽ ആ വിഷയവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ലേഖനത്തിൽ അവ പ്രത്യേകം ചേർക്കുന്നതിൽ തെറ്റു പറയാനുമാകില്ല. [[ഉപയോക്താവ്:Ramjchandran|Ramjchandran]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ramjchandran|സംവാദം]]) 12:50, 6 ഡിസംബർ 2016 (UTC) ::വിവിധ സ്ഥലങ്ങളെ കുറിച്ചുള്ള ലേഖനങ്ങൾ എഴുതാൻ പ്രധാനമായും നോക്കുന്നത് അതിനെ പറ്റിയുള്ള ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയ ലേഖനവും സെൻസസ് റിപ്പോർട്ടും സ്ഥലത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വ്യക്തമായ അറിവും ആണ്. ബ്ലോഗുകൾ ഒന്നും തന്നെ ഇതുവരെ ഉപയോഗിച്ചിട്ടില്ല. സ്ഥലങ്ങളുടെ വിവരണത്തിൽ അവിടെ നിലവിൽ ഉള്ള ആരാധനാലയങ്ങളും സ്കൂൾ, കോളേജുകളും മറ്റും പല ലേഖനത്തിലും കൊടുത്തു കാണുന്നുണ്ട്. വിക്കിപീഡിയ ആർക്കും തിരുത്താമെന്നിരിക്കെ അതൊക്കെ ഗുണമേന്മയ്ക്ക് കൊള്ളില്ലാന്നു തോന്നുമ്പോൾ തിരുത്തേണ്ടതാണ്. പരമാവധി ഒറ്റവരി ലേഖനം ആവാതിരിക്കാൻ ഈയിടെ എഴുതിയ എല്ലാ ലേഖനങ്ങളിലും ശ്രമിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഒറ്റവരി എഴുതി എണ്ണം തികയ്ക്കലാണ് ലക്ഷ്യം എന്നും ആക്ഷേപം വരാതിരിക്കാനെന്ന് കരുതാവുന്നതാണ് അതും. ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനം ഇവിടെ നോക്കാം: ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനം - [https://en.wikipedia.org/wiki/Pavoor പാവൂർ] [[ഉപയോക്താവ്:Ovmanjusha|Manjusha &#124; മഞ്ജുഷ]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ovmanjusha|സംവാദം]]) 01:05, 7 ഡിസംബർ 2016 (UTC) നന്ദി [[ഉപയോക്താവ്:Ovmanjusha|Manjusha &#124; മഞ്ജുഷ]] ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കി ലേഖനങ്ങളും അവയിലെ അവലംബത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ മാത്രം എടുക്കുക എന്ന വസ്തുത ഇക്കാര്യം നമ്മെ ഓർമ്മപ്പെടുത്തും. ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കി ലേഖനങ്ങളും നിരന്തരം മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നവയാണ്. അവയെ നാം ഒരു വിക്കിയിലും അവലംബമാക്കാറില്ല. മാതൃകയാക്കാം. ആ ലേഖനവും സമയമുള്ളവർക്ക് എഡിറ്റ് ചെയ്യാവുന്നതാണ്. --[[ഉപയോക്താവ്:Adv.tksujith|Adv.tksujith]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adv.tksujith|സംവാദം]]) 01:26, 7 ഡിസംബർ 2016 (UTC) ::നല്ല അവലംബങ്ങൾ കണ്ടെത്താൻ ശ്രമിക്കാറുണ്ട്. സ്ഥലങ്ങളിൽ ഇപ്പോൾ പ്രത്യേകം ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചത് [[ഉപയോക്താവ്:Vinayaraj|വിനയേട്ടൻ]] അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രൊഫൈൻ പേജിൽ കൊടുത്ത പേരുകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ തന്നെയായിരുന്നു. ഇതിനു മുമ്പ് ഒളിബിക്സ് യജ്ഞത്തിലും ഇതുപോലെ കുറച്ച് അവലംബങ്ങൾ വേറെയും അന്വേഷിച്ചിരുന്നു. എഴുതുവാൻ ശ്രമിക്കുന്ന ലേഖനങ്ങളുടേയും എഴുതിക്കഴിഞ്ഞവയുടേയും ഒരു ലിസ്റ്റുണ്ടാക്കി വെയ്ക്കുന്നുണ്ട്. എഴുതിക്കഴിഞ്ഞവയുടെ കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ പരിഗണിക്കാവുന്ന സോഴ്സിൽ നിന്നും കിട്ടിയാൽ കൂട്ടിച്ചേർക്കാനാണ് ആ ലിസ്റ്റ്. എന്റെ പ്രൊഫൈൽ പേജിൽ തന്നെ അതു കാണാം. എഴുതാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്ന ലിസ്റ്റ് ജിമെയിലിൽ ഡ്രാഫ്റ്റായി കിടക്കുകയാ. പലതും ഇപ്പോൾ തന്നെ വിക്കിയിൽ ഉള്ളതിനാൽ പുതിയതായി എഴുതുവാൻ പോയിട്ടില്ല. യജ്ഞം കഴിഞ്ഞാൽ കൃത്യമായ സോഴ്സ് കിട്ടുകയും ചെയ്താൽ അവിടെ കൂട്ടിച്ചേർക്കാവുന്നതാണ്. അവയിൽ ചിലത് ഇതൊക്കെയാണ് - [[മുഗു]], [[ബായാർ, കാസർഗോഡ്|ബായാർ]], [[അംഗഡിമൊഗറു]], [[പഡ്റെ]], [[നി-യോ]] [[പോൾ അൻക]], [[നിക്കി മിനാജ്]], [[ബബിത കുമാരി]] ഇങ്ങനെ ചിലത്. പിന്നെ മറ്റൊന്ന്, വിക്കിപീഡിയയിൽ എഴുതാവുന്ന രീതിയുടെ നയങ്ങളുടെ ലിങ്ക് കൂടി ഇവിടെ ഒന്നു ഷെയർ ചെയ്യണം. ഇതുവരെ വായിക്കാൻ പറ്റിയിട്ടില്ല. - [[ഉപയോക്താവ്:Ovmanjusha|Manjusha &#124; മഞ്ജുഷ]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ovmanjusha|സംവാദം]]) 03:14, 7 ഡിസംബർ 2016 (UTC) ==ഒറ്റ വരിലേഖനങ്ങൾ എന്ന വിവക്ഷയിൽ വരുന്നവയുടെ മാനദണ്ഡം എന്താണ്?== എന്റെ ഗ്രാമം തിരുത്തലിൽ അനേകം ലേഖനങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചിട്ടുണ്ടല്ലോ? അവയിൽ ലിസ്റ്റുചെയ്തിരുന്ന ലേഖനങ്ങൾ പലരും വിവർത്തനം ചെയ്യാൻ ശ്രമം നടത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഞാനും കുറച്ചു ലേഖനങ്ങൾ വിവർത്തനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. അവയിൽക്കൊടുത്ത അവലംബങ്ങൾ ചേർത്തിട്ടുമുണ്ട്. രണ്ടിൽക്കൂടുതൽ അവലംബങ്ങൾ വേണമെന്നാണല്ലോ പൊതുനയം. ഒറ്റ വരിലേഖനങ്ങൾ എന്ന വിവക്ഷയിൽ വരുന്നവയുടെ മാനദണ്ഡം അറിയാൻ ആഗ്രഹം ഉണ്ട്. ഇക്കഴിഞ്ഞ മാസം (നവംബറിൽ) എഴുതിയ പല ലേഖനങ്ങളും പരിശോധിച്ച് ഒറ്റവരി ലേഖനം എന്നു വിളിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. (ഉദാഹരണം: ബൊംബ്രാണ 18:15, 29 ഒക്ടോബർ 2016‎, 4,741 bytes) എന്നാൽ അത്തരം ലേഖനങ്ങളെ തിരിക്കാനുള്ള മാനദണ്ഡം എന്താണ്? പലതിലും ഒറ്റവരിയല്ല ഉള്ളത്. ഇതേ ലേഖനങ്ങളുടെ ഇംഗ്ലിഷ് പതിപ്പുകൾ അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണല്ലോ ഈ ലേഖനങ്ങൾ വിവർത്തനം ചെയ്തത്. എന്നാൽ https://en.wikipedia.org/wiki/ ഇംഗ്ലിഷിൽ ഉള്ള ബൊംബ്രാണ എന്ന ലേഖനം നോക്കുക. ഇത് 09:34, 14 December 2008‎ നാണ് നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടത്. ഇതു ഇതുവരെ <u>ഒറ്റവരി </u>എന്നു തിരിച്ചിട്ടില്ല. ഇംഗ്ലിഷിൽ ലേഖനത്തിനു പഞ്ഞമൊന്നുമില്ലല്ലോ? അവസാനം തിരുത്തിയപ്പോൾ ഈ ലേഖനത്തിനു വെറും 2,904 bytes മാത്രമേയുള്ളു. എന്നാൽ മലയാള ലേഖനത്തിനാകട്ടെ, 4,741 bytes ഉണ്ട്. കൂടാതെ കിട്ടാവുന്നതിൽ 3 അവലംബങ്ങളും ചേർത്തിട്ടുണ്ട്. Bombrana is a village in Kasaragod district in the state of Kerala, India.[1] എന്നു മാത്രം ചേർത്ത ആ ലേഖനം ഇന്നും നിലനിന്നു വരുന്നു. ഇതു ആരും കാണാതെ പോയതാണോ എന്ന് അന്വേഷിച്ചു. പക്ഷെ, എന്റെ ഗ്രാമം ത്തിൽ കൊടുത്തിരിക്കുന്ന ഏതാണ്ടെല്ലാ ലേഖനത്തിന്റെയും സ്ഥിതിയാണിത്. എങ്കിൽ "ഈ ലേഖനം പ്രതിപാദ്യ വിഷയത്തെക്കുറിച്ച് പ്രാഥമികവിവരങ്ങൾ പോലും നൽകാത്ത ഒറ്റവരി ലേഖനമായി 2016 നവംബർ മുതൽ തുടരുന്നു. കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ ചേർത്ത് ഈ ലേഖനത്തെ വികസിപ്പിക്കാൻ സഹകരിക്കുക.” എന്നു ഏതാനും ദിവസം മുമ്പു മാത്രം തുടങ്ങിയ ലേഖനത്തിൽ നിർദ്ദേശം ചേർത്തതു ശരിയായോ ? വർഷങ്ങളായി ഇത്തരം ലേഖനങ്ങൾ കിടക്കുമ്പോൾ ആണേന്നോർക്കുക. മാത്രമല്ല, പ്രത്യേകിച്ചും കാസറഗോഡ് ജില്ലയെക്കുറിച്ച് ഇത്ര വിവരമെങ്കിലും കിട്ടുന്ന ലേഖനങ്ങൾ ഉണ്ടായതു തന്നെ വലിയ കാര്യമല്ലെ? എഴുതിയ കാര്യങ്ങൾ ആധികാരികമാകുകയല്ലെ, ലേഖനം വലുതാക്കുന്നതിലും ഭേദം? താഴെപ്പറയുന്ന ലേഖനങ്ങളും ഈ മാനദണ്ഡമനുസരിച്ച് ഒറ്റവരി ലേഖനങ്ങൾ തന്നെയല്ലെ?. *[[പൊവ്വൽ കോട്ട]] *[[അമ്പലത്തറ]] *[[കോടോം]] *[[മുതലപ്പൊഴി]] *[[അയ്യമ്പുഴ(ഗ്രാമം)]] *[[വെണ്മനാട്]] *[[മുരണി]] *[[മുല്ലശ്ശേരി]] *[[വെള്ളറക്കാട്‌]] *[[വോർക്കാടി]] *[[ഒഴൂർ]] *[[വെള്ളരിക്കുണ്ട് താലൂക്ക്]] *[[മംഗൽപാടി]] *[[ഹൊസബെട്ടു]] *[[മുട്ടത്തൊടി]] *[[വെങ്ങനെല്ലൂർ]] *[[അംഗഡിമൊഗറു]] *[[ബോവിക്കാനം]] *[[അജാനൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]] *[[കോട്ടുവള്ളി]] '''എന്റെ ഗ്രാമം''' എന്ന പരിപാടിയുടെ ലിങ്ക് ഉപഭോക്താവിന്റെ പേജിൽ നിന്നും നീക്കം ചെയ്തതാണോ? അതു കാണുന്നില്ല. പറ്റുമെങ്കിൽ പുനഃസ്ഥാപിക്കണേ. രാംജേചന്ദ്രൻ 20:35, 10 ഡിസംബർ 2016 (UTC) ==ശൂന്യതാൾ== ശൂന്യത്താൾ വരാതെ ശ്രദ്ധിക്കുന്നതാണ്. നിർദ്ദേശത്തിനു നന്ദി അറിയിക്കുന്നു. അഭിപ്രായങ്ങൾ അപ്പോഴപ്പോൾ അറിയിക്കണം എന്നു അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു. [[ഉപയോക്താവ്:Ramjchandran|Ramjchandran]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ramjchandran|സംവാദം]]) 12:57, 5 ജനുവരി 2017 (UTC) == എന്താണ് നടക്കുന്നത് എന്ന് ഒരു പിടിയും കിട്ടുന്നില്ല. == പ്രിയ സുഹൃത്തേ, എനിക്കു ഗ്രീഷ്മാസ് എന്ന ഉപഭോക്താവിൽ നിന്നും ലഭിച്ച ഒരു അറിയിപ്പാണ്. "പ്രിയ രാമചന്ദ്രൻ സാർ, താങ്കളുടെ ലേഖനങ്ങളിൽ കുറേയെണ്ണം ആ സമയത്ത് ഒറ്റ വരി ലേഖനമായിരുന്നതും പിന്നീട് അതേക്കുറിച്ച് താങ്കളുടെ പേജിൽ എഴുതിയിരുന്നതുമാണല്ലോ. പിന്നെ വീണ്ടുമൊരു പരാതിയുടെ ആവശ്യകതയും വാൻഡലിസമാണോ എന്നുമൊക്കെ കുറിച്ചിരിക്കുന്നു. മറ്റുള്ളവരെ തീരെ മോശക്കാരായി കാണരുതെന്ന് അഭ്യർത്ഥിച്ചു കൊള്ളുന്നു. "ആരാണ് ഗ്രീഷ്മാസ്?" എന്ന ചോദ്യം തന്നെ ഉചിതമല്ലല്ലോ രാമചന്ദ്രൻ സർ.ഇനി താങ്കൾക്കു ബുദ്ധിമുട്ടു തോന്നുന്നെങ്കില് ഈ പരിപാടി അങ്ങ് അവസാനിപ്പിച്ചാലോ എന്നും ആലോചിക്കുന്നുണ്ട്. ഈ വിലയുള്ള സമയം മറ്റു കാര്യങ്ങള്ക്കു ചിലവഴിക്കാമല്ലോ. നന്ദി." ഇതാണ് ആ സുഹൃത്ത് എഴുതിയിരിക്കുന്നത്. എന്റെ ന്യായമായ സംശയം ഞാൻ അറിയിച്ചെന്നേയുള്ളു. ഇത് നെറ്റിന്റെ ലോകമല്ലെ? എന്തും സംഭവിക്കാമല്ലോ? വാൻഡലിസവും. ഞാനും താങ്കളുമൊക്കെ സ്വന്തം ഐഡറ്റിറ്റി വ്യക്തമാക്കിയാണല്ലൊ ഇവിടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നത്? ഞാൻ ലേഖനം എഴുതിത്തീരും മുമ്പേതന്നെ ഒറ്റവരി എന്ന ഫലകം വന്നുതുടങ്ങിയപ്പോൾ ഇത്തരം ലേഖനങ്ങളുടെ സ്ഥിതി ഞാൻ തിരക്കി. പലതും വർഷങ്ങളോളം ഒറ്റവരിയായിക്കിടന്നിട്ടും അവയ്ക്കൊന്നും ഒറ്റവരി എന്ന ഫലകം നൽകിയിട്ടില്ല. ലേഖനം വിപുലീകരിക്കുവാൻ സാവകാശമ്പോലും നൽകാതെ ഒറ്റവരി എന്നു ഫലകം നൽകുകയാണു ചെയ്തിരിക്കുന്നത്. ഈ കാലയളവിൽ ഒറ്റവരിയിൽ നിലനിന്ന മറ്റു ലേഖനങ്ങൾക്കു പലതിലും ഫലകം നൽകിയിട്ടുമില്ല. മാത്രമല്ല, വിക്കിപീഡിയയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന വിരലിലെണ്ണാവുന്നവരെ മാത്രമേ എനിക്കു ഫോണിൽക്കൂടിയോ ഫേസ്ബുക്കിൽക്കൂടിയോ പരിചയമുള്ളു. ഒരേ കാഴ്ച്ചപ്പാടും മനോഭാവവുമുള്ളവർ എന്നതുമാത്രമാണ് നമ്മെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ഘടകം. ആയതിനാൽ ആരോടും പരിഭവത്തിന്റെ ആവശ്യമേ ഉദിക്കുന്നില്ല. വിക്കിപീഡിയ (മലയാളം) ഉന്നതിയിലെത്തണം എന്ന ആഗ്രഹമേയുള്ളു. തെറ്റായ പ്രവണതകളെ വിമർശിക്കുവാൻ സ്വന്തം അഭിപ്രായം പറയുവാൻ മടിയൊന്നുമില്ല. അത് ഏതു വ്യക്തി എന്നല്ല, നമ്മുടെ ലക്ഷ്യം മാത്രമേ അപ്പോൾ ഓർക്കൂ. കാരണം വ്യക്തികളെ ഞാൻ വെറുക്കുന്നില്ല. ശാസ്ത്രഅദ്ധ്യാപകൻ എന്ന നിലയിൽ വിശകലനം പല കാര്യങ്ങളിലും ചെയ്യാൻ ശ്രമിച്ചിട്ടുണ്ട്. വിമർശിച്ചിട്ടുമുണ്ട്. അദ്ധ്യാപകൻ എന്ന നിലയിൽ അതിനവകാശവുമുണ്ട് എന്നു കരുതുന്നയാളാണ് ഞാൻ. എന്റെ സംവാദത്താളിൽ എഴുതിയ ഈ സുഹൃത്ത് ആരാണെന്നറിയില്ല. അജ്ഞാതനായ ആ സുഹൃത്തിനെപ്പോലെ ഞാൻ ഒരു ഫലകത്തിലും ഒറ്റവരി ലേഖനമെന്നു ചേർത്തിട്ടില്ല. എന്റെ കാഴ്ച്ചപ്പാടിൽ ഒറ്റവരി ലേഖനമെങ്കിലും ഒരു വിഷയത്തെപ്പറ്റി ഉണ്ടായിരുന്നാൽ ഭാവിയിൽ അത് വികസിപ്പിക്കാമല്ലോ? പക്ഷെ, അത് ഒറ്റവരി ലേഖനമായി എത്രനാൾ കിടക്കണം എന്നു ഒരു സമയ പരിധി നിശ്ചയിച്ചിരുന്നെങ്കിൽ നന്നായിരുന്നു. ഇത് എന്റെ അഭ്യർത്ഥനയാണ്. അതുപോലെ മറ്റൊരു സുഹൃത്തിന്റെ എഴുത്തിനെപ്പറ്റി വിമർശിച്ചപോലെ, നാം ഇത്തരം ലേഖനങ്ങൾ എഴുതുമ്പോൾ നിഷ്പക്ഷരാവണം. പ്രത്യേകിച്ചും മതം, ജാതി ഇവയുടെ കണക്കുകൾ പറയുമ്പോൾ. ഇവിടെയിത്ര പള്ളിയുണ്ട്, അമ്പലമുണ്ട് ഇവർ ഇന്ന വ്കിശ്വാസക്കാരാണ് എന്നൊക്കെ പറയുമ്പോൾ നമ്മുടെ കാഴ്ച്ചപ്പാടുകൾക്കു പ്രസക്തി കാണരുത്. ഇത് എന്റെ അഭിപ്രായം മാത്രമാണ്. ഇത് എല്ലാവരും അംഗീകരിക്കണമെന്നുണ്ടോ? ചർച്ച ചെയ്തല്ലെ വിക്കിപീഡിയ പല നയങ്ങളും നടപ്പാക്കുന്നത്? ഞാനെന്താണൂ ചെയ്യേണ്ടത്, താങ്കൾ പറയൂ? --[[ഉപയോക്താവ്:Ramjchandran|Ramjchandran]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ramjchandran|സംവാദം]]) 20:53, 10 ജനുവരി 2017 (UTC) നിർദ്ദേശത്തെ സർവാത്മനാ സ്വാഗതം ചെയ്യുന്നു. തെറ്റുകളുണ്ടായെങ്കിൽ നിർവ്യാജം ഖേദിക്കുന്നു. കൂടുതൽ ഊർജ്ജസ്വലമായി വിക്കിപീഡിയയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നതാണ്. കൃത്യസമയത്ത് നിർദ്ദേശങ്ങളും വിമർശനങ്ങളും അറിയിക്കുമല്ലോ? നന്ദി. --[[ഉപയോക്താവ്:Ramjchandran|Ramjchandran]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ramjchandran|സംവാദം]]) 18:18, 11 ജനുവരി 2017 (UTC) == Translation == Hello, could you please translate '''Automatic refresh''' to {{#language:ml}}? Thanks [[ഉപയോക്താവ്:-XQV-|-XQV-]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:-XQV-|സംവാദം]]) 20:23, 11 ജനുവരി 2017 (UTC) :Hi, dear [[ഉപയോക്താവ്:-XQV-|-XQV-]], unfortunately there is no exact Malayalam word to each and every English or foreign word. We have a custom prevailed in our language that to adopt that particular word as such into our language as a Malayalam word. So there is no exact word for Refresh in the sense of technological use and our people ordinarily termed it as '''ആട്ടോമാറ്റിക് റീഫ്രഷ് (Automatic refresh)''' . But literally it can stated as '''refresh = പുതുക്കൽ (Puthukkal) or ആയാസം തീർക്കൽ (Aayasam theerkkal)'''. The next word Auto has also no exact word in Malayalam. But usually the word '''സ്വയം (Swayam)''' using as a meaning of '''Auto'''. <ref>https://www.google.co.in/search?q=refresh+meaning+in+malayalam&ie=utf-8&oe=utf-8&gws_rd=cr&ei=qsF3WJb5JMf_vgS_6rnACw</ref> :Then we can translate '''Automatic refresh = സ്വയം പുതുക്കൽ or സ്വയം ആയാസം തീർക്കൽ (swayam puthukkal or swayam aayasam theerkkal)'''. It seems that the first word is more beautiful and original {{പുഞ്ചിരി}} --[[ഉപയോക്താവ്:Adv.tksujith|Adv.tksujith]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adv.tksujith|സംവാദം]]) 18:10, 12 ജനുവരി 2017 (UTC) ==References== <references/> == Share your experience and feedback as a Wikimedian in this global survey == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> Hello! The Wikimedia Foundation is asking for your feedback in a survey. We want to know how well we are supporting your work on and off wiki, and how we can change or improve things in the future.<ref group=survey>This survey is primarily meant to get feedback on the Wikimedia Foundation's current work, not long-term strategy.</ref> The opinions you share will directly affect the current and future work of the Wikimedia Foundation. You have been randomly selected to take this survey as we would like to hear from your Wikimedia community. To say thank you for your time, we are giving away 20 Wikimedia T-shirts to randomly selected people who take the survey.<ref group=survey>Legal stuff: No purchase necessary. Must be the age of majority to participate. Sponsored by the Wikimedia Foundation located at 149 New Montgomery, San Francisco, CA, USA, 94105. Ends January 31, 2017. Void where prohibited. [[m:Community Engagement Insights/2016 contest rules|Click here for contest rules]].</ref> The survey is available in various languages and will take between 20 and 40 minutes. <big>'''[https://wikimedia.qualtrics.com/SE/?SID=SV_6mTVlPf6O06r3mt&Aud=VAE&Src=53VAEAI Take the survey now!]'''</big> You can find more information about [[m:Community_Engagement_Insights/About_CE_Insights|this project]]. This survey is hosted by a third-party service and governed by this [[:foundation:Community_Engagement_Insights_2016_Survey_Privacy_Statement|privacy statement]]. Please visit our [[m:Community_Engagement_Insights/Frequently_asked_questions|frequently asked questions page]] to find more information about this survey. If you need additional help, or if you wish to opt-out of future communications about this survey, send an email to surveys@wikimedia.org. Thank you! --[[:m:User:EGalvez (WMF)|EGalvez (WMF)]] ([[:m:User talk:EGalvez (WMF)|talk]]) 22:01, 13 ജനുവരി 2017 (UTC) </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Community_Engagement_Insights/MassMessages/Lists/2016/53-VAEAI&oldid=16205394 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:EGalvez (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> <references group=survey /> == Your feedback matters: Final reminder to take the global Wikimedia survey == (''Sorry for writing in English'') <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> Hello! This is a final reminder that the Wikimedia Foundation survey will close on '''28 February, 2017 (23:59 UTC)'''. The survey is available in various languages and will take between 20 and 40 minutes. '''[https://wikimedia.qualtrics.com/SE/?SID=SV_6mTVlPf6O06r3mt&Aud=VAE&Src=53VAEAI Take the survey now.]''' If you already took the survey - thank you! We won't bother you again. '''About this survey:''' You can find more information about [[m:Community_Engagement_Insights/About_CE_Insights|this project here]] or you can read the [[m:Community_Engagement_Insights/Frequently_asked_questions|frequently asked questions]]. This survey is hosted by a third-party service and governed by this [[:foundation:Community_Engagement_Insights_2016_Survey_Privacy_Statement|privacy statement]]. If you need additional help, or if you wish to opt-out of future communications about this survey, send an email through EmailUser function to [[:m:Special:EmailUser/EGalvez_(WMF)| User:EGalvez (WMF)]]. '''About the Wikimedia Foundation:''' The [[:wmf:Home|Wikimedia Foundation]] supports you by working on the software and technology to keep the sites fast, secure, and accessible, as well as supports Wikimedia programs and initiatives to expand access and support free knowledge globally. Thank you! --[[:m:User:EGalvez (WMF)|EGalvez (WMF)]] ([[:m:User talk:EGalvez (WMF)|talk]]) 19:39, 21 ഫെബ്രുവരി 2017 (UTC) </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Community_Engagement_Insights/MassMessages/Lists/2016/53-VAEAI&oldid=16205394 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:EGalvez (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == 12ആം അല്ലെങ്കിൽ 75 ആം എന്നതിനു പകരം ലിപ്യന്തരണത്തിൽ 12ന്റെ കൂടെ ദീർഘചിഹ്നവും അനുസ്വാരവും നൽകി എഴുതാനാവുമോ അതിനെന്താണു വഴി? == [[ഉപയോക്താവ്:Ramjchandran|Ramjchandran]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ramjchandran|സംവാദം]]) 19:18, 16 സെപ്റ്റംബർ 2017 (UTC) == അംഗീകാരത്തിന് നന്ദി == '''നവാഗത ശലഭപുരസ്കാരം''' നൽകിയതിനും '''സ്വതേ റോന്തുചുറ്റൽ അവകാശം''' നൽകിയതിനും സ്നേഹപൂർവ്വം നന്ദി അറിയിക്കുന്നു. ഒരൽപം ഒഴിവ് കിട്ടിയാൽ ഇപ്പോൾ എന്റെ ലോകം ഇതാണ്. ഈ ഉത്തരവാദിത്തം എത്രകണ്ട് കാര്യക്ഷമമായി ചെയ്യാൻ കഴിയുമെന്ന് അറിയില്ല. എങ്കിലും ശ്രമിക്കാം. Kaitha Poo Manam 13:57, 18 ജനുവരി 2018 (UTC) == Difference between Position And direction == Are you absolutely sure you know what the P in GPS stands for Direction ? So you want to correct my 20 years of experience in advising 15 governments and security agencies? [[ഉപയോക്താവ്:Kaippally|Kaippally]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kaippally|സംവാദം]]) 02:09, 14 ഒക്ടോബർ 2018 (UTC) == വിക്കിസംഗമോത്സവം 2018 == <div style="background-color:#FAFAFA; color:#1C2069"> If you are not able to read the below message, please click [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിസംഗമോത്സവം - 2018/സ്വാഗതം/en|here for the English version]] </div> <div style="padding:5px; background-color:#F1F1DE;"> <div style="border:1px solid #C2dfff; -moz-box-shadow: 0 1px 3px rgba(0, 0, 0, 0.35); -webkit-box-shadow: 0 1px 3px rgba(0, 0, 0, 0.35); box-shadow: 0 1px 3px rgba(0, 0, 0, 0.35); background: #E7FFFF; background: -moz-linear-gradient(top, #A7D7F9 0%, #7db9e8 100%); background: -webkit-gradient(linear, left top, left bottom, color-stop(0%,#E7FFFF), color-stop(100%,#7db9e8)); background: -webkit-linear-gradient(top, #E7FFFF 0%,#7db9e8 100%); background: -o-linear-gradient(top, #E7FFFF 0%,#7db9e8 100%); background: -ms-linear-gradient(top, #E7FFFF 0%,#7db9e8 100%); background: linear-gradient(top, #E7FFFF 0%,#7db9e8 100%); -moz-border-radius: 7px; -webkit-border-radius: 7px; border-radius: 7px; font-family:Calibri, Verdana, sans-serif;"> <table width="100%" cellspacing="0" cellpadding="0" valign="top" border="0" style="background:transparent; font-size:14px;"> <tr> {| style="border:2px #FFA500 solid; padding:2em; border-collapse:collapse; width:100%;" |- [[File:WikiSangamothsavam_2018_banner_2.svg|520px|upright|center|link=വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിസംഗമോത്സവം_-_2018]] |- ! style="background-color:#FAFAFA; color:#000000; padding-left:2em;padding-right:2em; padding-top:.5em;" align=left |നമസ്കാരം! {{BASEPAGENAME}}, <span class="plainlinks"> മലയാളം വിക്കിമീഡിയ പദ്ധതികളിലെ ഉപയോക്താക്കളുടേയും വിക്കിപദ്ധതികളിൽ താല്പര്യമുള്ളവരുടേയും വാർഷിക ഒത്തുചേരലായ [[:വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിസംഗമോത്സവം - 2018|വിക്കിസംഗമോത്സവം 2018]], 2019 ജനുവരി 19, 20, 21 തീയതികളിൽ കൊടുങ്ങല്ലൂർ വികാസ് ആഡിറ്റോറിയത്തിൽ വച്ച് നടക്കുന്നു.<br> കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്കായി വിക്കിസംഗമോത്സവത്തിന്റെ [http://ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിസംഗമോത്സവം_-_2018 ഔദ്യോഗിക താൾ] കാണുക. സാമൂഹ്യ മാദ്ധ്യമമായ ഫേസ്‌ബുക്കിലും [http://www.facebook.com/wikisangamolsavam കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ] ലഭ്യമാണ്. സംഗമോത്സവത്തിൽ പങ്കെടുക്കുവാൻ താങ്കളുടെ പേര് [https://ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിസംഗമോത്സവം_-_2018/പങ്കെടുക്കാൻ ഇവിടെ] രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുക. </span> സംഗമോത്സവത്തിലെ ഒന്നാം ദിനമായ ജനുവരി 19 ശനിയാഴ്ച രാവിലെ 10 ന് വിസംഗമോത്സവം ഉദ്ഘാടന ചടങ്ങ് ആരംഭിക്കുന്നതാണ്. അന്നേ ദിവസം വിക്കിവിദ്യാർത്ഥി സംഗമം, വിക്കിപീഡിയ പരിചയപ്പെടുത്തൽ, വിക്കിപീഡിയ തൽസ്ഥിതി അവലോകനം, വിവിധ സമാന്തര സെഷനുകളിലായി വിക്കിപീഡിയ, വിക്കിഡാറ്റ, സ്വതന്ത്ര വിജ്ഞാനം തുടങ്ങിയ മേഖലകളിലെ പ്രബന്ധാവതരണങ്ങൾ മുതലായവ നടക്കും. രാത്രി മലയാളം വിക്കിപീഡിയയെ കുറിച്ച് ഓപ്പൺ ഫോറം ഉണ്ടാകും. രണ്ടാം ദിനത്തിൽ, ജനുവരി 20 ഞായറാഴ്ച രാവിലെ പ്രാദേശിക ചരിത്ര രചന സംബന്ധിച്ച സെമിനാറോടെ സംഗമോത്സവം ആരംഭിക്കും. അന്നേ ദിവസവും വിവിധ സമാന്തര സെഷനുകളിലായി വിക്കിപീഡിയ, വിക്കിഡാറ്റ, സ്വതന്ത്ര വിജ്ഞാനം തുടങ്ങിയ മേഖലകളിലെ പ്രബന്ധാവതരണങ്ങൾ നടക്കും. രാത്രി വിക്കി ചങ്ങാത്തം ഉണ്ടാകും. മൂന്നാം ദിനത്തിൽ, ജനുവരി 21 തിങ്കളാഴ്ച രാവിലെ മുതൽ വിക്കിജലയാത്രയാണ്. മുസിരിസ് പൈതൃക കേന്ദ്രങ്ങളായ ജൂത ചരിത്ര മ്യൂസിയം പാലിയം കൊട്ടാരം മ്യൂസിയം സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ മ്യൂസിയം തുടങ്ങിയ 8 മ്യൂസിയങ്ങളും കൊടുങ്ങല്ലൂർ ക്ഷേത്രം, തിരുവഞ്ചിക്കുളം ക്ഷേത്രം, പട്ടണം പര്യവേക്ഷണം തുടങ്ങിയ കേന്ദ്രങ്ങളും ഒരു ദിവസം നീളുന്ന ഈ ജലയാത്രയിൽ സന്ദർശിക്കും. വിക്കിസംഗമോത്സവം - 2018 ന്റെ ഭാഗമാകുവാനും, താങ്കളുടെ അനുഭവങ്ങൾ പങ്കുവെയ്ക്കുവാനും മലയാളം വിക്കിസമൂഹത്തെ ശക്തിപ്പെടുത്തുവാനും വിക്കിസമൂഹത്തിന്റെ പേരിൽ ഹാർദ്ദമായി സ്വാഗതം ചെയ്യുന്നു. വിക്കിപീഡിയയിലെ താങ്കളുടെ [[Special:Contributions/{{BASEPAGENAME}}|സംഭാവനകൾക്ക് ]] നന്ദി പറഞ്ഞുകൊള്ളുന്നു. താങ്കളെ 2019 ജനുവരി 19, 20, 21 തീയതികളിൽ കൊടുങ്ങല്ലൂരിൽ വച്ച് കാണാമെന്ന പ്രതീക്ഷയോടെ.. സംഘാടകസമിതിക്കുവേണ്ടി. [[User:Ranjithsiji|രൺജിത്ത് സിജി]] |}</div>--[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 10:54, 15 ജനുവരി 2019 (UTC) </div> <!-- //ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%B5%E0%B5%BC%E0%B4%97%E0%B5%8D%E0%B4%97%E0%B4%82:%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF_%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B4%B0%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%A8%E0%B4%BF%E0%B5%BC%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%B9%E0%B4%95%E0%B5%BC എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji@mlwiki അയച്ച സന്ദേശം --> ==വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2019== <div style="width: 99%; color: #111; {{box-shadow|0|0|6px|rgba(0, 0, 0, 0.55)}} {{border-radius|2px}}"> <div style="overflow:hidden; height:auto; background: #fde7ff; width: 100%; padding-bottom:18px;"> <div style="font-size: 35px; margin-top: 24px;margin-left: 16px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height: 2em;">[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2019|വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2019]][[File:Women in Red logo.svg|100px]] <div style="margin-right:1em; float:right;">[[പ്രമാണം:Wikipedia Community cartoon - for International Women's Day.svg|300px|center|link=]]</div></div> <div style="font-size: 20px; padding-top: 10px; margin-left: 16px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height:2em; color: #333; "> പ്രിയ സുഹൃത്തേ,<br/> അന്താരാഷ്ട്ര വനിതാദിനം, വിക്കിലൗസ് ലൗ പദ്ധതി എന്നിവയോട് അനുബന്ധിച്ച് 10 ഫെബ്രുവരി 2019 - 31 മാർച്ച് 2019 വരെ സംഘടിപ്പിക്കുന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2019|വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2019]]''' തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിൽ പങ്കെടുക്കാനായി താങ്കളെ ക്ഷണിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയ പദ്ധതികളിലെ ലിംഗഅസമത്വം കുറയ്ക്കാനും സ്ത്രീകളെ സംബന്ധിക്കുന്ന ലേഖനങ്ങൾ എഴുതുവാനും ഉദ്ദേശിച്ചുള്ള പദ്ധതിയാണിത്. സ്ത്രീകളുടെ ജീവചരിത്രത്തെക്കുറിച്ചും ലിംഗസമത്വത്തെക്കുറിച്ചും തുല്യതയ്ക്കായുള്ള പോരാട്ടങ്ങളെപ്പറ്റിയും ഒക്കെ പുതിയ ലേഖനങ്ങൾ ആരംഭിക്കാം. കുറഞ്ഞത് 5 ലേഖനങ്ങളെങ്കിലും എഴുതുന്ന ലേഖകർക്ക് സമ്മാനമായി പോസ്റ്റ്കാർഡുകൾ ലഭിക്കുന്നതാണ്. <div style="text-align:center;"> <!-- Please edit the "URL" accordingly, especially the "section" number; thanks --> {{Clickable button 2|ഇവിടെ പേരു ചേർക്കാം|url=https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF:%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF_%E0%B4%B2%E0%B5%97%E0%B4%B8%E0%B5%8D_%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%AE%E0%B5%86%E0%B5%BB_2019&action=edit&section=5 |class=mw-ui-progressive}} </div> കൂടുതൽ വിവരങ്ങളും നിയമാവലിയും അറിയാനായി [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2019|വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2019]] താൾ സന്ദർശിക്കുക. ഈ പദ്ധതി വിജയകരമാക്കിതീർക്കാൻ താങ്കളുടെ സഹകരണം പ്രതീക്ഷിച്ചുകൊണ്ട്, സ്നേഹമോടെ--[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 11:33, 7 ഫെബ്രുവരി 2019 (UTC) </div> </div> </div> == സഹായമേശയിൽ ഇട്ട ചോദ്യത്തിനുള്ള അഭിപ്രായം == [https://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF:%E0%B4%B8%E0%B4%B9%E0%B4%BE%E0%B4%AF%E0%B4%AE%E0%B5%87%E0%B4%B6 സഹായമേശയിൽ] ഞാൻ ഒരു ചോദ്യം ചോദിച്ചിട്ടുണ്ട്. അതിന് താങ്കൾക്ക് ഉത്തരമുണ്ടെങ്കിൽ ദയവായി മറുപടി ചേർക്കണമെന്ന് അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു. [[ഉപയോക്താവ്:Adithyak1997|Adithyak1997]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adithyak1997|സംവാദം]]) 05:06, 27 ഡിസംബർ 2019 (UTC) ==വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2020== <div style="width: 99%; color: #111; {{box-shadow|0|0|6px|rgba(0, 0, 0, 0.55)}} {{border-radius|2px}}"> <div style="overflow:hidden; height:auto; background: #eec4d6; width: 100%; padding-bottom:18px;"> <div style="font-size: 33px; margin-top: 24px;margin-left: 16px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height: 2em;">[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2020|വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2020]][[File:Wiki Loves Women South Asia 2020.svg|100px]] <div style="margin-right:1em; float:right;"></div></div> <div style="font-size: 20px; padding-top: 10px; margin-left: 16px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height:2em; color: #333; "> പ്രിയ സുഹൃത്തേ,<br/> വിക്കിമീഡിയ പദ്ധതികളിലെ ലിംഗഅസമത്വം കുറയ്ക്കുന്നതിനും ദക്ഷിണേഷ്യൻ സ്ത്രീകളെക്കുറിച്ചുള്ള ജീവചരിത്രങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനുമായി 1 ഫെബ്രുവരി 2020 - 31 മാർച്ച് 2020 വരെ സംഘടിപ്പിക്കുന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2020|വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2020]]''' തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിൽ പങ്കെടുക്കാനായി താങ്കളെ ക്ഷണിക്കുന്നു. [[പ്രമാണം:Wikipedia Community cartoon - for International Women's Day.svg|300px|center|link=]] <div style="text-align:center;"> <!-- Please edit the "URL" accordingly, especially the "section" number; thanks --> {{Clickable button 2|ഇപ്പോൾ തന്നെ പേരു ചേർക്കുക!|url=https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF:%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF_%E0%B4%B2%E0%B5%97%E0%B4%B8%E0%B5%8D_%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%AE%E0%B5%86%E0%B5%BB_2020/%E0%B4%AA%E0%B4%99%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B5%86%E0%B4%9F%E0%B5%81%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B5%81%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%A8%E0%B4%B5%E0%B5%BC&action=edit |class=mw-ui-progressive}} </div> കൂടുതൽ വിവരങ്ങളും നിയമാവലിയും അറിയാനായി [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2020|വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2020]] താൾ സന്ദർശിക്കുക. ഈ പദ്ധതി വിജയകരമാക്കിത്തീർക്കുവാൻ താങ്കളുടെ സഹകരണം പ്രതീക്ഷിച്ചുകൊണ്ട്, സ്നേഹമോടെ--[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 18:34, 31 ജനുവരി 2020 (UTC) </div> </div> </div> == കാര്യനിർവ്വാഹകരുടെ കാലാവധി == [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_(നയരൂപീകരണം)#കാര്യനിർവ്വാഹകരുടെ_കാലാവധി]] കാണുക--'''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 20:27, 27 ജൂലൈ 2020 (UTC) == വിക്കികോൺഫറൻസ് കേരള 2023 ലേക്ക് സ്വാഗതം == {| style="border:4px #018543 solid; padding:1em; border-collapse:collapse; width:100%;" |- ! style="background-color:#FAFAFA; color:#000000; padding-left:2em;padding-right:2em; padding-top:1em;" align=left | <span class="plainlinks"> പ്രിയ {{BASEPAGENAME}}, വിക്കികോൺഫറൻസ് കേരള 2023 പരിപാടിയിൽ പങ്കെടുക്കാനായി താങ്കളെ ക്ഷണിക്കുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:മലയാളം വിക്കിപീഡിയ ഇരുപത്തൊന്നാം വാർഷികം|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയുടെ ഇരുപത്തൊന്നാം ജന്മദിനാഘോഷം]] 2023 ഡിസംബർ 23 ന് തൃശ്ശൂർ സെന്റ്.തോമസ്സ് കോളേജിൽ വച്ച് വിക്കികോൺഫറൻസ് കേരള 2023ന്റെ ഭാഗമായി സംഘടിപ്പിക്കുകയാണ്. അന്നേ ദിവസം മലയാളം വിക്കിപീഡിയയുടെയും അനുബന്ധപദ്ധതികളുടേയും പ്രവർത്തനങ്ങളും അവലോകനവും ഉണ്ടായിരിക്കുന്നതാണ്. കൂടാതെ സ്വതന്ത്രസോഫ്റ്റ്വയർ, മലയാളം കമ്പ്യൂട്ടിങ്ങ്, ഓപ്പൺ ഡാറ്റ, ഓപ്പൺസ്ട്രീറ്റ്മാപ്പ് തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ വിക്കിപീഡിയയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടുള്ള പ്രൊജക്റ്റുകളുടെ അവതരണങ്ങളുമുണ്ടാകും. [[File:Wiki Conference Kerala 2023 Post Card ml.png|upright|820px|center|link=[[m:WikiConference Kerala]]]] വിക്കിമീഡിയ സംരഭങ്ങളുമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന അനുബന്ധ സംഘടനകളുടേയും കമ്മ്യൂണിറ്റികളുടേയും ഒരു കൂട്ടായ്മയാണ് വിക്കികോൺഫറൻസ് കേരള സംഘടിപ്പിക്കുന്നത്. കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്കായി [[m:WikiConference Kerala|വിക്കികോൺഫറൻസ് കേരള 2023-ന്റെ ഔദ്യോഗിക താൾ]] കാണുക. വിക്കികോൺഫറൻസ് കേരള 2023-ന് പങ്കെടുക്കാൻ താങ്കളുടെ പേര് [https://docs.google.com/forms/d/1LEY2kfPykJ_LARAM4P2nq42bhFirb6SAS75sYyMXzz0 രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുക]. ഈ പരിപാടിയുടെ ഭാഗമാവാൻ താങ്കളെ ഹാർദ്ദമായി സ്വാഗതം ചെയ്യുന്നു. [[:m:WikiConference Kerala/Community|സംഘാടകസമിതിക്കുവേണ്ടി]]. -- [[User:Gnoeee|<span style="color:#990000">❙❚❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span><span style="color:#000"> ജിനോയ് </span><span style="color:#006699">❚❙❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span>]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 17:54, 21 ഡിസംബർ 2023 (UTC) |} == ഇൻഡിക് മീഡിയവിക്കി ഡെവലപ്പേഴ്സ് ഉപയോക്തൃ ഗ്രൂപ്പ്സാ - ങ്കേതിക കൂടിയാലോചനകൾ 2024 == സുഹൃത്തുക്കളേ, വിക്കിമീഡിയ പദ്ധതികളിൽ സംഭാവന നൽകുമ്പോൾ വിവിധ സാങ്കേതിക പ്രശ്‌നങ്ങൾ നേരിടുന്ന കമ്മ്യൂണിറ്റി അംഗങ്ങളുടെ ആവശ്യങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കുന്നതിനായി [[m:Indic MediaWiki Developers User Group|ഇൻഡിക് മീഡിയവിക്കി ഡെവലപ്പേഴ്‌സ് യൂസർ ഗ്രൂപ്പ്]] ഒരു കമ്മ്യൂണിറ്റി സാങ്കേതിക കൂടിയാലോചന നടത്തുന്നു. വിക്കിസമൂഹങ്ങളിലുടനീളമുള്ള വെല്ലുവിളികൾ നന്നായി മനസിലാക്കുക, പൊതുവായ പ്രശ്നങ്ങൾ മനസിലാക്കുക, ഭാവി സാങ്കേതിക വികസന പ്രവർത്തനങ്ങൾ കാര്യക്ഷമമാക്കുക എന്നിവയാണ് ഇതിന്റെ ലക്ഷ്യം. താങ്കളുടെ പൊതുവായ പ്രശ്നങ്ങൾ, ആശയങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യേണ്ട ഒരു സർവേയാണ്. ദയവായി (താങ്കളുടെ ഇഷ്ടമുള്ള ഭാഷയിൽ) സർവേ പൂരിപ്പിക്കുക. https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfvVFtXWzSEL4YlUlxwIQm2s42Tcu1A9a_4uXWi2Q5jUpFZzw/viewform?usp=sf_link അവസാന തീയതി 2024 സെപ്റ്റംബർ 21 ആണ്. പ്രവർത്തനത്തെക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ വായിക്കാൻ, ദയവായി സന്ദർശിക്കുക: https://w.wiki/AV78 മുകളിലെ ലിങ്കിൽ സർവേ മലയാളത്തിൽ വായിക്കാൻ ലഭ്യമാണ്. ഒന്നിലധികം പ്രശ്നങ്ങളോ ആശയങ്ങളോ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യാൻ താങ്കൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ ഒന്നിലധികം തവണ താങ്കൾക്ക് സർവേ പൂരിപ്പിക്കാൻ കഴിയും. താങ്കളുടെ സംഭാവനകൾക്ക് നന്ദി! സസ്നേഹം, [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 13:38, 9 സെപ്റ്റംബർ 2024 (UTC) ഇൻഡിക് മീഡിയവിക്കി ഡെവലപ്പർമാരുടെ പേരിൽ <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Indic_Tech_Consults_2024/ml&oldid=27434524 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:KCVelaga@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == 09 നവംബർ 2026 == Hello, malayalamthil type cheyan samayam illathonda english letters use cheyune. [[ഡെപ്യൂട്ടി മേയർ]] improve cheyanam. english wikipedia le [[:en:Deputy_mayor|Deputy mayor]] enna page translate cheythalum mathy [[ഉപയോക്താവ്:TheGreatEditor024|TheGreatEditor024]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:TheGreatEditor024|സംവാദം]]) 16:01, 1 നവംബർ 2026 (UTC) 9zzn1yh4u7kf9enkwvx0yakesfsgze8 4682086 4682077 2026-11-01T17:00:32Z Adv.tksujith 4604 പ്രതികരണം 4682086 wikitext text/x-wiki {| border="0" cellpadding="2" style="float: right; background-color:#f9f9f9;margin:1px;border: thin solid red; width: 160px; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |+ colspan="2" style="margin-left: inherit; background:red; color:#ffffff;text-align:center;"| '''ഞാനുമായുള്ള പഴയ സം‌വാദങ്ങൾ ഇവിടെ കാണാം''' |- !align="center"|[[Image:Vista-file-manager.png|50px|സംവാദ നിലവറ]]<br/> |- | <center>[[ഉപയോക്താവിന്റെ_സംവാദം:Adv.tksujith/നിലവറ_1|'''ഒന്നാം നിലവറ'''</center>]] |- | <center>[[ഉപയോക്താവിന്റെ_സംവാദം:Adv.tksujith/നിലവറ_2|'''രണ്ടാം നിലവറ'''</center>]] |- | <center>[[ഉപയോക്താവിന്റെ_സംവാദം:Adv.tksujith/നിലവറ_3|'''മൂന്നാം നിലവറ'''</center>]] |- | <center>[[ഉപയോക്താവിന്റെ_സംവാദം:Adv.tksujith/നിലവറ_4|'''നാലാം നിലവറ'''</center>]] |} 0_ == Rio Olympics Edit-a-thon == Dear Friends & Wikipedians, Celebrate the world's biggest sporting festival on Wikipedia. The Rio Olympics Edit-a-thon aims to pay tribute to Indian athletes and sportsperson who represent India at Olympics. Please find more details '''[[:m:WMIN/Events/India At Rio Olympics 2016 Edit-a-thon/Articles|here]]'''. The Athlete who represent their country at Olympics, often fail to attain their due recognition. They bring glory to the nation. Let's write articles on them, as a mark of tribute. For every 20 articles created collectively, a tree will be planted. Similarly, when an editor completes 20 articles, a book will be awarded to him/her. Check the main page for more details. Thank you. [[:en:User:Abhinav619|Abhinav619]] <small>(sent using [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 16:54, 16 ഓഗസ്റ്റ് 2016 (UTC), [[:m:User:Abhinav619/UserNamesList|subscribe/unsubscribe]])</small> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Abhinav619/UserNamesList&oldid=15842813 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Titodutta@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> ==[[:വർഗ്ഗം:തിരവനന്തപുരത്തെ ഹാളുകൾ]] നീക്കം ചെയ്യാൻ നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നു== <div class="floatleft" style="margin-bottom:0">[[File:Ambox warning orange.svg|48px|alt=|link=]]</div>'''[[:വർഗ്ഗം:തിരവനന്തപുരത്തെ ഹാളുകൾ]]''' ഒഴിവാക്കാൻ, ലയിപ്പിക്കാൻ, അഥവാ പുനഃനാമകരണം ചെയ്യാൻ നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നു. [[Wikipedia:Categorization|വർഗ്ഗീകരണ]] നയങ്ങൾക്കനുസരിച്ചാണോ ഈ നിർദ്ദേശം സൃഷ്ടിച്ചത് എന്നതറിയുവാൻ ഒരു ചർച്ച നടക്കുന്നുണ്ട്. താങ്കൾക്ക് ഈ നിർദ്ദേശത്തെക്കുറിച്ച് അഭിപ്രായം അറിയിക്കുന്നതിനായി ദയവായി [[Wikipedia:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള വർഗ്ഗങ്ങൾ|ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള വർഗ്ഗങ്ങൾ]] എന്ന താളിൽ '''[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള വർഗ്ഗങ്ങൾ#വർഗ്ഗം:തിരവനന്തപുരത്തെ ഹാളുകൾ|വർഗ്ഗത്തിന്റെ വിവരണത്തിൽ]]''' താങ്കളുടെ അഭിപ്രായം രേഖപ്പെടുത്തുക.<!-- Template:Cfd-notify--> നന്ദി. [[ഉപയോക്താവ്:Raghith|Raghith]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Raghith|സംവാദം]]) 05:53, 26 ഓഗസ്റ്റ് 2016 (UTC) : [[ഉപയോക്താവ്:Raghith|Raghith]] -{{done}} ==ഗ്രന്ഥാലയ&വിവര ശാസ്ത്രം == [[ഗ്രന്ഥാലയ വിവര ശാസ്ത്രം]] എന്ന ലേഖനവുമായി ലയിപ്പിക്കാം. ഇന്റർവിക്കിലിങ്ക് മാറ്റികൊടുക്കാം. [[ഉപയോക്താവ്:Jameela P.|Jameela P.]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Jameela P.|സംവാദം]]) 17:03, 29 സെപ്റ്റംബർ 2016 (UTC) == സമ്മതം == കാര്യനിർവ്വാഹക സ്ഥാനാർത്ഥി സ്ഥാനത്തേക്ക് നിർദേശിക്കുപ്പോൾ സമ്മതം ചോദിക്കുന്ന ഒരു ചടങ്ങുണ്ട് , മറന്നു പോയി അല്ലേ ബായ് , പ്രസ്തുത ചോദ്യം താങ്കൾക്ക് വേണ്ടി ഞാൻ ചോദിച്ചിട്ടുണ്ട് [https://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%89%E0%B4%AA%E0%B4%AF%E0%B5%8B%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B4%BE%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%B1%E0%B5%86_%E0%B4%B8%E0%B4%82%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%A6%E0%B4%82:Ranjithsiji#.E0.B4.95.E0.B4.BE.E0.B4.B0.E0.B5.8D.E0.B4.AF.E0.B4.A8.E0.B4.BF.E0.B5.BC.E0.B4.B5.E0.B5.8D.E0.B4.B5.E0.B4.BE.E0.B4.B9.E0.B4.95_.E0.B4.B8.E0.B5.8D.E0.B4.A5.E0.B4.BE.E0.B4.A8.E0.B4.BE.E0.B5.BC.E0.B4.A4.E0.B5.8D.E0.B4.A5.E0.B4.BF] --<font style="font-family: Zapfino, Segoe Script">[[User:irvin_calicut|<font color="blue">- ഇർവിൻ കാലിക്കറ്റ്‌ ..</font>]]</font><font style="font-family: Papyrus">[[User talk:irvin_calicut|<font color="brown">.. സംവദിക്കാൻ</font>]]</font> 07:43, 2 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) :നന്ദി [[User:irvin_calicut|- ഇർവിൻ ജി]] അക്കാര്യം വിട്ടുപോയി. സമ്മതം സത്യത്തിൽ നേരിൽ ചോദിച്ചിരുന്നു. അതിന് ശേഷമാണ് പ്രൊപ്പോസ് ചെയ്തത്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ അത് എഴുതി ചോദിക്കുന്ന കാര്യവും മറന്നു {{പുഞ്ചിരി}} --[[ഉപയോക്താവ്:Adv.tksujith|Adv.tksujith]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adv.tksujith|സംവാദം]]) 00:19, 3 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) ==സംരക്ഷിത താളുകൾ== മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലെ ചില താളുകളുടെ നാൾവഴിപരിശോധിക്കുമ്പോൾ അവ സംരക്ഷി സംരക്ഷിച്ചിട്ടുള്ളതായി കാണുന്നു.എന്നാൽ ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിയിൽ സംരക്ഷിത താളുകളിൽ കാണുന്ന പോലെയുള്ള ഒരു ലോക്കിന്റെ ചിഹ്നം ഇതിൽ കാണുന്നില്ല എന്തുകൊണ്ടാണിത്? [[ഉപയോക്താവ്:Akhiljaxxn|Akhiljaxxn]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akhiljaxxn|സംവാദം]]) 01:20, 3 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) ==Support== Sir, Please support the event here [https://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF_%E0%B4%B8%E0%B4%82%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%A6%E0%B4%82:%E0%B4%AA%E0%B4%9E%E0%B5%8D%E0%B4%9A%E0%B4%BE%E0%B4%AF%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B5%8D#Multi_Lingual_Contentent_Development_Workshop] and also comment please.--[[ഉപയോക്താവ്:Drcenjary|Drcenjary]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Drcenjary|സംവാദം]]) 02:47, 13 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) ==[[ചാതുർവർണ്ണ്യം]] എന്ന ലേഖനം [[Caste system in India]] എന്ന ലേഖനത്തിന്റെ നേർവിവർത്തനമല്ല== [[Caste system in India]] എന്ന ലേഖനം ഇംഗ്ലിഷിൽ വളരെ വിപുലമായി കൊടുത്തിട്ടുണ്ട്. ഇത് തീർച്ചയായും മലയാളത്തിൽ പദാനുപദ തർജ്ജമ തന്നെ വരേണ്ടതുണ്ട്. പക്ഷെ ഇതിന്റെ മലയാള പരിഭാഷ [[ചാതുർവർണ്ണ്യം]] എന്നാണ് കൊടുത്തിരിക്കുന്നത്. എന്നിട്ട് ചാതുർവർണ്ണ്യത്തെപ്പറ്റി മാത്രം ലഘുവായി എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. പകരം ഇന്ത്യയിലെ ജാതി സംബ്രദായം എന്ന് തലക്കെട്ടു നൽകേണ്ടിയിരുന്നു. ഈ ലേഖനം വിപുലീകരിക്കാനുള്ള സാദ്ധ്യതതന്നെ ഇല്ലാതാക്കുന്ന തരത്തിലാണ് [[Caste system in India]] എന്ന ലേഖനത്തെ [[ചാതുർവർണ്ണ്യം]] എന്നു വിവർത്തനം ചെയ്തിട്ട് ഇംഗ്ലിഷ് ലേഖനവുമായി കണ്ണിചേർത്തിരിക്കുന്നത്. ജാതി സമ്പ്രദായം ചാതുർവർണ്ണ്യത്തിൽ മാത്രമൊതുങ്ങുന്ന കാര്യമല്ല എന്നതിനാൽ ഇതു ഇംഗ്ലിഷിന്റെ ഗുണനിലവാരത്തിൽ എത്തിക്കേണ്ടുന്നതിന് തലക്കെട്ടു മാറ്റുകയോ കണ്ണി ഇന്ത്യയിലെ ജാതിസമ്പ്രദായം എന്നു തിരുത്തുകയോ ചെയ്യണം എന്നു അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു.[[ഉപയോക്താവ്:Ramjchandran|Ramjchandran]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ramjchandran|സംവാദം]]) 19:48, 16 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) :ശരിയാക്കിയിട്ടുണ്ട് [[ഉപയോക്താവ്:Ramjchandran|Ramjchandran]] മാഷേ. [[ഇന്ത്യയിലെ ജാതി സമ്പ്രദായം]] എന്ന ലേഖനം വികസിപ്പിക്കുക. സമയമില്ലാത്തതിനാൽ അത് ചെയ്യാൻ കഴിയാത്തതിൽ ഖേദിക്കന്നു. നന്ദി --[[ഉപയോക്താവ്:Adv.tksujith|Adv.tksujith]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adv.tksujith|സംവാദം]]) 01:07, 17 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) ==[[ഇന്ത്യയിലെ ജാതി സമ്പ്രദായം]] എന്ന ലേഖനം എത്രയും പെട്ടെന്ന് പൂർണ്ണമാക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നതാണ്== തീർച്ചയായും ആ ലേഖനം പൂർണ്ണമാക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നതാണ്. തെറ്റുണ്ടെങ്കിൽ തിരുത്തുമല്ലോ? ഇത്തരം ലേഖനം ഇവിടെ വേണ്ടതാണ്. പ്രത്യേകിച്ചും കാലം ആവശ്യപ്പെടുന്നതും പുതുതലമുറ വായിക്കേണ്ടതും. വിക്കിപീഡിയ ആഴമുള്ള ലേഖനങ്ങൾകൊണ്ടു നിറയട്ടെ, നന്ദി... [[ഉപയോക്താവ്:Ramjchandran|Ramjchandran]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ramjchandran|സംവാദം]]) 13:56, 21 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) ==സംവാദം== [[ഉപയോക്താവ്:Adv.tksujith|Adv.tksujith]] എന്റെ സംവാദം താളിലെ സംവാദങ്ങൾ പത്തായത്തിലാക്കാൻ ഒന്നു സഹായിക്കുമൊ? [[ഉപയോക്താവ്:Akhiljaxxn|Akhiljaxxn]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akhiljaxxn|സംവാദം]]) 17:44, 18 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) നന്ദി [[ഉപയോക്താവ്:Akhiljaxxn|Akhiljaxxn]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akhiljaxxn|സംവാദം]]) 17:50, 19 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) ==സ്റ്റാർ ചിഹ്നം== [[ഉപയോക്താവ്:Adv.tksujith|Adv.tksujith]] മലയാളം വിക്കിയിൽ തിരഞ്ഞെടുത്ത ലേഖനങ്ങൾ ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിയിൽ തിരഞ്ഞെടുത്തതായി(ഇന്റർവിക്കി കണ്ണിയിൽ സ്റ്റാർ ചിഹ്നം) കാണിക്കുന്നില്ലല്ലോ? എന്തുകൊണ്ടാണ് ഇങ്ങനെ സംഭവിക്കുന്നത്? [[ഉപയോക്താവ്:Akhiljaxxn|Akhiljaxxn]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akhiljaxxn|സംവാദം]]) 17:50, 19 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) :ലേഖനത്തിന്റെ വലത് മുകളിലുള്ള നക്ഷത്ര ചിഹ്നം അതിന്റെ പ്രെറ്റി യു.ആർ.എൽ ചേർത്തിരിക്കുന്ന സ്ഥലത്ത് കാണിക്കുന്നില്ല എന്നതല്ലേ [[ഉപയോക്താവ്:Akhiljaxxn|Akhiljaxxn]] ഉദ്ദേശിച്ചത് ? അതിനായി ആ തിരിച്ച് വിടൽ താളിലും <nowiki>{{featured}}</nowiki> എന്ന ഫലകം ചേർക്കണം. ദാ ഇതിൽ ചേർത്തിരിക്കുന്നത് നോക്കൂ [https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=P_KrishnaPillai&redirect=no] [[ഉപയോക്താവ്:Adv.tksujith|Adv.tksujith]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adv.tksujith|സംവാദം]]) 18:29, 19 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) ഇതല്ല ഞാൻ ഉദ്ദേശിച്ചത്.ഇന്റർവിക്കി കണ്ണികളിൽ ആണ് . ഉദാഹരണത്തിന് [[മൈക്കൽ ജാക്സൺ]] എന്ന താളിൽ ഇന്റർവിക്കി കണ്ണികളിലെ ഏഴു ഭാഷകളിലൊ മറ്റൊ ആതാൾ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടതായി സുചിപ്പിക്കുന്നതിനായി സ്റ്റാർ ചിഹ്നംകാണിക്കുന്നു. എന്നാൽ മലയാളത്തിനു നേരെ ഈ ചിഹ്നം കാണിക്കുന്നുമില്ല.[[ഉപയോക്താവ്:Akhiljaxxn|Akhiljaxxn]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akhiljaxxn|സംവാദം]]) 18:41, 19 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) [[ഉപയോക്താവ്:Adv.tksujith|Adv.tksujith]], Featured ഫലകം തിരഞ്ഞെടുത്ത താളുകളിൽ മാത്രമാണ് ഉപയോഗിക്കേണ്ടത്; തിരിച്ചുവിടൽ താളുകളിൽ ഉപയോഗിക്കേണ്ട ആവശ്യമില്ല. [[ഉപയോക്താവ്:Akhiljaxxn|Akhiljaxxn]], മൈക്കൽ ജാക്സന്റെ മറ്റുഭാഷാലേഖനങ്ങളിൽ പോകുമ്പോൾ മലയാളം ലേഖനത്തിനു നേരെ സ്റ്റാർ ചിഹ്നം കാണാനുണ്ടല്ലോ. --[[ഉപയോക്താവ്:Arjunkmohan|Arjunkmohan]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Arjunkmohan|സംവാദം]]) 19:39, 19 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) [[ഉപയോക്താവ്:Arjunkmohan|Arjunkmohan]] ഇതുവരെ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. ഇവിടെ തിരഞ്ഞെടുത്ത മറ്റു ലേഖനങ്ങളിലും അങ്ങനെ കാണിച്ചിരുന്നില്ല. [[മൈക്ക്ൽ ജാക്സൺ]] എന്ന ലേഖനം മൈക്കൽ ജാക്സൺ എന്ന് മാറ്റാമൊ? എനിക്ക് മാറ്റാൻ സാധിക്കുന്നില്ല ആ താളിന്റെ സംവാദത്തിലും ഇങ്ങനെ ഒരഭിപ്രായമുണ്ട്. [[ഉപയോക്താവ്:Akhiljaxxn|Akhiljaxxn]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akhiljaxxn|സംവാദം]]) 00:21, 20 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) :ക്ഷമിക്കണം [[ഉപയോക്താവ്:Akhiljaxxn|Akhiljaxxn]], [[ഉപയോക്താവ്:Arjunkmohan|Arjunkmohan]] എനിക്ക് ചോദ്യം മനസ്സിലായിരുന്നില്ല. മലയാളത്തിൽ നക്ഷത്ര ചിഹ്നം കാണാതിരുന്നത് അത് മലയാളം ലേഖനം തുറന്ന് വെച്ചിരുന്നതിനാലാണ്. ആ ലേഖനത്തിൽ മുകളിൽ തന്നെ അത് കാണിച്ചിട്ടുണ്ടല്ലോ. മറ്റേത് ഭാഷയിൽ ചെന്നാലും അവിടുത്തെ ഭാഷാ പട്ടികയിൽ ഏതേതൊക്കെ ഭാഷകളിലെ ഫീച്ചേഡ് ലേഖനമാണെന്ന് കാണിക്കുന്നുണ്ട്. --[[ഉപയോക്താവ്:Adv.tksujith|Adv.tksujith]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adv.tksujith|സംവാദം]]) 00:52, 20 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) ഈ താളിൽ ഇപ്പോൾ ''സ്ക്രിപ്റ്റ് പിഴവ്: "RexxS" എന്നൊരു ഘടകം ഇല്ല'' എന്നു കാണിക്കുന്നു. എന്തു കൊണ്ടാണിത്? [[ഉപയോക്താവ്:Akhiljaxxn|Akhiljaxxn]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akhiljaxxn|സംവാദം]]) 02:30, 8 ജനുവരി 2017 (UTC) ==അനുമതിപത്രം ഏതു വേണം?== ഇന്ത്യയിലെ പ്രമുഖ ശാസ്ത്രജ്ഞനായ വ്യക്തിയുടെ ചിത്രങ്ങൾ എന്റെ കയ്യിലില്ലായിരുന്നു. അതിനാൽ ഞാൻ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്വന്തം ചിത്രങ്ങൾ ഇ മെയിലിൽ അയച്ചുതരാൻ അറിയിച്ചു. അതിൻപ്രകാരം അയച്ചുതരാമെന്ന് അറിയിച്ചിട്ടുണ്ട്. ആ ചിത്രങ്ങൾ വിക്കികോമൺസിൽ ഏതു <>'''അനുമതിപത്രത്തോടൊപ്പമാണ്''' <>അപ്ലോഡ് ചെയ്യേണ്ടത്? --[[ഉപയോക്താവ്:Ramjchandran|Ramjchandran]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ramjchandran|സംവാദം]]) 15:59, 26 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) :യഥാർത്ഥത്തിൽ ആ ചിത്രം എടുത്തയാളിന്, അഥവാ അത് പണം മുടക്കി എടുപ്പിച്ചതാണെങ്കിൽ പണം മുടക്കിയ ആളിന് ആണ് അതിന്റെ പകർപ്പവകാശം. അത് നമുക്ക് വെറുതേ അയച്ച് തന്നാൽ അത് കോമൺസിൽ കയറ്റാൻ കഴിയില്ല. ആ ഫോട്ടോ, ഇന്റർനെറ്റിൽ എവിടെയെങ്കിലും ലഭ്യമാണെങ്കിൽ അത് പിടിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യും. അദ്ദേഹത്തെ കൊണ്ട് / ആ ഫോട്ടോ എടുത്ത ആളെ കൊണ്ട് തന്നെ ആ ഫോട്ടോ അപ്ലോഡ് ചെയ്യിക്കുന്നതാണ് ഉചിതം. അല്ലെങ്കിൽ ആ ഫോട്ടോയുടെ പകർപ്പവകാശം സ്വതന്ത്രമാക്കിക്കൊണ്ടുള്ള പ്രഖ്യാപനം - ഒടിആർഎസ് - ഒക്കെ നൽകുന്ന പരിപാടിയുണ്ട്. അത് ചടങ്ങാണ്. അദ്ദേഹത്തെ കൊണ്ട്, അല്ലെങ്കിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ യൂസർ ഐഡി ഉപയോഗിച്ച് ആ ഫോട്ടോ അപ്ലോ‍ഡ് ചെയ്യാമോ എന്ന് നോക്കാമോ [[ഉപയോക്താവ്:Ramjchandran|Ramjchandran]] മാഷേ. --[[ഉപയോക്താവ്:Adv.tksujith|Adv.tksujith]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adv.tksujith|സംവാദം]]) 17:02, 26 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) ==ചിത്രം ചേർക്കുന്നതിനെപ്പറ്റി== [[തമ്പാൻ മേലത്ത്]] എന്ന ശാസ്ത്രജ്ഞൻ എനിക്കു അറിയുന്ന ആളാണ്. അദ്ദേഹത്തെപ്പറ്റി ലേഖനം എഴുതിയിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചിത്രം (ഫോട്ടോ) അദ്ദേഹം തന്നെ ഈ മെയിലിൽ അയച്ചുതന്നത് വിക്കിപീഡിയയിൽ ചേർക്കുന്നത് സംബന്ധിച്ചാണ് ചോദിച്ചത്. തിരക്കുള്ള അദ്ദേഹത്തെ നേരിട്ടുകാണാൻ പ്രയാസമായിരിക്കും. മാത്രമല്ല ചിത്രം വിക്കിപീഡിയയിൽ അപ്ലോഡു ചെയ്യിക്കാൻ കഴിയുമോ എന്നറിയില്ല. വേറെന്തെങ്കിലും മാർഗ്ഗമുണ്ടോ ? --[[ഉപയോക്താവ്:Ramjchandran|Ramjchandran]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ramjchandran|സംവാദം]]) 17:56, 26 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) ഇതെഴുതിയശേഷമാണ് ഈ ലേഖനം ശ്രദ്ധിച്ചത്. [[https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:OTRS]] ഇത്ര സങ്കീർണ്ണമാണ് പ്രശ്നം എന്നറിഞ്ഞില്ല. തത്കാലം ചിത്രം വേണ്ട എന്നു തീരുമാനിച്ചു. അദ്ദേഹത്തോടും പറയാം. ഏതെങ്കിലും വിധേന, സമയം അനുവദിക്കുമെങ്കിൽ കോമൺസിലേയ്ക്കു ചിത്രം അപ്ലോഡു ചെയ്യാൻ. --[[ഉപയോക്താവ്:Ramjchandran|Ramjchandran]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ramjchandran|സംവാദം]]) 18:17, 26 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) ==ഇന്നത്തെ തിരഞ്ഞെടുത്ത ചിത്രത്തിന്റെ ഭാഗത്ത് jishnu എന്ന പേര് അറിയാതെ കടന്നുകൂടിയതാണോ?== അങ്ങനെയെങ്കിൽ അതു മാറ്റാൻ അഭ്യർഥിക്കുന്നു. മുമ്പും ഇതുപോലെ മറ്റൊരുപേർ വന്നു കണ്ടിട്ടുണ്ട്. [[ഉപയോക്താവ്:Ramjchandran|Ramjchandran]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ramjchandran|സംവാദം]]) 18:32, 31 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) ==പി.കെ. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി== [[പി.കെ. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി]] എന്ന താൾ ഒന്നു ശ്രദ്ധിക്കാമൊ?ആ താളിൽ ഒരു ഐ പി വിലാസ ഉപയോഗിച്ച് ഒരു ഉപയാക്താവ് fancruft pole ചേർക്കുന്നു. രണ്ട് പ്രാവശ്യം ഞാൻ മുപ്രാചെയ്തിരുന്നു രണ്ടു തവണ വേറെ ഒരാളും പക് ക്ഷ അദ്ദേഹം ഇത് വീണ്ടും തുടർന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. [[ഉപയോക്താവ്:Akhiljaxxn|Akhiljaxxn]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akhiljaxxn|സംവാദം]]) 17:08, 8 നവംബർ 2016 (UTC) :[[ഉപയോക്താവ്:Akhiljaxxn|Akhiljaxxn]] ഐ.ഡി യെ കുറച്ച് ദിവസത്തേക്ക് തടഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. നോക്കാം. --[[ഉപയോക്താവ്:Adv.tksujith|Adv.tksujith]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adv.tksujith|സംവാദം]]) 18:13, 8 നവംബർ 2016 (UTC) നന്ദി [[ഉപയോക്താവ്:Akhiljaxxn|Akhiljaxxn]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akhiljaxxn|സംവാദം]]) 00:44, 9 നവംബർ 2016 (UTC) ഇതേ താളിൽ ഇതേ ആളു തന്നെ ആണെന്നു തോന്നുന്നു തുടർച്ചയായി ഇക്കാര്യം ചേർക്കുന്നു. ഇതിപ്പോൾ ഒരു മുപ്പതു തവണയിൽ ഏറെയായി ഒന്നു രണ്ടു തവണ റോജി പാല റിവർട്ട് ചെയ്തു ഇദ്ദേഹം ഇത് നിർത്തും എന്നു തോന്നുന്നില്ല. [[ഉപയോക്താവ്:Akhiljaxxn|Akhiljaxxn]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akhiljaxxn|സംവാദം]]) 01:15, 30 മാർച്ച് 2017 (UTC) ==വിക്കിപീഡിയയുടെ നയങ്ങൾക്കു നിരക്കുന്നതാണോ ഈ ലേഖനം? == [[പാവൂർ]] എന്ന ലേഖനം ദയവായി നോക്കുക. വിക്കിപീഡിയയുടെ നയങ്ങൾക്കു നിരക്കുന്നതാണോ ഈ ലേഖനം? ലേഖനത്തിൽ കാണുന്നു: "ലോകത്തിൽ വച്ച് ഇടവകപള്ളി സേവനങ്ങൾ തുളുവിൽ ലഭിക്കുന്ന ഒരേയൊരു പള്ളി പാവൂരിലെ ഹോളി ക്രോസ് പള്ളിയാണ്. " "അവിടെ താമസിക്കുന്ന <u>ക്രിസ്ത്യാനികളും ഹിന്ദുക്കളും സാധാരണയായി വീടുകൾക്കും ഈ പേരു തന്നെയാണ് കൊടുക്കുന്നത്. നല്ലൊരു ശതമാനം ഇസ്ലാം മതസ്തരും ഇവിടെയുണ്ട്</u>. പറവൂർ ജംഗ്ഷനിലെ എം എൽ എ റോഡിൽ റഹ്മാനിയ ജുമാ മസ്ജിദ് എന്നു പേരുള്ള വലിയ ഒരു മുസ്ലീം പള്ളിയുണ്ട്. <u>കൂടുതൽ ആളുകൾ മുസ്ലിം ലീഗ് അനുഭാവികളാണ്. കുറച്ച് പേർ എൽ ഡി എഫ്, എസ് ഡി പി ഐ എന്നിവയെ അനുകൂലിക്കുന്നു</u>. വളരെ <u>ശാന്തമായൊരു</u> ഗ്രാമമാണ് പാവൂർ. ഇവിടുത്തെ ജനങ്ങൾ വളരെ <u>ആത്മാർഥതയുള്ളവരാണ്</u>. ഇവിടെയുള്ള <u>എല്ലാ വിഭാഗങ്ങളിലും ഉൾപെട്ട ജനങ്ങൾ എന്ത് വിശേഷം വന്നാലും അത് ഒരുമിച്ച്</u>ആഘോഷിക്കുന്നവരാണ്. ഈ അടുത്ത കാലത്ത് ഈ ഗ്രാമത്തിലെ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ തോത് ഉയർന്നു വരുന്നതായി കാണുന്നു. ഇവിടുത്തെ ജനങ്ങളും വിദ്യാർഥികളും കൃഷിയിലും വിദ്യാഭ്യാസത്തിലും <u>അവരുടെ വ്യക്തിത്വം അടയാളപ്പെടുത്തി കഴിഞ്ഞു,</u>. അതിനു ഉദാഹരണമാണ് ദേശീയ അവാർഡ് നേടിയ അബ്ദുൾ റഹ്മാൻ ആസിഫും, ഡോക്ട്രേറ്റ് നേടിയ മുഹമ്മദും." എന്നൊക്കെയാണ് കാണുന്നത്. ഇവ എന്ത് അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് എഴുതിയിരിക്കുന്നത് എന്നു സംശയം തോന്നുന്നു. ഇതിനു സർവ്വെയോ മറ്റെന്തെങ്കിലും അടിസ്ഥാനമോ ഉണ്ടോ എന്നു സംശയിക്കുന്നു. ഇതുപോലെ ലേഖനം എഴുതിയാൽ മതിയോ? അഭിപ്രായം അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ഈ സുഹൃത്ത് ഇവിടെ <u>സ്വന്തം നിരീക്ഷണങ്ങൾ</u>നടത്തിയിരിക്കുകയല്ലെ. ഇതു വിക്കിപീഡിയയുടെ നയങ്ങൾക്കു വിരുദ്ധമല്ലെ? [[ഉപയോക്താവ്:Ramjchandran|Ramjchandran]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ramjchandran|സംവാദം]]) 19:13, 4 ഡിസംബർ 2016 (UTC) :[[ഉപയോക്താവ്:Ramjchandran|Ramjchandran]], പുതിയ ലേഖനങ്ങൾ ശ്രദ്ധിക്കുന്നതിൽ അഭിനന്ദനങ്ങൾ. തീർച്ചയായും അത്തരം അവലംബമില്ലാത്ത കാര്യങ്ങൾ ഒഴിവാക്കേണ്ടത് തന്നെയാണ്. [[ഉപയോക്താവ്:Ovmanjusha|Ovmanjusha]] അത് ഏതെങ്കിലും ബ്ലോഗിനെ അവലംബിച്ച് എഴുതിയതാവാം. വിക്കിപീഡിയയിൽ ഏറ്റവുമധികം ലേഖനങ്ങൾ എഴുതിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഉപയോക്താവാണ് മഞ്ജുഷ. ഇത് ശ്രദ്ധയില്ലാതെ പറ്റിയതാവാം. [[ഉപയോക്താവ്:Akhiljaxxn|അഖിൽ]] അത് ശരിയാക്കിയിട്ടുണ്ട്. താങ്കൾക്കും അത്തരം കാര്യങ്ങൾ തിരുത്താവുന്നതാണ്. ബന്ധപ്പെട്ട ഉപയോക്താവിനോട് കൂടി പറയുന്നത് നല്ലതായിരിക്കും. --[[ഉപയോക്താവ്:Adv.tksujith|Adv.tksujith]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adv.tksujith|സംവാദം]]) 01:13, 6 ഡിസംബർ 2016 (UTC) തീർച്ചയായും പുതിയ വിക്കീപീഡിയന്മാർ വരുന്നതിൽ വളരെയധികം സന്തോഷമുണ്ട്. ഇനിയും പുതിയ ആളുകൾ എത്തട്ടെ. അവർ കൂടുതൽ എഴുതട്ടെ. ഇത്തരം തെറ്റുകൾ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുമ്പോൾ അവ തിരുത്തി മുന്നോട്ട് പോകുമ്പോൾ അവർ നമ്മേക്കാൾ നല്ല വിക്കി പ്രവർത്തകർ ആകുമെന്നതിൽ സംശയമില്ല. വിക്കിപ്രവർത്തകർ നിക്ഷ്പക്ഷത, അഥവാ പക്ഷം പിടിച്ചാൽ മനുഷ്യപക്ഷം പിടിക്കുകയാണു വേണ്ടത് എന്നു തോന്നുന്നു. ജാതി, മതം ഇവയുടെ അനുയായികളുടെയും വിശ്വാസികളുടെയും എണ്ണം ആപേക്ഷികമായതിനാലും വിവാദാസ്പദമായതിനാലും അവ ഒരു പ്രദേശത്തെപ്പറ്റി എഴുതുന്ന ലേഖനത്തിൽ ചേർക്കാതിരിക്കുന്നതാകും ഉത്തമം എന്നു കരുതുന്നു. അതുപോലെ ഇത്രയാണ് പള്ളികളുടെയും അമ്പലങ്ങളുടെയും എണ്ണം എന്ന രീതിയിലുള്ള കണക്കുകളും ഇവിടെ കൊടുക്കുന്നത് കരണീയമാണോ എന്നു സംശയമുണ്ട്. ഈയിടെ ബംഗ്ലാദേശിലെ ഒരു സ്ഥലത്തിന്റെ ലേഖനം നോക്കിയപ്പോൾ അതിൽ മതസ്ഥാപനങ്ങളുടെ എണ്ണം സംശയാസ്പദമാണ്. എന്ന കുറിപ്പു കണ്ടു. എന്നാൽ ആ വിഷയവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ലേഖനത്തിൽ അവ പ്രത്യേകം ചേർക്കുന്നതിൽ തെറ്റു പറയാനുമാകില്ല. [[ഉപയോക്താവ്:Ramjchandran|Ramjchandran]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ramjchandran|സംവാദം]]) 12:50, 6 ഡിസംബർ 2016 (UTC) ::വിവിധ സ്ഥലങ്ങളെ കുറിച്ചുള്ള ലേഖനങ്ങൾ എഴുതാൻ പ്രധാനമായും നോക്കുന്നത് അതിനെ പറ്റിയുള്ള ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയ ലേഖനവും സെൻസസ് റിപ്പോർട്ടും സ്ഥലത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വ്യക്തമായ അറിവും ആണ്. ബ്ലോഗുകൾ ഒന്നും തന്നെ ഇതുവരെ ഉപയോഗിച്ചിട്ടില്ല. സ്ഥലങ്ങളുടെ വിവരണത്തിൽ അവിടെ നിലവിൽ ഉള്ള ആരാധനാലയങ്ങളും സ്കൂൾ, കോളേജുകളും മറ്റും പല ലേഖനത്തിലും കൊടുത്തു കാണുന്നുണ്ട്. വിക്കിപീഡിയ ആർക്കും തിരുത്താമെന്നിരിക്കെ അതൊക്കെ ഗുണമേന്മയ്ക്ക് കൊള്ളില്ലാന്നു തോന്നുമ്പോൾ തിരുത്തേണ്ടതാണ്. പരമാവധി ഒറ്റവരി ലേഖനം ആവാതിരിക്കാൻ ഈയിടെ എഴുതിയ എല്ലാ ലേഖനങ്ങളിലും ശ്രമിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഒറ്റവരി എഴുതി എണ്ണം തികയ്ക്കലാണ് ലക്ഷ്യം എന്നും ആക്ഷേപം വരാതിരിക്കാനെന്ന് കരുതാവുന്നതാണ് അതും. ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനം ഇവിടെ നോക്കാം: ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനം - [https://en.wikipedia.org/wiki/Pavoor പാവൂർ] [[ഉപയോക്താവ്:Ovmanjusha|Manjusha &#124; മഞ്ജുഷ]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ovmanjusha|സംവാദം]]) 01:05, 7 ഡിസംബർ 2016 (UTC) നന്ദി [[ഉപയോക്താവ്:Ovmanjusha|Manjusha &#124; മഞ്ജുഷ]] ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കി ലേഖനങ്ങളും അവയിലെ അവലംബത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ മാത്രം എടുക്കുക എന്ന വസ്തുത ഇക്കാര്യം നമ്മെ ഓർമ്മപ്പെടുത്തും. ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കി ലേഖനങ്ങളും നിരന്തരം മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നവയാണ്. അവയെ നാം ഒരു വിക്കിയിലും അവലംബമാക്കാറില്ല. മാതൃകയാക്കാം. ആ ലേഖനവും സമയമുള്ളവർക്ക് എഡിറ്റ് ചെയ്യാവുന്നതാണ്. --[[ഉപയോക്താവ്:Adv.tksujith|Adv.tksujith]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adv.tksujith|സംവാദം]]) 01:26, 7 ഡിസംബർ 2016 (UTC) ::നല്ല അവലംബങ്ങൾ കണ്ടെത്താൻ ശ്രമിക്കാറുണ്ട്. സ്ഥലങ്ങളിൽ ഇപ്പോൾ പ്രത്യേകം ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചത് [[ഉപയോക്താവ്:Vinayaraj|വിനയേട്ടൻ]] അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രൊഫൈൻ പേജിൽ കൊടുത്ത പേരുകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ തന്നെയായിരുന്നു. ഇതിനു മുമ്പ് ഒളിബിക്സ് യജ്ഞത്തിലും ഇതുപോലെ കുറച്ച് അവലംബങ്ങൾ വേറെയും അന്വേഷിച്ചിരുന്നു. എഴുതുവാൻ ശ്രമിക്കുന്ന ലേഖനങ്ങളുടേയും എഴുതിക്കഴിഞ്ഞവയുടേയും ഒരു ലിസ്റ്റുണ്ടാക്കി വെയ്ക്കുന്നുണ്ട്. എഴുതിക്കഴിഞ്ഞവയുടെ കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ പരിഗണിക്കാവുന്ന സോഴ്സിൽ നിന്നും കിട്ടിയാൽ കൂട്ടിച്ചേർക്കാനാണ് ആ ലിസ്റ്റ്. എന്റെ പ്രൊഫൈൽ പേജിൽ തന്നെ അതു കാണാം. എഴുതാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്ന ലിസ്റ്റ് ജിമെയിലിൽ ഡ്രാഫ്റ്റായി കിടക്കുകയാ. പലതും ഇപ്പോൾ തന്നെ വിക്കിയിൽ ഉള്ളതിനാൽ പുതിയതായി എഴുതുവാൻ പോയിട്ടില്ല. യജ്ഞം കഴിഞ്ഞാൽ കൃത്യമായ സോഴ്സ് കിട്ടുകയും ചെയ്താൽ അവിടെ കൂട്ടിച്ചേർക്കാവുന്നതാണ്. അവയിൽ ചിലത് ഇതൊക്കെയാണ് - [[മുഗു]], [[ബായാർ, കാസർഗോഡ്|ബായാർ]], [[അംഗഡിമൊഗറു]], [[പഡ്റെ]], [[നി-യോ]] [[പോൾ അൻക]], [[നിക്കി മിനാജ്]], [[ബബിത കുമാരി]] ഇങ്ങനെ ചിലത്. പിന്നെ മറ്റൊന്ന്, വിക്കിപീഡിയയിൽ എഴുതാവുന്ന രീതിയുടെ നയങ്ങളുടെ ലിങ്ക് കൂടി ഇവിടെ ഒന്നു ഷെയർ ചെയ്യണം. ഇതുവരെ വായിക്കാൻ പറ്റിയിട്ടില്ല. - [[ഉപയോക്താവ്:Ovmanjusha|Manjusha &#124; മഞ്ജുഷ]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ovmanjusha|സംവാദം]]) 03:14, 7 ഡിസംബർ 2016 (UTC) ==ഒറ്റ വരിലേഖനങ്ങൾ എന്ന വിവക്ഷയിൽ വരുന്നവയുടെ മാനദണ്ഡം എന്താണ്?== എന്റെ ഗ്രാമം തിരുത്തലിൽ അനേകം ലേഖനങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചിട്ടുണ്ടല്ലോ? അവയിൽ ലിസ്റ്റുചെയ്തിരുന്ന ലേഖനങ്ങൾ പലരും വിവർത്തനം ചെയ്യാൻ ശ്രമം നടത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഞാനും കുറച്ചു ലേഖനങ്ങൾ വിവർത്തനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. അവയിൽക്കൊടുത്ത അവലംബങ്ങൾ ചേർത്തിട്ടുമുണ്ട്. രണ്ടിൽക്കൂടുതൽ അവലംബങ്ങൾ വേണമെന്നാണല്ലോ പൊതുനയം. ഒറ്റ വരിലേഖനങ്ങൾ എന്ന വിവക്ഷയിൽ വരുന്നവയുടെ മാനദണ്ഡം അറിയാൻ ആഗ്രഹം ഉണ്ട്. ഇക്കഴിഞ്ഞ മാസം (നവംബറിൽ) എഴുതിയ പല ലേഖനങ്ങളും പരിശോധിച്ച് ഒറ്റവരി ലേഖനം എന്നു വിളിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. (ഉദാഹരണം: ബൊംബ്രാണ 18:15, 29 ഒക്ടോബർ 2016‎, 4,741 bytes) എന്നാൽ അത്തരം ലേഖനങ്ങളെ തിരിക്കാനുള്ള മാനദണ്ഡം എന്താണ്? പലതിലും ഒറ്റവരിയല്ല ഉള്ളത്. ഇതേ ലേഖനങ്ങളുടെ ഇംഗ്ലിഷ് പതിപ്പുകൾ അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണല്ലോ ഈ ലേഖനങ്ങൾ വിവർത്തനം ചെയ്തത്. എന്നാൽ https://en.wikipedia.org/wiki/ ഇംഗ്ലിഷിൽ ഉള്ള ബൊംബ്രാണ എന്ന ലേഖനം നോക്കുക. ഇത് 09:34, 14 December 2008‎ നാണ് നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടത്. ഇതു ഇതുവരെ <u>ഒറ്റവരി </u>എന്നു തിരിച്ചിട്ടില്ല. ഇംഗ്ലിഷിൽ ലേഖനത്തിനു പഞ്ഞമൊന്നുമില്ലല്ലോ? അവസാനം തിരുത്തിയപ്പോൾ ഈ ലേഖനത്തിനു വെറും 2,904 bytes മാത്രമേയുള്ളു. എന്നാൽ മലയാള ലേഖനത്തിനാകട്ടെ, 4,741 bytes ഉണ്ട്. കൂടാതെ കിട്ടാവുന്നതിൽ 3 അവലംബങ്ങളും ചേർത്തിട്ടുണ്ട്. Bombrana is a village in Kasaragod district in the state of Kerala, India.[1] എന്നു മാത്രം ചേർത്ത ആ ലേഖനം ഇന്നും നിലനിന്നു വരുന്നു. ഇതു ആരും കാണാതെ പോയതാണോ എന്ന് അന്വേഷിച്ചു. പക്ഷെ, എന്റെ ഗ്രാമം ത്തിൽ കൊടുത്തിരിക്കുന്ന ഏതാണ്ടെല്ലാ ലേഖനത്തിന്റെയും സ്ഥിതിയാണിത്. എങ്കിൽ "ഈ ലേഖനം പ്രതിപാദ്യ വിഷയത്തെക്കുറിച്ച് പ്രാഥമികവിവരങ്ങൾ പോലും നൽകാത്ത ഒറ്റവരി ലേഖനമായി 2016 നവംബർ മുതൽ തുടരുന്നു. കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ ചേർത്ത് ഈ ലേഖനത്തെ വികസിപ്പിക്കാൻ സഹകരിക്കുക.” എന്നു ഏതാനും ദിവസം മുമ്പു മാത്രം തുടങ്ങിയ ലേഖനത്തിൽ നിർദ്ദേശം ചേർത്തതു ശരിയായോ ? വർഷങ്ങളായി ഇത്തരം ലേഖനങ്ങൾ കിടക്കുമ്പോൾ ആണേന്നോർക്കുക. മാത്രമല്ല, പ്രത്യേകിച്ചും കാസറഗോഡ് ജില്ലയെക്കുറിച്ച് ഇത്ര വിവരമെങ്കിലും കിട്ടുന്ന ലേഖനങ്ങൾ ഉണ്ടായതു തന്നെ വലിയ കാര്യമല്ലെ? എഴുതിയ കാര്യങ്ങൾ ആധികാരികമാകുകയല്ലെ, ലേഖനം വലുതാക്കുന്നതിലും ഭേദം? താഴെപ്പറയുന്ന ലേഖനങ്ങളും ഈ മാനദണ്ഡമനുസരിച്ച് ഒറ്റവരി ലേഖനങ്ങൾ തന്നെയല്ലെ?. *[[പൊവ്വൽ കോട്ട]] *[[അമ്പലത്തറ]] *[[കോടോം]] *[[മുതലപ്പൊഴി]] *[[അയ്യമ്പുഴ(ഗ്രാമം)]] *[[വെണ്മനാട്]] *[[മുരണി]] *[[മുല്ലശ്ശേരി]] *[[വെള്ളറക്കാട്‌]] *[[വോർക്കാടി]] *[[ഒഴൂർ]] *[[വെള്ളരിക്കുണ്ട് താലൂക്ക്]] *[[മംഗൽപാടി]] *[[ഹൊസബെട്ടു]] *[[മുട്ടത്തൊടി]] *[[വെങ്ങനെല്ലൂർ]] *[[അംഗഡിമൊഗറു]] *[[ബോവിക്കാനം]] *[[അജാനൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]] *[[കോട്ടുവള്ളി]] '''എന്റെ ഗ്രാമം''' എന്ന പരിപാടിയുടെ ലിങ്ക് ഉപഭോക്താവിന്റെ പേജിൽ നിന്നും നീക്കം ചെയ്തതാണോ? അതു കാണുന്നില്ല. പറ്റുമെങ്കിൽ പുനഃസ്ഥാപിക്കണേ. രാംജേചന്ദ്രൻ 20:35, 10 ഡിസംബർ 2016 (UTC) ==ശൂന്യതാൾ== ശൂന്യത്താൾ വരാതെ ശ്രദ്ധിക്കുന്നതാണ്. നിർദ്ദേശത്തിനു നന്ദി അറിയിക്കുന്നു. അഭിപ്രായങ്ങൾ അപ്പോഴപ്പോൾ അറിയിക്കണം എന്നു അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു. [[ഉപയോക്താവ്:Ramjchandran|Ramjchandran]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ramjchandran|സംവാദം]]) 12:57, 5 ജനുവരി 2017 (UTC) == എന്താണ് നടക്കുന്നത് എന്ന് ഒരു പിടിയും കിട്ടുന്നില്ല. == പ്രിയ സുഹൃത്തേ, എനിക്കു ഗ്രീഷ്മാസ് എന്ന ഉപഭോക്താവിൽ നിന്നും ലഭിച്ച ഒരു അറിയിപ്പാണ്. "പ്രിയ രാമചന്ദ്രൻ സാർ, താങ്കളുടെ ലേഖനങ്ങളിൽ കുറേയെണ്ണം ആ സമയത്ത് ഒറ്റ വരി ലേഖനമായിരുന്നതും പിന്നീട് അതേക്കുറിച്ച് താങ്കളുടെ പേജിൽ എഴുതിയിരുന്നതുമാണല്ലോ. പിന്നെ വീണ്ടുമൊരു പരാതിയുടെ ആവശ്യകതയും വാൻഡലിസമാണോ എന്നുമൊക്കെ കുറിച്ചിരിക്കുന്നു. മറ്റുള്ളവരെ തീരെ മോശക്കാരായി കാണരുതെന്ന് അഭ്യർത്ഥിച്ചു കൊള്ളുന്നു. "ആരാണ് ഗ്രീഷ്മാസ്?" എന്ന ചോദ്യം തന്നെ ഉചിതമല്ലല്ലോ രാമചന്ദ്രൻ സർ.ഇനി താങ്കൾക്കു ബുദ്ധിമുട്ടു തോന്നുന്നെങ്കില് ഈ പരിപാടി അങ്ങ് അവസാനിപ്പിച്ചാലോ എന്നും ആലോചിക്കുന്നുണ്ട്. ഈ വിലയുള്ള സമയം മറ്റു കാര്യങ്ങള്ക്കു ചിലവഴിക്കാമല്ലോ. നന്ദി." ഇതാണ് ആ സുഹൃത്ത് എഴുതിയിരിക്കുന്നത്. എന്റെ ന്യായമായ സംശയം ഞാൻ അറിയിച്ചെന്നേയുള്ളു. ഇത് നെറ്റിന്റെ ലോകമല്ലെ? എന്തും സംഭവിക്കാമല്ലോ? വാൻഡലിസവും. ഞാനും താങ്കളുമൊക്കെ സ്വന്തം ഐഡറ്റിറ്റി വ്യക്തമാക്കിയാണല്ലൊ ഇവിടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നത്? ഞാൻ ലേഖനം എഴുതിത്തീരും മുമ്പേതന്നെ ഒറ്റവരി എന്ന ഫലകം വന്നുതുടങ്ങിയപ്പോൾ ഇത്തരം ലേഖനങ്ങളുടെ സ്ഥിതി ഞാൻ തിരക്കി. പലതും വർഷങ്ങളോളം ഒറ്റവരിയായിക്കിടന്നിട്ടും അവയ്ക്കൊന്നും ഒറ്റവരി എന്ന ഫലകം നൽകിയിട്ടില്ല. ലേഖനം വിപുലീകരിക്കുവാൻ സാവകാശമ്പോലും നൽകാതെ ഒറ്റവരി എന്നു ഫലകം നൽകുകയാണു ചെയ്തിരിക്കുന്നത്. ഈ കാലയളവിൽ ഒറ്റവരിയിൽ നിലനിന്ന മറ്റു ലേഖനങ്ങൾക്കു പലതിലും ഫലകം നൽകിയിട്ടുമില്ല. മാത്രമല്ല, വിക്കിപീഡിയയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന വിരലിലെണ്ണാവുന്നവരെ മാത്രമേ എനിക്കു ഫോണിൽക്കൂടിയോ ഫേസ്ബുക്കിൽക്കൂടിയോ പരിചയമുള്ളു. ഒരേ കാഴ്ച്ചപ്പാടും മനോഭാവവുമുള്ളവർ എന്നതുമാത്രമാണ് നമ്മെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ഘടകം. ആയതിനാൽ ആരോടും പരിഭവത്തിന്റെ ആവശ്യമേ ഉദിക്കുന്നില്ല. വിക്കിപീഡിയ (മലയാളം) ഉന്നതിയിലെത്തണം എന്ന ആഗ്രഹമേയുള്ളു. തെറ്റായ പ്രവണതകളെ വിമർശിക്കുവാൻ സ്വന്തം അഭിപ്രായം പറയുവാൻ മടിയൊന്നുമില്ല. അത് ഏതു വ്യക്തി എന്നല്ല, നമ്മുടെ ലക്ഷ്യം മാത്രമേ അപ്പോൾ ഓർക്കൂ. കാരണം വ്യക്തികളെ ഞാൻ വെറുക്കുന്നില്ല. ശാസ്ത്രഅദ്ധ്യാപകൻ എന്ന നിലയിൽ വിശകലനം പല കാര്യങ്ങളിലും ചെയ്യാൻ ശ്രമിച്ചിട്ടുണ്ട്. വിമർശിച്ചിട്ടുമുണ്ട്. അദ്ധ്യാപകൻ എന്ന നിലയിൽ അതിനവകാശവുമുണ്ട് എന്നു കരുതുന്നയാളാണ് ഞാൻ. എന്റെ സംവാദത്താളിൽ എഴുതിയ ഈ സുഹൃത്ത് ആരാണെന്നറിയില്ല. അജ്ഞാതനായ ആ സുഹൃത്തിനെപ്പോലെ ഞാൻ ഒരു ഫലകത്തിലും ഒറ്റവരി ലേഖനമെന്നു ചേർത്തിട്ടില്ല. എന്റെ കാഴ്ച്ചപ്പാടിൽ ഒറ്റവരി ലേഖനമെങ്കിലും ഒരു വിഷയത്തെപ്പറ്റി ഉണ്ടായിരുന്നാൽ ഭാവിയിൽ അത് വികസിപ്പിക്കാമല്ലോ? പക്ഷെ, അത് ഒറ്റവരി ലേഖനമായി എത്രനാൾ കിടക്കണം എന്നു ഒരു സമയ പരിധി നിശ്ചയിച്ചിരുന്നെങ്കിൽ നന്നായിരുന്നു. ഇത് എന്റെ അഭ്യർത്ഥനയാണ്. അതുപോലെ മറ്റൊരു സുഹൃത്തിന്റെ എഴുത്തിനെപ്പറ്റി വിമർശിച്ചപോലെ, നാം ഇത്തരം ലേഖനങ്ങൾ എഴുതുമ്പോൾ നിഷ്പക്ഷരാവണം. പ്രത്യേകിച്ചും മതം, ജാതി ഇവയുടെ കണക്കുകൾ പറയുമ്പോൾ. ഇവിടെയിത്ര പള്ളിയുണ്ട്, അമ്പലമുണ്ട് ഇവർ ഇന്ന വ്കിശ്വാസക്കാരാണ് എന്നൊക്കെ പറയുമ്പോൾ നമ്മുടെ കാഴ്ച്ചപ്പാടുകൾക്കു പ്രസക്തി കാണരുത്. ഇത് എന്റെ അഭിപ്രായം മാത്രമാണ്. ഇത് എല്ലാവരും അംഗീകരിക്കണമെന്നുണ്ടോ? ചർച്ച ചെയ്തല്ലെ വിക്കിപീഡിയ പല നയങ്ങളും നടപ്പാക്കുന്നത്? ഞാനെന്താണൂ ചെയ്യേണ്ടത്, താങ്കൾ പറയൂ? --[[ഉപയോക്താവ്:Ramjchandran|Ramjchandran]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ramjchandran|സംവാദം]]) 20:53, 10 ജനുവരി 2017 (UTC) നിർദ്ദേശത്തെ സർവാത്മനാ സ്വാഗതം ചെയ്യുന്നു. തെറ്റുകളുണ്ടായെങ്കിൽ നിർവ്യാജം ഖേദിക്കുന്നു. കൂടുതൽ ഊർജ്ജസ്വലമായി വിക്കിപീഡിയയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നതാണ്. കൃത്യസമയത്ത് നിർദ്ദേശങ്ങളും വിമർശനങ്ങളും അറിയിക്കുമല്ലോ? നന്ദി. --[[ഉപയോക്താവ്:Ramjchandran|Ramjchandran]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ramjchandran|സംവാദം]]) 18:18, 11 ജനുവരി 2017 (UTC) == Translation == Hello, could you please translate '''Automatic refresh''' to {{#language:ml}}? Thanks [[ഉപയോക്താവ്:-XQV-|-XQV-]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:-XQV-|സംവാദം]]) 20:23, 11 ജനുവരി 2017 (UTC) :Hi, dear [[ഉപയോക്താവ്:-XQV-|-XQV-]], unfortunately there is no exact Malayalam word to each and every English or foreign word. We have a custom prevailed in our language that to adopt that particular word as such into our language as a Malayalam word. So there is no exact word for Refresh in the sense of technological use and our people ordinarily termed it as '''ആട്ടോമാറ്റിക് റീഫ്രഷ് (Automatic refresh)''' . But literally it can stated as '''refresh = പുതുക്കൽ (Puthukkal) or ആയാസം തീർക്കൽ (Aayasam theerkkal)'''. The next word Auto has also no exact word in Malayalam. But usually the word '''സ്വയം (Swayam)''' using as a meaning of '''Auto'''. <ref>https://www.google.co.in/search?q=refresh+meaning+in+malayalam&ie=utf-8&oe=utf-8&gws_rd=cr&ei=qsF3WJb5JMf_vgS_6rnACw</ref> :Then we can translate '''Automatic refresh = സ്വയം പുതുക്കൽ or സ്വയം ആയാസം തീർക്കൽ (swayam puthukkal or swayam aayasam theerkkal)'''. It seems that the first word is more beautiful and original {{പുഞ്ചിരി}} --[[ഉപയോക്താവ്:Adv.tksujith|Adv.tksujith]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adv.tksujith|സംവാദം]]) 18:10, 12 ജനുവരി 2017 (UTC) ==References== <references/> == Share your experience and feedback as a Wikimedian in this global survey == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> Hello! The Wikimedia Foundation is asking for your feedback in a survey. We want to know how well we are supporting your work on and off wiki, and how we can change or improve things in the future.<ref group=survey>This survey is primarily meant to get feedback on the Wikimedia Foundation's current work, not long-term strategy.</ref> The opinions you share will directly affect the current and future work of the Wikimedia Foundation. You have been randomly selected to take this survey as we would like to hear from your Wikimedia community. To say thank you for your time, we are giving away 20 Wikimedia T-shirts to randomly selected people who take the survey.<ref group=survey>Legal stuff: No purchase necessary. Must be the age of majority to participate. Sponsored by the Wikimedia Foundation located at 149 New Montgomery, San Francisco, CA, USA, 94105. Ends January 31, 2017. Void where prohibited. [[m:Community Engagement Insights/2016 contest rules|Click here for contest rules]].</ref> The survey is available in various languages and will take between 20 and 40 minutes. <big>'''[https://wikimedia.qualtrics.com/SE/?SID=SV_6mTVlPf6O06r3mt&Aud=VAE&Src=53VAEAI Take the survey now!]'''</big> You can find more information about [[m:Community_Engagement_Insights/About_CE_Insights|this project]]. This survey is hosted by a third-party service and governed by this [[:foundation:Community_Engagement_Insights_2016_Survey_Privacy_Statement|privacy statement]]. Please visit our [[m:Community_Engagement_Insights/Frequently_asked_questions|frequently asked questions page]] to find more information about this survey. If you need additional help, or if you wish to opt-out of future communications about this survey, send an email to surveys@wikimedia.org. Thank you! --[[:m:User:EGalvez (WMF)|EGalvez (WMF)]] ([[:m:User talk:EGalvez (WMF)|talk]]) 22:01, 13 ജനുവരി 2017 (UTC) </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Community_Engagement_Insights/MassMessages/Lists/2016/53-VAEAI&oldid=16205394 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:EGalvez (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> <references group=survey /> == Your feedback matters: Final reminder to take the global Wikimedia survey == (''Sorry for writing in English'') <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> Hello! This is a final reminder that the Wikimedia Foundation survey will close on '''28 February, 2017 (23:59 UTC)'''. The survey is available in various languages and will take between 20 and 40 minutes. '''[https://wikimedia.qualtrics.com/SE/?SID=SV_6mTVlPf6O06r3mt&Aud=VAE&Src=53VAEAI Take the survey now.]''' If you already took the survey - thank you! We won't bother you again. '''About this survey:''' You can find more information about [[m:Community_Engagement_Insights/About_CE_Insights|this project here]] or you can read the [[m:Community_Engagement_Insights/Frequently_asked_questions|frequently asked questions]]. This survey is hosted by a third-party service and governed by this [[:foundation:Community_Engagement_Insights_2016_Survey_Privacy_Statement|privacy statement]]. If you need additional help, or if you wish to opt-out of future communications about this survey, send an email through EmailUser function to [[:m:Special:EmailUser/EGalvez_(WMF)| User:EGalvez (WMF)]]. '''About the Wikimedia Foundation:''' The [[:wmf:Home|Wikimedia Foundation]] supports you by working on the software and technology to keep the sites fast, secure, and accessible, as well as supports Wikimedia programs and initiatives to expand access and support free knowledge globally. Thank you! --[[:m:User:EGalvez (WMF)|EGalvez (WMF)]] ([[:m:User talk:EGalvez (WMF)|talk]]) 19:39, 21 ഫെബ്രുവരി 2017 (UTC) </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Community_Engagement_Insights/MassMessages/Lists/2016/53-VAEAI&oldid=16205394 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:EGalvez (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == 12ആം അല്ലെങ്കിൽ 75 ആം എന്നതിനു പകരം ലിപ്യന്തരണത്തിൽ 12ന്റെ കൂടെ ദീർഘചിഹ്നവും അനുസ്വാരവും നൽകി എഴുതാനാവുമോ അതിനെന്താണു വഴി? == [[ഉപയോക്താവ്:Ramjchandran|Ramjchandran]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ramjchandran|സംവാദം]]) 19:18, 16 സെപ്റ്റംബർ 2017 (UTC) == അംഗീകാരത്തിന് നന്ദി == '''നവാഗത ശലഭപുരസ്കാരം''' നൽകിയതിനും '''സ്വതേ റോന്തുചുറ്റൽ അവകാശം''' നൽകിയതിനും സ്നേഹപൂർവ്വം നന്ദി അറിയിക്കുന്നു. ഒരൽപം ഒഴിവ് കിട്ടിയാൽ ഇപ്പോൾ എന്റെ ലോകം ഇതാണ്. ഈ ഉത്തരവാദിത്തം എത്രകണ്ട് കാര്യക്ഷമമായി ചെയ്യാൻ കഴിയുമെന്ന് അറിയില്ല. എങ്കിലും ശ്രമിക്കാം. Kaitha Poo Manam 13:57, 18 ജനുവരി 2018 (UTC) == Difference between Position And direction == Are you absolutely sure you know what the P in GPS stands for Direction ? So you want to correct my 20 years of experience in advising 15 governments and security agencies? [[ഉപയോക്താവ്:Kaippally|Kaippally]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kaippally|സംവാദം]]) 02:09, 14 ഒക്ടോബർ 2018 (UTC) == വിക്കിസംഗമോത്സവം 2018 == <div style="background-color:#FAFAFA; color:#1C2069"> If you are not able to read the below message, please click [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിസംഗമോത്സവം - 2018/സ്വാഗതം/en|here for the English version]] </div> <div style="padding:5px; background-color:#F1F1DE;"> <div style="border:1px solid #C2dfff; -moz-box-shadow: 0 1px 3px rgba(0, 0, 0, 0.35); -webkit-box-shadow: 0 1px 3px rgba(0, 0, 0, 0.35); box-shadow: 0 1px 3px rgba(0, 0, 0, 0.35); background: #E7FFFF; background: -moz-linear-gradient(top, #A7D7F9 0%, #7db9e8 100%); background: -webkit-gradient(linear, left top, left bottom, color-stop(0%,#E7FFFF), color-stop(100%,#7db9e8)); background: -webkit-linear-gradient(top, #E7FFFF 0%,#7db9e8 100%); background: -o-linear-gradient(top, #E7FFFF 0%,#7db9e8 100%); background: -ms-linear-gradient(top, #E7FFFF 0%,#7db9e8 100%); background: linear-gradient(top, #E7FFFF 0%,#7db9e8 100%); -moz-border-radius: 7px; -webkit-border-radius: 7px; border-radius: 7px; font-family:Calibri, Verdana, sans-serif;"> <table width="100%" cellspacing="0" cellpadding="0" valign="top" border="0" style="background:transparent; font-size:14px;"> <tr> {| style="border:2px #FFA500 solid; padding:2em; border-collapse:collapse; width:100%;" |- [[File:WikiSangamothsavam_2018_banner_2.svg|520px|upright|center|link=വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിസംഗമോത്സവം_-_2018]] |- ! style="background-color:#FAFAFA; color:#000000; padding-left:2em;padding-right:2em; padding-top:.5em;" align=left |നമസ്കാരം! {{BASEPAGENAME}}, <span class="plainlinks"> മലയാളം വിക്കിമീഡിയ പദ്ധതികളിലെ ഉപയോക്താക്കളുടേയും വിക്കിപദ്ധതികളിൽ താല്പര്യമുള്ളവരുടേയും വാർഷിക ഒത്തുചേരലായ [[:വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിസംഗമോത്സവം - 2018|വിക്കിസംഗമോത്സവം 2018]], 2019 ജനുവരി 19, 20, 21 തീയതികളിൽ കൊടുങ്ങല്ലൂർ വികാസ് ആഡിറ്റോറിയത്തിൽ വച്ച് നടക്കുന്നു.<br> കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്കായി വിക്കിസംഗമോത്സവത്തിന്റെ [http://ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിസംഗമോത്സവം_-_2018 ഔദ്യോഗിക താൾ] കാണുക. സാമൂഹ്യ മാദ്ധ്യമമായ ഫേസ്‌ബുക്കിലും [http://www.facebook.com/wikisangamolsavam കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ] ലഭ്യമാണ്. സംഗമോത്സവത്തിൽ പങ്കെടുക്കുവാൻ താങ്കളുടെ പേര് [https://ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിസംഗമോത്സവം_-_2018/പങ്കെടുക്കാൻ ഇവിടെ] രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുക. </span> സംഗമോത്സവത്തിലെ ഒന്നാം ദിനമായ ജനുവരി 19 ശനിയാഴ്ച രാവിലെ 10 ന് വിസംഗമോത്സവം ഉദ്ഘാടന ചടങ്ങ് ആരംഭിക്കുന്നതാണ്. അന്നേ ദിവസം വിക്കിവിദ്യാർത്ഥി സംഗമം, വിക്കിപീഡിയ പരിചയപ്പെടുത്തൽ, വിക്കിപീഡിയ തൽസ്ഥിതി അവലോകനം, വിവിധ സമാന്തര സെഷനുകളിലായി വിക്കിപീഡിയ, വിക്കിഡാറ്റ, സ്വതന്ത്ര വിജ്ഞാനം തുടങ്ങിയ മേഖലകളിലെ പ്രബന്ധാവതരണങ്ങൾ മുതലായവ നടക്കും. രാത്രി മലയാളം വിക്കിപീഡിയയെ കുറിച്ച് ഓപ്പൺ ഫോറം ഉണ്ടാകും. രണ്ടാം ദിനത്തിൽ, ജനുവരി 20 ഞായറാഴ്ച രാവിലെ പ്രാദേശിക ചരിത്ര രചന സംബന്ധിച്ച സെമിനാറോടെ സംഗമോത്സവം ആരംഭിക്കും. അന്നേ ദിവസവും വിവിധ സമാന്തര സെഷനുകളിലായി വിക്കിപീഡിയ, വിക്കിഡാറ്റ, സ്വതന്ത്ര വിജ്ഞാനം തുടങ്ങിയ മേഖലകളിലെ പ്രബന്ധാവതരണങ്ങൾ നടക്കും. രാത്രി വിക്കി ചങ്ങാത്തം ഉണ്ടാകും. മൂന്നാം ദിനത്തിൽ, ജനുവരി 21 തിങ്കളാഴ്ച രാവിലെ മുതൽ വിക്കിജലയാത്രയാണ്. മുസിരിസ് പൈതൃക കേന്ദ്രങ്ങളായ ജൂത ചരിത്ര മ്യൂസിയം പാലിയം കൊട്ടാരം മ്യൂസിയം സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ മ്യൂസിയം തുടങ്ങിയ 8 മ്യൂസിയങ്ങളും കൊടുങ്ങല്ലൂർ ക്ഷേത്രം, തിരുവഞ്ചിക്കുളം ക്ഷേത്രം, പട്ടണം പര്യവേക്ഷണം തുടങ്ങിയ കേന്ദ്രങ്ങളും ഒരു ദിവസം നീളുന്ന ഈ ജലയാത്രയിൽ സന്ദർശിക്കും. വിക്കിസംഗമോത്സവം - 2018 ന്റെ ഭാഗമാകുവാനും, താങ്കളുടെ അനുഭവങ്ങൾ പങ്കുവെയ്ക്കുവാനും മലയാളം വിക്കിസമൂഹത്തെ ശക്തിപ്പെടുത്തുവാനും വിക്കിസമൂഹത്തിന്റെ പേരിൽ ഹാർദ്ദമായി സ്വാഗതം ചെയ്യുന്നു. വിക്കിപീഡിയയിലെ താങ്കളുടെ [[Special:Contributions/{{BASEPAGENAME}}|സംഭാവനകൾക്ക് ]] നന്ദി പറഞ്ഞുകൊള്ളുന്നു. താങ്കളെ 2019 ജനുവരി 19, 20, 21 തീയതികളിൽ കൊടുങ്ങല്ലൂരിൽ വച്ച് കാണാമെന്ന പ്രതീക്ഷയോടെ.. സംഘാടകസമിതിക്കുവേണ്ടി. [[User:Ranjithsiji|രൺജിത്ത് സിജി]] |}</div>--[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 10:54, 15 ജനുവരി 2019 (UTC) </div> <!-- //ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%B5%E0%B5%BC%E0%B4%97%E0%B5%8D%E0%B4%97%E0%B4%82:%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF_%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B4%B0%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%A8%E0%B4%BF%E0%B5%BC%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%B9%E0%B4%95%E0%B5%BC എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji@mlwiki അയച്ച സന്ദേശം --> ==വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2019== <div style="width: 99%; color: #111; {{box-shadow|0|0|6px|rgba(0, 0, 0, 0.55)}} {{border-radius|2px}}"> <div style="overflow:hidden; height:auto; background: #fde7ff; width: 100%; padding-bottom:18px;"> <div style="font-size: 35px; margin-top: 24px;margin-left: 16px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height: 2em;">[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2019|വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2019]][[File:Women in Red logo.svg|100px]] <div style="margin-right:1em; float:right;">[[പ്രമാണം:Wikipedia Community cartoon - for International Women's Day.svg|300px|center|link=]]</div></div> <div style="font-size: 20px; padding-top: 10px; margin-left: 16px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height:2em; color: #333; "> പ്രിയ സുഹൃത്തേ,<br/> അന്താരാഷ്ട്ര വനിതാദിനം, വിക്കിലൗസ് ലൗ പദ്ധതി എന്നിവയോട് അനുബന്ധിച്ച് 10 ഫെബ്രുവരി 2019 - 31 മാർച്ച് 2019 വരെ സംഘടിപ്പിക്കുന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2019|വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2019]]''' തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിൽ പങ്കെടുക്കാനായി താങ്കളെ ക്ഷണിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയ പദ്ധതികളിലെ ലിംഗഅസമത്വം കുറയ്ക്കാനും സ്ത്രീകളെ സംബന്ധിക്കുന്ന ലേഖനങ്ങൾ എഴുതുവാനും ഉദ്ദേശിച്ചുള്ള പദ്ധതിയാണിത്. സ്ത്രീകളുടെ ജീവചരിത്രത്തെക്കുറിച്ചും ലിംഗസമത്വത്തെക്കുറിച്ചും തുല്യതയ്ക്കായുള്ള പോരാട്ടങ്ങളെപ്പറ്റിയും ഒക്കെ പുതിയ ലേഖനങ്ങൾ ആരംഭിക്കാം. കുറഞ്ഞത് 5 ലേഖനങ്ങളെങ്കിലും എഴുതുന്ന ലേഖകർക്ക് സമ്മാനമായി പോസ്റ്റ്കാർഡുകൾ ലഭിക്കുന്നതാണ്. <div style="text-align:center;"> <!-- Please edit the "URL" accordingly, especially the "section" number; thanks --> {{Clickable button 2|ഇവിടെ പേരു ചേർക്കാം|url=https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF:%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF_%E0%B4%B2%E0%B5%97%E0%B4%B8%E0%B5%8D_%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%AE%E0%B5%86%E0%B5%BB_2019&action=edit&section=5 |class=mw-ui-progressive}} </div> കൂടുതൽ വിവരങ്ങളും നിയമാവലിയും അറിയാനായി [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2019|വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2019]] താൾ സന്ദർശിക്കുക. ഈ പദ്ധതി വിജയകരമാക്കിതീർക്കാൻ താങ്കളുടെ സഹകരണം പ്രതീക്ഷിച്ചുകൊണ്ട്, സ്നേഹമോടെ--[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 11:33, 7 ഫെബ്രുവരി 2019 (UTC) </div> </div> </div> == സഹായമേശയിൽ ഇട്ട ചോദ്യത്തിനുള്ള അഭിപ്രായം == [https://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF:%E0%B4%B8%E0%B4%B9%E0%B4%BE%E0%B4%AF%E0%B4%AE%E0%B5%87%E0%B4%B6 സഹായമേശയിൽ] ഞാൻ ഒരു ചോദ്യം ചോദിച്ചിട്ടുണ്ട്. അതിന് താങ്കൾക്ക് ഉത്തരമുണ്ടെങ്കിൽ ദയവായി മറുപടി ചേർക്കണമെന്ന് അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു. [[ഉപയോക്താവ്:Adithyak1997|Adithyak1997]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adithyak1997|സംവാദം]]) 05:06, 27 ഡിസംബർ 2019 (UTC) ==വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2020== <div style="width: 99%; color: #111; {{box-shadow|0|0|6px|rgba(0, 0, 0, 0.55)}} {{border-radius|2px}}"> <div style="overflow:hidden; height:auto; background: #eec4d6; width: 100%; padding-bottom:18px;"> <div style="font-size: 33px; margin-top: 24px;margin-left: 16px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height: 2em;">[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2020|വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2020]][[File:Wiki Loves Women South Asia 2020.svg|100px]] <div style="margin-right:1em; float:right;"></div></div> <div style="font-size: 20px; padding-top: 10px; margin-left: 16px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height:2em; color: #333; "> പ്രിയ സുഹൃത്തേ,<br/> വിക്കിമീഡിയ പദ്ധതികളിലെ ലിംഗഅസമത്വം കുറയ്ക്കുന്നതിനും ദക്ഷിണേഷ്യൻ സ്ത്രീകളെക്കുറിച്ചുള്ള ജീവചരിത്രങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനുമായി 1 ഫെബ്രുവരി 2020 - 31 മാർച്ച് 2020 വരെ സംഘടിപ്പിക്കുന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2020|വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2020]]''' തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിൽ പങ്കെടുക്കാനായി താങ്കളെ ക്ഷണിക്കുന്നു. [[പ്രമാണം:Wikipedia Community cartoon - for International Women's Day.svg|300px|center|link=]] <div style="text-align:center;"> <!-- Please edit the "URL" accordingly, especially the "section" number; thanks --> {{Clickable button 2|ഇപ്പോൾ തന്നെ പേരു ചേർക്കുക!|url=https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF:%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF_%E0%B4%B2%E0%B5%97%E0%B4%B8%E0%B5%8D_%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%AE%E0%B5%86%E0%B5%BB_2020/%E0%B4%AA%E0%B4%99%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B5%86%E0%B4%9F%E0%B5%81%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B5%81%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%A8%E0%B4%B5%E0%B5%BC&action=edit |class=mw-ui-progressive}} </div> കൂടുതൽ വിവരങ്ങളും നിയമാവലിയും അറിയാനായി [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2020|വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2020]] താൾ സന്ദർശിക്കുക. ഈ പദ്ധതി വിജയകരമാക്കിത്തീർക്കുവാൻ താങ്കളുടെ സഹകരണം പ്രതീക്ഷിച്ചുകൊണ്ട്, സ്നേഹമോടെ--[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 18:34, 31 ജനുവരി 2020 (UTC) </div> </div> </div> == കാര്യനിർവ്വാഹകരുടെ കാലാവധി == [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_(നയരൂപീകരണം)#കാര്യനിർവ്വാഹകരുടെ_കാലാവധി]] കാണുക--'''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 20:27, 27 ജൂലൈ 2020 (UTC) == വിക്കികോൺഫറൻസ് കേരള 2023 ലേക്ക് സ്വാഗതം == {| style="border:4px #018543 solid; padding:1em; border-collapse:collapse; width:100%;" |- ! style="background-color:#FAFAFA; color:#000000; padding-left:2em;padding-right:2em; padding-top:1em;" align=left | <span class="plainlinks"> പ്രിയ {{BASEPAGENAME}}, വിക്കികോൺഫറൻസ് കേരള 2023 പരിപാടിയിൽ പങ്കെടുക്കാനായി താങ്കളെ ക്ഷണിക്കുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:മലയാളം വിക്കിപീഡിയ ഇരുപത്തൊന്നാം വാർഷികം|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയുടെ ഇരുപത്തൊന്നാം ജന്മദിനാഘോഷം]] 2023 ഡിസംബർ 23 ന് തൃശ്ശൂർ സെന്റ്.തോമസ്സ് കോളേജിൽ വച്ച് വിക്കികോൺഫറൻസ് കേരള 2023ന്റെ ഭാഗമായി സംഘടിപ്പിക്കുകയാണ്. അന്നേ ദിവസം മലയാളം വിക്കിപീഡിയയുടെയും അനുബന്ധപദ്ധതികളുടേയും പ്രവർത്തനങ്ങളും അവലോകനവും ഉണ്ടായിരിക്കുന്നതാണ്. കൂടാതെ സ്വതന്ത്രസോഫ്റ്റ്വയർ, മലയാളം കമ്പ്യൂട്ടിങ്ങ്, ഓപ്പൺ ഡാറ്റ, ഓപ്പൺസ്ട്രീറ്റ്മാപ്പ് തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ വിക്കിപീഡിയയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടുള്ള പ്രൊജക്റ്റുകളുടെ അവതരണങ്ങളുമുണ്ടാകും. [[File:Wiki Conference Kerala 2023 Post Card ml.png|upright|820px|center|link=[[m:WikiConference Kerala]]]] വിക്കിമീഡിയ സംരഭങ്ങളുമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന അനുബന്ധ സംഘടനകളുടേയും കമ്മ്യൂണിറ്റികളുടേയും ഒരു കൂട്ടായ്മയാണ് വിക്കികോൺഫറൻസ് കേരള സംഘടിപ്പിക്കുന്നത്. കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്കായി [[m:WikiConference Kerala|വിക്കികോൺഫറൻസ് കേരള 2023-ന്റെ ഔദ്യോഗിക താൾ]] കാണുക. വിക്കികോൺഫറൻസ് കേരള 2023-ന് പങ്കെടുക്കാൻ താങ്കളുടെ പേര് [https://docs.google.com/forms/d/1LEY2kfPykJ_LARAM4P2nq42bhFirb6SAS75sYyMXzz0 രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുക]. ഈ പരിപാടിയുടെ ഭാഗമാവാൻ താങ്കളെ ഹാർദ്ദമായി സ്വാഗതം ചെയ്യുന്നു. [[:m:WikiConference Kerala/Community|സംഘാടകസമിതിക്കുവേണ്ടി]]. -- [[User:Gnoeee|<span style="color:#990000">❙❚❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span><span style="color:#000"> ജിനോയ് </span><span style="color:#006699">❚❙❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span>]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 17:54, 21 ഡിസംബർ 2023 (UTC) |} == ഇൻഡിക് മീഡിയവിക്കി ഡെവലപ്പേഴ്സ് ഉപയോക്തൃ ഗ്രൂപ്പ്സാ - ങ്കേതിക കൂടിയാലോചനകൾ 2024 == സുഹൃത്തുക്കളേ, വിക്കിമീഡിയ പദ്ധതികളിൽ സംഭാവന നൽകുമ്പോൾ വിവിധ സാങ്കേതിക പ്രശ്‌നങ്ങൾ നേരിടുന്ന കമ്മ്യൂണിറ്റി അംഗങ്ങളുടെ ആവശ്യങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കുന്നതിനായി [[m:Indic MediaWiki Developers User Group|ഇൻഡിക് മീഡിയവിക്കി ഡെവലപ്പേഴ്‌സ് യൂസർ ഗ്രൂപ്പ്]] ഒരു കമ്മ്യൂണിറ്റി സാങ്കേതിക കൂടിയാലോചന നടത്തുന്നു. വിക്കിസമൂഹങ്ങളിലുടനീളമുള്ള വെല്ലുവിളികൾ നന്നായി മനസിലാക്കുക, പൊതുവായ പ്രശ്നങ്ങൾ മനസിലാക്കുക, ഭാവി സാങ്കേതിക വികസന പ്രവർത്തനങ്ങൾ കാര്യക്ഷമമാക്കുക എന്നിവയാണ് ഇതിന്റെ ലക്ഷ്യം. താങ്കളുടെ പൊതുവായ പ്രശ്നങ്ങൾ, ആശയങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യേണ്ട ഒരു സർവേയാണ്. ദയവായി (താങ്കളുടെ ഇഷ്ടമുള്ള ഭാഷയിൽ) സർവേ പൂരിപ്പിക്കുക. https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfvVFtXWzSEL4YlUlxwIQm2s42Tcu1A9a_4uXWi2Q5jUpFZzw/viewform?usp=sf_link അവസാന തീയതി 2024 സെപ്റ്റംബർ 21 ആണ്. പ്രവർത്തനത്തെക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ വായിക്കാൻ, ദയവായി സന്ദർശിക്കുക: https://w.wiki/AV78 മുകളിലെ ലിങ്കിൽ സർവേ മലയാളത്തിൽ വായിക്കാൻ ലഭ്യമാണ്. ഒന്നിലധികം പ്രശ്നങ്ങളോ ആശയങ്ങളോ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യാൻ താങ്കൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ ഒന്നിലധികം തവണ താങ്കൾക്ക് സർവേ പൂരിപ്പിക്കാൻ കഴിയും. താങ്കളുടെ സംഭാവനകൾക്ക് നന്ദി! സസ്നേഹം, [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 13:38, 9 സെപ്റ്റംബർ 2024 (UTC) ഇൻഡിക് മീഡിയവിക്കി ഡെവലപ്പർമാരുടെ പേരിൽ <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Indic_Tech_Consults_2024/ml&oldid=27434524 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:KCVelaga@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == 09 നവംബർ 2026 == Hello, malayalamthil type cheyan samayam illathonda english letters use cheyune. [[ഡെപ്യൂട്ടി മേയർ]] improve cheyanam. english wikipedia le [[:en:Deputy_mayor|Deputy mayor]] enna page translate cheythalum mathy [[ഉപയോക്താവ്:TheGreatEditor024|TheGreatEditor024]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:TheGreatEditor024|സംവാദം]]) 16:01, 1 നവംബർ 2026 (UTC) ::പ്രതികരണത്തിന് നന്ദി. തീർച്ചയായും ആ പേജിലെ പ്രസക്തമായ വിവരങ്ങൾ സമയം കിട്ടുമ്പോലെ ചേർക്കാം. [[ഉപയോക്താവ്:Adv.tksujith|Adv.tksujith]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adv.tksujith|സംവാദം]]) 17:00, 1 നവംബർ 2026 (UTC) dfmcw148oee8tezidakwvb6cxemeydr 4682089 4682086 2026-11-01T17:05:10Z TheGreatEditor024 211141 4682089 wikitext text/x-wiki {| border="0" cellpadding="2" style="float: right; background-color:#f9f9f9;margin:1px;border: thin solid red; width: 160px; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |+ colspan="2" style="margin-left: inherit; background:red; color:#ffffff;text-align:center;"| '''ഞാനുമായുള്ള പഴയ സം‌വാദങ്ങൾ ഇവിടെ കാണാം''' |- !align="center"|[[Image:Vista-file-manager.png|50px|സംവാദ നിലവറ]]<br/> |- | <center>[[ഉപയോക്താവിന്റെ_സംവാദം:Adv.tksujith/നിലവറ_1|'''ഒന്നാം നിലവറ'''</center>]] |- | <center>[[ഉപയോക്താവിന്റെ_സംവാദം:Adv.tksujith/നിലവറ_2|'''രണ്ടാം നിലവറ'''</center>]] |- | <center>[[ഉപയോക്താവിന്റെ_സംവാദം:Adv.tksujith/നിലവറ_3|'''മൂന്നാം നിലവറ'''</center>]] |- | <center>[[ഉപയോക്താവിന്റെ_സംവാദം:Adv.tksujith/നിലവറ_4|'''നാലാം നിലവറ'''</center>]] |} 0_ == Rio Olympics Edit-a-thon == Dear Friends & Wikipedians, Celebrate the world's biggest sporting festival on Wikipedia. The Rio Olympics Edit-a-thon aims to pay tribute to Indian athletes and sportsperson who represent India at Olympics. Please find more details '''[[:m:WMIN/Events/India At Rio Olympics 2016 Edit-a-thon/Articles|here]]'''. The Athlete who represent their country at Olympics, often fail to attain their due recognition. They bring glory to the nation. Let's write articles on them, as a mark of tribute. For every 20 articles created collectively, a tree will be planted. Similarly, when an editor completes 20 articles, a book will be awarded to him/her. Check the main page for more details. Thank you. [[:en:User:Abhinav619|Abhinav619]] <small>(sent using [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 16:54, 16 ഓഗസ്റ്റ് 2016 (UTC), [[:m:User:Abhinav619/UserNamesList|subscribe/unsubscribe]])</small> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Abhinav619/UserNamesList&oldid=15842813 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Titodutta@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> ==[[:വർഗ്ഗം:തിരവനന്തപുരത്തെ ഹാളുകൾ]] നീക്കം ചെയ്യാൻ നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നു== <div class="floatleft" style="margin-bottom:0">[[File:Ambox warning orange.svg|48px|alt=|link=]]</div>'''[[:വർഗ്ഗം:തിരവനന്തപുരത്തെ ഹാളുകൾ]]''' ഒഴിവാക്കാൻ, ലയിപ്പിക്കാൻ, അഥവാ പുനഃനാമകരണം ചെയ്യാൻ നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നു. [[Wikipedia:Categorization|വർഗ്ഗീകരണ]] നയങ്ങൾക്കനുസരിച്ചാണോ ഈ നിർദ്ദേശം സൃഷ്ടിച്ചത് എന്നതറിയുവാൻ ഒരു ചർച്ച നടക്കുന്നുണ്ട്. താങ്കൾക്ക് ഈ നിർദ്ദേശത്തെക്കുറിച്ച് അഭിപ്രായം അറിയിക്കുന്നതിനായി ദയവായി [[Wikipedia:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള വർഗ്ഗങ്ങൾ|ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള വർഗ്ഗങ്ങൾ]] എന്ന താളിൽ '''[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള വർഗ്ഗങ്ങൾ#വർഗ്ഗം:തിരവനന്തപുരത്തെ ഹാളുകൾ|വർഗ്ഗത്തിന്റെ വിവരണത്തിൽ]]''' താങ്കളുടെ അഭിപ്രായം രേഖപ്പെടുത്തുക.<!-- Template:Cfd-notify--> നന്ദി. [[ഉപയോക്താവ്:Raghith|Raghith]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Raghith|സംവാദം]]) 05:53, 26 ഓഗസ്റ്റ് 2016 (UTC) : [[ഉപയോക്താവ്:Raghith|Raghith]] -{{done}} ==ഗ്രന്ഥാലയ&വിവര ശാസ്ത്രം == [[ഗ്രന്ഥാലയ വിവര ശാസ്ത്രം]] എന്ന ലേഖനവുമായി ലയിപ്പിക്കാം. ഇന്റർവിക്കിലിങ്ക് മാറ്റികൊടുക്കാം. [[ഉപയോക്താവ്:Jameela P.|Jameela P.]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Jameela P.|സംവാദം]]) 17:03, 29 സെപ്റ്റംബർ 2016 (UTC) == സമ്മതം == കാര്യനിർവ്വാഹക സ്ഥാനാർത്ഥി സ്ഥാനത്തേക്ക് നിർദേശിക്കുപ്പോൾ സമ്മതം ചോദിക്കുന്ന ഒരു ചടങ്ങുണ്ട് , മറന്നു പോയി അല്ലേ ബായ് , പ്രസ്തുത ചോദ്യം താങ്കൾക്ക് വേണ്ടി ഞാൻ ചോദിച്ചിട്ടുണ്ട് [https://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%89%E0%B4%AA%E0%B4%AF%E0%B5%8B%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B4%BE%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%B1%E0%B5%86_%E0%B4%B8%E0%B4%82%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%A6%E0%B4%82:Ranjithsiji#.E0.B4.95.E0.B4.BE.E0.B4.B0.E0.B5.8D.E0.B4.AF.E0.B4.A8.E0.B4.BF.E0.B5.BC.E0.B4.B5.E0.B5.8D.E0.B4.B5.E0.B4.BE.E0.B4.B9.E0.B4.95_.E0.B4.B8.E0.B5.8D.E0.B4.A5.E0.B4.BE.E0.B4.A8.E0.B4.BE.E0.B5.BC.E0.B4.A4.E0.B5.8D.E0.B4.A5.E0.B4.BF] --<font style="font-family: Zapfino, Segoe Script">[[User:irvin_calicut|<font color="blue">- ഇർവിൻ കാലിക്കറ്റ്‌ ..</font>]]</font><font style="font-family: Papyrus">[[User talk:irvin_calicut|<font color="brown">.. സംവദിക്കാൻ</font>]]</font> 07:43, 2 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) :നന്ദി [[User:irvin_calicut|- ഇർവിൻ ജി]] അക്കാര്യം വിട്ടുപോയി. സമ്മതം സത്യത്തിൽ നേരിൽ ചോദിച്ചിരുന്നു. അതിന് ശേഷമാണ് പ്രൊപ്പോസ് ചെയ്തത്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ അത് എഴുതി ചോദിക്കുന്ന കാര്യവും മറന്നു {{പുഞ്ചിരി}} --[[ഉപയോക്താവ്:Adv.tksujith|Adv.tksujith]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adv.tksujith|സംവാദം]]) 00:19, 3 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) ==സംരക്ഷിത താളുകൾ== മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലെ ചില താളുകളുടെ നാൾവഴിപരിശോധിക്കുമ്പോൾ അവ സംരക്ഷി സംരക്ഷിച്ചിട്ടുള്ളതായി കാണുന്നു.എന്നാൽ ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിയിൽ സംരക്ഷിത താളുകളിൽ കാണുന്ന പോലെയുള്ള ഒരു ലോക്കിന്റെ ചിഹ്നം ഇതിൽ കാണുന്നില്ല എന്തുകൊണ്ടാണിത്? [[ഉപയോക്താവ്:Akhiljaxxn|Akhiljaxxn]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akhiljaxxn|സംവാദം]]) 01:20, 3 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) ==Support== Sir, Please support the event here [https://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF_%E0%B4%B8%E0%B4%82%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%A6%E0%B4%82:%E0%B4%AA%E0%B4%9E%E0%B5%8D%E0%B4%9A%E0%B4%BE%E0%B4%AF%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B5%8D#Multi_Lingual_Contentent_Development_Workshop] and also comment please.--[[ഉപയോക്താവ്:Drcenjary|Drcenjary]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Drcenjary|സംവാദം]]) 02:47, 13 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) ==[[ചാതുർവർണ്ണ്യം]] എന്ന ലേഖനം [[Caste system in India]] എന്ന ലേഖനത്തിന്റെ നേർവിവർത്തനമല്ല== [[Caste system in India]] എന്ന ലേഖനം ഇംഗ്ലിഷിൽ വളരെ വിപുലമായി കൊടുത്തിട്ടുണ്ട്. ഇത് തീർച്ചയായും മലയാളത്തിൽ പദാനുപദ തർജ്ജമ തന്നെ വരേണ്ടതുണ്ട്. പക്ഷെ ഇതിന്റെ മലയാള പരിഭാഷ [[ചാതുർവർണ്ണ്യം]] എന്നാണ് കൊടുത്തിരിക്കുന്നത്. എന്നിട്ട് ചാതുർവർണ്ണ്യത്തെപ്പറ്റി മാത്രം ലഘുവായി എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. പകരം ഇന്ത്യയിലെ ജാതി സംബ്രദായം എന്ന് തലക്കെട്ടു നൽകേണ്ടിയിരുന്നു. ഈ ലേഖനം വിപുലീകരിക്കാനുള്ള സാദ്ധ്യതതന്നെ ഇല്ലാതാക്കുന്ന തരത്തിലാണ് [[Caste system in India]] എന്ന ലേഖനത്തെ [[ചാതുർവർണ്ണ്യം]] എന്നു വിവർത്തനം ചെയ്തിട്ട് ഇംഗ്ലിഷ് ലേഖനവുമായി കണ്ണിചേർത്തിരിക്കുന്നത്. ജാതി സമ്പ്രദായം ചാതുർവർണ്ണ്യത്തിൽ മാത്രമൊതുങ്ങുന്ന കാര്യമല്ല എന്നതിനാൽ ഇതു ഇംഗ്ലിഷിന്റെ ഗുണനിലവാരത്തിൽ എത്തിക്കേണ്ടുന്നതിന് തലക്കെട്ടു മാറ്റുകയോ കണ്ണി ഇന്ത്യയിലെ ജാതിസമ്പ്രദായം എന്നു തിരുത്തുകയോ ചെയ്യണം എന്നു അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു.[[ഉപയോക്താവ്:Ramjchandran|Ramjchandran]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ramjchandran|സംവാദം]]) 19:48, 16 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) :ശരിയാക്കിയിട്ടുണ്ട് [[ഉപയോക്താവ്:Ramjchandran|Ramjchandran]] മാഷേ. [[ഇന്ത്യയിലെ ജാതി സമ്പ്രദായം]] എന്ന ലേഖനം വികസിപ്പിക്കുക. സമയമില്ലാത്തതിനാൽ അത് ചെയ്യാൻ കഴിയാത്തതിൽ ഖേദിക്കന്നു. നന്ദി --[[ഉപയോക്താവ്:Adv.tksujith|Adv.tksujith]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adv.tksujith|സംവാദം]]) 01:07, 17 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) ==[[ഇന്ത്യയിലെ ജാതി സമ്പ്രദായം]] എന്ന ലേഖനം എത്രയും പെട്ടെന്ന് പൂർണ്ണമാക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നതാണ്== തീർച്ചയായും ആ ലേഖനം പൂർണ്ണമാക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നതാണ്. തെറ്റുണ്ടെങ്കിൽ തിരുത്തുമല്ലോ? ഇത്തരം ലേഖനം ഇവിടെ വേണ്ടതാണ്. പ്രത്യേകിച്ചും കാലം ആവശ്യപ്പെടുന്നതും പുതുതലമുറ വായിക്കേണ്ടതും. വിക്കിപീഡിയ ആഴമുള്ള ലേഖനങ്ങൾകൊണ്ടു നിറയട്ടെ, നന്ദി... [[ഉപയോക്താവ്:Ramjchandran|Ramjchandran]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ramjchandran|സംവാദം]]) 13:56, 21 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) ==സംവാദം== [[ഉപയോക്താവ്:Adv.tksujith|Adv.tksujith]] എന്റെ സംവാദം താളിലെ സംവാദങ്ങൾ പത്തായത്തിലാക്കാൻ ഒന്നു സഹായിക്കുമൊ? [[ഉപയോക്താവ്:Akhiljaxxn|Akhiljaxxn]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akhiljaxxn|സംവാദം]]) 17:44, 18 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) നന്ദി [[ഉപയോക്താവ്:Akhiljaxxn|Akhiljaxxn]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akhiljaxxn|സംവാദം]]) 17:50, 19 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) ==സ്റ്റാർ ചിഹ്നം== [[ഉപയോക്താവ്:Adv.tksujith|Adv.tksujith]] മലയാളം വിക്കിയിൽ തിരഞ്ഞെടുത്ത ലേഖനങ്ങൾ ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിയിൽ തിരഞ്ഞെടുത്തതായി(ഇന്റർവിക്കി കണ്ണിയിൽ സ്റ്റാർ ചിഹ്നം) കാണിക്കുന്നില്ലല്ലോ? എന്തുകൊണ്ടാണ് ഇങ്ങനെ സംഭവിക്കുന്നത്? [[ഉപയോക്താവ്:Akhiljaxxn|Akhiljaxxn]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akhiljaxxn|സംവാദം]]) 17:50, 19 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) :ലേഖനത്തിന്റെ വലത് മുകളിലുള്ള നക്ഷത്ര ചിഹ്നം അതിന്റെ പ്രെറ്റി യു.ആർ.എൽ ചേർത്തിരിക്കുന്ന സ്ഥലത്ത് കാണിക്കുന്നില്ല എന്നതല്ലേ [[ഉപയോക്താവ്:Akhiljaxxn|Akhiljaxxn]] ഉദ്ദേശിച്ചത് ? അതിനായി ആ തിരിച്ച് വിടൽ താളിലും <nowiki>{{featured}}</nowiki> എന്ന ഫലകം ചേർക്കണം. ദാ ഇതിൽ ചേർത്തിരിക്കുന്നത് നോക്കൂ [https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=P_KrishnaPillai&redirect=no] [[ഉപയോക്താവ്:Adv.tksujith|Adv.tksujith]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adv.tksujith|സംവാദം]]) 18:29, 19 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) ഇതല്ല ഞാൻ ഉദ്ദേശിച്ചത്.ഇന്റർവിക്കി കണ്ണികളിൽ ആണ് . ഉദാഹരണത്തിന് [[മൈക്കൽ ജാക്സൺ]] എന്ന താളിൽ ഇന്റർവിക്കി കണ്ണികളിലെ ഏഴു ഭാഷകളിലൊ മറ്റൊ ആതാൾ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടതായി സുചിപ്പിക്കുന്നതിനായി സ്റ്റാർ ചിഹ്നംകാണിക്കുന്നു. എന്നാൽ മലയാളത്തിനു നേരെ ഈ ചിഹ്നം കാണിക്കുന്നുമില്ല.[[ഉപയോക്താവ്:Akhiljaxxn|Akhiljaxxn]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akhiljaxxn|സംവാദം]]) 18:41, 19 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) [[ഉപയോക്താവ്:Adv.tksujith|Adv.tksujith]], Featured ഫലകം തിരഞ്ഞെടുത്ത താളുകളിൽ മാത്രമാണ് ഉപയോഗിക്കേണ്ടത്; തിരിച്ചുവിടൽ താളുകളിൽ ഉപയോഗിക്കേണ്ട ആവശ്യമില്ല. [[ഉപയോക്താവ്:Akhiljaxxn|Akhiljaxxn]], മൈക്കൽ ജാക്സന്റെ മറ്റുഭാഷാലേഖനങ്ങളിൽ പോകുമ്പോൾ മലയാളം ലേഖനത്തിനു നേരെ സ്റ്റാർ ചിഹ്നം കാണാനുണ്ടല്ലോ. --[[ഉപയോക്താവ്:Arjunkmohan|Arjunkmohan]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Arjunkmohan|സംവാദം]]) 19:39, 19 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) [[ഉപയോക്താവ്:Arjunkmohan|Arjunkmohan]] ഇതുവരെ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. ഇവിടെ തിരഞ്ഞെടുത്ത മറ്റു ലേഖനങ്ങളിലും അങ്ങനെ കാണിച്ചിരുന്നില്ല. [[മൈക്ക്ൽ ജാക്സൺ]] എന്ന ലേഖനം മൈക്കൽ ജാക്സൺ എന്ന് മാറ്റാമൊ? എനിക്ക് മാറ്റാൻ സാധിക്കുന്നില്ല ആ താളിന്റെ സംവാദത്തിലും ഇങ്ങനെ ഒരഭിപ്രായമുണ്ട്. [[ഉപയോക്താവ്:Akhiljaxxn|Akhiljaxxn]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akhiljaxxn|സംവാദം]]) 00:21, 20 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) :ക്ഷമിക്കണം [[ഉപയോക്താവ്:Akhiljaxxn|Akhiljaxxn]], [[ഉപയോക്താവ്:Arjunkmohan|Arjunkmohan]] എനിക്ക് ചോദ്യം മനസ്സിലായിരുന്നില്ല. മലയാളത്തിൽ നക്ഷത്ര ചിഹ്നം കാണാതിരുന്നത് അത് മലയാളം ലേഖനം തുറന്ന് വെച്ചിരുന്നതിനാലാണ്. ആ ലേഖനത്തിൽ മുകളിൽ തന്നെ അത് കാണിച്ചിട്ടുണ്ടല്ലോ. മറ്റേത് ഭാഷയിൽ ചെന്നാലും അവിടുത്തെ ഭാഷാ പട്ടികയിൽ ഏതേതൊക്കെ ഭാഷകളിലെ ഫീച്ചേഡ് ലേഖനമാണെന്ന് കാണിക്കുന്നുണ്ട്. --[[ഉപയോക്താവ്:Adv.tksujith|Adv.tksujith]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adv.tksujith|സംവാദം]]) 00:52, 20 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) ഈ താളിൽ ഇപ്പോൾ ''സ്ക്രിപ്റ്റ് പിഴവ്: "RexxS" എന്നൊരു ഘടകം ഇല്ല'' എന്നു കാണിക്കുന്നു. എന്തു കൊണ്ടാണിത്? [[ഉപയോക്താവ്:Akhiljaxxn|Akhiljaxxn]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akhiljaxxn|സംവാദം]]) 02:30, 8 ജനുവരി 2017 (UTC) ==അനുമതിപത്രം ഏതു വേണം?== ഇന്ത്യയിലെ പ്രമുഖ ശാസ്ത്രജ്ഞനായ വ്യക്തിയുടെ ചിത്രങ്ങൾ എന്റെ കയ്യിലില്ലായിരുന്നു. അതിനാൽ ഞാൻ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്വന്തം ചിത്രങ്ങൾ ഇ മെയിലിൽ അയച്ചുതരാൻ അറിയിച്ചു. അതിൻപ്രകാരം അയച്ചുതരാമെന്ന് അറിയിച്ചിട്ടുണ്ട്. ആ ചിത്രങ്ങൾ വിക്കികോമൺസിൽ ഏതു <>'''അനുമതിപത്രത്തോടൊപ്പമാണ്''' <>അപ്ലോഡ് ചെയ്യേണ്ടത്? --[[ഉപയോക്താവ്:Ramjchandran|Ramjchandran]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ramjchandran|സംവാദം]]) 15:59, 26 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) :യഥാർത്ഥത്തിൽ ആ ചിത്രം എടുത്തയാളിന്, അഥവാ അത് പണം മുടക്കി എടുപ്പിച്ചതാണെങ്കിൽ പണം മുടക്കിയ ആളിന് ആണ് അതിന്റെ പകർപ്പവകാശം. അത് നമുക്ക് വെറുതേ അയച്ച് തന്നാൽ അത് കോമൺസിൽ കയറ്റാൻ കഴിയില്ല. ആ ഫോട്ടോ, ഇന്റർനെറ്റിൽ എവിടെയെങ്കിലും ലഭ്യമാണെങ്കിൽ അത് പിടിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യും. അദ്ദേഹത്തെ കൊണ്ട് / ആ ഫോട്ടോ എടുത്ത ആളെ കൊണ്ട് തന്നെ ആ ഫോട്ടോ അപ്ലോഡ് ചെയ്യിക്കുന്നതാണ് ഉചിതം. അല്ലെങ്കിൽ ആ ഫോട്ടോയുടെ പകർപ്പവകാശം സ്വതന്ത്രമാക്കിക്കൊണ്ടുള്ള പ്രഖ്യാപനം - ഒടിആർഎസ് - ഒക്കെ നൽകുന്ന പരിപാടിയുണ്ട്. അത് ചടങ്ങാണ്. അദ്ദേഹത്തെ കൊണ്ട്, അല്ലെങ്കിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ യൂസർ ഐഡി ഉപയോഗിച്ച് ആ ഫോട്ടോ അപ്ലോ‍ഡ് ചെയ്യാമോ എന്ന് നോക്കാമോ [[ഉപയോക്താവ്:Ramjchandran|Ramjchandran]] മാഷേ. --[[ഉപയോക്താവ്:Adv.tksujith|Adv.tksujith]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adv.tksujith|സംവാദം]]) 17:02, 26 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) ==ചിത്രം ചേർക്കുന്നതിനെപ്പറ്റി== [[തമ്പാൻ മേലത്ത്]] എന്ന ശാസ്ത്രജ്ഞൻ എനിക്കു അറിയുന്ന ആളാണ്. അദ്ദേഹത്തെപ്പറ്റി ലേഖനം എഴുതിയിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചിത്രം (ഫോട്ടോ) അദ്ദേഹം തന്നെ ഈ മെയിലിൽ അയച്ചുതന്നത് വിക്കിപീഡിയയിൽ ചേർക്കുന്നത് സംബന്ധിച്ചാണ് ചോദിച്ചത്. തിരക്കുള്ള അദ്ദേഹത്തെ നേരിട്ടുകാണാൻ പ്രയാസമായിരിക്കും. മാത്രമല്ല ചിത്രം വിക്കിപീഡിയയിൽ അപ്ലോഡു ചെയ്യിക്കാൻ കഴിയുമോ എന്നറിയില്ല. വേറെന്തെങ്കിലും മാർഗ്ഗമുണ്ടോ ? --[[ഉപയോക്താവ്:Ramjchandran|Ramjchandran]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ramjchandran|സംവാദം]]) 17:56, 26 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) ഇതെഴുതിയശേഷമാണ് ഈ ലേഖനം ശ്രദ്ധിച്ചത്. [[https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:OTRS]] ഇത്ര സങ്കീർണ്ണമാണ് പ്രശ്നം എന്നറിഞ്ഞില്ല. തത്കാലം ചിത്രം വേണ്ട എന്നു തീരുമാനിച്ചു. അദ്ദേഹത്തോടും പറയാം. ഏതെങ്കിലും വിധേന, സമയം അനുവദിക്കുമെങ്കിൽ കോമൺസിലേയ്ക്കു ചിത്രം അപ്ലോഡു ചെയ്യാൻ. --[[ഉപയോക്താവ്:Ramjchandran|Ramjchandran]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ramjchandran|സംവാദം]]) 18:17, 26 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) ==ഇന്നത്തെ തിരഞ്ഞെടുത്ത ചിത്രത്തിന്റെ ഭാഗത്ത് jishnu എന്ന പേര് അറിയാതെ കടന്നുകൂടിയതാണോ?== അങ്ങനെയെങ്കിൽ അതു മാറ്റാൻ അഭ്യർഥിക്കുന്നു. മുമ്പും ഇതുപോലെ മറ്റൊരുപേർ വന്നു കണ്ടിട്ടുണ്ട്. [[ഉപയോക്താവ്:Ramjchandran|Ramjchandran]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ramjchandran|സംവാദം]]) 18:32, 31 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) ==പി.കെ. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി== [[പി.കെ. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി]] എന്ന താൾ ഒന്നു ശ്രദ്ധിക്കാമൊ?ആ താളിൽ ഒരു ഐ പി വിലാസ ഉപയോഗിച്ച് ഒരു ഉപയാക്താവ് fancruft pole ചേർക്കുന്നു. രണ്ട് പ്രാവശ്യം ഞാൻ മുപ്രാചെയ്തിരുന്നു രണ്ടു തവണ വേറെ ഒരാളും പക് ക്ഷ അദ്ദേഹം ഇത് വീണ്ടും തുടർന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. [[ഉപയോക്താവ്:Akhiljaxxn|Akhiljaxxn]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akhiljaxxn|സംവാദം]]) 17:08, 8 നവംബർ 2016 (UTC) :[[ഉപയോക്താവ്:Akhiljaxxn|Akhiljaxxn]] ഐ.ഡി യെ കുറച്ച് ദിവസത്തേക്ക് തടഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. നോക്കാം. --[[ഉപയോക്താവ്:Adv.tksujith|Adv.tksujith]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adv.tksujith|സംവാദം]]) 18:13, 8 നവംബർ 2016 (UTC) നന്ദി [[ഉപയോക്താവ്:Akhiljaxxn|Akhiljaxxn]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akhiljaxxn|സംവാദം]]) 00:44, 9 നവംബർ 2016 (UTC) ഇതേ താളിൽ ഇതേ ആളു തന്നെ ആണെന്നു തോന്നുന്നു തുടർച്ചയായി ഇക്കാര്യം ചേർക്കുന്നു. ഇതിപ്പോൾ ഒരു മുപ്പതു തവണയിൽ ഏറെയായി ഒന്നു രണ്ടു തവണ റോജി പാല റിവർട്ട് ചെയ്തു ഇദ്ദേഹം ഇത് നിർത്തും എന്നു തോന്നുന്നില്ല. [[ഉപയോക്താവ്:Akhiljaxxn|Akhiljaxxn]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akhiljaxxn|സംവാദം]]) 01:15, 30 മാർച്ച് 2017 (UTC) ==വിക്കിപീഡിയയുടെ നയങ്ങൾക്കു നിരക്കുന്നതാണോ ഈ ലേഖനം? == [[പാവൂർ]] എന്ന ലേഖനം ദയവായി നോക്കുക. വിക്കിപീഡിയയുടെ നയങ്ങൾക്കു നിരക്കുന്നതാണോ ഈ ലേഖനം? ലേഖനത്തിൽ കാണുന്നു: "ലോകത്തിൽ വച്ച് ഇടവകപള്ളി സേവനങ്ങൾ തുളുവിൽ ലഭിക്കുന്ന ഒരേയൊരു പള്ളി പാവൂരിലെ ഹോളി ക്രോസ് പള്ളിയാണ്. " "അവിടെ താമസിക്കുന്ന <u>ക്രിസ്ത്യാനികളും ഹിന്ദുക്കളും സാധാരണയായി വീടുകൾക്കും ഈ പേരു തന്നെയാണ് കൊടുക്കുന്നത്. നല്ലൊരു ശതമാനം ഇസ്ലാം മതസ്തരും ഇവിടെയുണ്ട്</u>. പറവൂർ ജംഗ്ഷനിലെ എം എൽ എ റോഡിൽ റഹ്മാനിയ ജുമാ മസ്ജിദ് എന്നു പേരുള്ള വലിയ ഒരു മുസ്ലീം പള്ളിയുണ്ട്. <u>കൂടുതൽ ആളുകൾ മുസ്ലിം ലീഗ് അനുഭാവികളാണ്. കുറച്ച് പേർ എൽ ഡി എഫ്, എസ് ഡി പി ഐ എന്നിവയെ അനുകൂലിക്കുന്നു</u>. വളരെ <u>ശാന്തമായൊരു</u> ഗ്രാമമാണ് പാവൂർ. ഇവിടുത്തെ ജനങ്ങൾ വളരെ <u>ആത്മാർഥതയുള്ളവരാണ്</u>. ഇവിടെയുള്ള <u>എല്ലാ വിഭാഗങ്ങളിലും ഉൾപെട്ട ജനങ്ങൾ എന്ത് വിശേഷം വന്നാലും അത് ഒരുമിച്ച്</u>ആഘോഷിക്കുന്നവരാണ്. ഈ അടുത്ത കാലത്ത് ഈ ഗ്രാമത്തിലെ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ തോത് ഉയർന്നു വരുന്നതായി കാണുന്നു. ഇവിടുത്തെ ജനങ്ങളും വിദ്യാർഥികളും കൃഷിയിലും വിദ്യാഭ്യാസത്തിലും <u>അവരുടെ വ്യക്തിത്വം അടയാളപ്പെടുത്തി കഴിഞ്ഞു,</u>. അതിനു ഉദാഹരണമാണ് ദേശീയ അവാർഡ് നേടിയ അബ്ദുൾ റഹ്മാൻ ആസിഫും, ഡോക്ട്രേറ്റ് നേടിയ മുഹമ്മദും." എന്നൊക്കെയാണ് കാണുന്നത്. ഇവ എന്ത് അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് എഴുതിയിരിക്കുന്നത് എന്നു സംശയം തോന്നുന്നു. ഇതിനു സർവ്വെയോ മറ്റെന്തെങ്കിലും അടിസ്ഥാനമോ ഉണ്ടോ എന്നു സംശയിക്കുന്നു. ഇതുപോലെ ലേഖനം എഴുതിയാൽ മതിയോ? അഭിപ്രായം അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ഈ സുഹൃത്ത് ഇവിടെ <u>സ്വന്തം നിരീക്ഷണങ്ങൾ</u>നടത്തിയിരിക്കുകയല്ലെ. ഇതു വിക്കിപീഡിയയുടെ നയങ്ങൾക്കു വിരുദ്ധമല്ലെ? [[ഉപയോക്താവ്:Ramjchandran|Ramjchandran]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ramjchandran|സംവാദം]]) 19:13, 4 ഡിസംബർ 2016 (UTC) :[[ഉപയോക്താവ്:Ramjchandran|Ramjchandran]], പുതിയ ലേഖനങ്ങൾ ശ്രദ്ധിക്കുന്നതിൽ അഭിനന്ദനങ്ങൾ. തീർച്ചയായും അത്തരം അവലംബമില്ലാത്ത കാര്യങ്ങൾ ഒഴിവാക്കേണ്ടത് തന്നെയാണ്. [[ഉപയോക്താവ്:Ovmanjusha|Ovmanjusha]] അത് ഏതെങ്കിലും ബ്ലോഗിനെ അവലംബിച്ച് എഴുതിയതാവാം. വിക്കിപീഡിയയിൽ ഏറ്റവുമധികം ലേഖനങ്ങൾ എഴുതിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഉപയോക്താവാണ് മഞ്ജുഷ. ഇത് ശ്രദ്ധയില്ലാതെ പറ്റിയതാവാം. [[ഉപയോക്താവ്:Akhiljaxxn|അഖിൽ]] അത് ശരിയാക്കിയിട്ടുണ്ട്. താങ്കൾക്കും അത്തരം കാര്യങ്ങൾ തിരുത്താവുന്നതാണ്. ബന്ധപ്പെട്ട ഉപയോക്താവിനോട് കൂടി പറയുന്നത് നല്ലതായിരിക്കും. --[[ഉപയോക്താവ്:Adv.tksujith|Adv.tksujith]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adv.tksujith|സംവാദം]]) 01:13, 6 ഡിസംബർ 2016 (UTC) തീർച്ചയായും പുതിയ വിക്കീപീഡിയന്മാർ വരുന്നതിൽ വളരെയധികം സന്തോഷമുണ്ട്. ഇനിയും പുതിയ ആളുകൾ എത്തട്ടെ. അവർ കൂടുതൽ എഴുതട്ടെ. ഇത്തരം തെറ്റുകൾ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുമ്പോൾ അവ തിരുത്തി മുന്നോട്ട് പോകുമ്പോൾ അവർ നമ്മേക്കാൾ നല്ല വിക്കി പ്രവർത്തകർ ആകുമെന്നതിൽ സംശയമില്ല. വിക്കിപ്രവർത്തകർ നിക്ഷ്പക്ഷത, അഥവാ പക്ഷം പിടിച്ചാൽ മനുഷ്യപക്ഷം പിടിക്കുകയാണു വേണ്ടത് എന്നു തോന്നുന്നു. ജാതി, മതം ഇവയുടെ അനുയായികളുടെയും വിശ്വാസികളുടെയും എണ്ണം ആപേക്ഷികമായതിനാലും വിവാദാസ്പദമായതിനാലും അവ ഒരു പ്രദേശത്തെപ്പറ്റി എഴുതുന്ന ലേഖനത്തിൽ ചേർക്കാതിരിക്കുന്നതാകും ഉത്തമം എന്നു കരുതുന്നു. അതുപോലെ ഇത്രയാണ് പള്ളികളുടെയും അമ്പലങ്ങളുടെയും എണ്ണം എന്ന രീതിയിലുള്ള കണക്കുകളും ഇവിടെ കൊടുക്കുന്നത് കരണീയമാണോ എന്നു സംശയമുണ്ട്. ഈയിടെ ബംഗ്ലാദേശിലെ ഒരു സ്ഥലത്തിന്റെ ലേഖനം നോക്കിയപ്പോൾ അതിൽ മതസ്ഥാപനങ്ങളുടെ എണ്ണം സംശയാസ്പദമാണ്. എന്ന കുറിപ്പു കണ്ടു. എന്നാൽ ആ വിഷയവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ലേഖനത്തിൽ അവ പ്രത്യേകം ചേർക്കുന്നതിൽ തെറ്റു പറയാനുമാകില്ല. [[ഉപയോക്താവ്:Ramjchandran|Ramjchandran]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ramjchandran|സംവാദം]]) 12:50, 6 ഡിസംബർ 2016 (UTC) ::വിവിധ സ്ഥലങ്ങളെ കുറിച്ചുള്ള ലേഖനങ്ങൾ എഴുതാൻ പ്രധാനമായും നോക്കുന്നത് അതിനെ പറ്റിയുള്ള ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയ ലേഖനവും സെൻസസ് റിപ്പോർട്ടും സ്ഥലത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വ്യക്തമായ അറിവും ആണ്. ബ്ലോഗുകൾ ഒന്നും തന്നെ ഇതുവരെ ഉപയോഗിച്ചിട്ടില്ല. സ്ഥലങ്ങളുടെ വിവരണത്തിൽ അവിടെ നിലവിൽ ഉള്ള ആരാധനാലയങ്ങളും സ്കൂൾ, കോളേജുകളും മറ്റും പല ലേഖനത്തിലും കൊടുത്തു കാണുന്നുണ്ട്. വിക്കിപീഡിയ ആർക്കും തിരുത്താമെന്നിരിക്കെ അതൊക്കെ ഗുണമേന്മയ്ക്ക് കൊള്ളില്ലാന്നു തോന്നുമ്പോൾ തിരുത്തേണ്ടതാണ്. പരമാവധി ഒറ്റവരി ലേഖനം ആവാതിരിക്കാൻ ഈയിടെ എഴുതിയ എല്ലാ ലേഖനങ്ങളിലും ശ്രമിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഒറ്റവരി എഴുതി എണ്ണം തികയ്ക്കലാണ് ലക്ഷ്യം എന്നും ആക്ഷേപം വരാതിരിക്കാനെന്ന് കരുതാവുന്നതാണ് അതും. ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനം ഇവിടെ നോക്കാം: ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനം - [https://en.wikipedia.org/wiki/Pavoor പാവൂർ] [[ഉപയോക്താവ്:Ovmanjusha|Manjusha &#124; മഞ്ജുഷ]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ovmanjusha|സംവാദം]]) 01:05, 7 ഡിസംബർ 2016 (UTC) നന്ദി [[ഉപയോക്താവ്:Ovmanjusha|Manjusha &#124; മഞ്ജുഷ]] ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കി ലേഖനങ്ങളും അവയിലെ അവലംബത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ മാത്രം എടുക്കുക എന്ന വസ്തുത ഇക്കാര്യം നമ്മെ ഓർമ്മപ്പെടുത്തും. ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കി ലേഖനങ്ങളും നിരന്തരം മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നവയാണ്. അവയെ നാം ഒരു വിക്കിയിലും അവലംബമാക്കാറില്ല. മാതൃകയാക്കാം. ആ ലേഖനവും സമയമുള്ളവർക്ക് എഡിറ്റ് ചെയ്യാവുന്നതാണ്. --[[ഉപയോക്താവ്:Adv.tksujith|Adv.tksujith]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adv.tksujith|സംവാദം]]) 01:26, 7 ഡിസംബർ 2016 (UTC) ::നല്ല അവലംബങ്ങൾ കണ്ടെത്താൻ ശ്രമിക്കാറുണ്ട്. സ്ഥലങ്ങളിൽ ഇപ്പോൾ പ്രത്യേകം ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചത് [[ഉപയോക്താവ്:Vinayaraj|വിനയേട്ടൻ]] അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രൊഫൈൻ പേജിൽ കൊടുത്ത പേരുകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ തന്നെയായിരുന്നു. ഇതിനു മുമ്പ് ഒളിബിക്സ് യജ്ഞത്തിലും ഇതുപോലെ കുറച്ച് അവലംബങ്ങൾ വേറെയും അന്വേഷിച്ചിരുന്നു. എഴുതുവാൻ ശ്രമിക്കുന്ന ലേഖനങ്ങളുടേയും എഴുതിക്കഴിഞ്ഞവയുടേയും ഒരു ലിസ്റ്റുണ്ടാക്കി വെയ്ക്കുന്നുണ്ട്. എഴുതിക്കഴിഞ്ഞവയുടെ കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ പരിഗണിക്കാവുന്ന സോഴ്സിൽ നിന്നും കിട്ടിയാൽ കൂട്ടിച്ചേർക്കാനാണ് ആ ലിസ്റ്റ്. എന്റെ പ്രൊഫൈൽ പേജിൽ തന്നെ അതു കാണാം. എഴുതാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്ന ലിസ്റ്റ് ജിമെയിലിൽ ഡ്രാഫ്റ്റായി കിടക്കുകയാ. പലതും ഇപ്പോൾ തന്നെ വിക്കിയിൽ ഉള്ളതിനാൽ പുതിയതായി എഴുതുവാൻ പോയിട്ടില്ല. യജ്ഞം കഴിഞ്ഞാൽ കൃത്യമായ സോഴ്സ് കിട്ടുകയും ചെയ്താൽ അവിടെ കൂട്ടിച്ചേർക്കാവുന്നതാണ്. അവയിൽ ചിലത് ഇതൊക്കെയാണ് - [[മുഗു]], [[ബായാർ, കാസർഗോഡ്|ബായാർ]], [[അംഗഡിമൊഗറു]], [[പഡ്റെ]], [[നി-യോ]] [[പോൾ അൻക]], [[നിക്കി മിനാജ്]], [[ബബിത കുമാരി]] ഇങ്ങനെ ചിലത്. പിന്നെ മറ്റൊന്ന്, വിക്കിപീഡിയയിൽ എഴുതാവുന്ന രീതിയുടെ നയങ്ങളുടെ ലിങ്ക് കൂടി ഇവിടെ ഒന്നു ഷെയർ ചെയ്യണം. ഇതുവരെ വായിക്കാൻ പറ്റിയിട്ടില്ല. - [[ഉപയോക്താവ്:Ovmanjusha|Manjusha &#124; മഞ്ജുഷ]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ovmanjusha|സംവാദം]]) 03:14, 7 ഡിസംബർ 2016 (UTC) ==ഒറ്റ വരിലേഖനങ്ങൾ എന്ന വിവക്ഷയിൽ വരുന്നവയുടെ മാനദണ്ഡം എന്താണ്?== എന്റെ ഗ്രാമം തിരുത്തലിൽ അനേകം ലേഖനങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചിട്ടുണ്ടല്ലോ? അവയിൽ ലിസ്റ്റുചെയ്തിരുന്ന ലേഖനങ്ങൾ പലരും വിവർത്തനം ചെയ്യാൻ ശ്രമം നടത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഞാനും കുറച്ചു ലേഖനങ്ങൾ വിവർത്തനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. അവയിൽക്കൊടുത്ത അവലംബങ്ങൾ ചേർത്തിട്ടുമുണ്ട്. രണ്ടിൽക്കൂടുതൽ അവലംബങ്ങൾ വേണമെന്നാണല്ലോ പൊതുനയം. ഒറ്റ വരിലേഖനങ്ങൾ എന്ന വിവക്ഷയിൽ വരുന്നവയുടെ മാനദണ്ഡം അറിയാൻ ആഗ്രഹം ഉണ്ട്. ഇക്കഴിഞ്ഞ മാസം (നവംബറിൽ) എഴുതിയ പല ലേഖനങ്ങളും പരിശോധിച്ച് ഒറ്റവരി ലേഖനം എന്നു വിളിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. (ഉദാഹരണം: ബൊംബ്രാണ 18:15, 29 ഒക്ടോബർ 2016‎, 4,741 bytes) എന്നാൽ അത്തരം ലേഖനങ്ങളെ തിരിക്കാനുള്ള മാനദണ്ഡം എന്താണ്? പലതിലും ഒറ്റവരിയല്ല ഉള്ളത്. ഇതേ ലേഖനങ്ങളുടെ ഇംഗ്ലിഷ് പതിപ്പുകൾ അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണല്ലോ ഈ ലേഖനങ്ങൾ വിവർത്തനം ചെയ്തത്. എന്നാൽ https://en.wikipedia.org/wiki/ ഇംഗ്ലിഷിൽ ഉള്ള ബൊംബ്രാണ എന്ന ലേഖനം നോക്കുക. ഇത് 09:34, 14 December 2008‎ നാണ് നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടത്. ഇതു ഇതുവരെ <u>ഒറ്റവരി </u>എന്നു തിരിച്ചിട്ടില്ല. ഇംഗ്ലിഷിൽ ലേഖനത്തിനു പഞ്ഞമൊന്നുമില്ലല്ലോ? അവസാനം തിരുത്തിയപ്പോൾ ഈ ലേഖനത്തിനു വെറും 2,904 bytes മാത്രമേയുള്ളു. എന്നാൽ മലയാള ലേഖനത്തിനാകട്ടെ, 4,741 bytes ഉണ്ട്. കൂടാതെ കിട്ടാവുന്നതിൽ 3 അവലംബങ്ങളും ചേർത്തിട്ടുണ്ട്. Bombrana is a village in Kasaragod district in the state of Kerala, India.[1] എന്നു മാത്രം ചേർത്ത ആ ലേഖനം ഇന്നും നിലനിന്നു വരുന്നു. ഇതു ആരും കാണാതെ പോയതാണോ എന്ന് അന്വേഷിച്ചു. പക്ഷെ, എന്റെ ഗ്രാമം ത്തിൽ കൊടുത്തിരിക്കുന്ന ഏതാണ്ടെല്ലാ ലേഖനത്തിന്റെയും സ്ഥിതിയാണിത്. എങ്കിൽ "ഈ ലേഖനം പ്രതിപാദ്യ വിഷയത്തെക്കുറിച്ച് പ്രാഥമികവിവരങ്ങൾ പോലും നൽകാത്ത ഒറ്റവരി ലേഖനമായി 2016 നവംബർ മുതൽ തുടരുന്നു. കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ ചേർത്ത് ഈ ലേഖനത്തെ വികസിപ്പിക്കാൻ സഹകരിക്കുക.” എന്നു ഏതാനും ദിവസം മുമ്പു മാത്രം തുടങ്ങിയ ലേഖനത്തിൽ നിർദ്ദേശം ചേർത്തതു ശരിയായോ ? വർഷങ്ങളായി ഇത്തരം ലേഖനങ്ങൾ കിടക്കുമ്പോൾ ആണേന്നോർക്കുക. മാത്രമല്ല, പ്രത്യേകിച്ചും കാസറഗോഡ് ജില്ലയെക്കുറിച്ച് ഇത്ര വിവരമെങ്കിലും കിട്ടുന്ന ലേഖനങ്ങൾ ഉണ്ടായതു തന്നെ വലിയ കാര്യമല്ലെ? എഴുതിയ കാര്യങ്ങൾ ആധികാരികമാകുകയല്ലെ, ലേഖനം വലുതാക്കുന്നതിലും ഭേദം? താഴെപ്പറയുന്ന ലേഖനങ്ങളും ഈ മാനദണ്ഡമനുസരിച്ച് ഒറ്റവരി ലേഖനങ്ങൾ തന്നെയല്ലെ?. *[[പൊവ്വൽ കോട്ട]] *[[അമ്പലത്തറ]] *[[കോടോം]] *[[മുതലപ്പൊഴി]] *[[അയ്യമ്പുഴ(ഗ്രാമം)]] *[[വെണ്മനാട്]] *[[മുരണി]] *[[മുല്ലശ്ശേരി]] *[[വെള്ളറക്കാട്‌]] *[[വോർക്കാടി]] *[[ഒഴൂർ]] *[[വെള്ളരിക്കുണ്ട് താലൂക്ക്]] *[[മംഗൽപാടി]] *[[ഹൊസബെട്ടു]] *[[മുട്ടത്തൊടി]] *[[വെങ്ങനെല്ലൂർ]] *[[അംഗഡിമൊഗറു]] *[[ബോവിക്കാനം]] *[[അജാനൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]] *[[കോട്ടുവള്ളി]] '''എന്റെ ഗ്രാമം''' എന്ന പരിപാടിയുടെ ലിങ്ക് ഉപഭോക്താവിന്റെ പേജിൽ നിന്നും നീക്കം ചെയ്തതാണോ? അതു കാണുന്നില്ല. പറ്റുമെങ്കിൽ പുനഃസ്ഥാപിക്കണേ. രാംജേചന്ദ്രൻ 20:35, 10 ഡിസംബർ 2016 (UTC) ==ശൂന്യതാൾ== ശൂന്യത്താൾ വരാതെ ശ്രദ്ധിക്കുന്നതാണ്. നിർദ്ദേശത്തിനു നന്ദി അറിയിക്കുന്നു. അഭിപ്രായങ്ങൾ അപ്പോഴപ്പോൾ അറിയിക്കണം എന്നു അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു. [[ഉപയോക്താവ്:Ramjchandran|Ramjchandran]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ramjchandran|സംവാദം]]) 12:57, 5 ജനുവരി 2017 (UTC) == എന്താണ് നടക്കുന്നത് എന്ന് ഒരു പിടിയും കിട്ടുന്നില്ല. == പ്രിയ സുഹൃത്തേ, എനിക്കു ഗ്രീഷ്മാസ് എന്ന ഉപഭോക്താവിൽ നിന്നും ലഭിച്ച ഒരു അറിയിപ്പാണ്. "പ്രിയ രാമചന്ദ്രൻ സാർ, താങ്കളുടെ ലേഖനങ്ങളിൽ കുറേയെണ്ണം ആ സമയത്ത് ഒറ്റ വരി ലേഖനമായിരുന്നതും പിന്നീട് അതേക്കുറിച്ച് താങ്കളുടെ പേജിൽ എഴുതിയിരുന്നതുമാണല്ലോ. പിന്നെ വീണ്ടുമൊരു പരാതിയുടെ ആവശ്യകതയും വാൻഡലിസമാണോ എന്നുമൊക്കെ കുറിച്ചിരിക്കുന്നു. മറ്റുള്ളവരെ തീരെ മോശക്കാരായി കാണരുതെന്ന് അഭ്യർത്ഥിച്ചു കൊള്ളുന്നു. "ആരാണ് ഗ്രീഷ്മാസ്?" എന്ന ചോദ്യം തന്നെ ഉചിതമല്ലല്ലോ രാമചന്ദ്രൻ സർ.ഇനി താങ്കൾക്കു ബുദ്ധിമുട്ടു തോന്നുന്നെങ്കില് ഈ പരിപാടി അങ്ങ് അവസാനിപ്പിച്ചാലോ എന്നും ആലോചിക്കുന്നുണ്ട്. ഈ വിലയുള്ള സമയം മറ്റു കാര്യങ്ങള്ക്കു ചിലവഴിക്കാമല്ലോ. നന്ദി." ഇതാണ് ആ സുഹൃത്ത് എഴുതിയിരിക്കുന്നത്. എന്റെ ന്യായമായ സംശയം ഞാൻ അറിയിച്ചെന്നേയുള്ളു. ഇത് നെറ്റിന്റെ ലോകമല്ലെ? എന്തും സംഭവിക്കാമല്ലോ? വാൻഡലിസവും. ഞാനും താങ്കളുമൊക്കെ സ്വന്തം ഐഡറ്റിറ്റി വ്യക്തമാക്കിയാണല്ലൊ ഇവിടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നത്? ഞാൻ ലേഖനം എഴുതിത്തീരും മുമ്പേതന്നെ ഒറ്റവരി എന്ന ഫലകം വന്നുതുടങ്ങിയപ്പോൾ ഇത്തരം ലേഖനങ്ങളുടെ സ്ഥിതി ഞാൻ തിരക്കി. പലതും വർഷങ്ങളോളം ഒറ്റവരിയായിക്കിടന്നിട്ടും അവയ്ക്കൊന്നും ഒറ്റവരി എന്ന ഫലകം നൽകിയിട്ടില്ല. ലേഖനം വിപുലീകരിക്കുവാൻ സാവകാശമ്പോലും നൽകാതെ ഒറ്റവരി എന്നു ഫലകം നൽകുകയാണു ചെയ്തിരിക്കുന്നത്. ഈ കാലയളവിൽ ഒറ്റവരിയിൽ നിലനിന്ന മറ്റു ലേഖനങ്ങൾക്കു പലതിലും ഫലകം നൽകിയിട്ടുമില്ല. മാത്രമല്ല, വിക്കിപീഡിയയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന വിരലിലെണ്ണാവുന്നവരെ മാത്രമേ എനിക്കു ഫോണിൽക്കൂടിയോ ഫേസ്ബുക്കിൽക്കൂടിയോ പരിചയമുള്ളു. ഒരേ കാഴ്ച്ചപ്പാടും മനോഭാവവുമുള്ളവർ എന്നതുമാത്രമാണ് നമ്മെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ഘടകം. ആയതിനാൽ ആരോടും പരിഭവത്തിന്റെ ആവശ്യമേ ഉദിക്കുന്നില്ല. വിക്കിപീഡിയ (മലയാളം) ഉന്നതിയിലെത്തണം എന്ന ആഗ്രഹമേയുള്ളു. തെറ്റായ പ്രവണതകളെ വിമർശിക്കുവാൻ സ്വന്തം അഭിപ്രായം പറയുവാൻ മടിയൊന്നുമില്ല. അത് ഏതു വ്യക്തി എന്നല്ല, നമ്മുടെ ലക്ഷ്യം മാത്രമേ അപ്പോൾ ഓർക്കൂ. കാരണം വ്യക്തികളെ ഞാൻ വെറുക്കുന്നില്ല. ശാസ്ത്രഅദ്ധ്യാപകൻ എന്ന നിലയിൽ വിശകലനം പല കാര്യങ്ങളിലും ചെയ്യാൻ ശ്രമിച്ചിട്ടുണ്ട്. വിമർശിച്ചിട്ടുമുണ്ട്. അദ്ധ്യാപകൻ എന്ന നിലയിൽ അതിനവകാശവുമുണ്ട് എന്നു കരുതുന്നയാളാണ് ഞാൻ. എന്റെ സംവാദത്താളിൽ എഴുതിയ ഈ സുഹൃത്ത് ആരാണെന്നറിയില്ല. അജ്ഞാതനായ ആ സുഹൃത്തിനെപ്പോലെ ഞാൻ ഒരു ഫലകത്തിലും ഒറ്റവരി ലേഖനമെന്നു ചേർത്തിട്ടില്ല. എന്റെ കാഴ്ച്ചപ്പാടിൽ ഒറ്റവരി ലേഖനമെങ്കിലും ഒരു വിഷയത്തെപ്പറ്റി ഉണ്ടായിരുന്നാൽ ഭാവിയിൽ അത് വികസിപ്പിക്കാമല്ലോ? പക്ഷെ, അത് ഒറ്റവരി ലേഖനമായി എത്രനാൾ കിടക്കണം എന്നു ഒരു സമയ പരിധി നിശ്ചയിച്ചിരുന്നെങ്കിൽ നന്നായിരുന്നു. ഇത് എന്റെ അഭ്യർത്ഥനയാണ്. അതുപോലെ മറ്റൊരു സുഹൃത്തിന്റെ എഴുത്തിനെപ്പറ്റി വിമർശിച്ചപോലെ, നാം ഇത്തരം ലേഖനങ്ങൾ എഴുതുമ്പോൾ നിഷ്പക്ഷരാവണം. പ്രത്യേകിച്ചും മതം, ജാതി ഇവയുടെ കണക്കുകൾ പറയുമ്പോൾ. ഇവിടെയിത്ര പള്ളിയുണ്ട്, അമ്പലമുണ്ട് ഇവർ ഇന്ന വ്കിശ്വാസക്കാരാണ് എന്നൊക്കെ പറയുമ്പോൾ നമ്മുടെ കാഴ്ച്ചപ്പാടുകൾക്കു പ്രസക്തി കാണരുത്. ഇത് എന്റെ അഭിപ്രായം മാത്രമാണ്. ഇത് എല്ലാവരും അംഗീകരിക്കണമെന്നുണ്ടോ? ചർച്ച ചെയ്തല്ലെ വിക്കിപീഡിയ പല നയങ്ങളും നടപ്പാക്കുന്നത്? ഞാനെന്താണൂ ചെയ്യേണ്ടത്, താങ്കൾ പറയൂ? --[[ഉപയോക്താവ്:Ramjchandran|Ramjchandran]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ramjchandran|സംവാദം]]) 20:53, 10 ജനുവരി 2017 (UTC) നിർദ്ദേശത്തെ സർവാത്മനാ സ്വാഗതം ചെയ്യുന്നു. തെറ്റുകളുണ്ടായെങ്കിൽ നിർവ്യാജം ഖേദിക്കുന്നു. കൂടുതൽ ഊർജ്ജസ്വലമായി വിക്കിപീഡിയയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നതാണ്. കൃത്യസമയത്ത് നിർദ്ദേശങ്ങളും വിമർശനങ്ങളും അറിയിക്കുമല്ലോ? നന്ദി. --[[ഉപയോക്താവ്:Ramjchandran|Ramjchandran]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ramjchandran|സംവാദം]]) 18:18, 11 ജനുവരി 2017 (UTC) == Translation == Hello, could you please translate '''Automatic refresh''' to {{#language:ml}}? Thanks [[ഉപയോക്താവ്:-XQV-|-XQV-]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:-XQV-|സംവാദം]]) 20:23, 11 ജനുവരി 2017 (UTC) :Hi, dear [[ഉപയോക്താവ്:-XQV-|-XQV-]], unfortunately there is no exact Malayalam word to each and every English or foreign word. We have a custom prevailed in our language that to adopt that particular word as such into our language as a Malayalam word. So there is no exact word for Refresh in the sense of technological use and our people ordinarily termed it as '''ആട്ടോമാറ്റിക് റീഫ്രഷ് (Automatic refresh)''' . But literally it can stated as '''refresh = പുതുക്കൽ (Puthukkal) or ആയാസം തീർക്കൽ (Aayasam theerkkal)'''. The next word Auto has also no exact word in Malayalam. But usually the word '''സ്വയം (Swayam)''' using as a meaning of '''Auto'''. <ref>https://www.google.co.in/search?q=refresh+meaning+in+malayalam&ie=utf-8&oe=utf-8&gws_rd=cr&ei=qsF3WJb5JMf_vgS_6rnACw</ref> :Then we can translate '''Automatic refresh = സ്വയം പുതുക്കൽ or സ്വയം ആയാസം തീർക്കൽ (swayam puthukkal or swayam aayasam theerkkal)'''. It seems that the first word is more beautiful and original {{പുഞ്ചിരി}} --[[ഉപയോക്താവ്:Adv.tksujith|Adv.tksujith]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adv.tksujith|സംവാദം]]) 18:10, 12 ജനുവരി 2017 (UTC) ==References== <references/> == Share your experience and feedback as a Wikimedian in this global survey == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> Hello! The Wikimedia Foundation is asking for your feedback in a survey. We want to know how well we are supporting your work on and off wiki, and how we can change or improve things in the future.<ref group=survey>This survey is primarily meant to get feedback on the Wikimedia Foundation's current work, not long-term strategy.</ref> The opinions you share will directly affect the current and future work of the Wikimedia Foundation. You have been randomly selected to take this survey as we would like to hear from your Wikimedia community. To say thank you for your time, we are giving away 20 Wikimedia T-shirts to randomly selected people who take the survey.<ref group=survey>Legal stuff: No purchase necessary. Must be the age of majority to participate. Sponsored by the Wikimedia Foundation located at 149 New Montgomery, San Francisco, CA, USA, 94105. Ends January 31, 2017. Void where prohibited. [[m:Community Engagement Insights/2016 contest rules|Click here for contest rules]].</ref> The survey is available in various languages and will take between 20 and 40 minutes. <big>'''[https://wikimedia.qualtrics.com/SE/?SID=SV_6mTVlPf6O06r3mt&Aud=VAE&Src=53VAEAI Take the survey now!]'''</big> You can find more information about [[m:Community_Engagement_Insights/About_CE_Insights|this project]]. This survey is hosted by a third-party service and governed by this [[:foundation:Community_Engagement_Insights_2016_Survey_Privacy_Statement|privacy statement]]. Please visit our [[m:Community_Engagement_Insights/Frequently_asked_questions|frequently asked questions page]] to find more information about this survey. If you need additional help, or if you wish to opt-out of future communications about this survey, send an email to surveys@wikimedia.org. Thank you! --[[:m:User:EGalvez (WMF)|EGalvez (WMF)]] ([[:m:User talk:EGalvez (WMF)|talk]]) 22:01, 13 ജനുവരി 2017 (UTC) </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Community_Engagement_Insights/MassMessages/Lists/2016/53-VAEAI&oldid=16205394 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:EGalvez (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> <references group=survey /> == Your feedback matters: Final reminder to take the global Wikimedia survey == (''Sorry for writing in English'') <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> Hello! This is a final reminder that the Wikimedia Foundation survey will close on '''28 February, 2017 (23:59 UTC)'''. The survey is available in various languages and will take between 20 and 40 minutes. '''[https://wikimedia.qualtrics.com/SE/?SID=SV_6mTVlPf6O06r3mt&Aud=VAE&Src=53VAEAI Take the survey now.]''' If you already took the survey - thank you! We won't bother you again. '''About this survey:''' You can find more information about [[m:Community_Engagement_Insights/About_CE_Insights|this project here]] or you can read the [[m:Community_Engagement_Insights/Frequently_asked_questions|frequently asked questions]]. This survey is hosted by a third-party service and governed by this [[:foundation:Community_Engagement_Insights_2016_Survey_Privacy_Statement|privacy statement]]. If you need additional help, or if you wish to opt-out of future communications about this survey, send an email through EmailUser function to [[:m:Special:EmailUser/EGalvez_(WMF)| User:EGalvez (WMF)]]. '''About the Wikimedia Foundation:''' The [[:wmf:Home|Wikimedia Foundation]] supports you by working on the software and technology to keep the sites fast, secure, and accessible, as well as supports Wikimedia programs and initiatives to expand access and support free knowledge globally. Thank you! --[[:m:User:EGalvez (WMF)|EGalvez (WMF)]] ([[:m:User talk:EGalvez (WMF)|talk]]) 19:39, 21 ഫെബ്രുവരി 2017 (UTC) </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Community_Engagement_Insights/MassMessages/Lists/2016/53-VAEAI&oldid=16205394 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:EGalvez (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == 12ആം അല്ലെങ്കിൽ 75 ആം എന്നതിനു പകരം ലിപ്യന്തരണത്തിൽ 12ന്റെ കൂടെ ദീർഘചിഹ്നവും അനുസ്വാരവും നൽകി എഴുതാനാവുമോ അതിനെന്താണു വഴി? == [[ഉപയോക്താവ്:Ramjchandran|Ramjchandran]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ramjchandran|സംവാദം]]) 19:18, 16 സെപ്റ്റംബർ 2017 (UTC) == അംഗീകാരത്തിന് നന്ദി == '''നവാഗത ശലഭപുരസ്കാരം''' നൽകിയതിനും '''സ്വതേ റോന്തുചുറ്റൽ അവകാശം''' നൽകിയതിനും സ്നേഹപൂർവ്വം നന്ദി അറിയിക്കുന്നു. ഒരൽപം ഒഴിവ് കിട്ടിയാൽ ഇപ്പോൾ എന്റെ ലോകം ഇതാണ്. ഈ ഉത്തരവാദിത്തം എത്രകണ്ട് കാര്യക്ഷമമായി ചെയ്യാൻ കഴിയുമെന്ന് അറിയില്ല. എങ്കിലും ശ്രമിക്കാം. Kaitha Poo Manam 13:57, 18 ജനുവരി 2018 (UTC) == Difference between Position And direction == Are you absolutely sure you know what the P in GPS stands for Direction ? So you want to correct my 20 years of experience in advising 15 governments and security agencies? [[ഉപയോക്താവ്:Kaippally|Kaippally]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kaippally|സംവാദം]]) 02:09, 14 ഒക്ടോബർ 2018 (UTC) == വിക്കിസംഗമോത്സവം 2018 == <div style="background-color:#FAFAFA; color:#1C2069"> If you are not able to read the below message, please click [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിസംഗമോത്സവം - 2018/സ്വാഗതം/en|here for the English version]] </div> <div style="padding:5px; background-color:#F1F1DE;"> <div style="border:1px solid #C2dfff; -moz-box-shadow: 0 1px 3px rgba(0, 0, 0, 0.35); -webkit-box-shadow: 0 1px 3px rgba(0, 0, 0, 0.35); box-shadow: 0 1px 3px rgba(0, 0, 0, 0.35); background: #E7FFFF; background: -moz-linear-gradient(top, #A7D7F9 0%, #7db9e8 100%); background: -webkit-gradient(linear, left top, left bottom, color-stop(0%,#E7FFFF), color-stop(100%,#7db9e8)); background: -webkit-linear-gradient(top, #E7FFFF 0%,#7db9e8 100%); background: -o-linear-gradient(top, #E7FFFF 0%,#7db9e8 100%); background: -ms-linear-gradient(top, #E7FFFF 0%,#7db9e8 100%); background: linear-gradient(top, #E7FFFF 0%,#7db9e8 100%); -moz-border-radius: 7px; -webkit-border-radius: 7px; border-radius: 7px; font-family:Calibri, Verdana, sans-serif;"> <table width="100%" cellspacing="0" cellpadding="0" valign="top" border="0" style="background:transparent; font-size:14px;"> <tr> {| style="border:2px #FFA500 solid; padding:2em; border-collapse:collapse; width:100%;" |- [[File:WikiSangamothsavam_2018_banner_2.svg|520px|upright|center|link=വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിസംഗമോത്സവം_-_2018]] |- ! style="background-color:#FAFAFA; color:#000000; padding-left:2em;padding-right:2em; padding-top:.5em;" align=left |നമസ്കാരം! {{BASEPAGENAME}}, <span class="plainlinks"> മലയാളം വിക്കിമീഡിയ പദ്ധതികളിലെ ഉപയോക്താക്കളുടേയും വിക്കിപദ്ധതികളിൽ താല്പര്യമുള്ളവരുടേയും വാർഷിക ഒത്തുചേരലായ [[:വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിസംഗമോത്സവം - 2018|വിക്കിസംഗമോത്സവം 2018]], 2019 ജനുവരി 19, 20, 21 തീയതികളിൽ കൊടുങ്ങല്ലൂർ വികാസ് ആഡിറ്റോറിയത്തിൽ വച്ച് നടക്കുന്നു.<br> കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്കായി വിക്കിസംഗമോത്സവത്തിന്റെ [http://ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിസംഗമോത്സവം_-_2018 ഔദ്യോഗിക താൾ] കാണുക. സാമൂഹ്യ മാദ്ധ്യമമായ ഫേസ്‌ബുക്കിലും [http://www.facebook.com/wikisangamolsavam കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ] ലഭ്യമാണ്. സംഗമോത്സവത്തിൽ പങ്കെടുക്കുവാൻ താങ്കളുടെ പേര് [https://ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിസംഗമോത്സവം_-_2018/പങ്കെടുക്കാൻ ഇവിടെ] രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുക. </span> സംഗമോത്സവത്തിലെ ഒന്നാം ദിനമായ ജനുവരി 19 ശനിയാഴ്ച രാവിലെ 10 ന് വിസംഗമോത്സവം ഉദ്ഘാടന ചടങ്ങ് ആരംഭിക്കുന്നതാണ്. അന്നേ ദിവസം വിക്കിവിദ്യാർത്ഥി സംഗമം, വിക്കിപീഡിയ പരിചയപ്പെടുത്തൽ, വിക്കിപീഡിയ തൽസ്ഥിതി അവലോകനം, വിവിധ സമാന്തര സെഷനുകളിലായി വിക്കിപീഡിയ, വിക്കിഡാറ്റ, സ്വതന്ത്ര വിജ്ഞാനം തുടങ്ങിയ മേഖലകളിലെ പ്രബന്ധാവതരണങ്ങൾ മുതലായവ നടക്കും. രാത്രി മലയാളം വിക്കിപീഡിയയെ കുറിച്ച് ഓപ്പൺ ഫോറം ഉണ്ടാകും. രണ്ടാം ദിനത്തിൽ, ജനുവരി 20 ഞായറാഴ്ച രാവിലെ പ്രാദേശിക ചരിത്ര രചന സംബന്ധിച്ച സെമിനാറോടെ സംഗമോത്സവം ആരംഭിക്കും. അന്നേ ദിവസവും വിവിധ സമാന്തര സെഷനുകളിലായി വിക്കിപീഡിയ, വിക്കിഡാറ്റ, സ്വതന്ത്ര വിജ്ഞാനം തുടങ്ങിയ മേഖലകളിലെ പ്രബന്ധാവതരണങ്ങൾ നടക്കും. രാത്രി വിക്കി ചങ്ങാത്തം ഉണ്ടാകും. മൂന്നാം ദിനത്തിൽ, ജനുവരി 21 തിങ്കളാഴ്ച രാവിലെ മുതൽ വിക്കിജലയാത്രയാണ്. മുസിരിസ് പൈതൃക കേന്ദ്രങ്ങളായ ജൂത ചരിത്ര മ്യൂസിയം പാലിയം കൊട്ടാരം മ്യൂസിയം സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ മ്യൂസിയം തുടങ്ങിയ 8 മ്യൂസിയങ്ങളും കൊടുങ്ങല്ലൂർ ക്ഷേത്രം, തിരുവഞ്ചിക്കുളം ക്ഷേത്രം, പട്ടണം പര്യവേക്ഷണം തുടങ്ങിയ കേന്ദ്രങ്ങളും ഒരു ദിവസം നീളുന്ന ഈ ജലയാത്രയിൽ സന്ദർശിക്കും. വിക്കിസംഗമോത്സവം - 2018 ന്റെ ഭാഗമാകുവാനും, താങ്കളുടെ അനുഭവങ്ങൾ പങ്കുവെയ്ക്കുവാനും മലയാളം വിക്കിസമൂഹത്തെ ശക്തിപ്പെടുത്തുവാനും വിക്കിസമൂഹത്തിന്റെ പേരിൽ ഹാർദ്ദമായി സ്വാഗതം ചെയ്യുന്നു. വിക്കിപീഡിയയിലെ താങ്കളുടെ [[Special:Contributions/{{BASEPAGENAME}}|സംഭാവനകൾക്ക് ]] നന്ദി പറഞ്ഞുകൊള്ളുന്നു. താങ്കളെ 2019 ജനുവരി 19, 20, 21 തീയതികളിൽ കൊടുങ്ങല്ലൂരിൽ വച്ച് കാണാമെന്ന പ്രതീക്ഷയോടെ.. സംഘാടകസമിതിക്കുവേണ്ടി. [[User:Ranjithsiji|രൺജിത്ത് സിജി]] |}</div>--[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 10:54, 15 ജനുവരി 2019 (UTC) </div> <!-- //ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%B5%E0%B5%BC%E0%B4%97%E0%B5%8D%E0%B4%97%E0%B4%82:%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF_%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B4%B0%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%A8%E0%B4%BF%E0%B5%BC%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%B9%E0%B4%95%E0%B5%BC എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji@mlwiki അയച്ച സന്ദേശം --> ==വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2019== <div style="width: 99%; color: #111; {{box-shadow|0|0|6px|rgba(0, 0, 0, 0.55)}} {{border-radius|2px}}"> <div style="overflow:hidden; height:auto; background: #fde7ff; width: 100%; padding-bottom:18px;"> <div style="font-size: 35px; margin-top: 24px;margin-left: 16px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height: 2em;">[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2019|വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2019]][[File:Women in Red logo.svg|100px]] <div style="margin-right:1em; float:right;">[[പ്രമാണം:Wikipedia Community cartoon - for International Women's Day.svg|300px|center|link=]]</div></div> <div style="font-size: 20px; padding-top: 10px; margin-left: 16px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height:2em; color: #333; "> പ്രിയ സുഹൃത്തേ,<br/> അന്താരാഷ്ട്ര വനിതാദിനം, വിക്കിലൗസ് ലൗ പദ്ധതി എന്നിവയോട് അനുബന്ധിച്ച് 10 ഫെബ്രുവരി 2019 - 31 മാർച്ച് 2019 വരെ സംഘടിപ്പിക്കുന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2019|വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2019]]''' തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിൽ പങ്കെടുക്കാനായി താങ്കളെ ക്ഷണിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയ പദ്ധതികളിലെ ലിംഗഅസമത്വം കുറയ്ക്കാനും സ്ത്രീകളെ സംബന്ധിക്കുന്ന ലേഖനങ്ങൾ എഴുതുവാനും ഉദ്ദേശിച്ചുള്ള പദ്ധതിയാണിത്. സ്ത്രീകളുടെ ജീവചരിത്രത്തെക്കുറിച്ചും ലിംഗസമത്വത്തെക്കുറിച്ചും തുല്യതയ്ക്കായുള്ള പോരാട്ടങ്ങളെപ്പറ്റിയും ഒക്കെ പുതിയ ലേഖനങ്ങൾ ആരംഭിക്കാം. കുറഞ്ഞത് 5 ലേഖനങ്ങളെങ്കിലും എഴുതുന്ന ലേഖകർക്ക് സമ്മാനമായി പോസ്റ്റ്കാർഡുകൾ ലഭിക്കുന്നതാണ്. <div style="text-align:center;"> <!-- Please edit the "URL" accordingly, especially the "section" number; thanks --> {{Clickable button 2|ഇവിടെ പേരു ചേർക്കാം|url=https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF:%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF_%E0%B4%B2%E0%B5%97%E0%B4%B8%E0%B5%8D_%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%AE%E0%B5%86%E0%B5%BB_2019&action=edit&section=5 |class=mw-ui-progressive}} </div> കൂടുതൽ വിവരങ്ങളും നിയമാവലിയും അറിയാനായി [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2019|വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2019]] താൾ സന്ദർശിക്കുക. ഈ പദ്ധതി വിജയകരമാക്കിതീർക്കാൻ താങ്കളുടെ സഹകരണം പ്രതീക്ഷിച്ചുകൊണ്ട്, സ്നേഹമോടെ--[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 11:33, 7 ഫെബ്രുവരി 2019 (UTC) </div> </div> </div> == സഹായമേശയിൽ ഇട്ട ചോദ്യത്തിനുള്ള അഭിപ്രായം == [https://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF:%E0%B4%B8%E0%B4%B9%E0%B4%BE%E0%B4%AF%E0%B4%AE%E0%B5%87%E0%B4%B6 സഹായമേശയിൽ] ഞാൻ ഒരു ചോദ്യം ചോദിച്ചിട്ടുണ്ട്. അതിന് താങ്കൾക്ക് ഉത്തരമുണ്ടെങ്കിൽ ദയവായി മറുപടി ചേർക്കണമെന്ന് അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു. [[ഉപയോക്താവ്:Adithyak1997|Adithyak1997]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adithyak1997|സംവാദം]]) 05:06, 27 ഡിസംബർ 2019 (UTC) ==വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2020== <div style="width: 99%; color: #111; {{box-shadow|0|0|6px|rgba(0, 0, 0, 0.55)}} {{border-radius|2px}}"> <div style="overflow:hidden; height:auto; background: #eec4d6; width: 100%; padding-bottom:18px;"> <div style="font-size: 33px; margin-top: 24px;margin-left: 16px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height: 2em;">[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2020|വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2020]][[File:Wiki Loves Women South Asia 2020.svg|100px]] <div style="margin-right:1em; float:right;"></div></div> <div style="font-size: 20px; padding-top: 10px; margin-left: 16px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height:2em; color: #333; "> പ്രിയ സുഹൃത്തേ,<br/> വിക്കിമീഡിയ പദ്ധതികളിലെ ലിംഗഅസമത്വം കുറയ്ക്കുന്നതിനും ദക്ഷിണേഷ്യൻ സ്ത്രീകളെക്കുറിച്ചുള്ള ജീവചരിത്രങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനുമായി 1 ഫെബ്രുവരി 2020 - 31 മാർച്ച് 2020 വരെ സംഘടിപ്പിക്കുന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2020|വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2020]]''' തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിൽ പങ്കെടുക്കാനായി താങ്കളെ ക്ഷണിക്കുന്നു. [[പ്രമാണം:Wikipedia Community cartoon - for International Women's Day.svg|300px|center|link=]] <div style="text-align:center;"> <!-- Please edit the "URL" accordingly, especially the "section" number; thanks --> {{Clickable button 2|ഇപ്പോൾ തന്നെ പേരു ചേർക്കുക!|url=https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF:%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF_%E0%B4%B2%E0%B5%97%E0%B4%B8%E0%B5%8D_%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%AE%E0%B5%86%E0%B5%BB_2020/%E0%B4%AA%E0%B4%99%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B5%86%E0%B4%9F%E0%B5%81%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B5%81%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%A8%E0%B4%B5%E0%B5%BC&action=edit |class=mw-ui-progressive}} </div> കൂടുതൽ വിവരങ്ങളും നിയമാവലിയും അറിയാനായി [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2020|വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2020]] താൾ സന്ദർശിക്കുക. ഈ പദ്ധതി വിജയകരമാക്കിത്തീർക്കുവാൻ താങ്കളുടെ സഹകരണം പ്രതീക്ഷിച്ചുകൊണ്ട്, സ്നേഹമോടെ--[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 18:34, 31 ജനുവരി 2020 (UTC) </div> </div> </div> == കാര്യനിർവ്വാഹകരുടെ കാലാവധി == [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_(നയരൂപീകരണം)#കാര്യനിർവ്വാഹകരുടെ_കാലാവധി]] കാണുക--'''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 20:27, 27 ജൂലൈ 2020 (UTC) == വിക്കികോൺഫറൻസ് കേരള 2023 ലേക്ക് സ്വാഗതം == {| style="border:4px #018543 solid; padding:1em; border-collapse:collapse; width:100%;" |- ! style="background-color:#FAFAFA; color:#000000; padding-left:2em;padding-right:2em; padding-top:1em;" align=left | <span class="plainlinks"> പ്രിയ {{BASEPAGENAME}}, വിക്കികോൺഫറൻസ് കേരള 2023 പരിപാടിയിൽ പങ്കെടുക്കാനായി താങ്കളെ ക്ഷണിക്കുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:മലയാളം വിക്കിപീഡിയ ഇരുപത്തൊന്നാം വാർഷികം|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയുടെ ഇരുപത്തൊന്നാം ജന്മദിനാഘോഷം]] 2023 ഡിസംബർ 23 ന് തൃശ്ശൂർ സെന്റ്.തോമസ്സ് കോളേജിൽ വച്ച് വിക്കികോൺഫറൻസ് കേരള 2023ന്റെ ഭാഗമായി സംഘടിപ്പിക്കുകയാണ്. അന്നേ ദിവസം മലയാളം വിക്കിപീഡിയയുടെയും അനുബന്ധപദ്ധതികളുടേയും പ്രവർത്തനങ്ങളും അവലോകനവും ഉണ്ടായിരിക്കുന്നതാണ്. കൂടാതെ സ്വതന്ത്രസോഫ്റ്റ്വയർ, മലയാളം കമ്പ്യൂട്ടിങ്ങ്, ഓപ്പൺ ഡാറ്റ, ഓപ്പൺസ്ട്രീറ്റ്മാപ്പ് തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ വിക്കിപീഡിയയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടുള്ള പ്രൊജക്റ്റുകളുടെ അവതരണങ്ങളുമുണ്ടാകും. [[File:Wiki Conference Kerala 2023 Post Card ml.png|upright|820px|center|link=[[m:WikiConference Kerala]]]] വിക്കിമീഡിയ സംരഭങ്ങളുമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന അനുബന്ധ സംഘടനകളുടേയും കമ്മ്യൂണിറ്റികളുടേയും ഒരു കൂട്ടായ്മയാണ് വിക്കികോൺഫറൻസ് കേരള സംഘടിപ്പിക്കുന്നത്. കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്കായി [[m:WikiConference Kerala|വിക്കികോൺഫറൻസ് കേരള 2023-ന്റെ ഔദ്യോഗിക താൾ]] കാണുക. വിക്കികോൺഫറൻസ് കേരള 2023-ന് പങ്കെടുക്കാൻ താങ്കളുടെ പേര് [https://docs.google.com/forms/d/1LEY2kfPykJ_LARAM4P2nq42bhFirb6SAS75sYyMXzz0 രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുക]. ഈ പരിപാടിയുടെ ഭാഗമാവാൻ താങ്കളെ ഹാർദ്ദമായി സ്വാഗതം ചെയ്യുന്നു. [[:m:WikiConference Kerala/Community|സംഘാടകസമിതിക്കുവേണ്ടി]]. -- [[User:Gnoeee|<span style="color:#990000">❙❚❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span><span style="color:#000"> ജിനോയ് </span><span style="color:#006699">❚❙❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span>]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 17:54, 21 ഡിസംബർ 2023 (UTC) |} == ഇൻഡിക് മീഡിയവിക്കി ഡെവലപ്പേഴ്സ് ഉപയോക്തൃ ഗ്രൂപ്പ്സാ - ങ്കേതിക കൂടിയാലോചനകൾ 2024 == സുഹൃത്തുക്കളേ, വിക്കിമീഡിയ പദ്ധതികളിൽ സംഭാവന നൽകുമ്പോൾ വിവിധ സാങ്കേതിക പ്രശ്‌നങ്ങൾ നേരിടുന്ന കമ്മ്യൂണിറ്റി അംഗങ്ങളുടെ ആവശ്യങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കുന്നതിനായി [[m:Indic MediaWiki Developers User Group|ഇൻഡിക് മീഡിയവിക്കി ഡെവലപ്പേഴ്‌സ് യൂസർ ഗ്രൂപ്പ്]] ഒരു കമ്മ്യൂണിറ്റി സാങ്കേതിക കൂടിയാലോചന നടത്തുന്നു. വിക്കിസമൂഹങ്ങളിലുടനീളമുള്ള വെല്ലുവിളികൾ നന്നായി മനസിലാക്കുക, പൊതുവായ പ്രശ്നങ്ങൾ മനസിലാക്കുക, ഭാവി സാങ്കേതിക വികസന പ്രവർത്തനങ്ങൾ കാര്യക്ഷമമാക്കുക എന്നിവയാണ് ഇതിന്റെ ലക്ഷ്യം. താങ്കളുടെ പൊതുവായ പ്രശ്നങ്ങൾ, ആശയങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യേണ്ട ഒരു സർവേയാണ്. ദയവായി (താങ്കളുടെ ഇഷ്ടമുള്ള ഭാഷയിൽ) സർവേ പൂരിപ്പിക്കുക. https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfvVFtXWzSEL4YlUlxwIQm2s42Tcu1A9a_4uXWi2Q5jUpFZzw/viewform?usp=sf_link അവസാന തീയതി 2024 സെപ്റ്റംബർ 21 ആണ്. പ്രവർത്തനത്തെക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ വായിക്കാൻ, ദയവായി സന്ദർശിക്കുക: https://w.wiki/AV78 മുകളിലെ ലിങ്കിൽ സർവേ മലയാളത്തിൽ വായിക്കാൻ ലഭ്യമാണ്. ഒന്നിലധികം പ്രശ്നങ്ങളോ ആശയങ്ങളോ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യാൻ താങ്കൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ ഒന്നിലധികം തവണ താങ്കൾക്ക് സർവേ പൂരിപ്പിക്കാൻ കഴിയും. താങ്കളുടെ സംഭാവനകൾക്ക് നന്ദി! സസ്നേഹം, [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 13:38, 9 സെപ്റ്റംബർ 2024 (UTC) ഇൻഡിക് മീഡിയവിക്കി ഡെവലപ്പർമാരുടെ പേരിൽ <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Indic_Tech_Consults_2024/ml&oldid=27434524 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:KCVelaga@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == 09 നവംബർ 2026 == Hello, malayalamthil type cheyan samayam illathonda english letters use cheyune. [[ഡെപ്യൂട്ടി മേയർ]] improve cheyanam. english wikipedia le [[:en:Deputy_mayor|Deputy mayor]] enna page translate cheythalum mathy [[ഉപയോക്താവ്:TheGreatEditor024|TheGreatEditor024]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:TheGreatEditor024|സംവാദം]]) 16:01, 1 നവംബർ 2026 (UTC) ::പ്രതികരണത്തിന് നന്ദി. തീർച്ചയായും ആ പേജിലെ പ്രസക്തമായ വിവരങ്ങൾ സമയം കിട്ടുമ്പോലെ ചേർക്കാം. [[ഉപയോക്താവ്:Adv.tksujith|Adv.tksujith]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adv.tksujith|സംവാദം]]) 17:00, 1 നവംബർ 2026 (UTC) e28lnlmeozxem8yi5kdzhobejy3t9oj 4682090 4682089 2026-11-01T17:05:35Z TheGreatEditor024 211141 /* 09 നവംബർ 2026 */ 4682090 wikitext text/x-wiki {| border="0" cellpadding="2" style="float: right; background-color:#f9f9f9;margin:1px;border: thin solid red; width: 160px; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |+ colspan="2" style="margin-left: inherit; background:red; color:#ffffff;text-align:center;"| '''ഞാനുമായുള്ള പഴയ സം‌വാദങ്ങൾ ഇവിടെ കാണാം''' |- !align="center"|[[Image:Vista-file-manager.png|50px|സംവാദ നിലവറ]]<br/> |- | <center>[[ഉപയോക്താവിന്റെ_സംവാദം:Adv.tksujith/നിലവറ_1|'''ഒന്നാം നിലവറ'''</center>]] |- | <center>[[ഉപയോക്താവിന്റെ_സംവാദം:Adv.tksujith/നിലവറ_2|'''രണ്ടാം നിലവറ'''</center>]] |- | <center>[[ഉപയോക്താവിന്റെ_സംവാദം:Adv.tksujith/നിലവറ_3|'''മൂന്നാം നിലവറ'''</center>]] |- | <center>[[ഉപയോക്താവിന്റെ_സംവാദം:Adv.tksujith/നിലവറ_4|'''നാലാം നിലവറ'''</center>]] |} 0_ == Rio Olympics Edit-a-thon == Dear Friends & Wikipedians, Celebrate the world's biggest sporting festival on Wikipedia. The Rio Olympics Edit-a-thon aims to pay tribute to Indian athletes and sportsperson who represent India at Olympics. Please find more details '''[[:m:WMIN/Events/India At Rio Olympics 2016 Edit-a-thon/Articles|here]]'''. The Athlete who represent their country at Olympics, often fail to attain their due recognition. They bring glory to the nation. Let's write articles on them, as a mark of tribute. For every 20 articles created collectively, a tree will be planted. Similarly, when an editor completes 20 articles, a book will be awarded to him/her. Check the main page for more details. Thank you. [[:en:User:Abhinav619|Abhinav619]] <small>(sent using [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 16:54, 16 ഓഗസ്റ്റ് 2016 (UTC), [[:m:User:Abhinav619/UserNamesList|subscribe/unsubscribe]])</small> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Abhinav619/UserNamesList&oldid=15842813 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Titodutta@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> ==[[:വർഗ്ഗം:തിരവനന്തപുരത്തെ ഹാളുകൾ]] നീക്കം ചെയ്യാൻ നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നു== <div class="floatleft" style="margin-bottom:0">[[File:Ambox warning orange.svg|48px|alt=|link=]]</div>'''[[:വർഗ്ഗം:തിരവനന്തപുരത്തെ ഹാളുകൾ]]''' ഒഴിവാക്കാൻ, ലയിപ്പിക്കാൻ, അഥവാ പുനഃനാമകരണം ചെയ്യാൻ നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നു. [[Wikipedia:Categorization|വർഗ്ഗീകരണ]] നയങ്ങൾക്കനുസരിച്ചാണോ ഈ നിർദ്ദേശം സൃഷ്ടിച്ചത് എന്നതറിയുവാൻ ഒരു ചർച്ച നടക്കുന്നുണ്ട്. താങ്കൾക്ക് ഈ നിർദ്ദേശത്തെക്കുറിച്ച് അഭിപ്രായം അറിയിക്കുന്നതിനായി ദയവായി [[Wikipedia:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള വർഗ്ഗങ്ങൾ|ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള വർഗ്ഗങ്ങൾ]] എന്ന താളിൽ '''[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള വർഗ്ഗങ്ങൾ#വർഗ്ഗം:തിരവനന്തപുരത്തെ ഹാളുകൾ|വർഗ്ഗത്തിന്റെ വിവരണത്തിൽ]]''' താങ്കളുടെ അഭിപ്രായം രേഖപ്പെടുത്തുക.<!-- Template:Cfd-notify--> നന്ദി. [[ഉപയോക്താവ്:Raghith|Raghith]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Raghith|സംവാദം]]) 05:53, 26 ഓഗസ്റ്റ് 2016 (UTC) : [[ഉപയോക്താവ്:Raghith|Raghith]] -{{done}} ==ഗ്രന്ഥാലയ&വിവര ശാസ്ത്രം == [[ഗ്രന്ഥാലയ വിവര ശാസ്ത്രം]] എന്ന ലേഖനവുമായി ലയിപ്പിക്കാം. ഇന്റർവിക്കിലിങ്ക് മാറ്റികൊടുക്കാം. [[ഉപയോക്താവ്:Jameela P.|Jameela P.]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Jameela P.|സംവാദം]]) 17:03, 29 സെപ്റ്റംബർ 2016 (UTC) == സമ്മതം == കാര്യനിർവ്വാഹക സ്ഥാനാർത്ഥി സ്ഥാനത്തേക്ക് നിർദേശിക്കുപ്പോൾ സമ്മതം ചോദിക്കുന്ന ഒരു ചടങ്ങുണ്ട് , മറന്നു പോയി അല്ലേ ബായ് , പ്രസ്തുത ചോദ്യം താങ്കൾക്ക് വേണ്ടി ഞാൻ ചോദിച്ചിട്ടുണ്ട് [https://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%89%E0%B4%AA%E0%B4%AF%E0%B5%8B%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B4%BE%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%B1%E0%B5%86_%E0%B4%B8%E0%B4%82%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%A6%E0%B4%82:Ranjithsiji#.E0.B4.95.E0.B4.BE.E0.B4.B0.E0.B5.8D.E0.B4.AF.E0.B4.A8.E0.B4.BF.E0.B5.BC.E0.B4.B5.E0.B5.8D.E0.B4.B5.E0.B4.BE.E0.B4.B9.E0.B4.95_.E0.B4.B8.E0.B5.8D.E0.B4.A5.E0.B4.BE.E0.B4.A8.E0.B4.BE.E0.B5.BC.E0.B4.A4.E0.B5.8D.E0.B4.A5.E0.B4.BF] --<font style="font-family: Zapfino, Segoe Script">[[User:irvin_calicut|<font color="blue">- ഇർവിൻ കാലിക്കറ്റ്‌ ..</font>]]</font><font style="font-family: Papyrus">[[User talk:irvin_calicut|<font color="brown">.. സംവദിക്കാൻ</font>]]</font> 07:43, 2 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) :നന്ദി [[User:irvin_calicut|- ഇർവിൻ ജി]] അക്കാര്യം വിട്ടുപോയി. സമ്മതം സത്യത്തിൽ നേരിൽ ചോദിച്ചിരുന്നു. അതിന് ശേഷമാണ് പ്രൊപ്പോസ് ചെയ്തത്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ അത് എഴുതി ചോദിക്കുന്ന കാര്യവും മറന്നു {{പുഞ്ചിരി}} --[[ഉപയോക്താവ്:Adv.tksujith|Adv.tksujith]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adv.tksujith|സംവാദം]]) 00:19, 3 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) ==സംരക്ഷിത താളുകൾ== മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലെ ചില താളുകളുടെ നാൾവഴിപരിശോധിക്കുമ്പോൾ അവ സംരക്ഷി സംരക്ഷിച്ചിട്ടുള്ളതായി കാണുന്നു.എന്നാൽ ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിയിൽ സംരക്ഷിത താളുകളിൽ കാണുന്ന പോലെയുള്ള ഒരു ലോക്കിന്റെ ചിഹ്നം ഇതിൽ കാണുന്നില്ല എന്തുകൊണ്ടാണിത്? [[ഉപയോക്താവ്:Akhiljaxxn|Akhiljaxxn]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akhiljaxxn|സംവാദം]]) 01:20, 3 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) ==Support== Sir, Please support the event here [https://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF_%E0%B4%B8%E0%B4%82%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%A6%E0%B4%82:%E0%B4%AA%E0%B4%9E%E0%B5%8D%E0%B4%9A%E0%B4%BE%E0%B4%AF%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B5%8D#Multi_Lingual_Contentent_Development_Workshop] and also comment please.--[[ഉപയോക്താവ്:Drcenjary|Drcenjary]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Drcenjary|സംവാദം]]) 02:47, 13 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) ==[[ചാതുർവർണ്ണ്യം]] എന്ന ലേഖനം [[Caste system in India]] എന്ന ലേഖനത്തിന്റെ നേർവിവർത്തനമല്ല== [[Caste system in India]] എന്ന ലേഖനം ഇംഗ്ലിഷിൽ വളരെ വിപുലമായി കൊടുത്തിട്ടുണ്ട്. ഇത് തീർച്ചയായും മലയാളത്തിൽ പദാനുപദ തർജ്ജമ തന്നെ വരേണ്ടതുണ്ട്. പക്ഷെ ഇതിന്റെ മലയാള പരിഭാഷ [[ചാതുർവർണ്ണ്യം]] എന്നാണ് കൊടുത്തിരിക്കുന്നത്. എന്നിട്ട് ചാതുർവർണ്ണ്യത്തെപ്പറ്റി മാത്രം ലഘുവായി എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. പകരം ഇന്ത്യയിലെ ജാതി സംബ്രദായം എന്ന് തലക്കെട്ടു നൽകേണ്ടിയിരുന്നു. ഈ ലേഖനം വിപുലീകരിക്കാനുള്ള സാദ്ധ്യതതന്നെ ഇല്ലാതാക്കുന്ന തരത്തിലാണ് [[Caste system in India]] എന്ന ലേഖനത്തെ [[ചാതുർവർണ്ണ്യം]] എന്നു വിവർത്തനം ചെയ്തിട്ട് ഇംഗ്ലിഷ് ലേഖനവുമായി കണ്ണിചേർത്തിരിക്കുന്നത്. ജാതി സമ്പ്രദായം ചാതുർവർണ്ണ്യത്തിൽ മാത്രമൊതുങ്ങുന്ന കാര്യമല്ല എന്നതിനാൽ ഇതു ഇംഗ്ലിഷിന്റെ ഗുണനിലവാരത്തിൽ എത്തിക്കേണ്ടുന്നതിന് തലക്കെട്ടു മാറ്റുകയോ കണ്ണി ഇന്ത്യയിലെ ജാതിസമ്പ്രദായം എന്നു തിരുത്തുകയോ ചെയ്യണം എന്നു അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു.[[ഉപയോക്താവ്:Ramjchandran|Ramjchandran]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ramjchandran|സംവാദം]]) 19:48, 16 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) :ശരിയാക്കിയിട്ടുണ്ട് [[ഉപയോക്താവ്:Ramjchandran|Ramjchandran]] മാഷേ. [[ഇന്ത്യയിലെ ജാതി സമ്പ്രദായം]] എന്ന ലേഖനം വികസിപ്പിക്കുക. സമയമില്ലാത്തതിനാൽ അത് ചെയ്യാൻ കഴിയാത്തതിൽ ഖേദിക്കന്നു. നന്ദി --[[ഉപയോക്താവ്:Adv.tksujith|Adv.tksujith]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adv.tksujith|സംവാദം]]) 01:07, 17 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) ==[[ഇന്ത്യയിലെ ജാതി സമ്പ്രദായം]] എന്ന ലേഖനം എത്രയും പെട്ടെന്ന് പൂർണ്ണമാക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നതാണ്== തീർച്ചയായും ആ ലേഖനം പൂർണ്ണമാക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നതാണ്. തെറ്റുണ്ടെങ്കിൽ തിരുത്തുമല്ലോ? ഇത്തരം ലേഖനം ഇവിടെ വേണ്ടതാണ്. പ്രത്യേകിച്ചും കാലം ആവശ്യപ്പെടുന്നതും പുതുതലമുറ വായിക്കേണ്ടതും. വിക്കിപീഡിയ ആഴമുള്ള ലേഖനങ്ങൾകൊണ്ടു നിറയട്ടെ, നന്ദി... [[ഉപയോക്താവ്:Ramjchandran|Ramjchandran]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ramjchandran|സംവാദം]]) 13:56, 21 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) ==സംവാദം== [[ഉപയോക്താവ്:Adv.tksujith|Adv.tksujith]] എന്റെ സംവാദം താളിലെ സംവാദങ്ങൾ പത്തായത്തിലാക്കാൻ ഒന്നു സഹായിക്കുമൊ? [[ഉപയോക്താവ്:Akhiljaxxn|Akhiljaxxn]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akhiljaxxn|സംവാദം]]) 17:44, 18 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) നന്ദി [[ഉപയോക്താവ്:Akhiljaxxn|Akhiljaxxn]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akhiljaxxn|സംവാദം]]) 17:50, 19 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) ==സ്റ്റാർ ചിഹ്നം== [[ഉപയോക്താവ്:Adv.tksujith|Adv.tksujith]] മലയാളം വിക്കിയിൽ തിരഞ്ഞെടുത്ത ലേഖനങ്ങൾ ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിയിൽ തിരഞ്ഞെടുത്തതായി(ഇന്റർവിക്കി കണ്ണിയിൽ സ്റ്റാർ ചിഹ്നം) കാണിക്കുന്നില്ലല്ലോ? എന്തുകൊണ്ടാണ് ഇങ്ങനെ സംഭവിക്കുന്നത്? [[ഉപയോക്താവ്:Akhiljaxxn|Akhiljaxxn]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akhiljaxxn|സംവാദം]]) 17:50, 19 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) :ലേഖനത്തിന്റെ വലത് മുകളിലുള്ള നക്ഷത്ര ചിഹ്നം അതിന്റെ പ്രെറ്റി യു.ആർ.എൽ ചേർത്തിരിക്കുന്ന സ്ഥലത്ത് കാണിക്കുന്നില്ല എന്നതല്ലേ [[ഉപയോക്താവ്:Akhiljaxxn|Akhiljaxxn]] ഉദ്ദേശിച്ചത് ? അതിനായി ആ തിരിച്ച് വിടൽ താളിലും <nowiki>{{featured}}</nowiki> എന്ന ഫലകം ചേർക്കണം. ദാ ഇതിൽ ചേർത്തിരിക്കുന്നത് നോക്കൂ [https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=P_KrishnaPillai&redirect=no] [[ഉപയോക്താവ്:Adv.tksujith|Adv.tksujith]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adv.tksujith|സംവാദം]]) 18:29, 19 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) ഇതല്ല ഞാൻ ഉദ്ദേശിച്ചത്.ഇന്റർവിക്കി കണ്ണികളിൽ ആണ് . ഉദാഹരണത്തിന് [[മൈക്കൽ ജാക്സൺ]] എന്ന താളിൽ ഇന്റർവിക്കി കണ്ണികളിലെ ഏഴു ഭാഷകളിലൊ മറ്റൊ ആതാൾ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടതായി സുചിപ്പിക്കുന്നതിനായി സ്റ്റാർ ചിഹ്നംകാണിക്കുന്നു. എന്നാൽ മലയാളത്തിനു നേരെ ഈ ചിഹ്നം കാണിക്കുന്നുമില്ല.[[ഉപയോക്താവ്:Akhiljaxxn|Akhiljaxxn]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akhiljaxxn|സംവാദം]]) 18:41, 19 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) [[ഉപയോക്താവ്:Adv.tksujith|Adv.tksujith]], Featured ഫലകം തിരഞ്ഞെടുത്ത താളുകളിൽ മാത്രമാണ് ഉപയോഗിക്കേണ്ടത്; തിരിച്ചുവിടൽ താളുകളിൽ ഉപയോഗിക്കേണ്ട ആവശ്യമില്ല. [[ഉപയോക്താവ്:Akhiljaxxn|Akhiljaxxn]], മൈക്കൽ ജാക്സന്റെ മറ്റുഭാഷാലേഖനങ്ങളിൽ പോകുമ്പോൾ മലയാളം ലേഖനത്തിനു നേരെ സ്റ്റാർ ചിഹ്നം കാണാനുണ്ടല്ലോ. --[[ഉപയോക്താവ്:Arjunkmohan|Arjunkmohan]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Arjunkmohan|സംവാദം]]) 19:39, 19 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) [[ഉപയോക്താവ്:Arjunkmohan|Arjunkmohan]] ഇതുവരെ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. ഇവിടെ തിരഞ്ഞെടുത്ത മറ്റു ലേഖനങ്ങളിലും അങ്ങനെ കാണിച്ചിരുന്നില്ല. [[മൈക്ക്ൽ ജാക്സൺ]] എന്ന ലേഖനം മൈക്കൽ ജാക്സൺ എന്ന് മാറ്റാമൊ? എനിക്ക് മാറ്റാൻ സാധിക്കുന്നില്ല ആ താളിന്റെ സംവാദത്തിലും ഇങ്ങനെ ഒരഭിപ്രായമുണ്ട്. [[ഉപയോക്താവ്:Akhiljaxxn|Akhiljaxxn]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akhiljaxxn|സംവാദം]]) 00:21, 20 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) :ക്ഷമിക്കണം [[ഉപയോക്താവ്:Akhiljaxxn|Akhiljaxxn]], [[ഉപയോക്താവ്:Arjunkmohan|Arjunkmohan]] എനിക്ക് ചോദ്യം മനസ്സിലായിരുന്നില്ല. മലയാളത്തിൽ നക്ഷത്ര ചിഹ്നം കാണാതിരുന്നത് അത് മലയാളം ലേഖനം തുറന്ന് വെച്ചിരുന്നതിനാലാണ്. ആ ലേഖനത്തിൽ മുകളിൽ തന്നെ അത് കാണിച്ചിട്ടുണ്ടല്ലോ. മറ്റേത് ഭാഷയിൽ ചെന്നാലും അവിടുത്തെ ഭാഷാ പട്ടികയിൽ ഏതേതൊക്കെ ഭാഷകളിലെ ഫീച്ചേഡ് ലേഖനമാണെന്ന് കാണിക്കുന്നുണ്ട്. --[[ഉപയോക്താവ്:Adv.tksujith|Adv.tksujith]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adv.tksujith|സംവാദം]]) 00:52, 20 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) ഈ താളിൽ ഇപ്പോൾ ''സ്ക്രിപ്റ്റ് പിഴവ്: "RexxS" എന്നൊരു ഘടകം ഇല്ല'' എന്നു കാണിക്കുന്നു. എന്തു കൊണ്ടാണിത്? [[ഉപയോക്താവ്:Akhiljaxxn|Akhiljaxxn]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akhiljaxxn|സംവാദം]]) 02:30, 8 ജനുവരി 2017 (UTC) ==അനുമതിപത്രം ഏതു വേണം?== ഇന്ത്യയിലെ പ്രമുഖ ശാസ്ത്രജ്ഞനായ വ്യക്തിയുടെ ചിത്രങ്ങൾ എന്റെ കയ്യിലില്ലായിരുന്നു. അതിനാൽ ഞാൻ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്വന്തം ചിത്രങ്ങൾ ഇ മെയിലിൽ അയച്ചുതരാൻ അറിയിച്ചു. അതിൻപ്രകാരം അയച്ചുതരാമെന്ന് അറിയിച്ചിട്ടുണ്ട്. ആ ചിത്രങ്ങൾ വിക്കികോമൺസിൽ ഏതു <>'''അനുമതിപത്രത്തോടൊപ്പമാണ്''' <>അപ്ലോഡ് ചെയ്യേണ്ടത്? --[[ഉപയോക്താവ്:Ramjchandran|Ramjchandran]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ramjchandran|സംവാദം]]) 15:59, 26 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) :യഥാർത്ഥത്തിൽ ആ ചിത്രം എടുത്തയാളിന്, അഥവാ അത് പണം മുടക്കി എടുപ്പിച്ചതാണെങ്കിൽ പണം മുടക്കിയ ആളിന് ആണ് അതിന്റെ പകർപ്പവകാശം. അത് നമുക്ക് വെറുതേ അയച്ച് തന്നാൽ അത് കോമൺസിൽ കയറ്റാൻ കഴിയില്ല. ആ ഫോട്ടോ, ഇന്റർനെറ്റിൽ എവിടെയെങ്കിലും ലഭ്യമാണെങ്കിൽ അത് പിടിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യും. അദ്ദേഹത്തെ കൊണ്ട് / ആ ഫോട്ടോ എടുത്ത ആളെ കൊണ്ട് തന്നെ ആ ഫോട്ടോ അപ്ലോഡ് ചെയ്യിക്കുന്നതാണ് ഉചിതം. അല്ലെങ്കിൽ ആ ഫോട്ടോയുടെ പകർപ്പവകാശം സ്വതന്ത്രമാക്കിക്കൊണ്ടുള്ള പ്രഖ്യാപനം - ഒടിആർഎസ് - ഒക്കെ നൽകുന്ന പരിപാടിയുണ്ട്. അത് ചടങ്ങാണ്. അദ്ദേഹത്തെ കൊണ്ട്, അല്ലെങ്കിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ യൂസർ ഐഡി ഉപയോഗിച്ച് ആ ഫോട്ടോ അപ്ലോ‍ഡ് ചെയ്യാമോ എന്ന് നോക്കാമോ [[ഉപയോക്താവ്:Ramjchandran|Ramjchandran]] മാഷേ. --[[ഉപയോക്താവ്:Adv.tksujith|Adv.tksujith]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adv.tksujith|സംവാദം]]) 17:02, 26 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) ==ചിത്രം ചേർക്കുന്നതിനെപ്പറ്റി== [[തമ്പാൻ മേലത്ത്]] എന്ന ശാസ്ത്രജ്ഞൻ എനിക്കു അറിയുന്ന ആളാണ്. അദ്ദേഹത്തെപ്പറ്റി ലേഖനം എഴുതിയിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചിത്രം (ഫോട്ടോ) അദ്ദേഹം തന്നെ ഈ മെയിലിൽ അയച്ചുതന്നത് വിക്കിപീഡിയയിൽ ചേർക്കുന്നത് സംബന്ധിച്ചാണ് ചോദിച്ചത്. തിരക്കുള്ള അദ്ദേഹത്തെ നേരിട്ടുകാണാൻ പ്രയാസമായിരിക്കും. മാത്രമല്ല ചിത്രം വിക്കിപീഡിയയിൽ അപ്ലോഡു ചെയ്യിക്കാൻ കഴിയുമോ എന്നറിയില്ല. വേറെന്തെങ്കിലും മാർഗ്ഗമുണ്ടോ ? --[[ഉപയോക്താവ്:Ramjchandran|Ramjchandran]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ramjchandran|സംവാദം]]) 17:56, 26 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) ഇതെഴുതിയശേഷമാണ് ഈ ലേഖനം ശ്രദ്ധിച്ചത്. [[https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:OTRS]] ഇത്ര സങ്കീർണ്ണമാണ് പ്രശ്നം എന്നറിഞ്ഞില്ല. തത്കാലം ചിത്രം വേണ്ട എന്നു തീരുമാനിച്ചു. അദ്ദേഹത്തോടും പറയാം. ഏതെങ്കിലും വിധേന, സമയം അനുവദിക്കുമെങ്കിൽ കോമൺസിലേയ്ക്കു ചിത്രം അപ്ലോഡു ചെയ്യാൻ. --[[ഉപയോക്താവ്:Ramjchandran|Ramjchandran]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ramjchandran|സംവാദം]]) 18:17, 26 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) ==ഇന്നത്തെ തിരഞ്ഞെടുത്ത ചിത്രത്തിന്റെ ഭാഗത്ത് jishnu എന്ന പേര് അറിയാതെ കടന്നുകൂടിയതാണോ?== അങ്ങനെയെങ്കിൽ അതു മാറ്റാൻ അഭ്യർഥിക്കുന്നു. മുമ്പും ഇതുപോലെ മറ്റൊരുപേർ വന്നു കണ്ടിട്ടുണ്ട്. [[ഉപയോക്താവ്:Ramjchandran|Ramjchandran]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ramjchandran|സംവാദം]]) 18:32, 31 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) ==പി.കെ. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി== [[പി.കെ. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി]] എന്ന താൾ ഒന്നു ശ്രദ്ധിക്കാമൊ?ആ താളിൽ ഒരു ഐ പി വിലാസ ഉപയോഗിച്ച് ഒരു ഉപയാക്താവ് fancruft pole ചേർക്കുന്നു. രണ്ട് പ്രാവശ്യം ഞാൻ മുപ്രാചെയ്തിരുന്നു രണ്ടു തവണ വേറെ ഒരാളും പക് ക്ഷ അദ്ദേഹം ഇത് വീണ്ടും തുടർന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. [[ഉപയോക്താവ്:Akhiljaxxn|Akhiljaxxn]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akhiljaxxn|സംവാദം]]) 17:08, 8 നവംബർ 2016 (UTC) :[[ഉപയോക്താവ്:Akhiljaxxn|Akhiljaxxn]] ഐ.ഡി യെ കുറച്ച് ദിവസത്തേക്ക് തടഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. നോക്കാം. --[[ഉപയോക്താവ്:Adv.tksujith|Adv.tksujith]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adv.tksujith|സംവാദം]]) 18:13, 8 നവംബർ 2016 (UTC) നന്ദി [[ഉപയോക്താവ്:Akhiljaxxn|Akhiljaxxn]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akhiljaxxn|സംവാദം]]) 00:44, 9 നവംബർ 2016 (UTC) ഇതേ താളിൽ ഇതേ ആളു തന്നെ ആണെന്നു തോന്നുന്നു തുടർച്ചയായി ഇക്കാര്യം ചേർക്കുന്നു. ഇതിപ്പോൾ ഒരു മുപ്പതു തവണയിൽ ഏറെയായി ഒന്നു രണ്ടു തവണ റോജി പാല റിവർട്ട് ചെയ്തു ഇദ്ദേഹം ഇത് നിർത്തും എന്നു തോന്നുന്നില്ല. [[ഉപയോക്താവ്:Akhiljaxxn|Akhiljaxxn]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akhiljaxxn|സംവാദം]]) 01:15, 30 മാർച്ച് 2017 (UTC) ==വിക്കിപീഡിയയുടെ നയങ്ങൾക്കു നിരക്കുന്നതാണോ ഈ ലേഖനം? == [[പാവൂർ]] എന്ന ലേഖനം ദയവായി നോക്കുക. വിക്കിപീഡിയയുടെ നയങ്ങൾക്കു നിരക്കുന്നതാണോ ഈ ലേഖനം? ലേഖനത്തിൽ കാണുന്നു: "ലോകത്തിൽ വച്ച് ഇടവകപള്ളി സേവനങ്ങൾ തുളുവിൽ ലഭിക്കുന്ന ഒരേയൊരു പള്ളി പാവൂരിലെ ഹോളി ക്രോസ് പള്ളിയാണ്. " "അവിടെ താമസിക്കുന്ന <u>ക്രിസ്ത്യാനികളും ഹിന്ദുക്കളും സാധാരണയായി വീടുകൾക്കും ഈ പേരു തന്നെയാണ് കൊടുക്കുന്നത്. നല്ലൊരു ശതമാനം ഇസ്ലാം മതസ്തരും ഇവിടെയുണ്ട്</u>. പറവൂർ ജംഗ്ഷനിലെ എം എൽ എ റോഡിൽ റഹ്മാനിയ ജുമാ മസ്ജിദ് എന്നു പേരുള്ള വലിയ ഒരു മുസ്ലീം പള്ളിയുണ്ട്. <u>കൂടുതൽ ആളുകൾ മുസ്ലിം ലീഗ് അനുഭാവികളാണ്. കുറച്ച് പേർ എൽ ഡി എഫ്, എസ് ഡി പി ഐ എന്നിവയെ അനുകൂലിക്കുന്നു</u>. വളരെ <u>ശാന്തമായൊരു</u> ഗ്രാമമാണ് പാവൂർ. ഇവിടുത്തെ ജനങ്ങൾ വളരെ <u>ആത്മാർഥതയുള്ളവരാണ്</u>. ഇവിടെയുള്ള <u>എല്ലാ വിഭാഗങ്ങളിലും ഉൾപെട്ട ജനങ്ങൾ എന്ത് വിശേഷം വന്നാലും അത് ഒരുമിച്ച്</u>ആഘോഷിക്കുന്നവരാണ്. ഈ അടുത്ത കാലത്ത് ഈ ഗ്രാമത്തിലെ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ തോത് ഉയർന്നു വരുന്നതായി കാണുന്നു. ഇവിടുത്തെ ജനങ്ങളും വിദ്യാർഥികളും കൃഷിയിലും വിദ്യാഭ്യാസത്തിലും <u>അവരുടെ വ്യക്തിത്വം അടയാളപ്പെടുത്തി കഴിഞ്ഞു,</u>. അതിനു ഉദാഹരണമാണ് ദേശീയ അവാർഡ് നേടിയ അബ്ദുൾ റഹ്മാൻ ആസിഫും, ഡോക്ട്രേറ്റ് നേടിയ മുഹമ്മദും." എന്നൊക്കെയാണ് കാണുന്നത്. ഇവ എന്ത് അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് എഴുതിയിരിക്കുന്നത് എന്നു സംശയം തോന്നുന്നു. ഇതിനു സർവ്വെയോ മറ്റെന്തെങ്കിലും അടിസ്ഥാനമോ ഉണ്ടോ എന്നു സംശയിക്കുന്നു. ഇതുപോലെ ലേഖനം എഴുതിയാൽ മതിയോ? അഭിപ്രായം അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ഈ സുഹൃത്ത് ഇവിടെ <u>സ്വന്തം നിരീക്ഷണങ്ങൾ</u>നടത്തിയിരിക്കുകയല്ലെ. ഇതു വിക്കിപീഡിയയുടെ നയങ്ങൾക്കു വിരുദ്ധമല്ലെ? [[ഉപയോക്താവ്:Ramjchandran|Ramjchandran]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ramjchandran|സംവാദം]]) 19:13, 4 ഡിസംബർ 2016 (UTC) :[[ഉപയോക്താവ്:Ramjchandran|Ramjchandran]], പുതിയ ലേഖനങ്ങൾ ശ്രദ്ധിക്കുന്നതിൽ അഭിനന്ദനങ്ങൾ. തീർച്ചയായും അത്തരം അവലംബമില്ലാത്ത കാര്യങ്ങൾ ഒഴിവാക്കേണ്ടത് തന്നെയാണ്. [[ഉപയോക്താവ്:Ovmanjusha|Ovmanjusha]] അത് ഏതെങ്കിലും ബ്ലോഗിനെ അവലംബിച്ച് എഴുതിയതാവാം. വിക്കിപീഡിയയിൽ ഏറ്റവുമധികം ലേഖനങ്ങൾ എഴുതിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഉപയോക്താവാണ് മഞ്ജുഷ. ഇത് ശ്രദ്ധയില്ലാതെ പറ്റിയതാവാം. [[ഉപയോക്താവ്:Akhiljaxxn|അഖിൽ]] അത് ശരിയാക്കിയിട്ടുണ്ട്. താങ്കൾക്കും അത്തരം കാര്യങ്ങൾ തിരുത്താവുന്നതാണ്. ബന്ധപ്പെട്ട ഉപയോക്താവിനോട് കൂടി പറയുന്നത് നല്ലതായിരിക്കും. --[[ഉപയോക്താവ്:Adv.tksujith|Adv.tksujith]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adv.tksujith|സംവാദം]]) 01:13, 6 ഡിസംബർ 2016 (UTC) തീർച്ചയായും പുതിയ വിക്കീപീഡിയന്മാർ വരുന്നതിൽ വളരെയധികം സന്തോഷമുണ്ട്. ഇനിയും പുതിയ ആളുകൾ എത്തട്ടെ. അവർ കൂടുതൽ എഴുതട്ടെ. ഇത്തരം തെറ്റുകൾ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുമ്പോൾ അവ തിരുത്തി മുന്നോട്ട് പോകുമ്പോൾ അവർ നമ്മേക്കാൾ നല്ല വിക്കി പ്രവർത്തകർ ആകുമെന്നതിൽ സംശയമില്ല. വിക്കിപ്രവർത്തകർ നിക്ഷ്പക്ഷത, അഥവാ പക്ഷം പിടിച്ചാൽ മനുഷ്യപക്ഷം പിടിക്കുകയാണു വേണ്ടത് എന്നു തോന്നുന്നു. ജാതി, മതം ഇവയുടെ അനുയായികളുടെയും വിശ്വാസികളുടെയും എണ്ണം ആപേക്ഷികമായതിനാലും വിവാദാസ്പദമായതിനാലും അവ ഒരു പ്രദേശത്തെപ്പറ്റി എഴുതുന്ന ലേഖനത്തിൽ ചേർക്കാതിരിക്കുന്നതാകും ഉത്തമം എന്നു കരുതുന്നു. അതുപോലെ ഇത്രയാണ് പള്ളികളുടെയും അമ്പലങ്ങളുടെയും എണ്ണം എന്ന രീതിയിലുള്ള കണക്കുകളും ഇവിടെ കൊടുക്കുന്നത് കരണീയമാണോ എന്നു സംശയമുണ്ട്. ഈയിടെ ബംഗ്ലാദേശിലെ ഒരു സ്ഥലത്തിന്റെ ലേഖനം നോക്കിയപ്പോൾ അതിൽ മതസ്ഥാപനങ്ങളുടെ എണ്ണം സംശയാസ്പദമാണ്. എന്ന കുറിപ്പു കണ്ടു. എന്നാൽ ആ വിഷയവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ലേഖനത്തിൽ അവ പ്രത്യേകം ചേർക്കുന്നതിൽ തെറ്റു പറയാനുമാകില്ല. [[ഉപയോക്താവ്:Ramjchandran|Ramjchandran]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ramjchandran|സംവാദം]]) 12:50, 6 ഡിസംബർ 2016 (UTC) ::വിവിധ സ്ഥലങ്ങളെ കുറിച്ചുള്ള ലേഖനങ്ങൾ എഴുതാൻ പ്രധാനമായും നോക്കുന്നത് അതിനെ പറ്റിയുള്ള ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയ ലേഖനവും സെൻസസ് റിപ്പോർട്ടും സ്ഥലത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വ്യക്തമായ അറിവും ആണ്. ബ്ലോഗുകൾ ഒന്നും തന്നെ ഇതുവരെ ഉപയോഗിച്ചിട്ടില്ല. സ്ഥലങ്ങളുടെ വിവരണത്തിൽ അവിടെ നിലവിൽ ഉള്ള ആരാധനാലയങ്ങളും സ്കൂൾ, കോളേജുകളും മറ്റും പല ലേഖനത്തിലും കൊടുത്തു കാണുന്നുണ്ട്. വിക്കിപീഡിയ ആർക്കും തിരുത്താമെന്നിരിക്കെ അതൊക്കെ ഗുണമേന്മയ്ക്ക് കൊള്ളില്ലാന്നു തോന്നുമ്പോൾ തിരുത്തേണ്ടതാണ്. പരമാവധി ഒറ്റവരി ലേഖനം ആവാതിരിക്കാൻ ഈയിടെ എഴുതിയ എല്ലാ ലേഖനങ്ങളിലും ശ്രമിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഒറ്റവരി എഴുതി എണ്ണം തികയ്ക്കലാണ് ലക്ഷ്യം എന്നും ആക്ഷേപം വരാതിരിക്കാനെന്ന് കരുതാവുന്നതാണ് അതും. ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനം ഇവിടെ നോക്കാം: ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനം - [https://en.wikipedia.org/wiki/Pavoor പാവൂർ] [[ഉപയോക്താവ്:Ovmanjusha|Manjusha &#124; മഞ്ജുഷ]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ovmanjusha|സംവാദം]]) 01:05, 7 ഡിസംബർ 2016 (UTC) നന്ദി [[ഉപയോക്താവ്:Ovmanjusha|Manjusha &#124; മഞ്ജുഷ]] ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കി ലേഖനങ്ങളും അവയിലെ അവലംബത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ മാത്രം എടുക്കുക എന്ന വസ്തുത ഇക്കാര്യം നമ്മെ ഓർമ്മപ്പെടുത്തും. ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കി ലേഖനങ്ങളും നിരന്തരം മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നവയാണ്. അവയെ നാം ഒരു വിക്കിയിലും അവലംബമാക്കാറില്ല. മാതൃകയാക്കാം. ആ ലേഖനവും സമയമുള്ളവർക്ക് എഡിറ്റ് ചെയ്യാവുന്നതാണ്. --[[ഉപയോക്താവ്:Adv.tksujith|Adv.tksujith]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adv.tksujith|സംവാദം]]) 01:26, 7 ഡിസംബർ 2016 (UTC) ::നല്ല അവലംബങ്ങൾ കണ്ടെത്താൻ ശ്രമിക്കാറുണ്ട്. സ്ഥലങ്ങളിൽ ഇപ്പോൾ പ്രത്യേകം ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചത് [[ഉപയോക്താവ്:Vinayaraj|വിനയേട്ടൻ]] അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രൊഫൈൻ പേജിൽ കൊടുത്ത പേരുകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ തന്നെയായിരുന്നു. ഇതിനു മുമ്പ് ഒളിബിക്സ് യജ്ഞത്തിലും ഇതുപോലെ കുറച്ച് അവലംബങ്ങൾ വേറെയും അന്വേഷിച്ചിരുന്നു. എഴുതുവാൻ ശ്രമിക്കുന്ന ലേഖനങ്ങളുടേയും എഴുതിക്കഴിഞ്ഞവയുടേയും ഒരു ലിസ്റ്റുണ്ടാക്കി വെയ്ക്കുന്നുണ്ട്. എഴുതിക്കഴിഞ്ഞവയുടെ കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ പരിഗണിക്കാവുന്ന സോഴ്സിൽ നിന്നും കിട്ടിയാൽ കൂട്ടിച്ചേർക്കാനാണ് ആ ലിസ്റ്റ്. എന്റെ പ്രൊഫൈൽ പേജിൽ തന്നെ അതു കാണാം. എഴുതാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്ന ലിസ്റ്റ് ജിമെയിലിൽ ഡ്രാഫ്റ്റായി കിടക്കുകയാ. പലതും ഇപ്പോൾ തന്നെ വിക്കിയിൽ ഉള്ളതിനാൽ പുതിയതായി എഴുതുവാൻ പോയിട്ടില്ല. യജ്ഞം കഴിഞ്ഞാൽ കൃത്യമായ സോഴ്സ് കിട്ടുകയും ചെയ്താൽ അവിടെ കൂട്ടിച്ചേർക്കാവുന്നതാണ്. അവയിൽ ചിലത് ഇതൊക്കെയാണ് - [[മുഗു]], [[ബായാർ, കാസർഗോഡ്|ബായാർ]], [[അംഗഡിമൊഗറു]], [[പഡ്റെ]], [[നി-യോ]] [[പോൾ അൻക]], [[നിക്കി മിനാജ്]], [[ബബിത കുമാരി]] ഇങ്ങനെ ചിലത്. പിന്നെ മറ്റൊന്ന്, വിക്കിപീഡിയയിൽ എഴുതാവുന്ന രീതിയുടെ നയങ്ങളുടെ ലിങ്ക് കൂടി ഇവിടെ ഒന്നു ഷെയർ ചെയ്യണം. ഇതുവരെ വായിക്കാൻ പറ്റിയിട്ടില്ല. - [[ഉപയോക്താവ്:Ovmanjusha|Manjusha &#124; മഞ്ജുഷ]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ovmanjusha|സംവാദം]]) 03:14, 7 ഡിസംബർ 2016 (UTC) ==ഒറ്റ വരിലേഖനങ്ങൾ എന്ന വിവക്ഷയിൽ വരുന്നവയുടെ മാനദണ്ഡം എന്താണ്?== എന്റെ ഗ്രാമം തിരുത്തലിൽ അനേകം ലേഖനങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചിട്ടുണ്ടല്ലോ? അവയിൽ ലിസ്റ്റുചെയ്തിരുന്ന ലേഖനങ്ങൾ പലരും വിവർത്തനം ചെയ്യാൻ ശ്രമം നടത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഞാനും കുറച്ചു ലേഖനങ്ങൾ വിവർത്തനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. അവയിൽക്കൊടുത്ത അവലംബങ്ങൾ ചേർത്തിട്ടുമുണ്ട്. രണ്ടിൽക്കൂടുതൽ അവലംബങ്ങൾ വേണമെന്നാണല്ലോ പൊതുനയം. ഒറ്റ വരിലേഖനങ്ങൾ എന്ന വിവക്ഷയിൽ വരുന്നവയുടെ മാനദണ്ഡം അറിയാൻ ആഗ്രഹം ഉണ്ട്. ഇക്കഴിഞ്ഞ മാസം (നവംബറിൽ) എഴുതിയ പല ലേഖനങ്ങളും പരിശോധിച്ച് ഒറ്റവരി ലേഖനം എന്നു വിളിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. (ഉദാഹരണം: ബൊംബ്രാണ 18:15, 29 ഒക്ടോബർ 2016‎, 4,741 bytes) എന്നാൽ അത്തരം ലേഖനങ്ങളെ തിരിക്കാനുള്ള മാനദണ്ഡം എന്താണ്? പലതിലും ഒറ്റവരിയല്ല ഉള്ളത്. ഇതേ ലേഖനങ്ങളുടെ ഇംഗ്ലിഷ് പതിപ്പുകൾ അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണല്ലോ ഈ ലേഖനങ്ങൾ വിവർത്തനം ചെയ്തത്. എന്നാൽ https://en.wikipedia.org/wiki/ ഇംഗ്ലിഷിൽ ഉള്ള ബൊംബ്രാണ എന്ന ലേഖനം നോക്കുക. ഇത് 09:34, 14 December 2008‎ നാണ് നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടത്. ഇതു ഇതുവരെ <u>ഒറ്റവരി </u>എന്നു തിരിച്ചിട്ടില്ല. ഇംഗ്ലിഷിൽ ലേഖനത്തിനു പഞ്ഞമൊന്നുമില്ലല്ലോ? അവസാനം തിരുത്തിയപ്പോൾ ഈ ലേഖനത്തിനു വെറും 2,904 bytes മാത്രമേയുള്ളു. എന്നാൽ മലയാള ലേഖനത്തിനാകട്ടെ, 4,741 bytes ഉണ്ട്. കൂടാതെ കിട്ടാവുന്നതിൽ 3 അവലംബങ്ങളും ചേർത്തിട്ടുണ്ട്. Bombrana is a village in Kasaragod district in the state of Kerala, India.[1] എന്നു മാത്രം ചേർത്ത ആ ലേഖനം ഇന്നും നിലനിന്നു വരുന്നു. ഇതു ആരും കാണാതെ പോയതാണോ എന്ന് അന്വേഷിച്ചു. പക്ഷെ, എന്റെ ഗ്രാമം ത്തിൽ കൊടുത്തിരിക്കുന്ന ഏതാണ്ടെല്ലാ ലേഖനത്തിന്റെയും സ്ഥിതിയാണിത്. എങ്കിൽ "ഈ ലേഖനം പ്രതിപാദ്യ വിഷയത്തെക്കുറിച്ച് പ്രാഥമികവിവരങ്ങൾ പോലും നൽകാത്ത ഒറ്റവരി ലേഖനമായി 2016 നവംബർ മുതൽ തുടരുന്നു. കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ ചേർത്ത് ഈ ലേഖനത്തെ വികസിപ്പിക്കാൻ സഹകരിക്കുക.” എന്നു ഏതാനും ദിവസം മുമ്പു മാത്രം തുടങ്ങിയ ലേഖനത്തിൽ നിർദ്ദേശം ചേർത്തതു ശരിയായോ ? വർഷങ്ങളായി ഇത്തരം ലേഖനങ്ങൾ കിടക്കുമ്പോൾ ആണേന്നോർക്കുക. മാത്രമല്ല, പ്രത്യേകിച്ചും കാസറഗോഡ് ജില്ലയെക്കുറിച്ച് ഇത്ര വിവരമെങ്കിലും കിട്ടുന്ന ലേഖനങ്ങൾ ഉണ്ടായതു തന്നെ വലിയ കാര്യമല്ലെ? എഴുതിയ കാര്യങ്ങൾ ആധികാരികമാകുകയല്ലെ, ലേഖനം വലുതാക്കുന്നതിലും ഭേദം? താഴെപ്പറയുന്ന ലേഖനങ്ങളും ഈ മാനദണ്ഡമനുസരിച്ച് ഒറ്റവരി ലേഖനങ്ങൾ തന്നെയല്ലെ?. *[[പൊവ്വൽ കോട്ട]] *[[അമ്പലത്തറ]] *[[കോടോം]] *[[മുതലപ്പൊഴി]] *[[അയ്യമ്പുഴ(ഗ്രാമം)]] *[[വെണ്മനാട്]] *[[മുരണി]] *[[മുല്ലശ്ശേരി]] *[[വെള്ളറക്കാട്‌]] *[[വോർക്കാടി]] *[[ഒഴൂർ]] *[[വെള്ളരിക്കുണ്ട് താലൂക്ക്]] *[[മംഗൽപാടി]] *[[ഹൊസബെട്ടു]] *[[മുട്ടത്തൊടി]] *[[വെങ്ങനെല്ലൂർ]] *[[അംഗഡിമൊഗറു]] *[[ബോവിക്കാനം]] *[[അജാനൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]] *[[കോട്ടുവള്ളി]] '''എന്റെ ഗ്രാമം''' എന്ന പരിപാടിയുടെ ലിങ്ക് ഉപഭോക്താവിന്റെ പേജിൽ നിന്നും നീക്കം ചെയ്തതാണോ? അതു കാണുന്നില്ല. പറ്റുമെങ്കിൽ പുനഃസ്ഥാപിക്കണേ. രാംജേചന്ദ്രൻ 20:35, 10 ഡിസംബർ 2016 (UTC) ==ശൂന്യതാൾ== ശൂന്യത്താൾ വരാതെ ശ്രദ്ധിക്കുന്നതാണ്. നിർദ്ദേശത്തിനു നന്ദി അറിയിക്കുന്നു. അഭിപ്രായങ്ങൾ അപ്പോഴപ്പോൾ അറിയിക്കണം എന്നു അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു. [[ഉപയോക്താവ്:Ramjchandran|Ramjchandran]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ramjchandran|സംവാദം]]) 12:57, 5 ജനുവരി 2017 (UTC) == എന്താണ് നടക്കുന്നത് എന്ന് ഒരു പിടിയും കിട്ടുന്നില്ല. == പ്രിയ സുഹൃത്തേ, എനിക്കു ഗ്രീഷ്മാസ് എന്ന ഉപഭോക്താവിൽ നിന്നും ലഭിച്ച ഒരു അറിയിപ്പാണ്. "പ്രിയ രാമചന്ദ്രൻ സാർ, താങ്കളുടെ ലേഖനങ്ങളിൽ കുറേയെണ്ണം ആ സമയത്ത് ഒറ്റ വരി ലേഖനമായിരുന്നതും പിന്നീട് അതേക്കുറിച്ച് താങ്കളുടെ പേജിൽ എഴുതിയിരുന്നതുമാണല്ലോ. പിന്നെ വീണ്ടുമൊരു പരാതിയുടെ ആവശ്യകതയും വാൻഡലിസമാണോ എന്നുമൊക്കെ കുറിച്ചിരിക്കുന്നു. മറ്റുള്ളവരെ തീരെ മോശക്കാരായി കാണരുതെന്ന് അഭ്യർത്ഥിച്ചു കൊള്ളുന്നു. "ആരാണ് ഗ്രീഷ്മാസ്?" എന്ന ചോദ്യം തന്നെ ഉചിതമല്ലല്ലോ രാമചന്ദ്രൻ സർ.ഇനി താങ്കൾക്കു ബുദ്ധിമുട്ടു തോന്നുന്നെങ്കില് ഈ പരിപാടി അങ്ങ് അവസാനിപ്പിച്ചാലോ എന്നും ആലോചിക്കുന്നുണ്ട്. ഈ വിലയുള്ള സമയം മറ്റു കാര്യങ്ങള്ക്കു ചിലവഴിക്കാമല്ലോ. നന്ദി." ഇതാണ് ആ സുഹൃത്ത് എഴുതിയിരിക്കുന്നത്. എന്റെ ന്യായമായ സംശയം ഞാൻ അറിയിച്ചെന്നേയുള്ളു. ഇത് നെറ്റിന്റെ ലോകമല്ലെ? എന്തും സംഭവിക്കാമല്ലോ? വാൻഡലിസവും. ഞാനും താങ്കളുമൊക്കെ സ്വന്തം ഐഡറ്റിറ്റി വ്യക്തമാക്കിയാണല്ലൊ ഇവിടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നത്? ഞാൻ ലേഖനം എഴുതിത്തീരും മുമ്പേതന്നെ ഒറ്റവരി എന്ന ഫലകം വന്നുതുടങ്ങിയപ്പോൾ ഇത്തരം ലേഖനങ്ങളുടെ സ്ഥിതി ഞാൻ തിരക്കി. പലതും വർഷങ്ങളോളം ഒറ്റവരിയായിക്കിടന്നിട്ടും അവയ്ക്കൊന്നും ഒറ്റവരി എന്ന ഫലകം നൽകിയിട്ടില്ല. ലേഖനം വിപുലീകരിക്കുവാൻ സാവകാശമ്പോലും നൽകാതെ ഒറ്റവരി എന്നു ഫലകം നൽകുകയാണു ചെയ്തിരിക്കുന്നത്. ഈ കാലയളവിൽ ഒറ്റവരിയിൽ നിലനിന്ന മറ്റു ലേഖനങ്ങൾക്കു പലതിലും ഫലകം നൽകിയിട്ടുമില്ല. മാത്രമല്ല, വിക്കിപീഡിയയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന വിരലിലെണ്ണാവുന്നവരെ മാത്രമേ എനിക്കു ഫോണിൽക്കൂടിയോ ഫേസ്ബുക്കിൽക്കൂടിയോ പരിചയമുള്ളു. ഒരേ കാഴ്ച്ചപ്പാടും മനോഭാവവുമുള്ളവർ എന്നതുമാത്രമാണ് നമ്മെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ഘടകം. ആയതിനാൽ ആരോടും പരിഭവത്തിന്റെ ആവശ്യമേ ഉദിക്കുന്നില്ല. വിക്കിപീഡിയ (മലയാളം) ഉന്നതിയിലെത്തണം എന്ന ആഗ്രഹമേയുള്ളു. തെറ്റായ പ്രവണതകളെ വിമർശിക്കുവാൻ സ്വന്തം അഭിപ്രായം പറയുവാൻ മടിയൊന്നുമില്ല. അത് ഏതു വ്യക്തി എന്നല്ല, നമ്മുടെ ലക്ഷ്യം മാത്രമേ അപ്പോൾ ഓർക്കൂ. കാരണം വ്യക്തികളെ ഞാൻ വെറുക്കുന്നില്ല. ശാസ്ത്രഅദ്ധ്യാപകൻ എന്ന നിലയിൽ വിശകലനം പല കാര്യങ്ങളിലും ചെയ്യാൻ ശ്രമിച്ചിട്ടുണ്ട്. വിമർശിച്ചിട്ടുമുണ്ട്. അദ്ധ്യാപകൻ എന്ന നിലയിൽ അതിനവകാശവുമുണ്ട് എന്നു കരുതുന്നയാളാണ് ഞാൻ. എന്റെ സംവാദത്താളിൽ എഴുതിയ ഈ സുഹൃത്ത് ആരാണെന്നറിയില്ല. അജ്ഞാതനായ ആ സുഹൃത്തിനെപ്പോലെ ഞാൻ ഒരു ഫലകത്തിലും ഒറ്റവരി ലേഖനമെന്നു ചേർത്തിട്ടില്ല. എന്റെ കാഴ്ച്ചപ്പാടിൽ ഒറ്റവരി ലേഖനമെങ്കിലും ഒരു വിഷയത്തെപ്പറ്റി ഉണ്ടായിരുന്നാൽ ഭാവിയിൽ അത് വികസിപ്പിക്കാമല്ലോ? പക്ഷെ, അത് ഒറ്റവരി ലേഖനമായി എത്രനാൾ കിടക്കണം എന്നു ഒരു സമയ പരിധി നിശ്ചയിച്ചിരുന്നെങ്കിൽ നന്നായിരുന്നു. ഇത് എന്റെ അഭ്യർത്ഥനയാണ്. അതുപോലെ മറ്റൊരു സുഹൃത്തിന്റെ എഴുത്തിനെപ്പറ്റി വിമർശിച്ചപോലെ, നാം ഇത്തരം ലേഖനങ്ങൾ എഴുതുമ്പോൾ നിഷ്പക്ഷരാവണം. പ്രത്യേകിച്ചും മതം, ജാതി ഇവയുടെ കണക്കുകൾ പറയുമ്പോൾ. ഇവിടെയിത്ര പള്ളിയുണ്ട്, അമ്പലമുണ്ട് ഇവർ ഇന്ന വ്കിശ്വാസക്കാരാണ് എന്നൊക്കെ പറയുമ്പോൾ നമ്മുടെ കാഴ്ച്ചപ്പാടുകൾക്കു പ്രസക്തി കാണരുത്. ഇത് എന്റെ അഭിപ്രായം മാത്രമാണ്. ഇത് എല്ലാവരും അംഗീകരിക്കണമെന്നുണ്ടോ? ചർച്ച ചെയ്തല്ലെ വിക്കിപീഡിയ പല നയങ്ങളും നടപ്പാക്കുന്നത്? ഞാനെന്താണൂ ചെയ്യേണ്ടത്, താങ്കൾ പറയൂ? --[[ഉപയോക്താവ്:Ramjchandran|Ramjchandran]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ramjchandran|സംവാദം]]) 20:53, 10 ജനുവരി 2017 (UTC) നിർദ്ദേശത്തെ സർവാത്മനാ സ്വാഗതം ചെയ്യുന്നു. തെറ്റുകളുണ്ടായെങ്കിൽ നിർവ്യാജം ഖേദിക്കുന്നു. കൂടുതൽ ഊർജ്ജസ്വലമായി വിക്കിപീഡിയയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നതാണ്. കൃത്യസമയത്ത് നിർദ്ദേശങ്ങളും വിമർശനങ്ങളും അറിയിക്കുമല്ലോ? നന്ദി. --[[ഉപയോക്താവ്:Ramjchandran|Ramjchandran]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ramjchandran|സംവാദം]]) 18:18, 11 ജനുവരി 2017 (UTC) == Translation == Hello, could you please translate '''Automatic refresh''' to {{#language:ml}}? Thanks [[ഉപയോക്താവ്:-XQV-|-XQV-]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:-XQV-|സംവാദം]]) 20:23, 11 ജനുവരി 2017 (UTC) :Hi, dear [[ഉപയോക്താവ്:-XQV-|-XQV-]], unfortunately there is no exact Malayalam word to each and every English or foreign word. We have a custom prevailed in our language that to adopt that particular word as such into our language as a Malayalam word. So there is no exact word for Refresh in the sense of technological use and our people ordinarily termed it as '''ആട്ടോമാറ്റിക് റീഫ്രഷ് (Automatic refresh)''' . But literally it can stated as '''refresh = പുതുക്കൽ (Puthukkal) or ആയാസം തീർക്കൽ (Aayasam theerkkal)'''. The next word Auto has also no exact word in Malayalam. But usually the word '''സ്വയം (Swayam)''' using as a meaning of '''Auto'''. <ref>https://www.google.co.in/search?q=refresh+meaning+in+malayalam&ie=utf-8&oe=utf-8&gws_rd=cr&ei=qsF3WJb5JMf_vgS_6rnACw</ref> :Then we can translate '''Automatic refresh = സ്വയം പുതുക്കൽ or സ്വയം ആയാസം തീർക്കൽ (swayam puthukkal or swayam aayasam theerkkal)'''. It seems that the first word is more beautiful and original {{പുഞ്ചിരി}} --[[ഉപയോക്താവ്:Adv.tksujith|Adv.tksujith]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adv.tksujith|സംവാദം]]) 18:10, 12 ജനുവരി 2017 (UTC) ==References== <references/> == Share your experience and feedback as a Wikimedian in this global survey == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> Hello! The Wikimedia Foundation is asking for your feedback in a survey. We want to know how well we are supporting your work on and off wiki, and how we can change or improve things in the future.<ref group=survey>This survey is primarily meant to get feedback on the Wikimedia Foundation's current work, not long-term strategy.</ref> The opinions you share will directly affect the current and future work of the Wikimedia Foundation. You have been randomly selected to take this survey as we would like to hear from your Wikimedia community. To say thank you for your time, we are giving away 20 Wikimedia T-shirts to randomly selected people who take the survey.<ref group=survey>Legal stuff: No purchase necessary. Must be the age of majority to participate. Sponsored by the Wikimedia Foundation located at 149 New Montgomery, San Francisco, CA, USA, 94105. Ends January 31, 2017. Void where prohibited. [[m:Community Engagement Insights/2016 contest rules|Click here for contest rules]].</ref> The survey is available in various languages and will take between 20 and 40 minutes. <big>'''[https://wikimedia.qualtrics.com/SE/?SID=SV_6mTVlPf6O06r3mt&Aud=VAE&Src=53VAEAI Take the survey now!]'''</big> You can find more information about [[m:Community_Engagement_Insights/About_CE_Insights|this project]]. This survey is hosted by a third-party service and governed by this [[:foundation:Community_Engagement_Insights_2016_Survey_Privacy_Statement|privacy statement]]. Please visit our [[m:Community_Engagement_Insights/Frequently_asked_questions|frequently asked questions page]] to find more information about this survey. If you need additional help, or if you wish to opt-out of future communications about this survey, send an email to surveys@wikimedia.org. Thank you! --[[:m:User:EGalvez (WMF)|EGalvez (WMF)]] ([[:m:User talk:EGalvez (WMF)|talk]]) 22:01, 13 ജനുവരി 2017 (UTC) </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Community_Engagement_Insights/MassMessages/Lists/2016/53-VAEAI&oldid=16205394 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:EGalvez (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> <references group=survey /> == Your feedback matters: Final reminder to take the global Wikimedia survey == (''Sorry for writing in English'') <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> Hello! This is a final reminder that the Wikimedia Foundation survey will close on '''28 February, 2017 (23:59 UTC)'''. The survey is available in various languages and will take between 20 and 40 minutes. '''[https://wikimedia.qualtrics.com/SE/?SID=SV_6mTVlPf6O06r3mt&Aud=VAE&Src=53VAEAI Take the survey now.]''' If you already took the survey - thank you! We won't bother you again. '''About this survey:''' You can find more information about [[m:Community_Engagement_Insights/About_CE_Insights|this project here]] or you can read the [[m:Community_Engagement_Insights/Frequently_asked_questions|frequently asked questions]]. This survey is hosted by a third-party service and governed by this [[:foundation:Community_Engagement_Insights_2016_Survey_Privacy_Statement|privacy statement]]. If you need additional help, or if you wish to opt-out of future communications about this survey, send an email through EmailUser function to [[:m:Special:EmailUser/EGalvez_(WMF)| User:EGalvez (WMF)]]. '''About the Wikimedia Foundation:''' The [[:wmf:Home|Wikimedia Foundation]] supports you by working on the software and technology to keep the sites fast, secure, and accessible, as well as supports Wikimedia programs and initiatives to expand access and support free knowledge globally. Thank you! --[[:m:User:EGalvez (WMF)|EGalvez (WMF)]] ([[:m:User talk:EGalvez (WMF)|talk]]) 19:39, 21 ഫെബ്രുവരി 2017 (UTC) </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Community_Engagement_Insights/MassMessages/Lists/2016/53-VAEAI&oldid=16205394 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:EGalvez (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == 12ആം അല്ലെങ്കിൽ 75 ആം എന്നതിനു പകരം ലിപ്യന്തരണത്തിൽ 12ന്റെ കൂടെ ദീർഘചിഹ്നവും അനുസ്വാരവും നൽകി എഴുതാനാവുമോ അതിനെന്താണു വഴി? == [[ഉപയോക്താവ്:Ramjchandran|Ramjchandran]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ramjchandran|സംവാദം]]) 19:18, 16 സെപ്റ്റംബർ 2017 (UTC) == അംഗീകാരത്തിന് നന്ദി == '''നവാഗത ശലഭപുരസ്കാരം''' നൽകിയതിനും '''സ്വതേ റോന്തുചുറ്റൽ അവകാശം''' നൽകിയതിനും സ്നേഹപൂർവ്വം നന്ദി അറിയിക്കുന്നു. ഒരൽപം ഒഴിവ് കിട്ടിയാൽ ഇപ്പോൾ എന്റെ ലോകം ഇതാണ്. ഈ ഉത്തരവാദിത്തം എത്രകണ്ട് കാര്യക്ഷമമായി ചെയ്യാൻ കഴിയുമെന്ന് അറിയില്ല. എങ്കിലും ശ്രമിക്കാം. Kaitha Poo Manam 13:57, 18 ജനുവരി 2018 (UTC) == Difference between Position And direction == Are you absolutely sure you know what the P in GPS stands for Direction ? So you want to correct my 20 years of experience in advising 15 governments and security agencies? [[ഉപയോക്താവ്:Kaippally|Kaippally]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kaippally|സംവാദം]]) 02:09, 14 ഒക്ടോബർ 2018 (UTC) == വിക്കിസംഗമോത്സവം 2018 == <div style="background-color:#FAFAFA; color:#1C2069"> If you are not able to read the below message, please click [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിസംഗമോത്സവം - 2018/സ്വാഗതം/en|here for the English version]] </div> <div style="padding:5px; background-color:#F1F1DE;"> <div style="border:1px solid #C2dfff; -moz-box-shadow: 0 1px 3px rgba(0, 0, 0, 0.35); -webkit-box-shadow: 0 1px 3px rgba(0, 0, 0, 0.35); box-shadow: 0 1px 3px rgba(0, 0, 0, 0.35); background: #E7FFFF; background: -moz-linear-gradient(top, #A7D7F9 0%, #7db9e8 100%); background: -webkit-gradient(linear, left top, left bottom, color-stop(0%,#E7FFFF), color-stop(100%,#7db9e8)); background: -webkit-linear-gradient(top, #E7FFFF 0%,#7db9e8 100%); background: -o-linear-gradient(top, #E7FFFF 0%,#7db9e8 100%); background: -ms-linear-gradient(top, #E7FFFF 0%,#7db9e8 100%); background: linear-gradient(top, #E7FFFF 0%,#7db9e8 100%); -moz-border-radius: 7px; -webkit-border-radius: 7px; border-radius: 7px; font-family:Calibri, Verdana, sans-serif;"> <table width="100%" cellspacing="0" cellpadding="0" valign="top" border="0" style="background:transparent; font-size:14px;"> <tr> {| style="border:2px #FFA500 solid; padding:2em; border-collapse:collapse; width:100%;" |- [[File:WikiSangamothsavam_2018_banner_2.svg|520px|upright|center|link=വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിസംഗമോത്സവം_-_2018]] |- ! style="background-color:#FAFAFA; color:#000000; padding-left:2em;padding-right:2em; padding-top:.5em;" align=left |നമസ്കാരം! {{BASEPAGENAME}}, <span class="plainlinks"> മലയാളം വിക്കിമീഡിയ പദ്ധതികളിലെ ഉപയോക്താക്കളുടേയും വിക്കിപദ്ധതികളിൽ താല്പര്യമുള്ളവരുടേയും വാർഷിക ഒത്തുചേരലായ [[:വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിസംഗമോത്സവം - 2018|വിക്കിസംഗമോത്സവം 2018]], 2019 ജനുവരി 19, 20, 21 തീയതികളിൽ കൊടുങ്ങല്ലൂർ വികാസ് ആഡിറ്റോറിയത്തിൽ വച്ച് നടക്കുന്നു.<br> കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്കായി വിക്കിസംഗമോത്സവത്തിന്റെ [http://ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിസംഗമോത്സവം_-_2018 ഔദ്യോഗിക താൾ] കാണുക. സാമൂഹ്യ മാദ്ധ്യമമായ ഫേസ്‌ബുക്കിലും [http://www.facebook.com/wikisangamolsavam കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ] ലഭ്യമാണ്. സംഗമോത്സവത്തിൽ പങ്കെടുക്കുവാൻ താങ്കളുടെ പേര് [https://ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിസംഗമോത്സവം_-_2018/പങ്കെടുക്കാൻ ഇവിടെ] രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുക. </span> സംഗമോത്സവത്തിലെ ഒന്നാം ദിനമായ ജനുവരി 19 ശനിയാഴ്ച രാവിലെ 10 ന് വിസംഗമോത്സവം ഉദ്ഘാടന ചടങ്ങ് ആരംഭിക്കുന്നതാണ്. അന്നേ ദിവസം വിക്കിവിദ്യാർത്ഥി സംഗമം, വിക്കിപീഡിയ പരിചയപ്പെടുത്തൽ, വിക്കിപീഡിയ തൽസ്ഥിതി അവലോകനം, വിവിധ സമാന്തര സെഷനുകളിലായി വിക്കിപീഡിയ, വിക്കിഡാറ്റ, സ്വതന്ത്ര വിജ്ഞാനം തുടങ്ങിയ മേഖലകളിലെ പ്രബന്ധാവതരണങ്ങൾ മുതലായവ നടക്കും. രാത്രി മലയാളം വിക്കിപീഡിയയെ കുറിച്ച് ഓപ്പൺ ഫോറം ഉണ്ടാകും. രണ്ടാം ദിനത്തിൽ, ജനുവരി 20 ഞായറാഴ്ച രാവിലെ പ്രാദേശിക ചരിത്ര രചന സംബന്ധിച്ച സെമിനാറോടെ സംഗമോത്സവം ആരംഭിക്കും. അന്നേ ദിവസവും വിവിധ സമാന്തര സെഷനുകളിലായി വിക്കിപീഡിയ, വിക്കിഡാറ്റ, സ്വതന്ത്ര വിജ്ഞാനം തുടങ്ങിയ മേഖലകളിലെ പ്രബന്ധാവതരണങ്ങൾ നടക്കും. രാത്രി വിക്കി ചങ്ങാത്തം ഉണ്ടാകും. മൂന്നാം ദിനത്തിൽ, ജനുവരി 21 തിങ്കളാഴ്ച രാവിലെ മുതൽ വിക്കിജലയാത്രയാണ്. മുസിരിസ് പൈതൃക കേന്ദ്രങ്ങളായ ജൂത ചരിത്ര മ്യൂസിയം പാലിയം കൊട്ടാരം മ്യൂസിയം സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ മ്യൂസിയം തുടങ്ങിയ 8 മ്യൂസിയങ്ങളും കൊടുങ്ങല്ലൂർ ക്ഷേത്രം, തിരുവഞ്ചിക്കുളം ക്ഷേത്രം, പട്ടണം പര്യവേക്ഷണം തുടങ്ങിയ കേന്ദ്രങ്ങളും ഒരു ദിവസം നീളുന്ന ഈ ജലയാത്രയിൽ സന്ദർശിക്കും. വിക്കിസംഗമോത്സവം - 2018 ന്റെ ഭാഗമാകുവാനും, താങ്കളുടെ അനുഭവങ്ങൾ പങ്കുവെയ്ക്കുവാനും മലയാളം വിക്കിസമൂഹത്തെ ശക്തിപ്പെടുത്തുവാനും വിക്കിസമൂഹത്തിന്റെ പേരിൽ ഹാർദ്ദമായി സ്വാഗതം ചെയ്യുന്നു. വിക്കിപീഡിയയിലെ താങ്കളുടെ [[Special:Contributions/{{BASEPAGENAME}}|സംഭാവനകൾക്ക് ]] നന്ദി പറഞ്ഞുകൊള്ളുന്നു. താങ്കളെ 2019 ജനുവരി 19, 20, 21 തീയതികളിൽ കൊടുങ്ങല്ലൂരിൽ വച്ച് കാണാമെന്ന പ്രതീക്ഷയോടെ.. സംഘാടകസമിതിക്കുവേണ്ടി. [[User:Ranjithsiji|രൺജിത്ത് സിജി]] |}</div>--[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 10:54, 15 ജനുവരി 2019 (UTC) </div> <!-- //ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%B5%E0%B5%BC%E0%B4%97%E0%B5%8D%E0%B4%97%E0%B4%82:%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF_%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B4%B0%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%A8%E0%B4%BF%E0%B5%BC%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%B9%E0%B4%95%E0%B5%BC എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji@mlwiki അയച്ച സന്ദേശം --> ==വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2019== <div style="width: 99%; color: #111; {{box-shadow|0|0|6px|rgba(0, 0, 0, 0.55)}} {{border-radius|2px}}"> <div style="overflow:hidden; height:auto; background: #fde7ff; width: 100%; padding-bottom:18px;"> <div style="font-size: 35px; margin-top: 24px;margin-left: 16px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height: 2em;">[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2019|വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2019]][[File:Women in Red logo.svg|100px]] <div style="margin-right:1em; float:right;">[[പ്രമാണം:Wikipedia Community cartoon - for International Women's Day.svg|300px|center|link=]]</div></div> <div style="font-size: 20px; padding-top: 10px; margin-left: 16px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height:2em; color: #333; "> പ്രിയ സുഹൃത്തേ,<br/> അന്താരാഷ്ട്ര വനിതാദിനം, വിക്കിലൗസ് ലൗ പദ്ധതി എന്നിവയോട് അനുബന്ധിച്ച് 10 ഫെബ്രുവരി 2019 - 31 മാർച്ച് 2019 വരെ സംഘടിപ്പിക്കുന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2019|വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2019]]''' തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിൽ പങ്കെടുക്കാനായി താങ്കളെ ക്ഷണിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയ പദ്ധതികളിലെ ലിംഗഅസമത്വം കുറയ്ക്കാനും സ്ത്രീകളെ സംബന്ധിക്കുന്ന ലേഖനങ്ങൾ എഴുതുവാനും ഉദ്ദേശിച്ചുള്ള പദ്ധതിയാണിത്. സ്ത്രീകളുടെ ജീവചരിത്രത്തെക്കുറിച്ചും ലിംഗസമത്വത്തെക്കുറിച്ചും തുല്യതയ്ക്കായുള്ള പോരാട്ടങ്ങളെപ്പറ്റിയും ഒക്കെ പുതിയ ലേഖനങ്ങൾ ആരംഭിക്കാം. കുറഞ്ഞത് 5 ലേഖനങ്ങളെങ്കിലും എഴുതുന്ന ലേഖകർക്ക് സമ്മാനമായി പോസ്റ്റ്കാർഡുകൾ ലഭിക്കുന്നതാണ്. <div style="text-align:center;"> <!-- Please edit the "URL" accordingly, especially the "section" number; thanks --> {{Clickable button 2|ഇവിടെ പേരു ചേർക്കാം|url=https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF:%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF_%E0%B4%B2%E0%B5%97%E0%B4%B8%E0%B5%8D_%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%AE%E0%B5%86%E0%B5%BB_2019&action=edit&section=5 |class=mw-ui-progressive}} </div> കൂടുതൽ വിവരങ്ങളും നിയമാവലിയും അറിയാനായി [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2019|വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2019]] താൾ സന്ദർശിക്കുക. ഈ പദ്ധതി വിജയകരമാക്കിതീർക്കാൻ താങ്കളുടെ സഹകരണം പ്രതീക്ഷിച്ചുകൊണ്ട്, സ്നേഹമോടെ--[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 11:33, 7 ഫെബ്രുവരി 2019 (UTC) </div> </div> </div> == സഹായമേശയിൽ ഇട്ട ചോദ്യത്തിനുള്ള അഭിപ്രായം == [https://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF:%E0%B4%B8%E0%B4%B9%E0%B4%BE%E0%B4%AF%E0%B4%AE%E0%B5%87%E0%B4%B6 സഹായമേശയിൽ] ഞാൻ ഒരു ചോദ്യം ചോദിച്ചിട്ടുണ്ട്. അതിന് താങ്കൾക്ക് ഉത്തരമുണ്ടെങ്കിൽ ദയവായി മറുപടി ചേർക്കണമെന്ന് അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു. [[ഉപയോക്താവ്:Adithyak1997|Adithyak1997]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adithyak1997|സംവാദം]]) 05:06, 27 ഡിസംബർ 2019 (UTC) ==വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2020== <div style="width: 99%; color: #111; {{box-shadow|0|0|6px|rgba(0, 0, 0, 0.55)}} {{border-radius|2px}}"> <div style="overflow:hidden; height:auto; background: #eec4d6; width: 100%; padding-bottom:18px;"> <div style="font-size: 33px; margin-top: 24px;margin-left: 16px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height: 2em;">[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2020|വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2020]][[File:Wiki Loves Women South Asia 2020.svg|100px]] <div style="margin-right:1em; float:right;"></div></div> <div style="font-size: 20px; padding-top: 10px; margin-left: 16px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height:2em; color: #333; "> പ്രിയ സുഹൃത്തേ,<br/> വിക്കിമീഡിയ പദ്ധതികളിലെ ലിംഗഅസമത്വം കുറയ്ക്കുന്നതിനും ദക്ഷിണേഷ്യൻ സ്ത്രീകളെക്കുറിച്ചുള്ള ജീവചരിത്രങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനുമായി 1 ഫെബ്രുവരി 2020 - 31 മാർച്ച് 2020 വരെ സംഘടിപ്പിക്കുന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2020|വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2020]]''' തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിൽ പങ്കെടുക്കാനായി താങ്കളെ ക്ഷണിക്കുന്നു. [[പ്രമാണം:Wikipedia Community cartoon - for International Women's Day.svg|300px|center|link=]] <div style="text-align:center;"> <!-- Please edit the "URL" accordingly, especially the "section" number; thanks --> {{Clickable button 2|ഇപ്പോൾ തന്നെ പേരു ചേർക്കുക!|url=https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF:%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF_%E0%B4%B2%E0%B5%97%E0%B4%B8%E0%B5%8D_%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%AE%E0%B5%86%E0%B5%BB_2020/%E0%B4%AA%E0%B4%99%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B5%86%E0%B4%9F%E0%B5%81%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B5%81%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%A8%E0%B4%B5%E0%B5%BC&action=edit |class=mw-ui-progressive}} </div> കൂടുതൽ വിവരങ്ങളും നിയമാവലിയും അറിയാനായി [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2020|വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2020]] താൾ സന്ദർശിക്കുക. ഈ പദ്ധതി വിജയകരമാക്കിത്തീർക്കുവാൻ താങ്കളുടെ സഹകരണം പ്രതീക്ഷിച്ചുകൊണ്ട്, സ്നേഹമോടെ--[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 18:34, 31 ജനുവരി 2020 (UTC) </div> </div> </div> == കാര്യനിർവ്വാഹകരുടെ കാലാവധി == [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_(നയരൂപീകരണം)#കാര്യനിർവ്വാഹകരുടെ_കാലാവധി]] കാണുക--'''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 20:27, 27 ജൂലൈ 2020 (UTC) == വിക്കികോൺഫറൻസ് കേരള 2023 ലേക്ക് സ്വാഗതം == {| style="border:4px #018543 solid; padding:1em; border-collapse:collapse; width:100%;" |- ! style="background-color:#FAFAFA; color:#000000; padding-left:2em;padding-right:2em; padding-top:1em;" align=left | <span class="plainlinks"> പ്രിയ {{BASEPAGENAME}}, വിക്കികോൺഫറൻസ് കേരള 2023 പരിപാടിയിൽ പങ്കെടുക്കാനായി താങ്കളെ ക്ഷണിക്കുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:മലയാളം വിക്കിപീഡിയ ഇരുപത്തൊന്നാം വാർഷികം|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയുടെ ഇരുപത്തൊന്നാം ജന്മദിനാഘോഷം]] 2023 ഡിസംബർ 23 ന് തൃശ്ശൂർ സെന്റ്.തോമസ്സ് കോളേജിൽ വച്ച് വിക്കികോൺഫറൻസ് കേരള 2023ന്റെ ഭാഗമായി സംഘടിപ്പിക്കുകയാണ്. അന്നേ ദിവസം മലയാളം വിക്കിപീഡിയയുടെയും അനുബന്ധപദ്ധതികളുടേയും പ്രവർത്തനങ്ങളും അവലോകനവും ഉണ്ടായിരിക്കുന്നതാണ്. കൂടാതെ സ്വതന്ത്രസോഫ്റ്റ്വയർ, മലയാളം കമ്പ്യൂട്ടിങ്ങ്, ഓപ്പൺ ഡാറ്റ, ഓപ്പൺസ്ട്രീറ്റ്മാപ്പ് തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ വിക്കിപീഡിയയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടുള്ള പ്രൊജക്റ്റുകളുടെ അവതരണങ്ങളുമുണ്ടാകും. [[File:Wiki Conference Kerala 2023 Post Card ml.png|upright|820px|center|link=[[m:WikiConference Kerala]]]] വിക്കിമീഡിയ സംരഭങ്ങളുമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന അനുബന്ധ സംഘടനകളുടേയും കമ്മ്യൂണിറ്റികളുടേയും ഒരു കൂട്ടായ്മയാണ് വിക്കികോൺഫറൻസ് കേരള സംഘടിപ്പിക്കുന്നത്. കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്കായി [[m:WikiConference Kerala|വിക്കികോൺഫറൻസ് കേരള 2023-ന്റെ ഔദ്യോഗിക താൾ]] കാണുക. വിക്കികോൺഫറൻസ് കേരള 2023-ന് പങ്കെടുക്കാൻ താങ്കളുടെ പേര് [https://docs.google.com/forms/d/1LEY2kfPykJ_LARAM4P2nq42bhFirb6SAS75sYyMXzz0 രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുക]. ഈ പരിപാടിയുടെ ഭാഗമാവാൻ താങ്കളെ ഹാർദ്ദമായി സ്വാഗതം ചെയ്യുന്നു. [[:m:WikiConference Kerala/Community|സംഘാടകസമിതിക്കുവേണ്ടി]]. -- [[User:Gnoeee|<span style="color:#990000">❙❚❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span><span style="color:#000"> ജിനോയ് </span><span style="color:#006699">❚❙❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span>]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 17:54, 21 ഡിസംബർ 2023 (UTC) |} == ഇൻഡിക് മീഡിയവിക്കി ഡെവലപ്പേഴ്സ് ഉപയോക്തൃ ഗ്രൂപ്പ്സാ - ങ്കേതിക കൂടിയാലോചനകൾ 2024 == സുഹൃത്തുക്കളേ, വിക്കിമീഡിയ പദ്ധതികളിൽ സംഭാവന നൽകുമ്പോൾ വിവിധ സാങ്കേതിക പ്രശ്‌നങ്ങൾ നേരിടുന്ന കമ്മ്യൂണിറ്റി അംഗങ്ങളുടെ ആവശ്യങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കുന്നതിനായി [[m:Indic MediaWiki Developers User Group|ഇൻഡിക് മീഡിയവിക്കി ഡെവലപ്പേഴ്‌സ് യൂസർ ഗ്രൂപ്പ്]] ഒരു കമ്മ്യൂണിറ്റി സാങ്കേതിക കൂടിയാലോചന നടത്തുന്നു. വിക്കിസമൂഹങ്ങളിലുടനീളമുള്ള വെല്ലുവിളികൾ നന്നായി മനസിലാക്കുക, പൊതുവായ പ്രശ്നങ്ങൾ മനസിലാക്കുക, ഭാവി സാങ്കേതിക വികസന പ്രവർത്തനങ്ങൾ കാര്യക്ഷമമാക്കുക എന്നിവയാണ് ഇതിന്റെ ലക്ഷ്യം. താങ്കളുടെ പൊതുവായ പ്രശ്നങ്ങൾ, ആശയങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യേണ്ട ഒരു സർവേയാണ്. ദയവായി (താങ്കളുടെ ഇഷ്ടമുള്ള ഭാഷയിൽ) സർവേ പൂരിപ്പിക്കുക. https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfvVFtXWzSEL4YlUlxwIQm2s42Tcu1A9a_4uXWi2Q5jUpFZzw/viewform?usp=sf_link അവസാന തീയതി 2024 സെപ്റ്റംബർ 21 ആണ്. പ്രവർത്തനത്തെക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ വായിക്കാൻ, ദയവായി സന്ദർശിക്കുക: https://w.wiki/AV78 മുകളിലെ ലിങ്കിൽ സർവേ മലയാളത്തിൽ വായിക്കാൻ ലഭ്യമാണ്. ഒന്നിലധികം പ്രശ്നങ്ങളോ ആശയങ്ങളോ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യാൻ താങ്കൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ ഒന്നിലധികം തവണ താങ്കൾക്ക് സർവേ പൂരിപ്പിക്കാൻ കഴിയും. താങ്കളുടെ സംഭാവനകൾക്ക് നന്ദി! സസ്നേഹം, [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 13:38, 9 സെപ്റ്റംബർ 2024 (UTC) ഇൻഡിക് മീഡിയവിക്കി ഡെവലപ്പർമാരുടെ പേരിൽ <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Indic_Tech_Consults_2024/ml&oldid=27434524 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:KCVelaga@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == 09 നവംബർ 2026 == Hello, malayalamthil type cheyan samayam illathonda english letters use cheyune. [[ഡെപ്യൂട്ടി മേയർ]] improve cheyanam. english wikipedia le [[:en:Deputy_mayor|Deputy mayor]] enna page translate cheythalum mathy [[ഉപയോക്താവ്:TheGreatEditor024|TheGreatEditor024]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:TheGreatEditor024|സംവാദം]]) 16:01, 1 നവംബർ 2026 (UTC) :പ്രതികരണത്തിന് നന്ദി. തീർച്ചയായും ആ പേജിലെ പ്രസക്തമായ വിവരങ്ങൾ സമയം കിട്ടുമ്പോലെ ചേർക്കാം. [[ഉപയോക്താവ്:Adv.tksujith|Adv.tksujith]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adv.tksujith|സംവാദം]]) 17:00, 1 നവംബർ 2026 (UTC) 2rduzpxnhe67ecj4bchyap915jbf4ft 4682091 4682090 2026-11-01T17:06:30Z TheGreatEditor024 211141 /* 09 നവംബർ 2026 */ 4682091 wikitext text/x-wiki {| border="0" cellpadding="2" style="float: right; background-color:#f9f9f9;margin:1px;border: thin solid red; width: 160px; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |+ colspan="2" style="margin-left: inherit; background:red; color:#ffffff;text-align:center;"| '''ഞാനുമായുള്ള പഴയ സം‌വാദങ്ങൾ ഇവിടെ കാണാം''' |- !align="center"|[[Image:Vista-file-manager.png|50px|സംവാദ നിലവറ]]<br/> |- | <center>[[ഉപയോക്താവിന്റെ_സംവാദം:Adv.tksujith/നിലവറ_1|'''ഒന്നാം നിലവറ'''</center>]] |- | <center>[[ഉപയോക്താവിന്റെ_സംവാദം:Adv.tksujith/നിലവറ_2|'''രണ്ടാം നിലവറ'''</center>]] |- | <center>[[ഉപയോക്താവിന്റെ_സംവാദം:Adv.tksujith/നിലവറ_3|'''മൂന്നാം നിലവറ'''</center>]] |- | <center>[[ഉപയോക്താവിന്റെ_സംവാദം:Adv.tksujith/നിലവറ_4|'''നാലാം നിലവറ'''</center>]] |} 0_ == Rio Olympics Edit-a-thon == Dear Friends & Wikipedians, Celebrate the world's biggest sporting festival on Wikipedia. The Rio Olympics Edit-a-thon aims to pay tribute to Indian athletes and sportsperson who represent India at Olympics. Please find more details '''[[:m:WMIN/Events/India At Rio Olympics 2016 Edit-a-thon/Articles|here]]'''. The Athlete who represent their country at Olympics, often fail to attain their due recognition. They bring glory to the nation. Let's write articles on them, as a mark of tribute. For every 20 articles created collectively, a tree will be planted. Similarly, when an editor completes 20 articles, a book will be awarded to him/her. Check the main page for more details. Thank you. [[:en:User:Abhinav619|Abhinav619]] <small>(sent using [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 16:54, 16 ഓഗസ്റ്റ് 2016 (UTC), [[:m:User:Abhinav619/UserNamesList|subscribe/unsubscribe]])</small> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Abhinav619/UserNamesList&oldid=15842813 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Titodutta@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> ==[[:വർഗ്ഗം:തിരവനന്തപുരത്തെ ഹാളുകൾ]] നീക്കം ചെയ്യാൻ നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നു== <div class="floatleft" style="margin-bottom:0">[[File:Ambox warning orange.svg|48px|alt=|link=]]</div>'''[[:വർഗ്ഗം:തിരവനന്തപുരത്തെ ഹാളുകൾ]]''' ഒഴിവാക്കാൻ, ലയിപ്പിക്കാൻ, അഥവാ പുനഃനാമകരണം ചെയ്യാൻ നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നു. [[Wikipedia:Categorization|വർഗ്ഗീകരണ]] നയങ്ങൾക്കനുസരിച്ചാണോ ഈ നിർദ്ദേശം സൃഷ്ടിച്ചത് എന്നതറിയുവാൻ ഒരു ചർച്ച നടക്കുന്നുണ്ട്. താങ്കൾക്ക് ഈ നിർദ്ദേശത്തെക്കുറിച്ച് അഭിപ്രായം അറിയിക്കുന്നതിനായി ദയവായി [[Wikipedia:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള വർഗ്ഗങ്ങൾ|ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള വർഗ്ഗങ്ങൾ]] എന്ന താളിൽ '''[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള വർഗ്ഗങ്ങൾ#വർഗ്ഗം:തിരവനന്തപുരത്തെ ഹാളുകൾ|വർഗ്ഗത്തിന്റെ വിവരണത്തിൽ]]''' താങ്കളുടെ അഭിപ്രായം രേഖപ്പെടുത്തുക.<!-- Template:Cfd-notify--> നന്ദി. [[ഉപയോക്താവ്:Raghith|Raghith]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Raghith|സംവാദം]]) 05:53, 26 ഓഗസ്റ്റ് 2016 (UTC) : [[ഉപയോക്താവ്:Raghith|Raghith]] -{{done}} ==ഗ്രന്ഥാലയ&വിവര ശാസ്ത്രം == [[ഗ്രന്ഥാലയ വിവര ശാസ്ത്രം]] എന്ന ലേഖനവുമായി ലയിപ്പിക്കാം. ഇന്റർവിക്കിലിങ്ക് മാറ്റികൊടുക്കാം. [[ഉപയോക്താവ്:Jameela P.|Jameela P.]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Jameela P.|സംവാദം]]) 17:03, 29 സെപ്റ്റംബർ 2016 (UTC) == സമ്മതം == കാര്യനിർവ്വാഹക സ്ഥാനാർത്ഥി സ്ഥാനത്തേക്ക് നിർദേശിക്കുപ്പോൾ സമ്മതം ചോദിക്കുന്ന ഒരു ചടങ്ങുണ്ട് , മറന്നു പോയി അല്ലേ ബായ് , പ്രസ്തുത ചോദ്യം താങ്കൾക്ക് വേണ്ടി ഞാൻ ചോദിച്ചിട്ടുണ്ട് [https://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%89%E0%B4%AA%E0%B4%AF%E0%B5%8B%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B4%BE%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%B1%E0%B5%86_%E0%B4%B8%E0%B4%82%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%A6%E0%B4%82:Ranjithsiji#.E0.B4.95.E0.B4.BE.E0.B4.B0.E0.B5.8D.E0.B4.AF.E0.B4.A8.E0.B4.BF.E0.B5.BC.E0.B4.B5.E0.B5.8D.E0.B4.B5.E0.B4.BE.E0.B4.B9.E0.B4.95_.E0.B4.B8.E0.B5.8D.E0.B4.A5.E0.B4.BE.E0.B4.A8.E0.B4.BE.E0.B5.BC.E0.B4.A4.E0.B5.8D.E0.B4.A5.E0.B4.BF] --<font style="font-family: Zapfino, Segoe Script">[[User:irvin_calicut|<font color="blue">- ഇർവിൻ കാലിക്കറ്റ്‌ ..</font>]]</font><font style="font-family: Papyrus">[[User talk:irvin_calicut|<font color="brown">.. സംവദിക്കാൻ</font>]]</font> 07:43, 2 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) :നന്ദി [[User:irvin_calicut|- ഇർവിൻ ജി]] അക്കാര്യം വിട്ടുപോയി. സമ്മതം സത്യത്തിൽ നേരിൽ ചോദിച്ചിരുന്നു. അതിന് ശേഷമാണ് പ്രൊപ്പോസ് ചെയ്തത്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ അത് എഴുതി ചോദിക്കുന്ന കാര്യവും മറന്നു {{പുഞ്ചിരി}} --[[ഉപയോക്താവ്:Adv.tksujith|Adv.tksujith]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adv.tksujith|സംവാദം]]) 00:19, 3 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) ==സംരക്ഷിത താളുകൾ== മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലെ ചില താളുകളുടെ നാൾവഴിപരിശോധിക്കുമ്പോൾ അവ സംരക്ഷി സംരക്ഷിച്ചിട്ടുള്ളതായി കാണുന്നു.എന്നാൽ ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിയിൽ സംരക്ഷിത താളുകളിൽ കാണുന്ന പോലെയുള്ള ഒരു ലോക്കിന്റെ ചിഹ്നം ഇതിൽ കാണുന്നില്ല എന്തുകൊണ്ടാണിത്? [[ഉപയോക്താവ്:Akhiljaxxn|Akhiljaxxn]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akhiljaxxn|സംവാദം]]) 01:20, 3 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) ==Support== Sir, Please support the event here [https://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF_%E0%B4%B8%E0%B4%82%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%A6%E0%B4%82:%E0%B4%AA%E0%B4%9E%E0%B5%8D%E0%B4%9A%E0%B4%BE%E0%B4%AF%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B5%8D#Multi_Lingual_Contentent_Development_Workshop] and also comment please.--[[ഉപയോക്താവ്:Drcenjary|Drcenjary]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Drcenjary|സംവാദം]]) 02:47, 13 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) ==[[ചാതുർവർണ്ണ്യം]] എന്ന ലേഖനം [[Caste system in India]] എന്ന ലേഖനത്തിന്റെ നേർവിവർത്തനമല്ല== [[Caste system in India]] എന്ന ലേഖനം ഇംഗ്ലിഷിൽ വളരെ വിപുലമായി കൊടുത്തിട്ടുണ്ട്. ഇത് തീർച്ചയായും മലയാളത്തിൽ പദാനുപദ തർജ്ജമ തന്നെ വരേണ്ടതുണ്ട്. പക്ഷെ ഇതിന്റെ മലയാള പരിഭാഷ [[ചാതുർവർണ്ണ്യം]] എന്നാണ് കൊടുത്തിരിക്കുന്നത്. എന്നിട്ട് ചാതുർവർണ്ണ്യത്തെപ്പറ്റി മാത്രം ലഘുവായി എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. പകരം ഇന്ത്യയിലെ ജാതി സംബ്രദായം എന്ന് തലക്കെട്ടു നൽകേണ്ടിയിരുന്നു. ഈ ലേഖനം വിപുലീകരിക്കാനുള്ള സാദ്ധ്യതതന്നെ ഇല്ലാതാക്കുന്ന തരത്തിലാണ് [[Caste system in India]] എന്ന ലേഖനത്തെ [[ചാതുർവർണ്ണ്യം]] എന്നു വിവർത്തനം ചെയ്തിട്ട് ഇംഗ്ലിഷ് ലേഖനവുമായി കണ്ണിചേർത്തിരിക്കുന്നത്. ജാതി സമ്പ്രദായം ചാതുർവർണ്ണ്യത്തിൽ മാത്രമൊതുങ്ങുന്ന കാര്യമല്ല എന്നതിനാൽ ഇതു ഇംഗ്ലിഷിന്റെ ഗുണനിലവാരത്തിൽ എത്തിക്കേണ്ടുന്നതിന് തലക്കെട്ടു മാറ്റുകയോ കണ്ണി ഇന്ത്യയിലെ ജാതിസമ്പ്രദായം എന്നു തിരുത്തുകയോ ചെയ്യണം എന്നു അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു.[[ഉപയോക്താവ്:Ramjchandran|Ramjchandran]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ramjchandran|സംവാദം]]) 19:48, 16 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) :ശരിയാക്കിയിട്ടുണ്ട് [[ഉപയോക്താവ്:Ramjchandran|Ramjchandran]] മാഷേ. [[ഇന്ത്യയിലെ ജാതി സമ്പ്രദായം]] എന്ന ലേഖനം വികസിപ്പിക്കുക. സമയമില്ലാത്തതിനാൽ അത് ചെയ്യാൻ കഴിയാത്തതിൽ ഖേദിക്കന്നു. നന്ദി --[[ഉപയോക്താവ്:Adv.tksujith|Adv.tksujith]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adv.tksujith|സംവാദം]]) 01:07, 17 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) ==[[ഇന്ത്യയിലെ ജാതി സമ്പ്രദായം]] എന്ന ലേഖനം എത്രയും പെട്ടെന്ന് പൂർണ്ണമാക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നതാണ്== തീർച്ചയായും ആ ലേഖനം പൂർണ്ണമാക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നതാണ്. തെറ്റുണ്ടെങ്കിൽ തിരുത്തുമല്ലോ? ഇത്തരം ലേഖനം ഇവിടെ വേണ്ടതാണ്. പ്രത്യേകിച്ചും കാലം ആവശ്യപ്പെടുന്നതും പുതുതലമുറ വായിക്കേണ്ടതും. വിക്കിപീഡിയ ആഴമുള്ള ലേഖനങ്ങൾകൊണ്ടു നിറയട്ടെ, നന്ദി... [[ഉപയോക്താവ്:Ramjchandran|Ramjchandran]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ramjchandran|സംവാദം]]) 13:56, 21 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) ==സംവാദം== [[ഉപയോക്താവ്:Adv.tksujith|Adv.tksujith]] എന്റെ സംവാദം താളിലെ സംവാദങ്ങൾ പത്തായത്തിലാക്കാൻ ഒന്നു സഹായിക്കുമൊ? [[ഉപയോക്താവ്:Akhiljaxxn|Akhiljaxxn]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akhiljaxxn|സംവാദം]]) 17:44, 18 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) നന്ദി [[ഉപയോക്താവ്:Akhiljaxxn|Akhiljaxxn]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akhiljaxxn|സംവാദം]]) 17:50, 19 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) ==സ്റ്റാർ ചിഹ്നം== [[ഉപയോക്താവ്:Adv.tksujith|Adv.tksujith]] മലയാളം വിക്കിയിൽ തിരഞ്ഞെടുത്ത ലേഖനങ്ങൾ ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിയിൽ തിരഞ്ഞെടുത്തതായി(ഇന്റർവിക്കി കണ്ണിയിൽ സ്റ്റാർ ചിഹ്നം) കാണിക്കുന്നില്ലല്ലോ? എന്തുകൊണ്ടാണ് ഇങ്ങനെ സംഭവിക്കുന്നത്? [[ഉപയോക്താവ്:Akhiljaxxn|Akhiljaxxn]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akhiljaxxn|സംവാദം]]) 17:50, 19 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) :ലേഖനത്തിന്റെ വലത് മുകളിലുള്ള നക്ഷത്ര ചിഹ്നം അതിന്റെ പ്രെറ്റി യു.ആർ.എൽ ചേർത്തിരിക്കുന്ന സ്ഥലത്ത് കാണിക്കുന്നില്ല എന്നതല്ലേ [[ഉപയോക്താവ്:Akhiljaxxn|Akhiljaxxn]] ഉദ്ദേശിച്ചത് ? അതിനായി ആ തിരിച്ച് വിടൽ താളിലും <nowiki>{{featured}}</nowiki> എന്ന ഫലകം ചേർക്കണം. ദാ ഇതിൽ ചേർത്തിരിക്കുന്നത് നോക്കൂ [https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=P_KrishnaPillai&redirect=no] [[ഉപയോക്താവ്:Adv.tksujith|Adv.tksujith]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adv.tksujith|സംവാദം]]) 18:29, 19 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) ഇതല്ല ഞാൻ ഉദ്ദേശിച്ചത്.ഇന്റർവിക്കി കണ്ണികളിൽ ആണ് . ഉദാഹരണത്തിന് [[മൈക്കൽ ജാക്സൺ]] എന്ന താളിൽ ഇന്റർവിക്കി കണ്ണികളിലെ ഏഴു ഭാഷകളിലൊ മറ്റൊ ആതാൾ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടതായി സുചിപ്പിക്കുന്നതിനായി സ്റ്റാർ ചിഹ്നംകാണിക്കുന്നു. എന്നാൽ മലയാളത്തിനു നേരെ ഈ ചിഹ്നം കാണിക്കുന്നുമില്ല.[[ഉപയോക്താവ്:Akhiljaxxn|Akhiljaxxn]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akhiljaxxn|സംവാദം]]) 18:41, 19 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) [[ഉപയോക്താവ്:Adv.tksujith|Adv.tksujith]], Featured ഫലകം തിരഞ്ഞെടുത്ത താളുകളിൽ മാത്രമാണ് ഉപയോഗിക്കേണ്ടത്; തിരിച്ചുവിടൽ താളുകളിൽ ഉപയോഗിക്കേണ്ട ആവശ്യമില്ല. [[ഉപയോക്താവ്:Akhiljaxxn|Akhiljaxxn]], മൈക്കൽ ജാക്സന്റെ മറ്റുഭാഷാലേഖനങ്ങളിൽ പോകുമ്പോൾ മലയാളം ലേഖനത്തിനു നേരെ സ്റ്റാർ ചിഹ്നം കാണാനുണ്ടല്ലോ. --[[ഉപയോക്താവ്:Arjunkmohan|Arjunkmohan]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Arjunkmohan|സംവാദം]]) 19:39, 19 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) [[ഉപയോക്താവ്:Arjunkmohan|Arjunkmohan]] ഇതുവരെ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. ഇവിടെ തിരഞ്ഞെടുത്ത മറ്റു ലേഖനങ്ങളിലും അങ്ങനെ കാണിച്ചിരുന്നില്ല. [[മൈക്ക്ൽ ജാക്സൺ]] എന്ന ലേഖനം മൈക്കൽ ജാക്സൺ എന്ന് മാറ്റാമൊ? എനിക്ക് മാറ്റാൻ സാധിക്കുന്നില്ല ആ താളിന്റെ സംവാദത്തിലും ഇങ്ങനെ ഒരഭിപ്രായമുണ്ട്. [[ഉപയോക്താവ്:Akhiljaxxn|Akhiljaxxn]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akhiljaxxn|സംവാദം]]) 00:21, 20 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) :ക്ഷമിക്കണം [[ഉപയോക്താവ്:Akhiljaxxn|Akhiljaxxn]], [[ഉപയോക്താവ്:Arjunkmohan|Arjunkmohan]] എനിക്ക് ചോദ്യം മനസ്സിലായിരുന്നില്ല. മലയാളത്തിൽ നക്ഷത്ര ചിഹ്നം കാണാതിരുന്നത് അത് മലയാളം ലേഖനം തുറന്ന് വെച്ചിരുന്നതിനാലാണ്. ആ ലേഖനത്തിൽ മുകളിൽ തന്നെ അത് കാണിച്ചിട്ടുണ്ടല്ലോ. മറ്റേത് ഭാഷയിൽ ചെന്നാലും അവിടുത്തെ ഭാഷാ പട്ടികയിൽ ഏതേതൊക്കെ ഭാഷകളിലെ ഫീച്ചേഡ് ലേഖനമാണെന്ന് കാണിക്കുന്നുണ്ട്. --[[ഉപയോക്താവ്:Adv.tksujith|Adv.tksujith]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adv.tksujith|സംവാദം]]) 00:52, 20 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) ഈ താളിൽ ഇപ്പോൾ ''സ്ക്രിപ്റ്റ് പിഴവ്: "RexxS" എന്നൊരു ഘടകം ഇല്ല'' എന്നു കാണിക്കുന്നു. എന്തു കൊണ്ടാണിത്? [[ഉപയോക്താവ്:Akhiljaxxn|Akhiljaxxn]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akhiljaxxn|സംവാദം]]) 02:30, 8 ജനുവരി 2017 (UTC) ==അനുമതിപത്രം ഏതു വേണം?== ഇന്ത്യയിലെ പ്രമുഖ ശാസ്ത്രജ്ഞനായ വ്യക്തിയുടെ ചിത്രങ്ങൾ എന്റെ കയ്യിലില്ലായിരുന്നു. അതിനാൽ ഞാൻ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്വന്തം ചിത്രങ്ങൾ ഇ മെയിലിൽ അയച്ചുതരാൻ അറിയിച്ചു. അതിൻപ്രകാരം അയച്ചുതരാമെന്ന് അറിയിച്ചിട്ടുണ്ട്. ആ ചിത്രങ്ങൾ വിക്കികോമൺസിൽ ഏതു <>'''അനുമതിപത്രത്തോടൊപ്പമാണ്''' <>അപ്ലോഡ് ചെയ്യേണ്ടത്? --[[ഉപയോക്താവ്:Ramjchandran|Ramjchandran]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ramjchandran|സംവാദം]]) 15:59, 26 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) :യഥാർത്ഥത്തിൽ ആ ചിത്രം എടുത്തയാളിന്, അഥവാ അത് പണം മുടക്കി എടുപ്പിച്ചതാണെങ്കിൽ പണം മുടക്കിയ ആളിന് ആണ് അതിന്റെ പകർപ്പവകാശം. അത് നമുക്ക് വെറുതേ അയച്ച് തന്നാൽ അത് കോമൺസിൽ കയറ്റാൻ കഴിയില്ല. ആ ഫോട്ടോ, ഇന്റർനെറ്റിൽ എവിടെയെങ്കിലും ലഭ്യമാണെങ്കിൽ അത് പിടിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യും. അദ്ദേഹത്തെ കൊണ്ട് / ആ ഫോട്ടോ എടുത്ത ആളെ കൊണ്ട് തന്നെ ആ ഫോട്ടോ അപ്ലോഡ് ചെയ്യിക്കുന്നതാണ് ഉചിതം. അല്ലെങ്കിൽ ആ ഫോട്ടോയുടെ പകർപ്പവകാശം സ്വതന്ത്രമാക്കിക്കൊണ്ടുള്ള പ്രഖ്യാപനം - ഒടിആർഎസ് - ഒക്കെ നൽകുന്ന പരിപാടിയുണ്ട്. അത് ചടങ്ങാണ്. അദ്ദേഹത്തെ കൊണ്ട്, അല്ലെങ്കിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ യൂസർ ഐഡി ഉപയോഗിച്ച് ആ ഫോട്ടോ അപ്ലോ‍ഡ് ചെയ്യാമോ എന്ന് നോക്കാമോ [[ഉപയോക്താവ്:Ramjchandran|Ramjchandran]] മാഷേ. --[[ഉപയോക്താവ്:Adv.tksujith|Adv.tksujith]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adv.tksujith|സംവാദം]]) 17:02, 26 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) ==ചിത്രം ചേർക്കുന്നതിനെപ്പറ്റി== [[തമ്പാൻ മേലത്ത്]] എന്ന ശാസ്ത്രജ്ഞൻ എനിക്കു അറിയുന്ന ആളാണ്. അദ്ദേഹത്തെപ്പറ്റി ലേഖനം എഴുതിയിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചിത്രം (ഫോട്ടോ) അദ്ദേഹം തന്നെ ഈ മെയിലിൽ അയച്ചുതന്നത് വിക്കിപീഡിയയിൽ ചേർക്കുന്നത് സംബന്ധിച്ചാണ് ചോദിച്ചത്. തിരക്കുള്ള അദ്ദേഹത്തെ നേരിട്ടുകാണാൻ പ്രയാസമായിരിക്കും. മാത്രമല്ല ചിത്രം വിക്കിപീഡിയയിൽ അപ്ലോഡു ചെയ്യിക്കാൻ കഴിയുമോ എന്നറിയില്ല. വേറെന്തെങ്കിലും മാർഗ്ഗമുണ്ടോ ? --[[ഉപയോക്താവ്:Ramjchandran|Ramjchandran]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ramjchandran|സംവാദം]]) 17:56, 26 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) ഇതെഴുതിയശേഷമാണ് ഈ ലേഖനം ശ്രദ്ധിച്ചത്. [[https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:OTRS]] ഇത്ര സങ്കീർണ്ണമാണ് പ്രശ്നം എന്നറിഞ്ഞില്ല. തത്കാലം ചിത്രം വേണ്ട എന്നു തീരുമാനിച്ചു. അദ്ദേഹത്തോടും പറയാം. ഏതെങ്കിലും വിധേന, സമയം അനുവദിക്കുമെങ്കിൽ കോമൺസിലേയ്ക്കു ചിത്രം അപ്ലോഡു ചെയ്യാൻ. --[[ഉപയോക്താവ്:Ramjchandran|Ramjchandran]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ramjchandran|സംവാദം]]) 18:17, 26 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) ==ഇന്നത്തെ തിരഞ്ഞെടുത്ത ചിത്രത്തിന്റെ ഭാഗത്ത് jishnu എന്ന പേര് അറിയാതെ കടന്നുകൂടിയതാണോ?== അങ്ങനെയെങ്കിൽ അതു മാറ്റാൻ അഭ്യർഥിക്കുന്നു. മുമ്പും ഇതുപോലെ മറ്റൊരുപേർ വന്നു കണ്ടിട്ടുണ്ട്. [[ഉപയോക്താവ്:Ramjchandran|Ramjchandran]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ramjchandran|സംവാദം]]) 18:32, 31 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) ==പി.കെ. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി== [[പി.കെ. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി]] എന്ന താൾ ഒന്നു ശ്രദ്ധിക്കാമൊ?ആ താളിൽ ഒരു ഐ പി വിലാസ ഉപയോഗിച്ച് ഒരു ഉപയാക്താവ് fancruft pole ചേർക്കുന്നു. രണ്ട് പ്രാവശ്യം ഞാൻ മുപ്രാചെയ്തിരുന്നു രണ്ടു തവണ വേറെ ഒരാളും പക് ക്ഷ അദ്ദേഹം ഇത് വീണ്ടും തുടർന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. [[ഉപയോക്താവ്:Akhiljaxxn|Akhiljaxxn]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akhiljaxxn|സംവാദം]]) 17:08, 8 നവംബർ 2016 (UTC) :[[ഉപയോക്താവ്:Akhiljaxxn|Akhiljaxxn]] ഐ.ഡി യെ കുറച്ച് ദിവസത്തേക്ക് തടഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. നോക്കാം. --[[ഉപയോക്താവ്:Adv.tksujith|Adv.tksujith]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adv.tksujith|സംവാദം]]) 18:13, 8 നവംബർ 2016 (UTC) നന്ദി [[ഉപയോക്താവ്:Akhiljaxxn|Akhiljaxxn]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akhiljaxxn|സംവാദം]]) 00:44, 9 നവംബർ 2016 (UTC) ഇതേ താളിൽ ഇതേ ആളു തന്നെ ആണെന്നു തോന്നുന്നു തുടർച്ചയായി ഇക്കാര്യം ചേർക്കുന്നു. ഇതിപ്പോൾ ഒരു മുപ്പതു തവണയിൽ ഏറെയായി ഒന്നു രണ്ടു തവണ റോജി പാല റിവർട്ട് ചെയ്തു ഇദ്ദേഹം ഇത് നിർത്തും എന്നു തോന്നുന്നില്ല. [[ഉപയോക്താവ്:Akhiljaxxn|Akhiljaxxn]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akhiljaxxn|സംവാദം]]) 01:15, 30 മാർച്ച് 2017 (UTC) ==വിക്കിപീഡിയയുടെ നയങ്ങൾക്കു നിരക്കുന്നതാണോ ഈ ലേഖനം? == [[പാവൂർ]] എന്ന ലേഖനം ദയവായി നോക്കുക. വിക്കിപീഡിയയുടെ നയങ്ങൾക്കു നിരക്കുന്നതാണോ ഈ ലേഖനം? ലേഖനത്തിൽ കാണുന്നു: "ലോകത്തിൽ വച്ച് ഇടവകപള്ളി സേവനങ്ങൾ തുളുവിൽ ലഭിക്കുന്ന ഒരേയൊരു പള്ളി പാവൂരിലെ ഹോളി ക്രോസ് പള്ളിയാണ്. " "അവിടെ താമസിക്കുന്ന <u>ക്രിസ്ത്യാനികളും ഹിന്ദുക്കളും സാധാരണയായി വീടുകൾക്കും ഈ പേരു തന്നെയാണ് കൊടുക്കുന്നത്. നല്ലൊരു ശതമാനം ഇസ്ലാം മതസ്തരും ഇവിടെയുണ്ട്</u>. പറവൂർ ജംഗ്ഷനിലെ എം എൽ എ റോഡിൽ റഹ്മാനിയ ജുമാ മസ്ജിദ് എന്നു പേരുള്ള വലിയ ഒരു മുസ്ലീം പള്ളിയുണ്ട്. <u>കൂടുതൽ ആളുകൾ മുസ്ലിം ലീഗ് അനുഭാവികളാണ്. കുറച്ച് പേർ എൽ ഡി എഫ്, എസ് ഡി പി ഐ എന്നിവയെ അനുകൂലിക്കുന്നു</u>. വളരെ <u>ശാന്തമായൊരു</u> ഗ്രാമമാണ് പാവൂർ. ഇവിടുത്തെ ജനങ്ങൾ വളരെ <u>ആത്മാർഥതയുള്ളവരാണ്</u>. ഇവിടെയുള്ള <u>എല്ലാ വിഭാഗങ്ങളിലും ഉൾപെട്ട ജനങ്ങൾ എന്ത് വിശേഷം വന്നാലും അത് ഒരുമിച്ച്</u>ആഘോഷിക്കുന്നവരാണ്. ഈ അടുത്ത കാലത്ത് ഈ ഗ്രാമത്തിലെ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ തോത് ഉയർന്നു വരുന്നതായി കാണുന്നു. ഇവിടുത്തെ ജനങ്ങളും വിദ്യാർഥികളും കൃഷിയിലും വിദ്യാഭ്യാസത്തിലും <u>അവരുടെ വ്യക്തിത്വം അടയാളപ്പെടുത്തി കഴിഞ്ഞു,</u>. അതിനു ഉദാഹരണമാണ് ദേശീയ അവാർഡ് നേടിയ അബ്ദുൾ റഹ്മാൻ ആസിഫും, ഡോക്ട്രേറ്റ് നേടിയ മുഹമ്മദും." എന്നൊക്കെയാണ് കാണുന്നത്. ഇവ എന്ത് അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് എഴുതിയിരിക്കുന്നത് എന്നു സംശയം തോന്നുന്നു. ഇതിനു സർവ്വെയോ മറ്റെന്തെങ്കിലും അടിസ്ഥാനമോ ഉണ്ടോ എന്നു സംശയിക്കുന്നു. ഇതുപോലെ ലേഖനം എഴുതിയാൽ മതിയോ? അഭിപ്രായം അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ഈ സുഹൃത്ത് ഇവിടെ <u>സ്വന്തം നിരീക്ഷണങ്ങൾ</u>നടത്തിയിരിക്കുകയല്ലെ. ഇതു വിക്കിപീഡിയയുടെ നയങ്ങൾക്കു വിരുദ്ധമല്ലെ? [[ഉപയോക്താവ്:Ramjchandran|Ramjchandran]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ramjchandran|സംവാദം]]) 19:13, 4 ഡിസംബർ 2016 (UTC) :[[ഉപയോക്താവ്:Ramjchandran|Ramjchandran]], പുതിയ ലേഖനങ്ങൾ ശ്രദ്ധിക്കുന്നതിൽ അഭിനന്ദനങ്ങൾ. തീർച്ചയായും അത്തരം അവലംബമില്ലാത്ത കാര്യങ്ങൾ ഒഴിവാക്കേണ്ടത് തന്നെയാണ്. [[ഉപയോക്താവ്:Ovmanjusha|Ovmanjusha]] അത് ഏതെങ്കിലും ബ്ലോഗിനെ അവലംബിച്ച് എഴുതിയതാവാം. വിക്കിപീഡിയയിൽ ഏറ്റവുമധികം ലേഖനങ്ങൾ എഴുതിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഉപയോക്താവാണ് മഞ്ജുഷ. ഇത് ശ്രദ്ധയില്ലാതെ പറ്റിയതാവാം. [[ഉപയോക്താവ്:Akhiljaxxn|അഖിൽ]] അത് ശരിയാക്കിയിട്ടുണ്ട്. താങ്കൾക്കും അത്തരം കാര്യങ്ങൾ തിരുത്താവുന്നതാണ്. ബന്ധപ്പെട്ട ഉപയോക്താവിനോട് കൂടി പറയുന്നത് നല്ലതായിരിക്കും. --[[ഉപയോക്താവ്:Adv.tksujith|Adv.tksujith]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adv.tksujith|സംവാദം]]) 01:13, 6 ഡിസംബർ 2016 (UTC) തീർച്ചയായും പുതിയ വിക്കീപീഡിയന്മാർ വരുന്നതിൽ വളരെയധികം സന്തോഷമുണ്ട്. ഇനിയും പുതിയ ആളുകൾ എത്തട്ടെ. അവർ കൂടുതൽ എഴുതട്ടെ. ഇത്തരം തെറ്റുകൾ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുമ്പോൾ അവ തിരുത്തി മുന്നോട്ട് പോകുമ്പോൾ അവർ നമ്മേക്കാൾ നല്ല വിക്കി പ്രവർത്തകർ ആകുമെന്നതിൽ സംശയമില്ല. വിക്കിപ്രവർത്തകർ നിക്ഷ്പക്ഷത, അഥവാ പക്ഷം പിടിച്ചാൽ മനുഷ്യപക്ഷം പിടിക്കുകയാണു വേണ്ടത് എന്നു തോന്നുന്നു. ജാതി, മതം ഇവയുടെ അനുയായികളുടെയും വിശ്വാസികളുടെയും എണ്ണം ആപേക്ഷികമായതിനാലും വിവാദാസ്പദമായതിനാലും അവ ഒരു പ്രദേശത്തെപ്പറ്റി എഴുതുന്ന ലേഖനത്തിൽ ചേർക്കാതിരിക്കുന്നതാകും ഉത്തമം എന്നു കരുതുന്നു. അതുപോലെ ഇത്രയാണ് പള്ളികളുടെയും അമ്പലങ്ങളുടെയും എണ്ണം എന്ന രീതിയിലുള്ള കണക്കുകളും ഇവിടെ കൊടുക്കുന്നത് കരണീയമാണോ എന്നു സംശയമുണ്ട്. ഈയിടെ ബംഗ്ലാദേശിലെ ഒരു സ്ഥലത്തിന്റെ ലേഖനം നോക്കിയപ്പോൾ അതിൽ മതസ്ഥാപനങ്ങളുടെ എണ്ണം സംശയാസ്പദമാണ്. എന്ന കുറിപ്പു കണ്ടു. എന്നാൽ ആ വിഷയവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ലേഖനത്തിൽ അവ പ്രത്യേകം ചേർക്കുന്നതിൽ തെറ്റു പറയാനുമാകില്ല. [[ഉപയോക്താവ്:Ramjchandran|Ramjchandran]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ramjchandran|സംവാദം]]) 12:50, 6 ഡിസംബർ 2016 (UTC) ::വിവിധ സ്ഥലങ്ങളെ കുറിച്ചുള്ള ലേഖനങ്ങൾ എഴുതാൻ പ്രധാനമായും നോക്കുന്നത് അതിനെ പറ്റിയുള്ള ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയ ലേഖനവും സെൻസസ് റിപ്പോർട്ടും സ്ഥലത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വ്യക്തമായ അറിവും ആണ്. ബ്ലോഗുകൾ ഒന്നും തന്നെ ഇതുവരെ ഉപയോഗിച്ചിട്ടില്ല. സ്ഥലങ്ങളുടെ വിവരണത്തിൽ അവിടെ നിലവിൽ ഉള്ള ആരാധനാലയങ്ങളും സ്കൂൾ, കോളേജുകളും മറ്റും പല ലേഖനത്തിലും കൊടുത്തു കാണുന്നുണ്ട്. വിക്കിപീഡിയ ആർക്കും തിരുത്താമെന്നിരിക്കെ അതൊക്കെ ഗുണമേന്മയ്ക്ക് കൊള്ളില്ലാന്നു തോന്നുമ്പോൾ തിരുത്തേണ്ടതാണ്. പരമാവധി ഒറ്റവരി ലേഖനം ആവാതിരിക്കാൻ ഈയിടെ എഴുതിയ എല്ലാ ലേഖനങ്ങളിലും ശ്രമിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഒറ്റവരി എഴുതി എണ്ണം തികയ്ക്കലാണ് ലക്ഷ്യം എന്നും ആക്ഷേപം വരാതിരിക്കാനെന്ന് കരുതാവുന്നതാണ് അതും. ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനം ഇവിടെ നോക്കാം: ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനം - [https://en.wikipedia.org/wiki/Pavoor പാവൂർ] [[ഉപയോക്താവ്:Ovmanjusha|Manjusha &#124; മഞ്ജുഷ]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ovmanjusha|സംവാദം]]) 01:05, 7 ഡിസംബർ 2016 (UTC) നന്ദി [[ഉപയോക്താവ്:Ovmanjusha|Manjusha &#124; മഞ്ജുഷ]] ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കി ലേഖനങ്ങളും അവയിലെ അവലംബത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ മാത്രം എടുക്കുക എന്ന വസ്തുത ഇക്കാര്യം നമ്മെ ഓർമ്മപ്പെടുത്തും. ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കി ലേഖനങ്ങളും നിരന്തരം മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നവയാണ്. അവയെ നാം ഒരു വിക്കിയിലും അവലംബമാക്കാറില്ല. മാതൃകയാക്കാം. ആ ലേഖനവും സമയമുള്ളവർക്ക് എഡിറ്റ് ചെയ്യാവുന്നതാണ്. --[[ഉപയോക്താവ്:Adv.tksujith|Adv.tksujith]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adv.tksujith|സംവാദം]]) 01:26, 7 ഡിസംബർ 2016 (UTC) ::നല്ല അവലംബങ്ങൾ കണ്ടെത്താൻ ശ്രമിക്കാറുണ്ട്. സ്ഥലങ്ങളിൽ ഇപ്പോൾ പ്രത്യേകം ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചത് [[ഉപയോക്താവ്:Vinayaraj|വിനയേട്ടൻ]] അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രൊഫൈൻ പേജിൽ കൊടുത്ത പേരുകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ തന്നെയായിരുന്നു. ഇതിനു മുമ്പ് ഒളിബിക്സ് യജ്ഞത്തിലും ഇതുപോലെ കുറച്ച് അവലംബങ്ങൾ വേറെയും അന്വേഷിച്ചിരുന്നു. എഴുതുവാൻ ശ്രമിക്കുന്ന ലേഖനങ്ങളുടേയും എഴുതിക്കഴിഞ്ഞവയുടേയും ഒരു ലിസ്റ്റുണ്ടാക്കി വെയ്ക്കുന്നുണ്ട്. എഴുതിക്കഴിഞ്ഞവയുടെ കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ പരിഗണിക്കാവുന്ന സോഴ്സിൽ നിന്നും കിട്ടിയാൽ കൂട്ടിച്ചേർക്കാനാണ് ആ ലിസ്റ്റ്. എന്റെ പ്രൊഫൈൽ പേജിൽ തന്നെ അതു കാണാം. എഴുതാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്ന ലിസ്റ്റ് ജിമെയിലിൽ ഡ്രാഫ്റ്റായി കിടക്കുകയാ. പലതും ഇപ്പോൾ തന്നെ വിക്കിയിൽ ഉള്ളതിനാൽ പുതിയതായി എഴുതുവാൻ പോയിട്ടില്ല. യജ്ഞം കഴിഞ്ഞാൽ കൃത്യമായ സോഴ്സ് കിട്ടുകയും ചെയ്താൽ അവിടെ കൂട്ടിച്ചേർക്കാവുന്നതാണ്. അവയിൽ ചിലത് ഇതൊക്കെയാണ് - [[മുഗു]], [[ബായാർ, കാസർഗോഡ്|ബായാർ]], [[അംഗഡിമൊഗറു]], [[പഡ്റെ]], [[നി-യോ]] [[പോൾ അൻക]], [[നിക്കി മിനാജ്]], [[ബബിത കുമാരി]] ഇങ്ങനെ ചിലത്. പിന്നെ മറ്റൊന്ന്, വിക്കിപീഡിയയിൽ എഴുതാവുന്ന രീതിയുടെ നയങ്ങളുടെ ലിങ്ക് കൂടി ഇവിടെ ഒന്നു ഷെയർ ചെയ്യണം. ഇതുവരെ വായിക്കാൻ പറ്റിയിട്ടില്ല. - [[ഉപയോക്താവ്:Ovmanjusha|Manjusha &#124; മഞ്ജുഷ]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ovmanjusha|സംവാദം]]) 03:14, 7 ഡിസംബർ 2016 (UTC) ==ഒറ്റ വരിലേഖനങ്ങൾ എന്ന വിവക്ഷയിൽ വരുന്നവയുടെ മാനദണ്ഡം എന്താണ്?== എന്റെ ഗ്രാമം തിരുത്തലിൽ അനേകം ലേഖനങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചിട്ടുണ്ടല്ലോ? അവയിൽ ലിസ്റ്റുചെയ്തിരുന്ന ലേഖനങ്ങൾ പലരും വിവർത്തനം ചെയ്യാൻ ശ്രമം നടത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഞാനും കുറച്ചു ലേഖനങ്ങൾ വിവർത്തനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. അവയിൽക്കൊടുത്ത അവലംബങ്ങൾ ചേർത്തിട്ടുമുണ്ട്. രണ്ടിൽക്കൂടുതൽ അവലംബങ്ങൾ വേണമെന്നാണല്ലോ പൊതുനയം. ഒറ്റ വരിലേഖനങ്ങൾ എന്ന വിവക്ഷയിൽ വരുന്നവയുടെ മാനദണ്ഡം അറിയാൻ ആഗ്രഹം ഉണ്ട്. ഇക്കഴിഞ്ഞ മാസം (നവംബറിൽ) എഴുതിയ പല ലേഖനങ്ങളും പരിശോധിച്ച് ഒറ്റവരി ലേഖനം എന്നു വിളിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. (ഉദാഹരണം: ബൊംബ്രാണ 18:15, 29 ഒക്ടോബർ 2016‎, 4,741 bytes) എന്നാൽ അത്തരം ലേഖനങ്ങളെ തിരിക്കാനുള്ള മാനദണ്ഡം എന്താണ്? പലതിലും ഒറ്റവരിയല്ല ഉള്ളത്. ഇതേ ലേഖനങ്ങളുടെ ഇംഗ്ലിഷ് പതിപ്പുകൾ അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണല്ലോ ഈ ലേഖനങ്ങൾ വിവർത്തനം ചെയ്തത്. എന്നാൽ https://en.wikipedia.org/wiki/ ഇംഗ്ലിഷിൽ ഉള്ള ബൊംബ്രാണ എന്ന ലേഖനം നോക്കുക. ഇത് 09:34, 14 December 2008‎ നാണ് നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടത്. ഇതു ഇതുവരെ <u>ഒറ്റവരി </u>എന്നു തിരിച്ചിട്ടില്ല. ഇംഗ്ലിഷിൽ ലേഖനത്തിനു പഞ്ഞമൊന്നുമില്ലല്ലോ? അവസാനം തിരുത്തിയപ്പോൾ ഈ ലേഖനത്തിനു വെറും 2,904 bytes മാത്രമേയുള്ളു. എന്നാൽ മലയാള ലേഖനത്തിനാകട്ടെ, 4,741 bytes ഉണ്ട്. കൂടാതെ കിട്ടാവുന്നതിൽ 3 അവലംബങ്ങളും ചേർത്തിട്ടുണ്ട്. Bombrana is a village in Kasaragod district in the state of Kerala, India.[1] എന്നു മാത്രം ചേർത്ത ആ ലേഖനം ഇന്നും നിലനിന്നു വരുന്നു. ഇതു ആരും കാണാതെ പോയതാണോ എന്ന് അന്വേഷിച്ചു. പക്ഷെ, എന്റെ ഗ്രാമം ത്തിൽ കൊടുത്തിരിക്കുന്ന ഏതാണ്ടെല്ലാ ലേഖനത്തിന്റെയും സ്ഥിതിയാണിത്. എങ്കിൽ "ഈ ലേഖനം പ്രതിപാദ്യ വിഷയത്തെക്കുറിച്ച് പ്രാഥമികവിവരങ്ങൾ പോലും നൽകാത്ത ഒറ്റവരി ലേഖനമായി 2016 നവംബർ മുതൽ തുടരുന്നു. കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ ചേർത്ത് ഈ ലേഖനത്തെ വികസിപ്പിക്കാൻ സഹകരിക്കുക.” എന്നു ഏതാനും ദിവസം മുമ്പു മാത്രം തുടങ്ങിയ ലേഖനത്തിൽ നിർദ്ദേശം ചേർത്തതു ശരിയായോ ? വർഷങ്ങളായി ഇത്തരം ലേഖനങ്ങൾ കിടക്കുമ്പോൾ ആണേന്നോർക്കുക. മാത്രമല്ല, പ്രത്യേകിച്ചും കാസറഗോഡ് ജില്ലയെക്കുറിച്ച് ഇത്ര വിവരമെങ്കിലും കിട്ടുന്ന ലേഖനങ്ങൾ ഉണ്ടായതു തന്നെ വലിയ കാര്യമല്ലെ? എഴുതിയ കാര്യങ്ങൾ ആധികാരികമാകുകയല്ലെ, ലേഖനം വലുതാക്കുന്നതിലും ഭേദം? താഴെപ്പറയുന്ന ലേഖനങ്ങളും ഈ മാനദണ്ഡമനുസരിച്ച് ഒറ്റവരി ലേഖനങ്ങൾ തന്നെയല്ലെ?. *[[പൊവ്വൽ കോട്ട]] *[[അമ്പലത്തറ]] *[[കോടോം]] *[[മുതലപ്പൊഴി]] *[[അയ്യമ്പുഴ(ഗ്രാമം)]] *[[വെണ്മനാട്]] *[[മുരണി]] *[[മുല്ലശ്ശേരി]] *[[വെള്ളറക്കാട്‌]] *[[വോർക്കാടി]] *[[ഒഴൂർ]] *[[വെള്ളരിക്കുണ്ട് താലൂക്ക്]] *[[മംഗൽപാടി]] *[[ഹൊസബെട്ടു]] *[[മുട്ടത്തൊടി]] *[[വെങ്ങനെല്ലൂർ]] *[[അംഗഡിമൊഗറു]] *[[ബോവിക്കാനം]] *[[അജാനൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]] *[[കോട്ടുവള്ളി]] '''എന്റെ ഗ്രാമം''' എന്ന പരിപാടിയുടെ ലിങ്ക് ഉപഭോക്താവിന്റെ പേജിൽ നിന്നും നീക്കം ചെയ്തതാണോ? അതു കാണുന്നില്ല. പറ്റുമെങ്കിൽ പുനഃസ്ഥാപിക്കണേ. രാംജേചന്ദ്രൻ 20:35, 10 ഡിസംബർ 2016 (UTC) ==ശൂന്യതാൾ== ശൂന്യത്താൾ വരാതെ ശ്രദ്ധിക്കുന്നതാണ്. നിർദ്ദേശത്തിനു നന്ദി അറിയിക്കുന്നു. അഭിപ്രായങ്ങൾ അപ്പോഴപ്പോൾ അറിയിക്കണം എന്നു അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു. [[ഉപയോക്താവ്:Ramjchandran|Ramjchandran]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ramjchandran|സംവാദം]]) 12:57, 5 ജനുവരി 2017 (UTC) == എന്താണ് നടക്കുന്നത് എന്ന് ഒരു പിടിയും കിട്ടുന്നില്ല. == പ്രിയ സുഹൃത്തേ, എനിക്കു ഗ്രീഷ്മാസ് എന്ന ഉപഭോക്താവിൽ നിന്നും ലഭിച്ച ഒരു അറിയിപ്പാണ്. "പ്രിയ രാമചന്ദ്രൻ സാർ, താങ്കളുടെ ലേഖനങ്ങളിൽ കുറേയെണ്ണം ആ സമയത്ത് ഒറ്റ വരി ലേഖനമായിരുന്നതും പിന്നീട് അതേക്കുറിച്ച് താങ്കളുടെ പേജിൽ എഴുതിയിരുന്നതുമാണല്ലോ. പിന്നെ വീണ്ടുമൊരു പരാതിയുടെ ആവശ്യകതയും വാൻഡലിസമാണോ എന്നുമൊക്കെ കുറിച്ചിരിക്കുന്നു. മറ്റുള്ളവരെ തീരെ മോശക്കാരായി കാണരുതെന്ന് അഭ്യർത്ഥിച്ചു കൊള്ളുന്നു. "ആരാണ് ഗ്രീഷ്മാസ്?" എന്ന ചോദ്യം തന്നെ ഉചിതമല്ലല്ലോ രാമചന്ദ്രൻ സർ.ഇനി താങ്കൾക്കു ബുദ്ധിമുട്ടു തോന്നുന്നെങ്കില് ഈ പരിപാടി അങ്ങ് അവസാനിപ്പിച്ചാലോ എന്നും ആലോചിക്കുന്നുണ്ട്. ഈ വിലയുള്ള സമയം മറ്റു കാര്യങ്ങള്ക്കു ചിലവഴിക്കാമല്ലോ. നന്ദി." ഇതാണ് ആ സുഹൃത്ത് എഴുതിയിരിക്കുന്നത്. എന്റെ ന്യായമായ സംശയം ഞാൻ അറിയിച്ചെന്നേയുള്ളു. ഇത് നെറ്റിന്റെ ലോകമല്ലെ? എന്തും സംഭവിക്കാമല്ലോ? വാൻഡലിസവും. ഞാനും താങ്കളുമൊക്കെ സ്വന്തം ഐഡറ്റിറ്റി വ്യക്തമാക്കിയാണല്ലൊ ഇവിടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നത്? ഞാൻ ലേഖനം എഴുതിത്തീരും മുമ്പേതന്നെ ഒറ്റവരി എന്ന ഫലകം വന്നുതുടങ്ങിയപ്പോൾ ഇത്തരം ലേഖനങ്ങളുടെ സ്ഥിതി ഞാൻ തിരക്കി. പലതും വർഷങ്ങളോളം ഒറ്റവരിയായിക്കിടന്നിട്ടും അവയ്ക്കൊന്നും ഒറ്റവരി എന്ന ഫലകം നൽകിയിട്ടില്ല. ലേഖനം വിപുലീകരിക്കുവാൻ സാവകാശമ്പോലും നൽകാതെ ഒറ്റവരി എന്നു ഫലകം നൽകുകയാണു ചെയ്തിരിക്കുന്നത്. ഈ കാലയളവിൽ ഒറ്റവരിയിൽ നിലനിന്ന മറ്റു ലേഖനങ്ങൾക്കു പലതിലും ഫലകം നൽകിയിട്ടുമില്ല. മാത്രമല്ല, വിക്കിപീഡിയയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന വിരലിലെണ്ണാവുന്നവരെ മാത്രമേ എനിക്കു ഫോണിൽക്കൂടിയോ ഫേസ്ബുക്കിൽക്കൂടിയോ പരിചയമുള്ളു. ഒരേ കാഴ്ച്ചപ്പാടും മനോഭാവവുമുള്ളവർ എന്നതുമാത്രമാണ് നമ്മെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ഘടകം. ആയതിനാൽ ആരോടും പരിഭവത്തിന്റെ ആവശ്യമേ ഉദിക്കുന്നില്ല. വിക്കിപീഡിയ (മലയാളം) ഉന്നതിയിലെത്തണം എന്ന ആഗ്രഹമേയുള്ളു. തെറ്റായ പ്രവണതകളെ വിമർശിക്കുവാൻ സ്വന്തം അഭിപ്രായം പറയുവാൻ മടിയൊന്നുമില്ല. അത് ഏതു വ്യക്തി എന്നല്ല, നമ്മുടെ ലക്ഷ്യം മാത്രമേ അപ്പോൾ ഓർക്കൂ. കാരണം വ്യക്തികളെ ഞാൻ വെറുക്കുന്നില്ല. ശാസ്ത്രഅദ്ധ്യാപകൻ എന്ന നിലയിൽ വിശകലനം പല കാര്യങ്ങളിലും ചെയ്യാൻ ശ്രമിച്ചിട്ടുണ്ട്. വിമർശിച്ചിട്ടുമുണ്ട്. അദ്ധ്യാപകൻ എന്ന നിലയിൽ അതിനവകാശവുമുണ്ട് എന്നു കരുതുന്നയാളാണ് ഞാൻ. എന്റെ സംവാദത്താളിൽ എഴുതിയ ഈ സുഹൃത്ത് ആരാണെന്നറിയില്ല. അജ്ഞാതനായ ആ സുഹൃത്തിനെപ്പോലെ ഞാൻ ഒരു ഫലകത്തിലും ഒറ്റവരി ലേഖനമെന്നു ചേർത്തിട്ടില്ല. എന്റെ കാഴ്ച്ചപ്പാടിൽ ഒറ്റവരി ലേഖനമെങ്കിലും ഒരു വിഷയത്തെപ്പറ്റി ഉണ്ടായിരുന്നാൽ ഭാവിയിൽ അത് വികസിപ്പിക്കാമല്ലോ? പക്ഷെ, അത് ഒറ്റവരി ലേഖനമായി എത്രനാൾ കിടക്കണം എന്നു ഒരു സമയ പരിധി നിശ്ചയിച്ചിരുന്നെങ്കിൽ നന്നായിരുന്നു. ഇത് എന്റെ അഭ്യർത്ഥനയാണ്. അതുപോലെ മറ്റൊരു സുഹൃത്തിന്റെ എഴുത്തിനെപ്പറ്റി വിമർശിച്ചപോലെ, നാം ഇത്തരം ലേഖനങ്ങൾ എഴുതുമ്പോൾ നിഷ്പക്ഷരാവണം. പ്രത്യേകിച്ചും മതം, ജാതി ഇവയുടെ കണക്കുകൾ പറയുമ്പോൾ. ഇവിടെയിത്ര പള്ളിയുണ്ട്, അമ്പലമുണ്ട് ഇവർ ഇന്ന വ്കിശ്വാസക്കാരാണ് എന്നൊക്കെ പറയുമ്പോൾ നമ്മുടെ കാഴ്ച്ചപ്പാടുകൾക്കു പ്രസക്തി കാണരുത്. ഇത് എന്റെ അഭിപ്രായം മാത്രമാണ്. ഇത് എല്ലാവരും അംഗീകരിക്കണമെന്നുണ്ടോ? ചർച്ച ചെയ്തല്ലെ വിക്കിപീഡിയ പല നയങ്ങളും നടപ്പാക്കുന്നത്? ഞാനെന്താണൂ ചെയ്യേണ്ടത്, താങ്കൾ പറയൂ? --[[ഉപയോക്താവ്:Ramjchandran|Ramjchandran]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ramjchandran|സംവാദം]]) 20:53, 10 ജനുവരി 2017 (UTC) നിർദ്ദേശത്തെ സർവാത്മനാ സ്വാഗതം ചെയ്യുന്നു. തെറ്റുകളുണ്ടായെങ്കിൽ നിർവ്യാജം ഖേദിക്കുന്നു. കൂടുതൽ ഊർജ്ജസ്വലമായി വിക്കിപീഡിയയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നതാണ്. കൃത്യസമയത്ത് നിർദ്ദേശങ്ങളും വിമർശനങ്ങളും അറിയിക്കുമല്ലോ? നന്ദി. --[[ഉപയോക്താവ്:Ramjchandran|Ramjchandran]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ramjchandran|സംവാദം]]) 18:18, 11 ജനുവരി 2017 (UTC) == Translation == Hello, could you please translate '''Automatic refresh''' to {{#language:ml}}? Thanks [[ഉപയോക്താവ്:-XQV-|-XQV-]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:-XQV-|സംവാദം]]) 20:23, 11 ജനുവരി 2017 (UTC) :Hi, dear [[ഉപയോക്താവ്:-XQV-|-XQV-]], unfortunately there is no exact Malayalam word to each and every English or foreign word. We have a custom prevailed in our language that to adopt that particular word as such into our language as a Malayalam word. So there is no exact word for Refresh in the sense of technological use and our people ordinarily termed it as '''ആട്ടോമാറ്റിക് റീഫ്രഷ് (Automatic refresh)''' . But literally it can stated as '''refresh = പുതുക്കൽ (Puthukkal) or ആയാസം തീർക്കൽ (Aayasam theerkkal)'''. The next word Auto has also no exact word in Malayalam. But usually the word '''സ്വയം (Swayam)''' using as a meaning of '''Auto'''. <ref>https://www.google.co.in/search?q=refresh+meaning+in+malayalam&ie=utf-8&oe=utf-8&gws_rd=cr&ei=qsF3WJb5JMf_vgS_6rnACw</ref> :Then we can translate '''Automatic refresh = സ്വയം പുതുക്കൽ or സ്വയം ആയാസം തീർക്കൽ (swayam puthukkal or swayam aayasam theerkkal)'''. It seems that the first word is more beautiful and original {{പുഞ്ചിരി}} --[[ഉപയോക്താവ്:Adv.tksujith|Adv.tksujith]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adv.tksujith|സംവാദം]]) 18:10, 12 ജനുവരി 2017 (UTC) ==References== <references/> == Share your experience and feedback as a Wikimedian in this global survey == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> Hello! The Wikimedia Foundation is asking for your feedback in a survey. We want to know how well we are supporting your work on and off wiki, and how we can change or improve things in the future.<ref group=survey>This survey is primarily meant to get feedback on the Wikimedia Foundation's current work, not long-term strategy.</ref> The opinions you share will directly affect the current and future work of the Wikimedia Foundation. You have been randomly selected to take this survey as we would like to hear from your Wikimedia community. To say thank you for your time, we are giving away 20 Wikimedia T-shirts to randomly selected people who take the survey.<ref group=survey>Legal stuff: No purchase necessary. Must be the age of majority to participate. Sponsored by the Wikimedia Foundation located at 149 New Montgomery, San Francisco, CA, USA, 94105. Ends January 31, 2017. Void where prohibited. [[m:Community Engagement Insights/2016 contest rules|Click here for contest rules]].</ref> The survey is available in various languages and will take between 20 and 40 minutes. <big>'''[https://wikimedia.qualtrics.com/SE/?SID=SV_6mTVlPf6O06r3mt&Aud=VAE&Src=53VAEAI Take the survey now!]'''</big> You can find more information about [[m:Community_Engagement_Insights/About_CE_Insights|this project]]. This survey is hosted by a third-party service and governed by this [[:foundation:Community_Engagement_Insights_2016_Survey_Privacy_Statement|privacy statement]]. Please visit our [[m:Community_Engagement_Insights/Frequently_asked_questions|frequently asked questions page]] to find more information about this survey. If you need additional help, or if you wish to opt-out of future communications about this survey, send an email to surveys@wikimedia.org. Thank you! --[[:m:User:EGalvez (WMF)|EGalvez (WMF)]] ([[:m:User talk:EGalvez (WMF)|talk]]) 22:01, 13 ജനുവരി 2017 (UTC) </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Community_Engagement_Insights/MassMessages/Lists/2016/53-VAEAI&oldid=16205394 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:EGalvez (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> <references group=survey /> == Your feedback matters: Final reminder to take the global Wikimedia survey == (''Sorry for writing in English'') <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> Hello! This is a final reminder that the Wikimedia Foundation survey will close on '''28 February, 2017 (23:59 UTC)'''. The survey is available in various languages and will take between 20 and 40 minutes. '''[https://wikimedia.qualtrics.com/SE/?SID=SV_6mTVlPf6O06r3mt&Aud=VAE&Src=53VAEAI Take the survey now.]''' If you already took the survey - thank you! We won't bother you again. '''About this survey:''' You can find more information about [[m:Community_Engagement_Insights/About_CE_Insights|this project here]] or you can read the [[m:Community_Engagement_Insights/Frequently_asked_questions|frequently asked questions]]. This survey is hosted by a third-party service and governed by this [[:foundation:Community_Engagement_Insights_2016_Survey_Privacy_Statement|privacy statement]]. If you need additional help, or if you wish to opt-out of future communications about this survey, send an email through EmailUser function to [[:m:Special:EmailUser/EGalvez_(WMF)| User:EGalvez (WMF)]]. '''About the Wikimedia Foundation:''' The [[:wmf:Home|Wikimedia Foundation]] supports you by working on the software and technology to keep the sites fast, secure, and accessible, as well as supports Wikimedia programs and initiatives to expand access and support free knowledge globally. Thank you! --[[:m:User:EGalvez (WMF)|EGalvez (WMF)]] ([[:m:User talk:EGalvez (WMF)|talk]]) 19:39, 21 ഫെബ്രുവരി 2017 (UTC) </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Community_Engagement_Insights/MassMessages/Lists/2016/53-VAEAI&oldid=16205394 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:EGalvez (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == 12ആം അല്ലെങ്കിൽ 75 ആം എന്നതിനു പകരം ലിപ്യന്തരണത്തിൽ 12ന്റെ കൂടെ ദീർഘചിഹ്നവും അനുസ്വാരവും നൽകി എഴുതാനാവുമോ അതിനെന്താണു വഴി? == [[ഉപയോക്താവ്:Ramjchandran|Ramjchandran]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ramjchandran|സംവാദം]]) 19:18, 16 സെപ്റ്റംബർ 2017 (UTC) == അംഗീകാരത്തിന് നന്ദി == '''നവാഗത ശലഭപുരസ്കാരം''' നൽകിയതിനും '''സ്വതേ റോന്തുചുറ്റൽ അവകാശം''' നൽകിയതിനും സ്നേഹപൂർവ്വം നന്ദി അറിയിക്കുന്നു. ഒരൽപം ഒഴിവ് കിട്ടിയാൽ ഇപ്പോൾ എന്റെ ലോകം ഇതാണ്. ഈ ഉത്തരവാദിത്തം എത്രകണ്ട് കാര്യക്ഷമമായി ചെയ്യാൻ കഴിയുമെന്ന് അറിയില്ല. എങ്കിലും ശ്രമിക്കാം. Kaitha Poo Manam 13:57, 18 ജനുവരി 2018 (UTC) == Difference between Position And direction == Are you absolutely sure you know what the P in GPS stands for Direction ? So you want to correct my 20 years of experience in advising 15 governments and security agencies? [[ഉപയോക്താവ്:Kaippally|Kaippally]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kaippally|സംവാദം]]) 02:09, 14 ഒക്ടോബർ 2018 (UTC) == വിക്കിസംഗമോത്സവം 2018 == <div style="background-color:#FAFAFA; color:#1C2069"> If you are not able to read the below message, please click [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിസംഗമോത്സവം - 2018/സ്വാഗതം/en|here for the English version]] </div> <div style="padding:5px; background-color:#F1F1DE;"> <div style="border:1px solid #C2dfff; -moz-box-shadow: 0 1px 3px rgba(0, 0, 0, 0.35); -webkit-box-shadow: 0 1px 3px rgba(0, 0, 0, 0.35); box-shadow: 0 1px 3px rgba(0, 0, 0, 0.35); background: #E7FFFF; background: -moz-linear-gradient(top, #A7D7F9 0%, #7db9e8 100%); background: -webkit-gradient(linear, left top, left bottom, color-stop(0%,#E7FFFF), color-stop(100%,#7db9e8)); background: -webkit-linear-gradient(top, #E7FFFF 0%,#7db9e8 100%); background: -o-linear-gradient(top, #E7FFFF 0%,#7db9e8 100%); background: -ms-linear-gradient(top, #E7FFFF 0%,#7db9e8 100%); background: linear-gradient(top, #E7FFFF 0%,#7db9e8 100%); -moz-border-radius: 7px; -webkit-border-radius: 7px; border-radius: 7px; font-family:Calibri, Verdana, sans-serif;"> <table width="100%" cellspacing="0" cellpadding="0" valign="top" border="0" style="background:transparent; font-size:14px;"> <tr> {| style="border:2px #FFA500 solid; padding:2em; border-collapse:collapse; width:100%;" |- [[File:WikiSangamothsavam_2018_banner_2.svg|520px|upright|center|link=വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിസംഗമോത്സവം_-_2018]] |- ! style="background-color:#FAFAFA; color:#000000; padding-left:2em;padding-right:2em; padding-top:.5em;" align=left |നമസ്കാരം! {{BASEPAGENAME}}, <span class="plainlinks"> മലയാളം വിക്കിമീഡിയ പദ്ധതികളിലെ ഉപയോക്താക്കളുടേയും വിക്കിപദ്ധതികളിൽ താല്പര്യമുള്ളവരുടേയും വാർഷിക ഒത്തുചേരലായ [[:വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിസംഗമോത്സവം - 2018|വിക്കിസംഗമോത്സവം 2018]], 2019 ജനുവരി 19, 20, 21 തീയതികളിൽ കൊടുങ്ങല്ലൂർ വികാസ് ആഡിറ്റോറിയത്തിൽ വച്ച് നടക്കുന്നു.<br> കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്കായി വിക്കിസംഗമോത്സവത്തിന്റെ [http://ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിസംഗമോത്സവം_-_2018 ഔദ്യോഗിക താൾ] കാണുക. സാമൂഹ്യ മാദ്ധ്യമമായ ഫേസ്‌ബുക്കിലും [http://www.facebook.com/wikisangamolsavam കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ] ലഭ്യമാണ്. സംഗമോത്സവത്തിൽ പങ്കെടുക്കുവാൻ താങ്കളുടെ പേര് [https://ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിസംഗമോത്സവം_-_2018/പങ്കെടുക്കാൻ ഇവിടെ] രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുക. </span> സംഗമോത്സവത്തിലെ ഒന്നാം ദിനമായ ജനുവരി 19 ശനിയാഴ്ച രാവിലെ 10 ന് വിസംഗമോത്സവം ഉദ്ഘാടന ചടങ്ങ് ആരംഭിക്കുന്നതാണ്. അന്നേ ദിവസം വിക്കിവിദ്യാർത്ഥി സംഗമം, വിക്കിപീഡിയ പരിചയപ്പെടുത്തൽ, വിക്കിപീഡിയ തൽസ്ഥിതി അവലോകനം, വിവിധ സമാന്തര സെഷനുകളിലായി വിക്കിപീഡിയ, വിക്കിഡാറ്റ, സ്വതന്ത്ര വിജ്ഞാനം തുടങ്ങിയ മേഖലകളിലെ പ്രബന്ധാവതരണങ്ങൾ മുതലായവ നടക്കും. രാത്രി മലയാളം വിക്കിപീഡിയയെ കുറിച്ച് ഓപ്പൺ ഫോറം ഉണ്ടാകും. രണ്ടാം ദിനത്തിൽ, ജനുവരി 20 ഞായറാഴ്ച രാവിലെ പ്രാദേശിക ചരിത്ര രചന സംബന്ധിച്ച സെമിനാറോടെ സംഗമോത്സവം ആരംഭിക്കും. അന്നേ ദിവസവും വിവിധ സമാന്തര സെഷനുകളിലായി വിക്കിപീഡിയ, വിക്കിഡാറ്റ, സ്വതന്ത്ര വിജ്ഞാനം തുടങ്ങിയ മേഖലകളിലെ പ്രബന്ധാവതരണങ്ങൾ നടക്കും. രാത്രി വിക്കി ചങ്ങാത്തം ഉണ്ടാകും. മൂന്നാം ദിനത്തിൽ, ജനുവരി 21 തിങ്കളാഴ്ച രാവിലെ മുതൽ വിക്കിജലയാത്രയാണ്. മുസിരിസ് പൈതൃക കേന്ദ്രങ്ങളായ ജൂത ചരിത്ര മ്യൂസിയം പാലിയം കൊട്ടാരം മ്യൂസിയം സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ മ്യൂസിയം തുടങ്ങിയ 8 മ്യൂസിയങ്ങളും കൊടുങ്ങല്ലൂർ ക്ഷേത്രം, തിരുവഞ്ചിക്കുളം ക്ഷേത്രം, പട്ടണം പര്യവേക്ഷണം തുടങ്ങിയ കേന്ദ്രങ്ങളും ഒരു ദിവസം നീളുന്ന ഈ ജലയാത്രയിൽ സന്ദർശിക്കും. വിക്കിസംഗമോത്സവം - 2018 ന്റെ ഭാഗമാകുവാനും, താങ്കളുടെ അനുഭവങ്ങൾ പങ്കുവെയ്ക്കുവാനും മലയാളം വിക്കിസമൂഹത്തെ ശക്തിപ്പെടുത്തുവാനും വിക്കിസമൂഹത്തിന്റെ പേരിൽ ഹാർദ്ദമായി സ്വാഗതം ചെയ്യുന്നു. വിക്കിപീഡിയയിലെ താങ്കളുടെ [[Special:Contributions/{{BASEPAGENAME}}|സംഭാവനകൾക്ക് ]] നന്ദി പറഞ്ഞുകൊള്ളുന്നു. താങ്കളെ 2019 ജനുവരി 19, 20, 21 തീയതികളിൽ കൊടുങ്ങല്ലൂരിൽ വച്ച് കാണാമെന്ന പ്രതീക്ഷയോടെ.. സംഘാടകസമിതിക്കുവേണ്ടി. [[User:Ranjithsiji|രൺജിത്ത് സിജി]] |}</div>--[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 10:54, 15 ജനുവരി 2019 (UTC) </div> <!-- //ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%B5%E0%B5%BC%E0%B4%97%E0%B5%8D%E0%B4%97%E0%B4%82:%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF_%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B4%B0%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%A8%E0%B4%BF%E0%B5%BC%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%B9%E0%B4%95%E0%B5%BC എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji@mlwiki അയച്ച സന്ദേശം --> ==വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2019== <div style="width: 99%; color: #111; {{box-shadow|0|0|6px|rgba(0, 0, 0, 0.55)}} {{border-radius|2px}}"> <div style="overflow:hidden; height:auto; background: #fde7ff; width: 100%; padding-bottom:18px;"> <div style="font-size: 35px; margin-top: 24px;margin-left: 16px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height: 2em;">[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2019|വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2019]][[File:Women in Red logo.svg|100px]] <div style="margin-right:1em; float:right;">[[പ്രമാണം:Wikipedia Community cartoon - for International Women's Day.svg|300px|center|link=]]</div></div> <div style="font-size: 20px; padding-top: 10px; margin-left: 16px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height:2em; color: #333; "> പ്രിയ സുഹൃത്തേ,<br/> അന്താരാഷ്ട്ര വനിതാദിനം, വിക്കിലൗസ് ലൗ പദ്ധതി എന്നിവയോട് അനുബന്ധിച്ച് 10 ഫെബ്രുവരി 2019 - 31 മാർച്ച് 2019 വരെ സംഘടിപ്പിക്കുന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2019|വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2019]]''' തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിൽ പങ്കെടുക്കാനായി താങ്കളെ ക്ഷണിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയ പദ്ധതികളിലെ ലിംഗഅസമത്വം കുറയ്ക്കാനും സ്ത്രീകളെ സംബന്ധിക്കുന്ന ലേഖനങ്ങൾ എഴുതുവാനും ഉദ്ദേശിച്ചുള്ള പദ്ധതിയാണിത്. സ്ത്രീകളുടെ ജീവചരിത്രത്തെക്കുറിച്ചും ലിംഗസമത്വത്തെക്കുറിച്ചും തുല്യതയ്ക്കായുള്ള പോരാട്ടങ്ങളെപ്പറ്റിയും ഒക്കെ പുതിയ ലേഖനങ്ങൾ ആരംഭിക്കാം. കുറഞ്ഞത് 5 ലേഖനങ്ങളെങ്കിലും എഴുതുന്ന ലേഖകർക്ക് സമ്മാനമായി പോസ്റ്റ്കാർഡുകൾ ലഭിക്കുന്നതാണ്. <div style="text-align:center;"> <!-- Please edit the "URL" accordingly, especially the "section" number; thanks --> {{Clickable button 2|ഇവിടെ പേരു ചേർക്കാം|url=https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF:%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF_%E0%B4%B2%E0%B5%97%E0%B4%B8%E0%B5%8D_%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%AE%E0%B5%86%E0%B5%BB_2019&action=edit&section=5 |class=mw-ui-progressive}} </div> കൂടുതൽ വിവരങ്ങളും നിയമാവലിയും അറിയാനായി [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2019|വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2019]] താൾ സന്ദർശിക്കുക. ഈ പദ്ധതി വിജയകരമാക്കിതീർക്കാൻ താങ്കളുടെ സഹകരണം പ്രതീക്ഷിച്ചുകൊണ്ട്, സ്നേഹമോടെ--[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 11:33, 7 ഫെബ്രുവരി 2019 (UTC) </div> </div> </div> == സഹായമേശയിൽ ഇട്ട ചോദ്യത്തിനുള്ള അഭിപ്രായം == [https://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF:%E0%B4%B8%E0%B4%B9%E0%B4%BE%E0%B4%AF%E0%B4%AE%E0%B5%87%E0%B4%B6 സഹായമേശയിൽ] ഞാൻ ഒരു ചോദ്യം ചോദിച്ചിട്ടുണ്ട്. അതിന് താങ്കൾക്ക് ഉത്തരമുണ്ടെങ്കിൽ ദയവായി മറുപടി ചേർക്കണമെന്ന് അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു. [[ഉപയോക്താവ്:Adithyak1997|Adithyak1997]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adithyak1997|സംവാദം]]) 05:06, 27 ഡിസംബർ 2019 (UTC) ==വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2020== <div style="width: 99%; color: #111; {{box-shadow|0|0|6px|rgba(0, 0, 0, 0.55)}} {{border-radius|2px}}"> <div style="overflow:hidden; height:auto; background: #eec4d6; width: 100%; padding-bottom:18px;"> <div style="font-size: 33px; margin-top: 24px;margin-left: 16px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height: 2em;">[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2020|വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2020]][[File:Wiki Loves Women South Asia 2020.svg|100px]] <div style="margin-right:1em; float:right;"></div></div> <div style="font-size: 20px; padding-top: 10px; margin-left: 16px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height:2em; color: #333; "> പ്രിയ സുഹൃത്തേ,<br/> വിക്കിമീഡിയ പദ്ധതികളിലെ ലിംഗഅസമത്വം കുറയ്ക്കുന്നതിനും ദക്ഷിണേഷ്യൻ സ്ത്രീകളെക്കുറിച്ചുള്ള ജീവചരിത്രങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനുമായി 1 ഫെബ്രുവരി 2020 - 31 മാർച്ച് 2020 വരെ സംഘടിപ്പിക്കുന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2020|വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2020]]''' തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിൽ പങ്കെടുക്കാനായി താങ്കളെ ക്ഷണിക്കുന്നു. [[പ്രമാണം:Wikipedia Community cartoon - for International Women's Day.svg|300px|center|link=]] <div style="text-align:center;"> <!-- Please edit the "URL" accordingly, especially the "section" number; thanks --> {{Clickable button 2|ഇപ്പോൾ തന്നെ പേരു ചേർക്കുക!|url=https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF:%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF_%E0%B4%B2%E0%B5%97%E0%B4%B8%E0%B5%8D_%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%AE%E0%B5%86%E0%B5%BB_2020/%E0%B4%AA%E0%B4%99%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B5%86%E0%B4%9F%E0%B5%81%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B5%81%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%A8%E0%B4%B5%E0%B5%BC&action=edit |class=mw-ui-progressive}} </div> കൂടുതൽ വിവരങ്ങളും നിയമാവലിയും അറിയാനായി [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2020|വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2020]] താൾ സന്ദർശിക്കുക. ഈ പദ്ധതി വിജയകരമാക്കിത്തീർക്കുവാൻ താങ്കളുടെ സഹകരണം പ്രതീക്ഷിച്ചുകൊണ്ട്, സ്നേഹമോടെ--[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 18:34, 31 ജനുവരി 2020 (UTC) </div> </div> </div> == കാര്യനിർവ്വാഹകരുടെ കാലാവധി == [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_(നയരൂപീകരണം)#കാര്യനിർവ്വാഹകരുടെ_കാലാവധി]] കാണുക--'''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 20:27, 27 ജൂലൈ 2020 (UTC) == വിക്കികോൺഫറൻസ് കേരള 2023 ലേക്ക് സ്വാഗതം == {| style="border:4px #018543 solid; padding:1em; border-collapse:collapse; width:100%;" |- ! style="background-color:#FAFAFA; color:#000000; padding-left:2em;padding-right:2em; padding-top:1em;" align=left | <span class="plainlinks"> പ്രിയ {{BASEPAGENAME}}, വിക്കികോൺഫറൻസ് കേരള 2023 പരിപാടിയിൽ പങ്കെടുക്കാനായി താങ്കളെ ക്ഷണിക്കുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:മലയാളം വിക്കിപീഡിയ ഇരുപത്തൊന്നാം വാർഷികം|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയുടെ ഇരുപത്തൊന്നാം ജന്മദിനാഘോഷം]] 2023 ഡിസംബർ 23 ന് തൃശ്ശൂർ സെന്റ്.തോമസ്സ് കോളേജിൽ വച്ച് വിക്കികോൺഫറൻസ് കേരള 2023ന്റെ ഭാഗമായി സംഘടിപ്പിക്കുകയാണ്. അന്നേ ദിവസം മലയാളം വിക്കിപീഡിയയുടെയും അനുബന്ധപദ്ധതികളുടേയും പ്രവർത്തനങ്ങളും അവലോകനവും ഉണ്ടായിരിക്കുന്നതാണ്. കൂടാതെ സ്വതന്ത്രസോഫ്റ്റ്വയർ, മലയാളം കമ്പ്യൂട്ടിങ്ങ്, ഓപ്പൺ ഡാറ്റ, ഓപ്പൺസ്ട്രീറ്റ്മാപ്പ് തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ വിക്കിപീഡിയയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടുള്ള പ്രൊജക്റ്റുകളുടെ അവതരണങ്ങളുമുണ്ടാകും. [[File:Wiki Conference Kerala 2023 Post Card ml.png|upright|820px|center|link=[[m:WikiConference Kerala]]]] വിക്കിമീഡിയ സംരഭങ്ങളുമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന അനുബന്ധ സംഘടനകളുടേയും കമ്മ്യൂണിറ്റികളുടേയും ഒരു കൂട്ടായ്മയാണ് വിക്കികോൺഫറൻസ് കേരള സംഘടിപ്പിക്കുന്നത്. കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്കായി [[m:WikiConference Kerala|വിക്കികോൺഫറൻസ് കേരള 2023-ന്റെ ഔദ്യോഗിക താൾ]] കാണുക. വിക്കികോൺഫറൻസ് കേരള 2023-ന് പങ്കെടുക്കാൻ താങ്കളുടെ പേര് [https://docs.google.com/forms/d/1LEY2kfPykJ_LARAM4P2nq42bhFirb6SAS75sYyMXzz0 രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുക]. ഈ പരിപാടിയുടെ ഭാഗമാവാൻ താങ്കളെ ഹാർദ്ദമായി സ്വാഗതം ചെയ്യുന്നു. [[:m:WikiConference Kerala/Community|സംഘാടകസമിതിക്കുവേണ്ടി]]. -- [[User:Gnoeee|<span style="color:#990000">❙❚❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span><span style="color:#000"> ജിനോയ് </span><span style="color:#006699">❚❙❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span>]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 17:54, 21 ഡിസംബർ 2023 (UTC) |} == ഇൻഡിക് മീഡിയവിക്കി ഡെവലപ്പേഴ്സ് ഉപയോക്തൃ ഗ്രൂപ്പ്സാ - ങ്കേതിക കൂടിയാലോചനകൾ 2024 == സുഹൃത്തുക്കളേ, വിക്കിമീഡിയ പദ്ധതികളിൽ സംഭാവന നൽകുമ്പോൾ വിവിധ സാങ്കേതിക പ്രശ്‌നങ്ങൾ നേരിടുന്ന കമ്മ്യൂണിറ്റി അംഗങ്ങളുടെ ആവശ്യങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കുന്നതിനായി [[m:Indic MediaWiki Developers User Group|ഇൻഡിക് മീഡിയവിക്കി ഡെവലപ്പേഴ്‌സ് യൂസർ ഗ്രൂപ്പ്]] ഒരു കമ്മ്യൂണിറ്റി സാങ്കേതിക കൂടിയാലോചന നടത്തുന്നു. വിക്കിസമൂഹങ്ങളിലുടനീളമുള്ള വെല്ലുവിളികൾ നന്നായി മനസിലാക്കുക, പൊതുവായ പ്രശ്നങ്ങൾ മനസിലാക്കുക, ഭാവി സാങ്കേതിക വികസന പ്രവർത്തനങ്ങൾ കാര്യക്ഷമമാക്കുക എന്നിവയാണ് ഇതിന്റെ ലക്ഷ്യം. താങ്കളുടെ പൊതുവായ പ്രശ്നങ്ങൾ, ആശയങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യേണ്ട ഒരു സർവേയാണ്. ദയവായി (താങ്കളുടെ ഇഷ്ടമുള്ള ഭാഷയിൽ) സർവേ പൂരിപ്പിക്കുക. https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfvVFtXWzSEL4YlUlxwIQm2s42Tcu1A9a_4uXWi2Q5jUpFZzw/viewform?usp=sf_link അവസാന തീയതി 2024 സെപ്റ്റംബർ 21 ആണ്. പ്രവർത്തനത്തെക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ വായിക്കാൻ, ദയവായി സന്ദർശിക്കുക: https://w.wiki/AV78 മുകളിലെ ലിങ്കിൽ സർവേ മലയാളത്തിൽ വായിക്കാൻ ലഭ്യമാണ്. ഒന്നിലധികം പ്രശ്നങ്ങളോ ആശയങ്ങളോ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യാൻ താങ്കൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ ഒന്നിലധികം തവണ താങ്കൾക്ക് സർവേ പൂരിപ്പിക്കാൻ കഴിയും. താങ്കളുടെ സംഭാവനകൾക്ക് നന്ദി! സസ്നേഹം, [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 13:38, 9 സെപ്റ്റംബർ 2024 (UTC) ഇൻഡിക് മീഡിയവിക്കി ഡെവലപ്പർമാരുടെ പേരിൽ <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Indic_Tech_Consults_2024/ml&oldid=27434524 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:KCVelaga@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == 09 നവംബർ 2026 == Hello, malayalamthil type cheyan samayam illathonda english letters use cheyune. [[ഡെപ്യൂട്ടി മേയർ]] improve cheyanam. english wikipedia le [[:en:Deputy_mayor|Deputy mayor]] enna page translate cheythalum mathy [[ഉപയോക്താവ്:TheGreatEditor024|TheGreatEditor024]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:TheGreatEditor024|സംവാദം]]) 16:01, 1 നവംബർ 2026 (UTC) :പ്രതികരണത്തിന് നന്ദി. തീർച്ചയായും ആ പേജിലെ പ്രസക്തമായ വിവരങ്ങൾ സമയം കിട്ടുമ്പോലെ ചേർക്കാം. [[ഉപയോക്താവ്:Adv.tksujith|Adv.tksujith]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adv.tksujith|സംവാദം]]) 17:00, 1 നവംബർ 2026 (UTC) ::നല്ല കാര്യം, ഞാനും സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കാം.[[ഉപയോക്താവ്:TheGreatEditor024|TheGreatEditor024]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:TheGreatEditor024|സംവാദം]]) 17:06, 1 നവംബർ 2026 (UTC) gsdbn5443x57ouju9xe6jlswgwvvf30 0 31582 4682227 4668636 2026-11-02T08:21:41Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 4682227 wikitext text/x-wiki തോമസ് ആൽവ എഡിസൺ (ഫെബ്രുവരി 11, 1847 - ഒക്ടോബർ 18, 1931) ഒരു അമേരിക്കൻ കണ്ടുപിടുത്തക്കാരനും വ്യവസായിയുമാണ്.[1][2][3] വൈദ്യുതോർജ്ജ ഉൽപ്പാദനം, ബഹുജന ആശയവിനിമയം, ശബ്ദ റെക്കോർഡിംഗ്, ചലനചിത്രങ്ങൾ തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ അദ്ദേഹം നിരവധി ഉപകരണങ്ങൾ വികസിപ്പിച്ചെടുത്തു.[4] ഫോണോഗ്രാഫ്, മോഷൻ പിക്ചർ ക്യാമറ, ഇലക്ട്രിക് ലൈറ്റ് ബൾബിൻ്റെ ആദ്യകാല പതിപ്പുകൾ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്ന ഈ കണ്ടുപിടുത്തങ്ങൾ ആധുനിക വ്യാവസായിക ലോകത്ത് വ്യാപകമായ സ്വാധീനം ചെലുത്തിയിട്ടുണ്ട്.[5] നിരവധി ഗവേഷകരോടും ജീവനക്കാരോടും ഒപ്പം പ്രവർത്തിച്ച്, സംഘടിത ശാസ്ത്രത്തിൻ്റെയും ടീം വർക്കിൻ്റെയും തത്ത്വങ്ങൾ കണ്ടുപിടിത്ത പ്രക്രിയയിൽ പ്രയോഗിച്ച ആദ്യ കണ്ടുപിടുത്തക്കാരിൽ ഒരാളായ അദ്ദേഹം,  ആദ്യത്തെ വ്യാവസായിക ഗവേഷണ ലബോറട്ടറി സ്ഥാപിച്ചു.[6][[File:A day with Thomas A. Edison.webm|thumb|thumbtime=1|upright=1.1|{{en}} ''A Day with Thomas Edison'' (1922)]] എഡിസൺ വളർന്നത് അമേരിക്കൻ മിഡ്‌വെസ്റ്റിലാണ്. തൻ്റെ കരിയറിൻ്റെ തുടക്കത്തിൽ അദ്ദേഹം ഒരു ടെലിഗ്രാഫ് ഓപ്പറേറ്ററായി പ്രവർത്തിച്ചു, ഇത് അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ ആദ്യകാല കണ്ടുപിടുത്തങ്ങൾക്ക് പ്രചോദനമായി. 1876-ൽ, ന്യൂജേഴ്‌സിയിലെ മെൻലോ പാർക്കിൽ അദ്ദേഹം തൻ്റെ ആദ്യത്തെ ലബോറട്ടറി സൗകര്യം സ്ഥാപിച്ചു, അവിടെ അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ ആദ്യകാല കണ്ടുപിടുത്തങ്ങൾ വികസിപ്പിച്ചെടുത്തു. പിന്നീട് അദ്ദേഹം ഫ്ലോറിഡയിലെ ഫോർട്ട് മിയേഴ്‌സിൽ വ്യവസായികളായ ഹെൻറി ഫോർഡ്, ഹാർവി എസ്. ഫയർസ്റ്റോൺ എന്നിവരുമായി സഹകരിച്ച് ഒരു ബൊട്ടാണിക്കൽ ലബോറട്ടറിയും ന്യൂജേഴ്‌സിയിലെ വെസ്റ്റ് ഓറഞ്ചിൽ ലോകത്തിലെ ആദ്യത്തെ ഫിലിം സ്റ്റുഡിയോയായ ബ്ലാക്ക് മരിയ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു ലബോറട്ടറിയും സ്ഥാപിച്ചു.  1,093 യുഎസ് പേറ്റൻ്റുകളും മറ്റ് രാജ്യങ്ങളിലെ പേറ്റൻ്റുകളും സ്വന്തം പേരിലുള്ള  എഡിസൺ അമേരിക്കൻ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും മികച്ച കണ്ടുപിടുത്തക്കാരനായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.[7] രണ്ടുതവണ വിവാഹം കഴിച്ച എഡിസൺ ആറു കുട്ടികളുടെ പിതാവായിരുന്നു. 1931-ൽ പ്രമേഹംമൂലമുള്ള സങ്കീർണതകളാൽ അദ്ദേഹം മരിച്ചു. == ബാല്യം == [[പ്രമാണം:HABS OHIO,22-MILA,1-1.jpg|thumb|എഡിസൺ ജനിച്ച സ്ഥലം]] മിലാനിലെ ഒരു സാധാരണ കുടുംബത്തിലാണ് എഡിസൺ ജനിച്ചത്. കാനഡയിൽ നിന്നും അമേരിക്കയിലേക്ക് കുടിയേറിയവരായിരുന്നു എഡിസൻറെ മാതാപിതാക്കൾ.പിതാവിൻറെ പേര് സാം എഡിസൺ. അദ്ദേഹം മിലാനിൽ മരക്കച്ചവടം നടത്തിവരികയായിരുന്നു. മാതാവ് നാൻസി എഡിസൺ<ref>{{Cite web |url=http://tps.cr.nps.gov/nhl/detail.cfm?ResourceId=443&ResourceType |title=National Historic Landmarks Program (NHL) |access-date=2013-02-11 |archive-date=2011-08-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110808185308/http://tps.cr.nps.gov/nhl/detail.cfm?ResourceId=443&ResourceType |url-status=dead }}</ref>. നാൻസിയുടെയും സാമിൻറെയും ഏഴാമത്തെ മകനായി 1847 ഫെബ്രുവരി 11-നാണ് എഡിസൺ ജനിച്ചത്. എഡിസണ് എട്ട് വയസ്സുള്ളപ്പോൾ കുടുംബം പോർട്ട് ഹൂറണിലേക്ക് സ്ഥലം മാറി. [[Rebellions of 1837|മക്കെൻസി റെബലിയൺ]] എന്ന പരാജയപ്പെട്ട കലാപത്തിൽ പങ്കെടുത്തതിനാലാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ അച്ഛന് നാടുവിടേണ്ടിവന്നത്.<ref>http://www.nps.gov/edis/historyculture/samuel-and-nancy-elliott-edison.htm</ref> ഡച്ച് പൈതൃകമാണ് തനിക്കുള്ളതെന്നാണ് എഡിസൺ അവകാശപ്പെട്ടത്.<ref name="Baldwin">{{cite book | last = Baldwin | first = Neal | title = Edison: Inventing the Century | url = https://archive.org/details/edisoninventingc00bald | publisher=[[Hyperion (publisher)|Hyperion]] | year = 1995 | pages = [https://archive.org/details/edisoninventingc00bald/page/n26 3]–5 | isbn = 978-0-7868-6041-8 }}</ref> [[പ്രമാണം:Young Thomas Edison.jpg|thumb|left|തോമസ് എഡിസൺ കുട്ടിയായിരുന്നപ്പോൾ.]] ആ വർഷം തന്നെ എഡിസണെ വിദ്യാലയത്തിൽ ചേർത്തു. സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസ സമയത്ത് എഡിസൺ ശ്രദ്ധയുള്ള വിദ്യാർത്ഥിയായി കാണപ്പെട്ടിരുന്നില്ല. റെവറന്റ് എങ്കിൾ എന്ന അദ്ധ്യാപകൻ എഡിസണെ "[[wikt:addled|പതറിയ ബുദ്ധിയുള്ളവൻ]]" എന്നുവിശേഷിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. മൂന്നു മാസത്തോടെ എഡിസൺ സ്കൂളിലേക്കുള്ള പോക്ക് നിർത്തി. വിദ്യാലയ പഠനം മുടങ്ങിയതിൽ പിന്നെ അമ്മതന്നെയായിരുന്നു എഡിസൻറെ അദ്ധ്യാപിക. എഡിസൻറെ കഴിവുകൾ പുറത്ത് കൊണ്ടു വരുന്നതിൽ ഏറ്റവും പ്രധാന പങ്ക് വഹിച്ച വ്യക്തി അദ്ദേഹത്തിൻറെ അമ്മതന്നെയാണ്. "എന്റെ അമ്മയാണെന്നെ ഞാനാക്കിയത്. അവർ എന്റെ കഴിവുകളിൽ ഉറച്ച വിശ്വാസമുള്ളവരും സത്യസന്ധയുമായിരുന്നു. എനിക്ക് ജീവിക്കാൻ ഒരു ലക്ഷ്യമുണ്ടെന്നും നിരാശപ്പെടുത്താതിരിക്കാൻ ഒരാളുണ്ടെന്നും തോന്നിയിരുന്നു" എന്നും എഡിസൺ പ്രസ്താവിക്കുകയുണ്ടായി.<ref>{{cite web| url=http://www.nps.gov/edis/home_family/fam_album.htm| title=Edison Family Album| publisher=US National Park Service| accessdate=March 11, 2006| archiveurl=https://www.webcitation.org/5umTYO7Sd?url=http://www.nps.gov/edis/home_family/fam_album.htm| archivedate=2010-12-06| url-status=live}}</ref> ഇക്കാലത്താണ് നാൻസി എഡിസണ് ഒരു ശാസ്ത്രപുസ്തകം സമ്മാനിച്ചത്. 'സ്കൂൾ ഓഫ് നാച്വറൽ ഫിലോസഫി' (രചയിതാവ് ആർ. ജി. പാർക്കർ) എന്നതായിരുന്നു പുസ്തകത്തിൻറെ പേര്. എഡിസണ് കിട്ടിയ ആദ്യത്തെ ശാസ്ത്രപുസ്തകമാണിത്. വിവിധ ശാസ്ത്രപരീക്ഷണങ്ങളെക്കുറിച്ചാണ് അതിൽ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നത്. == വിവാഹവും കുട്ടികളും == [[File:Mina Edison 1906.jpg|thumb|right|1906-ൽ മിന എഡിസൺ]] [[ഡിസംബർ 25]] [[1871]]ൽ 24ആം വയസിൽ എഡിസൺ 16 വയസുള്ള മേരി സ്റ്റിൽ‌വെല്ലിനെ വിവാഹം കഴിച്ചു. മേരി എല്ലാ കാര്യത്തിലും എഡിസണിനെ സഹായിച്ചു. തന്റെ ഭർത്താവിന്റെ ബുദ്ധിസാമർത്ഥ്യത്തെ അവർ അംഗീകരിച്ചു. അവർക്ക് മൂന്ന് കുട്ടികൾ ആയിരുന്നു : * മരിയൻ എസ്റ്റെല്ലെ എഡിസൺ (1873–1965), ചെല്ലപ്പേര്: "ഡോട്ട്" * തോമസ് ആൽ‌വാ എഡിസൺ, ജൂനിയർ (1876–1935), ചെല്ലപ്പേര് "ഡാഷ്" * വില്യം ലെസ്ലീ എഡിസൺ (1878–1937)<ref>{{cite news |first= |last= |authorlink= |coauthors= |title=Older Son To Sue To Void Edison Will; William, Second Child Of The Inventor's First Marriage, Sees Leaning To Younger Sons. Charges Undue Influence Attacks Power Of Executors, Holding Father Was Failing When Codicil Was Made. Older Son To Sue To Void Edison Will W.L. Edison An Inventor. Charles Confers With Counsel. |url= |quote=The will of Thomas A. Edison, filed in Newark last Thursday, which leaves the bulk of the inventor's $12 million estate to the sons of his second wife, was attacked as unfair yesterday by William L. Edison, second son of the first wife, who announced at the same time that he would sue to break it. |publisher=[[New York Times]] |date=[[October 31]], [[1931]] |accessdate=2007-07-21 }}</ref> പക്ഷേ മേരി അധികനാൾ ജീവിച്ചില്ല. മൂന്നു കുട്ടികളേയും എഡിസണെ ഏല്പ്പിച്ചിട്ട് മേരി മരിച്ചു. മേരിയുടെ മരണം എഡിസന്റെ ജീവിതത്തിൽ ഏറെ ആഘാതമുണ്ടാക്കി. പിന്നീട് 1886 ഫെബ്രുവരി 24-ന്,തന്റെ 39-ാം വയസ്സിൽ എഡിസൺ ഇരുപത്കാരിയായ ''മിന മില്ലറിനെ''(1866 - 1947) വിവാഹം കഴിച്ചു.<ref>{{cite web |url=http://www.ieeeghn.org/wiki/index.php/Thomas_Edison%27s_Children |title=Thomas Edison's Children |date=December 16, 2010 |work=IEEE Global History Network |publisher=IEEE |accessdate=June 30, 2011}}</ref> ചാത്ത്വോക്കാ ഇൻസ്റ്റിറ്റൂഷന്റെ കോ-ഫൗണ്ടറും,ശാസ്ത്രജ്ഞനുമായിരുന്ന ലൂയിസ് മില്ലറിന്റെ മകളാണ് മിന.മിനയ്ക്കും മൂന്ന് മക്കളുണ്ടായി. *മദലീനി എഡിസൺ (1888-1979) [[ജോൺ ഇറെ സ്ലോയൈൻ]] -നെ വിവാഹം കഴിച്ചു.<ref>{{cite news |coauthors= |title=Madeleine Edison a Bride. Inventor's Daughter Married to J. E. Sloan by Mgr. Brann |url= |quote= |work=New York Times |date=June 18, 1914}}</ref><ref>{{cite news |coauthors= |title=Mrs. John Eyre Sloane Has a Son at the Harbor Sanitarium Here |url= |quote= |work=New York Times |date=January 10, 1931}}</ref> *ചാൾസ് എഡിസൺ (1890 1969) ന്യൂ ജേഴ്സിയുടെ ഗവർണർ (1941 - 1944) അച്ഛന്റെ മരണത്തിന് ശേഷം വ്യവസായങ്ങൾ ഏറ്റെടുത്തത് ചാൾസ് എഡിസണായിരുന്നു.<ref>{{cite news |title=Charles Edison, 78, Ex-Governor Of Jersey and U.S. Aide, Is Dead |date=August 1969 |work=New York Times}}</ref> *തിയഡോർ മില്ലെർ എഡിസൺ (1898 - 1992) , (എം.ഐ.ടി. ഫിസിക്സ് 1923) 80-ഓളം പേറ്റന്റുകൾക്ക് ഉടമ. == ആദ്യകാല തൊഴിൽ == [[പ്രമാണം:Edison and phonograph edit1.jpg|thumb|200px|തന്റെ ഫോണോഗ്രാഫുമായി എഡിസൺ ഇരിക്കുന്ന ചിത്രം. [[Mathew Brady|മാത്യൂ ബ്രാഡി]] 1877-ൽ എടുത്തത്.]] ആദ്യകാല തൊഴിൽ പോർട്ട് ഹ്യൂറോണിൽ നിന്ന് ഡിട്രോയിറ്റിലേക്ക് ഓടുന്ന ട്രെയിനുകളിൽ പത്രങ്ങൾ, മിഠായികൾ, പച്ചക്കറികൾ എന്നിവ വിൽക്കുന്നവനായാണ് തോമസ് എഡിസൺ തൻ്റെ കരിയർ ആരംഭിച്ചത്. 13 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ അദ്ദേഹം ആഴ്ചയിൽ 50 ഡോളർ ലാഭം നേടി, അതിൽ ഭൂരിഭാഗവും ഇലക്ട്രിക്കൽ, കെമിക്കൽ പരീക്ഷണങ്ങൾക്കുള്ള ഉപകരണങ്ങൾ വാങ്ങുന്നതിലേക്കാണ് പോയത്.[21] 15 വയസ്സിൽ, 1862-ൽ, ഓടുന്ന ഒരു ട്രെയിനിൽ ഇടിക്കുന്നതിൽ നിന്ന് 3 വയസ്സുള്ള ജിമ്മി മക്കെൻസിയെ അദ്ദേഹം രക്ഷിച്ചു.[22] ജിമ്മിയുടെ പിതാവ്, മിഷിഗണിലെ മൗണ്ട് ക്ലെമെൻസിലെ സ്റ്റേഷൻ ഏജൻ്റ് ജെ. യു. മക്കെൻസി, നന്ദിപൂർവ്വം എഡിസണെ ടെലിഗ്രാഫ് ഓപ്പറേറ്ററായി പരിശീലിപ്പിച്ചു.   എഡിസന്റെ ആദ്യ ടെലിഗ്രാഫി ജോലി ഗ്രാന്റ് ട്രങ്ക് റെയിൽവേയിൽ, പോർട്ട്‌ ഹ്യൂറോണിന് അകലെയുള്ള സ്ട്രാറ്റ്ഫോർഡ് ജംഗ്ഷനിലായിരുന്നു. [2 3]രണ്ട് ട്രെയിനുകൾ കൂട്ടിയിടിച്ചതിൻ്റെ ഉത്തരവാദിത്തം ഏറ്റെടുത്ത് ജോലിയിൽ നിന്ന് പിരിച്ചുവിടുന്നതുവരെ അദ്ദേഹം ഗുണപരമായ വിശകലനം പഠിക്കുകയും രാസ പരീക്ഷണങ്ങൾ നടത്തുകയും ചെയ്തു.[24][25][26] റോഡിൽ പത്രങ്ങൾ വിൽക്കാനുള്ള പ്രത്യേക അവകാശം എഡിസൺ നേടി, കൂടാതെ നാല് പേരുടെ സഹായത്തോടെ അദ്ദേഹം ഗ്രാൻഡ് ട്രങ്ക് ഹെറാൾഡ് ടൈപ്പ് ചെയ്ത് അച്ചടിച്ചു, അത് തൻ്റെ മറ്റ് പേപ്പറുകൾക്കൊപ്പം വിറ്റു.[26] ഒരു ബിസിനസുകാരനെന്ന നിലയിൽ എഡിസൻ്റെ കഴിവുകൾ കണ്ടെത്തിയതിനാൽ ഇത് സംരംഭകത്വ സംരംഭങ്ങളുടെ നീണ്ട നിരയ്ക്ക് തുടക്കമിട്ടു. ആത്യന്തികമായി, അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ സംരംഭകത്വം 14 ഓളം കമ്പനികളുടെ രൂപീകരണത്തിന് കേന്ദ്രമായിരുന്നു, ജനറൽ ഇലക്ട്രിക് ഉൾപ്പെടെ, മുമ്പ് ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ പൊതു വ്യാപാര കമ്പനികളിലൊന്നായിരുന്നു.[27][28] 1866-ൽ, 19-ആം വയസ്സിൽ, എഡിസൺ കെൻ്റക്കിയിലെ ലൂയിസ്‌വില്ലിലേക്ക് താമസം മാറി, അവിടെ വെസ്റ്റേൺ യൂണിയനിലെ ജീവനക്കാരനെന്ന നിലയിൽ, അസോസിയേറ്റഡ് പ്രസ് ബ്യൂറോ ന്യൂസ് വയറിൽ ജോലി ചെയ്തു. അവിടെ അദ്ദേഹം രാത്രി ഷിഫ്റ്റിനായി അഭ്യർത്ഥിച്ചു. അത് അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ പ്രിയപ്പെട്ട രണ്ടു വിനോദങ്ങളായ വായനയിലും പരീക്ഷണങ്ങളിലും കൂടുതൽ സമയം ചെലവഴിക്കുന്നതിന് സഹായകമായി. ഒടുവിൽ, രണ്ടാമത്തെ വിനോദം  അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജോലി നഷ്ടപ്പെടുത്തി. 1867-ൽ ഒരു രാത്രി, അദ്ദേഹം ഒരു ലെഡ്-ആസിഡ് ബാറ്ററിയുമായി പ്രവർത്തിക്കുമ്പോൾ സൾഫ്യൂറിക് ആസിഡ് തറയിൽ ഒഴിച്ചു. അത് ഫ്ലോർബോർഡുകൾക്കിടയിലും  അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ ബോസിൻ്റെ മേശക്കടിയിലേക്കും ഒഴുകി. പിറ്റേന്ന് രാവിലെ എഡിസണെ പുറത്താക്കി.[29] അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ ആദ്യ പേറ്റൻ്റ് ഇലക്‌ട്രിക് വോട്ട് റെക്കോർഡർ, യു.എസ്. പേറ്റൻ്റ് 90,646, 1869 ജൂൺ 1-ന് അനുവദിച്ചു.[30] യന്ത്രത്തിന് ആവശ്യക്കാർ കുറവായതിനാൽ, താമസിയാതെ എഡിസൺ ന്യൂയോർക്ക് സിറ്റിയിലേക്ക് മാറി. ആ ആദ്യ വർഷങ്ങളിൽ അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ ഉപദേഷ്ടാക്കളിൽ ഒരാൾ  സഹ ടെലിഗ്രാഫറും കണ്ടുപിടുത്തക്കാരനുമായിരുന്ന ഫ്രാങ്ക്ലിൻ ലിയോനാർഡ് പോപ്പ് ആയിരുന്നു. ദരിദ്രരായ യുവാക്കളെ ന്യൂജേഴ്‌സിയിലെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ വീടായ 'എലിസബത്തി'ൻ്റെ ബേസ്‌മെൻ്റിൽ താമസിക്കാനും ജോലി ചെയ്യാനും എഡിസൺ അനുവദിച്ചു, അതേസമയം എഡിസൺ ഗോൾഡ് ഇൻഡിക്കേറ്റർ കമ്പനിയിൽ  സാമുവൽ ലോസിനുവേണ്ടി ജോലി ചെയ്തു. 1869 ഒക്ടോബറിൽ പോപ്പും എഡിസണും  സ്വന്തം കമ്പനി സ്ഥാപിച്ച് ഇലക്ട്രിക്കൽ എഞ്ചിനീയർമാരായും കണ്ടുപിടുത്തക്കാരായും ജോലി ചെയ്തു. 1874-ൽ ഒരേസമയം രണ്ടു സന്ദേശങ്ങൾ അയയ്‌ക്കാൻ കഴിയുന്ന ഒരു മൾട്ടിപ്ലക്‌സ് ടെലിഗ്രാഫിക് സംവിധാനം എഡിസൺ വികസിപ്പിക്കാൻ തുടങ്ങി.[31]{{multi-listen start}} {{multi-listen item|filename=Thomas Edison Mary had lamb.ogg|title=മേരി ഹാഡ് എ ലിറ്റിൽ ലാമ്പ്|description=എഡിസൺ പറയുന്നു "മേരി ഹാഡ് എ ലിറ്റിൽ ലാമ്പ്"[[Ogg|ഒ.ജി.ജി.]]}} {{multi-listen end}} == മെൻലോ പാർക്ക് == [[പ്രമാണം:Menlo Park Laboratory.JPG|left|thumb|300px|മിച്ചിഗനിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഡിയർ ബോർണിലെ ഗ്രീൻ ഫീൽഡ് എന്ന ഗ്രാമത്തെ ഹെൻറി ഫോർഡ് മ്യൂസിയത്തിൽ പുനഃനിർമ്മാണം നടത്തിയ,എഡിസണിന്റെ മെൻലോ പാർക്കിലെ ലബോറട്ടറി.]] എഡിസൺ നടത്തിയ പ്രാധാനപ്പെട്ട ഒരു മാറ്റം എന്നത്,മിഡിൽസെക്സ് രാജ്യമായ ന്യൂ ജേഴ്സിയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന രാരിറ്റൻ നഗരത്തിന് അടുത്തായുള്ള മെൻലോ പാർക്കിൽ പണിത ഇൻഡസ്റ്റ്രിയൽ റിസർച്ച് ലാബ് ആയിരുന്നു.ഈ ലാബ് എഡിസണിന്റെ മേലുള്ള ആദരവിന്റെ സൂചകമായി ഈ ലാബിന് ''എഡിസൺ'' എന്ന് നാമകരണം ചെയ്തു.ഇത് നിർമ്മിച്ചത് എഡിസന്റെ ക്വാഡറപ്ലെക്സ് ടെലെഗ്രാഫ് വിറ്റ് കിട്ടിയ പണം കൊണ്ടായിരുന്നു. ഈ ടെലഗ്രാഫിനെ ലോകത്തോട് പരിചയപ്പെടുത്തിയതിനുശേഷം, $4,000 മുതൽ $5,000 വരെ അതിന്റെ വില നിശ്ചയിക്കാമെന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ തീരുമാനം ശരിയാണെന്ന് കരുതിയിരുന്നില്ല,അതുകൊണ്ടുതന്നെ എഡിസൺ വെസ്റ്റേൺ യൂണിയനോടുള്ള ഒരു കരാറിൽ ഒപ്പിട്ടു.അദ്ദേഹത്തെ തീർത്തും ആശ്ചര്യപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ട് ആ ടെലഗ്രാഫിന് ഇന്നത്തെ $208,400 വിലവരുന്ന അന്നത്തെ $10,000 അത് വിൽക്കപ്പെട്ടു.അത് അദ്ദേഹം വളരെ സന്തോഷത്തോടെതന്നെ അംഗീകരിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref>{{cite web |url=http://www.bounceenergy.com/blog/2013/02/happy-birthday-thomas-edison/ |title=Happy Birthday, Thomas Edison! |last=Trollinger |first=Vernon |work=Bounce Energy |date=February 11, 2013 |accessdate=February 24, 2013 |archive-date=2013-06-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130602160113/http://www.bounceenergy.com/blog/2013/02/happy-birthday-thomas-edison/ |url-status=dead }}</ref>ഈ ''ക്വാഡറപ്ലെക്സ് ടെലെഗ്രാഫ്'' തന്നെയായിരുന്നു എഡിസണിന്റെ ധനപരമായ ആദ്യത്തെ വിജയം,അതോടെതന്നെ മെൻലോ പാർക്ക്, സ്ഥിരമായ സാങ്കേതിക ശാസ്‌ത്ര സംബന്ധിയായ കണ്ടുപിടിത്തങ്ങൾക്കും, അതിന്റെ പരിപോഷണത്തിനുമായുള്ള ആദ്യത്തെ ഇൻസ്റ്റിറ്റൂഷനായി മാറി.മെൻലോ പാർക്കിൽ വച്ച് നിർമ്മിക്കപ്പെട്ട മിക്ക കണ്ടുപിടിത്തങ്ങൾക്കും നിയമപരമായി എഡിസൺ ആർഹനായിരുന്നു,എഡിസണിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ അങ്ങനെ ധാരാളം തൊഴിലാളികൾ കണ്ടുപിടിത്തങ്ങളും, അതിന്റേതായ റിസർച്ചുകളും നടത്തി.അവിടത്തെ തൊഴിലാളികൾ എഡിസണിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ നേതൃത്വം നടത്താനായി വിധിക്കപ്പെട്ടവരായിരുന്നു, കൂടാതെ അദ്ദേഹം അവരെ കണ്ടുപിടിത്തങ്ങളുടെ ഫലങ്ങൾ ലഭിക്കാനായി കൂടുതൽ ഊർജ്ജം നൽകുകയും ചെയ്തു. ഉപദേശകനായ ഇലക്ട്രിക് എഞ്ചിനീയർ [[വില്ല്യം ജോസെഫ് ഹാമെർ]] 1879 ഡിസമ്പറിനാണ് എഡിസണിന്റെ കീഴെ ലബോറട്ടറി അസിസ്റ്റന്റായി ജോലി ആരംഭിച്ചത്.എഡിസണിന്റെ ടെലഫോൺ, ഫോണോഗ്രാഫ്, ഇലക്ട്രിക് റെയിൽവേ, അയേൺ ഒറെ സെപ്പറേറ്റർ,ഇലക്ട്രിക് ലൈറ്റിങ്ങ് എന്നിവയും കൂടാതെ മറ്റുപല കണ്ടുപിടിത്തങ്ങളിലും ജോസഫ് എഡിസണിനെ സഹായിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും ഇൻകാന്റസെന്റ് ബൾബിന്റെ പ്രവർത്തനത്തിലും, അതിൽ നടത്തേണ്ടിയിരുന്ന പരീക്ഷണങ്ങളിലും, അതിന്റെ ഫലമായി രേഖപ്പെടുത്തേണ്ട രേഖകളിലും ജോസഫ് പ്രാഥമികമായ സഹായം മാത്രമേ ചെയ്തിരുന്നുള്ളൂ.തുടർന്ന് 1880 -ന് ജോസഫ് എഡിസൺ ലാമ്പ് വർക്കിന്റെ ചീഫ് എഞ്ചിനീയറായി നിയോഗിക്കപ്പെട്ടു.ജോസഫിന്റെ ആദ്യ വർഷങ്ങളിൽ, ജെനറൽ മാനേജറായ [[ഫ്രാൻസിസ് റോബിൻസ് അപ്പ്ട്ടോൺ]] -ന്റെ കീഴിലുണ്ടായിരുന്ന സൂത്രങ്ങൾ പിന്നീട് 50,000 ലാമ്പുകളായി മാറി.എഡിസണിന്റെ വാക്കുകളനുസരിച്ച് , ജോസഫ് ഹാമെർ " ഇൻകാന്റസെന്റ് ഇലക്ട്രിക് ലൈറ്റിങ്ങ് -ന്റെ ഒരു നിർമ്മാതാവാണ്".<ref>{{cite book |title=Thomas Edison: Life of an Electrifying Man |last=Biographiq |year=2008 |isbn=9781599862163 |page=9 |publisher=Filiquarian Publishing, LLC.}}</ref>1883 -ൽ, ഗണിതജ്ഞനാകാനുള്ള മികവുള്ളയാളും, നാവൽ ഓഫീസറും,ആയ [[ഫ്രാങ്ക് ജെ. സ്പ്രാഗ്വ]] എഡ്വാർഡ് എച്ച്. ജോൺസണിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ എഡിസൺ ഓർഗനൈസേഷനിൽ ചേർന്നു.മെൻലോ പാർക്കിലെ ലബോറട്ടിറിയുടെ ഗണിതപരമായ രീതികൾ മികച്ചതാക്കാൻ സ്പ്രാഗ്വായുടെ സംഭാവനകൾ സഹായിച്ചു.എന്നിരുന്നാലും, പൊതുവായി ജനങ്ങളുടെ വിശ്വാസം എഡിസൺ ഗണിതപരമായ രീതികൾ കൂടുതലായും ഉപയോഗിക്കാത്ത ആളാണെന്നാണ്,പക്ഷെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കുറിപ്പുകൾ നമ്മെ മനസ്സിലാക്കി തരുന്നത്, ഫ്രാൻസിസ് റോബിൻസ് അപ്പ്ട്ടോൺ പോലുള്ള എഡിസണിന്റെ അസിസ്റ്റന്റുകൾ സംഘടിപ്പിച്ച ഗണിത സംഗമങ്ങളിൽ എഡിസൺ സൂക്ഷ്മബുദ്ധിയോടെ ഗണിതത്തെ ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന വ്യക്തിയായിരുന്നു എന്നാണ്, ഉദാഹരണത്തിന് ലാമ്പ് റെസിസ്റ്റൻസടങ്ങിയ ഇലക്ട്രിക് ലൈറ്റിങ്ങ് സിസ്റ്റങ്ങളിൽ അതിന്റെ അവസ്ഥ അറിയാനുള്ള ഘടകം ഓം നിയമവും, ജൂൾ നിയമവുമൊക്കെയാണല്ലോ.....<ref>{{cite web |url=http://edison.rutgers.edu/ |title=The Thomas A. Edison Papers |publisher=Edison.rutgers.edu |accessdate=January 29, 2009 |archiveurl=https://www.webcitation.org/5QWPkyLnu?url=http://edison.rutgers.edu/ |archivedate=2007-07-22 |url-status=live }}</ref> എഡിസണിന്റെ പേറ്റന്റുകളെല്ലാം ആവശ്യവസ്തുക്കളുടെ പേറ്റന്റുകളായിരുന്നു, പ്രകൃതിയിലെ രാസവസ്തുക്കളും, മെക്കാനിക്കൽ ഉത്പന്നങ്ങളും, ഇലക്ട്രിക്കൽ വസ്തുക്കളുടെ പ്രവർത്തനവും, പുതിയ കണ്ടുപിടിത്തങ്ങളും അടങ്ങുന്ന ആ പേറ്റന്റുകളെല്ലാം അദ്ദേഹം 17 വർഷക്കാലത്തോളം സംരക്ഷിച്ചു.അതിൽ ഒരു ഡസനോളം ഡിസൈൻ പേറ്റന്റുകളായിരുന്നു, അവയെല്ലാം 14 വർഷക്കാലം സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടു.എല്ലാ പേറ്റന്റുകളേപോലേയും, എഡിസണിന്റെ കണ്ടുപിടിത്തങ്ങൾ വിശദീകരിക്കുന്നത് പ്രിയർ ആർട്ടിന്റെ സഹായത്തോടെയാണ്.എന്നാൽ ഫോണോഗ്രാഫ് പേറ്റന്റിൽ ശബ്ദത്തെ റെക്കോർഡ് ചെയ്യുകയും, പുറത്തുവിടുകയും, ചെയ്യുന്ന സാങ്കേതിക വിദ്യയെ വളരെ അത്ഭുതപൂർവ്വമായാണ് വിവരിക്കുന്നത്.<ref>Evans, Harold, "They Made America." Little, Brown and Company, New York, 2004. ISBN 978-0-316-27766-2. p. 152.</ref> ഏതാണ്ട് ഒരു ദശകം ആകുമ്പോഴേക്കും എഡിസണിന്റെ മെൻലോ പാർക്ക് ലബോറട്ടറി രണ്ട് ബ്ലോക്ക് നഗരങ്ങൾക്ക് ഉൾക്കൊള്ളാവുന്ന വിധം വലുതാക്കി കഴിഞ്ഞു.എഡിസൺ ആഗ്രഹിച്ചത് ഈ ലബോറട്ടറി "സങ്കൽപ്പിക്കാവുന്ന എല്ലാ അസംസ്കൃതവസ്തുക്കളുടേയും കലവറ ആയിരിക്കണം" എന്നായിരുന്നു.<ref>{{cite web |url=http://www.minrec.org/labels.asp?colid=737 |title=Thomas Alva Edison (1847-1931) |last=Wilson |first=Wendell E. |work=The Mineralogical Record |accessdate=February 24, 2013 |archive-date=2013-04-15 |archive-url=https://archive.today/20130415080355/http://www.minrec.org/labels.asp?colid=737 |url-status=dead }}</ref>1887 -ലെ ഒരു പത്രവാർത്ത ഇതിന്റെ ഗൗരവത്തെ എടുത്തു പറയുകയും, ആ ലാബിൽ 800-ഓളം രാസവസ്തുക്കളും, എല്ലാ തരത്തിലുള്ള സ്ക്രൂകളും, എല്ലാ അളവിലുമുള്ള നീഡിലുകളും, എല്ലാ ഇനത്തിലുമുള്ള ചരടുകളു, വയറുകളും, മനുഷ്യന്റെ മുടികളും, കുതിരകളും,പശുക്കളും, മുയലുകളും, ആടുകളും, ഒട്ടകങ്ങളും,ഇളക്കക്കാരികളും,സിൽക്കുകളും, ശലഭകോശങ്ങളും,കുളമ്പുകളും, തിമിംഗിലത്തിന്റെ പല്ലുകളും, മാനിന്റെ കൊമ്പുകളും, ആമയുടെ പുറന്തോടും,കോർക്കുകളും, മരപ്പശകളും,മിനുക്കെണ്ണകളും, എണ്ണകളും, ഒട്ടകപക്ഷിയുടെ തൂവലുകളും, മയിലിന്റെ പീലികളും, ജെറ്റുകളും,കുന്തിരിക്കങ്ങളും, റബറുകളും, എല്ലാതരം ലഹരി വസ്തുക്കളും എല്ലാം അവിടെയുണ്ട്, ആ വസ്തുക്കളുടെ നിര അങ്ങനെ ...അങ്ങനെ പോകുന്നു. എഡിസണിന്റെ പ്രസംഗ പീഠത്തിൽ സർ ജോഷുവ റെയ്നോൾഡ്സ് -ന്റെ പ്രശസ്തമായ വരികൾ എഴുതിയ ഒരു പ്ലക്കാർഡും വച്ചിട്ടുണ്ട്:"മനുഷ്യനിലെ യഥാർത്ഥ തൊഴിലിനെകുറിച്ചുള്ള ചിന്തയെ ഇല്ലാതാക്കാൻ ലോകത്ത് ഒരു ഉപകരണവുമില്ല."<ref>{{cite news |url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,752631,00.html |title=AERONAUTICS: Real Labor |work=[[Time (magazine)|TIME Magazine]] |date=December 8, 1930 |accessdate=January 10, 2008 |archive-date=2008-01-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080125035516/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,752631,00.html |url-status=dead }}</ref> ഈ വരികൾ ഇവിടെ മാത്രമല്ല, മറ്റു പല സ്ഥലങ്ങളിലും പ്രസിദ്ധമാണ്. മെൻലോ പാർക്കിനോടൊപ്പംതന്നെ, എഡിസൺ കച്ചവടസംബന്ധമായതും,അതിലുള്ള ഉത്പന്നങ്ങൾവച്ച് അറിവിന്റെ നാനാപുറങ്ങൾ തുറക്കുന്നതുമായ ആദ്യത്തെ ലബോറട്ടറി നിർമ്മിക്കുയും ചെയ്തു.<ref>{{cite web |url=http://www.gilderlehrman.org/history-by-era/gilded-age/essays/edison%E2%80%99s-laboratory |title=Edison's Laboratory |last=Israel |first=Paul |work=The Gilder Lehrman Institute of American History |accessdate=February 24, 2013}}</ref> === കാർബൺ ടെലിഫോൺ ട്രാൻസ്‌മിറ്റർ === 1877–78 സമയത്ത് എഡിസൺ [[carbon microphone|കാർബൺ മൈക്രോഫോൺ]] നിർമിച്ചു. 1980-കൾ വരെ ബെൽ റിസീവറിനൊപ്പം ഇതുപയോഗിച്ചിരുന്നു. ഇതിന്റെ പേറ്റന്റിനെച്ചൊല്ലി ദീർഘനാൾ നീണ്ടുനിന്ന നിയമയുദ്ധത്തിനൊടുവിൽ [[Emile Berliner|എമിൽ ബെർലിനറല്ല]], എഡിസണാണ് ഇതിന്റെ പേറ്റന്റവകാശം എന്ന് 1892-ൽ ഫെഡറൽ കോടതി വിധിച്ചു. 1920-കളിൽ റേഡിയോ സംപ്രേഷണത്തിനും പൊതുയോഗങ്ങളിലും മറ്റും കാർബൺ മൈക്രോഫോൺ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. ===വൈദ്യുത പ്രകാശം=== [[File:Edison bulb.jpg|thumb|എഡിസണിന്റെ ആദ്യത്തെ വിജയകരമായ വൈദ്യുത ലാമ്പ്,ഡിസമ്പർ 1879 -ന് മെൻലോ പാർക്കിലെ പൊതു പ്രദർശനത്തിന് വച്ചു.]] 1878 -കളിൽ എഡിസൺ വൈദ്യുതപ്രാകശത്തിന്റെ ഒരു സിസ്റ്റത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കാൻ തുടങ്ങി. ആ പ്രകാശം ഗാസുകൊണ്ടും, എണ്ണകൊണ്ടും നിർമ്മിക്കാമെന്ന് അദ്ദേഹം കരുതി.<ref>Howard B. Rockman, Intellectual Property Law for Engineers and Scientists, John Wiley & Sons - 2004, page 131</ref>നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന ഒരു ഇൻകാന്റസെന്റെ ലാമ്പ് ഉണ്ടാക്കുന്നതിന്റെ പ്രശ്നപരിഹാരങ്ങൾ അദ്ദേഹം ഉപകരണസാമഗ്രികൾ ശേഖരിച്ചുകൊണ്ട് തുടങ്ങി, എന്നാൽ കുറച്ചെണ്ണം അതിന്റകത്തെ നിർമ്മാണത്തിന് ആവശ്യമായിരുന്നു. ധാരാളം പഴയ കണ്ടുപിടിത്തക്കാർ ഇൻകാന്റസെന്റ് ലാമ്പ് നിർമ്മിച്ചിരുന്നു, [[അലസ്സാൻഡ്രോ വോൾട്ട|അലസ്സാൻഡ്രോ വോൾട്ടയുടെ]] 1800കളിലെ തിളങ്ങുന്ന വയറിന്റെ നിർമ്മാമഴും, [[ഹെൻറി വുഡ് വാർഡ്|ഹെൻറി വുഡ് വാർഡിന്റേയും]], [[മാത്യു എവൻസ്.|മാത്യു എവൻസിന്റേയും]] കണ്ടുപിടിത്തങ്ങളും അതിനുദാരഹണങ്ങളാണ്.കൂടാതെ നേരത്തേ തന്നെ നിർമ്മിക്കപ്പെട്ട എന്നാൽ അപ്പ്രായോഗികമായ ഇൻകാന്റസെന്റ് ലാമ്പിന്റെ നിർമ്മാണം നടത്തിയവരിൽ , ഹംഫ്രി ഡേവി, ജെയിംസ് ബൗമാൻ ലിന്റ്സെ, മോസെസ് ജി. ഫാർമർ, വില്ല്യം ഇ. സോയെർ, ജോസെഫ് സ്വാൻ പിന്നെ ഹെയിൻറിച്ച് ഗോബെൽ എന്നിവരും ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref>{{cite web| url=http://www.eliotmaine.org/mosespage.htm| title=Moses G. Farmer, Eliot's Inventor| accessdate=March 11, 2006| archiveurl=https://web.archive.org/web/20060619234400/http://eliotmaine.org/mosespage.htm| archivedate=2006-06-19| url-status=dead}}</ref>ഇതുപോലുള്ള ആദ്യകാല ബൾബുകൾ, ചെറിയ കാലയളവുമാത്രം ജീവിതശേഷിയുള്ളതും, നിർമ്മിക്കാൻ ചെലവ് കൂടിയവയും, ഉയർന്നതോതിലുള്ള കറന്റ് വലിച്ചെടുക്കുകയും, ചെയ്യുന്നതുകൊണ്ടുതന്നെ അവയെ വലിയ സംവിധാനങ്ങളിൽ ഘടിപ്പിക്കുന്നത് പ്രായോഗികമായി ദുഷ്കരമാണ്.<ref name="Israel"/>{{rp|217–218}}കോപ്പർ വയറിന്റെ കട്ടി ഒരു നിശിത അളവിൽ സ്ഥിരമാക്കി വയ്ക്കാനായി,മാറ്റികൊണ്ടിരിക്കാവുന്ന വലിപ്പത്തിൽ, വൈദ്യുത ബൾബുകൾ ശ്രേണീ രീതിയിൽ ഘടിപ്പിക്കണമെന്നും, അതുമൂലം ബൾബ് കുറവ് കറന്റ് മാത്രമേ വലിച്ചെടുക്കുകയുള്ളൂ എന്നും എഡിസൺ മനസ്സിലാക്കി.അതായത് ലാമ്പുകൾ, ഉയർന്ന പ്രതിരോധത്തിലും, കുറഞ്ഞ വോൾട്ടതയിലും(110 വോൾട്ടിന് താഴെ) പ്രവർത്തിക്കണം.<ref>Jill Jonnes, Empires Of Light: Edison, Tesla, Westinghouse, And The Race To Electrify The World, Random House - 2004, page 60</ref> വിവിധ പരീക്ഷങ്ങൾക്കുശേഷം, കാർബൺ ഫിലമെന്റുിൽ തുടങ്ങി, പ്ലാറ്റിനവും, മറ്റു ലോഹങ്ങളിലും പരീക്ഷിച്ച എഡിസൺ വീണ്ടും തിരിച്ച് കാർബണിലേക്കുതന്നെ തിരിച്ചെത്തി.<ref>{{Cite book |title=The story of great inventions |author=Burns, Elmer Ellsworth |url=http://books.google.com/books?id=r1Q3AAAAMAAJ&pg=PA123#v=onepage&q&f=false |year=1910 |publisher=[[Harper & Brothers]] |accessdate=September 12, 2013}}</ref>1879 ഒക്ടോബർ 22 നായിരുന്നു ആദ്യത്തെ വിജയകരമായ പരീക്ഷണം;<ref name="Israel"/>{{rp|186}}അത് 13.5 മണിക്കൂർ നീണ്ടുനിന്നപരീക്ഷണമായിരുന്നു. <ref>{{cite web|title=Thomas Edison, Original Letters and Primary Source Documents|url=http://www.shapell.org/btl.aspx?2718806|publisher=Shapell Manuscript Foundation|access-date=2015-10-31|archive-date=2012-01-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20120119173416/http://www.shapell.org/btl.aspx?2718806|url-status=dead}}</ref>എഡിസൺ തന്റെ ഡിസൈൻ വിപൂലീകരിക്കുകയും, 1879 നവമ്പർ 4-ന് യു.എസ് പേറ്റന്റിലേക്ക് പേര് രേഖപ്പെടുത്തുകയും ജനുവരി 27-ന് പ്ലാറ്റിന കോണ്ടാക്റ്റ് വയറിലേക്ക് ഘടിപ്പിച്ചിട്ടുള്ള കാർബൺ ഫിലമെന്റുകൊണ്ടുള്ള ഇലക്ട്രിക ലാമ്പ് നിർമ്മിച്ചതിന് അത് അംഗീകരിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref name="Patent898">{{US patent|0223898}}</ref>ഇതായിരുന്നു ആദ്യത്തെ വാണിജ്യപരമായ ഇൻകാന്റസെന്റ് ലാമ്പ്.<ref>{{cite web | title =In Our Time Archive: Thomas Edison | publisher=[[BBC Radio 4]] | url =http://www.bbc.co.uk/podcasts/series/iots/all#playepisode6}}</ref> എന്നിരുന്നാലും ഈ ലാമ്പ് കോട്ടണും, നൂലും, മരവും, കടലാസ്സുമൊക്കെ ഉപയോഗിച്ചും വ്യത്യസ്ത രീതിയിൽ ജനങ്ങളിലേക്ക് പരിചയപ്പെടുത്തുിക്കൊടുത്തിട്ടുണ്ട്,<ref name="Patent898" />ഇത് നടക്കുന്നത് എഡിസണ് പേറ്റന്റ് അംഗീകരിച്ചതിനുശേഷമോ, മാസങ്ങൾക്കുമുമ്പോ ഒന്നുമല്ല്, എഡിസണും സംഘവും, കാർബണൈസഡ് ബാമ്പു ഫിലമെന്റ് നിർമ്മിച്ചതിന് 1,200 മണിക്കൂറിന് ശേഷമായിരുന്നു.ഈ പരുക്കനായ സാധനം ഇവിടെ ഉപയോഗിക്കാമെന്ന് എഡിസണ് മനസ്സിലായത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ [[വയോമിങ്|വയോമിങ്ങിൽ]] വച്ചുള്ള ബാറ്റിൽ ലേക്കിനിലടുത്തെ വിശ്രമത്തിനിടയിലെ മുളയുടെ ചീളുകളെടുത്ത് മീൻ പിടിക്കാൻ ശ്രമിച്ചതിന്റെ ഫലമായാണ്,ഇവിടെവച്ചാണ് അദ്ദേഹവും വലിയ ശാസ്ത്ര സംഘവും കൂടി പോയ യാത്രയിൽ, കോണ്ടിനെന്റൽ ഡിവൈഡിൽ വച്ച്, 1878 ജൂലൈ 29 -ന് വച്ച് നടന്ന സൂര്യന്റെ പൂർണ ഗ്രഹണം കാണാൻ കഴിയുന്നത്. <ref>{{cite book | last = Flannery | first = L. G. (Pat) | title = John Hunton's Diary, Volume 3 | year = 1960 | pages = 68, 69 | url = | isbn = }} </ref> [[File:Light bulb Edison 2.jpg|thumb|220px|യു.എസ് പേറ്റന്റ് #223898: ഇലക്ട്രിക് ലാമ്പ്.1880 ജനുവരി 27 -ന് പുറത്തിറക്കി.]] 1878 ന് അദ്ദേഹവും,വെന്റെർബിറ്റ് കുടുംബത്തിലെ അംഗമായ [[ജെ.പി. മോർഗൻ|ജെ.പി. മോർഗനും]] ഉൾപ്പെടുന്ന ധനവിനിയോഗകാര്യവിദഗ്‌ദ്ധന്മാരും ചേർന്ന് [[ന്യയോർക്ക് നഗരം|ന്യയോർക്ക് നഗരത്തിൽ]] ''എഡിസൺ ഇലക്ട്രിക് ലൈറ്റ് കമ്പനി'' നിർമ്മിച്ചു.1879 ഡിസമ്പർ 31-ന് എഡിസൺ മെൻലോ പാർക്കിൽ വച്ച്, തന്റെ ഇൻകാന്റസെന്റ് ബൾബ് പൊതുജനങ്ങൾക്കായി പരിചയപ്പെടുത്തിക്കൊടുത്തു.ഈ സമയത്ത് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞതിതാണ്, "ഞങ്ങൾ കുറഞ്ഞ ചിലവിൽ വൈദ്യുതിയുണ്ടാക്കൂം, പക്ഷെ സമ്പന്നർ മാത്രം അതുപയോഗിച്ച് മെഴുകുതിരികൾ കത്തിക്കും."<ref>{{cite web|url=http://www.sloan-c.org/conference/proceedings/1996/doc/96_gomory.doc|title=Keynote Address – Second International ALN1 Conference (PDF)|archiveurl=https://www.webcitation.org/5umTbqS3d?url=http://www.sloan-c.org/conference/proceedings/1996/doc/96_gomory.doc|archivedate=2010-12-06|url-status=dead|access-date=2015-11-01}}</ref> [[File:SS Columbia Undated Photograph.png|thumb|left|The [[ഒറിഗോൺ റെയിൽറോഡ് ആന്റ് നാവിഗേഷൻ്‍ കമ്പനി]]യുടെ പുതിയ, ആവിയിൽ ഓടുന്ന കപ്പലായ, ''കൊളമ്പിയ'' യാണ് 1880 കളിൽ എഡിസണിന്റെ ഇൻകാന്റസെന്റ് ലൈറ്റ് ബൾബിന്റെ വാണിജ്യ വിഷയപരമായ സാധ്യതകൾ തുറന്നുകാട്ടിയത്.]] ഒറിഗോൺ റെയിൽറോഡ് ആന്റ് നാവിഗേഷൻ കമ്പനിയുടെ പ്രെസിഡന്റായ [[ഹെൻറി വില്ലാർഡ്]] 1879-ലെ എഡിസണിന്റെ ആ പൊതു പരിചയപ്പെടുത്തലിൽ പങ്കെടുത്തിരുന്നു.അത് കണ്ട അത്ഭുതപ്പെട്ട വില്ലാർഡ് ഉടൻ തന്നെ എഡിസണോട്, തന്റെ കമ്പനിയുടെ പുതിയ, ആവിയിൽ ഓടുന്ന കപ്പലിൽ ഇൻകാന്റസെന്റ് ബൾബ് ഘടിപ്പിക്കണമെന്ന് എന്ന് അഭ്യർത്ഥിച്ചു.എന്നിരുന്നാലും ആദ്യം ശങ്കിച്ചുനിൽക്കുകയും,എഡിസൺ അത് അംഗീകരിക്കുയും ചെയ്തു.തുടർന്ന് കപ്പലിന്റെ എല്ലാ ഒരുക്കങ്ങൾക്കുശേഷം 1880 -ന് ''കൊളമ്പിയ'' ന്യൂയോർക്കിലേക്ക് അയക്കപ്പെട്ടു, ഇവിടെവച്ചാണ് എഡിസണും,ജോലിക്കാരും കപ്പലിന്റെ പുതിയ പ്രകാശ സംവിധാനം ഘടിപ്പിക്കുന്നത്.ഇതിന്റെ ഫലമായി ''കൊളമ്പിയ'', എഡിസണിന്റെ ഇൻകാന്റസെന്റ് ലൈറ്റ് ബൾബിന്റെ വാണിജ്യ വിഷയപരമായ സാധ്യതകൾ തുറന്നുകാട്ടിയ ആദ്യത്തെ കപ്പലായി മാറി.എന്നാൽ അവസാനമായി എഡിസണിന്റെ സാങ്കേതികവിദ്യ ''കൊളമ്പിയ''യിൽ നിന്ന് നീക്കംചെയ്യപ്പെട്ടു. <ref>Jehl, Francis [http://books.google.com/books?id=OkL1Smk4uiAC&pg=PA563&dq=SS+Columbia+(1880) Menlo Park reminiscences : written in Edison's restored Menlo Park laboratory], Henry Ford Museum and Greenfield Village, Whitefish, Mass, Kessinger Publishing, 1 July 2002, page 564</ref><ref name = "Dalton">Dalton, Anthony [http://books.google.com/books?id=LOQ67VeU3WwC&pg=PA63&dq=SS+Columbia+(1880) A long, dangerous coastline: shipwreck tales from Alaska to California] Heritage House Publishing Company, 1 Feb 2011 - 128 pages</ref><ref>Swann, p. 242.</ref><ref name="Revolution">{{cite web | url=http://americanhistory.si.edu/lighting/19thcent/promo19.htm | title=Lighting A Revolution: 19th Century Promotion | publisher=Smithsonian Institution | accessdate=23 July 2013}}</ref> 1884 -നാണ് [[ലൂവിസ് ലാറ്റിമെർ]] എഡിസൺ ഇലക്ട്രിക് ലൈറ്റ് കമ്പനി യിൽ ചേരുന്നത്.അദ്ദേഹം കാർബൺ ഫിലമെന്റിന്റെ വിപുലീകരണത്തിന് 1881 ജനുവരിക്ക് ഒരു പേറ്റന്റിന് അവകാശിയായി.ലാറ്റിമെർ ഒരു എഞ്ചിനീയറായും, ചിത്രമെഴുത്തുകാരനായും,വൈദ്യുത പ്രകാശ പേറ്റന്റിന്റെ നിയമ വ്യവഹാരത്തിൽ ഒരു വിദ്ക്ദ്ധനായ ദൃക്സാക്ഷിയായും,പ്രവർത്തിച്ചു. <ref>{{cite web |url=http://www.nps.gov/edis/forkids/the-gifted-men-who-worked-for-edison.htm |title=Lewis Howard Latimer |accessdate=June 10, 2007 |publisher=[[National Park Service]] |archive-date=2015-02-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150207003814/http://www.nps.gov/edis/forkids/the-gifted-men-who-worked-for-edison.htm |url-status=dead }}</ref> എഡിസണിന്റെ വൈദ്യുത ലാമ്പിന്റെ വില താഴ്ത്താനും, അതിന്റെ ഉപയോഗം കുറയ്ക്കാനുമായി [[ജോർജ് വെസ്റ്റിങ്ങ്ഹൗസ്]] കമ്പനി [[ഫിലിപ്പ് ഡൈൽസ്|ഫിലിപ്പ് ഡൈൽസിന്റെ]] [[ഇൻഡക്ഷൻ ലാമ്പ്]] നിർമ്മിക്കുകയും, 1882-ൽ 25,000 രൂപയുടെ പേറ്റന്റവകാശം സ്വന്തമാക്കുകയും ചെയ്തു.<ref> name="EDJ1929">"Diehl's Lamp Hit Edison Monopoly," Elizabeth Daily Journal, Friday Evening, October 25, 1929</ref> 1883 ഒക്ടോബർ 8-ന് യു.എസ് പേറ്റന്റ് ഓഫീസ് എഡിസണിന്റെ പേറ്റന്റ്, [[വില്ല്യം സോവർ]] നിർമ്മിച്ച ഒന്നിന്റെ അടിസ്ഥാത്തിലാണെന്ന് വിധിയെഴുതി.നിയമ വ്യവഹാരങ്ങൾ അടുത്ത അഞ്ച് വർഷം തുടർന്നു, അവസാനം 1889 ഒക്ടോബർ 6ന് എഡിസണിന്റെ വൈദ്യുത ലാമ്പിന്റെ മെച്ചപ്പെടുത്തിയ രൂപമായ "ഉയർന്ന പ്രതിരോധത്തോടുകൂടിയ കാർബണിന്റെ ഫിലമെന്റ്" -ന്റെ ഉപയോഗം അംഗീകരിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref>{{cite book |title=Thomas Edison: Life of an Electrifying Man |last=Biographiq |year=2008 |isbn=9781599862163 |page=15 |publisher=Filiquarian Publishing, LLC.}}</ref>എഡിസൺ പേറ്റന്റവകാശം ലഭിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് ബ്രിട്ടീഷ് പേറ്റന്റ് ലഭിച്ച വില്ല്യം സോവനുമായുള്ള കോടതി തർക്കങ്ങൾ വീണ്ടും തുടരാതിരിക്കാൻ എഡിസണും, സോവനും ചേർന്ന് ബ്രിട്ടനിൽ സാധനങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കിവിൽക്കാനുള്ള ഒരു കമ്പനി [[എഡിസ്വാൻ]] എന്ന പേരിൽ തുടങ്ങി. ബ്രണോ -യിൽവച്ച് 1882 -ൽ തുറക്കപ്പെട്ട മേഹെൻ തിയേറ്റ -റാണ് എഡിസൺ ലാമ്പ് ഉപയോഗിച്ച ആദ്യത്തെ പൊതു കെട്ടിടം, അതിലെ ലാമ്പുകളുടെ സജ്ജീകരണം നടത്തിയത് ലാമ്പ് നിർമ്മിച്ച അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശിഷ്യനായിരുന്ന [[ഫ്രാൻസിസ് ജെൽ]] ആയിരുന്നു.<ref>{{cite web |url=http://www.ndbrno.cz/en/about-us/theatre-buildings/mahen-theatre/history-of-mahen-theatre/history-mt/ |title=About the Memory of a Theatre |accessdate=December 30, 2007 |work=National Theatre Brno |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080119092027/http://www.ndbrno.cz/en/about-us/theatre-buildings/mahen-theatre/history-of-mahen-theatre/history-mt/ |archivedate=2008-01-19 |url-status=dead }}</ref>പിന്നീട് 2010 സെപ്റ്റമ്പറിന് ഈ തിയേറ്ററിനുമുമ്പായി മൂന്ന് ഭീമാകാരമായ ബൾബുകളുടെ ശിൽപ്പം വയ്ക്കപ്പെട്ടു. <ref>{{cite web|author=Michal Kašpárek |url=http://brnonow.com/2010/09/light-bulbs-edison/ |title=Sculpture of three giant light bulbs: in memory of Thomas Alva Edison |publisher=Brnonow.com |date=September 8, 2010 |accessdate=December 31, 2013}}</ref> === ബൾബ് === [[പ്രമാണം:Thomas Edison, 1878.jpg|thumb|200px|right|Edison in 1878]] === വൈദ്യുതി വിതരണം === 1879, ഒക്ടോബർ 21-ന് ആസൂത്രിതമായ ഒരു വൈദ്യുത പ്രകാശ ബൾബ് ഉണ്ടാക്കിയതിനുശേഷം,നിലവിലുള്ള ഗ്യാസുകൊണ്ട് കത്തുന്ന ഉപപോഭങ്ങൾക്കെതിരായി മത്സരിക്കുവാൻ വേണ്ടി,എഡിസൺ ഒരു വൈദ്യുത ഉപഭോഗസമിതി രൂപീകരിച്ചു.1889 -ന് അദ്ദേഹം വൈദ്യുത വിതരണത്തിന് പേറ്റന്റ് ലഭിക്കുകയും,1880 ഡിസംബർ 17-ന് എഡിസണ്ർ ഇല്ല്യൂമിനേറ്റിങ്ങ് കമ്പനി സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തു.ന്യൂയോർക്ക് നഗരത്തിലെ പേൾ സ്റ്റ്രീറ്റ് സ്റ്റേഷനിൽ 1882-ന് ആ കമ്പനി ഇലക്ട്രിക് വിതരണം സ്വന്തമാക്കുകയും, അതിനായി പണം ചെലവഴിക്കുകയും ചെയ്തു.1882 സെപ്റ്റമ്പർ 4-നാണ് എഡിസൺ പേൾ സ്റ്റ്രീറ്റിൽ വൈദ്യുത വിതരണം ആരംഭിച്ചത്, മാൻഹാറ്റണിലെ 59 അതിഥികൾക്കോരോർത്തർക്കുമായി 110 വോൾട്ടാണ് അദ്ദേഹം വിതരണം ചെയ്തത്. <ref>{{cite web |url=http://www.coned.com/history/electricity.asp |title=A brief history of Con Edison:"Electricity" |publisher=Coned.com |date=January 1, 1998 |accessdate=December 31, 2013 |archive-date=2012-10-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121030164753/http://www.coned.com/history/electricity.asp |url-status=dead }}</ref> ഈ വർഷത്തിന് മുമ്പ് 1882 ജനുവരിയിൽ എഡിസൺ ലണ്ടണിലെ ഹോൾബോൺ വയഡക്റ്റിൽ അദ്ദേഹം നൽകികൊണ്ടിരുന്ന വൈദ്യുത വിതരണം നിർത്തലാക്കി.എഡിസൺ നൽകിയ വൈദ്യുതിയിലൂടെ ആ നഗരത്തിന്റെ തെരുവുവിളക്കുകൾ എന്നും പ്രകാശിച്ചിരുന്നു.പിന്നീട് 1883 ജനുവരി 19 -ന് ആദ്യത്തെ ഗുണനിലവാരമുള്ള ഇൻകാന്റസെന്റ് വൈദ്യുത പ്രകാശപ്രവർത്തനം ഓവർഹെ‍ഡ് വയറുകൾ വഴി ന്യൂജേഴ്സിയിലെ,റോസ്സെല്ലയിൽ സേവനം ആരംഭിച്ചുതുടങ്ങി. === ധാരായുദ്ധം === [[പ്രമാണം:PyramidParthenon.jpg|thumb|200px|പ്രകാശ ബൾബുകളുടെ ഉപയോഗം അതിവ്യാപകമായതോടെ, പെട്ടെന്നുതന്നെ അത് പൊതുചടങ്ങുകളുടേയുമെല്ലാം ഭാവിയായി മാറി.ചിത്രത്തിൽ കാണിക്കുന്നത് 1897 -ലെ ടെന്നെസെ സെന്റിന്ന്യൽ എക്സ്പോസിഷന്റെ ചിത്രമാണ്.]] എഡിസൺ ഡിസി വൈദ്യുത വിതരണം ചെയ്യാമെന്ന് വിചാരിച്ച നാളുകളിൽ അദ്ദേഹത്തിന് എസി വൈദ്യുതി വിതരണം ചെയ്യുന്ന കമ്പനികളേയും നേരിടേണ്ടിവന്നിരുന്നു. 1880 -കൾക്ക് ശേഷം എസി വൈദ്യുതിയിലോടുന്ന എ.ആർ.സി വൈദ്യുത വിളക്കുകൾ അമേരിക്കയുടെ തെരുവകളിലും, വിസ്തൃതമായ ഇടങ്ങളിലും വൻതോതിൽഉപയോഗിക്കാൻ തുടങ്ങിയതോടെ അത് അമേരിക്കയിൽ വലിയ വ്യാപാര സാധ്യതയായി മാറി.പിന്നീട് ട്രാൻസ്ഫോർമറിന്റേയും , വെസ്റ്റിങ്കോസ് ഇലക്ട്രിക്ക് എന്ന കമ്പനിയുടേയും കണ്ടുപിടിത്തത്തോടെ എസി വൈദ്യുതി താപ നഷ്ടമില്ലാതെ, കട്ടികുറഞ്ഞതും, വിലകുറഞ്ഞതുമായ വയറുകളോടെ ദൂരേക്ക് വിനിമയം ചെയ്യാമെന്നായി,സ്റ്റെപ്പ് ഡൗണിലൂടെ അത് വീടുകളിലേക്കും വിതരണം ചെയ്യപ്പെട്ടു.തെരുവുകളിലെ പ്രകാശത്തിനുവേണ്ടിമാത്രമല്ല, ചെറുകിട വ്യവസായങ്ങൾക്കും ഇതുപയോഗിച്ചു, എന്നാൽ വൻകിട വ്യവസായങ്ങൾക്കായി എഡിസണിന്റ ഡിസി വൈദ്യുതി ഉപയോഗിക്കപ്പെട്ടു.<ref>Jill Jonnes, Empires Of Light: Edison, Tesla, Westinghouse, And The Race To Electrify The World, Random House - 2004, pages 54-60</ref>എന്നാൽ ഇത് വലിയ നഗരങ്ങൾക്കും, ഉപയോഗക്താക്കളുടെ എണ്ണം കൂടുതലുള്ള സ്ഥലങ്ങൾക്കുമാത്രമേ ഉപയോഗിക്കാനാവുകയൂള്ളൂ.കൂടാതെ എഡിസണിന്റെ ഡിസി വൈദ്യുത പ്ലാന്റുകൾക്ക് നിശ്ചിത മൈലുകൾ അകലേയുള്ളവർക്കുമാത്രമേ വൈദ്യുതി എത്തിക്കാമയാിരുന്നുള്ളൂ.കുഞ്ഞു നഗരങ്ങളും ഗ്രാമങ്ങളും, എഡിസണിന്റെ ഡിസി വൈദ്യുത രീതിയ്ക്ക് അനിയോജ്യമായിരുന്നില്ല.ഈ വിടവിലൂടെ എസി വൈദ്യുതിയ്ക്ക് അതിന്റെ പൂർണവളർച്ചയിലെത്താൻ സാധിച്ചു. എസി വൈദ്യുതി ഉയർന്ന വോൾട്ടേജിലായി ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ അപകടം നടക്കാനിടയുണ്ടെന്ന് പരീക്ഷണാർത്ഥം അദ്ദേഹം സമർത്ഥിച്ചു.ആ 1886-കളിൽ ജോർജ് വെസ്റ്റിഗ്വൗസ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആദ്യത്തെ എ.സി വൈദ്യുതിയുടെ സിസ്റ്റം സ്ഥാപിക്കുകയായിരുന്നു, ഒപ്പം എഡിസൺ അദ്ദേഹത്തിനെതിരെ വ്യക്തിപരമായും ആക്രമിക്കാൻ തുടങ്ങി.ആറ് മാസം കൊണ്ട് വെസ്റ്റിഗ്വൗസ് തന്റെ ഒരു ഉപഭോഗ്താവിനെ കൊല്ലുമെന്ന് എഡിസൺ പറഞ്ഞു.<ref>Maury Klein, The Power Makers: Steam, Electricity, and the Men Who Invented Modern America, Bloomsbury Publishing USA - 2008, page 257</ref>അങ്ങനെ വെസ്റ്റിഗൗസിന്റെ എസി വൈദ്യുതിയെകുറിച്ച് ധാരാളം വാദഗതികൾ അദ്ദേഹം നിരത്തി.അതിൽ അദ്ദേഹം പറഞ്ഞതിൽ മറ്റൊന്ന്, ഈ യന്ത്രത്തിന്റെ നിർമ്മാതാവിന് പോലും എ.സി വൈദ്യുതി ഉണ്ടാക്കിയേക്കാവുന്ന അപകടങ്ങളെ തടുത്തുനിർത്താനുള്ള വഴികളറിയില്ല, എന്നായിരുന്നു.കൂടാതെ എഡിസൺ തന്റെ എതിരാളികൾ എ.സി വൈദ്യുതിയെ ദുരുപയോഗം ചെയ്യുന്നതിലും, അതിലൂടെ ഉപഭോക്താക്കർക്ക് ഏൽക്കുന്ന മുറിവുകൾകൊണ്ടും അസ്വസ്ഥനായിരുന്നു.<ref>Empires Of Light: Edison, Tesla, Westinghouse, And The Race To Electrify The By Jill Jonnes page 146</ref>സത്യത്തിൽ ഇവരുടേയൊക്കെ രീതിശാസ്ത്രത്തിലുള്ള കുറഞ്ഞ വൈദ്യുതിയായ ഡ.സി യാണ് എഡിസണിന്റെ വൈദ്യുതി.1887 ആയതോടെ എഡിസണിന്റെ വൈദ്യുതി വിപണിയിൽ മൂല്യം കുറ‍ഞ്ഞതായി മാറി,അതോടെ അദ്ദേഹം, തന്റെ 121 ഡി.സി പവർസ്റ്റേഷനോടൊപ്പം ഇറക്കിയ 68 എ.സി പവർസ്റ്റേഷനിന്റ നിർമ്മാതാവായ വെസ്റ്റിഗൗസുമായി കൂട്ടുകച്ചവടത്തിനിറങ്ങി.അതിനായി ലിന്നിന്റെ തോമ്സൺ ഹൗസ്റ്റൺ ഇലക്ട്രിക് കമ്പനി 22 പവർസ്റ്റേഷനുകളും നിർമ്മിച്ചു.<ref>[https://books.google.com/books?id=nq0Le9FfXlAC&pg=PT68&dq=Thomson+Houston+westinghouse+edison+1887&hl=en&sa=X&ei=xhPhVKfmB-aHsQTkyoEY&ved=0CCMQ6AEwAQ#v=onepage&q=Thomson%20Houston%20westinghouse%20edison%201887&f=false Robert L. Bradley, Jr., Edison to Enron: Energy Markets and Political Strategies, John Wiley & Sons - 2011, page 50]</ref> ഇങ്ങനെ എഡിസണും, എ.സി വൈദ്യുതിയുടെ കമ്പനികളും തമ്മിലുള്ള മത്സരത്തിന് സമാന്തരമായി 1888-ലെ ഉയർന്ന വോൾട്ടേജിന്റെ ആഘാതത്തിാൽ ഉണ്ടായ മരണ അപകടത്തിനെതുടർന്ന മാധ്യമങ്ങളും അത്തരത്തിലുള്ള ഉപകരണങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന കമ്പനികൾക്കുനേരെ തിരിഞ്ഞു, കൂടാതെ പൊതുജനങ്ങളിലും കോലാഹലങ്ങളുണ്ടാകാൻ തുടങ്ങി.<ref>Jill Jonnes, Empires Of Light: Edison, Tesla, Westinghouse, And The Race To Electrify The World, Random House - 2004, page 143</ref><ref>Mark Essig, Edison and the Electric Chair: A Story of Light and Death, Bloomsbury Publishing USA - 2009, pages 139-140</ref>ഈ സമയം നോക്കി എഡിസൺ ഒരു സംഘം രൂപീകരിച്ച് ന്യൂയോർക്കിൽ എ.സി വൈദ്യുതി അപകടമാണെന്ന് അറിയിക്കുന്ന പോസ്റ്ററുകളും, ജാതകളും, ക്യാമ്പെയ്നുകളും സംഘടിപ്പിച്ചു, കൂടാതെ എ.സി വൈദ്യുതിയാൽ അപകടമേറ്റ മൃഗങ്ങളേയും മനുഷ്യരേയും സംരക്ഷിക്കുകയും, എ.സി നിർമ്മിക്കലിന്റെ പരിമിതികൾ പരസ്യപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു, ഇങ്ങനെ പരസ്പരം വിവിധ തര വൈദ്യുതിവിതരണത്തിന്റെ കച്ചവടത്തിനായി നടന്ന ആകമാന പ്രവർത്തനങ്ങളെയാണ് ധാരായുദ്ധമെന്നറിയപ്പെടുന്നത്. എഡിസണിന്റെ ഭലമാർന്ന എ.സിയെക്കെതിരേയുള്ള നിലപാടുകൾ തന്റെ സ്വന്തം സ്റ്റോക്ക് കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നവരേയും നിലനിർത്താനുള്ളതിന് യോജിച്ചതായിരുന്നില്ല.പിന്നീട് 1890 കൾക്ക് ശേഷം എഡിസണിന്റെ കമ്പനി എ.സി വരവുകൊണ്ട് കുറച്ച് പണമൊക്കെ സമ്പാധിക്കാൻ തുടങ്ങി. അതോടെ ധാരയുദ്ധം 1892-ൽ അവസാനിച്ചു, എന്നാൽ തന്റെ കമ്പനിയെതന്നെ ഭരിക്കാൻ പാടില്ലെന്ന മർദ്ദങ്ങൾ വരുവാൻ തുടങ്ങി. ആ വർഷം പൊതുധനവിനിയോഗകാര്യ വിദഗ്‌ദ്ധനായ ജെപി മോർഗൻ എഡിസണിന്റെ ജെനറൽ ഇലക്ട്രിക്കും, തോമസ് ഹൗസ്റ്റൗണിന്റെ രീതിശാസ്ത്രവും കൂടി ലയിക്കതക്കതരത്തിലുള്ള തോമസ് ഹൗസ്റ്റൗൺ മുതലാളിയായ ജെനറൽ ഇലക്ട്രിക് ( എഡിസൺ എന്ന പേര് എടുത്ത മാറ്റിയാണ് ഈ പേര് നൽകിയത്.) എന്ന പേരിലുള്ള ഒരു പുതിയ കമ്പനി ആരംഭിച്ചു.ഇപ്പോളീ കമ്പനി യുസ് ഇലക്ട്രികൽ ബിസിനസ്സിന്റെ മൂന്ന് കോർട്ടേഴ്സുകളായി നിയന്ത്രിച്ചു നടത്തിപോരുന്നു, കൂടാതെ വെസ്റ്റ്ങ്കൗസിന്റെ എ.സി വ്യാപാരവും കൊണ്ടുനടത്തുന്നു.</ref><ref>Robert L. Bradley, Jr., Edison to Enron: Energy Markets and Political Strategies, John Wiley & Sons - 2011, pages 28-29</ref> ==മറ്റുനിർമ്മാണങ്ങളും പ്രോജക്റ്റുകളും== ===ഫ്ലൂറോസ്കോപ്പി=== ലോകത്തിലെ ആദ്യത്തെ, എക്സ്-റേ വികിരണങ്ങൾകൊണ്ട് റേഡിയോഗ്രാഫുകൾ എടുക്കാൻ കഴിയുന്ന ഫ്ലൂറോസ്കോപ്പ് നിർമ്മിച്ചതിന്റെ പേരിലും എഡിസൺ പ്രശസ്തനാണ്.വിൽഹെം റോണ്ട്ഗെൻ അതിന്റെ സ്ക്രീനിനായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന ബേരിയം പ്ലാന്റിനോസയനൈഡ് -നുപകരം എഡിസൺ തന്നെ കൂടുതൽ വെളിച്ചമുള്ള ചിത്രം ലഭിക്കാനായി കാൽഷ്യം ടങ്സ്റ്റേറ്റ് ഫ്ലൂറോസ്കോപ്പി സ്ക്രീൻ കണ്ടെത്തി, എന്നാൽ ഈ ടെക്നോളജികൊണ്ട് നന്നായി മങ്ങിയ ചിത്രങ്ങൾ മാത്രമേ എടുക്കാൻ കഴിഞ്ഞിരുന്നുള്ളൂ. ഫ്ലൂറോസ്കോപ്പിന്റെ ഈ അടിസ്ഥാന സിദ്ധാന്തം ഇപ്പോഴും ഉപയോഗിച്ചുപോരുന്നു, എന്നിരുന്നാലും ഈ പ്രോജക്റ്റിന്റെ ഭാഗമായി നടത്തിയ പരീക്ഷണങ്ങളിലൊന്നിൽ നിന്ന് തനിക്ക് പറ്റിയ കണ്ണിലെ പോറലും, തന്റെ അസിസ്റ്റന്റായ ക്ലാറെൻസ് ഡാലിയ്ക്ക് പറ്റിയ മുറിവിനാലും അദ്ദേഹം ഇതിനെ പാതിവഴിയിൽ ഉപേക്ഷിച്ചു.ഡാലി സ്വന്തമായി ഈ പരീക്ഷണത്തിന് ഒരു ഗിനിപന്നയി വിധേയമാക്കുകയും ഈ സാങ്കേതിക വിദ്യയിൽ നിന്ന് വളരെ അപകടപരമായ റേഡിയേഷനുകൾ പുറത്തുവരുന്നുണ്ടെന്ന് മനസ്സിലാക്കുകയും ചെയ്തു.പിന്നീട് ഈ വികരണങ്ങൾകൊണ്ടുതന്നെ അദ്ദേഹം മരിക്കുകയാണുണ്ടായത്.1903-ൽ ഒരു അഭിമുഖത്തിൽ എഡിസൺ അമ്പരപ്പോടെ പറഞ്ഞു, " എന്നോട് എക്സ്-റേ യെപറ്റി സംസാരിക്കരുത്, എനിക്കതിനെ പേടിയാണ്." <ref>Duke University Rare Book, Manuscript, and Special Collections Library: Edison fears the hidden perils of the x-rays. New York Worldb/, August 3, 1903, Durham, NC.</ref> ===ടെലഗ്രാഫിന്റെ പരിഷ്കാരങ്ങൾ=== എഡിസണിന്റെ പ്രശസ്തിയുടെ താക്കോൽ ടെലഗ്രാഫായിരുന്നു.വർഷങ്ങളോളം നടത്തിയ ജോലി യിലൂടെ ഒരു ടെലഗ്രാ ഓപ്പറേറ്ററെന്ന നിലയ്ക്ക് എഡിസൺ അതിനെപറ്റി ധാരാളം അറിവുകൾ സമ്പാദിച്ചു, ഇലക്ട്രിസിറ്റിയുടെ അടിസ്ഥാനം അദ്ദേഹം പഠിച്ചു. ഇതദ്ദേഹത്തിന് സ്റ്റോക്ക് ടിക്കർ എന്ന ആദ്യത്തെ ഇലക്ട്രിസിറ്റിയിൽ ഓടുന്ന ബ്രോഡ്കാസ്റ്റിങ്ങ് സിസ്റ്റത്തെ നിർമ്മിക്കാനും തന്റെ പ്രശസ്തിക്ക് വലിപ്പം വർദ്ധിപ്പിക്കാനും സഹയിച്ചു.1892 ആഗസ്റ്റ് 9-ന് എ‍ിസൺ ടു.വെ ടെലഗ്രാഫിന്റെ പേറ്റന്റ് സ്വന്തമാക്കി. ===അനങ്ങുന്ന ചിത്രങ്ങൾ=== [[File:Leonard Cushing Kinetograph 1894.ogv|thumb|ജൂൺ 1894, ലിയനാർഡ ബൗട്ടിനെ തോൽപ്പിക്കുയാണ്, ആ മത്സരത്തിന്റെ ഓരോ ആറ് മിനുട്ടും കൈനറ്റിക്കോപ്പ് വച്ച് റെക്കോർഡ് ചെയ്തു,അത് കാണികൾക്ക് 22.50 ഡോളറിനാണ് വിൽക്കപ്പെട്ടത്, ഇതിന്റെ കാണികളും, കസ്റ്റമറും പറഞ്ഞത് ലിയനാർഡ് ഒരു നോക്ക്ഡൗൺ ആണ് ചെയ്തതത്. The June 1894 Leonard–Cushing bout. Each of the six one-minute rounds recorded by the Kinetoscope was made available to exhibitors for $22.50.<ref>[http://rs6.loc.gov/cgi-bin/query/r?ammem/papr:@filreq(@field(NUMBER+@band(edmp+4026))+@field(COLLID+edison)) Leonard–Cushing fight] Part of the Library of Congress/''Inventing Entertainment'' educational website. Retrieved December 14, 2006.</ref> Customers who watched the final round saw Leonard score a knockdown.]] കൈനറ്റോഗ്രാഫ് എന്ന് വിളിക്കുന്ന ലോകത്തെ ആദ്യത്തെ അനങ്ങുന്ന ചിത്രമെടുക്കാനാവുന്ന ക്യാമറയുടേയും പേറ്റന്റ് എഡിസണിനായിരുന്നു.ഫോട്ടോഗ്രാഫറും, അതിന്റെ മേഖലയിൽ വൈദക്ത്യം നേടിയയാളുമായ W.K.L. ഡിക്ക്സൺ തന്റെ ജോലിക്കാരനായ കാലത്തായിരുന്നു എഡിസണിന് ഈ ഇലക്ട്രോമെക്കാനിക്കൽ ഡിസൈൻ നിർമ്മിച്ചത്.ഇതിന്റെ കൂടുതൽ അവകാശവും ദിക്സനാണ് .<ref name=Israel />1891 ലാണ് എഡിസൺ ഒരു കൈനറ്റോസ്കോപ്പ് നിർമ്മിച്ചത്. ഹസ്വ സിനിമകളും മറ്റും പൊതുജനങ്ങൾക്ക് കാണാനായി അത് പെന്നി ആർക്കെയ്ഡ്സിലാണ് സ്ഥാപിച്ചത്.കൂടാതെ 1891 മെയ് 20-ൽ തന്നെ അത് വിജയകരമായി പൊതുവേദിയിൽ പ്രദർശിപ്പിച്ചു.<ref>{{cite web| title=History of Edison Motion Pictures| url=http://memory.loc.gov/ammem/edhtml/edmvhist.html| accessdate=October 14, 2007| archiveurl=https://www.webcitation.org/5umTfhBN2?url=http://memory.loc.gov/ammem/edhtml/edmvhist.html| archivedate=2010-12-06| url-status=live}}</ref> 1896 ഏപ്രിലിൽ തോമസ് ആർമാറ്റിന്റെ വൈറ്റാസ്കോപ് എഡിസണിന്റെ ഫാക്ടറിയിൽ നിർമ്മിച്ച എഡിസണിന്റെ പേരിൽ വിൽക്കപ്പെട്ടു.അത് ന്യൂയോർക്ക് നഗരത്തിൽ അനങ്ങുന്ന ചിത്രങ്ങൾ പ്രദർശിപ്പിക്കാനായി ഉപയോഗിച്ചു. പിന്നീടദ്ദേഹം അക്കാലത്ത് നിർമ്മിക്കപ്പെട്ട ഒരു സിനിമകയ്ക്ക് ശബ്ദവും നൽകി പ്രദർശിപ്പിച്ചു. ഫ്രാങ്ക് സെഡ്.മാങ്യുവർ ജോസഫ് ഡി ബക്കസ് എന്നിവർ നിർമ്മിച്ച കമ്പനിയായ കോണ്ടിനെന്റൽ കൊമേഴ്സ് കമ്പനി സമ്പന്നനായ അമേരിക്കൻ ബിസിനസ്സ്മാൻ ഇർവിങ് ടി. ബുഷ് യൂറോപ്പിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്നപ്പോഴാണ് അവിടെ കൈനറ്റ്സോക്പ്പ് പ്രശസ്തമായത്.1894 ഒക്ടോബർ 17നാണ് ബുഷ് കൈനറ്റോസ്കോപ്പ് ലണ്ടണിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്നത്.ഇതേ സമയത്തു തന്നെ ഫ്രെഞ്ച് കമ്പനിയായ കൈനറ്റോസ്കോപ്പ് എഡിസൺ മൈക്കൽ എറ്റ് അലക്സിസ് വെർനർ ഈ യന്ത്രങ്ങളെ ഫ്രാൻസിലെ കമ്പോളത്തിലേക്ക് എത്തിച്ചു.1894-ന്റെ അവസാനത്തെ മൂന്ന് മാസങ്ങളായപ്പോഴേക്കും കോണ്ടിനെന്റൽ കൊമേഴ്സ് കമ്പനി യൂറോപ്പിൽ നൂറോളം കൈനറ്റോസ്കോപ്പുകൾ വിറ്റഴിച്ചു.ആസ്റ്റ്രിയയിലും, ഹങ്കറിയിലും പിന്നെ ജെർമനിയിലുമായി കൈനറ്റോസ്കോപ്പിനെ പരിചയപ്പെടുത്തിയത് Schokoladen-Süsswarenfabrik Stollwerck & Co of Cologne-ന്റെ ലുഡ്വിഗ് സ്റ്റോൾവെർക്ക് <ref>{{cite web |url=http://www.victorian-cinema.net/stollwerck.htm |title=Martin Loiperdinger. ''Film & Schokolade. Stollwercks Geschäfte mit lebenden Bildern ''. KINtop Schriften Stroemfeld Verlag, Frankfurt am Main, Basel 1999 ISBN 3-87877-764-7 (Buch) ISBN 3-87877-760-4 (Buch und Videocassette) |publisher=Victorian-cinema.net |accessdate=January 29, 2009 |archiveurl=https://www.webcitation.org/5umTfv73B?url=http://www.victorian-cinema.net/stollwerck.htm |archivedate=2010-12-06 |url-status=live }}</ref> നിർമ്മിച്ച Deutsche-österreichische-Edison-Kinetoscop -നാണ്. 1895 കളിലാണ് ആദ്യമായി ബെൽജിയത്തിൽ കൈനറ്റോസ്കോപ്പ് എത്തുന്നത്.പിന്നീട് ഫ്രെഞ്ച് കോളണികളിലും, ഫ്രാൻസിലും, മൊണാക്കോയിലും നിയമപരമായി അവകാശമുള്ള ദി എഡിസൺസ് കൈനറ്റോസ്കോപ്പ് ഫ്രാൻകെയിസ് എന്ന ബെൽജിയം കമ്പനി 1895 ജനുവരി 15ന് ബ്രൂസെല്ലി‍ൽ വച്ച് നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടു.ഈ കമ്പനിയുടെ പ്രധാന നിക്ഷേപകർ ബെൽജിയത്തിലെ കച്ചവടക്കാരായിരുന്നു.<ref name="Imdb.com">{{cite web |url=http://www.imdb.com/company/co0111244/ |title=Guido Convents, ''Van Kinetoscoop tot Cafe-Cine de Eerste Jaren van de Film in Belgie, 1894–1908, pp. 33–69.'' Universitaire Pers Leuven. Leuven: 2000. Guido Convents, "'Edison's Kinetscope in Belgium, or, Scientists, Admirers, Businessmen, Industrialists and Crooks", pp. 249–258. in C. Dupré la Tour, A. Gaudreault, R. Pearson (Ed.) ''Cinema at the Turn of the Century''. Québec, 1999 |publisher=Imdb.com |accessdate=January 29, 2009 |archiveurl=https://www.webcitation.org/5umTgFAJO?url=http://www.imdb.com/company/co0111244/ |archivedate=2010-12-06 |url-status=live }}</ref> ബ്രൂസെല്ലിൽ വച്ച് 1895 മെയ് 14ന് കൈനറ്റോസ്ക്കോപ്പ് ബെൽജ് കണ്ടെത്തി.ലണ്ടണിൽ ജനിച്ച, ഫ്രാൻസിലും, ബെൽജിയത്തിലും സജീവമായിരിക്കുന്ന ബിസിനസ്സ്മാനായ ലാഡിസ്ലാസ് വിക്ടർ ലെവിറ്റ്സ്ക്കി ഈ ബിസിനസിന് തുടക്കം കുറിച്ചു. ലിയോൺ ഗൗമോണ്ടിലും പിന്നെ ബയോഗ്രാഫ് കമ്പനിയിലും പിടിപാടുണ്ടായിരുന്നു.പിന്നീട് 1898 -ൽ അദ്ദേഹം ബയോഗ്രാഫ്,ഫ്രാൻസിന്റെ മുട്ടോസ്കോപ്പ് എന്നീ കമ്പനികളുടെ ഓഹരിക്കാരൻ ആകുകയും ചെയ്തു.<ref name="Imdb.com"/> എഡിസൺ ഫിലിം സ്റ്റുഡിയോ 1200 സിനിമകളെ പ്രദർശിപ്പിച്ചു. ഫ്രെഡ് ഓട്ട്സ് സ്നീസ് (1894), ദി കിസ്സ് (1896), ദി ഗ്രേറ്റ് ട്രെയിൻ റോബെറി (1903), ആലിസെസ് അഡ്വെന്ററസ് ഇൻ വണ്ടർലാന്റ് (1910), ആദ്യത്തെ ഫ്രാങ്കസ്റ്റൈൻ (1910) സിനിമ എന്നീ സിനിമകളുടെ പോലെയുള്ള കായികാഭ്യാസപ്രകടനങ്ങൾ കാഴ്ചവയ്ക്കുന്നതായ ഹ്രസ്വ സിനിമകളൊക്കെയായിരുന്നു എഡിസണിന്റെ സ്റ്റുഡിയോയിൽ പ്രദർശിപ്പിച്ചിരുന്നത്.ലൂണ പാർക്കിന്റേയും, കോണി ഐലാന്റിന്റേുയും മൊതലാളികൾ ശ്വാസം മുട്ടുകയും, ഷോക്കേൽക്കുകയും, വിഷം ഭക്ഷിക്കുകയും ചെയ്ത് ബുദ്ധിമുട്ടുന്ന ഒരു ആനയുടെ ''ടോപ്സി ദി എലിഫന്റ്'' എന്ന സിനിമ നിർമ്മിക്കാമെന്ന് 1903-ൽ തീരുമാനിച്ചു.എഡിസണിന്റെ കമ്പനിയിലെ തൊഴിലാളികളെ അങ്ങോട്ട് വിട്ട് അത് സിനിമയാക്കുകയും, അതേ വർഷത്തിൽ തന്നെ ''ഇലക്ട്രക്ക്യട്ടിങ്ങ് ആൻ എലിഫന്റ്'' എന്ന സിനിമ പുറത്തിറക്കുകയും ചെയ്തു. [[File:A day with Thomas A. Edison.webm|thumb|left|thumbtime=1|upright=1.1| ''എഡിസണോടൊപ്പം ഒരു ദിനം'' (1922)]] സിനിമ രംഗം ശക്തിപ്രാപിച്ചപ്പോൾ എല്ലാവരും തമ്മിൽ തമ്മിൽ മത്സരക്കുകയും, പകർത്തൽ വ്യാപകമാകുകയും ചെയ്തു.<ref>[http://www.victorian-cinema.net/lubin.htm Siegmund Lubin (1851–1923)], Who's Who of Victorian Cinema. Retrieved August 20, 2007.</ref>അതിന്റെ പകർപ്പവകാശം സൂഷ്കിക്കനായി തന്റെ സിനിമകളുടെ ഫിലുമകളോടൊപ്പം എഡിസൺ തന്റെ യു.എസ് കോപ്പിറൈറ്റ് ഓഫീസിന്റെ സഹായത്തോടെ ഫോട്ടോഗ്രാഫിക് പേപ്പറുകൾ എഡിസൺ എന്ന പേര് നാമകരണം ചെയ്യത്തക്കരീതിയിൽ പ്രിന്റ് ചെയ്തു.ഇപ്പോഴും ആ പ്രിന്റുകൾ ആ കാലഘട്ടത്തുനിന്ന് ഒരു കുറവും കൂടാതെ ഇപ്പോഴും അതിജീവിക്കുന്നു.<ref>[http://memory.loc.gov/ammem/edhtml/edmvhist1.html#EE "History of Edison Motion Pictures: Early Edison Motion Picture Production (1892–1895)"], Memory.loc.gov, [[Library of Congress]]. Retrieved August 20, 2007.</ref> ഒമ്പത് പ്രശസ്ത ഫിലിം സ്റ്റുഡിയോകളെ ഒരുമിപ്പിച്ച 1908-ൽ എഡിസൺ മോഷൺ പിക്ച്ചർ പേറ്റന്റ്സ് കമ്പനി നിർമ്മിച്ചു.1929-ൽ നിർമ്മിക്കപ്പെട്ട അക്ക്വെസ്റ്റിക്കൽ സൊസൈറ്റി ഓഫ് അമേരിക്ക യുടെ ആദ്യത്തെ ഹോണറി ഫെല്ലോവാണ് എഡിസൺ. ദി ബെർത്ത് ഓഫ് നേഷൻ്‍ ആണ് എഡിസണിന്റെ ഇഷ്ടപ്പെട്ട സിനിമ എന്നദ്ദേഹം പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.പക്ഷെ ആ ടോൽക്കീസ് തന്റെ എല്ലാം നിശിപ്പിച്ചു എന്നദ്ദേഹം വിചാരിക്കുന്നു. " അവിടെ ഒരു നല്ല അഭിയവുമില്ല ". " അവരവരുടെ ശബ്ദത്തിൽ തന്നെ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചു, അഭിനയിക്കാൻ മറന്നുപോയി.എനിക്കത് അറിയാൻ കഴിയും, കാരണം ഞാനൊരു ചെവി ബധിരനാണ് ".<ref name="condensed1042">Reader's Digest, March 1930, pp. 1042–1044, "Living With a Genius", condensed from The American Magazine February 1930</ref> അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഇഷ്ടപ്പെട്ട അഭിനേതാക്കൾ മേരി പിക്ക്ഫോർഡും, ക്ലാരാ ബൗവുമായിരുന്നു.<ref>"Edison Wears Silk Nightshirt, Hates Talkies, Writes Wife", Capital Times, October 30, 1930</ref> ===ഖനനം=== 1901-ൽ എഡിസൺ കാനഡയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒന്റാറിയോയിലെ ഒരു എക്സിബിഷൻ കാണാൻ പോയിരുന്നു. അവിടെവച്ചാണ് അദ്ദേഹത്തിന് നിക്കലും, കൊബാൾട്ടും തന്റെ ഇലക്ട്രിക് ഉപകരണങ്ങൾക്കായി ഉപയോഗിക്കാമെന്ന് തോന്നുന്നത്.അദ്ദേഹം തിരിച്ചു വന്നത് ഖനി പരിശോധകനായായിരുന്നു,കൂടാതെ അത് ഫാൽക്കൺ ബ്രിഡ്ജിന്റേയും, അയിരിന്റെ കണ്ടുപിടിത്തത്തിലേക്കും വഴി തെളിയിച്ചു.പക്ഷെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ അയിരിന്റെ ഖനനം വിജയകരമായില്ല,എന്നിരുന്നാലും അദ്ദേഹം 1903-ൽ അത് ഉപേക്ഷിച്ചു.<ref>{{cite web |url=http://www.sudburymuseums.ca/index.cfm?app=w_vmuseum&lang=en&currID=2031&parID=2029 |title=Thomas Edison |accessdate=December 30, 2007 |work=[[Greater Sudbury Heritage Museums]] |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160303184415/http://www.sudburymuseums.ca/index.cfm?app=w_vmuseum&lang=en&currID=2031&parID=2029 |archivedate=2016-03-03 |url-status=dead }}</ref> ഫാൽക്കൺബ്രിഡ്ജിലെ തെരുവിലെ ഫാൽക്കൺ ഖനി കേന്ദ്രങ്ങളുടെ പ്രധാന ഓഫീസ് എഡിസണിന്റെ ഓർമ്മക്കായി എഡിസൺ ബിൾഡിങ്ങ് എന്നാണ് നാമകരണം ചെയ്തിരിക്കുന്നത്. ==വെസ്റ്റ് ഓറഞ്ചും, ഫോർട്ട് മേയറുകളും (1886 - 1931)== [[File:Edison battery exhibit, 1915.jpg|thumb|എഡിസന്റെ വ്യാപാരത്തിന്റെ എക്സിബിഷൻ , പ്രൈമറി ബാറ്ററി സെക്ഷൻ, 1915]] എഡിസന്റെ ആദ്യത്തെ ഭാര്യയായ മേരിയുടെ 1884-ലെ മരണത്തിനുശേഷം അദ്ദേഹം മെൻലോപാർക്കിൽ നിന്നും സ്ഥലം മാറി.തന്റെ രണ്ടാമത്തെ ഭാര്യയായ ന്യൂജേഴ്‍സിയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന വെസ്റ്റ് ഓറഞ്ചിലെ ലെവ്ല്ലിന്നിലെ മിനയ്ക്കായി 1886-ൽ ഗ്ലെൻമോണ്ട് എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഒരു വീട് വാങ്ങിച്ചു.പിന്നീട് 1885-ൽ എഡിസൺ ഫ്ലോറിഡയിലെ, ഫോർട്ട് മേയറിൽ കുറച്ച് സ്ഥലം വാങ്ങി, അവിടെ പണിത കെട്ടിടമാണ് പിന്നീട് തണുപ്പിൽ തങ്ങാനായുള്ള സെമിനോൽ ലോഡ്ജ് എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടത്.എഡിസണും, മിനയും അവിടെ എല്ലാ തണുപ്പുകാലത്തും തങ്ങുമായിരുന്നു, അവിടെവച്ച് എഡിസൺ സ്വാഭാവികമായുള്ള റബ്ബറിന്റെ നിർമ്മാണത്തിന്റെ സ്രോതസ്സിനെ കണ്ടെത്തി. 1928-ൽ എഡിസൺ ഫോർട്ട് മേയർ സിവിറ്റൻ ക്ലാബിൽ അംഗമായി. അതിനുമേലുള്ള ശക്തമായ വിശ്വാസമായിരുന്നു എഡിസനെ ഇങ്ങനെ എഴുതാൻ പ്രേരിപ്പിച്ചത്, " സിവിറ്റൻ ക്ലബ് സമൂഹത്തിനായി, സംസ്ഥാനത്തിനായി, രാജ്യത്തിനായി കാര്യങ്ങൾ - വലിയ കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യുന്നു, കൂടാതെ ആ സംഘടനയുടെ അളവുറ്റ അംഗങ്ങളിൽ ഒരാളായതിൽ ഞാൻ അഭിമാനിക്കുന്നു."<ref>{{cite book |last= Armbrester |first= Margaret E. |title= The Civitan Story |year= 1992 |publisher=Ebsco Media |location= Birmingham, AL |page= 34 }}</ref>എഡിസന്റെ മരണംവരേയും, ആ ക്ലബിന്റെ സജീവമായ അംഗങ്ങളിലൊരാളായി അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിച്ചു, ചിലപ്പോൾ ഹെൻറി ഫോർഡിനേയും അദ്ദേഹം മീറ്റിങ്ങിന് ക്ഷണിച്ചിരുന്നു. ===അവസാന വർഷങ്ങൾ=== [[File:Ford Edison Firestone1.jpg|thumb|left|[[ഹെൻറി ഫോർഡ്]], തോമസ് എഡിസൺ, [[ഹാർവി ഫയർസ്റ്റോൺ]],എന്നിവർ. [[മേയർ]], ഫ്ലോറിഡ, ഫെബ്രുവരി 11, 1929]] എഡിസണും, ഭാര്യയും, തണുപ്പുകാലത്ത് ഫ്ലോറിഡയിലെ ഫോർട്ട് മേയറിലായിരിക്കുമ്പോഴുള്ള അയൽക്കാരനാണ് ഓട്ടോമൊബൈൽ ധനികനായിരുന്ന ഹെൻറി ഫോർഡ്.എഡിസണും ഓട്ടോമൊബൈലിനുവേണ്ടി ഉപകരണങ്ങൾ നിർമ്മിച്ചുകൊടുത്തു.എഡിസണിന്റെ മരണം വരേയും അവർ കൂട്ടുകാരായിരുന്നു. അതോടെ അദ്ദേഹം വ്യവസായത്തിലും സജീവമായിരുന്നു. എഡിസന്റെ മരണത്തിന് കുറച്ച് മാസങ്ങൾക്കുമുമ്പ്, ലക്ക്വാന റെയിൽറോഡ് ഹോബോക്കെൻ മുതൽ മോണ്ടാക്ലെയറിലേക്കും, ഡോവറിലേക്കും ഗ്ലാഡ്സ്റ്റോണിലേക്കും, ന്യൂ ജേഴ്സിയിലേക്കും പോകുന്ന ആദ്യത്തെ ഇലക്ട്രിക് ട്രെയിൻ സെർവീസിന്റെ ഉദ്ഘാടനം നടത്തി.ആ ഇലക്ട്രിക് ട്രെയിനുകൾക്കാവശ്യമായ വൈദ്യുതി ഡി.സി വൈദ്യുതി ഉപയോഗിച്ചായിരുന്നു, അതിൽ എഡിസൺ പൂർണ വിജയം നേടിയിരുന്നു.അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആര്യോഗ്യം മോശമായിരുന്നിട്ടും, 1930 സെപ്തമ്പറിൽ ലക്ക്വാനയിൽ നിന്നും ഹൊബോക്കനിലേക്ക് പോകാനിരിക്കുന്ന ആദ്യത്തെ ഇലക്ട്രിക് ട്രെയിനിന്റെ പ്രധാനഭാഗത്ത് എഡിസണുണ്ടായിരുന്നു.<ref name="Holland 2001">{{Holland-Classic}}</ref> കാറുകളുടെ ഈ പട അടുത്ത 54 വർഷം വരെ ന്യൂ ജേഴ്സിയിലെ കമ്യൂട്ടറുകളായി പ്രവർത്തിച്ചു.ഇന്ന് എഡിസന്റെ സ്മാരകോത്സവം നടത്തുന്ന ലോഹഫലകം ഹൊബേക്കനിലെ ലക്ക്വാന ടെർമിനലിന്റെ വെയിറ്റിങ്ങ് റൂമിൽ നിലനിൽക്കുന്നു.ഹൊബോക്കൻ ന്യൂ ജേഴ്സിയിലെ ഒരു പ്രധാന സഞ്ചാരമാർഗ്ഗമാണ്.<ref name="Holland 2001"/> അവസാനത്തെ വർഷങ്ങളിൽ അദ്ദേഹത്തിന് ഫാഡ് ഡയറ്റിനോട് താത്പര്യമുണ്ടായിരുന്നു; "ഓരോ മണിക്കൂറും അദ്ദേഹം കഴിച്ച ദ്രാവകം പാലായിരുന്നു."<ref name="Israel">{{cite book|last=Israel|first=Paul|authorlink=Paul Israel|title=Edison: A Life of Invention|year=2000|publisher=[[John Wiley & Sons]]|isbn=978-0-471-36270-8}}</ref>ഈ ഡയറ്റുകൊണ്ട് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആര്യോഗ്യം തിരിച്ചുകിട്ടുമെന്ന് എഡിസൺ പറഞ്ഞിരുന്നു. എന്നിരുന്നാലും ഈ കഥ ആവിശ്വസിനീയമാണ്.എഡിസൺ അന്തരിച്ച വർഷമായ 1930 -ൽ മിന ഒരു ഇന്റർവ്യൂവിൽ അദ്ദേഹത്തെകുറിച്ച് പറഞ്ഞതിങ്ങനെയാണ്."ശരിയായ ഭക്ഷണരീതിയായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ശ്രേഷ്ഠമായ ജോലി."കൂടാതെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൂടെയുള്ള കാലത്തെ കുറിച്ച് മിന പറഞ്ഞതിങ്ങനെയാണ് " ശ്രേഷ്ഠമായ കുറേ സാഹസികതകൾ."എഡിസൺ ഏഴ് മണിക്ക് എണീക്കും, എട്ട് മണിക്ക് രാവിലത്തെ ഭക്ഷണം കഴിക്കും, ചിലപ്പോൾ ഉച്ചഭക്ഷണത്തിനും, അത്താഴത്തിനും വീട്ടിലേക്ക് വരും.<ref name="condensed1042"/> 1906-ൽ അദ്ദേഹം മിലാൻ ,ഓഹിയോയുടെ ഉടമസ്ഥനായി.1923-ലെ എഡിസന്റെ അവസാനത്തെ സന്ദർശനത്തിൽവച്ചായിരുന്നു തന്റെ പഴയ വീട് ഇപ്പോഴും അതിന്റെ മെഴുകുതിരികളും,പ്രകാശവും പരത്തി നിൽക്കുന്നതായി അമ്പരപ്പോടെ നോക്കി നിന്നത്. ===മരണം=== 1886-ൽ മിന എന്ന എഡിസന്റെ രണ്ടാമത്തെ ഭാര്യയ്ക്കായി വിവാഹസമ്മാനമായി വാങ്ങിയ വെസ്റ്റ് ഓറഞ്ചിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ലെവ്ല്ലിൻ പാർക്കിലെ ഗ്ലെൻമോണ്ട് എന്ന വീടിലാണ് എഡിസൺ പ്രമേഹരോഗപരമായി 1931 ഒക്ടോബർ 18ന് മരണമടഞഅഞത്.അദ്ദേഹത്തെ ആ വീടിനരികിലായി സംസ്കരിച്ചു.<ref>{{cite news|title=Thomas Edison Dies in Coma at 84; Family With Him as the End Comes; Inventor Succumbs at 3:24&nbsp;A.M. After Fight for Life Since He Was Stricken on August 1. World-Wide Tribute Is Paid to Him as a Benefactor of Mankind|quote=[[West Orange, New Jersey]], Sunday, October 18, 1931. Thomas Alva Edison died at 3:24 o'clock this morning at his home, Glenmont, in the Llewellyn Park section of this city. The great inventor, the fruits of whose genius so magically transformed the everyday world, was 84 years and 8 months old.|work=New York Times|date=October 18, 1931}}</ref><ref>{{cite book|title=Where are they buried? How did they die?|url=https://archive.org/details/wherearetheyburi00todb|last=Benoit|first=Tod|year=2003|publisher=Black Dog & Leventhal|isbn=978-1-57912-678-0|page=[https://archive.org/details/wherearetheyburi00todb/page/560 560]}}</ref> എഡിസന്റെ അവസാനത്തെ ശ്വാസം ഹെൻറി ഫോർഡ് മ്യൂസിയത്തിൽ ശീതീകരിച്ച സ്ഥലത്ത് സംരക്ഷിച്ചുവച്ചിരിക്കുന്നു. ഫോർഡ് ചാൾസ് എഡിസണോട് തോമസ് എഡിസന്റെ അവസാന വർഷങ്ങളിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിർമ്മാണ മുറിയിൽ വായുസമ്പർക്കം വരാത്ത രീതിയിൽ ഒരു ടെസ്റ്റ് ട്യൂബ് വെയ്കാൻ പറഞ്ഞിരുന്നു, ഇത് എഡിസനായുള്ള സ്‌മാരകചിഹ്നമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.കൂടാതെ ഒരു പ്ലാസ്റ്റർ ഡെത്ത് മാസ്ക്കും നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നു.<ref>[http://www.straightdope.com/classics/a2_128a.html "Is Thomas Edison's last breath preserved in a test tube in the Henry Ford Museum?"], [[The Straight Dope]], September 11, 1987. Retrieved August 20, 2007.</ref>മിന മരിച്ചത് 1947 -ലായിരുന്നു. ==കാഴ്ചകൾ അതിഭൗതികശാസ്ത്രത്തിലേക്കും,മതത്തിലേക്കും, രാഷ്ട്രീയത്തിലേക്കും== ചരിത്രകാരനായ പോൾ ഇസ്രയേൽ എഡിസനെ ഒരു സ്വതന്ത്രചിന്തകനായാണ് വിശേഷിപ്പിച്ചത്.<ref name=Israel />[[തൊമസ് പെയ്ൻ|തോമസ് പെയിനിയുടെ]] ''ദി ഏജ് ഓഫ് റീസൺ'' എഡിസനെ നന്നായി സ്വാധീനിച്ച ഒന്നാണ്.<ref name=Israel />"അദ്ദേഹം ഒരു ആന്തിസ്റ്റ് എന്ന വിളിക്കപ്പെട്ടു, പക്ഷെ അദ്ദേഹമല്ല, പെയിനി ഗാഢമായ അറിവിൽ വിശ്വസിക്കുന്നയാളാണ്,ദൈവത്തെ പേടിച്ച് പലരും ചിന്തകൾ വെളിപ്പെടുത്താൻ ഭയക്കുന്നു" എന്നുപറഞ്ഞുകൊണ്ട് എഡിസൺ പെയിനിയുടെ ''ശാസ്ത്രപരമായ ഡിസ''ത്തെ പ്രതിരോധിച്ചിരുന്നു.<ref name=Israel /> 1910 ഒക്ടോബർ 2-ന് ന്യൂയോർക്ക് ടൈംസ് മാഗസിനുമായുള്ള ഒരു അഭിമുഖത്തിൽ, എഡിസൺ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞുതുടങ്ങി: <blockquote> നമുക്കറിയുന്നതെന്തോ അതാണ് പ്രകൃതി. പക്ഷെ നമുക്ക് മതത്തെയോ, ദൈവങ്ങളേയോ അറിയില്ല. ഒപ്പം പ്രകൃതി ദയാശീലയും, സ്നേഹിക്കുന്ന യാളോയല്ല.ദൈവം എന്നെ സൃഷ്ടിച്ചിരുന്നെങ്കിൽ - ദയയും, വാത്സല്യവും, സ്നേഹവുമുള്ള ദൈവത്തിന്റെ കാര്യമാണ് ഞാൻ പറയുന്നത് : എനിക്ക് കഴിക്കാനുള്ള മത്സ്യത്തേയും സൃഷ്ടിച്ചിട്ടുണ്ടാകും. അപ്പോൾ എവിടെപ്പോയി ദയയും, വാത്സല്യവും, സ്നേഹവുമൊക്കെ, മീനിനെ അവർക്കിഷ്ടമല്ലേ.അല്ല. നമ്മെ നിർമ്മിച്ചത് പ്രകൃതിയാണ് - പ്രകൃതിയാണ് ഇതെല്ലാം സൃഷ്ടിച്ചത് - മതങ്ങളോ ദൈവങ്ങളോ അല്ല.<ref>{{cite news |coauthors= |title="No Immortality of the Soul" says Thomas A. Edison. In Fact, He Doesn't Believe There Is a Soul&nbsp;— Human Beings Only an Aggregate of Cells and the Brain Only a Wonderful Machine, Says Wizard of Electricity |url= |quote=Thomas A. Edison in the following interview for the first time speaks to the public on the vital subjects of the human soul and immortality. It will be bound to be a most fascinating, an amazing statement, from one of the most notable and interesting men of the age&nbsp;... Nature is what we know. We do not know the gods of religions. And nature is not kind, or merciful, or loving. If God made me&nbsp;— the fabled God of the three qualities of which I spoke: mercy, kindness, love&nbsp;— He also made the fish I catch and eat. And where do His mercy, kindness, and love for that fish come in? No; nature made us&nbsp;— nature did it all&nbsp;— not the gods of the religions. |work=New York Times |date=October 2, 1910}}</ref> </blockquote> ഇത്രം സംവാദങ്ങളിലൂടെ എഡിസൺ ഒരു ആന്തിസ്റ്റ് ആയി.അദ്ദേഹം തന്നെത്തന്നെ ഒരു സ്വകാര്യ കത്തിൽ എഴുതിരിയിരിക്കുന്നത് ഇങ്ങനെയാണ്. <blockquote> നിങ്ങൾ ആ മുഴുവൻ ലേഖനത്തേുയും തെറ്റിദ്ധരിച്ചു, കാരണം നിങ്ങൾ ദൈവത്തെ വിവരിച്ചിരിക്കുന്ന നിഗമനത്തിലേക്ക് ചാടിവീണു. അവിടെയെവിടേയും ഒരു നിരാകരണവുമില്ല, നിങ്ങളെന്താണോ ദൈവമെന്ന് പറഞ്ഞത് അതിനെയാണ് ഞാൻ പ്രകൃതിയെന്ന് പറയുന്നത്. ഗാഢമായ അറിവുതന്നെയാണ് എല്ലാത്തിനേയും നയിക്കുന്നത്. അറിവ്, ആത്മാവ് എന്നിങ്ങനെ നാം ജീവനെ വിളിക്കുന്നതെന്തോ അത് കാലം കഴിഞ്ഞാൽ അതിന്റെ അസ്തിത്വത്തിലേക്ക് തിരിച്ചു പോകും, നാം നിർമ്മിതമായ സെല്ലുകൾക്കും മീതെ എന്റെ ഈ കാഴ്ചപ്പാടിനെ സാധൂകരിക്കുന്നതാണ് എന്റെ എല്ലാ ലേഖനങ്ങളും.<ref name=Israel /> </blockquote> വീണ്ടും അദ്ദേഹം ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു, "ഞാൻ ദൈവത്തിലോ, ദൈവശാസ്ത്രത്തിലോ വിശ്വസിക്കുന്നില്ല; പക്ഷേ അവിടെയും അനന്തമായ അറിവ് ഒളിഞ്ഞുകിടക്കുന്നു എന്ന് വിശ്വസിക്കുന്നുണ്ടുതാനും, അതിനെ ഞാൻ സംശയിക്കുന്നില്ല"<ref>''[https://books.google.com/books?id=75ldAAAAMAAJ&q=%22I+do+not+believe+in+the+God+of+the+theologians;+but+that+there+is+a+Supreme+Intelligence+I+do+not+doubt%22&dq=%22I+do+not+believe+in+the+God+of+the+theologians;+but+that+there+is+a+Supreme+Intelligence+I+do+not+doubt%22&hl=es&sa=X&ei=QDQyUrD0NuPs2wWTwoGADQ&ved=0CGQQ6AEwBg The Freethinker]'' (1970), G.W. Foote & Company, Volume 90, p. 147</ref> അക്രമരാഹിത്യമായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ സദാചാര കാഴ്ചകളിലേക്കുള്ള താക്കോൽ, ഒന്നാം ലോക മഹായുദ്ധത്തിൽ സേനയുടെ നാവിക സംബന്ധമായ ഉപദേശകനാകുമോ എന്ന ചോദിച്ചപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഉത്തരം താൻ പ്രതിരോധ ആയുധങ്ങളുടെ ജോലി മാത്രമേ ചെയ്യുകയുള്ളൂ എന്നായിരുന്നു, പിന്നീട് ഇങ്ങനനെ പറയുകയുണ്ടായി "കൊല്ലാൻ‍ ഞാൻ ഒരു ആയുധവും നിർമ്മിച്ചിട്ടില്ല എന്നതിൽ ഞാൻ അഭിമാനിക്കുന്നു."എഡിസന്റെ അക്രമരാഹിത്യത്തിന്റെ തത്ത്വശാസ്ത്രത്തിൽ മൃഗങ്ങൾക്ക് വലിയ സ്ഥാനമുണ്ടായിരുന്നു.അദ്ദേഹം ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞുതുടങ്ങി:അക്രമരാഹിത്യം എന്നെ ഉയർന്ന നീതിശാസ്ത്രജ്ഞനാക്കുന്നു, അതുതന്നെയാണ് എല്ലാ മാറ്റത്തിന്റേയും ലക്ഷ്യം.മറ്റു ജീവികളെ നാം ഉപദ്രവിക്കന്നത് നിർത്തുംവരെയും മനുഷ്യനും മൃഗം തന്നെ."<ref>Cited in [https://books.google.com/books?id=DtjWFiDKsJ0C&pg=PA37&dq=%22Still+savages%22+edison&ei=KiHMSLJSiNzKBIiglYsJ&sig=ACfU3U2IXFOuvGUriygDwhEkgvqyaefwEg Innovate Like Edison: The Success System of America's Greatest Inventor] by Sarah Miller Caldicott, Michael J. Gelb, page 37.</ref>188 ലെ വൈദ്യുത അപകടത്തിൽ മരിച്ച നായകളെകളുടെ എണ്ണത്തിൽ എഡിസൺ അസ്വസ്ഥനായിരുന്നു,അവയൊക്കെ മരിച്ചത് എ.സി കറന്റിന്റെ ആഘാതത്തിലായിരുന്നു.<ref>Jonnes</ref> മനുഷ്യനന്മയ്ക്കായി നിർമ്മിച്ച ന്യൂയോർക്കിലെ ഇലക്ട്രിക് ചെയറിനാവശ്യമായ എ.സി ഉപയോഗിക്കുന്നതോടൊപ്പം വിജയകരമായി തന്നെ എഡിസൺ ഡി.സി വിതരണം ചെയ്തു. കാരണം ഈ തീരുമാനത്തിൽ വെസ്റ്റിങ്കൗസ് ദേഷ്യത്തിലായിരുന്നു. 1920 -ൽ എഡിസൺ അമേരിക്കൻ മാഗസിനായ ബി.സി ഫോർബെസിനോട് താൻ ഒരു സ്പിരിറ്റ് ഫോൺ നിർമ്മിക്കുവാൻ സഹായിക്കുകയാണെന്ന് പറഞ്ഞു, മരിച്ചവരോട് സംസാരിക്കാൻ പറ്റുമെന്നു പറയുന്ന ഒരു ഫോണായിരുന്നു അത്, ആ വാർത്ത വളരെ പ്രാധാന്യമുള്ളതായി, അതുകൊണ്ടുതന്നെ ആ വാർത്ത പല പത്രങ്ങളിലും മാഗസിനുകളിലും ആവർത്തിച്ചു.<ref>{{cite web|url=http://www.gereports.com/edisons-forgotten-invention-a-phone-that-calls-the-dead/|title=Edison's Forgotten 'Invention': A Phone That Calls the Dead|date=October 28, 2010|publisher=GE Reports|access-date=2016-01-03|archive-date=2013-11-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20131111162640/http://www.gereports.com/edisons-forgotten-invention-a-phone-that-calls-the-dead/|url-status=dead}}</ref>പിന്നീട് ആ ചിന്തയെകുറിച്ച് എഡിസൺ ന്യൂയോർക്ക് ടൈംസിനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു, " എനിക്കവനോട് ഒന്നും പറയാനില്ല, പക്ഷെ ആ സംവിധാനത്തിൽ എന്റെ എല്ലാ പ്രതീക്ഷകളും നഷ്ടപ്പെട്ടു കാരണം അതെല്ലാം വെറുതെ നുണക്കഥകളായിരുന്നു."<ref>{{cite web|url=http://www.patentplaques.com/blog/?p=1026|title=Invention Geek – Edison Spirit Phone?|access-date=2016-01-03|archive-date=2015-09-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924060930/https://www.patentplaques.com/blog/?p=1026|url-status=dead}}</ref> ==കാഴ്ചകൾ പണത്തിലേക്ക്== എഡിസൺ യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സിലെ ധനപരമായ പരിഷ്കരണത്തിന്റെ അഭിഭാഷകനായിരുന്നു.പക്ഷെ അദ്ദേഹം പണവായ്പയേയും, സ്വർണവായ്പയേയും അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള പണമിടപാടിനോട് ശക്തമായി എതിർത്തിരുന്നു. എഡിസൺ അതിനെകുറിച്ച് ന്യൂയോർക്ക് ടൈംസിനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു, "ജൂലിയസ് സീസറിന്റെ സ്മാരകചിഹ്നമായിരുന്നു സ്വർണം, കൂടാതെ താത്പര്യം സാത്താന്റെ നിർമ്മാണവുമാണ്."<ref name="query.nytimes.com">{{cite news |url=http://query.nytimes.com/mem/archive-free/pdf?_r=1&res=9C04E0D7103EEE3ABC4E53DFB467838A639EDE |title=FORD SEES WEALTH IN MUSCLE SHOALS |work=[[The New York Times]] |format=PDF |accessdate=February 24, 2013 |date=December 6, 1921}}</ref> അതേ ലേഖനത്തിൽ തന്നെ, അദ്ദേഹം അമേരിക്കയിലെ അയുക്തമായ ടാക്സുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ധനപരമായ സംവിധാനത്തെകുറിച്ച് വിശദീകരിക്കുകയുണ്ടായി, ലോണെടുത്തതിന് ശേഷം അത് തിരിച്ചടക്കുന്നത് മുതലിന്റെ ഇരട്ടിയോ, അതിൽ കൂടുതലോ ആയിരിക്കും.അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചിന്ത ഇങ്ങനെയായിരുന്നു, സർക്കാരിന് വായ്പയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ധന സംവിധാനത്തെ കൊണ്ടുനടക്കാൻ കഴിയുമെങ്കിൽ,അത് പണം ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നതിന് തുല്യമായിരിക്കും, കൂടെ ജനങ്ങൾക്ക് അതൊരു പ്രചോദനമാകുകയും ചെയ്യും.<ref name="query.nytimes.com"/> 1921 - 1922 കാലഘട്ടത്ത് അദ്ദേഹം ധനത്തിന്റെ വലിപ്പത്തെക്കുറിച്ച് ചിന്തിക്കുകയുണ്ടായി. പിന്നീട് 1922 മെയ്യിൽ "ഫെഡറൽ റിസർവ് ബാങ്കിങ് സിസ്റ്റത്തോടുള്ള തെറ്റു തെരുത്താൻ അപേക്ഷ" എന്ന പേരിട്ട ഒരു അപേക്ഷ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു.<ref>Edison, 1922</ref>അതിൽ വ്യാപാരചരക്കായ പണത്തെക്കുറിച്ച് വിശദമായി പറയുന്നുണ്ട്,കൂടാതെ ഫെഡറൽ റിസർവ് ബാങ്ക് നിർമ്മിച്ച ക്രിയവസ്തുക്കളുടെ മൂല്യത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലായിരുന്നു കർഷകർക്ക് വായ്പ നൽകിയിരുന്നതിനെകുറിച്ചും പരാമർശിക്കുന്നുണ്ട്. തന്റെ പ്രിയമിത്രവും, നിർമ്മാതാവുമായ ഹെൻറി ഫോർഡുമായായിരുന്നു കൂടുതൽ പേർ പങ്കെടുത്ത ഒരു ടൂറിൽ എഡിസൺ പങ്കെടുത്തത്, അവിടെവച്ച് അദ്ദേഹം വായ്പ സമ്പർദായം എങ്ങനെ മാറണമെന്ന് തന്റെ അഭിപ്രായം പറഞ്ഞു. ഉൾക്കാഴ്ചക്കുവേണ്ടി അദ്ദേഹം, അക്കാദമിക് തലത്തിലുള്ളവരുമായും, ബാങ്കേഴ്‍സുമായും സംസാരിച്ചു. അവസാനം, എങ്ങനെയോ ആ സംരംഭം പിന്തുണയില്ലാതെ പരാജയപ്പെട്ടു, കൂടാതെ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു.<ref>2006, Hammes, D.L. and Wills, D.T.,"Thomas Edison's Monetary Option", The Journal of the History of Economic Thought. (Vol. 28, No. 3, September 2006). ISSN 1042-7716., pps. 295-308</ref><ref>2012, Hammes, David L., Harvesting Gold: Thomas Edison's Experiment to Re-Invent American Money, Mahler Publishing.</ref> ==ബഹുമതികൾ== *ഓഫീസ് ഓഫ് പോസ്റ്റ്സ് ആന്റ് ടെലഗ്രാഫ്സ് ലൂയിസ് കോച്ചെറി, 1881 നവംബർ 10 *മറ്റ്യൂക്കി മെഡൽ, 1887 *ജോൺ സ്കോട്ട് മെഡൽ, 1889 *എഡ്വാർഡ് ലോങ്സ്റ്റ്രെച്ച് മെഡൽ ,1899 *ജോൺ ഫ്രിറ്റ്സ് മെഡൽ,1908 *ഫ്രാങ്ക്ലിൻ മെഡൽ, 1915 *നേവി ഡിസ്റ്റിങ്ക്വിഷെഡ് സെർവീസ് മെഡൽ, 1920 *എഡിസൺ മെഡൽ, 1923 *കോഗ്രെഷ്ണൽ ഗോൾഡ് മെഡൽ, 1928 മെയ് 29 *ടെക്ക്നിക്കൽ ഗ്രാനി അവാർഡ് ==ശ്രദ്ധാഞ്ജലികൾ== ===എഡിസൺ എന്ന് പേര് നൽകപ്പെട്ട മനുഷ്യരും,സ്ഥലങ്ങളും=== എഡിസന് ശേഷം ധാരാളം സ്ഥലങ്ങൾക്ക് എഡിസൺ എന്ന് നാമകരണം ചെയ്യപ്പെട്ടു,പ്രധാനമായും, ന്യൂ ജേഴ്സിയിലെ പ്രാധാന നഗരമായ എഡിസൺ നഗരത്തിന്.ദേശീയതലത്തിൽ അറിയപ്പെടുന്ന തോമസ് എഡിസൺ സ്റ്റേറ്റ് കോളേജ്,ന്യൂ ജേഴ്സിയിലെ ട്രെന്റോണിലാണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്.കൂടാതെ രണ്ട് സംഘടന കോളേജുകൾക്കും എഡിസൺ എന്ന് പേരിട്ടിരിക്കുന്നു:ഫ്ലോറിഡയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന , മേയറിലെ എഡിസൺ സ്റ്റേറ്റ് കോളേജ്, ഓഹിയോയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പിക്വയിലെ എഡിസൺ കമ്മ്യൂണിറ്റി കോളേജ് എന്നിവയാണവ.<ref>{{cite web |url=http://www.edison.cc.oh.us/ |title=Edison Community College (Ohio) |publisher=Edison.cc.oh.us |accessdate=January 29, 2009 |archive-date=2009-02-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090225065223/http://www.edison.cc.oh.us/ |url-status=dead }}</ref>കൂടാതെ അസംഖ്യം ഹൈസ്ക്കൂളുകളും അങ്ങനെയുണ്ട്.ഫുട്ട്ബാൾ കളിക്കാരനായ പെലെയുടെ അച്ഛൻ പെലയ്ക്ക് എഡിസൺ എന്ന് പേരിടാനാണ് ഇഷ്ടപ്പെട്ടത്, ബൾബ് നിർമ്മിച്ച ശാസ്ത്രജ്ഞന് ഒരു പ്രതിഫലമായി,പക്ഷെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജനനസർട്ടിഫിക്കറ്റിൽ മാത്രമേ ആ എഡിസൺ എന്ന പേര് വന്നുള്ളൂ.<ref>{{cite book |title=Pelé: The Autobiography |author=Pelé |author2=Orlando Duarte |author3=Alex Bellos |year=2006 |publisher=[[Simon & Schuster]] UK Ltd |location=London |isbn=978-0-7432-7582-8 |page=14 |url=http://books.simonandschuster.com.au/Pele-The-Autobiography/Pele/9781416511212/excerpt_with_id/6070 |accessdate=2 October 2010 |archive-date=2011-04-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110430015130/http://books.simonandschuster.com.au/Pele-The-Autobiography/Pele/9781416511212/excerpt_with_id/6070 |url-status=dead }}</ref> പെനിൻസിൽവാനിയയിലെ സുൺബെറി സിറ്റി ഹോട്ടലായിരുന്നു 1883-ൽ എഡിസൺ രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത ത്രീ വയർ സിസ്റ്റം ഉപയോഗിച്ച ആദ്യത്തെ കെട്ടിടം.പിന്നീടാ ഹോട്ടലിന് എഡിസൺ ഹോട്ടൽ എന്ന് പേര് നൽകി.<ref name=sunbury>{{cite web |url=http://www.cityofsunbury.com/Pages/Community/Sunbury%20History/TheEdisonHotel.aspx |title=The Edison Hotel |work=City of Sunbury |accessdate=February 24, 2013 |archive-date=2010-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100923173644/http://www.cityofsunbury.com/Pages/Community/Sunbury%20History/TheEdisonHotel.aspx |url-status=dead }}</ref> എഡിസൺ നിർമ്മിച്ച ഇൻകാന്റസെന്റ് ബൾബിന്റെ 75-ാം വാർഷികത്തിനാണ് കാലിഫോർണിയയിൽ ലേക്ക് തോമസ് എഡിസൺ എ എഡിസൺ എന്ന് പേരിട്ടത്.<ref name=sce>{{cite web|url=http://asset.sce.com/Documents/Environment%20-%20Power%20Generation/30.pdf|title=Description of the Big Creek System|work=Southern California Edison|accessdate=December 21, 2012}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ന്യൂയോർക്കിൽ 1931 -ൽ നിലവിൽ വന്ന ഹോട്ടൽ എഡിസണിൽ പ്രകാശ സംവിധാനം വച്ചത് എഡിസൺ തന്നെയായിരുന്നു.<ref name="Hotel Edison FAQ">{{cite web |url=http://www.edisonhotelnyc.com/default.aspx?pg=faq |title=Frequently Asked Questions |work=[[Hotel Edison]] |accessdate=February 24, 2013 |archive-date=2013-04-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130424064011/http://www.edisonhotelnyc.com/default.aspx?pg=faq |url-status=dead }}</ref> എഡിസന്റെ ബഹുമാനാർത്ഥമായി യുണൈറ്റ് സ്റ്റേറ്റ്സിലെ മൂന്ന് പാലങ്ങൾക്കും എഡിസന്റെ പേര് നൽകി: ന്യൂജേഴ്‍സിയിലെ എഡിസൺ ബ്രിഡ്ജ്, <ref>{{cite web |url=http://www.state.nj.us/transportation/publicat/historyedisonbr.pdf |title=The History & Technology of the Edison Bridge & Driscoll Bridge over the Raritan River, New Jersey |work=New Jersey Department of Transportation |year=2003 |accessdate=February 24, 2013}}</ref>ഫ്ലോറിഡയിലെ എഡിസൺ ബ്രിഡ്ജ്,<ref>{{cite book |title=Thomas Edison: The Fort Myers Connection |last=Solomon |first=Irvin D. |year=2001 |isbn=9780738513690 |page=9 |publisher=[[Arcadia Publishing]]}}</ref>ഓഹിയോയിലെ എഡിസൺ ബ്രി‍ഡ്ജ് എന്നിവയാണവ.<ref>{{cite web |url=http://codes.ohio.gov/orc/5533.18 |title=5533.18 Thomas A. Edison memorial bridge |work=Lawriter LLC |accessdate=February 25, 2013}}</ref> ശൂന്യാകാശത്തിലാണെങ്കിൽ, അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേര് ഒരു ഉൽക്കക്കും ഇട്ടിരിക്കുന്നു, ആസ്റ്ററോയ്ഡ് 742 എഡിസോണ എന്നതാണ് ആ ഉൽക്ക. ===മ്യൂസിയങ്ങളും, സ്മാരകങ്ങളും=== [[File:Thomas Edison 1.jpg|thumb|മിച്ചിഗനിലെ പോർട്ട് ഹ്യൂറോണിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന റെയിൽ റോഡിന് സമീപമുള്ള ചെറുപ്പക്കാരനായ എഡിസന്റെ ശില.]] ന്യൂ ജേഴ്സിയിലെ, വെസ്റ്റ് ഓറഞ്ചിൽ 13.5 ഏക്കറ വലിപ്പമുള്ള ഇടത്തിൽ എഡിസൺ നാഷ്ണൽ ഹിസ്റ്റോറിക് സൈറ്റ് എന്ന പേരിലുള്ള ഒരു നാഷ്ണൽ പാർക്ക് സെർവീസ് പരിപാലിച്ചുപോകുന്നു.ഇത് എഡിസന്റെ ലബോറട്ടറിക്കും, വർക്ക്ഷോപ്പിനും, ലോകത്തെ ആദ്യത്തെ സിനിമ സ്റ്റുഡിയോ ആയ ബ്ലാക്ക് മാരിയക്കും അടുത്താണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്.<ref>{{cite web|url=http://www.nps.gov/edis/|title=Thomas Edison National Historical Park (U.S. National Park Service) |publisher=Nps.gov |date=December 15, 2013 |accessdate=December 31, 2013}}</ref>ന്യൂ ജേഴ്സിയിലെ എഡ‍ിസൺ ടൗണിലാണ് തോമസ് ആൽവ എഡിസൺ മെമ്മോറിയൽ ടവർ ആന്റ് മ്യൂസിയം ഉള്ളത്.<ref>[http://www.menloparkmuseum.org/tower-restoration Menlo Park Museum, Tower-Restoration] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100923114501/http://menloparkmuseum.org/tower-restoration |date=2010-09-23 }}. Retrieved September 28, 2010.</ref>ടെക്സാസിലെ, ബ്യൂമൊണ്ടിൽ എഡിസൺ മ്യൂസിയവും സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു,പക്ഷെ അവിടേക്ക് എഡിസൺ വന്നതേയില്ല.<ref>{{cite book |title=Thomas Edison: Life of an Electrifying Man |last=Biographiq |year=2008 |isbn=9781599862163 |page=32 |publisher=Filiquarian Publishing, LLC.}}</ref>മിച്ചിഗനിലെ പോർട്ട് ഹ്യൂറോണിൽ പോർട്ട് ഹ്യൂറോൺ മ്യൂസിയത്തിൽ എഡിസന്റെ ചെറുപ്പകാലത്തെ പ്രതിമ വീണ്ടും പുനസ്ഥാപിക്കുകയുണ്ടായി.അതിനാൽ ഈ മ്യൂസിയത്തിന് തോമ്സ എഡിസൺ ഡീപോട്ട് മ്യൂസിയം എന്ന് പേര് നൽകി.<ref>[http://www.phmuseum.org/drupal/about/depot Thomas Edison Depot] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120121044332/http://www.phmuseum.org/drupal/about/depot |date=2012-01-21 }}. Retrieved September 28, 2010.</ref>ഈ നഗരത്തിൽ ധാരാളം എഡിസൺ സ്മാരകങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു, അതിൽ എഡിസന്റെ മാതാപിതാക്കളുടെ കല്ലറയും ഉൾപ്പെടും, കൂടാതെ എസ്.ടി. ക്ലെയർ റിവറിന്റെ സമീപ്തത് സ്മാരകവുമുണ്ട്. ഈ നഗരത്തിൽ എഡിസന്റെ സ്വാധീനം വലുതാണ്. ഡെറ്റ്രോയിറ്റിലെ ഗ്രാന്റ് സർക്കസ് പാർക്കിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന എഡിസൺ മെമ്മോറിയൽ ഫൗണ്ടെൻ നിർമ്മിച്ചത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്മാരാകാർത്തമായിരുന്നു. 1929 ഒക്ടോബർ 21 -നാണ് അത് സ്ഥാപിച്ചത്.ഇൻകാന്റസിന്റെ അമ്പതാം വാർഷികമായിരുന്നു അത്.<ref>[http://www.buildingsofdetroit.com/places/ef Edison Memorial Fountain] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100927121621/http://buildingsofdetroit.com/places/ef |date=2010-09-27 }} at Buildings of Detroit. Retrieved September 28, 2010.</ref>അതേ രാത്രിയിൽ തന്നെ എഡിസൺ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഡിയർബോണിന് സമീപം വയ്ക്കപ്പെട്ടു. ===എഡിസന്റെ പേര് വഹിക്കുന്ന കമ്പനികൾ=== [[File:Эдисон Томас Альва фото ЖЗЛ.JPG|thumb|200px|1915 -ലെ എഡിസൺ]] *Edison General Electric, merged with [[Thomson-Houston Electric Company]] to form [[General Electric]] * [[Commonwealth Edison]], now part of [[Exelon]] * [[Consolidated Edison]] * [[Edison International]] * [[Detroit Edison]], a unit of [[DTE Energy]] * [[Edison S.p.A.]], a unit of Italenergia * Trade association the [[Edison Electric Institute]], a lobbying and research group for investor-owned utilities in the United States * [[Edison Ore-Milling Company]] * [[Edison Portland Cement Company]] * [[Southern California Edison]] ==എഡിസന്റെ പേര് നൽകപ്പെട്ട ബഹുമതികൾ=== എഡിസന്റെ കൂട്ടുകാരും, സഹപ്രവർത്തകരും കൂടി 1904 ഫെബ്രുവരി 11-നാണ് എഡിസൺ മെഡൽ രൂപീകരിച്ചത്.പിന്നീട് നാല് വർഷത്തിന് ശേഷം അമേരിക്കൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഇലക്ട്രിക്കൽസ് എഞ്ചിനീയർസ് ആ സംഘത്തോടൊപ്പം ഒരു കരാറിലൊപ്പുവച്ച് എഡിസണ് മെഡൽ വലിയ ബഹുമതികളിലൊന്നായി മാറ്റി.ആദ്യത്തെ എഡിസൺ മെഡൽ ഏറ്റുവാങ്ങിയത് 1900-ന് ഇലിഹു തോംസണായിരുന്നു.ഇതാണ് ഇലക്ട്രിക്കൽ ആന്റ് ഇലക്ട്രോണിക്ക് എഞ്ചിനീയറിങ്ങിന്റെ പരിസരങ്ങളിലെ ഏറ്റവും പഴക്കം ചെന്ന അവാർഡ്, വർഷാവർഷങ്ങളിൽ ഇലക്ട്രിക് എഞ്ചിനീയറിങ്ങ്, ഇലക്ട്രിക്കൽ ആർട്ട്സ്, ഇലക്ട്രിക്കൽ സയൻസ് എന്നിവയിൽ മിതവ് പുലർത്തുന്നവർക്ക് ബഹുമതി നൽകിപോന്നു. എഡിസന് ശേഷം നെതർലാന്റിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട സംഗീത പുരസ്കാരത്തിനും എഡിസൺ അവാർഡ് എന്നാണ് പേരിട്ടിരിക്കുന്നത്. ഇത് വർഷത്തിൽ കൊടുക്കുന്ന ഡച്ച് സംഗീതത്തിനുള്ള അവാർഡാണ്,സംഗീത തലങ്ങളിൽ ഉയർന്ന നേട്ടങ്ങൾ കൈവരിക്കുന്നവർക്കാണ് ഇത് നൽകുന്നത്, കൂടാതെ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും പഴക്കം ചെന്ന പുരസ്കാരങ്ങളിൽ ഒന്നുകൂടിയാണ്, ആദ്യമായി ഈ പുരസ്കാരം നൽകിയത് 1960-നാണ്. 2000-മുതൽ സ്വകാര്യ പേറ്റന്റുകൾക്ക് തോമസ് എ എഡിസൺ പേറ്റന്റ് അവാർഡ് അമേരിക്കൻ സൊസൈറ്റി ഓഫ് മെക്കാനിക്കൽ എഞ്ചിനീയർസ് നൽകുവാൻ തുടങ്ങി. ===സംസ്കാരത്തിൽ=== വീഡിയോ ഗെയിമുകളിലും, കോമിക്സുകളിലും, നോവലുകളിലും എഡിസൺ കഥാപാത്രമായി.അദ്ദേഹം ലോകത്തിനു നൽകിയ സംഭാവനകൾ ലോകത്തിന്റെ നെറുകൈയ്യിൽ എത്താൻ അദ്ദേഹത്തിനെ സഹായിച്ചു. 2011 ഫെബ്രുവരി 11-ന് എഡിസന്റെ 164-ാം പിറന്നാളായിരുന്നു, ഗൂഗിളിന്റെ മുഖ ചിത്രം അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിർമ്മാണങ്ങളുൾപ്പെട്ട അനിമേഷൻ ഗൂഗിൾ ഡൂഡിൽകൊണ്ടായിരുന്നു.കർസർ അതിൻ മീതെ ചലിപ്പിക്കുമ്പോൾ എഡിസന്റെ നിർമ്മിതികൾ ചലിക്കാൻ തുടങ്ങും, അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രകാശ ബൾബ് പ്രകാശിക്കാൻ തുടങ്ങും.<ref>{{cite web|url=http://www.google.com/doodles/thomas-edisons-birthday |title=Google Doodle: February 11, 2011 – Thomas Edison's Birthday}}</ref> ==എഡിസനോടൊപ്പം പ്രവർത്തിച്ചവർ== പല ഇടങ്ങളിലായി എഡിസനോടൊപ്പം പ്രവർത്തിച്ചവരുടെ പേരുകളാണ് താഴെ കൊടുക്കുന്നത്. * [[Edward Goodrich Acheson]] - chemist, worked at Menlo Park 1880-1884 * [[William Symes Andrews]] - started at the Menlo Park machine shop 1879 * [[Charles Batchelor]] - "chief experimental assistant" * [[John I. Beggs]] - manager of [[Edison Illuminating Company]] in New York, 1886 * [[William Kennedy Dickson]] - joined Menlo Park in 18823, worked on the motion picture camera * [[Justus B. Entz]] - joined [[Edison Machine Works]] in 1887 * [[Reginald Fessenden]] - worked at the [[Edison Machine Works]] in 1886 * [[Henry Ford]] - engineer [[Edison Illuminating Company]] Detroit, Michigan, 1891-1899 * [[William Joseph Hammer]] - started as laboratory assistant Menlo Park in 1879 * [[Miller Reese Hutchison]] - inventor of hearing aid * [[Edward Hibberd Johnson]] - started in 1909, chief engineer at West Orange laboratory 1912-1918 * [[Samuel Insull]] - started in 1881, rose to become VP of General Electric (1892) then President of Chicago Edison * [[Kunihiko Iwadare]] - joined [[Edison Machine Works]] in 1887 * [[Francis Jehl]] - laboratory assistant Menlo Park 1879-1882 * [[Arthur E. Kennelly]] - engineer, experimentalist at West Orange laboratory 1887-1894 * [[John Kruesi]] - started 1872, was head machinist, at Newark, Menlo Park, [[Edison Machine Works]] * [[Lewis Howard Latimer]] - hired 1884 as a draftsman, continued working for General Electric * [[John W. Lieb]] - worked at the [[Edison Machine Works]] in 1881 * [[Thomas Commerford Martin]] - electrical engineer, worked at Menlo Park 1877–1879 * [[George F. Morrison]] - started at Edison Lamp Works 1882 * [[Edwin Stanton Porter]] - joined the [[Edison Manufacturing Company]] 1899 * [[Frank J. Sprague]] - Joined Menlo Park 1883, became known as the "Father of Electric Traction". * [[Nikola Tesla]] - electrical engineer and inventor, worked at the [[Edison Machine Works]] in 1884 * [[Francis Robbins Upton]] - mathematician/physicist, joined Menlo Park 1878 === ജീവിതം-ഒറ്റനോട്ടത്തിൽ === * 1847 ഫെബ്രുവരി 11: അമേരിക്കയിലെ മിലാൻ എന്ന പട്ടണത്തിൽ ജനനം. * 1854 :മിച്ചിഗണിലുള്ള പോർട്ട് ഹൂറണിലേക്ക് കുടുംബം മാറിത്താമസിക്കുന്നു. കേൾവിക്കുറവിനു കാരണമായി എന്നു കരുതുന്ന കടുത്ത പനി എഡിസണിനു പിടിപ്പെടുന്നതും ഇതേ വർഷം തന്നെ. * 1859 :ഡെട്രോയിറ്റ്-ഹൂറൺ റയിൽവേസ്റ്റേഷനിൽ പത്രം വിൽപ്പനക്കാരൻ പയ്യനാകുന്നു. * 1862 :അമേരിക്കൻ ആഭ്യന്തരയുദ്ധം മുറുകിയതോടെ കൂടുതൽ പത്രം വിൽക്കാനായി എഡിസൺ ടെലിഗ്രാഫിൻറെ സഹായം തേടുന്നു. * 1863 :എഡിസൺ ടെലിഗ്രാഫ് ഓഫീസിൽ ജോലിക്കാരനാകുന്നു. * 1868 :എഡിസൺ ബോസ്റ്റണിലെത്തി വെസ്റ്റേൺ യൂണിയൻ ടെലിഗ്രാഫ് കമ്പനിയിൽ ഉദ്യോഗസ്ഥാനാകുന്നു. വോട്ടിങ്ങ് യന്ത്രത്തിന് വേണ്ടി ആദ്യമായി പേറ്റൻറിന് അപേക്ഷിക്കുന്നതും ഇവിടെ നിന്നാണ്. പേറ്റന്റിനു വേണ്ടിയുള്ള എഡിസണിന്റെ ആദ്യത്തെ അപേക്ഷ ആയിരുന്നു ഇത്. * 1869 :വിപണിയിൽ വരുന്ന മാറ്റങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തുന്ന സ്റ്റോക്ക് ടിക്കർ യന്ത്രത്തിനായി പേറ്റൻറിനപേക്ഷിക്കുന്നു. * 1871 :ന്യൂ ജേഴ്സിയിലെ നെവാർക്കിൽ സ്വന്തം ഫാക്ടറി നിർമ്മിക്കുന്നു. ഡിസംബറിൽ മേരി സ്റ്റിൽവെല്ലുമായുള്ള വിവാഹം. * 1874 :ഒരേ സമയം രണ്ടു സന്ദേശങ്ങൾ അയയ്ക്കാൻ കഴിയുന്ന പുതിയൊരു ടെലിഗ്രാഫ് യന്ത്രം കണ്ടു പിടിക്കുന്നു. * 1876 :മെൻലോ പാർക്കിൽ പുതിയ ഗവേഷണശാല സ്ഥാപിക്കുന്നു. * 1877 :ടെലിഫോൺ ട്രാൻസ്മിറ്ററിനുള്ള പരീക്ഷണങ്ങൾ ആരംഭിക്കുന്നു. * 1877 :ഡിസംബർ : ഫോണോഗ്രാഫ് നിർമ്മിച്ചു. * 1878 :ഇലക്ട്രിക്ക് ബൾബിനായും വൈദ്യുതിവിതരണയന്ത്രത്തിനുമായുമുള്ള പരീക്ഷണങ്ങൾ ആരംഭിക്കുന്നു. അനേകം മണിക്കൂർ അടുപ്പിച്ച് കത്തുന്ന ഫിലമെന്റ് നിർമ്മിക്കുന്നതിൽ വിജയം. * 1879 : മെൻലോ പാർക്കിൽ ഇലക്ട്രിക് റയിൽവേ നിർമ്മിക്കുന്നു. * 1881 : മെൻലോ പാർക്ക് വിട്ട് ന്യൂയോർക്കിലേക്ക് മാറുന്നു. * 1882 : വ്യാവസായികാടിസ്ഥാനത്തിൽ വൈദ്യുതിവിതരണം നടത്തുന്ന വൈദ്യുതിനിലയം ആരംഭിച്ചു. * 1884 : ഭാര്യ മേരിയുടെ മരണം. * 1886 : മിന മില്ലറിനെ വിവാഹം ചെയ്ത എഡിസൺ ന്യൂ ജേഴ്സിയിലെ ഓറഞ്ച് വാലിയിലേക്ക് താമസം മാറുന്നു. * 1887 : ഫോണോഗ്രാഫ് പരിഷ്കരിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു. വേസ്റ്റ് ഓറഞ്ചിൽ വലിയൊരു ഗവേഷണശാല സ്ഥാപിച്ചു. * 1888 : ഇരുമ്പഴിയിൽ നിന്നും ഇരുമ്പ് വേർതിരിച്ചെടുക്കാനുള്ള ഒരു കമ്പനി ന്യൂ ജേഴ്സിയിൽ ആരംഭിച്ചു. * 1891 : കൈനറ്റോസ്കോപ്പൊനു പേറ്റന്റ് ലഭിച്ചു. * 1899 : ഇലക്ട്രിക്ക് കാറിനു വേണ്ടി ബാറ്ററി നിർമ്മിക്കാനുള്ള ഗവേഷണങ്ങളിൽ മുഴുകുന്നു. * 1902 : സിമന്റ് ഫാക്ടറി ആരംഭിച്ചു. * 1912 : ഹെൻറി ഫോർഡിന്റെ മോഡൽ-ടി കാറിനു വേണ്ടി ഒരു ഇലക്ട്രിക്ക് സെൽഫ് സ്റ്റാർട്ടർ രൂപകല്പന ചെയ്യുന്നു. * 1914-1918 : ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധകാലം. അമേരിക്കൻ നാവികസേനക്കു വേണ്ടി ശാസ്ത്രീയ ഗവേഷണങ്ങൾ നടത്തുന്നു. * 1927 : റബറിന്റെ വ്യാവസായികസാധ്യതകളെക്കുറിച്ച് പഠിക്കുന്നതിനായി ഫ്ലോറിഡയിൽ ഒരു ലബോറട്ടറി സ്ഥാപിക്കുന്നു. * 1931 : ഒക്ടോബർ 18-നു എൺപത്തിനാലാം വയസ്സിൽ മരണം. ഒക്ടോബർ 21 : അമേരിക്ക സകല ദീപങ്ങളും അണച്ച് എഡിസണോടുള്ള ആദരവ് പ്രകടിപ്പിക്കുന്നു. ; ; ചരിത്രസംബന്ധിയായ സൈറ്റുകൾ * [http://www.tomedison.org/ Edison Birthplace Museum] * [http://www.edisonhouse.org/ Thomas Edison House] * [http://www.edison-ford-estate.com/ Thomas Edison Winter Estate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070426235441/http://www.edison-ford-estate.com/ |date=2007-04-26 }} * [http://www.nps.gov/edis/ Edison National Historic Site] * [http://www.menloparkmuseum.com/ Menlo Park] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070601215151/http://www.menloparkmuseum.com/ |date=2007-06-01 }} * "Menlo Park Reminiscences, Volume 1," by Francis Jehl, originally published by Edison Institute, Dearborn, Michigan, 1937. Reprinted by Dover Publications, Mineola, NY, 1990. ISBN 0-486-26357-6 * [http://www.phmuseum.org/depot/depot.htm Edison Depot Museum] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20021007230636/http://phmuseum.org/depot/depot.htm |date=2002-10-07 }} * [http://www.hfmgv.org/exhibits/edison/ Edison exhibit and Menlo Park Laboratory at Henry Ford Museum] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060424080435/http://www.hfmgv.org/exhibits/edison/ |date=2006-04-24 }} * [http://www.edisonmuseum.org Edison Museum] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101124144352/http://www.edisonmuseum.org/ |date=2010-11-24 }} ; ആർക്കൈവുകൾ * [http://edison.rutgers.edu Rutgers: Edison Papers] * [http://edison.rutgers.edu/patents.htm Rutgers: Edison Patents] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120817173804/http://edison.rutgers.edu/patents.htm |date=2012-08-17 }} * [http://www.edisonian.com/ Edisonian Museum Antique Electrics] * [http://www.americaslibrary.gov/aa/edison/aa_edison_subj_e.html Thomas A. Edison in his laboratory in New Jersey, 1901] * "[http://www.pbs.org/wgbh/amex/edison/ Edison's Miracle of Light] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161204032415/http://www.pbs.org/wgbh/americanexperience/films/light/ |date=2016-12-04 }}" ''[[American Experience]]'', [[PBS]]. * [http://americanhistory.si.edu/archives/d8069.htm William J. Hammer collection]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} — c. 1874–1935, 1955–1957. Archives Center, National Museum of American History, Smithsonian Institution. ==ഇത് കൂടി കാണൂ== {{Wikipedia books|Thomas Edison}} * [[List of Edison patents]] * [[Thomas Alva Edison Birthplace]] * [[Thomas Edison National Historical Park]] * [[Edison Pioneers]] - a group formed in 1918 by employees and other associates of Thomas Edison ==അവലംബങ്ങൾ== {{Reflist|colwidth=30em}} ==ഗ്രന്ഥസൂചിക== {{Refbegin|30em}} * {{Cite book |title=The Florida Life of Thomas Edison |url=https://archive.org/details/floridalifeoftho0000albi |first=Michele Wehrwein. |last=Albion|year=2008 |isbn=978-0-8130-3259-7 |publisher=University Press of Florida |location=Gainesville}} * {{Cite book |title=The Search for Thomas Edison's Boyhood Home |first=Glen J. |last=Adams |year=2004 |isbn=978-1-4116-1361-4}} * {{Cite book |first=Ernst |last=Angel |title=Edison. Sein Leben und Erfinden |location=Berlin |publisher=Ernst Angel Verlag |year=1926}} * {{Cite book |title=Edison: Inventing the Century |url=https://archive.org/details/edisoninventingc0000bald |first=Neil |last=Baldwin |publisher=University of Chicago Press |year=2001 |isbn=978-0-226-03571-0}} * {{Cite book |title=Edison: The man who made the future |url=https://archive.org/details/edisonmanwhomade0000clar_n1x4 |first=Ronald William |last=Clark |year=1977 |isbn=978-0-354-04093-8 |publisher=Macdonald and Jane's |location=London: Macdonald & Jane's}} * {{Cite book |title=A Streak of Luck |url=https://archive.org/details/streakofluckcono00cono |first=Robert |last=Conot |publisher=Seaview Books |location=New York |year=1979 |isbn=978-0-87223-521-2}} * {{Cite book |title=Fleet Fire: Thomas Edison and the Pioneers of the Electric Revolution |url=https://archive.org/details/billionaireshell00davi |first=L. J.|last=Davis |publisher=Doubleday |location=New York |year=1998 |isbn=978-0-385-47927-1}} * {{Cite book |title=Edison and the Electric Chair |url=https://archive.org/details/boltoffate0000tuck |first=Mark |last=Essig |isbn=978-0-7509-3680-4 |year=2004 |publisher=Sutton |location=Stroud}} * {{Cite book |first=Mark |last=Essig |title=Edison & the Electric Chair: A Story of Light and Death |url=https://archive.org/details/edisonelectricch0000essi |location=New York |publisher=Walker & Company |year=2003 |isbn=978-0-8027-1406-0}} * {{Cite book |first=Paul |last=Israel |title=Edison: A Life of Invention |url=https://archive.org/details/edisonlifeofinve0000isra_l4c0 |publisher=Wiley |location=New York |year=1998 |isbn=978-0-471-52942-2}} * {{Cite book |first=Jill |last=Jonnes |title=Empires of Light: Edison, Tesla, Westinghouse, and the Race to Electrify the World |url=https://archive.org/details/empiresoflighted00jonn |location= New York |publisher=Random House |year=2003 |isbn=978-0-375-50739-7}} * {{Cite book |last=Josephson |first=Matthew |title=Edison |url=https://archive.org/details/edisonbiography00jose |year=1959 |publisher=McGraw Hill |isbn=978-0-07-033046-7}} * {{Cite book |last=Koenigsberg |first=Allen |title=Edison Cylinder Records, 1889-1912 |year=1987 |publisher=APM Press |isbn=0-937612-07-3}} * {{Cite book |title=Working at Inventing: Thomas A. Edison and the Menlo Park Experience |url=https://archive.org/details/workingatinventi0000unse |author=Pretzer, William S. (ed). |publisher=Henry Ford Museum & Greenfield Village |location=Dearborn, Michigan |year=1989 |isbn=978-0-933728-33-2}} * {{Cite book |title=The Wizard of Menlo Park: How Thomas Alva Edison Invented the Modern World |url=https://archive.org/details/wizardofmenlopar0000stro |first=Randall E. |last=Stross |publisher=Crown |year=2007 |isbn=1-4000-4762-5}} {{Refend}} ==അവലംബങ്ങൾ== {{commons}} {{wikiquote}} {{wikisource|Author:Thomas Edison}} '''സ്ഥലങ്ങൾ''' * [http://www.menloparkmuseum.com/ Menlo Park Museum and Edison Memorial Tower] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070601215151/http://www.menloparkmuseum.com/ |date=2007-06-01 }} * [http://www.nps.gov/edis/index.htm Thomas Edison National Historical Park] (National Park Service) * [http://www.hfmgv.org/exhibits/edison/ Edison exhibit and Menlo Park Laboratory at Henry Ford Museum] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060424080435/http://www.hfmgv.org/exhibits/edison/ |date=2006-04-24 }} * [http://www.edisonmuseum.org/ Edison Museum] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101124144352/http://www.edisonmuseum.org/ |date=2010-11-24 }} * [http://www.phmuseum.org/depot/depot.htm Edison Depot Museum] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20021007230636/http://phmuseum.org/depot/depot.htm |date=2002-10-07 }} * [http://www.tomedison.org/ Edison Birthplace Museum] * [http://www.edisonhouse.org/ Thomas Edison House] '''മറ്റു മാധ്യമങ്ങളും വിവരങ്ങളും''' * {{In Our Time|Thomas Edison|b00wdjr8|Thomas_Edison}} * [https://www.youtube.com/watch?v=KgwY2SdRJ_4 Interview with Thomas Edison in 1931] * [http://ariwatch.com/VS/TheDiaryOfThomasEdison.htm The Diary of Thomas Edison] * {{Gutenberg author |id=Edison,+Thomas+A.+(Thomas+Alva)}} * {{Internet Archive author |sname=Thomas Alva Edison}} * [https://web.archive.org/web/20090430061452/http://www.archives.gov/exhibits/american_originals_iv/sections/thomas_edison_patent.html Edison's patent application for the light bulb] at the National Archives. * {{IMDb name|id=0249379|name=Thomas Edison}} * [http://www.wired.com/science/discoveries/news/2008/01/dayintech_0104? "January 4, 1903: Edison Fries an Elephant to Prove His Point"] – ''[[Wired (magazine)|Wired]]'' article about Edison's "macabre form of a series of animal electrocutions using AC." * [http://www.nps.gov/nr/twhp/wwwlps/lessons/25edison/25edison.htm "The Invention Factory: Thomas Edison's Laboratories"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160104005621/http://www.nps.gov/nr/twhp/wwwlps/lessons/25edison/25edison.htm |date=2016-01-04 }} National Park Service (NPS) * {{Gutenberg|no=820|name=Edison, His Life and Inventions}} by Frank Lewis Dyer and Thomas Commerford Martin. * {{Internet Archive short film|id=gov.archives.arc.49442|name=''Story of Thomas Alva Edison''}} * [http://edison.rutgers.edu/ Edison Papers] Rutgers. * [http://www.edisonian.com/ Edisonian Museum Antique Electrics] * [http://www.thomasedison.org Edison Innovation Foundation] – [[Non-profit foundation]] supporting the legacy of Thomas Edison. * {{Find a Grave|grid=1630|name=Thomas Alva Edison}} * [http://hfha.org/the-ford-story/the-illustrious-vagabonds The Illustrious Vagabonds] Henry Ford Heritage Association * [https://books.google.com/books?id=vuQDAAAAMBAJ&pg=PA614&dq=Popular+Mechanics+1931+curtiss&hl=en&ei=sZj0TNiVFcPXngeTp8W2CQ&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=4&ved=0CDMQ6AEwAw#v=onepage&q=Popular%20Mechanics%201931%20curtiss&f=true "The World's Greatest Inventor"] October 1931, ''[[Popular Mechanics]]''. Detailed, illustrated article. * 14 minutes "instructional" film with fictional elements [https://archive.org/details/filmcollectief-01-661 The boyhood of Thomas Edison] from 1964, produced by Coronet, published by archive.org * [http://www.booknotes.org/Watch/63449-1/Neil+Baldwin.aspx "Edison: Inventing the Century"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120616004804/http://www.booknotes.org/Watch/63449-1/Neil+Baldwin.aspx |date=2012-06-16 }} Booknotes interview with Neil Baldwin on March 19, 1995. * [http://www.booknotes.org/Watch/178806-1/Jill+Jonnes.aspx "Empires of Light: Edison, Tesla, Westinghouse and the Race to Electrify the World"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111115122520/http://booknotes.org/Watch/178806-1/Jill+Jonnes.aspx |date=2011-11-15 }} Booknotes interview with Jill Jonnes on October 26, 2003. * {{YouTube|id=IfFIeUgt_7Q "A Day with Thomas A. Edison"}} - 1922 - A rare and great documentary silent film * [http://www.pbs.org/wgbh/americanexperience/films/light "Edison's Miracle of Light"] PBS - ''American Experience''. Premiered January 2015. {{S-start}} {{S-ach}} {{S-bef|before=[[Leon Trotsky]]}} {{S-ttl|title=[[List of People on the Cover of Time Magazine: 1920s|Cover of ''Time'' magazine]] |date=May 25, 1925}} {{S-aft|after=[[Richard Swann Lull]]}} {{S-end}} {{Telecommunications}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Edison, Thomas}} [[വർഗ്ഗം:1847-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം: 1931-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഫെബ്രുവരി 11-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഒക്ടോബർ 18-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ഭൗതികശാസ്ത്രജ്ഞർ]] t409a67od4x3or5jz1axseruabmiq2v 0 42053 4682198 4646319 2026-11-02T06:01:26Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 4682198 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Trivandrum}} {{For|ഇതേ പേരിലുള്ള ജില്ലയ്ക്ക്|തിരുവനന്തപുരം ജില്ല}} {{Infobox Indian Jurisdiction |type = city |native_name = തിരുവനന്തപുരം |other_name = |state_name = Kerala |state_ml_name = കേരളം |nickname = |locator_position = left |latd = 8.5074 |longd = 76.972 |skyline = Tvmcityview.jpg |skyline_caption = തിരുവനന്തപുരത്തെ [[കേരള നിയമസഭ|കേരള നിയമസഭയുടെ ചിത്രം]] |area_total = 141.74 |area_magnitude = 8 |altitude = 5 |coastline = 78 |precip = 1700 |climate = Am/Aw |temp_annual = 27.2 |temp_winter = 24.4 |temp_summer = 35 |district = [[തിരുവനന്തപുരം ജില്ല|തിരുവനന്തപുരം]] |leader_title_1 = [[മേയർ]] |leader_name_1 =വി.വി രാജേഷ് ([[ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി|ബി.ജെ.പി]]) |leader_title_2 = ഡേപ്യുട്ടി മേയർ |leader_name_2 =ജി.എസ്. ആശാനാഥ് ([[ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി|ബി.ജെ.പി]]) |population_as_of = 2011 |population_total = 957,730 |population_total_cite =<ref name="Pop">http://www.census2011.co.in/census/city/462-thiruvananthapuram.html</ref> |population_metro = 1679754 |population_metro_cite =<ref name="Pop"/> |population_metro_as_of = 2011 |population_metro_rank = |population_density = |official_languages = [[മലയാളം]], [[ഇംഗ്ലീഷ്]] |literacy = 95.10 <ref name="Pop"/> |area_telephone = 91 (0)471 |postal_code = 695 xxx |vehicle_code_range = KL-01, KL-15 (for [[Kerala State Road Transport Corporation|K.S.R.T.C]]) |unlocode = INTRV |website = www.tvm.kerala.gov.in/home.htm |leader_title_3=[[പോലീസ് കമ്മീഷണർ]]|leader_name_3=തോംസൺ ജോസ് [[ഐ.പി.എസ്.]]|planning_agency=[[തിരുവനന്തപുരം ഡെവലപ്‌മെന്റ് അതോറിറ്റി (ട്രിഡ)]]|corp_ward=100|corp_zone=-}} [[കേരളം|കേരള സംസ്ഥാനത്തിന്റെ]] തലസ്ഥാനനഗരവും [[തിരുവനന്തപുരം ജില്ല|തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയുടെ]] ആസ്ഥാനവുമാണ്‌ '''തിരുവനന്തപുരം അഥവാ ട്രിവാൻഡ്രം'''. '''അനന്തപുരി''' എന്ന ‌പേരിലും ഇത് അറിയപെടുന്നു. [[ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡം|ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിന്റെ]] പടിഞ്ഞാറൻ തീരത്ത് കേരളത്തിന്റെ തെക്കേ അറ്റത്തായാണ് ഈ നഗരം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. വളരെ ഭൂവൈവിധ്യവും, തിരക്കേറിയ വീഥികളും വാണിജ്യ മേഖലകളും ഉള്ള നഗരമാണ് തിരുവനന്തപുരം. തന്മൂലം “നിത്യ ഹരിത നഗരം” എന്നാണ് ഇന്ത്യയുടെ രാഷ്ട്രപിതാവ് [[മഹാത്മാഗാന്ധി]] തിരുവനന്തപുരത്തെ വിശേഷിപ്പിച്ചത്.<ref>{{cite web |publisher=ഇന്ത്യാഗവണ്മെൻറ് |work=പ്രസംഗം |url=http://www.speakerloksabha.nic.in/speech/SpeechDetails.asp |title=ലോക്സഭാസ്പീക്കറുടെ പ്രസംഗം (ലോക്സഭാസ്പീക്കറുടെ ഔദ്യോഗിക വെബ് സൈറ്റിൽ നിന്ന് - അഞ്ചാമത്തെ ഖണ്ഡിക ശ്രദ്ധിക്കുക) |accessdate=2007-09-11 |archive-date=2014-11-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141102051534/http://speakerloksabha.nic.in/Speech/SpeechDetails.asp |url-status=dead }}</ref> 2011-ലെ [[കാനേഷുമാരി]] പ്രകാരം 957,730 പേർ നഗരസഭാ പരിധിയിൽ അധിവസിക്കുന്നു. ഇത് പ്രകാരം തിരുവനന്തപുരം നഗരം കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ നഗരമാണ്. തിരുവനന്തപുരം നഗരത്തിൽ സംസ്ഥാനസർക്കാരിന്റെയും, കേന്ദ്രസർക്കാരിന്റെയും പല കാര്യാലയങ്ങളും പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. ലോകത്തിലെതന്നെ മികച്ച സ്വകാര്യ വ്യവസായശൃംഖലകളുടെ കാര്യാലയങ്ങളും ഇവിടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. രാഷ്ട്രീയ സിരാകേന്ദ്രം എന്നതിലുപരി, ഉന്നതനിലവാരമുള്ള പല വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളുടെയും കേന്ദ്രം കൂടിയാണ് തിരുവനന്തപുരം. പ്രശസ്തമായ [[കേരള സർ‌വകലാശാല]], [[രാജീവ് ഗാന്ധി ജൈവ സാങ്കേതിക ഗവേഷണ കേന്ദ്രം]], [[വിക്രം സാരാഭായി ബഹിരാകാശ കേന്ദ്രം]], [[CET|തിരുവനന്തപുരം എഞ്ചിനീയറിങ്ങ് കോളെജ്]], [[ഗവണ്മെന്റ് എഞ്ചിനീയറിംഗ് കോളേജ്, ബാർട്ടൺ ഹിൽ|സർക്കാർ ഏൻജനീയറിംങ് കോളെജ് ബാർട്ടൺഹിൽ]][[Indian Institute of Space Science and Technology|,ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിട്യട്ട് ഓഫ് സ്പേസ് ടെക്നോളജി]], [[IISER|ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിട്യുട്ട് ഓഫ് സയൻസ് എജ്യുക്കേഷൻ ആൻഡ് റിസർച്ച്]], തിരുവനന്തപുരം മെഡിക്കൽ കോളേജ്, ആർ.സി.സി., ശ്രീചിത്ര തിരുനാൾ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഫോർ മെഡിക്കൽ സയൻസെസ് ആൻഡ് ടെക്നോളജി തുടങ്ങിയവ അക്കൂട്ടത്തിൽ എടുത്ത് പറയാവുന്നവയാണ്‌. ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യത്തെ വിവരസാങ്കേതിക സ്ഥാപനസമുച്ചയമായ [[ടെക്‌നോ പാർക്ക്]] തിരുവനന്തപുരത്തുള്ള [[കഴക്കൂട്ടം]] എന്ന സ്ഥലത്തിനടുത്താണ്. കേരളത്തിലെ പൊതുമേഖല സ്ഥാപനങ്ങളിൽ ഒന്നായ [[keltron|കെൽട്രോണിന്റെ]] ആസ്ഥാനവും ഇവിടെയാണ്. == പേരിനു പിന്നിൽ == നഗരത്തിന്റെ തന്നെ മുഖമുദ്രയായ അനന്തശായിയായ പത്മനാഭ സ്വാമിക്ഷേത്രമാണ് നഗരത്തിന് ഈ പേര് വരാൻ കാരണം. ആയിരം തലയുള്ള [[അനന്തൻ]] എന്ന സർപ്പത്തിന്മേൽ വിശ്രമിക്കുന്ന ഭഗവാൻ [[മഹാവിഷ്ണു]]വാണ് പത്മനാഭസ്വാമി ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യ പ്രതിഷ്ഠ. അനന്തന്റെപുരം (നഗരം) എന്നതിനോട് ബഹുമാനസൂചകമായി "തിരു' ചേർത്തതുകൊണ്ടാണ് തിരുവനന്തപുരം എന്നുപേരുവന്നത്. തിരുവനന്തപുരം എന്നതിന്റെ ആദിരൂപം തിരു അനന്ദപുരമായിരുന്നു എന്ന് ഇളംകുളം കുഞ്ഞൻ പിള്ള പറയുന്നു.<ref> ഇളംകുളം കുഞ്ഞൻ പിള്ള: ചരിത്രത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ 1961 പേജ് 124</ref> പത്മനാഭസ്വാമി ക്ഷേത്രം സ്ഥാപിക്കപ്പെടുന്നതിനു മുൻപ് ആ സ്ഥലം അനന്ദൻകാട് എന്നുപേരുളള ഒരു കാടായിരുന്നുവത്രേ.<ref>വൈക്കത്ത് പാച്ചു മുത്തത്: തിരുവിതാം‌കൂർ ചരിത്രം. 1986 കൊച്ചി</ref> ഇങ്ങനെയൊക്കെ വാദഗതികളുണ്ടെങ്കിലും അനന്തൻ എന്ന നാഗത്തിൽ നിന്നുതന്നെയാണ് തിരുവനന്തപുരം എന്ന പേരിന്റെ ഉത്ഭവം. 1991 വരെ തിരുവനന്തപുരത്തിനെ, ഔദ്യോഗികമായി- ‘ട്രിവാൻഡ്രം‘ എന്ന് പരാമർശിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു<ref name="mapsofworld">{{Cite web |url=http://www.mapsofworld.com/cities/india/thiruvananthapuram/index.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2008-01-15 |archive-date=2008-01-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080119051932/http://www.mapsofworld.com/cities/india/thiruvananthapuram/index.html |url-status=dead }}</ref>. അതിനു ശേഷം, സർക്കാർ ഉത്തരവു പ്രകാരം, എല്ലായിടത്തും-‘തിരുവനന്തപുരം’ എന്നുതന്നെ ഉപയോഗിച്ചുപോരുന്നു. എന്നിരുന്നാലും ആഗോളതലത്തിലും വിനോദ സഞ്ചാരികളും, ഉത്തരേന്ത്യക്കാരും മറ്റും ഇപ്പോഴും ട്രിവാൻഡ്രം എന്നുതന്നെ ഉപയോഗിക്കുന്നു. == ചരിത്രം == [[പ്രമാണം:Natural harbor in Vizhinjam 930218630 a6a5d892d0 o.jpg|thumb|200px|left| വിഴിഞ്ഞം തുറമുഖം, ചരിത്രരേഖകളിൽ സ്ഥാനം പിടിച്ചിട്ടുള്ള തുറമുഖമാണ്‌ ഇത്]] <!-- [[ചിത്രം:Travancoremp.jpg|350px|thumb|തിരുവിതാംകൂറിന്റെ ഭൂപടം]] --> {{Travancore}} തിരുവനന്തപുരം നഗരത്തിന്റെ അതിപുരാതനമായ കച്ചവട ചരിത്രം ക്രി.മു 1000-ആം ആണ്ടിലേക്ക് പോകുന്നു.<ref name="Solomon ships in Thiruvananthapuram">{{cite web | publisher=University of Stanford | work=Facts You Never Knew about India | url=http://www.stanford.edu/~ctj/keralfor.html | title=Ancient Trade in Thiruvananthapuram | accessdate=2006-10-17 | archive-date=2007-02-16 | archive-url=https://web.archive.org/web/20070216151730/http://www.stanford.edu/~ctj/keralfor.html | url-status=dead }}</ref> കേരളത്തിലെ മറ്റ് നഗരങ്ങൾ പോലെ തന്നെ സുഗന്ധ വ്യഞ്ജനങ്ങളായിരുന്നു തിരുവനന്തപുരത്തും വ്യാപാരം ചെയ്തിരുന്നത്. എന്നിരുന്നാലും, അക്കാലത്ത് തിരുവനന്തപുരത്തിന്റെ സാമൂഹ്യ-രാഷ്ട്രീയ-സാംസ്കാരിക പശ്ചാത്തലം മറ്റ് നഗരങ്ങളിൽ നിന്നും തികച്ചും വിഭിന്നമായിരുന്നു. [[കൊച്ചി]], [[കോഴിക്കോട്]] എന്നീ പ്രമുഖ നഗരങ്ങളുടെയത്രയും വ്യാപാരം ഇവിടെ നടന്നിരുന്നില്ല. പ്രാചീന കാലത്ത് ഇവിടം ഭരിച്ചിരുന്നത് [[ആയ് രാജവംശം|ആയ്]] രാജവംശമായിരുന്നു. ക്രി.വ. പത്ത് നൂറ്റാണ്ടിൽ ഭരണം വേണാട് രാജവംശത്തിന്റെ കീഴിൽ വന്നു. 1684 ൽ [[ഉമയമ്മ റാണി|ഉമയമ്മ റാണിയുടെ]] കാലത്താണ്‌ തിരുവനന്തപുരത്തുനിന്നും 32 കിലോ മീറ്റർ വടക്ക് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ''[[അഞ്ചുതെങ്ങു കോട്ട|അഞ്ചുതെങ്ങ്]]'' എന്ന പ്രദേശത്ത് ''ഇംഗ്ലീഷ് ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനി'' സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടത്‌.<ref name="ref22">{{Cite web |url=http://www.trivandrumonline.com/history.htm |title=The History of Thiruvanathapuram |access-date=2007-12-13 |archive-date=2007-12-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071203005934/http://www.trivandrumonline.com/history.htm |url-status=dead }}</ref>. തിരുവനന്തപുരം ആധുനികതയുടെ ആദ്യ ചുവടു വയ്പ്പുകൾ നടത്തിയത് 1729-ൽ [[മാർത്താണ്ഡവർമ്മ]] മഹാരാജാവ് [[തിരുവിതാംകൂർ]] നാട്ടുരാജ്യത്തിന്റെ ഭരണാ‍ധികാരി ആയതിന് ശേഷമാണ്. 1745-ലാണ് തിരുവനന്തപുരം, തിരുവിതാംകൂറിന്റെ തലസ്ഥാനമാക്കപ്പെട്ടത്. പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മദ്ധ്യകാലഘട്ടത്തിൽ, [[സ്വാതിതിരുനാൾ|സ്വാതിതിരുനാൾ മഹാരാജാവും]] ആയില്യം തിരുനാൾ മഹാരാജാവും രാജ്യം ഭരിച്ചിരുന്ന സമയത്താണ് ഈ പട്ടണത്തിന്റെ സുവർണ്ണ കാലഘട്ടം എന്നു പറയാവുന്നത്. സ്വാതിതിരുനാളിന്റെ കാലഘട്ടത്തിലാണ് ആദ്യത്തെ ഇംഗ്ലീഷ് വിദ്യാലയം(ആയിരത്തി എണ്ണൂറ്റി മുപ്പത്തിനാല്), നക്ഷത്രനിരീക്ഷണാലയം (ആയിരത്തി എണ്ണൂറ്റി മുപ്പത്തിയേഴ്) എന്നിവ നിർമ്മിച്ചത്. ആയില്യം തിരുനാളിന്റെ കാലഘട്ടത്തിൽ ജനറൽ ആശുപത്രി (ആയിരത്തി എണ്ണൂറ്റി മുപ്പത്തൊൻപത്), ഓറിയന്റൽ റിസേർച്ച് ഇൻസ്റ്റിട്ട്യൂട്ട്, മാനുസ്ക്രിപ്റ്റ് ലൈബ്രറി, യൂണിവേഴ്സിറ്റി കോളേജ് (ആയിരത്തി എഴുനൂറ്റി എഴുപത്തിമൂന്ന്) എന്നിവ സ്ഥാപിച്ചത്. സംസ്കൃത കലാലയം, ആയുർവ്വേദ കോളേജ്, ലോ കോളേജ്, എന്നിവ ശ്രീമൂലം തിരുനാൾ മഹാരാജാവിന്റെ കാലത്താണ് സ്ഥാപിച്ചത്<ref name="ref22"/>. പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ രാഷ്ട്രീയമായും സാമൂഹികമായും വലിയ മാറ്റങ്ങൾക്ക് നഗരം സാക്ഷ്യം വഹിച്ചു. [[1904]]-ൽ സ്ഥാപിച്ച ശ്രീമൂലം അസംബ്ലി ആണ് ഇന്ത്യയിലെ തന്നെ ആദ്യത്തെ, ജനങ്ങൾ തിരഞ്ഞെടുത്ത നിയമസഭാ സമിതി. ഒരിക്കലും ബ്രിട്ടീഷ് സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ നേരിട്ടുള്ള ഭരണത്തിൻ കീഴിൽ ആയിരുന്നില്ല എങ്കിലും ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യ സമരത്തിൽ ഈ നഗരം സജീവമായി പങ്കെടുത്തു. [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] ഈ നഗരത്തിൽ വളരെ സജീവമായിരുന്നു. ഡോ. പട്ടാഭി സീതാരാമയ്യ അധ്യക്ഷം വഹിച്ച [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്സിന്റെ]] ഒരു സമ്മേളനം ഇവിടെ നടന്നു<ref name="ref22"/>. നവോത്ഥാന സന്ദേശങ്ങളുടെ അലകൾ [[മുസ്ലിം|മുസ്‍ലിംകളുടെ]] ഇടയിലും എത്തിച്ചേർന്നിരുന്നു. [[വക്കം അബ്ദുൽ ഖാദർ മൗലവി|വക്കം അബ്ദുൾഖാദർ മൗലവിയാണ്]] ഇതിനു മുൻകൈയെടുത്തത്. സമുദായാംഗങ്ങൾക്കിടയിൽ പുരോഗമനാശയങ്ങൾ പ്രചരിപ്പിക്കുവാൻ 'ഇസ്ലാം ധർമപരിപാലനസംഘം', 'ജമാഅത് ഉൽ ഇർഷാദ്' എന്നിങ്ങനെ രണ്ട് സംഘടനകൾക്ക് മൗലവി ജന്മം നല്കി.{{fact}} മുസ്ലീങ്ങളുടെ വിദ്യാഭ്യാസപുരോഗതിയായിരുന്നു മുഖ്യലക്ഷ്യം. ഭരണമണ്ഡലങ്ങളിലും മറ്റ് ഔദ്യോഗിക രംഗങ്ങളിലും മുസ്ലീങ്ങൾക്ക് പ്രാതിനിധ്യം ലഭ്യമാക്കുവാൻ മൗലവി അക്ഷീണം പരിശ്രമിച്ചു. തത്ഫലമായി 1914-ൽ തിരുവിതാംകൂർ സംസ്ഥാനത്തെ വിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പിൽ മുസ്ലീം ഇൻസ്പെക്ടർ, ഖുർആൻ അദ്ധ്യാപകൻ, അറബി മുൻഷി എന്നീ തസ്തികകൾ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടു.{{fact}} അറബിപ്പരീക്ഷകളുടെ നടത്തിപ്പിനു മേൽനോട്ടം വഹിക്കുക, അറബിയിലുള്ള പാഠപുസ്തകങ്ങൾ സംശോധിച്ചു നിർദ്ദേശിക്കുക, 'അൽ ഇസ്ലാം' എന്ന അറബി മലയാള മാസികയും മുസ്ളിം എന്ന മലയാള മാസികയും പ്രസിദ്ധീകരിക്കുക തുടങ്ങിയ നാനാമുഖ പ്രവർത്തനങ്ങൾ മൗലവി തുടർന്നുപോന്നു.{{fact}} [[സ്വദേശാഭിമാനി രാമകൃഷ്ണപിള്ള|സ്വദേശാഭിമാനി രാമകൃഷ്ണപിള്ളയെ]] പ്രശസ്തനാക്കിയ [[സ്വദേശാഭിമാനി]] പത്രത്തിന്റെ പ്രസാധകൻ വക്കം മൗലവി ആയിരുന്നു.<ref name="വൈക്കം മൗലവി">[http://www.india9.com/i9show/Vakkom-Abdul-Khader-Moulavi-71720.htm വൈക്കം മൗലവിയെക്കുറിച്ച്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110606044030/http://www.india9.com/i9show/Vakkom-Abdul-Khader-Moulavi-71720.htm |date=2011-06-06 }} ചില വിവരണങ്ങൾ</ref> [[1931]]-ൽ അധികാരം ഏറ്റെടുത്ത [[ചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ]] മഹാരാജാവിന്റെ കാലഘട്ടത്തിൽ പല പ്രധാന സംഭവങ്ങൾക്കും നഗരം സാക്ഷ്യം വഹിച്ചു. ഈ സമയത്താണ് പ്രസിദ്ധമായ [[ക്ഷേത്രപ്രവേശന വിളംബരം]] (1936) നടന്നത്. പിന്നീട് [[കേരള സർവ്വകലാശാല]] എന്നു പുനർ നാമകരണം ചെയ്യപ്പെട്ട തിരുവിതാംകൂർ സർവ്വകലാശാല ഈ കാലത്താണ് (1937) സ്ഥാപിച്ചത്<ref name="ref22"/>. 1947-ൽ ബ്രിട്ടിഷ് ഭരണം അവസാനിച്ചപ്പോൾ തിരുവിതാംകൂർ ഇന്ത്യൻ‍ യൂണിയനിൽ ചേരാൻ തീരുമാനിച്ചു. 1948 മാർച്ച് 24 നു [[പട്ടം താണുപിള്ള|പട്ടം താണുപിള്ളയുടെ]] നേതൃത്വത്തിൽ ആദ്യത്തെ ജനകീയ മന്ത്രിസഭ അധികാരമേറ്റു. 1949-ൽ തൊട്ടടുത്ത രാജ്യമായിരുന്ന കൊച്ചിയുമായി കൂട്ടിച്ചേർത്ത് ഉണ്ടാക്കിയ തിരു-കൊച്ചി സംസ്ഥാനത്തിന്റെ തലസ്ഥാനമായി തിരുവനന്തപുരം മാറി. ഇങ്ങനെ രൂപവത്കരിച്ച തിരു-കൊച്ചി സംസ്ഥാനത്തിന്റെ രാജപ്രമുഖനായി 1949 ജൂലൈ 1 മുതൽ 1956 ഒക്ടോബർ 31 വരെ ചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമ വർമ്മ മഹാരാജാവ് ഭരിച്ചു. [[1949]]ൽ- തിരു-കൊച്ചി സം‌യോജന സമയം തിരുവിതാംകൂറിലുണ്ടായ മൂന്ന് റവന്യൂ ഡിവിഷനുകളിൽ ഒന്ന് മാത്രമായിരുന്നു തിരുവനന്തപുരം. സം‌യോജനത്തിനുശേഷം റവന്യൂ ഡിവിഷനുകൾ ജില്ലകളായി മാറി. ദിവാൻ പേഷ്കാർ ജില്ലാ കളക്റ്ററായി. [[അഗസ്തീശ്വരം]], [[തോവാള]], [[കൽക്കുളം]], [[വിളവൻ‍കോട്]] താലൂക്കുകൾ അടിസ്ഥാനപരമായി തമിഴ് സംസാരിക്കുന്ന സ്ഥലങ്ങളാകയാൽ തമിഴ്നാടിനോട് ചേർക്കപ്പെട്ടു.<ref name="manorama">{{cite book | title=മനോരമ ഇയർ ബുക്ക്‌|publisher=മനോരമ പ്രസ്സ്‌|location=കോട്ടയം|year=2006}}</ref> 1956 നവംബർ 1-നു കേരളസംസ്ഥാനം രൂപവത്കരിച്ചപ്പോൾ തിരുവനന്തപുരം അതിന്റെ തലസ്ഥാനമായി മാറി. [[പ്രമാണം:Thiruvanananthapuram Kuthiramalika Palace.jpg|200px|thumb|തിരുവനന്തപുരത്തെ കുതിരമാളിക കൊട്ടാരം]] [[പ്രമാണം:Palace of Trivandrum.jpg|thumb|300px|right|കവടിയാർ കൊട്ടാരം, തിരുവനന്തപുരം]] 1962-ൽ തുമ്പ റോക്കറ്റ് വിക്ഷേപണ കേന്ദ്രം സ്ഥാപിതഭാഗമായ തിരുവനന്തപുരം ഇന്ത്യയുടെ ബഹിരാകാശ ഗവേഷണത്തിന്റെ പ്രധാന ഭാഗമായി മാറി. 1963-ൽ ഇന്ത്യയുടെ ആദ്യത്തെ ബഹിരാകാശ വാഹനം വിക്രം സാരാഭായ് സ്പേസ് സെൻററിൽ നിന്ന് വിക്ഷേപിച്ചു. [[ഇന്ത്യൻ സ്പേസ് റിസർച്ച് ഓർഗനൈസേഷൻ|ഇന്ത്യൻ സ്പേസ് റിസേർച്ച് ഓർഗനൈസേഷന്റെ]] (ISRO) പല അനുബന്ധ സ്ഥാപനങ്ങളും ഇവിടെ പിന്നീട് സ്ഥാപിച്ചു.<ref name="VSSC Trivandrum">{{cite web | publisher=Indian Space Research Organisation | work= | url=http://www.isro.org/centers/cen_vssc.htm | title=VSSC Trivandrum | accessdate=2006-05-23 | archive-date=2006-04-26 | archive-url=https://web.archive.org/web/20060426233653/http://www.isro.org/centers/cen_vssc.htm | url-status=dead }}</ref> തിരുവനന്തപുരം നഗരത്തിന്റെ അടുത്ത കാലത്തെ പ്രധാന നാഴികക്കല്ലുകളിൽ ഒന്ന് 1995-ൽ ഇവിടെ സ്ഥാപിതമായ [[റ്റെക്നോപാർക്]] ആണ്. ഇത് ഇന്ത്യയിലെ തന്നെ ആദ്യത്തെ ഐ. ടി. പാർക്ക് ആണ് .<ref name="Technopark Trivandrum">{{cite web | publisher=Kerala State IT Mission | work= | url=http://www.keralaitmission.org | title=First IT Park in Kerala | accessdate=2006-08-25 | archive-date=2021-01-03 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210103110342/http://www.keralaitmission.org/ | url-status=dead }}</ref> <!--ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഐ. ടി. പാർക്കും ഇതാണ്{{തെളിവ്}}-->. ഐ.ടി ഭീമന്മാരായ [[ഇൻഫോസിസ്]],[[ടാറ്റാ കൺസൾട്ടൻസി സർവീസസ്‌|ടി.സി.എസ്]] എന്നിവയ്ക്ക് പുറമേ 240-ഓളം ചെറുതും വലുതുമായ കമ്പനികളിൽ ഏതാണ്ട് 30,000 ഓളം ജീവനക്കാർ ജോലി ചെയ്യുന്നു.<ref name="Companies Technopark Trivandrum">{{cite web | publisher=Kerala State IT Mission | work= | url=http://www.keralaitmission.org | title=IT Companies in Kerala | accessdate=2006-08-25 | archive-date=2021-01-03 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210103110342/http://www.keralaitmission.org/ | url-status=dead }}</ref> == ഭൂമിശാസ്ത്രവും കാലാവസ്ഥയും == [[പ്രമാണം:Akkulam.jpg|thumb|200px|ആക്കുളത്തെ കായൽ]] [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയുടെ]] തെക്കേ മുനമ്പിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന തിരുവനന്തപുരത്തിന്റെ അക്ഷാംശ രേഖാംശങ്ങൾ 8.5° N 76.9° E ആണ്. [[പശ്ചിമഘട്ടം|സഹ്യപർവ്വത നിരകൾക്കും]] [[അറബിക്കടൽ|അറബിക്കടലിനും]] ഇടയിലായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന തിരുവനന്തപുരം സമുദ്രനിരപ്പിൽ ഉള്ള സ്ഥലമാണ്. ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായി ഉൾനാട്, തീരപ്രദേശം എന്നിങ്ങനെ രണ്ടായി ഈ പ്രദേശത്തെ വിഭജിക്കാം. ചെറുകുന്നുകളും, താഴ്വാരങ്ങളും ചേർന്നതാണ് ഉൾനാട്. കടൽ തീരവും, പുഴകളും മറ്റും അടങ്ങുന്നതാണ് തീരപ്രദേശം. [[തിരുവനന്തപുരം ജില്ല|തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെതന്നെ]] ഏറ്റവും വലിയ ശുദ്ധജല തടാകമായ [[വെള്ളായണി തടാകം]] നഗരത്തിന്റെ പ്രാന്തപ്രദേശത്താണ്. [[കരമനയാർ|കരമനയാ‍റും]] [[കിള്ളിയാർ|കിള്ളിയാറും]] നഗരത്തിലൂടെ ഒഴുകുന്ന പ്രധാന പുഴകളാണ്. നഗരത്തിന്റെ കിഴക്കുഭാഗത്ത് മലമ്പ്രദേശം ഉണ്ട്. ജില്ലയിലെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന പ്രദേശം സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് 1890 മീറ്റർ ഉയരത്തിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന [[അഗസ്ത്യകൂടം]] ആണ്. നഗരത്തിനു സമീപത്തുള്ള രണ്ട് പ്രധാന ഹിൽ റിസോർട്ടുകൾ ആണ് [[പൊന്മുടി|പൊൻമുടിയും]] [[മുക്കുന്നിമല|മുക്കുന്നിമലയും]]. === കാലാവസ്ഥ === {{climate chart |തിരുവനന്തപുരം |23|29|26 |23|29|21 |24|31|33 |25|31|125 |24|29|202 |24|28|306 |24|28|175 |24|28|152 |24|29|179 |24|29|223 |24|29|206 |23|29|65 |source=[http://www.wunderground.com/NORMS/DisplayIntlNORMS.asp?CityCode=43371&Units=both Weather Underground] |float=right }} ഉഷ്ണമേഖല പ്രദേശത്തുള്ള സ്ഥലം ആയതിനാൽ വ്യത്യസ്ത ഋതുക്കൾ ഇവിടെ അനുഭവപ്പെടാറില്ല. ശരാശരി ഉയർന്ന താപനില 34&nbsp;°C ആണ്. കൂറഞ്ഞത് 21&nbsp;°C ഉം. വായുവിലെ ഈർപ്പം താരതമ്യേന ഉയർന്ന ഇവിടെ മഴക്കാലത്ത് അത് 90% വരെ ആകുന്നു.<ref name="Trivandrum Weather">{{cite web | publisher=Weatherbase | work= | url=http://www.weatherbase.com/weather/weather.php3?s=017334&refer= | title=Trivandrum Climate | accessdate=2006-08-25 | archive-date=2020-12-30 | archive-url=https://web.archive.org/web/20201230112740/http://www.weatherbase.com/weather/weather.php3?s=017334&refer= | url-status=dead }}</ref> തെക്ക്-കിഴക്ക് [[മൺസൂൺ|മൺസൂണിന്റെ]] പാതയിൽ കിടക്കുന്ന ആദ്യത്തെ നഗരമായ തിരുവനന്തപുരത്ത് മൺസൂൺ ആദ്യം തന്നെ മഴ തുടങ്ങും. ഒരു വർഷം ഏതാണ്ട് 1700&nbsp;mm മഴ ലഭിക്കുന്ന ഇവിടെ [[ഒക്ടോബർ]] മാസത്തിൽ വടക്ക്-കിഴക്ക് മൺസൂൺ മൂലവും മഴപെയ്യുന്നു. [[ഡിസംബർ]] മാസത്തോടെ വരണ്ട കാലാവസ്ഥ തുടങ്ങുന്ന ഇവിടെ ഡിസംബർ, [[ജനുവരി]], [[ഫെബ്രുവരി]] മാസങ്ങൾ ഏറ്റവും തണുപ്പുള്ളതായിരിക്കും. [[മാർച്ച്]], [[ഏപ്രിൽ]], [[മെയ്]] മാസങ്ങൾ ഏറ്റവും ചൂടുള്ളവയും. ശരത്കാലത്ത് താപനില 20&nbsp;°C വരെ താഴാറുള്ള ഇവിടെ അത് വേനൽക്കാലത്ത് 35&nbsp;°C വരെ ഉയർന്ന് പോകുന്നു.<ref name="Trivandrum Climate">{{cite web | publisher=Kerala PRD | work= | url=http://www.kerala.gov.in/knowkerala/tvm.htm | title=Trivandrum Climate | accessdate=2006-05-23 | archive-date=2009-02-07 | archive-url=https://web.archive.org/web/20090207004457/http://www.kerala.gov.in/knowkerala/tvm.htm | url-status=dead }}</ref> {| class="wikitable" style="width: 75%; margin: 0 auto 0 auto;"|right |+ '''കാലാവസ്ഥാ പട്ടിക''' |- ! ! ജനു ! ഫെബ് ! മാർച്ച് ! ഏപ്രിൽ ! മേയ് ! ജൂൺ ! ജൂലൈ ! ഓഗസ്റ്റ് ! സെപ് ! ഒക്ട് ! നവ ! ഡിസം |- ! പ്രതിദിന കൂടിയ താപനില ([[സെൽഷ്യസ്|°C]]) |31 |31 |32 |32 |31 |29 |28 |28 |29 |29 |29 |30 |- ! പ്രതിദിന താപനില ([[സെൽഷ്യസ്|°C]]) |27 |27 |28 |29 |28 |26 |26 |26 |27 |26 |26 |27 |- ! പ്രതിദിന കുറഞ്ഞ താപനില (°C) |22 |23 |25 |26 |25 |24 |23 |23 |23 |23 |23 |23 |- ! ശരാശരി മഴ (സെ.മീ) |2 |2 |4 |11 |20 |33 |20 |12 |13 |26 |17 |6 |- | colspan="15" style="text-align: center;" | <small>'''Source:''' [http://www.weatherbase.com/weather/weather.php3?s=17334&refer=&units=metric Weatherbase] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200305211009/http://www.weatherbase.com/weather/weather.php3?s=17334&refer=&units=metric |date=2020-03-05 }}</small> |} == സാമ്പത്തിക മേഖല == മുൻ‌കാലങ്ങളിൽ തിരുവനന്തപുരം നഗരത്തിന്റെ സാമ്പത്തികാവസ്ഥ സേവന മേഖലയെ കേന്ദ്രീകരിച്ചായിരുന്നു. മൊത്തം തൊഴിൽ സംരംഭങ്ങളുടെ 60% വരുന്ന സർക്കാർ ജീവനക്കാർ ഇതിനൊരു കാരണമായിരുന്നു. മറ്റു ദക്ഷിണേന്ത്യൻ സംസ്ഥാന തലസ്ഥാനങ്ങളായ [[ചെന്നൈ]], [[ബാംഗ്ലൂർ]] തുടങ്ങിയ നഗരങ്ങളെ അപേക്ഷിച്ച് താരതമ്യേന കുറഞ്ഞ രീതിയിൽ മാത്രമേ വൻ‌കിട വ്യവസായ സംരംഭങ്ങൾ തിരുവനന്തപുരത്തുണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ. എന്നാൽ ഇന്ന്, [[വിവര സാങ്കേതിക വിദ്യ]], മെഡിക്കൽ/ബയോ ടെക്നോളജി എന്നീ മേഖലകളിലെ വിപുലമായ തൊഴിൽ ശേഷിയും വികാസവും തിരുവനന്തപുരത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക മേഖലയെ വളരെയേറെ പരിപോഷിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്. കേരള സംസ്ഥാനത്തു നിന്നും നടത്തുന്ന സോഫ്റ്റ് വെയർ കയറ്റുമതിയുടെ 80% സംഭാവന ചെയ്യുന്നത് തിരുവനന്തപുരം നഗരമാണ്. പുതിയ സ്വകാര്യ ടെലിവിഷൻ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ ഉദയം സ്റ്റുഡിയോകൾ, അനുബന്ധ വ്യവസായങ്ങൾ തുടങ്ങിയവയുടെ നഗരമാക്കി തിരുവനന്തപുരത്തെ വളർത്തുന്നുണ്ട്. === ടെക്‌നോ പാർക്ക് === {{main|ടെക്‌നോ പാർക്ക്}} [[പ്രമാണം:Building_BHAVANI_in_Technopark,_Trivandrum.jpg|250px|thumb|തിരുവനന്തപുരം ടെക്‌നോ പാർക്കിലെ ‘നിള'എന്ന കെട്ടിടത്തിന്റെ ദൃശ്യം]] [[1995|1990]]-ൽ ടെക്‌നോ പാർക്ക് സ്ഥാപിതമായതു മുതൽ തിരുവനന്തപുരം ലോകനിലവാരത്തിലുള്ള ഒരു വിവരസാങ്കേതിക തൊഴിൽ കേന്ദ്രമായി വളരാൻ തുടങ്ങി.വിവര സാങ്കേതിക വിദ്യ/വിവര സാങ്കേതിക അനുബന്ധസേവനങ്ങൾ എന്നിവയിലെ ഏറ്റവും മികച്ച രണ്ടാം-വിഭാഗ-മെട്രോ നഗരമായി തിരുവനന്തപുരം വിലയിരുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട് .<ref name="Indian IT destinations">{{cite web | publisher=ciol | url=http://www.ciol.com/content/news/2006/106072505.asp | title=Thiruvananthapuram offers best IT infrastructure: Survey | accessdate=2006-08-25 | archive-date=2006-08-31 | archive-url=https://web.archive.org/web/20060831144323/http://www.ciol.com/content/news/2006/106072505.asp | url-status=dead }}</ref><ref name="Indian IT destination">{{cite web | publisher=Kerala State IT Mission | url=http://www.keralaitmission.org | title=First IT Park in Kerala | accessdate=2006-08-25 | archive-date=2021-01-03 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210103110342/http://www.keralaitmission.org/ | url-status=dead }}</ref> മനുഷ്യവിഭവ ശേഷിയിൽ രണ്ടാമതായും തിരുവനന്തപുരം തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ബഹുരാഷ്ട്ര കമ്പനികളായ ഓറക്കിൾ കോർപറേഷൻ [[ഇൻഫോസിസ്]],[[ടാറ്റാ കൺസൾട്ടൻസി സർവീസസ്‌|ടി.സി.എസ്]], QuEST Global<ref>{{Cite web|url=https://www.quest-global.com/|title=QuEST Global|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=}}</ref>, ഐ.ടി.സി ഇൻഫോടെക്, യു എസ്സ് ടി ഗ്ലോബൽ, ഐ ബി എസ്സ് സോഫ്റ്റ് വെയർ സർവീസസ്‍, മക്കിൻസി ആന്റ് കോ, ഏൺസ്റ്റ് ആന്റ് യങ്ങ്, അലിയൻസ് കോൺഹിൽ, ടൂൺസ് അനിമേഷൻ ഇൻഡ്യ, എം-സ്ക്വയേഡ് തുടങ്ങി ഒട്ടനവധി സ്ഥാപനങ്ങൾ ടെക്‌നോ പാർ‍ക്കിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. 35000-ഓളം തൊഴിൽ വിദഗ്ദരും 250-ഓളം കമ്പനികളും ടെക്‌നോ പാർ‍ക്കിലുണ്ട്.<ref name="Technopark IT Companies">{{cite web| publisher=Kerala State IT Mission| work=| url=http://www.keralaitmission.org/web/sec4/?action=0&what=100014| title=IT companies in Technopark| accessdate=2006-05-24| archive-date=2006-06-23| archive-url=https://web.archive.org/web/20060623150717/http://www.keralaitmission.org/web/sec4/?action=0&what=100014| url-status=dead}}</ref> 2007-08 വരെയുള്ള വിപുലീകരണ പദ്ധതികൾ അനുസരിച്ച്, തൊഴിൽ സമ്പത്ത് 40,000 ആയി ഉയരും എന്നാണ്‌ കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്. 6 ലക്ഷം ചതുരശ്ര അടി തൊഴിൽ സ്ഥലം തരുന്ന ‘തേജസ്വിനി‘, 4 ലക്ഷം ചതുരശ്ര അടി തൊഴിൽ സ്ഥലം ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ‘ടി സി എസ്സ് പീപ്പൾ പാർക്കും ടി സി എസ്സ് വികസന കേന്ദ്രവും‘, ഐ ബി എസ്സ് ക്യാം‌പസ് എന്നിവ ടെക്നോപാർക്കിലെ പുതിയ കെട്ടിടങ്ങളാണ്. 4,60,000 ചതുരശ്ര അടി തൊഴിൽ സ്ഥലം നൽകുന്ന ലീല ഐ ടി കേന്ദ്രം പ്രാഥമിക നിർമ്മാണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ തുടങ്ങിയിട്ടുണ്ട്. യു എസ്സ് ടെക് ക്യാമ്പസ്, ഇൻഫോസിസ്, ടി.സി.എസ് ക്യാമ്പസ് എന്നിവയുടെ നിർമ്മാണം തുടങ്ങിയിട്ടുണ്ട്.<ref name="Technopark Kerala">{{cite web | publisher=Technopark | work= | url=http://www.technopark.org | title=Technopark - Greenest Tech Park | accessdate=2006-08-25 }}</ref>. ഏജിസ് ഗ്ലോബൽ, ബഹുരാഷ്ട്ര കൺസൽട്ടൻസി ഭീമനായ ക്യാപ് ജെമിനി ടെക്നോപാർക്കിൽ ഉടനെ പ്രവർത്തനം തുടങ്ങുകയാണ്. === വിനോദസഞ്ചാരം === [[പ്രമാണം:നാപ്പിയർമ്യൂസിയം.jpg|thumb|250px| [[നാപിയെർ മ്യൂസിയം]]]] തിരുവനന്തപുരത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക മേഖലയ്ക്ക് സംഭാവനകൾ നൽകുന്ന മറ്റൊരു പ്രധാന തൊഴിൽ രംഗമാണ് വിനോദസഞ്ചാരം.<ref name="Tourists Statistics 2005">{{cite web | publisher=Tourism Dept, Kerala | work=Statistics of Tourists in 2005. | url=http://www.keralatourism.org/php/media/data/tourismstatistics/TOURISTSTATISTICS2005.pdf | title=Trivandrum tops in the number of International tourists. | accessdate=2006-10-02 | archive-date=2006-07-01 | archive-url=https://web.archive.org/web/20060701140613/http://www.keralatourism.org/php/media/data/tourismstatistics/TOURISTSTATISTICS2005.pdf | url-status=dead }}</ref><ref name="Tourists Statistics 2004">{{cite web | publisher=Tourism Dept, Kerala | work=Statistics of Tourists in 2004. | url=http://www.keralatourism.org/php/media/data/tourismstatistics/TOURISTSTATISTICS2004.pdf | title=Trivandrum tops in the number of International tourists. | accessdate=2006-10-02 | archive-date=2006-11-01 | archive-url=https://web.archive.org/web/20061101110252/http://www.keralatourism.org/php/media/data/tourismstatistics/TOURISTSTATISTICS2004.pdf | url-status=dead }}</ref> മെഡിക്കൽ ടൂറിസം, പരമ്പരാഗത വിനോദസഞ്ചാരം എന്നിവയിൽ ആഗോള തലത്തിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ഒരു ലക്ഷ്യ കേന്ദ്രമാണ് തിരുവനന്തപുരം. അൻപതിലേറെ അംഗീകൃത ആയുർവേദ കേന്ദ്രങ്ങൾ തിരുവനന്തപുരം നഗരത്തിനുള്ളിലും പുറത്തുമായുണ്ട്. വിദേശ രാജ്യങ്ങളിൽ ആയുർവേദത്തിനുള്ള മതിപ്പ് ഇതിനു കാരണമാണ്. കൂടാതെ ശ്രീ ചിത്ര, ആർ.സി.സി തുടങ്ങിയ പ്രശസ്ത സർക്കാർ ആശുപത്രികളും കിംസ്, എസ്. യൂ. ടി., കോസ്മോ, ജീ.ജീ., അനന്തപുരി തുടങ്ങിയ പ്രശസ്തമായ സ്വകാര്യ ആധുനിക ചികിത്സാ കേന്ദ്രങ്ങളും തിരുവനന്തപുരം നഗരത്തിനുള്ളിലുണ്ട്. ബീച്ച് റിസോർട്ടുകൾ, മലയോര സുഖവാസ കേന്ദ്രങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്കു അനുബന്ധമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന സുഖ ചികിത്സാ സ്ഥാപനങ്ങളും മെഡിക്കൽ ടൂറിസത്തിനു സംഭാവനകൾ നൽകുന്നുണ്ട്. ==== കോവളം ==== {{main|കോവളം}} തിരുവനന്തപുരം നഗരത്തിന് 14 കിലോമീറ്റർ അകലെയായി [[അറബിക്കടൽ|അറബിക്കടലിന്റെ]] തീരത്തുള്ള ഒരു തീരദേശ പട്ടണമാണ് കോവളം. ദൈവത്തിന്റെ സ്വന്തം നാടെന്ന് വിശേഷണമുള്ള കേരളത്തിന്റെ സ്വന്തമായ കോവളത്തിന്‌ ലോക ടൂറിസം ഭൂപടത്തിൽ പ്രത്യേക സ്ഥാനമുണ്ട്. നിരവധി സ്വദേശി-വിദേശി വിനോദ സഞ്ചാരികൾ ഇവിടം സന്ദർശിക്കുന്നു. === വ്യവസായ മേഖല === <!-- [[ചിത്രം:Pic4.jpg|thumb|250px|നിർദ്ദിഷ്ട വിഴിഞ്ഞം തുറമുഖം]] --> ഇടത്തരവും വലുതുമായ ഒട്ടനവധി വ്യവസായ യൂണിറ്റുകൾ തിരുവനന്തപുരത്തുണ്ട്. സർക്കാർ ഉടമസ്ഥതയിൽ ഏതാണ്ട് 20 എണ്ണത്തോളവും സ്വകാര്യ മേഖലയിൽ 60 എണ്ണത്തിലധികവും ഇത്തരത്തിലുള്ള സ്ഥാപനങ്ങൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. കേരള സംസ്ഥാന വ്യവസായ വികസന കോർപ്പറേഷൻ(കെ.എസ്സ്.ഐ.ഡി.സി), [[കെൽട്രോൺ]], ട്രാവൻ‌കൂർ ടൈറ്റാനിയം, ഹിന്ദുസ്ഥാൻ ലാറ്റെക്സ്, തുടങ്ങിയ സർക്കാർ / അർദ്ധ സർക്കാർ സ്ഥാപനങ്ങളാണ്, തൊഴിൽ ദാതാക്കളിൽ പ്രധാനികൾ. 30000 ചെറുകിട വ്യവസായ യൂണിറ്റുകളിലായി ഏതാണ്ട് 1,15,000 തൊഴിലാളികൾ കൂടി തിരുവനന്തപുരം നഗരത്തിലും പ്രാന്തപ്രദേശങ്ങളിലുമായി തൊഴിലെടുക്കുന്നുണ്ട്.<ref name="Statitics">{{cite web | publisher=Kerala Government | work= | url=http://www.kerala.gov.in/statistical/panchayat_statistics2001/thiru_cont.htm | title=Statistical data | accessdate=2006-08-25 | archive-date=2006-05-01 | archive-url=https://web.archive.org/web/20060501074358/http://www.kerala.gov.in/statistical/panchayat_statistics2001/thiru_cont.htm | url-status=dead }}</ref> പരമ്പരാഗത തൊഴിൽ മേഖലകളായ കയർ, കൈത്തറി എന്നിവയും പ്രമുഖമാണ്. [[പ്രമാണം:Bonakkad tea factory locked-out.jpg|thumb|left|200px| പൂട്ടിപ്പോയ ബോണക്കാട് തേയില ഫാക്റ്ററി]] തുറമുഖങ്ങളുടെ വികാസമില്ലായ്മ കാരണം കച്ചവടപ്രവർത്തനങ്ങൾ നഗരത്തിൽ വളരെ കുറവാണ്. വിഴിഞ്ഞം തുറമുഖത്ത് നിർമ്മിക്കാനുദ്ദേശിക്കുന്ന ആഴക്കടൽ കണ്ടൈനർ ട്രാൻസ്ഷിപ്പ്മെൻറ് ടെർമിനൽ ഇതിനൊരു മാറ്റമുണ്ടാക്കുമെന്ന് പരക്കെ വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു.<ref name="Vizhinjam - boost in Economy">{{cite news | url = http://www.thehindubusinessline.com/2005/08/30/stories/2005083000410700.htm | title = Vizhinjam terminal will reduce movement cost - Boost the economy | work = | publisher = The Hindu Business Line | pages = | page = | date = 2005-08-29 | accessdate = 2006-09-18}}</ref> നഗരത്തോട് ചേർന്നു കിടക്കുന്ന തുറമുഖം എന്ന പ്രത്യേകതയ്ക്കു പുറമേ, അന്താരാഷ്ട്ര കപ്പൽ മാർഗ്ഗത്തിനും, കിഴക്കു പടിഞ്ഞാറ് ഷിപ്പിങ്ങ് ആക്സിസിനും അടുത്തു കിടക്കുന്നതും, പ്രവർത്തന ക്ഷമമാക്കാൻ ഡ്രെഡ്ജിങ്ങ് ആവശ്യമില്ലാത്തതും വിഴിഞ്ഞത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു.<ref name="Statitics of Vizhinjam Port">{{cite web | publisher=Kerala Government | work= | url=http://kerala.gov.in/transshipment/salient.pdf | title=Features of Vizhinjam Port | accessdate=2006-09-22 | archive-date=2006-09-28 | archive-url=https://web.archive.org/web/20060928061623/http://kerala.gov.in/transshipment/salient.pdf | url-status=dead }}</ref> വ്യവസാ‍യ പ്രാധാന്യമുള്ള മറ്റു സ്ഥാപനങ്ങൾ, ചിത്രാഞ്ജലി ഫിലിം കോംപ്ലെക്സ്, കിൻഫ്ര അപ്പാരൽ പാർക്ക്, കിൻഫ്ര ഫിലിം ആൻറ് വീഡിയോ പാർക്ക്, കേരള ഹൈ ടെക്ക് ഇൻഡസ്ടീസ് (കെൽടെക്ക്) – ഇപ്പോൾ [[ബ്രഹ്മോസ് എയ്റോസ്പെയ്സ് യൂണിറ്റ്]], [[കേരള ഓട്ടോമൊബൈൽസ് ലിമിറ്റഡ്|കേരള ഓട്ടോമൊബൈൽ‌സ്]], ഇംഗ്ലീഷ് ഇന്ത്യൻ ക്ലേ‌യ്‌സ് പ്രൈവറ്റ് ലിമിറ്റഡ് എന്നിവയാണ്. '''<u>വിവരസാങ്കേതിക വ്യവസായം</u>''' നഗരത്തിൽ നിന്ന് 15 കി മീ അകലത്തിൽ കഴക്കൂട്ടത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ടെക്നോപാർക്ക് ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യത്തേതും ഏറ്റവും വലിയതുമായ വിവരസാങ്കേതിക സമുച്ഛയമാണ്. ഇന്ന് കഴക്കൂട്ടത്തെ കേരളത്തിൻ്റെ ഐടി തലസ്ഥാനായി അറിയപ്പെടാൻ കാരണമായ ഈ സ്ഥാപനം ഘട്ടം-1, ഘട്ടം-2, ഘട്ടം-3 എന്നിങ്ങനെയും കൂടാതെ ടെക്നോസിറ്റി ആയും വികസിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. ഇന്ന് കേരളത്തിൽ നിന്നുളള ഐടി കയറ്റുമതിയുടെ 85 ശതമാനവും തിരുവനന്തപുരത്തിൻ്റെ സംഭാവനയാണ്. == ഭരണസം‌വിധാനം == [[പ്രമാണം:Kerala Legislative Assembly, Thiruvananthapuram.jpg|thumb|right|250px|കേരള നിയമസഭാ മന്ദിരം.]] തിരുവനന്തപുരം നഗരത്തിന്റെ ഭരണം നിർവ്വഹിക്കുന്നത് ‘മേയറുടെ’ നേതൃത്വത്തിലുള്ള [[തിരുവനന്തപുരം നഗരസഭ|തിരുവനന്തപുരം നഗരസഭയാണ്]]. നഗരസഭാ മേയറെ നഗരപിതാവ് എന്ന് വിളിക്കുന്നു. കേരളത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ജനസംഖ്യയുള്ള നഗരസഭയാണ്‌ തിരുവനന്തപുരം നഗരസഭ <ref name="ref20">[[മാതൃഭൂമി]]തൊഴിൽ വാർത്തയുടെ ഹരിശ്രീ സപ്ലിമെൻറിൽ നിന്നും 2006 സെപ്റ്റംബർ 9, താൾ 18</ref>. 100 അംഗങ്ങളുള്ള ഭരണ സമിതിയെ നഗരത്തിലെ വാർഡുകളിൽ നിന്ന് ജനാധിപത്യ വ്യവസ്ഥയിൽ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നു. തിരുവനന്തപുരം നഗരസഭയുടെ പ്രവർത്തനത്തെ സഹായിക്കാനായി നിരവധി സർക്കാർ സ്ഥാപനങ്ങൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. തിരുവനന്തപുരം നഗര വികസന സമിതി(ട്രിഡ), തിരുവനന്തപുരം റോഡ് വികസന സമിതി എന്നിവ അവയിൽ ചിലതാണ്. നഗരത്തിന്റെ സിംഹഭാഗവും തിരുവനന്തപുരം ലോകസഭാ നിയോജകമണ്ഡലത്തിൻ കീഴിലാണ് വരുന്നത്. തിരുവനന്തപുരം നഗരത്തിന്റെ വടക്കൻ അതിരിലുള്ള ചില സ്ഥലങ്ങൾ ആറ്റിങ്ങൽ നിയോജക മണ്ഡലത്തിൽ ഉൾപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. കേരള നിയമസഭയിലേക്കുള്ള ആറ് നിയോജക മണ്ഡലങ്ങൾ നഗര പരിധിയിൽ പെട്ടതാണ്. കഴക്കൂട്ടം, തിരുവനന്തപുരം നോർത്ത്, തിരുവനന്തപുരം വെസ്റ്റ്, തിരുവനന്തപുരം ഈസ്റ്റ്, നേമം, കോവളം എന്നിവയാണ് മേൽപ്പറഞ്ഞവ. [[പോലീസ് ഇൻസ്പെക്ടർ ജനറൽ]] (ഐ.ജി.) റാങ്കുള്ള ഐ.പി.എസ്. ഉദ്യോഗസ്ഥനായ പോലീസ് കമ്മിഷണറുടെ നേതൃത്വത്തിലാണ് നഗരത്തിലെ പൊലീസ് സേന പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. കമ്മീഷണറെ ക്രമസമാധാനം, ഭരണം, കുറ്റാന്വേഷണം എന്നിവയിൽ സഹായിക്കാൻ ഡെപ്യൂട്ടി പോലീസ് കമ്മീഷണർമാരുമുണ്ട്. നഗരത്തിനെ മൂന്നായി തിരിച്ച് അസ്സിസ്റ്റൻറ് പോലീസ് കമ്മിഷണർ റാങ്കിലുള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥർ പൊലീസ് സേനയുടെ നിർവ്വഹണം നടത്തുന്നു. ഗതാഗത നിയന്ത്രണത്തിനും, ഗതാഗത നിയമ നിർവഹണങ്ങൾക്കുമായി പൊലീസ് ഗതാഗത വിഭാഗവും മൂന്നായി തിരിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇതു കൂടാതെ, വനിതാ സെൽ, നാർക്കോട്ടിക്ക് കണ്ട്രോൾ സെൽ, സിറ്റി ക്രൈം ബ്രാഞ്ച്, സിറ്റി സ്പെഷൽ ശാഖ, ശ്വാന സേന, സായുധ സേന, ക്രൈം റെക്കോഡ്സ് ബ്യൂറൊ, വിദേശ സഞ്ചാരികൾക്ക് സംരക്ഷണം കൊടുക്കുന്ന വിഭാഗം, പ്രത്യേക സായുധ സേന എന്നിങ്ങനെ പല വിഭാഗങ്ങളും നഗര കാവൽ പടയ്ക്ക് ഉണ്ട്.<ref name="Thiruvananthapuram City Police">{{cite web | publisher=Thiruvananthapuram City Police | work=General Information. | url=http://www.tvmcitypolice.org/generalinformation.jsp | title=City Police of Thiruvananthapuram | accessdate=2006-08-25 | archive-date=2006-11-03 | archive-url=https://web.archive.org/web/20061103175244/http://www.tvmcitypolice.org/generalinformation.jsp | url-status=dead }}</ref> സംസ്ഥാനത്തിന്റെ സ്വന്തമായ രണ്ട് ബറ്റാലിയൻ സായുധ പൊലീസ് സേനയും, ഒരു യൂണിറ്റ് കേന്ദ്ര സായുധ പോലീസ് സേനയും തിരുവനന്തപുരം കേന്ദ്രമാക്കി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. തിരുവനന്തപുരത്തെ പള്ളിപ്പുറം എന്ന സ്ഥലത്താണ് സി.ആർ.പി.എഫിന്റെ ആസ്ഥാനം. ഭാരതീയ കരസേനയുടെ ഒരു വലിയ ക്യാമ്പും തിരുവനന്തപുരത്തെ പാങ്ങോട് എന്ന സ്ഥലത്തുണ്ട്. കേരള നിയമസഭാമന്ദിരം തിരുവനന്തപുരം നഗരത്തിന്റെ ഹൃദയഭാഗത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ഇതോടൊപ്പം തന്നെ സെക്രട്ടേറിയറ്റ് പോലെ തന്ത്ര പ്രധാനമായ പല സർക്കാർ സ്ഥാപനങ്ങളും നഗരത്തിനുള്ളിൽ തന്നെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയുടെ ആസ്ഥാനം കൂടിയാണീ നഗരം. നഗരത്തിലെ ഒരേ ഒരു വിദേശ രാജ്യ കോൺസുലേറ്റ് മാലിദ്വീപുകളുടേതാണ്. <ref name="Maldives Consulate">{{cite web | publisher=High Commission of the Republic of Maldives | work=Embassies and Consulates in India | url=http://www.maldiveshighcom.co.in/maldives/Tiruvananthapuram/AboutCosulate.htm | title=Consulate / Embassy in Trivandrum | accessdate=2006-08-25 | archive-date=2007-05-16 | archive-url=https://web.archive.org/web/20070516100130/http://www.maldiveshighcom.co.in/maldives/Tiruvananthapuram/AboutCosulate.htm | url-status=dead }}</ref> === പ്രാദേശിക ഭരണം === {{Tvmmuncipalities}} {{TvmTaluk}} തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ ഗ്രാമീണ പ്രദേശങ്ങളുടെ ഭരണം നടത്തുന്നത് തിരുവനന്തപുരം ജില്ലാ പഞ്ചായത്തും അതാത് ബ്ലോക്ക് - ഗ്രാമ പഞ്ചായത്തുകൾ ആണ്. തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിൽ ആകെ 84 ഗ്രാമ പഞ്ചായത്തുകളും,12 ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്തുകളും,ഒരു ജില്ലാ പഞ്ചായത്തുമുണ്ട്. ജില്ലയിലെ മറ്റു പ്രധാന നഗരങ്ങളുടെ ഭരണത്തിനായി 4 മുനിസിപ്പാലിറ്റികളുമുണ്ട്. ആകെ 2 ലോകസഭാ മണ്ഡലങ്ങളും,14 നിയമസഭാ മണ്ഡലങ്ങളും ഈ ജില്ലയിൽ ഉണ്ട്<ref>{{cite web | title=Trivandrum | website=trivandrum.nic.in | url=http://trivandrum.nic.in:80/admin.html | access-date=2025-11-11}}</ref> == ഗതാ‍ഗതം == നഗരത്തിനകത്ത്‌ സിറ്റി ബസ്സുകളും [[ഓട്ടോറിക്ഷ|ഓട്ടോറിക്ഷകളും]] ടാക്സി കാറുകളും പോക്കുവരവിനു സഹായിക്കുന്നു. ആളുകൾ [[സൈക്കിൾ|സൈക്കിളുകൾ]], മോട്ടോർ സൈക്കിളുകൾ, സ്കൂട്ടറുകൾ, [[കാർ|കാറുകൾ]] മുതലായവയും ഉപയോഗിക്കുന്നു. സർക്കാർ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള [[കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി.]] യെയാണ്‌ നഗരത്തിനകത്തേക്ക് പൊതുഗതാഗതത്തിനായി ജനങ്ങൾ മുഖ്യമായും ആശ്രയിക്കുന്നത്‌. എണ്ണത്തിൽ കുറവെങ്കിലും സ്വകാര്യ ബസ്സുകളും നഗരത്തിനുള്ളിൽ മാത്രം ([[മണ്ണന്തല]], [[ശ്രീകാര്യം]], [[കഴക്കൂട്ടം|കഴക്കൂട്ട]]ത്തിനടുത്തുള്ള പൗണ്ട്കടവ്, [[വേളി]], [[വെട്ടുകാട്]], [[ബീമാപള്ളി]], [[തിരുവല്ലം]], [[പാപ്പനംകോട്]], [[നെട്ടയം]], [[വഴയില]], [[കുടപ്പനക്കുന്ന്]], [[പേയാട്]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നും നഗരത്തിനുള്ളിലേക്ക്) സർവീസ്‌ നടത്തുന്നുണ്ട്‌. തിരുവനന്തപുരം സെൻട്രൽ, തിരുവനന്തപുരം സിറ്റി ഡിപ്പോ, [[ആറ്റിങ്ങൽ]], [[പാപ്പനംകോട്‌]],[[നെടുമങ്ങാട്]], [[വിഴിഞ്ഞം]], [[നെയ്യാറ്റിൻകര]], [[പൂവാർ]], [[പാറശ്ശാല]] എന്നീ ഒൻപത് ഡിപ്പോകളിൽ നിന്നും [[വെള്ളറട]], [[പേരൂർക്കട]], [[കിളിമാനൂർ]], ആനയറ ,[[വികാസ് ഭവൻ]], [[കാട്ടാക്കട]], [[വെള്ളനാട്]], [[വെഞ്ഞാറമൂട്]] എന്നീ സബ് ഡിപ്പോകളിൽ നിന്നും [[പാലോട്]], [[ആര്യനാട്]], [[വിതുര]] എന്നീ ഓപ്പറേറ്റിങ്ങ് ഡിപ്പോകളിൽ നിന്നുമായി [[കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ|കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി]] സർവീസുകൾ നടത്തുന്നു. പുതിയ ബസ്സുകളും ഇലക്ട്രോണിക്‌ ടിക്കറ്റുകളുമായി ഈ സർവീസുകൾ 2005-ൽ നവീകരിക്കുകയുണ്ടായി. സെൻട്രൽ സിറ്റി ഡിപ്പൊ പത്മനാഭസ്വാമി ക്ഷേത്രത്തിനടുത്തുള്ള കിഴക്കേകോട്ടയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. അന്തർസംസ്ഥാന സർവീസുകളും സെൻട്രൽ ബസ്‌ സ്റ്റാൻഡും ഇവിടെനിന്ന് 1 കിലോമീറ്റർ അകലെ തമ്പാനൂരിലാണ്‌. ഇവിടെനിന്നും കേരളത്തിലെ മിക്കവാറും എല്ലാ പട്ടണങ്ങളിലേയ്ക്കും തെന്നിന്ത്യയിലെ മറ്റു പ്രധാന നഗരങ്ങളായ [[ചെന്നൈ|ചെന്നൈ ബംഗളൂരു ,മംഗളുരു]] എന്നിവിടങ്ങളിലെയ്ക്കും ബസ്‌ സർവീസുകളുണ്ട്‌. [[തിരുവനന്തപുരം സെൻട്രൽ|തിരുവനന്തപുരം സെൻട്രൽ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ]] [[തമ്പാനൂർ|തമ്പാനൂരിൽ]] (വിമാനത്താവളത്തിൽ നിന്ന് 8 കി.മീ. അകലെയായി) സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ദിനം പ്രതി അമ്പതോളം തീവണ്ടികൾ പുറപ്പെടുന്ന ഒരു പ്രധാന സ്റ്റേഷൻ ആണ്‌ ഇത്‌. ഈ ജില്ലയിലൂടെ റെയിൽ പാത ഏകദേശം 80 കി.മീ. ൽ 20 സ്റ്റേഷനുകളുമായി സർവ്വീസ് നടത്തുന്നു. തിരുവനന്തപുരം ഇന്ത്യയിലെ മറ്റ്‌ എല്ലാ പ്രധാന നഗരങ്ങളുമായി റെയിൽ വഴി ബന്ധിപ്പിക്കപ്പെട്ടിരിയ്ക്കുന്നു. ഇന്ത്യയിൽ ഏറ്റവുമധികം ദൂരം സർവിസ് നടത്തുന്ന ട്രെയിനായ കന്യാകുമാരി -ദിബ്രുഗഡ് (അസം) വിവേക് എക്സ്പ്രസ്സ് ,കൂടാതെ ഇന്ത്യയിലെ രണ്ടാമത്തെ ബഹുദൂര തീവണ്ടിയായ കന്യാകുമാരി – ശ്രീ മാതാ വൈഷ്ണോ ദേവി കത്ര സർവീസിലെ തെക്കുനിന്നുള്ള ഒന്നാമത്തെ പ്രധാന സ്റ്റോപ്പ്‌ ആണ്‌ തിരുവനന്തപുരം. 2005 ൽ വിമാനത്താവളത്തിനടുത്ത് [[കൊച്ചുവേളി]]യിൽ ഒരു ചെറിയ അനുബന്ധ സ്റ്റേഷൻ കൂടി തുറക്കുകയുണ്ടായി. ചണ്ഡീഗഡ് ,ഡെറാഡൂൺ, അമൃത്സർ, ബാംഗ്ലൂർ, മൈസൂർ എന്നിവിടങ്ങളിലേക്ക് കൊച്ചുവേളി യിൽ നിന്ന് പ്രതിവാര സർവീസുകൾ ഉണ്ട്. കൊച്ചുവേളിയെ, തിരുവനന്തപുരം സെൻട്രൽ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷന്റെ പ്രധാന സബ് സ്റ്റേഷനായി മാറ്റാനുള്ള നവീകരണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഇവിടെ 2023ൽ പൂർത്തിയായി .‍ [[പ്രമാണം:Vizhinjam mosque.jpg|thumb|200px|വിഴിഞ്ഞം പള്ളി]] [[തിരുവനന്തപുരം വിമാനത്താവളം|തിരുവനന്തപുരം അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളത്തിൽ]] നിന്ന് [[മധ്യപൗരസ്ത്യ ദേശങ്ങൾ]], [[സിംഗപ്പൂർ]], [[മാലദ്വീപ്]], [[ശ്രീലങ്ക]] എന്നിവിടങ്ങളിലേയ്ക്ക്‌ നേരിട്ട്‌ വിമാന സർവീസുകൾ ഉണ്ട്‌. [[ഇന്ത്യൻ എയർലൈൻസ്‌]], [[ജെറ്റ്‌ എയർവേയ്സ്‌]], [[പാരമൗണ്ട്‌ എയർവേയ്സ്‌]], കിംഗ്ഫിഷർ എയർവേയ്സ്, ഇൻഡിഗോ എയർവേയ്സ്, എന്നീ ആഭ്യന്തര വിമാന കമ്പനികളും, [[എയർ ഇന്ത്യ]], [[ഗൾഫ്‌ എയർ]], [[ഒമാൻ എയർ]], [[കുവൈറ്റ്‌ എയർവേയ്സ്‌]], [[സിൽക്‌ എയർ]], [[ശ്രീലങ്കൻ എയർലൈൻസ്‌]], [[ഖത്തർ എയർവെയ്സ്‌]], [[എയർ അറേബ്യ]], [[എമിറേറ്റ്സ്‌]], ടൈഗർ എന്നീ അന്താരാഷ്ട്ര വിമാന കമ്പനികളും തിരുവനന്തപുരം വിമാനത്താവളത്തിൽ നിന്ന്‌ സർവീസുകൾ നടത്തുന്നു. സൈനികാവശ്യത്തിനായുള്ള രണ്ട്‌ വിമാനത്താവളങ്ങളും – (ഒന്നു അന്താരാഷ്ട്രവിമാനത്താവളത്തിനടുത്തായും മറ്റൊന്ന്‌ ഇന്ത്യൻ വ്യോമസേനയുടെ ആക്കുളത്തുള്ള ദക്ഷിണ വ്യോമ കമാന്റ്‌ ആസ്ഥാനത്തും)- ഉണ്ട്‌. സ്ഥിരമായുള്ള ഷെഡ്യൂൾഡ്‌ സർവീസുകൾക്കു പുറമേ, ഫസ്റ്റ്‌ ചോയ്സ്‌ എയർ വേയ്സ്‌, ലണ്ടൻ ഗാറ്റ്‌വിക്ക്‌, മൊണാർക്ക്‌ മുതലായ ചാർട്ടേർഡ്‌ സർവീസുകളും ടൂറിസം സീസണോടനുബന്ധിച്ച്‌ ഇവിടെ ലാന്റ്‌ ചെയ്യാറുണ്ട്‌. ഇന്ത്യയുടെ തെക്കേ അറ്റത്തുള്ള എയർപോർട്ട്‌ എന്ന പ്രത്യേകതയും തിരുവനന്തപുരം വിമാനത്താവളത്തിന്റെ പ്രാധാന്യത്തിനുകാരണമായിട്ടുണ്ട്‌. [[ശ്രീലങ്ക]], [[മാലിദ്വീപ്‌]] എന്നിവയോട്‌ ഏറ്റവും അടുത്തുകിടക്കുന്നതിനാൽ അവിടങ്ങളിലേയ്ക്ക്‌ പോകുവാനായി തിരുവനന്തപുരത്തുനിന്ന്‌ ഇന്ത്യയിലെ മറ്റു വിമാനത്താവളങ്ങളെ അപേക്ഷിച്ച്‌ ചെലവും കുറവായിരിക്കും. [[വിഴിഞ്ഞം|വിഴിഞ്ഞത്ത്‌]] പണിതുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ആഴക്കടൽ ട്രാൻസ്‌-ഷിപ്പ്‌മന്റ്‌ കണ്ടൈനർ റ്റെർമിനലിന്റെ പണി 2010-ൽ പൂർത്തിയാവുമെന്നു പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. [[കൊളംബോ]], [[കൊച്ചി]], [[തൂത്തുക്കുടി]] എന്നീ അന്താരാഷ്ട്ര തുറമുഖങ്ങളുടെ സാമീപ്യം കൊണ്ടും, യൂറൊപ്പിനേയും വിദൂര പൗരസ്ത്യ ദേശങ്ങളെയും തമ്മിൽ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന കപ്പൽ ചാലിന്റെ അടുത്തായതിനാലും, മൂന്നു ഘട്ടങ്ങളിലായി പണിതു തീർക്കാൻ ഉദ്ദ്യേശിക്കുന്ന ഈ പദ്ധതി തുറമുഖ വാണിജ്യ രംഗത്ത്‌ (കണ്ടൈനർ ഷിപ്പ്മെന്റിൽ പ്രധാനമായും) ഒരു കിടമത്സരത്തിനിടയാക്കുമെന്നു കരുതപ്പെടുന്നു. ഐ.ടി-സേവന മേഖലയുടെ പെട്ടെന്നുള്ള വളർച്ചയും, സംസ്ഥാന തലസ്ഥാനമെന്ന പദവിയും, ടൂറിസം മേഖലയിലുണ്ടാവുന്ന വൻ വളർച്ചയും തിരുവനന്തപുരത്തിന്റെ ഗതാഗത മേഖലയ്ക്ക്‌ മേൽ വൻസമ്മർദ്ദത്തിനു കാരണമാകുന്നുണ്ട്‌. ഇതിനെ നേരിടാനായി അനേക ദശലക്ഷം ഡോളറുകളുടെ പദ്ധതികളാണ്‌ നടന്നുകൊണ്ടിരിയ്ക്കുന്നത്‌. 2007 തുടക്കം മുതൽ പണിതീരുന്നവയായി പല അണ്ടർ പാസുകളും ഓവർ ബ്രിഡ്ജുകളും ഉണ്ട്‌. അടിസ്ഥാന റോഡ്‌ വികസനത്തിന്റെ ആദ്യ പടിയായി 42 കിലോ മീറ്റർ നീളം വരുന്ന ഒരു ആറുവരിപാതയും ഒരു നാലുവരി പാതയും വിഭാവനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്‌. == സ്ഥിതി വിവര കണക്കുകൾ == 2001 ലെ [[കാനേഷുമാരി]] പ്രകാരം നഗരത്തിലെ ജനസംഖ്യ 744,739 ആയി കണക്കാക്കിയിരിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2004-06-16 |archive-date=2004-06-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20040616075334/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999 |url-status=live }}</ref> (2006 നവംബറിൽ ഇത്‌ ഏകദേശം 1.1 ദശലക്ഷമായിട്ടുണ്ട്‌). ഒരു ചതുരശ്ര കിലോമീറ്ററിൽ 3500 പേർ എന്നതാണ്‌ നഗരത്തിലെ ജനസാന്ദ്രത. തിരുവനന്തപുരം ജില്ല 90% [[സാക്ഷരത]] കൈവരിച്ചിട്ടുണ്ട്‌. നഗരത്തിൽ സ്ത്രീകൾ മുന്നിട്ടുനിൽക്കുന്ന 1,037 സ്ത്രീകൾക്കു 1,000 പുരുഷന്മാർ എന്ന ലിംഗാനുപാതം നിലനിൽക്കുന്നു. ജനസംഖ്യയിൽ 65% [[ഹിന്ദു|ഹിന്ദുക്കളും]], 18% [[ക്രിസ്ത്യൻ|ക്രിസ്ത്യാനികളും]], 15% [[മുസ്ലീം|മുസ്ലീമുകളുമാണ്‌]]. ഇവിടുത്തെ മുഖ്യ സംസാര ഭാഷ മലയാളമാണ്‌. എങ്കിലും ഇംഗ്ലീഷും ഹിന്ദിയും പലപ്പോഴും ആശയവിനിമയത്തിന്‌ ഉതകും. ജനങ്ങളിൽ [[തമിഴ്‌]] സംസാരിക്കുന്ന ഒരു മുഖ്യ ന്യൂനപക്ഷവും [[കൊങ്കണി]]/ [[തുളു]] എന്നി ഭാഷകൾ സംസാരിക്കുന്ന കുറച്ചു ആളുകളും ഉണ്ട്‌. നഗരത്തിലെ [[വൈദ്യുതി]] വിതരണം മുഴുവനായും [[കേരള സംസ്ഥാന വിദ്യുച്ഛക്തി വകുപ്പ്‌]] (K.S.E.B) നിയന്ത്രിക്കുന്നു. ജില്ലയെ ട്രാൻസ്മിഷൻ സർക്കിൾ, തിരുവനന്തപുരം, [[കാട്ടാക്കട]] എന്നീ മൂന്നു സർക്കിളുകളായി തിരിച്ചിരിക്കുന്നു. <!--മൊത്തം വൈദ്യുതോപഭോഗത്തിന്റെ 43% അഥവാ 90 ദശലക്ഷം യൂണിറ്റുകളുടെ പങ്കു പറ്റുന്നത്‌ ഗാർഹീക ഉപഭോക്താക്കളാണ്‌ {{fact}}-->. തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിൽ ഒരു 20KV സബ്സ്റ്റേഷനും, ഒൻപത്‌ 110KV സബ്സ്റ്റേഷനും, ആറു 66KV സബ്സ്റ്റേഷനുകളുമുണ്ട്‌. അടുത്തയിടെ പവർ ഗ്രിഡ്‌ കോർപ്പറേഷൻ കമ്മീഷൻ ചെയ്ത ഒരു 440KV സബ്സ്റ്റേഷൻ നഗരത്തിലെ വൈദ്യുതി വിതരണത്തിന്റെ ഗുണനിലവാരം ഉറപ്പുവരുത്തുന്നു. നഗരത്തിൽ 100% ജനങ്ങളും, പ്രാന്ത പ്രദേശങ്ങളിൽ 84% ജനങ്ങളും, ഗ്രാമപ്രദേശങ്ങളിൽ 69% ജനങ്ങളും ജല വിതരണത്തിന്റെ ഗുണഭോക്താക്കളാണ്‌. തലസ്ഥാന നഗരിയിൽ വിതരണം ചെയ്യപ്പെടുന്ന ജലത്തിന്റെ മുഖ്യ സ്രോതസ്സുകൾ [[പേപ്പാറ]], [[അരുവിക്കര]] എന്നീ ഡാമുകളാണ്‌. [[ജപ്പാൻ]] സഹകരണത്തോടെ നടപ്പിൽ വരുത്തുന്ന പുതിയൊരു സംരംഭം നഗരത്തിന്റെ സ്വഭാവസവിശേഷതകളുള്ള ജില്ലയിലെ ആറു ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകളിലെ ജലവിതരണം മെച്ചപ്പെടുത്താൻ ലക്ഷ്യമിടുന്നു. [[പ്രമാണം:KovalamBeach.JPG|thumb|250px|പ്രസിദ്ധമായ കോവളം കടൽത്തീരം]] തിരുവിതാംകൂർ രാജഭരണകാലത്തു പണികഴിപ്പിച്ച നഗരത്തിലെ അഴുക്കുചാലുകൾ 1938-ൽ നവീനവൽക്കരിച്ചു. ഇതിനോടനുബന്ധിച്ച മാലിന്യനിർമ്മാർജ്ജനത്തിനായുള്ള ഒരു ഭൂഗർഭസംവിധാനവും നിലവിൽ വരുത്തി. ഇത്‌ ഇപ്പോൾ [[കേരള സംസ്ഥാന ജലവിഭവ വകുപ്പ്|കേരളാ വാട്ടർ അതോറിറ്റിയുടെ]] നിയന്ത്രണത്തിലാണ്‌. നഗരത്തിനെ മാലിന്യനിർമ്മാർജ്ജനസൗകര്യാർഥം ഏഴുഭാഗങ്ങളായി തിരിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇതിൽ രണ്ടെണ്ണം 1990-ലും അവസാനത്തെ രണ്ടെണ്ണം 2000-ത്തിനു ശേഷവുമാണ്‌ കമ്മീഷൻ ചെയ്തിട്ടുള്ളത്‌. മാലിന്യങ്ങൾ ആദ്യമായി [[വലിയതുറ|വലിയതുറയിലുള്ള]] മാലിന്യ സംസ്കരണ പ്ലാന്റിലെ സ്റ്റില്ലിംഗ്‌ ചേംബർ (അവക്ഷിപ്ത അറ)യിലേക്ക്‌ മാറ്റുന്നു. പിന്നീട്‌ ഇതിനെ സ്വീവേജ്‌ ഫാർമിംഗ്‌ എന്ന മാർഗ്ഗത്തിലൂടെ പുറത്തുകളയുന്നു. ക്ഷീര വികസനവകുപ്പിന്റെ നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള ഇവിടെ കാലിത്തീറ്റക്കാവശ്യമായ [[തീറ്റപ്പുല്ല്]] കൃഷി ചെയ്യുന്നു. നഗരവാസികൾക്ക്‌ ഒരു സേവനമെന്ന നിലയിൽ ലാഭേച്ഛയില്ലതെയാണ്‌ ഈ പദ്ധതി നടന്നുവരുന്നത്‌. <!--തൊഴിലില്ലായ്മ തിരുവനന്തപുരത്തെ ഒരു മുഖ്യപ്രശ്നമാണ്‌.1998ൽ 8.8% ആയിരുന്ന തൊഴിലില്ലായ്മ 2003 ആയപ്പോഴേക്കും 34.3% ആയി ഉയർന്നു. ഇത്‌ 25.2% നേരിട്ടുള്ളതും 289.7% ആപേക്ഷികവുമായ ഉയർച്ചയാണ്‌. മറ്റു ജില്ലകളിൽനിന്ന് ഇവിടെയ്ക്കുള്ള കുടിയേറ്റവും ഈ ഉയർന്ന നിരക്കിനു കാരണമാണ്‌. ആത്മഹത്യാ നിരക്കിലും തിരുവനന്തപുരം കേരളത്തിലേക്കുവെച്ച്‌ മുൻപന്തിയിലാണ്‌. 1995ൽ 17.2 / ലക്ഷമായിരുന്ന ഇത്‌ 2002ൽ 38.5 ആയി ഉയർന്നു. 2004ൽ വർദ്ധനവിന്റെ നിരക്ക്‌ അൽപ്പമൊന്നു കുറഞ്ഞ്‌ 36.6/ലക്ഷമായി നിൽക്കുന്നു {{fact}}-->== സാംസ്കാരികം == [[പ്രമാണം:Sri Padmanabhaswamy temple.jpg|thumb|250px| ശ്രീ പത്മനാഭ സ്വാമി ക്ഷേത്രം]] [[പ്രമാണം:Palayam Mosque.jpg|right|thumb|250px|പാളയം ജൂമാ മസ്ജിദ്]] [[File:Tvm sttn.JPG|thumb|Tvm sttn|തിരുവനന്തപുരം സെന്ററൽ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ]] [[പ്രമാണം:Tvdnindiancoffeehouse (89).JPG|200px|thumb|തമ്പാനൂർ ബസ് കേന്ദ്രത്തിനടുത്തുള്ള ഇന്ത്യൻ കോഫീ ഹൌസ് കെട്ടിടം]] വിദേശികളും മറുനാട്ടുകാരും, തിരുവനന്തപുരം വാസികളെ ‘ട്രിവാൻഡ്രമൈറ്റ്’ എന്ന് വിളിക്കാറുണ്ട്. എന്നിരുന്നാലും ആ നാമം പ്രചുര പ്രചാരം നേടിയിട്ടില്ല. തിരുവനന്തപുരത്തിന് തനതായ ഒരു സാംസ്കാരിക പശ്ചാത്തലം ഉണ്ട്. അത് തിരുവിതാംകൂർ രാജവംശത്തിന്റെ കലാ സാംസ്കാരിക പുരോഗമന നയങ്ങളിൽ നിന്നാണ് ഉണ്ടായത് എന്ന് പറയാം. തിരുവനന്തപുരം ഒരുപാട് പ്രതിഭകളെ കലാ ലോകത്തിന് സമ്മാനിച്ചിട്ടുണ്ട്. അതിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടത്, മഹാരാജാ [[സ്വാതി തിരുന്നാൾ|സ്വാതി തിരുനാൾ]] ബാലരാമ വർമ്മയും, രാജാ രവിവർമ്മയും ആണ്. കർണാടക സംഗീതത്തിന്റെ വളർച്ചയിൽ മഹാരാജാ സ്വാതി തിരുനാളിന്റെ പങ്ക് കുറച്ച് കാണാവുന്ന ഒന്നല്ല. തിരുവനന്തപുരത്ത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേരിൽ ഒരു സംഗീത കലാലയം തന്നെ ഉണ്ട്. [[രാജാരവി വർമ്മ]], ലോക പ്രശസ്തി നേടിയ ഒരു ചിത്രകാരനായിരുന്നു. ഇന്ത്യൻ ചിത്രകലാ ശാഖക്ക് അദ്ദേഹം വളരെയധികം സംഭാവന ചെയ്തിരിക്കുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിശ്വ വിഖ്യാതമായ പല ചിത്രരചനകളും ശ്രീ ചിത്രാ ആർട്ട് ഗാലറിയിൽ ഇന്നും പ്രദർശിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. ശ്രീ പത്മനാഭ സ്വാമി ക്ഷേത്രം, അതിനു ചുറ്റിനും ഉള്ള കോട്ട മതിൽ, നേപ്പിയർ കാഴ്ചബംഗ്ലാവ്, മൃഗശാല, വിക്റ്റോറിയ ടൌൺ ഹാൾ, [[പാളയം ജുമാമസ്ജിദ്|പാളയം ജുംആ മസ്ജിദ്]], പാളയം പള്ളി എന്നിവ നഗരത്തിന്റെ പഴമ വിളിച്ചോതുന്ന കെട്ടിടങ്ങളാണ്. [[വേളി]] കായലും [[ശംഖുമുഖം]] കടൽ തീരവും അവിടുത്തെ മത്സ്യകന്യകയുടെ ശില്പവും പ്രശസ്തമാണ്. പുറമേ നിന്നു നോക്കുന്നവർക്ക് തിരുവനന്തപുരം ഒരു ശാന്തമായ അന്തരീക്ഷമാണ് കാട്ടുന്നതെങ്കിലും, ഉള്ളിൽ സാംസ്കാരിക പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ധ്വനി പ്രകടമാണ്. [[ഓണം]] നാളുകളിലും, അത് കഴിഞ്ഞുള്ള വിദേശ സഞ്ചാര സീസണിലും തിരുവനന്തപുരം അതിന്റെ സാംസ്കാരിക വൈവിധ്യത്തിന്റെ ഉച്ചസ്ഥായിയിൽ എത്തുന്നു. തിരുവനന്തപുരത്തെ മറ്റ് പ്രധാന ഉത്സവങ്ങൾ [[ആറ്റുകാൽ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം|ആറ്റുകാൽ പൊങ്കാല]], പുഷ്പ ഫല മേള, പത്മനാഭ സ്വാമി ക്ഷേത്രത്തിലെ ആറാട്ട്, [[ബീമാപള്ളി]] ഉറൂസ്, [[വെട്ടുകാട് പള്ളി]] പെരുനാൾ എന്നിവയാണ്. കിഴക്കേകോട്ടയിലെ സി.വി.എൻ കളരി, കളരിപ്പയറ്റ് അഭ്യസിപ്പിക്കുന്നതിൽ വിശ്വപ്രസിദ്ധമാണ്. മാർഗ്ഗി കേന്ദ്രം കഥകളി പഠിപ്പിക്കുന്നതിലും പ്രശസ്തമാണ്. നിറയെ തേങ്ങയും സുഗന്ധ വ്യഞ്ജനങ്ങളും ചേർത്ത കേരളീയ പാചകരീതിയാണ് ഇവിടെയും ഉള്ളത് എങ്കിലും, ചെട്ടിനാടൻ, പാണ്ടിനാടൻ, ചൈനീസ്, വടക്കേ ഇന്ത്യൻ, കോണ്ടിനെന്റൽ തുടങ്ങി എല്ലാ പാചകരീതികളും ഇവിടെ സുലഭമാണ്. സായംകാലങ്ങളിലെ തട്ടുകടകൾ ഭക്ഷണ പ്രിയരായ എല്ലാവർക്കും ഒരു നല്ല അനുഭവം തന്നെയായിരിക്കും. സംസ്ഥാന കേന്ദ്ര ഗ്രന്ഥശാല (1829), സർവ്വകലാശാലാ ഗ്രന്ഥശാല, കുട്ടികൾക്കുള്ള ഗ്രന്ഥശാ‍ല, കൈയെഴുത്ത് പ്രതി ഗ്രന്ഥശാ‍ല, വികസന പഠന കേന്ദ്ര ഗ്രന്ഥശാ‍ല, ബ്രിട്ടീഷ് ഗ്രന്ഥശാ‍ല, പ്രിയദർശനി ഗ്രന്ഥശാ‍ല എന്നിവ നഗരത്തിലെ പ്രമുഖ ഗ്രന്ഥശാ‍ലകളാണ്. == വിദ്യാഭ്യാസം == [[പ്രമാണം:Kerala University.jpg|thumb|right|കേരള സർവകലാശാല ഭരണ നിർവഹണ കേന്ദ്രം]]‎ [[പ്രമാണം:Model School Thiruvananthapuram.JPG|thumb|right|തിരുവനന്തപുരം നഗരത്തിലെ വളരെ പഴക്കം ചെന്ന, മോഡൽ സ്കൂൾ]]തിരുവനന്തപുരം ഒരു പ്രമുഖ വിദ്യാഭ്യാസ കേന്ദ്രമാണ്. [[കേരള സർവ്വകലാശാല|കേരളാ സർ‌വകലാശാലയുടെ]] ആസ്ഥാനം ഇവിടെയാണ്. പതിനഞ്ച് എഞ്ചിനീയറിങ്ങ് കോളേജുകൾ, മൂന്ന് മെഡിക്കൽ കോളേജുകൾ, മൂന്ന് ആയുർ‌വേദ കോളേജുകൾ, രണ്ട് ഹോമിയോ കോളേജുകൾ, ആറ് ഇതര മെഡിക്കൽ വിഭാഗങ്ങളിൽ പെട്ട കോളേജുകൾ, രണ്ട് നിയമ കലാലയങ്ങൾ, തുടങ്ങി ഒട്ടേറെ പ്രൊഫഷണൽ വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ നഗരത്തിലുണ്ട്. [[ഗവൺമെന്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, തിരുവനന്തപുരം|തിരുവനന്തപുരം മെഡിക്കൽ കോളേജ്]], ഇന്ത്യയിലെ തന്നെ പ്രമുഖമായ ഒരു സ്ഥാപനമാണ്. അഖിലേന്ത്യാ വൈദ്യശാസ്ത്ര ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് (''All India Institute of Medical Sciences'' (AIIMS)) എന്ന പദവിയിലേക്ക് ഉയർത്തിക്കൊണ്ടു വരുന്ന ഒരു ചികിത്സാകേന്ദ്രമാണിത്. അഖിലേന്ത്യാ തലത്തിൽ പ്രശസ്തമായ മറ്റൊരു സ്ഥാപനമാണ് [[കോളേജ് ഓഫ് എഞ്ചിനീയറിംഗ്, തിരുവനന്തപുരം|കോളേജ് ഓഫ് എഞ്ചിനീയറിങ്ങ് തിരുവനന്തപുരം (സി.ഇ.ടി)]].ജില്ലയിലെ രണ്ടാമത്തെ സർക്കാർ ഏൻജിനീയറിംങ് കോളേജായ [[ഗവണ്മെന്റ് എഞ്ചിനീയറിംഗ് കോളേജ്, ബാർട്ടൺ ഹിൽ|ബാർട്ടൺഹിൽ ഏൻജിനീയറിംങ് കോളേജ്]] സംസ്ഥാനത്തെ മികച്ച നിലവാരം പുലർത്തുന്ന കോളേജാണ്. [[ടെക്നോപാർക്ക്]] ഐ ഐ ഐ റ്റി എം കെ,ടെക്‌നോസിറ്റിയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന [[ഏഷ്യൻ സ്കൂൾ ഓഫ് ബിസിനസ്സ്]], എന്നിവ മാനേജ്‌മെന്റ് വിദ്യാഭ്യാസമേഖലയിലെ ഉന്നത നിലവാരം പുലർത്തുന്ന രണ്ട് സ്ഥാപനങ്ങളാണ്. ശാസ്ത്ര-മാനവിക വിഷയങ്ങളിലും നിരവധി മികച്ച വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ ഇവിടെ ഉണ്ട്. കേരളത്തിലെമ്പാടുമെന്നപോലെത്തന്നെ ഇവിടെയും മൂന്നുതരം സ്കൂളുകൾ ഉണ്ട്. സർക്കാർ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ളവ (സർക്കാർ സ്കൂൾ – 517), സർക്കാർ ധന സഹായത്തോടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നവ (എയിഡഡ് സ്കൂൾ – 378), സർക്കാർ ധന സഹായമില്ലാതെ പ്രവർത്തിക്കുന്നവ (അൺഎയിഡഡ് – 58 ) എന്നിങ്ങനെ ആണ് തരം തിരിവ്. ആകെ 983 സ്കൂളുകൾ (http://www.education.kerala.gov.in/schools.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080129153105/http://www.education.kerala.gov.in/schools.htm |date=2008-01-29 }}). സർക്കാർ സ്കൂളുകൾ, സംസ്ഥാന സർക്കാറിന്റെ നേരിട്ടുള്ള നിയന്ത്രണത്തിലുള്ളവയും സംസ്ഥാന വിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പു നിർദ്ദേശിക്കുന്ന പാഠ്യപദ്ധതി നടപ്പിലാക്കുന്നവയുമാണ്. എയിഡഡ് സ്കൂളുകളും സംസ്ഥാന സർക്കാറിന്റെ പാഠ്യപദ്ധതി പിന്തുടരുന്നു. വിദ്യാഭ്യാസ ട്രസ്റ്റുകളോ/ബോർഡുകളോ നടത്തുന്ന സ്വകാര്യ വിദ്യാലയങ്ങൾ സി ബി എസ് ഇ/ഐ സി എസ് ഇ/സർക്കാർ പാഠ്യപദ്ധതി എന്നിവയിൽ ഒന്നോ അതിലധികമോ പാഠ്യപദ്ധതികൾ പിന്തുടരുന്നു. ഇവയ്ക്കു പുറമേ, കേന്ദ്ര സർക്കാർ നേരിട്ടു നടത്തുന്ന നാല് കേന്ദ്രീയ വിദ്യാലയങ്ങളും തിരുവനന്തപുരത്തുണ്ട്. സി ബി എസ് ഇ പാഠ്യപദ്ധതിയാണ് ഇവിടങ്ങളിൽ പിന്തുടരുന്നത്. തിരുവനന്തപുരം പട്ടത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന [[ആര്യ സെൻട്രൽ സ്കൂൾ]] നഗരത്തിലെ ഒരു പ്രമുഖ സി ബി എസ് ഇ/ ഐ സി എസ് ഇ സ്കൂൾ ആണ്. കേരളത്തിലെ ആദ്യത്തെ അന്തർ‌ദേശീയ വിദ്യാലയവും തിരുവനന്തപുരത്താണ്. ‘തിരുവനന്തപുരം ഇന്റർ‌നാഷണൽ സ്കൂൾ’ 2003 ഓഗസ്റ്റ് മാസത്തിലാണ്, നഗര പ്രാന്തത്തിലുള്ള [[തോന്നക്കൽ|തോന്നക്കലിൽ]] പ്രവർത്തനം ആരം‌ഭിച്ചത്. 2001 ലെ സെൻസസ് പ്രകാരം തിരുവനന്തപുരത്തെ സാക്ഷരത നിരക്ക് 86.36 ശതമാനമാണ്. പുരുഷന്മാരിൽ ഇത് 92.68 ശതമാനവും സ്ത്രീകളിൽ 86.26 ശതമാനവുമാണ്. === ശാസ്ത്ര സാങ്കേതിക മേഖല === ബഹിരാകാശ ശാസ്ത്രം, വിവര സാങ്കേതിക വിദ്യ, ജൈവ സാങ്കേതിക വിദ്യ (ബയോ ടെക്‌നോളജി), വൈദ്യശാസ്ത്രം തുടങ്ങി വിവിധ മേഖലകളിലെ ഗവേഷണ – വികസന പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടക്കുന്ന ഒരു വിദ്യാഭ്യാസ കേന്ദ്രമാണ് തിരുവനന്തപുരം. ഇവിടുത്തെ പ്രധാന ഗവേഷണ കേന്ദ്രങ്ങൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്: * [[വിക്രം സാരാഭായി ബഹിരാകാശ കേന്ദ്രം]](വി എസ്സ് എസ്സ് സി – Vikram Sarabhai Space Centre) *ഇന്ത്യൻ ബഹിരാകാശ സാങ്കേതികവിദ്യാ സ്ഥാപനം (Indian Institute of Space Technology – IIST), വലിയമല, നെടുമങ്ങാട് *ഇന്ത്യൻ ശാസ്ത്ര വിദ്യാഭ്യാസ ഗവേഷണ സ്ഥാപനം (Indian Institute of Science and Educational Research – IISER), വിതുര * [[ദ്രവ ഇന്ധന സാങ്കേതിക കേന്ദ്രം]] (എൽ പി എസ്സ് സി – Liquid Propulsion Systems Centre) * [[തുമ്പ റോക്കറ്റ് വിക്ഷേപണ കേന്ദ്രം]](Thumba Equatorial Rocket Launching Station(TERLS)) * [[ബ്രഹ്മോസ് എയ്റോസ്പെയ്സ്]] യൂണിറ്റ് (BrahMos Aerospace unit) * [[രാജീവ് ഗാന്ധി ജൈവ സാങ്കേതിക കേന്ദ്രം]](Rajiv Gandhi Centre for Bio Technology) * ട്രോപ്പിക്കൽ സസ്യോദ്യാനവും ഗവേഷണ കേന്ദ്രവും(Tropical Botanical Garden and Research Institute) * ഇ.ആർ.&ഡി.സി. – [[സി ഡാക്]] * എൻ.ഐ.എസ്.ടി. (National Institute for Interdisciplinary Science & Technology – NIST)<ref>{{Cite web |url=http://w3rrlt.csir.res.in/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2008-01-15 |archive-date=2006-07-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060713210652/http://w3rrlt.csir.res.in/ |url-status=dead }}</ref> * [[ഇന്ത്യൻ സ്വതന്ത്ര സോഫ്റ്റ്‌വെയർ ഫൌണ്ടേഷൻ|ഇന്ത്യൻ സ്വതന്ത്ര സോഫ്റ്റ്‌വെയർ പ്രസ്ഥാനം]] (Free Software Foundation of India (FSF(I)) * [[റീജിയണൽ ക്യാൻസർ സെന്റർ]] (RCC) * [[ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ, മെഡിക്കൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്]] (Sree Chitra Thirunal Institute of Medical Sciences and Technology (SCTIMST)) * [[ഭൗമ ശാസ്ത്ര പഠന കേന്ദ്രം]] (Centre for Earth Science Studies (CESS)) * കേന്ദ്ര കിഴങ്ങു വിള ഗവേഷണ കേന്ദ്രം(Central Tuber Crops Research Institute – CTCRI) * [[പ്രിയദർശിനി നക്ഷത്ര ബംഗ്ലാവ്]] (Priyadarsini Planetarium) * [[വികാസ പഠന കേന്ദ്രം]] (Centre for Development Studies) * ഓറിയന്റൽ ഗവേഷണ കേന്ദ്രവും കൈയെഴുത്തു ഗ്രന്ഥശാലയും (The Oriental Research Institute & Manuscripts Library) * [[കേരള പ്രധാനപാത ഗവേഷണ കേന്ദ്രം]] (Kerala Highway Research Institute) * [[കേരള മത്സ്യ ഗവേഷണ കേന്ദ്രം]] (Kerala Fisheries Research Institute) * [[സി-ഡിറ്റ്|സെന്റർ ഫോർ ഡവലപ്മെന്റ് ഓഫ് ഇമേജിങ്ങ് ടെക്നോളജി (സി-ഡിറ്റ്)]] (Centre For Development of Imaging Technology (C-DIT)) *ജീവനീയശാസ്ത്ര താവളം, തോന്നയ്ക്കൽ (Life Science Park, Thonnakkal) *ഗുലാത്തി ധനകാര്യ നികുതിവ്യവസ്ഥാ സ്ഥാപനം (Gulati Insitute of Finance and Taxation), ശ്രീകാര്യം *ഇന്ത്യൻ വിവരസാങ്കേതിക നിർവഹണ സ്ഥാപനം – കേരളം (Indian Institute of Information Technology and Management – Kerala, IIITM-K), ടെക്നോസിറ്റി, പള്ളിപ്പുറം *ദേശീയ ഭാഷണ ശ്രവണ സ്ഥാപനം (National Institute of Speech and Hearing – NISH), ആക്കുളം *ഉത്കൃഷ്ട സാംക്രമികാണുശാസ്ത്ര സ്ഥാപനം (Institute of Advanced Virology – IAV), തോന്നക്കൽ == മാദ്ധ്യമം == [[ഇംഗ്ലീഷ്|ഇംഗ്ലീഷിലും]] [[മലയാളം|മലയാളത്തിലുമുള്ള]] ദിനപത്രങ്ങൾ ഇവിടെ ലഭ്യമാണ്‌. [[ദി ന്യൂ ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസ്സ്|ദി ന്യൂ ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസ്സും]] [[ദ ഹിന്ദു|ദി ഹിന്ദുവുമാണ്‌]] തിരുവനന്തപുരത്ത്‌ എഡിഷനുള്ള ഇംഗ്ലീഷ്‌ ദിനപത്രങ്ങൾ. പ്രധാന മലയാള പത്രങ്ങൾ [[മാതൃഭൂമി]], [[മലയാള മനോരമ]], [[കേരളകൗമുദി ദിനപത്രം|കേരള കൗമുദി]], [[ദേശാഭിമാനി]], [[മാധ്യമം]], [[മംഗളം]],ജന്മഭൂമിഎന്നിവയാണ്‌ ഒട്ടു മിക്ക മലയാളം ടിവി ചാനലുകളും തിരുവനന്തപുരം ആസ്ഥാനമാക്കിയാണ്‌ പ്രവർത്തിക്കുന്നത്‌. ഗവൺമെന്റിന്റെ കീഴിലുള്ള [[ദൂരദർശൻ]] 1981-ൽ ഇവിടെ നിന്നും [[സംപ്രേഷണം]] ആരംഭിച്ചു. 1993-ൽ സം‌പ്രേഷണം ആരംഭിച്ച [[ഏഷ്യാനെറ്റ്]] ആണ് ആദ്യത്തെ സ്വകാര്യ മലയാളം ചാനൽ. തിരുവനന്തപുരം ആസ്ഥാനമായ മറ്റു ചാനലുകൾ [[സൂര്യ ടി.വി.]], [[അമൃത ടി.വി.]], [[കൈരളി ടി.വി.]], [[കിരൺ ടി.വി.]], [[ഏഷ്യാനെറ്റ് പ്ലസ്|ഏഷ്യാനെറ്റ്‌ പ്ലസ്‌]], [[പീപ്പിൾ]], [[മാതൃഭൂമി ന്യൂസ് ചാനൽ]] എന്നിവയാണ്‌. ഏഷ്യാനെറ്റിന്റെ കേബിൾ ടിവി സേവന വിഭാഗമായ ഏഷ്യാനെറ്റ്‌ സാറ്റലൈറ്റ്‌ കമ്മ്യൂണിക്കേഷൻസ്‌ ലിമിറ്റഡും സിറ്റി കേബിളും തദ്ദേശ കേബിൾ സേവനം നൽകുന്നതു കൂടാതെ മറ്റു ദേശീയ – അന്തർദ്ദേശീയ ചാനലുകളും നൽകുന്നുണ്ട്‌. [[DTH]] സേവനം ദൂരദർശൻ ഡയറക്റ്റ്‌ പ്ലസ്‌, ടാറ്റ സ്കൈ, ഡിഷ്‌ ടിവി എന്നിവയിലൂടെ ലഭ്യമാണ്‌. [[ആകാശവാണി|ആകാശവാണിയുടെ]] AM സ്റ്റേഷനും (1161&nbsp;MHz) FM സ്റ്റേഷനും (101.9&nbsp;MHz) ഇവിടെയുണ്ട്‌. ഇതു കൂടാതെ മലയാളത്തിലെ ആദ്യത്തെ സ്വകാര്യ കമ്മ്യൂണിറ്റി എഫ്.എം റേഡിയോ സ്റ്റേഷൻ ആയ "[[റേഡിയോ ഡിസി]]" 2006 ജനുവരിയിൽ പ്രവർത്തനമാരംഭിച്ചു<ref>{{Cite web |url=http://www.hindu.com/2006/01/07/stories/2006010720930300.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2008-01-15 |archive-date=2006-01-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060112010952/http://www.hindu.com/2006/01/07/stories/2006010720930300.htm |url-status=dead }}</ref>. [[മലയാളം]], [[തമിഴ്‍]], [[ഇംഗ്ലീഷ്‌]], [[ഹിന്ദി]] ചലച്ചിത്രങ്ങൾ പ്രദർശിപ്പിക്കുന്ന നാല്പതിലധികം [[സിനിമാ തീയറ്ററുകൾ]] ഇവിടെയുണ്ട്‌. ഇതു കൂടാതെ രണ്ട്‌ ചലച്ചിത്ര സ്റ്റുഡിയോകളും നഗരത്തിലുണ്ട്‌ – ചിത്രാഞ്ജലിയും മെറിലാന്റും. ടെക്നോപാർക്കിനടുത്തുള്ള (ചന്തവിള) കിൻഫ്ര ഫിലിം ആൻഡ്‌ വീഡിയോ പാർക്ക്‌ ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും മികച്ച ആനിമേഷൻ ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാണ സ്ഥാപനങ്ങളിലൊന്നാണ്‌. എല്ലാ വർഷവും നവംബറിൽ നടക്കുന്ന അന്തർദ്ദേശീയ ചലച്ചിത്രോത്സവം (IFFK – [[International Film Festival of Kerala]]) ഇന്ത്യയിലെ തന്നെ പ്രധാനപ്പെട്ട ചലച്ചിത്രോത്സവങ്ങളിലൊന്നായി കണക്കാക്കുന്നു. [[ബി.എസ്.എൻ.എൽ.]], [[റിലയൻസ്‌]], [[ടാറ്റാ ഇൻഡികോം]] എന്നിവ അടിസ്ഥാന ടെലിഫോൺ സേവനവും ബി.എസ്.എൻ.എൽ. സെൽവൺ, [[എയർടെൽ]], [[ഐഡിയ]] സെല്ലുലാർ, [[വൊഡാഫോൺ]], റിലയൻസ്‌, ടാറ്റാ ഇൻഡികോം എന്നിവ മൊബൈൽ ഫോൺ സേവനവും നൽകുന്നു. തൊണ്ണൂറുകളുടെ അവസാനത്തെ അപേക്ഷിച്ച്‌ മൊബൈൽ ഫോൺ ഉപഭോക്താക്കളുടെ എണ്ണം വളരെയധികം വർദ്ധിച്ചിട്ടുണ്ട്‌. ഏഷ്യാനെറ്റ്‌ ഡാറ്റാലൈൻ, സിറ്റി കേബിൾ, ബി.എസ്.എൻ.എൽ. ഡാറ്റാവൺ എന്നിവ ബ്രോഡ്ബാൻഡ്‌ ഇന്റർനെറ്റ്‌ സേവനം നൽകുന്നു. പ്രധാന ഡയൽ-അപ്പ്‌ ഇന്റർനെറ്റ്‌ ദാതാക്കൾ ബി.എസ്.എൻ.എൽ. നെറ്റ്‌വൺ, കേരള ഓൺലൈൻ, കെൽനെറ്റ്‌ എന്നിവയാണ്‌.<!-- ഇന്ത്യയിലാദ്യമായി പൂർണ്ണമായും ഡിജിറ്റൽ എസ്.എസ്.എ. ആയതിനുള്ള ബഹുമതി തിരുവനന്തപുരത്തിനാണ്‌{{തെളിവ്}}-->. == കായികം == [[പ്രമാണം:Chandrashekaran nair stadium kerala.jpg|thumb|250px| തിരുവനന്തപുരത്തെ ചന്ദ്രശേഖരൻ നായർ ഫ്ലഡ് ലിറ്റ് സ്റ്റേഡിയം]] തിരുവനന്തപുരത്ത് ഏറ്റവും പ്രചാരമുള്ള കളികൾ [[ഫുട്ബോൾ|ഫുട്ബോളും]] [[ക്രിക്കറ്റ്|ക്രിക്കറ്റുമായിരിക്കണം]]. [[ബാസ്ക്കറ്റ്ബോൾ]], [[ബാഡ്മിന്റൺ]], [[വോളിബോൾ]] എന്നിവയ്ക്കും പ്രചാരമുണ്ട്, പ്രത്യേകിച്ചും വിദ്യാലയങ്ങളിൽ.കേരളാ ക്രിക്കറ്റ് അസോസിയേഷന്റെ (കെ.സി.എ) മുഖ്യ കാര്യാലയം തിരുവനന്തപുരത്താണുള്ളത്. ഈ കാര്യാലയത്തിനോട് ചേർന്ന് പരിശീലനത്തിന് വേണ്ടിയുള്ള രണ്ട് നെറ്റുകൾ, ബൌളിങ് യന്ത്രങ്ങൾ, മൾട്ടി ജിം-എയറോബിക്സ് സൗകര്യത്തോട് കൂടിയ ജിംനേഷ്യം, ലെക്ചർ ഹോളും ലൈബ്രറിയും,ഇൻഡോർ പരിശീലന സൗകര്യങ്ങൾ,പരിശീലകർക്കും കളിക്കാർക്കും താമസ സൗകര്യങ്ങൾ, ഫിസിയോതെറാപ്പി ക്ലിനിക്, ഓഫീസ്, ഗസ്റ്റ് ഹൌസ് തുടങ്ങിയ സൗകര്യങ്ങൾ ഒരുക്കിയിരിക്കുന്നു.നഗരത്തിന്റെ പ്രാന്തപ്രദേശത്തായി ഒരു അന്താരാഷ്ട്ര ക്രിക്കറ്റ് സ്റ്റേഡിയം പണി കഴിയ്ക്കാൻ കെ.സി.എ തീരുമാനിച്ചിട്ടുണ്ട്. [[ചന്ദ്രശേഖരൻ നായർ സ്റ്റേഡിയം]] ദേശീയവും അന്തർദേശീയവുമായ മത്സരങ്ങൾ നടക്കാറുള്ള ഫുട്‌ബോൾ സ്റ്റേഡിയമാണ്. യൂണിവേഴ്‌സി‌റ്റി സ്റ്റേഡിയവും രണ്ട് അന്താരാഷ്ട്ര ക്രിക്കറ്റ് മത്സരങ്ങൾക്ക് വേദിയായിട്ടുണ്ട്. കേരളാ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റിയുടെ കീഴിലുള്ള ഈ സ്റ്റേഡിയത്തിൽ അത്‌ലറ്റിക്സ് മത്സരങ്ങൾക്കായി സിന്തറ്റിക്ക് ട്രാക്ക് സൗകര്യവുമുണ്ട്. ജിമ്മി ജോർജ്ജ് സ്പോർട്സ് കോം‌പ്ലക്സ്, ജി.വി.രാജാ സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ, ലക്ഷ്മിഭായ് നാഷണൽ സ്കൂൾ ഫോർ ഫിസിക്കൽ എജുക്കേഷൻ എന്നിവയാണ് നഗരത്തിലെ മറ്റ് ചില കായികമത്സര വേദികൾ. കവടിയാർ കേന്ദ്രീകരിച്ച് ഇന്ത്യയിൽ തന്നെ ഏറ്റവും പഴയത് എന്ന് പറയാവുന്ന ഒരു ഗോൾഫ് ക്ലബ്ബും ഒരു ടെന്നിസ് ക്ലബ്ബും പ്രവർത്തിക്കുന്നു. തിരുവനന്തപുരം ആസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള എസ്.ബി.ടി. ദേശീയ ഫുട്‌ബോൾ ലീഗിന്റെ രണ്ടാം ഡിവിഷനിൽ കളിച്ചിട്ടുണ്ട്. '''കാര്യവട്ടം കായിക കേന്ദ്രം (The Sports Hub, Kariavattom)''' നഗരകേന്ദ്രത്തിൽ നിന്നും 14 കി. മീ. അകലെ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഇവിടെ അന്താരാഷ്ട്ര സ്റ്റേഡിയവും നിരവധി സ്പോർട്സ് അനുബന്ധസ്ഥാപനങ്ങളും പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഇവിടം കേരളത്തിൻ്റെ കായിക ആസ്ഥാനമായി നിലവിൽ അറിയപ്പെട്ടു തുടങ്ങിയിട്ടുണ്ട്. == പ്രശസ്ത വ്യക്തികൾ == {{അപൂർണ്ണവിഭാഗം}} • [[ശ്രീനാരായണഗുരു]] * [[വക്കം അബ്ദുൽ ഖാദർ മൗലവി]] * [[അയ്യങ്കാളി]] * [[ചട്ടമ്പി സ്വാമികൾ]] * [[സ്വാതി തിരുനാൾ രാമവർമ്മ]] * [[ചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ]] * [[ഗുരു ഗോപിനാഥ്]] * [[കുമാരനാശാൻ]] * [[ ഉള്ളൂർ എസ്. പരമേശ്വരയ്യർ]] * [[ സി.വി.രാമൻപിള്ള]] * (( കലാനിലയം കൃഷ്ണൻ നായർ )) * [[തിക്കുറിശ്ശി സുകുമാരൻ നായർ]] * [[സത്യൻ]] * [[പ്രേംനസീർ]] * [[മധു]] * [[കരമന ജനാർദ്ദനൻ നായർ]] * [[ജഗതി ശ്രീകുമാർ]] * [[മോഹൻലാൽ]] * [[കെ.എസ്. ചിത്ര]] * [[സുരാജ് വെഞ്ഞാറമ്മൂട്]] * [[ഭരത് ഗോപി]] * [[ഇന്ദ്രൻസ്]] * [[ പൃഥ്വിരാജ്]] * [[ഇന്ദ്രജിത്ത്]] * [[രാജാ രവിവർമ]] * [[ജി.വേണുഗോപാൽ]] * [[പട്ടം താണുപിളള]] * [[ ജാസി ഗിഫ്റ്റ്]] * [[ഹരിഹരൻ]] * വക്കം ബി പുരുഷോത്തമൻ * ശ്രീകുമാരൻ തമ്പി ==വിനോദ സഞ്ചാര കേന്ദ്രങ്ങൾ, പ്രധാന സ്ഥലങ്ങൾ == വിനോദസഞ്ചാരം രാജ ഭരണ കാലത്തേ ഭംഗിയായി പ്ലാൻ ചെയ്ത നഗരവും സ്വതവേ ആതിഥ്യ മര്യാദയും സൗഹാർദ്ദവുമുള്ള നഗരവാസികൾ ടൂറിസത്തിന് അനുകൂല സാഹചര്യമൊരുക്കുന്നു. [[പ്രമാണം:Napier Museum, Trivandrum.JPG|ലഘുചിത്രം|In front of Napiet Museum]] [[പ്രമാണം:Meenmutty Falls.jpg|thumb|220px| മീന്മുട്ടി വെള്ളച്ചാട്ടം]] [[പ്രമാണം:Floating restaurant Veli kerala.jpg|thumb|220px| വേളിയിലെ ഒഴുകുന്ന ഭക്ഷണശാല]] <!-- [[ചിത്രം:Veli-statue8.jpg|thumb|250px|right|വേളിയിൽ കാനായി കുഞ്ഞിരാമൻ നിർമ്മിച്ച ശില്പം]] --> [[പ്രമാണം:Varkala_beach.jpg|thumb|220px|right|വർക്കല ക്ലിഫ്ഫും പാപനാശം കടൽത്തീരവും]] [[പ്രമാണം:Valiyathura pier.jpg|വലിയതുറ കടൽപ്പാലം|right|thumb|250px]] തിരുവനന്തപുരം നഗരത്തിലും അതിന്റെ പരിസരപ്രദേശങ്ങളിലുമായി അനേകം വിനോദസഞ്ചര കേന്ദ്രങ്ങൾ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. * [[കോവളം|കോവളം ബീച്ച്]] – ലോകമെങ്ങും പ്രശസ്തിയാർജ്ജിച്ച കോവളം കടൽ തീരം. തിരകൾ വളരെ കുറവാണ്‌ എന്നതാണിവിടുത്തെ പ്രത്യേകത. തിരുവനന്തപുരം നഗരത്തിന് 14 കിലോമീറ്റർ തെക്ക് മാറി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. * ''കോവളം ലൈറ്റ് ഹൗസ്'', ''ഹാൽസിയൻ കൊട്ടാരം'' എന്നിവ കോവളത്തെ പ്രശസ്തമായ മറ്റുസ്ഥലങ്ങളാണ്‌. *[[വിഴിഞ്ഞം]] – [[കേരളം|കേരളത്തിന്റെ]] തലസ്ഥാനമായ [[തിരുവനന്തപുരം|തിരുവനന്തപുരത്തെ]] വളരെ പ്രസിദ്ധമായ കടലോരപ്രദേശമാണ്‌ [[വിഴിഞ്ഞം]]. ഈ പ്രദേശം കൂടുതലായി അറിയപ്പെടുന്നത് ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും വലിയ വാണിജ്യ തുറമുഖമായ [[വിഴിഞ്ഞം തുറമുഖം|വിഴിഞ്ഞം തുറമുഖത്തിന്റെ]] പേരിലാണ്‌. നഗരത്തിൽ നിന്നും ഏകദേശം 17 കി.മീ. ദൂരത്തായി ഈ പ്രദേശം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. കോവളത്തിനടുത്താണ്‌ വിഴിഞ്ഞം. * [[വർക്കല]] ക്ലിഫ് – തിരുവനന്തപുരം നഗരത്തിൽ നിന്നും 46 കിലോമീറ്റർ വടക്കു മാറി വർക്കല സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. <!--കേരളത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ വിദേശ വിനോദസഞ്ചാരികളെത്തുന്ന ഒരു സ്ഥലമാണ് വർക്കല{{തെളിവ്}}-->. *ശിവഗിരി തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രവും ശാരദാമഠം സരസ്വതി ക്ഷേത്രവും വർക്കലയിൽ ഉണ്ട്. * [[വേളി]] – നഗര പ്രാന്തത്തിലുള്ള ഒരു വിനോദ സഞ്ചാരകേന്ദ്രമാണ്‌. ഇവിടം ''വേളി ടൂറിസ്റ്റ് വില്ലേജ്'' എന്നാണ്‌ അറിയപ്പെടുന്നത്. അറബിക്കടലും വേളികായലും ചേരുന്ന സ്ഥലമാണ്‌. മഴമൂലം വേളി കായലിൽ വെള്ളം കൂടുമ്പോൾ കടലും കായലും തമ്മിൽ വേർതിരിച്ചിരിക്കുന്ന മണൽതിട്ട (പൊഴി) മുറിയുകയും കായൽ ജലം കടലിലേക്ക് ഒഴുകുകയും ചെയ്യും. ഇവിടെ കുട്ടികൾക്ക് കളിക്കുന്നതിനുള്ള കളിസ്ഥലവും ഒരു സസ്യോദ്യാനവും സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. കൂടാതെ വേളി കായലിൽ ''ബോട്ട്'' സവാരി നടത്തുന്നതിനുള്ള സൗകര്യവും ഉണ്ട്. * [[ആക്കുളം]] – നഗരാതിർത്തിക്കുള്ളിൽ ''ദക്ഷിണവ്യോമസേനാ താവള''ത്തിനടുത്തായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു പ്രധാന വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രമാണ്‌ ''ആക്കുളം''. ഇവിടെ ബോട്ട് സവാരി നടത്തുന്നുണ്ട്. കൂടാതെ ''നീന്തൽക്കുളം'', ''അക്വേറിയം'', കുട്ടികൾക്കുള്ള കളിസ്ഥലം എന്നിവ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. * [[പൂവാർ]] – ഈ ഗ്രാമത്തിലെ മനോഹരമാ‍യ കടൽത്തീരം അനവധി വിനോദസഞ്ചാരികളെ ആകർഷിക്കുന്നു. തിരുവനന്തപുരം നഗരത്തിന് 18 കിലോമീറ്റർ തെക്ക് മാറി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. പ്രകൃതിരമണീയവുമായ ഈ ഗ്രാമത്തിൽ ഒരു ഫ്ലോട്ടിംഗ് റിസോർട്ടുമുണ്ട്. * [[കിളിമാനൂർ]] – തിരുവനന്തപുരം നഗരത്തിൽ നിന്നും 36 കിലോമീറ്റർ വടക്കു മാറി കിളിമാനൂര് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. [[രാജാ രവിവർമ്മ]] ജനിച്ചത് കിളിമാനൂർ കൊട്ടാരത്തിലാണ്. * [[ശംഖുമുഖം ബീച്ച്]] – തിരുവനന്തപുരം അന്താരാഷ്ട്രവിമാനത്താവളത്തിനടുത്തായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു പ്രധാന സ്ഥലമാണ്‌ ''ശംഖുമുഖം'' കടൽ ത്തീരം. ഇവിടത്തെ പ്രധാന ആകർഷണം കാനായി കുഞ്ഞിരാമൻ പണിത ''മത്സ്യകന്യക''യുടെ ശില്പമാണ്‌. കൂടാതെ ചെറിയ ഒരു ഉദ്യാനവും സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ശംഖുമുഖത്തിന്‌ അല്പം അകലെയായി ''വലിയതുറ''യിൽ ഒരു ''കടൽപാല''വും സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. * മൃഗശാല – ഇന്ത്യയിലെ തന്നെ ഏറ്റവും മികച്ച മൃഗശാലകളിലൊന്നായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. പക്ഷിമൃഗാദികളെ സ്വാഭാവിക ചുറ്റുപാടിൽ സം‌രക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നത് പ്രത്യേകതയാണ്‌. *നേപ്പിയർ മ്യൂസിയം – നഗരഹൃദയത്തിൽ തന്നെ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന 150 വർഷം മുൻപ് സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ട ഈ മ്യൂസിയത്തിൽ പുരാതനഛായാചിത്രങ്ങൾ, ശില്പങ്ങൾ, വാദ്യോപകരണങ്ങൾ എന്നിവയുടെ കൌതുകകരമായ ശേഖരം തന്നെയുണ്ട്. * സർക്കാർ കലാ പ്രദർശനാലയം (മ്യൂസിയം) – മൃഗശാലക്കടുത്തായി വലിയ കൊട്ടാരത്തിൽ സർക്കാർ പഴയ കാലങ്ങളിലേയുള്ള അപൂർവ്വ വസ്തുക്കളും കലാവസ്തുക്കളും പ്രദർശനത്തിനായി വച്ചിരിക്കുന്നു. *ഗുരു ഗോപിനാഥ് ദേശീയ നൃത്ത മ്യൂസിയം, വട്ടിയൂർക്കാവ്. ഇന്ത്യയില ആദ്യത്തെ നൃത്ത മ്യൂസിയമാണ് ഗുരു ഗോപിനാഥ് നടനഗ്രാമത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. നഗരത്തിൽ നിന്നു ഒൻപതു കിലോമീറ്റർ അകലെയാണിത്. *[[നെയ്യാർ അണക്കെട്ട്]] നഗരത്തിൽ നിന്ന് 32 കി.മീ അകലെയാണ്‌. ചെറിയ വന്യമൃഗകേന്ദ്രവും ഉദ്യാനവും അണക്കെട്ടിനോടനുബന്ധിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്നു. *[[പത്മനാഭസ്വാമി ക്ഷേത്രം]] – തിരുവനന്തപുരം നഗര ഹൃദയത്തിൽ തന്നെയുള്ള നഗരത്തിന്റെ ചരിത്രവുമായി ഏറെ ബന്ധമുള്ള ഈ ക്ഷേത്രം ലോകത്തിൽ തന്നെ പരബ്രഹ്മൻ [[മഹാവിഷ്ണു]]വിന്റെ ഏറെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു മഹാക്ഷേത്രമാണ്. കിഴക്കുഭാഗത്തുള്ള വലിയ ഗോപുരം ദ്രാവിഡ ശൈലിയിലും മറ്റു ഗോപുരങ്ങൾ കേരളീയശൈലിയിലും നിർമ്മിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. വടക്കുകിഴക്ക് പത്മതീർത്ഥക്കുളമാണ്. ധാരാളം ദാരുശില്പങ്ങളും ചുവർച്ചിത്രങ്ങളുമുണ്ട്. ശ്രീകോവിലിനു പിൻവശത്തെ ഭിത്തിയിൽ ഉള്ള അനന്തശയനത്തിന്റെ ചുവർചിത്രം ഇന്ത്യയിലെ തന്നെ ഏറ്റവും വലിയവയിൽ ഒന്ന് ആണ്. *[[ആറ്റുകാൽ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം]]- സ്ത്രീകളുടെ ശബരിമല എന്നറിയപ്പെടുന്ന ലോക പ്രസിദ്ധമായ ആറ്റുകാൽ ശ്രീ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം നഗരത്തിലേക്ക് ഏറെ ഭക്തരെ ആകർഷിക്കുന്നു. ലോകത്തിലെ സ്ത്രീകളുടെ ഏറ്റവും വലിയ കൂട്ടായ്മ എന്ന ഗിന്നസ് ബുക്ക്‌ ഓഫ് വേൾഡ് റെക്കോർഡ് ആറ്റുകാൽ പൊങ്കാലക്കാണ്. ഏറ്റവും കൂടുതൽ സ്ത്രീകൾ തിരുവനന്തപുരത്ത് എത്തുന്നത് ഒത്തുകൂടുന്നത് പൊങ്കാലയ്ക്ക് ആണ്. ജഗദീശ്വരിയും സാക്ഷാൽ ആദിപരാശക്തിയുമായ ആറ്റുകാലമ്മ എന്ന ഇവിടുത്തെ ഭഗവതി നാനാജാതി മതസ്ഥർക്ക് ആശ്വാസവും അഭയവും അരുളി ഇവിടെ കുടികൊള്ളുന്നു എന്നാണ് വിശ്വാസം. ആറ്റുകാൽ ക്ഷേത്രം മനോഹരമായ അലങ്കാര ഗോപുരവും [[കാളി]] രൂപങ്ങളും കൊണ്ടലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു. *[[പേപ്പാറ]] – അണക്കെട്ടും വന്യമൃഗസം‌രക്ഷണ കേന്ദ്രവും *[[പൊൻ‌മുടി]] – സുഖവാസ കേന്ദ്രം. തിരുവനന്തപുരം നഗരത്തിൽ നിന്നും 53 കി.മീ. വടക്കുകിഴക്കുമാറി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഈ സ്ഥലം സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്നും 1100 മീറ്റർ ഉയരത്തിലാണ്. *[[അരുവിക്കര]] തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രം *[[ആഴിമല ശിവ ക്ഷേത്രം]] – കടൽ തീരത്തെ പാറയിൽ പണിതീർത്ത പരമശിവന്റെ മനോഹരമായ   ശിൽപം ഏറെ ആകർഷണീയമാണ്. വിഴിഞ്ഞത്തിന് സമീപമാണ് ക്ഷേത്രം. *[[വെട്ടുകാട് പള്ളി]] – തിരുവനന്തപുരം ലത്തീൻ അതിരൂപതയിലെ പ്രധാന ക്രിസ്ത്യൻ തീർത്ഥാടനകേന്ദ്രമാണ് വെട്ടുകാട്. ഭരതത്തിന്റെ രണ്ടാം അപ്പോസ്തലൻ എന്ന് അറിയപ്പെടുന്ന വിശുദ്ധ ഫ്രാൻസിസ് സേവ്യറിന്റെ പാദസ്പർശനത്താൽ അനുഗൃഹീതമായ പുണ്യഭൂമിയാണ് വെട്ടുകാടെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. *[[ബീമാപള്ളി]] – [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[മുസ്ലിം]] ആരാധനാലയങ്ങളിൽ ഏറെ പഴക്കം ചെന്നതും പ്രസിദ്ധവുമാണ്‌ [[തിരുവനന്തപുരം|തിരുവനന്തപുരത്തെ]] മുസ്ലിം തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രമായ ബീമാപള്ളി. നാനാജാതി മതസ്ഥർക്ക്‌ ആശ്രയവും കഷ്ടതകളിൽ നിന്നു മോചനവും നൽകുന്നു എന്ന് വിശ്വാസം. * തിരുവനന്തപുരം നഗരത്തിനുള്ളിൽ ''രവിവർമ്മ ആർട്ട് ഗാലറി'' *''പ്രിയദർശിനി പ്ലാനറ്റേറിയം'' *''കുതിര മാളിക'' *''നേപ്പിയർ മ്യൂസിയം'' *''ലയൺ സഫാരി പാർക്ക്'' *''നെയ്യാർ ഡാം'' എന്നിവയും സ്ഥിതി ചെയ്യന്നു. == നഗരത്തിലെ പ്രസിദ്ധ ആരാധനാലയങ്ങൾ == പ്രസിദ്ധമായ [[ആറ്റുകാൽ ശ്രീ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം]], [[തിരുവനന്തപുരം ശ്രീ പത്മനാഭസ്വാമി ക്ഷേത്രം|ശ്രീ പദ്മനാഭസ്വാമി ക്ഷേത്രം]], പൂജപ്പുര സരസ്വതി ക്ഷേത്രം [[പഴവങ്ങാടി ഗണപതി ക്ഷേത്രം]], [[പാളയം ഒ.ടി.സി. ഹനുമാൻ സ്വാമിക്ഷേത്രം]], ശ്രീകണ്ഠേശ്വരം മഹാദേവക്ഷേത്രം, പാറേകോവിൽ തൃചക്രപുരം ക്ഷേത്രം, അനന്ദൻകാട് നാഗരാജാ ക്ഷേത്രം, മിത്രാനന്ദപുരം ക്ഷേത്രം, പഴഞ്ചിറ ദേവീ ക്ഷേത്രം, കൊഞ്ചിറവിള ഭഗവതി ക്ഷേത്രം, കരിക്കകം ശ്രീ ചാമുണ്ഡി ക്ഷേത്രം, മുക്കോലയ്ക്കൽ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം, തിരുവല്ലം പരശുരാമ ക്ഷേത്രം, [[പാളയം ജുമാ മസ്ജിദ്]], ബീമാപ്പള്ളി, [[സെന്റ് ജോസഫ്സ് മെട്രോപൊളിറ്റൻ കത്തീഡ്രൽ പാളയം]], വെട്ടുകാട് പള്ളി, ശ്രീവരാഹം ലക്ഷ്മി വരാഹമൂർത്തി ക്ഷേത്രം, [[പേട്ട ശ്രീ പഞ്ചമി ദേവിക്ഷേത്രം]], ജഗതി ശ്രീ കൃഷ്ണസ്വാമി ക്ഷേത്രം (ധന്വന്തരി ക്ഷേത്രം), കരുമം ശ്രീ ധന്വന്തരി മഹാവിഷ്ണു ക്ഷേത്രം തുടങ്ങിയ പ്രസിദ്ധമായ ആരാധനാലയങ്ങളും ഈ നഗരത്തിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. == തന്ത്രപരമായ പ്രാധാന്യം == ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും സാക്ഷരതയുള്ളതും സാമൂഹികപുരോഗതി കൈവരിച്ചതുമായ കേരളസംസ്ഥാനത്തിന്റെ തലസ്ഥാനമെന്നതിലുപരി ദക്ഷിണഭാരതത്തിലെ തന്ത്രപ്രധാനമായ ഒരു നഗരമാണ് തിരുവനന്തപുരം. ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ എറ്റവും വലിയ നഗരങ്ങളിലൊന്ന് എന്ന നിലയിൽ തിരുവനന്തപുരത്തിന് സൈനികമായും വായു ഗതാഗത സംബന്ധമായും പ്രാധാന്യമുണ്ട്. ഇന്ത്യൻ വായുസേനയുടെ '''ദക്ഷിണ വായുസേനാ കമാന്റ് '''(SAC) ആസ്ഥാനമായ ആക്കുളം ഇവിടെയാണ്. പാങ്ങോട് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന '''ഗൂർഖ റജിമെന്റ്''', പള്ളിപ്പുറത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന '''സി.ആർ.പി.എഫ്'''. എന്നീ സൈനിക അർദ്ധസൈനിക സേനകളുടെ ആസ്ഥാനങ്ങളും തിരുവനന്തപുരത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. കൂടാതെ അന്തർദേശീയ കപ്പൽ ഗതാഗത മാർഗ്ഗവും പൂർവ്വ-പശ്ചിമ നാവിക ഗതാഗത അച്ചുതണ്ടും നഗരത്തിനോട് അടുത്ത് കിടക്കുന്നു. ഒരു ലക്ഷം കോടി രൂപ വിലമതിക്കുന്ന സ്വർണ്ണം സൂക്ഷിച്ചിട്ടുള്ള പത്മനാഭ സ്വാമി ക്ഷേത്രത്തിനു കാവലായി തോക്കു ധാരികളായ ഭടൻമാരുണ്ട്. == തിരുവനന്തപുരം == അതിവേഗം വികസിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന നഗരമേഖലയായി മാറിയ തോന്നയ്ക്കൽ ലൈഫ് സയൻസ് പാർക്ക് മുതൽ പൂവാറിലെ നിർദ്ദിഷ്ട കപ്പൽ നിർമ്മാണ ശാല വരെയുളള ദേ.പാ. 66 ന് ഇരുവശവുമുളള ഭാഗത്തെ 'ആധുനിക തിരുവനന്തപുരം (''The New Trivandrum'')' എന്ന് വിവക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു. ലൈഫ് സയൻസ് പാർക്ക്, സായിഗ്രാമം (കേരളം), ട്രിവാൻഡ്രം അന്തർദേശീയ വിദ്യാലയം, ലോകവാണിജ്യകേന്ദ്രം, (വേൾഡ്ട്രേഡ് സെൻറർ), ടെക്നോസിറ്റി, ടെക്നോപാർക്ക്, ബഹിരകാശ പ്രദ൪ശനലയം (സ്പേസ് മ്യൂസിയം), വിജ്ഞാനനഗരി (നോളജ് സിറ്റി), നിസാൻ ഗ്ലോബൽ ഡിജിറ്റൽ ഹബ്, ടോറസ് പാർക്ക്, മാജിക് അക്കാഡമി, കഴക്കൂട്ടം കിൻഫ്രാ പാർക്ക്, വിഎസ്എസ് സി, ഇൻഫോസിസ്, യുഎസ് ടി ഗ്ലോബൽ, നിഷ്, ഐഎസ്ആർഒ, കാര്യവട്ടം സ്പോർട്സ് ഹബ്, കിംസ്, അനന്തപുരി പോലുളള അത്യാധുനിക ചികിത്സാലയങ്ങൾ, വിഴിഞ്ഞം തുറമുഖം, കോവളം, വേളി ടൂറിസ്റ്റ് വില്ലേജ്, ലുലു ഹൈപ്പർ മാർകറ്റ്, വേൾഡ് മാർക്കറ്റ്, ആക്കുളം ബോട്ട് ക്ലബ്, തിരുവനന്തപുരം സൌത്ത് (കൊച്ചുവേളി) റയിൽവേസ്റ്റേഷൻ, അദാനി അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം, ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും വലിയ മാൾ ആയ ലുലുമാൾ, മാൾ ഓഫ് ട്രാവൻകൂർ തുടങ്ങിയവ ഉൾപ്പെടുന്ന ന്യൂട്രിവാൻഡ്രം മേഖല തിരുവനന്തപുരത്തിൻ്റെ ആധുനിക നാഗരിക മുഖമാണ്. വിഴിഞ്ഞം തുറമുഖവും അനുബന്ധ വികസനവും തിരുവനന്തപുരത്തെ വൻകിട മെട്രോ നഗരമാക്കിത്തീർക്കുന്നു == ചിത്രശാല == <gallery widths="140" heights="100" caption="ചിത്രങ്ങൾ"> Vizhinjam mozque1.jpg|വിഴിഞ്ഞത്തെ മുസ്ലീം പള്ളി The museum building, Trivandrum.JPG|മ്യൂസിയം കെട്ടിടം Lighthouse kovalam kerala.jpg|കോവളം വിളക്കുമരം Napier museum kerala.jpg|alt=നാപിയർ മ്യൂസിയം : രാത്രി ദൃശ്യം|നാപിയർ മ്യൂസിയം : രാത്രി ദൃശ്യം Napier Museum,Trivandrum (2).jpg|നാപ്പിയർ മ്യൂസിയം Dance dais.jpg|മ്യൂസിയം വളപ്പിലെ നൃത്ത മണ്ഡപം Art gallery -Trivandrum.jpg|തിരുവനന്തപുരത്തെ ആർട്ട് ഗാലറി Methan mani 03.JPG|മേത്തൻ മണി </gallery> {{Commons|Thiruvananthapuram}} == അവലംബങ്ങൾ == {{reflist|2}} {{Kerala}} {{തിരുവനന്തപുരം ജില്ല}} {{India state and UT capitals}} {{Topics related to Thiruvananthapuram}} [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ സംസ്ഥാനതലസ്ഥാനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ജില്ലാ ആസ്ഥാനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം]] [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ പട്ടണങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ചിത്രങ്ങളുടെ എണ്ണം കുറയ്ക്കേണ്ട താളുകൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ മുൻകാല തലസ്ഥാനനഗരങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:തിരുവിതാംകൂർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ വിനോദസഞ്ചാരം]] ez8agzca012mnwv5n2dhqus1bk7flle 0 42620 4682099 3931608 2026-11-01T17:47:51Z DogandPerson85910 210821 4682099 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Walt Disney}} {{Infobox person | name = വാൾട്ട് ഡിസ്നി<br>Walt Disney | image = Walt Disney 1946.JPG | caption = ഡിസ്നി 1946ൽ | birth_name = വാൾട്ടർ ഏലിയാസ് ഡിസ്നി | birth_date = {{birth date|mf=yes|1901|12|5}} | birth_place = [[ഷിക്കാഗോ]], [[ഇല്ലിനോയി]], യു.എസ്. | death_date = {{death date and age|mf=yes|1966|12|15|1901|12|5}} | death_place = [[Burbank, California|ബർബാങ്ക്, കാലിഫോർണിയ]], യു.എസ്. | occupation = {{Flatlist| *സ്വയംസംരംഭകൻ *അനിമേറ്റർ *voice actor *ഫിലിം നിർമ്മാതാവ് }} | boards = [[The Walt Disney Company|ദി വാൾട്ട് ഡിസ്നി കമ്പനി]] (1923–1966) | relations = [[Disney family|ഡിസ്നി കുടുംബം]] കാണുക | awards = {{Plainlist| * 26 [[Academy Awards|അക്കാഡമി അവാർഡുകൾ]]<br />(22 competitive, 4 honorary) * 3 [[Golden Globe Award|ഗോൾഡൻ ഗ്ലോബ് അവാർഡുകൾ]] * 1 [[Emmy Award|എമ്മി അവാർഡ്]] }} | signature = Walt Disney 1942 signature.svg }} [[File:Newman Laugh-O-Gram (1921).webm|thumb|thumbtime=2|upright=1.5|''Newman Laugh-O-Gram'' (1921)]] കാർട്ടൂണുകളുടെ കുലപതി '''വാൾട്ടർ എലിയാസ് ഡിസ്നി'''. [[ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ട്|ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ]] വിനോദ മേഖലയിൽ ഏറ്റവും സ്വാധീനം ചെലുത്തിയതും നവീനത വരുത്തിയതുമായ വ്യക്തികളിൽ ഒരാളാണ് ഇദ്ദേഹം. വാൾട്ട് ഡിസ്നി പ്രോഡക്ഷൻസിന്റെ സഹ-സ്ഥാപകൻ (സഹോദരൻ [[റോയ്. ഒ. ഡിസ്നി|റോയ്. ഒ. ഡിസ്നിക്കൊപ്പം]]) എന്ന നിലയിൽ ഇദ്ദേഹം ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും അറിയപ്പെടുന്ന ചലച്ചിത്ര നിർമാതാക്കളിൽ ഒരാളായിമാറി. അമേരിക്ക ലേകത്തിനു നൽകിയ അതുല്യ വ്യക്തികളിൽ ഒരാളായ ഡിസ്നി സ്ഥാപിച്ച [[ദ വാൾട്ട് ഡിസ്നി കമ്പനി|ദ വാൾട്ട് ഡിസ്നി കമ്പനിയുടെ]] ഇപ്പോഴത്തെ വാർഷിക വരുമാനം 9400 കോടി [[$|യു.എസ് ഡോളറാണ്]]. ചലച്ചിത്ര നിർമാതാവ് എന്ന നിലയിലാണ് ഇദ്ദേഹം ഏറ്റവും ശ്രദ്ധിക്കപ്പെടുന്നത്. അനിമേഷൻ മേഖലയിലും തീം പാർക്ക് ഘടനയിലും ഇദ്ദേഹം പല പുതുമകൾ വരുത്തി. അമ്പത്തൊമ്പത് തവണ അക്കാഡമി അവാർഡിന് നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ട ഇദ്ദേഹം ഇരുപത്താറ് ഓസ്കർ പുരസ്കാരങ്ങൾ നേടിയിട്ടുണ്ട്. ഏറ്റവും ഓസ്കാർ നാമനിർദ്ദേശങ്ങളും പുരസ്കാരങ്ങളും നേടിയ വ്യക്തി എന്ന റെക്കോർഡ് ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ പേരിലാണ്. ഏഴ് എമ്മി അവാർഡുകളും ഇദ്ദേഹം നേടിയിട്ടുണ്ട്. ഡിസ്നിയും സഹപ്രവർത്തകരും ചേർന്നാണ് ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായ കാൽപനിക കഥാപാത്രങ്ങളിൽ പലതിനേയും സൃഷ്ടിച്ചത്. ഡിസ്നിനിയുടെ മുഖമുദ്ര എന്നറിയപ്പെടുന്ന മിക്കി മൗസും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. [[1966]] [[ഡിസംബർ 15|ഡിസംബർ 15ന്]] [[ശ്വാസകോശാർബുദം]] മൂലം ഡിസ്നി അന്തരിച്ചു. == അവലംബം == {{reflist}} ==കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക്== * Barrier, Michael (1999). ''Hollywood Cartoons: American Animation in Its Golden Age''. Oxford: Oxford University Press. ISBN 0-19-516729-5. * [[Michael Broggie|Broggie, Michael]] (1997, 1998, 2005). ''Walt Disney's Railroad Story''. Virginia Beach, Virginia. Donning Publishers. ISBN 1-56342-009-0 * Eliot, Marc (1993). ''[[Walt Disney: Hollywood's Dark Prince]]''. Carol. ISBN 1-55972-174-X * [[Leonard Mosley|Mosley, Leonard]]. ''Disney's World: A Biography'' (1985, 2002). Chelsea, MI: Scarborough House. ISBN 0-8128-8514-7. * [[Neal Gabler|Gabler, Neal]]. ''Walt Disney: The Triumph of American Imagination'' (2006). New York, NY. Random House. ISBN 0-679-43822-X * [[Richard Schickel|Schickel, Richard]], and [[Ivan R. Dee|Dee, Ivan R.]] (1967, 1985, 1997). ''The Disney Version: The Life, Times, Art and Commerce of Walt Disney''. Chicago: Ivan R. Dee, Publisher. ISBN 1-56663-158-0. * [[Robert B. Sherman|Sherman, Robert B.]] and [[Richard M. Sherman|Sherman, Richard M.]] (1998) "Walt's Time: From Before to Beyond" ISBN 0-9646059-3-7 * {{cite book|last=Thomas|first=Bob|year=1991|title=Disney's Art of Animation: From Mickey Mouse to Beauty and the Beast|url=https://archive.org/details/disneysartofanim00thom|location=New York|publisher=Hyperion|isbn=1-56282-899-1|ref=harv}} * Watts, Steven, ''[[The Magic Kingdom: Walt Disney and the American Way of Life]]'', University of Missouri Press, 2001, ISBN 0-8262-1379-0 ==പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ== {{Bibliowiki|Walt Disney|വാൾട്ട് ഡിസ്നി}} * {{IMDb name|370|Walt Disney}} * {{Tcmdb name}} * {{worldcat id|id=lccn-n78-95660}} * [http://www.waltdisney.org/ The Walt Disney Family Museum] * [http://www.thewaltdisneybirthplace.org/ The Walt Disney Birthplace] * [https://vault.fbi.gov/walter-elias-disney FBI Records: The Vault - Walter Elias Disney] at vault.fbi.gov {{Disney}} {{Disneyland Resort}} {{Navboxes | title = Awards for Walt Disney | list = {{1986 Television Hall of Fame}} {{Academy Honorary Award}} {{Cecil B. DeMille Award 1952–1975}} {{Honorary César}} {{Thalberg Award}} }} {{Subject bar | portal1 = Biography | portal2 = Film | portal3 = Greater Los Angeles | portal4 = Television in the United States | commons = y | d = Q8704 | q = y}} {{authority control}} {{S-start}} {{s-bef|before=ഇല്ല}} {{s-ttl|title=[[Mickey Mouse|മിക്കി മൗസിന്റെ ശബ്ദം]]|years=1928–1947; 1955–1959}} {{s-aft|after=[[Jimmy MacDonald (sound effects artist)|ജെയിംസ് മക്‌ഡോണൾഡ്]]}} {{S-end}} {{Bio-stub|Walt Disney}} [[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ചലച്ചിത്രസംവിധായകർ]] [[വർഗ്ഗം:വാൾട്ട് ഡിസ്നി]] [[വർഗ്ഗം:1901-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഡിസംബർ 5-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1966-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഡിസംബർ 15-ന് മരിച്ചവർ]] muw70h4dkwxklzgav55soyvr64qainb 0 43105 4682152 3957353 2026-11-02T00:26:47Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 4682152 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Tony Blair}} {{Infobox Prime Minister | honorific-prefix = <small>[[The Right Honourable]]</small><br /> | name = ടോണി ബ്ലെയർ | image = Tony Blair 2010 (cropped).jpg | imagesize = | order = [[Prime Minister of the United Kingdom]] | term_start = [[2 May]] [[1997]] | term_end = [[27 June]] [[2007]] | deputy = [[John Prescott]] | monarch = [[Elizabeth II of the United Kingdom|Elizabeth II]] | predecessor = [[John Major]] | successor = [[Gordon Brown]] | order2 = [[Leader of the Opposition (United Kingdom)|Leader of the Opposition]] | term_start2 = [[21 July]] [[1994]] | term_end2 = [[2 May]] [[1997]] | primeminister2 = [[John Major]] | predecessor2 = [[Margaret Beckett]] | successor2 = [[John Major]] | constituency_MP3 = [[Sedgefield (UK Parliament constituency)|Sedgefield]] | majority3 = 18,449 (44.5%) | term_start3 = [[9 June]] [[1983]] | term_end3 = [[27 June]] [[2007]] | predecessor3 = ''New Constituency'' | successor3 = [[Phil Wilson (politician)|Phil Wilson]] | order 4 = [[Quartet on the Middle East]] | birth_date = {{Birth date and age|1953|5|6|df=yes}}<ref name="EB">{{cite encyclopedia | year = | title = Tony Blair | url = http://www.britannica.com/eb/article-9003134 | encyclopedia = [[Encyclopædia Britannica]] | publisher = }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | birth_place = [[Edinburgh]], [[Scotland]] | nationality = [[United Kingdom|British]] | death_date = | death_place = | spouse = [[Cherie Blair|Cherie Booth]] | party = [[Labour Party (UK)|Labour]] | relations = | children = | residence = [[Connaught Square]] | alma_mater = [[St John's College, Oxford]] | occupation = [[diplomat|Envoy]] | profession = [[Lawyer]] | religion = [[Roman Catholic]] (formerly [[Anglican]]) | signature = Tony Blair signature.svg | website = | footnotes = }} '''ടോണി ബ്ലെയർ''' അഥവാ '''ആന്റണി ചാൾസ് ലിന്റൺ ടോണി ബ്ലെയർ''' (ജനനം:[[മേയ് 6]] [[1953]]) [[മേയ് 2]] [[1997]] മുതൽ [[ജൂൺ 27]] [[2007]] വരെ [[യുണൈറ്റഡ് കിംഗ്ഡം|യുനൈറ്റഡ് കിംഗ്ഡത്തിന്റെ]] [[പ്രധാനമന്ത്രി]] ആയിരുന്ന ഒരു ബ്രിട്ടീഷ് രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകനാണ്‌. ==രചനകൾ== * Blair, Tony (2010). ''[[A Journey]]''. [[Random House]], ISBN 0-09-192555-X OCLC Number 657172683 London * Blair, Tony (2002). ''The Courage of Our Convictions''. [[Fabian Society]], ISBN 0-7163-0603-4 London * Blair, Tony (2000). ''Superpower: Not Superstate? (Federal Trust European Essays)''. Federal Trust for Education & Research, ISBN 1-903403-25-1 London * Blair, Tony (1998). ''The Third Way: New Politics for the New Century''. Fabian Society, ISBN 0-7163-0588-7 London * Blair, Tony (1998). ''Leading the Way: New Vision for Local Government''. [[Institute for Public Policy Research]], ISBN 1-86030-075-8 London * Blair, Tony (1997). ''New Britain: My Vision of a Young Country''. [[Basic Books]], ISBN 0-8133-3338-5 New York * Blair, Tony (1995). ''[https://web.archive.org/web/20150725152650/http://digital.library.lse.ac.uk/objects/lse:xet936goh Let Us Face the Future]''. Fabian Society, ISBN 0-7163-0571-2 London * Blair, Tony (1994). ''[https://web.archive.org/web/20150725224627/http://digital.library.lse.ac.uk/objects/lse:saz916ris What Price a Safe Society?]''. Fabian Society, ISBN 0-7163-0562-3 London * Blair, Tony (1994). ''[https://web.archive.org/web/20150605074530/http://digital.library.lse.ac.uk/objects/lse:tim417xoh Socialism]''. Fabian Society, ISBN 0-7163-0565-8 London == അവലംബം == <references/> ==അധിക വായനയ്ക്ക്== * {{Cite book|last=Abse|first=Leo|authorlink=Leo Abse|year=2001|title=Tony Blair: The Man Behind the Smile|publisher=Robson Books|isbn=1-86105-364-9}} * {{Cite book|last=Beckett|first= F. |last2= Hencke|first2= D.|year=2004|title=The Blairs and Their Court|url=https://archive.org/details/blairstheircourt0000beck|publisher=Aurum Press|isbn=1-84513-024-3}} * {{Cite book|year=2003|title=Tony Blair: The Man Who Lost His Smile|url=https://archive.org/details/tonyblairmanbehi0000abse|publisher=Robson Books|isbn=1-86105-698-2}} * {{Cite book|last=Blair|first=Tony|editor=(ed.) [[Iain Dale]]|year=1998|title=The Blair Necessities: Tony Blair Book of Quotations|publisher=Robson Books|isbn=1-86105-139-5}} * {{Cite book|editor=(ed.) Paul Richards|year=2004|title=Tony Blair: In His Own Words|url=https://archive.org/details/tonyblairinhisow0000blai|publisher=Politico's Publishing|isbn=1-84275-089-5}} * {{Cite book|last=Gould|first=Philip|authorlink=Philip Gould|year=1999|title=The Unfinished Revolution: How the Modernisers Saved the Labour Party|url=https://archive.org/details/unfinishedrevolu0000goul_e9t3|publisher=Abacus|isbn=0-349-11177-4}} * {{Cite book|last=Naughtie|first=James|authorlink=James Naughtie|year=2001|title=The Rivals: The Intimate Story of a Political Marriage|url=https://archive.org/details/rivals0000jame|publisher=Fourth Estate|isbn=1-84115-473-3}} * {{Cite book|year=2004|title=The Accidental American: Tony Blair and the Presidency|url=https://archive.org/details/accidentalameric0000naug_y1w9|publisher=Macmillan|isbn=1-4050-5001-2}} * {{Cite book|last=Rawnsley|first=Andrew|authorlink=Andrew Rawnsley|year=2000|title=Servants of the People: The Inside Story of New Labour|url=https://archive.org/details/servantsofpeople0000rawn|publisher=Hamish Hamilton|isbn=0-241-14029-3}} * {{Cite book|year=2001|title=Servants of the People: The Inside Story of New Labour|url=https://archive.org/details/servantsofpeople0000rawn_b6n5|edition=2nd|publisher=Penguin Books|isbn=0-14-027850-8}} * {{Cite book|last=Rentoul|first=John|year=2001|title=Tony Blair: Prime Minister|url=https://archive.org/details/tonyblairprimemi0000rent_k8u7|publisher=Little Brown|isbn=0-316-85496-4}} * {{Cite book|last=Riddell|first=Peter|authorlink=Peter Riddell|year=2004|title=The Unfulfilled Prime Minister: Tony Blair and the End of Optimism|url=https://archive.org/details/unfulfilledprime0000ridd|publisher=Politico's Publishing|isbn=1-84275-113-1}} * {{Cite book|last=Seldon|first=Anthony|authorlink=Anthony Seldon|year=2004|title=Blair|url=https://archive.org/details/blair0000seld|publisher=Free Press|isbn=0-7432-3211-9}} * {{Cite book|last=Short|first=Clare|authorlink=Clare Short|year=2004|title=An Honourable Deception? New Labour, Iraq, and the Misuse of Power|url=https://archive.org/details/honourabledecept0000shor|publisher=Free Press|isbn=0-7432-6392-8}} * {{Cite book|last=Stephens|first=Philip|year=2004|title=Tony Blair: The Making of a World Leader|url=https://archive.org/details/tonyblairmakingo00step|publisher=Viking Books|isbn=0-670-03300-6}} * {{Cite book|last=Wheatcroft|first=Geoffrey|authorlink=Geoffrey Wheatcroft |year=2007|title=Yo, Blair!|url=https://archive.org/details/yoblair0000whea|publisher=Methuen|isbn=978-1-84275-206-7}} * {{cite web |url=http://www.publications.parliament.uk/pa/cm200607/cmhansrd/cm070627/debtext/70627-0002.htm#column_323 |title=Prime Ministers Question Time |work=www,parliament.uk |publisher=Parliament of the United Kingdom |date=2007 June 27 |accessdate=2015-01-02}} [[വർഗ്ഗം:ജീവചരിത്രം]] [[വർഗ്ഗം:ബ്രിട്ടീഷ് പ്രധാനമന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:മേയ് 6-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1953-ൽ ജനിച്ചവർ]] {{Bio-stub|Tony Blair}} {{Prime Ministers of the United Kingdom}} gejs6ht3zs434df9bf0rbq6xdhn37kj 0 45129 4682111 4647361 2026-11-01T18:43:42Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 4682111 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|James Watt}} {{Infobox Person | name = ജെയിംസ് വാട്ട് | image = James Watt by Henry Howard.jpg | caption = [[Inventor|കണ്ടുപിടിത്തക്കാരൻ]] [[Mechanical Engineer|മെക്കാനിക്കൽ എഞ്ചിനിയർ]] | birth_date = {{birth date|1736|1|19}} | birth_place = [[Greenock|ഗ്രീനോക്ക്]], [[Firth of Clyde|ഫിർത്ത് ഓഫ് ക്ലൈഡ്]], [[Scotland|സ്കോട്ട് ലാന്റ്]] | death_date = {{death date |1819|8|25|}} <ref name=deathdate>Although a number of otherwise reputable sources give his date of death as 19 August 1819, all contemporary accounts report him dying on 25 August and being buried on 2 September. The earliest known instance of the 19 August date appearing in the literature is in a book published in 1901.</ref> | death_place = [[Handsworth, West Midlands|Handsworth]], [[Staffordshire]], [[England]] }} ഒരു [[സ്കോട്ട്‌ലൻഡ്|സ്കോട്ടിഷ്]] [[mechanical engineer|മെക്കാനിക്കൽ എഞ്ചിനിയറായിരുന്നു]] '''ജെയിംസ് വാട്ട്'''<small>[[Fellow of the Royal Society|എഫ്.ആർ.എസ്.]], [[FRSE|എഫ്.ആർ.എസ്.ഇ.]]</small> (1736 ജനുവരി 19{{spaced ndash}}1819 ഓഗസ്റ്റ് 25)<ref name=deathdate/>.ഇദ്ദേഹം [[ആവിയന്ത്രം|ആവി യന്ത്രത്തിൽ]] വരുത്തിയ മെച്ചപ്പെടുത്തലുകളാണ് [[വ്യവസായ വിപ്ലവം]] മൂലമുണ്ടായ മാറ്റങ്ങൾക്ക് അടിസ്ഥാനമിട്ടത്. [[University of Glasgow|ഗ്ലാസ്ഗോ സർവ്വകലാശാലയിൽ]] ഉപകരണനിർമാതാവായി ജോലിചെയ്യുമ്പോൾ വാട്ട് [[steam engine|ആവിയന്ത്രങ്ങളുടെ]] സാങ്കേതികവിദ്യയിൽ ആകൃഷ്ടനായി. അക്കാലത്ത് നിലവിലുണ്ടായിരുന്ന ആവിയന്ത്രങ്ങൾ ഇടയ്ക്കിടെ സിലിണ്ടർ തണുക്കുകയും വീണ്ടും ചൂടാക്കേണ്ടിവരുകയും ചെയ്യുന്ന തരത്തിലുള്ള സാങ്കേതികവിദ്യയാണ് ഉപയോഗിച്ചിരുന്നത്. ഇത് ധാരാളം ഊർജ്ജം നഷ്ടപ്പെടാനിടയാക്കുന്നുണ്ട് എന്ന് വാട്ട് മനസ്സിലാക്കി. ഒരു പ്രത്യേക കണ്ടൻസർ ഉപയോഗിക്കുന്നതിലൂടെ യന്ത്രങ്ങളുടെ ശക്തി വർദ്ധിപ്പിക്കാനും ഊർജ്ജനഷ്ടം കുറയ്ക്കാനുമുതകുന്ന ഒരു സാങ്കേതിക സംവിധാനം ഇദ്ദേഹം അവതരിപ്പിച്ചു. ഇതിലൂടെ ആവിയന്ത്രങ്ങളുടെ ചിലവിനനുപാതമായി ലഭിക്കുന്ന പ്രയോജനം വളരെ വർദ്ധിക്കുകയുണ്ടായി. അന്തിമമായി ഇദ്ദേഹം ആവിയന്ത്രം ചക്രം തിരിക്കാവുന്ന രീതിയിൽ ഉപയോഗിക്കാനുള്ള സംവിധാനവും വികസിപ്പിച്ചു. വെള്ളം പമ്പ് ചെയ്യുക എന്നതായിരുന്നു അതുവരെ ആവിയന്ത്രത്തിന്റെ പ്രധാന ഉപയോഗം . ഈ കണ്ടുപിടിത്തത്തോടെ ആവിയന്ത്രം ധാരാളം മേഖലകളിൽ ഉപയോഗിക്കാനുള്ള സാദ്ധ്യത നിലവിൽ വന്നു. ഈ കണ്ടുപിടിത്തം വ്യാവസായികാടിസ്ഥാനത്തിൽ ഉപയോഗിക്കാൻ വാട്ട് ശ്രമിക്കുകയുണ്ടായി. 1775-ൽ [[Matthew Boulton|മാത്യു ബോൾട്ടണുമായി]] ചേർന്ന് ഒരു സ്ഥാപനം രൂപീകരിക്കുന്നതുവരെ ഇദ്ദേഹം കടുത്ത സാമ്പത്തികബുദ്ധിമുട്ടുകളായിരുന്നു നേരിട്ടത്. പുതിയ കമ്പനി ([[Boulton and Watt|ബൗ‌ൾട്ടൺ ആൻഡ് വാട്ട്]]) സാമ്പത്തികമായി നേട്ടമുണ്ടാക്കുകയും വാട്ട് വലിയ ധനികനാവുകയും ചെയ്തു. വാട്ട് പല പുതിയ കണ്ടുപിടിത്തങ്ങളും നടത്തിയെങ്കിലും ഒന്നും ആവിയന്ത്രത്തോളം വിജയം കൈവരിച്ചില്ല. 1819-ൽ 83-ആം വയസ്സിലാണ് ഇദ്ദേഹം മരിച്ചത്. മനുഷ്യചരിത്രത്തിൽ ഏറ്റവും സ്വാധീനം ചെലുത്തിയ വ്യക്തികളിലൊരാളാണ് ഇദ്ദേഹം എന്ന് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.<ref>{{cite book| last = Hart| first = Michael H.| author-link = Michael H. Hart| year = 2000| title = The 100: A Ranking of the Most Influential Persons in History| publication-place = New York| publisher = Citadel|ref=harv| isbn = 0-89104-175-3}}</ref> [[horsepower|കുതിരശക്തി]] എന്ന ആശയം ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ സൃഷ്ടിയാണ്.<ref>{{cite web|url=http://www.egr.msu.edu/~lira/supp/steam/wattbio.html|title=Biography of James Watt|last=Lira|first=Carl|year=2001|publisher=egr.msu.edu|accessdate=2010 July 5|archive-url=https://web.archive.org/web/20180224014738/http://www.egr.msu.edu/~lira/supp/steam/wattbio.html|archive-date=2018-02-24|url-status=dead}}</ref> ശക്തിയുടെ [[SI|എസ്.ഐ.]] യൂണിറ്റായ [[watt|വാട്ട്]] ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. == ജീവിതരേഖ == [[1736]] [[ജനുവരി 19]]-ന് [[സ്കോട്ട്‌ലൻഡ്|സ്കോട്ട്‌ലണ്ടിലെ]] [[ഫിർത്ത് ഓഫ് ക്ലൈഡ്|ഫിർത്ത് ഓഫ് ക്ലൈഡിലെ]] [[ഗ്രീനോക്ക്]] എന്ന തുറമുഖ പട്ടണത്തിൽ ജനിച്ചു. [[1819]] [[ഓഗസ്റ്റ് 25]]-ന് [[ഇംഗ്ലണ്ട്|ഇംഗ്ലണ്ടിലെ]] സ്റ്റഫോർഡ്ഷയറിലെ ഹാൻഡ്സ്‌വർത്തിൽ‌വച്ച് അന്തരിച്ചു. ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ബഹുമാനാർത്ഥമാണ് [[പവർ|പവറിന്റെ]] [[ഏകകം|ഏകകത്തിന്]] [[വാട്ട്]] എന്ന് പേര് നൽകിയിരിക്കുന്നത്. == അവലംബം == <references/> ==ഗ്രന്ഥസൂചിക== * "Some Unpublished Letters of James Watt" in ''Journal of [[Institution of Mechanical Engineers]]'' (London, 1915). * [[Andrew Carnegie|Carnegie, Andrew]], ''James Watt'' University Press of the Pacific (2001) (Reprinted from the 1913 ed.), ISBN 0-89875-578-6. * {{cite book | author = Dickinson, H. W. | title = James Watt: Craftsman and Engineer | url = https://archive.org/details/jameswattcraftsm0000hwdi | year = 1935 | location = | publisher = Cambridge University Press | isbn = }} * Dickinson, H. W. and [[Hugh Pembroke Vowles]] ''James Watt and the Industrial Revolution'' (published in 1943, new edition 1948 and reprinted in 1949. Also published in Spanish and Portuguese (1944) by the [[British Council]]) * Hills, Rev. Dr. Richard L., ''James Watt, Vol 1, His time in Scotland, 1736-1774'' (2002); Vol 2, ''The years of toil, 1775-1785''; Vol 3 ''Triumph through adversity 1785-1819.'' Landmark Publishing Ltd, ISBN 1-84306-045-0. * {{cite book | author = Hulse David K. | title = The early development of the steam engine | year = 1999 | publisher = TEE Publishing | location = Leamington Spa, UK | isbn = 1-85761-107-1 | pages = 127–152}} * {{cite book | author = Hulse David K. | title = The development of rotary motion by steam power | url = https://archive.org/details/developmentofrot0000davi | publisher = TEE Publishing Ltd. | location = Leamington, UK | year = 2001 | isbn = 1-85761-119-5}} * Marsden, Ben. ''Watt's Perfect Engine'' Columbia University Press (New York, 2002) ISBN 0-231-13172-0. * Marshall, Thomas H. (1925), ''James Watt'', [http://www.history.rochester.edu/steam/marshall/chapter3.html Chapter 3: Mathematical Instrument Maker] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051221105312/http://www.history.rochester.edu/steam/marshall/ |date=2005-12-21 }}, from [http://www.history.rochester.edu/steam Steam Engine Library] of [[University of Rochester]] Department of History. * Marshall, Thomas H. (1925) [http://www.history.rochester.edu/steam/marshall/ ''James Watt''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051221105312/http://www.history.rochester.edu/steam/marshall/ |date=2005-12-21 }}, [[University of Rochester]] Department of History. * {{cite book | author = Muirhead, James Patrick | title = Origin and Progress of the Mechanical Inventions of James Watt | publisher = John Murray | location = London | year = 1854 | url = http://books.google.com/?id=9lspAAAAYAAJ&printsec=frontcover&dq=Origin+and+Progress+of+the+Mechanical+Inventions+of+James+Watt.}} * {{cite book | author = Muirhead, James Patrick | title = The Life of James Watt | publisher = John Murray | location = London | year = 1858 | url = http://books.google.com/?id=zUE6AAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=The+life+of+James+Watt+with+selections+from+his+correspondence}} * Roll, Erich (1930). ''An Early Experiment in Industrial Organisation : being a History of the Firm of Boulton & Watt.'' 1775-1805. Longmans, Green and Co. * [[Samuel Smiles|Smiles, Samuel]], ''Lives of the Engineers'', (London, 1861–62, new edition, five volumes, 1905). ;ബന്ധമുള്ള വിഷയങ്ങൾ * {{cite book | author = Schofield, Robert E. | title = The Lunar Society, A Social History of Provincial Science and Industry in Eighteenth Century England | url = https://archive.org/details/lunarsocietyofbi0000scho | year = 1963 | location = | publisher = Clarendon Press | isbn = }} * {{cite book | author = Uglow, Jenny | authorlink = Jenny Uglow | title = The Lunar Men | url = https://archive.org/details/lunarmenfivefrie00uglo | year = 2002 | location = London | publisher = Farrar, Straus and Giroux | isbn = }} ==പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ== {{wikiquote}} {{Commons category}} *[http://www.history.rochester.edu/steam/carnegie/ James Watt by Andrew Carnegie (1905)] *[http://www.history.rochester.edu/steam/marshall/ James Watt by Thomas H. Marshall (1925)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051221105312/http://www.history.rochester.edu/steam/marshall/ |date=2005-12-21 }} *[http://www.birmingham.gov.uk/cs/Satellite?c=Page&childpagename=Lib-Central-Archives-and-Heritage%2FPageLayout&cid=1223092751138&pagename=BCC%2FCommon%2FWrapper%2FWrapper Archives of Soho] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111031120629/http://birmingham.gov.uk/cs/Satellite?c=Page&childpagename=Lib-Central-Archives-and-Heritage%2FPageLayout&cid=1223092751138&pagename=BCC%2FCommon%2FWrapper%2FWrapper |date=2011-10-31 }} at Birmingham Central Library. *[http://www.bbc.co.uk/history/historic_figures/watt_james.shtml BBC History: James Watt] *[http://www.revolutionaryplayers.org.uk/home.stm Revolutionary Players website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060308154827/http://www.revolutionaryplayers.org.uk/home.stm |date=2006-03-08 }} *[http://crocat.cornwall.gov.uk/dserve/dserve.exe?dsqIni=Dserve.ini&dsqApp=Archive&dsqDb=Catalog&dsqCmd=Overview.tcl&dsqSearch=(RefNo='ad1583') Cornwall Record Office Boulton and Watt letters] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171106174825/http://crocat.cornwall.gov.uk/dserve/dserve.exe?dsqIni=Dserve.ini&dsqApp=Archive&dsqDb=Catalog&dsqCmd=Overview.tcl&dsqSearch=(RefNo='ad1583') |date=2017-11-06 }} *[http://www.electricscotland.com/history/men/james_watt.htm Significant Scots - James Watt] *{{cite web|url=http://www.history.rochester.edu/steam/carnegie/ch8.html|title=Chapter 8: The Record of the Steam Engine|publisher=www.history.rochester.edu|accessdate=2009-07-06|archive-date=2009-07-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20090708035056/http://www.history.rochester.edu/steam/carnegie/ch8.html|url-status=dead}} {{Scientists whose names are used as SI units}} {{Authority control|VIAF=22269445|LCCN=n/50/034930}} <!-- Please do not delete! For explanation see [[Wikipedia:Persondata]] --> |PLACE OF BIRTH=[[Greenock]], Scotland |DATE OF DEATH={{death date|1819|8|25|df=y}} |PLACE OF DEATH=[[Handsworth, West Midlands|Handsworth]], [[Staffordshire]], England }} [[വർഗ്ഗം:ജീവചരിത്രം]] [[വർഗ്ഗം:ഭൗതികശാസ്ത്രജ്ഞർ]] [[വർഗ്ഗം:1736-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജനുവരി 19-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഓഗസ്റ്റ് 25-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1819-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:സ്കോട്ടിഷ് ഭൗതികശാസ്ത്രജ്ഞർ]] {{physicist-stub|James Watt}} dztwlj8v5905o6ib3p52tprt6z4pg1i 0 48635 4682127 4661163 2026-11-01T20:14:47Z ~2026-58142-30 224875 4682127 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Mala Aravindan}} {{Infobox Celebrity | name = മാള അരവിന്ദൻ | image =മാള അരവിന്ദൻ.png | birth_date = {{birth date|1940|01|15}} | birth_place = [[എറണാകുളം]], [[കേരളം]] | death_date = {{death date and age|2015|01|28|1940|01|15}} | death_place = [[കോയമ്പത്തൂർ]], [[തമിഴ്‌നാട്]] | occupation = ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ്, നാടക നടൻ, തബലിസ്റ്റ് | spouse = ഗീത (അന്ന) | children = കിഷോർ (മുത്തു), കല | salary = | networth = | website = }} മലയാള സിനിമ - നാടക അഭിനേതാവായിരുന്നു '''മാള അരവിന്ദൻ'''([[ജനുവരി 15]], [[1940]] - [[ജനുവരി 28]], [[2015]]). പ്രധാനമായും ഹാസ്യ വേഷങ്ങളായിരുന്നു സിനിമയിൽ അദ്ദേഹം കൈകാര്യം ചെയ്തിരുന്നത്. സൂര്യസോമയുടെ നിധി എന്ന നാടകത്തിലെ അഭിനയത്തിന് മികച്ച നടനുള്ള സംസ്ഥാന അവാർഡ് നേടിയിട്ടുണ്ട്. ഈ നാടകത്തിൽ ദമോദരവാര്യർ എന്ന കഥാപാത്രം ജനശ്രദ്ധയാകർഷിച്ചു. നാടകത്തിന് കേരള സർക്കാരിന്റെ പ്രഥമ അവാർഡിനാണ് അദ്ദേഹം അർഹനായത്. == ജീവിതരേഖ == [[എറണാകുളം]] ജില്ലയിൽ [[വടവുകോട്]] എന്ന സ്ഥലത്ത് എക്‌സൈസ് ഉദ്യോഗസ്ഥനായ താനാട്ട് അയ്യപ്പന്റേയും [[സ്കൂൾ]] അധ്യാപികയായ പൊന്നമ്മയുടെയും മൂത്ത മകനായിട്ടാണ് അരവിന്ദൻ ജനിച്ചത്. ചെറുപ്പകാലത്ത് തബലിസ്റ്റ് ആയിരുന്ന അരവിന്ദൻ നാടകത്തിലൂടെയാണ് അഭിനയരംഗത്തേക്ക് എത്തുന്നത്. ആദ്യം നാടകങ്ങളിൽ അണിയറയിൽ തബലിസ്റ്റ് ആയിരുന്നു <ref>{{Cite web |url=http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?articleType=movies&contentType=EDITORIAL&contentId=681482&programId=1073961513&catOid=-1073750826&BV_ID=@@@ |title=മലയാളമനോരമയിലെ ലേഖനം |access-date=2008-09-04 |archive-date=2009-02-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090221010355/http://manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?articleType=movies&contentType=EDITORIAL&contentId=681482&programId=1073961513&catOid=-1073750826&BV_ID=@@@ |url-status=dead }}</ref>. ഏഴാം ക്ലാസിൽ പഠിക്കുമ്പോൾ അച്ഛനെ നഷ്ടപ്പെട്ട ശേഷം സംഗീതാധ്യാപികയായ മാതാവിന്റെ ഒപ്പം [[മാള]]യിലെ വടമയ്ക്കടുത്ത് കോട്ടവാതിലിൽ വന്നു താമസമാക്കിയ അരവിന്ദൻ പിന്നീട് മാള അരവിന്ദൻ എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തനാവുകയായിരുന്നു. <ref>{{Cite web |url=http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=18301095&programId=1073753760&tabId=11&contentType=EDITORIAL&BV_ID=@@@ |title=മലയാളമനോരമയിലെ വാർത്ത |access-date=2015-01-28 |archive-date=2015-01-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150131064643/http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=18301095&programId=1073753760&tabId=11&contentType=EDITORIAL&BV_ID=@@@ |url-status=dead }}</ref> == അഭിനയവേദി == കാട്ടൂർ ബാലന്റെ ''താളവട്ടം'' എന്ന നാടകത്തിൽ പകരക്കാരാനായാണ് അഭിനയരംഗത്തേക്ക് കടന്ന് വരുന്നത്. ആദ്യം ചെറിയ നാടകങ്ങളിൽ അഭിനയിച്ച അരവിന്ദൻ പിന്നീട് പ്രൊഫഷണൽ നാടകവേദികളിൽ അഭിനയിക്കാൻ തുടങ്ങി. കേരളത്തിലെ പ്രധാന നാടക കമ്പനികളായ [[കോട്ടയം നാഷണൽ തിയേറ്റേഴ്സ്]], [[പെരുമ്പാവൂർ നാടകശാ‍ല]], [[സൂര്യസോമ]] എന്നിവരുടെ നാടകങ്ങളിൽ ഒട്ടേറെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. നാടകത്തിന് കേരള സർക്കാർ ആദ്യമായി അവാർഡ് ഏർപ്പെടുത്തിയപ്പോൾ [[എസ്.എൽ. പുരം സദാനന്ദൻ]] നേതൃത്വം നൽകുന്ന സൂര്യസോമയുടെ ''നിധി''യിലെ അഭിനയത്തിന് ഏറ്റവും മികച്ച നടനുള്ള അവാർഡും ലഭിച്ചു.<ref>{{Cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/specials/mala_aravindan/518608/index.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2015-01-28 |archive-date=2015-01-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150129000112/http://www.mathrubhumi.com/specials/mala_aravindan/518608/index.html |url-status=dead }}</ref> 15 വർഷം നടകത്തിൽ പ്രവർത്തിച്ചു. രസന എന്ന നാടകത്തിൽ ചെല്ലപ്പൻ എന്ന മന്ദബുദ്ധിയായി അഭിനയിക്കുന്നതിൽ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടതാണ് സിനിമ രംഗത്തേക്ക് പ്രവേശനം ലഭിച്ചത്. 1967-ൽ അഭിനയിച്ച തളിരുകളാണ് ആദ്യ സിനിമയെങ്ങിലും ആദ്യമായി തിയറ്ററുകളിലെത്തിയത് 1968 ൽ ഡോ. ബാലകൃഷ്ണന്റെ [[സിന്ദൂരം]] എന്ന ചിത്രമാണ്.<ref>http://gulf.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/gulfContentView.do?contentId=18306554&programId=6722777&BV_ID=@@@&tabId=15</ref> പിന്നീട് നിരവധി ചിത്രങ്ങളിലെ സ്വതസ്സിദ്ധമായ ഹാസ്യ ശൈലിയിലൂടെ അഭിനയരംഗത്ത് മാള അരവിന്ദൻ പ്രസിദ്ധനായി. [[എന്റെ ഗ്രാമം]], [[തറവാട്]], [[അധികാരം]], [[ആളൊരുങ്ങി അരങ്ങൊരുങ്ങി]], [[തടവറ]], [[മീശമാധവൻ]] എന്നിവ പ്രധാനചിത്രങ്ങളാണ്. [[പപ്പു]] മാള [[ജഗതി ശ്രീകുമാർ|ജഗതി]] എന്ന ഒരു സിനിമ തന്നെ ഇറങ്ങിയിരുന്നു. 40 വർഷത്തെ സിനിമ ജീവിതത്തിൽ 650 ലേറെ സിനിമകളിൽ അഭിനയിച്ചു.<ref>{{Cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/movies/remembrance/518558/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2015-01-28 |archive-date=2015-01-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150129000210/http://www.mathrubhumi.com/movies/remembrance/518558/ |url-status=dead }}</ref> [[ലാൽ ബഹാദൂർ ശാസ്ത്രി (ചലച്ചിത്രം)|ലാൽ ബഹാദൂർ ശാസ്ത്രി]](2014)യാണ് അവസാനം റിലീസ് ചെയ്തത് ഓസ്‌കാർ മിമിക്‌സ് എന്ന പേരിൽ മിമിക്രി ട്രൂപ്പും നടത്തിയിരുന്നു. [[മോഹൻ ലാൽ|മോഹൻ ലാലിനൊപ്പം]] [[കണ്ടു കണ്ടറിഞ്ഞു]] എന്ന ചിത്രത്തിൽ "നീയറിഞ്ഞോ മേലേ മാനത്ത്" എന്ന ഗാനവും അദ്ദേഹം ആലപിച്ചിട്ടുണ്ട്. == അഭിനയിച്ച സിനിമകൾ == {{Div col begin|3}} # [[തളിരുകൾ]] (1967) # [[സിന്ദൂരം]] (1968) # [[ആവേശം]] (1979) # [[അറിയപ്പെടാത്ത രഹസ്യം]](1981) # [[ആരതി]](1981) # [[സ്ഫോടനം]](1981) # [[പൂവിരിയും പുലരി]](1982) # [[ബെൽറ്റ് മത്തായി]](1983) # [[തത്തമ്മേ പൂച്ച പൂച്ച]](1984) # [[കൂട്ടിന്നിളം കിളി]](1984) # [[കളിയിൽ അല്പം കാര്യം]](1984) # [[വെള്ളരിക്ക പട്ടണം]](1985) # [[പ്രേമലേഖനം (ചലച്ചിത്രം)|പ്രേമലേഖനം]](1985) # [[കൂടും തേടി]](1985) # [[അക്കരെ നിന്നൊരു മാരൻ]](1985) # [[മകൻ എന്റെ മകൻ]](1985) # [[ഒരു നോക്കു കാണാൻ]](1985) # [[കണ്ടു കണ്ടറിഞ്ഞു]](1985) # [[രേവതിക്കൊരു പാവക്കുട്ടി]](1986) # [[ഒപ്പം ഒപ്പത്തിനൊപ്പം]](1986) # [[കുഞ്ഞാറ്റക്കിളികൾ]](1986) # [[ക്ഷമിച്ചു എന്നൊരു വാക്ക്]](1986) # [[അടുക്കാൻ എന്തെളുപ്പം]](1986) # [[മഞ്ഞ മന്ദാരങ്ങൾ]](1987) # [[പട്ടണപ്രവേശം]](1988) # [[മൂന്നാം മുറ]](1988) # [[ലൂസ് ലൂസ് അരപ്പിരി ലൂസ്]](1988) # [[ജന്മാന്തരം]](1988) # [[പുതിയ കരുക്കൾ]](1989) # [[മഹായാനം]](1989) # [[സന്ദേശം]](1991) # [[മിമിക്സ് പരേഡ് (ചലച്ചിത്രം)|മിമിക്സ് പരേഡ്]](1991) # [[ഗാനമേള (ചലച്ചിത്രം)|ഗാനമേള]](1991) # [[ഉത്സവമേളം]](1992) # [[മാന്ത്രികച്ചെപ്പ്]](1992) # [[പൊന്നുച്ചാമി]](1993) # [[കസ്റ്റംസ് ഡയറി]](1993) # [[ആഗ്നേയം]](1993) # [[വധു ഡോക്ടറാണ്]](1994) # [[പിൻ‌ഗാമി]](1994) # [[പുതുക്കോട്ടയിലെ പുതുമണവാളൻ]](1995) # [[മഴവിൽക്കൂടാരം]](1995) # [[കൊക്കരക്കോ]](1995) # [[അഗ്നിദേവൻ (ചലച്ചിത്രം)|അഗ്നിദേവൻ]](1995) # [[ഒരു അഭിഭാഷകന്റെ കേസ് ഡയറി]](1995) # [[സാമൂഹ്യപാഠം]](1996) # [[എക്സ്ക്യൂസ് മി ഏതു കോളേജിലാ]](1996) # [[കല്യാണ ഉണ്ണികൾ]](1997) # [[കളിയൂഞ്ഞാൽ]](1997) # [[ഹിറ്റ്ലർ ബ്രതേഴ്സ്]](1997) # [[ഗജരാജ മന്ത്രം]](1997) # [[ഇക്കരയെന്റെ മാനസം]](1997) # [[മജീഷ്യൻ മഹേന്ദ്രലാൽ ഫ്രം ഡെൽഹി]](1998) # [[കന്മദം]](1998) # [[ആയിരം മേനി]](1999) # [[വർണ്ണ കാഴ്ചകൾ]](2000) # [[കൊച്ചു കൊച്ചു സന്തോഷങ്ങൾ]](2000) # [[ജോക്കർ]](2000) # [[ആന്ദോളനം]](2001) # [[വാൽക്കണ്ണാടി (ചലച്ചിത്രം)|വാൽക്കണ്ണാടി]](2002) # [[ഊമപ്പെണ്ണിനു ഉരിയാടപ്പയ്യൻ]](2002) # [[ജഗതി ജഗതീഷ് ഇൻ ടൌൺ]](2002) # [[മീശമാധവൻ]](2002) # [[മുല്ലവള്ളിയും തേന്മാവും]](2003) # [[പട്ടാളം (ചലച്ചിത്രം)|പട്ടാളം]](2003) # [[വരും വരുന്നു വരുന്നു]](2003) # [[ഞാൻ സൽപ്പേര് രാമൻ കുട്ടി]](2004) # [[പെരുമഴക്കാലം]](2004) # [[രസികൻ]](2004) # [[ഫിം‌ഗർ പ്രിന്റ്]](2005) # [[ഗോഡ് ഫോർ സെയിൽ]] (2013) # [[കാർണിവൽ]] # [[കേളി]] # [[കിഴക്കുണരും പക്ഷി]] # [[ചമ്പക്കുളം തച്ചൻ]] # [[കോട്ടയം കുഞ്ഞച്ചൻ]] # [[ആളൊരുങ്ങി അരങ്ങൊരുങ്ങി]] # [[പൂച്ചക്കൊരു മുക്കുത്തി]] # [[വെങ്കലം (ചലച്ചിത്രം)|വെങ്കലം]] # [[അങ്കിൾ ബൺ]] # [[ഉപ്പുകണ്ടം ബ്രദേഴ്‌സ്]] # [[ട്വീറ്റ് ഫോർ ടാറ്റ്]] # [[ഭൂതക്കണ്ണാടി]] # [[കൊച്ചു കൊച്ചു സന്തോഷങ്ങൾ]] # [[മധുര നൊമ്പരക്കാറ്റ്]] # [[വധു ഡോക്ടറാണ്]] # [[സേതുരാമയ്യർ സി.ബി.ഐ.]] # [[പുണ്യാളൻ അഗർബത്തീസ്]] # [[ലാൽ ബഹാദൂർ ശാസ്ത്രി (ചലച്ചിത്രം)|ലാൽ ബഹാദൂർ ശാസ്ത്രി]] (2014) {{Div col end}}90 മസാല റിപ്പബ്ലിക് (2014) ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== * മികച്ച നടനുള്ള സംസ്ഥാന അവാർഡ് (സൂര്യസോമയുടെ നിധി എന്ന നാടകത്തിലെ അഭിനയത്തിന്) * [[താറാവ്‌ (ചലച്ചിത്രം)|താറാവ്]] എന്ന സിനിമയിലെ അഭിനയത്തിനു സഹനടനുള്ള സംസ്‌ഥാനപുരസ്‌കാരം ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട് <ref>http://www.mangalam.com/print-edition/keralam/277140{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ് അവാർഡ് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. == കുടുംബം == എക്സൈസ് ഉദ്യോഗസ്ഥനായിരുന്ന താനാട്ട് അയ്യപ്പന്റെയും അധ്യാപികയായിരുന്ന പൊന്നമ്മയുടെയും നാലുമക്കളിൽ മൂത്തവനായിരുന്നു അരവിന്ദൻ. സൗദാമിനി, പരേതനായ രാമനാഥൻ (2004-ൽ അന്തരിച്ചു), പ്രകാശൻ എന്നിവരായിരുന്നു സഹോദരങ്ങൾ. ഗീതയാണ് ഭാര്യ. 1971-ലായിരുന്നു ഇവരുടെ വിവാഹം. വിവാഹത്തിനുമുമ്പ് [[ക്രിസ്തുമതം|ക്രിസ്തുമതവിശ്വാസിയായിരുന്ന]] ഗീതയുടെ യഥാർത്ഥ പേര് അന്നയെന്നായിരുന്നു. ഇവർക്ക് കല, കിഷോർ (മുത്തു) എന്നീ രണ്ട് മക്കളുണ്ട്. == മരണം == 2015 ജനുവരി 28-ന് രാവിലെ ആറുമണിയോടെ [[കോയമ്പത്തൂർ|കോയമ്പത്തൂരിലെ]] കോവൈ മെഡിക്കൽ സെന്റർ ആശുപത്രിയിൽ വച്ച് മാള അരവിന്ദൻ അന്തരിച്ചു. 75 വയസ്സായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്. <ref>{{Cite web |url=http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=18301095&programId=1073753760&tabId=11&contentType=EDITORIAL&BV_ID=@@@ |title=മലയാളമനോരമയിലെ വാർത്ത |access-date=2015-01-28 |archive-date=2015-01-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150131064643/http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=18301095&programId=1073753760&tabId=11&contentType=EDITORIAL&BV_ID=@@@ |url-status=dead }}</ref> ഏറെക്കാലമായി [[പ്രമേഹം|പ്രമേഹവും]] ഹൃദയസംബന്ധമായ അസുഖങ്ങളും കാരണം ബുദ്ധിമുട്ടിയിരുന്ന അദ്ദേഹത്തെ [[വടക്കാഞ്ചേരി]]യിൽ ഒരു സിനിമാ ഷൂട്ടിംഗിനിടയിൽ പെട്ടെന്നുണ്ടായ ഹൃദയാഘാതത്തെത്തുടർന്ന് സമീപത്തെ ആശുപത്രിയിലാക്കിയതായിരുന്നു. തുടർന്ന് വിദഗ്ദ്ധചികിത്സയ്ക്കായി കോയമ്പത്തൂരിലെത്തിച്ച അദ്ദേഹത്തിന് അടിയന്തര ശസ്ത്രക്രിയ നടത്തി. പിന്നീട് ആരോഗ്യനിലയിൽ ആദ്യം നേരിയ പുരോഗതിയുണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും വീണ്ടും ഹൃദയാഘാതമുണ്ടായതോടെ ആരോഗ്യനില വഷളാകുകയും തുടർന്ന് മരണം സംഭവിക്കുകയുമായിരുന്നു. മൃതദേഹം മാളയിലെ വീട്ടിലെത്തിച്ച് അവിടെ പൊതുദർശനത്തിന് വച്ചശേഷം പൂർണ ഔദ്യോഗികബഹുമതികളോടെ വീട്ടുവളപ്പിൽ സംസ്കരിച്ചു. നിരവധി പ്രമുഖരാണ് അദ്ദേഹത്തെ അവസാനമായി ഒരുനോക്ക് കാണാൻ തടിച്ചുകൂടിയത്. == അവലംബം == {{reflist|2}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == *[http://www.imdb.com/name/nm0033245/ മാള അരവിന്ദനെ കുറിച്ച് ഐഎംഡിബിയിൽ] *[http://www.weblokam.com/cinema/firstshot/2001_06/mala.htm വെബ്‌ലോകം അഭിമുഖം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051128010419/http://www.weblokam.com/cinema/firstshot/2001_06/mala.htm |date=2005-11-28 }} [[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:തബല വിദ്വാന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളനാടകനടന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാള ഹാസ്യനടന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:1940-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:2015-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജനുവരി 15-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജനുവരി 28-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂരിൽ നിന്നുള്ള ചലച്ചിത്രപ്രവർത്തകർ]] 9ep2ie7tv2dv72d90qyedrple2tacdd 4682130 4682127 2026-11-01T20:41:06Z ~2026-58142-30 224875 4682130 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Mala Aravindan}} {{Infobox Celebrity | name = മാള അരവിന്ദൻ | image =മാള അരവിന്ദൻ.png | birth_date = {{birth date|1940|01|15}} | birth_place = [[എറണാകുളം]], [[കേരളം]] | death_date = {{death date and age|2015|01|28|1940|01|15}} | death_place = [[കോയമ്പത്തൂർ]], [[തമിഴ്‌നാട്]] | occupation = ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ്, നാടക നടൻ, തബലിസ്റ്റ് | spouse = ഗീത (അന്ന) | children = കിഷോർ (മുത്തു), കല | salary = | networth = | website = }} മലയാള സിനിമ - നാടക അഭിനേതാവായിരുന്നു '''മാള അരവിന്ദൻ'''([[ജനുവരി 15]], [[1940]] - [[ജനുവരി 28]], [[2015]]). പ്രധാനമായും ഹാസ്യ വേഷങ്ങളായിരുന്നു സിനിമയിൽ അദ്ദേഹം കൈകാര്യം ചെയ്തിരുന്നത്. സൂര്യസോമയുടെ നിധി എന്ന നാടകത്തിലെ അഭിനയത്തിന് മികച്ച നടനുള്ള സംസ്ഥാന അവാർഡ് നേടിയിട്ടുണ്ട്. ഈ നാടകത്തിൽ ദമോദരവാര്യർ എന്ന കഥാപാത്രം ജനശ്രദ്ധയാകർഷിച്ചു. നാടകത്തിന് കേരള സർക്കാരിന്റെ പ്രഥമ അവാർഡിനാണ് അദ്ദേഹം അർഹനായത്. S P പിള്ള ,മുതുക്കുളം, വാണക്കുറ്റി, == ജീവിതരേഖ == [[എറണാകുളം]] ജില്ലയിൽ [[വടവുകോട്]] എന്ന സ്ഥലത്ത് എക്‌സൈസ് ഉദ്യോഗസ്ഥനായ താനാട്ട് അയ്യപ്പന്റേയും [[സ്കൂൾ]] അധ്യാപികയായ പൊന്നമ്മയുടെയും മൂത്ത മകനായിട്ടാണ് അരവിന്ദൻ ജനിച്ചത്. ചെറുപ്പകാലത്ത് തബലിസ്റ്റ് ആയിരുന്ന അരവിന്ദൻ നാടകത്തിലൂടെയാണ് അഭിനയരംഗത്തേക്ക് എത്തുന്നത്. ആദ്യം നാടകങ്ങളിൽ അണിയറയിൽ തബലിസ്റ്റ് ആയിരുന്നു <ref>{{Cite web |url=http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?articleType=movies&contentType=EDITORIAL&contentId=681482&programId=1073961513&catOid=-1073750826&BV_ID=@@@ |title=മലയാളമനോരമയിലെ ലേഖനം |access-date=2008-09-04 |archive-date=2009-02-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090221010355/http://manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?articleType=movies&contentType=EDITORIAL&contentId=681482&programId=1073961513&catOid=-1073750826&BV_ID=@@@ |url-status=dead }}</ref>. ഏഴാം ക്ലാസിൽ പഠിക്കുമ്പോൾ അച്ഛനെ നഷ്ടപ്പെട്ട ശേഷം സംഗീതാധ്യാപികയായ മാതാവിന്റെ ഒപ്പം [[മാള]]യിലെ വടമയ്ക്കടുത്ത് കോട്ടവാതിലിൽ == അഭിനയവേദി == കാട്ടൂർ ബാലന്റെ ''താളവട്ടം'' എന്ന നാടകത്തിൽ പകരക്കാരാനായാണ് അഭിനയരംഗത്തേക്ക് കടന്ന് വരുന്നത്. ആദ്യം ചെറിയ നാടകങ്ങളിൽ അഭിനയിച്ച അരവിന്ദൻ പിന്നീട് പ്രൊഫഷണൽ നാടകവേദികളിൽ അഭിനയിക്കാൻ തുടങ്ങി. കേരളത്തിലെ പ്രധാന നാടക കമ്പനികളായ [[കോട്ടയം നാഷണൽ തിയേറ്റേഴ്സ്]], [[പെരുമ്പാവൂർ നാടകശാ‍ല]], [[സൂര്യസോമ]] എന്നിവരുടെ നാടകങ്ങളിൽ ഒട്ടേറെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. നാടകത്തിന് കേരള സർക്കാർ ആദ്യമായി അവാർഡ് ഏർപ്പെടുത്തിയപ്പോൾ [[എസ്.എൽ. പുരം സദാനന്ദൻ]] നേതൃത്വം നൽകുന്ന സൂര്യസോമയുടെ ''നിധി''യിലെ അഭിനയത്തിന് ഏറ്റവും മികച്ച നടനുള്ള അവാർഡും ലഭിച്ചു.<ref>{{Cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/specials/mala_aravindan/518608/index.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2015-01-28 |archive-date=2015-01-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150129000112/http://www.mathrubhumi.com/specials/mala_aravindan/518608/index.html |url-status=dead }}</ref> 15 വർഷം നടകത്തിൽ പ്രവർത്തിച്ചു. രസന എന്ന നാടകത്തിൽ ചെല്ലപ്പൻ എന്ന മന്ദബുദ്ധിയായി അഭിനയിക്കുന്നതിൽ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടതാണ് സിനിമ രംഗത്തേക്ക് പ്രവേശനം ലഭിച്ചത്. 1967-ൽ അഭിനയിച്ച തളിരുകളാണ് ആദ്യ സിനിമയെങ്ങിലും ആദ്യമായി തിയറ്ററുകളിലെത്തിയത് 1968 ൽ ഡോ. ബാലകൃഷ്ണന്റെ [[സിന്ദൂരം]] എന്ന ചിത്രമാണ്.<ref>http://gulf.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/gulfContentView.do?contentId=18306554&programId=6722777&BV_ID=@@@&tabId=15</ref> പിന്നീട് നിരവധി ചിത്രങ്ങളിലെ സ്വതസ്സിദ്ധമായ ഹാസ്യ ശൈലിയിലൂടെ അഭിനയരംഗത്ത് മാള അരവിന്ദൻ പ്രസിദ്ധനായി. [[എന്റെ ഗ്രാമം]], [[തറവാട്]], [[അധികാരം]], [[ആളൊരുങ്ങി അരങ്ങൊരുങ്ങി]], [[തടവറ]], [[മീശമാധവൻ]] എന്നിവ പ്രധാനചിത്രങ്ങളാണ്. [[പപ്പു]] മാള [[ജഗതി ശ്രീകുമാർ|ജഗതി]] എന്ന ഒരു സിനിമ തന്നെ ഇറങ്ങിയിരുന്നു. 40 വർഷത്തെ സിനിമ ജീവിതത്തിൽ 650 ലേറെ സിനിമകളിൽ അഭിനയിച്ചു.<ref>{{Cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/movies/remembrance/518558/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2015-01-28 |archive-date=2015-01-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150129000210/http://www.mathrubhumi.com/movies/remembrance/518558/ |url-status=dead }}</ref> [[ലാൽ ബഹാദൂർ ശാസ്ത്രി (ചലച്ചിത്രം)|ലാൽ ബഹാദൂർ ശാസ്ത്രി]](2014)യാണ് അവസാനം റിലീസ് ചെയ്തത് ഓസ്‌കാർ മിമിക്‌സ് എന്ന പേരിൽ മിമിക്രി ട്രൂപ്പും നടത്തിയിരുന്നു. [[മോഹൻ ലാൽ|മോഹൻ ലാലിനൊപ്പം]] [[കണ്ടു കണ്ടറിഞ്ഞു]] എന്ന ചിത്രത്തിൽ "നീയറിഞ്ഞോ മേലേ മാനത്ത്" എന്ന ഗാനവും അദ്ദേഹം ആലപിച്ചിട്ടുണ്ട്. == അഭിനയിച്ച സിനിമകൾ == {{Div col begin|3}} # [[തളിരുകൾ]] (1967) # [[സിന്ദൂരം]] (1968) # [[ആവേശം]] (1979) # [[അറിയപ്പെടാത്ത രഹസ്യം]](1981) # [[ആരതി]](1981) # [[സ്ഫോടനം]](1981) # [[പൂവിരിയും പുലരി]](1982) # [[ബെൽറ്റ് മത്തായി]](1983) # [[തത്തമ്മേ പൂച്ച പൂച്ച]](1984) # [[കൂട്ടിന്നിളം കിളി]](1984) # [[കളിയിൽ അല്പം കാര്യം]](1984) # [[വെള്ളരിക്ക പട്ടണം]](1985) # [[പ്രേമലേഖനം (ചലച്ചിത്രം)|പ്രേമലേഖനം]](1985) # [[കൂടും തേടി]](1985) # [[അക്കരെ നിന്നൊരു മാരൻ]](1985) # [[മകൻ എന്റെ മകൻ]](1985) # [[ഒരു നോക്കു കാണാൻ]](1985) # [[കണ്ടു കണ്ടറിഞ്ഞു]](1985) # [[രേവതിക്കൊരു പാവക്കുട്ടി]](1986) # [[ഒപ്പം ഒപ്പത്തിനൊപ്പം]](1986) # [[കുഞ്ഞാറ്റക്കിളികൾ]](1986) # [[ക്ഷമിച്ചു എന്നൊരു വാക്ക്]](1986) # [[അടുക്കാൻ എന്തെളുപ്പം]](1986) # [[മഞ്ഞ മന്ദാരങ്ങൾ]](1987) # [[പട്ടണപ്രവേശം]](1988) # [[മൂന്നാം മുറ]](1988) # [[ലൂസ് ലൂസ് അരപ്പിരി ലൂസ്]](1988) # [[ജന്മാന്തരം]](1988) # [[പുതിയ കരുക്കൾ]](1989) # [[മഹായാനം]](1989) # [[സന്ദേശം]](1991) # [[മിമിക്സ് പരേഡ് (ചലച്ചിത്രം)|മിമിക്സ് പരേഡ്]](1991) # [[ഗാനമേള (ചലച്ചിത്രം)|ഗാനമേള]](1991) # [[ഉത്സവമേളം]](1992) # [[മാന്ത്രികച്ചെപ്പ്]](1992) # [[പൊന്നുച്ചാമി]](1993) # [[കസ്റ്റംസ് ഡയറി]](1993) # [[ആഗ്നേയം]](1993) # [[വധു ഡോക്ടറാണ്]](1994) # [[പിൻ‌ഗാമി]](1994) # [[പുതുക്കോട്ടയിലെ പുതുമണവാളൻ]](1995) # [[മഴവിൽക്കൂടാരം]](1995) # [[കൊക്കരക്കോ]](1995) # [[അഗ്നിദേവൻ (ചലച്ചിത്രം)|അഗ്നിദേവൻ]](1995) # [[ഒരു അഭിഭാഷകന്റെ കേസ് ഡയറി]](1995) # [[സാമൂഹ്യപാഠം]](1996) # [[എക്സ്ക്യൂസ് മി ഏതു കോളേജിലാ]](1996) # [[കല്യാണ ഉണ്ണികൾ]](1997) # [[കളിയൂഞ്ഞാൽ]](1997) # [[ഹിറ്റ്ലർ ബ്രതേഴ്സ്]](1997) # [[ഗജരാജ മന്ത്രം]](1997) # [[ഇക്കരയെന്റെ മാനസം]](1997) # [[മജീഷ്യൻ മഹേന്ദ്രലാൽ ഫ്രം ഡെൽഹി]](1998) # [[കന്മദം]](1998) # [[ആയിരം മേനി]](1999) # [[വർണ്ണ കാഴ്ചകൾ]](2000) # [[കൊച്ചു കൊച്ചു സന്തോഷങ്ങൾ]](2000) # [[ജോക്കർ]](2000) # [[ആന്ദോളനം]](2001) # [[വാൽക്കണ്ണാടി (ചലച്ചിത്രം)|വാൽക്കണ്ണാടി]](2002) # [[ഊമപ്പെണ്ണിനു ഉരിയാടപ്പയ്യൻ]](2002) # [[ജഗതി ജഗതീഷ് ഇൻ ടൌൺ]](2002) # [[മീശമാധവൻ]](2002) # [[മുല്ലവള്ളിയും തേന്മാവും]](2003) # [[പട്ടാളം (ചലച്ചിത്രം)|പട്ടാളം]](2003) # [[വരും വരുന്നു വരുന്നു]](2003) # [[ഞാൻ സൽപ്പേര് രാമൻ കുട്ടി]](2004) # [[പെരുമഴക്കാലം]](2004) # [[രസികൻ]](2004) # [[ഫിം‌ഗർ പ്രിന്റ്]](2005) # [[ഗോഡ് ഫോർ സെയിൽ]] (2013) # [[കാർണിവൽ]] # [[കേളി]] # [[കിഴക്കുണരും പക്ഷി]] # [[ചമ്പക്കുളം തച്ചൻ]] # [[കോട്ടയം കുഞ്ഞച്ചൻ]] # [[ആളൊരുങ്ങി അരങ്ങൊരുങ്ങി]] # [[പൂച്ചക്കൊരു മുക്കുത്തി]] # [[വെങ്കലം (ചലച്ചിത്രം)|വെങ്കലം]] # [[അങ്കിൾ ബൺ]] # [[ഉപ്പുകണ്ടം ബ്രദേഴ്‌സ്]] # [[ട്വീറ്റ് ഫോർ ടാറ്റ്]] # [[ഭൂതക്കണ്ണാടി]] # [[കൊച്ചു കൊച്ചു സന്തോഷങ്ങൾ]] # [[മധുര നൊമ്പരക്കാറ്റ്]] # [[വധു ഡോക്ടറാണ്]] # [[സേതുരാമയ്യർ സി.ബി.ഐ.]] # [[പുണ്യാളൻ അഗർബത്തീസ്]] # [[ലാൽ ബഹാദൂർ ശാസ്ത്രി (ചലച്ചിത്രം)|ലാൽ ബഹാദൂർ ശാസ്ത്രി]] (2014) {{Div col end}}90 മസാല റിപ്പബ്ലിക് (2014) ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== * മികച്ച നടനുള്ള സംസ്ഥാന അവാർഡ് (സൂര്യസോമയുടെ നിധി എന്ന നാടകത്തിലെ അഭിനയത്തിന്) * [[താറാവ്‌ (ചലച്ചിത്രം)|താറാവ്]] എന്ന സിനിമയിലെ അഭിനയത്തിനു സഹനടനുള്ള സംസ്‌ഥാനപുരസ്‌കാരം ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട് <ref>http://www.mangalam.com/print-edition/keralam/277140{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ് അവാർഡ് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. == കുടുംബം == എക്സൈസ് ഉദ്യോഗസ്ഥനായിരുന്ന താനാട്ട് അയ്യപ്പന്റെയും അധ്യാപികയായിരുന്ന പൊന്നമ്മയുടെയും നാലുമക്കളിൽ മൂത്തവനായിരുന്നു അരവിന്ദൻ. സൗദാമിനി, പരേതനായ രാമനാഥൻ (2004-ൽ അന്തരിച്ചു), പ്രകാശൻ എന്നിവരായിരുന്നു സഹോദരങ്ങൾ. ഗീതയാണ് ഭാര്യ. 1971-ലായിരുന്നു ഇവരുടെ വിവാഹം. വിവാഹത്തിനുമുമ്പ് [[ക്രിസ്തുമതം|ക്രിസ്തുമതവിശ്വാസിയായിരുന്ന]] ഗീതയുടെ യഥാർത്ഥ പേര് അന്നയെന്നായിരുന്നു. ഇവർക്ക് കല, കിഷോർ (മുത്തു) എന്നീ രണ്ട് മക്കളുണ്ട്. == മരണം == 2015 ജനുവരി 28-ന് രാവിലെ ആറുമണിയോടെ [[കോയമ്പത്തൂർ|കോയമ്പത്തൂരിലെ]] കോവൈ മെഡിക്കൽ സെന്റർ ആശുപത്രിയിൽ വച്ച് മാള അരവിന്ദൻ അന്തരിച്ചു. 75 വയസ്സായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്. <ref>{{Cite web |url=http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=18301095&programId=1073753760&tabId=11&contentType=EDITORIAL&BV_ID=@@@ |title=മലയാളമനോരമയിലെ വാർത്ത |access-date=2015-01-28 |archive-date=2015-01-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150131064643/http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=18301095&programId=1073753760&tabId=11&contentType=EDITORIAL&BV_ID=@@@ |url-status=dead }}</ref> ഏറെക്കാലമായി [[പ്രമേഹം|പ്രമേഹവും]] ഹൃദയസംബന്ധമായ അസുഖങ്ങളും കാരണം ബുദ്ധിമുട്ടിയിരുന്ന അദ്ദേഹത്തെ [[വടക്കാഞ്ചേരി]]യിൽ ഒരു സിനിമാ ഷൂട്ടിംഗിനിടയിൽ പെട്ടെന്നുണ്ടായ ഹൃദയാഘാതത്തെത്തുടർന്ന് സമീപത്തെ ആശുപത്രിയിലാക്കിയതായിരുന്നു. തുടർന്ന് വിദഗ്ദ്ധചികിത്സയ്ക്കായി കോയമ്പത്തൂരിലെത്തിച്ച അദ്ദേഹത്തിന് അടിയന്തര ശസ്ത്രക്രിയ നടത്തി. പിന്നീട് ആരോഗ്യനിലയിൽ ആദ്യം നേരിയ പുരോഗതിയുണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും വീണ്ടും ഹൃദയാഘാതമുണ്ടായതോടെ ആരോഗ്യനില വഷളാകുകയും തുടർന്ന് മരണം സംഭവിക്കുകയുമായിരുന്നു. മൃതദേഹം മാളയിലെ വീട്ടിലെത്തിച്ച് അവിടെ പൊതുദർശനത്തിന് വച്ചശേഷം പൂർണ ഔദ്യോഗികബഹുമതികളോടെ വീട്ടുവളപ്പിൽ സംസ്കരിച്ചു. നിരവധി പ്രമുഖരാണ് അദ്ദേഹത്തെ അവസാനമായി ഒരുനോക്ക് കാണാൻ തടിച്ചുകൂടിയത്. == അവലംബം == {{reflist|2}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == *[http://www.imdb.com/name/nm0033245/ മാള അരവിന്ദനെ കുറിച്ച് ഐഎംഡിബിയിൽ] *[http://www.weblokam.com/cinema/firstshot/2001_06/mala.htm വെബ്‌ലോകം അഭിമുഖം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051128010419/http://www.weblokam.com/cinema/firstshot/2001_06/mala.htm |date=2005-11-28 }} [[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:തബല വിദ്വാന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളനാടകനടന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാള ഹാസ്യനടന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:1940-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:2015-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജനുവരി 15-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജനുവരി 28-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂരിൽ നിന്നുള്ള ചലച്ചിത്രപ്രവർത്തകർ]] 1k4onid4vx3vnmnki4h9og9urzznxrc 4682134 4682130 2026-11-01T20:53:47Z ~2026-58142-30 224875 /* */ 4682134 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Mala Aravindan}} {{Infobox Celebrity | name = മാള അരവിന്ദൻ | image =മാള അരവിന്ദൻ.png | birth_date = {{birth date|1940|01|15}} | birth_place = [[എറണാകുളം]], [[കേരളം]] | death_date = {{death date and age|2015|01|28|1940|01|15}} | death_place = [[കോയമ്പത്തൂർ]], [[തമിഴ്‌നാട്]] | occupation = ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ്, നാടക നടൻ, തബലിസ്റ്റ് | spouse = ഗീത (അന്ന) | children = കിഷോർ (മുത്തു), കല | salary = | networth = | website = }} മലയാള സിനിമ - നാടക അഭിനേതാവായിരുന്നു '''മാള അരവിന്ദൻ'''([[ജനുവരി 15]], [[1940]] - [[ജനുവരി 28]], [[2015]]). പ്രധാനമായും ഹാസ്യ വേഷങ്ങളായിരുന്നു സിനിമയിൽ അദ്ദേഹം കൈകാര്യം ചെയ്തിരുന്നത്. സൂര്യസോമയുടെ നിധി എന്ന നാടകത്തിലെ അഭിനയത്തിന് മികച്ച നടനുള്ള സംസ്ഥാന അവാർഡ് നേടിയിട്ടുണ്ട്. ഈ നാടകത്തിൽ ദമോദരവാര്യർ എന്ന കഥാപാത്രം ജനശ്രദ്ധയാകർഷിച്ചു. നാടകത്തിന് കേരള സർക്കാരിന്റെ പ്രഥമ അവാർഡിനാണ് അദ്ദേഹം അർഹനായത്. S P പിള്ള ,മുതുക്കുളം,പിജെ ആന്റണി, തിലകൻ എന്നിവരോടെപ്പം നാടകങ്ങളിൽ നിറഞ്ഞാടിയ കലാകാരനായിരുന്നു മാള അരവിന്ദൻ , == ജീവിതരേഖ == [[എറണാകുളം]] ജില്ലയിൽ [[വടവുകോട്]] എന്ന സ്ഥലത്ത് എക്‌സൈസ് ഉദ്യോഗസ്ഥനായ താനാട്ട് അയ്യപ്പന്റേയും [[സ്കൂൾ]] അധ്യാപികയായ പൊന്നമ്മയുടെയും മൂത്ത മകനായിട്ടാണ് അരവിന്ദൻ ജനിച്ചത്. ചെറുപ്പകാലത്ത് തബലിസ്റ്റ് ആയിരുന്ന അരവിന്ദൻ നാടകത്തിലൂടെയാണ് അഭിനയരംഗത്തേക്ക് എത്തുന്നത്. ആദ്യം നാടകങ്ങളിൽ അണിയറയിൽ തബലിസ്റ്റ് ആയിരുന്നു <ref>{{Cite web |url=http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?articleType=movies&contentType=EDITORIAL&contentId=681482&programId=1073961513&catOid=-1073750826&BV_ID=@@@ |title=മലയാളമനോരമയിലെ ലേഖനം |access-date=2008-09-04 |archive-date=2009-02-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090221010355/http://manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?articleType=movies&contentType=EDITORIAL&contentId=681482&programId=1073961513&catOid=-1073750826&BV_ID=@@@ |url-status=dead }}</ref>. ഏഴാം ക്ലാസിൽ പഠിക്കുമ്പോൾ അച്ഛനെ നഷ്ടപ്പെട്ട ശേഷം സംഗീതാധ്യാപികയായ മാതാവിന്റെ ഒപ്പം [[മാള]]യിലെ വടമയ്ക്കടുത്ത് കോട്ടവാതിലിൽ == അഭിനയവേദി == കാട്ടൂർ ബാലന്റെ ''താളവട്ടം'' എന്ന നാടകത്തിൽ പകരക്കാരാനായാണ് അഭിനയരംഗത്തേക്ക് കടന്ന് വരുന്നത്. ആദ്യം ചെറിയ നാടകങ്ങളിൽ അഭിനയിച്ച അരവിന്ദൻ പിന്നീട് പ്രൊഫഷണൽ നാടകവേദികളിൽ അഭിനയിക്കാൻ തുടങ്ങി. കേരളത്തിലെ പ്രധാന നാടക കമ്പനികളായ [[കോട്ടയം നാഷണൽ തിയേറ്റേഴ്സ്]], [[പെരുമ്പാവൂർ നാടകശാ‍ല]], [[സൂര്യസോമ]] എന്നിവരുടെ നാടകങ്ങളിൽ ഒട്ടേറെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. നാടകത്തിന് കേരള സർക്കാർ ആദ്യമായി അവാർഡ് ഏർപ്പെടുത്തിയപ്പോൾ [[എസ്.എൽ. പുരം സദാനന്ദൻ]] നേതൃത്വം നൽകുന്ന സൂര്യസോമയുടെ ''നിധി''യിലെ അഭിനയത്തിന് ഏറ്റവും മികച്ച നടനുള്ള അവാർഡും ലഭിച്ചു.<ref>{{Cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/specials/mala_aravindan/518608/index.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2015-01-28 |archive-date=2015-01-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150129000112/http://www.mathrubhumi.com/specials/mala_aravindan/518608/index.html |url-status=dead }}</ref> 15 വർഷം നടകത്തിൽ പ്രവർത്തിച്ചു. രസന എന്ന നാടകത്തിൽ ചെല്ലപ്പൻ എന്ന മന്ദബുദ്ധിയായി അഭിനയിക്കുന്നതിൽ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടതാണ് സിനിമ രംഗത്തേക്ക് പ്രവേശനം ലഭിച്ചത്. 1967-ൽ അഭിനയിച്ച തളിരുകളാണ് ആദ്യ സിനിമയെങ്ങിലും ആദ്യമായി തിയറ്ററുകളിലെത്തിയത് 1968 ൽ ഡോ. ബാലകൃഷ്ണന്റെ [[സിന്ദൂരം]] എന്ന ചിത്രമാണ്.<ref>http://gulf.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/gulfContentView.do?contentId=18306554&programId=6722777&BV_ID=@@@&tabId=15</ref> പിന്നീട് നിരവധി ചിത്രങ്ങളിലെ സ്വതസ്സിദ്ധമായ ഹാസ്യ ശൈലിയിലൂടെ അഭിനയരംഗത്ത് മാള അരവിന്ദൻ പ്രസിദ്ധനായി. [[എന്റെ ഗ്രാമം]], [[തറവാട്]], [[അധികാരം]], [[ആളൊരുങ്ങി അരങ്ങൊരുങ്ങി]], [[തടവറ]], [[മീശമാധവൻ]] എന്നിവ പ്രധാനചിത്രങ്ങളാണ്. [[പപ്പു]] മാള [[ജഗതി ശ്രീകുമാർ|ജഗതി]] എന്ന ഒരു സിനിമ തന്നെ ഇറങ്ങിയിരുന്നു. 40 വർഷത്തെ സിനിമ ജീവിതത്തിൽ 650 ലേറെ സിനിമകളിൽ അഭിനയിച്ചു.<ref>{{Cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/movies/remembrance/518558/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2015-01-28 |archive-date=2015-01-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150129000210/http://www.mathrubhumi.com/movies/remembrance/518558/ |url-status=dead }}</ref> [[ലാൽ ബഹാദൂർ ശാസ്ത്രി (ചലച്ചിത്രം)|ലാൽ ബഹാദൂർ ശാസ്ത്രി]](2014)യാണ് അവസാനം റിലീസ് ചെയ്തത് ഓസ്‌കാർ മിമിക്‌സ് എന്ന പേരിൽ മിമിക്രി ട്രൂപ്പും നടത്തിയിരുന്നു. [[മോഹൻ ലാൽ|മോഹൻ ലാലിനൊപ്പം]] [[കണ്ടു കണ്ടറിഞ്ഞു]] എന്ന ചിത്രത്തിൽ "നീയറിഞ്ഞോ മേലേ മാനത്ത്" എന്ന ഗാനവും അദ്ദേഹം ആലപിച്ചിട്ടുണ്ട്. == അഭിനയിച്ച സിനിമകൾ == {{Div col begin|3}} # [[തളിരുകൾ]] (1967) # [[സിന്ദൂരം]] (1968) # [[ആവേശം]] (1979) # [[അറിയപ്പെടാത്ത രഹസ്യം]](1981) # [[ആരതി]](1981) # [[സ്ഫോടനം]](1981) # [[പൂവിരിയും പുലരി]](1982) # [[ബെൽറ്റ് മത്തായി]](1983) # [[തത്തമ്മേ പൂച്ച പൂച്ച]](1984) # [[കൂട്ടിന്നിളം കിളി]](1984) # [[കളിയിൽ അല്പം കാര്യം]](1984) # [[വെള്ളരിക്ക പട്ടണം]](1985) # [[പ്രേമലേഖനം (ചലച്ചിത്രം)|പ്രേമലേഖനം]](1985) # [[കൂടും തേടി]](1985) # [[അക്കരെ നിന്നൊരു മാരൻ]](1985) # [[മകൻ എന്റെ മകൻ]](1985) # [[ഒരു നോക്കു കാണാൻ]](1985) # [[കണ്ടു കണ്ടറിഞ്ഞു]](1985) # [[രേവതിക്കൊരു പാവക്കുട്ടി]](1986) # [[ഒപ്പം ഒപ്പത്തിനൊപ്പം]](1986) # [[കുഞ്ഞാറ്റക്കിളികൾ]](1986) # [[ക്ഷമിച്ചു എന്നൊരു വാക്ക്]](1986) # [[അടുക്കാൻ എന്തെളുപ്പം]](1986) # [[മഞ്ഞ മന്ദാരങ്ങൾ]](1987) # [[പട്ടണപ്രവേശം]](1988) # [[മൂന്നാം മുറ]](1988) # [[ലൂസ് ലൂസ് അരപ്പിരി ലൂസ്]](1988) # [[ജന്മാന്തരം]](1988) # [[പുതിയ കരുക്കൾ]](1989) # [[മഹായാനം]](1989) # [[സന്ദേശം]](1991) # [[മിമിക്സ് പരേഡ് (ചലച്ചിത്രം)|മിമിക്സ് പരേഡ്]](1991) # [[ഗാനമേള (ചലച്ചിത്രം)|ഗാനമേള]](1991) # [[ഉത്സവമേളം]](1992) # [[മാന്ത്രികച്ചെപ്പ്]](1992) # [[പൊന്നുച്ചാമി]](1993) # [[കസ്റ്റംസ് ഡയറി]](1993) # [[ആഗ്നേയം]](1993) # [[വധു ഡോക്ടറാണ്]](1994) # [[പിൻ‌ഗാമി]](1994) # [[പുതുക്കോട്ടയിലെ പുതുമണവാളൻ]](1995) # [[മഴവിൽക്കൂടാരം]](1995) # [[കൊക്കരക്കോ]](1995) # [[അഗ്നിദേവൻ (ചലച്ചിത്രം)|അഗ്നിദേവൻ]](1995) # [[ഒരു അഭിഭാഷകന്റെ കേസ് ഡയറി]](1995) # [[സാമൂഹ്യപാഠം]](1996) # [[എക്സ്ക്യൂസ് മി ഏതു കോളേജിലാ]](1996) # [[കല്യാണ ഉണ്ണികൾ]](1997) # [[കളിയൂഞ്ഞാൽ]](1997) # [[ഹിറ്റ്ലർ ബ്രതേഴ്സ്]](1997) # [[ഗജരാജ മന്ത്രം]](1997) # [[ഇക്കരയെന്റെ മാനസം]](1997) # [[മജീഷ്യൻ മഹേന്ദ്രലാൽ ഫ്രം ഡെൽഹി]](1998) # [[കന്മദം]](1998) # [[ആയിരം മേനി]](1999) # [[വർണ്ണ കാഴ്ചകൾ]](2000) # [[കൊച്ചു കൊച്ചു സന്തോഷങ്ങൾ]](2000) # [[ജോക്കർ]](2000) # [[ആന്ദോളനം]](2001) # [[വാൽക്കണ്ണാടി (ചലച്ചിത്രം)|വാൽക്കണ്ണാടി]](2002) # [[ഊമപ്പെണ്ണിനു ഉരിയാടപ്പയ്യൻ]](2002) # [[ജഗതി ജഗതീഷ് ഇൻ ടൌൺ]](2002) # [[മീശമാധവൻ]](2002) # [[മുല്ലവള്ളിയും തേന്മാവും]](2003) # [[പട്ടാളം (ചലച്ചിത്രം)|പട്ടാളം]](2003) # [[വരും വരുന്നു വരുന്നു]](2003) # [[ഞാൻ സൽപ്പേര് രാമൻ കുട്ടി]](2004) # [[പെരുമഴക്കാലം]](2004) # [[രസികൻ]](2004) # [[ഫിം‌ഗർ പ്രിന്റ്]](2005) # [[ഗോഡ് ഫോർ സെയിൽ]] (2013) # [[കാർണിവൽ]] # [[കേളി]] # [[കിഴക്കുണരും പക്ഷി]] # [[ചമ്പക്കുളം തച്ചൻ]] # [[കോട്ടയം കുഞ്ഞച്ചൻ]] # [[ആളൊരുങ്ങി അരങ്ങൊരുങ്ങി]] # [[പൂച്ചക്കൊരു മുക്കുത്തി]] # [[വെങ്കലം (ചലച്ചിത്രം)|വെങ്കലം]] # [[അങ്കിൾ ബൺ]] # [[ഉപ്പുകണ്ടം ബ്രദേഴ്‌സ്]] # [[ട്വീറ്റ് ഫോർ ടാറ്റ്]] # [[ഭൂതക്കണ്ണാടി]] # [[കൊച്ചു കൊച്ചു സന്തോഷങ്ങൾ]] # [[മധുര നൊമ്പരക്കാറ്റ്]] # [[വധു ഡോക്ടറാണ്]] # [[സേതുരാമയ്യർ സി.ബി.ഐ.]] # [[പുണ്യാളൻ അഗർബത്തീസ്]] # [[ലാൽ ബഹാദൂർ ശാസ്ത്രി (ചലച്ചിത്രം)|ലാൽ ബഹാദൂർ ശാസ്ത്രി]] (2014) {{Div col end}}90 മസാല റിപ്പബ്ലിക് (2014) ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== * മികച്ച നടനുള്ള സംസ്ഥാന അവാർഡ് (സൂര്യസോമയുടെ നിധി എന്ന നാടകത്തിലെ അഭിനയത്തിന്) * [[താറാവ്‌ (ചലച്ചിത്രം)|താറാവ്]] എന്ന സിനിമയിലെ അഭിനയത്തിനു സഹനടനുള്ള സംസ്‌ഥാനപുരസ്‌കാരം ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട് <ref>http://www.mangalam.com/print-edition/keralam/277140{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ് അവാർഡ് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. == കുടുംബം == എക്സൈസ് ഉദ്യോഗസ്ഥനായിരുന്ന താനാട്ട് അയ്യപ്പന്റെയും അധ്യാപികയായിരുന്ന പൊന്നമ്മയുടെയും നാലുമക്കളിൽ മൂത്തവനായിരുന്നു അരവിന്ദൻ. സൗദാമിനി, പരേതനായ രാമനാഥൻ (2004-ൽ അന്തരിച്ചു), പ്രകാശൻ എന്നിവരായിരുന്നു സഹോദരങ്ങൾ. ഗീതയാണ് ഭാര്യ. 1971-ലായിരുന്നു ഇവരുടെ വിവാഹം. വിവാഹത്തിനുമുമ്പ് [[ക്രിസ്തുമതം|ക്രിസ്തുമതവിശ്വാസിയായിരുന്ന]] ഗീതയുടെ യഥാർത്ഥ പേര് അന്നയെന്നായിരുന്നു. ഇവർക്ക് കല, കിഷോർ (മുത്തു) എന്നീ രണ്ട് മക്കളുണ്ട്. == മരണം == 2015 ജനുവരി 28-ന് രാവിലെ ആറുമണിയോടെ [[കോയമ്പത്തൂർ|കോയമ്പത്തൂരിലെ]] കോവൈ മെഡിക്കൽ സെന്റർ ആശുപത്രിയിൽ വച്ച് മാള അരവിന്ദൻ അന്തരിച്ചു. 75 വയസ്സായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്. <ref>{{Cite web |url=http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=18301095&programId=1073753760&tabId=11&contentType=EDITORIAL&BV_ID=@@@ |title=മലയാളമനോരമയിലെ വാർത്ത |access-date=2015-01-28 |archive-date=2015-01-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150131064643/http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=18301095&programId=1073753760&tabId=11&contentType=EDITORIAL&BV_ID=@@@ |url-status=dead }}</ref> ഏറെക്കാലമായി [[പ്രമേഹം|പ്രമേഹവും]] ഹൃദയസംബന്ധമായ അസുഖങ്ങളും കാരണം ബുദ്ധിമുട്ടിയിരുന്ന അദ്ദേഹത്തെ [[വടക്കാഞ്ചേരി]]യിൽ ഒരു സിനിമാ ഷൂട്ടിംഗിനിടയിൽ പെട്ടെന്നുണ്ടായ ഹൃദയാഘാതത്തെത്തുടർന്ന് സമീപത്തെ ആശുപത്രിയിലാക്കിയതായിരുന്നു. തുടർന്ന് വിദഗ്ദ്ധചികിത്സയ്ക്കായി കോയമ്പത്തൂരിലെത്തിച്ച അദ്ദേഹത്തിന് അടിയന്തര ശസ്ത്രക്രിയ നടത്തി. പിന്നീട് ആരോഗ്യനിലയിൽ ആദ്യം നേരിയ പുരോഗതിയുണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും വീണ്ടും ഹൃദയാഘാതമുണ്ടായതോടെ ആരോഗ്യനില വഷളാകുകയും തുടർന്ന് മരണം സംഭവിക്കുകയുമായിരുന്നു. മൃതദേഹം മാളയിലെ വീട്ടിലെത്തിച്ച് അവിടെ പൊതുദർശനത്തിന് വച്ചശേഷം പൂർണ ഔദ്യോഗികബഹുമതികളോടെ വീട്ടുവളപ്പിൽ സംസ്കരിച്ചു. നിരവധി പ്രമുഖരാണ് അദ്ദേഹത്തെ അവസാനമായി ഒരുനോക്ക് കാണാൻ തടിച്ചുകൂടിയത്. == അവലംബം == {{reflist|2}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == *[http://www.imdb.com/name/nm0033245/ മാള അരവിന്ദനെ കുറിച്ച് ഐഎംഡിബിയിൽ] *[http://www.weblokam.com/cinema/firstshot/2001_06/mala.htm വെബ്‌ലോകം അഭിമുഖം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051128010419/http://www.weblokam.com/cinema/firstshot/2001_06/mala.htm |date=2005-11-28 }} [[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:തബല വിദ്വാന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളനാടകനടന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാള ഹാസ്യനടന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:1940-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:2015-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജനുവരി 15-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജനുവരി 28-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂരിൽ നിന്നുള്ള ചലച്ചിത്രപ്രവർത്തകർ]] 09y47hbprormotloskh7viibb6vgdyb 4682136 4682134 2026-11-01T21:05:16Z ~2026-58142-30 224875 /* */ 4682136 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Mala Aravindan}} {{Infobox Celebrity | name = മാള അരവിന്ദൻ | image =മാള അരവിന്ദൻ.png | birth_date = {{birth date|1940|01|15}} | birth_place = [[എറണാകുളം]], [[കേരളം]] | death_date = {{death date and age|2015|01|28|1940|01|15}} | death_place = [[കോയമ്പത്തൂർ]], [[തമിഴ്‌നാട്]] | occupation = ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ്, നാടക നടൻ, തബലിസ്റ്റ് | spouse = ഗീത (അന്ന) | children = കിഷോർ (മുത്തു), കല | salary = | networth = | website = }} മലയാള സിനിമ - നാടക അഭിനേതാവായിരുന്നു '''മാള അരവിന്ദൻ'''([[ജനുവരി 15]], [[1940]] - [[ജനുവരി 28]], [[2015]]). പ്രധാനമായും ഹാസ്യ വേഷങ്ങളായിരുന്നു സിനിമയിൽ അദ്ദേഹം കൈകാര്യം ചെയ്തിരുന്നത്. സൂര്യസോമയുടെ നിധി എന്ന നാടകത്തിലെ അഭിനയത്തിന് മികച്ച നടനുള്ള സംസ്ഥാന അവാർഡ് നേടിയിട്ടുണ്ട്. ഈ നാടകത്തിൽ ദമോദരവാര്യർ എന്ന കഥാപാത്രം ജനശ്രദ്ധയാകർഷിച്ചു. നാടകത്തിന് കേരള സർക്കാരിന്റെ പ്രഥമ അവാർഡിനാണ് അദ്ദേഹം അർഹനായത്. S P പിള്ള ,മുതുക്കുളം,പിജെ ആന്റണി, തിലകൻ എന്നിവരോടെപ്പം നാടകങ്ങളിൽ നിറഞ്ഞാടിയ കലാകാരനായിരുന്നു മാള അരവിന്ദൻ കൊടകര മാധവൻ, അന്നമനട പരമൻ , പ്രദീപ് അഷ്ടമിച്ചിറ, സുഖേഷ് മോഹൻ 'അബ്ദുള്ളക്കുട്ടി തുടങ്ങിയ കലാകാരന്മാരായിരുന്നു നാട്ടിലെ കൂട്ടുക്കാർ . == ജീവിതരേഖ == [[എറണാകുളം]] ജില്ലയിൽ [[വടവുകോട്]] എന്ന സ്ഥലത്ത് എക്‌സൈസ് ഉദ്യോഗസ്ഥനായ താനാട്ട് അയ്യപ്പന്റേയും [[സ്കൂൾ]] അധ്യാപികയായ പൊന്നമ്മയുടെയും മൂത്ത മകനായിട്ടാണ് അരവിന്ദൻ ജനിച്ചത്. ചെറുപ്പകാലത്ത് തബലിസ്റ്റ് ആയിരുന്ന അരവിന്ദൻ നാടകത്തിലൂടെയാണ് അഭിനയരംഗത്തേക്ക് എത്തുന്നത്. ആദ്യം നാടകങ്ങളിൽ അണിയറയിൽ തബലിസ്റ്റ് ആയിരുന്നു <ref>{{Cite web |url=http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?articleType=movies&contentType=EDITORIAL&contentId=681482&programId=1073961513&catOid=-1073750826&BV_ID=@@@ |title=മലയാളമനോരമയിലെ ലേഖനം |access-date=2008-09-04 |archive-date=2009-02-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090221010355/http://manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?articleType=movies&contentType=EDITORIAL&contentId=681482&programId=1073961513&catOid=-1073750826&BV_ID=@@@ |url-status=dead }}</ref>. ഏഴാം ക്ലാസിൽ പഠിക്കുമ്പോൾ അച്ഛനെ നഷ്ടപ്പെട്ട ശേഷം സംഗീതാധ്യാപികയായ മാതാവിന്റെ ഒപ്പം [[മാള]]യിലെ വടമയ്ക്കടുത്ത് കോട്ടവാതിലിൽ == അഭിനയവേദി == കാട്ടൂർ ബാലന്റെ ''താളവട്ടം'' എന്ന നാടകത്തിൽ പകരക്കാരാനായാണ് അഭിനയരംഗത്തേക്ക് കടന്ന് വരുന്നത്. ആദ്യം ചെറിയ നാടകങ്ങളിൽ അഭിനയിച്ച അരവിന്ദൻ പിന്നീട് പ്രൊഫഷണൽ നാടകവേദികളിൽ അഭിനയിക്കാൻ തുടങ്ങി. കേരളത്തിലെ പ്രധാന നാടക കമ്പനികളായ [[കോട്ടയം നാഷണൽ തിയേറ്റേഴ്സ്]], [[പെരുമ്പാവൂർ നാടകശാ‍ല]], [[സൂര്യസോമ]] എന്നിവരുടെ നാടകങ്ങളിൽ ഒട്ടേറെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. നാടകത്തിന് കേരള സർക്കാർ ആദ്യമായി അവാർഡ് ഏർപ്പെടുത്തിയപ്പോൾ [[എസ്.എൽ. പുരം സദാനന്ദൻ]] നേതൃത്വം നൽകുന്ന സൂര്യസോമയുടെ ''നിധി''യിലെ അഭിനയത്തിന് ഏറ്റവും മികച്ച നടനുള്ള അവാർഡും ലഭിച്ചു.<ref>{{Cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/specials/mala_aravindan/518608/index.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2015-01-28 |archive-date=2015-01-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150129000112/http://www.mathrubhumi.com/specials/mala_aravindan/518608/index.html |url-status=dead }}</ref> 15 വർഷം നടകത്തിൽ പ്രവർത്തിച്ചു. രസന എന്ന നാടകത്തിൽ ചെല്ലപ്പൻ എന്ന മന്ദബുദ്ധിയായി അഭിനയിക്കുന്നതിൽ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടതാണ് സിനിമ രംഗത്തേക്ക് പ്രവേശനം ലഭിച്ചത്. 1967-ൽ അഭിനയിച്ച തളിരുകളാണ് ആദ്യ സിനിമയെങ്ങിലും ആദ്യമായി തിയറ്ററുകളിലെത്തിയത് 1968 ൽ ഡോ. ബാലകൃഷ്ണന്റെ [[സിന്ദൂരം]] എന്ന ചിത്രമാണ്.<ref>http://gulf.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/gulfContentView.do?contentId=18306554&programId=6722777&BV_ID=@@@&tabId=15</ref> പിന്നീട് നിരവധി ചിത്രങ്ങളിലെ സ്വതസ്സിദ്ധമായ ഹാസ്യ ശൈലിയിലൂടെ അഭിനയരംഗത്ത് മാള അരവിന്ദൻ പ്രസിദ്ധനായി. [[എന്റെ ഗ്രാമം]], [[തറവാട്]], [[അധികാരം]], [[ആളൊരുങ്ങി അരങ്ങൊരുങ്ങി]], [[തടവറ]], [[മീശമാധവൻ]] എന്നിവ പ്രധാനചിത്രങ്ങളാണ്. [[പപ്പു]] മാള [[ജഗതി ശ്രീകുമാർ|ജഗതി]] എന്ന ഒരു സിനിമ തന്നെ ഇറങ്ങിയിരുന്നു. 40 വർഷത്തെ സിനിമ ജീവിതത്തിൽ 650 ലേറെ സിനിമകളിൽ അഭിനയിച്ചു.<ref>{{Cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/movies/remembrance/518558/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2015-01-28 |archive-date=2015-01-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150129000210/http://www.mathrubhumi.com/movies/remembrance/518558/ |url-status=dead }}</ref> [[ലാൽ ബഹാദൂർ ശാസ്ത്രി (ചലച്ചിത്രം)|ലാൽ ബഹാദൂർ ശാസ്ത്രി]](2014)യാണ് അവസാനം റിലീസ് ചെയ്തത് ഓസ്‌കാർ മിമിക്‌സ് എന്ന പേരിൽ മിമിക്രി ട്രൂപ്പും നടത്തിയിരുന്നു. [[മോഹൻ ലാൽ|മോഹൻ ലാലിനൊപ്പം]] [[കണ്ടു കണ്ടറിഞ്ഞു]] എന്ന ചിത്രത്തിൽ "നീയറിഞ്ഞോ മേലേ മാനത്ത്" എന്ന ഗാനവും അദ്ദേഹം ആലപിച്ചിട്ടുണ്ട്. == അഭിനയിച്ച സിനിമകൾ == {{Div col begin|3}} # [[തളിരുകൾ]] (1967) # [[സിന്ദൂരം]] (1968) # [[ആവേശം]] (1979) # [[അറിയപ്പെടാത്ത രഹസ്യം]](1981) # [[ആരതി]](1981) # [[സ്ഫോടനം]](1981) # [[പൂവിരിയും പുലരി]](1982) # [[ബെൽറ്റ് മത്തായി]](1983) # [[തത്തമ്മേ പൂച്ച പൂച്ച]](1984) # [[കൂട്ടിന്നിളം കിളി]](1984) # [[കളിയിൽ അല്പം കാര്യം]](1984) # [[വെള്ളരിക്ക പട്ടണം]](1985) # [[പ്രേമലേഖനം (ചലച്ചിത്രം)|പ്രേമലേഖനം]](1985) # [[കൂടും തേടി]](1985) # [[അക്കരെ നിന്നൊരു മാരൻ]](1985) # [[മകൻ എന്റെ മകൻ]](1985) # [[ഒരു നോക്കു കാണാൻ]](1985) # [[കണ്ടു കണ്ടറിഞ്ഞു]](1985) # [[രേവതിക്കൊരു പാവക്കുട്ടി]](1986) # [[ഒപ്പം ഒപ്പത്തിനൊപ്പം]](1986) # [[കുഞ്ഞാറ്റക്കിളികൾ]](1986) # [[ക്ഷമിച്ചു എന്നൊരു വാക്ക്]](1986) # [[അടുക്കാൻ എന്തെളുപ്പം]](1986) # [[മഞ്ഞ മന്ദാരങ്ങൾ]](1987) # [[പട്ടണപ്രവേശം]](1988) # [[മൂന്നാം മുറ]](1988) # [[ലൂസ് ലൂസ് അരപ്പിരി ലൂസ്]](1988) # [[ജന്മാന്തരം]](1988) # [[പുതിയ കരുക്കൾ]](1989) # [[മഹായാനം]](1989) # [[സന്ദേശം]](1991) # [[മിമിക്സ് പരേഡ് (ചലച്ചിത്രം)|മിമിക്സ് പരേഡ്]](1991) # [[ഗാനമേള (ചലച്ചിത്രം)|ഗാനമേള]](1991) # [[ഉത്സവമേളം]](1992) # [[മാന്ത്രികച്ചെപ്പ്]](1992) # [[പൊന്നുച്ചാമി]](1993) # [[കസ്റ്റംസ് ഡയറി]](1993) # [[ആഗ്നേയം]](1993) # [[വധു ഡോക്ടറാണ്]](1994) # [[പിൻ‌ഗാമി]](1994) # [[പുതുക്കോട്ടയിലെ പുതുമണവാളൻ]](1995) # [[മഴവിൽക്കൂടാരം]](1995) # [[കൊക്കരക്കോ]](1995) # [[അഗ്നിദേവൻ (ചലച്ചിത്രം)|അഗ്നിദേവൻ]](1995) # [[ഒരു അഭിഭാഷകന്റെ കേസ് ഡയറി]](1995) # [[സാമൂഹ്യപാഠം]](1996) # [[എക്സ്ക്യൂസ് മി ഏതു കോളേജിലാ]](1996) # [[കല്യാണ ഉണ്ണികൾ]](1997) # [[കളിയൂഞ്ഞാൽ]](1997) # [[ഹിറ്റ്ലർ ബ്രതേഴ്സ്]](1997) # [[ഗജരാജ മന്ത്രം]](1997) # [[ഇക്കരയെന്റെ മാനസം]](1997) # [[മജീഷ്യൻ മഹേന്ദ്രലാൽ ഫ്രം ഡെൽഹി]](1998) # [[കന്മദം]](1998) # [[ആയിരം മേനി]](1999) # [[വർണ്ണ കാഴ്ചകൾ]](2000) # [[കൊച്ചു കൊച്ചു സന്തോഷങ്ങൾ]](2000) # [[ജോക്കർ]](2000) # [[ആന്ദോളനം]](2001) # [[വാൽക്കണ്ണാടി (ചലച്ചിത്രം)|വാൽക്കണ്ണാടി]](2002) # [[ഊമപ്പെണ്ണിനു ഉരിയാടപ്പയ്യൻ]](2002) # [[ജഗതി ജഗതീഷ് ഇൻ ടൌൺ]](2002) # [[മീശമാധവൻ]](2002) # [[മുല്ലവള്ളിയും തേന്മാവും]](2003) # [[പട്ടാളം (ചലച്ചിത്രം)|പട്ടാളം]](2003) # [[വരും വരുന്നു വരുന്നു]](2003) # [[ഞാൻ സൽപ്പേര് രാമൻ കുട്ടി]](2004) # [[പെരുമഴക്കാലം]](2004) # [[രസികൻ]](2004) # [[ഫിം‌ഗർ പ്രിന്റ്]](2005) # [[ഗോഡ് ഫോർ സെയിൽ]] (2013) # [[കാർണിവൽ]] # [[കേളി]] # [[കിഴക്കുണരും പക്ഷി]] # [[ചമ്പക്കുളം തച്ചൻ]] # [[കോട്ടയം കുഞ്ഞച്ചൻ]] # [[ആളൊരുങ്ങി അരങ്ങൊരുങ്ങി]] # [[പൂച്ചക്കൊരു മുക്കുത്തി]] # [[വെങ്കലം (ചലച്ചിത്രം)|വെങ്കലം]] # [[അങ്കിൾ ബൺ]] # [[ഉപ്പുകണ്ടം ബ്രദേഴ്‌സ്]] # [[ട്വീറ്റ് ഫോർ ടാറ്റ്]] # [[ഭൂതക്കണ്ണാടി]] # [[കൊച്ചു കൊച്ചു സന്തോഷങ്ങൾ]] # [[മധുര നൊമ്പരക്കാറ്റ്]] # [[വധു ഡോക്ടറാണ്]] # [[സേതുരാമയ്യർ സി.ബി.ഐ.]] # [[പുണ്യാളൻ അഗർബത്തീസ്]] # [[ലാൽ ബഹാദൂർ ശാസ്ത്രി (ചലച്ചിത്രം)|ലാൽ ബഹാദൂർ ശാസ്ത്രി]] (2014) {{Div col end}}90 മസാല റിപ്പബ്ലിക് (2014) ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== * മികച്ച നടനുള്ള സംസ്ഥാന അവാർഡ് (സൂര്യസോമയുടെ നിധി എന്ന നാടകത്തിലെ അഭിനയത്തിന്) * [[താറാവ്‌ (ചലച്ചിത്രം)|താറാവ്]] എന്ന സിനിമയിലെ അഭിനയത്തിനു സഹനടനുള്ള സംസ്‌ഥാനപുരസ്‌കാരം ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട് <ref>http://www.mangalam.com/print-edition/keralam/277140{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ് അവാർഡ് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. == കുടുംബം == എക്സൈസ് ഉദ്യോഗസ്ഥനായിരുന്ന താനാട്ട് അയ്യപ്പന്റെയും അധ്യാപികയായിരുന്ന പൊന്നമ്മയുടെയും നാലുമക്കളിൽ മൂത്തവനായിരുന്നു അരവിന്ദൻ. സൗദാമിനി, പരേതനായ രാമനാഥൻ (2004-ൽ അന്തരിച്ചു), പ്രകാശൻ എന്നിവരായിരുന്നു സഹോദരങ്ങൾ. ഗീതയാണ് ഭാര്യ. 1971-ലായിരുന്നു ഇവരുടെ വിവാഹം. വിവാഹത്തിനുമുമ്പ് [[ക്രിസ്തുമതം|ക്രിസ്തുമതവിശ്വാസിയായിരുന്ന]] ഗീതയുടെ യഥാർത്ഥ പേര് അന്നയെന്നായിരുന്നു. ഇവർക്ക് കല, കിഷോർ (മുത്തു) എന്നീ രണ്ട് മക്കളുണ്ട്. == മരണം == 2015 ജനുവരി 28-ന് രാവിലെ ആറുമണിയോടെ [[കോയമ്പത്തൂർ|കോയമ്പത്തൂരിലെ]] കോവൈ മെഡിക്കൽ സെന്റർ ആശുപത്രിയിൽ വച്ച് മാള അരവിന്ദൻ അന്തരിച്ചു. 75 വയസ്സായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്. <ref>{{Cite web |url=http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=18301095&programId=1073753760&tabId=11&contentType=EDITORIAL&BV_ID=@@@ |title=മലയാളമനോരമയിലെ വാർത്ത |access-date=2015-01-28 |archive-date=2015-01-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150131064643/http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=18301095&programId=1073753760&tabId=11&contentType=EDITORIAL&BV_ID=@@@ |url-status=dead }}</ref> ഏറെക്കാലമായി [[പ്രമേഹം|പ്രമേഹവും]] ഹൃദയസംബന്ധമായ അസുഖങ്ങളും കാരണം ബുദ്ധിമുട്ടിയിരുന്ന അദ്ദേഹത്തെ [[വടക്കാഞ്ചേരി]]യിൽ ഒരു സിനിമാ ഷൂട്ടിംഗിനിടയിൽ പെട്ടെന്നുണ്ടായ ഹൃദയാഘാതത്തെത്തുടർന്ന് സമീപത്തെ ആശുപത്രിയിലാക്കിയതായിരുന്നു. തുടർന്ന് വിദഗ്ദ്ധചികിത്സയ്ക്കായി കോയമ്പത്തൂരിലെത്തിച്ച അദ്ദേഹത്തിന് അടിയന്തര ശസ്ത്രക്രിയ നടത്തി. പിന്നീട് ആരോഗ്യനിലയിൽ ആദ്യം നേരിയ പുരോഗതിയുണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും വീണ്ടും ഹൃദയാഘാതമുണ്ടായതോടെ ആരോഗ്യനില വഷളാകുകയും തുടർന്ന് മരണം സംഭവിക്കുകയുമായിരുന്നു. മൃതദേഹം മാളയിലെ വീട്ടിലെത്തിച്ച് അവിടെ പൊതുദർശനത്തിന് വച്ചശേഷം പൂർണ ഔദ്യോഗികബഹുമതികളോടെ വീട്ടുവളപ്പിൽ സംസ്കരിച്ചു. നിരവധി പ്രമുഖരാണ് അദ്ദേഹത്തെ അവസാനമായി ഒരുനോക്ക് കാണാൻ തടിച്ചുകൂടിയത്. == അവലംബം == {{reflist|2}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == *[http://www.imdb.com/name/nm0033245/ മാള അരവിന്ദനെ കുറിച്ച് ഐഎംഡിബിയിൽ] *[http://www.weblokam.com/cinema/firstshot/2001_06/mala.htm വെബ്‌ലോകം അഭിമുഖം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051128010419/http://www.weblokam.com/cinema/firstshot/2001_06/mala.htm |date=2005-11-28 }} [[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:തബല വിദ്വാന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളനാടകനടന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാള ഹാസ്യനടന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:1940-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:2015-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജനുവരി 15-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജനുവരി 28-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂരിൽ നിന്നുള്ള ചലച്ചിത്രപ്രവർത്തകർ]] 8af9jmuf18xtg3ebtou6w3oudjb74oe 4682138 4682136 2026-11-01T21:14:19Z ~2026-58070-27 224876 /* */ 4682138 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Mala Aravindan}} {{Infobox Celebrity | name = മാള അരവിന്ദൻ | image =മാള അരവിന്ദൻ.png | birth_date = {{birth date|1940|01|15}} | birth_place = [[എറണാകുളം]], [[കേരളം]] | death_date = {{death date and age|2015|01|28|1940|01|15}} | death_place = [[കോയമ്പത്തൂർ]], [[തമിഴ്‌നാട്]] | occupation = ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ്, നാടക നടൻ, തബലിസ്റ്റ് | spouse = ഗീത (അന്ന) | children = കിഷോർ (മുത്തു), കല | salary = | networth = | website = }} മലയാള സിനിമ - നാടക അഭിനേതാവായിരുന്നു '''മാള അരവിന്ദൻ'''([[ജനുവരി 15]], [[1940]] - [[ജനുവരി 28]], [[2015]]). പ്രധാനമായും ഹാസ്യ വേഷങ്ങളായിരുന്നു സിനിമയിൽ അദ്ദേഹം കൈകാര്യം ചെയ്തിരുന്നത്. സൂര്യസോമയുടെ നിധി എന്ന നാടകത്തിലെ അഭിനയത്തിന് മികച്ച നടനുള്ള സംസ്ഥാന അവാർഡ് നേടിയിട്ടുണ്ട്. ഈ നാടകത്തിൽ ദമോദരവാര്യർ എന്ന കഥാപാത്രം ജനശ്രദ്ധയാകർഷിച്ചു. നാടകത്തിന് കേരള സർക്കാരിന്റെ പ്രഥമ അവാർഡിനാണ് അദ്ദേഹം അർഹനായത്. S P പിള്ള ,മുതുക്കുളം,പിജെ ആന്റണി, തിലകൻ എന്നിവരോടെപ്പം നാടകങ്ങളിൽ നിറഞ്ഞാടിയ കലാകാരനായിരുന്നു മാള അരവിന്ദൻ കൊടകരമാധവൻ, അന്നമനടപരമൻ ,പ്രദീപ്അഷ്ടമിച്ചിറ, സുഖേഷ്മോഹൻ ,അബ്ദുള്ളക്കുട്ടി തുടങ്ങിയ കലാകാരന്മാരായിരുന്നു നാട്ടിലെ കൂട്ടുക്കാർ . == ജീവിതരേഖ == [[എറണാകുളം]] ജില്ലയിൽ [[വടവുകോട്]] എന്ന സ്ഥലത്ത് എക്‌സൈസ് ഉദ്യോഗസ്ഥനായ താനാട്ട് അയ്യപ്പന്റേയും [[സ്കൂൾ]] അധ്യാപികയായ പൊന്നമ്മയുടെയും മൂത്ത മകനായിട്ടാണ് അരവിന്ദൻ ജനിച്ചത്. ചെറുപ്പകാലത്ത് തബലിസ്റ്റ് ആയിരുന്ന അരവിന്ദൻ നാടകത്തിലൂടെയാണ് അഭിനയരംഗത്തേക്ക് എത്തുന്നത്. ആദ്യം നാടകങ്ങളിൽ അണിയറയിൽ തബലിസ്റ്റ് ആയിരുന്നു <ref>{{Cite web |url=http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?articleType=movies&contentType=EDITORIAL&contentId=681482&programId=1073961513&catOid=-1073750826&BV_ID=@@@ |title=മലയാളമനോരമയിലെ ലേഖനം |access-date=2008-09-04 |archive-date=2009-02-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090221010355/http://manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?articleType=movies&contentType=EDITORIAL&contentId=681482&programId=1073961513&catOid=-1073750826&BV_ID=@@@ |url-status=dead }}</ref>. ഏഴാം ക്ലാസിൽ പഠിക്കുമ്പോൾ അച്ഛനെ നഷ്ടപ്പെട്ട ശേഷം സംഗീതാധ്യാപികയായ മാതാവിന്റെ ഒപ്പം [[മാള]]യിലെ വടമയ്ക്കടുത്ത് കോട്ടവാതിലിൽ == അഭിനയവേദി == കാട്ടൂർ ബാലന്റെ ''താളവട്ടം'' എന്ന നാടകത്തിൽ പകരക്കാരാനായാണ് അഭിനയരംഗത്തേക്ക് കടന്ന് വരുന്നത്. ആദ്യം ചെറിയ നാടകങ്ങളിൽ അഭിനയിച്ച അരവിന്ദൻ പിന്നീട് പ്രൊഫഷണൽ നാടകവേദികളിൽ അഭിനയിക്കാൻ തുടങ്ങി. കേരളത്തിലെ പ്രധാന നാടക കമ്പനികളായ [[കോട്ടയം നാഷണൽ തിയേറ്റേഴ്സ്]], [[പെരുമ്പാവൂർ നാടകശാ‍ല]], [[സൂര്യസോമ]] എന്നിവരുടെ നാടകങ്ങളിൽ ഒട്ടേറെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. നാടകത്തിന് കേരള സർക്കാർ ആദ്യമായി അവാർഡ് ഏർപ്പെടുത്തിയപ്പോൾ [[എസ്.എൽ. പുരം സദാനന്ദൻ]] നേതൃത്വം നൽകുന്ന സൂര്യസോമയുടെ ''നിധി''യിലെ അഭിനയത്തിന് ഏറ്റവും മികച്ച നടനുള്ള അവാർഡും ലഭിച്ചു.<ref>{{Cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/specials/mala_aravindan/518608/index.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2015-01-28 |archive-date=2015-01-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150129000112/http://www.mathrubhumi.com/specials/mala_aravindan/518608/index.html |url-status=dead }}</ref> 15 വർഷം നടകത്തിൽ പ്രവർത്തിച്ചു. രസന എന്ന നാടകത്തിൽ ചെല്ലപ്പൻ എന്ന മന്ദബുദ്ധിയായി അഭിനയിക്കുന്നതിൽ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടതാണ് സിനിമ രംഗത്തേക്ക് പ്രവേശനം ലഭിച്ചത്. 1967-ൽ അഭിനയിച്ച തളിരുകളാണ് ആദ്യ സിനിമയെങ്ങിലും ആദ്യമായി തിയറ്ററുകളിലെത്തിയത് 1968 ൽ ഡോ. ബാലകൃഷ്ണന്റെ [[സിന്ദൂരം]] എന്ന ചിത്രമാണ്.<ref>http://gulf.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/gulfContentView.do?contentId=18306554&programId=6722777&BV_ID=@@@&tabId=15</ref> പിന്നീട് നിരവധി ചിത്രങ്ങളിലെ സ്വതസ്സിദ്ധമായ ഹാസ്യ ശൈലിയിലൂടെ അഭിനയരംഗത്ത് മാള അരവിന്ദൻ പ്രസിദ്ധനായി. [[എന്റെ ഗ്രാമം]], [[തറവാട്]], [[അധികാരം]], [[ആളൊരുങ്ങി അരങ്ങൊരുങ്ങി]], [[തടവറ]], [[മീശമാധവൻ]] എന്നിവ പ്രധാനചിത്രങ്ങളാണ്. [[പപ്പു]] മാള [[ജഗതി ശ്രീകുമാർ|ജഗതി]] എന്ന ഒരു സിനിമ തന്നെ ഇറങ്ങിയിരുന്നു. 40 വർഷത്തെ സിനിമ ജീവിതത്തിൽ 650 ലേറെ സിനിമകളിൽ അഭിനയിച്ചു.<ref>{{Cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/movies/remembrance/518558/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2015-01-28 |archive-date=2015-01-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150129000210/http://www.mathrubhumi.com/movies/remembrance/518558/ |url-status=dead }}</ref> [[ലാൽ ബഹാദൂർ ശാസ്ത്രി (ചലച്ചിത്രം)|ലാൽ ബഹാദൂർ ശാസ്ത്രി]](2014)യാണ് അവസാനം റിലീസ് ചെയ്തത് ഓസ്‌കാർ മിമിക്‌സ് എന്ന പേരിൽ മിമിക്രി ട്രൂപ്പും നടത്തിയിരുന്നു. [[മോഹൻ ലാൽ|മോഹൻ ലാലിനൊപ്പം]] [[കണ്ടു കണ്ടറിഞ്ഞു]] എന്ന ചിത്രത്തിൽ "നീയറിഞ്ഞോ മേലേ മാനത്ത്" എന്ന ഗാനവും അദ്ദേഹം ആലപിച്ചിട്ടുണ്ട്. == അഭിനയിച്ച സിനിമകൾ == {{Div col begin|3}} # [[തളിരുകൾ]] (1967) # [[സിന്ദൂരം]] (1968) # [[ആവേശം]] (1979) # [[അറിയപ്പെടാത്ത രഹസ്യം]](1981) # [[ആരതി]](1981) # [[സ്ഫോടനം]](1981) # [[പൂവിരിയും പുലരി]](1982) # [[ബെൽറ്റ് മത്തായി]](1983) # [[തത്തമ്മേ പൂച്ച പൂച്ച]](1984) # [[കൂട്ടിന്നിളം കിളി]](1984) # [[കളിയിൽ അല്പം കാര്യം]](1984) # [[വെള്ളരിക്ക പട്ടണം]](1985) # [[പ്രേമലേഖനം (ചലച്ചിത്രം)|പ്രേമലേഖനം]](1985) # [[കൂടും തേടി]](1985) # [[അക്കരെ നിന്നൊരു മാരൻ]](1985) # [[മകൻ എന്റെ മകൻ]](1985) # [[ഒരു നോക്കു കാണാൻ]](1985) # [[കണ്ടു കണ്ടറിഞ്ഞു]](1985) # [[രേവതിക്കൊരു പാവക്കുട്ടി]](1986) # [[ഒപ്പം ഒപ്പത്തിനൊപ്പം]](1986) # [[കുഞ്ഞാറ്റക്കിളികൾ]](1986) # [[ക്ഷമിച്ചു എന്നൊരു വാക്ക്]](1986) # [[അടുക്കാൻ എന്തെളുപ്പം]](1986) # [[മഞ്ഞ മന്ദാരങ്ങൾ]](1987) # [[പട്ടണപ്രവേശം]](1988) # [[മൂന്നാം മുറ]](1988) # [[ലൂസ് ലൂസ് അരപ്പിരി ലൂസ്]](1988) # [[ജന്മാന്തരം]](1988) # [[പുതിയ കരുക്കൾ]](1989) # [[മഹായാനം]](1989) # [[സന്ദേശം]](1991) # [[മിമിക്സ് പരേഡ് (ചലച്ചിത്രം)|മിമിക്സ് പരേഡ്]](1991) # [[ഗാനമേള (ചലച്ചിത്രം)|ഗാനമേള]](1991) # [[ഉത്സവമേളം]](1992) # [[മാന്ത്രികച്ചെപ്പ്]](1992) # [[പൊന്നുച്ചാമി]](1993) # [[കസ്റ്റംസ് ഡയറി]](1993) # [[ആഗ്നേയം]](1993) # [[വധു ഡോക്ടറാണ്]](1994) # [[പിൻ‌ഗാമി]](1994) # [[പുതുക്കോട്ടയിലെ പുതുമണവാളൻ]](1995) # [[മഴവിൽക്കൂടാരം]](1995) # [[കൊക്കരക്കോ]](1995) # [[അഗ്നിദേവൻ (ചലച്ചിത്രം)|അഗ്നിദേവൻ]](1995) # [[ഒരു അഭിഭാഷകന്റെ കേസ് ഡയറി]](1995) # [[സാമൂഹ്യപാഠം]](1996) # [[എക്സ്ക്യൂസ് മി ഏതു കോളേജിലാ]](1996) # [[കല്യാണ ഉണ്ണികൾ]](1997) # [[കളിയൂഞ്ഞാൽ]](1997) # [[ഹിറ്റ്ലർ ബ്രതേഴ്സ്]](1997) # [[ഗജരാജ മന്ത്രം]](1997) # [[ഇക്കരയെന്റെ മാനസം]](1997) # [[മജീഷ്യൻ മഹേന്ദ്രലാൽ ഫ്രം ഡെൽഹി]](1998) # [[കന്മദം]](1998) # [[ആയിരം മേനി]](1999) # [[വർണ്ണ കാഴ്ചകൾ]](2000) # [[കൊച്ചു കൊച്ചു സന്തോഷങ്ങൾ]](2000) # [[ജോക്കർ]](2000) # [[ആന്ദോളനം]](2001) # [[വാൽക്കണ്ണാടി (ചലച്ചിത്രം)|വാൽക്കണ്ണാടി]](2002) # [[ഊമപ്പെണ്ണിനു ഉരിയാടപ്പയ്യൻ]](2002) # [[ജഗതി ജഗതീഷ് ഇൻ ടൌൺ]](2002) # [[മീശമാധവൻ]](2002) # [[മുല്ലവള്ളിയും തേന്മാവും]](2003) # [[പട്ടാളം (ചലച്ചിത്രം)|പട്ടാളം]](2003) # [[വരും വരുന്നു വരുന്നു]](2003) # [[ഞാൻ സൽപ്പേര് രാമൻ കുട്ടി]](2004) # [[പെരുമഴക്കാലം]](2004) # [[രസികൻ]](2004) # [[ഫിം‌ഗർ പ്രിന്റ്]](2005) # [[ഗോഡ് ഫോർ സെയിൽ]] (2013) # [[കാർണിവൽ]] # [[കേളി]] # [[കിഴക്കുണരും പക്ഷി]] # [[ചമ്പക്കുളം തച്ചൻ]] # [[കോട്ടയം കുഞ്ഞച്ചൻ]] # [[ആളൊരുങ്ങി അരങ്ങൊരുങ്ങി]] # [[പൂച്ചക്കൊരു മുക്കുത്തി]] # [[വെങ്കലം (ചലച്ചിത്രം)|വെങ്കലം]] # [[അങ്കിൾ ബൺ]] # [[ഉപ്പുകണ്ടം ബ്രദേഴ്‌സ്]] # [[ട്വീറ്റ് ഫോർ ടാറ്റ്]] # [[ഭൂതക്കണ്ണാടി]] # [[കൊച്ചു കൊച്ചു സന്തോഷങ്ങൾ]] # [[മധുര നൊമ്പരക്കാറ്റ്]] # [[വധു ഡോക്ടറാണ്]] # [[സേതുരാമയ്യർ സി.ബി.ഐ.]] # [[പുണ്യാളൻ അഗർബത്തീസ്]] # [[ലാൽ ബഹാദൂർ ശാസ്ത്രി (ചലച്ചിത്രം)|ലാൽ ബഹാദൂർ ശാസ്ത്രി]] (2014) {{Div col end}}90 മസാല റിപ്പബ്ലിക് (2014) ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== * മികച്ച നടനുള്ള സംസ്ഥാന അവാർഡ് (സൂര്യസോമയുടെ നിധി എന്ന നാടകത്തിലെ അഭിനയത്തിന്) * [[താറാവ്‌ (ചലച്ചിത്രം)|താറാവ്]] എന്ന സിനിമയിലെ അഭിനയത്തിനു സഹനടനുള്ള സംസ്‌ഥാനപുരസ്‌കാരം ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട് <ref>http://www.mangalam.com/print-edition/keralam/277140{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ് അവാർഡ് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. == കുടുംബം == എക്സൈസ് ഉദ്യോഗസ്ഥനായിരുന്ന താനാട്ട് അയ്യപ്പന്റെയും അധ്യാപികയായിരുന്ന പൊന്നമ്മയുടെയും നാലുമക്കളിൽ മൂത്തവനായിരുന്നു അരവിന്ദൻ. സൗദാമിനി, പരേതനായ രാമനാഥൻ (2004-ൽ അന്തരിച്ചു), പ്രകാശൻ എന്നിവരായിരുന്നു സഹോദരങ്ങൾ. ഗീതയാണ് ഭാര്യ. 1971-ലായിരുന്നു ഇവരുടെ വിവാഹം. വിവാഹത്തിനുമുമ്പ് [[ക്രിസ്തുമതം|ക്രിസ്തുമതവിശ്വാസിയായിരുന്ന]] ഗീതയുടെ യഥാർത്ഥ പേര് അന്നയെന്നായിരുന്നു. ഇവർക്ക് കല, കിഷോർ (മുത്തു) എന്നീ രണ്ട് മക്കളുണ്ട്. == മരണം == 2015 ജനുവരി 28-ന് രാവിലെ ആറുമണിയോടെ [[കോയമ്പത്തൂർ|കോയമ്പത്തൂരിലെ]] കോവൈ മെഡിക്കൽ സെന്റർ ആശുപത്രിയിൽ വച്ച് മാള അരവിന്ദൻ അന്തരിച്ചു. 75 വയസ്സായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്. <ref>{{Cite web |url=http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=18301095&programId=1073753760&tabId=11&contentType=EDITORIAL&BV_ID=@@@ |title=മലയാളമനോരമയിലെ വാർത്ത |access-date=2015-01-28 |archive-date=2015-01-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150131064643/http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=18301095&programId=1073753760&tabId=11&contentType=EDITORIAL&BV_ID=@@@ |url-status=dead }}</ref> ഏറെക്കാലമായി [[പ്രമേഹം|പ്രമേഹവും]] ഹൃദയസംബന്ധമായ അസുഖങ്ങളും കാരണം ബുദ്ധിമുട്ടിയിരുന്ന അദ്ദേഹത്തെ [[വടക്കാഞ്ചേരി]]യിൽ ഒരു സിനിമാ ഷൂട്ടിംഗിനിടയിൽ പെട്ടെന്നുണ്ടായ ഹൃദയാഘാതത്തെത്തുടർന്ന് സമീപത്തെ ആശുപത്രിയിലാക്കിയതായിരുന്നു. തുടർന്ന് വിദഗ്ദ്ധചികിത്സയ്ക്കായി കോയമ്പത്തൂരിലെത്തിച്ച അദ്ദേഹത്തിന് അടിയന്തര ശസ്ത്രക്രിയ നടത്തി. പിന്നീട് ആരോഗ്യനിലയിൽ ആദ്യം നേരിയ പുരോഗതിയുണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും വീണ്ടും ഹൃദയാഘാതമുണ്ടായതോടെ ആരോഗ്യനില വഷളാകുകയും തുടർന്ന് മരണം സംഭവിക്കുകയുമായിരുന്നു. മൃതദേഹം മാളയിലെ വീട്ടിലെത്തിച്ച് അവിടെ പൊതുദർശനത്തിന് വച്ചശേഷം പൂർണ ഔദ്യോഗികബഹുമതികളോടെ വീട്ടുവളപ്പിൽ സംസ്കരിച്ചു. നിരവധി പ്രമുഖരാണ് അദ്ദേഹത്തെ അവസാനമായി ഒരുനോക്ക് കാണാൻ തടിച്ചുകൂടിയത്. == അവലംബം == {{reflist|2}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == *[http://www.imdb.com/name/nm0033245/ മാള അരവിന്ദനെ കുറിച്ച് ഐഎംഡിബിയിൽ] *[http://www.weblokam.com/cinema/firstshot/2001_06/mala.htm വെബ്‌ലോകം അഭിമുഖം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051128010419/http://www.weblokam.com/cinema/firstshot/2001_06/mala.htm |date=2005-11-28 }} [[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:തബല വിദ്വാന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളനാടകനടന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാള ഹാസ്യനടന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:1940-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:2015-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജനുവരി 15-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജനുവരി 28-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂരിൽ നിന്നുള്ള ചലച്ചിത്രപ്രവർത്തകർ]] sxuhixbsdll52urs5bpaf0osfjg4foy 4682139 4682138 2026-11-01T21:32:30Z ~2026-58070-27 224876 /* */ 4682139 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Mala Aravindan}} {{Infobox Celebrity | name = മാള അരവിന്ദൻ | image =മാള അരവിന്ദൻ.png | birth_date = {{birth date|1940|01|15}} | birth_place = [[എറണാകുളം]], [[കേരളം]] | death_date = {{death date and age|2015|01|28|1940|01|15}} | death_place = [[കോയമ്പത്തൂർ]], [[തമിഴ്‌നാട്]] | occupation = ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ്, നാടക നടൻ, തബലിസ്റ്റ് | spouse = ഗീത (അന്ന) | children = കിഷോർ (മുത്തു), കല | salary = | networth = | website = }} മലയാള സിനിമ - നാടക അഭിനേതാവായിരുന്നു '''മാള അരവിന്ദൻ'''([[ജനുവരി 15]], [[1940]] - [[ജനുവരി 28]], [[2015]]). പ്രധാനമായും ഹാസ്യ വേഷങ്ങളായിരുന്നു സിനിമയിൽ അദ്ദേഹം കൈകാര്യം ചെയ്തിരുന്നത്. സൂര്യസോമയുടെ നിധി എന്ന നാടകത്തിലെ അഭിനയത്തിന് മികച്ച നടനുള്ള സംസ്ഥാന അവാർഡ് നേടിയിട്ടുണ്ട്. ഈ നാടകത്തിൽ ദമോദരവാര്യർ എന്ന കഥാപാത്രം ജനശ്രദ്ധയാകർഷിച്ചു. നാടകത്തിന് കേരള സർക്കാരിന്റെ പ്രഥമ അവാർഡിനാണ് അദ്ദേഹം അർഹനായത്. S P പിള്ള ,മുതുക്കുളം,പിജെ ആന്റണി, തിലകൻ എന്നിവരോടെപ്പം നാടകങ്ങളിൽ നിറഞ്ഞാടിയ കലാകാരനായിരുന്നു മാള അരവിന്ദൻ കൊടകര മാധവൻ, അന്നമനട പരമൻ ,പ്രദീപ് അഷ്ടമിച്ചിറ, സുഖേഷ് മോഹൻ ,അബ്ദുള്ളക്കുട്ടി തുടങ്ങിയ കലാകാരന്മാരായിരുന്നു നാട്ടിലെ കൂട്ടുക്കാർ . == ജീവിതരേഖ == [[എറണാകുളം]] ജില്ലയിൽ [[വടവുകോട്]] എന്ന സ്ഥലത്ത് എക്‌സൈസ് ഉദ്യോഗസ്ഥനായ താനാട്ട് അയ്യപ്പന്റേയും [[സ്കൂൾ]] അധ്യാപികയായ പൊന്നമ്മയുടെയും മൂത്ത മകനായിട്ടാണ് അരവിന്ദൻ ജനിച്ചത്. ചെറുപ്പകാലത്ത് തബലിസ്റ്റ് ആയിരുന്ന അരവിന്ദൻ നാടകത്തിലൂടെയാണ് അഭിനയരംഗത്തേക്ക് എത്തുന്നത്. ആദ്യം നാടകങ്ങളിൽ അണിയറയിൽ തബലിസ്റ്റ് ആയിരുന്നു <ref>{{Cite web |url=http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?articleType=movies&contentType=EDITORIAL&contentId=681482&programId=1073961513&catOid=-1073750826&BV_ID=@@@ |title=മലയാളമനോരമയിലെ ലേഖനം |access-date=2008-09-04 |archive-date=2009-02-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090221010355/http://manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?articleType=movies&contentType=EDITORIAL&contentId=681482&programId=1073961513&catOid=-1073750826&BV_ID=@@@ |url-status=dead }}</ref>. ഏഴാം ക്ലാസിൽ പഠിക്കുമ്പോൾ അച്ഛനെ നഷ്ടപ്പെട്ട ശേഷം സംഗീതാധ്യാപികയായ മാതാവിന്റെ ഒപ്പം [[മാള]]യിലെ വടമയ്ക്കടുത്ത് കോട്ടവാതിലിൽ == അഭിനയവേദി == കാട്ടൂർ ബാലന്റെ ''താളവട്ടം'' എന്ന നാടകത്തിൽ പകരക്കാരാനായാണ് അഭിനയരംഗത്തേക്ക് കടന്ന് വരുന്നത്. ആദ്യം ചെറിയ നാടകങ്ങളിൽ അഭിനയിച്ച അരവിന്ദൻ പിന്നീട് പ്രൊഫഷണൽ നാടകവേദികളിൽ അഭിനയിക്കാൻ തുടങ്ങി. കേരളത്തിലെ പ്രധാന നാടക കമ്പനികളായ [[കോട്ടയം നാഷണൽ തിയേറ്റേഴ്സ്]], [[പെരുമ്പാവൂർ നാടകശാ‍ല]], [[സൂര്യസോമ]] എന്നിവരുടെ നാടകങ്ങളിൽ ഒട്ടേറെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. നാടകത്തിന് കേരള സർക്കാർ ആദ്യമായി അവാർഡ് ഏർപ്പെടുത്തിയപ്പോൾ [[എസ്.എൽ. പുരം സദാനന്ദൻ]] നേതൃത്വം നൽകുന്ന സൂര്യസോമയുടെ ''നിധി''യിലെ അഭിനയത്തിന് ഏറ്റവും മികച്ച നടനുള്ള അവാർഡും ലഭിച്ചു.<ref>{{Cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/specials/mala_aravindan/518608/index.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2015-01-28 |archive-date=2015-01-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150129000112/http://www.mathrubhumi.com/specials/mala_aravindan/518608/index.html |url-status=dead }}</ref> 15 വർഷം നടകത്തിൽ പ്രവർത്തിച്ചു. രസന എന്ന നാടകത്തിൽ ചെല്ലപ്പൻ എന്ന മന്ദബുദ്ധിയായി അഭിനയിക്കുന്നതിൽ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടതാണ് സിനിമ രംഗത്തേക്ക് പ്രവേശനം ലഭിച്ചത്. 1967-ൽ അഭിനയിച്ച തളിരുകളാണ് ആദ്യ സിനിമയെങ്ങിലും ആദ്യമായി തിയറ്ററുകളിലെത്തിയത് 1968 ൽ ഡോ. ബാലകൃഷ്ണന്റെ [[സിന്ദൂരം]] എന്ന ചിത്രമാണ്.<ref>http://gulf.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/gulfContentView.do?contentId=18306554&programId=6722777&BV_ID=@@@&tabId=15</ref> പിന്നീട് നിരവധി ചിത്രങ്ങളിലെ സ്വതസ്സിദ്ധമായ ഹാസ്യ ശൈലിയിലൂടെ അഭിനയരംഗത്ത് മാള അരവിന്ദൻ പ്രസിദ്ധനായി. [[എന്റെ ഗ്രാമം]], [[തറവാട്]], [[അധികാരം]], [[ആളൊരുങ്ങി അരങ്ങൊരുങ്ങി]], [[തടവറ]], [[മീശമാധവൻ]] എന്നിവ പ്രധാനചിത്രങ്ങളാണ്. [[പപ്പു]] മാള [[ജഗതി ശ്രീകുമാർ|ജഗതി]] എന്ന ഒരു സിനിമ തന്നെ ഇറങ്ങിയിരുന്നു. 40 വർഷത്തെ സിനിമ ജീവിതത്തിൽ 650 ലേറെ സിനിമകളിൽ അഭിനയിച്ചു.<ref>{{Cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/movies/remembrance/518558/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2015-01-28 |archive-date=2015-01-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150129000210/http://www.mathrubhumi.com/movies/remembrance/518558/ |url-status=dead }}</ref> [[ലാൽ ബഹാദൂർ ശാസ്ത്രി (ചലച്ചിത്രം)|ലാൽ ബഹാദൂർ ശാസ്ത്രി]](2014)യാണ് അവസാനം റിലീസ് ചെയ്തത് ഓസ്‌കാർ മിമിക്‌സ് എന്ന പേരിൽ മിമിക്രി ട്രൂപ്പും നടത്തിയിരുന്നു. [[മോഹൻ ലാൽ|മോഹൻ ലാലിനൊപ്പം]] [[കണ്ടു കണ്ടറിഞ്ഞു]] എന്ന ചിത്രത്തിൽ "നീയറിഞ്ഞോ മേലേ മാനത്ത്" എന്ന ഗാനവും അദ്ദേഹം ആലപിച്ചിട്ടുണ്ട്. == അഭിനയിച്ച സിനിമകൾ == {{Div col begin|3}} # [[തളിരുകൾ]] (1967) # [[സിന്ദൂരം]] (1968) # [[ആവേശം]] (1979) # [[അറിയപ്പെടാത്ത രഹസ്യം]](1981) # [[ആരതി]](1981) # [[സ്ഫോടനം]](1981) # [[പൂവിരിയും പുലരി]](1982) # [[ബെൽറ്റ് മത്തായി]](1983) # [[തത്തമ്മേ പൂച്ച പൂച്ച]](1984) # [[കൂട്ടിന്നിളം കിളി]](1984) # [[കളിയിൽ അല്പം കാര്യം]](1984) # [[വെള്ളരിക്ക പട്ടണം]](1985) # [[പ്രേമലേഖനം (ചലച്ചിത്രം)|പ്രേമലേഖനം]](1985) # [[കൂടും തേടി]](1985) # [[അക്കരെ നിന്നൊരു മാരൻ]](1985) # [[മകൻ എന്റെ മകൻ]](1985) # [[ഒരു നോക്കു കാണാൻ]](1985) # [[കണ്ടു കണ്ടറിഞ്ഞു]](1985) # [[രേവതിക്കൊരു പാവക്കുട്ടി]](1986) # [[ഒപ്പം ഒപ്പത്തിനൊപ്പം]](1986) # [[കുഞ്ഞാറ്റക്കിളികൾ]](1986) # [[ക്ഷമിച്ചു എന്നൊരു വാക്ക്]](1986) # [[അടുക്കാൻ എന്തെളുപ്പം]](1986) # [[മഞ്ഞ മന്ദാരങ്ങൾ]](1987) # [[പട്ടണപ്രവേശം]](1988) # [[മൂന്നാം മുറ]](1988) # [[ലൂസ് ലൂസ് അരപ്പിരി ലൂസ്]](1988) # [[ജന്മാന്തരം]](1988) # [[പുതിയ കരുക്കൾ]](1989) # [[മഹായാനം]](1989) # [[സന്ദേശം]](1991) # [[മിമിക്സ് പരേഡ് (ചലച്ചിത്രം)|മിമിക്സ് പരേഡ്]](1991) # [[ഗാനമേള (ചലച്ചിത്രം)|ഗാനമേള]](1991) # [[ഉത്സവമേളം]](1992) # [[മാന്ത്രികച്ചെപ്പ്]](1992) # [[പൊന്നുച്ചാമി]](1993) # [[കസ്റ്റംസ് ഡയറി]](1993) # [[ആഗ്നേയം]](1993) # [[വധു ഡോക്ടറാണ്]](1994) # [[പിൻ‌ഗാമി]](1994) # [[പുതുക്കോട്ടയിലെ പുതുമണവാളൻ]](1995) # [[മഴവിൽക്കൂടാരം]](1995) # [[കൊക്കരക്കോ]](1995) # [[അഗ്നിദേവൻ (ചലച്ചിത്രം)|അഗ്നിദേവൻ]](1995) # [[ഒരു അഭിഭാഷകന്റെ കേസ് ഡയറി]](1995) # [[സാമൂഹ്യപാഠം]](1996) # [[എക്സ്ക്യൂസ് മി ഏതു കോളേജിലാ]](1996) # [[കല്യാണ ഉണ്ണികൾ]](1997) # [[കളിയൂഞ്ഞാൽ]](1997) # [[ഹിറ്റ്ലർ ബ്രതേഴ്സ്]](1997) # [[ഗജരാജ മന്ത്രം]](1997) # [[ഇക്കരയെന്റെ മാനസം]](1997) # [[മജീഷ്യൻ മഹേന്ദ്രലാൽ ഫ്രം ഡെൽഹി]](1998) # [[കന്മദം]](1998) # [[ആയിരം മേനി]](1999) # [[വർണ്ണ കാഴ്ചകൾ]](2000) # [[കൊച്ചു കൊച്ചു സന്തോഷങ്ങൾ]](2000) # [[ജോക്കർ]](2000) # [[ആന്ദോളനം]](2001) # [[വാൽക്കണ്ണാടി (ചലച്ചിത്രം)|വാൽക്കണ്ണാടി]](2002) # [[ഊമപ്പെണ്ണിനു ഉരിയാടപ്പയ്യൻ]](2002) # [[ജഗതി ജഗതീഷ് ഇൻ ടൌൺ]](2002) # [[മീശമാധവൻ]](2002) # [[മുല്ലവള്ളിയും തേന്മാവും]](2003) # [[പട്ടാളം (ചലച്ചിത്രം)|പട്ടാളം]](2003) # [[വരും വരുന്നു വരുന്നു]](2003) # [[ഞാൻ സൽപ്പേര് രാമൻ കുട്ടി]](2004) # [[പെരുമഴക്കാലം]](2004) # [[രസികൻ]](2004) # [[ഫിം‌ഗർ പ്രിന്റ്]](2005) # [[ഗോഡ് ഫോർ സെയിൽ]] (2013) # [[കാർണിവൽ]] # [[കേളി]] # [[കിഴക്കുണരും പക്ഷി]] # [[ചമ്പക്കുളം തച്ചൻ]] # [[കോട്ടയം കുഞ്ഞച്ചൻ]] # [[ആളൊരുങ്ങി അരങ്ങൊരുങ്ങി]] # [[പൂച്ചക്കൊരു മുക്കുത്തി]] # [[വെങ്കലം (ചലച്ചിത്രം)|വെങ്കലം]] # [[അങ്കിൾ ബൺ]] # [[ഉപ്പുകണ്ടം ബ്രദേഴ്‌സ്]] # [[ട്വീറ്റ് ഫോർ ടാറ്റ്]] # [[ഭൂതക്കണ്ണാടി]] # [[കൊച്ചു കൊച്ചു സന്തോഷങ്ങൾ]] # [[മധുര നൊമ്പരക്കാറ്റ്]] # [[വധു ഡോക്ടറാണ്]] # [[സേതുരാമയ്യർ സി.ബി.ഐ.]] # [[പുണ്യാളൻ അഗർബത്തീസ്]] # [[ലാൽ ബഹാദൂർ ശാസ്ത്രി (ചലച്ചിത്രം)|ലാൽ ബഹാദൂർ ശാസ്ത്രി]] (2014) {{Div col end}}90 മസാല റിപ്പബ്ലിക് (2014) ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== * മികച്ച നടനുള്ള സംസ്ഥാന അവാർഡ് (സൂര്യസോമയുടെ നിധി എന്ന നാടകത്തിലെ അഭിനയത്തിന്) * [[താറാവ്‌ (ചലച്ചിത്രം)|താറാവ്]] എന്ന സിനിമയിലെ അഭിനയത്തിനു സഹനടനുള്ള സംസ്‌ഥാനപുരസ്‌കാരം ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട് <ref>http://www.mangalam.com/print-edition/keralam/277140{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ് അവാർഡ് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. == കുടുംബം == എക്സൈസ് ഉദ്യോഗസ്ഥനായിരുന്ന താനാട്ട് അയ്യപ്പന്റെയും അധ്യാപികയായിരുന്ന പൊന്നമ്മയുടെയും നാലുമക്കളിൽ മൂത്തവനായിരുന്നു അരവിന്ദൻ. സൗദാമിനി, പരേതനായ രാമനാഥൻ (2004-ൽ അന്തരിച്ചു), പ്രകാശൻ എന്നിവരായിരുന്നു സഹോദരങ്ങൾ. ഗീതയാണ് ഭാര്യ. 1971-ലായിരുന്നു ഇവരുടെ വിവാഹം. വിവാഹത്തിനുമുമ്പ് [[ക്രിസ്തുമതം|ക്രിസ്തുമതവിശ്വാസിയായിരുന്ന]] ഗീതയുടെ യഥാർത്ഥ പേര് അന്നയെന്നായിരുന്നു. ഇവർക്ക് കല, കിഷോർ (മുത്തു) എന്നീ രണ്ട് മക്കളുണ്ട്. == മരണം == 2015 ജനുവരി 28-ന് രാവിലെ ആറുമണിയോടെ [[കോയമ്പത്തൂർ|കോയമ്പത്തൂരിലെ]] കോവൈ മെഡിക്കൽ സെന്റർ ആശുപത്രിയിൽ വച്ച് മാള അരവിന്ദൻ അന്തരിച്ചു. 75 വയസ്സായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്. <ref>{{Cite web |url=http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=18301095&programId=1073753760&tabId=11&contentType=EDITORIAL&BV_ID=@@@ |title=മലയാളമനോരമയിലെ വാർത്ത |access-date=2015-01-28 |archive-date=2015-01-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150131064643/http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=18301095&programId=1073753760&tabId=11&contentType=EDITORIAL&BV_ID=@@@ |url-status=dead }}</ref> ഏറെക്കാലമായി [[പ്രമേഹം|പ്രമേഹവും]] ഹൃദയസംബന്ധമായ അസുഖങ്ങളും കാരണം ബുദ്ധിമുട്ടിയിരുന്ന അദ്ദേഹത്തെ [[വടക്കാഞ്ചേരി]]യിൽ ഒരു സിനിമാ ഷൂട്ടിംഗിനിടയിൽ പെട്ടെന്നുണ്ടായ ഹൃദയാഘാതത്തെത്തുടർന്ന് സമീപത്തെ ആശുപത്രിയിലാക്കിയതായിരുന്നു. തുടർന്ന് വിദഗ്ദ്ധചികിത്സയ്ക്കായി കോയമ്പത്തൂരിലെത്തിച്ച അദ്ദേഹത്തിന് അടിയന്തര ശസ്ത്രക്രിയ നടത്തി. പിന്നീട് ആരോഗ്യനിലയിൽ ആദ്യം നേരിയ പുരോഗതിയുണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും വീണ്ടും ഹൃദയാഘാതമുണ്ടായതോടെ ആരോഗ്യനില വഷളാകുകയും തുടർന്ന് മരണം സംഭവിക്കുകയുമായിരുന്നു. മൃതദേഹം മാളയിലെ വീട്ടിലെത്തിച്ച് അവിടെ പൊതുദർശനത്തിന് വച്ചശേഷം പൂർണ ഔദ്യോഗികബഹുമതികളോടെ വീട്ടുവളപ്പിൽ സംസ്കരിച്ചു. നിരവധി പ്രമുഖരാണ് അദ്ദേഹത്തെ അവസാനമായി ഒരുനോക്ക് കാണാൻ തടിച്ചുകൂടിയത്. == അവലംബം == {{reflist|2}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == *[http://www.imdb.com/name/nm0033245/ മാള അരവിന്ദനെ കുറിച്ച് ഐഎംഡിബിയിൽ] *[http://www.weblokam.com/cinema/firstshot/2001_06/mala.htm വെബ്‌ലോകം അഭിമുഖം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051128010419/http://www.weblokam.com/cinema/firstshot/2001_06/mala.htm |date=2005-11-28 }} [[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:തബല വിദ്വാന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളനാടകനടന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാള ഹാസ്യനടന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:1940-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:2015-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജനുവരി 15-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജനുവരി 28-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂരിൽ നിന്നുള്ള ചലച്ചിത്രപ്രവർത്തകർ]] tdkmjkuzdjhuia6yf0ijygt2bocgygw 4682140 4682139 2026-11-01T21:39:00Z ~2026-58070-27 224876 /* */ 4682140 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Mala Aravindan}} {{Infobox Celebrity | name = മാള അരവിന്ദൻ | image =മാള അരവിന്ദൻ.png | birth_date = {{birth date|1940|01|15}} | birth_place = [[എറണാകുളം]], [[കേരളം]] | death_date = {{death date and age|2015|01|28|1940|01|15}} | death_place = [[കോയമ്പത്തൂർ]], [[തമിഴ്‌നാട്]] | occupation = ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ്, നാടക നടൻ, തബലിസ്റ്റ് | spouse = ഗീത (അന്ന) | children = കിഷോർ (മുത്തു), കല | salary = | networth = | website = }} മലയാള സിനിമ - നാടക അഭിനേതാവായിരുന്നു '''മാള അരവിന്ദൻ'''([[ജനുവരി 15]], [[1940]] - [[ജനുവരി 28]], [[2015]]). പ്രധാനമായും ഹാസ്യ വേഷങ്ങളായിരുന്നു സിനിമയിൽ അദ്ദേഹം കൈകാര്യം ചെയ്തിരുന്നത്. സൂര്യസോമയുടെ നിധി എന്ന നാടകത്തിലെ അഭിനയത്തിന് മികച്ച നടനുള്ള സംസ്ഥാന അവാർഡ് നേടിയിട്ടുണ്ട്. ഈ നാടകത്തിൽ ദമോദരവാര്യർ എന്ന കഥാപാത്രം ജനശ്രദ്ധയാകർഷിച്ചു. നാടകത്തിന് കേരള സർക്കാരിന്റെ പ്രഥമ അവാർഡിനാണ് അദ്ദേഹം അർഹനായത്. S P പിള്ള ,മുതുക്കുളം,പിജെ ആന്റണി, തിലകൻ എന്നിവരോടെപ്പം നാടകങ്ങളിൽ നിറഞ്ഞാടിയ കലാകാരനായിരുന്നു മാള അരവിന്ദൻ കൊടകര മാധവൻ, അന്നമനട പരമൻ ,പ്രദീപ് അഷ്ടമിച്ചിറ,അബ്ദുള്ളക്കുട്ടി , സുഖേഷ് മോഹൻ തുടങ്ങിയ കലാകാരന്മാരായിരുന്നു നാട്ടിലെ കൂട്ടുക്കാർ . == ജീവിതരേഖ == [[എറണാകുളം]] ജില്ലയിൽ [[വടവുകോട്]] എന്ന സ്ഥലത്ത് എക്‌സൈസ് ഉദ്യോഗസ്ഥനായ താനാട്ട് അയ്യപ്പന്റേയും [[സ്കൂൾ]] അധ്യാപികയായ പൊന്നമ്മയുടെയും മൂത്ത മകനായിട്ടാണ് അരവിന്ദൻ ജനിച്ചത്. ചെറുപ്പകാലത്ത് തബലിസ്റ്റ് ആയിരുന്ന അരവിന്ദൻ നാടകത്തിലൂടെയാണ് അഭിനയരംഗത്തേക്ക് എത്തുന്നത്. ആദ്യം നാടകങ്ങളിൽ അണിയറയിൽ തബലിസ്റ്റ് ആയിരുന്നു <ref>{{Cite web |url=http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?articleType=movies&contentType=EDITORIAL&contentId=681482&programId=1073961513&catOid=-1073750826&BV_ID=@@@ |title=മലയാളമനോരമയിലെ ലേഖനം |access-date=2008-09-04 |archive-date=2009-02-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090221010355/http://manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?articleType=movies&contentType=EDITORIAL&contentId=681482&programId=1073961513&catOid=-1073750826&BV_ID=@@@ |url-status=dead }}</ref>. ഏഴാം ക്ലാസിൽ പഠിക്കുമ്പോൾ അച്ഛനെ നഷ്ടപ്പെട്ട ശേഷം സംഗീതാധ്യാപികയായ മാതാവിന്റെ ഒപ്പം [[മാള]]യിലെ വടമയ്ക്കടുത്ത് കോട്ടവാതിലിൽ == അഭിനയവേദി == കാട്ടൂർ ബാലന്റെ ''താളവട്ടം'' എന്ന നാടകത്തിൽ പകരക്കാരാനായാണ് അഭിനയരംഗത്തേക്ക് കടന്ന് വരുന്നത്. ആദ്യം ചെറിയ നാടകങ്ങളിൽ അഭിനയിച്ച അരവിന്ദൻ പിന്നീട് പ്രൊഫഷണൽ നാടകവേദികളിൽ അഭിനയിക്കാൻ തുടങ്ങി. കേരളത്തിലെ പ്രധാന നാടക കമ്പനികളായ [[കോട്ടയം നാഷണൽ തിയേറ്റേഴ്സ്]], [[പെരുമ്പാവൂർ നാടകശാ‍ല]], [[സൂര്യസോമ]] എന്നിവരുടെ നാടകങ്ങളിൽ ഒട്ടേറെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. നാടകത്തിന് കേരള സർക്കാർ ആദ്യമായി അവാർഡ് ഏർപ്പെടുത്തിയപ്പോൾ [[എസ്.എൽ. പുരം സദാനന്ദൻ]] നേതൃത്വം നൽകുന്ന സൂര്യസോമയുടെ ''നിധി''യിലെ അഭിനയത്തിന് ഏറ്റവും മികച്ച നടനുള്ള അവാർഡും ലഭിച്ചു.<ref>{{Cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/specials/mala_aravindan/518608/index.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2015-01-28 |archive-date=2015-01-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150129000112/http://www.mathrubhumi.com/specials/mala_aravindan/518608/index.html |url-status=dead }}</ref> 15 വർഷം നടകത്തിൽ പ്രവർത്തിച്ചു. രസന എന്ന നാടകത്തിൽ ചെല്ലപ്പൻ എന്ന മന്ദബുദ്ധിയായി അഭിനയിക്കുന്നതിൽ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടതാണ് സിനിമ രംഗത്തേക്ക് പ്രവേശനം ലഭിച്ചത്. 1967-ൽ അഭിനയിച്ച തളിരുകളാണ് ആദ്യ സിനിമയെങ്ങിലും ആദ്യമായി തിയറ്ററുകളിലെത്തിയത് 1968 ൽ ഡോ. ബാലകൃഷ്ണന്റെ [[സിന്ദൂരം]] എന്ന ചിത്രമാണ്.<ref>http://gulf.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/gulfContentView.do?contentId=18306554&programId=6722777&BV_ID=@@@&tabId=15</ref> പിന്നീട് നിരവധി ചിത്രങ്ങളിലെ സ്വതസ്സിദ്ധമായ ഹാസ്യ ശൈലിയിലൂടെ അഭിനയരംഗത്ത് മാള അരവിന്ദൻ പ്രസിദ്ധനായി. [[എന്റെ ഗ്രാമം]], [[തറവാട്]], [[അധികാരം]], [[ആളൊരുങ്ങി അരങ്ങൊരുങ്ങി]], [[തടവറ]], [[മീശമാധവൻ]] എന്നിവ പ്രധാനചിത്രങ്ങളാണ്. [[പപ്പു]] മാള [[ജഗതി ശ്രീകുമാർ|ജഗതി]] എന്ന ഒരു സിനിമ തന്നെ ഇറങ്ങിയിരുന്നു. 40 വർഷത്തെ സിനിമ ജീവിതത്തിൽ 650 ലേറെ സിനിമകളിൽ അഭിനയിച്ചു.<ref>{{Cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/movies/remembrance/518558/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2015-01-28 |archive-date=2015-01-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150129000210/http://www.mathrubhumi.com/movies/remembrance/518558/ |url-status=dead }}</ref> [[ലാൽ ബഹാദൂർ ശാസ്ത്രി (ചലച്ചിത്രം)|ലാൽ ബഹാദൂർ ശാസ്ത്രി]](2014)യാണ് അവസാനം റിലീസ് ചെയ്തത് ഓസ്‌കാർ മിമിക്‌സ് എന്ന പേരിൽ മിമിക്രി ട്രൂപ്പും നടത്തിയിരുന്നു. [[മോഹൻ ലാൽ|മോഹൻ ലാലിനൊപ്പം]] [[കണ്ടു കണ്ടറിഞ്ഞു]] എന്ന ചിത്രത്തിൽ "നീയറിഞ്ഞോ മേലേ മാനത്ത്" എന്ന ഗാനവും അദ്ദേഹം ആലപിച്ചിട്ടുണ്ട്. == അഭിനയിച്ച സിനിമകൾ == {{Div col begin|3}} # [[തളിരുകൾ]] (1967) # [[സിന്ദൂരം]] (1968) # [[ആവേശം]] (1979) # [[അറിയപ്പെടാത്ത രഹസ്യം]](1981) # [[ആരതി]](1981) # [[സ്ഫോടനം]](1981) # [[പൂവിരിയും പുലരി]](1982) # [[ബെൽറ്റ് മത്തായി]](1983) # [[തത്തമ്മേ പൂച്ച പൂച്ച]](1984) # [[കൂട്ടിന്നിളം കിളി]](1984) # [[കളിയിൽ അല്പം കാര്യം]](1984) # [[വെള്ളരിക്ക പട്ടണം]](1985) # [[പ്രേമലേഖനം (ചലച്ചിത്രം)|പ്രേമലേഖനം]](1985) # [[കൂടും തേടി]](1985) # [[അക്കരെ നിന്നൊരു മാരൻ]](1985) # [[മകൻ എന്റെ മകൻ]](1985) # [[ഒരു നോക്കു കാണാൻ]](1985) # [[കണ്ടു കണ്ടറിഞ്ഞു]](1985) # [[രേവതിക്കൊരു പാവക്കുട്ടി]](1986) # [[ഒപ്പം ഒപ്പത്തിനൊപ്പം]](1986) # [[കുഞ്ഞാറ്റക്കിളികൾ]](1986) # [[ക്ഷമിച്ചു എന്നൊരു വാക്ക്]](1986) # [[അടുക്കാൻ എന്തെളുപ്പം]](1986) # [[മഞ്ഞ മന്ദാരങ്ങൾ]](1987) # [[പട്ടണപ്രവേശം]](1988) # [[മൂന്നാം മുറ]](1988) # [[ലൂസ് ലൂസ് അരപ്പിരി ലൂസ്]](1988) # [[ജന്മാന്തരം]](1988) # [[പുതിയ കരുക്കൾ]](1989) # [[മഹായാനം]](1989) # [[സന്ദേശം]](1991) # [[മിമിക്സ് പരേഡ് (ചലച്ചിത്രം)|മിമിക്സ് പരേഡ്]](1991) # [[ഗാനമേള (ചലച്ചിത്രം)|ഗാനമേള]](1991) # [[ഉത്സവമേളം]](1992) # [[മാന്ത്രികച്ചെപ്പ്]](1992) # [[പൊന്നുച്ചാമി]](1993) # [[കസ്റ്റംസ് ഡയറി]](1993) # [[ആഗ്നേയം]](1993) # [[വധു ഡോക്ടറാണ്]](1994) # [[പിൻ‌ഗാമി]](1994) # [[പുതുക്കോട്ടയിലെ പുതുമണവാളൻ]](1995) # [[മഴവിൽക്കൂടാരം]](1995) # [[കൊക്കരക്കോ]](1995) # [[അഗ്നിദേവൻ (ചലച്ചിത്രം)|അഗ്നിദേവൻ]](1995) # [[ഒരു അഭിഭാഷകന്റെ കേസ് ഡയറി]](1995) # [[സാമൂഹ്യപാഠം]](1996) # [[എക്സ്ക്യൂസ് മി ഏതു കോളേജിലാ]](1996) # [[കല്യാണ ഉണ്ണികൾ]](1997) # [[കളിയൂഞ്ഞാൽ]](1997) # [[ഹിറ്റ്ലർ ബ്രതേഴ്സ്]](1997) # [[ഗജരാജ മന്ത്രം]](1997) # [[ഇക്കരയെന്റെ മാനസം]](1997) # [[മജീഷ്യൻ മഹേന്ദ്രലാൽ ഫ്രം ഡെൽഹി]](1998) # [[കന്മദം]](1998) # [[ആയിരം മേനി]](1999) # [[വർണ്ണ കാഴ്ചകൾ]](2000) # [[കൊച്ചു കൊച്ചു സന്തോഷങ്ങൾ]](2000) # [[ജോക്കർ]](2000) # [[ആന്ദോളനം]](2001) # [[വാൽക്കണ്ണാടി (ചലച്ചിത്രം)|വാൽക്കണ്ണാടി]](2002) # [[ഊമപ്പെണ്ണിനു ഉരിയാടപ്പയ്യൻ]](2002) # [[ജഗതി ജഗതീഷ് ഇൻ ടൌൺ]](2002) # [[മീശമാധവൻ]](2002) # [[മുല്ലവള്ളിയും തേന്മാവും]](2003) # [[പട്ടാളം (ചലച്ചിത്രം)|പട്ടാളം]](2003) # [[വരും വരുന്നു വരുന്നു]](2003) # [[ഞാൻ സൽപ്പേര് രാമൻ കുട്ടി]](2004) # [[പെരുമഴക്കാലം]](2004) # [[രസികൻ]](2004) # [[ഫിം‌ഗർ പ്രിന്റ്]](2005) # [[ഗോഡ് ഫോർ സെയിൽ]] (2013) # [[കാർണിവൽ]] # [[കേളി]] # [[കിഴക്കുണരും പക്ഷി]] # [[ചമ്പക്കുളം തച്ചൻ]] # [[കോട്ടയം കുഞ്ഞച്ചൻ]] # [[ആളൊരുങ്ങി അരങ്ങൊരുങ്ങി]] # [[പൂച്ചക്കൊരു മുക്കുത്തി]] # [[വെങ്കലം (ചലച്ചിത്രം)|വെങ്കലം]] # [[അങ്കിൾ ബൺ]] # [[ഉപ്പുകണ്ടം ബ്രദേഴ്‌സ്]] # [[ട്വീറ്റ് ഫോർ ടാറ്റ്]] # [[ഭൂതക്കണ്ണാടി]] # [[കൊച്ചു കൊച്ചു സന്തോഷങ്ങൾ]] # [[മധുര നൊമ്പരക്കാറ്റ്]] # [[വധു ഡോക്ടറാണ്]] # [[സേതുരാമയ്യർ സി.ബി.ഐ.]] # [[പുണ്യാളൻ അഗർബത്തീസ്]] # [[ലാൽ ബഹാദൂർ ശാസ്ത്രി (ചലച്ചിത്രം)|ലാൽ ബഹാദൂർ ശാസ്ത്രി]] (2014) {{Div col end}}90 മസാല റിപ്പബ്ലിക് (2014) ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== * മികച്ച നടനുള്ള സംസ്ഥാന അവാർഡ് (സൂര്യസോമയുടെ നിധി എന്ന നാടകത്തിലെ അഭിനയത്തിന്) * [[താറാവ്‌ (ചലച്ചിത്രം)|താറാവ്]] എന്ന സിനിമയിലെ അഭിനയത്തിനു സഹനടനുള്ള സംസ്‌ഥാനപുരസ്‌കാരം ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട് <ref>http://www.mangalam.com/print-edition/keralam/277140{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ് അവാർഡ് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. == കുടുംബം == എക്സൈസ് ഉദ്യോഗസ്ഥനായിരുന്ന താനാട്ട് അയ്യപ്പന്റെയും അധ്യാപികയായിരുന്ന പൊന്നമ്മയുടെയും നാലുമക്കളിൽ മൂത്തവനായിരുന്നു അരവിന്ദൻ. സൗദാമിനി, പരേതനായ രാമനാഥൻ (2004-ൽ അന്തരിച്ചു), പ്രകാശൻ എന്നിവരായിരുന്നു സഹോദരങ്ങൾ. ഗീതയാണ് ഭാര്യ. 1971-ലായിരുന്നു ഇവരുടെ വിവാഹം. വിവാഹത്തിനുമുമ്പ് [[ക്രിസ്തുമതം|ക്രിസ്തുമതവിശ്വാസിയായിരുന്ന]] ഗീതയുടെ യഥാർത്ഥ പേര് അന്നയെന്നായിരുന്നു. ഇവർക്ക് കല, കിഷോർ (മുത്തു) എന്നീ രണ്ട് മക്കളുണ്ട്. == മരണം == 2015 ജനുവരി 28-ന് രാവിലെ ആറുമണിയോടെ [[കോയമ്പത്തൂർ|കോയമ്പത്തൂരിലെ]] കോവൈ മെഡിക്കൽ സെന്റർ ആശുപത്രിയിൽ വച്ച് മാള അരവിന്ദൻ അന്തരിച്ചു. 75 വയസ്സായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്. <ref>{{Cite web |url=http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=18301095&programId=1073753760&tabId=11&contentType=EDITORIAL&BV_ID=@@@ |title=മലയാളമനോരമയിലെ വാർത്ത |access-date=2015-01-28 |archive-date=2015-01-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150131064643/http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=18301095&programId=1073753760&tabId=11&contentType=EDITORIAL&BV_ID=@@@ |url-status=dead }}</ref> ഏറെക്കാലമായി [[പ്രമേഹം|പ്രമേഹവും]] ഹൃദയസംബന്ധമായ അസുഖങ്ങളും കാരണം ബുദ്ധിമുട്ടിയിരുന്ന അദ്ദേഹത്തെ [[വടക്കാഞ്ചേരി]]യിൽ ഒരു സിനിമാ ഷൂട്ടിംഗിനിടയിൽ പെട്ടെന്നുണ്ടായ ഹൃദയാഘാതത്തെത്തുടർന്ന് സമീപത്തെ ആശുപത്രിയിലാക്കിയതായിരുന്നു. തുടർന്ന് വിദഗ്ദ്ധചികിത്സയ്ക്കായി കോയമ്പത്തൂരിലെത്തിച്ച അദ്ദേഹത്തിന് അടിയന്തര ശസ്ത്രക്രിയ നടത്തി. പിന്നീട് ആരോഗ്യനിലയിൽ ആദ്യം നേരിയ പുരോഗതിയുണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും വീണ്ടും ഹൃദയാഘാതമുണ്ടായതോടെ ആരോഗ്യനില വഷളാകുകയും തുടർന്ന് മരണം സംഭവിക്കുകയുമായിരുന്നു. മൃതദേഹം മാളയിലെ വീട്ടിലെത്തിച്ച് അവിടെ പൊതുദർശനത്തിന് വച്ചശേഷം പൂർണ ഔദ്യോഗികബഹുമതികളോടെ വീട്ടുവളപ്പിൽ സംസ്കരിച്ചു. നിരവധി പ്രമുഖരാണ് അദ്ദേഹത്തെ അവസാനമായി ഒരുനോക്ക് കാണാൻ തടിച്ചുകൂടിയത്. == അവലംബം == {{reflist|2}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == *[http://www.imdb.com/name/nm0033245/ മാള അരവിന്ദനെ കുറിച്ച് ഐഎംഡിബിയിൽ] *[http://www.weblokam.com/cinema/firstshot/2001_06/mala.htm വെബ്‌ലോകം അഭിമുഖം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051128010419/http://www.weblokam.com/cinema/firstshot/2001_06/mala.htm |date=2005-11-28 }} [[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:തബല വിദ്വാന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളനാടകനടന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാള ഹാസ്യനടന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:1940-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:2015-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജനുവരി 15-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജനുവരി 28-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂരിൽ നിന്നുള്ള ചലച്ചിത്രപ്രവർത്തകർ]] d2it4k63bhqvfrhe1146ut2mp8kcpdz 4682141 4682140 2026-11-01T21:41:29Z ~2026-58070-27 224876 /* */ 4682141 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Mala Aravindan}} {{Infobox Celebrity | name = മാള അരവിന്ദൻ | image =മാള അരവിന്ദൻ.png | birth_date = {{birth date|1940|01|15}} | birth_place = [[എറണാകുളം]], [[കേരളം]] | death_date = {{death date and age|2015|01|28|1940|01|15}} | death_place = [[കോയമ്പത്തൂർ]], [[തമിഴ്‌നാട്]] | occupation = ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ്, നാടക നടൻ, തബലിസ്റ്റ് | spouse = ഗീത (അന്ന) | children = കിഷോർ (മുത്തു), കല | salary = | networth = | website = }} മലയാള സിനിമ - നാടക അഭിനേതാവായിരുന്നു '''മാള അരവിന്ദൻ'''([[ജനുവരി 15]], [[1940]] - [[ജനുവരി 28]], [[2015]]). പ്രധാനമായും ഹാസ്യ വേഷങ്ങളായിരുന്നു സിനിമയിൽ അദ്ദേഹം കൈകാര്യം ചെയ്തിരുന്നത്. സൂര്യസോമയുടെ നിധി എന്ന നാടകത്തിലെ അഭിനയത്തിന് മികച്ച നടനുള്ള സംസ്ഥാന അവാർഡ് നേടിയിട്ടുണ്ട്. ഈ നാടകത്തിൽ ദമോദരവാര്യർ എന്ന കഥാപാത്രം ജനശ്രദ്ധയാകർഷിച്ചു. നാടകത്തിന് കേരള സർക്കാരിന്റെ പ്രഥമ അവാർഡിനാണ് അദ്ദേഹം അർഹനായത്. S P പിള്ള ,മുതുക്കുളം,പിജെ ആന്റണി, തിലകൻ എന്നിവരോടെപ്പം നാടകങ്ങളിൽ നിറഞ്ഞാടിയ കലാകാരനായിരുന്നു മാള അരവിന്ദൻ കൊടകര മാധവൻ, അന്നമനട പരമൻ ,പ്രദീപ്അഷ്ടമിച്ചിറ,അബ്ദുള്ളക്കുട്ടി , സുഖേഷ് മോഹൻ തുടങ്ങിയ കലാകാരന്മാരായിരുന്നു നാട്ടിലെ കൂട്ടുക്കാർ . == ജീവിതരേഖ == [[എറണാകുളം]] ജില്ലയിൽ [[വടവുകോട്]] എന്ന സ്ഥലത്ത് എക്‌സൈസ് ഉദ്യോഗസ്ഥനായ താനാട്ട് അയ്യപ്പന്റേയും [[സ്കൂൾ]] അധ്യാപികയായ പൊന്നമ്മയുടെയും മൂത്ത മകനായിട്ടാണ് അരവിന്ദൻ ജനിച്ചത്. ചെറുപ്പകാലത്ത് തബലിസ്റ്റ് ആയിരുന്ന അരവിന്ദൻ നാടകത്തിലൂടെയാണ് അഭിനയരംഗത്തേക്ക് എത്തുന്നത്. ആദ്യം നാടകങ്ങളിൽ അണിയറയിൽ തബലിസ്റ്റ് ആയിരുന്നു <ref>{{Cite web |url=http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?articleType=movies&contentType=EDITORIAL&contentId=681482&programId=1073961513&catOid=-1073750826&BV_ID=@@@ |title=മലയാളമനോരമയിലെ ലേഖനം |access-date=2008-09-04 |archive-date=2009-02-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090221010355/http://manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?articleType=movies&contentType=EDITORIAL&contentId=681482&programId=1073961513&catOid=-1073750826&BV_ID=@@@ |url-status=dead }}</ref>. ഏഴാം ക്ലാസിൽ പഠിക്കുമ്പോൾ അച്ഛനെ നഷ്ടപ്പെട്ട ശേഷം സംഗീതാധ്യാപികയായ മാതാവിന്റെ ഒപ്പം [[മാള]]യിലെ വടമയ്ക്കടുത്ത് കോട്ടവാതിലിൽ == അഭിനയവേദി == കാട്ടൂർ ബാലന്റെ ''താളവട്ടം'' എന്ന നാടകത്തിൽ പകരക്കാരാനായാണ് അഭിനയരംഗത്തേക്ക് കടന്ന് വരുന്നത്. ആദ്യം ചെറിയ നാടകങ്ങളിൽ അഭിനയിച്ച അരവിന്ദൻ പിന്നീട് പ്രൊഫഷണൽ നാടകവേദികളിൽ അഭിനയിക്കാൻ തുടങ്ങി. കേരളത്തിലെ പ്രധാന നാടക കമ്പനികളായ [[കോട്ടയം നാഷണൽ തിയേറ്റേഴ്സ്]], [[പെരുമ്പാവൂർ നാടകശാ‍ല]], [[സൂര്യസോമ]] എന്നിവരുടെ നാടകങ്ങളിൽ ഒട്ടേറെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. നാടകത്തിന് കേരള സർക്കാർ ആദ്യമായി അവാർഡ് ഏർപ്പെടുത്തിയപ്പോൾ [[എസ്.എൽ. പുരം സദാനന്ദൻ]] നേതൃത്വം നൽകുന്ന സൂര്യസോമയുടെ ''നിധി''യിലെ അഭിനയത്തിന് ഏറ്റവും മികച്ച നടനുള്ള അവാർഡും ലഭിച്ചു.<ref>{{Cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/specials/mala_aravindan/518608/index.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2015-01-28 |archive-date=2015-01-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150129000112/http://www.mathrubhumi.com/specials/mala_aravindan/518608/index.html |url-status=dead }}</ref> 15 വർഷം നടകത്തിൽ പ്രവർത്തിച്ചു. രസന എന്ന നാടകത്തിൽ ചെല്ലപ്പൻ എന്ന മന്ദബുദ്ധിയായി അഭിനയിക്കുന്നതിൽ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടതാണ് സിനിമ രംഗത്തേക്ക് പ്രവേശനം ലഭിച്ചത്. 1967-ൽ അഭിനയിച്ച തളിരുകളാണ് ആദ്യ സിനിമയെങ്ങിലും ആദ്യമായി തിയറ്ററുകളിലെത്തിയത് 1968 ൽ ഡോ. ബാലകൃഷ്ണന്റെ [[സിന്ദൂരം]] എന്ന ചിത്രമാണ്.<ref>http://gulf.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/gulfContentView.do?contentId=18306554&programId=6722777&BV_ID=@@@&tabId=15</ref> പിന്നീട് നിരവധി ചിത്രങ്ങളിലെ സ്വതസ്സിദ്ധമായ ഹാസ്യ ശൈലിയിലൂടെ അഭിനയരംഗത്ത് മാള അരവിന്ദൻ പ്രസിദ്ധനായി. [[എന്റെ ഗ്രാമം]], [[തറവാട്]], [[അധികാരം]], [[ആളൊരുങ്ങി അരങ്ങൊരുങ്ങി]], [[തടവറ]], [[മീശമാധവൻ]] എന്നിവ പ്രധാനചിത്രങ്ങളാണ്. [[പപ്പു]] മാള [[ജഗതി ശ്രീകുമാർ|ജഗതി]] എന്ന ഒരു സിനിമ തന്നെ ഇറങ്ങിയിരുന്നു. 40 വർഷത്തെ സിനിമ ജീവിതത്തിൽ 650 ലേറെ സിനിമകളിൽ അഭിനയിച്ചു.<ref>{{Cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/movies/remembrance/518558/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2015-01-28 |archive-date=2015-01-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150129000210/http://www.mathrubhumi.com/movies/remembrance/518558/ |url-status=dead }}</ref> [[ലാൽ ബഹാദൂർ ശാസ്ത്രി (ചലച്ചിത്രം)|ലാൽ ബഹാദൂർ ശാസ്ത്രി]](2014)യാണ് അവസാനം റിലീസ് ചെയ്തത് ഓസ്‌കാർ മിമിക്‌സ് എന്ന പേരിൽ മിമിക്രി ട്രൂപ്പും നടത്തിയിരുന്നു. [[മോഹൻ ലാൽ|മോഹൻ ലാലിനൊപ്പം]] [[കണ്ടു കണ്ടറിഞ്ഞു]] എന്ന ചിത്രത്തിൽ "നീയറിഞ്ഞോ മേലേ മാനത്ത്" എന്ന ഗാനവും അദ്ദേഹം ആലപിച്ചിട്ടുണ്ട്. == അഭിനയിച്ച സിനിമകൾ == {{Div col begin|3}} # [[തളിരുകൾ]] (1967) # [[സിന്ദൂരം]] (1968) # [[ആവേശം]] (1979) # [[അറിയപ്പെടാത്ത രഹസ്യം]](1981) # [[ആരതി]](1981) # [[സ്ഫോടനം]](1981) # [[പൂവിരിയും പുലരി]](1982) # [[ബെൽറ്റ് മത്തായി]](1983) # [[തത്തമ്മേ പൂച്ച പൂച്ച]](1984) # [[കൂട്ടിന്നിളം കിളി]](1984) # [[കളിയിൽ അല്പം കാര്യം]](1984) # [[വെള്ളരിക്ക പട്ടണം]](1985) # [[പ്രേമലേഖനം (ചലച്ചിത്രം)|പ്രേമലേഖനം]](1985) # [[കൂടും തേടി]](1985) # [[അക്കരെ നിന്നൊരു മാരൻ]](1985) # [[മകൻ എന്റെ മകൻ]](1985) # [[ഒരു നോക്കു കാണാൻ]](1985) # [[കണ്ടു കണ്ടറിഞ്ഞു]](1985) # [[രേവതിക്കൊരു പാവക്കുട്ടി]](1986) # [[ഒപ്പം ഒപ്പത്തിനൊപ്പം]](1986) # [[കുഞ്ഞാറ്റക്കിളികൾ]](1986) # [[ക്ഷമിച്ചു എന്നൊരു വാക്ക്]](1986) # [[അടുക്കാൻ എന്തെളുപ്പം]](1986) # [[മഞ്ഞ മന്ദാരങ്ങൾ]](1987) # [[പട്ടണപ്രവേശം]](1988) # [[മൂന്നാം മുറ]](1988) # [[ലൂസ് ലൂസ് അരപ്പിരി ലൂസ്]](1988) # [[ജന്മാന്തരം]](1988) # [[പുതിയ കരുക്കൾ]](1989) # [[മഹായാനം]](1989) # [[സന്ദേശം]](1991) # [[മിമിക്സ് പരേഡ് (ചലച്ചിത്രം)|മിമിക്സ് പരേഡ്]](1991) # [[ഗാനമേള (ചലച്ചിത്രം)|ഗാനമേള]](1991) # [[ഉത്സവമേളം]](1992) # [[മാന്ത്രികച്ചെപ്പ്]](1992) # [[പൊന്നുച്ചാമി]](1993) # [[കസ്റ്റംസ് ഡയറി]](1993) # [[ആഗ്നേയം]](1993) # [[വധു ഡോക്ടറാണ്]](1994) # [[പിൻ‌ഗാമി]](1994) # [[പുതുക്കോട്ടയിലെ പുതുമണവാളൻ]](1995) # [[മഴവിൽക്കൂടാരം]](1995) # [[കൊക്കരക്കോ]](1995) # [[അഗ്നിദേവൻ (ചലച്ചിത്രം)|അഗ്നിദേവൻ]](1995) # [[ഒരു അഭിഭാഷകന്റെ കേസ് ഡയറി]](1995) # [[സാമൂഹ്യപാഠം]](1996) # [[എക്സ്ക്യൂസ് മി ഏതു കോളേജിലാ]](1996) # [[കല്യാണ ഉണ്ണികൾ]](1997) # [[കളിയൂഞ്ഞാൽ]](1997) # [[ഹിറ്റ്ലർ ബ്രതേഴ്സ്]](1997) # [[ഗജരാജ മന്ത്രം]](1997) # [[ഇക്കരയെന്റെ മാനസം]](1997) # [[മജീഷ്യൻ മഹേന്ദ്രലാൽ ഫ്രം ഡെൽഹി]](1998) # [[കന്മദം]](1998) # [[ആയിരം മേനി]](1999) # [[വർണ്ണ കാഴ്ചകൾ]](2000) # [[കൊച്ചു കൊച്ചു സന്തോഷങ്ങൾ]](2000) # [[ജോക്കർ]](2000) # [[ആന്ദോളനം]](2001) # [[വാൽക്കണ്ണാടി (ചലച്ചിത്രം)|വാൽക്കണ്ണാടി]](2002) # [[ഊമപ്പെണ്ണിനു ഉരിയാടപ്പയ്യൻ]](2002) # [[ജഗതി ജഗതീഷ് ഇൻ ടൌൺ]](2002) # [[മീശമാധവൻ]](2002) # [[മുല്ലവള്ളിയും തേന്മാവും]](2003) # [[പട്ടാളം (ചലച്ചിത്രം)|പട്ടാളം]](2003) # [[വരും വരുന്നു വരുന്നു]](2003) # [[ഞാൻ സൽപ്പേര് രാമൻ കുട്ടി]](2004) # [[പെരുമഴക്കാലം]](2004) # [[രസികൻ]](2004) # [[ഫിം‌ഗർ പ്രിന്റ്]](2005) # [[ഗോഡ് ഫോർ സെയിൽ]] (2013) # [[കാർണിവൽ]] # [[കേളി]] # [[കിഴക്കുണരും പക്ഷി]] # [[ചമ്പക്കുളം തച്ചൻ]] # [[കോട്ടയം കുഞ്ഞച്ചൻ]] # [[ആളൊരുങ്ങി അരങ്ങൊരുങ്ങി]] # [[പൂച്ചക്കൊരു മുക്കുത്തി]] # [[വെങ്കലം (ചലച്ചിത്രം)|വെങ്കലം]] # [[അങ്കിൾ ബൺ]] # [[ഉപ്പുകണ്ടം ബ്രദേഴ്‌സ്]] # [[ട്വീറ്റ് ഫോർ ടാറ്റ്]] # [[ഭൂതക്കണ്ണാടി]] # [[കൊച്ചു കൊച്ചു സന്തോഷങ്ങൾ]] # [[മധുര നൊമ്പരക്കാറ്റ്]] # [[വധു ഡോക്ടറാണ്]] # [[സേതുരാമയ്യർ സി.ബി.ഐ.]] # [[പുണ്യാളൻ അഗർബത്തീസ്]] # [[ലാൽ ബഹാദൂർ ശാസ്ത്രി (ചലച്ചിത്രം)|ലാൽ ബഹാദൂർ ശാസ്ത്രി]] (2014) {{Div col end}}90 മസാല റിപ്പബ്ലിക് (2014) ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== * മികച്ച നടനുള്ള സംസ്ഥാന അവാർഡ് (സൂര്യസോമയുടെ നിധി എന്ന നാടകത്തിലെ അഭിനയത്തിന്) * [[താറാവ്‌ (ചലച്ചിത്രം)|താറാവ്]] എന്ന സിനിമയിലെ അഭിനയത്തിനു സഹനടനുള്ള സംസ്‌ഥാനപുരസ്‌കാരം ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട് <ref>http://www.mangalam.com/print-edition/keralam/277140{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ് അവാർഡ് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. == കുടുംബം == എക്സൈസ് ഉദ്യോഗസ്ഥനായിരുന്ന താനാട്ട് അയ്യപ്പന്റെയും അധ്യാപികയായിരുന്ന പൊന്നമ്മയുടെയും നാലുമക്കളിൽ മൂത്തവനായിരുന്നു അരവിന്ദൻ. സൗദാമിനി, പരേതനായ രാമനാഥൻ (2004-ൽ അന്തരിച്ചു), പ്രകാശൻ എന്നിവരായിരുന്നു സഹോദരങ്ങൾ. ഗീതയാണ് ഭാര്യ. 1971-ലായിരുന്നു ഇവരുടെ വിവാഹം. വിവാഹത്തിനുമുമ്പ് [[ക്രിസ്തുമതം|ക്രിസ്തുമതവിശ്വാസിയായിരുന്ന]] ഗീതയുടെ യഥാർത്ഥ പേര് അന്നയെന്നായിരുന്നു. ഇവർക്ക് കല, കിഷോർ (മുത്തു) എന്നീ രണ്ട് മക്കളുണ്ട്. == മരണം == 2015 ജനുവരി 28-ന് രാവിലെ ആറുമണിയോടെ [[കോയമ്പത്തൂർ|കോയമ്പത്തൂരിലെ]] കോവൈ മെഡിക്കൽ സെന്റർ ആശുപത്രിയിൽ വച്ച് മാള അരവിന്ദൻ അന്തരിച്ചു. 75 വയസ്സായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്. <ref>{{Cite web |url=http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=18301095&programId=1073753760&tabId=11&contentType=EDITORIAL&BV_ID=@@@ |title=മലയാളമനോരമയിലെ വാർത്ത |access-date=2015-01-28 |archive-date=2015-01-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150131064643/http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=18301095&programId=1073753760&tabId=11&contentType=EDITORIAL&BV_ID=@@@ |url-status=dead }}</ref> ഏറെക്കാലമായി [[പ്രമേഹം|പ്രമേഹവും]] ഹൃദയസംബന്ധമായ അസുഖങ്ങളും കാരണം ബുദ്ധിമുട്ടിയിരുന്ന അദ്ദേഹത്തെ [[വടക്കാഞ്ചേരി]]യിൽ ഒരു സിനിമാ ഷൂട്ടിംഗിനിടയിൽ പെട്ടെന്നുണ്ടായ ഹൃദയാഘാതത്തെത്തുടർന്ന് സമീപത്തെ ആശുപത്രിയിലാക്കിയതായിരുന്നു. തുടർന്ന് വിദഗ്ദ്ധചികിത്സയ്ക്കായി കോയമ്പത്തൂരിലെത്തിച്ച അദ്ദേഹത്തിന് അടിയന്തര ശസ്ത്രക്രിയ നടത്തി. പിന്നീട് ആരോഗ്യനിലയിൽ ആദ്യം നേരിയ പുരോഗതിയുണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും വീണ്ടും ഹൃദയാഘാതമുണ്ടായതോടെ ആരോഗ്യനില വഷളാകുകയും തുടർന്ന് മരണം സംഭവിക്കുകയുമായിരുന്നു. മൃതദേഹം മാളയിലെ വീട്ടിലെത്തിച്ച് അവിടെ പൊതുദർശനത്തിന് വച്ചശേഷം പൂർണ ഔദ്യോഗികബഹുമതികളോടെ വീട്ടുവളപ്പിൽ സംസ്കരിച്ചു. നിരവധി പ്രമുഖരാണ് അദ്ദേഹത്തെ അവസാനമായി ഒരുനോക്ക് കാണാൻ തടിച്ചുകൂടിയത്. == അവലംബം == {{reflist|2}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == *[http://www.imdb.com/name/nm0033245/ മാള അരവിന്ദനെ കുറിച്ച് ഐഎംഡിബിയിൽ] *[http://www.weblokam.com/cinema/firstshot/2001_06/mala.htm വെബ്‌ലോകം അഭിമുഖം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051128010419/http://www.weblokam.com/cinema/firstshot/2001_06/mala.htm |date=2005-11-28 }} [[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:തബല വിദ്വാന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളനാടകനടന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാള ഹാസ്യനടന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:1940-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:2015-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജനുവരി 15-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജനുവരി 28-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂരിൽ നിന്നുള്ള ചലച്ചിത്രപ്രവർത്തകർ]] czd4xzriykfmygp5njnuz3spkct8tf3 0 52409 4682196 4654219 2026-11-02T05:35:04Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 4682196 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Thidambu Nritham}} [[File:Thidambunruththam.jpg|thumb|Thidambu Nritham]] [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] [[കാസർഗോഡ്]], [[കണ്ണൂർ (ജില്ല)|കണ്ണൂർ]],[[കോഴിക്കോട്]] തുടങ്ങിയ മലബാർ ഭാഗങ്ങളിൽ പ്രസിദ്ധിയാർജ്ജിച്ച പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു [[കല|കലാരൂപമാണ്]] '''തിടമ്പു നൃത്തം '''. ക്ഷേത്രകലകളുടെ വിഭാഗത്തിൽ പെടുത്താവുന്ന ഒരു നൃത്തരൂപമാണ് ഇത്. 600വർഷങ്ങളിലേറേ പഴക്കം ഈ കലാരൂപം അവകാശപ്പെടുന്നു. പ്രധാനമായും കേരള ബ്രാഹ്മണരായ [[നമ്പൂതിരി|നമ്പൂതിരി]] വിഭാഗമാണ് അവതരിപ്പിക്കുന്നത്.<ref name="the1">[http://travelkannur.com/theyyam-kerala/palottu-theyyam/ ട്രാവൽ കണ്ണൂർ സൈറ്റ്]</ref> നമ്പൂതിരിമാരുടെ സഹായികളായി വിളക്ക് പിടിക്കാൻ [[നമ്പീശൻ]], [[വാരിയർ]] സമുദായക്കാരും പങ്കുചേരുന്നു. കണ്ണൂർ, കാസർകോട് ജില്ലകളിൽ പ്രചാരത്തിലുള്ള ഒരു ക്ഷേത്രനൃത്തകല. ക്ഷേത്രത്തിലെ ശീവേലിയോടനുബന്ധിച്ച് ദേവീദേവന്മാരുടെ വിഗ്രഹം (തിടമ്പ്) എഴുന്നള്ളിക്കുന്ന വേളയിൽ ഈ തിടമ്പ് തലയിലേറ്റി നൃത്തം വയ്ക്കുന്നതാണ് തിടമ്പുനൃത്തം. മലബാറിലെ തീയ്യരും നമ്പൂതിരി സമുദായത്തിൽപ്പെട്ടവരുമാണ് ഇത് അവതരിപ്പിക്കുന്നത്. അപൂർവമായി എമ്പ്രാന്തിരിമാരും തുളു ബ്രാഹ്മണരും തിടമ്പുനൃത്തം ചെയ്യുന്നവരാണ്. പുരുഷന്മാരാണ് ഇത് അവതരിപ്പിക്കുന്നത്. തിടമ്പുനൃത്തം ചെയ്യുന്ന നമ്പൂതിരിക്കുപുറമേ ഏഴുവാദ്യക്കാരും രണ്ടു വിളക്കു പിടിക്കുന്നവരും ഉണ്ടായിരിക്കും. മാരാർ, പൊതുവാൾ എന്നീ സമുദായക്കാരാണ് വാദ്യക്കാർ. ക്ഷേത്രത്തിൽ പൂവും മാലയും ഒരുക്കുന്ന [[നമ്പീശൻ]], [[പുഷ്പകൻ]], [[വാര്യർ]], [[ഷാരോടി]], [[ഉണ്ണിത്തിരി]] എന്നീ സമുദായക്കാർക്കാണ് വിളക്കുപിടിക്കാനുള്ള അവകാശം. കുംഭം, മീനം എന്നീ മാസങ്ങളിലാണ് തിടമ്പുനൃത്തം അവതരിപ്പിക്കാറുള്ളത്. 'കൊട്ടിയുറച്ചിൽ' എന്ന ചടങ്ങോടുകൂടിയാണ് നൃത്തം ആരംഭിക്കുന്നത്. നൃത്തം ചെയ്യുമ്പോൾ നർത്തകൻ ഒരു കൈകൊണ്ട് തിടമ്പിന്റെ പീഠഭാഗം പിടിക്കുകയും മറ്റേക്കൈ മുഷ്ടി മുദ്രയിൽ ഉടക്കി നെഞ്ചിനോട് ചേർത്തുപിടിക്കുകയും ചെയ്യും. നൃത്തം ചെയ്തുകൊണ്ട് ക്ഷേത്രപ്രദക്ഷിണം ചെയ്യുന്നു. കൊട്ടിന്റെ താളത്തിനനുസരിച്ചാണ് നൃത്തം. താളം മുറുകുന്നതിനനുസരിച്ച് കലാശമെടുക്കും. അടന്ത, ചെമ്പട, പഞ്ചാരി എന്നീ താളങ്ങൾക്കുപുറമേ 'തകിലടി' എന്നൊരു താളവും തിടമ്പുനൃത്തത്തിലുണ്ട്. അലക്കിയ വസ്ത്രം തറ്റുടുക്കുന്നതുപോലെ ഞൊറിഞ്ഞുടുത്ത്, ഉത്തരീയവും ധരിക്കുന്നു. തലയിൽ ഉഷ്ണപീഠം എന്ന തലപ്പാവും അതിന്റെ വക്കിൽ സ്വർണം കൊണ്ടുള്ള നെറ്റിപ്പട്ടവും ഉണ്ടാകും. കാതിൽ കുണ്ഡലം, കഴുത്തിൽ മാല, കൈകളിൽ വള തുടങ്ങിയവ നർത്തകന്റെ വേഷവിധാനമാണ്. ചെണ്ട, വീക്കൻചെണ്ട, ഇലത്താളം, കുറുംകുഴൽ, ശംഖ് എന്നിവയാണ് തിടമ്പുനൃത്തത്തിലെ വാദ്യോപകരണങ്ങൾ. == അവതരണരീതി == [[പ്രമാണം:Image taken by Vinod Varier.jpg|ലഘുചിത്രം|2020 ജനുവരിയിൽ കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ പനോന്നേരി ശിവക്ഷേത്രത്തിൽ നടത്തിയ തിടമ്പ്നൃത്തം]] [[വാദ്യം|വാദ്യോപകരണങ്ങളിലെ]] [[താളം]] ആണ്‌ പൂർണ്ണമായും ഈ കലാരൂപത്തെ‌ നിയന്ത്രിക്കുന്നത്. ശുദ്ധ [[നൃത്തം|നൃത്തരൂപമാണ്]] ഇത്. തിടമ്പു നൃത്തം പൂർണ്ണമായും ക്ഷേത്രകലയുടെ വിഭാഗത്തിൽ വരുന്നില്ല. ആരാധനാമൂർത്തിയുടെ അലങ്കരിച്ച രൂപത്തെ തിടമ്പ് എന്ന് പറയുന്നു. തിടമ്പ് ശിരസ്സിലേന്തി നൃത്തം നടത്തുന്നു. ശിരസ്സിൽ തിടമ്പ് സംതുലനം ചെയ്തു നിർത്താനായി പ്രത്യേക തലപ്പാവ് വെളുത്ത തുണികൊണ്ട് മൂടി പിറകിൽ കൂർത്ത അഗ്രത്തോടെ സംവിധാനം ഉണ്ടാകും. ഒരു കൈകൊണ്ട് തിടമ്പ് താങ്ങിപ്പിടിച്ചാണു നർത്തകൻ നൃത്തം ചെയ്യുക. നൃത്താവസാനം ഭക്തരിൽ നിന്നും നേർച്ചപ്പണം ഇവർ സ്വീകരിക്കും. [[ചെണ്ട|ചെണ്ടയുടെ]] താളത്തിനനുസരിച്ചാണ് തിടമ്പ് നൃത്തം ചെയ്യുന്നത്. നർത്തകൻ ഞൊറികളുള്ള വസ്ത്രവും ചില സ്ഥലങ്ങളിൽ പട്ടുകൊണ്ടുള്ള മേലങ്കിയും ധരിച്ചിരിക്കും. ചെവിയിലും കൈകളിലും കഴുത്തിലുമെല്ലാം ആഭരണങ്ങൾ ധരിച്ചിരിക്കും. കൂടാതെ അലങ്കരിച്ച തലപ്പാവും ധരിക്കുന്നു. പ്രകടനം വിവിധ നിലകളിലായി പുരോഗമിക്കുന്നു, ഉറയൽ, തകിലടി അടന്ത, ചെമ്പട എന്നിങ്ങനെയായി. പ്രധാന നർത്തകന് നൃത്തത്തിന് അകമ്പടിയായി അഞ്ചോളം പേരും, രണ്ട് പേർ വിളക്കുകളേന്തുന്നതിനും ഉണ്ടാകും. ക്ഷേത്രത്തിനുള്ളിലും പുറത്തും ഇത് അവതരിപ്പിക്കാറുണ്ട്. 600-700 വർഷം പഴക്കമുള്ള ഈ കല [[നാട്യശാസ്ത്രം|നാട്യശാസ്ത്രത്തിലെ]] നിയമങ്ങളെല്ലാം അനുസരിക്കുന്നുണ്ട്. കലാപരമായും ശ്രമകരമായും ഏറെ സമയമെടുത്താണ് തിടമ്പുനൃത്തത്തിനുള്ള മാലകൾ തയ്യാറാക്കുന്നത്.ഇതിന് മിന്നി, മുഖം ,വെളുമ്പ്, മടി, പച്ച എന്നിങ്ങനെ പേരുകളുമുണ്ട്. തിടമ്പ് നൃത്തത്തിൽ ഒഴിച്ച നിർത്താൻ കഴിയാത്തതും ഭക്തജനങ്ങൾക്കു ദൃശ്വവിരുന്നാവുന്നതും ഈ കഴകകലാകാരൻമാരുടെ ഏറെ നേരത്തെ പ്രവൃത്തി കൂടി ആണ് ==പ്രധാന ക്ഷേത്രങ്ങൾ== താഴെപ്പറയുന്ന ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ തിടമ്പ് നൃത്തം ഉത്സവങ്ങളിൽ വളരെ പ്രധാന ചടങ്ങാണ്. *[[ചെറുവാഞ്ചേരി പൂവ്വത്തൂർ വിഷ്ണു ക്ഷേത്രം]] *[[തൃച്ചംബരം ശ്രീകൃഷ്ണ ക്ഷേത്രം]] *[[പാലകുളങ്ങര ശ്രീധർമ്മശാസ്താ ക്ഷേത്രം]] *[[വയത്തൂർ കാലിയാർ ശിവക്ഷേത്രം]] *[[കീച്ചേരി പാലോട്ടുകാവ്]] *[[പയ്യാവൂർ ശിവക്ഷേത്രം]] *[[ബ്ലാത്തൂർ വിഷ്ണു ക്ഷേത്രം]] *[[ചെറുതാഴം ക്ഷേത്രം]] *[[രാമപുരം ശ്രീ മഹാവിഷ്ണു ക്ഷേത്രം]] *[[കണ്ണാടിപ്പറമ്പ് ശ്രീധർമ്മശാസ്താ ക്ഷേത്രം]] *[[കീർത്തിമംഗലം വാസുദേവ ക്ഷേത്രം]]* *[[വേളം മഹാഗണപതി ക്ഷേത്രം]] *[[ചെക്യാട്ട് വിഷ്ണു ക്ഷേത്രം]] *[[ചെക്യാട്ട് ശ്രീ ധരമശാസ്ത്ര ക്ഷേത്രം]] *[[കല്ല്യാട് ശിവക്ഷേത്രം]] {{Commonscat|Thidambu Nritham}} == അവലംബം == *https://web.archive.org/web/20120528233113/http://www.india9.com/i9show/Thidambu-Nritham-25517.htm *http://www.keralatourism.org/video-clips/thidambu-nritham-2122434417.php {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080925060305/http://www.keralatourism.org/video-clips/thidambu-nritham-2122434417.php |date=2008-09-25 }} *http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/contentView.do?articleType=travel&contentId=732865&programId=1073751464&contentType=EDITORIAL&BV_ID=@@@{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{കേരളത്തിലെ തനതു കലകൾ}} {{art-stub}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ കലകൾ]] coyhaz0ose4n3r7fiaha36caixg3gku 0 65509 4682128 4659578 2026-11-01T20:23:16Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 4682128 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|John Donne}} {{Infobox Writer <!-- for more information see [[:Template:Infobox Writer/doc]] --> | name = ജോൺ ഡൺ | image = John Donne by Isaac Oliver.jpg | caption = ജോൺ ഡൺ | birthdate = 1572 | birthplace = [[ലണ്ടൺ]], [[ഇംഗ്ലണ്ട്]] | deathdate = 31 മാർച്ച് 1631 | occupation = [[കവി]], [[പുരോഹിതൻ]], [[വക്കീൽ]] | nationality = [[ഇംഗ്ലണ്ട്|ഇംഗ്ലീഷ്]] | genre = ഹാസ്യം, ഭാവഗീതം, വിലാപഗീതം, പ്രഭാഷണം | subject = [[പ്രേമം]], [[ലൈംഗികത]], [[മതം]], [[മരണം]] | movement = മെറ്റഫിസിക്കൽ കവിത | ഡണിനെ സ്വാധീനിച്ചവർ = [[വില്യം ഷേക്സ്പിയർ]] | ഡൺ സ്വാധീനിച്ചവർ = [[ഡബ്ലിയൂ. ബി. യേറ്റ്സ്]], [[ഏണസ്റ്റ് ഹെമിങ്ങ്‌വേ]], [[റ്റി.എസ്. ഏല്യറ്റ്]], [[ഡബ്ലിയൂ. എച്ച് ഓഡൻ]]<ref name="Colum">[http://www.bartleby.com/65/do/Donne-Jo.html Donne, John]. Columbia Encyclopedia, Sixth Edition. Accessed 2007-[[February 19|2-19]].</ref> }} ഇംഗ്ലീഷ് ജാക്കോബിയൻ കവിയും പ്രഭാഷകനും ആയിരുന്നു '''ജോൺ ഡൺ''' ([[1572]] – [[മാർച്ച് 31]], [[1631]]). പതിനേഴാം നൂറ്റാണ്ടിലെ മെറ്റഫിസിക്കൽ കവികളിൽ പ്രമുഖനായി അദ്ദേഹം എണ്ണപ്പെടുന്നു. ഡണ്ണിന്റെ കവിതകളിലെ യാഥാതഥവും ഐന്ദ്രികവുമായ ശൈലി പ്രത്യേകം ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ഭാവഗീതങ്ങളും, പ്രേമഗീതങ്ങളും, നർമ്മോക്തികളും, വിലാപകാവ്യങ്ങളും, ആക്ഷേപഹാസ്യവും, പ്രഭാഷണങ്ങളും, ലത്തീനിൽ നിന്നുള്ള പരിഭാഷകളും എല്ലാം ചേർന്നതാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ രചനാലോകം. ഡണ്ണിന്റെ കവിതകൾ, ഭാഷയുടെ ചടുലത, ഭാവനയുടെ നവീനത, എന്നിവയിൽ അക്കാലത്തെ മറ്റുകവികളുടെ രചനകളിൽ നിന്ന് വേറിട്ടുനിൽക്കുന്നു. ഉയർന്ന വിദ്യാഭ്യാസവും കവിതാവാസനയും ഉണ്ടായിരുന്നിട്ടും സമ്പന്നരായ സുഹൃത്തുക്കളുടെ ഔദാര്യത്തെ ആശ്രയിച്ചല്ലാതെ കഴിയാൻ നിവൃത്തിയില്ലാത്തത്ര ദാരിദ്ര്യത്തിലായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിൻറെ ജീവിതം ഏറിയഭാഗവും. 1615-ൽ ആംഗ്ലിക്കൻ പുരോഹിതനായി അഭിഷിക്തനായ ഡൺ, 1621-ൽ ലണ്ടണിലെ വിശുദ്ധ പൗലോസിന്റെ ഭദ്രാസനത്തിലെ ഡീൻ ആയി നിയമിക്കപ്പെട്ടു. ചില പണ്ഡിതന്മാരുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ ഡണ്ണിന്റെ സാഹിത്യസൃഷ്ടികൾ ഈ ജീവിതഘട്ടങ്ങളെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു. {{Ref_label|ക|ക|none}} ഈ വാദമനുസരിച്ച്, ഡൺ പ്രേമഗീതങ്ങളും ആക്ഷേപഹാസ്യകൃതകളും യൗവനത്തിലും മതപ്രഭാഷണങ്ങൾ പിൽക്കാലത്തുമാണ് എഴുതിയത്. ഹെലൻ ഗാർഡ്നർ തുടങ്ങിയ പണ്ഡിതന്മാർ ഈ കാലഗണനാരീതിയുടെ വിശ്വസനീയത ചോദ്യം ചെയ്യുന്നു. ഡണ്ണിന്റെ മിക്കവാറും കവിതകൾ മരണാനന്തരമാണ് പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടതെന്ന് അവർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. ജീവിതകാലത്തുതന്നെ 1612-ലും 1623-ലുമായി പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ട ''വാർഷികങ്ങൾ''(Anniversaries) ''പ്രത്യേകാവസരങ്ങളിലെ പ്രാർത്ഥനകൾ'' എന്നിവയുടെ രചനാകാലം അറിവുണ്ട്. ഡണ്ണിന്റെ പ്രഭാഷണങ്ങൾ എഴുതപ്പെട്ടതെന്നെന്നും, ആണ്ടും തിയതിയും ഉൾപ്പെടെ, ഏറെക്കുറെ ഉറപ്പായി നിർണ്ണയിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. == ആദ്യകാലജീവിതം == === ജനനം, ബാല്യം === മാതാപിതാക്കന്മാരുടെ ആറുമക്കളിൽ മൂന്നാമനായി 1572-ൽ [[ലണ്ടൺ|ലണ്ടണിലാണ്]] ജോൺ ഡൺ ജനിച്ചത്. പിതാവിന്റെ പേരും ജോൺ ഡൺ എന്നുതന്നെയായിരുന്നു. ലണ്ടണിലെ ഇരുമ്പായുധ നിർമ്മാണസ്ഥാപനങ്ങളിലൊന്നിലെ ജോലിക്കാരനായിരുന്ന പിതാവിന്റെ പൂർവികർ വെയിൽസിൽ നിന്നുള്ളവരായിരുന്നു. [[കത്തോലിക്കാ സഭ|കത്തോലിക്കനായിരുന്ന]] അദ്ദേഹം മതപീഡനം ഭയന്ന്, സർക്കാരിന്റെ നോട്ടത്തിൽ പെടാതിരിക്കാൻ കഴിയുന്നത്ര ശ്രദ്ധിച്ചിരുന്നു.<ref name="Colly">"Donne, John" by Richard W. Langstaff. Article from Collier's Encyclopedia, Volume 8. Bernard Johnsto n, general editor. P.F. Colliers Inc., New York: 1988. pp. 346–349.</ref><ref name="britauth">"Donne, John." Article in ''British Authors Before 1800: A Biographical Dictionary''. Edited by Stanley Kunitz and Howard Haycraft. The H.W. Wilson Company, New York: 1952. pp. 156–158.</ref> 1576-ൽ പിതാവിന്റെ മരണത്തോടെ മക്കളെ വളർത്തുന്ന ചുമതല അമ്മ ഇലിസബത്ത് ഹേവുഡിന്റേതായി.<ref name="britauth"/> ഇലിസബത്തും അറിയപ്പെടുന്ന ഒരു കത്തോലിക്കാകുടുംബത്തിൽ നിന്നായിരുന്നു. നാടകകൃത്തായ ജോൺ ഹേവുഡിന്റെ മകളും, പരിഭാഷകനും ഈശോസഭാവൈദികനുമായ ജാസ്പർ ഹേവുഡിന്റെ സഹോദരിയുമായിരുന്നു അവർ. കത്തോലിക്കാ രക്തസാക്ഷിയായ തോമസ് മോറും അവരുടെ പൂർവികരിൽ ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നു.<ref name="Annii">Jokinen, Anniina. "The Life of John Donne." Luminarium. 22 June 2006. Accessed 2007-1-22.[http://www.luminarium.org/sevenlit/donne/donnebio.htm]</ref> രക്തസാക്തിത്വത്തിന്റെ ഈ പാരമ്പര്യം ഡോണിന്റെ അടുത്തബന്ധുക്കൾക്കിടയിൽ തുടർന്നു. അവരിൽ പലരും മതവിശ്വാസത്തിന്റെ പേരിൽ വധിക്കപ്പെടുകയോ, നാടുകടത്തപ്പെടുകയോ ചെയ്തു.<ref name="Nort">Greenblatt, Stephen. ''The Norton anthology of English literature'', Eighth edition. W. W. Norton and Company, 2006. ISBN 0-393-92828-4. pp. 600–602</ref> കത്തോലിക്കാസംന്യാസസമൂഹമായ ഈശോസഭയുമായി അടുക്കുന്നത് അക്കാലത്തെ ഇംഗ്ലണ്ടിൽ അപകടകമായിരുന്നിട്ടും ഡണിന്റെ കുടുംബം അദ്ദേഹത്തിന് ഈശോസഭാ സ്ഥാപനത്തിൽ ആരംഭവിദ്യാഭ്യാസം ഏർപ്പാടുചെയ്തു. ഈവഴിക്ക് ലഭിച്ച അഗാധമായ മതബോധം ഡണിനെ പിൽക്കാലത്തെ ആശയസമരങ്ങൾക്ക് സജ്ജനാക്കി.<ref name="Annii"/> പിതാവിന്റെ മരണത്തിന് ഏതാനും മാസങ്ങൾക്കുശേഷം അമ്മ, സമ്പന്നനായ ഡോക്ടർ ജോൺ സിമിങ്ങ്‌സിനെ വിവാഹം കഴിച്ചു. മുൻവിവാഹത്തിൽ മൂന്നുകുട്ടികളുണ്ടായിരുന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭാര്യ മരിച്ചിരുന്നു. അടുത്തവർഷം, 1577-ൽ ഡോണിന്റെ സഹോദരി ഇലിസബത്ത് മരിച്ചു. സഹോദരിമാരായ മേരിയും കാതറിനും, നാലുവർഷം കഴിഞ്ഞ്, 1581-ൽ മരിച്ചു. അങ്ങനെ, ഡണ്ണിന് പത്തുവയസ്സാകുന്നതിനുമുൻപ്, അടുത്തബന്ധുക്കളിൽ നാലുപേർ മരിച്ചു. [[ചിത്രം:John Donne house Pyrford.jpg|right|thumb|200px|പിർഫോർഡിൽ ജോൺ ഡൺ ജീവിച്ചിരുന്ന വീടിന്റെ ഒരു ഭാഗം]] === വിദ്യാഭ്യാസം, നാടോടിജീവിതം === പതിനൊന്നു വയസ്സുള്ള ഡൺ, ഓക്സ്‌ഫോർഡിൽ ഇന്നത്തെ ഹെർട്ട്‌ഫോർഡ് കോളജായ ഹാർട്ട് ഹാളിൽ പഠനം തുടങ്ങി. അവിടെ മൂന്നുവർഷത്തെ പഠനത്തിനുശേഷം അദ്ദേഹം കേംബ്രിഡ്ജ് സർവകലാശാലയിൽ ചേർന്ന് മൂന്നുവർഷം കൂടി പഠിച്ചു. ബിരുദം ലഭിക്കാൻ, രാജാവിനെ ആംഗലസഭയുടെ തലവനായി ഏറ്റുപറയുന്ന ശപഥം എടുക്കേണ്ടിയിരുന്നതിനാൽ, കത്തോലിക്കനായ ഡണിന് രണ്ടു സ്ഥാപനങ്ങളിൽ നിന്നും ബിരുദം എടുക്കാനായില്ല.<ref name="Annii"/> 1591-ൽ ലണ്ടണിലെ തവീസ് ഇൻ നിയമവിദ്യാലയത്തിൽ ചേർന്ന ഡൺ 1592-ൽ ലിങ്കൺസ് ഇൻ എന്ന സ്ഥാപനത്തിലെക്കുമാറി.<ref name="Annii"/> ഡണിന്റെ സഹോദരൻ ഹെന്റിയും, ഒരു കത്തോലിക്കാ പുരോഹിതന് അഭയം കോടുത്തതിന് 1593-ൽ അറസ്റ്റുചെയ്യപ്പെടുന്നതുവരെ സർവകലാശാലാവിദ്യാർത്ഥിയായിരുന്നു. ജയിലിൽ വച്ച് ഹെന്റി ബുബോണിക് പ്ലേഗ് പിടിച്ചുമരിച്ചു. തന്റെ കത്തോലിക്കാവിശ്വാസം പുന:പരിശോധിക്കാൻ ഇത് ഡണിനെ പ്രേരിപ്പിച്ചു.<ref name="britauth"/> വിദ്യാഭ്യാസകാലത്തും പിന്നീടും, ഡൺ പൈതൃകസ്വത്തിൽ വലിയഭാഗം പ്രേമബന്ധങ്ങൾ, പുസ്തകങ്ങൾ, യാത്ര, എന്നിവക്കായി ചെലവഴിച്ചു.<ref name="Colly"/><ref name="Annii"/> യാത്രചെയ്തത് എവിടേക്കാണെന്നതിന് കൃത്യമായ രേഖകളൊന്നുമില്ലെങ്കിലും അദ്ദേഹം യൂറോപ്പ് സന്ദർശിക്കുകയും സസക്സിലെ പ്രഭു, സർ വാൾട്ടർ റാലി എന്നിവർക്കൊപ്പം സ്പയിൻകാർക്കെതിരായി 1596-ലെ കദീസ് യുദ്ധത്തിലും 1597-ലെ അസോർ യുദ്ധത്തിലും പങ്കെടുത്ത്, [[സ്പെയിൻ|സ്പെയിനിന്റെ]] പതാകക്കപ്പലായ സാൻ ഫെലിപ്പെയുടേയും അതിലെ നാവികരുടേയും നാശത്തിന് സാക്ഷിയാവുകയും ചെയ്തതായി കരുതപ്പെടുന്നു.<ref name="Colum">[http://www.bartleby.com/65/do/Donne-Jo.html Donne, John]. The Columbia Encyclopedia, Sixth Edition. Accessed 2007-[[February 19|2-19]].</ref><ref name="britauth"/><ref name="Durant">വിൽ, ഏരിയൽ ഡുറാന്റുമാർ - ''സംസ്കാരത്തിന്റെ കഥ, ഏഴാം ഭാഗം: യുക്തിയുഗത്തിന്റെ തുടക്കം</ref> 1640-ൽ ഡണിന്റെ ജീവചരിത്രം എഴുതിയ ഇസ്സാക്ക് വാൾട്ടൺ രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുനതനുസരിച്ച്: {{cquote|... ഇംഗ്ലണ്ടിലേക്ക് മടങ്ങുന്നതിനുമുൻപ് ആദ്യം [[ഇറ്റലി|ഇറ്റലിയും]] തുടർന്ന് സ്പെയിനിലും കുറേ വർഷം താമസിച്ച അദ്ദേഹം, ആ രാഷ്ട്രങ്ങളിലെ രീതികൾ, നിയമങ്ങൾ ഭരണവ്യവസ്ഥകൾ എന്നിവ നിരീക്ഷിക്കുകയും ഭാഷകളിൽ പ്രാവീണ്യം നേടുകയും ചെയ്തു.}} === പ്രണയം, ജെയിൽ, വിവാഹം === നയതന്ത്രജ്ഞനാകാനാണ് ഡൺ ശ്രമിച്ചിരുന്നതന്ന് തോന്നുന്നു. ഇരുപത്തഞ്ചാം വയസ്സിൽ അതിനുവേണ്ട പരിശീലനം പൂർത്തിയാക്കിയതിനെ തുടർന്ന്<ref name="Durant"/> രാജമുദ്രയുടെ സൂക്ഷിപ്പുകാരൻ, ബ്രാക്ക്‌ലിയിലെ ഒന്നാം വൈക്കൗണ്ട് തോമസ് എഗേർട്ടൻ പ്രഭുവിന്റെ മുഖ്യസചിവനായി നിയമിക്കപ്പെട്ട അദ്ദേഹം പ്രഭുവിന്റെ ലണ്ടനിലെ വസതിയായ സ്ട്രാൻഡിലെ യോർക്ക് ഹൗസിൽ താമസമാക്കി. അക്കാലത്ത് ഇംഗ്ലണ്ടിലെ സാമൂഹ്യജീവിതത്തിന്റെ കേന്ദ്രസ്ഥാനമായിരുന്ന വൈറ്റ്‌ഹാൾ കൊട്ടാരത്തിന് വളരെ അടുത്തായിരുന്നു യോർക്ക് ഹൗസ്. അടുത്ത നാലുവർഷത്തിനിടെ അദ്ദേഹം പ്രഭുവിന്റെ പതിനേഴിൽ താഴെ വയസ്സു പ്രായമുണ്ടായിരുന്ന അനന്തരവൾ ആനിയുമായി പ്രണയത്തിലായി. 1601-ൽ പ്രഭുവിന്റേയും ആനിയുടെ പിതാവ് ജോർജ്ജ് മോറിന്റേയും എതിർപ്പിനെ അവഗണിച്ച് അവർ രഹസ്യമായി വിവാഹിതരായി. ഇങ്ങനെ ഡൺ ജോലിയും നയതന്ത്രരംഗത്തെ ഭാവിയും കളഞ്ഞുകുളിച്ചെന്നുമാത്രമല്ല ഹ്രസ്വകാലത്തെ ജെയിൽവാസവും സമ്പാദിച്ചു . ഫ്ലീറ്റ് ജെയിലിൽ അദ്ദേഹത്തോടൊപ്പം വിവാഹം നടത്തിക്കൊടുത്ത പുരോഹിതനും അതിന് സാക്ഷിനിന്നയാളും ഉണ്ടായിരുന്നു. വിവാഹം സാധുവാണെന്ന് തെളിഞ്ഞതോടെ ഡൺ ജെയിൽ വിമുക്തനായി. മറ്റുരണ്ടുപേരെ ജെയിൽമുക്തരാക്കാൻ അദ്ദേഹം മുൻകൈയ്യെടുത്തു. ജോലി നഷ്ടമായ കാര്യം പറഞ്ഞ് ആനിക്കെഴുതിയ കത്തിൽ ഡൺ തന്റെ പേരിനുതാഴെ ''ജോൺ ഡൺ, ആനി ഡൺ, അൺഡൺ(തുലഞ്ഞു)'' എന്നെഴുതിയതായി ജീവചരിത്രകാരൻ വാൾട്ടൺ പറയുന്നു. 1609-ൽ മാത്രമാണ് ഭാര്യാപിതാവ് എഗേർട്ടൺ ഡണുമായി രമ്യതയിലായതും ആനിക്ക് സ്ത്രീധനം കൊടുത്തതും. === ദാരിദ്ര്യം === [[ചിത്രം:John Donne BBC News.jpg|right|thumb|175px|യുവാവായ ജോൺ ഡൺ - 1595-നടുത്ത് രചിക്കപ്പെട്ട ഈ ചിത്രം ലണ്ടണിലെ ദേശീയ ഛായാചിത്രഗാലറിയിലെ ശേഖരത്തിലാണുള്ളത് - ചിത്രകാരനാരെന്ന് നിശ്ചയമില്ല.<ref>[http://www.npg.org.uk/live/search/portrait.asp?locid=7&rNo=0 The painting] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080912100953/http://www.npg.org.uk/live/search/portrait.asp?locid=7&rNo=0 |date=2008-09-12 }} on the NPG's website.</ref>]] ജയിൽ മുക്തിയെ തുടർന്ന് ഡൺ തൊഴിലൊന്നുമില്ലാതെ സറി എന്ന സ്ഥലത്തെ പിർഫോർഡിൽ ഗ്രാമജീവിതവുമായി ഒതുങ്ങി.<ref name="Annii"/> തുടർന്നുവന്ന കുറേ വർഷങ്ങൾ വക്കീലായി ജോലി ചെയ്ത് അദ്ദേഹം അരിഷ്ടിച്ചു കഴിഞ്ഞു. ഭാര്യയുടെ കസിൻ ഫ്രാൻസിസ് വോളിയാണ് അദ്ദേഹത്തിനും കുടുംബത്തിനും താമസിക്കാനിടം കൊടുത്തത്. അക്കാലത്ത് മിക്കവാറും എല്ലാവർഷവും തന്നെ അവർക്ക് ഓരോ കുട്ടി ജനിച്ചു. വക്കീൽപണിയും ലഘുലേഖകൾ എഴുതുന്നതിൽ തോമസ് മോർട്ടൺ മെത്രാനെ സഹായിക്കുന്ന ജോലിയും ചെയ്തിരുന്നെങ്കിലും, വലിയ കുടുംബത്തെ പാലിക്കേണ്ടിയിരുന്നതിനാൽ സാമ്പത്തികമായി ഡൺ നിത്യം ഞെരുക്കത്തിലായിരുന്നു.<ref name="Annii"/> ആനിക്കും ഡണിനും പന്ത്രണ്ടു മക്കൾ ജനിച്ചു. മൂന്നു പേർ ജനനത്തിലേ മരിച്ചു. മറ്റുള്ള ഒൻപതുകുട്ടികൾക്ക്, കോൺസ്റ്റൻസ്, ജോൺ, ജോർജ്ജ്, ഫ്രാൻസിസ്, ലൂസി, ബ്രിഡ്ജിറ്റ്, മേരി, നിക്കോളസ്, മാർഗരറ്റ് എന്നീ പേരുകളാണിട്ടത്. ഫ്രാൻസിസും മേരിയും പത്തുവയസ്സു തികയുന്നതിനു മുൻപു മരിച്ചു. "ഒരു കുട്ടിമരിച്ചാൽ തീറ്റിപ്പോറ്റാൻ ഒരുവയർ കുറയുമെന്ന ആശ്വാസമുണ്ടെങ്കിലും ശവസംസ്കാരച്ചെലവ് താങ്ങാൻ പാടാണ്" എന്ന് നിരാശയുടെ അങ്ങേയറ്റത്ത് ഡൺ എഴുതി. [[ബൈബിൾ|ബൈബിളിൽ]] നിന്നും മറ്റും ന്യായങ്ങൾ ഉദ്ധരിച്ച് ആത്മഹത്യയെ ന്യായീകരിക്കുന്ന 'ബിയാത്താനാറ്റോസ്'(Biathanotos) എന്ന അസാമാന്യകൃതി ഡോൺ എഴുതിയത് ഇക്കാലത്താണ്. അത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതകാലത്ത് പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടില്ല.<ref name="Nort">Greenblatt, Stephen. ''The Norton anthology of English literature'' Eighth edition. W. W. Norton and Company, 2006. ISBN 0-393-92828-4. page 601</ref> === ആദ്യകവിതകൾ === ഡണിന്റെ ആദ്യകവിതകൾ ഇംഗ്ലീഷ് സമൂഹത്തെക്കുറിച്ചുള്ള അഗാധമായ അറിവും സാമൂഹ്യപ്രശ്നങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള വിമർശനാത്മകമായ നിലപാടും പ്രകടിപ്പിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഹാസ്യരചനകൾ ന്യായപാലനരംഗത്തെ അഴിമതി, മൂന്നാം‌കിട കവികൾ, പൊങ്ങച്ചക്കാരായ കൊട്ടാരപ്പരിഷകൾ എന്നിവ പോലുള്ള പതിവ് ഇലിസബത്തൻ വിഷയങ്ങളെക്കുറിച്ചായിരുന്നെങ്കിലും, ധിഷണാസംസ്കൃതിയും പിടിച്ചുനിർത്തുന്ന ബിംബങ്ങളും അവയെ മാറ്റിനിർത്തി. രോഗങ്ങളുടേയും, ഛർദ്ദിയുടേയും, ചീഞ്ഞളിയലിന്റേയും, പ്ലേഗിന്റേയും രംഗങ്ങൾ നിറഞ്ഞ ആ രചനകളിൽ, ഇംഗ്ലണ്ടിലെ മുഴുവൻ വിഡ്ഢികളും തെമ്മാടികളും നിറഞ്ഞ ഒരു ലോകത്തിന്റെ ഹാസ്യചിത്രം പിറന്നു. മൂന്നാമത്തെ ഹാസ്യരചനയിൽ ഡൺ ഏറെ പ്രധാനമായി കരുതിയ മതത്തിന്റെ വിഷയമാണ് കൈകാര്യം ചെയ്തത്. ഏതെങ്കിലും പാരമ്പര്യത്തെ അന്ധമായി പിന്തുടരാതെ ഓരോരുത്തരും അവരുടെ മതപരമായ ബോദ്ധ്യങ്ങളെ ശ്രദ്ധാപൂർവം പരിശോധിക്കണമെന്ന് ഡൺ വാദിച്ചു. "ഹാരി എന്നെ ഇതുപഠിപ്പിച്ചു, മാർട്ടിൻ അതുപഠിപ്പിച്ചു" എന്ന വിശദീകരണം അന്ത്യവിധിദിവസം ആരുടേയും രക്ഷക്കെത്തുകയില്ലെന്നായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിലപാട്.<ref name="Nort">Greenblatt, Stephen. ''The Norton anthology of English literature'' Eighth edition. W. W. Norton and Company, 2006. ISBN 0-393-92828-4. page 600.</ref> ഡണിന്റെ ആദ്യകാല രചനകൾ, പ്രത്യേകിച്ച് "വിലാപകവിതകൾ" (Elegies) വിചിത്രസങ്കല്പങ്ങളും ലൈംഗികബിംബങ്ങളും നിറഞ്ഞവയായിരുന്നു. കാമുകീകാമുകന്മാർക്ക് കിട്ടിയ ചെള്ളുകടി കവിയെ മൈഥുനസ്മൃതിയിലെത്തിച്ചത് ഉദാഹരണമാണ്. ഇരുവരേയും കടിച്ച കീടം കമിതാക്കളെ രക്തം കൊണ്ട് വിവാഹിതരാക്കിയിരിക്കുകയാൽ അവർക്ക് പാപഭയം കൂടാതെ ഹർഷോന്മാദം ആസ്വദിക്കാം എന്നായിരുന്നു കവിയുടെ യുക്തി<ref name="Durant"/>[http://en.wikisource.org/wiki/Elegy_XIX:_To_His_Mistress_Going_to_Bed ശയ്യയേറുന്ന പ്രേയസിയോട്] എന്ന പത്തൊൻപതാം എലിജിയിൽ അദ്ദഹം കാമുകിയെ കാവ്യാത്മകമായി വിവസ്ത്രയാക്കുകയും ശരീരലാളനത്തെ അമേരിക്കയിലെ പര്യവേഷണത്തോട് താരതമ്യപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു . പതിനെട്ടാം എലിജിയിൽ കാമുകിയുടെ സ്തനങ്ങൾക്കിടയിലെ വിടവിനെ കവി യൂറോപ്പിനും ഏഷ്യക്കും ഇടയിലുള്ള കടലിടുക്കായ ഹെല്ലസ്പോണ്ടിനോടാണുപമിച്ചത്.<ref name="Durant"/> "ബഹുഭാര്യത്വം പാപമായി കണക്കാക്കാതിരുന്ന പൗരാണികകാലത്തെ നമ്മുടെ പിതാക്കന്മാർ എത്ര ഭാഗ്യവാന്മാരായിരുന്നു" എന്നാണ് പതിനേഴാം എലിജിയിലെ വിലാപം. ഈ കവിതകൾ കൈയെഴുത്തുപ്രതികളുടെ രൂപത്തിൽ കാര്യമായി പ്രചരിച്ചെങ്കിലും ഡോൺ അവ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചില്ല.<ref name="Durant"/>{{Ref_label|ഖ|ഖ|none}} പ്രേമകവിതകൾക്ക് അക്കാലത്ത് ഏറെ പ്രചാരമുണ്ടായിരുന്നു. ഡണിന്റെ വികാരതീവ്രമായ പ്രേമഗീതങ്ങൾക്ക് വിഷയമായത് പത്നി ആനി ആയിരുന്നോയെന്ന കാര്യത്തിൽ അഭിപ്രായൈക്യമില്ല. പതിനാറുവർഷത്തെ വിവാഹജീവിതം മുഴുവൻ തന്നെ ആനി ഗർഭവും ശിശുപാലനവും ആയി കഴിച്ചു. {{Ref_label|ഘ|ഘ|none}} ചാപിള്ളയായ അവരുടെ പന്ത്രണാം സന്താനത്തിനു ജന്മം നൽകി അഞ്ചുദിവസം കഴിഞ്ഞ് 1617 ഓഗസ്റ്റ് പതിനഞ്ചാം തിയതി അവർ മരിച്ചു. ഡൺ അവരുടെ മരണത്തിൽ അഗാധമായി ദുഃഖിച്ചു. [[wikisource:en:Holy Sonnets|വിശുദ്ധഭാവഗീതങ്ങളിൽ പതിനേഴാമത്തേത്]] ഡൺ എഴുതിയത് അവരുടെ സ്മരണയിലാണ്.<ref name="Annii"/> വലിയ ഒരു കുടുംബത്തെ പരിപാലിക്കേണ്ടിയിരുന്നിട്ടും, അദ്ദേഹം പിന്നെ വിവാഹം കഴിച്ചില്ല; ഇത് അക്കാലത്തെ പതിവിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായിരുന്നു. == ഉദ്യോഗവും പിൽക്കാലജീവിതവും == [[ചിത്രം:Donne-shroud.png|thumb|175px|1615-ൽ മരണത്തിന് ഏതാനും മാസങ്ങൾക്കുമുൻപ്, പുനരുദ്ധാനത്തിൽ താൻ എങ്ങനെ കാണപ്പെടുമെന്ന ഊഹം വച്ചുള്ള തന്റെ ഒരു ചിത്രം വരയ്‍ക്കാൻ ഡൺ ഏർപ്പാടുചെയ്തു.<ref>Lapham, Lewis. ''The End of the World.'' Thomas Dunne Books: New York, 1997. page 98.</ref> ജീവിതത്തിന്റെ നൈമിഷികതയെ ഓർക്കാനായി അദ്ദേഹം അത് തന്റെ മുറിയുടെ ഭിത്തിയിൽ തൂക്കി.]] === ആശ്രയദാതാക്കൾ === 1602-ൽ ഡൺ ബ്രാക്ക്‌ലി മണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന് ബ്രിട്ടീഷ് പാർലമെന്റിലേക്ക് തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. എന്നാൽ പാർലമെന്റ് അംഗങ്ങൾക്ക് ശമ്പളമൊന്നുമില്ലാതിരുന്നതുകൊണ്ട്, സമ്പന്നരായ സുഹൃത്തുക്കളെ ആശ്രയിച്ചാണ് ഡൺ കുടുംബം പോറ്റിയത്.<ref name="Annii"/> അക്കാലത്ത് നടപ്പിലിരുന്ന സ്തുതിപാഠകവിതകൾ ആശ്രയദാതാക്കളെ കിട്ടാൻ ഡണിനെ സഹായിച്ചു. തന്റെ പ്രധാന ആശ്രയമായി മാറിയ റോബർട്ട് ഡ്രൂറിയെയും മറ്റും പോലെ സമ്പത്തും സ്വാധീനവുമുള്ളവരെ പുകഴ്ത്തി അദ്ദേഹം കവിതകൾ എഴുതി.<ref name="Durant"/> 1611-ലും 1612-ലുമായി എഴുതിയ വാർഷികങ്ങളായ (Anniversaries) ''ലോകത്തിന്റെ ഘടന'', ''ആത്മാവിന്റെ പുരോഗതി'' എന്നിവ ഡ്രൂറിക്കുവേണ്ടിയായിരുന്നു. === വിശ്വാസപരിവർത്തനം === ഡൺ കത്തോലിക്കാ വിശ്വാസം ഉപേക്ഷിക്കാനുള്ള കാരണങ്ങളെക്കുറിച്ച് ചരിത്രകാരന്മാർക്കിടയിൽ അഭിപ്രായൈക്യമില്ല. അദ്ദേഹം മുൻപേതന്നെ ജെയിംസ് ഒന്നാമൻ രാജാവുമായി ഇതുസംബന്ധിച്ച് ആശയവിനിമയം നടത്തിയിരുന്നുവെന്ന് വ്യക്തമാണ്. 1610-ലും 1611-ലുമായി ഡൺ, ''കപടരക്തസാക്ഷി'', ''ഇഗ്നേഷ്യസിന്റെ രഹസ്യസംഘം'' എന്നീ പേരുകളിൽ രണ്ടു കത്തോലിക്കാവിരുദ്ധലേഖനങ്ങൾ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു<ref name="Annii"/> ഈ രചനകൾ ജെയിംസ് രാജാവിനെ പ്രീതിപ്പെടുത്തിയെങ്കിലും ഡണിനെ രാജസഭയിൽ അംഗമാക്കാൻ അദ്ദേഹം വിസമ്മതിച്ചു. പകരം, പൗരോഹിത്യം സ്വീകരിക്കാൻ ഡണിനോടാവശ്യപ്പെടുകയാണ് രാജാവ് ചെയ്തത്.<ref name="britauth"/> വിശുദ്ധ അഭിക്ഷേകത്തിന് താൻ യോഗ്യനല്ലെന്നുകരുതിയ ഡൺ ആദ്യം വിസമ്മതിച്ചുവെങ്കിലും രാജാവിന്റെ നിർബ്ബന്ധത്തിനുവഴങ്ങി 1615-ൽ അദ്ദേഹം ആംഗ്ലിക്കൻ സഭയിലെ പൗരോഹിത്യം സ്വീകരിച്ചു.<ref name="Durant"/> === പുരോഹിതൻ, പ്രഭാഷകൻ === 1615-ൾ ഡൺ കൊട്ടാരം പുരോഹിതനായി നിയമിതനായി. അടുത്തവർഷം ലിങ്കൺസ് ഇന്നിൽ ദൈവശാസ്ത്രാദ്ധ്യാപകനായി നിയമിതനായ അദ്ദേഹത്തെ 1618-ൽ കേംബ്രിഡ്ജ് സർവകലാശാല ദൈവശാസ്ത്രത്തിൽ ഡോക്ടർ ബിരുദം നൽകി ബഹുമാനിച്ചു.<ref name="Annii"/> 1618 അവസാനം ഒരു നയതന്ത്രദൗത്യത്തിനു നിയോഗിക്കപ്പെട്ട ഡൊങ്കാസ്റ്റർ പ്രഭുവിന്റെ സംഘത്തിലെ ചാപ്ലിനായി ജർമ്മനിയിലേക്കുപോയ ഡൺ ഇംഗ്ലണ്ടിൽ മടങ്ങിയെത്തിയത് 1620-ലാണ്.<ref name="Annii"/> 1621-ൽ അദ്ദേഹം ലണ്ടണിലെ വിശുദ്ധ പൗലോസിന്റെ ഭദ്രാസനത്തിലെ മുഖ്യപുരോഹിതനായി നിയമിക്കപ്പെട്ടു. ആംഗ്ലിക്കൻ സഭയലെ ഒന്നാംകിടയിൽ പെട്ടതും നല്ല വരുമാനമുള്ളതുമായ സ്ഥാനമായിരുന്നു ഇത്. 1631-ലെ മരണം വരെ അദ്ദേഹം ആ സ്ഥാനം വഹിച്ചു. അക്കാലത്ത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ മകൾ ലൂസി, പതിനെട്ടാമത്തെ വയസ്സിൽ മരിച്ചു. അവശേഷിച്ച കാലത്തെ ഡണിന്റെ രചനകളേറെയും മതപരമായ വിഷയങ്ങളിലാണ്. ഉറ്റവരിൽ പലരുടേയും മരണം അടക്കമുള്ള അനുഭവങ്ങൾ നൽകിയ ശോകം നേരത്തേ സന്ദേഹിയായിരുന്ന ഡണിനെ പരമ്പരാഗതമതത്തിലുള്ള തീവ്രവിശ്വാസത്തിലെത്തിച്ചു. 1623 നവംബർ-ഡിസംബറിൽ ഡൺ ടൈഫസ് രോഗബാധിതനായി മരണത്തിന്റെ വക്കോളമെത്തി. സുഖപ്രാപ്തിയുടെ സമയത്ത് അദ്ദേഹം, ആരോഗ്യം, വേദന, രോഗം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളെ കേന്ദ്രീകരിച്ച് ഒരുകൂട്ടം ധ്യാനങ്ങളും പ്രാർത്ഥനകളും എഴുതി. 1624-ൽ അത് "ആപത്‌സന്ധികളിലെ ഭക്ത്യാഭ്യാസങ്ങൾ" എന്നപേരിൽ പുസ്തകമായി പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. 1624-ൽ ഡണിന് സെയിന്റ് ഡൻസ്റ്റൻ പള്ളിയിലെ വികാരി സ്ഥാനവും 1625-ൽ ചാൾസ് ഒന്നാമൻ രാജാവിന്റെ പുരോഹിതസ്ഥാനവും ലഭിച്ചു.<ref name="Annii"/> ഡൺ മതപ്രഭാഷണങ്ങളിലും ആദ്ധ്യാത്മികവിഷയങ്ങളിലെ കവിതകളിലും ശ്രദ്ധയൂന്നി . ഒരു പ്രഭാഷകനെന്ന നിലയിൽ ഡണിന്റെ പ്രശസ്തി ഇക്കാലത്ത് പരന്നു. ഡണിന്റെ നൂറ്റിയറുപതോളം പ്രഭാഷണങ്ങൾ ഇന്ന് ലഭ്യമാണ് == മരണം == [[ചിത്രം:Wenceslas Hollar - John Donne (monument).jpg|thumb|200px|right|ഡണിന്റെ സംസ്കാരസ്ഥാനത്തെ ഈ സ്മാരകം, മരണത്തിന് ഏതാനും മാസം മുൻപ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ തന്നെ നിർദ്ദേശമനുസരിച്ച് വരച്ച ചിത്രത്തെ മാതൃകയാക്കിയുള്ളതാണ്]] മരണം ഡണിന്റെ രചനകളിൽ നിത്യപ്രമേയമായിരുന്നു. "ആപത്‌സന്ധികളിലെ ഭക്താഭ്യാസങ്ങൾ" എന്ന പുസ്തകത്തിലെ [http://en.wikisource.org/wiki/Meditation_XVII പതിനേഴാം ധ്യാനം] ഇതിന് ഉദാഹരണമാണ്. അതിലെ ഈ വരികൾ ഡണിന്റെ ഏറ്റവും അറിയപ്പെടുന്ന മൊഴികളിൽ പെടുന്നു: {{Cquote|ഒരുമനുഷ്യനും അതിൽ തന്നെ പൂർണ്ണതയുള്ള ഒരു ദ്വീപല്ല; ഓരോരുത്തനും ഒരു വൻകരയുടെ ഖണ്ഡമാണ്: മുഖ്യമായതിന്റെ ഒരംശം. ഒരു മൺകട്ട കടലിൽ അലിഞ്ഞാൽ യൂറോപ്പ് അത്രമാത്രം ചെറുതാവുന്നു, ഒരു ഉപദ്വീപോ, നിന്റെ സുഹൃത്തിന്റെയോ നിന്റെ തന്നെയോ വീടോ കടൽ കൊണ്ടുപോയാൽ എന്നപോലെ തന്നെ: ഞാൻ മനുഷ്യരാശിയിൽ പെട്ടവനാകയാൽ, ഏതുമനുഷ്യന്റെ മരണവും എന്നെ ചെറുതാക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട്, മണിമുഴങ്ങുന്നതാർക്കുവേണ്ടി എന്നറിയാൻ ആളയക്കേണ്ടതില്ല; അത് നിനക്കുവേണ്ടിയാണ് മുഴങ്ങുന്നത്.}} ജീവിതാന്ത്യത്തിനടുത്ത് പലരചനകളിലും ഡൺ, മരണത്തെയും അത് മനുഷ്യരിൽ ഉളവാക്കുന്ന ഭയത്തേയും, മരണാനന്തരസ്വർഗ്ഗപ്രാപ്തിയിലുള്ള വിശ്വാസത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ വെല്ലുവിളിച്ചു. ഈ വെല്ലുവിളിയുടെ ഏറ്റവും നല്ല ഉദാഹരണം അദ്ദേഹത്തിന്റെ [http://en.wikisource.org/wiki/Death_be_not_proud പത്താമത്തെ വിശുദ്ധഭാവഗീതം] ആണ്. അതിലെ ഈ വരികൾ അതിപ്രശസ്തമാണ്: {{Cquote|മരണമേ നീ അഹങ്കരിക്കേണ്ട;<br />ശക്തൻ, ഭയാനകൻ, എന്നൊക്കെ<br />പലരും നിന്നെ വിളിച്ചിരിക്കാം<br />എങ്കിലും നീ അതൊന്നുമല്ല.}} 1631-ലെ വലിയ നോയമ്പുകാലത്ത് മരണക്കിടക്കയിൽ നിന്നെഴുന്നേറ്റ് ഡൺ [http://en.wikisource.org/wiki/Death%27s_Duell,_or_A_Consolation_to_the_Soul,_against_the_dying_Life_and_the_living_Death_of_the_Body മരണത്തിന്റെ മല്പ്പിടുത്തം] എന്ന പ്രഭാഷണം നടത്തി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ തന്നെ ചരമപ്രസംഗം എന്ന് അത് പിന്നീട് വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെട്ടു. ജീവിതത്തെ സഹനത്തിലൂടെ മരണത്തിലേക്കുള്ള യാത്രയായി ചിത്രീകരിക്കുന്ന ഈ പ്രഭാഷണം, മരണാനന്തരം യേശുവിലൂടെ ലഭിക്കുന്ന രക്ഷയായ പുനരുദ്ധാനത്തിന്റെ ദൈവാശ്ലേഷത്തിൽ ആശവയ്ക്കുന്നു.<ref name="Nort"/><ref name="Durant"/><ref>[https://web.archive.org/web/20030320035314/http://www.geocities.com/milleldred/donnesthought.html Fulfilling the Circle: A Study of John Donne's Thought] by Terry G. Sherwood University of Toronto Press, 1984, page 231</ref> 1631 ഫെബ്രുവരി മാസം വൈറ്റ്‌ഹാൾ കൊട്ടാരത്തിൽ ചാൾസ് ഒന്നാമൻ രാജാവിന്റെ സാന്നിദ്ധ്യത്തിലാണ് ഡൺ ഈ പ്രഭാഷണം നിർവഹിച്ചത്. ഡണിന്റെ മരണത്തിൽ കലാശിച്ച രോഗം ഉദരാർബുദമായിരുന്നു എന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. 1631 മാർച്ച് 31-നായിരുന്നു മരണം. അന്നേവരെ ഡണിന്റെ ഒരു കവിതപോലും പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നില്ല. എന്നാൽ തന്റെ കാലത്തെ വൈകാരികവും ബൗദ്ധികവുമായ സംഘർഷങ്ങളിൽ തീവ്രമായി പങ്കുചേരുന്ന ഒരു രചനാസമുച്ചയം അദ്ദേഹം വിട്ടുപോയിരുന്നു. ജോൺ ഡണിനെ സംസ്കരിച്ചിരിക്കുന്നത് ലണ്ടണിലെ വിശുദ്ധ പൗലോസിന്റെ ഭദ്രാസനപ്പള്ളിയിലാണ്. അവിടെ, അദ്ദേഹത്തിന്റെ തന്നെ നിർദ്ദേശമനുസരിച്ച വരക്കപ്പെട്ട ചിത്രത്തെ ആശ്രയിച്ച് ഒരു സ്മാരകപ്രതിമ സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ട്. അതിൽ ലത്തീനിലുള്ള സ്മാരകക്കുറിപ്പ് ഡണിന്റെ തന്നെ രചനയാവാം. == വിലയിരുത്തൽ == ഡണിനെ ശ്രദ്ധേയനാക്കിയത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ കവിതയിലെ തത്ത്വമീമാംസയാണ്. ജീവിതത്തോടും അതിലെ ആനന്ദങ്ങളോടും ആരോഗ്യകരമായ ആഭിമുഖ്യം കട്ടിയ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കവിത, തീവ്രഭാവങ്ങളുടെ ആവിഷ്കരണത്തിലും സാമർത്ഥ്യം കാട്ടി. ഡൺ ഇതുചെയ്തത് വിരുദ്ധരൂപകങ്ങളും(conceits), ഫലിതവും ഉപയോഗിച്ചാണ്. "[http://en.wikisource.org/wiki/The_Sun_Rising ഉദിക്കുന്ന സൂര്യൻ]", "[http://en.wikisource.org/wiki/Batter_My_Heart എന്റെ ഹൃദയത്തെ ഇടിച്ചുപൊടിക്കുക]" എന്നീ കവിതകൾ ഇതിനുദാഹരണങ്ങളാണ്. തത്ത്വമീമാംസയിൽ ഡണിന്റെ മുഖ്യഉപകരണമായത് വിരുദ്ധരൂപകങ്ങളായിരുന്നു(Metaphysical conceits). രൂപകങ്ങളുടെ പരമ്പരാഗതരീതിയെ മറികടന്ന് വ്യത്യസ്തങ്ങളും വിരുദ്ധങ്ങളുമായ രണ്ട് ആശയങ്ങളെ ഒരേ സങ്കല്പമായി കൂട്ടിയിണക്കുകയാണ് അദ്ദേഹം ചെയ്തത്.<ref name="Nort">Greenblatt, Stephen. ''The Norton anthology of English literature'' Eighth edition. W. W. Norton and Company, 2006. ISBN 0-393-92828-4. pp. 600–602</ref> ''കാനനൈസേഷൻ'' എന്ന കവിതയിൽ കമിതാക്കളെ പുണ്യാത്മാക്കളോട് താരതമ്യം ചെയ്യുന്നത് ഇതിന് ഉദാഹരണമാണ്. മറ്റൊരിടത്ത് അദ്ദേഹം അകന്നിരിക്കുന്ന കാമുകീകാമുകന്മാരെ, ദൂരമാപിനിയുടെ(Compass) രണ്ടുകാലുകലോട് താരതമ്യപ്പെടുത്തുന്നു. മറ്റ് ഇലിസബത്തൻ കവികൾ താരതമ്യസാധ്യതയും സാദൃശ്യവും ഉള്ള വസ്തുക്കളേയോ ആശയങ്ങളേയോ ആണ് അവരുടെ അലങ്കാരങ്ങളിൽ കൂട്ടിച്ചേർത്തിരുന്നത്. പ്രേമത്തെ റോസാപ്പുഷ്പത്തോടുപമിക്കുക്കുന്നതും മറ്റും ഇതിന് ഉദാഹരണമാണ്. ഡണിന്റെ രചനകളിൽ ഫലിതവും സമൃദ്ധമായുണ്ട്. വൈരുദ്ധ്യങ്ങളും ശ്ലേഷങ്ങളും മറ്റും ഉപയോഗിച്ചാണ് അദ്ദേഹം ഫലിതം സൃഷ്ടിക്കുന്നത്. പ്രേമത്തേയും മനുഷ്യവ്യാപാരങ്ങളേയും പരാമർശിക്കുമ്പോൾ ഡൺ ദോഷദൃക്കാകുന്നു. ഡണിന്റെ കവിതകളിലെ സാധാരണവിഷയങ്ങൾ ആദ്യകാലങ്ങളിൽ പ്രേമവും, പിന്നെ, പ്രത്യേകിച്ച് പത്നിയുടെ മരണശേഷം മരണവും, ഒടുവിൽ മതവും ആയിരുന്നു.<ref name="Nort"/> ക്ലാസിക്കൽ ശൈലിയിൽ നിന്ന് കൂടുതൽ വ്യക്തിനിഷ്ടമായ ശൈലിയിലേക്കുള്ള ഇംഗ്ലീഷ് കവിതയുടെ മാറ്റത്തെ ഡണിന്റെ കവിത എടുത്തുകാട്ടി.<ref>[http://www.island-of-freedom.com/DONNE.HTM John Donne] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090317202342/http://www.island-of-freedom.com/DONNE.HTM |date=2009-03-17 }}. Island of Freedom. Accessed 2007-[[February 19|2-19]].</ref> സംസാരഭാഷയോട് സാമ്യമുള്ള തിരിഞ്ഞുമറിഞ്ഞ വൃത്തരീതിയാണ് അദ്ദേഹം സ്വീകരിച്ചത്. "താളം തെറ്റിച്ചെഴുതിയതിന് ഡണിനെ തൂക്കിലിടേണ്ടതായിരുന്നു" എന്നാണ് ക്ലാസിക്കൽ ശൈലിയുടെ ഉപാസകനായിരുന്ന [[ബെൻ ജോൺസൺ]] പറഞ്ഞത്.<ref name="Nort">Greenblatt, Stephen. ''The Norton anthology of English literature'' Eighth edition. W. W. Norton and Company, 2006. ISBN 0-393-92828-4. p. 600.</ref> ഡണിന്റെ കവിതയുടെ വിമർശകന്മാർ പ്രധാനമായും അതിലെ തത്ത്വമീമാംസയുടെ വിധിയെഴുത്താണ് നടത്തിയത്.<ref name="Nort"/> അദ്ദേഹത്തിനു തൊട്ടുപിന്നാലെ വന്ന [[ഇംഗ്ലീഷ്]] കവികൾക്ക് അദ്ദേഹത്തോടുണ്ടായിരുന്നത് സന്നിഗ്ധമനോഭാവമായിരുന്നു. നവക്ലാസിക്കൽ കവികളാകട്ടെ ഡണിന്റെ വിരുദ്ധരൂപകങ്ങളെ അലങ്കാരത്തിന്റെ ദുരുപയോഗമായി കണക്കാക്കി. കോളറിഡ്ജിനേയും ബ്രൗണിങ്ങിനേയും പോലുള്ള കാല്പനികകവികൾ അദ്ദേഹത്തെ വിലമതിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ആദ്യകാലത്ത് ഡണിന് പുനർജ്ജന്മം നൽകിയ റ്റി.എസ്. ഇലിയറ്റും മറ്റും ഡണിനെ കാല്പനികവിരുദ്ധനായാണ് എണ്ണിയത്.<ref>''The Best Poems of the English Language''. Harold Bloom. HarperCollins Publishers, New York: 2004. pp. 138–139.</ref> == കുറിപ്പുകൾ == ക.{{Note_label|ക|ക|none}} ഇലിസബത്തിന്റെ കാലത്ത് പ്രേമവും, ജെയിംസിന്റെ കാലത്ത് ഭക്തിയും, ചാൾസിന്റെ കാലത്ത് മരണവും ഡണിന് വിഷയമായെന്നാണ് [[വിൽ ഡുറാന്റ്|വിൽ ഡുറാന്റിന്റെ]] നിരീക്ഷണം. ഖ.{{Note_label|ഖ|ഖ|none}} ഈ കവിതകളെക്കുറിച്ച് ഡൺ അങ്ങയറ്റം പശ്ചാത്തപിച്ചുവെന്നും അവയുടെ പ്രതികളെല്ലാം നശിപ്പിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചുവെന്നും [[ബെൻ ജോൺസൺ]] എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. ഘ.{{Note_label|ഘ|ഘ|none}}ഡണിന് കവിതകളും മക്കളും ഒരുപോലെ അനായാസമായി പിറന്നു എന്ന് [[വിൽ ഡുറാന്റ്]]. == അവലംബം == <references/> == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * [http://www.crossref-it.info/authors/Donne,-John/1 John Donne at Crossref-it.info] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111204201910/http://www.crossref-it.info/authors/Donne,-John/1 |date=2011-12-04 }} * [http://www.luminarium.org/sevenlit/donne/ John Donne at Luminarium.org] * [http://www.poetryfoundation.org/archive/poet.html?id=1825 Poems by John Donne at PoetryFoundation.org] * [http://www.online-literature.com/donne/ സാഹിത്യ ശൃംഖല] * [http://www.poetsgraves.co.uk/donne.htm വിശുദ്ധപൗലോസിന്റെ ഭദ്രാസനത്തിൽ ഡണിന്റെ സ്മാരകം] * [http://johndonnesociety.tamu.edu/ ജോൺ ഡൺ സമൂഹത്തിന്റെ ഹോംതാൾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050826020928/http://johndonnesociety.tamu.edu/ |date=2005-08-26 }} * [http://books.guardian.co.uk/reviews/biography/0,,1826088,00.html Donne undone: Review of "John Donne: The Reformed Soul"(John Stubbs)], Guardian Unlimited, July 22, 2006, by Andrew Motion. * [http://www.poetseers.org/the_great_poets/british_poets/john_donne/john_donne_poems/ ഡണിന്റെ തെരഞ്ഞെടുത്ത കവിതകൾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120612061803/http://www.poetseers.org/the_great_poets/british_poets/john_donne/john_donne_poems/ |date=2012-06-12 }} * [https://web.archive.org/web/20200531082202/https://lib.byu.edu/collections/john-donne-sermons/ ഡണിന്റെ സമ്പൂർണ്ണ പ്രഭാഷണങ്ങൾ] * [http://www.sparknotes.com/poetry/donne/ ജോൺ ഡൺ: സ്പാർക്ക്‌നോട്ടുകൾ] * [http://donnevariorum.tamu.edu/ The Donne Variorum] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190521062342/http://donnevariorum.tamu.edu/ |date=2019-05-21 }} * [http://digitaldonne.tamu.edu/ ഡിജിറ്റൽ ഡൺ(ഡണിന്റെ രചനകളുടെ ആദ്യകാലപതിപ്പുകളുടേയും കൈയെഴുത്തുപ്രതികളുടേയും ഡിജിറ്റൽ ബിംബങ്ങൾ)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180124083336/http://digitaldonne.tamu.edu/ |date=2018-01-24 }} * [http://www.literaryescorts.com/?act=non-fiction&item=548 ഡണിന്റെ "ദ ബെയ്റ്റ്" എന്ന രചനയിലെ ലൈംഗികബിംബങ്ങളെക്കുറിച്ച് ഒരു പഠനം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090602023151/http://www.literaryescorts.com/?act=non-fiction&item=548 |date=2009-06-02 }} [[വർഗ്ഗം:1572-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം: 1631-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജനിച്ച ദിവസം അറിയാത്ത ജീവചരിത്രലേഖനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:മാർച്ച് 31-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇംഗ്ലീഷ് കവികൾ]] lidx2kqtt1r50ptru5icowhb4qkzd71 0 66790 4682116 4552779 2026-11-01T19:23:21Z ~2026-58303-49 224871 4682116 wikitext text/x-wiki {{merge from|ഇന്ത്യൻ ഭരണസംവിധാനം|date=2024 ജൂൺ}} {{prettyurl|Government of India}} {{ഭാരതത്തിന്റെ രാഷ്ട്രതന്ത്രം}} ഭാരതത്തിലെ [[ഇന്ത്യയിലെ സംസ്ഥാനങ്ങളും കേന്ദ്രഭരണപ്രദേശങ്ങളും|28 സംസ്ഥാനങ്ങളും 8 കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങളും]] ചേർന്ന സം‌യുക്ത ഐക്യത്തെ (federal union) ഭരിക്കുന്നതിനായി ഭരണഘടനാനുസൃതം സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന അധികാര സമ്പ്രദായമാണ് '''ഭാരത സർക്കാർ'''. ''കേന്ദ്ര സർക്കാർ'', ''സെൻട്രൽ ഗവൺമെന്റ്'' അല്ലെങ്കിൽ ''യൂണിയൻ ഗവൺമെന്റ്'' എന്നും ഇത് അറിയപ്പെടുന്നു. ഭാരത സർക്കാരിന്റെ ആസ്ഥാനം [[ന്യൂ ഡൽഹി]] ആണ്. == പദോൽപ്പത്തിയും ചരിത്രവും == 1833-ലെ ഗവൺമെന്റ് ഓഫ് ഇന്ത്യാ നിയമം ബ്രിട്ടീഷ് പാർലമെന്റ് പാസാക്കി. "'''ഗവൺമെന്റ് ഓഫ് ഇന്ത്യ'''" എന്ന വിശേഷണത്തോടെയുള്ള ഇത്തരത്തിലുള്ള ആദ്യത്തെ നിയമ നടപടിയാണിത്. == അടിസ്ഥാന ഘടന == യൂണിയൻ ഓഫ് ഇന്ത്യ (''ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടനയുടെ ആർട്ടിക്കിൾ 300 അനുസരിച്ച്'') എന്നും അറിയപ്പെടുന്ന ഇന്ത്യൻ കോടതി (ഇന്ത്യ)|സുപ്രീം കോടതി]] എന്നിവയിൽ ഭരണഘടന നിക്ഷിപ്തമാണ്. ഇന്ത്യയുടെ രാഷ്ട്രപതി രാഷ്ട്രത്തലവനും ഇന്ത്യൻ സായുധ സേനയുടെ ''(Indian Armed Forces)'' കമാൻഡർ-ഇൻ-ചീവുമാണ്, അതേസമയം തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട പ്രധാനമന്ത്രി എക്സിക്യൂട്ടീവിന്റെ തലവനായി പ്രവർത്തിക്കുകയും കേന്ദ്ര ഗവൺമെന്റിന്റെ നടത്തിപ്പിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തം വഹിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. പാർലമെന്റ് ദ്വിസഭ (''Bicameral'') സ്വഭാവമുള്ളതാണ്, [[ലോക്‌സഭ]]<nowiki/>യും ''(lower house)'' [[രാജ്യസഭ]]<nowiki/>യും (''upper house'') . ജുഡീഷ്യറിയിൽ വ്യവസ്ഥാപിതമായി, ഒരു [[സുപ്രീം കോടതി (ഇന്ത്യ)|സുപ്രീം കോടതി]], 25 [[ഹൈക്കോടതി]]<nowiki/>കൾ, നിരവധി ജില്ലാ കോടതികൾ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു, എല്ലാം സുപ്രീം കോടതിയേക്കാൾ താഴ്ന്നതാണ്. ഇന്ത്യയിലെ പൗരന്മാരെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന അടിസ്ഥാന സിവിൽ, ക്രിമിനൽ നിയമങ്ങൾ പ്രധാന പാർലമെന്ററി നിയമനിർമ്മാണത്തിൽ പ്രതിപാദിച്ചിരിക്കുന്നു. സിവിൽ പ്രൊസീജർ കോഡ്, പീനൽ കോഡ്, ക്രിമിനൽ പ്രൊസീജർ കോഡ് എന്നിവ. കേന്ദ്ര ഗവൺമെന്റിന് സമാനമായി, ഓരോ സംസ്ഥാന സർക്കാരുകളും എക്സിക്യൂട്ടീവ്, ലെജിസ്ലേറ്റീവ്, ജുഡീഷ്യറി ശാഖകൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. യൂണിയൻ, വ്യക്തിഗത സംസ്ഥാന ഗവൺമെന്റുകൾക്ക് ബാധകമായ നിയമസംവിധാനം English common & statutory law അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്. [[റിപ്പബ്ലിക് ഓഫ് ഇന്ത്യ]] എന്നാണ് രാജ്യത്തിന്റെ മുഴുവൻ പേര്. ഭരണഘടനയിൽ റിപ്പബ്ലിക്ക് ഓഫ് ഇന്ത്യയ്ക്ക്, "'''[[ഇന്ത്യ]]<nowiki/>യും [[‌‌ഭാരതം|ഭാരതും]]"''' ഒരുപോലെ ഔദ്യോഗിക ചുരുക്കപ്പേരുകളാണ്. '''"യൂണിയൻ ഗവൺമെന്റ്", "കേന്ദ്ര സർക്കാർ", "ഭാരത് സർക്കാർ"''' എന്നീ പദങ്ങൾ പലപ്പോഴും ഔദ്യോഗികമായും അനൗദ്യോഗികമായും ഇന്ത്യൻ സർക്കാരിനെ സൂചിപ്പിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്നു. ഗവൺമെന്റിന്റെ ഇരിപ്പിടം [[ഡെൽഹി|ന്യൂഡൽഹി]]<nowiki/>യിലായതിനാൽ [[ന്യൂ ഡൽഹി]] എന്ന പദം കേന്ദ്രസർക്കാരിന്റെ മെറ്റോണിമായിട്ടാണ് സാധാരണയായി ഉപയോഗിക്കുന്നത്. == നിയമസഭ == ''പ്രധാന ലേഖനം: [[ഇന്ത്യൻ പാർലമെന്റ്]]'' [[പ്രമാണം:New Delhi government block 03-2016 img3.jpg|ലഘുചിത്രം|395x395ബിന്ദു|ഇന്ത്യൻ പാർലമെന്റിന്റെ കെട്ടിടം,ന്യൂഡൽഹി]] ഇന്ത്യയിലെ നിയമസഭയുടെ അധികാരങ്ങൾ രാജ്യസഭയും ലോക്‌സഭയും അടങ്ങുന്ന ഒരു ദ്വിസഭ നിയമസഭയായ പാർലമെന്റാണ് വിനിയോഗിക്കുന്നത്. പാർലമെന്റിന്റെ രണ്ട് സഭകളിൽ, [[രാജ്യസഭ]] ''('Council of States')'' upper house-യായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു, അതിൽ രാഷ്ട്രപതി നിയമിക്കുന്നതും സംസ്ഥാന, പ്രാദേശിക നിയമനിർമ്മാണ സഭകൾ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്ന അംഗങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്നു. [[ലോക്‌സഭ]]<nowiki/>യെ (''<nowiki/>'House of the People')'' lower house-യായി കണക്കാക്കുന്നു. പാർലമെന്റിന്റെ നിയമങ്ങൾ [[സുപ്രീം കോടതി (ഇന്ത്യ)|സുപ്രീം കോടതി]]<nowiki/>യുടെ [[ജുഡീഷ്യൽ അവലോകനം|ജുഡീഷ്യൽ അവലോകന]]<nowiki/>ത്തിന് ''(judicial review)'' വിധേയമായതിനാൽ പാർലമെന്റിന് പൂർണ നിയന്ത്രണവും പരമാധികാരവും ഇല്ല. എന്നിരുന്നാലും, അത് എക്സിക്യൂട്ടീവിന്മേൽ ചില നിയന്ത്രണം ചെലുത്തുന്നു. പ്രധാനമന്ത്രി ഉൾപ്പെടെയുള്ള മന്ത്രിമാരുടെ കൗൺസിലിലെ അംഗങ്ങൾ ഒന്നുകിൽ പാർലമെന്റിൽ നിന്ന് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുകയോ അധികാരമേറ്റ് ആറ് മാസത്തിനുള്ളിൽ അവിടെ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുകയോ ചെയ്യും. കൗൺസിലിന് മൊത്തത്തിൽ ലോക്‌സഭയുടെ ഉത്തരവാദിത്തമാണ്. ലോക്‌സഭ ഒരു താൽക്കാലിക സഭയാണ്, അധികാരത്തിലുള്ള പാർട്ടിക്ക് സഭയിലെ ഭൂരിപക്ഷത്തിന്റെ പിന്തുണ നഷ്ടപ്പെടുമ്പോൾ മാത്രമേ പിരിച്ചുവിടാൻ കഴിയൂ. രാജ്യസഭ ഒരു സ്ഥിരം സഭയാണ്, ഒരിക്കലും പിരിച്ചുവിടാൻ കഴിയില്ല. ആറുവർഷത്തേക്കാണ് രാജ്യസഭയിലെ അംഗങ്ങളെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നത്. == എക്സിക്യൂട്ടീവ് == [[ബ്യൂറോക്രസി]]<nowiki/>യുടെ ദൈനംദിന ഭരണത്തിന്റെ ഏക അധികാരവും ഉത്തരവാദിത്തവും ഉള്ളത് '''എക്സിക്യൂട്ടീവ് ഗവൺമെന്റാണ്'''. അധികാര വിഭജനം എന്ന റിപ്പബ്ലിക്കൻ ആദർശത്തിന്റെ കേന്ദ്രബിന്ദുവാണ് സർക്കാരിന്റെ പ്രത്യേക ശാഖകളായി അധികാര വിഭജനം. === പ്രസിഡന്റ് === ''പ്രധാന ലേഖനം: [[ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രപതി]]'' ഭരണഘടനയുടെ ആർട്ടിക്കിൾ '''53(1)''' പ്രകാരം എക്സിക്യൂട്ടീവ് അധികാരം പ്രധാനമായും ഇന്ത്യയുടെ രാഷ്ട്രപതിക്കാണ് നിക്ഷിപ്തമായിരിക്കുന്നത്. പ്രസിഡന്റിന് എല്ലാ ഭരണഘടനാപരമായ അധികാരങ്ങളുമുണ്ട്, മുകളിൽ പറഞ്ഞ ആർട്ടിക്കിൾ 53(1) പ്രകാരം നേരിട്ടോ, കീഴ് ഉദ്യോഗസ്ഥർ മുഖേനയോ അത് പ്രയോഗിക്കുന്നു. ഭരണഘടനയുടെ 74-ാം അനുച്ഛേദത്തിൽ വിവരിച്ചിരിക്കുന്നതുപോലെ മന്ത്രിമാരുടെ സമിതിയെ നയിക്കുന്ന പ്രധാനമന്ത്രി നൽകുന്ന സഹായങ്ങളും ഉപദേശങ്ങളും അനുസരിച്ചാണ് രാഷ്ട്രപതി പ്രവർത്തിക്കേണ്ടത്. മന്ത്രിമാരുടെ കൗൺസിൽ പ്രസിഡന്റിന്റെ 'pleasure' -ൽ അധികാരത്തിൽ തുടരുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, പ്രായോഗികമായി, മന്ത്രിമാരുടെ കൗൺസിൽ ലോക്സഭയുടെ പിന്തുണ നിലനിർത്തണം. ഒരു പ്രസിഡന്റ് , മന്ത്രിമാരുടെ സമിതിയെ പിരിച്ചുവിട്ടാൽ, അത് ഒരു ഭരണഘടനാ പ്രതിസന്ധിക്ക് കാരണമായേക്കാം. അതിനാൽ, പ്രായോഗികമായി, ലോക്സഭയിൽ ഭൂരിപക്ഷത്തിന്റെ പിന്തുണ ഉള്ളിടത്തോളം കാലം മന്ത്രിസഭയെ പിരിച്ചുവിടാൻ കഴിയില്ല. ഇന്ത്യയിൽ പല ഉന്നത ഉദ്യോഗസ്ഥരെയും നിയമിക്കാനുള്ള ഉത്തരവാദിത്തം രാഷ്ട്രപതിക്കാണ്. ഈ ഉന്നത ഉദ്യോഗസ്ഥരിൽ 28 സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ [[ഗവർണ്ണർ|ഗവർണർ]]<nowiki/>മാരും ഉൾപ്പെടുന്നു; [[ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ|ചീഫ് ജസ്റ്റിസ്]]; മറ്റ് ജഡ്ജിമാരുടെ ഉപദേശപ്രകാരം സുപ്രീം കോടതിയിലെയും ഹൈക്കോടതികളിലെയും മറ്റ് ജഡ്ജിമാർ; [[അറ്റോർണി ജനറൽ (ഇന്ത്യ)|അറ്റോർണി ജനറൽ]]; [[കൺട്രോളർ ആൻഡ് ഓഡിറ്റർ ജനറൽ]]; മുഖ്യ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷണറും മറ്റ് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷണർമാരും; [[യൂണിയൻ പബ്ലിക് സർവീസ് കമ്മീഷൻ|യൂണിയൻ പബ്ലിക് സർവീസ് കമ്മീഷ]]<nowiki/>ന്റെ ചെയർമാനും അംഗങ്ങളും; 'എ' ഗ്രൂപ്പിലെ ഓൾ ഇന്ത്യ സർവീസസ് (IAS, IFoS, IPS), സെൻട്രൽ സിവിൽ സർവീസസ് ഉദ്യോഗസ്ഥർ; മന്ത്രിമാരുടെ സമിതിയുടെ ശുപാർശകൾ പ്രകാരം മറ്റ് രാജ്യങ്ങളിലെ സ്ഥാനപതിമാരും ഹൈക്കമ്മീഷണർമാരും. രാഷ്ട്രപതി, രാഷ്ട്രത്തലവൻ എന്ന നിലയിൽ, മറ്റ് രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള അംബാസഡർമാരുടെ യോഗ്യതാപത്രങ്ങളും (credentials) സ്വീകരിക്കുന്നു, അതേസമയം പ്രധാനമന്ത്രി, ഗവൺമെന്റ് തലവനായി, ചരിത്ര പാരമ്പര്യത്തിന് അനുസൃതമായി കോമൺവെൽത്തിലെ മറ്റ് അംഗങ്ങളിൽ നിന്ന് ഹൈക്കമ്മീഷണർമാരുടെ യോഗ്യതാപത്രങ്ങൾ (credentials) സ്വീകരിക്കുന്നു. ഇന്ത്യൻ സായുധ സേനയുടെ '''കമാൻഡർ-ഇൻ-ചീഫ്''' ആണ് രാഷ്ട്രപതി. ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രപതിക്ക്, ഒരു കുറ്റവാളിയുടെ ശിക്ഷ കുറയ്ക്കാനോ മാപ്പ് നൽകാനോ കഴിയും, പ്രത്യേകിച്ച് വധശിക്ഷ ഉൾപ്പെടെയുള്ള കേസുകളിൽ. രാഷ്ട്രപതിയുടെ മാപ്പും മറ്റ് അവകാശങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്ന തീരുമാനങ്ങൾ പ്രധാനമന്ത്രിയുടെയോ ലോക്‌സഭാ ഭൂരിപക്ഷത്തിന്റെയോ അഭിപ്രായത്തിൽ നിന്ന് സ്വതന്ത്രമാണ്. എന്നിരുന്നാലും, മറ്റ് മിക്ക കേസുകളിലും, പ്രധാനമന്ത്രിയുടെ ഉപദേശപ്രകാരം പ്രസിഡന്റ് തന്റെ എക്സിക്യൂട്ടീവ് അധികാരങ്ങൾ പ്രയോഗിക്കുന്നു. നിലവിൽ ഇന്ത്യയുടെ രാഷ്ട്രപതി "'''[[ദ്രൗപദി മുർമു]] "'''ആണ്. === ഉപരാഷ്ട്രപതി === ''പ്രധാന ലേഖനം: [[ഉപരാഷ്ട്രപതി (ഇന്ത്യ)|ഉപരാഷ്ട്രപതി]]'' രാഷ്ട്രപതി കഴിഞ്ഞാൽ ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന ഭരണഘടനാ പദവിയാണ് "'''വൈസ് പ്രസിഡന്റ്"'''. പ്രസിഡന്റിന്റെ അഭാവത്തിൽ വൈസ് പ്രസിഡന്റ് രാജ്യത്തെ പ്രതിനിധീകരിക്കുകയും, പ്രസിഡന്റിന്റെ രാജി ഇംപീച്ച്‌മെന്റ് അല്ലെങ്കിൽ പ്രസിഡന്റിനെ നീക്കം ചെയ്യുന്ന സംഭവത്തിൽ '''ആക്ടിംഗ് പ്രസിഡന്റായി''' ചുമതലയേൽക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഉപരാഷ്ട്രപതിക്ക് '''രാജ്യസഭയുടെ ചെയർമാനെന്ന''' നിലയിൽ നിയമനിർമ്മാണ പ്രവർത്തനവും ഉണ്ട്. ആനുപാതിക പ്രാതിനിധ്യ സമ്പ്രദായം പിന്തുടരുന്ന പാർലമെന്റിന്റെ ഇരുസഭകളിലെയും അംഗങ്ങൾ അടങ്ങുന്ന ഇലക്ടറൽ കോളേജിലെ അംഗങ്ങൾ പരോക്ഷമായി വൈസ് പ്രസിഡന്റിനെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നു, ഒറ്റത്തവണ കൈമാറ്റം ചെയ്യാവുന്ന വോട്ട് ഉപയോഗിച്ച് [[ഇന്ത്യൻ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ|തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ]] രഹസ്യ ബാലറ്റിലൂടെയാണ് വോട്ടെടുപ്പ് നടത്തുന്നത്. നിലവിൽ ഇന്ത്യയുടെ ''ഉപരാഷ്ട്രപതി "'''[[ജഗ്ദീപ് ധൻകർ]]"'''''ആണ്. === പ്രധാന മന്ത്രി === ''പ്രധാന ലേഖനം: [[ഇന്ത്യൻ പ്രധാനമന്ത്രി]]'' [[പ്രമാണം:New Delhi government block 03-2016 img4.jpg|ലഘുചിത്രം|308x308ബിന്ദു|പ്രധാനമന്ത്രിയുടെ ഓഫീസ്, ക്യാബിനറ്റ് സെക്രട്ടേറിയറ്റ്, പ്രതിരോധ മന്ത്രാലയം എന്നിവയും മറ്റുള്ളവയും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന നോർത്ത്, സൗത്ത് ബ്ലോക്കുകളുള്ള രാഷ്ട്രപതി ഭവൻ സമുച്ചയം.]] ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടനയിൽ അഭിസംബോധന ചെയ്തിരിക്കുന്നതുപോലെ, ഇന്ത്യൻ പ്രധാനമന്ത്രി, ഗവൺമെന്റിന്റെ തലവൻ, രാഷ്ട്രപതിയുടെ മുഖ്യ ഉപദേഷ്ടാവ്, മന്ത്രി സഭാ തലവൻ, പാർലമെന്റിലെ ഭൂരിപക്ഷ പാർട്ടിയുടെ നേതാവ്. ഇന്ത്യൻ ഗവൺമെന്റിന്റെ എക്സിക്യൂട്ടീവിനെ നയിക്കുന്നത് പ്രധാനമന്ത്രിയാണ്. പാർലമെന്ററി സംവിധാനത്തിലെ എക്സിക്യൂട്ടീവ് ഗവൺമെന്റിലെ മന്ത്രിസഭയിലെ മുതിർന്ന അംഗമാണ് പ്രധാനമന്ത്രി. മന്ത്രിസഭയിലെ മറ്റ് അംഗങ്ങളെ പ്രധാനമന്ത്രി തിരഞ്ഞെടുക്കുകയും പിരിച്ചുവിടുകയും ചെയ്യാം; ഗവൺമെന്റിനുള്ളിലെ അംഗങ്ങൾക്ക് തസ്തികകൾ അനുവദിക്കുന്നു; കാബിനറ്റിന്റെ അധ്യക്ഷനായ അംഗവും ചെയർമാനുമാണ് നിയമനിർമ്മാണത്തിന്റെ നിർദ്ദേശം കൊണ്ടുവരുന്നതിനുള്ള ഉത്തരവാദിത്തം. പ്രധാനമന്ത്രിയുടെ രാജിയോ മരണമോ മന്ത്രിസഭയെ പിരിച്ചുവിടുന്നു.   പ്രധാനമന്ത്രിയെ നിയമിക്കുന്നത് രാഷ്ട്രപതിയാണ്, എക്സിക്യൂട്ടീവിന്റെ കാര്യങ്ങളുടെ ഭരണത്തിൽ സഹായിക്കാൻ. === കാബിനറ്റ്, മന്ത്രാലയങ്ങൾ, ഏജൻസികൾ === [[പ്രമാണം:Government of India hierarchy.svg|ലഘുചിത്രം|876x876ബിന്ദു|ഇന്ത്യാ ഗവൺമെന്റിന്റെ ഒരു വകുപ്പിന്റെ സംഘടനാ ഘടന.]] കേന്ദ്രമന്ത്രിമാരുടെ സമിതിയിൽ പ്രധാനമന്ത്രി, ക്യാബിനറ്റ് മന്ത്രിമാർ, സഹമന്ത്രിമാർ (MoS) എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. ഓരോ മന്ത്രിയും പാർലമെന്റിന്റെ ഏതെങ്കിലും ഒരു സഭയിൽ അംഗമായിരിക്കണം. ക്യാബിനറ്റ് പ്രധാനമന്ത്രിയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ളതാണ്, ക്യാബിനറ്റ് സെക്രട്ടറിയാണ് ഉപദേശിക്കുന്നത്, അദ്ദേഹം [[ഇന്ത്യൻ അഡ്‌മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് സർവീസ്|ഇന്ത്യൻ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് സർവീസി]]<nowiki/>ന്റെയും മറ്റ് സിവിൽ സർവീസുകളുടെയും തലവനായും പ്രവർത്തിക്കുന്നു. കൗൺസിലിലെ മറ്റ് അംഗങ്ങൾ ഒന്നുകിൽ കേന്ദ്ര കാബിനറ്റ് മന്ത്രിമാരാണ്, അവർ വിവിധ മന്ത്രാലയങ്ങളുടെ തലവന്മാരാണ്; അല്ലെങ്കിൽ ഗവൺമെന്റിന്റെ ഒരു പ്രത്യേക വശത്തിന് മേൽനോട്ടം വഹിക്കുന്നു, കാബിനറ്റ് മന്ത്രിമാരിൽ ഒരാളോട് നേരിട്ട് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്ന ജൂനിയർ അംഗങ്ങളായ സംസ്ഥാന മന്ത്രിമാർ; അല്ലെങ്കിൽ ഒരു കാബിനറ്റ് മന്ത്രിക്ക് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യാത്ത സംസ്ഥാന മന്ത്രിമാർ (സ്വതന്ത്ര ചുമതലകൾ). ഭരണഘടനയുടെ '''88'''-ാം അനുച്ഛേദം അനുസരിച്ച്, ഓരോ സഭയിലും, സഭകളുടെ ഏത് സംയുക്ത സമ്മേളനത്തിലും, പാർലമെന്റിന്റെ ഏത് കമ്മറ്റിയിലും അദ്ദേഹം അംഗമാകാൻ സാധ്യതയുള്ളവയിൽ സംസാരിക്കാനും നടപടികളിൽ പങ്കെടുക്കാനും ഓരോ മന്ത്രിക്കും അവകാശമുണ്ട്. എന്നാൽ അംഗമല്ലാത്ത സഭയിൽ വോട്ട് ചെയ്യാൻ അർഹതയുണ്ടായിരിക്കില്ല. ==== സെക്രട്ടറിമാർ ==== ഇന്ത്യാ ഗവൺമെന്റിന്റെ ഒരു സെക്രട്ടറി, ഒരു സിവിൽ സർവീസ്, പൊതുവെ ഒരു ഇന്ത്യൻ അഡ്മിനിസ്‌ട്രേറ്റീവ് സർവീസ് (IAS) ഓഫീസർ, മന്ത്രാലയത്തിന്റെയോ വകുപ്പിന്റെയോ അഡ്മിനിസ്‌ട്രേറ്റീവ് തലവനും മന്ത്രാലയത്തിനുള്ളിലെ അല്ലെങ്കിൽ വകുപ്പിനുള്ളിലെ നയത്തിന്റെയും ഭരണത്തിന്റെയും എല്ലാ കാര്യങ്ങളിലും മന്ത്രിയുടെ പ്രധാന ഉപദേശകനുമാണ്. ഇന്ത്യൻ ഗവൺമെന്റിന്റെ സെക്രട്ടറിമാർ ഇന്ത്യൻ മുൻഗണനാ ക്രമത്തിൽ 23-ാം സ്ഥാനത്താണ്. ഉയർന്ന തലത്തിലുള്ള സെക്രട്ടറിമാരെ ഒന്നോ അതിലധികമോ അഡീഷണൽ സെക്രട്ടറിമാർ സഹായിക്കുന്നു, അവരെ ജോയിന്റ് സെക്രട്ടറിമാർ കൂടുതൽ സഹായിക്കുന്നു. മധ്യഭാഗത്ത് ഡയറക്ടർമാരും ഡെപ്യൂട്ടി സെക്രട്ടറിമാരും അണ്ടർ സെക്രട്ടറിമാരും അവരെ സഹായിക്കുന്നു. താഴത്തെ തലത്തിൽ, സെക്ഷൻ ഓഫീസർമാർ, അസിസ്റ്റന്റ് സെക്ഷൻ ഓഫീസർമാർ, അപ്പർ ഡിവിഷൻ ക്ലാർക്കുമാർ, ലോവർ ഡിവിഷൻ ക്ലാർക്കുമാർ, മറ്റ് സെക്രട്ടേറിയൽ സ്റ്റാഫ് എന്നിവർ ഉണ്ട്. == ഇന്ത്യാ ഗവൺമെന്റിന്റെ മന്ത്രാലയങ്ങളും വകുപ്പുകളും == {| class="wikitable mw-collapsible" !മന്ത്രാലയം !വകുപ്പ് (കൾ) |- | colspan="2" |രാഷ്ട്രപതിയുടെ സെക്രട്ടേറിയറ്റ് |- | colspan="2" |ഉപരാഷ്ട്രപതിയുടെ സെക്രട്ടേറിയറ്റ് |- | rowspan="2" |പ്രധാനമന്ത്രിയുടെ ഓഫീസ് |ആറ്റോമിക് എനർജി |- |ബഹിരാകാശം |- | colspan="2" |കാബിനറ്റ് സെക്രട്ടേറിയറ്റ് |- | rowspan="3" |കൃഷി- കർഷക ക്ഷേമ മന്ത്രാലയം |കൃഷി, സഹകരണം, കർഷക ക്ഷേമം |- |കാർഷിക ഗവേഷണവും വിദ്യാഭ്യാസവും |- |മൃഗസംരക്ഷണം, ഡയറി, മത്സ്യബന്ധനം |- | colspan="2" |ആയുഷ് മന്ത്രാലയം |- | rowspan="3" |രാസ- രാസവള മന്ത്രാലയം |കെമിക്കൽസ് ആൻഡ് പെട്രോകെമിക്കൽസ് |- |രാസവളങ്ങൾ |- |ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽസ് |- | colspan="2" |സിവിൽ ഏവിയേഷൻ മന്ത്രാലയം |- | colspan="2" |കൽക്കരി |- | rowspan="2" |വാണിജ്യവും വ്യവസായവും |വാണിജ്യം |- |വ്യാവസായിക നയവും പ്രമോഷനും |- | rowspan="2" |ആശയവിനിമയങ്ങൾ |തപാൽ |- |ടെലികമ്മ്യൂണിക്കേഷൻസ് |- | rowspan="2" |Consumer Affairs, Food and Public Distribution |Consumer Affairs |- |Food and Public Distribution |- | colspan="2" |Corporate Affairs |- | colspan="2" |Culture |- | rowspan="4" |പ്രതിരോധ മന്ത്രാലയം |പ്രതിരോധം |- |പ്രതിരോധ ഉത്പാദനം |- |പ്രതിരോധ ഗവേഷണവും വികസനവും |- |മുൻ സൈനികരുടെ ക്ഷേമം |- | colspan="2" |Development of North Eastern Region |- | colspan="2" |Drinking Water and Sanitation |- | colspan="2" |Earth Sciences |- | colspan="2" |Electronics and Information Technology |- | colspan="2" |Environment, Forest and Climate Change |- | colspan="2" |വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയം |- | rowspan="5" |ധനകാര്യ മന്ത്രാലയം |Economic Affairs |- |Expenditure |- |Financial Services |- |Investment and Public Asset Management |- |Revenue |- | colspan="2" |Food Processing Industries |- | rowspan="2" |ആരോഗ്യ കുടുംബക്ഷേമ മന്ത്രാലയം |Health and Family Welfare |- |Health Research |- | rowspan="2" |Heavy Industries and Public Enterprises |Heavy Industry |- |Public Enterprises |- | rowspan="6" |ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയം |Border Management |- |Internal Security |- |Jammu Kashmir Affairs |- |Home |- |Official Language |- |States |- | colspan="2" |Housing and Urban Affairs |- | rowspan="2" |Education |Higher Education |- |School Education and Literacy |- | colspan="2" |Information and Broadcasting |- | colspan="2" |Labour and Employment |- | rowspan="3" |Law and Justice |Justice |- |Legal Affairs |- |Legislative |- | colspan="2" |Micro, Small and Medium Enterprises |- | colspan="2" |Mines |- | colspan="2" |Minority Affairs |- | colspan="2" |New and Renewable Energy |- | colspan="2" |NITI Aayog |- | colspan="2" |Panchayati Raj |- | colspan="2" |Parliamentary Affairs |- | rowspan="3" |Personnel, Public Grievances and Pensions |Personnel and Training |- |Administrative Reforms and Public Grievances |- |Pension and Pensioners' Welfare |- | colspan="2" |Petroleum and Natural Gas |- | colspan="2" |Power |- | colspan="2" |Railways |- | colspan="2" |Road Transport and Highways |- | rowspan="2" |Rural Development |Land Resources |- |Rural Development |- | rowspan="3" |Science and Technology |Biotechnology |- |Science and Technology |- |Scientific and Industrial Research |- | colspan="2" |Shipping |- | colspan="2" |Skill Development and Entrepreneurship |- | rowspan="2" |Social Justice and Empowerment |Empowerment of Persons with Disabilities |- |Social Justice and Empowerment |- | colspan="2" |Statistics and Programme Implementation |- | colspan="2" |Steel |- | colspan="2" |Textiles |- | colspan="2" |Tourism |- | colspan="2" |Tribal Affairs |- | colspan="2" |Water Resources, River Development and Ganga Rejuvenation |- | colspan="2" |Women and Child Development |- | rowspan="2" |Youth Affairs and Sports |Sports |- |Youth Affairs |- ! colspan="2" |ആകെ |- !മന്ത്രാലയങ്ങൾ !വകുപ്പുകൾ |- |58 |93 |} === സിവിൽ സർവീസ് === സിവിൽ സർവീസസ് ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെ സിവിൽ സർവീസുകളും സ്ഥിരം ബ്യൂറോക്രസിയുമാണ്. എക്സിക്യൂട്ടീവ് തീരുമാനങ്ങൾ നടപ്പിലാക്കുന്നത് ഇന്ത്യൻ സിവിൽ സർവീസുകാരാണ്. ഇന്ത്യയിലെ പാർലമെന്ററി ജനാധിപത്യത്തിൽ, ഭരണനിർവഹണത്തിന്റെ ആത്യന്തിക ഉത്തരവാദിത്തം മന്ത്രിമാരായ ജനപ്രതിനിധികൾക്കാണ്. സാർവത്രിക പ്രായപൂർത്തി വോട്ടവകാശത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ജനങ്ങളാൽ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുന്ന നിയമനിർമ്മാണ സഭകളോട് ഈ മന്ത്രിമാർ ഉത്തരവാദികളാണ്. മന്ത്രിമാർ ജനങ്ങളോട് തന്നെ പരോക്ഷമായി ഉത്തരവാദികളാണ്. എന്നാൽ ആധുനിക ഭരണസംവിധാനത്തിന്റെ വിവിധ പ്രശ്‌നങ്ങൾ വ്യക്തിപരമായി കൈകാര്യം ചെയ്യാൻ മന്ത്രിമാർ പ്രതീക്ഷിക്കുന്നില്ല. അങ്ങനെ മന്ത്രിമാർ നയം നിരത്തുന്നു, അത് നടപ്പിലാക്കേണ്ടത് സിവിൽ സർവീസുകാരാണ്. ==== കാബിനറ്റ് സെക്രട്ടറി ==== കാബിനറ്റ് സെക്രട്ടറി (IAST: Maṃtrimaṇḍala Saciva) ഇന്ത്യാ ഗവൺമെന്റിന്റെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന എക്സിക്യൂട്ടീവ് ഉദ്യോഗസ്ഥനും, ഏറ്റവും മുതിർന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥനുമാണ്. സിവിൽ സർവീസ് ബോർഡ്, ക്യാബിനറ്റ് സെക്രട്ടേറിയറ്റ്, [[ഇന്ത്യൻ അഡ്‌മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് സർവീസ്|ഇന്ത്യൻ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് സർവീസ്]] (ഐഎഎസ്) എന്നിവയുടെ എക്‌സ് ഒഫീഷ്യോ തലവനും, സർക്കാരിന്റെ ബിസിനസ് നിയമങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് എല്ലാ സിവിൽ സർവീസുകളുടെയും തലവനുമാണ് കാബിനറ്റ് സെക്രട്ടറി. ക്യാബിനറ്റ് സെക്രട്ടറി പൊതുവെ ഇന്ത്യൻ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് സർവീസിലെ ഏറ്റവും മുതിർന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥനാണ്. ഇന്ത്യൻ മുൻഗണനാ ക്രമത്തിൽ ക്യാബിനറ്റ് സെക്രട്ടറി 11-ാം സ്ഥാനത്താണ്. കാബിനറ്റ് സെക്രട്ടറി [[പ്രധാനമന്ത്രി]]<nowiki/>യുടെ നേരിട്ടുള്ള ചുമതലയിലാണ്. നിലവിൽ, ഇന്ത്യയുടെ കാബിനറ്റ് സെക്രട്ടറി '''രാജീവ് ഗൗബ,IAS''' ആണ്. == ജുഡീഷ്യറി == ഇന്ത്യയുടെ സ്വതന്ത്ര യൂണിയൻ ജുഡീഷ്യൽ സംവിധാനം ബ്രിട്ടീഷുകാരുടെ കീഴിലാണ് ആരംഭിച്ചത്, അതിന്റെ ആശയങ്ങളും നടപടിക്രമങ്ങളും ആംഗ്ലോ-സാക്സൺ രാജ്യങ്ങളുമായി ''(Anglo-Saxon countries)'' സാമ്യമുള്ളതാണ്. ചീഫ് ജസ്റ്റിസും 33 അസോസിയേറ്റ് ജസ്റ്റിസുമാരും അടങ്ങുന്നതാണ് ഇന്ത്യയുടെ സുപ്രീം കോടതി, എല്ലാം ചീഫ് ജസ്റ്റിസിന്റെ ഉപദേശപ്രകാരം രാഷ്ട്രപതി നിയമിക്കുന്നു. ജുഡീഷ്യറിയിൽ വ്യവസ്ഥാപിതമായി, ഒരു [[സുപ്രീം കോടതി (ഇന്ത്യ)|സുപ്രീം കോടതി]], 25 [[ഹൈക്കോടതി]]<nowiki/>കൾ, നിരവധി ജില്ലാ കോടതികൾ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു, എല്ലാം സുപ്രീം കോടതിയേക്കാൾ താഴ്ന്നതാണ്. 1960-കളുടെ തുടക്കത്തിൽ, പ്രസിദ്ധമായ ''കെ.എം. നാനാവതി v. മഹാരാഷ്ട്ര സംസ്ഥാനത്തിന് (KM Nanavati v. the State of Maharashtra )'' ശേഷം, മാധ്യമങ്ങൾക്കും പൊതുജന സമ്മർദ്ദത്തിനും ഇരയാകുന്നതിനും തെറ്റിദ്ധരിപ്പിക്കപ്പെടുന്നതിനുമുള്ള കാരണങ്ങളാൽ ജൂറി വിചാരണകൾ ഇന്ത്യയിൽ നിർത്തലാക്കപ്പെട്ടു. യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി, ഇന്ത്യൻ നീതിന്യായ വ്യവസ്ഥ സംസ്ഥാന തലത്തിലും യൂണിയൻ തലത്തിലും ഒരു ഏകീകൃത വ്യവസ്ഥ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. ജുഡീഷ്യറിയിൽ, ഇന്ത്യയുടെ [[സുപ്രീം കോടതി (ഇന്ത്യ)|സുപ്രീം കോടതി]]<nowiki/>യും, സംസ്ഥാന തലത്തിൽ [[ഹൈക്കോടതി]]<nowiki/>കളും, ജില്ലാ തലത്തിൽ ജില്ലാ കോടതികളും [[സെഷൻസ് കോടതി]]<nowiki/>കളും ഉൾപ്പെടുന്നു. === സുപ്രീം കോടതി === ''പ്രധാന ലേഖനം: [[സുപ്രീം കോടതി (ഇന്ത്യ)|സുപ്രീം കോടതി]]'' [[പ്രമാണം:Supreme Court of India - Retouched.jpg|ലഘുചിത്രം|297x297ബിന്ദു|ഇന്ത്യയുടെ സുപ്രീം കോടതിയുടെ കെട്ടിടം]] ഇന്ത്യയുടെ തലസ്ഥാന പ്രദേശമായ [[ന്യൂ ഡെൽഹി|ന്യൂഡൽഹി]]<nowiki/>യിലാണ് ഇന്ത്യയുടെ പരമോന്നത കോടതി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഭരണഘടനാ പുനരവലോകന അധികാരമുള്ള പരമോന്നത ഭരണഘടനാ കോടതിയായ ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടനയ്ക്ക് കീഴിലുള്ള പരമോന്നത ജുഡീഷ്യൽ ഫോറവും അന്തിമ അപ്പീൽ കോടതിയുമാണ് [[സുപ്രീം കോടതി (ഇന്ത്യ)|സുപ്രീം കോടതി]]. ഇന്ത്യയുടെ ചീഫ് ജസ്റ്റിസും മറ്റ് 33 അംഗീകൃത ജഡ്ജിമാരും അടങ്ങുന്ന ഇതിന് Original, Appellate & Advisory Jurisdictions രൂപത്തിൽ വിപുലമായ അധികാരങ്ങളുണ്ട്. രാജ്യത്തിന്റെ അന്തിമ അപ്പീൽ കോടതി എന്ന നിലയിൽ, യൂണിയന്റെ വിവിധ സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ ഹൈക്കോടതികളുടെയും മറ്റ് കോടതികളുടെയും ട്രൈബ്യൂണലുകളുടെയും വിധികൾക്കെതിരെ പ്രാഥമികമായി അപ്പീലുകൾ എടുക്കുന്നു. ഇത് പൗരന്മാരുടെ [[മൗലികാവകാശങ്ങൾ]] സംരക്ഷിക്കുകയും രാജ്യത്തെ വിവിധ സർക്കാരുകൾ തമ്മിലുള്ള തർക്കങ്ങൾ പരിഹരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഒരു ഉപദേശക കോടതി എന്ന നിലയിൽ, [[രാഷ്ട്രപതി]] [[ഭരണഘടന]]<nowiki/>യ്ക്ക് കീഴിൽ പ്രത്യേകമായി പരാമർശിക്കാവുന്ന കാര്യങ്ങൾ കേൾക്കുന്നു. ആരും അതിലേക്ക് ശ്രദ്ധ ആകർഷിക്കാതെ തന്നെ ('സുവോ മോട്ടോ') കാര്യങ്ങൾ സ്വയം മനസ്സിലാക്കുകയും ചെയ്‌തേക്കാം. [[സുപ്രീം കോടതി (ഇന്ത്യ)|സുപ്രീം കോടതി]] പ്രഖ്യാപിച്ച നിയമം ഇന്ത്യയിലെ എല്ലാ കോടതികൾക്കും കേന്ദ്ര-സംസ്ഥാന സർക്കാരുകൾക്കും ബാധകമാണ്. ആർട്ടിക്കിൾ '''142''' പ്രകാരം, സുപ്രീം കോടതിയുടെ ഉത്തരവുകൾ നടപ്പിലാക്കുക എന്നത് [[രാഷ്ട്രപതി]]<nowiki/>യുടെ കടമയാണ്. കൂടാതെ, ഭരണഘടനയുടെ ആർട്ടിക്കിൾ '''32''', [[മൗലികാവകാശങ്ങൾ]] നടപ്പാക്കുന്നത് സംബന്ധിച്ച് [[സുപ്രീം കോടതി (ഇന്ത്യ)|സുപ്രീം കോടതി]]<nowiki/>ക്ക് വിപുലമായ യഥാർത്ഥ അധികാരപരിധി നൽകുന്നു. [[ഹേബിയസ് കോർപ്പസ്]], [[മാൻഡമസ് റിട്ട്|മാൻഡമസ്]], നിരോധനം, [[ക്വോ വാറന്റോ റിട്ട്|ക്വോ വാറന്റോ]], സെർട്ടിയോററി (''Habeas Corpus, Mandamus, Prohibition, Quo Warranto & Certiorari'') എന്നിവയുടെ സ്വഭാവത്തിലുള്ള [[റിട്ട്|റിട്ടു]]<nowiki/>കൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള നിർദ്ദേശങ്ങളോ ഉത്തരവുകളോ പുറപ്പെടുവിക്കാൻ ഇതിന് അധികാരമുണ്ട്. ഏതെങ്കിലും സിവിൽ അല്ലെങ്കിൽ ക്രിമിനൽ കേസ് ഒരു സംസ്ഥാന ഹൈക്കോടതിയിൽ നിന്ന് മറ്റൊരു സംസ്ഥാന ഹൈക്കോടതിയിലേക്കോ അല്ലെങ്കിൽ ഒരു കീഴിലുള്ള കോടതിയിൽ നിന്ന് മറ്റൊരു സംസ്ഥാന ഹൈക്കോടതിയിലേക്കും സുപ്രീം കോടതിയിലേക്കും മാറ്റാൻ നിർദേശിക്കാനുള്ള അധികാരം സുപ്രീം കോടതിക്ക് നൽകിയിട്ടുണ്ട്. കീഴ്‌ക്കോടതികൾ പുറപ്പെടുവിച്ച വിധികളിൽ നിന്നോ ഉത്തരവുകളിൽ നിന്നോ ആണ് സുപ്രിംകോടതിയിലെ നടപടികൾ ഉണ്ടാകുന്നത് എങ്കിലും, പൊതുസമൂഹത്തിന്റെ പൊതുതാൽപ്പര്യം ഉൾപ്പെടുന്ന വിഷയങ്ങളിൽ കോടതിയുടെ ഫയലിംഗ് കൗണ്ടറിൽ ഒരു [[റിട്ട്]] പെറ്റീഷൻ ഫയൽ ചെയ്തുകൊണ്ടോ അല്ലെങ്കിൽ ഇന്ത്യൻ ചീഫ് ജസ്റ്റിസിന് ഒരു കത്ത് അയച്ചുകൊണ്ടോ, പരിഹാരത്തിനുള്ള പൊതു പ്രാധാന്യത്തിന്റെ ചോദ്യം ഉയർത്തിക്കാട്ടിക്കൊണ്ടോ ഏതെങ്കിലും വ്യക്തിക്കോ വ്യക്തികൾക്കോ ​​ഇത് ചെയ്യാവുന്നതാണ്. '''പൊതുതാൽപ്പര്യ ഹർജികൾ''' ''( public interest litigations)'' എന്നാണ് ഇവ അറിയപ്പെടുന്നത്. == തിരഞ്ഞെടുപ്പും വോട്ടെടുപ്പും == ''പ്രധാന ലേഖനങ്ങൾ: [[ഇന്ത്യൻ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ]]'' "യൂണിയൻ" അല്ലെങ്കിൽ "കേന്ദ്ര" സർക്കാർ എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന ഒരു അർദ്ധ-ഫെഡറൽ ഗവൺമെന്റ് രൂപമാണ് ഇന്ത്യയിലുള്ളത്, യൂണിയൻ, സംസ്ഥാന, പ്രാദേശിക തലങ്ങളിൽ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട ഉദ്യോഗസ്ഥരുണ്ട്. ദേശീയ തലത്തിൽ, [[ലോക്‌സഭ|ലോക്സഭ]]<nowiki/>യിൽ ഭൂരിപക്ഷം സീറ്റുകളുള്ള പാർട്ടിയിൽ നിന്നോ സഖ്യത്തിൽ നിന്നോ ഇന്ത്യയുടെ [[രാഷ്ട്രപതി]]<nowiki/>യാണ് ഗവൺമെന്റിന്റെ തലവനായ [[പ്രധാനമന്ത്രി]]<nowiki/>യെ നിയമിക്കുന്നത്. സാർവത്രിക പ്രായപൂർത്തിയായ വോട്ടവകാശം മുഖേനയാണ് ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങളെ അഞ്ച് വർഷത്തേക്ക് നേരിട്ട് തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നത്. സംസ്ഥാനങ്ങളെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന [[രാജ്യസഭ]]<nowiki/>യിലെ അംഗങ്ങളെ, രാഷ്ട്രപതി നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യുന്ന 12 അംഗങ്ങളൊഴികെ, ആനുപാതിക പ്രാതിനിധ്യത്തിലൂടെ സംസ്ഥാന നിയമസഭകളിലെ അംഗങ്ങൾ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നു. 2019 ലെ കണക്കനുസരിച്ച് 900 ദശലക്ഷം വോട്ടർമാരുള്ള ഇന്ത്യ നിലവിൽ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ [[ജനാധിപത്യം|ജനാധിപത്യ]] രാജ്യമാണ്. == സംസ്ഥാന, പ്രാദേശിക സർക്കാരുകൾ == ഇന്ത്യയിലെ സംസ്ഥാന സർക്കാരുകൾ, ഇന്ത്യയിലെ സംസ്ഥാനങ്ങൾ ഭരിക്കുന്ന സർക്കാരുകളാണ്, [[മുഖ്യമന്ത്രി (ഇന്ത്യ)|മുഖ്യമന്ത്രി]] സംസ്ഥാന സർക്കാരിന്റെ തലവനാണ്. കേന്ദ്ര സർക്കാരും സംസ്ഥാന സർക്കാരും തമ്മിൽ അധികാരം വിഭജിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. സംസ്ഥാന നിയമസഭ അഞ്ച് സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ ദ്വിസഭയും ''(Bicameral)'' ബാക്കിയുള്ളവയിൽ ഏകസഭയുമാണ് ''(Unicameral)''. ലോവർ ഹൗസ് അഞ്ച് വർഷത്തെ കാലാവധിയോടെ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുന്നു, അതേസമയം upper house - ൽ മൂന്നിലൊന്ന് അംഗങ്ങളും ഓരോ രണ്ട് വർഷത്തിലും ആറ് വർഷത്തെ കാലാവധിയോടെ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുന്നു. പ്രാദേശിക ഭരണകൂടങ്ങൾ ''(Local governments)'' അടിസ്ഥാന തലത്തിലാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. കേന്ദ്ര, സംസ്ഥാന സർക്കാരുകൾ ഒഴികെയുള്ള സർക്കാരിന്റെ മൂന്നാമത്തെ തലമാണിത്. ഗ്രാമപ്രദേശങ്ങളിലെ [[ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|പഞ്ചായത്തു]]<nowiki/>കളും നഗരപ്രദേശങ്ങളിലെ [[മുനിസിപ്പാലിറ്റി]]<nowiki/>കളും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. അവർ നേരിട്ടോ അല്ലാതെയോ ജനങ്ങളാൽ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടവരാണ്. == ധനകാര്യം == ''ഇതും കാണുക: [[ഭാരതീയ റിസർവ് ബാങ്ക്|റിസർവ് ബാങ്ക് ഓഫ് ഇന്ത്യ]]'' === നികുതി === ''പ്രധാന ലേഖനം: [[നികുതി]]'' [[പ്രമാണം:RBI-Tower.jpg|ലഘുചിത്രം|385x385ബിന്ദു|ഇന്ത്യയുടെ സാമ്പത്തിക തലസ്ഥാനമായ മുംബൈയിലാണ് റിസർവ് ബാങ്ക് ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെ ആസ്ഥാനം]] ഇന്ത്യയ്ക്ക് ത്രിതല നികുതി ഘടനയുണ്ട്, അതിൽ ആദായനികുതി, മൂലധന ഇടപാടുകൾക്ക് നികുതി (സമ്പത്ത് നികുതി, അനന്തരാവകാശ നികുതി), വിൽപ്പന നികുതി, സേവന നികുതി, കസ്റ്റംസ്, എക്സൈസ് തീരുവകൾ എന്നിവയ്ക്ക് ആദായനികുതി ഈടാക്കാൻ ഭരണഘടന കേന്ദ്ര സർക്കാരിന് അധികാരം നൽകുന്നു. ചരക്കുകളുടെ അന്തർ സംസ്ഥാന വിൽപന, വിനോദത്തിനും തൊഴിലുകൾക്കുമുള്ള നികുതി, മദ്യം നിർമ്മിക്കുന്നതിനുള്ള എക്‌സൈസ് തീരുവ, സ്വത്ത് കൈമാറ്റം ചെയ്യുന്നതിനുള്ള സ്റ്റാമ്പ് ഡ്യൂട്ടി, ഭൂമി വരുമാനം ശേഖരിക്കൽ (ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള ഭൂമിയിൽ നിന്നുള്ള ലെവി) എന്നിവയ്ക്ക് സംസ്ഥാന സർക്കാരുകൾ വിൽപന നികുതി ഈടാക്കും. വസ്തുനികുതി ഈടാക്കാനും ജലവിതരണം, മലിനജലം മുതലായ പൊതു ഉപയോഗങ്ങൾക്കായി ഉപയോക്താക്കളിൽ നിന്ന് പണം ഈടാക്കാനും സംസ്ഥാന സർക്കാർ പ്രാദേശിക സർക്കാരുകൾക്ക് അധികാരം നൽകിയിട്ടുണ്ട്.   കേന്ദ്ര-സംസ്ഥാന സർക്കാരുകളുടെ വരുമാനത്തിന്റെ പകുതിയിലേറെയും നികുതിയിൽ നിന്നാണ്, അതിൽ 3/4 നേരിട്ടുള്ള നികുതിയിൽ നിന്നാണ്. കേന്ദ്രസർക്കാരിന്റെ നികുതി വരുമാനത്തിന്റെ നാലിലൊന്ന് സംസ്ഥാന സർക്കാരുകളുമായി പങ്കിടുന്നു. 1991-ൽ ആരംഭിച്ച നികുതി പരിഷ്കാരങ്ങൾ, ഇനിപ്പറയുന്ന ദിശകളിൽ നടപടികൾ കൈക്കൊണ്ടുകൊണ്ട് നികുതി ഘടനയെ യുക്തിസഹമാക്കാനും അനുസരണം വർദ്ധിപ്പിക്കാനും ശ്രമിച്ചു: * വ്യക്തിഗത, കോർപ്പറേറ്റ് ആദായ നികുതി, എക്സൈസ്, കസ്റ്റംസ് എന്നിവയുടെ നിരക്കുകൾ കുറയ്ക്കുകയും, അത് കൂടുതൽ പുരോഗമനപരമാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. * ഇളവുകൾ കുറയ്ക്കുന്നു. * നിയമങ്ങളുടെയും നടപടിക്രമങ്ങളുടെയും ലഘൂകരണം. * പണമിടപാടുകൾ ട്രാക്ക് ചെയ്യുന്നതിന് '''സ്ഥിരം അക്കൗണ്ട് നമ്പർ (പാൻ) ''(permanent account number (PAN)''''' അവതരിപ്പിക്കുന്നു. * 29 സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ 21 സംസ്ഥാനങ്ങൾ, 2005 ഏപ്രിൽ 1-ന് സങ്കീർണ്ണവും ഒന്നിലധികം ആദായനികുതി സമ്പ്രദായത്തിനു പകരമായി '''മൂല്യവർദ്ധിത നികുതി (വാറ്റ്) ''(value added tax (VAT)''''' അവതരിപ്പിച്ചു. കേന്ദ്ര സർക്കാരിന്റെ നികുതിയേതര വരുമാനം ''(non-tax revenues)'' ധനകാര്യ സേവനങ്ങൾ, പലിശ രസീതുകൾ, പൊതുമേഖലാ ലാഭവിഹിതം മുതലായവയിൽ നിന്നാണ്. സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ നികുതിയേതര വരുമാനം കേന്ദ്ര സർക്കാരിൽ നിന്നുള്ള ഗ്രാന്റുകൾ, പലിശ രസീതുകൾ, ലാഭവിഹിതം, പൊതു, സാമ്പത്തിക, സാമൂഹിക സേവനങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള വരുമാനം എന്നിവയാണ്. യൂണിയൻ നികുതി പൂളിലെ അന്തർസംസ്ഥാന വിഹിതം തീരുമാനിക്കുന്നത്, ധനകാര്യ കമ്മീഷൻ പ്രസിഡന്റിന് നൽകിയ ശുപാർശകളിണ്. കേന്ദ്രത്തിന്റെയും സംസ്ഥാനത്തിന്റെയും മൊത്തം നികുതി രസീതുകൾ ദേശീയ ജിഡിപിയുടെ ഏകദേശം 18% ആണ്. ഇത് OECD - യിലെ 37-45% എന്ന കണക്കുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുന്നു. === യൂണിയൻ ബജറ്റ് === ഫെബ്രുവരിയിലെ അവസാന പ്രവൃത്തി ദിനത്തിലാണ് ഇന്ത്യൻ ധനമന്ത്രി സാധാരണയായി വാർഷിക കേന്ദ്ര ബജറ്റ് പാർലമെന്റിൽ അവതരിപ്പിക്കുന്നത്. എന്നിരുന്നാലും, 2017-18 സാമ്പത്തിക വർഷത്തിൽ, ഈ പാരമ്പര്യം മാറ്റി. ഇനി ഫെബ്രുവരി ഒന്നിന് ബജറ്റ് അവതരിപ്പിക്കും. ഇന്ത്യയുടെ സാമ്പത്തിക വർഷത്തിന്റെ തുടക്കമായ ഏപ്രിൽ 1 പ്രാബല്യത്തിൽ വരുന്നതിന് മുമ്പ് ബജറ്റ് [[ലോക്‌സഭ]] പാസാക്കേണ്ടതുണ്ട്. യൂണിയൻ ബജറ്റിന് മുന്നോടിയായി ഒരു സാമ്പത്തിക സർവേ നടത്തുന്നു, അത് ബജറ്റിന്റെ വിശാലമായ ദിശയും ഔട്ട്ഗോയിംഗ് സാമ്പത്തിക വർഷത്തിലെ രാജ്യത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക പ്രകടനവും വിശദീകരിക്കുന്നു. ഇന്ത്യയുടെ വികസനേതര റവന്യൂ ചെലവ് ''(Non-Development Revenue Expenditure)'' 1990-91 മുതൽ 2003-04ൽ ഏതാണ്ട് അഞ്ചിരട്ടിയും, 1985-1986 മുതൽ പത്തിരട്ടിയിലധികവും വർദ്ധിച്ചു. 2003-04 ബജറ്റിലെ മൊത്തം വികസനേതര ചെലവിന്റെ 40% ത്തിലധികം വരുന്ന ചെലവുകളുടെ ഏറ്റവും വലിയ ഇനമാണ് പലിശ പേയ്‌മെന്റുകൾ. ഇതേ കാലയളവിൽ പ്രതിരോധച്ചെലവ് നാലിരട്ടിയായി വർധിക്കുകയും ചെയ്തു. ബാഹ്യമായ ഭീകരാക്രമണ ഭീഷണികളിൽ നിന്നും പ്രതിരോധിക്കാൻ. 2020-21ൽ ഇന്ത്യയുടെ പ്രതിരോധ ബജറ്റ് (Defence Budget ) 4,71,378 കോടി രൂപയാണ് (65.86 ബില്യൺ യുഎസ് ഡോളർ). == പ്രശ്നങ്ങൾ == === അഴിമതി === നിരവധി മന്ത്രിമാർ അഴിമതി ആരോപണ വിധേയരാണ്, പാർലമെന്റിലെ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട 543 അംഗങ്ങളിൽ നാലിലൊന്ന് പേർക്കും 2009 ൽ കൊലപാതകം ഉൾപ്പെടെയുള്ള കുറ്റകൃത്യങ്ങൾ ചുമത്തിയിട്ടുണ്ട്. 2010 ന് ശേഷമുള്ള ഏറ്റവും വലിയ അഴിമതികളിൽ പലതും കാബിനറ്റ് മന്ത്രിമാരും മുഖ്യമന്ത്രിമാരും ഉൾപ്പെടെയുള്ള ഉയർന്ന തലത്തിലുള്ള സർക്കാർ ഉദ്യോഗസ്ഥരാണ്. 2010 കോമൺവെൽത്ത് ഗെയിംസ് അഴിമതി ''(₹70,000 കോടി (2020-ൽ ₹1.3 ട്രില്യൺ അല്ലെങ്കിൽ 18 ബില്യൺ യുഎസ് ഡോളറിന് തുല്യം)),'' ആദർശ് ഹൗസിംഗ് സൊസൈറ്റി അഴിമതി, കൽക്കരി ഖനന അഴിമതി ''(₹1.86 ലക്ഷം കോടി (2020-ൽ 3.5 ട്രില്യൺ അല്ലെങ്കിൽ 47 ബില്യൺ യുഎസ് ഡോളറിന് തുല്യം)),'' കർണാടകയിലെ ഖനന അഴിമതിയും, വോട്ടിനുള്ള പണം അഴിമതി. == സർക്കാർ == ഭാരതത്തിന്റെ ഭരണഘടനയുടെ അവതാരികയിൽ (Preamble) ഭാരതത്തെ ഒരു '''പരമാധികാര, സമാജവാദി, മതേതര, ജനാധിപത്യ ഗണരാജ്യം''' എന്ന് വിഭാവനം ചെയ്തിരിക്കുന്നു. ഭാരത സർക്കാർ അതിനാൽ ഒരു പരമാധികാര, സമാജവാദി, മതേതര, ജനാധിപത്യ സർക്കാർ ആകുന്നു. === പരമാധികാരം === പരമാധികാരം (Sovereign) എന്ന വാക്ക് അർ‌ഥമാക്കുന്നത് പൂർണ സ്വയംഭരണാധികാരം അഥവാ സ്വാതന്ത്ര്യം എന്നാണ്. ഭാരതത്തിന് ആന്തരികമായും ബാഹ്യമായും പരമാധികാരം ഉണ്ട്. ഏത് വിദേശ ശക്തികളിൽ നിന്നും നിയന്ത്രങ്ങളിൽനിന്നും ഭാരതം പൂർ‌ണ സ്വതന്ത്രമാണ്. അതുപോലെതന്നെ ഭാരതത്തിലെ ജനങ്ങൾ തന്നെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്ന ഒരു സ്വതന്ത്ര സർക്കാരാണ് ഭാരതത്തിനുള്ളത്. === സമാജവാദം === 42-ആം ഭരണഘടനാഭേദഗതി, 1976 പ്രകാരം ഭരണഘടനയുടെ അവതാരികയിൽ കൂട്ടിച്ചേർത്ത പദമാണ് സമാജവാദി (Socialist). ഇന്ത്യയിലെ എല്ലാ പൗരൻ‌മാർക്കും സാമാജികവും സാമ്പത്തികവുമായ സമത്വം ഇത് ഉറപ്പുനൽകുന്നു. എല്ലാവർക്കും തുല്യപരിഗണനയും അവസരങ്ങളും നൽകപ്പെടും. === മതേതരം === === ജനാധിപത്യം === === ഗണരാജ്യം === == ഇതു കൂടി കാണുക == {{main|ഇന്ത്യയിലെ സംസ്ഥാനങ്ങളും കേന്ദ്രഭരണപ്രദേശങ്ങളും}} *[[കവാടം:ഇന്ത്യ]] == അവലംബം == {{Reflist}} == ബാഹ്യകണ്ണികൾ == *[http://www.india.gov.in/howdo/otherservice_details.php Pan Card] - Pan card information official site. *[http://goidirectory.nic.in Directory of official Government websites in India] *[http://www.india.gov.in Government of India Portal] *[https://www.cia.gov/library/publications/world-leaders-1/world-leaders-i/india.html Chief of State and Cabinet Members] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090311064801/https://www.cia.gov/library/publications/world-leaders-1/world-leaders-i/india.html |date=2009-03-11 }} == അധിക വായന == * Subrata K. Mitra and V.B. Singh. 1999. ''Democracy and Social Change in India: A Cross-Sectional Analysis of the National Electorate''. New Delhi: Sage Publications. ISBN 81-7036-809-X (India HB) ISBN 0-7619-9344-4 (U.S. HB). {{ഫലകം:Life in India}} [[വർഗ്ഗം:ഭാരതസർക്കാർ| ]] 1sscctc0ctjfx1h6ha0t2iorje16eet 0 91146 4682151 4671335 2026-11-01T23:56:22Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 4682151 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Titanic (Film)}} {{നാനാർത്ഥം|ടൈറ്റാനിക്}} {{Infobox film | name = '''ടൈറ്റാനിക്''' | image = Titanic poster.jpg | caption = Theatrical release poster | director = [[ജെയിംസ് കാമറൂൺ]] | producer = ജെയിംസ് കാമറൂൺ<br /> ജോൺ ലാൻഡൂ | writer = ജെയിംസ് കാമറൂൺ | starring = [[ലിയോനാർഡോ ഡികാപ്രിയോ]]<br />[[കേറ്റ് വിൻസ്ലെറ്റ്]]<br />[[ബില്ലി സെയിൻ]]<br />[[കാത്തി ബേറ്റ്സ്]]<br />[[ഫ്രാൻസെസ് ഫിഷർ]]<br />[[വിക്ടർ ഗാർബർ]]<br />[[ഗ്ലോറിയ സ്റ്റുവാർട്ട്]]<br />[[ബെർണാഡ് ഹിൽ]]<br />[[ഡാനി നുച്ചി]]<br />[[ബിൽ പാക്സ്റ്റൺ]] | music = [[ജെയിംസ് ഹോണർ]] | cinematography = [[റസ്സൽ കാർപെന്റർ]] | editing = [[കോൺറാഡ് ബഫ്]]<br />ജെയിംസ് കാമറൂൺ<br />[[റിച്ചാർഡ് എ. ഹാരിസ്]] | studio = [[ലൈറ്റ്സ്റ്റോം എന്റർടെയിൻമെന്റ്]] | distributor = '''യുഎസ്എ/കാനഡ'''<br />[[പാരമൗണ്ട് പിക്ചേഴ്സ്]]<br />'''ആഗോളം'''<br />[[20th സെഞ്ചുറി ഫോക്സ്]] | released = ഡിസംബർ 19, 1997 | runtime = 194 മിനുട്ട് | country = [[Cinema of the United States|യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ്]] | language = ഇംഗ്ലീഷ് | budget = US$200 ദശലക്ഷം<ref name="budget">[http://www.boxofficemojo.com/movies/?id=titanic.htm "Box office statistics for ''Titanic'' (1997)"]. [[Box Office Mojo]]. Retrieved October 15, 2006.</ref><ref name="numbers"/><ref name="jam">{{cite web|url=http://jam.canoe.ca/Movies/Artists/C/Cameron_James/1998/02/07/757089.html |title=CANOE - JAM! Movies - Artists - Cameron, James: Billion-dollar baby |publisher=Jam.canoe.ca |date=1998-02-07 |accessdate=2009-07-28}}</ref><ref name="Garrett (2007)">Garrett, D., 2007. Big-budget bang-ups. ''[[Variety (magazine)|Variety]]'', <nowiki>[</nowiki>internet<nowiki>]</nowiki> 20 April. Available at [http://www.variety.com/article/VR1117963551.html?categoryid=2526&cs=1 Variety.com] {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [Accessed 16 November 2009]. Archived at [https://web.archive.org/web/20160209063822/http://www.webcitation.org/5lLRXg73q Webcitation.org]</ref><ref name="Sandler & Studlar 1999">Sandler, K.S. & Studlar, G. eds., 1999. ''Titanic: Anatomy of a Blockbuster''. Piscataway, NJ: Rutgers University Press.</ref><ref name="Welkos (1998)">Welkos, R., 1998. The $200-Million Lesson of 'Titanic'. ''[[Los Angeles Times]]'', [internet] 11 February. Available at [http://articles.latimes.com/1998/feb Articles.latimes.com][Accessed 12 December 2009]. Archived at.</ref> | | gross = $1,842,879,955<ref name="budget"/> - $1,848,813,795<ref name="numbers">[http://www.the-numbers.com/movies/1997/TITAN.php Movie ''Titanic'' - Box Office Data, News, Cast Information - The Numbers<!-- Bot generated title -->]</ref> }} [[ജെയിംസ് കാമറൂൺ]] കഥയും, തിരക്കഥയും, സം‌വിധാനവും, സഹനിർമ്മാണവും നിർവ്വഹിച്ച് 1997-ൽ [[ആർ.എം.എസ്. ടൈറ്റാനിക്]] എന്ന കപ്പലിന്റെ ദുരന്തത്തെ ആസ്പദമാക്കി നിർമ്മിച്ച ഒരു ചലച്ചിത്രമാണ്‌ '''ടൈറ്റാനിക്'''. [[ലിയോനാർഡോ ഡികാപ്രിയോ]], [[കേറ്റ് വിൻസ്ലെറ്റ്]] എന്നിവരാണ്‌ ഈ ചിത്രത്തിലെ കേന്ദ്രകഥാപാത്രങ്ങളെ അവതരിപ്പിച്ചത്. 1959-ൽ [[ബെൻഹർ]], പിന്നീട് 2003-ൽ [[ദ ലോർഡ് ഓഫ് ദ റിങ്സ്: ദ റിട്ടേൺ ഓഫ് ദ കിങ്]] എന്നീ ചിത്രങ്ങളോടൊപ്പം, ഏറ്റവുമധികം [[അക്കാദമി അവാർഡ്|ഓസ്കാർ]] പുരസ്കാരങ്ങൾ നേടിയ ചിത്രമാണ്‌ ടൈറ്റാനിക്'(11 ഓസ്കാർ) <ref>http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/6401799.stm</ref> അക്കാദമി അവാർഡിനായുള്ള നാമ നിർദ്ദേശങ്ങളുടെ എണ്ണത്തിൽ 1950 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ഓൾ എബൗട്ട് ഈവിനൊപ്പമാണ് ഈ ചിത്രം; ഇരു ചിത്രത്തിനും 14 വീതം നാമനിർദ്ദേശങ്ങളാണ് ലഭിച്ചത് <ref>http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/6401799.stm</ref>. ലിയോനാർഡോ ഡികാപ്രിയൊ, കേറ്റ് വിൻസ്‌ലെറ്റ് എന്നിവരാണ്‌ പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങളെ അവതരിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നത്. യഥാക്രമം ജാക്ക് ഡേവിസൺ, റോസ് ഡ്വിറ്റ് ബുക്കറ്റെർ എന്നാണ്‌ കഥാപാത്രങ്ങളുടെ പേരുകൾ. ടൈറ്റാനിക് ദുരന്തത്തിന്റെ നൂറാം വാർഷിക സമയത്ത് - 2012 ഏപ്രിലിൽ- ഈ ചിത്രത്തിന്റെ 3ഡി പതിപ്പ് പ്രദർശനത്തിനെത്തി. == അവലംബം == <references/> {{Academy Award Best Picture}} [[വർഗ്ഗം:ഹോളിവുഡ് ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ജെയിംസ് കാമറൂൺ സം‌വിധാനം നിർ‌വ്വഹിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ചരിത്ര സിനിമകൾ]] 49zym7cv2eov8nkoxfrjd0ek13vgjtr 0 116081 4682106 4665508 2026-11-01T18:21:25Z Naveen Sankar 1378 /* വൈദേശികഭാഷകളിൽ നിന്നുള്ള തദ്ഭവങ്ങൾ */ 4682106 wikitext text/x-wiki {{refimprove|date=2025 ജനുവരി}} ഒരു ഭാഷ മറ്റൊരുഭാഷയിൽ നിന്ന് സ്വീകരിച്ചതും എന്നാൽ കാലക്രമേണ അർഥത്തിലോ, ഉച്ചാരണത്തിലോ, എഴുത്തിലോ വ്യതിയാനം സംഭവിച്ചതുമായ പദങ്ങളാണ് '''തദ്ഭവങ്ങൾ'''. ==മലയാളത്തിലെ തദ്ഭവങ്ങൾ== മലയാളത്തിലെ ഒട്ടനവധി പദങ്ങൾ [[സംസ്കൃതം|സംസ്കൃതഭാഷയിൽ]] നിന്നോ അതിൽനിന്നും [[പാലി]], എളു (സിംഹെളു, സിംഹേളു, ഏളു എന്നും പേരുകൾ), മഹാരാഷ്ട്രി, മാഗധി ഇത്യാദി [[പ്രാകൃതം|പ്രാകൃതഭാഷകൾ]] വഴിയോ രൂപപ്പെട്ടവയാണ്. സംസ്കൃതത്തിൽ നിന്നുള്ള തദ്ഭവങ്ങൾ(സംസ്‌കൃതഭവങ്ങൾ)ക്ക് ഉദാഹരണങ്ങൾ ചുവടെ കൊടുത്തിരിക്കുന്നു: {| class="wikitable sortable" |- ! ശുദ്ധം!! തദ്ഭവം!!കുറിപ്പുകൾ |- |അക്ഷദണ്ഡഃ||അച്ചുതണ്ട്|| |- |അഗ്നിശ്രീഃ<ref>{{cite book|last1=രാജഗോപാൽ |first1=എൻ. കെ.|title=സംസ്കൃതനിരുക്തകോശം |date=2023 |publisher=കേരളഭാഷാഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് |location=തിരുവനന്തപുരം |page=6 |edition=2}}</ref>||അക്കിത്തിരി||അഗ്നിഹോത്രികൾക്ക്, അതായത് [[അഗ്നിഹോത്രം|അഗ്നിഹോത്രത്തിലെ]] യജമാനസ്ഥാനം വഹിച്ചവർക്ക്, പറയുന്ന പേര്. അഗ്നിക്ക് കന്നഡഭാഷയിൽ അഗ്ഗി അഥവാ അക്കി എന്നു തദ്ഭവം. അഗ്നി എന്നതിനു തെലുങ്കിലും അഗ്ഗി എന്ന് തദ്ഭവം. ഹിന്ദിയിൽ ആഗ് എന്നും. ശ്രീ എന്നതിനു കന്നഡം, തെലുങ്ക്, സിംഹളം എന്നീ ഭാഷകളിൽ സിരി എന്നു തദ്ഭവം. |- |അധിഷ്ഠാനം||അടിസ്ഥാനം||ശില്പശാസ്ത്രത്തിലും തക്ഷശാസ്ത്രത്തിലും വാസ്തുശാസ്ത്രത്തിലും പ്രയോഗത്തിലുള്ള പദം |- |അനുജഃ||അനിയൻ|| |- |അപൂപഃ||അപ്പം|| |- |അംബാ||അമ്മ|| |- |ആച്ഛാദനം, അവച്ഛാദനം||ഓച്ഛാനം||പ്രാകൃതം ഓച്ഛാണ- |- |അശുദ്ധം||അയിത്തം|| |- |ആചാര്യഃ||ആചാരി, ആശാരി, ആശാൻ||കന്നഡഭാഷയിലും ആചാരി എന്നു തദ്ഭവം. ആചാര്യൻ എന്ന തത്സമരൂപവും മലയാളഭാഷയിലുണ്ട്. |- |ആമ്രാത്രകം, ആമ്രാതകഫലം||അമ്പഴം||തെലുങ്കിൽ അംബാലയ, പാലിയിൽ അംബാള. |- |ആലയഃ||ലായം||അശ്വാലയഃ മലയാളത്തിൽ കുതിരലായം ആകുന്നു. |- |ആലാവർതം||ആലവട്ടം|| |- |ഇണ്ഡരീ, ഇണ്ഡലീ||[[ഇഡ്ഡലി]]|| |- |ഉദയനഃ||ഒതേനൻ||ഉദയനൻ എന്ന തത്സമരൂപവും മലയാളത്തിലുണ്ട്. |- |ഉപചാരം||ഓശാരം|| |- |ഉപാധ്യായഃ / ഉപാദ്ധ്യായഃ||വാദ്ധ്യായൻ, വാദ്ധ്യാൻ, വാദ്ധ്യാർ, വാധ്യാർ|| |- |ഉമ്ബരഃ, ഉംബരഃ||ഉമ്മറം|| |- |ഉഷ്ട്രഃ, ഉഷ്ട്രകഃ||ഒട്ടകം|| |- |ഋക്ഥം||രൊക്കം |- |കച്ഛാ||കച്ച||വസ്ത്രാഞ്ചലം |- |കച്ഛോരം||കച്ചോലം|| |- |കഥംകഥാ; കഥങ്കഥാ||കടങ്കഥ||കഥം+കഥാ; പാലി/പ്രാകൃതം വഴി. സന്ദേഹത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന പദം. |- |കരഞ്ജികാ||കഴഞ്ചി||പ്രാകൃതത്തിൽ കലംജിആ. |- |കർണഃ||കന്നം||പ്രാകൃതത്തിൽ കന്ന |- |കർതരീ; കർതരികാ||കത്രിക |- |കല്യം||കള്ള്||പ്രാകൃതത്തിൽ കല്ല. തെലുങ്കിൽ കല്ലു. |- |കിങ്കിണീ||കിങ്ങിണി|| |- |കുഠാലഃ; കുഠാലീ||കോടാലി||ഹിന്ദിയിൽ കുല്ഹാഡീ |- |കുണ്ഡം||കുണ്ട്||ചെറിയ കുഴി എന്ന അർഥത്തിൽ |- |കുണ്ഡീ||കിണ്ടി|| |- |കുദ്ദാലഃ||കുന്താലി||ഹിന്ദിയിൽ കുദാല്, നേപാളിയിൽ കോദാലോ |- |കുന്ദുരുഃ / കുന്ദുരുകഃ||കുന്തുരുക്കം / കുന്തിരിക്കം|| |- |കുഹുരവഃ||കുരവ|| |- |കൂടോപദ്രവഃ||കൂടോത്രം, കൂടോദ്രവം||കൂട, ഉപദ്രവ എന്നീ സംസ്കൃതശബ്ദങ്ങൾ ചേർന്ന വാക്ക്. |- |കോമല- / കോമള-||ഓമൽ|| |- |കൗപീനം, കൗപീനകം||കോണകം||കൗപീനകം എന്നത് തമിഴിൽ കോവണം എന്നും മലയാളത്തിൽ കോണകം എന്നും മാറുന്നു. |- |കംബലഃ||കമ്പിളി||ഹിന്ദിയിൽ കംബല്. |- |ക്ഷാരം||ചാരം, കാരം|| |- |ക്ഷേമഃ, ക്ഷേമം||കേമം||ക്ഷേമം എന്ന തത്സമരൂപവും മലയാളത്തിലുണ്ട്. പാലിയിൽ ഖേമം. |- |ക്രമുകഃ||കമുക്||അടയ്ക്കാമരം, പാക്കുമരം, പൂഗവൃക്ഷം എന്നൊക്കെ അറിയപ്പെടുന്ന മരം |- |ഖട്വാ||കട്ടിൽ|| |- |ഖണ്ഡഃ||കണ്ടം, കഷ്ണം, കട്ട||ചന്ദനഖണ്ടഃ എന്നാൽ ചന്ദനക്കട്ട, ചന്ദനക്കഷ്ണം എന്നൊക്കെ അർഥം. |- |ഖദിരഃ||കരിങ്ങാലി|| |- |ഖലഃ||കള്ളൻ|| |- |ഗർദഭഃ||കഴുത||സംസ്കൃതത്തിലെ ഗർദഭഃ പ്രാകൃതത്തിൽ (പാലിയിൽ) ഗലുദഹ/ഗളുദഹ/ഗളുദ എന്നും<br>പ്രാകൃതമലയാളത്തിൽ കഴുത എന്നും ആകുന്നു. തെലുങ്കിൽ ഗാഡിദ. |- |ഗാഢം||ആഴം||ഗാഢം എന്ന തത്സമപദവും മലയാളത്തിലുണ്ട്. |- |ഗോധാ, ഗോധികാ||ഓന്ത്|| |- |ഗോധൂമഃ||ഗോതമ്പ്||കോതമ്പ് എന്നും മലയാളഭാഷയിൽ പ്രയോഗമുണ്ട്. |- |ഘടകഃ||കഴകം||പ്രാകൃതത്തിൽ കളഗ |- |ഘട്ടഃ||കടവ്||നദിയിലേക്കിറങ്ങാനുള്ള പടവുകളുള്ളതോ നിരപ്പാക്കിയതോ ആയ സ്ഥലം. ഘട്ടം എഅന്ന തത്സമശബ്ദവും മലയാളത്തിലുണ്ട്. സ്നാനഘട്ടം എന്നാൽ കുളിക്കടവ്. ഹിന്ദിയിലും മറാഠിയിലും ഘാട്. |- |ഘനം||കനം|| |- |ഘുർഘുരകഃ||കൂർക്കം|| |- |ചക്രം||ചക്ക് (ഉപകരണം),<br> ചക്ക (ഫലം)||ചക്രം എന്ന തത്സമരൂപം ചക്രം എന്ന അർഥത്തിൽ തന്നെ ഭാഷയിലുണ്ട്.<br> കൊപ്ര ആട്ടി എണ്ണ എടുക്കുന്നതിനുള്ള ഉപകരണത്തിനാണ് ചക്ക് എന്ന തദ്ഭവശബ്ദം ഉപയോഗിക്കുന്നത്.<br> ചക്ക എന്ന ഫലത്തിന്റെ നാമവും ചക്രം എന്ന ശബ്ദത്തിൽ നിന്നാണ് ഉണ്ടായിട്ടുള്ളതെന്ന് അനുമാനിക്കപ്പെടുന്നു. |- |ചതുഷ്കം, ചതുഷ്പഥം||ചൗക്ക, ചാക്ക||പ്രാകൃതത്തിൽ ചഉക്ഖ |- |ചമ്പകഃ||ചെമ്പകം||ചമ്പകം എന്ന തത്സമരൂപവും ഭാഷയിൽ ഉണ്ട്. |- |ചർമകാരഃ||ചെമ്മാൻ|| |- |ചർമയഷ്ടിഃ||ചമ്മട്ടി|| |- |ചിഹ്നം||ചിന്നം||അടയാളം, സൂചന എന്നൊക്കുയുള്ള അർഥത്തിൽ. ചിഹ്നം എന്ന തത്സമരൂപവും മലയാളഭാഷയിലുണ്ട്. |- |ചുല്ലാ, ചുല്ലീ||ചൂള|| |- |ചൂർണാബഃ||ചുണ്ണാമ്പ്||ചൂർണഃ എന്നാൽ പൊടി എന്നർഥം. ഹിന്ദിയിൽ ചൂനാ എന്നാൽ കുമ്മായം. |- |ഛഗണഃ||ചാണകം|| |- |ഛാത്രഃ||ചട്ടൻ, ചാത്തിരൻ|| |- |ഛിന്നഭിന്ന-||ചന്നം‌പിന്നം |- |ഛിന്നം||ചിന്നം||അല്പം, കഷണം, ഭാഗം, മുറിച്ചു മാറ്റപ്പെട്ടത് എന്നൊക്കെയുള്ള അർഥത്തിൽ. |- |ഛുരികാ||ചുരിക |- |ജ്യേഷ്ഠഃ||ചേട്ടൻ|| |- |ഝടിഃ||ചെടി|| |- |തക്ഷഃ; തക്ഷകഃ||തച്ചൻ|| |- |താമരസം||താമര||സംസ്കൃതഭാഷയിൽ കമലം, പദ്മം, നളിനം തുടങ്ങിയ പദങ്ങൾക്കാണ് പ്രചാരം. ചുമന്ന താമരയെ സൂചിപ്പിക്കാനാണ് സാധാരണയായി സംസൃതത്തിൽ താമരസം എന്ന പദം ഉപയോഗിക്കുന്നത്. തെലുങ്കിലും താമര എന്ന തദ്ഭവപദം ഉണ്ട്. |- |തിമിംഗിലഃ||തിമിംഗിലം|| |- |തിഥിഃ||തീയതി|| |- |ത്വഷ്ടഃ, തഷ്ടഃ||തട്ടാൻ||സംസ്കൃതത്തിൽ ത്വഷ്ടഃ എന്നതിനു അടിച്ചു നീട്ടി കനം കുറച്ചെടുക്കുന്നവൻ എന്നർഥം. മലയാളത്തിൽ തട്ടാൻ എന്നതിനു സ്വർണപ്പണിക്കാരൻ എന്നർഥം. |- |ദക്ഷിണ-||തെക്ക്||ദക്ഷിണം എന്ന തത്സമപദവും മലയാളഭാഷയിലുണ്ട്. |- |ദണ്ഡഃ||തണ്ട്|| |- |ദർവീ||തവി|| |- |ദലം, ദളം||താൾ, ഇതൾ||ദലം, ദളം എന്നീ തത്സമരൂപങ്ങളും മലയാളഭാഷയിലുണ്ട്. |- |ദലപതിഃ, ദളപതിഃ||ദളവ||ദളവാഹി എന്നതിൽ നിന്നാണ് ദളവ എന്ന പദം ഉദ്ഭവിച്ചതെന്നും അഭിപ്രായമുണ്ട്. |- |ദിഷ്ടം||തിട്ടം|| |- |ദേവഃ||തേവൻ||ദേവൻ എന്ന തത്സമപദവും മലയാളത്തിലുണ്ട്. |- |ദേവകീ||തേതി||ദേവകി എന്ന തത്സമപദവും മലയാളത്തിലുണ്ട്. |- |ദേവാചാരഃ||തേവാരം||പ്രാകൃതത്തിൽ ദേവായര |- |ദൈവം||തെയ്യം|| |- |ദ്രോണീ||തോണി|| |- |ദ്യൂതഃ||ചൂത്, ചൂതം|| |- |ദ്വീപഃ||തീവ്||ദ്വീപ് എന്ന തത്സമരൂപവും മലയാളഭാഷയിലുണ്ട്. |- |ദ്വീപഃ||തീയൻ||ദ്വീപിൽ നിന്നു വന്നവൻ എന്ന അർഥത്തിലാണ് തീയൻ എന്ന പദം. |- |ധരാ||തറ|| |- |ധൂലിഃ, ധൂളിഃ||തൂളി|| |- |നന്ദ്യാവർതഃ||നന്ത്യാർവട്ടം|| |- |നഷ്ടഃ||നട്ടം||നഷ്ടം എന്ന തത്സമരൂപവും മലയാളത്തിലുണ്ട്. |- |നാഡികാ||നാഴിക|| |- |നാണകം||നാണയം||പ്രാകൃതത്തിൽ നാണഗ |- |നാരാചഃ||നാരായം|| |- |നാരികേലഃ/നാലികേരഃ||നാളികേരം|| |- |പക്വം||പാകം, പക്കാ||പക്വം എന്ന തത്സമരൂപവും മലയാളത്തിലുണ്ട്. വിളഞ്ഞ എന്നർഥം. |- |പക്ഷം||പക്കം|| |- |പംക്തി||പന്തി, പാത്തി|| |- |പടോലഃ||പടവലം, പടോലം|| |- |പിണ്യാകഃ||പിണ്ണാക്ക്|| |- |പത്രം||പട്ടം||പത്രം എന്നാൽ ഇല എന്നർഥം. പാലിയിൽ പട്ടം. ഭാഷയിൽ ബിരുദം, പദവി എന്നർഥം സിദ്ധിക്കുന്നു. <br>ബുദ്ധമതക്കാർ വിശേഷപ്പെട്ട സന്ദർഭങ്ങളിൽ ആലില ചരടിൽ കെട്ടി കഴുത്തിൽ ബന്ധിപ്പിച്ചിരുന്നു.<br>ഇത്തരത്തിൽ പഠനം കഴിയുമ്പോഴും, ബഹുമതികൾ അർപ്പിക്കുമ്പോഴും ഇല കെട്ടുന്നതിനെ പട്ടം കെട്ടുക എന്നു പറയുന്നു. |- |പത്രകം||പട്ടയം|| |- |പത്രികാ||പട്ടിക|| |- |പഥഃ, പഥം||പാത||പഥം എന്ന തത്സമശബ്ദവും മലയാളഭാഷയിലുണ്ട്. |- |പദകം||പതക്കം|| |- |പലാശഃ||പ്ലാശ്|| |- |പല്യങ്കഃ||പല്ലക്ക്|| |- |പുഷ്കരിണീ||കൊക്കരിണി, കൊക്കരണി||പ്രാകൃതം പൊക്ഖരിണി |- |പൂഗഃ||പാക്ക്||കമുക്, അടയ്ക്കാമരം, പൂഗവൃക്ഷം എന്നൊക്കെ അറിയപ്പെടുന്ന മരം |- |പൃഥു||പൊതു||പാലിയിൽ പുഥു. <br>പുഥുജ്ജന എന്ന് പാലിയിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നത് പൊതുജനം എന്ന് മലയാളത്തിലുപയോഗിക്കുന്ന അതേ അർഥത്തിലാണ്. |- |ഫലകഃ, ഫലകം||പലക|| |- |ബീജഃ||വിത്ത്||കന്നഡഭാഷയിൽ ബിത്ത എന്നു തദ്ഭവം. ബീജം എന്ന തത്സമപദവും മലയാളത്തിലുണ്ട്. |- |ഭഗവതീ||പോതി||ഭഗവതി എന്ന തത്സമരൂപത്തിനാണ് മലയാളത്തിൽ കൂടുതൽ പ്രചാരം. |- |ഭഗ്ന-||പന്ന||വേർപെട്ടുപോയ, കീറിപ്പറിഞ്ഞ മുതലായ അർഥങ്ങളിൽ. |- |ഭട്ടഃ||പട്ടർ||ഹിന്ദിയിൽ ഭട്ട് (भट) എന്നും മറാഠിയിൽ ഭാട് (भाट) എന്നും തദ്ഭവരൂപങ്ങൾ. |- |ഭട്ടശ്രീഃ||ഭട്ടതിരി, പട്ടതിരി, പട്ടേരി|| |- |ഭട്ടശ്രീപാദാഃ||ഭട്ടതിരിപ്പാട്|| |- |ഭാഗഃ||പങ്ക്|| |- |ഭാടകം||വാടക|| |- |ഭാണ്ഡാഗാരഃ||ഭണ്ഡാരം, പണ്ടാരം|| |- |ഭിക്ഷാ||പിച്ച|| |- |ഭേകഃ||പേക്കൻ||പേക്കൻ തവള - വലിയ തവള. |- |ഭേണ്ഡാ||വെണ്ട|| |- |ഭോഷഃ||പോഴൻ||ഭോഷൻ എന്ന തത്സമരൂപവും മലയാളത്തിലുണ്ട്. |- |ഭ്രമരകം, ഭ്രമരികാ||പമ്പരം||ബംഭരം എന്ന സംസ്കൃതവാക്കിൽ നിന്നാണ് പമ്പരം എന്ന വാക്കുണ്ടായത് എന്നൊരു വാദവുമുണ്ട്. |- |ഭ്രൂ||പുരികം, പുരിയം||മലയാളപദം പ്രാകൃതം വഴി രൂപപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. പ്രാകൃതത്തിൽ ഭൂരുഅ |- |മഞ്ജിഷ്ഠാ||[[മഞ്ചട്ടി]]|| |- |മത്സ്യഃ||മത്തി||മത്തി എന്ന തദ്ഭവപദം ചാള എന്നും അറിയപ്പെടുന്ന ഒരുതരം ചെറിയ മത്സ്യത്തെ സൂചിപ്പിക്കാൻ മാത്രം ഉപയോഗിക്കുന്നു.<ref name="ശബ്ദതാരാവലി">{{cite book |last1=ശ്രീകണ്ഠേശ്വരം |first1=പദ്മനാഭപിള്ള |title=ശബ്ദതാരാവലി |date=2010 |publisher=ഡി.സി. ബുക്സ് |location=കോട്ടയം |page=1540 |edition=1}}</ref> <br>മത്സ്യം എന്ന തത്സമപദവും മലയാളത്തിലുണ്ട്. ഹിന്ദിയിൽ മഝ്‌ലീ. |- |മനഃശിലാ||മനയോല||ധാതുവിശേഷം |- |മന്ഥഃ / മന്ഥാനഃ||മത്ത്||മോരും തൈരുമൊക്കെ കടയാനുള്ള കടകോൽ |- |മരകതം||മരതകം|| |- |മഹാദേവഃ||മാതേവൻ||മഹാദേവൻ എന്ന തത്സമരൂപവും മലയാളഭാഷയിലുണ്ട്. |- |മഹാമാഘഃ||മാമാങ്കം||മഹത്തായ മാഘമാസത്തിലെ ഉത്സവം. മാഘമാസത്തിലെ മഘാ(മകം) നക്ഷത്രത്തിലുള്ള ഉത്സവം. മാഘപൗർണമി. കൊല്ലവർഷാനുസാരം കുംഭമാസത്തിലെ മകം നക്ഷത്രം. കുംഭമേള. മഹാമഘാ, മഹാമകം, മാഘമകം, എന്നീ പദങ്ങളിൽ നിന്നും മാമാങ്കത്തിനു നിരുക്തി പറയാറുണ്ട്. |- |മീനഃ||മീൻ|| |- |മുദ്രാ||മോതിരം |- |മൃഡഃ||മാടൻ||മൃഡൻ എന്നതിൽ നിന്നും മാടൻ, ശിവന്റെ പര്യായം. മൃഡതി ഹൃഷ്യതീതി മൃഡഃ. |- |മൃഡാ||മറുത||ദുർഗ. പാർവതി. സംസ്കൃതത്തിൽ മൃഡീ, മൃഢാനീ എന്നും രൂപങ്ങൾ. |- |മൗക്തികം, മുക്താ||മുത്ത് |- |യജമാനഃ||ഏമാൻ|| |- |യക്ഷീ||ഇയക്കി, ഇശക്കി, ഇശ്ശക്കി||ഇശ്ശക്കിയമ്മൻകോവിലുകളിലെ ദേവി. |- |യാത്രാ||ജാഥ||യാത്ര എന്ന തത്സമരൂപത്തിൽ നിന്ന് അല്പം ഭിന്നമായ അർഥമാണ് ജാഥ, ജാത്ത എന്നീ തദ്ഭവങ്ങൾക്കുള്ളത്. ഹിന്ദിയിൽ ജാത്രാ എന്നും രൂപം. |- |യുഗം||നുകം||കലപ്പയുടെ നുകം |- |യോഗ്യഃ||ചൊക്കൻ||യോഗ്യൻ എന്ന തത്സമശബ്ദവും മലയാളത്തിലുണ്ട്. |- |രവി||ഇരവി||രവി എന്ന തത്സമശബ്ദവും മലയാളത്തിലുണ്ട്. രേഫത്തിലാരംഭിക്കുന്ന വാക്കുകൾക്കു മുൻപിൽ <br>സ്വരാക്ഷരങ്ങൾ ചേർന്നു തദ്ഭവങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്ന രീതിക്ക്<br> ഉദാഹരണമാണിത്. |- |രംഗഃ||അരങ്ങ്||രംഗവേദി |- |രാജസ്വം||രായസം||ഭരണകൂടത്തിലേക്ക് പിരിച്ചെടുക്കുന്ന നികുതി. Revenue. രാജസ്വം സംബന്ധിയായ എഴുത്തുപണികൾ ചെയ്തിരുന്നവരെ രായസക്കാരൻ എന്നു വിളിച്ചിരുന്നു. <br>അവരുടെ തൊഴിലും ലിപിവിന്യാസരീതിയും രായസമെഴുത്ത് എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്നു. |- |രുധിരം||ഉതിരം||രുധിരം എന്ന തത്സമശബ്ദവും മലയാളത്തിലുണ്ട്. രേഫത്തിലാരംഭിക്കുന്ന വാക്കുകൾക്കു മുൻപിൽ <br>സ്വരാക്ഷരങ്ങൾ ചേർന്നു തദ്ഭവങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്ന രീതിക്ക്<br> ഉദാഹരണമാണിത്. |- |രൂപം||ഉരുവം||രൂപം എന്ന തത്സമപദമാണ് മലയാളത്തിൽ കൂടുതൽ പ്രചാരത്തിലുള്ളത്. ര, ല എന്നീ അക്ഷരങ്ങളാലാരംഭിക്കുന്ന വാക്കുകൾക്കു മുൻപിൽ <br>അ, ഇ , ഉ എന്നീ സ്വരാക്ഷരങ്ങൾ ചേർന്നു തദ്ഭവങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നതിന്<br> ഉദാഹരണമാണിത്. |- |രൂപ്യം, രൂപ്യകം||രൂപ, ഉറുപ്പിക||പ്രാകൃതത്തിൽ റുപിയ |- |ലക്ഷ്യം||ലക്ക്, ലാക്ക്|| |- |ലാക്ഷാ||അരക്ക്||ലാക്ഷാ എന്നാൽ ചെമപ്പു നിറത്തിലുള്ള മരക്കറ. ര, ല എന്നീ അക്ഷരങ്ങളാലാരംഭിക്കുന്ന വാക്കുകൾക്കു മുൻപിൽ <br>അ, ഇ , ഉ എന്നീ സ്വരാക്ഷരങ്ങൾ ചേർന്നു തദ്ഭവങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നതിന്<br> ഉദാഹരണമാണിത്. lac എന്ന് ഇംഗ്ലിഷിൽ. |- |ലോകം||ഉലകം||ലോകം എന്ന തത്സമപദമാണ് മലയാളത്തിൽ കൂടുതൽ പ്രചാരത്തിലുള്ളത്. |- |വല്ലഭഃ||വള്ളുവൻ|| |- |വല്ഗുലഃ/വല്ഗുലാ/വല്ഗുലീ||വവ്വാൽ|| |- |വഷട്||വഷൾ||വഷട്കാരം - ഹോമം ചെയ്യുമ്പോൾ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒരു പദം. നമ്പൂതിരിശൈലിയിൽ വഷൾ എന്ന് ഉച്ചാരണം. ''വഷളാക്കുക'', ''വഷളൻ'' തുടങ്ങിയ മലയാളപദങ്ങൾ ഇതിൽ നിന്നും രൂപം കൊള്ളുന്നു. |- |വാചനം||വായന|| |- |വിനാഡികാ||വിനാഴിക|| |- |വീടീ, വീടികാ||ബീഡി|| |- |വൃത്തം||വട്ടം||പ്രാകൃതം വട്ട |- |വ്യാഖ്യാനം||വക്കാണം|| |- |ശക്തീ (ശക്തി എന്ന ദേവി)||ചക്കി||ചക്കി എന്ന സ്ത്രീനാമം;<br> 'ചക്കിയും ചങ്കരനും' എന്ന പ്രയോഗത്തിലെ ചക്കി. ശക്തിയും ശങ്കരനും എന്ന് ഉദ്ദേശ്യം. |- |ശങ്കരഃ||ചങ്കരൻ||ചങ്കരൻ എന്ന പുരുഷനാമം;<br> 'ചക്കിയും ചങ്കരനും' എന്ന പ്രയോഗത്തിലെ ചങ്കരൻ. ശക്തിയും ശങ്കരനും എന്ന് ഉദ്ദേശ്യം. |- |ശംഖം||ശംഖ്, ചങ്ക്|| |- |ശപ്തഃ||ശപ്പൻ|| |- |ശരണ്ഡഃ / സരടഃ||അരണ|| |- |ശഷ്പം||ചപ്പ്||ഇളം പുല്ല്, കരിങ്കറുകപ്പുല്ല് |- |ശാക്യഃ||ചാക്യാൻ, ചാക്യാർ||ഒരു അമ്പലവാസി ജാതി. |- |ശാണഃ||ചാണ||ചാണക്കല്ല്, ഉരകല്ല് |- |ശാലാ||ചാല, ആല||ശാല എന്ന തത്സമരൂപവും മലയാളഭാഷയിലുണ്ട്. |- |ശാസ്താ||ചാത്തൻ|| |- |ശാസ്ത്രം||ചട്ടം||ശാസ്ത്രം എന്ന തത്സമരൂപവും മലയാളഭാഷയിലുണ്ട്. |- |ശുക്തിഃ||ചിപ്പി|| |- |ശുല്കം||ചുങ്കം|| |- |ശുഷ്കഃ||ചുക്ക്|| |- |ശൃങ്ഗാരഃ||ചിങ്കാരം||ശൃംഗാരം എന്ന തത്സമരൂപവും മലയാളഭാഷയിലുണ്ട്. |- |ശൃംഖലാ||ചങ്ങല|| |- |ശ്യാമകഃ||ചാമ||ഒരു ധാന്യവിശേഷം. |- |ശ്രാദ്ധം||ചാത്തം|| |- |ശ്രാവകഃ||ചോവൻ||ശ്രാവകഃ - ബുദ്ധ-ജൈനമതങ്ങളിലെ ഒരു വിഭാഗം (a votary). പാലിയിൽ സാവക. തമിഴിൽ ചാവകൻ/ചോവകൻ |- |ശ്രാവണം||ആവണി, ആവണം, ഓണം|| |- |ശ്രീ||തിരു, തൃ, തിരി||'''തിരു'''വനന്തപുരം, '''തൃ'''ശൂർ, നമ്പൂ'''തിരി''', ഭട്ട'''തിരി''', അക്കി'''ത്തിരി''', ചോമാ'''തിരി''', കോനാ'''തിരി''', സാമൂ'''തിരി''', കോല'''ത്തിരി'''. ശ്രീ എന്നതിനു കന്നഡം, തെലുങ്ക്, സിംഹളം എന്നീ ഭാഷകളിൽ സിരി എന്നു തദ്ഭവം. |- |ശ്രീകണ്ഠഃ||ഇക്കണ്ടൻ||ശ്രീകണ്ഠൻ എന്ന എന്ന തത്സമരൂപവും മലയാളഭാഷയിലുണ്ട്. |- |ശ്രീദേവീ||ചിരുതേയി, ചിരുത||ശ്രീദേവി എന്ന തത്സമരൂപവും മലയാളഭാഷയിലുണ്ട്. |- |ശ്രീഭഗവതീ||ചീപോതി, ശീപോതി|| |- |ശ്രീമത്പാദഃ||തിരുമുല്പാട്|| |- |ശ്രീമാൻ||തിരുമേനി, തിരുമനസ്സ്||ശ്രീമാൻ എന്ന തത്സമരൂപവും മലയാളഭാഷയിലുണ്ട്. |- |ശ്രീലങ്കാ||ഇലങ്കൈ||ശ്രീലങ്ക എന്ന തത്സമരൂപമാണ് മലയാളഭാഷയിൽ കൂടുതൽ പ്രചാരത്തിലുള്ളത്. |- |ശ്രേണി||ഏണി||കന്നഡത്തിലും ഏണി എന്നു തദ്ഭവം. |- |ശ്രേഷ്ഠീ||ചെട്ടി||സേഠ് എന്നും ഷെട്ടി എന്നും ഹിന്ദിയിൽ തദ്ഭവങ്ങൾ. പ്രാകൃതം സെട്ഠി. ജ്യേഷ്ഠീ എന്ന ശബ്ദത്തിൽ നിന്നാണ് ചെട്ടി എന്ന പദമുണ്ടായതെന്നും അഭിപ്രായമുള്ളവരുണ്ട്. |- |ഷഡങ്ഗം||ചടങ്ങ്|| |- |സഗ്ധിഃ||സദ്യ||ഒരുമിച്ചുള്ള ഭക്ഷണം, സഹഭോജനം. |- |സങ്ക്രാന്തിഃ||ചങ്ക്രാന്തി, ചങ്കിരാന്തി||സംക്രാന്തി/സങ്ക്രാന്തി എന്ന തത്സമപദവും മലയാളഭാഷയിലുണ്ട്. |- |സന്ധാ||ചന്ത||ഒരുമിച്ചു കൂടുന്ന സ്ഥലം. |- |സന്ധീ||ചന്തി||കൂടിച്ചേരുന്ന ഇടം എന്ന അർഥത്തിലുള്ള സന്ധി എന്ന തത്സമശബ്ദവും മലയാളത്തിലുണ്ട്. പ്രാകൃതത്തിൽ ശംധീ. |- |സന്ധ്യാ||അന്തി|| |- |സമിധഃ||ചമത||കത്തിക്കാനുള്ള വിറക്, ഇന്ധനം |- |സഹസ്രം||ആയിരം||കന്നഡത്തിൽ സാവിരം, |- |സംഘാടഃ||ചങ്ങാടം|| |- |സംഘാതഃ||ചങ്ങാത്തം||സങ്ഘാതഃ എന്നാൽ സമൂഹം അഥവാ കൂട്ടം എന്നർഥം. |- |സംഘത്വം||ചങ്ങാത്തം|| |- |സംഘാതീ||ചങ്ങാതി||സംഘത്തിൽ ചേർന്നവൻ, കൂട്ടത്തിൽ കൂടിയവൻ എന്നർഥം. |- |സാരം||ചാറ്|| |- |സാരക||ചാരായം||സാരം അടങ്ങിയത് എന്നർഥം. കന്നടയിൽ സാരായം, അറബിയിൽ ശരാബ്. ഇംഗ്ലീഷിൽ Arrack |- |സാവിത്രീ||താത്രി||സാവിത്രി എന്ന തത്സമപദവും മലയാളഭാഷയിലുണ്ട്. |- |സിന്ദൂരം||ചിന്തൂരം||സിന്ദൂരം എന്ന തത്സമരൂപവും മലയാളഭാഷയിലുണ്ട്. |- |സിംഹം||ചിങ്ങം, ചിങ്ങൻ||സിംഹം എന്ന തത്സമരൂപമാണ് മലയാളഭാഷയിൽ പ്രചാരത്തിലുള്ളത്. |- |സിംഹലം, സിംഹളം||ഈഴം, ഈളം, ചിങ്ങളം, ചിങ്കളം||ഇംഗ്ളീഷിൽ Ceylon എന്ന് തദ്ഭവം. |- |സീമാ||ചീമ, ശീമ, ശീവ||സീമ എന്ന തത്സമരൂപവും മലയാളഭാഷയിലുണ്ട്. |- |സീതാ||ചിരുത|| |- |സീസം||ഈയം|| |- |സുബ്രഹ്മണ്യഃ||ചുപ്രമ്മണ്യൻ, ചുപ്രമണി, ചുപ്രൻ, ചുപ്രു||സുബ്രഹ്മണ്യൻ എന്ന തത്സമരൂപവും മലയാളഭാഷയിലുണ്ട്. |- |സുരങ്ഗഃ||തുരങ്കം|| |- |സുഷിരം||തുള||A hole, an opening.പഴയമലയാളത്തിൽ തുഴിരം / തുഷിരം എന്നും. |- |സേവകഃ||ചേവകൻ, ചേകവൻ||സേവകൻ എന്ന തത്സമരൂപവും മലയാളത്തിലുണ്ട്. |- |സോമശ്രീഃ||ചോമാതിരി||സോമയാജികൾക്ക്, അതായത് സോമയാഗത്തിലെ യജമാനസ്ഥാനം വഹിച്ചവർക്ക്, പറയുന്ന പേര്. |- |സ്തോത്രം||തോറ്റം|| |- |സ്തംബഘ്നഃ||തൂമ്പ|| |- |സ്ഥലീ||തളി||മേത്തല/മേത്തളി (മേൽത്തളി), കീത്തോളി (കീഴ്ത്തളി), തളിപ്പറമ്പ് എന്നിവ ഉദാഹരണം. <br>പാലിയിൽ ഥളീ. സമതലഭൂമിയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. |- |സ്ഥലം||തളം, അളം||അകത്തളം, പുറന്തളം, പിൻതളം, തുടങ്ങിയവ തളം എന്നതിന് ഉദാഹരണങ്ങൾ. <br>കേരളം, മലയാളം, കോവളം, പന്തളം, സിംഹളം, നേപാളം, ബംഗാളം, ഉപ്പളം, പെരിങ്ങളം, ബേക്കളം, കൊത്തളം തുടങ്ങിയവ അളം എന്നതിന് ഉദാഹരണങ്ങൾ. കന്നഡത്തിൽ ഇത് അള എന്ന് മാറുന്നു. ഉപ്പള, കുമ്പള തുടങ്ങിയവ ഉദാഹരണങ്ങൾ. |- |സ്ഥാലീ||താലം||പരന്ന, സമതലമായ പാത്രം |- |സ്ഥാലികാ||തളിക||പ്രാകൃതത്തിൽ ഥല്ലീആ. പരന്ന, സമതലമായ ചെറിയ പാത്രം. |- |സ്ഥാനം||താനം|| പട്ടിത്താനം, വാകത്താനം എന്നീ സ്ഥലനാമങ്ങൾ ഉദാഹരണം. പാലിയിൽ ഠാന. |- |സ്ഥൂണാ||തൂണ്|| |- |സ്നേഹഃ||നെയ്യ്|| |- |സ്ഫടികം||പളുങ്ക്||പ്രാകൃതത്തിൽ ഫളിഹ, ഫളിക എന്നീ രൂപങ്ങൾ. <br>പ്രാകൃതരൂപത്തിൽ നിന്ന് മലയാളത്തിലെ പളുങ്ക്, തമിഴിലെ പളിങ്കു, തെലുങ്കിലെ പലുഗു എന്നീ തദ്ഭവരൂപങ്ങൾ. <br>തമിഴിൽ പടികം എന്ന തദ്ഭവരൂപവുമുണ്ട്. |- |സ്ഫോടകം||പടക്കം|| |- |സ്യാലഃ, സ്യാലകഃ||അളിയൻ|| |- |സ്വാദ്||ചുവ||സ്വാദ് എന്ന തത്സമരൂപവും മലയാളഭാഷയിലുണ്ട്. |- |സ്വാമിശ്രീഃ||സാമൂതിരി|| |- |സ്വാമീ||ചാമി||സ്വാമി എന്ന തത്സമരൂപവും മലയാളഭാഷയിലുണ്ട്. |- |ഹണ്ഡാ, ഹണ്ഡാകം, ഹണ്ഡികാ||അണ്ടാവ്|| |- |ഹിക്കാ||ഇക്കിൾ, എക്കിൾ, എക്കിട്ടം|| |- |ഹേരംബാ||എരുമ||സംസ്കൃതത്തിൽ ഹേരംബഃ എന്ന പദത്തിന് ഗണപതി എന്നും പോത്ത് എന്നും അർഥങ്ങളുണ്ട്. |- |ഹിതം||ഇതം, എതം|| |- |} ഗ്രഹനക്ഷത്രാദികളിൽ സൂര്യൻ, ചന്ദ്രൻ, കുജൻ, ബുധൻ, ബൃഹസ്പതി, ശുക്രൻ, ശനി എന്നീ സംജ്ഞകൾ തത്സമമായി മലയാളത്തിലേക്ക് സ്വീകരിക്കപ്പെട്ടു. എന്നാൽ ആഴ്ചയിലെ ദിവസങ്ങളുടെ പേരുകൾക്കായി ചന്ദ്രൻ, കുജൻ, ശുക്രൻ, എന്നിവയെ സൂചിപ്പിക്കാൻ യഥാക്രമം തിങ്കൾ, ചൊവ്വാ, വെള്ളി എന്നീ പദങ്ങളും ബൃഹസ്പതിക്കു വ്യാഴം എന്ന പ്രാകൃതരൂപവുമാണ് പ്രചാരത്തിലുള്ളത്. സൗരമാസങ്ങളുടെയും ചാന്ദ്രമാസങ്ങളുടെയും പേരുകൾ സംസ്കൃതത്തിൽനിന്നുള്ള തദ്ഭവങ്ങളോ, തത്സമങ്ങളോ ആണ്. ===നക്ഷത്രങ്ങളുടെ പേരുകൾ=== ഇരുപത്തേഴു നക്ഷത്രങ്ങളുടെ പേരുകൾ എല്ലാം തന്നെ സംസ്കൃതഭാഷയിൽ നിന്നു നേരിട്ട് തത്സമമായോ, തദ്ഭവമായോ, സംസ്കൃതത്തിൽ നിന്ന് പ്രാകൃതം/പാലി വഴി തദ്ഭവമായോ സ്വീകരിക്കപ്പെട്ടവയാണ്. {| class="wikitable sortable" |- !ക്രമസംഖ്യ!!മലയാളപദം!!സംസ്കൃതമൂലം!!കുറിപ്പുകൾ |- |൧||അശ്വതി||അശ്വനീ|| |- |൨||ഭരണി||ഭരണീ|| |- |൩||കാർത്തിക||കൃത്തികാ|| |- |൪||രോഹിണി||രോഹിണീ|| |- |൫||മകയിരം||മൃഗശീർഷാ (മൃഗശിരാ)|| |- |൬||തിരുവാതിര||ആർദ്രാ|| |- |൭||പുണർതം||പുനർവസു|| |- |൮||പൂയം||പുഷ്യാ|| |- |൯||ആയില്യം||ആശ്ലേഷാ|| |- |൧൦||മകം||മഘാ|| |- |൧൧||പൂരം||പൂർവഫല്ഗുനീ|| |- |൧൨||ഉത്രം||ഉത്തരഫല്ഗുനീ|| |- |൧൩||അത്തം||ഹസ്താ|| |- |൧൪||ചിത്തിര||ചിത്രാ|| |- |൧൫||ചോതി||സ്വാതീ|| |- |൧൬||വിശാഖം||വിശാഖാ (രാധാ)|| |- |൧൭||അനിഴം||അനുരാധാ|| |- |൧൮||തൃക്കേട്ട||ജ്യേഷ്ഠാ|| |- |൧൯||മൂലം||മൂലാ|| |- |൨൦||പൂരാടം||പൂർവാഷാഢാ|| |- |൨൧||ഉത്രാടം||ഉത്തരാഷാഢാ|| |- |൨൨||തിരുവോണം||ശ്രവണാ|| |- |൨൩||അവിട്ടം||ധനിഷ്ഠാ|| |- |൨൪||ചതയം||ശതഭിഷാ (ശതതാരാ)|| |- |൨൫||പൂരുരുട്ടാതി||പൂർവഭാദ്രപദാ (പൂർവപ്രോഷ്ഠപദാ)|| |- |൨൬||ഉത്തൃട്ടാതി||ഉത്തരഭാദ്രപദാ (ഉത്തരപ്രോഷ്ഠപദാ)|| |- |൨൭||രേവതി||രേവതീ|| |- |} ===തമിഴ്, ഹിന്ദി, കന്നഡ, തെലുങ്ക് ഇത്യാദി ഭാഷകളിൽ നിന്നുള്ള തദ്ഭവങ്ങൾ=== [[തമിഴ്]], ഹിന്ദി, തുടങ്ങിയ ഭാഷകളിൽ നിന്നുള്ള തദ്ഭവങ്ങളും മലയാളത്തിലുണ്ട്. ചില ഉദാഹരണങ്ങൾ ==വൈദേശികഭാഷകളിൽ നിന്നുള്ള തദ്ഭവങ്ങൾ== {| class="wikitable sortable" |- !തദ്ഭവം!!മൂലപദം!!മൂലഭാഷ!!അഭ്യുക്തികൾ |- |അത്തർ||ഇത്ര്||അറബി||സുഗന്ധദ്രവ്യം, സൗഗന്ധികം |- |അൾത്താര||അൾതാർ (Altar)|||| |- |ആശുപത്രി, ആസ്പത്രി||ഹോസ്പിറ്റൽ (Hospital)|||| |- |ഇണ്ടാസ്||എൻഡോർസ്മെന്റ് (Endorsement)|||| |- |ഒപ്പന||അബ്‌ബന||അറബി||അബ്‌ബന എന്ന അറബിപദത്തിനു പ്രശംസിക്കുക, പുകഴ്ത്തുക എന്നൊക്കെ അർഥം. ഒപ്പന എന്നത് കേരളത്തിൽ പ്രചാരത്തിലുള്ള ഒരു ഇസ്ലാമികനൃത്തം. |- |കക്കൂസ്||||ഡച്ച്||കക്ക് എന്നാൽ മാലിന്യം എന്നും ഹുസ് എന്നാൽ വീട്/പുര എന്നുമാണ് അർഥം. |- |കത്ത്||ഖത്||അറബി|| |- |കപ്പിത്താൻ||ക്യാപ്റ്റെൻ (Captain)|||| |- |കലാശം||'ഖല്ലാസ്||അറബി||കലാശം എന്നതിന് അവസാനിപ്പിക്കൽ എന്നർഥം. അറബിപദമായ 'ഖല്ലാസ് എന്നതിനു മുക്തി അഥവാ വിടുതൽ എന്നർഥം. |- |കാപ്പിരി||കാ`ഫ്റീ||അറബി||ഈശ്വരനിഷേധി എന്നർഥം. കാപ്പിരി എന്ന പദം ആഫ്രിക്കയിലെ ഒരു നീഗ്രോവർഗത്തിനെ സൂചിപ്പിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്നു. |- |കാലി||'ഖാലി||ശൂന്യമായത്. |- |കുശാൽ||ഖുശ്‌-ഹാൽ||പേർഷ്യൻ||ഖുശ് - സന്തോഷമുള്ള, ഹാൽ - അവസ്ഥ |- |ക്രിസ്തു||Christ|||| |- |കോയ||ഖ്വാജ||പേർഷ്യൻ||അധികാരി, ആദരണീയനായ വ്യക്തി, പ്രഭു, സ്വാമി എന്നൊക്കെയാണ് ഖ്വാജ എന്ന പദത്തിന്റെ അർഥം. അറബി വഴി മലയാളത്തിലെത്തി. |- |ജഡ്ജി||Judge|||| |- |ജാമ്യം||ളാ^മിൻ||അറബി||ളാ^മിൻ എന്നാൽ ഉറപ്പ്. |- |തകരാറ്||തൿറാർ||അറബി||തൿറാർ എന്ന അറബിപദത്തിനു വാക്കേറ്റം, പറഞ്ഞതു വീണ്ടും പറയുക എന്നൊക്കെ അർഥം |- |തവണ||ദ`ഫ്||അറബി|| |- |തീനാരം||ദീനാർ||അറബിدينار; ലാറ്റിൻ denarius-ൽ നിന്ന്. "പത്ത് (Ten) അടങ്ങിയത്" എന്നർഥം||[[വാഴപ്പള്ളി ശാസനം|വാഴപ്പള്ളി ശാസനത്തിൽ]] തീനാരം എന്ന പ്രയോഗം കാണാം. |- |ദുനിയാവ്||ദുൻയ||അറബി||ലോകം എന്നർഥം. ഹിന്ദുസ്ഥാനിയിൽ ദുനിയാ എന്നാകുന്നു. |- |പടുത||പർദ||പേർഷ്യൻ|| |- |പട്ടാളം||ബറ്റാലിയൻ (Battalion)|||| |- |പത്തിരി||'ഹതീർ||അറബി||കനം കുറഞ്ഞ ഒരു തരം അപ്പം |- |പരന്ത്രീസ്|||||| |- |പരാതി||`ഫരിയാദ്||പേർഷ്യൻ||നിലവിളി, യാചന എന്നൊക്കെ മൂലപദത്തിന്റെ അർഥം. മലയാളത്തിൽ പരിഭവം കലർന്ന ആവലാതി എന്നർഥം. |- |പരീത്||`ഫരീദ്||അറബി||അതുല്യനായവൻ എന്നർഥമുള്ള വ്യക്തിനാമം |- |പറങ്കി||`ഫറങ്കി-ഉർദു||ഉർദു, പേർഷ്യൻ||മധ്യയുഗ യൂറോപ്യൻ വർഗമായ `ഫറങ്കികളെ കുറിക്കുന്ന പദം. അറബി, പേർഷ്യൻ, ഉർദു വഴി കേരളത്തിലെത്തിയത്. `ഫ്രാൻസ് എന്ന പദവുമായി സാമ്യമുണ്ടെങ്കിലും പാശ്ചാത്യ വിദേശികളായ `ഫ്രഞ്ച്, പോർത്തുഗീസ്, ഡച്ച്, ബ്രിട്ടീഷ് (ഇംഗ്ലീഷ്) എന്നീ യൂറോപ്യന്മാരെയെല്ലാം സൂചിപ്പിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്നു |- |പാത്തുമ്മ||`ഫാതിമഹ്||അറബിക്||`ഫാത്തിമ എന്ന തത്സമപദവും മലയാളത്തിലുണ്ട്. `ഫാതിമഹ് എന്ന അറബിനാമത്തിനു മുലയൂട്ടു നിറുത്തിയവൾ എന്നർഥം. |- |ബന്ദവസ്സ്||ബന്ദ്-ഒ-ബസ്ത്||പേർഷ്യൻ||കെട്ടുറപ്പുള്ള സംവിധാനം, സുരക്ഷിത സംവിധാനം എന്നർഥം. |- |മദാമ്മ||മദാം അഥവാ മാഡം (Madam)||||എന്റെ മഹത്വമുള്ള സ്ത്രീ എന്നർഥം. |- |മമ്മത്, മമ്മു, മാമു||മുഹമ്മദ്||അറബി||മുഹമ്മദ് എന്ന തത്സമശബ്ദവും മലയാളത്തിലുണ്ട്. മമ്മൂട്ടി (മുഹമ്മദ് കുട്ടി), മാമുക്കോയ (മുഹമ്മദ് ഖ്വാജ) എന്നീ നാമങ്ങളിലൊക്കെ ഈ തദ്ഭവരൂപങ്ങളുടെ സ്വാധീനം കാണാം. |- |മയ്യത്ത്||മവ്‌ത്||അറബി||ഹിന്ദിയിൽ മൗത് എന്ന് തദ്ഭവം. |- |മരാമത്ത്||റമ്മമ്||അറബി||മലയാളപദത്തിന് പുനരുദ്ധാരണം, അനുപാലനം എന്നീ അർഥങ്ങൾ. |- |മാപ്പ്||മു.'ആ'ഫീ||അറബി||ക്ഷമിക്കൽ എന്നർഥം. ഹിന്ദിയിൽ മാ'ഫീ എന്ന് തദ്ഭവം. |- |മാമൂൽ||മ'അ്മാല്||അറബി||പരമ്പരാഗതം, ആചാരം എന്ന് മാമൂൽ എന്ന മലയാളപദത്തിന് അർഥം. മ'അ്മാല് എന്ന അറബി പദത്തിനു നിത്യവും ചെയ്യുന്നത്, നിത്യനിദാനം എന്ന് അർഥം. |- |മൈതാനം||മയ്‌ദാൻ||അറബി||പരന്ന സ്ഥലം. |- |ലന്ത||ഹോളണ്ട് (Holland)||ഡച്ച്||ഡച്ചുകാരെ സൂചിപ്പിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന പദമാണ് ലന്തക്കാർ. ഹോളണ്ട് (നെതർലാൻഡ്സ്) എന്നത് മലയാളീകരിച്ച് ആദ്യം ഒലന്തും പിന്നീട് ഒലന്തയും ഒടുവിൽ ലന്തയും ആയതാണ്. |- |വികാരി||വിഗാരിയോ-പോർത്തുഗീസ്;<br>വികാരിയൂസ് (Vicarius)-ലത്തീൻ</br>||പോർത്തുഗീസ്, ലത്തീൻ||ലത്തീനിലെ വികാരിയൂസ് എന്ന പദത്തിനു പ്രതിപുരുഷൻ എന്നർഥം. പോർത്തുഗീസ് ഭാഷയിൽ ഇത് വിഗാരിയോ എന്നായി. |- |വെഞ്ചെരിപ്പ്||ബെൻസെർ (Benzer)||പോർത്തുഗീസ്||ആശീർവദിക്കുക, പവിത്രീകരിക്കുക, അനുഗ്രഹിക്കുക എന്നെല്ല്ലം അർഥം. പോർത്തുഗീസ് ഭാഷയിലെ ബെൻസർ എന്ന ക്രിയ ലത്തീൻഭാഷയിലെ ബെനെദിച്ചെരെ (Benedicere) എന്ന ക്രിയയിൽ നിന്നു വന്നതാണ്. ആശിർവദിക്കുക എന്നർഥം. ബേനെ = നന്നായിട്ട്, നന്മയായിട്ട്; ദിച്ചെരെ = പറയുക. |- |റദ്ദ്||റദ്||അറബി||മലയാളത്തിൽ റദ്ദാക്കുക എന്നാൽ പിൻവലിക്കുക (cancel എന്ന അർഥത്തിൽ) അഥവാ തിരസ്കരിക്കുക എന്നർഥം. അറബിയിൽ റദ് എന്നാൽ തിരിച്ചു കൊടുക്കുക, മറുപടി പറയുക, അകറ്റുക എന്നൊക്കെ അർഥങ്ങൾ. |- |റാന്തൽ||ലാന്റേർന (lanterna)||പോർച്ചുഗീസ്||ചിമ്മിനി വിളക്ക്. തമിഴിൽ ലാന്തർ, തെലുങ്കിൽ ലാന്തറു. |- |ശിപാർശ||സി`ഫാരിശ് (Sifaris)||പേർഷ്യൻ||മലയാളത്തിൽ ശുപാർശ എന്നും എഴുതുമെങ്കിലും ശിപാർശ എന്നതാണ് മാനകരൂപം. കന്നഡത്തിൽ സിപാരസു, തമിഴിൽ ശിപാരിസു (പരിന്തുരൈ), തെലുങ്കിൽ സി'ഫാരസു. |- |സർക്കാർ||ശർകാർ||പേർഷ്യൻ||പരമാധികാരി അല്ലെങ്കിൽ ഗവൺമെന്റ്. |- |സൂപ്രണ്ട്||Superintendent|||| |- |ഹാജർ||ഹാ'ളി^ർ||അറബി||ഉപസ്ഥിതി അഥവാ സാന്നിധ്യം എന്നർഥം. |} * പേർഷ്യൻ പദങ്ങൾ ഉർദു, ഹിന്ദുസ്ഥാനി ഭാഷകളിലൂടെയാണ് കേരളത്തിലേക്ക് അധികവും എത്തിയത്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ മലയാളത്തിന്റെ തനത് ഉച്ചാരണരീതിക്ക് അനുസരിച്ച് ഇവയിൽ വലിയ മാറ്റങ്ങൾ വന്നിട്ടുണ്ട്. ==ഇവകൂടി കാണുക== * [[തത്സമം]] * [[ദേശജം]] ==ആധാരങ്ങൾ== {{reference}} [[Category:ഭാഷാശാസ്ത്രം]] nj92all2and14ndke6z3l1a4ktmn82a 0 122646 4682142 4675310 2026-11-01T22:04:09Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 4682142 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Tasmanian Devil}} {{Speciesbox | name = ടാസ്മേനിയൻ ഡെവിൾ | fossil_range = ലേറ്റ് [[ഹോളോസീൻ]] | image = Sarcophilus harrisii taranna.jpg | image_caption = | image_alt = A Tasmanian devil | status = EN | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name=iucntd>{{cite iucn | authors = Hawkins, C.E.; McCallum, H.; [[Nick Mooney|Mooney, N.]]; Jones, M.; Holdsworth, M. | title = ''Sarcophilus harrisii'' | volume = 2008 | page = e.T40540A10331066 | year = 2008 | doi = 10.2305/IUCN.UK.2008.RLTS.T40540A10331066.en }} Listed as Endangered (EN A2be+3e v3.1)</ref> | genus = Sarcophilus | species = harrisii | authority = ([[Pierre Boitard|Boitard]], 1841)<ref>{{cite book|last1=Boitard|first1=[Pierre]|title=Le Jardin des plantes: Description et mœurs des mammifères de la Ménagerie et du Muséum d'histoire naturelle|date=n.d.|publisher=Gustave Barba|location=Paris|page=204|chapterurl=https://www.biodiversitylibrary.org/page/9815348|chapter=L'Ursin de Harris}}</ref> | range_map = Sarcophilus harrisii extent.png | range_map_caption = ടാസ്മാനിയൻ ഡെവിളിന്റെ വിതരണം (ചാരനിറത്തിൽ) | range_map_alt = A map showing one large island (Tasmania) and two small islands north of it. The whole of Tasmania is coloured in and the waters and small islands are not, as the devil is not extant there. }} [[ഓസ്ട്രേലിയ|ഓസ്ട്രേലിയയിലെ]] ഒരു [[ദ്വീപ്|ദ്വീപായ]] [[ടാസ്മേനിയ|ടാസ്മേനിയയിൽ]] മാത്രം കണ്ടുവരുന്ന [[മാംസഭോജി|മാംസഭോജിയായ]] ഒരു [[സഞ്ചിമൃഗം|സഞ്ചിമൃഗമാണ്]] '''ടാസ്മേനിയൻ ഡെവിൾ''' {{ശാനാ|Sarcophilus harrisii}}. ഇവ [[ഡാസ്യുറിഡേ|ഡേസിയുറിഡെ]] എന്ന കുടുംബത്തിൽപ്പെടുന്നു. ഈ കുടുംബത്തിലെ ഏറ്റവും വലിപ്പമുള്ള ഇനവും ഇതുതന്നെയാണ്. ഏകദേശം ഒരു ചെറിയ [[നായ|നായയുടെ]] വലുപ്പമാണ് ഇവയ്ക്കുള്ളത്. 1936-ൽ [[ടാസ്മേനിയൻ ചെന്നായ്|ടാസ്മേനിയൻ ചെന്നായ്ക്ക്]] [[വംശനാശം സംഭവിച്ച ജീവികൾ|വംശനാശം]] സംഭവിച്ചതിനേത്തുടർന്നാണ് ടാസ്മാനിയൻ ഡെവിൾ [[മാർസൂപ്പേലിയ]] കുടുംബത്തിലെ ഏറ്റവും വലിപ്പമുള്ള [[സസ്തനി|സസ്തനികളെന്ന]] സ്ഥാനം നേടിയത്. [[Quoll|ക്വോളുകളുമായി]] ബന്ധമുള്ള ഇവയ്ക്ക് [[ടാസ്മേനിയൻ ചെന്നായ്|ടാസ്മേനിയൻ ചെന്നായുമായും]] വിദൂര ബന്ധമുണ്ട്. കരുത്തുറ്റ [[പേശി|പേശികളുള്ള]] [[ശരീരം]], കറുത്ത രോമങ്ങൾ, [[ഗന്ധം|ദുർഗന്ധം]], വളരെ അസ്വസ്ഥതയുണ്ടാക്കുന്ന ഉഗ്രമായ അലർച്ച എന്നിവ ഈ ജീവിയുടെ പ്രധാന സവിശേഷതകളിൽപ്പെടുന്നു. ടാസ്മാനിയൻ ഡെവിളിന്റെ വലിയ [[തല|തലയും]] കഴുത്തും അവയുടെ ഇരയ്ക്ക് [[ഭൂമി|ഭൂമിയിൽ]] നിലവിലുള്ള മറ്റു [[സസ്തനി|സസ്തനികളുടേതിനേക്കാൾ]] ഏറ്റവും ശക്തമായ കടിയേൽക്കാൻ കാരണമാകുന്നു.<ref>{{cite web|url=http://www.nwf.org/News-and-Magazines/National-Wildlife/Animals/Archives/2009/Least-Weasel-Carnivore-Bites.aspx|title=My, What a Big Bite You Have|last=Di Silvestro|first=Roger|date=1 December 2008|publisher=[[National Wildlife Federation]]|accessdate=6 August 2012|url-status=bot: unknown|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120801091412/http://www.nwf.org/News-and-Magazines/National-Wildlife/Animals/Archives/2009/Least-Weasel-Carnivore-Bites.aspx|archivedate=1 August 2012|df=dmy-all}}</ref> ഇരയെ വേട്ടയാടുന്നതിനൊപ്പം സമീപത്ത് മനുഷ്യവാസമുണ്ടെങ്കിൽ വീട്ടിലെ [[ആഹാരം|ഭക്ഷണങ്ങളും]] ഇവ ഭക്ഷിക്കുന്നു. സാധാരണയായി ഏകാന്തവാസിയാണെങ്കിലും ചിലപ്പോൾ മറ്റ് ഡെവിളുകളുമായി ചേർന്ന് [[ആഹാരം|ഭക്ഷണം]] കഴിക്കുകയും താമസസ്ഥലം മലീമസമാക്കുകയും ചെയ്യാറുണ്ട്. മറ്റ് [[Dasyuridae|ഡാസ്യുറിഡേകളിൽ]] നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി ഡെവിൾ [[Thermoregulation|താപനിയന്ത്രണം]] നടത്തുകയും [[പകൽ]] സമയങ്ങളിൽ അവയുടെ [[ശരീരം]] അമിതമായി ചൂടാക്കാതെ സജീവമായി നിലനിറുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. കൊഴുത്തുരുണ്ട രൂപം ഉണ്ടായിരുന്നിട്ടുകൂടിയും അതിശയിപ്പിക്കുന്ന [[വേഗം|വേഗതയും]] സ്ഥിരതയും ഡെവിളിനുണ്ട്. കൂടാതെ, [[വൃക്ഷം|മരങ്ങളിൽ]] കയറാനും [[നദി|നദികളിലൂടെ]] നീന്താനും ഇവയ്ക്കു കഴിയുന്നു. [[ഗോണ്ട്വാന ഭൂഖണ്ഡം|ഗോണ്ട്വാനയുടെ]] കാലഘട്ടത്തിൽ പതിനായിരക്കണക്കിന് വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പുതന്നെ പുരാതന [[മാർസൂപ്പേലിയ]]ലുകൾ [[തെക്കേ അമേരിക്ക|തെക്കേ അമേരിക്കയിൽ]] നിന്ന് [[ഓസ്ട്രേലിയ|ഓസ്ട്രേലിയയിലേക്ക്]] [[കുടിയേറ്റം|കുടിയേറിയിട്ടുണ്ടെന്നും]]<ref name="LAT">{{cite news|last=Schiewe|first=J|title=Australia's marsupials originated in what is now South America, study says|newspaper=[[Los Angeles Times]]|date=28 July 2010|url=http://www.latimes.com/news/science/la-sci-marsupial-20100728,0,5549873.story|accessdate=1 August 2010}}</ref><ref name="Inman" /><ref name="Nilsson" /> [[ഓസ്ട്രേലിയ|ഓസ്‌ട്രേലിയ]] കൂടുതൽ [[വരൾച്ച|വരണ്ടതായപ്പോൾ]] അവ [[ജീവപരിണാമം|പരിണാമം]] പ്രാപിച്ചുവെന്നും വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. ആധുനിക ടാസ്മേനിയൻ ഡെവിളുകളോട് സാമ്യമുള്ള [[ജീവി|ജീവികളുടെ]] [[ജീവാശ്മം|ഫോസിലുകൾ]] ഇവിടെനിന്നു കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും അവ സമകാലീന ജീവിവർഗങ്ങളുടെ പൂർവ്വികരാണോ അതോ നിലവിലെ ഡെവിളുകൾ ഈ ജീവിവർഗങ്ങളുമായി സഹവസിച്ചിട്ടുണ്ടോ എന്നതിനെക്കുറിച്ച് വ്യക്തമായ അറിവില്ല. [[ഓസ്ട്രേലിയ|ഓസ്ട്രേലിയൻ]] ഭൂപ്രദേശത്ത് നിന്ന് ടാസ്മാനിയൻ ഡെവിൾ പ്രാദേശികമായി വംശനാശം സംഭവിച്ച തീയതി വ്യക്തമല്ലെങ്കിലും ഏകദേശം 3000 വർഷങ്ങൾക്കുമുമ്പായിരിക്കാം അവർ മൂന്ന് പ്രാകൃത ജീവിതാവശിഷ്‌ടങ്ങളായി ചുരുങ്ങിയതെന്ന് മിക്ക തെളിവുകളും സൂചിപ്പിക്കുന്നു. [[വെസ്റ്റേൺ ഓസ്‌ട്രേലിയ]]യിലെ [[അഗസ്റ്റ, പടിഞാറൻ ഓസ്ട്രേലിയ|അഗസ്റ്റയിൽ]] നിന്ന് കണ്ടെത്തിയ ഒരു [[പല്ല്]] ഏകദേശം 430 വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപുള്ളതാണ്. എന്നാൽ [[പുരാവസ്തുശാസ്ത്രം|പുരാവസ്തു]] ഗവേഷകനായ ഒലിവർ ബ്രൗൺ ഈ വിഷയത്തിൽ തർക്കമുന്നയിക്കുകയും ഡെവിളിന്റെ പ്രധാന ഭൂപ്രദേശത്തെ വംശനാശം 3000 വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് സംഭവിച്ചതായി കണക്കാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.<ref name="Brown2006" /> ഈ തിരോധാനത്തിനു സാധാരണയായി [[ടാസ്മേനിയ|ടാസ്മാനിയയിൽ]] കാണപ്പെടാത്ത [[Dingo|ഡിംഗോകളെയാണ്]] കുറ്റപ്പെടുത്തുന്നത്. ടാസ്മാനിയയിൽ ഡെവിളുകൾ ധാരാളമായി വേട്ടയാടപ്പെട്ടതിനാൽ [[വംശനാശ ഭീഷണി നേരിടുന്ന ജീവികൾ|വംശനാശഭീഷണി]] നേരിടുന്നു. മനുഷ്യർ രോമങ്ങൾക്കായി ഇവയെ വേട്ടയാടുകയും കന്നുകാലികൾക്കും മൃഗങ്ങൾക്കും ഭീഷണിയാകുകയും ചെയ്തതാണ് ഇവയുടെ വ്യപകമായ വേട്ടയാടലുകൾക്ക് കാരണമായത്. 1941-ൽ ഡെവിളുകൾ ഔദ്യോഗികമായി സംരക്ഷിക്കപ്പെടുകയും അതിനുശേഷം കന്നുകാലികൾക്ക് ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഭീഷണിയാണ് ഡെവിളുകളെന്നത് വെറും തെറ്റിധാരണ മാത്രമാണെന്ന് ശാസ്ത്രജ്ഞർ സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തു. ഡെവിളുകൾ വിവിധ ഇണകളുമായി ബന്ധപ്പെടുന്നുണ്ട്. അവയുടെ [[പ്രത്യുൽപ്പാദനം|പ്രത്യുത്പാദന പ്രക്രിയ]] വളരെ സുശക്തവും മത്സരപരവുമാണ്. ആൺ ഡെവിളുകൾ പെൺഡെവിളുകൾ‌ക്കായി പരസ്പരം പോരടിക്കുന്നു. തുടർന്ന്‌ പെൺഡെവിളുകളുടെ അവിശ്വസ്‌തത തടയുന്നതിന്‌ പങ്കാളികൾക്ക് കാവൽ നിൽക്കുന്നു. ഇണചേരൽ സമയത്ത് പെൺഡെവിളുകൾക്ക് ആഴ്ചയിൽ മൂന്ന് തവണ അണ്ഡവിസർജ്ജനം നടക്കുന്നു. രണ്ട് വയസ് പ്രായമുള്ള പെൺഡെവിളുകളിൽ 80% വാർഷിക ഇണചേരൽ കാലഘട്ടത്തിൽ ഗർഭിണികളായി കാണപ്പെടുന്നു. പെൺഡെവിളുകൾ അവരുടെ ജീവിതത്തിൽ‌ ശരാശരി നാല് തവണ [[ഗർഭം|ഗർഭധാരണം]] നടത്തുന്നു. കൂടാതെ മൂന്നാഴ്ചത്തെ ഗർ‌ഭകാലത്തിനുശേഷം 20-30 വരെ കുഞ്ഞുങ്ങൾക്ക് ജന്മം നൽകുന്നു. നവജാതശിശുക്കൾക്ക് പിങ്ക് നിറവും രോമങ്ങൾ കുറവുമാണ്. മുഖത്തിന്റെ സവിശേഷതകളില്ലാത്ത ഇവയ്ക്ക് ജനിക്കുമ്പോൾത്തന്നെ ഏകദേശം 20 ഗ്രാം ഭാരമുണ്ടാകും. മാതൃജീവിയുടെ സഞ്ചിയിൽ നാല് മുലക്കണ്ണുകൾ മാത്രമുള്ളതിനാൽ കുഞ്ഞുങ്ങൾ തമ്മിൽ ഭക്ഷണത്തിനായി കഠിന മത്സരം നടത്തുന്നു. ഈ മത്സരത്തെ ഏതാനും നവജാത ഡെവിളുകൾ മാത്രമേ അതിജീവിക്കാറുള്ളു. കുഞ്ഞുങ്ങൾ അതിവേഗമാണ് വളർച്ച പ്രാപിക്കുന്നത്. 100 ദിവസത്തിനുശേഷം സഞ്ചിയിൽ നിന്നും പുറത്തുവരുന്ന ഇവയ്ക്ക് ഏകദേശം 200 ഗ്രാമോളം ഭാരം ഉണ്ടായിരിക്കും. ഒൻപത് മാസത്തിന് ശേഷം കുഞ്ഞുങ്ങൾ സ്വതന്ത്രരായി ജീവിക്കാൻ പ്രാപ്തരാകുന്നു. പെൺഡെവിളുകൾ വർഷത്തിന്റെ ഭൂരിഭാഗവും ജനനവും വളർത്തലും സംബന്ധിച്ച പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ചെലവഴിക്കുന്നു.1990-കളുടെ അവസാനം മുതൽ ഡെവിൾ ഫേഷ്യൽ ട്യൂമർ രോഗം (ഡിഎഫ്ടിഡി) ഡെവിൾസിന്റെ അംഗസംഖ്യയെ ഗണ്യമായി കുറയ്ക്കുകയും ഇപ്പോൾ ഈ ജീവിവർഗങ്ങളുടെ നിലനിൽപ്പിനു തന്നെ ഭീഷണിയാകുകയും ചെയ്യുന്നു. 2008-ൽ ടാസ്മേനിയൻ ഡെവിൾ വംശനാശ ഭീഷണിയിലാണെന്ന് ഔദ്യോഗികമായി പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടു. രോഗത്തിന്റെ ആഘാതം കുറയ്ക്കുന്നതിനായി [[ടാസ്മേനിയ]] സർക്കാർ നിലവിൽ വിവിധ പരിപാടികൾ ഏറ്റെടുത്തിട്ടുണ്ട്. രോഗത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷപെട്ട ഒരു കൂട്ടം ആരോഗ്യമുള്ള ഡെവിളുകളെ സംരക്ഷിക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു സംരംഭം ഉൾപ്പെടെയുള്ള ചില പരിപാടികൾ ഇതിന്റെ ഭാഗമാണ്. [[ടാസ്മേനിയൻ ചെന്നായ്]]ക്കൾ നിലവിലുണ്ടായിരുന്നപ്പോൾ അത് ഡെവിളിനെ ഇരയാക്കിയിരുന്നു. മോട്ടോർ വാഹനങ്ങളുമായി കൂട്ടിയിടിച്ച് ഡെവിളുകളുടെ പ്രാദേശിക ജനസംഖ്യ ഗണ്യമായി കുറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. പ്രത്യേകിച്ചും ഡെവിളുകൾ വാഹനമിടിച്ചു ചത്ത മറ്റു ജീവികളെ ഭക്ഷിക്കുമ്പോഴാണ് അപകടത്തിൽ അകപ്പെടുന്നത്. [[ടാസ്മേനിയ|ടാസ്മാനിയയുടെയും]] അവിടുത്തെ നിരവധി സംഘടനകളുടേയും പ്രതീകമായ ഡെവിളിനെ, പല ഗ്രൂപ്പുകളും അവരുടെ ഉൽപ്പന്നങ്ങളിലും [[ഗവൺമെന്റ്|ഭരണകൂടവുമായി]] ബന്ധപ്പെട്ട ഉൽപ്പന്നങ്ങളിലും ലോഗോകളിലും ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്. [[ടാസ്മേനിയ|ടാസ്മാനിയയിലേക്ക്]] വിനോദസഞ്ചാരികളെ ആകർഷിക്കുന്ന പ്രധാന ഇനമായാണ് ഇത് കാണപ്പെടുന്നത്. ''[[Looney Tunes|ലൂണി ട്യൂൺസിന്റെ]]'' ടാസ്മേനിയൻ ഡെവിൾ എന്ന കഥാപാത്രത്തിലൂടെ വിനോദസഞ്ചാരികളിലെക്ക് [[ടാസ്മേനിയ|ടാസ്മാനിയായുടെ]] ലോകശ്രദ്ധ ആകർഷിക്കപ്പെട്ടു. ഓസ്‌ട്രേലിയൻ ഗവൺമെന്റിന്റെ സേവ് ദ ടാസ്മാനിയൻ ഡെവിൾ എന്ന പ്രോഗ്രാമിന്റെ ഭാഗമായി 2013 മുതൽ ടാസ്മാനിയൻ ഡെവിളുകളെ ലോകമെമ്പാടുമുള്ള [[മൃഗശാല|മൃഗശാലകളിലേക്ക്]] അയയ്ക്കുന്നു.<ref>{{cite news|url=http://www.toledoblade.com/local/2015/09/06/Toledo-Zoo-joins-effortto-save-Tasmanian-devils.html|title=Toledo Zoo joins effort to save Tasmanian devils|last=Mester|first=Alexandra|date=6 September 2015|work=Toledo Blade|accessdate=16 May 2016|archive-date=2019-11-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20191120191325/https://www.toledoblade.com/local/2015/09/06/Toledo-Zoo-joins-effortto-save-Tasmanian-devils.html|url-status=dead}}</ref> ==വർഗ്ഗീകരണം== ഇത് ഒരുതരം [[ഒപ്പോസം]] ആണെന്ന് വിശ്വസിച്ച് [[പ്രാകൃതികശാസ്ത്രം|പ്രകൃതിശാസ്ത്രജ്ഞനായ]] [[George Prideaux Robert Harris|ജോർജ്ജ് ഹാരിസ്]] 1807-ൽ ടാസ്മാനിയൻ ഡെവിളിനെക്കുറിച്ച് ആദ്യമായി ഒരു വിവരണം എഴുതി പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. ഇതിന് ''ഡിഡൽഫിസ് ഉർസിന'' (''Didelphis ursina'') എന്ന് പേരും അദ്ദേഹം നൽകി.<ref name=Harris1807/> [[വൃത്തം|വൃത്താകൃതിയിലുള്ള]] [[ചെവി]] പോലുള്ള സ്വഭാവസവിശേഷതകൾ കാരണമാണ് ഈ പേരു നൽകപ്പെട്ടത്.<ref>{{cite journal|last1=Stephenson|first1=N. G.|title=Growth gradients among fossil monotremes and marsupials {{!}} The Palaeontological Association|journal=Palaeontology|date=1963|volume=6|issue=4|pages=615–624|url=http://www.palass.org/publications/palaeontology-journal/archive/6/4/article_pp615-624|language=en}}</ref> [[Zoological Society of London|സുവോളജിക്കൽ സൊസൈറ്റി ഓഫ് ലണ്ടനിൽ]] അദ്ദേഹം ഈ വിഷയത്തിൽ നേരത്തെതന്നെ ഒരു അവതരണം നടത്തിയിരുന്നു.<ref name=o8/> എന്നിരുന്നാലും ആ പ്രത്യേക [[ദ്വിപദ നാമപദ്ധതി|ദ്വിപദ നാമം]] ജോർജ്ജ് ഷാ 1800-ൽ [[വൂംബാറ്റ്|കോമൺ വൊംബാറ്റിന്]] (പിന്നീട് ''വൊംബാറ്റസ് ഉർസിനസ്'' എന്ന് പുനർനാമകരണം ചെയ്തു) നൽകിയിരുന്നു. അതിനാൽ ആ പേര് ലഭ്യമല്ലായിരുന്നു.<ref name=MSW3>{{MSW3 Dasyuromorphia|id=10800047|page=28}}</ref> 1838-ൽ [[റിച്ചാർഡ് ഓവൻ|റിച്ചാർഡ് ഓവൻ]] ഒരു മാതൃകയെ ''ഡാസ്യൂറസ് ലാനിയാറിയസ്'' (''Dasyurus laniarius'') എന്ന് നാമകരണം ചെയ്തു.<ref>{{cite book |last=Mitchell |first=Thomas |authorlink=Thomas Mitchell (explorer) |title=Three Expeditions into the Interior, Volume II |publisher=T. & W. Boone |year=1839}} [http://gutenberg.net.au/ebooks/e00036.html Online] at Project Gutenberg Australia.</ref> എന്നാൽ 1877 ആയപ്പോഴേക്കും അദ്ദേഹം അതിനെ സാർകോഫിലസിന് കൈമാറി. ആധുനിക ടാസ്മാനിയൻ ഡെവിളിനെ 1841-ൽ [[ഫ്രഞ്ച് ഭാഷ|ഫ്രഞ്ച്]] [[പ്രാകൃതികശാസ്ത്രം|പ്രകൃതിശാസ്ത്രജ്ഞനായ]] [[Pierre Boitard|പിയറി ബോയിറ്റാർഡ്]], ''സാർകോഫിലസ് ഹാരിസി'' ("Harris's flesh-lover") എന്ന് [[നാമകരണം]] ചെയ്തു.<ref>{{cite journal|last1=Stephenson|first1=N. G.|title=Growth gradients among fossil monotremes and marsupials {{!}} The Palaeontological Association|journal=Palaeontology|date=1963|volume=6|issue=4|pages=615–624|url=http://www.palass.org/publications/palaeontology-journal/archive/6/4/article_pp615-624|language=en}}</ref> ഏതാനും മൃഗങ്ങളുടെ പ്രധാന [[ജീവാശ്മം|ഫോസിൽ]] രേഖകളെ അടിസ്ഥാനമാക്കി 1987-ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ഡെവിളിന്റെ വർഗ്ഗീകരണത്തിന്റെ പുനരവലോകനത്തിലൂടെ ഈ ഇനത്തിന്റെ പേര് ''സാർകോഫിലസ് ലാനിയറിയസ്'' (''Sarcophilus laniarius'') എന്ന് മാറ്റാൻ ശ്രമിച്ചു.<ref name=Werdelin1987/> എങ്കിലും ഇത് ടാക്സോണമിക് കമ്മ്യൂണിറ്റി വലിയ തോതിൽ അംഗീകരിച്ചില്ല. ''എസ്. ഹാരിസി'' എന്ന പേര് നിലനിർത്തുകയും ''എസ്. ലാനിയാറിയസ്'' ഒരു [[ജീവാശ്മം|ഫോസിൽ]] ഇനത്തിലേക്ക് തരംതാഴ്ത്തപ്പെടുകയും ചെയ്തു.<ref name=MSW3/> [[ടാസ്മേനിയ|ടാസ്മാനിയയിലെ]] പര്യവേക്ഷകർ നൽകിയ ആദ്യകാല പ്രാദേശിക നാമമാണ് "[[Beelzebub|ബീൽസെബബ്സ്]] പപ്പ്". [[നരകം|നരകത്തിന്റെ]] പ്രഭുവും [[സാത്താൻ|സാത്താന്റെ]] സഹായിയും ആയ ഒരു മതവിശ്വാസിയെ പരാമർശിച്ചാണ് ഈ നാമം നൽകിയത്.<ref name=o8>Owen and Pemberton, p. 8.</ref> [[രാത്രി|രാത്രിയിൽ]] പര്യവേക്ഷകർ ഈ മൃഗത്തെ ആദ്യമായി കണ്ടത് അതിന്റെ ദൂരവ്യാപകമായ [[ശബ്ദം]] കേട്ടാണ്.<ref>Owen and Pemberton, p. 7.</ref> [[പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ട്|പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ]] ഉപയോഗിച്ച പേരുകൾ ''സാർകോഫിലസ് സാറ്റാനിക്കസ്'', ''ഡയബോളസ് ഉർസിനസ്'' എന്നിവയായിരുന്നു. എല്ലാം [[വംശനാശ ഭീഷണി നേരിടുന്ന ജീവികൾ|വംശനാശഭീഷണി]] നേരിടുന്നവയെക്കുറിച്ചുള്ള ആദ്യകാല തെറ്റിദ്ധാരണകൾ മൂലമായിരുന്നു.<ref name=o8/> ടാസ്മാനിയൻ ഡെവിൾ (''Sarcophilus harrisii'' - ''സാർകോഫിലസ് ഹാരിസി'') [[Dasyuridae|ദാസുരിഡേ]] കുടുംബത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ''സാർകോഫിലസ്'' (''Sarcophilus'') [[ജീനസ്|ജനുസ്സിൽ]] [[Pleistocene|പ്ലീസ്റ്റോസീൻ]] [[ജീവാശ്മം|ഫോസിലുകളിൽ]] നിന്ന് മാത്രം അറിയപ്പെടുന്ന മറ്റ് രണ്ട് ഇനങ്ങളുണ്ട്. ''എസ്. ലാനിയേറിയസ്'', ''എസ്. മൂമൻസിസ്'' (''S. laniarius'', ''S. moomaensis'') എന്നിവയാണ് ഇവ. ടാസ്മാനിയൻ ഡെവിളിന് [[quoll|ക്വോളുകളുമായി]] ഏറ്റവും അടുത്ത ബന്ധമുണ്ടെന്ന് [[Phylogenetics|വംശജനിതകവിജ്ഞാനീയ]] വിശകലനം കാണിക്കുന്നു.<ref name=Krajewski1992/> ഓസ്‌ട്രേലിയൻ സഞ്ചിമൃഗങ്ങളുടെ വേരുകൾക്ക് ദശലക്ഷക്കണക്കിന് വർഷങ്ങൾ പഴക്കമുള്ളതായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ഇപ്പോഴത്തെ [[ഉത്തരാർദ്ധഗോളം|തെക്കൻ അർദ്ധഗോളത്തിന്റെ]] ഭൂരിഭാഗവും [[Gondwana|ഗോണ്ട്വാനയുടെ]] [[supercontinent|സൂപ്പർ കോണ്ടിനെന്റിന്റെ]] ഭാഗമായിരുന്നു. സഞ്ചിമൃഗങ്ങൾ [[തെക്കേ അമേരിക്ക|തെക്കേ അമേരിക്കയിൽ]] നിന്നാണ് ഉത്ഭവിച്ചതെന്നും അവ [[അന്റാർട്ടിക്ക|അന്റാർട്ടിക്കയിലേയ്ക്ക്]] കുടിയേറിയതായും വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. അക്കാലത്ത് മിതശീതോഷ്ണ കാലാവസ്ഥയായിരുന്നു.<ref name=o33>Owen and Pemberton, p. 33.</ref> മണ്ണിന്റെ നശീകരണം തടഞ്ഞപ്പോൾ സഞ്ചിമൃഗങ്ങൾ [[ഓസ്ട്രേലിയ|ഓസ്‌ട്രേലിയയിലെ]] കൂടുതൽ സസ്യജാലങ്ങളുമായി പൊരുത്തപ്പെട്ടുവെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു.<ref name=o33/> ഡെവിളിന്റെ പൂർവ്വികർക്ക് [[ആഹാരം|ഭക്ഷണം]] സ്വന്തമാക്കാൻ [[വൃക്ഷം|മരങ്ങളിൽ]] കയറ്റം ആവശ്യമായി വന്നിരിക്കാമെന്ന് പെംബെർട്ടൺ പറയുന്നതനുസരിച്ച് സഞ്ചിമൃഗങ്ങൾക്ക് വലുപ്പത്തിലുള്ള വ്യത്യാസങ്ങൾക്കും ഇരുകാലുകളിലുള്ള ചാട്ടത്തിനും കാരണമാകുന്നു. ഈ അനുരൂപങ്ങൾ ഇപ്പോഴത്തെ ഡെവിളിന്റെ പ്രത്യേക നടത്തത്തിനു കാരണമായേക്കാമെന്ന് അദ്ദേഹം അനുമാനിച്ചു.<ref name=o34>Owen and Pemberton, p. 34.</ref> സിദ്ധാന്തമനുസരിച്ച് ടാസ്മാനിയൻ ഡെവിളിന്റെ പ്രത്യേക വംശം [[Miocene|മയോസീൻ]] കാലഘട്ടത്തിൽ ഉയർന്നുവന്നതായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. തന്മാത്രാ തെളിവുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്ന പ്രകാരം 10 മുതൽ 15 ദശലക്ഷം വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് [[ക്വോൾ|ക്വോളുകളുടെ]] പൂർവ്വികരിൽ നിന്ന് ഡെവിൾ പിരിഞ്ഞതായി കണക്കാക്കുന്നു. കടുത്ത [[കാലാവസ്ഥാവ്യതിയാനം|കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം]] മൂലം [[ഓസ്ട്രേലിയ|ഓസ്ട്രേലിയയെ]] ഊഷ്മളവും ഈർപ്പവുമുള്ളതുമായ [[ഹിമയുഗം|ഹിമയുഗമാക്കി]] മാറ്റി. ഇതിലൂടെ ഇവയുടെ വൻതോതിലുള്ള വംശനാശത്തിന് കാരണമായി.<ref name=PwP16>{{cite book|author1=Krajewski, Carey |author2=Westerman, Michael |year=2003|title=Predators with Pouches: The Biology of Carnivorous Marsupials|url=https://archive.org/details/predatorswithpou00jone |chapter=Molecular Systematics of Dasyuromorpha|page=[https://archive.org/details/predatorswithpou00jone/page/n34 16]|editor1=Jones, Menna |editor2=Dickman, Chris |editor3=Archer, Mike |publisher=CSIRO Publishing|location=Collingwood, Victoria|isbn=0-643-06634-9}}</ref> ഇരകളിൽ ഭൂരിഭാഗവും തണുപ്പ് മൂലം മരണമടഞ്ഞതിനാൽ [[മാംസഭോജികൾ]] മാത്രമാണ് രക്ഷ നേടിയത്. [[ആവാസവ്യവസ്ഥ|ആവാസവ്യവസ്ഥയിൽ]] ഒരു സ്ഥാനം നേടാൻ ഈ സമയത്ത് ഡെവിളിന് വംശാവലി ഉണ്ടായതായി അനുമാനിക്കുന്നു.<ref name=o34/> [[Pliocene|പ്ലിയോസീൻ]] യുഗത്തിലെ വംശനാശം സംഭവിച്ച ''[[Glaucodon|ഗ്ലോക്കോഡൺ ബാലറാറ്റെൻസിസിനെ]]'' [[ക്വോൾ|ക്വോളിനും]] ഡെവിളിനും ഇടയിലുള്ള ഒരു മധ്യവർത്തി [[സ്പീഷീസ്]] എന്ന് വിളിക്കുന്നു.<ref>{{cite book|last1=Long|first1=John A.|authorlink1=John A. Long |last2=Archer|first2=Michael|authorlink2=Mike Archer (paleontologist) |last3=Flannery|first3=Timothy |last4=Hand|first4=Suzanne |title=Prehistoric Mammals of Australia and New Guinea: One Hundred Million Years of Evolution|url=https://books.google.com/books?id=92yhnRHdxSoC&pg=PA55|year=2002|publisher=University of New South Wales Press|isbn=978-0-8018-7223-5|page=55}}</ref> [[File:Jenolan Caves Tasmanian Devil jaw.jpg|thumb|right|[[Jenolan Caves|ജെനോലൻ ഗുഹകളിൽ]] നിന്നും ഒരു താടിയെല്ല് കണ്ടെത്തി]] [[സൗത്ത് ഓസ്‌ട്രേലിയ]]യിലെ [[Naracoorte, South Australia|നരകൂർട്ടെയിലെ]] [[ചുണ്ണാമ്പ്|ചുണ്ണാമ്പു]] [[ഗുഹ|ഗുഹകളിലെ]] [[ജീവാശ്മം|ഫോസിൽ]] നിക്ഷേപത്തിൽ നിന്ന് [[Miocene|മയോസീൻ]] കാലഘട്ടത്തിൽ ''[[Sarcophilus laniarius|എസ്. ലാനിയാറിയസിന്റെ]]'' മാതൃകകൾ കണ്ടെത്തി. അവ ആധുനിക ഡെവിളുകകളേക്കാൾ 15% വലുതും 50% ഭാരവുമുള്ളവയാണ്.<ref name=o35>Owen and Pemberton, p. 35.</ref> 50-70,000 വർഷം പഴക്കമുള്ള പഴയ മാതൃകകൾ [[Queensland|ക്വീൻസ്‌ലാന്റിലെ]] [[ഡാർലിംഗ് ഡൗൺസ്|ഡാർലിംഗ് ഡൌൺസിലും]] [[വെസ്റ്റേൺ ഓസ്‌ട്രേലിയ]]യിലും കണ്ടെത്തി.<ref name=o36/> ആധുനിക ഡെവിൾ ''എസ്. ലാനിയാറിയസിൽ'' നിന്ന് പരിണമിച്ചതാണോ അതോ അക്കാലത്ത് അവർ ഒരുമിച്ച് ജീവിച്ചിരുന്നോ എന്ന് വ്യക്തമല്ലെന്ന്<ref name=o36>Owen and Pemberton, p. 36.</ref> 1877-ൽ [[ന്യൂ സൗത്ത് വെയ്ൽസ്|ന്യൂ സൗത്ത് വെയിൽസിൽ]] നിന്ന് കണ്ടെത്തിയ [[ജീവാശ്മം|ഫോസിലുകളെ]] അടിസ്ഥാനമാക്കി റിച്ചാർഡ് ഓവൻ വാദിച്ചു. ''എസ്. മൂർനെൻസിസ്'' (''S. moornaensis'') എന്ന് ആരോപിക്കപ്പെടുന്ന വലിയ [[അസ്ഥികൂടം|അസ്ഥികൾ]] [[ന്യൂ സൗത്ത് വെയ്ൽസ്|ന്യൂ സൗത്ത് വെയിൽസിൽ]] നിന്ന് കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്.<ref name=o36/> വംശനാശം സംഭവിച്ച ഈ രണ്ട് വലിയ ജീവിവർഗ്ഗങ്ങളും വേട്ടയാടപ്പെടുകയും തുരത്തിയോടിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തിരിക്കാമെന്ന് അനുമാനിക്കപ്പെടുന്നു.<ref name=o36/> ദശലക്ഷക്കണക്കിന് വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് നിരവധി [[ടാസ്മേനിയൻ ചെന്നായ്]] ഇനങ്ങളുണ്ടായിരുന്നുവെന്നും അവയുടെ വലിപ്പം കുറവായിരുന്നുവെന്നും കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. ചെറിയവ കടൽത്തീരത്തെ കൂടുതൽ ആശ്രയിച്ചു കഴിയുന്നു.<ref name=o37>Owen and Pemberton, p. 37.</ref> ഡെവിളും [[ടാസ്മേനിയൻ ചെന്നായ്|ടാസ്മേനിയൻ ചെന്നായും]] സമാനമായതിനാൽ നിലവിലുള്ള [[ടാസ്മേനിയൻ ചെന്നായ്]] വംശത്തിന്റെ വംശനാശം ഡെവിളിന്റെ സമാനമായ ചരിത്രത്തിന്റെ തെളിവായി ഉദ്ധരിക്കപ്പെടുന്നു.<ref name=o38>Owen and Pemberton, p. 38.</ref> ''എസ്. ലാനിയേറിയസ്'', ''എസ്. മൂർനെൻസിസ്'' എന്നിവയുടെ ചെറിയ വലിപ്പം മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന സാഹചര്യങ്ങളുമായി പൊരുത്തപ്പെടാനും അനുബന്ധ ടാസ്മേനിയൻ ചെന്നായ്ക്കളേക്കാൾ കൂടുതൽ കാലം നിലനിൽക്കാനും അവരെ അനുവദിച്ചുവെന്ന് അനുമാനിക്കപ്പെടുന്നു.<ref name=o38/> ഈ രണ്ട് ജീവിവർഗങ്ങളുടെയും വംശനാശം [[ഓസ്ട്രേലിയ|ഓസ്ട്രേലിയയിലെ]] മനുഷ്യവാസത്തിന് സമാനമായ സമയത്ത് സംഭവിച്ചതിനാൽ മനുഷ്യരുടെ വേട്ടയും ഭൂമി നിരപ്പാക്കലും പ്രധാന കാരണങ്ങളായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.<ref name=o39>Owen and Pemberton, p. 39.</ref> എന്നാൽ ഈ സിദ്ധാന്തത്തെ വിമർശിക്കുന്നവർ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നത് തദ്ദേശീയരായ ഓസ്‌ട്രേലിയക്കാർ 10,000 വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് വേട്ടയാടലിനായി [[boomerang|ബൂമറാങ്ങുകളും]] [[കുന്തം|കുന്തങ്ങളും]] മാത്രം വികസിപ്പിച്ചെടുത്തതിനാൽ ആസൂത്രിതമായ വേട്ടയാടൽ മൂലം എണ്ണത്തിൽ ഗണ്യമായ കുറവുണ്ടാകാൻ സാധ്യതയില്ല എന്നതാണ്. [[ആദിവാസി|ആദിവാസികൾ]] വസിക്കുന്ന [[ഗുഹ|ഗുഹകളിൽ]] [[അസ്ഥി|എല്ലുകളുടെയും]] റോക്ക് പെയിന്റിംഗുകളുടെയും അനുപാതം കുറവാണെന്നും അവർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. ഇത് തദ്ദേശീയ ജീവിതശൈലിയുടെ വലിയൊരു ഭാഗമല്ലായിരുന്നു എന്നതിന്റെ സൂചനയാണിതെന്നും അവർ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു. 1910-ലെ ഒരു ശാസ്ത്രീയ റിപ്പോർട്ട് പ്രകാരം മാംസഭോജികളേക്കാൾ [[സസ്യഭുക്ക്|സസ്യഭുക്കുകളുടെ]] മാംസമാണ് [[ആദിവാസി|ആദിവാസികൾ]] ഇഷ്ടപ്പെടുന്നതെന്ന് അവകാശപ്പെട്ടു.<ref>Owen and Pemberton, pp. 40–42.</ref> വംശനാശത്തിന്റെ മറ്റൊരു പ്രധാന സിദ്ധാന്തമായി വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നത് [[ഹിമയുഗം]] വരുത്തിയ [[കാലാവസ്ഥാവ്യതിയാനം|കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനമാണ്]].<ref name=o39/> പ്രധാന ഭൂപ്രദേശത്തുനിന്ന് ഡെവിളുകൾ അപ്രത്യക്ഷമാകാനുള്ള ഒരു പ്രധാന കാരണം [[ഡിങ്കോ]]കളാണെങ്കിലും ഭൂപ്രദേശത്തിന്റെ വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന [[വരൾച്ച|വരൾച്ചയാണ്]] ഇതിന് പ്രധാന നിമിത്തമായതെന്നാണ് മറ്റൊരു സിദ്ധാന്തം. അതേസമയം [[കാലാവസ്ഥ]] തണുത്തതും ഈർപ്പമുള്ളതുമായതിനാൽ [[ടാസ്മേനിയ|ടാസ്മേനിയയിലെ]] ജനസംഖ്യയെ വലിയ തോതിൽ ബാധിച്ചിട്ടില്ല.<ref name=o40>Owen and Pemberton, p. 40.</ref> ഈ സിദ്ധാന്തമനുസരിച്ച് [[ഡിങ്കോ|ഡിങ്കോകൾ]] ഇവ അപ്രത്യക്ഷമാകാനുള്ള ഒരു ദ്വിതീയ കാരണം മാത്രമാണ്.<ref name=o41>Owen and Pemberton, p. 41.</ref> [[ടാസ്മേനിയൻ ചെന്നായ്|ടാസ്മാനിയൻ ചെന്നായയുടെ]] ഏറ്റവും അടുത്ത ബന്ധു ഡെവിളുകളായതിനാൽ ഇവയുടെ [[സംഗ്രഹാലയം|മ്യൂസിയം]] സാമ്പിളുകളിൽ നിന്നുള്ള [[ഡി.എൻ.എ|ഡിഎൻ‌എ]] സംയോജിപ്പിച്ച് [[ടാസ്മേനിയൻ ചെന്നായ്|ടാസ്മാനിയൻ ചെന്നായയെ]] പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കാമെന്ന ഒരു അഭ്യൂഹമുണ്ട്.<ref>Tyndale-Biscoe, pp. 159–165.</ref> ===ജനിതകശാസ്ത്രം=== [[File:ആൺഡെവിളുകളുടെ കാരിയോടൈപ്പ് (Sarcophilus Harrisii).png|right|thumb|ആൺഡെവിളുകളുടെ [[Karyotype|കാരിയോടൈപ്പ്]].]] [[വെൽക്കം ട്രസ്റ്റ് സാങ്കർ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്]] 2010-ൽ ടാസ്മാനിയൻ ഡെവിളിന്റെ ജനിതകഘടന ക്രമീകരിച്ചു.<ref>{{cite press release |url=http://www.sanger.ac.uk/news/view/2010-09-16-completed-genome-is-first-step-to-tackling-tasmanian-devil-facial-tumours |title=Completed genome is first step to tackling Tasmanian devil facial tumours|date=16 September 2010|accessdate=10 December 2015|publisher=[[Wellcome Trust Sanger Institute]]}}</ref> എല്ലാ [[Dasyuridae|ഡാസ്യൂറിഡുകളെയും]] പോലെ തന്നെ ഡെവിളിനും 14 [[ക്രോമസോം സംഖ്യ|ക്രോമസോമുകളുണ്ട്]].<ref name=t143>Tyndale-Biscoe, p. 143.</ref> മറ്റ് [[ഓസ്ട്രേലിയ|ഓസ്ട്രേലിയൻ]] [[മാർസൂപ്പേലിയ]]ലുകളെയും പ്ലാസെന്റൽ [[കാർണിവോറ|കാർണിയോവറുകളെയും]] ഡെവിളുകൾക്ക് [[ജനിതകവൈവിധ്യം|ജനിതക വൈവിധ്യം]] കുറവാണ്. [[ഹോളോസീൻ]] കാലഘട്ടത്തിന്റെ പകുതി മുതൽ ടാസ്മാനിയൻ ഡെവിളുകൾ എണ്ണത്തിൽ കുറഞ്ഞ [[ജനിതകവൈവിധ്യം|ജനിതക വൈവിധ്യം]] ഒരു സവിശേഷതയാണെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.<ref name="morris&austin2012"/> [[devil facial tumour disease|ഡെവിൾ ഫേഷ്യൽ ട്യൂമർ ഡിസീസ്]] (ഡിഎഫ്ടിഡി) പൊട്ടിപ്പുറപ്പെടുന്നത് ആവർത്തിച്ച്‌ ഇണ ചേരുന്നതിനു കാരണമാകുന്നു.<ref name=LachishMiller2010/> സംസ്ഥാനത്തിന്റെ വടക്ക്-പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്തുള്ള ഡെവിളുകളുടെ ഒരു വിഭാഗം മറ്റ് ഡെവിളുകളിൽ നിന്ന് ജനിതകപരമായി വ്യത്യസ്തമാണ്.<ref name=fed>{{cite web|url=http://www.environment.gov.au/cgi-bin/sprat/public/publicspecies.pl?taxon_id=299|title=Sarcophilus harrisii – Tasmanian Devil|publisher=Department of Sustainability, Environment, Water, Population and Communities|accessdate=30 September 2010}}</ref> എന്നാൽ രണ്ട് ഗ്രൂപ്പുകളും തമ്മിൽ ചില വിനിമയങ്ങളുണ്ട്.<ref name=draft>{{cite web|author=Department of Primary Industries, Parks, Water and Environment |year=2010 |url=http://dpipwe.tas.gov.au/Documents/Draft-Tasmanian-Devil-Recovery-Plan.pdf |title=Draft Recovery Plan for the Tasmanian devil (Sarcophilus harrisii)|publisher=Department of Primary Industries, Parks, Water and Environment |location=Hobart |accessdate=3 September 2015}}</ref> വിവിധ സ്ഥലങ്ങളിൽ നിന്ന് എടുത്ത [[major histocompatibility complex|മേജർ ഹിസ്റ്റോകമ്പാറ്റിബിലിറ്റി കോംപ്ലക്സ്]] (MHC) [[MHC class I|ക്ലാസ് I]] ഡൊമെയ്‌നിലെ ഒരു സ്ട്രാന്റ് കോൺഫർമേഷൻ പോളിമോർഫിസം വിശകലനം ചെയ്തപ്പോൾ [[ടാസ്മേനിയ|ടാസ്മാനിയയിലുടനീളം]] 25 വ്യത്യസ്ത തരം വെളിപ്പെട്ടു. വടക്ക്-പടിഞ്ഞാറൻ ടാസ്മാനിയ മുതൽ കിഴക്കൻ ടാസ്മാനിയ വരെയുള്ള എംഎച്ച്സി തരങ്ങളുടെ വ്യത്യസ്ത രീതി കാണിച്ചു. സംസ്ഥാനത്തിന്റെ കിഴക്കുഭാഗത്തുള്ള ഡെവിളുകൾക്ക് എം‌എച്ച്‌സി വൈവിധ്യം കുറവാണ്. 30% ട്യൂമർ (ടൈപ്പ് 1) പോലെയുള്ളവയാണ് കൂടാതെ 24% തരം എ കാണിക്കുന്നു.<ref name=sid/> കിഴക്കുഭാഗത്തുള്ള ഓരോ പത്ത് ഡെവിളുകളിൽ ഏഴും എ, ഡി, ജി അഥവാ 1 തരമാണ്. അവ ഡിഎഫ്ടിഡിയുമായി (DFTD) ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. പടിഞ്ഞാറൻ ഡെവിളുകളിൽ 55% മാത്രമേ ഈ എംഎച്ച്സി വിഭാഗങ്ങളിൽ പെടുന്നുള്ളൂ. 25 എം‌എച്ച്‌സി തരങ്ങളിൽ 40% പടിഞ്ഞാറൻ ഡെവിളുകൾക്ക് മാത്രമുള്ളതാണ്. വടക്ക്-പടിഞ്ഞാറൻ എണ്ണത്തിൽ ജനിതക വൈവിധ്യമില്ലെങ്കിലും ഇതിന് ഉയർന്ന എംഎച്ച്സി ജീൻ വൈവിധ്യം ഉണ്ട്. ഇത് ഡിഎഫ്ടിഡിയോട് രോഗപ്രതിരോധ ശേഷി വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു. ഈ ഗവേഷണപ്രകാരം ഡെവിളുകളെ കൂട്ടിക്കലർത്തുന്നത് രോഗ സാധ്യത വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ കാരണമാകുന്നു.<ref name=sid/> ഈ ഗവേഷണത്തിൽ സർവേയിൽ പങ്കെടുത്ത ടാസ്മാനിയയിലെ പതിനഞ്ച് വ്യത്യസ്ത പ്രദേശങ്ങളിൽ ആറെണ്ണം ദ്വീപിന്റെ കിഴക്കൻ ഭാഗത്താണ്. കിഴക്കൻ പകുതിയിലെ എപ്പിംഗ് ഫോറസ്റ്റിന് രണ്ട് വ്യത്യസ്ത തരം മാത്രമേ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ. 75% ടൈപ്പ് ഒ. ബക്ക്ലാൻഡ്-ന്യൂജെൻറ് പ്രദേശത്ത് മൂന്ന് തരം മാത്രമേ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ. ഒരു സ്ഥലത്തിന് ശരാശരി 5.33 വ്യത്യസ്ത ഇനങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. ഇതിനു വിപരീതമായി, പടിഞ്ഞാറ്, കേപ് സോറൽ മൂന്ന് തരം, ടോഗാരി നോർത്ത്-ക്രിസ്മസ് ഹിൽസ് ആറ് എന്നിങ്ങനെയായിരുന്നു. മറ്റ് ഏഴ് സൈറ്റുകളിൽ കുറഞ്ഞത് എട്ട് എം‌എച്ച്‌സി തരങ്ങളെങ്കിലും ഉണ്ട്. വെസ്റ്റ് പെൻസിൽ പൈന് 15 തരങ്ങളുമുണ്ട്. ഇതിനു വിപരീതമായി, പടിഞ്ഞാറ്, കേപ് സോറൽ മൂന്ന് തരവും ടോഗാരി നോർത്ത്-ക്രിസ്മസ് ഹിൽസ് ആറും നൽകി, എന്നാൽ മറ്റ് ഏഴ് സൈറ്റുകളിൽ കുറഞ്ഞത് എട്ട് എം‌എച്ച്‌സി തരങ്ങളെങ്കിലും വെസ്റ്റ് പെൻസിൽ പൈനിൽ 15 തരങ്ങളുമുണ്ട്. പടിഞ്ഞാറ് ഒരു സൈറ്റിന് ശരാശരി 10.11 MHC തരം ഉണ്ടായിരുന്നു.<ref name=sid/> സമീപകാല ഗവേഷണങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത് ഡെവിളുകളുടെ എണ്ണം അതിവേഗം ഡി.എഫ്.ടി.ഡിയെ പ്രതിരോധിക്കുന്നു എന്നാണ്.<ref>{{cite journal|last1=Epstein|first1=Brendan|last2=Jones|first2=Menna|last3=Hamede|first3=Rodrigo|last4=Hendricks|first4=Sarah|last5=McCallum|first5=Hamish|last6=Murchison|first6=Elizabeth P.|last7=Schönfeld|first7=Barbara|last8=Wiench|first8=Cody|last9=Hohenlohe|first9=Paul|last10=Storfer|first10=Andrew|title=Rapid evolutionary response to a transmissible cancer in Tasmanian devils|journal=[[Nature Communications]]|date=30 August 2016|volume=7|pages=12684|doi=10.1038/ncomms12684|pmid=27575253|pmc=5013612|bibcode=2016NatCo...712684E}}</ref> == വിവരണം== [[പ്രമാണം:Sarcophilus harrisii feeding.jpg|thumb|right|കംഗാരുവിനെ ഭക്ഷിക്കുന്ന ടാസ്മേനിയൻ ഡെവിൾ]] [[File:Tasmanian Devil markings.jpg|right|thumb|രണ്ട് ഡെവിളുകൾ, വെളുത്ത അടയാളങ്ങളില്ലാത്ത ഒന്ന്. ഏകദേശം 16% കാട്ടു ഡെവിളുകൾക്ക് അടയാളങ്ങളൊന്നുമില്ല.]] [[File:TasmanianDevil 1888.jpg|left|thumb|ഇരുട്ടിൽ ഇരയെ കണ്ടെത്താൻ ടാസ്മാനിയൻ ഡെവിളിന്റെ രോമരാജി അതിനെ സഹായിക്കുന്നു.]] [[File:Animaldentition sarcophilusharrisii.png|left|thumb|പ്രകൃതിചരിത്രത്തിലെ ഒരു രേഖാചിത്രം]] ടാസ്മാനിയൻ ഡെവിൾ അവശേഷിക്കുന്ന ഏറ്റവും വലിയ [[മാംസഭുക്ക്|മാംസഭോജിയായ]] [[മാർസൂപ്പേലിയ]]ലാണ്. ഇതിന്റെ തല വലിപ്പം കൂടിയതും കരുത്തുള്ളതുമാണ്. തലയും വാലും ശരീരത്തിന്റെ പകുതിയോളം വരും. ഇവയുടെ തോളെല്ല് ദൃഢവും ബലമുള്ളതുമായിരിക്കും. കട്ടികൂടിയ [[താടിയെല്ല്|താടിയെല്ലും]] [[പല്ല്|പല്ലുകളും]] ഉപയോഗിച്ച് ഇരയുടെ എല്ലുകൾ പോലും കടിച്ചു പൊട്ടിച്ചു ഭക്ഷിക്കാൻ ഇവയ്ക്കു സാധിക്കും. ആൺഡെവിളുകൾ സാധാരണയായി പെൺഡെവിളുകളേക്കാൾ വലിപ്പമുള്ളതാണ്. തല മുതൽ ശരാശരി ശരീര നീളം 652 മില്ലീമീറ്ററും (25.7 ഇഞ്ച്) വാലിന്റെ നീളം 258 മില്ലീമീറ്ററും (10.2 ഇഞ്ച്) ആണ്. ശരാശരി ശരീര ഭാരം 8 കിലോയുണ്ട് (18 പൗണ്ട്). പെൺഡെവിളുകളുടെ തല മുതൽ ശരാശരി ശരീര നീളം 570 മില്ലീമീറ്ററും (22 ഇഞ്ച്) വാലിന്റെ നീളം 244 മില്ലീമീറ്ററും (9.6 ഇഞ്ച്) ആണ്. ശരാശരി ഭാരം 6 കിലോഗ്രാം (13 പൗണ്ട്) ആണ്.<ref name=Guiler1983>{{cite book|author=Guiler, E. R.|year=1983|chapter=Tasmanian Devil|editor=Strahan, R.|title=The Australian Museum Complete Book of Australian Mammals|url=https://archive.org/details/completebookofau0000unse_o7c9|pages=[https://archive.org/details/completebookofau0000unse_o7c9/page/27 27]–28|publisher=Angus & Robertson|isbn=0-207-14454-0}}</ref> പടിഞ്ഞാറൻ ടാസ്മാനിയയിലെ ഡെവിളുകൾ സാധാരണയായി ചെറുതാണ്.<ref name=o118>Owen and Pemberton, p. 118.</ref> അസാധാരണമായി ഒരു [[മാർസൂപ്പേലിയ|മാർസൂപ്പേലിയയെ]] സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം അതിന്റെ മുൻ‌കാലുകൾ പിൻ‌കാലുകളേക്കാൾ അല്പം നീളമുള്ളതാണ്. കൂടാതെ ഇവയ്ക്ക് മണിക്കൂറിൽ 13 കിലോമീറ്റർ വരെ ചെറിയ ദൂരത്തേക്ക് ഓടാൻ കഴിയും. രോമങ്ങൾ സാധാരണയായി കറുത്തതാണ്. ടാസ്മേനിയൻ ഡെവിളിന് കറുപ്പുനിറമാണ്. മാറിടത്തിലും പൃഷ്ഠഭാഗത്തും വെളുത്ത ചെറിയ പുള്ളികളുണ്ട് (ഏകദേശം 16% കാട്ടു ഡെവിളുകൾക്ക് വെളുത്ത പാടുകൾ ഇല്ല). <ref name=Guiler1983/><ref name="oandp4647">Owen and Pemberton, pp. 46–47.</ref> ഈ അടയാളങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത് [[പ്രഭാതം|പ്രഭാതത്തിലും]] സന്ധ്യാസമയത്തും ഡെവിളുകൾ ഏറ്റവും സജീവമാണെന്നാണ്. മാത്രമല്ല ശരീരത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം കുറഞ്ഞ ഭാഗങ്ങളിൽ ഇവ കടിച്ച് അക്രമിക്കുനു. കാരണം ഇവ തമ്മിലുള്ള പോരാട്ടം പലപ്പോഴും അത്തരം പ്രദേശങ്ങളിൽ കടിയുടെ പാടുകൾ കൂടുതലായി കണിക്കുന്നു.<ref name="oandp4647"/> ഡെവിളുകൾക്ക് അവരുടെ മുൻ‌കാലിൽ അഞ്ച് നീളമുള്ള [[വിരൽ|വിരലുകളുണ്ട്]]. നാലെണ്ണം മുൻ‌വശത്തേക്ക് ചൂണ്ടി നിൽക്കുന്നു. ഒന്ന് വശത്ത് നിന്ന് പുറത്തേക്ക് വരുന്നു. ഇത് [[ആഹാരം|ഭക്ഷണം]] കൈവശം വയ്ക്കാനുള്ള കഴിവ് ഇവയ്ക്ക് നൽകുന്നു. പിൻകാലുകൾക്ക് നാല് വിരലുകളുണ്ട്. ഇവയുടെ നഖങ്ങൾ പിന്നിലേക്ക് വലിക്കാൻ സാധിക്കുന്ന വിധത്തിലുള്ളവയല്ല.<ref name=draft/> രണ്ട് വയസാകുമ്പോൾ ഡെവിളുകൾ പൂർണ്ണ വളർച്ചയെത്തുന്നു.<ref name=fed/> കുറച്ചു ഡെവിളുകൾ [[വനം|വനത്തിൽ]] അഞ്ച് വർഷത്തിൽ കൂടുതൽ ജീവിക്കുന്നു.<ref name=Jones2008/> ഏഴ് വർഷത്തിലേറെ കൂട്ടിലടയ്ക്കപ്പെട്ട [[Coolah (Tasmanian Devil)|കൂല]] എന്ന ആൺഡെവിളാണ് ഏറ്റവും കൂടുതൽ കാലം ജീവിച്ചിരുന്ന ടാസ്മാനിയൻ ഡെവിൾ.<ref>Owen and Pemberton, p. 140.</ref> 1997 ജനുവരിയിൽ [[Cincinnati Zoo and Botanical Garden|സിൻസിനാറ്റി മൃഗശാലയിൽ]] ജനിച്ച കൂല 2004 മേയ് മാസത്തിൽ [[Fort Wayne Children's Zoo|ഫോർട്ട് വെയ്ൻ ചിൽഡ്രൻസ് മൃഗശാലയിൽ]] വച്ച് ചത്തു.<ref name=UPI2004>{{Cite news|title=Last Tasmanian devil not in Australia dies|agency=United Press International|date=19 May 2004|url=http://www.upi.com/Odd_News/2004/05/19/Last-Tasmanian-devil-not-in-Australia-dies/UPI-43691084999988/|accessdate=28 November 2013}}</ref> ശരീരത്തിലെ [[കൊഴുപ്പ്|കൊഴുപ്പിനെ]] ഡെവിൾ തൻറെ [[വാൽ|വാലിൽ]] സൂക്ഷിക്കുന്നു. ആരോഗ്യമുള്ള ഡെവിളുകൾക്ക് തടിച്ച വാലുകളുണ്ട്.<ref name=DPIWEweb1>{{cite web|last=Horton|first=M|title=Tasmanian devil – Frequently Asked Questions|url=http://www.parks.tas.gov.au/index.aspx?base=4756|publisher=Parks and Wildlife Service Tasmania|accessdate=11 September 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20110315042016/http://www.parks.tas.gov.au/index.aspx?base=4756|archive-date=15 March 2011|url-status=dead}}</ref> വാൽ ഉപയോഗിച്ച് തൂങ്ങിക്കിടക്കാൻ സാധിക്കില്ലെങ്കിലും അതിന്റെ [[ശരീരശാസ്ത്രം]], സാമൂഹിക സ്വഭാവം, സഞ്ചാരം എന്നിവയ്ക്ക് ഇത് വളരെ പ്രധാനമാണ്. ഡെവിളുകൾ വേഗത്തിൽ നീങ്ങുമ്പോൾ അവയ്ക്ക് സ്ഥിരത ലഭിക്കുവാൻ ഒരു സഹായിയായും ഇതിൻറെ വാൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു.<ref name=o46>Owen and Pemberton, p. 46.</ref> ഡെവിളിന്റെ വാലിന്റെ അടിഭാഗത്തായി മലദ്വാരം, ജനനേന്ദ്രിയം എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഒരു സുഗന്ധ ഗ്രന്ഥി ഉപയോഗിക്കുന്നു. ഇതിലൂടെ മൃഗത്തിന്റെ പുറകിൽ നിലം ശക്തമായി അടയാളപ്പെടുത്താൻ സഹായിക്കുന്നു.<ref name=Pemberton1993/> അടിവയറ്റിലെ ലാറ്ററൽ വെൻട്രോക്രറൽ മടക്കുകളാൽ രൂപംകൊണ്ട ഒരു സഞ്ചി പോലുള്ള ആകൃതിയിൽ ആൺഡെവിളുകൾക്ക് ബാഹ്യ വൃഷണങ്ങളുണ്ട്. അത് ഭാഗികമായി മറയ്ക്കുകയും സംരക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. വൃഷണങ്ങൾ ഏകദേശം അണ്ഡാകാരത്തിലാണ്. മുതിർന്ന മൃഗങ്ങളുടെ 30 പരിശോധനകളിൽ ശരാശരി അളവുകൾ 3.17 സെന്റിമീറ്റർ × 2.57 സെന്റിമീറ്ററാണ് (1.25 ൽ 1.01 ഇഞ്ച്).<ref name=g64>Guiler (1970), p. 64.</ref> പെൺഡെവിളുകളുടെ പിൻഭാഗം പിന്നിലേക്ക് തുറന്നിരിക്കുന്നു. മറ്റ് ചില [[Dasyuridae|ഡാസ്യൂറിഡുകളിൽ]] നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി ജീവിതത്തിലുടനീളം ഇത് കാണപ്പെടുന്നു.<ref name=g64>Guiler (1970), p. 64.</ref> [[File:Tasmanian Devil skull.jpg|thumb|[[റഷ്യ]]യിലെ [[St. Petersburg|സെന്റ് പീറ്റേഴ്‌സ്ബർഗിലെ]] [[Zoological Museum of the Zoological Institute of the Russian Academy of Sciences|മ്യൂസിയം ഓഫ് സുവോളജിയിലെ]] ടാസ്മാനിയൻ ഡെവിളിന്റെ തലയോട്ടി]] [[File:Tasmanian devil skeleton.jpg|thumb|ഒക്ലഹോമയിലെ [[Oklahoma City, Oklahoma|ഒക്ലഹോമ സിറ്റിയിലെ]] [[Museum of Osteology|മ്യൂസിയം ഓഫ് ഓസ്റ്റിയോളജിയിൽ]] ടാസ്മാനിയൻ ഡെവിളിന്റെ അസ്ഥികൂടം പ്രദർശിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു.]] 56.4 [[Kilogram-force|കിലോഗ്രാം-ഫോഴ്സ്]] ശക്തി പ്രയോഗിക്കുന്ന ഏതൊരു [[സസ്തനി]] [[മാംസഭുക്ക്|മാംസഭോജിയുടെയും]] ശരീര വലുപ്പവുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ ടാസ്മാനിയൻ ഡെവിളിന് ഏറ്റവും ശക്തമായി കടിക്കാൻ കഴിവുണ്ട്.<ref name=Wroe2005/><ref>{{Cite web|url=http://sydney.edu.au/news/84.html?newsstoryid=72|title=The Bite Club: comparative bite force in biting mammals|date=4 April 2005|publisher=The University of Sydney|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20180118053123/http://sydney.edu.au/news/84.html?newsstoryid=72|archive-date=18 January 2018|access-date=2018-01-18}}</ref> ഡെവിളിന് താടിയെല്ല് 75–80 ഡിഗ്രി വരെ തുറക്കാൻ കഴിയും. [[ഇറച്ചി|മാംസം]] കീറാനും [[അസ്ഥി|എല്ലുകൾ]] തകർക്കാനുമുള്ള മികച്ച ശക്തി ഇതിലൂടെ ലഭിക്കുന്നു.<ref name=o46/> കട്ടിയുള്ള ലോഹ കമ്പിയിൽ കടിക്കാൻ പര്യാപ്തമായ ശക്തി ഡെവിളിനുണ്ട്.<ref name=o20>Owen and Pemberton, p. 20.</ref> താരതമ്യേന വലിയ തല കാരണം താടിയെല്ലുകളുടെ ശക്തി ഭാഗികമാണ്. ടാസ്മാനിയൻ ഡെവിളുകളുടെ പല്ലുകളും [[താടിയെല്ല്|താടിയെല്ലുകളും]] സംയോജിത പരിണാമത്തിന്റെ ഉദാഹരണമായ [[hyena|കഴുതപ്പുലിയ്ക്ക്]] സമാനമാണ്.<ref>{{cite encyclopedia|work=Encyclopædia Britannica|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/583942/Tasmanian-devil|title=Tasmanian devil (marsupial) |accessdate=16 March 2010}}</ref><ref name=o64/> ഡാസ്യൂറിഡ് പല്ലുകൾ പ്രാകൃത മാർസുപിയലുകളുടേതിന് സമാനമാണ്. എല്ലാ ഡാസ്യുറിഡുകളേയും പോലെ ഡെവിളിനും മുന്തിയ മുൻപല്ലുകളും കവിൾ പല്ലുകളും ഉണ്ട്. ഇതിന് മൂന്ന് ജോഡി താഴത്തെ ദംഷ്‌ട്രകളും നാല് ജോഡി മുകളിലെ ദംഷ്ട്രകളും ഉണ്ട്. ഇവ ഡെവിളിന്റെ വായയുടെ മുൻവശത്താണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.<ref>Tyndale-Biscoe, pp. 142–143.</ref> നായ്ക്കളെപ്പോലെ ഇവയ്ക്കും 42 പല്ലുകളുണ്ട്. എങ്കിലും നായ്ക്കളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി പല്ലുകൾ ജനനത്തിനു ശേഷം പുതിയതായി ഉണ്ടാകുന്നില്ല. എന്നാൽ ജീവിതത്തിലുടനീളം ഇവ മന്ദഗതിയിൽ വളരുന്നു.<ref name=DPIWEweb1/><ref name=o64>Owen and Pemberton, p. 64.</ref> ഡെവിളിന് നീളമുള്ള നഖങ്ങൾ കൊണ്ട് മാളങ്ങൾ കുഴിക്കാനും ഭൂഗർഭ ഭക്ഷണം എളുപ്പത്തിൽ തേടാനും ഇരകളെയും ഇണകളെയും ശക്തമായി പിടിക്കാനും സൗകര്യം ലഭിക്കുന്നു.<ref name=o44/><ref name=o64/> [[പല്ല്|പല്ലും]] നഖത്തിന്റെ ശക്തി കൊണ്ട് 30 കിലോ വരെ ഭാരം വഹിക്കാൻ ഡെവിളിനു സാധിക്കുന്നു.<ref name=o44/> ഡെവിളിന്റെ [[മുഖം|മുഖത്തും]] [[തല|തലയുടെ]] മുകൾ ഭാഗത്തും നീളമുള്ള മീശരോമങ്ങളുണ്ട്. രാത്രികാലങ്ങളിൽ ഇരയെ കണ്ടെത്താൻ ഡെവിളിനെ ഇതു സഹായിക്കുന്നു. [[ആഹാരം|ഭക്ഷണം]] നൽകുമ്പോൾ മറ്റ് ഡെവിളുകൾ അടുത്തുണ്ടാകുമ്പോൾ അവയെ കണ്ടെത്താൻ ഈ രോമങ്ങൾ സഹായിക്കുന്നു.<ref name=o64/> താടിയുടെ അറ്റം മുതൽ [[താടിയെല്ല്|താടിയെല്ലിന്റെ]] പിൻഭാഗം വരെ ഈ മീശരോമങ്ങൾ നീട്ടാനും തോളിന്റെ വ്യാപ്തി മറയ്ക്കാനും ഇവയ്ക്ക് സാധിക്കും.<ref name=o64/> [[കേൾവിശക്തി|കേൾവി]] ഇവയുടെ ഒരു പ്രധാന കഴിവാണ്. ഇവയ്ക്ക് 1 കിലോമീറ്റർ പരിധി വരെ [[ഗന്ധം]] തിരിച്ചറിയാനുള്ള കഴിവുമുണ്ട്.<ref name=DPIWEweb1/><ref name=o64/> രാത്രിയിൽ ഡെവിളുകൾ വേട്ടയാടുന്നതിനാൽ അവയുടെ കാഴ്ച കറുപ്പും വെളുപ്പും കലർന്നതാണെന്നു കരുതുന്നു. ഈ സാഹചര്യങ്ങളിൽ അവയ്ക്ക് ചലിക്കുന്ന വസ്തുക്കളെ പെട്ടെന്ന് കണ്ടെത്താനാകും. എന്നാൽ നിശ്ചല വസ്തുക്കൾ കാണാൻ പ്രയാസമാണ്.<ref name=DPIWEweb1/> ==വിതരണവും ആവാസ വ്യവസ്ഥയും== [[ടാസ്മേനിയ|ടാസ്മാനിയ]] ദ്വീപിലെ നഗരപ്രദേശങ്ങളുൾപ്പെടെയുള്ള എല്ലാ [[ആവാസവ്യവസ്ഥ|ആവാസവ്യവസ്ഥകളിലും]] ഡെവിളുകൾ കാണപ്പെടുന്നു. അവ [[ടാസ്മേനിയ|ടാസ്മാനിയയിലെ]] പ്രധാന ഭൂപ്രദേശത്തും [[Robbins Island (Tasmania)|റോബിൻസ് ദ്വീപിലും]] വിതരണം ചെയ്യപ്പെടുന്നു.<ref name=vul/> വടക്ക്-പടിഞ്ഞാറൻ ഡെവിളുകളധികവും [[Forth River, Australia|ഫോർത്ത് നദിയുടെ]] പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്തും തെക്ക് [[മക്വാരി ഹാർബർ|മക്വാരി ഹെഡ്സ്]] വരെയുമാണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്.<ref name=iucntd/> മുമ്പ്, ഡെവിളുകൾ [[പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ട്]] മുതൽ [[Bruny Island|ബ്രൂണി ദ്വീപിൽ]] ഉണ്ടായിരുന്നു. എന്നാൽ 1900-ന് ശേഷം അവയെക്കുറിച്ച് രേഖകളൊന്നും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല.<ref name=iucntd/> 1990-കളുടെ മധ്യത്തിൽ അവ ബാഡ്ജർ ദ്വീപിൽ എത്തപ്പെട്ടു. എങ്കിലും ഇവ 2005 ഓടെ മരണമടഞ്ഞതായി കരുതപ്പെടുന്നു.<ref name=fed/> [[ഡിങ്കോ|ഡിംഗോകൾ]] വിരളമായ പ്രദേശങ്ങളിൽ ഡി.എഫ്.ടി.ഡി രഹിത ടാസ്മാനിയൻ ഡെവിളുകളെ പ്രധാന ഭൂപ്രദേശത്തേക്ക് വീണ്ടും അവതരിപ്പിക്കുന്നതിനായി ഒരു പഠനം മാതൃകയാക്കി. കന്നുകാലികളെയും തദ്ദേശീയ ജന്തുജാലങ്ങളെയും [[ഡിങ്കോ|ഡിംഗോകളേക്കാൾ]] ഡെവിളുകൾ സ്വാധീനിക്കുമെന്നും പ്രധാന ഭൂപ്രദേശത്തെ അധിക ജീവിയായി വളരുമെന്നും ഇതിൽ നിർദ്ദേശമുണ്ട്.<ref>{{cite news|author1=Daniel Hunter|author2=Mike Letnic|title=Bringing devils back to the mainland could help wildlife conservation|url=https://theconversation.com/bringing-devils-back-to-the-mainland-could-help-wildlife-conservation-43121|accessdate=24 August 2015|work=[[The Conversation (website)|The Conversation]]}}</ref> 2015 സെപ്റ്റംബറിൽ [[ടാസ്മേനിയ|ടാസ്മേനിയയിലെ]] [[Narawntapu National Park|നരവന്താപു നാഷണൽ പാർക്കിലേക്ക്]] [[രോഗപ്രതിരോധവ്യവസ്ഥ|രോഗപ്രതിരോധ]] കുത്തിവെപ്പ് എടുത്ത 20 ഡെവിളുകളെ വിട്ടയച്ചു.<ref>{{cite news|first1=Lucy|last1=Shannon |first2=Ros|last2=Lehman|title=Release of captive bred Tasmanian devils hailed as turning point in fight against disease|url=http://www.abc.net.au/news/2015-09-26/release-of-captive-bred-tasmania-devils-marks-milestone/6807058|accessdate=26 September 2015|work=[[ABC News (Australia)|ABC News]]|date=26 September 2015}}</ref> ഇതിൽ രണ്ടെണ്ണം പിന്നീട് കാറുകളിൽ ഇടിച്ച് ചത്തു.<ref>{{cite news|last=Gramenz|first=Emilie|title=Two of 20 immunised Tasmanian devils released into wild killed on road days after release|url=http://www.abc.net.au/news/2015-09-30/tasmanian-devils-killed-on-road-days-after-being-released/6816966|accessdate=30 September 2015|work=ABC News|date=30 September 2015}}</ref> കിഴക്കൻ, വടക്ക്-പടിഞ്ഞാറൻ [[Climate of Tasmania|ടാസ്മാനിയയിലെ കുറഞ്ഞതും മിതമായതുമായ വാർഷിക മഴ മേഖലയാണ്]] ഡെവിളുകളുടെ "പ്രധാന [[ആവാസവ്യവസ്ഥ]]"യായി കണക്കാക്കുന്നത്.<ref name=draft/> ടാസ്മാനിയൻ ഡെവിളുകൾ പ്രത്യേകിച്ച് വരണ്ട [[sclerophyll|സ്ക്ലെറോഫിൽ]] വനങ്ങളും തീരദേശ വനപ്രദേശങ്ങളും ഇഷ്ടപ്പെടുന്നു.<ref name=Fischer2001/> [[ടാസ്മേനിയ|ടാസ്മാനിയയുടെ]] ഉയർന്ന മേഖലകളിൽ ഇവ കാണപ്പെടുന്നില്ലെങ്കിലും സംസ്ഥാനത്തിന്റെ തെക്ക്-പടിഞ്ഞാറൻ ഭാഗത്തുള്ള [[Gymnoschoenus sphaerocephalus|ബട്ടൺ പുല്ല്]] [[സമതലം|സമതലങ്ങളിൽ]] അവയുടെ [[ജനസാന്ദ്രത]] കുറവാണെങ്കിലും വരണ്ടതോ മിശ്രിതമോ ആയ സ്ക്ലെറോഫിൽ വനങ്ങളിലും തീരപ്രദേശങ്ങളിലും ഇവയുടെ എണ്ണം കൂടുതലാണ്. തുറന്ന വനത്തേക്കാൾ ഉയരമുള്ള വനമേഖലകളാണ് ഡെവിളുകൾ ഇഷ്ടപ്പെടുന്നത്. കൂടാതെ നനവാർന്ന വനങ്ങളേക്കാൾ വരണ്ടവ ഇഷ്ടപ്പെടുന്നു.<ref name=fed/> റോഡപകടങ്ങളിൽ മൃഗങ്ങൾ കൊല്ലപ്പെടുന്ന മേഖലകളിൽ ഡെവിളുകളെയും കാണപ്പെടുന്നു. കൊല്ലപ്പെട്ട മൃഗങ്ങളെ ഭക്ഷിക്കുന്നതിനിടയിൽ ഡെവിളുകളും വാഹനങ്ങളിടിച്ച് കൊല്ലപ്പെടുന്നു.<ref name=vul/> നിലനിൽപ്പിന് ഭീഷണി നേരിടുന്ന ജീവികളുടെ ശാസ്ത്ര സമിതിയുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ [[ആവാസവ്യവസ്ഥ|ആവാസവ്യവസ്ഥയിൽ]] മാറ്റം വരുത്തുന്നത് ഈ ജീവിവർഗങ്ങൾക്ക് വലിയ ഭീഷണിയായി കാണുന്നില്ല എന്നാണ്.<ref name=vul/> ഡെവിളിൽ നിന്നും ഒരു [[നാടവിര|നാടവിരയെ]] അപൂർവമായി തരംതിരിച്ചിരിക്കുന്നു. ടാസ്മേനിയൻ ത്രെട്ടൻഡഡ് സ്പീഷീസ് പ്രൊട്ടക്ഷൻ ആക്ട് 1995 പ്രകാരം ഡെവിളിനെ [[Dasyurotaenia robusta|ഡാസ്യൂറോടേനിയ റോബസ്റ്റയുമായി]] നേരിട്ട് ബന്ധിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. ഈ [[നാടവിര]] ഡെവിളുകളിൽ മാത്രമാണ് കാണപ്പെടുന്നത്.<ref name=fed/> ==പരിസ്ഥിതിയും പെരുമാറ്റവും== [[File:Tasmanian Devil resting.jpg|thumb|ടാസ്മാനിയൻ ഡെവിളുകൾ രാത്രി സഞ്ചാരിയാണെങ്കിലും സൂര്യപ്രകാശത്തിൽ വിശ്രമിക്കാൻ ഇഷ്ടപ്പെടുന്നു. ഈ ഡെവിളിന്റെ ഇടത് കണ്ണിന് അടുത്തായി പോരാട്ടത്തിൽ നിന്നുള്ള പാടുകൾ കാണാം]] ടാസ്മാനിയൻ ഡെവിൾ [[പകൽ]] സമയങ്ങളിൽ വിശ്രമിക്കുകയും [[രാത്രി|രാത്രിയിൽ]] ഇരപിടിക്കുന്നവയുമാണ്.<ref name=Fischer2001/> ഇടതൂർന്ന മുൾപ്പടർപ്പിലോ പൊത്തുകളിലോ ദിവസങ്ങളോളം ചെലവഴിക്കുന്ന പ്രകൃതമുള്ളവയാണ് ഇവ. [[കഴുകൻ|കഴുകന്മാരും]] [[മനുഷ്യൻ|മനുഷ്യരും]] വേട്ടയാടുന്നത് ഒഴിവാക്കാൻ ഇവ രാത്രിസഞ്ചാരം സ്വീകരിച്ചിരിക്കാമെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.<ref name=o129>Owen and Pemberton, p. 129.</ref> ചെറുപ്പക്കാരായ ഡെവിളുകളാണ് പ്രധാനമായും അസ്തമയത്തിന് ശേഷം പുറത്തിറങ്ങുന്നത്.<ref name=o69/> ഇവ [[torpor|ടോർപോറുകളാണെന്നതിനു]] തെളിവുകളൊന്നുമില്ല.<ref name=jb98/> ചെറിയ ഡെവിളുകൾക്ക് എളുപ്പത്തിൽ [[വൃക്ഷം|മരങ്ങളിൽ]] കയറാൻ കഴിയും. എന്നാൽ അവയ്ക്ക് വളർച്ച കൂടുമ്പോൾ മരം കയറ്റം കൂടുതൽ ബുദ്ധിമുട്ടായി മാറുന്നു.<ref name=ors/><ref>{{cite news|title=Young devil displays gnarly climbing technique|url=http://www.tassiedevil.com.au/tasdevil.nsf/news/E88F860D80C1554BCA2578780012A8E3|accessdate=4 May 2011|newspaper=Save The Tasmanian Devil Program|date=3 May 2011|archive-date=2017-06-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20170630062135/http://www.tassiedevil.com.au/tasdevil.nsf/news/E88F860D80C1554BCA2578780012A8E3|url-status=dead}}</ref> 40 സെന്റിമീറ്ററിൽ വലുപ്പമുള്ള തുമ്പിക്കൈ വണ്ണമുള്ള [[വൃക്ഷം|വൃക്ഷങ്ങളെ]] ഡെവിളുകൾക്ക് വട്ടം പിടിക്കാൻ സാധിക്കുന്നു. അവയിൽ‌ തൂങ്ങിക്കിടക്കുന്നതിന് വശങ്ങളിൽ [[ശാഖ|ശാഖകളില്ലെങ്കിലും]] ഇവ ഏകദേശം 2.5–3 മീറ്റർ വരെ ഉയരത്തിൽ കയറുന്നു. ഇനിയും പക്വതയിലെത്താത്ത ഡെവിളുകൾക്ക് 4 മീറ്റർ ഉയരത്തിൽ [[കുറ്റിച്ചെടി|കുറ്റിച്ചെടികളിൽ]] കയറാൻ സാധിക്കും. കൂടാതെ ലംബമല്ലാതെ വളരുന്ന മരങ്ങളിൽ ഇവ 7 മീറ്റർ വരെ കയറുന്നു.<ref name=jb00/> പ്രായപൂർത്തിയായ ഡെവിളുകൾ വളരെയധികം വിശപ്പുള്ളവരാണെങ്കിൽ ചെറുപ്പമായ ഡെവിളുകളെ ഭക്ഷിക്കുവാനും സാധ്യതയുണ്ട്. അതിനാൽ ഈ മരംകയറ്റം ചെറുപ്പക്കാരായ ഡെവിളുകളെ രക്ഷപ്പെടാൻ അനുവദിക്കുന്ന ഒരു സൗകര്യമായിരിക്കാം.<ref>{{cite web|url=http://dpipwe.tas.gov.au/wildlife-management/animals-of-tasmania/mammals/carnivorous-marsupials-and-bandicoots/tasmanian-devil/tasmanian-devil-information-for-kids/tasmanian-devil-facts-for-kids|publisher=Department of Primary Industries, Parks, Water and Environment|title=Tasmanian Devil Facts for Kids|date=1 September 2014|accessdate=3 September 2015|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150825024852/http://dpipwe.tas.gov.au/wildlife-management/animals-of-tasmania/mammals/carnivorous-marsupials-and-bandicoots/tasmanian-devil/tasmanian-devil-information-for-kids/tasmanian-devil-facts-for-kids|archivedate=25 August 2015|df=dmy-all}}</ref> തണുത്ത ജലപാതകൾ ഉൾപ്പെടെ ആവേശത്തോടെ ഡെവിളുകൾ 50 മീറ്റർ വീതിയുള്ള [[നദി|നദികൾ]] മുറിച്ചുകടക്കുന്നതായും നിരീക്ഷിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.<ref name=ors>Owen and Pemberton, pp. 21–22.</ref> ഇവയുടെ സാമൂഹിക ഇടപെടലുകൾ മൂലം പൊതുവേ സ്വീകരിക്കപ്പെട്ട രീതി അനുസരിച്ച് ഡെവിളുകൾ [[solitary animals|ഏകാന്ത മൃഗങ്ങളായിരുന്നു]] എന്ന് തെറ്റിദ്ധരിച്ചിരുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, 2009-ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ഒരു പഠനം ഇതിനെക്കുറിച്ച് കുറച്ച് വെളിച്ചം വീശുന്നു. [[Narawntapu National Park|നരവന്തപു നാഷണൽ പാർക്കിലെ]] ടാസ്മാനിയൻ ഡെവിളുകൾക്ക് പ്രോക്സിമിറ്റി സെൻസിംഗ് [[Tracking collar|റേഡിയോ കോളറുകൾ]] ഘടിപ്പിച്ചിരുന്നു. ഇതിലൂടെ 2006 ഫെബ്രുവരി മുതൽ ജൂൺ വരെ നിരവധി മാസങ്ങളിൽ മറ്റ് ഡെവിളുകളുമായുള്ള ഇവയുടെ ഇടപെടൽ രേഖപ്പെടുത്തി. എല്ലാ ഡെവിളുകളും ഒരൊറ്റ വലിയ ശൃംഖലയുടെ ഭാഗമാണെന്ന് ഇത് വെളിപ്പെടുത്തി. ഇണചേരൽ കാലഘട്ടത്തിൽ ആൺ-പെൺ ഇടപെടൽ സ്വഭാവ സവിശേഷതകളാണ്. അതേസമയം പെൺ-പെൺ ഇടപെടലുകൾ മറ്റ് സമയങ്ങളിൽ ഏറ്റവും സാധാരണമായിരുന്നു. എങ്കിലും ഇവയുടെ സമ്പർക്ക രീതികളും മറ്റും സീസൺ അനുസരിച്ച് വ്യത്യാസപ്പെട്ടിരുന്നില്ല. ആൺ ഡെവിളുകൾ മറ്റ് ആണുങ്ങളുമായി മാത്രമേ ഇടപഴകൂ. ഭക്ഷണത്തിനു വേണ്ടി ഇവ പരസ്പരം പോരാടുമെന്ന് മുൻപ് കരുതിയിരുന്നു.<ref name=Hamede/> അതിനാൽ ഒരു പ്രദേശത്തെ എല്ലാ ഡെവിളുകളും ഒരൊറ്റ സാമൂഹിക ശൃംഖലയുടെ ഭാഗമാണ്.<ref>{{Cite news|title=Social Networking Study Reveals Threat To Tasmanian Devils|url=https://www.sciencedaily.com/releases/2009/08/090819064033.htm|accessdate=26 August 2010|newspaper=Science Daily|date=19 August 2009}}</ref> ഇവ പൊതുവെ പ്രദേശമില്ലാത്തവയായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ പെൺഡെവിളുകൾ അവരുടെ പ്രദേശത്ത് പ്രാദേശികമായി കഴിയുന്നു.<ref name=DPIWEweb1/> പ്രദേശിക മൃഗങ്ങളേക്കാൾ ഒരു നിശ്ചിത പ്രദേശം കൈവശപ്പെടുത്താൻ ഇത് മൊത്തം ഡെവിളുകളെ അനുവദിക്കുന്നു.<ref name=oran>Owen and Pemberton, pp. 76–77.</ref> പകരം ടാസ്മാനിയൻ ഡെവിളുകൾ ഒരു വീടിന്റെ ശ്രേണിയിലാണ് വസിക്കുന്നത്. സാധാരണയായി രണ്ടോ നാലോ ആഴ്ചയ്ക്കുള്ളിൽ ഡെവിളിന്റെ ഭവന ശ്രേണികൾ 4 മുതൽ 27 കിലോമീറ്റർ വരെ വ്യത്യാസപ്പെടുമെന്ന് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ഇത് ശരാശരി 13 കിലോമീറ്റർ ആയിരിക്കും.<ref name=fed/> ഈ പ്രദേശങ്ങളുടെ സ്ഥാനവും ജ്യാമിതിയും ഭക്ഷണ ലഭ്യതയെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു. പ്രത്യേകിച്ചും സമീപത്തുള്ള [[Wallaby|വാലാബികളും]] [[pademelon|പാഡെമെലോണുകളും]] വസിക്കുന്നതനുസരിച്ച് ഇതിൽ മാറ്റം വരുന്നു. ഡെവിളുകൾ പതിവായി മൂന്നോ നാലോ [[വാസസ്ഥലം|വാസസ്ഥലങ്ങൾ]] ഉപയോഗിക്കുന്നു. [[തോട്|തോടുകൾക്ക്]] സമീപമുള്ള ഇടതൂർന്ന സസ്യങ്ങൾ, തിക്ക് ഗ്രാസ് പുല്ല് തുസ്സോക്കുകൾ, [[ഗുഹ|ഗുഹകൾ]] എന്നിവയും കൂടിനായി ഉപയോഗിക്കുന്നു. പ്രായപൂർത്തിയായ ഡെവിളുകൾ ജീവിക്കാനായി ഒരേ കൂടുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു. ഒരു സുരക്ഷിത വാസസ്ഥാനം വളരെയധികം വിലമതിക്കപ്പെടുന്നതിനാൽ ചിലത് നൂറ്റാണ്ടുകളായി പല തലമുറയിലെ മൃഗങ്ങളും ഉപയോഗിച്ചിരിക്കാമെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു.<ref name=oran/> ഗുഹാ സുരക്ഷയേക്കാൾ [[ഭക്ഷ്യ സുരക്ഷ|ഭക്ഷ്യസുരക്ഷയ്ക്ക്]] പ്രാധാന്യം കുറവാണെന്ന് പഠനങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. [[ആവാസവ്യവസ്ഥ|ആവാസവ്യവസ്ഥയുടെ]] നാശം മരണനിരക്കിനെ കൂടുതൽ സ്വാധീനിച്ചു.<ref name=oran/> ഇവയുടെ കുഞ്ഞുങ്ങൾ അമ്മയോടൊപ്പം ഒരു [[ഗുഹ|ഗുഹയിൽത്തന്നെ]] തുടരുന്നു. മറ്റ് ഡെവിളുകൾ സഞ്ചാരികൾ ആണ്.<ref name=oran/> ഓരോ 1–3 ദിവസത്തിലും [[ഗുഹ]] മാറ്റുകയും എല്ലാ [[രാത്രി|രാത്രിയിലും]] 8.6 കിലോമീറ്റർ ശരാശരി ദൂരം അവ സഞ്ചരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.<ref>{{cite web|url=http://www.environment.gov.au/biodiversity/threatened/species/pubs/sarcophilus-harrisii-listing.pdf|publisher=Department of Sustainability, Environment, Water, Population and Communities|title=Advice to the Minister for the Environment and Heritage from the Threatened Species Scientific Committee (the Committee) on Amendments to the list of Threatened Species under the Environment Protection and Biodiversity Conservation Act 1999 (EPBC Act)|accessdate=26 October 2010|author=Threatened Species Scientific Committee (the Committee) on Amendments to the list of Threatened Species}}</ref> എന്നിരുന്നാലും ഒരു രാത്രിയിലെ സഞ്ചാരം 50 കിലോമീറ്റർ മുകളിലായിരിക്കാമെന്നും റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്. താഴ്ന്ന പ്രദേശങ്ങൾ, സാഡിൽസ്, ക്രീക്ക് തീരങ്ങൾ എന്നിവയിലൂടെ ഡെവിളുകൾ സാധാരണയായി സഞ്ചരിക്കുന്നു. പ്രത്യേകിച്ചും കൊത്തുപണികളുള്ള ട്രാക്കുകളും കന്നുകാലികളുടെ പാതകളും, കുത്തനെയുള്ള ചരിവുകളും പാറപ്രദേശങ്ങളും ഇവ ഒഴിവാക്കുന്നു.<ref name=fed/><ref name=o118/> അടുത്തിടെ പ്രസവിച്ച ഡെവിളുകൾ ഒഴികെ മറ്റുള്ളവ വർഷം മുഴുവനും ആകെ സഞ്ചരിക്കുന്ന ദൂരം സമാനമാണെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു.<ref name=fed/> ലൈംഗികമായി ദ്വിരൂപമുള്ളവയും ഏകാന്ത [[മാംസഭുക്ക്|മാംസഭോജികളും]] ഒഴികെയുള്ള ആൺ-പെൺ ഡെവിളുകളുടെ യാത്രാ ദൂരങ്ങളിലെ സമാനത അസാധാരണമാണ്. ഒരു ആൺ ഡെവിളിന് കൂടുതൽ [[ആഹാരം|ഭക്ഷണം]] ആവശ്യമുള്ളതിനാൽ യാത്രയേക്കാൾ കൂടുതൽ സമയം ഭക്ഷണം കഴിക്കുവാൻ ചിലവഴിക്കുന്നു. വേട്ടയാടലിനിടെ ഡെവിളുകൾ സാധാരണയായി അവരുടെ വാസസ്ഥലത്തിന്റെ പരിധിയിൽ ഒരു അധികാരമണ്‌ഡലം ഉണ്ടാക്കുന്നു.<ref name="oran"/> മനുഷ്യവാസ കേന്ദ്രത്തിനടുത്തുള്ള പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്നും [[വസ്ത്രം|വസ്ത്രങ്ങൾ]], പുതപ്പുകൾ, തലയിണകൾ എന്നിവ മോഷ്ടിക്കുകയും തടി കെട്ടിടങ്ങളിലെ കൂടുകൾ ഉപയോഗിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.<ref>Owen and Pemberton, pp. 23–24.</ref> [[Dasyuridae|ഡാസ്യുറിഡുകൾക്ക്]] സമാനമായ ഭക്ഷണക്രമവും ശരീരഘടനയും ഉണ്ടെങ്കിലും ശരീര വലുപ്പത്തിൽ അന്തരം ഉണ്ടാകുന്നത് [[thermoregulation|തെർമോഗുലേഷനെയും]] (ആന്തരിക താപനില നിലനിർത്താൻ ശരീരത്തെ അനുവദിക്കുന്ന ഒരു പ്രക്രിയ) സ്വഭാവത്തെയും ബാധിക്കുന്നു. 5 - 30°C നും ഇടയിലുള്ള അന്തരീക്ഷ താപനിലയിൽ 37.4 നും 38°C നും ഇടയിൽ ശരീര താപനില നിലനിർത്താൻ ഡെവിളിന് കഴിഞ്ഞു. [[ഊഷ്മാവ്|താപനില]] 40°C ഉം ഈർപ്പം 50% ഉം ആക്കിയപ്പോൾ ഡെവിളിന്റെ ശരീര താപനില 60 മിനിറ്റിനുള്ളിൽ 2°C മുകളിലേക്ക് ഉയർന്നു. പിന്നീട് രണ്ട് മണിക്കൂറിനുശേഷം ആരംഭ താപനിലയിലേക്ക് ക്രമാനുഗതമായി കുറയുകയും രണ്ട് മണിക്കൂർ കൂടി അതു തുടരുകയും ചെയ്തു. ഈ സമയത്ത് ഡെവിൾ ജലപാനം ചെയ്യുകയും അസ്വസ്ഥതയുടെ വ്യക്തമായ ലക്ഷണങ്ങളൊന്നും കാണിക്കുകയും ചെയ്തില്ല. വിയർപ്പും [[ബാഷ്പീകരണം|ബാഷ്പീകരണ]] തണുപ്പിക്കലും അതിന്റെ താപ വിസർജ്ജനത്തിന്റെ പ്രധാന മാർഗ്ഗമാണെന്ന് വിശ്വസിക്കാൻ ശാസ്ത്രജ്ഞരെ തന്മൂലം പ്രേരിപ്പിച്ചു.<ref>Tyndale-Biscoe, pp. 147–149.</ref> താരതമ്യേന മറ്റു പല [[മാർസൂപ്പേലിയ|മാർസുപിയലുകൾക്കും]] ശരീര താപനില കുറയ്ക്കാൻ കഴിയുന്നില്ല.<ref name=t149>Tyndale-Biscoe, p. 149.</ref> ചെറിയ മൃഗങ്ങൾക്ക് കൂടുതൽ അനുയോജ്യമല്ലാത്ത ചൂടുള്ളതും വരണ്ടതുമായ അവസ്ഥയിൽ ജീവിക്കേണ്ടിവരുന്നതിനാൽ അത്തരം ജീവികൾ ഒരു രാത്രികാല ജീവിതശൈലി സ്വീകരിക്കുകയും പകൽ ശരീര താപനില കുറയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. എന്നാൽ ഡെവിളുകൾ പകൽ സജീവമായിരിക്കുന്നതിനാൽ ശരീര താപനില 1.8°C വരെ വ്യത്യാസപ്പെടുന്നു. രാത്രിയിലെ ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ സമയം മുതൽ പകൽ മധ്യത്തിലെ പരമാവധി വരെയുള്ള ശരാശരിയാണ് ഈ താപനില.<ref>Tyndale-Biscoe, pp. 148–149.</ref> ഒരു ടാസ്മാനിയൻ ഡെവിളിന്റെ [[അടിസ്ഥാന ഉപാപചയനിരക്ക്]] നിരക്ക് പ്രതിദിനം 141 kJ/kg (15.3 kcal/lb) ആണ്. ഇത് സാധാരണയായി ചെറിയ മാർസുപിയലുകളേക്കാൾ പലമടങ്ങ് കുറവാണ്. 5 കിലോഗ്രാം ഭാരമുള്ള ഡെവിൾ പ്രതിദിനം 712 കിലോജൂൾ (170 കിലോ കലോറി) ഉപയോഗിക്കുന്നു. ഫീൽഡ് മെറ്റബോളിക് നിരക്ക് 407 kJ/kg (44.1 kcal/lb) ആണ്. [[Quoll|ക്വോളുകൾക്കൊപ്പം]] ടാസ്മാനിയൻ ഡെവിളുകൾക്കും സമാനമായ വലുപ്പത്തിലുള്ള [[മാംസഭുക്ക്|മാംസഭോജികളല്ലാത്ത]] മാർസുപിയലുകളുമായി താരതമ്യപ്പെടുത്താവുന്ന ഒരു [[ഉപാപചയം|ഉപാപചയ]] നിരക്ക് ഉണ്ട്. താരതമ്യേന ഉയർന്ന ബാസൽ മെറ്റബോളിക് നിരക്കുകളുള്ള പ്ലാസന്റൽ കാർണിവോറസിൽ നിന്ന് ഇത് വ്യത്യാസപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.<ref name=Cooper2010/> ഡെവിളുകളെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു പഠനത്തിൽ വേനൽക്കാലം മുതൽ ശീതകാലം വരെ 7.9 മുതൽ 7.1 കിലോഗ്രാം വരെ ഭാരം കുറയുന്നുവെന്ന് കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ ഊർജ്ജ ഉപഭോഗം 2,591-ൽ നിന്ന് 2,890 കിലോജൂളായി (619 മുതൽ 691 കിലോ കലോറി വരെ) വർദ്ധിച്ചു. ഇത് ഭക്ഷ്യ ഉപഭോഗം 518-ൽ നിന്ന് 578 ഗ്രാമായി വർദ്ധിക്കുന്നതിന് തുല്യമാണ്. <ref name=t150>Tyndale-Biscoe, p. 150.</ref> 70% ജലത്തിന്റെ അംശമുള്ള പ്രോട്ടീൻ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ് ഇവയുടെ ഭക്ഷണക്രമം. ഓരോ 1 ഗ്രാം ഭാരമുള്ള പ്രാണികൾക്കും 3.5 കിലോജൂൾ [[ഊർജ്ജം]] ഉൽപാദിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ വാലബിയുടെ മാംസം 5.0 കിലോജൂൾ ഊർജ്ജം ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നു.<ref name=t150/> ശരീരപിണ്ഡത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ കിഴക്കൻ [[ക്വോൾ|ക്വോളിന്റെ]] നാലിലൊന്ന് ഭക്ഷണം മാത്രമേ ഡെവിൾ ഭക്ഷിക്കുന്നുള്ളൂ.<ref name=t150/> ഭക്ഷ്യക്ഷാമം ഉണ്ടാകുന്ന കാലങ്ങളിൽ തന്മൂലം ഇവയ്ക്ക് കൂടുതൽ കാലം നിലനിൽക്കാൻ സാധിക്കുന്നു. [[ടാസ്മേനിയ|ടാസ്മാനിയയിലെ]] [[ആവാസവ്യവസ്ഥ|ആവാസവ്യവസ്ഥയിലെ]] ഒരു [[keystone species|കീസ്റ്റോൺ സ്പീഷിസാണ്]] ഡെവിളുകൾ.<ref name="STTDNSept10">{{cite news|title=Hello&nbsp;... or Goodbye|url=http://www.tassiedevil.com.au/tasdevil.nsf/downloads/D595436FECB69A66CA2576ED0083D3F6/$file/DevilNews_Sep_2010.pdf|accessdate=26 October 2010|newspaper=Save The Tasmanian Devil Newsletter|page=3|date=September 2010|archive-date=2011-02-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20110217184444/http://www.tassiedevil.com.au/tasdevil.nsf/downloads/D595436FECB69A66CA2576ED0083D3F6/$file/DevilNews_Sep_2010.pdf|url-status=dead}}</ref> ===ഭക്ഷണം=== [[File:Devil-eating-roadkill.jpg|right|thumb|വാഹനമിടിച്ചു ചത്ത ജീവിയെ ഭക്ഷിക്കുന്ന ഡെവിൾ|alt=A black devil standing on a patch of cut grass in a paddock, next to a wire fence. It is biting into the torn carcass of an animal.]] ടാസ്മാനിയൻ ഡെവിളുകൾക്ക് ഒരു ചെറിയ [[കംഗാരു]]വിന്റെ<nowiki/>യത്ര വലുപ്പമുള്ള ഇരയെ വരെ കീഴ്പ്പെടുത്തി ഭക്ഷിക്കാൻ സാധിക്കും. എന്നാൽ പ്രായോഗികമായി അവസരവാദികളായ ഡെവിളുകൾ നേരിട്ട് ഇരയെ വേട്ടയാടുന്നതിനേക്കാൾ കൂടുതൽ തവണ മറ്റു ജീവികളുടെ മൃതശരീരം ഭക്ഷിക്കുന്നു. വേട്ടയാടലിന്റെ എളുപ്പവും [[കൊഴുപ്പ്]] കൂടുതലുമുള്ളതിനാൽ ഡെവിളുകൾ [[wombat|വൊംബാറ്റുകളെ]] ഇരയാക്കാൻ കൂടുതൽ അനുകൂലിക്കുന്നുവെങ്കിലും ചെറിയ [[സസ്തനി|സസ്തനികളായ]] [[bettong|ബെറ്റോംഗ്]], [[potoroo|പൊട്ടോറൂസ്]], നാടൻ സസ്തനികൾ ([[ആട്|ആടുകൾ]] ഉൾപ്പെടെ), [[പക്ഷി|പക്ഷികൾ]], [[മത്സ്യം]], [[പഴങ്ങൾ|പഴം]], [[പച്ചക്കറി]] വസ്തുക്കൾ, [[പ്രാണി|പ്രാണികൾ]], ടാഡ്‌പോളുകൾ, [[തവള|തവളകൾ]], [[ഉരഗം|ഉരഗങ്ങൾ]] എന്നിവയും ഭക്ഷിക്കുന്നു. ഇവയുടെ ഭക്ഷണരീതി വൈവിധ്യമാർന്നതും ലഭ്യമായ [[ആഹാരം|ഭക്ഷണത്തെ]] ആശ്രയിച്ചും ഇരിക്കുന്നു.<ref name=DPIWEweb1/><ref name=of>Owen and Pemberton, pp. 11–13.</ref><ref name=orit/><ref name=o108>Owen and Pemberton, p. 108.</ref> [[thylacine|തൈലാസിനുകളുടെ]] വംശനാശത്തിന് മുമ്പ് ടാസ്മാനിയൻ ഡെവിളുകളുടെ കുഞ്ഞുങ്ങൾ അവരുടെ മാതാപിതാക്കൾ അകലെയായിരിക്കുമ്പോൾ തൈലാസിൻ കുഞ്ഞുങ്ങളെ തനിയെ ഇരയാക്കി ഭക്ഷിച്ചിരുന്നു. ഡെവിളുകളെയും ഭക്ഷിച്ച തൈലാസിനുകൾ ഡെവിളിന്റെ വംശനാശം വേഗത്തിലാക്കാൻ കാരണമായിരിക്കാം.<ref name=o44/> കടലിലെ വാട്ടർ-റാറ്റുകളെ വേട്ടയാടാനും കരയിലെ ചത്ത മത്സ്യങ്ങളെ ഭക്ഷിച്ച് തീരം വൃത്തിയാക്കാനും ഇവ സഹായിച്ചു. മനുഷ്യവാസ മേഖലകളിൽ ഷൂസ് മോഷ്ടിക്കാനും ചവയ്ക്കാനും ഡെവിളുകൾക്കു സാധിക്കുന്നു.<ref name=of/> ആട്ടിൻകൂടുകളുടെ തടി കൊണ്ടുള്ള പലകകൾ കത്രിച്ചു നീക്കി അതിലൂടെ കാല് താഴേക്ക് തൂങ്ങി വീഴുമ്പോൾ ഡെവിളുകൾ ഈ കാല് ഭക്ഷിക്കുന്നു.<ref name=ors/> [[ലോഹം]] കൊണ്ടുള്ള കെണികളിലൂടെ ഡെവിളുകൾക്ക് കടിക്കാൻ കഴിയും. മാത്രമല്ല ഭക്ഷണം സംഭരിക്കുവാൻ ശ്രമിക്കുമ്പോഴും അപകടത്തിൽ നിന്നും രക്ഷപ്പെടാനായി അവയുടെ ശക്തമായ താടിയെല്ലുകളെ കരുതിവയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.<ref name=o129/> ആപേക്ഷിക വേഗതയുടെ കുറവു കാരണം ഡെവിളുകൾക്ക് ഒരു വാലബിയെയോ [[മുയൽ|മുയലിനെയോ]] ഓടിക്കാൻ കഴിയില്ല. എന്നാൽ അസുഖമോ മറ്റോ മൂലം മന്ദഗതിയിലായ മൃഗങ്ങളെ പെട്ടെന്ന് ആക്രമിക്കാൻ സാധിക്കുന്നു.<ref name=of/> 10-15 മീറ്റർ അകലെയുള്ള ആട്ടിൻകൂട്ടത്തെ ഡെവിളുകൾ പരിശോധിക്കുകയും ഇരയ്ക്ക് അസുഖമുണ്ടെങ്കിൽ കടന്നാക്രമിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.<ref name=o129/> അമിത വേഗതയില്ലെങ്കിലും 1.5 കിലോമീറ്റർ ദൂരം വരെ മണിക്കൂറിൽ 25 കിലോമീറ്റർ വേഗതയിൽ ഡെവിളുകൾക്ക് ഓടാൻ കഴിയുമെന്ന് പഠനങ്ങൾ ഉണ്ട്. യൂറോപ്യൻ കുടിയേറ്റത്തിനും മുൻപ് കന്നുകാലികൾ, വാഹനങ്ങൾ, വാഹനാപകടങ്ങൾ എന്നിവ ആരംഭിക്കുന്നതിനുമുമ്പ് മറ്റ് സ്വദേശി മൃഗങ്ങളുടെ ലഭ്യതക്കുറവ് മൂലം ഇരയെ പിന്തുടരാൻ ഇതാവശ്യമായിരുന്നെന്ന് അനുമാനിക്കപ്പെടുന്നു.<ref name=ors/> ആഴ്ചയിൽ പല രാത്രികളിലും മണിക്കൂറിൽ ശരാശരി 10 കിലോമീറ്റർ വേഗത കൈവരിക്കാനാകുമെന്ന് പെംബെർട്ടൺ റിപ്പോർട്ടുചെയ്തിട്ടുണ്ട്. അരമണിക്കൂറോളം ഇരിക്കുന്നതിനുമുമ്പ് ഡെവിൾ വളരെ ദൂരം ഓടുന്നു. ഇത് പതിയിരുന്നുള്ള ആക്രമണത്തിന്റെ തെളിവായി വ്യാഖ്യാനിക്കപ്പെടുന്നു.<ref name=ors/> അസുഖം മൂലം ചത്ത കുഴിച്ചിട്ട ഒരു [[കുതിര|കുതിരയുടെ]] മൃതദേഹം കഴിക്കാൻ ഡെവിളുകൾക്ക് കഴിയും. ശരീരഘടനയുടെ ഏറ്റവും മൃദുവായ ഭാഗമായ [[ദഹനവ്യൂഹം|ദഹനവ്യവസ്ഥയെ]] ആദ്യം പറിച്ചെടുക്കുന്നതിലൂടെ ഡെവിളുകൾ പ്രശസ്തമാണ്. ഒപ്പം [[ഇറച്ചി|മാംസം]] കഴിക്കുമ്പോൾ ഉണ്ടാകുന്ന അറയിൽ ഇവ വസിക്കുകയും ചെയ്യാറുണ്ട്.<ref name=of/> ഡെവിളുകൾ ഓരോ ദിവസവും തങ്ങളുടെ ശരീരഭാരത്തിന്റെ ഏകദേശം 15 ശതമാനം വരെ [[ആഹാരം|ഭക്ഷണം]] കഴിക്കുന്നു. ചിലപ്പോൾ അവസരം ലഭിച്ചാൽ 30 മിനിറ്റിനുള്ളിൽ അവയുടെ ശരീരഭാരത്തിന്റെ 40 ശതമാനം വരെ കഴിക്കാനും ഡെവിളിനു സാധിക്കുന്നു.<ref name=Pemberton1993/> ഇത്തരത്തിൽ വലിയ ഒരു തീറ്റയ്ക്കു ശേഷം അവ വളരെ ഭാരം വെയ്ക്കുകയും അലസരായി മാറുകയും ചെയ്യുന്നു. ഈ അവസ്ഥയിൽ ഡെവിളുകൾ സാവധാനം സഞ്ചരിക്കുകയും കിടക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഈ വേളയിൽ ഡെവിളിനെ സമീപിക്കാൻ എളുപ്പമാണ്. ഒരു വേട്ടക്കാരനല്ലെങ്കിൽ കൂടി അത്തരം ഭക്ഷണശീലം മൂലം ഡെവിളിനെ കീഴടക്കാൻ ഒരാൾക്ക് സാധ്യമാകുമെന്ന വിശ്വാസത്തിലേക്ക് ഇത് നയിച്ചു.<ref name=orit/> ആവശ്യമെങ്കിൽ [[അസ്ഥി|എല്ലുകളും]] രോമങ്ങളും അടക്കം വിഴുങ്ങുന്നതിലൂടെ ടാസ്മാനിയൻ ഡെവിളുകൾക്ക് ഒരു ചെറിയ മൃഗത്തിന്റെ ശവത്തിന്റെ എല്ലാ അടയാളങ്ങളും ഇല്ലാതാക്കാൻ കഴിയും.<ref>Owen and Pemberton, pp. 11–15, 20, 36.</ref> ഡെവിളുകൾ ശവം വൃത്തിയാക്കുന്ന വേഗത മൂലം കന്നുകാലികൾക്ക് ദോഷം വരുത്തുന്ന [[പ്രാണി|പ്രാണികളുടെ]] വ്യാപനം തടയാൻ സഹായിക്കുന്നതിലൂടെ ഇവ ടാസ്മാനിയൻ കർഷകരുടെ കൃതജ്ഞത നേടിയിട്ടുണ്ട്.<ref name=o14>Owen and Pemberton, p. 14.</ref> പിന്നീടുള്ള സമയങ്ങളിൽ ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നതിനായി ഡെവിളുകൾ അധികമായി വരുന്ന ആഹാരം അവയുടെ മാളങ്ങളിലേയ്ക്ക് വലിച്ചെറിയുന്നതിലൂടെ ഈ ചത്ത മൃഗങ്ങളിൽ ചിലത് നീക്കംചെയ്യപ്പെടുന്നു.<ref name=of/> ക്രാഡിൽ മൗണ്ടെയ്‌നിലെ പഠനമനുസരിച്ച് ഡെവിളിന്റെ ഭക്ഷണരീതി ആൺ-പെൺ ജീവികൾക്കിടയിൽ ഗണ്യമായി വ്യത്യാസപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ശൈത്യകാലത്ത് ആൺ‌ഡെവിളുകൾ 4:5 എന്ന അനുപാതത്തോടുകൂടിയ ഇടത്തരം [[സസ്തനി|സസ്തനികളെയാണ്]] ഇഷ്ടപ്പെടുന്നത്. എന്നാൽ വേനൽക്കാലത്ത് 7:2 അനുപാതത്തിൽ ഇവ വലിയ ഇരയെ ഇഷ്ടപ്പെടുന്നു. ഈ രണ്ട് വിഭാഗങ്ങളും ഡെവിളിന്റെ ഭക്ഷണത്തിന്റെ 95% ത്തിലധികം വരുന്നു. വലിയ ഇരയെ ലക്ഷ്യമിടാൻ പെൺഡെവിളുകൾക്ക് താല്പര്യം കുറവാണ്. എന്നാൽ ഒരേ സീസണിൽ തന്നെ പക്ഷപാതിത്വവുമുണ്ട്. ശൈത്യകാലത്ത് വലുതും ഇടത്തരവുമായ സസ്തനികൾ 25%, 58% വീതം, 7% ചെറിയ സസ്തനികളും 10% പക്ഷികളും എന്ന രീതിയിലാണ് ഭക്ഷിക്കുന്നത്. വേനൽക്കാലത്ത് ആദ്യത്തെ രണ്ട് വിഭാഗങ്ങൾ യഥാക്രമം 61%, 37% എന്നിങ്ങനെ വ്യത്യാസപ്പെടുന്നു.<ref name=jb98/> ചെറുപ്പമായ ഡെവിളുകൾ ചിലപ്പോൾ മരങ്ങൾ കയറാൻ താല്പര്യപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.<ref>Owen and Pemberton, pp. 49–50.</ref> പ്രായപൂർത്തിയാകാത്തവർ വൃക്ഷങ്ങളിൽ കയറുന്നത് പുഴുക്കളും പക്ഷികളുടെ മുട്ടയും കഴിക്കാനാണ്.<ref name=o69/> ഇത്തരം ഡെവിളുകൾ കൂടുകളിലേക്ക് കയറുന്നതും പക്ഷികളെ പിടിക്കുന്നതും നിരീക്ഷിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.<ref name=jb00/> പ്രതിവർഷം പ്രായപൂർത്തിയായ ഡെവിളുകൾ അവയുടെ ബയോമാസ് ഉപഭോഗത്തിന്റെ 16.2% അർബോറിയൽ ഇനങ്ങളിൽ നിന്നാണ് ലഭിക്കുന്നത്. ഇവയെല്ലാം തന്നെ [[പോസം]] മാംസമാണ്. ഇതിൽ വെറും 1.0% മാത്രം വലിയ [[പക്ഷി|പക്ഷികളാണ്]]. പ്രായപൂർത്തിയായ ഡെവിളുകൾ ഫെബ്രുവരി മുതൽ ജൂലൈ വരെ അവയുടെ ജൈവവസ്തുക്കളുടെ 35.8% അർബോറൽ ജീവികളിൽ നിന്നും നേടുന്നു. 12.2% ചെറിയ പക്ഷികളും 23.2% മൃഗങ്ങളും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ശൈത്യകാലത്ത് പെൺഡെവിളുകൾ 40.0% ആർബോറിയൽ സ്പീഷിസുകളിൽ നിന്നാണ് കഴിക്കുന്നത്. ഇതിൽ 26.7% പോസമിൽ നിന്നും 8.9% വിവിധ പക്ഷികളിൽ നിന്നുമാണ്.<ref name=jb00/> ഈ മൃഗങ്ങളെല്ലാം മരങ്ങളിൽ ആയിരിക്കുമ്പോൾ പിടിക്കപ്പെട്ടില്ല. പെൺഡെവിളുകളിലെ ഈ ഉയർന്ന നിരക്ക് ആൺ ടൈഗർ ക്വോളുകളേക്കാൽ വളരെ കൂടുതലാണ്. ഡെവിളുകൾക്ക് താഴ്ന്ന വൃക്ഷം കയറാനുള്ള കഴിവുള്ളതിനാലാണ് ഇതു സാധിക്കുന്നത്.<ref name=jb00/> [[File:Tasmanian Devils feeding.jpg|right|thumb|മൂന്ന് ടാസ്മാനിയൻ ഡെവിളുകൾ മാംസം ഭക്ഷിക്കുന്നു, ടാസ്മാനിയൻ ഡെവിളിന്റെ ഭക്ഷണം സാമൂഹികമാണ്. കൂടാതെ 2 മുതൽ 5 വരെയുള്ള ഗ്രൂപ്പുകൾ ഇതിൽ സാധാരണമാണ്.|alt=Three Tasmanian devils standing on bark chips huddled with their heads close together.]] ടാസ്മാനിയൻ ഡെവിളുകൾ ഒറ്റയ്ക്ക് വേട്ടയാടുന്നുണ്ടെങ്കിലും,<ref name=DPIWEweb1/> അവയുടെ സാമുദായിക വേട്ടയാടലിന് തെളിവില്ലാത്ത ചില അവകാശവാദങ്ങളുണ്ട്. ഇതിൽ ഒരു ഡെവിൾ ഇരയെ അതിന്റെ [[ആവാസവ്യവസ്ഥ|ആവാസവ്യവസ്ഥയിൽ]] നിന്നും പുറന്തള്ളുന്നു.<ref name=of/> ടാസ്മാനിയൻ ഡെവിളിന്റെ ഒരു സാമൂഹിക സംഭവമാണ് ഭക്ഷണരീതി. ഏകാന്തമായി സഞ്ചരിക്കുന്ന ഡെവിളിന്റെ ഭക്ഷണ സമയത്തുള്ള സംയോജനം ഡെവിളിനെ [[മാംസഭുക്ക്|മാംസഭോജികൾക്കിടയിൽ]] സവിശേഷമാക്കുന്നു.<ref name=o69/> സാമുദായിക ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നതിനായാണ് ഇവ ഭൂരിഭാഗവും ശബ്ദം പുറപ്പെടുവിക്കുന്നത്. അതിൽ 12 എണ്ണം വരെ ഒത്തുചേരുന്നു.<ref name=Pemberton1993/> രണ്ട് മുതൽ അഞ്ച് വരെയുള്ള ഗ്രൂപ്പുകൾ സാധാരണമാണ്.<ref>Owen and Pemberton, p. 71.</ref> ഇവയുടെ ശബ്ദം പലപ്പോഴും കിലോമീറ്റർ അകലെ വരെ കേൾക്കാം. ഭക്ഷണത്തിൽ പങ്കുചേരാനുള്ള സഹപ്രവർത്തകർക്കുള്ള അറിയിപ്പുകളായാണ് ഇതിനെ വ്യാഖ്യാനിച്ചിരിക്കുന്നത്. അതിനാൽ ഭക്ഷണം ചീയുന്നതു മൂലം പാഴാകാതിരിക്കുകയും കൂടുതൽ ഊർജ്ജം ലഭിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.<ref name=of/> ശബ്ദത്തിന്റെ അളവ് ചത്ത ജീവിയുടെ ശരീരവലുപ്പവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.<ref name=of/> ഒരു വ്യവസ്ഥയ്ക്ക് അനുസൃതമായി ഡെവിളുകൾ ഭക്ഷിക്കുന്നു. ചെറിയ ഡെവിളുകൾ സന്ധ്യാസമയത്ത് കൂടുതൽ സജീവമാണ്. അതിനാൽ മുതിർന്നവർക്ക് മുമ്പായി അവർ തങ്ങളുടെ ഉറവിടത്തിൽ എത്തിച്ചേരുന്നു.<ref name=orit>Owen and Pemberton, pp. 70–73.</ref> താരതമ്യേനെ മുതിർന്ന ഒരു മൃഗം അതിനു സംതൃപ്തി അടയുന്നതു വരെ ഭക്ഷിക്കുന്നു. ഇതിനിടയിൽ ഏതെങ്കിലും വെല്ലുവിളികളുണ്ടെങ്കിൽ അതിനോടു പൊരുതുകയും ചെയ്യുന്നു. പരാജയപ്പെട്ട മൃഗങ്ങൾ മുടിയും വാലും നിവർന്ന് മുൾപടർപ്പിനകത്തേക്ക് ഓടുന്നു. ഡെവിളുകൾ അവയെ പിന്തുടർന്ന് പിടിക്കുകയും ഇരയുടെ പിൻഭാഗത്ത് കടിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. മറ്റ് ഡെവിളുകളെ അടിച്ചമർത്തുന്നതിനുപകരം ആവശ്യത്തിന് ഭക്ഷണം ലഭിക്കുന്നുവെന്ന് തോന്നുന്നതിനാൽ ഭക്ഷ്യ സ്രോതസ്സ് കൂടുന്നതിനനുസരിച്ച് തർക്കങ്ങൾ കുറവായിരിക്കും.<ref name=orit/> [[ക്വോൾ|ക്വോളുകൾ]] ഒരു ശവം കഴിക്കുമ്പോൾ ഡെവിളുകൾ അവയെ ഓടിക്കുന്ന പ്രവണത കാണിക്കും.<ref name=jb00/> സ്പോട്ടഡ് ടെയിൽഡ് ക്വോളുകൾക്ക് ഇത് ഗണ്യമായ പ്രശ്നമാണ്. കാരണം അവ താരതമ്യേന വലിയ ഇരകളെ കൊല്ലുകയും ഡെവിളുകൾ വരുന്നതിനുമുമ്പ് ഭക്ഷണം പൂർത്തിയാക്കാൻ സാധിക്കാതെ വരികയും ചെയ്യുന്നു. എന്നാൽ ഇതിനു വിപരീതമായി ഈസ്റ്റേൺ ക്വാളുകൾ വളരെ ചെറിയ ഇരകളെ വേട്ടയാടുന്നു. അതിനാൽ ഡെവിളുകൾ വരുന്നതിനുമുമ്പ് അവ ഭക്ഷണം പൂർത്തിയാക്കുന്നു.<ref name=jb00/> താരതമ്യേന ചെറിയ അംഗങ്ങളുള്ള സ്പോട്ടഡ് ക്വോളുകൾക്ക് ഇത് ഒരു പ്രശ്നമായി കാണുന്നു.<ref name=jb00/> ഡെവിളുകളുടെ ഭക്ഷണരീതികളെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു പഠനത്തിൽ അവയുടെ നിർദ്ദയമായ പ്രവർത്തി ഉൾപ്പെടെ ഇരുപത് ശാരീരിക സവിശേഷതകൾ കണ്ടെത്തി. കൂടാതെ പതിനൊന്ന് വ്യത്യസ്ത ശബ്ദങ്ങളിലൂടെ ഡെവിളുകൾ ഭക്ഷണം കഴിക്കുമ്പോൾ [[ആശയവിനിമയം]] നടത്തുന്നു.<ref name=Pemberton1993/> കായികബലം നടക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും<ref name=Pemberton1993/> സാധാരണഗതിയിൽ [[ശബ്ദം|ശബ്ദവും]] ശാരീരികവുമായ ഭാവത്തിലൂടെയാണ് അവർ ആധിപത്യം സ്ഥാപിക്കുന്നത്.<ref name=dinner>{{cite web |title=Devils at dinner |url=http://www.tassiedevil.com.au/tasdevil.nsf/Tasmaniandevils/EB75209E057BE43BCA2577BA0012D7AB?OpenDocument |publisher=Save the Tasmanian Devil |date=10 December 2010 |accessdate=4 May 2011 |archive-date=2018-03-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180320123807/http://www.tassiedevil.com.au/tasdevil.nsf/Tasmaniandevils/EB75209E057BE43BCA2577BA0012D7AB?OpenDocument |url-status=dead }}</ref> ഡെവിളിന്റെ ശരീരത്തിലെ വെളുത്ത പാടുകൾ അതിന്റെ സഹജീവികൾക്ക് രാത്രി കാഴ്ചയ്ക്ക് കാണാം.<ref name=orit/> രാസ ആംഗ്യങ്ങളും ഉപയോഗിക്കുന്നു.<ref name=orit/> പ്രായപൂർത്തിയായ ആൺഡെവിളുകളാണ് ഏറ്റവും ആക്രമണകാരികൾ.<ref>Guiler (1992), pp. 8–10.</ref> ഇവയുടെ ദേഹത്ത് വടുക്കൾ സാധാരണമാണ്.<ref>Owen and Pemberton, pp. 71–73.</ref> [[സുമോ ഗുസ്തി|സുമോ ഗുസ്തിക്കാരെ]] പോലെ അവയുടെ പിൻ‌കാലുകളിൽ നിൽക്കാനും പരസ്പരം തോളിൽ മുൻ‌കാലുകളും തലകളും ഉപയോഗിച്ച് തള്ളിയിടാനും സാധിക്കുന്നു.<ref name=orit/> വായിലും പല്ലിനു ചുറ്റും കീറിയ മാംസഭാഗങ്ങൾ മിക്കപ്പോഴും നിരീക്ഷിക്കാൻ സാധിക്കും. ഭക്ഷണത്തിനായുള്ള പോരാട്ടത്തിലും ഇങ്ങനെ സംഭവിക്കാം.<ref name=orit/> [[ഡാസ്യുറിഡേ|ഡാസ്യുറിഡുകളിൽ]] [[ദഹനം (ജീവശാസ്ത്രം)|ദഹനം]] വളരെ വേഗതയുള്ളതാണ്. എന്നാൽ ടാസ്മാനിയൻ ഡെവിളിനെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം [[ആഹാരം|ഭക്ഷണം]] ചെറിയ കുടലിലൂടെ കടന്നുപോകാൻ എടുക്കുന്ന ഏതാനും മണിക്കൂറുകൾ മറ്റ് ചില ഡാസ്യൂറിഡകളുമായി താരതമ്യപ്പെടുത്തുമ്പോൾ വളരെ നീണ്ട കാലയളവാണ്.<ref name=t147>Tyndale-Biscoe, p. 147.</ref> വിസർജ്ജനത്തിനായി ഒരേ സ്ഥലങ്ങളിലേക്ക് തന്നെ മടങ്ങാൻ ഡെവിളുകൾ ശ്രമിക്കുന്നതിനാൽ അത്തരം സ്ഥലത്തെ ഒരു ''ഡെവിൾ ലാട്രിൻ'' എന്ന് വിളിക്കുന്നു.<ref name="o25">Owen and Pemberton, p. 25.</ref> ഓവനും പെംബെർട്ടണും വിശ്വസിക്കുന്നത് ടാസ്മാനിയൻ ഡെവിളുകളും തൈലാസീനുകളും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം "വളരെ അടുത്തതും സങ്കീർണ്ണവുമായിരുന്നു" എന്നാണ്. കാരണം അവർ ഇരയെ നേരിട്ടും ഒരുപക്ഷേ അഭയത്തിനും വേണ്ടി പരസ്പരം മത്സരിച്ചു. തൈലാസിനുകൾ ഡെവിളുകളുടെ ഇരയായിരുന്നു. തൈലാസിൻ കൊല്ലപ്പെട്ടതിൽ നിന്ന് ഡെവിളുകൾ ഉയർന്നു. രണ്ട് ഇനങ്ങളും [[ടാസ്മേനിയ|ടാസ്മാനിയയിൽ]] അപെക്സ് വേട്ടക്കാരന്റെ പങ്ക് പങ്കുവെച്ചിട്ടുണ്ടെന്ന് മെന്ന ജോൺസ് അനുമാനിക്കുന്നു.<ref>Owen and Pemberton, pp. 43–47.</ref> [[Wedge-tailed eagle|വെഡ്ജ്-ടെയിൽഡ് കഴുകന്മാർക്ക്]] ഡെവിളുകളോട് സമാനമായ ഭക്ഷണ രീതിയുണ്ട്. അതിനാൽ അവയെ എതിരാളികളായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.<ref>Owen and Pemberton, pp. 43–47.</ref> ക്വോളുകളും ഡെവിളുകളും ടാസ്മാനിയയിൽ നേരിട്ടുള്ള മത്സരത്തിലാണ്. [[ക്വോൾ|ക്വോളുകൾ]] വെറും 100–200 തലമുറകൾക്കുള്ളിൽ നിലവിലെ അവസ്ഥയിലേക്ക് പരിണമിച്ചുവെന്ന് ജോൺസ് വിശ്വസിച്ചു. ഏകദേശം രണ്ട് വർഷക്കാലമാണ് ഡെവിളുമായി അകലം നിർണ്ണയിക്കുന്നത്.<ref>Owen and Pemberton, pp. 60–62.</ref> ടാസ്മാനിയൻ ഡെവിളും ക്വോളുകളും [[സസ്തനി|സസ്തനികൾക്കിടയിലെ]] ശരാശരി പരിണാമനിരക്കിനേക്കാൾ 50 മടങ്ങ് വേഗത്തിൽ പരിണമിച്ചതായി തോന്നുന്നു.<ref>{{cite web|url=http://planetearth.nerc.ac.uk/news/story.aspx?id=1082|title=Mammals evolved at a steady pace|date=2011-10-26|archivedate=2011-12-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111230005839/http://planetearth.nerc.ac.uk/news/story.aspx?id=1082|accessdate=14 May 2016}}</ref> ===പ്രത്യുത്പാദനം=== [[File:Tasmanina Devil development.PNG|thumb|500px|ടാസ്മാനിയൻ ഡെവിളിന്റെ വളർച്ചയിലെ വിവിധ ഘട്ടങ്ങൾ. മാറ്റങ്ങൾ എത്ര സമയമെടുക്കുന്നുവെന്ന് ഡയഗണൽ ലൈനുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു; ഉദാഹരണത്തിന്, ഒരു പിശാചിന് ശരീരത്തിലുടനീളം രോമങ്ങൾ വളരാൻ 90 ദിവസമെടുക്കും.|alt=Black and white diagram indicating various points in a devil's development. Fur is absent until its development from days 50 to 85. The mouth begins round and the lips form from around days 20 to 25. The lips open from around days 80 to 85. They become unattached from their mother at around 100 to 105 days. The east are absent at birth and develop from around days 15 to 18. They are applied to the header until becoming erect from around 72 to 77 days. The eye slits develop around 20 days, and eyelashes between 50 and 55 days. The eyes open between 90 and 100 days.]] ലൈംഗികമായി പക്വതയിലെത്തുമ്പോൾ പെൺ‌കുഞ്ഞുങ്ങൾ‌ പ്രജനനം ആരംഭിക്കുന്നു. സാധാരണയായി രണ്ടാം വയസ്സിലാണ് പ്രജനനം ആരംഭിക്കുന്നത്. ഈ സമയത്ത് അവ വർഷത്തിൽ ഒരിക്കൽ ബീജസങ്കലനത്തിന് തയാറാകുകയും ചൂടിലായിരിക്കുമ്പോൾ ഒന്നിലധികം അണ്ഡങ്ങൾ ഉത്പാദിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.<ref name=Guiler1970/> വസന്തകാലത്തും വേനൽക്കാലത്തിന്റെ തുടക്കത്തിലും ഇരകൾ കൂടുതലായി കാണപ്പെടുന്നതിനാൽ ഡെവിളിന്റെ പ്രത്യുത്പാദന ചക്രം മാർച്ച് അല്ലെങ്കിൽ ഏപ്രിൽ മാസത്തിൽ ആരംഭിക്കുന്നു. അതിനാൽ മുലകുടി നിർത്തുന്ന കാലഘട്ടത്തിന്റെ അവസാനം പുതുതായി പ്രായമായി വരുന്ന ചെറു ഡെവിളുകൾക്ക് കാട്ടിലെ ഭക്ഷണസാധനങ്ങൾ പരമാവധി വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനോട് ഇത് അനുകൂലമാണ്.<ref name=t152>Tyndale-Biscoe, p. 152.</ref> മാർച്ച് മാസത്തിൽ ഇണചേരൽ രാവും പകലും അവയുടെ അഭയസ്ഥാനങ്ങളിൽ നടക്കുന്നു. പ്രജനന കാലഘട്ടത്തിൽ ആൺഡെവിളുകൾ പെൺഡെവിളുകളോട് പൊരുതുന്നു. പെൺഡെവിളുകൾ പ്രബലരായ പുരുഷനുമായി ഇണചേരും.<ref name=DPIWEweb1/><ref name=omate>Owen and Pemberton, pp. 64–66.</ref> 21 ദിവസ കാലയളവിൽ സ്ത്രീകൾക്ക് മൂന്ന് തവണ വരെ അണ്ഡവിസർജ്ജനം നടക്കുന്നു. കൂടാതെ കോപ്പുലേഷന് അഞ്ച് ദിവസമെടുക്കും. എട്ട് ദിവസം ഇണകൾ ഇണചേരലിൽ ഉണ്ടായിരുന്നതിന്റെ ഒരു സംഭവം രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.<ref name=omate/> ആൺ‌ഡെവിളുകൾ ഇണചേരലിനുശേഷം കാവൽ നിന്നില്ലെങ്കിൽ പെൺഡെവിളുകൾ നിരവധി ആൺ‌ഡെവിളുകളുമായി ഇണചേരും. ഒരു സീസണിൽ ആൺ‌ഡെവിളുകളും നിരവധി പെൺഡെവിളുകളുമായി പ്രത്യുൽപാദനം നടത്തുന്നു.<ref name=DPIWEweb1/><ref name=omate/> മികച്ച സന്തതികളെ ഉറപ്പുവരുത്താനുള്ള ശ്രമത്തിൽ പെൺഡെവിളുകൾ പ്രത്യേകമായി കഴിവു തെളിയിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.<ref name=omate/> ഉദാഹരണത്തിന് ചെറിയ ഡെവിളുകളുടെ മുന്നേറ്റത്തെ ചെറുക്കുക.<ref name=draft/> ആൺ‌ഡെവിളുകൾ പലപ്പോഴും തങ്ങളുടെ ഇണകളെ ഗുഹയിൽ തടവിൽ വയ്ക്കുന്നു. അല്ലെങ്കിൽ അവിശ്വാസത്തിൽ ഏർപ്പെടാതിരിക്കാൻ വെള്ളം കുടിക്കാൻ ആവശ്യമെങ്കിൽ അവയെ കൂടെകൂട്ടിക്കൊണ്ടുപോകുന്നു.<ref name=omate/> ആണുങ്ങൾക്ക് അവരുടെ ജീവിതകാലത്ത് 16 സന്തതികൾ വരെ ഉത്പാദിപ്പിക്കാൻ കഴിയും. പെണ്ണുങ്ങൾക്ക് ശരാശരി നാല് ഇണചേരലും 12 സന്താനങ്ങളും ഉണ്ടാകാം.<ref name=omate/> ഒരു ഡെവിളിന് അവയുടെ ജനസംഖ്യയ്ക്ക് വാർഷികാടിസ്ഥാനത്തിൽ ഇരട്ടിയാക്കാനും ഉയർന്ന മരണനിരക്കിൽ നിന്ന് ഈ ഇനത്തെ സംരക്ഷിക്കാനും കഴിയുമെന്ന് ഇത് അർഥമാക്കുന്നു.<ref name=o66>Owen and Pemberton, p. 66.</ref> ഇവയുടെ ഗർഭധാരണ നിരക്ക് താരതമ്യേന ഉയർന്നതാണ്. രണ്ട് വയസുള്ള പെണ്ണുങ്ങളിൽ 80% ഇണചേരൽ കാലഘട്ടത്തിൽ സഞ്ചിയിൽ നവജാതശിശുക്കളുമായി കാണപ്പെട്ടു.<ref name=omate/> ഇണചേരലിനെക്കുറിച്ചുള്ള ഏറ്റവും പുതിയ പഠനങ്ങൾ അനുസരിച്ച് ഫെബ്രുവരി മുതൽ മാർച്ച് വരെയല്ല, അവ ഫെബ്രുവരി മുതൽ ജൂൺ വരെയാണെന്ന് ഉറപ്പിക്കുന്നു.<ref name=fed/> 21 ദിവസം വരെയാണ് ഇവയുടെ [[Gestation|ഗർഭാവസ്ഥ]]. 20-30 വരെ കുഞ്ഞുങ്ങൾ ജനിക്കുന്നു.<ref name=DPIWEweb1/><ref name=omate/> ഓരോന്നിനും ഏകദേശം 0.18–0.24 ഗ്രാം ഭാരം ഉണ്ടായിരിക്കും.<ref name=Fischer2001/> ജനിക്കുമ്പോൾ തന്നെ മുൻകാലുകൾ നന്നായി വികസിച്ചതും നഖങ്ങളുള്ളതുമാണ്. പല മാർസുപിയലുകളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി ഇവയുടെ നഖങ്ങൾ കൊഴിയുന്നവയല്ല. മറ്റ് മിക്ക മാർസുപിയലുകളെ പോലെ മുൻകാലുകൾക്ക് (0.26–0.43 സെ.മീ) പിൻകാലിനേക്കാൾ (0.20–0.28 സെ.മീ) നീളമുണ്ട്. കണ്ണുകളിൽ പാടുകൾ ഉണ്ട്, ശരീരം പിങ്ക് നിറവുമാണ്. ബാഹ്യമായി ചെവികളോ അതിന്റെ തുറക്കലുകളോ ഇല്ല. ബാഹ്യ വൃഷണസഞ്ചി ഉള്ളതിനാൽ ലിംഗഭേദം ജനനസമയത്ത് തന്നെ നിർണ്ണയിക്കാനാകും.<ref name=Guiler1970/> ടാസ്മാനിയൻ ഡെവിളിന്റെ കുഞ്ഞുങ്ങളെ "പപ്സ്",<ref name=DPIWEweb1/> "ജോയിസ്"<ref>{{cite news|title=Save The Tasmanian Devil Newsletter|url=http://www.tassiedevil.com.au/tasdevil.nsf/downloads/D595436FECB69A66CA2576ED0083D3F6/$file/Devilnews_March_2010.pdf|accessdate=2 October 2010|newspaper=Save The Tasmanian Devil Newsletter|date=March 2010|archive-date=2011-02-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20110217184611/http://www.tassiedevil.com.au/tasdevil.nsf/downloads/D595436FECB69A66CA2576ED0083D3F6/$file/Devilnews_March_2010.pdf|url-status=dead}}</ref> അല്ലെങ്കിൽ "ഇംപ്സ്"<ref>{{cite web|title=Life Cycle of the Tasmanian Devil|url=http://www.tassiedevil.com.au/tasdevil.nsf/file/DD87BEF28EFEF6C3CA2576D20004BB2C/$file/STDP_Life%20Cycle%20Poster_A3.pdf|publisher=Save The Tasmanian Devil Program|accessdate=2 October 2010|archive-date=2011-02-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20110217174526/http://www.tassiedevil.com.au/tasdevil.nsf/file/DD87BEF28EFEF6C3CA2576D20004BB2C/$file/STDP_Life%20Cycle%20Poster_A3.pdf|url-status=dead}}</ref> എന്ന് വിളിക്കുന്നു. കുഞ്ഞുങ്ങൾ ജനിക്കുമ്പോൾ യോനിയിൽ നിന്ന് മ്യൂക്കസിന്റെ ഒഴുക്കിലൂടെ സഞ്ചിയിലേക്ക് നീങ്ങുമ്പോൾ അവ തമ്മിലുള്ള മത്സരം കഠിനമാണ്. സഞ്ചിക്കുള്ളിൽ പ്രവേശിച്ചാൽ അവ ഓരോന്നും അടുത്ത 100 ദിവസത്തേക്ക് ഒരു മുലക്കണ്ണിൽ ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. പെൺ ടാസ്മാനിയൻ ഡെവിളിന്റെ സഞ്ചി [[വൂംബാറ്റ്|വൊംബാറ്റിനെ]]പ്പോലെ പുറകിലേക്കാണ് തുറക്കുന്നത്. അതിനാൽ പെൺഡെവിളിന് സഞ്ചിയിൽ ഇടപഴകുവാൻ ശാരീരികമായി ബുദ്ധിമുട്ടാണ്. ജനനസമയത്ത് വളരെയധികം കുഞ്ഞുങ്ങൾ ഉണ്ടെങ്കിലും ഡെവിളിന് നാല് മുലക്കണ്ണുകൾ മാത്രമേയുള്ളൂ. അതിനാൽ നാലിൽ കൂടുതൽ കുഞ്ഞുങ്ങൾ ഒരിക്കലും സഞ്ചിയിൽ പ്രവേശിക്കുന്നില്ല. ഒരു പെൺഡെവിളിന് പ്രായമാകുമ്പോൾ അതിന്റെ കുഞ്ഞുങ്ങൾ ചെറുതായിത്തീരും. കുഞ്ഞുങ്ങൾ മുലക്കണ്ണുമായി സമ്പർക്കം പുലർത്തിക്കഴിഞ്ഞാൽ അത് വികാസം പ്രാപിക്കുന്നു. അതിന്റെ ഫലമായി അമിതവണ്ണമുള്ള മുലക്കണ്ണിൽ നവജാതശിശു മുറുകെ പിടിക്കുകയും സഞ്ചിയിൽ നിന്ന് വീഴാതിരിക്കാൻ അവസരം ലഭിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.<ref name=DPIWEweb1/><ref name=omate/> ശരാശരി നോക്കിയാൽ പെൺഡെവിളുകളാണ് കൂടുതലും അതിജീവിക്കുന്നത്.<ref name=Guiler1970/> കുഞ്ഞുങ്ങളിൽ 60% വരെ പക്വത പ്രാപിക്കുന്നില്ല.<ref name=o69>Owen and Pemberton, p. 69.</ref> കൂട്ടിൽ വളർത്തപ്പെട്ട ഡെവിളുകൾക്ക് മറ്റു പാലുകൾ പലപ്പോഴും നൽകുന്നു. അനാഥരായ കുഞ്ഞുങ്ങൾക്കൊ രോഗികളായ ഡെവിളിൽ ജനിച്ച കുഞ്ഞുങ്ങൾക്കോ വേണ്ടിയാണ് ഇത്തരത്തിൽ പാൽ നൽകുന്നത്. മറ്റ് മാർസുപിയലുകളുമായി താരതമ്യപ്പെടുത്തുമ്പോൾ ഡെവിളിന്റെ പാലിന്റെ ഘടനയെക്കുറിച്ച് വളരെക്കുറച്ച് വിവരങ്ങൾ മാത്രമേ ലഭിച്ചിട്ടുള്ളു<Ref name = Chuang2013 /> സഞ്ചിക്കുള്ളിൽ കഴിയുന്ന ഡെവിളുകൾ വേഗത്തിൽ വളർച്ച പ്രാപിക്കുന്നു. രണ്ടാമത്തെ ആഴ്ചയിൽ മൂക്കിന്റെ മുകൾഭാഗത്തുള്ള ഭാഗം വ്യതിരിക്തവും കനത്തതുമായി മാറുന്നു.<ref name=Guiler1970/> 15 ദിവസം കൊണ്ട് ചെവിയുടെ ബാഹ്യ ഭാഗങ്ങൾ ദൃശ്യമാകുന്നു. എങ്കിലും ഡെവിളിന് 10 ആഴ്ച പ്രായമാകുന്നതുവരെ ചെവികൾ തുറക്കില്ല. 1 സെന്റിമീറ്റർ നീളമുള്ള ചെവി 40 ദിവസത്തിനുശേഷം കറുത്തതായി തുടങ്ങുന്നു. ചെവി നിവർന്നുനിൽക്കുമ്പോഴേക്കും ഇത് 1.2 മുതൽ 1.6 സെന്റിമീറ്റർ വരെ നീളം വെയ്ക്കുന്നു. കൺപോളകൾ 16 ദിവസത്തിലും മീശകൾ 17 ദിവസത്തിലും ചുണ്ടുകൾ 20 ദിവസത്തിലും പ്രകടമാകുന്നു.<ref name=Guiler1970/> എട്ട് ആഴ്ചകൾക്കുശേഷം ഡെവിളുകൾ ശബ്ദമുണ്ടാക്കൻ തുടങ്ങുന്നു. ഏകദേശം 10–11 ആഴ്ചകൾക്ക് ശേഷം ഇവ ചുണ്ടുകൾ തുറക്കുന്നു.<ref name=Guiler1970/> കൺപോളകളുടെ രൂപമുണ്ടെങ്കിലും കണ്ണുകൾ മൂന്നുമാസത്തേക്ക് തുറക്കില്ല. എങ്കിലും കൺപീലികൾ 50 ദിവസത്തിനുള്ളിൽ തന്നെ രൂപം കൊള്ളുന്നു.<ref name=Guiler1970/> ചെറിയ ഡെവിളുകൾക്ക് ഈ സമയം വരെ ശരീരം പിങ്ക് നിറമായിരിക്കും. 49 ദിവസത്തിനുള്ളിൽ രോമങ്ങൾ വളരാൻ തുടങ്ങുകയും 90 ദിവസത്തിനുള്ളിൽ ശരീരം മുഴുവൻ ഒരു ആവരണം ഉണ്ടാകുകയും ചെയ്യുന്നു. രോമങ്ങൾ വളരുന്ന പ്രക്രിയ മൂക്കിൽ നിന്ന് ആരംഭിച്ച് ശരീരത്തിലൂടെ വാലറ്റത്തേക്ക് പോകുന്നു. രോമവളർച്ച ആരംഭിക്കുന്നതിന് തൊട്ടുമുമ്പ് നഗ്നമായ ഡെവിളിന്റെ ചർമ്മത്തിന്റെ നിറം ഇരുണ്ടതായിരിക്കും. ഒപ്പം വാൽ ഭാഗം കറുപ്പ് അല്ലെങ്കിൽ ഇരുണ്ട ചാരനിറമാവുകയും ചെയ്യും.<ref name=Guiler1970/> [[File:Young tasmanian devils.jpg|right|മൂന്ന് ചെറിയ ഡെവിളുകൾ സൂര്യപ്രകാശത്തിൽ|thumb|alt=A view from directly above three devils lying with bodies almost touching, on dry leaves, dirt and rocks, under bright sunshine.]] രോമവളർച്ചയ്ക്കു തൊട്ടുപിന്നാലെ അവയുടെ കണ്ണുകൾ തുറക്കുകയും 100 ദിവസത്തിനുള്ളിൽ വായ കൊണ്ട് മുലക്കണ്ണിൽ പിടിക്കാൻ കഴിയുകയും ചെയ്യും.<ref name=Guiler1970/> ജനിച്ച് 105 ദിവസത്തിനുശേഷം കുഞ്ഞുങ്ങൾ സഞ്ചിയിൽ നിന്ന് പുറത്തുപോകുന്നു. മാതാപിതാക്കളുമായി വളരെ സാമ്യമുള്ള ഇവയ്ക്ക് 200 ഗ്രാം ഭാരം കാണുകയും ചെയ്യുന്നു.<ref name=Guiler1970/> സഞ്ചിയിൽ നിന്നും പുറത്താക്കപ്പെട്ടതിനുശേഷവും കുഞ്ഞുങ്ങൾ മൂന്നുമാസം കൂടി ഗുഹയിൽ തന്നെ തുടരുന്നു. ഒക്ടോബർ മുതൽ ഡിസംബർ വരെ ഗുഹയിൽ കഴിയുന്ന കുഞ്ഞുങ്ങൾ ജനുവരിയോടെ സ്വതന്ത്രമാകുന്നു. സഞ്ചിയിലെ ഈ പരിവർത്തന ഘട്ടത്തിൽ ചെറുപ്പക്കാരായ ഡെവിളുകൾ പൊതുവെ മുതിർന്നവരെ അനുഗമിക്കുന്നതിനാൽ വേട്ടയാടലിൽ നിന്ന് താരതമ്യേന സുരക്ഷിതരായിരിക്കുന്നു. അമ്മ വേട്ടയാടുമ്പോൾ അവർക്ക് ഒരു സുരക്ഷിതകേന്ദ്രത്തിൽ താമസിക്കാനോ ഒപ്പം വരാനോ കഴിയും. പലപ്പോഴും അമ്മയുടെ പുറകിലായി കുഞ്ഞുങ്ങൾ സവാരി ചെയ്യുന്നു. ഈ സമയത്തും അവർ പാൽ കുടിക്കുന്നത് തുടരുന്നു. വർഷത്തിൽ ഏകദേശം ആറാഴ്ചയൊഴികെ പെൺഡെവിളുകൾ തങ്ങളുടെ കുഞ്ഞുങ്ങളെ വളർത്തുന്നു.<ref name=Guiler1970/><ref>Guiler (1992), pp. 16–22.</ref> പ്ലാസന്റൽ സസ്തനികളുടെ പാലിനേക്കാൾ ഉയർന്ന അളവിൽ ഇരുമ്പ് ഇതിൽ അടങ്ങിയിട്ടുണ്ട്.<ref name=draft/> ഗൈലറുടെ 1970 ലെ പഠനപ്രകാരം തങ്ങളുടെ സന്തതികളെ സഞ്ചിയിൽ വളർത്തുന്നതിനിടയിൽ ഒരു പെൺഡെവിളും ചത്തിട്ടില്ല. സഞ്ചിയിൽ നിന്ന് പുറത്തുപോയ ശേഷം അവയ്ക്ക് ആറുമാസം പ്രായമാകുന്നതുവരെ കുഞ്ഞുങ്ങൾ ഒരു മാസം 0.5 കിലോഗ്രാം വരെ വളരും.<ref name=Guiler1970/> മിക്ക കുഞ്ഞുങ്ങളും മുലകുടി മാറി അതിജീവിക്കുമെങ്കിലും,<ref name=fed/> മൂന്നിലൊന്നും പക്വത പ്രാപിക്കുന്നില്ലെന്ന് ഗൈലർ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു.<ref name=o69/> വേനൽക്കാലത്ത് കുഞ്ഞുങ്ങൾ അടക്കം ഡെവിളുകളുടെ എണ്ണം കൂടുതൽ ആയതിനാൽ പ്രായപൂർത്തിയായവയുടെ എണ്ണം വളരെക്കൂടുതൽ ആണെന്നു കാഴ്ചയിൽ പ്രതീതി ഉളവാക്കുന്നു.<ref name=o69/> അനാഥരും കൂട്ടിൽ വളർന്നവരുമായ ഡെവിളുകളെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു പഠനത്തിൽ സ്ഥിരമായി മാറിയ ഈ അന്തരീക്ഷത്തിൽ ഡെവിളുകൾ മറ്റുള്ളവയേക്കാൾ നന്നായി രക്ഷപ്പെട്ടുവെന്ന് കണ്ടെത്തി.<ref name=Sinn2014/> [[Embryonic diapause|എമ്പ്രിയോണിക്]] ഡയാപോസ് ഇവയിൽ സംഭവിക്കുന്നില്ല.<ref name=Guiler1970/> ബന്ധനത്തിലാക്കിയ ഡെവിളുകളിൽ തുടർച്ചയായ [[consecutive hermaphroditism|ഹെർമാഫ്രോഡിറ്റിസം]] (ലൈംഗിക മാറ്റം) സംഭവിച്ചതായി ഗൈലർ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു. പെംബെർട്ടണും മൂനിയും 2004-ൽ ഒരു വൃഷണവും പ്രവർത്തനരഹിതമായ സഞ്ചിയുമുള്ള ഒരു ഡെവിളിന്റെ കാര്യം രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. <ref name=o54>Owen and Pemberton, p. 54.</ref> [[Devil facial tumour disease|ഡെവിൾ ഫേഷ്യൽ ട്യൂമർ രോഗമുള്ള]] (ഡിഎഫ്ടിഡി) പ്രദേശങ്ങളിലെ പെൺഡെവിളുകളിൽ ഇപ്പോൾ ഒരു വയസ്സുള്ളപ്പോൾ തന്നെ പ്രജനനം ആരംഭിക്കുന്നു.<ref name=Jones2008/> ഈ രോഗം പ്രത്യുൽപാദന കാലത്തെ കൃത്യമായി നിർവചിക്കാൻ സാധിക്കാത്ത അവസ്ഥലേക്ക് നയിച്ചു. അതിനാൽ ജനനം വർഷം മുഴുവനും വ്യാപിക്കുന്നു.<ref name=o66/> ഡിഎഫ്ടിഡി ഉള്ള അമ്മമാർക്ക് ജനിക്കുന്ന കുട്ടികളിൽ ആൺഡെവിളുകളേക്കാൾ കൂടുതൽ പെൺഡെവിളുകൾ ജനിക്കുന്നു.<ref name=draft/> സേവ് ദ ടാസ്മാനിയൻ ഡെവിൾ പ്രോഗ്രാം [[Zoo and Aquarium Association|സൂ ആൻഡ് അക്വേറിയം അസോസിയേഷൻ]], [[Taronga Conservation Society|ടാരോംഗ കൺസർവേഷൻ സൊസൈറ്റി]], [[University of Sydney|സിഡ്നി യൂണിവേഴ്സിറ്റി]] എന്നിവ തമ്മിലുള്ള സംയുക്ത പരിപാടിയിൽ പെൺഡെവിളുകൾക്കായി സ്ലോ-റിലീസ് [[hormonal contraceptive|ഹോർമോൺ ഗർഭനിരോധന]] ഇംപ്ലാന്റ് വികസിപ്പിക്കുകയും പരീക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഈ വന്യജീവി ഗർഭനിരോധന പരിപാടിയുടെ പ്രധാന ഉദ്ദേശം സ്വതന്ത്രമായി ഇണചേരൽ വഴി ഡെവിളുകളെ അവരുടെ വന്യമായ പെരുമാറ്റം തുടരാൻ സഹായിക്കുകയെന്നതാണ്. എന്നാൽ ചില പെൺഡെവിളുകൾ അടുത്ത തലമുറയ്ക്ക് വളരെയധികം സംഭാവന നൽകാതെ വരുന്നതിലൂടെ അത് ദീർഘകാല ജനിതക പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കും പുരുഷ ഡെവിളുകളുടെ ഗർഭനിരോധന പരീക്ഷണങ്ങൾ മറ്റ് പുരുഷ സസ്തനികളെ അപേക്ഷിച്ച് ടെസ്റ്റോസ്റ്റിറോൺ കുറയുന്നതിനുപകരം അവയുടെ ടെസ്റ്റോസ്റ്റിറോൺ വർദ്ധിച്ചതായി കാണിച്ചു. ആദ്യകാല പഠനങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത് പെൺ‌ ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗം വിജയകരമായിരുന്നു എന്നാണ്.<ref>{{cite web|title=Tasmanian Devil Contraception Trial shows Early Promise|url=http://www.tassiedevil.com.au/tasdevil.nsf/news/04A135977CC966B2CA257DA20008A604|website=Save the Tasmanian Devil|accessdate=6 January 2015|date=2 December 2014|archive-date=2016-11-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20161114001513/http://www.tassiedevil.com.au/tasdevil.nsf/news/04A135977CC966B2CA257DA20008A604|url-status=dead}}</ref> ==പരിപാലന സ്ഥിതി== [[File:Didelphis cynocephala and Didelphis ursina, 1808.jpg|right|thumb|ടാസ്മാനിയൻ ഡെവിളും ഒരു [[thylacine|തൈലാസിനും]] ഉൾപ്പെടുന്ന 1808-ലെ [[George Prideaux Robert Harris|ജോർജ്ജ് ഹാരിസ്]] വരച്ച ചിത്രം|alt=A black and white drawing of a devil, which is in the upper half of the picture, facing right, and a thylacine in the lower half, facing left. Both are shown in profile and depicted on a matting of grass or other vegetation.]] [[Pleistocene|പ്ലീസ്റ്റോസീൻ]] കാലഘട്ടത്തിൽ [[ഓസ്ട്രേലിയ|ഓസ്‌ട്രേലിയയിലുടനീളം]] വ്യാപകമായിരുന്ന ടാസ്മാനിയൻ ഡെവിൾ 3,000 വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് മധ്യ-[[ഹോളോസീൻ]] കാലഘട്ടത്തിൽ മൂന്ന് കൂട്ടങ്ങളിലേക്ക് ഒതുങ്ങി. റോക്ക് ആർട്ടുകളും [[ഡാർവിൻ, നോർത്തേൺ ടെറിട്ടറി|ഡാർവിനടുത്തുള്ള]] ഒരൊറ്റ [[ജീവാശ്മം|ഫോസിലും]] വടക്കൻ മേഖലയിൽ ഉണ്ടായിരുന്ന കൂട്ടത്തിലേക്ക് വിരൽ ചൂണ്ടുന്നു. തെക്കുകിഴക്കൻ മേഖലയിലെ അവശിഷ്ടങ്ങൾ മുറെ നദിയുടെ പ്രധാന ഭാഗത്തു നിന്നും കിഴക്കോട്ട് [[വിക്ടോറിയ (ഓസ്ട്രേലിയ)|വിക്ടോറിയയിലെ]] [[Port Phillip|പോർട്ട് ഫിലിപ്പിന്]] സമീപമുള്ള തെക്കുകിഴക്കൻ പ്രദേശം വരെയുള്ള സംഖ്യയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. വടക്കൻ വിക്ടോറിയ, [[ന്യൂ സൗത്ത് വെയ്ൽസ്|ന്യൂ സൗത്ത് വെയിൽസ്]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നാണ് ഈ എണ്ണം ചുരുങ്ങിയത്. ഹോളോസീനിലെ [[സമുദ്രനിരപ്പ്]] ഉയരുന്ന പ്രതിഭാസം [[ടാസ്മേനിയ|ടാസ്മാനിയയിലെ]] അവയുടെ എണ്ണത്തിൽ കുറവു വരുത്തി. മൂന്നാമത്തെ സംഖ്യ [[വെസ്റ്റേൺ ഓസ്ട്രേലിയ|വെസ്റ്റേൺ ഓസ്ട്രേലിയയിലെ]] തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് നിന്നുള്ളവയായിരുന്നു. ഈ അവസാന സ്ഥലത്തു നിന്നുള്ള [[ജീവാശ്മം|ഫോസിൽ]] തെളിവുകൾ വിവാദമായിട്ടുണ്ട്.<ref name=Brown2006/> പല തദ്ദേശീയ മൃഗങ്ങളേയും പോലെതന്നെ പുരാതന ഡെവിളുകളും അവരുടെ സമകാലീന പിൻഗാമികളേക്കാൾ വലിപ്പമുള്ളതായിരുന്നു.<ref>Owen and Pemberton, p. 63.</ref> 1972-ൽ [[Mike Archer (paleontologist)|മൈക്ക് ആർച്ചറും]] അലക്സ് ബെയ്‌ൻസും [[വെസ്റ്റേൺ ഓസ്ട്രേലിയ|വെസ്റ്റേൺ ഓസ്‌ട്രേലിയയിലെ]] [[അഗസ്റ്റ, പടിഞ്ഞാറൻ ഓസ്ട്രേലിയ|അഗസ്റ്റയ്ക്കടുത്തുള്ള]] ഒരു മലഞ്ചെരിവിന്റെ ചുവട്ടിൽ ഒരു ഡെവിളിന്റെ പല്ല് കണ്ടെത്തി. അതിന് 430±160 വയസ്സ് വരെ പഴക്കമുള്ളതായി കണ്ടെത്തുകയും വ്യാപകമായി പ്രചരിപ്പിക്കുകയും ഉദ്ധരിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു.<ref name=ArcherBaynes72/> ഓസ്ട്രേലിയൻ പുരാവസ്തു ഗവേഷകനായ ഒലിവർ ബ്രൗൺ ഇക്കാര്യത്തിൽ തർക്കമുന്നയിച്ചു. പല്ലിന്റെ ഉത്ഭവത്തെക്കുറിച്ചുള്ള അവരുടെ അനിശ്ചിതത്വം അതിന്റെ പ്രായത്തിൽ സംശയം ജനിപ്പിക്കുന്നു. പ്രത്യേകിച്ചും മറ്റ് അവശിഷ്ടങ്ങൾ ഏകദേശം 3,000 വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പുള്ളതാണെന്നതും എതിർപ്പിനു കാരണമായി.<ref name=Brown2006/> പ്രധാന ഭൂപ്രദേശത്ത് നിന്ന് ഡെവിളുകൾ അപ്രത്യക്ഷമായതിന്റെ കാരണം വ്യക്തമല്ല. എന്നാൽ അവയുടെ എണ്ണത്തിലെ ഇടിവ് തദ്ദേശീയ ഓസ്‌ട്രേലിയക്കാരുടെയും [[ഡിങ്കോ|ഡിംഗോകളുടെയും]] പ്രധാന ഭൂപ്രദേശങ്ങളിലുടനീളമുള്ള വിപുലീകരണവുമായി പൊരുത്തപ്പെടുന്നതായി സംശയിക്കുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, ഇവയെ ആളുകൾ നേരിട്ട് വേട്ടയാടുന്നുണ്ടോ, ഡിംഗോകളുമായുള്ള മത്സരം, വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന മനുഷ്യ ജനസംഖ്യയിൽ വരുത്തിയ മാറ്റങ്ങൾ എന്നിവയോ അല്ലെങ്കിൽ ഇവ മൂന്നിന്റെയും സംയോജനം ആണോ എന്നതും അജ്ഞാതമാണ്. 3000 വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് ഭൂഖണ്ഡത്തിലുടനീളമുള്ള എല്ലാ [[ആവാസവ്യവസ്ഥ|ആവാസവ്യവസ്ഥകളും]] അവ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. ഏകദേശം 3000 വർഷമായി ഡെവിളുകൾ പ്രധാന ഭൂപ്രദേശത്ത് [[ഡിങ്കോ|ഡിങ്കോകളുമായി]] സഹവസിച്ചിരുന്നു.<ref name=Johnson2003/> [[ഹോളോസീൻ]] കാലഘട്ടത്തിൽ [[El Niño-Southern Oscillation|എൽ നിനോ-സതേൺ ഓസിലേഷൻ]] (ENSO) ശക്തമായി വളർന്നുവെന്നും, ഹ്രസ്വകാല ആയുസ്സുള്ള ചത്ത മൃഗമാംസം ഭക്ഷിക്കുന്ന മൃഗമെന്ന നിലയിൽ ഡെവിൾ ഇതിനോട് വളരെ ലോലമായി പ്രതികരിക്കുക ആയിരുന്നുവെന്നും ബ്രൗൺ അഭിപ്രായപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.<ref name=Brown2006/> ഡിംഗോ രഹിത ടാസ്മാനിയയിൽ,<ref name=o40/> യൂറോപ്യന്മാർ വരുമ്പോൾ മാംസഭോജികളായ മാർസുപിയലുകൾ ഇപ്പോഴും സജീവമായിരുന്നു. യൂറോപ്യന്മാരുടെ വരവിനുശേഷം തൈലാസിനെ ഉന്മൂലനം ചെയ്തതിനെപ്പറ്റി എല്ലാവർക്കും അറിയാം.<ref>Owen and Pemberton, p. 43.</ref> എന്നാൽ ടാസ്മാനിയൻ ഡെവിളിനും ഇത് ഭീഷണിയായിരുന്നു.<ref name=PWS/> തൈലാസിനുകൾ ഡെവിളുകളെ ഇരയാക്കി, തൈലാസിനിന്റെ ചെറുപ്പത്തിലെ ഡെവിളുകൾ അവയെയും ഇരയാക്കി. തന്മൂലം ഡെവിളുകൾ തൈലാസിന്റെ വംശനാശം വേഗത്തിലാക്കിയിരിക്കാം.<ref name=o44/> തൈലാസിനുകൾ ഉള്ളപ്പോൾ തന്നെ ഡെവിളുകളെ വേട്ടയാടുന്നതിന് പുറമെ അത് അതിജീവനത്തിനായി ഡെവിളിനെ സമ്മർദ്ദത്തിലാക്കിയിരിക്കാം. [[ആഹാരം|ഭക്ഷണവും]] നിലനില്പും അവയെ സമ്മർദ്ദത്തിലാക്കിയിരിക്കാം. ഇരു മൃഗങ്ങളും [[ഗുഹ|ഗുഹകളും]] മാളങ്ങളും തേടി.<ref name=o44>Owen and Pemberton, p. 44.</ref> തൈലാസിൻ ഉപേക്ഷിച്ച മാളങ്ങൾ സ്വന്തമാക്കാൻ ഡെവിളുകൾ കൂടുതൽ മുൻ‌തൂക്കവും ആധിപത്യവും നേടിയിരിക്കാമെന്ന് അനുമാനിക്കപ്പെടുന്നു.<ref name=o129/> അമ്മമാർ തങ്ങളുടെ കുഞ്ഞുങ്ങളെ വളർത്തുന്ന ഇടങ്ങളുടെ [[ആവാസവ്യവസ്ഥ]] തടസ്സപ്പെടുത്തുന്നതിലൂടെ മരണനിരക്ക് വർദ്ധിക്കുന്നു.<ref>Owen and Pemberton, pp. 75–76.</ref> [[ക്യാൻസർ|ക്യാൻസറാണ്]] സാധാരണയായി ഡെവിളുകളുടെ നേരത്തെയുള്ള മരണകാരണം.<ref>Owen and Pemberton, p. 171.</ref> 2008-ൽ ടാസ്മാനിയൻ ഡെവിളുകളിൽ ഉയർന്ന അളവിൽ അർബുദ സാധ്യതയുള്ള ഫ്ലെയിം റിട്ടാർഡന്റ് രാസവസ്തുക്കൾ കണ്ടെത്തി. ടാസ്മാനിയൻ സർക്കാർ ഉത്തരവിട്ട പരിശോധനകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ 16 ഡെവിളുകളിൽ നിന്ന് കൊഴുപ്പ് കലകളിൽ കണ്ടെത്തിയ രാസവസ്തുക്കളെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രാഥമിക ഫലത്തിൽ ഉയർന്ന അളവിലുള്ള [[hexabromobiphenyl |ഹെക്സാബ്രോമോബിഫെനൈൽ]] (ബിബി 153), മിതമായി ഉയർന്ന അളവിൽ [[decabromodiphenyl ether|ഡെകബ്രോമോഡിഫെനൈൽ ഈതർ]] (ബിഡിഇ 209) എന്നിവ കണ്ടെത്തി.<ref>{{cite news|last=Denholm |first=M. |url=http://www.news.com.au/story/0,23599,23087523-421,00.html |title=Cancer agents found in Tasmanian devils |publisher=News Limited |date=22 January 2008 |accessdate=30 September 2010 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090413035950/http://www.news.com.au/story/0%2C23599%2C23087523-421%2C00.html |archivedate=13 April 2009 }}</ref> സേവ് ദ ടാസ്മാനിയൻ ഡെവിൾ പ്രോഗ്രാമിന്റെ ഔദ്യോഗിക ധനസമാഹരണ സ്ഥാപനമാണ് സേവ് ദി ടാസ്മാനിയൻ ഡെവിൾ അപ്പീൽ. കാടുകളിൽ ടാസ്‌മാനിയൻ ഡെവിളിന്റെ നിലനിൽപ്പ് ഉറപ്പാക്കുക എന്നതാണ് ഈ പദ്ധതിയുടെ മുൻഗണന. 1999 മുതൽ ഈ രംഗത്ത് പിടിച്ച എല്ലാ ഡെവിളുകൾക്കും ചെവിയുടെ [[biopsies|ബയോപ്സി]] എടുത്തിട്ടുണ്ട്. [[ഡി.എൻ.എ|ഡിഎൻ‌എയുടെ]] സാമ്പിളുകൾക്കായാണ് ഇത്തരത്തിൽ ബയോപ്സി എടുക്കുന്നത്. 2010 സെപ്റ്റംബർ വരെ ഈ ശേഖരത്തിൽ 5,642 സാമ്പിളുകൾ ഉണ്ട്.<ref name="STTDNSept10"/> ===എണ്ണത്തിലുള്ള കുറവ്=== 1909-ലും 1950-ലും ഡെവിളുകളുടെ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ എണ്ണം രേഖപ്പെടുത്തി. [[സാംക്രമികരോഗവിജ്ഞാനീയം|പകർച്ചവ്യാധി]] രോഗങ്ങൾ മൂലമാണിത് സംഭവിച്ചത്.<ref name=Guiler1983/> 1850-കളിൽ ഇത് ഡെവിളിനെ ദുർലഭമാക്കുകയും ചെയ്തു.<ref name=Bradshaw2005/> ഇവയുടെ ജനസംഖ്യയുടെ വലുപ്പം കണക്കാക്കുന്നത് ബുദ്ധിമുട്ടാണ്.<ref name="distimpactdftd"/> 1990-കളുടെ മധ്യത്തിൽ ഇവയുടെ എണ്ണം 130,000–150,000 എന്ന് കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.<ref name=fed/> എന്നാൽ ഇത് അമിതമായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരിക്കാം.<ref name="distimpactdftd"/> ടാസ്മാനിയൻ ഡെവിളിന്റെ ജനസംഖ്യ 2008-ൽ ടാസ്മാനിയയിലെ [[Department of Primary Industries and Water|ഡിപ്പാർട്മെന്റ് ഓഫ് പ്രൈമറി ഇൻഡസ്ട്രീസ് ആന്റ് വാട്ടർ]] 10,000 മുതൽ 100,000 വരെയായി കണക്കാക്കുന്നു. 20,000 മുതൽ 50,000 വരെ മുതിർന്ന ഡെവിളുകൾ ഉണ്ടാകാൻ സാധ്യതയുണ്ട്.<ref name=DPIWEweb1/> 1990-കളുടെ പകുതി മുതൽ ഡെവിളിന്റെ എണ്ണത്തിൽ 80% ത്തിലധികം കുറവുണ്ടായതായും 2008-ലെ കണക്കനുസരിച്ച് 10,000–15,000 പേർ മാത്രമേ കാട്ടിൽ അവശേഷിക്കുന്നുള്ളൂ എന്നും വിദഗ്ദ്ധർ കണക്കാക്കുന്നു.<ref>{{cite web|last=Connellan|first=I|title=Tasmanian devils: Devil coast|url=http://www.australiangeographic.com.au/journal/tasmanian-devils-devil-coast.htm|work=Australian Geographic|accessdate=22 August 2010|date=October–December 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20100830032310/http://www.australiangeographic.com.au/journal/tasmanian-devils-devil-coast.htm|archive-date=30 August 2010|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref> ''[[Threatened Species Protection Act 1995|ടാസ്മാനിയൻ ത്രെട്ടൻഡഡ് സ്പീഷീസ് പ്രൊട്ടക്ഷൻ ആക്ട് 1995]]'' പ്രകാരം 2005-ൽ ഡെവിളിനെ ദുർബല ഇനം എന്ന പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തി.<ref>{{cite web|publisher=Department of the Environment and Heritage|date=July 2006|url=http://www.environment.gov.au/system/files/resources/45200a21-6135-4464-a5f6-1f9ac5ab9e7b/files/tasmanian-devil-policy.pdf|title=EPBC Policy Statement 3.6 – Tasmanian Devil (Sarcophilus harrisii)|accessdate=3 September 2015}}</ref> 2006-ൽ ''[[Environment Protection and Biodiversity Conservation Act 1999|എൻവയണ്മെന്റ് പ്രൊട്ടക്ഷൻ ആന്റ് ബയോഡൈവേഴ്സിറ്റി കൺസർവേഷൻ ആക്ട് 1999]]''<ref name=fed/> പ്രകാരം ഇവയെ ഇടക്കാലത്ത് വംശനാശ ഭീഷണിയിലാണ് എന്ന് കണക്കാക്കി തരം തിരിച്ചു.<ref name=vul>{{cite web|title=Advice to the Minister for the Environment, Heritage and the Arts from the Threatened Species Scientific Committee (the Committee) on Amendment to the list of Threatened Species under the Environment Protection and Biodiversity Conservation Act 1999 (EPBC Act) Sarcophilus harrisii (Tasmanian Devil) Listing Advice|author=Beeton, Robert J. S.|publisher=Threatened Species Scientific Committee|url=http://www.environment.gov.au/biodiversity/threatened/species/pubs/299-listing-advice.pdf|accessdate=23 October 2010|year=2009}}</ref> [[ഐ.യു.സി.എൻ. ചുവന്ന പട്ടിക|ഐ‌യു‌സി‌എൻ]] 1996-ൽ ടാസ്മാനിയൻ ഡെവിളിനെ താഴ്ന്ന അപകടസാധ്യതയുള്ള വിഭാഗത്തിൽ ഉൾപ്പെടൂത്തിയിരുന്നു. എന്നാൽ 2009-ൽ അതിനെ വംശനാശഭീഷണിയുള്ള ഇനങ്ങളുടെ ഒപ്പമാക്കി.<ref name=iucntd/> വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ടാസ്മാനിയയിലെ [[Savage River National Park|സാവേജ് റിവർ നാഷണൽ പാർക്ക്]] പോലുള്ള ഉചിതമായ വന്യജീവി കേന്ദ്രങ്ങൾ അവയുടെ നിലനിൽപ്പിന് പ്രതീക്ഷ നൽകുന്നു. ===കശാപ്പ്=== ആദ്യത്തെ യൂറോപ്യൻ ടാസ്മാനിയൻ കുടിയേറ്റക്കാർ ടാസ്മാനിയൻ ഡെവിളിനെ കശാപ്പ് ചെയ്ത് ഭക്ഷിച്ചു. അതിനു കിടാവിന്റെ പോലെ രുചിയാണെന്ന് അവർ വിശേഷിപ്പിച്ചു.<ref name=Harris>{{cite book|author=Harris, G. P.|year=1807|chapter=Description of two species of Didelphis for Van Diemen's Land|title=Transactions of the Linnean Society of London|volume=IX}}</ref> ദുർബലമായ ആടുകളെ തിന്നുന്ന ഡെവിളുകളുടെ രീതി കാരണം അവ കന്നുകാലികളെ വേട്ടയാടുകയും കൊല്ലുകയും ചെയ്യുമെന്ന് അക്കാലത്ത് വിശ്വസിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. അതിനാൽ ഗ്രാമങ്ങളിൽ നിന്ന് ഡെവിളിനെ ഉൽമൂലനം ചെയ്യാനുള്ള ദൗത്യം 1830-ൽ തന്നെ ആരംഭിച്ചു.<ref name=o9>Owen and Pemberton, p. 9.</ref> എന്നിരുന്നാലും കന്നുകാലികളുടെ നാശത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ കാരണം മോശം ഭൂവിനിയോഗ നയങ്ങളും കാട്ടുനായ്ക്കളുമാണെന്ന് ഗൈലറുടെ ഗവേഷണം വാദിച്ചു.<ref name=o9/> ഇപ്പോൾ കോഴികൾ ഡെവിൾ ഇല്ലാത്ത പ്രദേശങ്ങളിൽ [[quoll|ക്വോളുകളാൽ]] കൊല്ലപ്പെടുന്നത് തുടരുന്നു. മുൻകാലങ്ങളിൽ രോമങ്ങൾക്കായുള്ള വേട്ടയാടലിൽ വാലബികളും ഒരു വലിയ ബിസിനസായിരുന്നു. 1923-ൽ 9,00,000 മൃഗങ്ങളെ വേട്ടയാടിയിരുന്നു. രോമവ്യവസായത്തിന് വലിയ ഭീഷണിയാണെന്ന് കരുതിയിരുന്ന ഡെവിളുകളുടെ വേട്ടയാടൽ തുടരുന്നതിന്റെ ഫലമായി ഡെവിളുകളെ നീക്കം ചെയ്യാൻ ആരംഭിച്ചു. സംശയാസ്‌പദമായ മൃഗങ്ങളെ വേട്ടയാടുന്നതിൽ വിദഗ്ധർ കൂടുതൽ സമർത്ഥരാണെങ്കിലും അവർ ഡെവിളുകളെയും വേട്ടയാടി.<ref>Owen and Pemberton, p. 19.</ref> അടുത്ത ഒരു നൂറ്റാണ്ടിനുള്ളിൽ കെണിയിലും വിഷത്തിലും പെടുത്തി<ref>Owen and Pemberton, pp. 19, 26–27.</ref> ഡെവിളിനെ വംശനാശത്തിന്റെ വക്കിലെത്തിച്ചു.<ref name=PWS>{{cite web|url=http://www.parks.tas.gov.au/index.aspx?base=387|title=Tasmanian Devil, Sarcophilus harrisii|publisher=Parks & Wildlife Service Tasmania|accessdate=26 September 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20110206221530/http://www.parks.tas.gov.au/index.aspx?base=387|archive-date=6 February 2011|url-status=dead}}</ref> 1936-ലെ അവസാന തൈലാസിനിന്റെ അന്ത്യത്തോടെ<ref>Paddle, p. 195.</ref> ടാസ്മാനിയൻ ഡെവിളിനെ 1941 ജൂണിൽ നിയമപ്രകാരം സംരക്ഷിക്കുകയും അവയുടെ അംഗസംഖ്യ പതുക്കെ വീണ്ടെടുക്കുകയും ചെയ്തു.<ref name=PWS/> 1950-കളിൽ കന്നുകാലികൾക്ക് നാശനഷ്ടമുണ്ടായതായി പരാതി ഉയർന്നതിനെത്തുടർന്ന് ഡെവിളുകളെ പിടികൂടാനുള്ള ചില അനുമതികൾ ലഭിച്ചു. 1966-ൽ [[വിഷം]] കൊടുക്കുന്നതിനുള്ള അനുമതി നൽകി.<ref name=o99>Owen and Pemberton, p. 99.</ref> ഈ സമയത്ത് [[വാസസ്ഥലം|പരിസ്ഥിതി]] പ്രവർത്തകരും കൂടുതൽ തുറന്നുപറച്ചിലോടെ മുന്നോട്ടു വന്നു. പ്രത്യേകിച്ചും ശാസ്ത്രീയ പഠനങ്ങൾ പുതിയ വിവരങ്ങൾ നൽകിയതിനാൽ കന്നുകാലികൾക്ക് ഡെവിളുകളുടെ ഭീഷണി വളരെയധികമെന്നത് അതിശയോക്തിപരമായിരുന്നു.<ref>Owen and Pemberton, pp. 101–109.</ref> അംഗവർധനവിന് ശേഷം 1970-കളുടെ തുടക്കത്തിൽ എണ്ണം ഉയർന്നതായി വിലയിരുത്തിയെങ്കിലും 1975-ൽ അവ കുറവാണെന്ന് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടു. ഇവയുടെ എണ്ണക്കൂടുതലും അതിന്റെ ഫലമായി ഭക്ഷണ ദൗർലഭ്യം ഉണ്ടായതും ഇതിനു കാരണമാകാം.<ref name=o118119>Owen and Pemberton, pp. 118–119.</ref> ഡെവിളുകളുടെ അംഗസംഖ്യാ വർദ്ധനവും കന്നുകാലികളുടെ നാശനഷ്ടവും സംബന്ധിച്ച മറ്റൊരു റിപ്പോർട്ട് 1987-ൽ പുറത്തു വന്നു.<ref>Owen and Pemberton, pp. 120–121.</ref> അടുത്ത വർഷം മൃഗങ്ങളെ കൊല്ലുന്നതും മനുഷ്യരെ ബാധിക്കുന്നതുമായ പരാന്നഭോജിയായ ''[[Trichinella spiralis|ട്രിച്ചിനെല്ല സ്പൈറാലിസ്]]'' ഡെവിളുകളിൽ കണ്ടെത്തി. 30% ഡെവിളുകളിൽ ഇതുണ്ടെന്ന് ശാസ്ത്രജ്ഞർ പൊതുജനങ്ങൾക്ക് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകിയത് ചെറിയ പരിഭ്രാന്തി പരത്തി.<ref>Owen and Pemberton, pp. 127–129.</ref> കൊലപ്പെടുത്താനുള്ള അനുമതി 1990-കളിൽ അവസാനിപ്പിച്ചു. എങ്കിലും നിയമവിരുദ്ധമായ കൊലപാതകം പ്രാദേശികമായി തീവ്രമാണെങ്കിലും പരിമിതമായ അളവിൽ ഇന്നും തുടരുന്നു. ഇത് ഡെവിളിന്റെ നിലനിൽപ്പിന് കാര്യമായ പ്രശ്നമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നില്ല.<ref name=vul/> 1990-കളുടെ മധ്യത്തിൽ പ്രതിവർഷം പതിനായിരത്തോളം ഡെവിളുകൾ കൊല്ലപ്പെട്ടു.<ref name=draft/> ഡി.എഫ്.ടി.ഡി. ബാധിച്ച ഡെവിളുകളെ ഒഴിവാക്കുന്നതിനായി ഒരു പ്രത്യേക പദ്ധതി നടന്നിട്ടുണ്ട്. എങ്കിലും ഇത് രോഗത്തിന്റെ പുരോഗതിയുടെ തോത് കുറയ്ക്കുകയോ അല്ലെങ്കിൽ ചാകുന്ന മൃഗങ്ങളുടെ എണ്ണം കുറയ്ക്കുകയോ ചെയ്യുന്നില്ല.<ref name=LachishMcCallum/> ഡി.എഫ്.ടി.ഡി. ബാധിച്ച ഡെവിളുകളെ കൊല്ലുന്നത് ജീവിവർഗങ്ങളുടെ നിലനിൽപ്പിന് സഹായകമാകുമോ എന്നറിയാൻ ഒരു മാതൃക പരീക്ഷിച്ചു. കൊല്ലുന്നത് ഉചിതമായ മാർഗ്ഗമല്ലെന്ന് അതിനാൽ കണ്ടെത്തി.<ref name=BeetonMcCallum/> ===റോഡിലെ മരണനിരക്ക്=== [[File:Tasmanian Devil roadsign.jpg|right|thumb|ടാസ്മാനിയയിലെ ഒരു റോഡ് ചിഹ്നം, ആ റോഡിനടുത്തുള്ള ടാസ്മാനിയൻ ഡെവിൾസിന്റെ സാന്നിധ്യത്തെക്കുറിച്ച് ഡ്രൈവർമാരെ അറിയിക്കുന്നു.|alt=A square-shaped metal tilted at 45 degrees on a metal post. The sign is painted yellow with a picture of a black devil in profile. It is at the side of a straight road cutting through wooded forest and two vehicles can be seen.]] പൊതുവേ എണ്ണത്തിൽ കുറവുള്ള ടാസ്മാനിയൻ [[സസ്തനി|സസ്തനികളുടെ]] പ്രാദേശിക അംഗസംഖ്യയ്ക്ക് മോട്ടോർ വാഹനങ്ങൾ ഒരു ഭീഷണിയാണ്.<ref name=r1/><ref name=r2/> 2010-ലെ ഒരു പഠനത്തിൽ ഡെവിളുകൾ പ്രത്യേകിച്ച് അപകടസാധ്യതയുള്ളവയാണെന്ന് കണ്ടെത്തുകയുണ്ടായി. ഒൻപത് ഇനങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള, പ്രത്യേകിച്ച് സമാന വലുപ്പത്തിലുള്ള [[മാർസൂപ്പേലിയ|മാർസുപിയലുകളിൽ]] നടന്ന പഠനത്തിൽ ഡ്രൈവർമാർക്ക് ഡെവിളുകളെ കണ്ടെത്താനും ഒഴിവാക്കാനും കൂടുതൽ ബുദ്ധിമുട്ടാണെന്ന് വ്യക്തമായി. അപകടം ഒഴിവാക്കാൻ ഗ്രാമീണ മേഖലയിലെ നിലവിലെ വേഗപരിധിയുടെ പകുതിയോളം വേഗത്തിൽ വേണം വാഹനമോടിക്കുവാൻ.<ref name=r1/> ഉയർന്ന [[പ്രകാശം|വെളിച്ചത്തിൽ]] ഡെവിളുകളുടെ കാര്യത്തിൽ ഡ്രൈവർക്ക് ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ കാഴ്ചാപരിധി എന്ന അവസ്ഥ ഉണ്ട്. അതു മറ്റു മൃഗങ്ങളുടെ ശരാശരിയേക്കാൾ 40% അടുത്താണ്. ഡെവിളിനെ ഒഴിവാക്കാൻ വാഹനം ഓടിക്കുന്നയാൾക്ക് 20% വേഗത കുറയ്‌ക്കേണ്ടതുണ്ട്. കുറഞ്ഞ വെളിച്ചത്തിൽ കാഴ്ചാപരിധിയുടെ കാര്യത്തിൽ ഏഴാമത്തെ മോശം ജീവിയാണ് ഡെവിൾ. ഇത് ശരാശരിയേക്കാൾ 16% താഴെയാണ്. 1990-കളിൽ [[ടാസ്മേനിയ|ടാസ്മാനിയയിലെ]] ഒരു ദേശീയ ഉദ്യാനത്തിൽ പ്രാദേശിക ഡെവിളുകളെക്കുറിച്ച് നടത്തിയ ഒരു പഠനത്തിൽ ഇതുവരെ മൺറോഡുകൾ നവീകരിക്കുകയും ബിറ്റുമെൻ ഉപയോഗിച്ച് വികസിപ്പിക്കുകയും വീതികൂട്ടുകയും ചെയ്തതിന് ശേഷം ഡെവിളിന്റെ അംഗസംഖ്യ പകുതിയോളം കുറഞ്ഞതായി രേഖപ്പെടുത്തി. അതേസമയം പുതിയ റോഡിലൂടെ വാഹനങ്ങൾ മൂലമുണ്ടായ മരണങ്ങളിൽ വലിയ വർധനയുണ്ടായി.<ref name=r2/> റോഡിൽ മുദ്രയിട്ട ഭാഗത്താണ് കൂടുതൽ അപകടങ്ങൾ സംഭവിച്ചത്. വേഗതയിലുണ്ടായ വർദ്ധനവാണ് ഇതിന് കാരണമെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു.<ref name=r2/> ഇളം മണ്ണിനുപകരം വന്ന ഇരുണ്ട ബിറ്റുമിൻ നിറത്തിൽ മൃഗങ്ങളെ കാണാൻ ബുദ്ധിമുട്ടാണെന്നും അനുമാനിക്കപ്പെട്ടു.<ref name=r2/> ഭക്ഷണത്തിനും റോഡിലൂടെയുള്ള യാത്രയ്ക്കുമായി പലപ്പോഴും ശ്രമിക്കുന്നതിനാൽ ഡെവിളും ക്വോളും അപകടകാര്യത്തിൽ വളരെ ദുർബലമാണ്. പ്രശ്‌നപരിഹാരത്തിനായി വാഹനവേഗത കുറയ്ക്കുന്നതിനുള്ള നടപടികൾ, ഡെവിളുകൾക്ക് ബദൽ യാത്രാമാർഗങ്ങൾ വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്ന മനുഷ്യനിർമ്മിത പാതകൾ, വിദ്യാഭ്യാസ കാമ്പെയ്‌നുകൾ, ലൈറ്റ് റിഫ്ലക്ടറുകൾ സ്ഥാപിക്കൽ എന്നിവ നടപ്പാക്കി. തന്മൂലം വാഹനാപകടങ്ങളിൽ കുറവുണ്ടായതായി കണക്കാക്കുന്നു.<ref name=r2/> മറ്റ് വാഹനാപകടങ്ങളിൽ കൊല്ലപ്പെട്ട ശരീരം ഭക്ഷിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്ന ഡെവിളുകൾ‌ പലപ്പോഴും അപകടത്തിന് ഇരയായിട്ടുണ്ട്. ചത്ത മൃഗങ്ങളെ റോഡിൽ നിന്ന് നീക്കം ചെയ്യുന്നതിനായി ശാസ്ത്രജ്ഞനായ മെന്ന ജോൺസും ഒരു കൂട്ടം സംരക്ഷണ സന്നദ്ധപ്രവർത്തകരും നടത്തിയ പ്രവർത്തനത്തിന്റെ ഫലമായി ഡെവിളിന്റെ റോഡ് സഞ്ചാരത്തിൽ ഗണ്യമായ കുറവുണ്ടായി.<ref name=o14/> 2001-2004 കാലയളവിൽ പ്രതിവർഷം 3,392 എണ്ണം അഥവാ അംഗസംഖ്യയുടെ 3.8 മുതൽ 5.7% വരെ ഡെവിളുകൾ വാഹനം ഇടിച്ച് കൊല്ലപ്പെട്ടെന്ന് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.<ref name=vul/> 2009-ൽ സേവ് ദ ടാസ്മാനിയൻ ഡെവിൾ ഗ്രൂപ്പ് "റോഡ്കിൽ പ്രോജക്റ്റ്" ആരംഭിച്ചു. ഇതിലൂടെ റോഡിൽ കൊല്ലപ്പെട്ട ഡെവിളുകളുടെ ദൃശ്യങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യാൻ പൊതുജനങ്ങളെ അനുവദിച്ചു.<ref>{{cite web |title=Roadkill Project |publisher=Save the Tasmanian Devil |url=http://www.tassiedevil.com.au/tasdevil.nsf/Roadkill-Project/1A27B0F89FF95EF8CA2576D20077F70B |accessdate=10 December 2015 |archive-date=2018-03-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180318093646/http://www.tassiedevil.com.au/tasdevil.nsf/Roadkill-Project/1A27B0F89FF95EF8CA2576D20077F70B |url-status=dead }}</ref> 2015 സെപ്റ്റംബർ 25-ന് രോഗപ്രതിരോധശേഷിയുള്ള 20 ഡെവിളുകളെ മൈക്രോചിപ്പ് ഘടിപ്പിച്ച് [[Narawntapu National Park|നരവന്താപു നാഷണൽ പാർക്കിൽ]] വിട്ടയച്ചു. ഒക്ടോബർ 5 ഓടെ കാറുകൾ തട്ടി. ഡി‌എഫ്‌ടിഡിക്ക് ശേഷം ടാസ്മാനിയൻ ഡെവിൾ നേരിടുന്ന ഏറ്റവും വലിയ ഭീഷണിയാണ് വാഹനാപകടമെന്ന് ''സേവ് ദ ടാസ്മാനിയൻ ഡെവിളിന്റെ'' നേതാവ് സമന്ത ഫോക്സ് വിശേഷിപ്പിച്ചു.<ref>{{cite web |url=http://www.tassiedevil.com.au/tasdevil.nsf/news/367C04BF953C460BCA257ED50002D816 |title=Devil deaths spark renewed plea for drivers to slow down |date=5 October 2015 |publisher=Save the Tasmanian Devil |accessdate=10 December 2015 |archive-date=2017-06-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170630054955/http://www.tassiedevil.com.au/tasdevil.nsf/news/367C04BF953C460BCA257ED50002D816 |url-status=dead }}</ref> വാഹനങ്ങൾ അടുക്കുമ്പോൾ ശബ്ദവും ഫ്ലാഷ് ലൈറ്റുകളും ഉണ്ടാക്കുന്ന നിരവധി സൗരോർജ്ജ പവർ അലാറങ്ങൾ പരീക്ഷിച്ച് മൃഗങ്ങൾക്ക് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നു. ഇതിന്റെ പരീക്ഷണം 18 മാസത്തോളം നീണ്ടുനിന്നു. മൂന്നിൽ രണ്ട് മരണം ഇതിലൂടെ കുറയ്ക്കാൻ സാധിച്ചു.<ref>{{cite web|url=http://www.sbs.com.au/news/article/2016/05/11/drivers-pose-significant-threat-endangered-tasmanian-devil|title=Drivers pose 'significant' threat to endangered Tasmanian devil|date=|work=News|accessdate=14 May 2016}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.abc.net.au/news/2015-12-09/alarm-system-to-reduce-tasmanian-devil-roadkill-shows-promise/7013558|title='Virtual fence' shows promise in reducing road toll of Tasmanian devils|date=9 December 2015|work=ABC News|accessdate=14 May 2016}}</ref> ===ഡെവിൾ ഫേഷ്യൽ ട്യൂമർ ഡിസീസ്=== [[File:Tasmanian Devil Facial Tumour Disease.png|thumb|[[Devil facial tumour disease|ഡെവിൾ ഫേഷ്യൽ ട്യൂമർ രോഗം]], ഇത് വായിലും പുറത്തും മുഴകൾ രൂപപ്പെടാൻ കാരണമാകുന്നു. തന്മൂലം ഭക്ഷണം കഴിക്കാൻ സാധിക്കാതെ വരികയും ഒടുവിൽ പട്ടിണി മൂലം മരണത്തിലേക്ക് നയിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു]] 1996-ൽ വടക്കുകിഴക്കൻ ടാസ്മാനിയയിലെ മൗണ്ട് വില്യം എന്ന സ്ഥലത്ത് ആദ്യമായി കണ്ടെത്തിയ [[Devil facial tumour disease|ഡെവിൾ ഫേഷ്യൽ ട്യൂമർ ഡിസീസ്]] (ഡി.എഫ്.ടി.ഡി) ടാസ്മാനിയയിലെ കാട്ടു ഡെവിളുകളെ നശിപ്പിച്ചു. ഇതിന്റെ ആഘാതം 20% മുതൽ 80% വരെ ഡെവിൾ അംഗസംഖ്യയിൽ കുറവിനു കാരണമായി. സംസ്ഥാനത്തിന്റെ 65 ശതമാനത്തിലധികം പ്രദേശത്തെ ഇതു ബാധിച്ചു. സംസ്ഥാനത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറൻ തീരപ്രദേശവും വടക്ക്-പടിഞ്ഞാറുമാണ് ഡെവിൾ ട്യൂമർ ബാധിക്കാത്ത പ്രദേശങ്ങൾ.<ref name=Deakin2012/><ref name=DFTDUpdateJune20005>{{cite web|publisher=Department of Primary Industries, Parks, Water and Environment |date=June 2005 |url=http://www.dpiwe.tas.gov.au/inter.nsf/Attachments/LBUN-6D73V5/$FILE/Tas_devil_update_June2005.pdf |title=Devil Facial Tumour Disease Update |accessdate=30 September 2010 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080907075720/http://www.dpiwe.tas.gov.au/inter.nsf/Attachments/LBUN-6D73V5/%24FILE/Tas_devil_update_June2005.pdf |archivedate=7 September 2008 }}</ref><ref name=DPIWEDMS2005>{{cite web|publisher=Department of Primary Industries, Parks, Water and Environment |date=February 2005 |url=http://www.dpiwe.tas.gov.au/inter.nsf/Attachments/LBUN-6996MH/$FILE/DFTD_DMS_Feb05a.pdf |title=Tasmanian Devil Facial Tumour Disease (DFTD) Disease Management Strategy |accessdate=30 September 2010 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080907075712/http://www.dpiwe.tas.gov.au/inter.nsf/Attachments/LBUN-6996MH/%24FILE/DFTD_DMS_Feb05a.pdf |archivedate=7 September 2008 }}</ref> അസുഖം ബാധിച്ച ഡെവിളുകൾ മാസങ്ങൾക്കുള്ളിൽ മരണപ്പെടുന്നു.<ref name=DPIWEweb3>{{cite web|publisher=Department of Primary Industries, Parks, Water and Environment |url=http://www.dpiwe.tas.gov.au/inter.nsf/WebPages/LBUN-5QF86G?open |title=Devil Facial Tumour Disease |accessdate=30 September 2010 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20050921014142/http://www.dpiwe.tas.gov.au/inter.nsf/WebPages/LBUN-5QF86G?open |archivedate=21 September 2005 }}</ref> [[transmissible cancer|പകരുന്ന അർബുദത്തിന്റെ]] ഒരു ഉദാഹരണമാണ് ഈ രോഗം. ഇത് പകർച്ചവ്യാധിയാണെന്നും ഒരു മൃഗത്തിൽ നിന്ന് മറ്റൊന്നിലേക്ക് കൈമാറുന്നുവെന്നും ഇതിലൂടെ അർത്ഥമാക്കുന്നു.<ref name=shea>{{cite news|author=Shea, N.|title=Wildlife: Devils in danger|work=National Geographic|date=November 2006}}</ref> കൂടുതൽ കടിയേറ്റ സ്വഭാവത്തിൽ ഏർപ്പെടുന്ന പ്രബലരായ ഡെവിളുകൾ ഈ രോഗത്തിന് കൂടുതൽ ഇരയാകുന്നു.<ref>{{cite journal |last1=Wells |first1=Konstans |last2=Hamede |first2=Rodrigo |last3=Kerlin |first3=Douglas |last4=Storfer |first4=Andrew |last5=Hohenlohe |first5=Paul |last6=Jones |first6=Menna |last7=McCallum |first7=Hamish |title=Infection of the fittest: devil facial tumour disease has greatest effect on individuals with highest reproductive output |journal=Ecology Letters |date=2017 |volume=20 |issue=6 |pages=770–778 |doi=10.1111/ele.12776 |pmid=28489304 |pmc=6759051 |url=https://cronfa.swan.ac.uk/Record/cronfa45075 |archive-date=2020-06-25 |access-date=2020-06-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200625151452/https://cronfa.swan.ac.uk/Record/cronfa45075 |url-status=dead }}</ref> ടിഷ്യു ഗ്രാഫ്റ്റ് എന്നും ഇത് വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. രോഗശമനം കുറവായതിനാൽ ശാസ്ത്രജ്ഞർ രോഗികളായ മൃഗങ്ങളെ നീക്കം ചെയ്യുകയും വന്യമൃഗങ്ങൾ ചാകുകയാണെങ്കിൽ ആരോഗ്യകരമായ ഡെവിളുകളെ ഇതിലൂടെ പ്രതിരോധിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.<ref name="Siddle 16221–16226">{{Cite journal|last=Siddle|first=Hannah V.|last2=Kreiss|first2=Alexandre|last3=Eldridge|first3=Mark D. B.|last4=Noonan|first4=Erin|last5=Clarke|first5=Candice J.|last6=Pyecroft|first6=Stephen|last7=Woods|first7=Gregory M.|last8=Belov|first8=Katherine|date=2007-10-09|title=Transmission of a fatal clonal tumor by biting occurs due to depleted MHC diversity in a threatened carnivorous marsupial|journal=Proceedings of the National Academy of Sciences|language=en|volume=104|issue=41|pages=16221–16226|doi=10.1073/pnas.0704580104|issn=0027-8424|pmc=1999395|pmid=17911263}}</ref> ടാസ്മാനിയൻ ഡെവിളുകൾക്ക് വളരെ കുറഞ്ഞ അളവിലുള്ള ജനിതക വൈവിധ്യവും മാംസഭോജികളായ സസ്തനികൾക്കിടയിൽ സവിശേഷമായ ഒരു ക്രോമസോം പരിവർത്തനവും ഉള്ളതിനാൽ അവയ്ക്ക് പകർച്ചവ്യാധികൾക്കുള്ള സാധ്യത കൂടുതലാണ്.<ref>{{cite news|url=http://newswise.com/articles/view/546018/|title=Project to Save Endangered Tasmanian Devil|work=Newswise|date=3 November 2008|accessdate=28 November 2010}}</ref> ടാസ്മാനിയൻ ഡെവിളിന്റെ പ്രധാന ഹിസ്റ്റോകമ്പാറ്റിബിലിറ്റി കോംപ്ലക്സ് അഥവാ എംഎച്ച്സി, കാൻസറിന്റെ പ്രവർത്തനരീതിയിൽ പ്രധാനമാണ്. രോഗങ്ങളെ ചെറുക്കുന്നതിനുള്ള രോഗപ്രതിരോധവ്യവസ്ഥയിലെ അവിഭാജ്യ പ്രോട്ടീനുകളാണ് എം‌എച്ച്‌സി തന്മാത്രകൾ. സാധാരണ സാഹചര്യങ്ങളിൽ ട്യൂമർ ഗ്രാഫ്റ്റ് ഈ എം‌എച്ച്‌സി പ്രോട്ടീനുകൾ തിരിച്ചറിയുകയും രോഗപ്രതിരോധ പ്രതികരണത്തിന് പ്രേരിപ്പിക്കുകയും വേണം. എന്നിരുന്നാലും ഈ എം‌എച്ച്‌സിയുടെ വൈവിധ്യത്തിന്റെ അഭാവം കാരണം ഈ തന്മാത്രകൾക്ക് ട്യൂമർ പുറമേ നിന്നാണെന്ന് തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയില്ല. ഡെവിളിന്റെ സ്വന്തം രോഗപ്രതിരോധ ശേഷിയെ ഭീഷണിപ്പെടുത്താതെ ഒരു മേഖലയാകെ ഈ രോഗം പടരാൻ ഇത് കാരണമാകുന്നു. കഴിഞ്ഞ ദശകങ്ങളിൽ സംഭവിച്ച ടാസ്മാനിയൻ ഡെവിളുകളുടെ എണ്ണത്തിലെ ഏറ്റക്കുറച്ചിലുകൾ ഇതു മൂലമാണ്. ജീവികളുടെ എണ്ണം വളരെ കുറഞ്ഞ സംഖ്യയായി മാറുമ്പോൾ ജനിതക വ്യതിയാനം കുറയുകയും അതിന്റെ ഫലമായി എം‌എച്ച്‌സി തന്മാത്രകൾ ഉണ്ടാകുകയും ചെയ്യും.<ref name="Siddle 16221–16226"/> രോഗവ്യാപനം കണ്ടെത്തുന്നതിനും രോഗം വ്യാപിക്കുന്നതിലെ മാറ്റങ്ങൾ തിരിച്ചറിയുന്നതിനുമായി വനത്തിലെ ടാസ്മാനിയൻ ഡെവിളിന്റെ അംഗസംഖ്യ നിരീക്ഷിക്കുന്നു. അവയുടെ വാസമേഖലകളിൽ രോഗത്തിന്റെ സാന്നിധ്യം പരിശോധിക്കുന്നതിനും രോഗബാധിത മൃഗങ്ങളുടെ എണ്ണം നിർണ്ണയിക്കുന്നതിനും ഒരു നിർദ്ദിഷ്ട പ്രദേശത്ത് ഡെവിളുകളെ തടവിലാക്കുന്നു. കാലക്രമേണ രോഗം പടരുന്നതിന്റെ നിരീക്ഷണത്തിനായി അതേ പ്രദേശം തുടരേ സന്ദർശിക്കുന്നു. ഒരു പ്രദേശത്തെ ഹ്രസ്വകാല രോഗഫലങ്ങൾ കഠിനമാകുമെന്ന് ഇതുവരെ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഈ ഉദ്ദേശം നിലനിൽക്കുന്നുണ്ടോ അല്ലെങ്കിൽ അംഗസംഖ്യ വീണ്ടെടുക്കാൻ കഴിയുമോ എന്ന് വിലയിരുത്തുന്നതിന് ഇവിടങ്ങളിൽ ദീർഘകാല നിരീക്ഷണം അനിവാര്യമാണ്.<ref name=DPIWEDMS2005/> രോഗബാധിതരായ ഡെവിളുകളെ പിടിച്ച് നീക്കം ചെയ്യുന്നതിലൂടെ നിരീക്ഷകർ രോഗത്തിന്റെ അടിച്ചമർത്തലിന്റെ ഫലപ്രാപ്തി പരിശോധിക്കുന്നു. രോഗബാധിതരായ ഡെവിളുകളെ കാട്ടുമൃഗങ്ങളിൽ നിന്ന് നീക്കം ചെയ്യുന്നത് രോഗം വ്യാപനം ശമിപ്പിക്കുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നത്. ചെറുപ്രായം കഴിയുമ്പോൾ കൂടുതൽ ഡെവിളുകളെ അതിജീവിക്കാനും പ്രജനനത്തിനും അനുവദിക്കുന്നു.<ref name=DPIWEDMS2005/> 2011-ൽ നാഷണൽ അക്കാദമി ഓഫ് സയൻസസിന്റെ പ്രവർത്തനത്തിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ഗവേഷണ ഫലത്തിൽ സംരക്ഷണ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കായി ജനിതക വൈവിധ്യമാർന്ന കുഞ്ഞുങ്ങളെ തിരഞ്ഞെടുക്കാൻ നിർദ്ദേശിക്കുന്നു.<ref name=Miller2011/> 2011-ൽ ടാസ്മാനിയൻ ഡെവിളിനെ സംരക്ഷിക്കാൻ 11 മില്യൺ ഡോളർ ചിലവാകുമെന്ന് കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.<ref>{{cite news|url=http://www.smh.com.au/environment/animals/survival-of-the-cheapest-20110810-1imox.html|work=The Sydney Morning Herald|date=11 August 2011|title=Survival of the cheapest}}</ref> [[University of Tasmania|ടാസ്മാനിയ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിലെ]] [[Menzies Institute for Medical Research|മെൻസീസ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഫോർ മെഡിക്കൽ റിസർച്ചിലെ]] പ്രൊഫസർ ഗ്രെഗ് വുഡ്സ് നടത്തിയ ഗവേഷണം ആരോഗ്യമുള്ള ഡെവിളുകളിൽ രോഗപ്രതിരോധ ശേഷി വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിന് ചത്ത ഡെവിൾ ഫേഷ്യൽ ട്യൂമർ ഡിസീസ് സെല്ലുകൾ ഉപയോഗിച്ച് ഒരു വാക്സിൻ വികസിപ്പിച്ചെടുക്കുന്നതിനുള്ള പരീക്ഷണങ്ങൾ നടത്തിയിട്ടുണ്ട്. വൈൽഡ് ഡെവിൾ റിക്കവറി പ്രോഗ്രാമിന് കീഴിലുള്ള മെൻസീസ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഫോർ മെഡിക്കൽ റിസർച്ചും [[Save the Tasmanian Devil Program|സേവ് ദി ടാസ്മാനിയൻ ഡെവിൾ പ്രോഗ്രാമും]] തമ്മിലുള്ള സഹകരണ പദ്ധതിയായാണ് വാക്‌സിന്റെ പരീക്ഷണം നടത്തുന്നത്. കൂടാതെ ഡെവിളിന്റെ ദീർഘകാല നിലനിൽപ്പ് ഉറപ്പാക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു ഉപകരണമായി രോഗപ്രതിരോധ സംവിധാനം പരീക്ഷിക്കുകയെന്നതാണ് ലക്ഷ്യം.<ref>{{cite news|url=http://www.tassiedevil.com.au/tasdevil.nsf/news/AF31ACD37279099DCA257DF7001EF257|title=Save the Tasmanian Devil Program moves closer to immunized devil trial|date=25 February 2015|accessdate=14 April 2015|archive-date=2017-06-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20170630062737/http://www.tassiedevil.com.au/tasdevil.nsf/news/AF31ACD37279099DCA257DF7001EF257|url-status=dead}}</ref> രോഗം ബാധിച്ച ടാസ്‌മാനിയൻ ഡെവിളുകളെ ശാസ്ത്രജ്ഞർ ആദ്യമായി വിജയകരമായി ചികിത്സിച്ചതായി 2017 മാർച്ചിൽ റിപ്പോർട്ടുചെയ്‌തു. രോഗബാധിതരായ ഡെവിളുകളിലേക്ക് തത്സമയ ക്യാൻസർ കോശങ്ങൾ കുത്തിവച്ചുകൊണ്ട് അവയുടെ രോഗപ്രതിരോധ ശേഷി, രോഗത്തെ തിരിച്ചറിയുകയും അതിനെതിരെ പോരാടുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇതിലൂടെ കാട്ടിലെ ഡെവിളുകൾക്ക് നൽകാവുന്ന ഫലപ്രദമായ [[വാക്സിൻ]] വേഗത്തിലാക്കാൻ സാധിക്കുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു.<ref>{{cite web | url=http://www.abc.net.au/news/2017-03-09/scientists-successfully-treat-devils-for-tumour-disease/8339630 | title=Live cancer cell injection helps beat devil facial tumour disease| date=2017-03-09}}</ref><ref>{{Cite journal | doi=10.1038/srep43827| pmid=28276463| pmc=5343465| title=Regression of devil facial tumour disease following immunotherapy in immunised Tasmanian devils| journal=Scientific Reports| volume=7| pages=43827| year=2017| last1=Tovar| first1=Cesar| last2=Pye| first2=Ruth J.| last3=Kreiss| first3=Alexandre| last4=Cheng| first4=Yuanyuan| last5=Brown| first5=Gabriella K.| last6=Darby| first6=Jocelyn| last7=Malley| first7=Roslyn C.| last8=Siddle| first8=Hannah V. T.| last9=Skjødt| first9=Karsten| last10=Kaufman| first10=Jim| last11=Silva| first11=Anabel| last12=Baz Morelli| first12=Adriana| last13=Papenfuss| first13=Anthony T.| last14=Corcoran| first14=Lynn M.| last15=Murphy| first15=James M.| last16=Pearse| first16=Martin J.| last17=Belov| first17=Katherine| last18=Lyons| first18=A. Bruce| last19=Woods| first19=Gregory M.| bibcode=2017NatSR...743827T}}</ref> ==മനുഷ്യരുമായുള്ള ബന്ധം== 1970-ൽ പടിഞ്ഞാറൻ[[New South Wales| ന്യൂ സൗത്ത് വെയിൽസിലെ]] [[Lake Nitchie|നിച്ചി തടാകത്തിൽ]] 49 വ്യത്യസ്ത ഡെവിളുകളുടെ 178 [[പല്ല്|പല്ലുകൾ]] കൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച ഒരു മാല ധരിച്ച പുരുഷന്റെ [[അസ്ഥികൂടം]] കണ്ടെത്തി. അസ്ഥികൂടത്തിന് ഏകദേശം 7000 വർഷത്തോളം പഴക്കമുണ്ടെന്ന് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. കൂടാതെ ഈ മാലയ്ക്ക് [[അസ്ഥികൂടം|അസ്ഥികൂടത്തേക്കാൾ]] വളരെ പഴക്കമുണ്ടെന്നു കരുതപ്പെടുന്നു. ആർക്കിയോളജിസ്റ്റ് [[Josephine Flood|ജോസഫിൻ ഫ്ലഡിന്റെ]] അനുമാനം ഡെവിളിനെ അവയുടെ പല്ലുകൾക്കായി വേട്ടയാടിയതാണെന്നും ഇത് [[ഓസ്ട്രേലിയ|ഓസ്‌ട്രേലിയയിലെ]] പ്രധാന ഭൂപ്രദേശത്ത് ഡെവിളിന്റെ വംശനാശത്തിന് കാരണമായെന്നും വിശ്വസിക്കുന്നു. ഓവനും പെംബെർട്ടണും ശ്രദ്ധിക്കുന്നത് അത്തരം കുറച്ച് മാലകൾ മാത്രമാണ്.<ref>Owen and Pemberton, p. 42.</ref> ഡെവിളിന്റെ അസ്ഥികൾ അടങ്ങിയ അവശേഷിപ്പുകൾ അപൂർവമാണ്. [[വെസ്റ്റേൺ ഓസ്‌ട്രേലിയ]]യുടെ തെക്ക്-പടിഞ്ഞാറൻ ഭാഗത്തുള്ള [[Devil's Lair|ഡെവിൾസ് ലെയർ]], [[വിക്ടോറിയ (ഓസ്ട്രേലിയ)|വിക്ടോറിയയിലെ]] [[Tower Hill State Game Reserve|ടവർ ഹിൽ]] എന്നിവയാണ് രണ്ടെണ്ണം.<ref name=o41/> [[ടാസ്മേനിയ|ടാസ്മാനിയയിൽ]] [[Tasmanian Aboriginals|പ്രാദേശിക തദ്ദേശീയ ഓസ്‌ട്രേലിയക്കാരും]] ഡെവിളുകളും ഒരേ ഗുഹകളിൽ അഭയം തേടി. യൂറോപ്പുകാർ രേഖപ്പെടുത്തിയ ഡെവിളിന്റെ ടാസ്‌മാനിയൻ ആദിവാസി നാമങ്ങളിൽ "തരാബ", "പൊരിന്ന", "പാർ-ലൂ-മെർ-റെർ" എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref>Owen and Pemberton, p. 3.</ref> 1910-ൽ റോയൽ സൊസൈറ്റി ഓഫ് ടാസ്മാനിയയുടെ സെക്രട്ടറി ഫ്രിറ്റ്സ് നോയിറ്റ്‌ലിംഗ് പറയുന്നതനുസരിച്ച് ടാസ്മാനിയൻ ആദിവാസികൾ [[മാംസഭുക്ക്|മാംസഭോജികളായ]] ഏതെങ്കിലും മൃഗങ്ങളെ ഭക്ഷിച്ചു എന്നതിന് തെളിവുകളൊന്നുമില്ല. യൂറോപ്യൻ കുടിയേറ്റത്തിന് മുമ്പ് ഇത് ഡെവിളിന്റെ നിലനിൽപ്പിന് കാരണമായേക്കാമെന്ന് ഓവനും പെംബെർട്ടണും കരുതുന്നു.<ref name=o41/> ഹൊബാർട്ടിൽ സ്ഥിരതാമസമാക്കിയ സമയത്തെ കുറ്റവാളികൾ ടാസ്മാനിയൻ ഡെവിളുകളെ ഭക്ഷണമാക്കി. അത് കിടാവിന്റെ പോലെയല്ലെന്ന് അവർ അവകാശപ്പെട്ടു.<ref>{{cite journal |url=https://archive.org/stream/illustratedlondov39lond#page/282/mode/1up |title=The Tasmanian Devil |journal=Illustrated London News |date=14 September 1861 |volume=39 |issue=1108 |page=282}}</ref> ഡെവിളുകൾ മനുഷ്യരെ ഭക്ഷിക്കുമെന്നത് ഒരു പൊതുവായ വിശ്വാസം മാത്രമാണ്. [[കൊലപാതകം|കൊലപാതകത്തിന്]] ഇരയായവരുടെയോ [[ആത്മഹത്യ]] ചെയ്തവരുടെയോ ശരീരങ്ങൾ ഇവ ഭക്ഷിക്കുമെങ്കിലും പൊന്തക്കാടുകളിൽ നടക്കുന്ന മനുഷ്യരെ അവർ ഭക്ഷിക്കുന്നുവെന്നത് ഒരു മിഥ്യാധാരണയാണ്.<ref>Owen and Pemberton, p. 10.</ref> കാലഹരണപ്പെട്ട വിശ്വാസങ്ങളും അതിശയോക്തിയും ഉണ്ടെങ്കിലും ഡെവിളുകൾ മനുഷ്യസാന്നിധ്യത്തിൽ കാടുകളിൽ അനങ്ങാതിരിക്കുകയും ചിലത് പരിഭ്രാന്തരായി ഓടുകയും ചെയ്യും. മനുഷ്യൻ അവയെ പിടിച്ചാൽ സ്വയരക്ഷയ്ക്കായി അവ കടിക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. എന്നാൽ മനുഷ്യന്റെ ഉറച്ച ഒരു പിടിത്തത്തിൽ അവ നിശ്ചലമായിരിക്കും.<ref>Owen and Pemberton, pp. 15–18.</ref> ഇവയെ മെരുക്കാൻ സാധിക്കുമെങ്കിലും ഡെവിളുകൾ സാമൂഹമായി കഴിയുന്നവയാണ്. വളർത്തുമൃഗങ്ങൾ എന്ന നിലയിൽ ഇവയെ ഉചിതമായി കണക്കാക്കുന്നില്ല.<ref name=o25/> ഇവയ്ക്ക് വളരെ ദുർഗന്ധമുണ്ട്. കൂടാതെ ഇവ വാത്സല്യം പ്രകടിപ്പിക്കുകയോ അതിനോടു പ്രതികരിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നില്ല.<ref name=o113>Owen and Pemberton, p. 113.</ref> അടുത്തകാലം വരെ ഡെവിളിനെക്കുറിച്ച് അക്കാദമിക് വിദഗ്ധരും [[പ്രാകൃതികശാസ്ത്രം|പ്രകൃതിശാസ്ത്രജ്ഞരും]] കൂടുതലായി പഠിച്ചിട്ടില്ല.<ref name=o4/> [[ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ട്|ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ]] ആരംഭത്തിൽ പരിശീലനം ലഭിച്ച ശാസ്ത്രജ്ഞനല്ലാത്ത [[ഹോബാർട്ട് മൃഗശാല|ഹൊബാർട്ട് മൃഗശാലയിലെ]] പ്രവർത്തകയായിരുന്ന മേരി റോബർട്ട്സിന് മനുഷ്യരുടെ മനോഭാവത്തിൽ മാറ്റം വരുത്തിയതിനും ഭയപ്പെടുത്തുന്നതും വെറുപ്പുളവാക്കുന്നതുമായ ഡെവിളിനെപ്പോലുള്ള തദ്ദേശീയ മൃഗങ്ങളോടുള്ള ശാസ്ത്രീയ താൽപ്പര്യം പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചതിനും മനുഷ്യന്റെ ധാരണയെ മാറ്റിമറിച്ചതിനും ബഹുമതി നൽകി.<ref name=orob/> [[Theodore Thomson Flynn|തിയോഡോർ തോംസൺ ഫ്ലിൻ]] [[ടാസ്മേനിയ|ടാസ്മാനിയയിലെ]] ആദ്യത്തെ ബയോളജി പ്രൊഫസറായിരുന്നു. ഇദ്ദേഹം [[ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധം|ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധകാലത്ത്]] ചില [[ഗവേഷണം|ഗവേഷണങ്ങൾ]] നടത്തി.<ref>Owen and Pemberton, pp. 93–97.</ref> 1960-കളുടെ മധ്യത്തിൽ പ്രൊഫസർ ഗൈലർ ഒരു സംഘം ഗവേഷകരെ വിളിച്ചുകൂട്ടി ഡെവിളിനെക്കുറിച്ച് ഒരു ദശാബ്ദക്കാലത്തെ ഫീൽഡ് വർക്ക് നടത്തി. ആധുനിക ശാസ്ത്ര പഠനത്തിന്റെ തുടക്കമായാണ് ഇതിനെ കാണുന്നത്.<ref>Owen and Pemberton, pp. 99–101.</ref> എങ്കിലും വിനോദസഞ്ചാര മേഖലയിൽ ഉൾപ്പെടെ ഡെവിളിനെ ഇപ്പോഴും മോശമായി ചിത്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നു.<ref name=o99/> 1991-ലാണ് ഡെവിളിനെക്കുറിച്ചുള്ള ഗവേഷണത്തിന് ആദ്യമായി [[ഡോക്ടറേറ്റ്]] ലഭിച്ചത്.<ref name=o4>Owen and Pemberton, p. 4.</ref> സൂപ്പർബഗ്ഗുകളെ പ്രതിരോധിക്കാനുള്ള കഴിവിനായി ടാസ്മാനിയൻ ഡെവിളിന്റെ പാലിൽ ഗവേഷണം നടത്തുന്നു.<ref>[http://www.abc.net.au/news/2016-10-17/tasmanian-devil-milk-study-could-help-in-fight-against-cancer/7938148 "Tasmanian Devil Milk Could Help Fight Cancer, Researchers Hope"] (16 October 2016). ''ABC.net.au'' (Australian Broadcasting Corporation). Retrieved 4 June 2019.</ref> ===കൂട്ടിലടച്ചു വളർത്തൽ=== [[File:Sarcophilus harrisii -Healesville Sanctuary-8a.jpg|thumb|വിക്ടോറിയയിലെ [[Healesville Sanctuary|ഹീൽസ്‌വില്ലെ വന്യജീവിസങ്കേതത്തിൽ]]]] ടാസ്മാനിയൻ ഡെവിളുകളെ കൂട്ടിലാക്കി വളർത്താനുള്ള ആദ്യകാല ശ്രമങ്ങൾക്ക് പരിമിതമായ വിജയമേയുണ്ടായിരുന്നുള്ളു. [[ഹോബാർട്ട് മൃഗശാല|ബ്യൂമാറിസ് മൃഗശാലയിൽ]] മേരി റോബർട്ട്സ് എന്ന വനിത ഒരു ജോഡിയെ വളർത്തിയിരുന്നു. 1913-ൽ അവയ്ക്ക് ''ബില്ലി'', ''ട്രൂഗാനിനി'' എന്നീ പേരുകൾ നൽകി. ബില്ലിയെ അവിടെനിന്ന് നീക്കം ചെയ്യാൻ ഉപദേശിച്ചെങ്കിലും ബില്ലിയുടെ അഭാവത്തിൽ ട്രൂഗാനി വളരെ അസ്വസ്ഥമായി കാണപ്പെട്ടു. ഒടുവിൽ അതിനെ തിരിച്ചയച്ചു. ആദ്യത്തെ പ്രസവത്തിലെ ഡെവിളുകളെ ബില്ലി തിന്നതായി കരുതപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ 1914-ൽ പ്രസവത്തിൽ ബില്ലിയെ നീക്കം ചെയ്തതിനുശേഷം കുഞ്ഞുങ്ങൾ രക്ഷപ്പെട്ടു. [[Zoological Society of London|ലണ്ടൻ സുവോളജിക്കൽ സൊസൈറ്റിക്കായി]] ഡെവിളുകളെ വളർത്തുന്നതിനും പ്രജനനം നടത്തുന്നതിനും റോബർട്ട്സ് ഒരു ലേഖനം എഴുതി.<ref name=orob>Owen and Pemberton, pp. 84–93.</ref> 1934 ആയപ്പോഴേക്കും ഡെവിളിന്റെ വിജയകരമായ പ്രജനനം അപൂർവമായിരുന്നു.<ref>Owen and Pemberton, pp. 67–69.</ref> കൂട്ടിൽ വളർത്തുമ്പോഴുള്ള ചെറിയ ഡെവിളുകളുടെ വളർച്ചയെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു പഠനത്തിൽ ചില വികസന ഘട്ടങ്ങൾ ഗൈലർ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തതിൽ നിന്ന് വളരെ വ്യത്യസ്തമായിരുന്നു. 36-ാം ദിവസം ബാഹ്യകർണ്ണം സ്വതന്ത്രമായിരുന്നു. പിന്നീട് 115–121 ദിവസങ്ങളിൽ കണ്ണുകൾ തുറന്നു.<ref name=Phillips2003/> കൂട്ടിലടച്ചു വളർത്തുമ്പോൾ പൊതുവേ ആൺഡെവിളുകളെ അപേക്ഷിച്ച് പെൺഡെവിളുകൾ കൂടുതൽ ബുദ്ധിമുട്ട് പ്രകടിപ്പിക്കുന്നു.<ref name=Jones2005/> രോഗ രഹിത ഡെവിളുകളെ സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനുള്ള "ഇൻഷുറൻസ് പോപ്പുലേഷൻ" എന്ന പദ്ധതി 2005 മുതൽ നടക്കുന്നു. 2012 ജൂൺ വരെ ഇവയുടെ എണ്ണം 500-ൽ എത്തി. ഈ ഇനത്തിന്റെ [[ജനിതകവൈവിധ്യം|ജനിതക വൈവിധ്യത്തിന്റെ]] 98 ശതമാനത്തിലധികം ഈ എണ്ണം പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു.<ref name=STDP>{{cite web|title=Insurance population|work=Save the Tasmanian Devil Program|publisher=Department of Primary Industries, Parks, Water and Environment|location=Hobart, Tasmania|date=18 January 2013|url=http://www.tassiedevil.com.au/tasdevil.nsf/Insurance-population/208FDBC98145099FCA2576C7001651E1|accessdate=28 November 2013|archive-date=2011-02-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20110208064857/http://www.tassiedevil.com.au/tasdevil.nsf/Insurance-population/208FDBC98145099FCA2576C7001651E1|url-status=dead}}</ref> ഈ ഡെവിളുകളിൽ ഭൂരിഭാഗവും [[ഓസ്ട്രേലിയ|ഓസ്‌ട്രേലിയൻ]] മൃഗശാലകളിലും വന്യജീവി സംരക്ഷണ കേന്ദ്രങ്ങളിലുമാണ് പാർക്കുന്നത്. എന്നിരുന്നാലും 2012 നവംബർ മുതൽ വന്യവും രോഗരഹിതവുമായ ഒരു കൂട്ടത്തെ സൃഷ്ടിക്കാനുള്ള ശ്രമത്തിൽ ടാസ്മാനിയൻ ഡെവിളുകളെ ടാസ്മാനിയയുടെ കിഴക്കൻ തീരത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു പർവത ദ്വീപായ [[Maria Island|മരിയ ദ്വീപിലേക്ക്]] മാറ്റി പാർപ്പിച്ചു.<ref name=STDP/> മരിയ ദ്വീപിലെ എണ്ണം ഇരുപത്തിയെട്ടിൽ നിന്ന് 90 ആയി ഉയർന്നു. വിദഗ്ദ്ധർ ഉടൻ തന്നെ ആരോഗ്യമുള്ള ഡെവിളുകളെ പ്രധാന ഭൂപ്രദേശത്തേക്ക് മാറ്റാൻ തുടങ്ങും.<ref>{{cite news|last1=Shine|first1=Tyson|title=Bid to save birds from predatory Tasmania devils on Maria Island haven|url=http://www.abc.net.au/news/2014-11-28/bid-to-save-birds-from-tasmania-devils-on-maria-island-haven/5926934|accessdate=28 November 2014|work=ABC News}}</ref> മരിയ ദ്വീപിലെ എണ്ണത്തിന്റെ അതിജീവന നിരക്ക് സംബന്ധിച്ച ഒരു പഠനത്തിൽ, കൂട്ടിലാക്കി വളർത്തിയ മറ്റു [[മാംസഭുക്ക്|മാംസഭോജികളുമായി]] താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ മരിയ ദ്വീപിൽ നിന്നും മോചിപ്പിക്കപ്പെട്ട ടാസ്മാനിയൻ ഡെവിളുകളെ കൂട്ടിലാക്കി ജനിപ്പിച്ചത് പ്രതികൂലമായി ബാധിച്ചിട്ടില്ലെന്ന് കണ്ടെത്തി.<ref>{{cite journal|last1=Rogers|first1=Tracey|last2=Fox|first2=Samantha|last3=Pemberton|first3=David|last4=Wise|first4=Phil|title=Sympathy for the devil: captive-management style did not influence survival, body-mass change or diet of Tasmanian devils 1 year after wild release|journal=Wildlife Research|volume=43|issue=7|pages=544|date=2016|doi=10.1071/WR15221|url=https://zenodo.org/record/1038415/files/article.pdf}}</ref> 1850 മുതൽ ടാസ്മാനിയൻ ഡെവിളുകളെ ലോകമെമ്പാടുമുള്ള വിവിധ [[മൃഗശാല|മൃഗശാലകളിൽ]] പ്രദർശിപ്പിച്ചു.<ref name=o132>Owen and Pemberton, p. 132.</ref> 1950-കളിൽ നിരവധി മൃഗങ്ങളെ യൂറോപ്യൻ മൃഗശാലകൾക്ക് നൽകി.<ref>Owen and Pemberton, pp. 101–2.</ref> [[ഡെന്മാർക്ക്|ഡെൻ‌മാർക്കിലെ]] കിരീടാവകാശി [[Frederik, Crown Prince of Denmark|ഫ്രെഡറിക്കിന്റെയും]] ടാസ്മാനിയൻ വംശജയായ അദ്ദേഹത്തിൻറെ ഭാര്യ [[Mary, Crown Princess of Denmark|മേരിയുടെയും]] [[Prince Christian of Denmark|ആദ്യ പുത്രൻ]] ജനിച്ചതിനെത്തുടർന്ന് 2005 ഒക്ടോബറിൽ ടാസ്മാനിയൻ സർക്കാർ [[Copenhagen Zoo|കോപ്പൻഹേഗൻ മൃഗശാലയിലേക്ക്]] 2 ആൺഡെവിളുകളെയും 2 പെൺഡെവിളുകളെയും സംഭാവനയായി നൽകി.<ref>{{cite news|url=http://www.smh.com.au/news/world/marys-little-devils/2006/04/11/1144521306868.html|date=11 April 2006|accessdate=14 September 2010|work=The Sydney Morning Herald|title=Mary's little devils}}</ref> ഓസ്‌ട്രേലിയൻ സർക്കാർ [[കയറ്റുമതി|കയറ്റുമതിയിൽ]] ഏർപ്പെടുത്തിയ നിയന്ത്രണങ്ങൾ കാരണം അക്കാലത്ത് [[ഓസ്ട്രേലിയ|ഓസ്‌ട്രേലിയക്ക്]] പുറത്ത് വസിക്കുന്ന ഒരേയൊരു ഡെവിളുകളായിരുന്നു ഇവർ.<ref name=fed/> 2013 ജൂണിൽ ''ഇൻഷുറൻസ് പോപ്പുലേഷൻ'' പ്രോഗ്രാമിന്റെ വിജയം കൊണ്ട് അതിന്റെ തുടർച്ചയായി ലോകമെമ്പാടുമുള്ള മറ്റ് മൃഗശാലകളിലേക്ക് ഡെവിളുകളെ അയയ്ക്കാൻ പദ്ധതിയിട്ടിരുന്നു.<ref>{{cite web|title=Ambassador Devils for Overseas Zoos|url=http://www.tassiedevil.com.au/tasdevil.nsf/TheProgram/25ED286F84111687CA257B940000CBF4?OpenDocument|publisher=Save the Tasmanian Devil|accessdate=30 November 2014|archive-date=2018-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20180313125019/http://www.tassiedevil.com.au/tasdevil.nsf/TheProgram/25ED286F84111687CA257B940000CBF4?OpenDocument|url-status=dead}}</ref> പിന്നീട് [[San Diego Zoo Global|സാൻ ഡീഗോ സൂ ഗ്ലോബലിനെയും]] [[Albuquerque Biological Park|ആൽ‌ബക്കർ‌ക് ബയോപാർക്കിനെയും]] ഇതിനായി തിരഞ്ഞെടുത്തു.<ref>{{cite web|title=First overseas zoos selected for ambassador devils |url=http://www.tassiedevil.com.au/tasdevil.nsf/TheProgram/204F7A6644F6B28DCA257BD9007E6911 |publisher=Save the Tasmanian Devil |accessdate=30 November 2014 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150904025041/http://www.tassiedevil.com.au/tasdevil.nsf/TheProgram/204F7A6644F6B28DCA257BD9007E6911 |archivedate=4 September 2015 }}</ref> വെല്ലിംഗ്ടൺ മൃഗശാലയും ഓക്ക്‌ലാൻഡ് മൃഗശാലയും താമസിയാതെ ഈ നടപടി പിന്തുടർന്നു.<ref>{{cite web|title=Auckland Zoo helps raise awareness of Tasmanian devils |url=http://www.tassiedevil.com.au/tasdevil.nsf/TheProgram/219544C610F00ACBCA257CD6000520C8 |publisher=Save the Tasmanian Devil |accessdate=30 November 2014 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150904025041/http://www.tassiedevil.com.au/tasdevil.nsf/TheProgram/219544C610F00ACBCA257CD6000520C8 |archivedate=4 September 2015 }}</ref> [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിൽ]] ഓസ്‌ട്രേലിയൻ ഗവൺമെന്റിന്റെ സേവ് ദ ടാസ്മാനിയൻ ഡെവിൾ പ്രോഗ്രാമിന്റെ ഭാഗമായി നാല് [[മൃഗശാല|മൃഗശാലകൾ]] അധികമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. [[Fort Wayne Children's Zoo|ഫോർട്ട് വെയ്ൻ ചിൽഡ്രൻസ് മൃഗശാല]],<ref>{{Cite web|url=http://kidszoo.org/tasmanian-devils-returning-to-zoo/|title=Tasmanian Devils Returning to Zoo|date=January 27, 2015|website=kidszoo.org|publisher=Fort Wayne Children's Zoo|access-date=2016-07-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20160603224256/http://kidszoo.org/tasmanian-devils-returning-to-zoo/|archive-date=3 June 2016|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref> [[Los Angeles Zoo|ലോസ് ആഞ്ചലസ് മൃഗശാല]],<ref>{{Cite web|url=http://www.lazoo.org/2015/12/tasmanian-devils/|title=Tasmanian Devils are Back at the L.A. Zoo After 20 Years!|last=|first=|date=December 14, 2015|website=lazoo.org|publisher=Los Angeles Zoo and Botanical Gardens|access-date=July 24, 2016|archive-date=2020-03-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20200320132142/https://www.lazoo.org/2015/12/tasmanian-devils/|url-status=dead}}</ref>[[Saint Louis Zoo| സെന്റ് ലൂയിസ് മൃഗശാല]], <ref>{{Cite web|url=http://www.stltoday.com/news/local/metro/new-to-the-st-louis-zoo-tasmanian-devils/article_eb49ad3d-1382-5228-ad8f-4ca0f8ae2e19.html|title=New to the St. Louis Zoo: Tasmanian devils|last=Bock|first=Jessica|date=April 20, 2016|website=stltoday.com|publisher=St. Louis Post-Dispatch|access-date=2016-07-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20260207213601/https://www.stltoday.com/news/local/metro/new-to-the-st-louis-zoo-tasmanian-devils/article_eb49ad3d-1382-5228-ad8f-4ca0f8ae2e19.html|archive-date=2026-02-07|url-status=dead}}</ref> [[Toledo Zoo|ടോളിഡോ മൃഗശാല]],<ref>{{Cite web|url=http://www.toledoblade.com/local/2015/09/06/Toledo-Zoo-joins-effortto-save-Tasmanian-devils.html|title=Toledo Zoo joins effort to save Tasmanian devils|last=Mester|first=Alexandra|date=September 6, 2015|website=The Blade|access-date=2016-07-24|archive-date=2016-06-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20160611024502/http://www.toledoblade.com/local/2015/09/06/Toledo-Zoo-joins-effortto-save-Tasmanian-devils.html|url-status=dead}}</ref> എന്നിവയാണ് തിരഞ്ഞെടുത്ത മൃഗശാലകൾ. മൃഗശാലയിലെ ഡെവിളുകൾ അവയുടെ സ്വാഭാവികമായ രാത്രികാല യാത്രാശൈലി പിന്തുടരുന്നതിനുപകരം പകൽ സമയത്ത് സന്ദർശകരെ പരിപാലിക്കാൻ ഉണർന്നിരിക്കാൻ നിർബന്ധിതരാകുന്നു.<ref name=o133>Owen and Pemberton, p. 133.</ref> ഡെവിളുകളെ അനധികൃതമായി [[വ്യാപാരം|കച്ചവടം]] ചെയ്യുന്നതിനെക്കുറിച്ച് മുമ്പ് റിപ്പോർട്ടുകളും സംശയങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നു. 1997-ൽ [[വെസ്റ്റേൺ ഓസ്ട്രേലിയ|വെസ്റ്റേൺ ഓസ്‌ട്രേലിയയിൽ]] ഒരു ഡെവിൾ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടിരുന്നു. എന്നാൽ നിയമപ്രകാരം അവയെ വളർത്താൻ ലൈസൻസുള്ളവരിൽ നിന്നും ഡെവിളുകളൊന്നും രക്ഷപ്പെട്ടിരുന്നില്ല. 1990-കളിൽ [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|യുഎസിൽ]] ഇന്റർനെറ്റ് സൈറ്റുകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. അവയിൽ ഡെവിളുകളെ വിൽപ്പനയ്ക്ക് വെച്ചിരുന്നു. [[ടാസ്മേനിയ|ടാസ്മാനിയ]] സന്ദർശനത്തിനിടെ ചില യുഎസ് നേവി ഉദ്യോഗസ്ഥർ അവ നിയമവിരുദ്ധമായി വാങ്ങാൻ ശ്രമിച്ചുവെന്ന അഭ്യൂഹങ്ങളും ഉണ്ടായി.<ref>Owen and Pemberton, p. 26.</ref> ===ഓസ്ട്രേലിയൻ സംസ്കാരത്തിൽ=== [[ഓസ്ട്രേലിയ|ഓസ്‌ട്രേലിയയിലെ]] [[സംസ്കാരം|സംസ്കാരത്തിലെ]] ഒരു പ്രതിരൂപമാണ് ഡെവിൾ. ഇത് പ്രത്യേകിച്ച് [[ടാസ്മേനിയ|ടാസ്മാനിയയുമായി]] ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. [[Tasmanian National Parks and Wildlife Service|ടാസ്മാനിയൻ ദേശീയോദ്യാനങ്ങളുടെയും വന്യജീവി കേന്ദ്രങ്ങളുടെയും]] ചിഹ്നമായി ഡെവിളിനെ ഉപയോഗിക്കുന്നു.<ref name=DPIWEweb1/> [[Victorian Football League|വിക്ടോറിയൻ ഫുട്ബോൾ ലീഗിൽ]] കളിച്ച മുൻ ടാസ്മാനിയൻ ഓസ്‌ട്രേലിയൻ റൂൾസ് ഫുട്ബോൾ ടീം [[Tasmanian Devils Football Club|ഡെവിൾസ്]] എന്നറിയപ്പെട്ടു.<ref>{{Cite news|url=http://www.tassiedevil.com.au/tasdevil.nsf/downloads/D595436FECB69A66CA2576ED0083D3F6/$file/DevilNews_June_2008.pdf|date=June 2008|accessdate=6 October 2010|work=Save the Tasmanian Devil|title=Welcome|page=1|archive-date=2011-02-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20110217185140/http://www.tassiedevil.com.au/tasdevil.nsf/downloads/D595436FECB69A66CA2576ED0083D3F6/$file/DevilNews_June_2008.pdf|url-status=dead}}</ref> [[Hobart Devils|ഹൊബാർട്ട് ഡെവിൾസ്]] ഒരു കാലത്ത് [[National Basketball League (Australia)|ദേശീയ ബാസ്കറ്റ്ബോൾ ലീഗിന്റെ]] ഭാഗമായിരുന്നു.<ref>{{cite web |url=http://www.nbl.com.au/award-winners/ |title=Most Valuable Player |publisher=[[National Basketball League (Australasia)|National Basketball League]] |accessdate=4 September 2015 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151222082507/http://www.nbl.com.au/award-winners/ |archivedate=22 December 2015 |df=dmy-all }}</ref> വർഷങ്ങളായി [[ഓസ്ട്രേലിയ|ഓസ്ട്രേലിയയിലെ]] നിരവധി സ്മാരക [[കറൻസി|നാണയങ്ങളിൽ]] ഡെവിളുകളെ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.<ref>{{cite web|url=http://www.perthmint.com.au/catalogue/2009-celebrate-australia-1-coin-tasmania.aspx|publisher=The Perth Mint|title=2009 Celebrate Australia $1 coin – Tasmania|accessdate=6 October 2010|archive-date=2010-10-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20101010000538/http://www.perthmint.com.au/catalogue/2009-celebrate-australia-1-coin-tasmania.aspx|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://mintissue.ramint.gov.au/mintissue/product.asp?code=802152 |publisher=Royal Australian Mint |title=2010 $5 Gold Proof Tinga Tasmanian Devil |accessdate=6 October 2010 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100813182845/http://mintissue.ramint.gov.au/mintissue/product.asp?code=802152 |archivedate=13 August 2010 }}</ref> [[ടാസ്മേനിയ|ടാസ്മാനിയയിലെ]] [[Cascade Brewery|കാസ്കേഡ് മദ്യ നിർമ്മാണശാല]]യുടെ [[Ginger beer|ജിഞ്ചർ ബിയറിന്റെ]] ലേബലിൽ ഡെവിളിനെ ഉപയോഗിക്കുന്നു.<ref>{{cite web|url=http://www.fostersgroup.com/brands/cascade-ginger-beer.aspx |title=Cascade Ginger Beer |accessdate=6 October 2010 |publisher=[[Foster's Group]] |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100609022137/http://www.fostersgroup.com/brands/cascade-ginger-beer.aspx |archivedate=9 June 2010 }}</ref> 2015-ൽ ടാസ്മാനിയൻ ഡെവിളിനെ [[ടാസ്മേനിയ|ടാസ്മാനിയയുടെ]] [[Symbols of Tasmania|സംസ്ഥാന ചിഹ്നമായി]] തിരഞ്ഞെടുത്തു.<ref>{{cite news|title=Tasmania backs the devil as the state emblem despite endangered status|url=http://www.abc.net.au/news/2015-05-31/tasmania-backs-the-devil-as-the-state-emblem/6510228|accessdate=31 May 2015|work=ABC News|date=31 May 2015}}</ref> വിനോദസഞ്ചാരികൾക്ക് ടാസ്മാനിയൻ ഡെവിളുകൾ ജനപ്രിയമാണ്. ടാസ്മാനിയൻ ഡെവിൾ കൺസർവേഷൻ പാർക്കിന്റെ ഡയറക്ടർ അവയുടെ വംശനാശത്തെ “ഓസ്‌ട്രേലിയൻ, ടാസ്മാനിയൻ ടൂറിസത്തിന് ശരിക്കും തിരിച്ചടിയായി” എന്നു വിശേഷിപ്പിച്ചു.<ref>{{cite web|url=http://www.tasmaniandevilpark.com/news.html |title=World tourism can help save the Tasmanian Devil, park director tells international conference |date=5 June 2008 |accessdate=6 October 2010 |publisher=Tasmanian Devil Conservation Park |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090914043540/http://www.tasmaniandevilpark.com/news.html |archivedate=14 September 2009 }}</ref> വിനോദസഞ്ചാരികളെ ആകർഷിക്കാനായി വടക്കൻ ടാസ്മാനിയയിലെ [[Launceston, Tasmania|ലോൺസ്റ്റെസ്റ്റണിൽ]] 19 മീറ്റർ ഉയരവും 35 മീറ്റർ നീളവുമുള്ള ഒരു ഭീമാകാരനായ ഡെവിളിന്റെ രൂപം നിർമ്മിക്കാനുള്ള ദശലക്ഷക്കണക്കിനു ഡോളറിന്റെ ഒരു നിർദ്ദേശമുണ്ട്. <ref>{{cite news|publisher=Australian Broadcasting Corporation|url=http://www.abc.net.au/worldtoday/content/2006/s1561675.htm|author=Jeanes, Tim|title=Giant Tassie Devil tourist attraction in danger|date=3 February 2006|accessdate=6 October 2010}}</ref> 1970 മുതൽ വിനോദസഞ്ചാരത്തിൽ ഡെവിൾസിനെ ഉപയോഗിക്കാൻ തുടങ്ങി. വിദേശത്ത് [[ടാസ്മേനിയ|ടാസ്മാനിയയെക്കുറിച്ച്]] അറിയപ്പെടുന്ന ഒരേയൊരു കാര്യം മൃഗങ്ങളാണെന്ന് പഠനങ്ങൾ കാണിക്കുകയും അവ വിപണന ശ്രമങ്ങളുടെ കേന്ദ്രബിന്ദുവായിരിക്കണമെന്ന് നിർദ്ദേശിക്കുകയും ചെയ്തപ്പോൾ ചില ഡെവിളുകളെ അതിനായി എത്തിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref>Owen and Pemberton, pp. 122–124.</ref> നിരവധി ഡോക്യുമെന്ററികൾ, [[ഫിക്ഷൻ]], കുട്ടികളുടെ നോൺ-ഫിക്ഷൻ [[പുസ്തകം|പുസ്തകങ്ങൾക്ക്]] ടാസ്മാനിയൻ ഡെവിൾ വിഷയമായിട്ടുണ്ട്.<ref name=parer/><ref>{{cite book|title=The Tasmanian devil|author1=Reilly, Pauline |author2=Rolland, Will |location=Kenthurst, New South Wales|publisher=Kangaroo Press|year=1988|isbn=0-86417-207-9}}</ref><ref>Owen and Pemberton, pp. 145–165.</ref><ref>{{cite book|title=Tasmanian devils|author1=Williams, Jasper |author2=Suzuki, John |author3=De Zoete, Claire |location=South Yarra, Victoria|publisher=Macmillan Education Australia|year=2007|isbn=978-1-4202-1924-1}}</ref><ref>{{cite book|title=Growing up as a devil|author1=Currey, Kylie |author2=Parrish, Steve |location=Archerfield, Queensland|publisher=Steve Parish Publishing|year=2006|isbn=1-74021-794-2}}</ref> ഒരു ടാസ്മാനിയൻ ഡെവിളിനെക്കുറിച്ചുള്ള [[Margaret Wild|മാർഗരറ്റ് വൈൽഡിന്റെ]] ''റൂബി റോറുകളിൽ'' നിന്നുള്ള റോയൽറ്റികൾ ഡി.എഫ്.ടി.ഡിയെക്കുറിച്ച് (Tasmanian devil facial tumour disease (DFTD)‌ ഗവേഷണം നടത്താൻ പോകുന്നു.<ref>{{cite web|url=http://www.tassiedevil.com.au/tasdevil.nsf/TheAppeal/CA01F571F5FF308ACA2576D400009106|title=A book to sink your teeth into|accessdate=8 October 2010|date=8 November 2007|publisher=Save The Tasmanian Devil|archive-date=2011-07-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20110706112617/http://www.tassiedevil.com.au/tasdevil.nsf/TheAppeal/CA01F571F5FF308ACA2576D400009106|url-status=dead}}</ref> [[David Parer|ഡേവിഡ് പരേറും]] [[Elizabeth Parer-Cook|എലിസബത്ത് പാരെർ-കുക്കും]] സംവിധാനം ചെയ്ത് നിർമ്മിച്ച 2005-ലെ ടാസ്മാനിയൻ ഡെവിളിനെക്കുറിച്ചുള്ള ഓസ്‌ട്രേലിയൻ ഡോക്യുമെന്ററി ''ടെറസ് ഓഫ് ടാസ്മാനിയ''യിലൂടെ മംഗാനിന്നി എന്ന സ്ത്രീ ഡെവിളിനെ അവയുടെ ഗർഭകാലവും കുഞ്ഞുങ്ങളുടെ ജനനത്തിലും വളർത്തലിലും പിന്തുടരുന്നു. ഡെവിൾ ഫേഷ്യൽ ട്യൂമർ രോഗത്തിന്റെ ഫലവും ടാസ്മാനിയൻ ഡെവിളിന്റെ നിലനിൽപ്പ് ഉറപ്പാക്കാൻ സ്വീകരിക്കുന്ന സംരക്ഷണ നടപടികളും ഡോക്യുമെന്ററി പരിശോധിക്കുന്നു.<ref name=parer>{{cite web|url=http://www.abc.net.au/tv/guide/netw/200501/highlights/246710.htm|title=ABC Television: Program summary – Terrors Of Tasmania|publisher=[[Australian Broadcasting Corporation]]|date=January 2005|accessdate=28 August 2010}}</ref> [[ഓസ്ട്രേലിയ|ഓസ്‌ട്രേലിയയിലും]] [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കയിലും]] [[National Geographic Channel|നാഷണൽ ജിയോഗ്രാഫിക് ചാനലിലൂടെ]] ഇത് പ്രദർശിപ്പിച്ചു.<ref name=parer/><ref>{{cite web|url=http://tv.msn.com/tv/episode/national-geographic-ultimate-explorer/terrors-of-tasmania/|title=Terrors of Tasmania|accessdate=6 October 2010|publisher=[[MSN TV]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20120910215048/http://tv.msn.com/tv/episode/national-geographic-ultimate-explorer/terrors-of-tasmania/|archive-date=10 September 2012|url-status=dead}}</ref> [[File:Taz Looney Tunes parade.jpg|right|thumb|[[കാലിഫോർണിയ|കാലിഫോർണിയയിൽ]] നടന്ന പരേഡിൽ [[വാർണർ ബ്രോസ്.|വാർണർ ബ്രോസിന്റെ]] ടാസ്മാനിയൻ ഡെവിൾ "ടാസ്"]] 1954-ലെ ടാസ്മാനിയൻ ഡെവിൾ അല്ലെങ്കിൽ "ടാസ്" എന്ന [[Tasmanian Devil (Looney Tunes)|ലൂണി ട്യൂൺസ്]] [[കാർട്ടൂൺ]] കഥാപാത്രത്തിന്റെ പ്രചോദനമായിട്ടാണ് ടാസ്മാനിയൻ ഡെവിൾ അന്താരാഷ്ട്രതലത്തിൽ അറിയപ്പെടുന്നത്. അക്കാലത്ത് ഇത് വളരെക്കുറച്ചേ അറിയപ്പെട്ടിരുന്നുള്ളൂ. കാർട്ടൂൺ കഥാപാത്രത്തിന് മൃഗത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ ജീവിതവുമായി യാതൊരു സാമ്യവുമില്ല.<ref>Owen and Pemberton, p. 12.</ref> 1957-നും 1964-നും ഇടയിലുള്ള കുറച്ച് കാർട്ടൂൺ രംഗങ്ങൾക്കുശേഷം 1990-കൾ വരെ ഈ കഥാപാത്രം വിരമിച്ചു. ''[[Taz-Mania|ടാസ്-മാനിയ]]'' എന്ന സ്വന്തം ഷോയിലൂടെ വീണ്ടും ജനപ്രിയനായി.<ref>Owen and Pemberton, pp. 156–160.</ref> 1997-ൽ ഒരു പത്ര റിപ്പോർട്ടിൽ [[വാർണർ ബ്രോസ്.|വാർണർ ബ്രദേഴ്‌സ്]] ഈ കഥാപാത്രത്തെ [[വ്യാപാരമുദ്ര|വ്യാപാരമുദ്രയാക്കി]] ടാസ്മാനിയൻ ഡെവിൾ എന്ന പേര് രജിസ്റ്റർ ചെയ്തിരുന്നു. ഒരു ടാസ്മാനിയൻ കമ്പനിയെ "ടാസ്മാനിയൻ ഡെവിൾ" എന്ന് വിളിക്കാൻ അനുവദിക്കുന്നതിന് എട്ട് വർഷത്തെ നിയമ കേസ് ഉൾപ്പെടെ ഉണ്ടായി. സംവാദത്തെ തുടർന്ന് ടാസ്മാനിയൻ സർക്കാരിൽ നിന്നുള്ള ഒരു സംഘം [[വാർണർ ബ്രോസ്.|വാർണർ ബ്രദേഴ്സുമായി]] കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തി.<ref>Owen and Pemberton, pp. 161–164.</ref> ടൂറിസം മന്ത്രി [[Ray Groom|റേ ഗ്രൂം]] പിന്നീട് വാക്കാലുള്ള കരാറിലെത്തിയതായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. ടാസിന്റെ ചിത്രങ്ങൾ "മാർക്കറ്റിംഗ് ആവശ്യങ്ങൾക്കായി" ഉപയോഗിക്കാൻ ടാസ്മാനിയ സർക്കാരിന് കഴിഞ്ഞതിന് പകരമായി [[വാർണർ ബ്രോസ്.|വാർണർ ബ്രദേഴ്സിന്]] ഒരു വാർഷിക ഫീസ് നൽകും. ഈ കരാർ പിന്നീട് അപ്രത്യക്ഷമായി. <ref>Owen and Pemberton, pp. 167, 169.</ref> 2006-ൽ [[വാർണർ ബ്രോസ്.|വാർണർ ബ്രദേഴ്സ്]] ടാസ്മാനിയ സർക്കാരിനെ ''ടാസ്'' സ്റ്റഫ് ചെയ്ത കളിപ്പാട്ടങ്ങൾ വിൽക്കാൻ അനുവദിച്ചു. ഇതിൽ നിന്നുള്ള ലാഭം ഡി.എഫ്.ടി.ഡിയെക്കുറിച്ചുള്ള ഗവേഷണങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുത്തി.<ref>{{Cite news|url=http://www.smh.com.au/news/National/Warner-Bros-to-help-save-Tassie-devils/2006/06/20/1150701535616.html|title=Warner Bros to help save Tassie devils|work=The Sydney Morning Herald|date=20 June 2006|accessdate=30 September 2010}}</ref> ഗ്ലോബൽ ഗാർഡിയൻസ് ടീമിലെ അംഗമായ [[Tasmanian Devil (comics)|ടാസ്മാനിയൻ ഡെവിൾ]] എന്ന [[ഡി.സി. കോമിക്സ്|ഡിസി കോമിക്സ്]] സൂപ്പർഹീറോ ഉണ്ട്.<ref name="dc-glob">{{Cite book|last=Greenberger|first=R|author-link=Robert Greenberger|contribution=Global Guardians|editor-last=Dougall|editor-first=A|title=The DC Comics Encyclopedia|url=https://archive.org/details/dccomicsencyclop0000unse|page=[https://archive.org/details/dccomicsencyclop0000unse/page/138 138]|publisher=[[Dorling Kindersley]]|place=New York|year=2008|isbn=978-0-7566-4119-1|oclc=213309017}}</ref> [[Transformers (comics)|ട്രാൻസ്ഫോർമേഴ്‌സ്]] [[Beast Wars (IDW Publishing)|ബീസ്റ്റ് വാർസ്]] കഥയിലെ സ്നാർ എന്ന കഥാപാത്രത്തിന് ടാസ്മാനിയൻ ഡെവിളിന്റെ ഇതര രൂപം ഉണ്ടായിരുന്നു.<ref>Figueroa et al., p. 154.</ref> ''[[Beast Wars II|ബീസ്റ്റ് വാർസ് II]]''-ൽ നിന്നുള്ള [[Tasmanian Kid|ടാസ്മാനിയൻ കിഡ്]] ഒരു ടാസ്മാനിയൻ ഡെവിളായി മാറുകയും ചെയ്യും. 2002-ൽ ജനിതകമാറ്റം വരുത്തിയ [[കറുത്ത എലി|എലിയ്ക്ക്]] ഗവേഷകർ "ടാസ്മാനിയൻ ഡെവിൾ" എന്ന് പേരിട്ടു. ഇതിന്റെ ശാരീരികമായ ചില പ്രത്യേകതകൾ അവയിൽ അസാധാരണമായ പെരുമാറ്റങ്ങൾക്ക് കാരണമായിരുന്നു. ഇത് ലൂണി ട്യൂൺസിന്റെ ടാസിനെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുന്നു.<ref name=Erven2002/> 2006-ലെ [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ]] ഹൊറർ ചിത്രമായ ''[[Cemetery Gates (film)|സെമിട്രി ഗേറ്റ്സ്]]'' ജനിതകമാറ്റം വരുത്തിയ ടാസ്മാനിയൻ ഡെവിളിനെ സിനിമയിൽ ഒരു എതിരാളിയായി അവതരിപ്പിച്ചിരുന്നു.<ref>{{cite magazine|last=Shapiro|first=Marc|date=May 2006|title=Cemetery Gates of Gore|url=https://archive.org/details/Fangoria_253/page/n73/mode/2up|magazine=[[Fangoria]]|location=|publisher=Starlog Group, Inc.|issue=253|pages=74–75|issn=0164-2111|access-date=January 28, 2020}}</ref><ref>{{cite book|last=Newman|first=Kim|author-link=Kim Newman|year=2011|title=Nightmare Movies: Horror on Screen Since the 1960s|url=https://archive.org/details/nightmaremoviesh0000newm|publisher=[[Bloomsbury Publishing]]|page=[https://archive.org/details/nightmaremoviesh0000newm/page/361 361]|isbn=978-1408805039}}</ref> 2009-ൽ [[ലിനക്സ് കെർണൽ|ലിനക്സ് കേർണലിന്റെ]] 2.6.29 വേർഷൻ പ്രകാശനത്തിനായി പ്രോഗ്രാമർ [[Linus Torvalds|ലിനസ് ടോർവാൾഡ്സ്]] "ടാസ്മാനിയൻ ഡെവിളിനെ സംരക്ഷിക്കുക" എന്ന പ്രചാരണത്തെ പിന്തുണച്ച് [[Tux (mascot)|ടക്സ് മാസ്കോട്ടിനെ]] "ടസ്" എന്ന ടാസ്മാനിയൻ ഡെവിളുമായി താൽക്കാലികമായി കൈമാറ്റം ചെയ്തു.<ref>{{cite web|first=John |last=Fontana |url=http://www.networkworld.com/article/2265522/applications/linux-penguin-mascot-gives-way-to-tuz.html |title=Linux penguin mascot gives way to Tuz|website=Network World|date=20 March 2009|accessdate=10 December 2015}}</ref> 2017 ഡിസംബറിൽ ടാസ്മാനിയൻ മ്യൂസിയത്തിലും ആർട്ട് ഗ്യാലറിയിലും "റിമാർക്കബിൾ ടാസ്മാനിയൻ ഡെവിൾ" എന്ന പേരിൽ ഒരു പ്രദർശനം ആരംഭിച്ചു.<ref>{{cite web|url=http://www.abc.net.au/news/2017-12-07/remarkable-tasmanian-devil-exhibition-opens-at-tmag-hobart/9237002|title=Persecuted to revered: Remarkable Tasmanian Devil exhibition set to open|last=Whiting|first=Natalie|date=7 December 2017|work=[[ABC News]]|language=en-AU|accessdate=10 December 2017}}</ref> == അവലംബം == ===കുറിപ്പുകൾ=== {{Reflist|30em|refs= <ref name="Inman">{{Cite journal|last=Inman|first=M.|title=Jumping Genes Reveal Kangaroos' Origins|journal=[[PLOS Biology]]|volume=8|issue=7|pages=e1000437|publisher=[[Public Library of Science]]|date=27 July 2010|pmid=20668663|pmc=2910652|doi=10.1371/journal.pbio.1000437}}</ref> <ref name="Nilsson">{{Cite journal|author1=Nilsson, M. A. |author2=Churakov, G.|author3=Sommer, M. |author4=Van Tran, N.|author5=Zemann, A.|author6=Brosius, J.|author7=Schmitz, J.|editor1-last=Penny|editor1-first=D.|title=Tracking Marsupial Evolution Using Archaic Genomic Retroposon Insertions|journal=[[PLOS Biology]]|volume=8|issue=7|pages=e1000436|publisher=[[Public Library of Science]]|date=27 July 2010|pmid=20668664|pmc=2910653|doi=10.1371/journal.pbio.1000436 |display-authors=4}}</ref> <ref name=Harris1807>{{cite journal|last=Harris|first=G. P.|year=1807|title=Description of two new Species of Didelphis from Van Diemen's Land|journal=Transactions of the Linnean Society of London|volume=9|pages=174–78|doi=10.1111/j.1096-3642.1818.tb00336.x|url=http://biostor.org/reference/5734}}</ref> <ref name=Brown2006>{{Cite journal|author=Brown, Oliver|year=2006|title=Tasmanian devil (''Sarcophilus harrisii'') extinction on the Australian mainland in the mid-Holocene: multicausality and ENSO intensification|journal=[[Alcheringa (journal)|Alcheringa: An Australasian Journal of Palaeontology]]|volume=31|pages=49–57|doi=10.1080/03115510609506855}}</ref> <ref name=Werdelin1987>{{Cite journal|author=Werdelin, L.|year=1987|title=Some observations on ''Sarcophilus laniarius'' and the evolution of ''Sarcophilus''|journal=[[Queen Victoria Museum and Art Gallery|Records of the Queen Victoria Museum, Launceston]]|volume=90|pages=1–27}}</ref> <ref name=Krajewski1992>{{cite journal|author1=Krajewski, Carey|year=1992|title=Phylogenetic relationships of the thylacine (Mammalia:Thylacinidae) among dasyuroid marsupials: evidence from cytochrome ''b'' DNA sequences|journal=Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences|volume=250|pages=19–27|pmid=1361058|doi=10.1098/rspb.1992.0125|issue=1327|author2=Driskell, Amy C.|author3=Baverstock, Peter R.|author4=Braun, Michael J.|bibcode=1992RSPSB.250...19K}}</ref> <ref name="morris&austin2012">{{cite journal |last1=Morris |first1=K. |last2=Austin |first2=J. J. |last3=Belov |first3=K. |title=Low major histocompatibility complex diversity in the Tasmanian devil predates European settlement and may explain susceptibility to disease epidemics |journal=[[Biology Letters]] |date=5 December 2012 |volume=9 |issue=1 |pages=20120900 |doi=10.1098/rsbl.2012.0900|pmid=23221872 |pmc=3565505 }}</ref> <ref name=LachishMiller2010>{{Cite journal |last1=Lachish |first1= S. |last2=Miller |first2=K. |last3=Storfer |first3=A. |last4=Goldizen |first4=A. |last5=Jones |first5=M. |title=Evidence that disease-induced population decline changes genetic structure and alters dispersal patterns in the Tasmanian devil |journal=Heredity |volume=106 |issue=1 |pages=172–182 |year=2010 |pmid=20216571 |pmc=3183847 |doi=10.1038/hdy.2010.17 |display-authors=4}}</ref> <ref name=sid>{{cite journal |journal=Proceedings of the Royal Society B |year=2010 |volume=277 |author1=Siddle, Hannah V. |author2=Marzec, Jolanta |author3=Cheng, Yuanyuan |author4=Jones, Menna |author5=Belov, Katherine |title=MHC gene copy number variation in Tasmanian devils: Implications for the spread of a contagious cancer |doi=10.1098/rspb.2009.2362 |pages=2001–06 |pmid=20219742 |pmc=2880097 |issue=1690 |display-authors=4}}</ref> <ref name=Jones2008>{{cite journal|last=Jones |first=M. E. |author2=Cockburn, A. |author3=Hamede, R |author4=Hawkins, C. |author5=Hesterman, H. |author6=Lachish, S. |author7=Mann, D. |author8=McCallum, H. |author9=Pemberton, D. |title=Life-history change in disease-ravaged Tasmanian devil populations |journal=[[Proceedings of the National Academy of Sciences]] |volume=105 |issue=29 |pages=10023–7 |year=2008 |doi=10.1073/pnas.0711236105 |pmc=2481324 |pmid=18626026 |display-authors=4|bibcode=2008PNAS..10510023J }}</ref> <ref name=Wroe2005>{{cite journal |author1=Wroe, S. |author2=McHenry, C. |author3=Thomason, J. |year=2005 |title=Bite club: comparative bite force in big biting mammals and the prediction of predatory behaviour in fossil taxa |journal=Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences |volume=272 |pages=619–625 |pmid=15817436 |pmc=1564077 |doi=10.1098/rspb.2004.2986 |issue=1563}}</ref> <ref name=jb98>{{cite journal|doi=10.1046/j.1365-2656.1998.00203.x|author1=Jones, Menna E. |author2=Barmuta, Leon A. |year=1988 |title=Diet overlap and relative abundance of sympatric dasyurid carnivores: a hypothesis of competition |journal=Journal of Animal Ecology |volume=67 |pages=410–421 |issue=3}}</ref> <ref name=Hamede>{{cite journal|title=Contact networks in a wild Tasmanian devil (''Sarcophilus harrisii'') population: using social network analysis to reveal seasonal variability in social behaviour and its implications for transmission of devil facial tumour disease|author1=Hamede, Rodrigo K. |author2=Bashford, Jim |author3=McCallum, Hamish |author4=Jones, Menna E. |journal=Ecology Letters |volume=12 |issue=11 |pages=1147–57 |date=November 2009 |pmid=19694783 |doi=10.1111/j.1461-0248.2009.01370.x}}</ref> <ref name=Cooper2010>{{cite journal |title=Comparative physiology of Australian quolls (''Dasyurus''; Marsupialia) |author1=Cooper, Christine E. |author2=Withers, Philip C. |journal=Journal of Comparative Physiology B |volume=180 |issue=6 |pages=857–68 |year=2010 |doi=10.1007/s00360-010-0452-3 |pmid=20217094 |url=https://espace.curtin.edu.au/bitstream/20.500.11937/8095/2/147157_147157.pdf |hdl=20.500.11937/8095 }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> <ref name=Pemberton1993>{{Cite journal|doi=10.1071/ZO9930507|author=Pemberton, David |author2=Renouf, Deane |year=1993 |title=A field-study of communication and social behaviour of Tasmanian Devils at feeding sites |url=https://archive.org/details/sim_australian-journal-of-zoology_1993_41_5/page/507|journal=Australian Journal of Zoology |volume=41 |pages=507–26 |issue=5}}</ref> <ref name=jb00>{{cite journal|doi=10.1644/1545-1542(2000)081<0434:NDASAD>2.0.CO;2 |author=Jones, Menna E. |author2=Barmuta, Leon A. |year=2000 |title=Niche differentiation among sympatric Australian dasyurid carnivores |url=https://archive.org/details/sim_journal-of-mammalogy_2000-05_81_2/page/434 |journal=Journal of Mammalogy |volume=81 |pages=434–47 |issue=2|doi-access=free }}</ref> <ref name=Guiler1970>{{cite journal |doi=10.1071/ZO9700063 |author=Guiler, E. R. |year=1970 |title=Observations on the Tasmanian devil, ''Sarcophilus harrisii'' II. Reproduction, Breeding and Growth of Pouch Young |journal=Australian Journal of Zoology |volume=18 |pages=63–70}}</ref> <ref name=Fischer2001>{{cite journal|doi=10.1890/0012-9658(2001)082[3531:TEBOLH]2.0.CO;2 |author=Fisher, Diana O. |author2=Owens, Ian P. F. |author3=Johnson, Christopher N. |year=2001 |title=The ecological basis of life history variation in marsupials |url=http://esapubs.org/archive/ecol/E082/042/appendix-A.htm |journal=Ecology |volume=82 |pages=3531–40 |issue=12}}</ref> <ref name=Chuang2013>{{cite journal |last1=Chuang |first1=L.-T. |last2=Pinfold |first2=T. L. |last3=Hu |first3=H.-Y. |last4=Chen |first4=Y.-S. |last5=Schulze |first5=J. |last6=Presley |first6=J. M. |last7=Irons |first7=G. |last8=Glew |first8=R. H. |title=Fatty-acid, amino-acid and mineral composition of two milk replacers for marsupials |journal=International Zoo Yearbook |date=January 2013 |volume=47 |issue=1 |pages=190–199 |doi=10.1111/izy.12014 |display-authors=4}}</ref> <ref name=Sinn2014>{{cite journal |last1=Sinn |first1=David L. |last2=Cawthen |first2=Lisa |last3=Jones |first3=Susan M. |last4=Pukk |first4=Chrissy |last5=Jones |first5=Menna E. |title=Boldness towards novelty and translocation success in captive-raised, orphaned Tasmanian devils |journal=[[Zoo Biology]] |date=January 2014 |volume=33 |issue=1 |pages=36–48 |doi=10.1002/zoo.21108 |pmid=24375492 |display-authors=4}}</ref> <ref name=ArcherBaynes72>{{Cite journal|author=Archer, Michael |author2=Baynes, Alexander |title=Prehistoric mammal faunas from two small caves in the extreme southwest of Western Australia |year=1972 |journal=Journal of the Royal Society of Western Australia |volume=55 |pages=80–89}}</ref> <ref name=Johnson2003>{{cite journal|author=Johnson, C. N. |author2=Wroe, S. |year=2003 |title=Causes of extinction of vertebrates during the Holocene of mainland Australia: arrival of the dingo, or human impact? |journal=Holocene |volume=13 |pages=941–948 |doi=10.1191/0959683603hl682fa |issue=6|bibcode=2003Holoc..13..941J }}</ref> <ref name=Bradshaw2005>{{cite journal|doi=10.1111/j.0906-7590.2005.04088.x |author=Bradshaw, C. J. A. |author2=Brook, B. W. |year=2005 |title=Disease and the devil: density-dependent epidemiological processes explain historical population fluctuations in the Tasmanian devil |journal=Ecography |volume=28 |pages=181–190 |issue=2}}</ref> <ref name="distimpactdftd">{{Cite journal |last1=McCallum |first1=H. |last2=Tompkins |first2=D. M. |last3=Jones |first3=M. |last4=Lachish |first4=S. |last5=Marvanek |first5=S. |last6=Lazenby |first6=B. |last7=Hocking |first7=G. |last8=Wiersma |first8=J. |last9=Hawkins |first9=C. E. |title=Distribution and Impacts of Tasmanian Devil Facial Tumor Disease |journal=EcoHealth |volume=4 |issue=3 |pages=318–325 |year=2007 |doi=10.1007/s10393-007-0118-0 |citeseerx=10.1.1.464.5369 |display-authors=4 |url=http://fpop.fpa.tas.gov.au/staffPublications/2007_devil_disease.pdf |access-date=2020-06-22 |archive-date=2015-03-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150301124347/http://fpop.fpa.tas.gov.au/staffPublications/2007_devil_disease.pdf |url-status=dead }}</ref> <ref name=LachishMcCallum>{{cite journal |last1=Lachish |first1=Shelly |last2=McCallum |first2=Hamish |last3=Mann |first3=Dydee |last4=Pukk |first4=Chrissy E. |last5=Jones |first5=Menna E. |title=Evaluation of Selective Culling of Infected Individuals to Control Tasmanian Devil Facial Tumor Disease |url=https://archive.org/details/sim_conservation-biology_2010-06_24_3/page/841 |journal=[[Conservation Biology (journal)|Conservation Biology]] |date=19 January 2010 |volume=24 |issue=3 |pages=841–851 |doi=10.1111/j.1523-1739.2009.01429.x |display-authors=4 |pmid=20088958}}</ref> <ref name=BeetonMcCallum>{{cite journal|last1=Beeton|first1=Nick|last2=McCallum|first2=Hamish|title=Models predict that culling is not a feasible strategy to prevent extinction of Tasmanian devils from facial tumour disease|journal=[[Journal of Applied Ecology]]|date=December 2011|volume=48|issue=6|pages=1315–1323|doi=10.1111/j.1365-2664.2011.02060.x}}</ref> <ref name=r1>{{Cite journal |last1=Hobday |first1=Alistair J. |title=Nighttime driver detection distances for Tasmanian fauna: informing speed limits to reduce roadkill |journal=Wildlife Research |volume=37 |pages=265–272 |year=2010 |doi=10.1071/WR09180 |issue=4}}</ref> <ref name=r2>{{Cite journal |doi=10.1071/WR98069 |title=Road upgrade, road mortality and remedial measures: impacts on a population of eastern quolls and Tasmanian devils |author=Jones, Menna E. |journal=Wildlife Research |volume=27 |year=2000 |pages=289–296 |issue=3}}</ref> <ref name=Deakin2012>{{cite journal |journal=Annual Review of Genomics and Human Genetics |title=A Comparative Genomics Approach to Understanding Transmissible Cancer in Tasmanian Devils |volume=13 |year=2012 |pages=207–222 |doi=10.1146/annurev-genom-090711-163852 |last1=Deakin |first1=Janine E. |last2=Belov |first2=Katherine |pmid=22657390}}</ref> <ref name=Miller2011>{{cite journal |last=Miller |first=W. |title=Genetic diversity and population structure of the endangered marsupial Sarcophilus harrisii (Tasmanian devil) |journal=Proceedings of the National Academy of Sciences |date=27 June 2011|doi=10.1073/pnas.1102838108|pmid=21709235 |url=http://www.pnas.org/content/early/2011/06/23/1102838108 |volume=108 |issue=30|pages=12348–12353 |author2=Hayes, V. M. |author3=Ratan, A. |author4=Petersen, D. C. |author5=Wittekindt, N. E. |author6=Miller, J. |author7=Walenz, B. |author8=Knight, J. |author9=Qi, J. |author10=Zhao, F. |author11=Wang, Q. |display-authors=4|pmc=3145710 |bibcode=2011PNAS..10812348M }}</ref> <ref name=Phillips2003>{{Cite journal|doi=10.1002/zoo.10092 |author=Phillips, B. T. |author2=Jackson, S. M. |year=2003 |title=Growth and development of the Tasmanian devil (Sarcophilus harrisii) at Healesville Sanctuary, Victoria, Australia |journal=Zoo Biology |volume=22 |pages=497–505 |issue=5}}</ref> <ref name=Jones2005>{{cite journal |doi=10.1071/ZO05043 |author=Jones, S. M. |author2=Lockhart, T. J. |author3=Rose, R. W. |year=2005 |url=http://www.zoo.utas.edu.au/RR/pdfRose/Devil.pdf |title=Adaptation of wild-caught Tasmanian devils (Sarcophilus harrisii) to captivity: evidence from physical parameters and plasma cortisol concentrations |journal=Australian Journal of Zoology |volume=53 |pages=339–344 |issue=5 |access-date=2020-06-22 |archive-date=2011-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110304205635/http://www.zoo.utas.edu.au/RR/pdfRose/Devil.pdf |url-status=dead }}</ref> <ref name=Erven2002>{{cite journal|doi=10.1046/j.1460-9568.2002.02213.x |author1=Erven, Alexandra |year=2002 |title=A novel stereocilia defect in sensory hair cells of the deaf mouse mutant Tasmanian Devil |journal=European Journal of Neuroscience |volume=16 |pages=1433–1441 |pmid=12405956 |issue=8 |author2=Skynner, Michael J. |author3=Okumura, Katsuzumi |author4=Takebayashi, Shin-Ichiro |author5=Brown, Steve D. M. |author6=Steel, Karen P. |author7=Allen, Nicholas D. |display-authors=4}}</ref> }} ===ഗ്രന്ഥസൂചി=== {{Refbegin}} *{{Cite book|last=Guiler|first=ER|title=The Tasmanian devil|year=1992|publisher=St David's Park Publishing|isbn=0-7246-2257-8|location=Hobart, Tasmania}} *{{cite book|title=The Transformers Beast Wars Sourcebook|year=2008|location=San Diego, California|publisher=[[IDW Publishing]]|isbn=978-1-60010-159-5 |author=Figueroa, Don |author2=Furman, Simon |author3=Yee, Ben |author4=Khanna, Dan M. |author5=Guidi, Guido |author6=Isenberg, Jake |author7=Matere, Marcelo |author8=Roche, Roche |author9=Ruffolo, Rob |author10=Williams, Simon}} *{{Cite book|last=Owen|first=D|title=Tasmanian Devil: A unique and threatened animal|year=2005|publisher=[[Allen & Unwin]]|isbn=978-1-74114-368-3|url=https://books.google.com/books?id=VrhlpKtUnu8C&printsec=frontcover&dq=Tasmanian+Devil#v=onepage&q&f=false|author2=Pemberton, David |accessdate=22 August 2010|location=Crows Nest, New South Wales}} *{{cite book|author=Paddle, Robert|year=2000|title=The Last Tasmanian Tiger: The History and Extinction of the Thylacine|url=https://archive.org/details/lasttasmaniantig0000robe|location=Oakleigh, Victoria|publisher=Cambridge University Press|isbn=0-521-53154-3}} *{{Cite book|author=Tyndale-Biscoe, Hugh|title=Life of marsupials|url=https://archive.org/details/lifeofmarsupials0000tynd_v5m5|location=Collingwood, Victoria|publisher=CSIRO Publishing|year=2005|isbn=0-643-06257-2}} {{Refend}} ==കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക്== *{{cite journal |doi=10.1111/j.1469-7998.2008.00419.x |author=Hesterman, H. |author2=Jones, S. M. |author3=Schwarzenberger, F. |year=2008 |title=Pouch appearance is a reliable indicator of the reproductive status in the Tasmanian devil and the spotted-tailed quoll |journal=Journal of Zoology |volume=275 |pages=130–138 |issue=2}} *{{Cite journal |last1=McDonald-Madden |first1=E. |last2=Probert |first2=W. J. M. |last3=Hauser |first3=C. E. |last4=Runge |first4=M. C. |last5=Possingham |first5 = H. P. |last6=Jones |first6=M. E. |last7=Moore |first7=J. L. |last8=Rout |first8=T. M. |last9=Vesk |first9=P. A. |last10=Wintle |first10=B. A. |title=Active adaptive conservation of threatened species in the face of uncertainty |journal=Ecological Applications |volume=20 |issue=5 |pages=1476–1489 |year=2010 |pmid=20666263 |doi=10.1890/09-0647.1|url=http://espace.library.uq.edu.au/eserv/UQ:207388/UQ207388OA.pdf }} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== {{Commons+cat|Sarcophilus harrisii|Sarcophilus_harrisii}} {{Wikispecies|Sarcophilus harrisii}} *[https://web.archive.org/web/20080721030213/http://www.parks.tas.gov.au/wildlife/mammals/devil.html Parks and Wildlife Tasmania – Tasmanian Devil] – vocalisation, movie, FAQ *[http://www.tassiedevil.com.au/ Save the Tasmanian Devil] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090321072257/http://www.tassiedevil.com.au/ |date=2009-03-21 }} – Tasmanian government conservation program *View the [http://www.ensembl.org/Sarcophilus_harrisii Tasmanian devil genome] in [[Ensembl]] * {{UCSC genomes|sarHar1}} {{Biology portal bar}}{{Dasyuromorphia|D.D.}} [[വർഗ്ഗം:സഞ്ചിമൃഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ടാസ്മേനിയയിലെ സസ്തനികൾ]] rien9mag1ui4jbrbwq7sddv95dbc5md 0 137307 4682078 4676091 2026-11-01T16:07:59Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 4682078 wikitext text/x-wiki '''ജി.ആർ.എച്ച്.എസ്.എസ്. കോട്ടക്കൽ''' (G.R.H.S.S. Kottakkal) കേരളത്തിലെ [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ]] [[കോട്ടക്കൽ|കോട്ടക്കൽ നഗരത്തിൽ]] സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു സർക്കാർ ഹയർ സെക്കൻഡറി വിദ്യാലയമാണ്. '''രാജാസ് സ്കൂൾ, കോട്ടക്കൽ''' എന്നും '''ഗവൺമെന്റ് രാജാസ് ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ''' എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. കോട്ടക്കൽ കോവിലകത്തിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ സ്ഥാപിതമായ ഈ വിദ്യാലയം 1920 മുതൽ പ്രവർത്തിച്ചുവരുന്നു. അഞ്ചാം ക്ലാസ് മുതൽ പന്ത്രണ്ടാം ക്ലാസ് വരെ ഇവിടെ അധ്യയനം നടക്കുന്നു.<ref name="sametham">{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/18032|title=G.R.H.S.S. Kottakkal – School Details|access-date=2026-10-14|website=Sametham - Kerala School Data Bank|publisher=KITE}}</ref> {{Infobox school | name = ജി.ആർ.എച്ച്.എസ്.എസ്. കോട്ടക്കൽ | image = 18032 GRHSS KOTTAKKAL.jpg | image_size = 350px | caption = ജി.ആർ.എച്ച്.എസ്.എസ്. കോട്ടക്കൽ | location = കോട്ടക്കൽ, മലപ്പുറം ജില്ല, കേരളം – 676503 | country = ഇന്ത്യ | coordinates = {{Coord|10|59|27.38|N|75|59|42.79|E|display=inline,title}} | other_name = രാജാസ് സ്കൂൾ, കോട്ടക്കൽ | type = പൊതുവിദ്യാലയം | established = 1920<ref name="sametham"/> | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = മലപ്പുറം | educational_authority = കേരള സർക്കാർ | Kerala_school_code = 18032 | grades = 5–12 | medium_of_language = മലയാളം | website = | udisce_code = 32051400417 }} == ചരിത്രം == കോട്ടക്കലിന്റെ വിദ്യാഭ്യാസ, സാംസ്കാരിക ചരിത്രത്തിൽ പ്രധാന സ്ഥാനമുള്ള സ്ഥാപനങ്ങളിലൊന്നാണ് രാജാസ് ഹൈസ്കൂൾ. കോട്ടക്കൽ കോവിലകത്തിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ മാനവേദൻ രാജയാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥാപിച്ചത്. 1920-ലാണ് വിദ്യാലയത്തിന് ഔദ്യോഗിക അംഗീകാരം ലഭിച്ചത്. 1923-ൽ ആദ്യത്തെ എസ്.എസ്.എൽ.സി. ബാച്ച് പഠനം പൂർത്തിയാക്കി.<ref>{{Cite web|url=https://schoolwiki.in/ജി.ആർ.എച്ച്.എസ്.എസ്._കോട്ടക്കൽ|title=ജി.ആർ.എച്ച്.എസ്.എസ്. കോട്ടക്കൽ|access-date=2026-10-14|website=സ്കൂൾവിക്കി|publisher=KITE|archive-url=https://web.archive.org/web/20260610214136/https://schoolwiki.in/%E0%B4%9C%E0%B4%BF.%E0%B4%86%E0%B5%BC.%E0%B4%8E%E0%B4%9A%E0%B5%8D%E0%B4%9A%E0%B5%8D.%E0%B4%8E%E0%B4%B8%E0%B5%8D.%E0%B4%8E%E0%B4%B8%E0%B5%8D._%E0%B4%95%E0%B5%8B%E0%B4%9F%E0%B5%8D%E0%B4%9F%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B5%BD|archive-date=2026-06-10|url-status=dead}}</ref> ആദ്യകാലത്ത് കോവിലകം പ്രൈമറി സ്കൂളിൽനിന്ന് പഠനം പൂർത്തിയാക്കിയ വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് രാജാസ് ഹൈസ്കൂളിൽ നേരിട്ട് പ്രവേശനം ലഭിച്ചിരുന്നു. മറ്റു വിദ്യാലയങ്ങളിൽനിന്ന് എത്തിയിരുന്നവർ പ്രവേശനപരീക്ഷയിൽ വിജയിക്കേണ്ടിയിരുന്നു. അന്നത്തെ പ്രവേശനരീതിയുടെ പ്രത്യേകതയായിരുന്നു ഇത്. കുഞ്ഞിക്കുട്ടൻ തമ്പുരാന്റെ ബന്ധുവായ കെ.സി. വീരരായൻ രാജയായിരുന്നു വിദ്യാലയത്തിന്റെ ആദ്യത്തെ പ്രധാനാധ്യാപകൻ. തുടർന്ന് സംസ്കൃതപണ്ഡിതനായ കെ. രൈരുനായർ, കെ.എൻ. ബാലകൃഷ്ണ അയ്യർ, കെ.എസ്. വിശ്വനാഥ അയ്യർ, കെ.സി.യു. രാജ തുടങ്ങിയ പ്രമുഖ അധ്യാപകർ വിദ്യാലയത്തിന്റെ നേതൃത്വത്തിലെത്തി. ഇവരുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ വിദ്യാലയത്തിന്റെ വളർച്ചയ്ക്ക് അടിത്തറയിട്ടു. ആദ്യകാലത്ത് ഒരു സ്വകാര്യ ട്രസ്റ്റിന്റെ കീഴിലായിരുന്നു വിദ്യാലയം പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നത്. 1973 സെപ്റ്റംബർ 20 മുതൽ അഞ്ചുവർഷത്തേക്ക് വിദ്യാലയത്തിന്റെ മാനേജ്മെന്റ് സർക്കാർ ഏറ്റെടുത്തു. തുടർന്ന് 1978 സെപ്റ്റംബർ 20-ലെ വിജ്ഞാപനത്തിലൂടെ പൊതുതാൽപര്യം മുൻനിർത്തി വിദ്യാലയം സർക്കാർ ഏറ്റെടുത്തു.<ref>{{Cite web|url=https://www.casemine.com/judgement/in/56b49641607dba348f01777e|title=Govindankutty v. State of Kerala|access-date=2026-10-14|date=1999-11-10|website=CaseMine}}</ref> 1998-ൽ വിദ്യാലയത്തിൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി വിഭാഗം ആരംഭിച്ചു. ഇതോടെ ഹൈസ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസത്തോടൊപ്പം ഹയർ സെക്കൻഡറി വിദ്യാഭ്യാസവും നൽകുന്ന സ്ഥാപനമായി രാജാസ് സ്കൂൾ മാറി.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/18032|title=G.R.H.S.S. Kottakkal – School Details|access-date=2026-10-14|website=Sametham - Kerala School Data Bank|publisher=KITE}}</ref> == ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ == കോട്ടക്കൽ നഗരത്തിൽ ഏകദേശം 12.76 ഏക്കർ സ്ഥലത്താണ് ഗവൺമെന്റ് രാജാസ് ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. വിദ്യാലയത്തിന്റെ പരമ്പരാഗത ശൈലിയിലുള്ള പ്രധാന കെട്ടിടം പ്രദേശത്തിന്റെ വിദ്യാഭ്യാസ പാരമ്പര്യവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിർമിതികളിലൊന്നാണ്. ദേശീയപാതയിൽനിന്നും മാനവേദൻ രാജാ റോഡിൽനിന്നും വിദ്യാലയത്തിലേക്ക് പ്രവേശനമാർഗങ്ങളുണ്ട്. വിദ്യാലയത്തിൽ ആകെ 76 ക്ലാസ് മുറികളാണുള്ളത്. ഇവയിൽ 56 എണ്ണം സ്മാർട്ട് ക്ലാസ് മുറികളാണ്. ഏകദേശം 16,500 പുസ്തകങ്ങളുള്ള ലൈബ്രറി, കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബുകൾ, ശാസ്ത്ര ലബോറട്ടറി, മൾട്ടിമീഡിയ പഠനമുറി എന്നിവ പഠനപ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് സഹായകമാണ്. വിദ്യാലയത്തിൽ 177 കമ്പ്യൂട്ടറുകളും ഇന്റർനെറ്റ് സൗകര്യവുമുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/18032|title=G.R.H.S.S. Kottakkal – School Details|access-date=2026-10-14|website=Sametham - Kerala School Data Bank|publisher=KITE}}</ref> ഹൈസ്കൂൾ, ഹയർ സെക്കൻഡറി വിഭാഗങ്ങൾക്ക് ആവശ്യമായ പഠനസൗകര്യങ്ങൾ വിദ്യാലയത്തിൽ ഒരുക്കിയിട്ടുണ്ട്. കളിസ്ഥലം, ഓഡിറ്റോറിയം, അടുക്കള, കുടിവെള്ള സംവിധാനം, മഴവെള്ള സംഭരണ സംവിധാനം, മാലിന്യസംസ്കരണ സംവിധാനം, പൂന്തോട്ടം എന്നിവയും വിദ്യാലയത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനസൗകര്യങ്ങളുടെ ഭാഗമാണ്. വിദ്യാലയാങ്കണത്തിൽ കാർഷിക പ്രവർത്തനങ്ങളും നടത്തിവരുന്നുണ്ട്. കോട്ടക്കൽ ആര്യവൈദ്യശാലയുടെ സഹകരണത്തോടെ ഔഷധോദ്യാനം ഒരുക്കിയിട്ടുണ്ട്. കൗൺസലിങ്, ആരോഗ്യപരിപാലന സംവിധാനങ്ങളും വിദ്യാലയത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. പഠനപ്രവർത്തനങ്ങൾക്കൊപ്പം സ്കൗട്ട്സ് ആൻഡ് ഗൈഡ്സ്, എൻ.സി.സി., സ്റ്റുഡന്റ് പോലീസ് കേഡറ്റ്, ജൂനിയർ റെഡ് ക്രോസ്, ലിറ്റിൽ കൈറ്റ്സ് തുടങ്ങിയ സംഘടനകളുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കും വിദ്യാലയത്തിൽ സൗകര്യങ്ങളുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/18032|title=G.R.H.S.S. Kottakkal – School Details|access-date=2026-10-14|website=Sametham - Kerala School Data Bank|publisher=KITE}}</ref> == പ്രശസ്ത വ്യക്തികൾ == വൈദ്യശാസ്ത്രം, സാഹിത്യം, വിദ്യാഭ്യാസം, രാഷ്ട്രീയം, പൊതുഭരണം, നയതന്ത്രം തുടങ്ങിയ വിവിധ മേഖലകളിൽ പ്രവർത്തിച്ച നിരവധി വ്യക്തികൾ രാജാസ് സ്കൂളിൽ വിദ്യാഭ്യാസം നേടിയിട്ടുണ്ട്. വിദ്യാലയത്തിന്റെ പൂർവവിദ്യാർത്ഥികളായി പരാമർശിക്കപ്പെടുന്ന ചില പ്രമുഖർ താഴെപ്പറയുന്നവരാണ്.<ref>{{Cite web|url=https://schoolwiki.in/ജി.ആർ.എച്ച്.എസ്.എസ്._കോട്ടക്കൽ|title=ജി.ആർ.എച്ച്.എസ്.എസ്. കോട്ടക്കൽ|access-date=2026-10-14|website=സ്കൂൾവിക്കി|publisher=KITE}} {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=നവംബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * '''[[പി. കെ. വാര്യർ|ഡോ. പി.കെ. വാര്യർ]]''' – പത്മശ്രീ, പത്മഭൂഷൺ പുരസ്കാരങ്ങൾ നേടിയ ആയുർവേദ ചികിത്സകനും കോട്ടക്കൽ ആര്യവൈദ്യശാലയുടെ മുൻ മാനേജിങ് ട്രസ്റ്റിയും മുഖ്യവൈദ്യനുമായിരുന്നു. * '''[[യു.എ. ബീരാൻ|യു. എ. ബീരാൻ]]''' – കേരളത്തിലെ മുൻ വിദ്യാഭ്യാസ, സാമൂഹികക്ഷേമ മന്ത്രിയും മുൻ ഭക്ഷ്യ-സിവിൽ സപ്ലൈസ് മന്ത്രിയുമായിരുന്നു. * '''പ്രൊഫ. സി.കെ. മൂസ്സത്''' – ഭാഷാപണ്ഡിതനും കേരള ഭാഷാ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിന്റെ മുൻ ഡയറക്ടറുമായിരുന്നു. * '''[[ഒ. വി. വിജയൻ]]''' – പ്രശസ്ത മലയാള സാഹിത്യകാരനും കാർട്ടൂണിസ്റ്റും. ''[[ഖസാക്കിന്റെ ഇതിഹാസം]]'', ''ധർമ്മപുരാണം'', ''ഗുരുസാഗരം'' തുടങ്ങിയ കൃതികളുടെ രചയിതാവാണ്. * '''എൻ. കെ. വെള്ളോടി''' – മുൻ ഇന്ത്യൻ അംബാസഡറായി വിദ്യാലയത്തിന്റെ പൂർവവിദ്യാർത്ഥി പട്ടികയിൽ പരാമർശിക്കപ്പെടുന്നു. * '''എം. എ. വെള്ളോടി''' – ഇന്ത്യൻ നയതന്ത്രജ്ഞനും ടാൻസാനിയയിലെ ഇന്ത്യയുടെ ആദ്യ അംബാസഡറുമായിരുന്നു. കേന്ദ്ര വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയത്തിൽ സെക്രട്ടറിയായും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/chennai/ex-diplomat-m-a-vellodi-dead-at-90/articleshow/11933459.cms|title=Ex-diplomat M A Vellodi dead at 90|work=The Times of India|date=2012-02-18|access-date=2026-10-14}}</ref> * '''ഡോ. കെ.സി.കെ.ഇ. രാജ''' – കേരള സർവകലാശാലയുടെ മുൻ വൈസ് ചാൻസലർ. 1960 ജനുവരി 16 മുതൽ 1963 ജനുവരി 15 വരെ ഈ പദവിയിൽ പ്രവർത്തിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://keralauniversity.ac.in/succession-list-vice-chancellors|title=Succession List – Vice-Chancellors|access-date=2026-10-14|website=University of Kerala}}</ref> * '''കെ.സി.കെ.ഇ. രാജ (ഐ.പി.എസ്.)''' – കർണാടക സംസ്ഥാനത്തെ മുൻ പോലീസ് ഡയറക്ടർ ജനറലായി വിദ്യാലയത്തിന്റെ പൂർവവിദ്യാർത്ഥി പട്ടികയിൽ പരാമർശിക്കപ്പെടുന്നു. * '''മുരളീധരൻ (ഐ.എ.എസ്.)''' – ഇന്ത്യൻ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് സർവീസിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥനായി വിദ്യാലയത്തിന്റെ പൂർവവിദ്യാർത്ഥി പട്ടികയിൽ പരാമർശിക്കപ്പെടുന്നു. * '''പി. ഹംസ''' – സംസ്ഥാന അധ്യാപക അവാർഡ് ജേതാവും രാജാസ് സ്കൂളിന്റെ മുൻ പ്രധാനാധ്യാപകനുമായിരുന്നു. == ചിത്രശാല == <gallery> പ്രമാണം:18032_GRHSS_KOTTAKKAL_2.jpg|വിദ്യാലയത്തിന്റെ ദൃശ്യം പ്രമാണം:18032_GRHSS_KOTTAKKAL_3.jpg|വിദ്യാലയത്തിന്റെ മറ്റൊരു ദൃശ്യം </gallery> == പുറംകണ്ണികൾ == * [[schoolwiki:ജി.ആർ.എച്ച്.എസ്.എസ്._കോട്ടക്കൽ|സ്കൂൾവിക്കി – ജി.ആർ.എച്ച്.എസ്.എസ്. കോട്ടക്കൽ]] * [https://sametham.kite.kerala.gov.in/18032 സമേതം – കേരള സ്കൂൾ ഡാറ്റാബേസ്] == അവലംബം == <references /> {{മലപ്പുറം ജില്ല}} [[വർഗ്ഗം:മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പൊതുവിദ്യാലയങ്ങൾ]] 6umqndmphtail7ewlckiun9xiaxdxjp 0 150416 4682167 4680579 2026-11-02T04:31:43Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 4682167 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|Thanjavoor District}} {{Infobox settlement | name = തഞ്ചാവൂർ ജില്ല | native_name = தஞ்சாவூர் மாவட்டம் | native_name_lang = ta | other_name = Thanjai Mavattam | nickname = Thanjai /தஞ்சை | settlement_type = district | image_skyline = Mudachikkadu2.JPG | image_alt = | image_caption = Rural landscape near [[Peravurani]] | image_map = Thanjavur in Tamil Nadu (India).svg | map_alt = | map_caption = Location in Tamil Nadu, India | latd = 10 | latm = 47 | lats = 8.16 | latNS = N | longd = 79 | longm = 8 | longs = 24.36 | longEW = E | coordinates_display = inline,title | subdivision_type = Country | subdivision_name = [[India]] | subdivision_type1 = [[States and territories of India|State]] | subdivision_name1 = [[Tamil Nadu]] | subdivision_type2 = Metro | subdivision_name2 = <!-- for neighbourhoods/suburbs only --> | subdivision_type3 = Municipal Corporations | subdivision_name3 = Thanjavur | subdivision_type4 = Municipalities | subdivision_name4 = | subdivision_type5 = Town Panchayats | subdivision_name5 = | established_title = <!-- Established --> | established_date = | founder = | named_for = | parts_type = [[Taluka]]s | parts = [[Kumbakonam]], [[Orathanadu]], [[Papanasam]], [[Pattukkottai]], [[Peravurani]], [[Thanjavur]], [[Thiruvaiyaru]], [[Thiruvidaimarudur]]. | seat_type = Capital | seat = <!-- for states/territories/regions only --> | seat_type = Headquarters | seat = [[Thanjavur]] | government_type = | governing_body = | leader_title1 = Collector | leader_name1 = N. Subbaiyan [[Indian Administrative Service|IAS]] | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_total = 2,405,890 | population_as_of = 2011 | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = <ref>{{cite web |title= |date= |author= |url= |publisher= |pages= |format=Excel}}</ref> | demographics_type1 = Languages | demographics1_title1 = Official | demographics1_info1 = [[Tamil language|Tamil]] | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = [[Postal Index Number|PIN]] | postal_code = 613xxx | area_code_type = Telephone code | area_code = 04362 | iso_code = [[ISO 3166-2:IN|<!-- ISO 3166-2 -->]] | registration_plate = TN-49,TN-68<ref>[http://www.tn.gov.in/sta/a2.pdf www.tn.gov.in]</ref> | blank1_name_sec1 = [[IUCN protected area categories|IUCN category]] | blank1_info_sec1 = <!-- for protected areas only --> | blank2_name_sec1 = Central location: | blank2_info_sec1 = | website = {{URL|Thanjavur.nic.in/}} | footnotes = }} തെക്കേ ഇന്ത്യൻ സംസ്ഥാനമായ [[തമിഴ്നാട്|തമിഴ്നാട്ടിലെ]] മുപ്പത്തി എട്ടു ജില്ലകളിലൊന്നാണ് '''തഞ്ചാവൂർ ജില്ല'''.ഇതിന്റെ ഭരണസിരാകേന്ദ്രം തഞ്ചാവൂർ (തഞ്ചോർ) ആണ്. [[കാവേരി നദി]]യുടെ ഫലഭൂയിഷ്ഠമായ ഡെൽറ്റാ പ്രദേശത്താണ് ഈ ജില്ല സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഇവിടുത്തെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ പ്രധാനമായും കൃഷിയെ ആശ്രയിച്ചുള്ളതാണ്. == ഭൂമിശാസ്ത്രം == [[File:Paddy Fields Thanjavur.jpg|thumb|left|Agriculture—especially rice cultivation—is the main occupation in Thanjavur district.]] [[File:Brihadeeswara.jpg|thumb|220px|left|തഞ്ചാവൂരിലെ [[ബൃഹദീശ്വരക്ഷേത്രം]]]] ഈ ജില്ല മധ്യ തമിഴ്‌നാട്ടിൽ 10.08° വടക്ക്, 79.16° കിഴക്ക് എന്നീ അക്ഷാംശരേഖാംശങ്ങളിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. വടക്കുകിഴക്ക് മയിലാടുതുറൈ ജില്ല, കിഴക്ക് തിരുവാരൂർ ജില്ല, തെക്ക് ബംഗാൾ ഉൾക്കടലിൻ്റെ പാക്ക് കടലിടുക്ക്, പടിഞ്ഞാറ് പുതുക്കോട്ടൈ, തിരുച്ചിറപ്പള്ളി ജില്ലകൾ എന്നിവയാണ് ഇതിൻ്റെ അതിരുകൾ. വടക്ക്, കൊല്ലിടം നദി തഞ്ചാവൂരിനെ തിരുച്ചിറപ്പള്ളി, അരിയല്ലൂർ ജില്ലകളിൽ നിന്ന് വേർതിരിക്കുന്ന അതിർത്തിയാണ്. == ജനസംഖ്യാശാസ്ത്രം == {{historical populations|11=1901|12=9,28,222|13=1911|14=9,78,651|15=1921|16=9,58,929|17=1931|18=9,86,308|19=1941|20=10,59,583|21=1951|22=12,28,360|23=1961|24=13,17,920|25=1971|26=15,92,998|27=1981|28=18,48,132|29=1991|30=20,53,760|31=2001|32=22,16,138|33=2011|34=24,05,890|percentages=pagr|footnote=source:<ref>[http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/A2_Data_Table.html Decadal Variation In Population Since 1901]</ref>|align=center}} {{bar box |title=Religions in Thanjavur district (2011)<ref name="religion">{{Cite web |date=2011 |title=Table C-01 Population by Religion: Tamil Nadu |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/11392/download/14505/DDW33C-01%20MDDS.XLS |website=censusindia.gov.in |publisher=[[Registrar General and Census Commissioner of India]]}}</ref> |titlebar=#Fcd116 |left1=Religion |right1=Percent |float=left |bars= {{bar percent|[[Hinduism in Tamil Nadu|Hinduism]]|darkorange|86.28}} {{bar percent|[[Tamil Muslim|Islam]]|green|7.93}} {{bar percent|[[Christianity in Tamil Nadu|Christianity]]|purple|5.57}} {{bar percent|Other or not stated|black|0.22}} }} {{Geographic Location |title = '''Destinations from Thanjavur District''' |Northwest = [[പേരാമ്പല്ലൂർ ജില്ല|പേരാമ്പല്ലൂർ]] |North = [[അരിയലുർ ജില്ല| അരിയലുർ]] |Northeast = [[നാഗപട്ടണം ജില്ല|നാഗപട്ടണം]] |West = [[തിരുച്ചിറപ്പള്ളി ജില്ല|തിരുച്ചിറപ്പള്ളി]] |Centre = [[തഞ്ചാവൂർ ജില്ല|തഞ്ചാവൂർ]] |East = [[തഞ്ചാവൂർ ജില്ല|തഞ്ചാവൂർ]] |Southwest = [[പുതുക്കോട്ട ജില്ല|പുതുക്കോട്ട]] |South = [[ബംഗാൾ ഉൾക്കടൽ]] |Southeast = [[ബംഗാൾ ഉൾക്കടൽ]] }} 2011-ലെ സെൻസസ് പ്രകാരം, തഞ്ചാവൂർ ജില്ലയിലെ ജനസംഖ്യ 2,405,890 ആയിരുന്നു. ഇവിടെ 1,000 പുരുഷന്മാർക്ക് 1,035 സ്ത്രീകൾ എന്ന നിരക്കിലുള്ള ലിംഗാനുപാതം, ദേശീയ ശരാശരിയായ 929-നേക്കാൾ കൂടുതലാണ്. ജനസംഖ്യയുടെ 35.39% നഗരപ്രദേശങ്ങളിലാണ് താമസിക്കുന്നത്.<ref name="dashboard">{{cite web|title=Census Info 2011 Final population totals|url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/censusinfodashboard/index.html|publisher=Office of The Registrar General and Census Commissioner, Ministry of Home Affairs, Government of India|year=2013|access-date=26 January 2014}}</ref>ആറ് വയസ്സിൽ താഴെയുള്ള കുട്ടികളുടെ എണ്ണം 238,598 ആണ് (121,949 ആൺകുട്ടികളും 116,649 പെൺകുട്ടികളും). പട്ടികജാതി, പട്ടികവർഗ്ഗ വിഭാഗങ്ങൾ യഥാക്രമം ജനസംഖ്യയുടെ 18.91%-ഉം 0.15%-ഉം വരുന്നു. ദേശീയ ശരാശരിയായ 72.99%-മായി താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ, ജില്ലയിലെ ശരാശരി സാക്ഷരതാ നിരക്ക് 74.44% ആണ്.<ref name="dashboard" />ജില്ലയിൽ ആകെ 605,363 കുടുംബങ്ങളും 974,079 തൊഴിലാളികളുമുണ്ട്. ഇതിൽ 117,321 കർഷകർ, 327,673 പ്രധാന കാർഷിക തൊഴിലാളികൾ, 26,430 ഗാർഹിക വ്യവസായ തൊഴിലാളികൾ, 363,060 മറ്റ് പ്രധാന തൊഴിലാളികൾ, 139,595 നാമമാത്ര തൊഴിലാളികൾ (marginal workers) എന്നിവർ ഉൾപ്പെടുന്നു. നാമമാത്ര തൊഴിലാളികളിൽ 12,592 പേർ കർഷകരും, 87,688 പേർ കാർഷിക തൊഴിലാളികളും, 4,770 പേർ ഗാർഹിക വ്യവസായങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടവരും, 34,545 പേർ മറ്റ് വിഭാഗങ്ങളിൽ പെടുന്നവരുമാണ്.<ref name=2011census>{{cite web|title=Census Info 2011 Final population totals – Thanjavur district|url=http://www.censusindia.gov.in/pca/SearchDetails.aspx?Id=695770|publisher=Office of The Registrar General and Census Commissioner, Ministry of Home Affairs, Government of India|year=2013|access-date=26 January 2014}}</ref> {{Pie chart |caption = Languages of Thanjavur district (2011)<ref name="language"/> |label1 = [[Tamil language|Tamil]] |value1 = 97.42 |color1 = royalblue |label2 = [[Saurashtra language|Saurashtra]] |value2 = 1.07 |color2 = skyblue |label3 = Others |value3 = 1.51 |color3 = grey |thumb=left }} 2011-ലെ സെൻസസ് പ്രകാരം, ജനസംഖ്യയുടെ 97.42 ശതമാനം പേരുടെ പ്രധാന ഭാഷ തമിഴായിരുന്നു. അതേസമയം 1.07 ശതമാനം പേർ സൗരാഷ്ട്ര ഭാഷ സംസാരിക്കുന്നവരായിരുന്നു.<ref name="language">{{Cite web |title=Table C-16 Population by Mother Tongue: Tamil Nadu |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/10222/download/13334/DDW-C16-STMT-MDDS-3300.XLSX |website=[[Census of India]] |publisher=[[Registrar General and Census Commissioner of India]]}}</ref> == രാഷ്ട്രീയം== == സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ== === കൃഷി=== തമിഴ്‌നാട്ടിലെ പ്രധാന കാർഷിക മേഖലയായ കാവേരി ഡെൽറ്റയിലാണ് തഞ്ചാവൂർ ജില്ല സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.<ref>{{Cite magazine |last=Nathan |first=K. K. |title=Assessment of Recent Droughts in Tamil Nadu |date=October 1995 |magazine=Drought Network News |url=http://drought.unl.edu/pubs/dnn/arch9.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20030317211040/http://drought.unl.edu/pubs/dnn/arch9.pdf |archive-date=17 March 2003 |url-status=dead }}</ref> സംസ്ഥാനത്ത് ഏറ്റവും കൂടുതൽ [[നെല്ല്]] ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്ന പ്രദേശമായതിനാൽ, ഇതിനെ 'തമിഴ്‌നാടിന്റെ നെല്ലറ' (Rice Bowl of Tamil Nadu) എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കാറുണ്ട്.<ref>{{cite web|title=Welcome to Thanjavur (District Official Website)|publisher=District Administration of Thanjavur|url=http://www.thanjavur.tn.nic.in/|access-date=22 January 2012|archive-date=3 February 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20060203160555/http://www.thanjavur.tn.nic.in/|url-status=dead}}</ref> കാവേരി, വെണ്ണാർ, ഗ്രാൻഡ് അണക്കെട്ട് (കല്ലണൈ) എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കനാൽ ശൃംഖലകളിലൂടെയാണ് ഈ ജില്ലയിലെ കൃഷിഭൂമികൾക്ക് ജലസേചനം നൽകുന്നത്.<ref>{{cite book |last=Baliga |first=B. S. |title=Madras District Gazetteers: Tanjore |publisher=Superintendent, Government Press |year=1957 |pages=162–168}} </ref> നെല്ലിനു പുറമേ, കരിമ്പ്, തെങ്ങ്, പയർവർഗ്ഗങ്ങൾ, വാഴ, നിലക്കടല എന്നിവയാണ് ഇവിടെ കൃഷി ചെയ്യുന്ന മറ്റ് പ്രധാന വിളകൾ. അരി മില്ലുകൾ, കയർ ഉൽപ്പാദന യൂണിറ്റുകൾ തുടങ്ങിയ കാർഷിക അധിഷ്ഠിത വ്യവസായങ്ങൾ ഈ മേഖലയ്ക്ക് കരുത്തേകുന്നു.<ref>{{cite web |author=Centre for Agricultural and Rural Development Studies (CARDS) |year=2008 |title=District Agricultural Plan: Thanjavur District |url=https://tnau.ac.in/  |access-date=27 August 2026 |publisher=Tamil Nadu Agricultural University |archive-url=https://web.archive.org/web/20260822024950/https://tnau.ac.in/ |archive-date=2026-08-22 |url-status=dead}}</ref> == വിനോദസഞ്ചാരം == === ബൃഹദീശ്വര ക്ഷേത്രം === പതിനൊന്നാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ചോള രാജാവായ രാജരാജൻ ഒന്നാമന്റെ ഭരണകാലത്ത് നിർമ്മിക്കപ്പെട്ട തഞ്ചാവൂരിലെ ബൃഹദീശ്വര ക്ഷേത്രം (രാജരാജേശ്വരം അല്ലെങ്കിൽ പെരുവുടയാർ കോവിൽ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു), ദ്രാവിഡ വാസ്തുവിദ്യയ്ക്ക് പേരുകേട്ടതും [[യുനെസ്‌കോ]]യുടെ ലോക പൈതൃക പട്ടികയിൽ ഇടംനേടിയതുമായ ഒരു ക്ഷേത്രമാണ്. കുംഭകോണത്തിനടുത്തുള്ള ദാരാസുരത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന, പന്ത്രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഐരാവതേശ്വര ക്ഷേത്രവും 'ഗ്രേറ്റ് ലിവിംഗ് ചോള ടെമ്പിൾസ്' (Great Living Chola Temples) എന്ന വിഭാഗത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തി യുനെസ്‌കോയുടെ ലോക പൈതൃക പദവി നൽകിയിട്ടുള്ളതാണ്. അയ്യവാടിയിലെ പ്രത്യംഗിര ദേവി ക്ഷേത്രമാണ് എടുത്തു പറയേണ്ട മറ്റൊരു പ്രധാന ക്ഷേത്രം. [[File:Airavateswara Temple, Darasuram in Thanjavur District.jpg|thumb|തഞ്ചാവൂർ ജില്ലയിലെ കുംഭകോണത്തിനടുത്തുള്ള ദാരാസുരത്തിലുള്ള ഐരാവതേശ്വര ക്ഷേത്രം 12-ആം നൂറ്റാണ്ടിൽ രാജരാജ ചോളൻ രണ്ടാമൻ നിർമ്മിച്ചതാണ്, ഇത് യുനെസ്കോയുടെ ലോക പൈതൃക സ്ഥലമാണ്..]] == കുറിപ്പുകളും അവലംബങ്ങളും == {{Reflist}} == ബാഹ്യ കണ്ണികൾ == {{Commons category}} * [https://thanjavur.nic.in/ Thanjavur District] {{തമിഴ്‌നാട്}} {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌നാട്ടിലെ ജില്ലകൾ]] [[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌നാട്ടിലെ തീരദേശജില്ലകൾ]] 3c4v4kzw1yjz3kxl6fco0g03hubh410 0 155527 4682118 3230863 2026-11-01T19:27:33Z DogandPerson85910 210821 4682118 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|1 (number)}} {| class="infobox" style="width: 20em;" |- ! colspan="2" style="text-align:center; font:10em verdana; background:#ccc;"| 1 |- | colspan="2" | {{numbers (digits)}} |- | [[Cardinal number|Cardinal]] | 1 <br /> one |- | [[Ordinal numbers (linguistics)|Ordinal]] | 1st <br /> first |- | [[Numeral system]] | [[Unary numeral system|unary]] |- | [[Factorization]] | <math> 1 </math> |- | [[Divisor]]s | 1 |- | [[Greek numeral]] | α' |- | [[Roman numeral]] | I |- | Roman numeral (Unicode) | Ⅰ, ⅰ |- | [[Persian language|Persian]] || <span style="font-size:150%;">١ - یک</span> |- | [[Hindu-Arabic numeral system|Arabic]] || <span style="font-size:150%;">١</span> |- | [[Ge'ez alphabet|Ge'ez]] || <span style="font-size:100%;">፩</span> |- | [[Bengali language|Bengali]] || <span style="font-size:150%;">১</span> |- | [[Chinese numeral]] || 一，弌，壹 |- | [[Korean language|Korean]] || 일, 하나 |- | [[Devanāgarī]] || <span style="font-size:150%;">१</span> |- | [[Telugu language|Telugu]] || <span style="font-size:150%;">೧</span> |- | [[Tamil language|Tamil]] || <span style="font-size:150%;">௧</span> |- | [[Kannada language|Kannada]] || <span style="font-size:150%;">೧</span> |- | [[Hebrew numerals|Hebrew]] || <span style="font-size:150%;">א</span> ([[aleph|alef]]) |- | [[Khmer numerals|Khmer]] || ១ |- | [[Thai numerals|Thai]] || ๑ |- | [[numerical prefix|prefixes]] | [[Wiktionary:mono-|mono-]] /[[Wiktionary:haplo-|haplo-]] (from [[Greek language|Greek]]) [[Wiktionary:uni-|uni-]] (from [[Latin]]) |- | [[Binary numeral system|Binary]] | 1 |- | [[Octal]] | 1 |- | [[Duodecimal]] | 1 |- | [[Hexadecimal]] | 1 |} '''1''' '''ഒന്ന്''' ('''one'''; {{IPAc-en|ˈ|w|ʌ|n}} or {{IPAc-en|UK|ˈ|w|ɒ|n}}) ഒരു [[അക്കം]], സംഖ്യാ നാമം, അക്കത്തെ കുറിക്കാനുപയോഗിക്കുന്ന ചിഹ്നം. ഏകത്വത്തെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു, എണ്ണാനും അളക്കാനും തൂക്കത്തിനും ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒരു ഏകകം. സംഖ്യാവ്യവസ്ഥയിൽ [[എണ്ണൽസംഖ്യ]]കളിൽ ആദ്യത്തേതും ഏറ്റവും ചെറുതുമാണു് ''ഒന്ന്'''. നിസർഗ്ഗസംഖ്യാശ്രേണിയിലും ഒറ്റസംഖ്യാശ്രേണിയിലും ഈ സംഖ്യ ആദ്യം വരുന്നു. ഏതു സംഖ്യയേയും ഒന്നു കൊണ്ടു ഗുണിച്ചാൽ അതേ സംഖ്യ തന്നെ ലഭിയ്ക്കും. അതുകൊണ്ടു് ഒന്നിനെ ഗുണനത്തിന്റെ [[അനന്യകം]] എന്നു പറയുന്നു. ഒന്നിന്റെ [[വർഗ്ഗസംഖ്യ]]യും [[ഘനസംഖ്യ]]യും [[ഘനമൂല]]വും [[ഫാക്ടോറിയൽ | ഫാക്ടോറിയൽ]]ലും ഒന്നുതന്നെയാണു്. [[വർഗ്ഗം:പൂർണ്ണസംഖ്യകൾ]] [[വർഗ്ഗം:1 (അക്കം)]] a3boh1ih4vwsp55oog1v5x7rfvvxe8g 0 156293 4682157 4105520 2026-11-02T02:10:44Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 4682157 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = സദാനന്ദ ഗൗഡ | image = D.V. Sadananda Gowda.jpg | office = [[Ministry of Chemicals and Fertilizers|Minister of Chemicals and Fertilizers]] | primeminister = [[നരേന്ദ്ര മോദി]] | term_start = 14 നവംബർ 2018 | term_end = 7 ജൂലൈ 2021 <ref>{{cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/sadananda-gowda-takes-charge-of-chemicals-and-fertilisers-ministry/articleshow/66619359.cms?from=mdr|title=Sadananda Gowda takes charge of chemicals and fertilisers ministry|work=The Economic Times|date=14 November 2018|last=PTI|access-date=19 October 2020}}</ref> | predecessor = [[അനന്ത് കുമാർ]] | successor = [[മൻസുഖ് എൽ. മാണ്ഡവ്യ]] | office1 = [[Ministry of Statistics and Programme Implementation|Minister of Statistics and Programme Implementation]] | primeminister1 = [[നരേന്ദ്ര മോദി]] | term_start1 = 5 ജൂലൈ 2016 | term_end1 = 24 മെയ് 2019 | predecessor1 = [[വി. കെ. സിംഗ്]] | successor1 = [[റാവു ഇന്ദർജിത് സിംഗ്]] | office2 = [[Minister of Law and Justice (India)|നിയമ-നീതി മന്ത്രി]] | primeminister2 = [[നരേന്ദ്ര മോദി]] | term_start2 = 9 നവംബർ 2014 | term_end2 = 5 ജൂലൈ 2016 | predecessor2 = [[രവി ശങ്കർ പ്രസാദ്]] | successor2 = [[രവി ശങ്കർ പ്രസാദ്]] | office3 = [[Minister of Railways (India)|Minister of Railways]] | primeminister3 = [[നരേന്ദ്ര മോദി]] | term_start3 = 26 മെയ് 2014 | term_end3 = 9 നവംബർ 2014 | predecessor3 = [[Mallikarjun Kharge]] | successor3 = [[സുരേഷ് പ്രഭാകർ പ്രഭു]] | office4 = [[Member of parliament, Lok Sabha|Member of Parliament, Lok Sabha]] | constituency4 = [[Bangalore North (Lok Sabha constituency)|Bangalore North]] | term_start4 = 5 ജൂൺ 2014 | term_end4 = 4 ജൂൺ 2024 | predecessor4 = [[D. B. Chandre Gowda]] | majority4 = 147,518 (9.4%) | constituency5 = [[Udupi Chikmagalur (Lok Sabha constituency)|Udupi-Chikmagalur]] | term_start5 = 22 മെയ് 2009 | term_end5 = 4 ആഗസ്റ്റ് 2011 | predecessor5 = ''Constituency established'' | successor5 = [[കെ. ജയപ്രകാശ് ഹെഗ്ഡെ]] | majority5 = 27,018 (3.2%) | constituency6 = [[Mangalore (Lok Sabha constituency)|Mangalore]] | term_start6 = 17 മെയ് 2004 | term_end6 = 22 മെയ് 2009 | predecessor6 = [[വി. ധനഞ്ജയ് കുമാർ]] | successor6 = ''Constituency abolished'' | majority6 = 33,415 (4.2%) | office7 = [[Leader of the Opposition| Leader of the Opposition in Karnataka Legislative Council]] | term_start7 = 23 മെയ് 2013 | term_end7 = 26 മെയ് 2014 | predecessor7 = [[എസ്. ആർ. പാട്ടീൽ]], INC | successor7 = [[കെ. എസ്. ഈശ്വരപ്പ]], ബി.ജെ.പി. | office8 = 14th [[Chief Minister of Karnataka]] | term_start8 = 4 ആഗസ്റ്റ് 2011 | term_end8 = 11 ജൂലൈ 2012 | predecessor8 = [[ബി. എസ്. യെദ്യൂരപ്പ]] | successor8 = [[ജഗദീഷ് ഷെട്ടാർ]] | office9 = President of [[Bharatiya Janata Party, Karnataka]] | term_start9 = 2006 | term_end9 = 2010 | predecessor9 = [[ജഗദീഷ് ഷെട്ടാർ]] | successor9 = [[കെ. എസ്. ഈശ്വരപ്പ]] | office10 = Member of [[Karnataka Legislative Assembly]] | term_start10 = 1994 | term_end10 = 2004 | constituency10 = [[Puttur (Vidhana Sabha constituency)|Puttur]] | predecessor10 = [[Vinay Kumar Sorake]] | successor10 = [[ശകുന്ദള ഡി. ഷെട്ടി]] | birthname = ദേവരഗുണ്ട വെങ്കപ്പ സദാനന്ദ ഗൗഡ | birth_date = {{birth date and age|1953|3|18|df=y}} | birth_place = [[മണ്ടേക്കോലു]], [[മദ്രാസ് സംസ്ഥാനം]], (ഇന്നത്തെ [[കർണാടക]]) [[ഇന്ത്യ]]<ref>{{cite web |url=https://fert.nic.in/shri-dv-sadananda-gowda |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200927232817/http://fert.nic.in/shri-dv-sadananda-gowda |archive-date=27 September 2020 |title=Shri D.V. Sadananda Gowda {{!}} Department of Fertilizers}}</ref> | death_date = | death_place = | party = [[ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി]] | spouse = {{Marriage|Datty|1981}} | children = 2 | alma_mater = സെന്റ്. ഫിലോമിനാസ് കോളേജ്, പുത്തൂർ<br />[[Vaikunta Baliga College of Law]] | website = {{url|sadanandagowda.com}} }} 2014 മുതൽ 2024 വരെ ബാംഗ്ലൂർ നോർത്ത്<ref>"Bangalore North Lok Sabha Election Result - Parliamentary Constituency" https://resultuniversity.com/election/bangalore-north-lok-sabha {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230418182350/https://resultuniversity.com/election/bangalore-north-lok-sabha |date=2023-04-18 }}</ref> മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നുള്ള ലോക്സഭാംഗമായിരുന്ന ദക്ഷിണ കന്നടയിൽ നിന്നുള്ള മുതിർന്ന ബി.ജെ.പി നേതാവാണ് '' ദേവരകൊണ്ട വെങ്കപ്പ സദാനന്ദ ഗൗഡ '' എന്നറിയപ്പെടുന്ന ''' ഡി.വി.സദാനന്ദ ഗൗഡ.(ജനനം : 18 മാർച്ച് 1953) ''' നാലു തവണ കേന്ദ്ര കാബിനറ്റ് വകുപ്പ് മന്ത്രി, രണ്ട് തവണ ലോക്സഭാംഗം, രണ്ട് തവണ നിയമസഭാംഗം, നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ ഉപ-നേതാവ് എന്നീ നിലകളിൽ പ്രവർത്തിച്ച സദാനന്ദ ഗൗഡ 2011 മുതൽ 2012 കർണാടക മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്നു. 2006-ൽ സദാനന്ദ ഗൗഡ ബി.ജെ.പി സംസ്ഥാന അധ്യക്ഷനായി ചുമതലയേറ്റു. ഇദ്ദേഹത്തിൻ്റെ സംഘടനാ മികവിൽ 2008-ലെ സംസ്ഥാന നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കർണാടകയിൽ ആദ്യമായി ബി.ജെ.പി സർക്കാർ അധികാരത്തിൽ എത്തി. 224 അംഗ നിയമസഭയിൽ അന്ന് ബി.ജെ.പി ഒറ്റയ്ക്ക് 110 സീറ്റ് നേടി. ജെ.ഡി.എസിൻ്റെ പിന്തുണയോടെ ബി.ജെ.പി ആദ്യമായി സർക്കാർ രൂപീകരിച്ചപ്പോൾ മുതിർന്ന ബി.ജെ.പി നേതാവായ ബി.എസ്.യദിയൂരപ്പ മുഖ്യമന്ത്രിയായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.<ref>"BJP to introduce UP-like 'love jihad' law in Kerala if voted to power | Kerala News | Manorama English" https://www.onmanorama.com/news/kerala/2021/03/22/bjp-kerala-assembly-election-says-will-introduce-up-like-love-jihad-law-if-comes-to-power.amp.html</ref><ref>"I am BJP's trump card: DV" https://bangaloremirror.indiatimes.com/bangalore/others/i-am-bjps-trump-card-dv/articleshow/22182261.cms</ref><ref>"Sadananda Gowda: Constant decline in political career of a veteran - The Hindu" https://www.thehindu.com/news/national/sadananda-gowda-constant-decline-in-political-career-of-a-veteran/article35200921.ece/amp/</ref><ref>"D V Sadananda Gowda Biography - Age, Education, Family, Political Life" https://www.elections.in/political-leaders/d-v-sadananda-gowda.html</ref> == ജീവിതരേഖ == കർണാടകയിലെ ദക്ഷിണ കന്നട ജില്ലയിലെ സുള്ള്യ താലൂക്കിലെ ഒരു തുളു-ഗൗഡ കുടുംബത്തിൽ വെങ്കപ്പ ഗൗഡയുടേയും കമലയുടേയും മകനായി 1953 മാർച്ച് 18ന് ജനനം. പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് ശേഷം പുട്ടൂരിലുള്ള സെൻറ് ഫിലോമിന കോളേജിൽ നിന്ന് ബിരുദവും ഉടുപ്പിയിലെ വൈകുണ്ഠ ബാലിക കോളേജിൽ നിന്ന് നിയമബിരുദവും നേടി. 1976-ൽ അഭിഭാഷകനായി ഔദ്യോഗിക ജീവിതമാരംഭിച്ച സദാനന്ദ ഗൗഡ 1979 മുതൽ 1982 വരെ അസിസ്റ്റൻറ് പബ്ലിക് പ്രോസിക്യൂട്ടറായി പ്രവർത്തിച്ചു. രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനം തുടങ്ങിയതോടെ ജോലി രാജിവച്ചു. == രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം == കോളേജിൽ പഠിക്കുമ്പോൾ വിദ്യാർത്ഥി സംഘടനയായ എ.ബി.വി.പിയുടെ ജില്ലാ ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായി പ്രവർത്തിച്ച ഗൗഡ കോളേജ് യൂണിയൻ്റെ ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായിരുന്നു. ബി.ജെ.പിയുടെ പൂർവ്വ വിഭാഗമായിരുന്ന ഭാരതീയ ജനസംഘത്തിലൂടെയാണ് രാഷ്ട്രീയ പ്രവേശനം. സംഘത്തിൻ്റെ സുള്ള്യ മണ്ഡലം പ്രസിഡൻറായിരുന്നു. പിന്നീട് യുവമോർച്ചയിലൂടെ ബി.ജെ.പിയിലേക്കെത്തിയ ഗൗഡ നിയമസഭാംഗം, നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ ഉപനേതാവ്, ലോക്സഭാംഗം, കർണാടക മുഖ്യമന്ത്രി, നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്, ബി.ജെ.പി സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻ്റ്, കേന്ദ്ര കാബിനറ്റ് വകുപ്പ് മന്ത്രി എന്നീ നിലകളിലും പ്രവർത്തിച്ചു. ''' പ്രധാന പദവികളിൽ ''' * 1980 : യുവമോർച്ച ജില്ലാ പ്രസിഡൻ്റ്, ദക്ഷിണ കന്നട * 1983-1988 : യുവമോർച്ച, സംസ്ഥാന ജനറൽ സെക്രട്ടറി * 1994 : നിയമസഭാംഗം, പുട്ടൂർ * 1999 : നിയമസഭാംഗം, പുട്ടൂർ * 1999-2004 : നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ ഉപ-നേതാവ് * 2003-2004 : ബി.ജെ.പി, സംസ്ഥാന ജനറൽ സെക്രട്ടറി * 2004 : ലോക്സഭാംഗം, മംഗളൂരു * 2004 : ബി.ജെ.പി, ദേശീയ സെക്രട്ടറി * 2006-2010 : ബി.ജെ.പി, സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻ്റ് * 2009-2011 : ലോക്സഭാംഗം, ഉടുപ്പി-ചിക്കമംഗളൂർ * 2011-2012 : കർണാടക മുഖ്യമന്ത്രി * 2013-2014 : പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്, നിയമസഭ കൗൺസിൽ * 2014 : ലോക്സഭാംഗം, ബാംഗ്ലൂർ നോർത്ത് * 2014 : കേന്ദ്ര റെയിൽവേ മന്ത്രി * 2014-2016 : കേന്ദ്ര നിയമ നീതി വകുപ്പ് മന്ത്രി * 2016-2019 : കേന്ദ്ര സ്ഥിതി വിവരണക്കണക്ക് വകുപ്പ് മന്ത്രി * 2018-2021 : കേന്ദ്ര രാസവളം-രാസവസ്തു വകുപ്പ് മന്ത്രി * 2019-2024 : ലോക്സഭാംഗം, ബാംഗ്ലൂർ നോർത്ത്<ref>"Lok Sabha 2019 constituency: BJP will look to retain Karnataka’s Bangalore North for the fourth time - Hindustan Times" https://www.hindustantimes.com/constituency-watch/lok-sabha-2019-constituency-bjp-will-look-to-retain-karnataka-s-bangalore-north-for-the-fourth-time/story-a8DGOzBpOaWyxBGKgaVNPJ_amp.html</ref><ref>"D.V Sadananda Gowda | Minister of Chemicals and Fertilizers | Bangalore North | Karnataka | BJP" https://theleaderspage.com/d-v-sadananda-gowda/</ref> == സ്വകാര്യ ജീവിതം == * ഭാര്യ : ദത്ത * മക്കൾ : * കൗശിക് * കാർത്തിക് == അവലംബം == <references/> {{commons category|D. V. Sadananda Gowda}} [[വർഗ്ഗം:കർണ്ണാടകത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി നേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ|സദാനന്ദ ഗൗഡ, ഡി.വി.]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയുടെ റെയിൽവെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:നരേന്ദ്ര മോദി മന്ത്രിസഭ]] [[വർഗ്ഗം:1953-ൽ ജനിച്ചവർ]] 0ia3z3pro0xivxo8q86yfcqzy0icu4u 4682158 4682157 2026-11-02T02:10:47Z KiranBOT 205977 URL-കളിൽ നിന്ന് AMP ട്രാക്കിംഗ് നീക്കം ചെയ്തു ([[:m:User:KiranBOT/AMP|വിശദാംശങ്ങൾ]]) ([[User talk:Usernamekiran|പിശക് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുക]]) v3.1.1s 4682158 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = സദാനന്ദ ഗൗഡ | image = D.V. Sadananda Gowda.jpg | office = [[Ministry of Chemicals and Fertilizers|Minister of Chemicals and Fertilizers]] | primeminister = [[നരേന്ദ്ര മോദി]] | term_start = 14 നവംബർ 2018 | term_end = 7 ജൂലൈ 2021 <ref>{{cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/sadananda-gowda-takes-charge-of-chemicals-and-fertilisers-ministry/articleshow/66619359.cms?from=mdr|title=Sadananda Gowda takes charge of chemicals and fertilisers ministry|work=The Economic Times|date=14 November 2018|last=PTI|access-date=19 October 2020}}</ref> | predecessor = [[അനന്ത് കുമാർ]] | successor = [[മൻസുഖ് എൽ. മാണ്ഡവ്യ]] | office1 = [[Ministry of Statistics and Programme Implementation|Minister of Statistics and Programme Implementation]] | primeminister1 = [[നരേന്ദ്ര മോദി]] | term_start1 = 5 ജൂലൈ 2016 | term_end1 = 24 മെയ് 2019 | predecessor1 = [[വി. കെ. സിംഗ്]] | successor1 = [[റാവു ഇന്ദർജിത് സിംഗ്]] | office2 = [[Minister of Law and Justice (India)|നിയമ-നീതി മന്ത്രി]] | primeminister2 = [[നരേന്ദ്ര മോദി]] | term_start2 = 9 നവംബർ 2014 | term_end2 = 5 ജൂലൈ 2016 | predecessor2 = [[രവി ശങ്കർ പ്രസാദ്]] | successor2 = [[രവി ശങ്കർ പ്രസാദ്]] | office3 = [[Minister of Railways (India)|Minister of Railways]] | primeminister3 = [[നരേന്ദ്ര മോദി]] | term_start3 = 26 മെയ് 2014 | term_end3 = 9 നവംബർ 2014 | predecessor3 = [[Mallikarjun Kharge]] | successor3 = [[സുരേഷ് പ്രഭാകർ പ്രഭു]] | office4 = [[Member of parliament, Lok Sabha|Member of Parliament, Lok Sabha]] | constituency4 = [[Bangalore North (Lok Sabha constituency)|Bangalore North]] | term_start4 = 5 ജൂൺ 2014 | term_end4 = 4 ജൂൺ 2024 | predecessor4 = [[D. B. Chandre Gowda]] | majority4 = 147,518 (9.4%) | constituency5 = [[Udupi Chikmagalur (Lok Sabha constituency)|Udupi-Chikmagalur]] | term_start5 = 22 മെയ് 2009 | term_end5 = 4 ആഗസ്റ്റ് 2011 | predecessor5 = ''Constituency established'' | successor5 = [[കെ. ജയപ്രകാശ് ഹെഗ്ഡെ]] | majority5 = 27,018 (3.2%) | constituency6 = [[Mangalore (Lok Sabha constituency)|Mangalore]] | term_start6 = 17 മെയ് 2004 | term_end6 = 22 മെയ് 2009 | predecessor6 = [[വി. ധനഞ്ജയ് കുമാർ]] | successor6 = ''Constituency abolished'' | majority6 = 33,415 (4.2%) | office7 = [[Leader of the Opposition| Leader of the Opposition in Karnataka Legislative Council]] | term_start7 = 23 മെയ് 2013 | term_end7 = 26 മെയ് 2014 | predecessor7 = [[എസ്. ആർ. പാട്ടീൽ]], INC | successor7 = [[കെ. എസ്. ഈശ്വരപ്പ]], ബി.ജെ.പി. | office8 = 14th [[Chief Minister of Karnataka]] | term_start8 = 4 ആഗസ്റ്റ് 2011 | term_end8 = 11 ജൂലൈ 2012 | predecessor8 = [[ബി. എസ്. യെദ്യൂരപ്പ]] | successor8 = [[ജഗദീഷ് ഷെട്ടാർ]] | office9 = President of [[Bharatiya Janata Party, Karnataka]] | term_start9 = 2006 | term_end9 = 2010 | predecessor9 = [[ജഗദീഷ് ഷെട്ടാർ]] | successor9 = [[കെ. എസ്. ഈശ്വരപ്പ]] | office10 = Member of [[Karnataka Legislative Assembly]] | term_start10 = 1994 | term_end10 = 2004 | constituency10 = [[Puttur (Vidhana Sabha constituency)|Puttur]] | predecessor10 = [[Vinay Kumar Sorake]] | successor10 = [[ശകുന്ദള ഡി. ഷെട്ടി]] | birthname = ദേവരഗുണ്ട വെങ്കപ്പ സദാനന്ദ ഗൗഡ | birth_date = {{birth date and age|1953|3|18|df=y}} | birth_place = [[മണ്ടേക്കോലു]], [[മദ്രാസ് സംസ്ഥാനം]], (ഇന്നത്തെ [[കർണാടക]]) [[ഇന്ത്യ]]<ref>{{cite web |url=https://fert.nic.in/shri-dv-sadananda-gowda |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200927232817/http://fert.nic.in/shri-dv-sadananda-gowda |archive-date=27 September 2020 |title=Shri D.V. Sadananda Gowda {{!}} Department of Fertilizers}}</ref> | death_date = | death_place = | party = [[ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി]] | spouse = {{Marriage|Datty|1981}} | children = 2 | alma_mater = സെന്റ്. ഫിലോമിനാസ് കോളേജ്, പുത്തൂർ<br />[[Vaikunta Baliga College of Law]] | website = {{url|sadanandagowda.com}} }} 2014 മുതൽ 2024 വരെ ബാംഗ്ലൂർ നോർത്ത്<ref>"Bangalore North Lok Sabha Election Result - Parliamentary Constituency" https://resultuniversity.com/election/bangalore-north-lok-sabha {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230418182350/https://resultuniversity.com/election/bangalore-north-lok-sabha |date=2023-04-18 }}</ref> മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നുള്ള ലോക്സഭാംഗമായിരുന്ന ദക്ഷിണ കന്നടയിൽ നിന്നുള്ള മുതിർന്ന ബി.ജെ.പി നേതാവാണ് '' ദേവരകൊണ്ട വെങ്കപ്പ സദാനന്ദ ഗൗഡ '' എന്നറിയപ്പെടുന്ന ''' ഡി.വി.സദാനന്ദ ഗൗഡ.(ജനനം : 18 മാർച്ച് 1953) ''' നാലു തവണ കേന്ദ്ര കാബിനറ്റ് വകുപ്പ് മന്ത്രി, രണ്ട് തവണ ലോക്സഭാംഗം, രണ്ട് തവണ നിയമസഭാംഗം, നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ ഉപ-നേതാവ് എന്നീ നിലകളിൽ പ്രവർത്തിച്ച സദാനന്ദ ഗൗഡ 2011 മുതൽ 2012 കർണാടക മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്നു. 2006-ൽ സദാനന്ദ ഗൗഡ ബി.ജെ.പി സംസ്ഥാന അധ്യക്ഷനായി ചുമതലയേറ്റു. ഇദ്ദേഹത്തിൻ്റെ സംഘടനാ മികവിൽ 2008-ലെ സംസ്ഥാന നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കർണാടകയിൽ ആദ്യമായി ബി.ജെ.പി സർക്കാർ അധികാരത്തിൽ എത്തി. 224 അംഗ നിയമസഭയിൽ അന്ന് ബി.ജെ.പി ഒറ്റയ്ക്ക് 110 സീറ്റ് നേടി. ജെ.ഡി.എസിൻ്റെ പിന്തുണയോടെ ബി.ജെ.പി ആദ്യമായി സർക്കാർ രൂപീകരിച്ചപ്പോൾ മുതിർന്ന ബി.ജെ.പി നേതാവായ ബി.എസ്.യദിയൂരപ്പ മുഖ്യമന്ത്രിയായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.<ref>"BJP to introduce UP-like 'love jihad' law in Kerala if voted to power | Kerala News | Manorama English" https://www.onmanorama.com/news/kerala/2021/03/22/bjp-kerala-assembly-election-says-will-introduce-up-like-love-jihad-law-if-comes-to-power.html</ref><ref>"I am BJP's trump card: DV" https://bangaloremirror.indiatimes.com/bangalore/others/i-am-bjps-trump-card-dv/articleshow/22182261.cms</ref><ref>"Sadananda Gowda: Constant decline in political career of a veteran - The Hindu" https://www.thehindu.com/news/national/sadananda-gowda-constant-decline-in-political-career-of-a-veteran/article35200921.ece/</ref><ref>"D V Sadananda Gowda Biography - Age, Education, Family, Political Life" https://www.elections.in/political-leaders/d-v-sadananda-gowda.html</ref> == ജീവിതരേഖ == കർണാടകയിലെ ദക്ഷിണ കന്നട ജില്ലയിലെ സുള്ള്യ താലൂക്കിലെ ഒരു തുളു-ഗൗഡ കുടുംബത്തിൽ വെങ്കപ്പ ഗൗഡയുടേയും കമലയുടേയും മകനായി 1953 മാർച്ച് 18ന് ജനനം. പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് ശേഷം പുട്ടൂരിലുള്ള സെൻറ് ഫിലോമിന കോളേജിൽ നിന്ന് ബിരുദവും ഉടുപ്പിയിലെ വൈകുണ്ഠ ബാലിക കോളേജിൽ നിന്ന് നിയമബിരുദവും നേടി. 1976-ൽ അഭിഭാഷകനായി ഔദ്യോഗിക ജീവിതമാരംഭിച്ച സദാനന്ദ ഗൗഡ 1979 മുതൽ 1982 വരെ അസിസ്റ്റൻറ് പബ്ലിക് പ്രോസിക്യൂട്ടറായി പ്രവർത്തിച്ചു. രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനം തുടങ്ങിയതോടെ ജോലി രാജിവച്ചു. == രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം == കോളേജിൽ പഠിക്കുമ്പോൾ വിദ്യാർത്ഥി സംഘടനയായ എ.ബി.വി.പിയുടെ ജില്ലാ ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായി പ്രവർത്തിച്ച ഗൗഡ കോളേജ് യൂണിയൻ്റെ ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായിരുന്നു. ബി.ജെ.പിയുടെ പൂർവ്വ വിഭാഗമായിരുന്ന ഭാരതീയ ജനസംഘത്തിലൂടെയാണ് രാഷ്ട്രീയ പ്രവേശനം. സംഘത്തിൻ്റെ സുള്ള്യ മണ്ഡലം പ്രസിഡൻറായിരുന്നു. പിന്നീട് യുവമോർച്ചയിലൂടെ ബി.ജെ.പിയിലേക്കെത്തിയ ഗൗഡ നിയമസഭാംഗം, നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ ഉപനേതാവ്, ലോക്സഭാംഗം, കർണാടക മുഖ്യമന്ത്രി, നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്, ബി.ജെ.പി സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻ്റ്, കേന്ദ്ര കാബിനറ്റ് വകുപ്പ് മന്ത്രി എന്നീ നിലകളിലും പ്രവർത്തിച്ചു. ''' പ്രധാന പദവികളിൽ ''' * 1980 : യുവമോർച്ച ജില്ലാ പ്രസിഡൻ്റ്, ദക്ഷിണ കന്നട * 1983-1988 : യുവമോർച്ച, സംസ്ഥാന ജനറൽ സെക്രട്ടറി * 1994 : നിയമസഭാംഗം, പുട്ടൂർ * 1999 : നിയമസഭാംഗം, പുട്ടൂർ * 1999-2004 : നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ ഉപ-നേതാവ് * 2003-2004 : ബി.ജെ.പി, സംസ്ഥാന ജനറൽ സെക്രട്ടറി * 2004 : ലോക്സഭാംഗം, മംഗളൂരു * 2004 : ബി.ജെ.പി, ദേശീയ സെക്രട്ടറി * 2006-2010 : ബി.ജെ.പി, സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻ്റ് * 2009-2011 : ലോക്സഭാംഗം, ഉടുപ്പി-ചിക്കമംഗളൂർ * 2011-2012 : കർണാടക മുഖ്യമന്ത്രി * 2013-2014 : പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്, നിയമസഭ കൗൺസിൽ * 2014 : ലോക്സഭാംഗം, ബാംഗ്ലൂർ നോർത്ത് * 2014 : കേന്ദ്ര റെയിൽവേ മന്ത്രി * 2014-2016 : കേന്ദ്ര നിയമ നീതി വകുപ്പ് മന്ത്രി * 2016-2019 : കേന്ദ്ര സ്ഥിതി വിവരണക്കണക്ക് വകുപ്പ് മന്ത്രി * 2018-2021 : കേന്ദ്ര രാസവളം-രാസവസ്തു വകുപ്പ് മന്ത്രി * 2019-2024 : ലോക്സഭാംഗം, ബാംഗ്ലൂർ നോർത്ത്<ref>"Lok Sabha 2019 constituency: BJP will look to retain Karnataka’s Bangalore North for the fourth time - Hindustan Times" https://www.hindustantimes.com/constituency-watch/lok-sabha-2019-constituency-bjp-will-look-to-retain-karnataka-s-bangalore-north-for-the-fourth-time/story-a8DGOzBpOaWyxBGKgaVNPJ_amp.html</ref><ref>"D.V Sadananda Gowda | Minister of Chemicals and Fertilizers | Bangalore North | Karnataka | BJP" https://theleaderspage.com/d-v-sadananda-gowda/</ref> == സ്വകാര്യ ജീവിതം == * ഭാര്യ : ദത്ത * മക്കൾ : * കൗശിക് * കാർത്തിക് == അവലംബം == <references/> {{commons category|D. V. Sadananda Gowda}} [[വർഗ്ഗം:കർണ്ണാടകത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി നേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ|സദാനന്ദ ഗൗഡ, ഡി.വി.]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയുടെ റെയിൽവെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:നരേന്ദ്ര മോദി മന്ത്രിസഭ]] [[വർഗ്ഗം:1953-ൽ ജനിച്ചവർ]] 95x2jjgl0eobjwqekzetwuk91jbsfwb 0 162121 4682229 4678634 2026-11-02T08:37:36Z Altocar 2020 144384 /* രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം */ 4682229 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|V. Muraleedharan}} {{Infobox_Indian_politician | name = വി. മുരളീധരൻ | image = File:The Minister of State for External Affairs and Parliamentary Affairs, Shri V. Muraleedharan.jpg | imagesize = | birth_date = {{Birth date and age|1958|12|12}} | birth_place = [[തലശ്ശേരി]], [[കണ്ണൂർ ജില്ല]], [[കേരളം]] | death_date = | death_place = | office = കേരള നിയമസഭാംഗം | term = 2026 - തുടരുന്നു | constituency = കഴക്കൂട്ടം | office2 = കേന്ദ്ര വിദേശ കാര്യ വകുപ്പ് സഹ മന്ത്രി (പാർലമെന്ററി കാര്യ വകുപ്പ് അധിക ചുമതല) | term2 = 2019-2024 | primeminister2 = നരേന്ദ്ര മോദി | office3 = രാജ്യസഭാംഗം | term3 = 2018-2024 | constituency3 = മഹാരാഷ്ട്ര | office4 = കേരള, [[ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി|ബി.ജെ.പി.]] സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റ് | term4 = 2010-2015 | predecessor4 = [[പി.കെ. കൃഷ്ണദാസ്]] | successor4 = [[കുമ്മനം രാജശേഖരൻ]] | spouse = ജയശ്രീ | children = | religion = [[ഹിന്ദുമതം]] | party = [[ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി]] | website = | footnotes = | date = മെയ് 5 | year = 2026 | source = http://keralabjp.com/state-president.html കേരള ബിജെപി| }} 2026 മെയ് നാല് മുതൽ [[കഴക്കൂട്ടം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കഴക്കൂട്ടം]] മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നുള്ള കേരള നിയമസഭയിലെ അംഗവും 2019 മുതൽ 2024 വരെ കേന്ദ്ര വിദേശ കാര്യ, പാർലമെൻ്ററികാര്യ വകുപ്പ് സഹ മന്ത്രിയുമായിരുന്ന കണ്ണൂർ ജില്ലയിൽ നിന്നുള്ള മുതിർന്ന ബി.ജെ.പി നേതാവാണ് ''' വി.മുരളീധരൻ (ജനനം:12 ഡിസംബർ 1958) ''' 2018 മുതൽ 2024 വരെ മഹാരാഷ്ട്രയിൽ നിന്നുള്ള രാജ്യസഭാംഗമായും 2010 മുതൽ 2015 വരെ കേരള ബിജെപിയുടെ സംസ്ഥാന അധ്യക്ഷനായും അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2019/05/31/v-muralidharan.html</ref><ref>https://www.onmanorama.com/news/kerala/2018/03/15/v-muraleedharan-elected-to-rajaya-sabha-unopposed.html</ref> == ജീവിത രേഖ == വണ്ണത്താംവീട്ടിൽ ഗോപാലന്റെയും വെള്ളാംവെള്ളി ദേവകിയുടേയും മകനായി 1958 ഡിസംബർ 12 ന് കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ തലശ്ശേരിയ്ക്കടുത്ത് എരഞ്ഞോളി എന്ന ഗ്രാമത്തിൽ ജനിച്ചു. തലശ്ശേരി ഗവ. ബ്രണ്ണൻ കോളേജിൽ നിന്നും ഇംഗ്ലീഷ് ലിറ്ററേച്ചറിൽ  ബിരുദം നേടി.  == രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം == സ്ക്കൂൾ കാലഘട്ടത്തിൽ തന്നെ അഖില ഭാരതീയ വിദ്യാർത്ഥി പരിഷത്ത് (എബിവിപി) യുടെ സജീവ പ്രവർത്തകനായിരുന്നു. 1978-ൽ എബിവിപിയുടെ തലശ്ശേരി താലൂക്ക് പ്രസിഡന്റായിരുന്നു. 1979-ൽ കണ്ണൂർ ജില്ലാ സെക്രട്ടറിയും 1980ൽ എബിവിപി സംസ്ഥാന ജോയിന്റ് സെക്രട്ടറിയുമായി. 1983ൽ സർക്കാർ ജോലി രാജിവെച്ച് എബിവിപിയുടെ സംസ്ഥാന സംഘടനാ സെക്രട്ടറിയായി ചുമതലയേറ്റു. 1987 മുതൽ 1990 വരെ സംസ്ഥാന സംഘടനാ സെക്രട്ടറി ചുമതലയോടൊപ്പം എബിവിപി അഖിലേന്ത്യാ സെക്രട്ടറിയായും പ്രവർത്തിച്ചു. 1994ൽ എബിവിപിയുടെ അഖിലേന്ത്യാ ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായി. 1998-ലെ ലോക്സഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിലൂടെയാണ്  മുരളീധരൻ ഔദ്യോഗികമായി ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി (ബിജെപി) നേതൃ നിരയിലേക്ക് വരുന്നത്. 1999-2002 കാലയളവിൽ ഇന്ത്യൻ സർക്കാരിന്റെ യുവജനകാര്യ കായിക വിഭാഗത്തിന് കീഴിൽ വരുന്ന നെഹ്റു യുവ കേന്ദ്രയുടെ വൈസ് ചെയർമാനായിരുന്നു. 2002 മുതൽ 2004 വരെ നെഹ്റു യുവകേന്ദ്രയുടെ ഡയറക്ടറായും ഖാദി വില്ലേജ് കമ്മീഷന്റെ കീഴിലുള്ള യൂത്ത് എംപ്ലോയിമെന്റ് ജെനറേഷൻ ടാസ്ക് ഫോർസിന്റെ കൺവീനറായും പ്രവർത്തിച്ചു. <ref name=keralaassembly>{{Cite web |url=http://keralaassembly.org/lok/sabha/biodata.php4?no=52&name=V.%20Muraleedharan |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2011-09-22 |archive-date=2016-03-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303231756/http://keralaassembly.org/lok/sabha/biodata.php4?no=52&name=V.%20Muraleedharan |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://keralabjp.com/state-president.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2011-09-22 |archive-date=2012-08-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120827005233/http://keralabjp.com/state-president.html |url-status=dead }}</ref><ref name=keralaassembly/><ref>{{Cite web |url=http://keralabjp.com/v-muralee.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2011-09-22 |archive-date=2012-12-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121203050052/http://keralabjp.com/v-muralee.html |url-status=dead }}</ref><ref>http://www.asianetindia.com/news/muraleedharan-head-bjp-kerala_117000.html{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>http://www.indiareport.com/India-usa-uk-news/latest-news/732852/National/1/20/1{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> 2006 മുതൽ 2010 വരെ കേരള ബിജെപിയുടെ സംസ്ഥാന ഉപാധ്യക്ഷനായും 2010 മുതൽ 2015 വരെ പാർട്ടി സംസ്ഥാന അധ്യക്ഷനായും പ്രവർത്തിച്ച മുരളീധരൻ 2018-ൽ മഹാരാഷ്ട്രയിൽ നിന്നുള്ള രാജ്യസഭാംഗമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 2019-ലെ രണ്ടാം നരേന്ദ്ര മോദി സർക്കാരിലെ വിദേശകാര്യ വകുപ്പിൻ്റെയും പാർലമെൻ്ററി കാര്യവകുപ്പിൻ്റെയും സംസ്ഥാന ചുമതലയുള്ള സഹ-മന്ത്രിയായിരുന്നു. നിലവിൽ ബിജെപി ദേശീയ നിർവാഹക സമിതി അംഗമാണ്. 2024-ൽ രാജ്യസഭ കാലാവധി പൂർത്തിയായതിനെ തുടർന്ന് സംഘടനാ രംഗത്ത് സജീവമായ മുരളീധരൻ നിലവിൽ ബിജെപിയുടെ വടക്ക് കിഴക്കൻ സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ ചുമതലയുള്ള സഹ-പ്രഭാരിയായി തുടരുന്നു.<ref>https://keralakaumudi.com/en/news/mobile/news.php?id=1338574&u=</ref> 2026-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ കഴക്കൂട്ടം മണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന് വിജയിച്ച് ആദ്യമായി കേരള നിയമസഭാംഗമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. == സ്വകാര്യ ജീവിതം == 1998ൽ വി മുരളീധരൻ ഡോ. കെഎസ് ജയശ്രീയെ വിവാഹം ചെയ്തു. അവർ ചേളന്നൂർ എസ്എൻ കോളേജിലെ സംസ്കൃതം അദ്ധ്യാപികയാണ്. <ref name="mur1">[https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2019/05/30/v-muraleedharan-to-be-in-modi-cabinet.html മനോരമ പത്രവാർത്ത]</ref> == അവലംബം == {{Reflist}} [[വർഗ്ഗം:1958-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഡിസംബർ 12-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടിയുടെ കേരള ഘടകം അദ്ധ്യക്ഷന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളീയരായ രാജ്യസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] 07tj9gphd0r8mnkjtobhr8m2gpdb5wk 0 178076 4682102 4144484 2026-11-01T17:58:13Z DogandPerson85910 210821 4682102 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|BSD}} {{Infobox OS | name = ബി.എസ്‌.ഡി യൂണിക്സ് | logo = [[File:BSD_wordmark.svg|150px]] | screenshot = [[File:4.3_BSD_UWisc_VAX_Emulation_Lisp_Manual.png|250px]] | caption = 4.3 BSD UNIX | developer = [[കമ്പ്യൂട്ടർ സിസ്റ്റംസ് റിസർച്ച് ഗ്രൂപ്പ്‌ |CSRG]], [[കാലിഫോർണ്ണിയ യൂണിവേഴ്സിറ്റി, ബെർക്കീലി]] | source_model = Historically [[Closed source software|closed source]], gradual transition to [[open source]] from 1991 on. | kernel_type = [[മോണോലിത്തിക്ക് കെർണൽ]] | userland = ബി.എസ്‌.ഡി | supported_platforms = [[PDP-11]], [[വി.എ.എക്സ്]], [[ഇന്റെൽ 80386]] | ui = [[Command-line interface]] | family = [[യുണിക്സ്]] | released = [[1977]] | latest_release_version = 4.4-Lite2 | latest_release_date = 1995 | latest_test_version = | latest_test_date = | marketing_target = | programmed_in = [[സി (പ്രോഗ്രാമിങ് ഭാഷ)|സി]] | prog_language = | language = [[English language|English]] | updatemodel = | package_manager = | working_state = Superseded by derivatives (see below) | license = [[ബി.എസ്.ഡി. അനുമതി]] | website = N/A }} [[1977]] മുതൽ [[1995]] വരെയുള്ള കാലയളവിൽ [[ബെർക്കീലി]] ആസ്ഥാനമായുള്ള [[കാലിഫോർണ്ണിയ യൂണിവേഴ്സിറ്റി|കാലിഫോർണ്ണിയ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിലെ]] കമ്പ്യൂട്ടർ സിസ്റ്റംസ് റിസർച്ച് ഗ്രൂപ്പ്‌ (സി എസ്‌ ആർ ജി) വികസിപ്പിച്ചു, വിതരണം നടത്തിയ ഒരു [[യൂണിക്സ്]] [[ഓപ്പറേറ്റിങ്ങ്‌ സിസ്റ്റം|ഓപ്പറേറ്റിങ്ങ്‌ സിസ്റ്റമാണ്‌]] '''ബി.എസ്‌.ഡി.''' എന്നറിയപെടുന്ന '''ബെർക്കീലി സോഫ്റ്റ്‌വെയർ വിതരണം''' ( ബെർക്കീലി യൂണിക്സ് എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു)."ബി‌എസ്‌ഡി" എന്ന പദം സാധാരണയായി അതിന്റെ പിൻഗാമികളെയാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്, ഇത് ഫ്രീബിഎസ്ഡി, ഓപ്പൺബിഎസ്ഡി, നെറ്റ്ബിഎസ്ഡി, ഡ്രാഗൺഫ്ലൈ ബിഎസ്ഡി എന്നിവയുൾപ്പെടുന്നു. [[ബെൽ ലാബ്സ്|ബെൽ ലാബിൽ]] വികസിപ്പിച്ച യഥാർത്ഥ യുണിക്‌സിന്റെ [[source code|സോഴ്‌സ് കോഡിനെ]] അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതിനാലാണ് ബി‌എസ്‌ഡിയെ തുടക്കത്തിൽ ബെർക്ക്‌ലി യുണിക്സ് എന്ന് വിളിച്ചിരുന്നത്. ഡിഇസി അൾട്രിക്സ്(DEC Ultrix), സൺ മൈക്രോസിസ്റ്റംസ് സൺഒഎസ് എന്നിവ അനുവദനീയമായ ലൈസൻസിംഗും നിരവധി ടെക്നോളജി കമ്പനി സ്ഥാപകർക്കും എഞ്ചിനീയർമാർക്കും പരിചയം ഉള്ളതിനാലും 1980 കളിൽ, ബി‌എസ്‌ഡി വർക്ക്സ്റ്റേഷൻ വെണ്ടർമാർ കുത്തക യുണിക്സ് വേരിയന്റുകളുടെ രൂപത്തിൽ വ്യാപകമായി സ്വീകരിച്ചു. ഈ കുത്തക ബി‌എസ്‌ഡി ഡെറിവേറ്റീവുകളെ 1990 കളിൽ യുണിക്സ് എസ്‌വി‌ആർ 4, ഒ‌എസ്‌എഫ് / 1 എന്നിവ അസാധുവാക്കിയിരുന്നുവെങ്കിലും, പിന്നീടുള്ള പതിപ്പുകൾ [[FreeBSD|ഫ്രീബിഎസ്ഡി]], [[OpenBSD|ഓപ്പൺബിഎസ്ഡി]], നെറ്റ്ബിഎസ്ഡി, [[ഡ്രാഗൺഫ്ലൈ ബിഎസ്ഡി]], ഡാർവിൻ, ട്രൂഒഎസ് എന്നിവയുൾപ്പെടെ നിരവധി ഓപ്പൺ സോഴ്‌സ് ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സിസ്റ്റങ്ങൾക്ക് അടിസ്ഥാനം നൽകി. ഇവ [[Apple Inc.|ആപ്പിളിന്റെ]] [[macOS|മാക്ഒഎസ്]], [[iOS|ഐഒഎസ്]] എന്നിവയുൾപ്പെടെയുള്ള കുത്തക ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സിസ്റ്റങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചു, <ref>{{cite web|title=Apple Kernel Programming Guide: BSD Overview|url=https://developer.apple.com/library/archive/documentation/Darwin/Conceptual/KernelProgramming/BSD/BSD.html|access-date=March 27, 2021}}</ref> [[Microsoft Windows|മൈക്രോസോഫ്റ്റ് വിൻഡോസ്]], അതിന്റെ [[TCP/IP|ടിസിപി/ഐപി]] കോഡിന്റെ ഒരു ഭാഗമായിരുന്നെങ്കിലും(അത്)നിയമപരമായിരുന്നു. <ref>{{cite web|title=Actually, Windows DOES use some BSD code|url=https://lwn.net/Articles/245805/|access-date=March 24, 2018|archive-date=March 25, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180325105742/https://lwn.net/Articles/245805/|url-status=live}}</ref> [[PlayStation 4|പ്ലേസ്റ്റേഷൻ 4]] <ref>{{cite web|title=Open Source Software used in PlayStation 4|url=https://doc.dl.playstation.net/doc/ps4-oss/|access-date=October 3, 2019|archive-date=December 12, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171212193301/https://doc.dl.playstation.net/doc/ps4-oss/|url-status=live}}</ref>, നിന്റെൻഡോ സ്വിച്ച് എന്നിവയ്ക്കായി ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സിസ്റ്റം സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനും വേണ്ടി ഫ്രീബിഎസ്ഡിയിൽ നിന്നുള്ള കോഡ് ഉപയോഗിച്ചു.<ref>{{Cite web|title=任天堂製品に関連するオープンソースソフトウェアのソースコード配布ページ｜サポート情報｜Nintendo|url=https://www.nintendo.co.jp/support/oss/|access-date=2020-07-26|website=www.nintendo.co.jp|archive-date=July 26, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200726120708/https://www.nintendo.co.jp/support/oss/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|last=Cao|date=2017-03-08|title=Nintendo Switch runs FreeBSD|url=https://www.freebsdnews.com/2017/03/08/nintendo-switch-runs-freebsd/|access-date=2020-07-26|website=FreeBSDNews.com|language=en-US|archive-date=July 26, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200726110614/https://www.freebsdnews.com/2017/03/08/nintendo-switch-runs-freebsd/|url-status=live}}</ref> ==ചരിത്രം== [[File:Unix history-simple.svg|thumb|300px|alt=A simple flow chart showing the history and timeline of the development of Unix starting with one bubble at the top and 13 tributaries at the bottom of the flow |യുണിക്സ് സിസ്റ്റങ്ങളുടെ ലളിതമായ പരിണാമം. ജുനോസ്, പ്ലേസ്റ്റേഷൻ 3 സിസ്റ്റം സോഫ്റ്റ്‌വേർ, മറ്റ് പ്രൊപ്രൈറ്ററി ഫോർക്കുകൾ എന്നിവ കാണിച്ചിട്ടില്ല.]] 1970 കളിൽ ബെൽ ലാബിൽ നിന്നുള്ള യുണിക്‌സിന്റെ ആദ്യകാല വിതരണങ്ങളിൽ ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സിസ്റ്റത്തിലേക്കുള്ള സോഴ്‌സ് കോഡ് ഉൾപ്പെടുത്തി, യൂണിവേഴ്‌സിറ്റിയിലെ ഗവേഷകർക്ക് യുണിക്‌സ് പരിഷ്‌ക്കരിക്കാനും വിപുലീകരിക്കാനും അനുവാദം നൽകി. ഈ ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സിസ്റ്റം 1974 ൽ ബെർക്ക്‌ലിയിൽ എത്തി, കമ്പ്യൂട്ടർ സയൻസ് പ്രൊഫസർ ബോബ് ഫാബ്രിയുടെ അഭ്യർത്ഥനപ്രകാരം യുണിക്സ് ആദ്യമായി അവതരിപ്പിച്ച ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സിസ്റ്റംസ് തത്വങ്ങളുടെ സിമ്പോസിയത്തിനായുള്ള പ്രോഗ്രാം കമ്മിറ്റിയിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു. സിസ്റ്റം പ്രവർത്തിപ്പിക്കുന്നതിന് ഒരു പി‌ഡി‌പി -11 / 45 വാങ്ങി, പക്ഷേ പണത്തിന്റെ അഭാവം, ആർ‌എസ്‌ടി‌എസ് ഉപയോഗിച്ച ബെർക്ക്‌ലിയിലെ ഗണിതശാസ്ത്ര, സ്ഥിതിവിവരക്കണക്ക് ഗ്രൂപ്പുകളുമായി ഈ യന്ത്രം പങ്കിടിണ്ടേതായി വന്നു, അതിനാൽ യുണിക്സ് മെഷീനിൽ പ്രതിദിനം എട്ട് മണിക്കൂർ മാത്രമേ പ്രവർത്തിപ്പിക്കാൻ സാധിക്കൂ (ചിലപ്പോൾ പകൽ, ചിലപ്പോൾ രാത്രിയിൽ). ഇൻഗ്രെസ് ഡാറ്റാബേസ് പ്രോജക്റ്റിൽ നിന്നുള്ള പണം ഉപയോഗിച്ച് അടുത്ത വർഷം ബെർക്ക്‌ലിയിൽ ഒരു വലിയ പിഡിപി -11 / 70 സ്ഥാപിച്ചു.<ref name="penguin7">{{cite book |first=Peter H. |last=Salus |author-link=Peter H. Salus |title=The Daemon, the Gnu and the Penguin |chapter=Chapter 7. BSD and the CSRG |chapter-url=http://www.groklaw.net/article.php?story=20050505095249230 |publisher=[[Groklaw]] |year=2005 |access-date=September 6, 2017 |archive-date=June 14, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200614183924/http://www.groklaw.net/article.php?story=20050505095249230 |url-status=live }}</ref>1969-ൽ എടിആൻഡ്ടി(AT&T)ബെൽ ലാബ്‌സ് ആദ്യമായി പുറത്തിറക്കിയ ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സിസ്റ്റമായ യുണിക്സിന്റെ ചരിത്രത്തിലേക്ക് ബിഎസ്ഡിയെ മനസ്സിലാക്കുന്നതിന് ബിഎസ്ഡിയുടെ ചരിത്രത്തിലേക്ക് ആഴ്ന്നിറങ്ങേണ്ടതുണ്ട്. 1970-കളുടെ അവസാനത്തിൽ ബിഎസ്ഡി യുണിക്‌സിന്റെ ഒരു വകഭേദമായാണ് ആരംഭിച്ചത്, തുടക്കത്തിൽ ബിൽ ജോയിയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള ബെർക്ക്‌ലിയിലുള്ള കാലിഫോർണിയ സർവകലാശാലയിലെ പ്രോഗ്രാമർമാർ വികസിപ്പിക്കാൻ തുടങ്ങി. ആദ്യം, ബിഎസ്‌ഡി യുണിക്‌സിന്റെ ഒരു ക്ലോണായിരുന്നില്ല, അല്ലെങ്കിൽ വ്യത്യസ്തമായ പതിപ്പ് പോലുമായിരുന്നില്ല. എടിആൻഡ്ടിയുടെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള കോഡുമായി ഇഴചേർന്ന ചില അധിക യൂട്ടിലിറ്റികൾ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. 1975-ൽ [[Ken Thompson|കെൻ തോംസൺ]] [[Bell Labs|ബെൽ ലാബ്‌സിൽ]] നിന്ന് അവധി എടുത്ത് വിസിറ്റിംഗ് പ്രൊഫസറായി ബെർക്ക്‌ലിയിലെത്തി. വേർഷൻ 6 യുണിക്സ് ഇൻസ്റ്റാൾ ചെയ്യാൻ അദ്ദേഹം സഹായിക്കുകയും സിസ്റ്റത്തിനായുള്ള ഒരു [[പാസ്കൽ (പ്രോഗ്രാമിങ് ഭാഷ)|പാസ്കൽ]] ഇംപ്ലിമെന്റേഷനിൽ പ്രവർത്തിക്കാൻ തുടങ്ങുകയും ചെയ്തു. ബിരുദ വിദ്യാർത്ഥികളായ ചക്ക് ഹേലിയും ബിൽ ജോയിയും തോംസന്റെ പാസ്കൽ മെച്ചപ്പെടുത്തുകയും, മെച്ചപ്പെട്ട എക്സ്(ex) എന്ന ടെക്സ്റ്റ് എഡിറ്റർ നടപ്പിലാക്കുകയും ചെയ്തു. മറ്റ് സർവ്വകലാശാലകൾ ബെർക്ക്‌ലി സോഫ്റ്റ്‌വെയറിൽ താൽപ്പര്യം പ്രകടിപ്പിച്ചു, അങ്ങനെ 1977-ൽ ജോയ് ആദ്യത്തെ ബെർക്ക്‌ലി സോഫ്റ്റ്‌വെയർ ഡിസ്ട്രിബ്യൂഷൻ (1BSD) സമാഹരിക്കാൻ തുടങ്ങി, അത് 1978 മാർച്ച് 9-ന് പുറത്തിറങ്ങി.<ref>Salus (1994), p. 142</ref>വൺബിഎസ്ഡി(1BSD) അതിന്റെ തന്നെ പൂർണ്ണമായ ഒരു ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സിസ്റ്റം എന്നതിലുപരി പതിപ്പ് 6 യുണിക്സിലേക്കുള്ള ഒരു ആഡ്-ഓൺ ആയിരുന്നു. മുപ്പതോളം കോപ്പികൾ അയച്ചുകൊടുത്തു. ==ഇതും കൂടി കാണുക== * [[ഫ്രീ ബി.എസ്.ഡി.]] * [[ബിഎസ്ഡി അനുമതിപത്രം]] ==അവലംബം== <references/> ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== *[http://www.freebsd.org/cgi/cvsweb.cgi/~checkout~/src/share/misc/bsd-family-tree?rev=HEAD A timeline of BSD and Research UNIX] *[http://www.levenez.com/unix/ UNIX History] – History of UNIX and BSD using diagrams * [http://www.freebsd.org/doc/en_US.ISO8859-1/books/design-44bsd/ The Design and Implementation of the 4.4BSD Operating System] {{Fossportal}} {{FOSS}} [[വർഗ്ഗം:ഓപ്പറേറ്റിങ് സിസ്റ്റങ്ങൾ]] gs9n9thwkw6facxkpjhrt6vo256hlye 0 178880 4682180 4681437 2026-11-02T05:04:56Z Surajr7 218149 4682180 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Paul Gauguin}} {{Infobox artist | bgcolour = #76A8FF | name ='''പോൾ ഗോഗിൻ Paul Gauguin''' | image = Paul Gauguin 1891.png | caption = Paul Gauguin, 1891 | birthname = Eugène Henri Paul Gauguin | birth_date = {{birth date|1848|6|7|df=y}} | birth_place = Paris, France | death_date = {{death date and age|1903|5|8|1848|6|7|df=y}} | death_place = [[Atuona]], [[Marquesas Islands]], [[French Polynesia]] | field = painting, sculpture, [[ceramics]], [[engraving]] | training = | movement = [[Post-Impressionism]], [[Primitivism]] | works = | influenced = [[Edvard Munch]], [[Pablo Picasso]], [[Georges Braque]] | patrons = | awards = }} വിഖ്യാത ഫ്രഞ്ച് ചിത്രകാരൻ ആണ് '''പോൾ ഗോഗിൻ'''. നാവികനായിരുന്നു. പിന്നീട് സ്റ്റോക്ക് എക്‌സ്‌ചേഞ്ചിൽ സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. 1870-ൽ [[പിസ്സാറോ|പിസ്സാറോയുമായി]] സമ്പർക്കത്തിലായി. 1883 മുതൽ [[ചിത്രകല|ചിത്രകലയിൽ]] ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചു. 1891-ൽ താഹിതിയിലേക്കുപോയി. മികച്ച ചിത്രങ്ങൾ: ദ സ്പിരിട്ട് ഒഫ് ദ ഡെഡ് വാച്ചിങ്, ദ ഡേ ഒഫ് ഗോഡ്, ദ യെല്ലോ ക്രൈസ്റ്റ്, വെയർ ഡൂ വി കം ഫ്രം, വാട്ട് ആർ വി, വെയർ ആർ വി ഗോയിങ്. ==ചിത്രശാല == <gallery widths="140px" heights="140px" perrow="4"> Image:Paul Gauguin 097.jpg|''Portrait of Madame Gauguin,'' c. (1880–1881) Image:Paul Gauguin 060.jpg|''Garden in Vaugirard, or the Painter's Family in the Garden in Rue Carcel,'' (1881) Image:Gauguin Stillleben mit Fruchtschale und Zitronen.jpg|''Still-Life with Fruit and Lemons,'' c. (1880) Image:Gauguin.swineherd.750pix.jpg|''The Swineherd, Brittany,'' (1888) Image:Paul Gauguin 085.jpg|''Les Alyscamps,'' (1888) Image:Paul Gauguin 137.jpg|''[[Vision After the Sermon]] (Jacob wrestling with the angel),'' (1888) Image:Gauguin - Café at Arles (Night Café at Arles) 1888.jpg|''Night Café at Arles, (Mme Ginoux),'' (1888) Image:Paul Gauguin 121.jpg|''Still-Life with Japanese Woodcut,'' (1889) Image:Paul Gauguin 056.jpg|''Tahitian Women on the Beach,'' (1891) Image:Paul Gauguin 040.jpg|''Woman with a Flower,'' (1891) Image:Paul Gauguin 031.jpg|''The Moon and the Earth (Hina tefatou),'' (1893) Image:Paul Gauguin 004.jpg|''Annah, the Javanese,'' (1893) Image:Paul Gauguin 039.jpg|''Watermill in Pont-Aven,'' (1894) Image:Gauguin - The Siesta (ca. 1892–94) MET DT1952.jpg|''The Midday Nap,'' (1894) Image:Paul Gauguin 090.jpg|''Maternity,'' (1899) Image:Paul Gauguin - Deux Tahitiennes.jpg|''[[Two Tahitian Women]],'' (1899) Image:Paul Gauguin - Contes barbares (1902).jpg|''Cruel Tales (Exotic Saying),'' (1902) Image:Paul Gauguin 038.jpg|''The Sorcerer of Hiva Oa ,'' (1902) Image:Paul Gauguin 106.jpg|''Riders on the Beach,'' (1902) Image:Paul Gauguin 079.jpg|''Landscape on La Dominique (Hiva OAU),'' (1903) </gallery> [[വർഗ്ഗം:ഫ്രഞ്ച് ചിത്രകാരന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂൺ 7-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1848-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മേയ് 8-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1903-ൽ മരിച്ചവർ]] {{painter-stub}} 3t2zrfe6f99zzjv584uj6573sowxoli 3 186990 4682066 4675924 2026-11-01T13:52:57Z MediaWiki message delivery 53155 /* The Signpost: 1 November 2026 */ പുതിയ ഉപവിഭാഗം 4682066 wikitext text/x-wiki == ''The Signpost'': 27 June 2021 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"><div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's weekly journal about Wikipedia and Wikimedia''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2021-06-27/News and notes|Elections, Wikimania, masking and more]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2021-06-27/In the media|Boris and Joe, reliability, love, and money]] * Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2021-06-27/Disinformation report|Croatian Wikipedia: capture and release]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2021-06-27/Recent research|Feminist critique of Wikipedia's epistemology, Black Americans vastly underrepresented among editors, Wiki Workshop report]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2021-06-27/Traffic report|So no one told you life was gonna be this way]] * News from the WMF: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2021-06-27/News from the WMF|Searching for Wikipedia]] * Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2021-06-27/Humour|Wikipedia's best articles on the world's strangest things]] * WikiProject report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2021-06-27/WikiProject report|WikiProject on open proxies interview]] * Forum: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2021-06-27/Forum|Is WMF fundraising abusive?]] * Discussion report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2021-06-27/Discussion report|Reliability of WikiLeaks discussed]] * Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2021-06-27/Obituary|SarahSV]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 20:17, 27 ജൂൺ 2021 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:Evad37/SPS]]) --></div></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=21652089 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:DannyS712@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 25 July 2021 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"><div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's weekly journal about Wikipedia and Wikimedia''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2021-07-25/News and notes|Wikimania and a million other news stories]] * Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2021-07-25/Special report|Hardball in Hong Kong]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2021-07-25/In the media|Larry is at it again]] * Board of Trustees candidates: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2021-07-25/Board of Trustees candidates|See the candidates]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2021-07-25/Recent research|Gender bias and statistical fallacies, disinformation and mutual intelligibility]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2021-07-25/Traffic report|Football, tennis and marveling at Loki]] * News from the WMF: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2021-07-25/News from the WMF|Uncapping our growth potential – interview with James Baldwin, Finance and Administration Department]] * Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2021-07-25/Humour|A little verse]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 23:10, 25 ജൂലൈ 2021 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:Evad37/SPS]]) --></div></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=21784702 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:DannyS712@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 29 August 2021 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"><div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's weekly journal about Wikipedia and Wikimedia''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2021-08-29/News and notes|Enough time left to vote! IP ban]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2021-08-29/In the media|''Vive la différence!'']] * Wikimedians of the year: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2021-08-29/Wikimedians of the year|Seven Wikimedians of the year]] * Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2021-08-29/Gallery|Our community in 20 graphs]] * News from Wiki Education: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2021-08-29/News from Wiki Education|Changing the face of Wikipedia]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2021-08-29/Recent research|IP editors, inclusiveness and empathy, cycles, and world heritage]] * WikiProject report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2021-08-29/WikiProject report|WikiProject Days of the Year Interview]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2021-08-29/Traffic report|Olympics, movies, and Afghanistan]] * Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2021-08-29/Community view|Making Olympic history on Wikipedia]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 19:46, 29 ഓഗസ്റ്റ് 2021 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:Evad37/SPS]]) --></div></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=21946141 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Eddie891@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 26 September 2021 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"><div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's weekly journal about Wikipedia and Wikimedia''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2021-09-26/News and notes|New CEO, new board members, China bans]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2021-09-26/In the media|The future of Wikipedia]] * Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2021-09-26/Opinion|Wikimedians of Mainland China were warned]] * Op-Ed: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2021-09-26/Op-Ed|I've been desysopped]] * Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2021-09-26/Disinformation report|Paid promotional paragraphs in German parliamentary pages]] * Discussion report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2021-09-26/Discussion report|Editors discuss Wikipedia's vetting process for administrators]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2021-09-26/Recent research|Wikipedia images for machine learning; Experiment justifies Wikipedia's high search rankings]] * Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2021-09-26/Community view|Is writing Wikipedia like making a quilt?]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2021-09-26/Traffic report|Kanye, Emma Raducanu and 9/11]] * News from Diff: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2021-09-26/News from Diff|Welcome to the first grantees of the Knowledge Equity Fund]] * WikiProject report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2021-09-26/WikiProject report|The Random and the Beautiful]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 20:58, 26 സെപ്റ്റംബർ 2021 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:Evad37/SPS]]) --></div></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=22043419 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:DannyS712@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 31 October 2021 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"><div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's weekly journal about Wikipedia and Wikimedia''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2;"> * From the editor: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2021-10-31/From the editor|Different stories, same place]] * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2021-10-31/News and notes|The sockpuppet who ran for adminship and almost succeeded]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2021-10-31/In the media|China bans, and is there intelligent life on this planet?]] * Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2021-10-31/Opinion|A photo on Wikipedia can ruin your life]] * Discussion report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2021-10-31/Discussion report|Editors brainstorm and propose changes to the Requests for adminship process]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2021-10-31/Recent research|Welcome messages fail to improve newbie retention]] * Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2021-10-31/Community view|Reflections on the Chinese Wikipedia]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2021-10-31/Traffic report|James Bond and the Giant Squid Game]] * Technology report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2021-10-31/Technology report|Wikimedia Toolhub, winners of the Coolest Tool Award, and more]] * Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2021-10-31/Serendipity|How Wikipedia helped create a Serbian stamp]] * Book review: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2021-10-31/Book review|''Wikipedia and the Representation of Reality'']] * WikiProject report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2021-10-31/WikiProject report|Redirection]] * Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2021-10-31/Humour|A very Wiki crossword]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 20:18, 31 ഒക്ടോബർ 2021 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:Evad37/SPS]]) --></div></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=22208696 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Eddie891@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 29 November 2021 == <div lang="en" dir="ltr"><div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's weekly journal about Wikipedia and Wikimedia''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2;"> * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2021-11-29/In the media|Denial: climate change, mass killings and pornography]] * WikiCup report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2021-11-29/WikiCup report|The WikiCup 2021]] * Deletion report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2021-11-29/Deletion report|What we lost, what we gained]] * From a Wikipedia reader: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2021-11-29/From a Wikipedia reader|What's Matt Amodio?]] * Arbitration report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2021-11-29/Arbitration report|ArbCom in 2021]] * Discussion report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2021-11-29/Discussion report|On the brink of change – RFA reforms appear imminent]] * Technology report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2021-11-29/Technology report|What does it take to upload a file?]] * WikiProject report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2021-11-29/WikiProject report|Interview with contributors to WikiProject Actors and Filmmakers]] * Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2021-11-29/Serendipity|"Did You Know ..." featured a photo of the wrong female WWII pilot]] * News from Diff: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2021-11-29/News from Diff|Content translation tool helps create one million Wikipedia articles]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2021-11-29/Traffic report|Reporting ticket sales on the edge of the Wiki, if Eternals should fail]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2021-11-29/Recent research|Vandalizing Wikipedia as rational behavior]] * Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2021-11-29/Humour|A very new very Wiki crossword]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 01:27, 29 നവംബർ 2021 (UTC) </div></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=22386904 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Chris troutman@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 28 December 2021 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"><div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's weekly journal about Wikipedia and Wikimedia''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2;"> * From the editor: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2021-12-28/From the editor|Here is the news]] * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2021-12-28/News and notes|Jimbo's NFT, new arbs, fixing RfA, and financial statements]] * Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2021-12-28/Serendipity|Born three months before her brother?]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2021-12-28/In the media|The past is not even past]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2021-12-28/Recent research|STEM articles judged unsuitable for undergraduates below the first paragraph]] * Arbitration report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2021-12-28/Arbitration report|A new crew for '22]] * By the numbers: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2021-12-28/By the numbers|Four billion words and a few numbers]] * Deletion report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2021-12-28/Deletion report|We laughed, we cried, we closed as "no consensus"]] * Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2021-12-28/Gallery|Wikicommons presents: 2021]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2021-12-28/Traffic report|Spider-Man, football and the departed]] * Crossword: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2021-12-28/Crossword|Another Wiki crossword for one and all]] * Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2021-12-28/Humour|Buying Wikipedia]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 21:10, 28 ഡിസംബർ 2021 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:Evad37/SPS]]) --></div></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=22469348 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:DannyS712@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 30 January 2022 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"><div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's weekly journal about Wikipedia and Wikimedia''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2;"> * Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-01-30/Special report|WikiEd course leads to Twitter harassment]] * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-01-30/News and notes|Feedback for Board of Trustees election]] * Interview: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-01-30/Interview|CEO Maryana Iskander "four weeks in"]] * Black History Month: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-01-30/Black History Month|What are you doing for Black History Month?]] * Deletion report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-01-30/Deletion report|Ringing in the new year: Subject notability guideline under discussion]] * WikiProject report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-01-30/WikiProject report|The Forgotten Featured]] * Arbitration report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-01-30/Arbitration report|New arbitrators look at new case and antediluvian sanctions]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-01-30/Traffic report|The most viewed articles of 2021]] * Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-01-30/Gallery|No Spanish municipality without a photograph]] * Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-01-30/Obituary|Twofingered Typist]] * Op-Ed: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-01-30/Op-Ed|Identifying and rooting out climate change denial]] * Essay: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-01-30/Essay|The prime directive]] * Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-01-30/Opinion|Should the Wikimedia Foundation continue to accept cryptocurrency donations?]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-01-30/In the media|Fuzzy-headed government editing]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-01-30/Recent research|Articles with higher quality ratings have fewer "knowledge gaps"]] * Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-01-30/Serendipity|Pooh entered the Public Domain – but Tigger has to wait two more years]] * Crossword: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-01-30/Crossword|Cross swords with a crossword]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 20:55, 30 ജനുവരി 2022 (UTC) </div></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=22692815 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Bri@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 27 February 2022 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"><div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's weekly journal about Wikipedia and Wikimedia''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2;"> * From the team: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-02-27/From the team|Selection of a new ''Signpost'' Editor-in-Chief]] * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-02-27/News and notes|Impacts of Russian invasion of Ukraine]] * Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-02-27/Opinion|Why student editors are good for Wikipedia]] * Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-02-27/Special report|A presidential candidate's team takes on Wikipedia]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-02-27/In the media|Wiki-drama in the UK House of Commons]] * Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-02-27/Serendipity|War photographers: from Crimea (1850s) to the Russian invasion of Ukraine (2022)]] * Technology report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-02-27/Technology report|Community Wishlist Survey results]] * WikiProject report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-02-27/WikiProject report|10 years of tea]] * Featured content: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-02-27/Featured content|Featured Content returns]] * Deletion report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-02-27/Deletion report|The 10 most SHOCKING deletion discussions of February]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-02-27/Recent research|How editors and readers may be emotionally affected by disasters and terrorist attacks]] * Arbitration report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-02-27/Arbitration report|Parties remonstrate, arbs contemplate, skeptics coordinate]] * By the numbers: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-02-27/By the numbers|Does birthplace affect the frequency of Wikipedia biography articles?]] * Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-02-27/Gallery|The vintage exhibit]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-02-27/Traffic report|Euphoria, Pamela Anderson, lies and Netflix]] * News from Diff: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-02-27/News from Diff|The Wikimania 2022 Core Organizing Team]] * Crossword: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-02-27/Crossword|A Crossword, featuring Featured Articles]] * Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-02-27/Humour|Notability of mailboxes]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 20:22, 27 ഫെബ്രുവരി 2022 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:Evad37/SPS]]) --></div></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=22829521 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JPxG@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 27 March 2022 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"><div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's weekly journal about Wikipedia and Wikimedia''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2;"> * From the team: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-03-27/From the team|We stand in solidarity with Ukraine]] * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-03-27/News and notes|Of safety and anonymity]] * Eyewitness Wikimedian – Kharkiv, Ukraine: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-03-27/Eyewitness Wikimedian – Kharkiv, Ukraine|Countering Russian aggression with a camera]] * Eyewitness Wikimedian – Vinnytsia, Ukraine: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-03-27/Eyewitness Wikimedian – Vinnytsia, Ukraine|War diary]] * Eyewitness Wikimedian – Western Ukraine: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-03-27/Eyewitness Wikimedian – Western Ukraine|Working with Wikipedia helps]] * Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-03-27/Disinformation report|The oligarchs' socks]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-03-27/In the media|Ukraine, Russia, and even some other stuff]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-03-27/Recent research|Top scholarly citers, lack of open access references, predicting editor departures]] * Wikimedian perspective: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-03-27/Wikimedian perspective|My heroes from Russia, Ukraine & beyond]] * Discussion report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-03-27/Discussion report|Athletes are less notable now]] * Technology report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-03-27/Technology report|2022 Wikimedia Hackathon]] * Arbitration report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-03-27/Arbitration report|Skeptics given heavenly judgement, whirlwind of Discord drama begins to spin for tropical cyclone editors]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-03-27/Traffic report|War, what is it good for?]] * Deletion report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-03-27/Deletion report|Ukraine, werewolves, Ukraine, YouTube pundits, and Ukraine]] * Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-03-27/Gallery|"All we are saying is, give peace a chance..."]] * From the archives: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-03-27/From the archives|Burn, baby burn]] * Essay: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-03-27/Essay|Yes, the sky is blue]] * Tips and tricks: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-03-27/Tips and tricks|Become a keyboard ninja]] * On the bright side: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-03-27/On the bright side|The bright side of news]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 20:50, 27 മാർച്ച് 2022 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:Evad37/SPS]]) --></div></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=23068306 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JPxG@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 24 April 2022 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"><div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's weekly journal about Wikipedia and Wikimedia''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-04-24/News and notes|Double trouble]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-04-24/In the media|The battlegrounds outside and inside Wikipedia]] * Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-04-24/Special report|Ukrainian Wikimedians during the war]] * Eyewitness Wikimedian – Vinnytsia, Ukraine: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-04-24/Eyewitness Wikimedian – Vinnytsia, Ukraine|War diary (Part 2)]] * Technology report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-04-24/Technology report|8-year-old attribution issues in Media Viewer]] * Featured content: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-04-24/Featured content|Wikipedia's best content from March]] * In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-04-24/In focus|Editing difficulties on Russian Wikipedia]] * Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-04-24/Gallery|A voyage around the world with WLM winners]] * Interview: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-04-24/Interview|On a war and a map]] * Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-04-24/Serendipity|Wikipedia loves photographs, but hates photographers]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-04-24/Traffic report|Justice Jackson, the Smiths, and an invasion]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-04-24/Recent research|Student edits as "civic engagement"; how Wikipedia readers interact with images]] * News from the WMF: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-04-24/News from the WMF|How Smart is the SMART Copyright Act?]] * Essay: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-04-24/Essay|The problem with elegant variation]] * Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-04-24/Humour|Really huge message boxes]] * From the archives: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-04-24/From the archives|Wales resigned WMF board chair in 2006 reorganization]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 20:44, 24 ഏപ്രിൽ 2022 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:Evad37/SPS]]) --></div></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=23092862 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JPxG@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 29 May 2022 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"><div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's weekly journal about Wikipedia and Wikimedia''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2;"> * From the team: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-05-29/From the team|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-05-29/From the team]] * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-05-29/News and notes|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-05-29/News and notes]] * Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-05-29/Community view|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-05-29/Community view]] * Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-05-29/Opinion|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-05-29/Opinion]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-05-29/In the media|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-05-29/In the media]] * Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-05-29/Special report|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-05-29/Special report]] * In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-05-29/In focus|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-05-29/In focus]] * Discussion report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-05-29/Discussion report|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-05-29/Discussion report]] * WikiProject report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-05-29/WikiProject report|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-05-29/WikiProject report]] * Technology report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-05-29/Technology report|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-05-29/Technology report]] * Featured content: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-05-29/Featured content|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-05-29/Featured content]] * Interview: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-05-29/Interview|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-05-29/Interview]] * Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-05-29/Serendipity|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-05-29/Serendipity]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-05-29/Recent research|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-05-29/Recent research]] * Tips and tricks: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-05-29/Tips and tricks|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-05-29/Tips and tricks]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-05-29/Traffic report|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-05-29/Traffic report]] * News from Diff: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-05-29/News from Diff|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-05-29/News from Diff]] * News from the WMF: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-05-29/News from the WMF|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-05-29/News from the WMF]] * Video: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-05-29/Video|How the entire country of Qatar was blocked from editing]] * Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-05-29/Gallery|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-05-29/Gallery]] * From the archives: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-05-29/From the archives|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-05-29/From the archives]] * Essay: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-05-29/Essay|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-05-29/Essay]] * Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-05-29/Humour|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-05-29/Humour]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 20:45, 29 മേയ് 2022 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:Evad37/SPS]]) --></div></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=23323647 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JPxG@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 26 June 2022 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"><div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's weekly journal about Wikipedia and Wikimedia''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-06-26/News and notes|WMF inks new rules on government-ordered takedowns, blasts Russian feds' censor demands, spends big bucks]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-06-26/In the media|Editor given three-year sentence, big RfA makes news, Guy Standing takes it sitting down]] * Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-06-26/Special report|"Wikipedia's independence" or "Wikimedia's pile of dosh"?]] * Discussion report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-06-26/Discussion report|MoS rules on CCP name mulled, XRV axe plea nulled, BLPPROD drafting bid pulled]] * Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-06-26/Opinion|Picture of the Day – how Adam plans to ru(i)n it]] * Featured content: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-06-26/Featured content|Articles on Scots' clash, Yank's tux, Austrian's action flick deemed brilliant prose]] * Essay: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-06-26/Essay|RfA trend line haruspicy: fact or fancy?]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-06-26/Recent research|Wikipedia versus academia (again), tables' "immortality" probed]] * Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-06-26/Serendipity|Was she really a Swiss lesbian automobile racer?]] * News from the WMF: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-06-26/News from the WMF|Wikimedia Enterprise signs first deals]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-06-26/Traffic report|Top view counts for shows, movies, and celeb lawsuit that keeps on giving]] * Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-06-26/Gallery|Celebration of summer, winter]] * Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-06-26/Humour|Shortcuts, screwballers, Simon & Garfunkel]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 22:33, 26 ജൂൺ 2022 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:Evad37/SPS]]) --></div></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=23439210 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JPxG@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 1 August 2022 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"><div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's weekly journal about Wikipedia and Wikimedia''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2;"> * From the editors: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-08-01/From the editors|Rise of the machines, or something]] * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-08-01/News and notes|Information considered harmful]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-08-01/In the media|Censorship, medieval hoaxes, "pathetic supervillains", FB-WMF AI TL bid, dirty duchess deeds done dirt cheap]] * Op-Ed: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-08-01/Op-Ed|The "recession" affair]] * Eyewitness Wikimedian – Vinnytsia, Ukraine: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-08-01/Eyewitness Wikimedian – Vinnytsia, Ukraine|War diary (part 3)]] * Election guide: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-08-01/Election guide|The chosen six: 2022 Wikimedia Foundation Board of Trustees elections]] * Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-08-01/Community view|Youth culture and notability]] * Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-08-01/Opinion|Criminals among us]] * Arbitration report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-08-01/Arbitration report|Winds of change blow for cyclone editors, deletion dustup draws toward denouement]] * Deletion report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-08-01/Deletion report|This is Gonzo Country]] * Discussion report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-08-01/Discussion report|Notability for train stations, notices for mobile editors, noticeboards for the rest of us]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-08-01/Traffic report|US TV, JP ex-PM, outer space, and politics of IN, US, UK top charts for July]] * Featured content: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-08-01/Featured content|A little list with surprisingly few lists]] * Tips and tricks: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-08-01/Tips and tricks|Cleaning up awful citations with Citation bot]] * In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-08-01/In focus|Wikidata insights from a handy little tool]] * On the bright side: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-08-01/On the bright side|Ukrainian Wikimedians during the war — three (more) stories]] * Essay: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-08-01/Essay|How to research an image]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-08-01/Recent research|A century of rulemaking on Wikipedia analyzed]] * Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-08-01/Serendipity|Don't cite Wikipedia]] * Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-08-01/Gallery|A backstage pass]] * From the archives: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-08-01/From the archives|2012 Russian Wikipedia shutdown as it happened]] * Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-08-01/Humour|Why did the chicken cross the road?]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 00:41, 1 ഓഗസ്റ്റ് 2022 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:Evad37/SPS]]) --></div></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=23554609 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JPxG@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 31 August 2022 == <div lang="en" dir="ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's journal about Wikipedia and Wikimedia''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-08-31/News and notes|Admins wanted on English Wikipedia, IP editors not wanted on Farsi Wiki, donations wanted everywhere]] * Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-08-31/Special report|Wikimania 2022: no show, no show up?]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-08-31/In the media|Truth or consequences? A tough month for truth]] * Discussion report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-08-31/Discussion report|Boarding the Trustees]] * News from Wiki Education: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-08-31/News from Wiki Education|18 years a Wikipedian: what it means to me]] * In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-08-31/In focus|Thinking inside the box]] * Tips and tricks: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-08-31/Tips and tricks|The unexpected rabbit hole of typo fixing in citations]] * Technology report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-08-31/Technology report|Vector (2022) deployment discussions happening now]] * Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-08-31/Serendipity|Two photos of every library on earth]] * Featured content: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-08-31/Featured content|Our man drills are safe for work, but our Labia is Fausta.]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-08-31/Recent research|The dollar value of "official" external links]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-08-31/Traffic report|What dreams (and heavily trafficked articles) may come]] * Essay: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-08-31/Essay|Delete the junk!]] * Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-08-31/Gallery|A Fringe Affair (but not the show by Edward W. Feery that was on this year)]] * Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-08-31/Humour|CommonsComix No. 1]] * From the archives: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-08-31/From the archives|5, 10, and 15 years ago]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 23:09, 2 സെപ്റ്റംബർ 2022 (UTC) </div></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=23745838 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JPxG@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 30 September 2022 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-09-30/News and notes|Board vote results, bot's big GET, crat chat gives new mop, WMF seeks "sound logo" and "organizer lab"]] * In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-09-30/In focus|NPP: Still heaven or hell for new users – and for the reviewers]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-09-30/In the media|A few complaints and mild disagreements]] * Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-09-30/Special report|Decentralized Fundraising, Centralized Distribution]] * Discussion report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-09-30/Discussion report|Much ado about Fox News]] * Interview: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-09-30/Interview|ScottishFinnishRadish's Request for Adminship]] * Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-09-30/Opinion|Are we ever going to reach consensus?]] * Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-09-30/Serendipity|Removing watermarks, copyright signs and cigarettes from photos]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-09-30/Recent research|How readers assess Wikipedia's trustworthiness, and how they could in the future]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-09-30/Traffic report|Kings and queens and VIPs]] * Featured content: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-09-30/Featured content|Farm-fresh content]] * Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-09-30/Gallery|A Festival Descends on the City: The Edinburgh Fringe, Pt. 2]] * CommonsComix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-09-30/CommonsComix|CommonsComix 2: Paulus Moreelse]] * From the archives: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-09-30/From the archives|5, 10, and 15 Years ago: September 2022]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 00:03, 1 ഒക്ടോബർ 2022 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:Evad37/SPS]]) --></div></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=23826215 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JPxG@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 31 October 2022 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2;"> * From the team: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-10-31/From the team|A new goose on the roost]] * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-10-31/News and notes|Wikipedians question Wikimedia fundraising ethics after "somewhat-viral" tweet]] * News from the WMF: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-10-31/News from the WMF|Governance updates from, and for, the Wikimedia Endowment]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-10-31/In the media|Scribing, searching, soliciting, spying, and systemic bias]] * Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-10-31/Disinformation report|From Russia with WikiLove]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-10-31/Recent research|Disinformatsiya: Much research, but what will actually help Wikipedia editors?]] * Interview: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-10-31/Interview|Isabelle Belato on their Request for Adminship]] * Featured content: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-10-31/Featured content|Topics, lists, submarines and Gurl.com]] * Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-10-31/Serendipity|We all make mistakes – don’t we?]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-10-31/Traffic report|Mama, they're in love with a criminal]] * From the archives: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-10-31/From the archives|Paid advocacy, a lawsuit over spelling mistakes, deleting Jimbo's article, and the death of Toolserver]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 03:45, 31 ഒക്ടോബർ 2022 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:Evad37/SPS]]) --></div></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=23972104 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JPxG@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 28 November 2022 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-11-28/News and notes|English Wikipedia editors: "We don't need no stinking banners"]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-11-28/In the media|"The most beautiful story on the Internet"]] * Interview: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-11-28/Interview|Lisa Seitz-Gruwell on WMF fundraising in the wake of big banner ad RfC]] * Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-11-28/Opinion|Privacy on Wikipedia in the cyberpunk future]] * Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-11-28/Disinformation report|Missed and Dissed]] * Op-Ed: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-11-28/Op-Ed|Diminishing returns for article quality]] * Book review: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-11-28/Book review|''Writing the Revolution'']] * Technology report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-11-28/Technology report|Galactic dreams, encyclopedic reality]] * Essay: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-11-28/Essay|The Six Million FP Man]] * Tips and tricks: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-11-28/Tips and tricks|(Wiki)break stuff]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-11-28/Recent research|Study deems COVID-19 editors smart and cool, questions of clarity and utility for WMF's proposed "Knowledge Integrity Risk Observatory"]] * Featured content: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-11-28/Featured content|A great month for featured articles]] * Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-11-28/Obituary|A tribute to Michael Gäbler]] * Concept: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-11-28/Concept|The relevance of legal certainty to the English Wikipedia]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-11-28/Traffic report|Musical deaths, murders, Princess Di's nominative determinism, and sports]] * From the archives: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-11-28/From the archives|Five, ten, and fifteen years ago]] * CommonsComix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2022-11-28/CommonsComix|Joker's trick]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 15:41, 28 നവംബർ 2022 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:Evad37/SPS]]) --></div></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=24074916 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JPxG@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 1 January 2023 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-01-01/News and notes|Wikimedia Foundation ousts, bans quarter of Arabic Wikipedia admins]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-01-01/In the media|Odd bedfellows, Elon and Jimbo, reliable sources for divorces, and more]] * Interview: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-01-01/Interview|ComplexRational's RfA debrief]] * Technology report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-01-01/Technology report|Wikimedia Foundation's Abstract Wikipedia project "at substantial risk of failure"]] * Essay: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-01-01/Essay|Mobile editing]] * Arbitration report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-01-01/Arbitration report|Arbitration Committee Election 2022]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-01-01/Recent research|Graham's Hierarchy of Disagreement in talk page disputes]] * Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-01-01/Serendipity|Wikipedia about FIFA World Cup 2022: quick, factual and critical]] * Featured content: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-01-01/Featured content|Would you like to swing on a star?]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-01-01/Traffic report|Football, football, football! Wikipedia Football Club!]] * CommonsComix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-01-01/CommonsComix|#4: The Course of WikiEmpire]] * From the archives: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-01-01/From the archives|Five, ten, and fifteen years ago]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 03:47, 1 ജനുവരി 2023 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:Evad37/SPS]]) --></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=24248988 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JPxG@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 16 January 2023 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * From the team: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-01-16/From the team|We heard zoomers liked fortnights: the biweekly Signpost rides again]] * Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-01-16/Special report|Coverage of 2022 bans reveals editors serving long sentences in Saudi Arabia since 2020]] * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-01-16/News and notes|Revised Code of Conduct Enforcement Guidelines up for vote, WMF counsel departs, generative models under discussion]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-01-16/In the media|Court orders user data in libel case, Saudi Wikipedia in the crosshairs, Larry Sanger at it again]] * Technology report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-01-16/Technology report|View it! A new tool for image discovery]] * In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-01-16/In focus|Busting into Grand Central]] * Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-01-16/Serendipity|How I bought part of Wikipedia – for less than $100]] * Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-01-16/Gallery|What is our responsibility when it comes to images?]] * Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-01-16/Humour|New geologically speedy deletion criteria introduced]] * Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-01-16/Opinion|Good old days, in which fifth-symbol-lacking lipograms roam'd our librarious litany]] * Featured content: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-01-16/Featured content|Flip your lid]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-01-16/Traffic report|The most viewed articles of 2022]] * From the archives: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-01-16/From the archives|Five, ten, and fifteen years ago]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 02:16, 16 ജനുവരി 2023 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:Evad37/SPS]]) --></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=24363624 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JPxG@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 4 February 2023 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * From the editor: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-02-04/From the editor|New for the Signpost: Author pages, tag pages, and a decent article search function]] * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-02-04/News and notes|Foundation update on fundraising, new page patrol, Tides, and Wikipedia blocked in Pakistan]] * Section 230: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-02-04/Section 230|Twenty-six words that created the internet, and the future of an encyclopedia]] * Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-02-04/Disinformation report|Wikipedia on Santos]] * Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-02-04/Special report|Legal status of Wikimedia projects "unclear" under potential European legislation]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-02-04/In the media|Furor over new Wikipedia skin, followup on Saudi bans, and legislative debate]] * Op-Ed: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-02-04/Op-Ed|Estonian businessman and political donor brings lawsuit against head of national Wikimedia chapter]] * Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-02-04/Opinion|Study examines cultural leanings of Wikimedia projects' visual art coverage]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-02-04/Recent research|Wikipedia's "moderate yet systematic" liberal citation bias]] * WikiProject report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-02-04/WikiProject report|WikiProject Organized Labour]] * Tips and tricks: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-02-04/Tips and tricks|XTools: Data analytics for your list of created articles]] * Featured content: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-02-04/Featured content|20,000 Featureds under the Sea]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-02-04/Traffic report|Films, deaths and ChatGPT]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 21:46, 4 ഫെബ്രുവരി 2023 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:Evad37/SPS]]) --></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=24455582 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JPxG@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 20 February 2023 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-02-20/News and notes|Terms of Use update, Steward elections, and Wikipedia back in Pakistan]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-02-20/In the media|Arbitrators open case after article alleges Wikipedia "intentionally distorts" Holocaust coverage]] * Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-02-20/Disinformation report|The "largest con in corporate history"?]] * Essay: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-02-20/Essay|Machine-written articles: a new challenge for Wikipedia]] * Tips and tricks: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-02-20/Tips and tricks|All about writing at DYK]] * Featured content: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-02-20/Featured content|Eden, lost.]] * Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-02-20/Gallery|Love is in the air]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-02-20/Traffic report|Superbowl? Pfft. Give me some Bollywood! Yours sincerely, the world]] * From the archives: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-02-20/From the archives|5, 10, and 15 years ago: Let's (not) delete the Main Page!]] * Cobwebs: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-02-20/Cobwebs|Editorial: The loss of the moral high ground]] * Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-02-20/Humour|The RfA Candidate's Song]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 18:04, 20 ഫെബ്രുവരി 2023 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:Evad37/SPS]]) --></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=24566371 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JPxG@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 9 March 2023 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"><div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's weekly journal about Wikipedia and Wikimedia''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-03-09/News and notes|What's going on with the Wikimedia Endowment?]] * Technology report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-03-09/Technology report|Second flight of the Soviet space bears: Testing ChatGPT's accuracy]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-03-09/In the media|What should Wikipedia do? Publish Russian propoganda? Be less woke? Cover the Holocaust in Poland differently?]] * Featured content: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-03-09/Featured content|In which over two-thirds of the featured articles section needs to be copied over to WikiProject Military History's newsletter]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-03-09/Recent research|"Wikipedia's Intentional Distortion of the Holocaust" in Poland and "self-focus bias" in coverage of global events]] * From the archives: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-03-09/From the archives|Five, ten, and fifteen years ago]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 05:44, 9 മാർച്ച് 2023 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:Evad37/SPS]]) --></div></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=24651918 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Bri@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 20 March 2023 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-03-20/News and notes|Wikimania submissions deadline looms, Russian government after our lucky charms, AI woes nix CNET from RS slate]] * Eyewitness: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-03-20/Eyewitness|Three more stories from Ukrainian Wikimedians]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-03-20/In the media|Paid editing, plagiarism payouts, proponents of a ploy, and people peeved at perceived preferences]] * Featured content: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-03-20/Featured content|Way too many featured articles]] * Interview: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-03-20/Interview|228/2/1: the inside scoop on Aoidh's RfA]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-03-20/Traffic report|Who died? Who won? Who lost?]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 11:19, 20 മാർച്ച് 2023 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:Evad37/SPS]]) --></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=24726786 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JPxG@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 20 March 2023 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-03-20/News and notes|Wikimania submissions deadline looms, Russian government after our lucky charms, AI woes nix CNET from RS slate]] * Eyewitness: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-03-20/Eyewitness|Three more stories from Ukrainian Wikimedians]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-03-20/In the media|Paid editing, plagiarism payouts, proponents of a ploy, and people peeved at perceived preferences]] * Featured content: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-03-20/Featured content|Way too many featured articles]] * Interview: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-03-20/Interview|228/2/1: the inside scoop on Aoidh's RfA]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-03-20/Traffic report|Who died? Who won? Who lost?]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 13:20, 20 മാർച്ച് 2023 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:Evad37/SPS]]) --></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=24726786 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JPxG@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 3 April 2023 == <div lang="en" dir="ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2;"> * From the editor: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-04-03/From the editor|Some long-overdue retractions]] * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-04-03/News and notes|Sounding out, a universal code of conduct, and dealing with AI]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-04-03/In the media|Twiddling Wikipedia during an online contest, and other news]] * Arbitration report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-04-03/Arbitration report|"World War II and the history of Jews in Poland" case is ongoing]] * Featured content: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-04-03/Featured content|Hail, poetry! Thou heav'n-born maid]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-04-03/Recent research|Language bias: Wikipedia captures at least the "silhouette of the elephant", unlike ChatGPT]] * From the archives: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-04-03/From the archives|April Fools' through the ages]] * Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-04-03/Disinformation report|Sus socks support suits, seems systemic]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 05:25, 7 ഏപ്രിൽ 2023 (UTC) </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=24766128 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Bri@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 26 April 2023 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-04-26/News and notes|Staff departures at Wikimedia Foundation, Jimbo hands in the bits, and graphs' zeppelin burns]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-04-26/In the media|Contested truth claims in Wikipedia]] * Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-04-26/Obituary|Remembering David "DGG" Goodman]] * Arbitration report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-04-26/Arbitration report|Holocaust in Poland, Jimbo in the hot seat, and a desysopping]] * Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-04-26/Opinion|What Jimbo's question revealed about scamming]] * Op-Ed: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-04-26/Op-Ed|Wikipedia as an anchor of truth]] * Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-04-26/Special report|''Signpost'' statistics between years 2005 and 2022]] * News from the WMF: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-04-26/News from the WMF|Collective planning with the Wikimedia Foundation]] * Featured content: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-04-26/Featured content|In which we described the featured articles in rhyme again]] * From the archives: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-04-26/From the archives|April Fools' through the ages, part two]] * Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-04-26/Humour|The law of hats]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-04-26/Traffic report|Long live machine, the future supreme]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 13:19, 26 ഏപ്രിൽ 2023 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:Evad37/SPS]]) --></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=24906106 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JPxG@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 8 May 2023 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"><div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's weekly journal about Wikipedia and Wikimedia''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-05-08/News and notes|New legal "deVLOPments" in the EU]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-05-08/In the media|Vivek's smelly socks, online safety, and politics]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-05-08/Recent research|Gender, race and notability in deletion discussions]] * Featured content: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-05-08/Featured content|I wrote a poem for each article, I found rhymes for all the lists; <br />My first featured picture of this year now finally exists!]] * Arbitration report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-05-08/Arbitration report|"World War II and the history of Jews in Poland" approaches conclusion]] * News from the WMF: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-05-08/News from the WMF|Planning together with the Wikimedia Foundation]] * Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-05-08/Special report|There Shall Be Seasons Refreshing – Stories from WikiConference India 2023]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 04:27, 8 മേയ് 2023 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:Evad37/SPS]]) --></div></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=24990251 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Bri@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 22 May 2023 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-05-22/News and notes|Golden parachutes: Record severance payments at Wikimedia Foundation]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-05-22/In the media|History, propaganda and censorship]] * Arbitration report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-05-22/Arbitration report|Final decision in "World War II and the history of Jews in Poland"]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-05-22/Recent research|Create or curate, cooperate or compete? Game theory for Wikipedia editors]] * Featured content: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-05-22/Featured content|A very musical week for featured articles]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-05-22/Traffic report|Coronation, chatbot, celebs]] * WikiProject report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-05-22/WikiProject report|Wikipedians Convene for Queering Wikipedia 2023: The First International LGBT+ Wikipedia Conference]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 08:42, 22 മേയ് 2023 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:Evad37/SPS]]) --></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=24998606 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JPxG@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 5 June 2023 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-06-05/News and notes|WMRU director forks new 'pedia, birds flap in top '22 piccy, WMF weighs in on Indian gov's map axe plea]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-06-05/In the media|Section 230 stands tall, WP vs. UK bill, Miss Information dissed again]] * Featured content: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-06-05/Featured content|Poetry under pressure]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-06-05/Traffic report|Celebs, controversies and a chatbot in the public eye]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 01:24, 5 ജൂൺ 2023 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:Evad37/SPS]]) --></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=25064021 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JPxG@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 19 June 2023 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-06-19/News and notes|WMF Terms of Use now in force, new Creative Commons licensing]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-06-19/In the media|English WP editor glocked after BLP row on Italian 'pedia]] * Featured content: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-06-19/Featured content|Content, featured]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-06-19/Recent research|Hoaxers prefer currently-popular topics]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 10:11, 19 ജൂൺ 2023 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:Evad37/SPS]]) --></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=25152768 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JPxG@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 3 July 2023 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-07-03/News and notes|Online Safety Bill: Wikimedia Foundation and Wikimedia UK launch open letter]] * Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-07-03/Disinformation report|Imploded submersible outfit foiled trying to sing own praises on Wikipedia]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-07-03/In the media|Journo proposes mass Wiki dox, sponsored articles on Fandom, Section 230 discussed]] * Featured content: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-07-03/Featured content|Incensed]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-07-03/Traffic report|Are you afraid of spiders? Arnold? The Idol? ChatGPT?]] * Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-07-03/Humour|United Nations dispatches peacekeeping force to Wikipedia policy discussions]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 08:17, 3 ജൂലൈ 2023 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:Evad37/SPS]]) --></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=25180371 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JPxG@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 17 July 2023 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-07-17/News and notes|Big bux hidden beneath wine-dark sea as we wait for the Tides to go out?]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-07-17/In the media|Tentacles of Emirates plot attempt to ensnare Wikipedia]] * Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-07-17/Obituary|David Thomsen (Dthomsen8) and Ingo Koll (Kipala)]] * News from the WMF: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-07-17/News from the WMF|ABC for Fundraising: Advancing Banner Collaboration for fundraising campaigns]] * In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-07-17/In focus|Are the children of celebrities over-represented in French cinema?]] * Tips and tricks: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-07-17/Tips and tricks|What automation can do for you (and your WikiProject)]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-07-17/Recent research|Wikipedia-grounded chatbot "outperforms all baselines" on factual accuracy]] * Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-07-17/Humour|New fringe theories to be introduced]] * Cobwebs: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-07-17/Cobwebs|If you're reading this, you're probably on a desktop]] * Featured content: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-07-17/Featured content|Scrollin', scrollin', scrollin', keep those readers scrollin', got to keep on scrollin', Rawhide!]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-07-17/Traffic report|The Idol becomes the Master]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 09:03, 17 ജൂലൈ 2023 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:Evad37/SPS]]) --></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=25275917 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JPxG@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 1 August 2023 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-08-01/News and notes|City officials attempt to doxx Wikipedians, Ruwiki founder banned, WMF launches Mastodon server]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-08-01/In the media|Truth, AI, bull from politicians, and climate change]] * Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-08-01/Disinformation report|Hot climate, hot hit, hot money, hot news hot off the presses!]] * Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-08-01/Obituary|Donald Cram, Peter McCawley, and Eagleash]] * Tips and tricks: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-08-01/Tips and tricks|Citation tools for dummies!]] * Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-08-01/Humour|Does Wikipedia present neutral perspectives?]] * In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-08-01/In focus|''Journals cited by Wikipedia'']] * Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-08-01/Opinion|Are global bans the last step?]] * Featured content: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-08-01/Featured content|Featured Content, 1 to 15 July]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-08-01/Traffic report|Come on Oppie, let's go party]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 03:40, 1 ഓഗസ്റ്റ് 2023 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:Evad37/SPS]]) --></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=25312130 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JPxG@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 15 August 2023 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-08-15/News and notes|Dude, Where's My Donations? Wikimedia Foundation announces another million in grants for non-Wikimedia-related projects]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-08-15/In the media|An accusation of bias from Brazil, a lawsuit from Portugal, plagiarism from Florida]] * In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-08-15/In focus|2023 Good Article Nomination drive is underway: get your barnstars here!]] * Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-08-15/Special report|Thirteen years later, why are most administrators still from 2005?]] * Tips and tricks: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-08-15/Tips and tricks|How to find images for your articles, check their copyright, upload them, and restore them]] * Cobwebs: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-08-15/Cobwebs|Getting serious about writing]] * Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-08-15/Opinion|Copyright trolls, or the last beautiful free souls on this planet?]] * Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-08-15/Serendipity|Why I stopped taking photographs almost altogether]] * Featured content: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-08-15/Featured content|Barbenheimer confirmed]] * Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-08-15/Humour|Arbitration Committee to accept case against Right Honorable Frimbley Cantingham, 15th Viscount Bellington-upon-Porkshire]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-08-15/Traffic report|Come on in, and pull yourself up a chair]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 14:19, 15 ഓഗസ്റ്റ് 2023 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:Evad37/SPS]]) --></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=25463725 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JPxG@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 31 August 2023 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * From the editor: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-08-31/From the editor|Beta version of signpost.news now online]] * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-08-31/News and notes|You like RecentChanges?]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-08-31/In the media|Taking it sleazy]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-08-31/Recent research|The five barriers that impede "stitching" collaboration between Commons and Wikipedia]] * Draftspace: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-08-31/Draftspace|Bad Jokes and Other Draftspace Novelties]] * Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-08-31/Humour|The Dehumourification Plan]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-08-31/Traffic report|Raise your drinking glass, here's to yesterday]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 00:45, 31 ഓഗസ്റ്റ് 2023 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:Evad37/SPS]]) --></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=25528894 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JPxG@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 16 September 2023 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-09-16/News and notes|Wikimedia power sharing – just an advisory role for the volunteer community?]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-09-16/In the media|"Just flirting", going Dutch and Shapps for the defence?]] * Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-09-16/Obituary|Nosebagbear]] * Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-09-16/Serendipity|Yea, though I walk through the valley of the shadow of death, I will fear no paywall, for thou, Wikipedia Library, art with me]] * Featured content: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-09-16/Featured content|Catching up]] * Concept: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-09-16/Concept|Strange portal opened by CERN researchers brings Wikipedia articles from "other worlds"]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-09-16/Traffic report|Some of it's magic, some of it's tragic]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 04:38, 16 സെപ്റ്റംബർ 2023 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:Evad37/SPS]]) --></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=25586584 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JPxG@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 3 October 2023 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-10-03/News and notes|Wikimedia Endowment financial statement published]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-10-03/In the media|History is written by whoever can harness the most editors]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-10-03/Recent research|Readers prefer ChatGPT over Wikipedia; concerns about limiting "anyone can edit" principle "may be overstated"]] * Featured content: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-10-03/Featured content|By your logic,]] * Concept: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-10-03/Concept|Wikipedia policies from other worlds: WP:NOANTLERS]] * Poetry: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-10-03/Poetry|"The Sight"]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-10-03/Traffic report|There shall be no slaves in the land of lands, it's a Bollywood jam]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 20:33, 3 ഒക്ടോബർ 2023 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:Evad37/SPS]]) --></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=25667606 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JPxG@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 23 October 2023 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-10-23/News and notes|Where have all the administrators gone?]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-10-23/In the media|Thirst traps, the fastest loading sites on the web, and the original collaborative writing]] * Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-10-23/Gallery|Before and After: Why you don't need to know how to restore images to make massive improvements]] * Featured content: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-10-23/Featured content|Yo, ho! Blow the man down!]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-10-23/Traffic report|The calm and the storm]] * News from Diff: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-10-23/News from Diff|Sawtpedia: Giving a Voice to Wikipedia Using QR Codes]] * Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-10-23/Humour|New citation template introduced for divine revelations, drug use, and really thinking about it]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 07:03, 23 ഒക്ടോബർ 2023 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:Evad37/SPS]]) --></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=25777554 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JPxG@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 6 November 2023 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * Arbitration report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-11-06/Arbitration report|Admin bewilderingly unmasks self as sockpuppet of other admin who was extremely banned in 2015]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-11-06/In the media|UK gov bigwig accused of ripping off WP articles for book, Wikipedians accused of being dicks by a rich man]] * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-11-06/News and notes|Board candidacy process posted, editors protest WMF privacy measure, sweet meetups]] * Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-11-06/Opinion|An open letter to Elon Musk]] * WikiCup report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-11-06/WikiCup report|The WikiCup 2023]] * News from Wiki Ed: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-11-06/News from Wiki Ed|Equity lists on Wikipedia]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-11-06/Recent research|How English Wikipedia drove out fringe editors over two decades]] * Featured content: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-11-06/Featured content|Like putting a golf course in a historic site.]] * Wikidata: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-11-06/Wikidata|Evaluating qualitative systemic bias in large article sets on Wikipedia]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-11-06/Traffic report|Cricket jumpscare]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 03:46, 6 നവംബർ 2023 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:Evad37/SPS]]) --></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=25812995 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JPxG@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 20 November 2023 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-11-20/In the media|Propaganda and photos, lunatics and a lunar backup]] * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-11-20/News and notes|Update on Wikimedia's financial health]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-11-20/Traffic report|If it bleeds, it leads]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-11-20/Recent research|Canceling disputes as the real function of ArbCom]] * Wikimania: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-11-20/Wikimania|Wikimania 2024 scholarships]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 09:46, 20 നവംബർ 2023 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:Evad37/SPS]]) --></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=25866860 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JPxG@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 4 December 2023 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-12-04/News and notes|Beeblebrox ejected from Arbitration Committee following posts on Wikipediocracy]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-12-04/In the media|Turmoil on Hebrew Wikipedia, grave dancing, Olga's impact and inspiring Bhutanese nuns]] * Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-12-04/Disinformation report|"Wikipedia and the assault on history"]] * In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-12-04/In focus|Tens of thousands of freely available sources flagged]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-12-04/Comix|Bold comics for a new age]] * Essay: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-12-04/Essay|I am going to die]] * Featured content: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-12-04/Featured content|Real gangsters move in silence]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-12-04/Traffic report|And it's hard to watch some cricket, in the cold November Rain]] * Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-12-04/Humour|Mandy Rice-Davis Applies]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 10:11, 4 ഡിസംബർ 2023 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:Evad37/SPS]]) --></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=25919722 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JPxG@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 24 December 2023 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-12-24/Special report|Did the Chinese Communist Party send astroturfers to sabotage a hacktivist's Wikipedia article?]] * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-12-24/News and notes|The Italian Public Domain wars continue, Wikimedia RU set to dissolve, and a recap of WLM 2023]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-12-24/In the media|Consider the humble fork]] * Discussion report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-12-24/Discussion report|Arabic Wikipedia blackout; Wikimedians discuss SpongeBob, copyrights, and AI]] * In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-12-24/In focus|Liquidation of Wikimedia RU]] * Technology report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-12-24/Technology report|Dark mode is coming]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-12-24/Recent research|"LLMs Know More, Hallucinate Less" with Wikidata]] * Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-12-24/Gallery|A feast of holidays and carols]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-12-24/Comix|Lollus lmaois 200C tincture]] * Crossword: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-12-24/Crossword|when the crossword is sus]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-12-24/Traffic report|What's the big deal? I'm an animal!]] * From the editor: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-12-24/From the editor|A piccy iz worth OVAR 9000!!!11oneone! wordz ^_^]] * Apocrypha: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-12-24/Apocrypha|Local editor discovered 1,380 lost subheadings in ancient Signpost scrolls. And what he found was shocking.]] * Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-12-24/Humour|Guess the joke contest]] * BJAODN: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-12-24/BJAODN|Bad jokes and other deleted nonsense]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 10:01, 24 ഡിസംബർ 2023 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:Evad37/SPS]]) --></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=25972416 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JPxG@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 10 January 2024 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * From the editor: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-01-10/From the editor|NINETEEN MORE YEARS! NINETEEN MORE YEARS!]] * Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-01-10/Special report|Public Domain Day 2024]] * Technology report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-01-10/Technology report|Wikipedia: A Multigenerational Pursuit]] * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-01-10/News and notes|In other news ... see ya in court!]] * In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-01-10/In focus|The long road of a featured article candidate]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-01-10/In the media|What is plagiarism? Oklahoma Disneyland? Reaching a human being at Wikipedia?]] * WikiProject report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-01-10/WikiProject report|WikiProjects Israel and Palestine]] * Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-01-10/Obituary|Anthony Bradbury]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-01-10/Traffic report|The most viewed articles of 2023]] * Crossword: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-01-10/Crossword|everybody gangsta till the style sheets start cascading]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-01-10/Comix|Conflict resolution]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 12:51, 12 ജനുവരി 2024 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=26044843 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JPxG@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 31 January 2024 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-01-31/News and notes|Wikipedian Osama Khalid celebrated his 30th birthday in jail]] * Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-01-31/Opinion|Until it happens to you]] * Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-01-31/Disinformation report|How paid editors squeeze you dry]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-01-31/In the media|Katherine Maher new NPR CEO, go check Wikipedia, race in the race]] * In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-01-31/In focus|The long road of a featured article candidate, part 2]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-01-31/Recent research|Croatian takeover was enabled by "lack of bureaucratic openness and rules constraining [admins]"]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-01-31/Comix|We've all got to start somewhere]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-01-31/Traffic report|DJ, gonna burn this goddamn house right down]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 15:16, 31 ജനുവരി 2024 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=26086360 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Bri@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 13 February 2024 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-02-13/News and notes|Wikimedia Russia director declared "foreign agent" by Russian gov; EU prepares to pile on the papers]] * Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-02-13/Disinformation report|How low can the scammers go?]] * Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-02-13/Gallery|Before and After: Why you don't need to touch grass to dramatically improve images of flora and fauna]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-02-13/In the media|Speaking in tongues, toeing the line, and dressing the part]] * Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-02-13/Serendipity|Is this guy the same as the one who was a Nazi?]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-02-13/Traffic report|Griselda, Nikki, Carl, Jannik and two types of football]] * Crossword: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-02-13/Crossword|Our crossword to bear]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-02-13/Comix|Strongly]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 04:38, 13 ഫെബ്രുവരി 2024 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=26223997 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JPxG@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 2 March 2024 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-03-02/News and notes|Wikimedia enters US Supreme court hearings as "the dolphin inadvertently caught in the net"]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-03-02/Recent research|Images on Wikipedia "amplify gender bias"]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-03-02/In the media|The Scottish Parliament gets involved, a wikirace on live TV, and the Foundation's CTO goes on record]] * Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-03-02/Obituary|Vami_IV]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-03-02/Traffic report|Supervalentinefilmbowlday]] * WikiCup report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-03-02/WikiCup report|High-scoring WikiCup first round comes to a close]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 11:03, 2 മാർച്ച് 2024 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=26310391 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JPxG@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 29 March 2024 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * Technology report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-03-29/Technology report|Millions of readers still seeing broken pages as "temporary" disabling of graph extension nears its second year]] * Interview: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-03-29/Interview|Interview on Wikimedia Foundation fundraising and finance strategy]] * Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-03-29/Special report|19-page PDF accuses Wikipedia of bias against Israel, suggests editors be forced to reveal their real names, and demands a new feature allowing people to view the history of Wikipedia articles]] * Op-Ed: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-03-29/Op-Ed|Wikipedia in the age of personality-driven knowledge]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-03-29/Recent research|"Newcomer Homepage" feature mostly fails to boost new editors]] * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-03-29/News and notes|Universal Code of Conduct Coordinating Committee Charter ratified]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-03-29/In the media|"For me it’s the autism": AARoard editors on the fork more traveled]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-03-29/Traffic report|He rules over everything, on the land called planet Dune]] * Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-03-29/Humour|Letters from the editors]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-03-29/Comix|Layout issue]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 22:42, 29 മാർച്ച് 2024 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=26349119 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JPxG@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 25 April 2024 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-04-25/In the media|Censorship and wikiwashing looming over RuWiki, edit wars over San Francisco politics and another wikirace on live TV]] * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-04-25/News and notes|A sigh of relief for open access as Italy makes a slight U-turn on their cultural heritage reproduction law]] * WikiConference report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-04-25/WikiConference report|WikiConference North America 2023 in Toronto recap]] * WikiProject report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-04-25/WikiProject report|WikiProject Newspapers (Not WP:NOTNEWS)]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-04-25/Recent research|New survey of over 100,000 Wikipedia users]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-04-25/Traffic report|O.J., cricket and a three body problem]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 11:51, 25 ഏപ്രിൽ 2024 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=26669718 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JPxG@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 16 May 2024 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-05-16/News and notes|Democracy in action: multiple elections]] * Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-05-16/Special report|Will the new RfA reform come to the rescue of administrators?]] * Arbitration report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-05-16/Arbitration report|Ruined temples for posterity to ponder over – arbitration from '22 to '24]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-05-16/In the media|Deadnames on the French Wikipedia, and a duel between Russian wikis]] * Op-Ed: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-05-16/Op-Ed|Wikidata to split as sheer volume of information overloads infrastructure]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-05-16/Comix|Generations]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-05-16/Traffic report|Crawl out through the fallout, baby]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 11:00, 16 മേയ് 2024 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=26773320 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JPxG@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 8 June 2024 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-06-08/News and notes|Wikimedia Foundation publishes its Form 990 for fiscal year 2022-2023]] * Technology report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-06-08/Technology report|New Page Patrol receives a much-needed software upgrade]] * Deletion report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-06-08/Deletion report|The lore of Kalloor]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-06-08/In the media|National cable networks get in on the action arguing about what the first sentence of a Wikipedia article ought to say]] * News from the WMF: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-06-08/News from the WMF|Progress on the plan — how the Wikimedia Foundation advanced on its Annual Plan goals during the first half of fiscal year 2023-2024]] * Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-06-08/Opinion|Public response to the editors of Settler Colonial Studies]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-06-08/Recent research|ChatGPT did not kill Wikipedia, but might have reduced its growth]] * Featured content: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-06-08/Featured content|We didn't start the wiki]] * Essay: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-06-08/Essay|No queerphobia]] * Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-06-08/Special report|RetractionBot is back to life!]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-06-08/Traffic report|Chimps, Eurovision, and the return of the Baby Reindeer]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-06-08/Comix|The Wikipediholic Family]] * Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-06-08/Humour|Wikipedia rattled by sophisticated cyberattack of schoolboy typing "balls" in infobox]] * Concept: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-06-08/Concept|Palimpsestuous]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 12:29, 8 ജൂൺ 2024 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=26803274 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JPxG@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 4 July 2024 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-07-04/News and notes|WMF board elections and fundraising updates]] * Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-07-04/Special report|Wikimedia Movement Charter ratification vote underway, new Council may surpass power of Board]] * In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-07-04/In focus|How the Russian Wikipedia keeps it clean despite having just a couple dozen administatrors]] * Discussion report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-07-04/Discussion report|Wikipedians are hung up on the meaning of Madonna]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-07-04/In the media|War and information in war and politics]] * Sister projects: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-07-04/Sister projects|On editing Wikisource]] * Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-07-04/Obituary|Hanif Al Husaini, Salazarov and Hyacinth]] * Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-07-04/Opinion|Etika: a Pop Culture Champion]] * Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-07-04/Gallery|Spokane Willy's photos]] * Op-Ed: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-07-04/Op-Ed|Why you should not vote in the 2024 WMF BoT elections]] * Crossword: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-07-04/Crossword|On a day of independence, beat crosswords into crossploughshares]] * Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-07-04/Humour|A joke]] * Cobwebs: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-07-04/Cobwebs|Counting to a billion — manuscripts don't burn]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-07-04/Recent research|Is Wikipedia Politically Biased? Perhaps]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-07-04/Traffic report|Talking about you and me, and the games people play]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 13:42, 4 ജൂലൈ 2024 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=26991487 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JPxG@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 22 July 2024 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * Discussion report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-07-22/Discussion report|Internet users flock to Wikipedia to debate its image policy over Trump raised-fist photo]] * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-07-22/News and notes|Wikimedia community votes to ratify Movement Charter; Wikimedia Foundation opposes ratification]] * News from the WMF: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-07-22/News from the WMF|Wikimedia Foundation Board resolution and vote on the proposed Movement Charter]] * Essay: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-07-22/Essay|Reflections on editing and obsession]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-07-22/In the media|What's on Putin's fork, the court's docket, and in Harrison's book?]] * Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-07-22/Obituary|JamesR]] * Crossword: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-07-22/Crossword|Vaguely bird-shaped crossword]] * Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-07-22/Humour|Joe Biden withdraws RfA, Donald Trump selects co-nom]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 09:34, 22 ജൂലൈ 2024 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=27085896 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JPxG@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 14 August 2024 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-08-14/In the media|Portland pol profile paid for from public purse]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-08-14/Recent research|STORM: AI agents role-play as "Wikipedia editors" and "experts" to create Wikipedia-like articles, a more sophisticated effort than previous auto-generation systems]] * Discussion report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-08-14/Discussion report|Twitter marks the spot]] * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-08-14/News and notes|Another Wikimania has concluded]] * Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-08-14/Special report|Nano or just nothing: Will nano go nuclear?]] * Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-08-14/Opinion|HouseBlaster's RfA debriefing]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-08-14/Traffic report|Ball games, movies, elections, but nothing really ''weird'']] * Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-08-14/Humour|I'm proud to be a template]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 22:52, 14 ഓഗസ്റ്റ് 2024 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=27163580 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JPxG@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 4 September 2024 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-09-04/News and notes|WikiCup enters final round, MCDC wraps up activities, 17-year-old hoax article unmasked]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-09-04/In the media|AI is not playing games anymore. Is Wikipedia ready?]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-09-04/Recent research|Simulated Wikipedia seen as less credible than ChatGPT and Alexa in experiment]] * News from the WMF: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-09-04/News from the WMF|Meet the 12 candidates running in the WMF Board of Trustees election]] * Wikimania: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-09-04/Wikimania|A month after Wikimania 2024]] * Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-09-04/Serendipity|What it's like to be Wikimedian of the Year]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-09-04/Traffic report|After the gold rush]] * Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-09-04/Humour|Local man halfway through rude reply no longer able to recall why he hates other editor]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 13:31, 4 സെപ്റ്റംബർ 2024 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=27280376 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JPxG@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 26 September 2024 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-09-26/In the media|Indian courts order Wikipedia to take down name of crime victim, and give up names of editors]] * Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-09-26/Serendipity|A Wikipedian at the 2024 Paralympics]] * Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-09-26/Opinion|asilvering's RfA debriefing]] * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-09-26/News and notes|Are you ready for admin elections?]] * Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-09-26/Gallery|Are Ludd''ai''tes defending the English Wikipedia?]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-09-26/Recent research|Article-writing AI is less "prone to reasoning errors (or hallucinations)" than human Wikipedia editors]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-09-26/Traffic report|Jump in the line, rock your body in time]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 20:15, 26 സെപ്റ്റംബർ 2024 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=27463206 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JPxG@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 19 October 2024 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-10-19/News and notes|One election's end, another election's beginning]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-10-19/Recent research|"As many as 5%" of new English Wikipedia articles "contain significant AI-generated content", says paper]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-10-19/In the media|Off to the races! Wikipedia wins!]] * Contest: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-10-19/Contest|A WikiCup for the underdeveloped world]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-10-19/Traffic report|A scream breaks the still of the night]] * Book review: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-10-19/Book review|''The Editors'']] * Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-10-19/Humour|The Newspaper Editors]] * Crossword: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-10-19/Crossword|Spilled Coffee Mug]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 11:18, 19 ഒക്ടോബർ 2024 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=27606308 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JPxG@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 6 November 2024 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * From the editors: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-11-06/From the editors|Editing Wikipedia should not be a crime]] * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-11-06/News and notes|Wikimedia Foundation shares ANI lawsuit updates; first admin elections appoint eleven sysops; first admin recalls opened; temporary accounts coming soon?]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-11-06/In the media|An old scrimmage, politics and purported libel]] * Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-11-06/Special report|Wikipedia editors face litigation, censorship]] * Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-11-06/Gallery|Why you should take more photos and upload them]] * In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-11-06/In focus|Questions and answers about the court case]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-11-06/Traffic report|Twisted tricks or tempting treats?]] * Technology report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-11-06/Technology report|Wikimedia tech, the Asian News International case, and the ultra-rare BLACKLOCK]] * Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-11-06/Humour|Man quietly slinks away from talk page argument after realizing his argument dumb, wrong]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 08:08, 6 നവംബർ 2024 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=27684085 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JPxG@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 18 November 2024 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-11-18/News and notes|Open letter to WMF about court case breaks one thousand signatures, big arb case declined, U4C begins accepting cases]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-11-18/In the media|Summons issued for Wikipedia editors by Indian court, "Gaza genocide" RfC close in news, old admin Gwern now big AI guy, and a "spectrum of reluctance" over Australian place names]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-11-18/Recent research|SPINACH: AI help for asking Wikidata "challenging real-world questions"]] * News from the WMF: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-11-18/News from the WMF|Wikimedia Foundation and Wikimedia Endowment audit reports: FY 2023–2024]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-11-18/Traffic report|Well, let us share with you our knowledge, about the electoral college]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 23:46, 18 നവംബർ 2024 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=27733567 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JPxG@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 24 December 2024 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-12-24/News and notes|Responsibilities and liabilities as a "Very Large Online Platform"]] * Op-ed: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-12-24/Op-ed|Beeblebrox on Wikipediocracy, the Committee, and everything]] * Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-12-24/Opinion|Graham87 on being the first-ever administrator recall subject]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-12-24/In the media|Delhi High Court considers ''Caravan'' and ''Ken'' for evaluating the ANI vs. WMF case]] * From the archives: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-12-24/From the archives|Where to draw the line in reporting?]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-12-24/Recent research|"Wikipedia editors are quite prosocial", but those motivated by "social image" may put quantity over quality]] * Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-12-24/Humour|Backlash over Santa Claus' Wikipedia article intensifies]] * Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-12-24/Gallery|A feast of holidays and carols]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-12-24/Traffic report|Was a long and dark December]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 00:04, 25 ഡിസംബർ 2024 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=27936465 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JPxG@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 15 January 2025 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * From the editors: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-01-15/From the editors|Looking back, looking forward]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-01-15/Traffic report|The most viewed articles of 2024]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-01-15/In the media|Will you be targeted?]] * Technology report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-01-15/Technology report|New Calculator template brings interactivity at last]] * Essay: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-01-15/Essay|Meet the Canadian who holds the longest editing streak on Wikipedia]] * Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-01-15/Opinion|Reflections one score hence]] * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-01-15/News and notes|It's a new dawn, it's a new day, it's a new life for me... and I'm feeling free]] * Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-01-15/Serendipity|What we've left behind, and where we want to go next]] * Op-ed: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-01-15/Op-ed|Elon Musk and the right on Wikipedia]] * In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-01-15/In focus|Twenty years of The Signpost: What did it take?]] * Arbitration report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-01-15/Arbitration report|Analyzing commonalities of some contentious topics]] * Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-01-15/Humour|How to make friends on Wikipedia]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 07:57, 15 ജനുവരി 2025 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=28061132 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JPxG@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 7 February 2025 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-02-07/Recent research|GPT-4 writes better edit summaries than human Wikipedians]] * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-02-07/News and notes|Let's talk!]] * Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-02-07/Opinion|Fathoms Below, but over the moon]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-02-07/In the media|Wikipedia is an extension of legacy media propaganda, says Elon Musk]] * Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-02-07/Community view|24th Wikipedia Day in New York City]] * Arbitration report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-02-07/Arbitration report|Palestine-Israel articles 5 has closed]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-02-07/Traffic report|A wild drive]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 01:59, 7 ഫെബ്രുവരി 2025 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=28179470 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JPxG@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 27 February 2025 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-02-27/News and notes|Administrator elections up for reapproval and 1bil GET snagged on Commons]] * Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-02-27/Serendipity|Guinea-Bissau Heritage from Commons to the World]] * Technology report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-02-27/Technology report|Hear that? The wikis go silent twice a year]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-02-27/In the media|The end of the world]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-02-27/Recent research|What's known about how readers navigate Wikipedia; Italian Wikipedia hardest to read]] * Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-02-27/Opinion|Sennecaster's RfA debriefing]] * Tips and tricks: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-02-27/Tips and tricks|One year after this article is posted, will every single article on Wikipedia have a short description?]] * Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-02-27/Community view|Open letter from French Wikipedians says "no" to intimidation of volunteer contributors]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-02-27/Traffic report|Temporary scars, February stars]] * Essay: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-02-27/Essay|The source, the whole source, and nothing but the source]] * Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-02-27/Obituary|Ümüt Çınar (Kmoksy) and Vinícius Medina Kern (Vmkern)]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 10:31, 27 ഫെബ്രുവരി 2025 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=28313070 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JPxG@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 22 March 2025 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * From the editor: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-03-22/From the editor|''Hanami'']] * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-03-22/News and notes|Deeper look at takedowns targeting Wikipedia]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-03-22/In the media|The good, the bad, and the unusual]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-03-22/Recent research|Explaining the disappointing history of Flagged Revisions; and what's the impact of ChatGPT on Wikipedia so far?]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-03-22/Traffic report|All the world's a stage, we are merely players...]] * Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-03-22/Gallery|WikiPortraits rule!]] * Essay: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-03-22/Essay|Unusual biographical images]] * Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-03-22/Obituary|Rest in peace]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 03:11, 22 മാർച്ച് 2025 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=28391577 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Bri@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 9 April 2025 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-04-09/Special report|Wikipedian and physician Ziyad al-Sufiani reportedly released from Saudi prison]] * In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-04-09/In focus|WMF to explore "common standards" for NPOV policies; implications for project autonomy remain unclear]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-04-09/In the media|Indian judges demand removal of content critical of Asian News International]] * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-04-09/News and notes|35,000 user accounts compromised, locked in attempted credential-stuffing attack]] * Op-ed: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-04-09/Op-ed|How crawlers impact the operations of the Wikimedia projects]] * Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-04-09/Opinion|Crawlers, hogs and gorillas]] * Debriefing: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-04-09/Debriefing|Giraffer's RfA debriefing]] * Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-04-09/Obituary|RHaworth, TomCat4680 and PawełMM]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-04-09/Traffic report|Heigh-Ho, Heigh-Ho, off to report we go...]] * News from Diff: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-04-09/News from Diff|Strengthening Wikipedia’s neutral point of view]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-04-09/Comix|Thirteen]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 18:25, 9 ഏപ്രിൽ 2025 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=28494227 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JPxG@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 1 May 2025 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/News and notes|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/News and notes]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/In the media|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/In the media]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Recent research|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Recent research]] * Arbitration report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Arbitration report|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Arbitration report]] * Discussion report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Discussion report|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Discussion report]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Traffic report|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Traffic report]] * Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Disinformation report|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Disinformation report]] * News from the WMF: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/News from the WMF|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/News from the WMF]] * Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Humour|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Humour]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Comix|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Comix]] * In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/In focus|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/In focus]] * Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Community view|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Community view]] * Debriefing: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Debriefing|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Debriefing]] * Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Gallery|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Gallery]] * Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Obituary|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Obituary]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 22:21, 1 മേയ് 2025 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=28562138 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Bri@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 14 May 2025 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-14/News and notes|WMF to kick off new-CEO quest as Iskandar preps to move on — Supreme Court nixes gag of Wiki page for other India court row on ANI — code-heads give fix-up date for Charts in lieu of long-dead Graph gizmo]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-14/In the media|Wikimedia Foundation sues over UK government decision that might require identity verification of editors worldwide]] * Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-14/Disinformation report|What does Jay-Z know about Wikipedia?]] * In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-14/In focus|On the hunt for sources: Swedish AfD discussions]] * Technology report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-14/Technology report|WMF introduces unique but privacy-preserving browser cookie]] * Debriefing: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-14/Debriefing|Goldsztajn's RfA debriefing]] * Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-14/Obituary|Max Lum (User:ICOHBuzz)]] * Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-14/Community view|A Deep Dive Into Wikimedia (part 2)]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-14/Comix|Collection]] * From the archives: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-14/From the archives|Humor from the Archives]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 22:01, 14 മേയ് 2025 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=28671646 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JPxG@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 24 June 2025 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-06-24/News and notes|Happy 7 millionth!]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-06-24/In the media|Playing professor pong with prosecutorial discretion]] * Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-06-24/Disinformation report|Pardon me, Mr. President, have you seen my socks?]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-06-24/Recent research|Wikipedia's political bias; "Ethical" LLMs accede to copyright owners' demands but ignore those of Wikipedians]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-06-24/Traffic report|All Sinners, a future, all Saints, a past]] * News from Diff: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-06-24/News from Diff|Call for candidates is now open: Wikimedia Foundation Board of Trustees]] * Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-06-24/Opinion|Russian Wiki-fork flails, failing readers and editors]] * Debriefing: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-06-24/Debriefing|EggRoll97's RfA² debriefing]] * Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-06-24/Community view|A Deep Dive Into Wikimedia (part 3)]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-06-24/Comix|Hamburgers]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 02:31, 24 ജൂൺ 2025 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=28849846 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Bri@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 18 July 2025 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-07-18/News and notes|Is no WikiNews good WikiNews? — Election season returns!]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-07-18/In the media|How bad (or good) is Wikipedia?]] * WikiProject report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-07-18/WikiProject report|WikiProject Medicine reaches milestone of zero unreferenced articles]] * In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-07-18/In focus|Wikimania 2025: Connecting Wikimedians across the world for 20 years]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-07-18/Recent research|Knowledge manipulation on Russia's Wikipedia fork; Marxist critique of Wikidata license; call to analyze power relations of Wikipedia]] * News from the WMF: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-07-18/News from the WMF|Form 990 released for the Wikimedia Foundation’s fiscal year 2023-2024]] * Discussion report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-07-18/Discussion report|Six thousand noticeboard discussions in 2025 electrically winnowed down to a hundred]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-07-18/Comix|Divorce]] * Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-07-18/Opinion|Women are somewhat under-represented on the English-language Wikipedia, and other observations from analysis]] * Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-07-18/Community view|A Deep Dive Into Wikimedia (part 4): The Future Of Wikimedia and Conclusion]] * Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-07-18/Obituary|Pvmoutside, Atomicjohn, Rdmoore6, Jaknouse, Morven, Martin of Sheffield, MarnetteD, Herewhy, BabelStone]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-07-18/Traffic report|God only knows]] * Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-07-18/Humour|New forum created for people who don't care about Wikipedia]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 07:53, 18 ജൂലൈ 2025 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=28903822 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JPxG@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 9 August 2025 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-08-09/News and notes|Court order snips out part of Wikipedia article, editors debate whether to frame shreds or pulp them]] * Discussion report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-08-09/Discussion report|News from ANI, AN, RSN, BLPN, ELN, FTN, and NPOVN]] * Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-08-09/Disinformation report|The article in the most languages]] * Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-08-09/Community view|News from the Villages Pump]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-08-09/In the media|Disgrace, dive bars, deceased despots, and diverse dispatches]] * Crossword: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-08-09/Crossword|Accidental typography]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-08-09/Comix|best-laid schemes o' wikis an' men]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-08-09/Traffic report|I'm not the antichrist or the Superman]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 02:27, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2025 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=29085669 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JPxG@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 9 September 2025 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-09-09/News and notes|Wikimedia Foundation loses a round in court]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-09-09/In the media|Congress probes, mayor whitewashed, AI stinks]] * Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-09-09/Disinformation report|A guide for Congress]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-09-09/Recent research|Minority-language Wikipedias, and Wikidata for botanists]] * Technology report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-09-09/Technology report|A new way to read Wikisource]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-09-09/Traffic report|Check out some new ''Weapons'', weapon of choice]] * Essay: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-09-09/Essay|The one question]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 01:08, 9 സെപ്റ്റംബർ 2025 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=29233676 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Bri@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 2 October 2025 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-02/News and notes|Larry Sanger returns with "Nine Theses on Wikipedia"; WMF publishes transparency report]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-02/In the media|Extraordinary eruption of "EVIL" explained]] * Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-02/Disinformation report|Emails from a paid editing client]] * Discussion report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-02/Discussion report|Sourcing, conduct, policy and LLMs: another 1,339 threads analyzed]] * Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-02/Community view|The pressing questions of the modern WWW, as seen from the Village Pump]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-02/Recent research|Is Wikipedia a merchant of (non-)doubt for glyphosate?; eight projects awarded Wikimedia Research Fund grants]] * Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-02/Opinion|Some disputes aren't worth it]] * Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-02/Obituary|Michael Q. Schmidt]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-02/Traffic report|Death, hear me call your name]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-02/Comix|A grand spectacle]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 06:55, 2 ഒക്ടോബർ 2025 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=29367448 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JPxG@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 20 October 2025 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-20/News and notes|Board shuffles, LLM blocks increase, IPs are going away]] * Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-20/Special report|The election that isn't]] * Interview: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-20/Interview|The BoT bump]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-20/In the media|An incident at WikiConference North America; WMF reports AI-related traffic drop and explains Wikipedia to US conservatives]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-20/Traffic report|One click after another]] * Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-20/Humour|Wikipedia pay rates]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 22:45, 20 ഒക്ടോബർ 2025 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=29377595 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Bri@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 10 November 2025 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-11-10/News and notes|Temporary accounts go live and WMF board member self-suspends]] * Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-11-10/Community view|Six Wikipedians' thoughts on Grokipedia, and the humanity of it all]] * Wikicup report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-11-10/Wikicup report|BeanieFan11, WikiCup victor of 2025, covers the results]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-11-10/In the media|Jimbo's book, an argument about genocide, and a train of shame]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-11-10/Recent research|Taking stock of the 2024–2025 research grants]] * Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-11-10/Opinion|With Grokipedia, top-down control of knowledge is new again]] * Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-11-10/Obituary|Struway]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-11-10/Traffic report|The documentaried, the disowned, the deceased, Diwali and the Dodgers]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-11-10/Comix|Head of steam]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 12:57, 10 നവംബർ 2025 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=29568932 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JPxG@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 1 December 2025 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-01/News and notes|Election cycles come and go, and Wikimedia Foundation achieves record revenue in 2024–2025!]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-01/In the media|Wales walk-off, antisemitism, supernatural powers, feminism turmoil, saints, and sex]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-01/Recent research|At least 80 million inconsistent facts on Wikipedia – can AI help find them?]] * Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-01/Disinformation report|Epstein email exchanges planned strategy, edits and reported progress]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-01/Traffic report|It's a family affair]] * Book review: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-01/Book review|''The Seven Rules of Trust'']] * From the archives: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-01/From the archives|"I have been asked by Jeffrey Epstein ..."]] * Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-01/Humour|An interview with Wikipe-tan]] * Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-01/Opinion|AI finds errors in 90% of Wikipedia's best articles]] * Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-01/Serendipity|Highlights from the itWikiCon 2025]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-01/Comix|Madness]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 00:16, 1 ഡിസംബർ 2025 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=29700455 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Bri@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 17 December 2025 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * Interview: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-17/Interview|Part 1: Bernadette Meehan]] * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-17/News and notes|We're gonna have a party!]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-17/In the media|The "bigg" bosses: Robertsky and the Pope]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-17/Traffic report|Death and stranger things]] * Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-17/Gallery|A feast of holidays and carols]] * Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-17/Obituary|Michal Lewi (Iwelam) and Alan R. King (A R King)]] * Concept: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-17/Concept|List of xxtreme sports (redirected from Electrojousting)]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-17/Comix|display: flex-inline;]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 20:05, 17 ഡിസംബർ 2025 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=29700455 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JPxG@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 15 January 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-15/News and notes|Wikipedia's 25th anniversary is here!]] * Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-15/Special report|Wikipedia at 25: A Wake-Up Call]] * Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-15/Serendipity|The WMF wants to buy you books!]] * WikiProject report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-15/WikiProject report|Time for a health check: the Vital Signs 2026 campaign]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-15/In the media|Fake Acting President Trump and a Wikipedia infobox]] * Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-15/Community view|The inbox behind Wikipedia]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-15/Recent research|Art museums on Wikidata; comparing three comparisons of Grokipedia and Wikipedia]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-15/Traffic report|Tonight I'm gonna rock you]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-15/Comix|Oh come on man.]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 15:19, 15 ജനുവരി 2026 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=29899914 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JPxG@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 29 January 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-29/Traffic report|The most viewed articles of 2025]] * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-29/News and notes|Good news... but also bad news for the Public Domain]] * News from Diff: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-29/News from Diff|Solving puzzles together]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-29/In the media|Every view on the 25th anniversary of everything]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-29/Comix|Perspectives]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 06:31, 29 ജനുവരി 2026 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=29988053 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JPxG@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 17 February 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/In the media|Global powers see Wikipedia as fundamental target for manipulation]] * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/News and notes|Discussions open for the next WMF Annual Plan]] * Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Serendipity|Maintenance crews continue to slog through Wikipedia's oldest Featured Articles]] * Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Disinformation report|Epstein's obsessions]] * Technology report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Technology report|Wikidata Graph Split and how we address major challenges]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Traffic report|Deaths, killings, films, and the Olympics]] * Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Opinion|Incoming Incurables]] * Crossword: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Crossword|Pop quiz]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Comix|herculean]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 08:03, 17 ഫെബ്രുവരി 2026 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=30039447 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JPxG@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 10 March 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * Interview: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Interview|Bernadette Meehan, new Wikimedia Foundation CEO]] * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/News and notes|Security testing unleashes computer worm on Meta-wiki]] * Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Special report|What actually happened during the Wikimedia security incident?]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/In the media|Indonesian government blocks Wikimedia logins; archive site scoured from Wikipedia after owner runs malware]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Recent research|To wiki, perchance to groki]] * Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Obituary|Madhav Gadgil, Fredrick Brennan, Mark Miller, Chip Berlet]] * Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Opinion|Interface administrators and trusting trust]] * Technology report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Technology report|English Wikipedia deprecates archive.today after DDoS against blog, altered content]] * Op-ed: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Op-ed|Why is "Trypsin-sensitive photosynthetic activities in chloroplast membranes" cited in "List of tallest buildings in Chicago"?]] * Essay: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Essay|The pursuit of a button click]] * In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/In focus|Short descriptions: One year later]] * WikiProject report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/WikiProject report|Unreferenced articles backlog drive]] * Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Community view|Speaking of planning ...]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Traffic report|Over the mountain, kissing silver inlaid clouds]] * Crossword: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Crossword|"It will never happen"]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Comix|BRIEn't]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 04:15, 10 മാർച്ച് 2026 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=30121359 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JPxG@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 31 March 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/News and notes|Entirety of Wikinews to be shut down]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/In the media|AI ban, newspapers disrupt archiving; and antisemitism complaints]] * Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/Community view|Videos from WikiConference North America 2025 in NYC]] * Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/Disinformation report|Cleaning up after Jeffrey Epstein, Peter Nygard, and Mohamed Al-Fayed]] * WikiConference report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/WikiConference report|WikiConference North America 2025 in NYC review]] * Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/Obituary|Dr. Subas Chandra Rout]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/Traffic report|Call in the dogs of war, soldier of fortune]] * Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/Gallery|Canadian Rangers participate in Operation ''Enduring Encyclopedia'']] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/Comix|n00bsitting]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 10:08, 31 മാർച്ച് 2026 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=30329870 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JPxG@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 21 April 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-04-21/News and notes|Six Serbian Wikipedia editors banned following controversy about political bias]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-04-21/In the media|Could Wikipedia be involved in Massachusetts' proposed social media ban for minors?]] * Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-04-21/Gallery|March equinox]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-04-21/Traffic report|Time to change my galaxy in case, we outta space!]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-04-21/Comix|Of skirts and articles]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 06:50, 21 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=30434643 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JPxG@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 22 May 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/News and notes|Offline: Osama Khalid still in prison]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/In the media|Indonesian editors, you shall return!]] * Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Disinformation report|Who is a typical paid editor? Who are their typical clients?]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Recent research|WikiLambda the Ultimate]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Traffic report|This is where I'll be, so heavenly, so come and dance with me Michael!]] * Forum: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Forum|WikiAnnotate: help us build a dataset of article quality evaluations]] * In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/In focus|Demystifying the 2026-27 Annual Plan]] * Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Opinion|Wikipedia isn't a battleground. So why does it feel like one?]] * Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Serendipity|Wikinews: Into the Wikiverse]] * Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Special report|Wikimedia Foundation closes Wikinews after 21 years]] * Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Community view|Wikipedia's traffic drop: more on languages and freshness]] * Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Gallery|Earth Day and Mother's Day]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Comix|Brother, can you spare a page?]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 05:19, 22 മേയ് 2026 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=30513885 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Bri@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 21 June 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * From the editors: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/From the editors|Ways for beginners to support ''The Signpost'' community journalism]] * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/News and notes|Community Tech development team disbanded]] * Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Disinformation report|PR for the people?]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Recent research|Proposed tagging system for AI involvement; successful and unsuccessful AI tools for contributors]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/In the media|Who won a 14th century battle and who won the 2026 Iran war?]] * Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Community view|Putting the Wish into the Wishlist]] * In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/In focus|A global standard for Neutral Point of View]] * On the bright side: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/On the bright side|Flowers, blue helmets, reefs, pride, and Juneteenth]] * Op-ed: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Op-ed|Breathe, Don’t Panic, there is a different story about Wikimedia + AI futures]] * Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Opinion|Wikimedia Foundation staff develop union and Wikimedia user community reacts]] * Technology report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Technology report|Community Tech team is disbanded, controversy erupts]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Traffic report|'Cause this is thriller, thriller night]] * WikiConference report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/WikiConference report|Report of Volunteer Supporters Network Annual Meeting 2026]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Comix|Take your turn]] * Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Humour|Group of banned T-shirt makers comes out of hiding to sell new Wikipedia-themed merchandise]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 03:21, 21 ജൂൺ 2026 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=30604303 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Bri@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 13 July 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/News and notes|An exclusive club]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/In the media|Battle for a soul - who won?]] * Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/Opinion|We need to innovate with Wikimedia decision-making]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/Recent research|LLMs and NPOV, 20 years of user blocks, Esperanto and Volapük Wikipedias]] * News from Diff: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/News from Diff|How to host Wikicurious in your own community]] * Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/Community view|CUNY Newmark Wikimedian-in-Residence Quarterly Brief – April to June 2026]] * Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/Special report|Wikipedia escapes Category 1 designation under the UK Online Safety Act - for now]] * On the bright side: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/On the bright side|Fatherhood, weather, and diplomacy]] * Op-ed: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/Op-ed|A Layup Easy Proposal for Wikimedia at 25: Spend 25% of Donations on the Community]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/Traffic report|The grass was greener, the light was brighter]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/Comix|schnozzed]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 07:27, 13 ജൂലൈ 2026 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=30775662 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JPxG@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 2 August 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/In the media|Union drive, most prolific editor make headlines]] * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/News and notes|Foundation rejects voluntary recognition of union, proposed board eligibility rules sharply restrict candidates]] * WikiConference: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/WikiConference|"Kurier, Signpost, wikipress: You can be a Wikimedia journalist" - Wikimania presentation by User:Noé Recap]] * In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/In focus|Is Larry Sanger the co-founder of Wikipedia?]] * Arbitration report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/Arbitration report|Think, and not just about content]] * News from Diff: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/News from Diff|Meet the Wikimedians of the Year 2026!]] * On the bright side: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/On the bright side|The beautiful game]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/Traffic report|Odyssey and Oyarzabal]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/Comix|Well-spotted]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 10:18, 2 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=30775662 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JPxG@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 24 August 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/News and notes|Union process progresses, unanswered questions about Littler Mendelson remain]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/In the media|Wikipedia editors save Sam Altman's life]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/Recent research|Women in blue? Wikipedia's gender gap reverses in some areas]] * Discussion report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/Discussion report|Again and Again]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/Traffic report|Look out, here comes the Spider-Man!]] * Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/Humour|Her tastes, her Wikimania, her upcoming tour... Baby Globe reveals everything]] * On the bright side: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/On the bright side|The great outdoors]] * Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/Opinion|Are we embarrassed yet?]] * Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/Special report|Paris Syndrome: Labor Strife, AI Anxiety, and a Leadership Test at Wikimania 2026]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/Comix|WP:FAOWN]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 01:25, 24 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=30889666 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Bri@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 16 September 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-09-16/News and notes|The Balance of Power]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-09-16/In the media|Shocking photos may be changed on Wikipedia]] * Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-09-16/Disinformation report|Have UN Secretary-General candidates manipulated Wikipedia?]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-09-16/Recent research|Google's AI overviews may have reduced search engine referrals to English Wikipedia by 5%]] * WikiConference report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-09-16/WikiConference report|The backwater symbiosis – reflections from Wiki Conference India 2026]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-09-16/Traffic report|Heaven let your light shine down]] * Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-09-16/Serendipity|Wikipedia Family Mosh Pit]] * Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-09-16/Obituary|Passing of Gobonobo, community leader advocating for women and minorities]] * On the bright side: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-09-16/On the bright side|Fantasy video games, hopeful science fiction, and the change of seasons]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-09-16/Comix|The Adventure of the Unknown Corpse]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 02:11, 16 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=31028446 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JPxG@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 13 October 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-10-13/News and notes|AELECT returns, Jimbo gives a union update, VisualEditor is now default]] * Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-10-13/Serendipity|From a rare portrait of a female millionaire in Nancy to a Japanese painter in Lyon]] * Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-10-13/Obituary|Doug Weller]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-10-13/In the media|A(I)pocalypses afoot]] * WikiConference Report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-10-13/WikiConference Report|WikiConference 2026 & the importance of in-person community]] * By the numbers: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-10-13/By the numbers|Does the country of birth affect the likelihood of having a Wikipedia biography?]] * News from Diff: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-10-13/News from Diff|OpenAI "rogue" agent activities found on Wikimedia projects]] * On the bright side: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-10-13/On the bright side|Good people]] * Op-ed: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-10-13/Op-ed|Who are our readers?]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-10-13/Traffic report|This world is big and wild and half insane]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-10-13/Comix|Fudging the numbers]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 22:46, 13 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=31092234 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JPxG@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 1 November 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-11-01/News and notes|AELECT5 concludes, a Wikimedian arrested for treason, and updates to GANs and FARs]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-11-01/Recent research|How Wikipedians use (or don't use) LLMs; experienced editors contribute more to "underproduced" articles than newbies]] * Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-11-01/Disinformation report|Better bots or bothersome baby borgs?]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-11-01/In the media|Stop the internet, I was deleted]] * News from Diff: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-11-01/News from Diff|Why Wikimedia Is Speaking Up in a Major AI Copyright Case]] * By the numbers: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-11-01/By the numbers|Wikipedian Nobel Prize 2026]] * On the bright side: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-11-01/On the bright side|Gone fishing]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-11-01/Traffic report|October, and the articles are stripped bare]] * In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-11-01/In focus|Two Roles, One Wikimedia Education Ecosystem]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-11-01/Comix|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-11-01/Comix]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 13:52, 1 നവംബർ 2026 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=31191200 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JPxG@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> lvjr5w66evmi0ciquugewgdav83fgtz 0 194330 4682208 4643299 2026-11-02T06:54:56Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 4682208 wikitext text/x-wiki {{വധശിക്ഷ}} {{prettyurl|Hanging}} [[File:ఉరి కంభం PicsArt 02-02-01.34.25-01.jpg|thumb|right]] കെട്ടിത്തൂങ്ങുന്നതിനാൽ സ്വശരീരത്തിന്റെ പൂർണ്ണമോ ഭാഗികമോ ആയ ഭാരം കാരണം കഴുത്തിനു ചുറ്റും കുരുക്കു മുറുകി മരണം സംഭവിക്കുന്നതിനെയാണ് '''തൂങ്ങിമരണം''' അല്ലെങ്കിൽ '''ഹാംഗിങ്ങ്''' എന്ന് പറയുന്നത്. കെട്ടിത്തൂക്കിയാലും അബദ്ധത്തിൽ കഴുത്തിൽ കുരുക്ക് മുറുകിയാലും തൂങ്ങിമരണം തന്നെ. ശരീരത്തിന്റെ ഏതെങ്കിലും ഭാഗം താഴെത്തട്ടിയിരിക്കുന്നതിനെയാണ് ഭാഗികമായ തൂങ്ങിമരണം (പാർഷ്യൽ ഹാംഗിങ്ങ്) എന്ന് പറയുന്നത്. ഇത് കൂടുതലായും കാണുന്നത് ജയിൽ പോലെ പൂർണ്ണമായ തൂങ്ങലിലൂടെ [[ആത്മഹത്യ]] ചെയ്യാൻ ബുദ്ധിമുട്ടുള്ള സ്ഥലങ്ങളിലാണ്. ഹാംഗിങ്ങ് എന്ന വാക്ക് ആദ്യമായി ഈ അർത്ഥത്തിൽ ഉപയോഗിച്ചു കാണുന്നത് [[Anno Domini|A.D.]] 1300 ലാണ്.<ref>[http://dictionary.oed.com/cgi/entry/50102310?query_type=word&queryword=hang&first=1&max_to_show=10&sort_type=alpha&result_place=4&search_id=ytyG-jULKok-8630&hilite=50102310 OED Entry] (requires subscription).</ref> == തൂക്കിലേറ്റുന്ന രീതികൾ == [[പ്രമാണം:Pisanello 010.jpg|thumb|[[പിസാനെല്ലോ]] എന്ന ചിത്രകാരന്റെ (1436–1438) ചിത്രത്തിൽ നിന്ന്.]] [[പ്രമാണം:Karl Morgenschweis prays for condemned prisoner.jpg|thumb|right|ജർമൻ കാരനായ [[യുദ്ധക്കുറ്റവാളി]] [[ഫ്രാൻസ് സ്ട്രാസ്സർ]] എന്നയാളെ [[ലാൻഡ്സ്ബർഗ് ജയിലിൽ]] 1946 ജനുവരി 2ന് തൂക്കിലേറ്റുന്നു.]] {{See also|Official Table of Drops}} [[തൂക്കിക്കൊല]] എന്ന [[ശിക്ഷ|ശിക്ഷാവിധി]] നാലുതരത്തിൽ നടപ്പാക്കാറുണ്ട്. സസ്പൻഷൻ ഹാംഗിങ്ങ്, ചെറിയ വീഴ്ച്ചാ ദൈർഘ്യം, സ്റ്റാൻഡാർഡ് വീഴ്ച്ചാ ദൈർഘ്യം, നീളം കൂടിയ വീഴ്ച്ചാ ദൈർഘ്യം എന്നിവയാണവ. [[കയർ]] മുകളിലേക്ക് വലിച്ചു പൊക്കുന്ന തരം തൂക്കുമരണം പതിനെട്ടാം [[നൂറ്റാണ്ട്|നൂറ്റാണ്ടിൽ]] പരീക്ഷിച്ചിരുന്നു. അതിന്റെയൊരു വകഭേദം [[ഇറാൻ|ഇറാനിൽ]] ഇപ്പോഴും നിലവിലുണ്ട്. === സസ്പൻഷൻ ഹാംഗിങ്ങ് === കയർ കഴുത്തിൽ മുറുകുന്നതിനു മുൻപ് താഴേയ്ക്കുള്ള വീഴ്ച്ച ഇല്ലാതിരിക്കുകയോ, തീരെക്കുറവായിരിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നതാണ് ഇത്തരം ഹാംഗിങ്ങ്. [[ജുഗുലാർ സിര]], [[കരോട്ടിഡ് ധമനി]] എന്നിവയിലെ രക്തപ്രവാഹം തടസ്സപ്പെടുന്നതു മൂലം തലച്ചോറിൽ രക്തം കെട്ടിനിൽക്കുന്നതുകൊണ്ടും (കൺജഷൻ) ഓക്സിജൻ കിട്ടാതെ വരുന്നതുകൊണ്ടുമാണ് ഇത് സംഭവിക്കുന്നത്. <ref name="cpuk">{{cite web |url=http://www.capitalpunishmentuk.org/hanging2.html#short2 |title=Hanged by the neck until dead! The processes and physiology of judicial hanging |publisher=Capital Punishment U.K. |accessdate=2011-02-17 |location=Britain}}</ref> <ref name="hh">{{cite book |last=Deary |first=Terry |title=Loathsome London |url=http://books.google.com/books?id=DA9iAAAACAAJ&dq=loathsome+london+book&hl=en |publisher=Scholastic |location=London |year=2005 |edition=1st |series=Horrible Histories |page=63 |chapter=Cool for Criminals |isbn=978-0-439-95900-1 |accessdate=2011-02-17}}</ref> [[ബ്രിട്ടൺ|ബ്രിട്ടന്റെ]] [[റോയൽ നാവികസേന]] പണ്ട് കലാപകാരികളെ കഴുത്തിൽ കയർ കുരുക്കി വലിച്ചു പൊക്കിയാണ് കൊന്നിരുന്നത്. <ref>This method is alluded to in [[Mutiny on the Bounty (novel)|Mutiny on the Bounty]].</ref> === ചെറിയ വീഴ്ച്ചാ ദൈർഘ്യം === ഈ രീതിയിൽ തൂക്കിക്കൊല്ലാൻ വിധിക്കപ്പെട്ട പ്രതിയെ എന്തെങ്കിലും വാഹനത്തിന്റെ പുറത്ത് നിർത്തുകയും വാഹനം നീക്കുമ്പോൾ കുരുക്ക് മുറുകി ആൾ മരിക്കുകയും ചെയ്യും. കസേരയുടെ മുകളിൽ കയറി ഉത്തരത്തിൽ കുരുക്കിട്ട് ചാടി ആത്മഹത്യ ചെയ്യുന്നത് ഇപ്രകാരം തന്നെയുള്ള മരണമാണ്. ആസ്ട്രോ-ഹങ്കേറിയൻ തൂൺ (പോൾ) രീതി സമാനമായ ഒന്നാണ്: === സ്റ്റാൻഡാർഡ് വീഴ്ച്ചാ ദൈർഘ്യം === 1.2 മീറ്ററിനും 1.8 മീറ്ററിനും ഇടയിലാണ് ഈയിനം തൂങ്ങിമരണത്തിൽ വീഴ്ച്ചാ ദൈർഘ്യം. 1866 ൽ ശാസ്ത്രീയമായ പഠനവിവരങ്ങൾ [[സാമുവൽ ഹൗട്ടൻ]] എന്ന [[അയർലാന്റ്|അയർലാന്റുകാരൻ]] ഡോക്ടർ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ശേഷമാണ് ഇംഗ്ലീഷ് പ്രചാരത്തിലുള്ള രാജ്യങ്ങളിൽ ഇത്തരം തൂക്കൽ വധശിക്ഷയ്ക്ക് ഉപയോഗിക്കാൻ തുടങ്ങിയത്. ഈ വീഴ്ച്ച കഴുത്തിലെ [[കശേരു|കശേരുക്കൾ]] പൊട്ടി [[സുഷുംന നാഡി|സുഷുംന നാഡിക്ക്]] തകരാറ് സംഭവിക്കുതിനാൽ ഉടനടിയുള്ള അബോധാവസ്ഥയ്ക്കും കാരണമാകും. കുറ്റക്കാരെന്ന് കണ്ടെത്തിയ നാസികളെ [[ന്യൂറംബർഗ്]] വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം അമേരിക്കയുടെ മേൽനോട്ടത്തിൽ തൂക്കിക്കൊന്നിരുന്നത് ഇപ്രകാരമായിരുന്നു. [[ജോകൈം ഫോൺ റിബൻട്രോപ്]], [[ഏൺസ്റ്റ് കാൾട്ടൻബ്രണ്ണർ]] എന്നിവർ ഉദാഹരണം.<ref>Report by Kingsbury Smith, International News Service, 16th October 1946.</ref> റിബൺട്രോപ്പിന്റെ തൂക്കുശിക്ഷയെപ്പറ്റി ചരിത്രകാരൻ ഗൈൽസ് മക്ഡൊണാൾഡ് പറഞ്ഞത് ആരാച്ചാരുടെ അനാസ്ഥ കാരണം ഇരുപത് മിനിട്ടോളം കഴിഞ്ഞാണ് അദ്ദേഹം മരിച്ചതെന്നാണ്. "<ref>MacDonogh G., "After the Reich" [[John Murray (publisher)|John Murray]], London (2008) p. 450.</ref> === കൂടിയ വീഴ്ച്ചാ ദൈർഘ്യം === [[പ്രമാണം:KetchumDecapitated.jpg|left|thumb|ടോം കെച്ചം എന്നയാളുടെ ശിരസ്സറ്റ മൃതദേഹത്തിന്റെ സെപിയ-ടോൺ ഫോട്ടോ. ]] ഇതിനെ അളന്ന വീഴ്ച്ചാ ദൈർഘ്യം (മെഷേഡ് ഡ്രോപ്പ്) എന്നും പറയാറുണ്ട്. 1872-ൽ ബ്രിട്ടനിൽ [[വില്യം മാർവുഡ്]] എന്നയാൾ സ്റ്റാൻഡേഡ് വീഴ്ച്ചാ ദൈർഘ്യ രീതിക്ക് ഒരു ശാസ്ത്രീയമായ പുരോഗതി എന്ന നിലയ്ക്കാണ് ഈ രീതി കൊണ്ടുവന്നത്. എല്ലാവരെയും ഒരേ ദൂരം വീഴ്ത്തുന്നതിന് പകരം ഒരാളുടെ ഉയരവും ഭാരവും ഉപയോഗിച്ച് വീഴ്ച്ചാ ദൈർഘ്യം കണക്കാക്കുന്ന രീതിയാണിത്. <ref>[http://www.capitalpunishmentuk.org/hanging1.html The history of judicial hanging in Britain 1735 – 1964].</ref> കണക്കുകൂട്ടലിന്റെ ഉദ്ദേശം ശിരസ്സറ്റു പോകാത്ത വിധത്തിൽ ശീഘ്ര മരണം ഉറപ്പാക്കുകയായിരുന്നു. കഴുത്തിലെ കുരുക്കിന്റെ കെട്ടിന്റെ സ്ഥാനം ശ്രദ്ധാപൂർവ്വം നിർണ്ണയിക്കുന്നതിലൂടെ തല പിന്നിലേക്ക് പെട്ടെന്ന് ഞെട്ടി വലിച്ച് കഴുത്തൊടിയും എന്ന് ഉറപ്പാക്കുന്നതും ഇതിന്റെ ഭാഗമാണ്. സ്റ്റാൻഡാർഡ് വീഴ്ച്ചാ ദൂരത്തിൽ 5,600 ന്യൂട്ടൺ ബലമാണ് കഴുത്തിൽ ചെലുത്തപ്പെട്ടിരുന്നതെങ്കിൽ ദൈർഘ്യം നിർണ്ണയിച്ച തൂക്കിക്കൊലയിൽ 4,400 ന്യൂട്ടൺ ബലമേ ചെലുത്തപ്പെടുന്നുള്ളൂ. എന്നിട്ടും 1930-ൽ [[ഈവ ഡ്യൂഗൻ]] എന്ന സ്ത്രീയുടെ ശിരസ്സറ്റു പോയി. ഇതുകാരണമാണ് അമേരിക്കയിലെ [[അരിസോണ]] സംസ്ഥാനത്ത് തൂക്കുശിക്ഷയ്ക്ക് പകരം [[ഗ്യാസ് ചേമ്പർ]] മൂലം മരണ ശിക്ഷ നൽകാൻ തുടങ്ങിയത്. <ref>[http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9E0CE5D7113BF936A15757C0A964958260 "Gruesome death in gas chamber pushes Arizona towards injections"], [[New York Times]], April 25, 1992 (retrieved 7 January 2008).</ref> ബ്രിട്ടന്റെ മേൽ നോട്ടത്തിൽ നാസികൾക്ക് മരണശിക്ഷ നൽകിയിരുന്നത് ഇപ്രകാരമായിരുന്നു. [[ജോസഫ് ക്രാമർ]], [[ഫ്രിറ്റ്സ് ക്ലൈൻ]], [[ഇർമ ഗ്രെസി]] [[എലിസബത് വോൾക്കൻറാത്ത്]] എന്നിവരെ [[ആൽബർട്ട് പിയർപോയിന്റ്]] എന്ന ആരാച്ചാർ തൂക്കിക്കൊന്നത് ഉദാഹരണം. <ref name="isbn0-340-21307-8">{{cite book |author=Pierrepoint, Albert |title=Executioner Pierrepoint |url=https://archive.org/details/executionerpierr0000albe |publisher=Hodder & Stoughton General Division |location= |year=1989 |pages= |isbn=0-340-21307-8 |oclc= |doi= |accessdate=}}</ref> {{clear}} == ആത്മഹത്യയായി == {{main|കെട്ടിത്തൂങ്ങി ആത്മഹത്യ}} [[പ്രമാണം:Giotto - Scrovegni - -47- - Desperation.jpg|upright|thumb|കെട്ടിത്തൂങ്ങി ആത്മഹത്യ]] ആത്മഹത്യ ചെയ്യാനുപയോഗിക്കുന്ന ഒരു സാധാരണ മാർഗ്ഗമാണ് തൂങ്ങി മരണം. ആത്മഹത്യയ്ക്കു വേണ്ട ഉപകരണങ്ങൾ സാധാരണക്കാർക്ക് എളുപ്പത്തിൽ ലഭ്യമാണ്. [[കാനഡ|കാനഡയിൽ]] തൂങ്ങിമരണമാണ് ആത്മഹത്യയുടെ പ്രധാന മാർഗ്ഗം. <ref name="cansuicide">{{cite news |first= |last= |pages= |title=Canadian Injury Data |date= |publisher=Statistics Canada |url=http://www.phac-aspc.gc.ca/injury-bles/cid98-dbc98/index.html |access-date=2012-05-22 |archive-date=2005-10-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20051001035528/http://www.phac-aspc.gc.ca/injury-bles/cid98-dbc98/index.html |url-status=dead }}</ref> and in the U.S., hanging is the second most common method, after firearms.<ref>[http://www.preventsuicidenow.com/suicide-statistics.html Suicide Statistics]. URL accessed on 2006-05-16.</ref> ബ്രിട്ടനിൽ പുരുഷന്മാരിൽ ഏറ്റവും സാധാരണവും സ്ത്രീകളിൽ വിഷം കഴിക്കൽ കഴിഞ്ഞാൽ രണ്ടാമത്തേതുമായ ആത്മഹത്യാ മാർഗ്ഗം തൂങ്ങിമരണമാണ്. <ref>{{cite web |url=http://www.statistics.gov.uk/downloads/theme_health/HSQ20.pdf |title=Trends in suicide by method in England and Wales, 1979 to 2001 |publisher=Office of National Statistics |accessdate=2006-05-16|archiveurl=http://webarchive.nationalarchives.gov.uk/20031222024354/http://www.statistics.gov.uk/downloads/theme_health/HSQ20.pdf|archivedate=2003-12-22}}</ref> == ശരീരത്തിൽ സംഭവിക്കുന്നത് == {{original research|section|date=October 2010}} {{Essay-like|section|date=October 2010}} തൂങ്ങിമരണത്തിൽ കീഴെപ്പറയുന്ന ശാരീരിക മാറ്റങ്ങളുണ്ടാകാം. ഇവയിൽ മിക്കതും മാരകമാണ്: *[[കരോട്ടിഡ് ധമനികൾ]] അടയുന്നതു മൂലം തലച്ചോറിൽ ഓക്സിജൻ ലഭിക്കാതാകുക. * [[ജൂഗുലാർ സിര]] അടയുക * കരോട്ടിഡ് സൈനസ് ഉത്തേജിപ്പിക്കപ്പെടുന്നത് കാരണം ഹൃദയമിടിപ്പിന്റെ നിരക്ക് കുറയുകയോ ഹൃദയം നിലയ്ക്കുകയോ ചെയ്യുക. * [[കഴുത്ത്]] ഒടിയുക ([[സർവൈക്കൽ ഫ്രാക്ചർ]]) മൂലം സുഷുംന നാഡിക്ക് ഭ്രംശമോ ശിരസ്സറ്റു പോവുകയോ ചെയ്യുക. * ശ്വാസനാളം അടയുക മരണകാരണം പലതരത്തിൽ ആയിരിക്കാം. വളരെ ഉയരത്തു നിന്നാണ് വീഴ്ച്ചയെങ്കിൽ മരണകാരണം സുഷുംനയുടെ ഭ്രംശമാണ്. പക്ഷേ ഒരു പഠനം കാണിക്കുന്നത് 34 തൂക്കുശിക്ഷകളിൽ 6 എണ്ണത്തിൽ മാത്രമേ കശേരുക്കൾ വിഘടിച്ചിരുന്നുള്ളൂവെന്നാണ്. <ref>James R, Nasmyth-Jones R., ''The occurrence of cervical fractures in victims of judicial hanging'', Forensic Science International, 1992 Apr;54(1):81–91.</ref> കുരുക്കിന്റെ കെട്ട് കഴുത്തിനടിയിലാണെങ്കിലാണ് നട്ടെല്ലിന് ക്ഷതം സംഭവിക്കാൻ സാദ്ധ്യത കൂടുതൽ. ഈ മേഖലയിൽ കൂടുതൽ ഗവേഷണം നടത്തിയാൽ കൂടുതൽ മികച്ച രീതികൾ കണ്ടെത്താൻ കഴിഞ്ഞേക്കും<ref name="isbn0-340-21307-8"/><ref>[http://www.executedtoday.com/images/South_Africa_Pretoria_prison_gallows.jpg Executedtoday.com], South Africa Pretoria prison gallows.</ref> കഴുത്തിന്റെ വശത്താണ് കുരുക്കിന്റെ കെട്ടെങ്കിൽ കൂടുതൽ സങ്കീർൺമായ ക്ഷതങ്ങളാണുണ്ടാവുക. <ref>Wallace SK, Cohen WA, Stern EJ, Reay DT, ''Judicial hanging: postmortem radiographic, CT, and MR imaging features with autopsy confirmation'', Radiology, 1994 Oct;193(1):263–7.</ref>. കരോട്ടിഡ് സൈനസിന്റെ ഉത്തേജനം കാരണം ഹൃദയമിടിപ്പ് നിലച്ചും മരണം സംഭവിക്കാം. കഴുത്തൊടിഞ്ഞില്ലെങ്കിൽ രക്തക്കുഴലുകൾ അടഞ്ഞാണ് സാധാരണ മരണം സംഭവിക്കുക (ശ്വാസം മുട്ടിയല്ല). സിരകളിലൂടെയുള്ള രക്തയോട്ടം നിലച്ചാൽ തലച്ചോറിൽ നീർക്കെട്ടുണ്ടായി തന്മൂലം ഓക്സിജൻ ലഭിക്കാതെ കോശങ്ങൾ നശിച്ച് മരണം സംഭവിക്കാം. മുഖം നീലിച്ചുകാണുകയും (സയനോസിസ്) കണ്ണിലും തൊലിയിലും ചെറിയ രക്തസ്രാവബിന്ദുക്കൾ (പെറ്റക്കിയ) ഉണ്ടാവുക സാധാരണയാണ്. നാക്ക് ചിലപ്പോൾ നീണ്ടു കാണാം. ഒരു കണ്ണ് തുറന്നും ആ കണ്ണിലെ പ്യൂപ്പിൾ വികസിച്ചും കാണുക സാധാരണമാണ്. കരോട്ടിഡ് ധമനികൾ അടയുമ്പോൾ നേരിട്ട് തലച്ചോറിൽ ന്യൂറോണുകൾക്ക് നാശം സംഭവിക്കും. 31 ന്യൂട്ടൺ ബലം കൊണ്ട് കരോട്ടിഡുകൾ അടഞ്ഞ് വളരെ വേഗം അബോധാവസ്ഥ ഉണ്ടാകാം. ധമനികൾ അടയുമ്പോൾ മുഖത്ത് രക്തസ്രാവ ബിന്ദുക്കളോ നീലിപ്പോ കാണാറില്ല. <ref>{{cite web|url=http://www.richard.clark32.btinternet.co.uk/hanging2.html#causes|title=How hanging causes death|accessdate=2006-04-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20060426025804/http://www.richard.clark32.btinternet.co.uk/hanging2.html#causes|archivedate=2006-04-26|url-status=live}}</ref> മസ്തിഷ്കത്തിലേക്കുള്ള രക്തസഞ്ചാരം നിലച്ചാൽ ഉദ്ദേശം നാലു മിനിട്ടുകൾ കൊണ്ട് മരണം സംഭവിക്കും. ഇതിനു ശേഷം 15 മിനിട്ടോ അതിൽ കൂടുതലോ ഹൃദയം മിടിച്ചേക്കാം. ഈ സമയത്ത് ശരീരം പിടഞ്ഞേക്കാം. മരണശേഷം തൂങ്ങലിന്റെ ലക്ഷണങ്ങൾ ശരീരത്തിൽ കാണപ്പെടും (കയറിന്റെ പാട് തുടങ്ങിയവ). മലമൂത്ര വിസർജ്ജനം ഉണ്ടായേക്കാം. [[ഉമിനീർ]] സ്രവങ്ങളും [[ഹയോയ്ഡ് അസ്ഥി|ഹയോയ്ഡ് അസ്ഥിയുടെ]] പൊട്ടലും മറ്റുമായ ശരീര പരിശോധനയിലെ കണ്ടെത്തലുകളിൽനിന്ന് ഫോറൻസിക് വിദഗ്ദ്ധർക്ക് മരണം കൊലപാതകമാണോ ആത്മഹത്യയാണോ എന്ന് കണ്ടെത്താൻ കഴിഞ്ഞേക്കും. == തൂക്കിക്കൊല മരണശിക്ഷയെന്ന നിലയിൽ == [[പ്രമാണം:The Hanging by Jacques Callot.jpg|thumb|330px|''ലാ പെൻഡൈസൺ'' (''തൂക്കിക്കൊല''), ഫ്രഞ്ച് ചിത്രകാരൻ [[ഴാക് കാലോ|ഴാക്ക് കാലോയുടെ]] 1633 ലെ ''യുദ്ധത്തിന്റെ മഹാ ദുരിതങ്ങൾ'' എന്ന സീരീസിൽ നിന്ന്. .]] ലോകത്തിൽ ധാരാളം രാജ്യങ്ങളിൽ മരണശിക്ഷ നൽകാനുള്ള പ്രധാന മാർഗ്ഗമായി തൂക്കുകയർ ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്. === ആസ്ട്രേലിയ === ബ്രിട്ടൺ കുറ്റവാളികളെ നാടുകടത്തിയിരുന്ന പീനൽ കോളനി എന്ന നിലയിൽ തുടക്കം മുതൽ തന്നെ വധശിക്ഷ ആസ്ട്രേലിയയിൽ നിലവിലുണ്ടായിരുന്നു. പത്തൊമ്പതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ വീടുകയറി മോഷണം, ആടിനെ മോഷ്ടിക്കൽ, വ്യാജരേഖയുണ്ടാക്കൽ, ലൈംഗികാക്രമണം, മനഃപൂർവവും അല്ലാതെയുമുള്ള കൊലപാതകം എന്നിവയൊക്കെ വധശിക്ഷയർഹിക്കുന്ന കുറ്റങ്ങളായിരുന്നു. വർഷം 80 പേരോളം ആസ്ട്രേലിയയിൽ തൂക്കിലേറ്റപ്പെട്ടിരുന്നു. 1985-ൽ ആസ്ട്രേലിയയിലെ എല്ലാ സംസ്ഥാനങ്ങളിലും വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കി. .<ref name="relTolerance">[http://www.religioustolerance.org/executh.htm Countries that have abandoned the use of the death penalty] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061215204942/http://www.religioustolerance.org/executh.htm |date=2006-12-15 }}, Ontario Consultants on Religious Tolerance, November 8, 2005</ref> തൂക്കുകയറിലൂടെയോ അല്ലാതെയോ ആസ്ട്രേലിയയിൽ അവസാനമായി വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധേയനാക്കപ്പെട്ട വ്യക്തിയാണ് 1967 ഫെബ്രുവരി 3ന് [[വിക്ടോറിയ|വിക്ടോറിയയിൽ]] തൂക്കിലേറ്റപ്പെട്ട [[റൊണാൾഡ് റയൻ]]. <ref>[http://www.nswccl.org.au/issues/death_penalty/australia.php Death penalty in Australia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100329145248/http://www.nswccl.org.au/issues/death_penalty/australia.php |date=2010-03-29 }}, New South Wales Council for Civil Liberties</ref> === ബ്രസീൽ === ബ്രസീലിന്റെ ആധുനികചരിത്രത്തിൽ വധശിക്ഷ നടപ്പിലാക്കിയിരുന്നത് തൂക്കുകയറിലൂടെയാണ്. [[ടൈറേഡെന്റെസ് ]] (1792) പോലെ പല ചരിത്ര നായകന്മാരെയും തൂക്കിക്കൊന്നിട്ടുണ്ട്. ബ്രസീലിൽ തൂക്കിക്കൊന്ന അവസാനയാൾ 1876-ൽ വധിക്കപ്പെട്ട ഫ്രാൻസിസ്കോ എന്ന അടിമയാണ്. 1890-ൽ യുദ്ധമോ പട്ടാള നിയമമോ പോലുള്ള അസാധാരണ സന്ദർഭങ്ങളിലൊഴികെ വധശിക്ഷ ഇല്ലാതാക്കി. <ref name="encarta">[http://encarta.msn.com/media_461543496/Capital_Punishment_Worldwide.html Capital Punishment Worldwide] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091101054012/http://encarta.msn.com/media_461543496/Capital_Punishment_Worldwide.html |date=2009-11-01 }}, MSN Encarta. [https://web.archive.org/web/20091101054012/http://encarta.msn.com/media_461543496/Capital_Punishment_Worldwide.html Archived] 2009-10-31.</ref> === ബൾഗേറിയ === [[ബൾഗേറിയ|ബൾഗേരിയയുടെ]] ചരിത്ര നായകൻ [[വാസിൽ ലെവ്സ്കി|വാസിൽ ലെവ്സ്കിയെ]] 1873-ൽ [[ഓട്ടോമാൻ സാമ്രാജ്യം|ഓട്ടോമാൻ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ]] കോടതി വിധിപ്രകാരം [[സോഫിയ|സോഫിയയിൽ]] വച്ച് തൂക്കിക്കൊന്നു. ബൾഗേറിയ സ്വതന്ത്രമായതു മുതൽ എല്ലാ വർഷവും ആയിരക്കണക്കിനാൾക്കാർ അദ്ദേഹം മരിച്ച ദിവസമായ ഫെബ്രുവരി 19-ന് വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയ സ്ഥലത്തു നിൽക്കുന്ന സ്മാരകത്തിൽ പുഷ്പങ്ങളർപ്പിക്കാറുണ്ട്. ബൾഗേറിയയിലെ അവസാന വധശിക്ഷ 1989-ലാണ് നടപ്പിലാക്കിയത്. മരണശിക്ഷ 1998-ൽ പൂർണ്ണമായി ഇല്ലാതാക്കി.<ref name="encarta" /> === കാനഡ === തൂക്കുകയറാണ് [[കാനഡ|കാനഡയിൽ]] എല്ലാത്തരം കൊലപാതകങ്ങൾക്കും നൽകിവന്നിരുന്ന വധശിക്ഷയ്ക്കായി 1961 വരെ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നത്. അതിനുശേഷം കൊലപാതകങ്ങളെ വധശിക്ഷ അർഹിക്കുന്നവയും അല്ലാത്തവയും എന്ന് രണ്ട് വിഭാഗങ്ങളായി തിരിച്ചു. 1998-ൽ വധശിക്ഷ പൂർണമായും ഇല്ലാതാക്കപ്പെട്ടു. <ref>Susan Munroe, [http://canadaonline.about.com/cs/crime/a/cappuntimeline.htm History of Capital Punishment in Canada] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716235031/http://canadaonline.about.com/cs/crime/a/cappuntimeline.htm |date=2011-07-16 }}, About: Canada Online,</ref> കാനഡയിൽ അവസാനമായിൽ മരണശിക്ഷ നടപ്പിലാക്കിയത് 1962 ഡിസംബർ 11-നാണ്. <ref name="encarta" /> === ഈജിപ്റ്റ് === ചാരപ്രവൃത്തി ആരോപിച്ച് 1955-ൽ ഈജിപ്റ്റ് 3 ഇസ്രായേലികളെ തൂക്കിക്കൊന്നിരുന്നു. <ref>[http://books.google.com/books?id=T8VzP0eiLW0C&pg=PA35&dq=egypt+hanged&hl=en&ei=iOtWTvrNFITC0AGq_oiwDA&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=4&ved=0CDkQ6AEwAw#v=onepage&q=egypt%20hanged&f=false]</ref> 2004-ൽ അഞ്ച് തീവ്രവാദികളെ പ്രധാനമന്ത്രിയെ കൊല്ലാൻ ശ്രമിച്ചു എന്ന കുറ്റമാരോപിച്ച് തൂക്കിക്കൊന്നു. <ref>{{cite news | url=http://www.nytimes.com/keyword/egypt/2 | work=The New York Times | title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് | access-date=2012-05-22 | archive-date=2012-02-19 | archive-url=https://web.archive.org/web/20120219185610/http://www.nytimes.com/keyword/egypt/2 | url-status=dead }}</ref> === ജർമനി === [[File:WWII Krakow - 04.jpg|thumb|പോളണ്ടുകാരായ നാട്ടുകാരെ [[ക്രാക്കോവ്|ക്രാക്കോവിൽ]] വച്ച് [[നാസി ജർമ്മനി]] 1942-ൽ പരസ്യമായി തൂക്കിക്കൊല്ലുന്നു.]] [[File:Bundesarchiv Bild 101I-031-2436-03A, Russland, Hinrichtung von Partisanen.jpg|right|thumb|[[സോവിയറ്റ്]] അനുഭാവികളെ 1943-ൽ നാസി ജർമ്മനിയിൽ തൂക്കിക്കൊല്ലുന്നു.]] 1939 മുതൽ 1945 വരെ നാസികൾ നിയന്ത്രിച്ചിരുന്ന മേഖലകളിൽ സസ്പൻഷൻ ഹാംഗിങ്ങ് ആണ് പരസ്യമായ വധശിക്ഷയ്ക്ക് ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന മാർഗ്ഗം. കൂടുതൽ കുറ്റവാളികളെയും [[ഗില്ലറ്റിൻ]] ഉപയോഗിച്ചാണ് വധിച്ചിരുന്നത്. സാധാരണ വധശിക്ഷ നൽകിയിരുന്നത് കരിഞ്ചന്തക്കാർക്കും ഭരണകൂടത്തിനെതിരായ ശക്തികളുടെ അനുഭാവികൾക്കുമായിരുന്നു. ഇവരുടെ മൃതശരീരങ്ങൾ വളരെ നേരം തൂക്കിയിട്ട് പ്രദർശിപ്പിച്ചിരുന്നു. കോൺസൻട്രേഷൻ ക്യാമ്പുകളിലും ധാരാളം പേരെ തൂക്കിക്കൊന്നിരുന്നു. യുദ്ധശേഷം ബ്രിട്ടനും യു.എസും നിയന്ത്രിച്ചിരുന്ന മേഖലകളിൽ തുടർന്നും തൂക്കിക്കൊല വധശിക്ഷയ്ക്കായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. ഇത് പടിഞ്ഞാറൻ ജർമനിയുടെ സർക്കാർ 1949-ൽ ജർമൻ ഭരണഘടനയിലൂടെ വധശിക്ഷ നിറുത്തലാക്കിയ ശേഷവും തുടർന്നിരുന്നു. പടിഞ്ഞാറൻ ബർലിനിൽ ജർമനിയുടെ അടിസ്ഥാന നിയമങ്ങൾ തുടക്കത്തിൽ ബാധകമല്ലായിരുന്നു. 1951-ൽ ബർലിനിലും വധശിക്ഷ ഇല്ലാതാക്കി. ജർമൻ ഡമോക്രാറ്റിക് റിപ്പബ്ലിക് 1987-ലാണ് വധശിക്ഷ നിറുത്തലാക്കിയത്. പടിഞ്ഞാറൻ ജർമനിയിലെ ഏതെങ്കിലും കോടതി അവസാനം വിധിച്ച മരണശിക്ഷ 1949-ൽ മോബിറ്റ് ജയിലിൽ ഗില്ലറ്റിൻ ഉപയോഗിച്ചാണ് നടപ്പിലാക്കിയത്. 1951 ജൂൺ 7-ന് ലാന്റ്സ്ബർഗ് ആം ലെക്ക് എന്ന സ്ഥലത്ത് കുറേ യുദ്ധക്കുറ്റവാളികളെ തൂക്കിലേറ്റിയതാണ് പടിഞ്ഞാറൻ ജർമനിയിൽ നടന്ന അവസാന തൂക്കു ശിക്ഷ. കിഴക്കൻ ജർമനിയിൽ അവസാനത്തെ വധശിക്ഷ 1981-ൽ കഴുത്തിൽ വെടി വച്ചാണ് നടപ്പിലാക്കിയത്. <ref name="relTolerance" /> === ഹങ്കറി === 1956-ലെ വിപ്ലവത്തിനുശേഷം ഹങ്കറിയിലെ പ്രധാനമന്ത്രിയായിരുന്ന [[ഇർമെ നാഗി|ഇർമെ നാഗിയെ]] പുതുതായി വന്ന സോവിയറ്റ് പിന്തുണയുള്ള സർക്കാർ രഹസ്യമായി വിചാരണ ചെയ്ത് തൂക്കിക്കൊന്നശേഷം മറവുചെയ്തു. 1958-ൽ നാഗിയെ സർക്കാർ കുറ്റവിമുക്തനായി പ്രഖ്യാപിച്ചു.<ref>Richard Solash, [http://www.rferl.org/featuresarticle/2006/06/3c9b40e0-f493-49d4-a33d-6d93c1580bb1.html Hungary: U.S. President To Honor 1956 Uprising] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080709055810/http://www.rferl.org/featuresarticle/2006/06/3c9b40e0-f493-49d4-a33d-6d93c1580bb1.html |date=2008-07-09 }} (June 20, 2006), radio Free Europe; RadioLiberty.</ref> 1990-ൽ എല്ലാ കുറ്റങ്ങൾക്കും വധശിക്ഷ ഒഴിവാക്കപ്പെട്ടു.<ref name="relTolerance" /> === ഇന്ത്യ === [[File:The hanging of two participants in the Indian Rebellion of 1857..jpg|thumb|[[1857-ലെ ഒന്നാം സ്വാതന്ത്ര്യ സമരത്തിൽ പങ്കെടുത്ത രണ്ടുപേരെ തൂക്കിലേറ്റുന്നു]]]] ഇന്ത്യയിലെ എല്ലാ വധശിക്ഷകളും മരണം വരെ തൂക്കിലേറ്റിയാണ് നടപ്പിലാക്കുന്നത്. [[മഹാത്മാ ഗാന്ധി|മഹാത്മാ ഗാന്ധിയുടെ]] ഘാതകനായ [[നാധുറാം ഗോഡ്സെ|നാധുറാം ഗോഡ്സെയെ]] 1949-ൽ തൂക്കിലേറ്റി. [[ഇന്ത്യയുടെ സുപ്രീം കോടതി]] [[വധശിക്ഷ]] അപൂർവ്വങ്ങളിൽ അപൂർവ്വമായ കേസുകളിൽ മാത്രമേ നടപ്പാക്കാവൂ എന്ന് മാർഗ്ഗ നിർദ്ദേശം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. <ref>{{Cite web |url=http://www.epw.org.in/showArticles.php?root=2005&leaf=03&filename=8383&filetype=html |title=Sakhrani, Monica; Adenwalla, Maharukh; Economic & Political Weekly, "''Death Penalty – Case for Its Abolition''" |access-date=2012-05-22 |archive-date=2005-08-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050817155243/http://www.epw.org.in/showArticles.php?root=2005&leaf=03&filename=8383&filetype=html |url-status=dead }}</ref> അടുത്തകാലത്ത് നടപ്പിലായ ഒരു വധശിക്ഷ ഹേതൽ പരേഖ് എന്ന 14 കാരിയെ 1990-ൽ കൊൽകൊത്തയിൽ വച്ച് ബലാത്സംഗം ചെയ്ത ശേഷം കൊന്ന കേസിൽ കുറ്റക്കാരൻ എന്ന് വിധിക്കപ്പെട്ട ധനൻജോയ് ചാറ്റർജീ എന്ന ആളുടേതായിരുന്നു. കൊല ചെയ്ത രീതി, തലയ്ക്കടിച്ച ശേഷം പെൺകുട്ടി മരണത്തിലേയ്ക്ക് വഴുതി വീണുകൊണ്ടിരുന്ന അവസരത്തിൽ ബലാത്സംഗം ചെയ്യൽ എന്നിവയൊക്കെ വധശിക്ഷ നൽകത്തക്ക വിധം നിഷ്‌ഠൂരമാണെന്ന് സുപ്രീം കോടതി വിലയിരുത്തി. ഇന്ത്യൻ പ്രസിഡന്റിന് ദയാഹർജി നൽകിയെങ്കിലും അത് തള്ളപ്പെട്ടു. ചാറ്റർജിയെ 2004 ആഗസ്റ്റ് 14-ൻ തൂക്കിക്കൊന്നു. 1995-ൻ ശേഷം ഇന്ത്യയിൽ നടന്ന ആദ്യ വധശിക്ഷയായിരുന്നു അത്. <ref>[http://www.wsws.org/articles/2004/sep2004/indi-s30.shtml Kumara, Sarath; World Socialist Web Site; "''West Bengal carries out first hanging in India in a decade''"]</ref> 2020 മാർച്ച് 20  നു നിർഭയ കേസിൽ നാലു കുറ്റവാളികളെ തിഹാർ ജയിലിൽ വെളുപ്പിന് അഞ്ചു മുപ്പതിന് തൂക്കിലേറ്റി . വിനയ് ,അക്ഷയ് മുകേഷ് സിങ് , പവൻ ഗുപ്ത എന്നിവരെ ആണ് അന്ന് തൂക്കിലേറ്റിയത്. സ്വതന്ത ഇന്ത്യയുടെ ചരിത്രത്തിൽ ആദ്യമായാണ് നാലു പേരെ ഒരുമിച്ചു തൂക്കിലേറ്റുന്നത്.തൂക്കിലേറ്റുന്നതിന് എതിരായി പ്രതികൾ അവസാന നിമിഷം വരെ നടത്തിയ എല്ലാ പരിശ്രമങ്ങളും പരാജയപ്പട്ടു. അത്ര കണ്ടു നിഷ്ടൂരം ആയ കുറ്റം ആണ് ഇവർ ചെയ്തത് എന്ന് കോടതികൾ അഭിപ്രായപ്പെട്ടു. വിധി നടപ്പാക്കിയതിനെ ഇന്ത്യയിലെ ഭൂരിഭാഗം ജനങ്ങളും സ്വാഗതം ചെയ്തു. എന്നാൽവിധി നടപ്പാക്കിയതിനു ശേഷം ആംനെസ്റ്റി ഇന്റര്നാഷണൽ സംഭവത്തെ അപലപിച്ചു. === ഇറാൻ === തൂക്കിക്കൊല്ലലാണ് ഇറാനിൽ പ്രധാനമായി വധശിക്ഷയ്ക്കുപയോഗിക്കുന്ന മാർഗ്ഗം. കൊലപാതകം, ബലാത്സംഗം, മയക്കുമരുന്നു കള്ളക്കടത്ത് എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് ഇതാണ് നിയമപരമായ ശിക്ഷ. കുറ്റവാളി [[ദിയ്യ]] എന്ന [[ചോരപ്പണം]] ഇരയുടെ കുടുംബത്തിന് നൽകി അവരുടെ മാപ്പ് നേടിയെടുത്താൽ ശിക്ഷയിൽ നിന്ന് രക്ഷപെടാം. ന്യായാധിപന് കേസ് പൊതുജനരോഷം ഉണ്ടാക്കുന്നുണ്ട് എന്നു കണ്ടാൽ തൂക്കിക്കൊല കുറ്റം നടന്ന സ്ഥലത്തു വച്ച് പരസ്യമായി നടത്താൻ വിധിക്കാം. ഒരു ക്രെയ്ൻ ഉപയോഗിച്ച് ശിക്ഷിതന്റെ തൂങ്ങി മരണം ഉയർത്തി പ്രദർശിപ്പിക്കുകയാണ് സാധാരണ ചെയ്യുക. <ref>{{cite news|last=Wallace |first=Mark |url=http://articles.latimes.com/2011/jul/06/opinion/la-oe-wallace-cranes-iran-20110706 |title=Iran's execution binge |publisher=Los Angeles Times |date=2011-07-06 |accessdate=2011-08-31}}</ref> 2005 ജൂലൈ 19-ന് മഹ്മോഡ് അൻസാരി, അയാസ് മർഹോനി എന്നീ പതിനഞ്ചും പതിനേഴും വയസ്സുകാരെ ഒരു പതിന്നാലുകാരനെ ബലാത്സംഗം ചെയ്തു, സ്വവർഗ്ഗരതിയിലേർപ്പെട്ടു എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് എഡലാത് (നീതി) ചത്വരത്തിൽ വച്ച് തൂക്കിക്കൊന്നു.<ref>{{cite web| url=http://direland.typepad.com/direland/2005/07/iran_executes_2.html| title=Iran executes 2 gay teenagers| accessdate=2006-04-27| archive-date=2017-09-02| archive-url=https://web.archive.org/web/20170902014011/http://direland.typepad.com/direland/2005/07/iran_executes_2.html| url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.gayrussia.ru/en/detail.php?ID=1596|title=Exclusive interview with gay activists in Iran on situation of gays, recent executions of gay teens and the future|accessdate=2006-04-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20051118175201/http://www.gayrussia.ru/en/detail.php?ID=1596|archivedate=2005-11-18|url-status=dead}}</ref> 2004 ആഗസ്ത് 15-ന് അതെഫെ ഷലീഹ് എന്ന പതിനാറുകാരിയെ ചാരിത്രത്തിന് നിരക്കാത്ത പ്രവൃത്തികൾ ചെയ്തു എന്ന കുറ്റത്തിന് തൂക്കിക്കൊന്നു. .<ref>{{cite web |url=http://www.amnesty.org/en/library/asset/MDE13/036/2004/en/Gj2vcmpR0sAJ |title=IRAN: Amnesty International outraged at reported execution of a 16 year old girl |accessdate=2008-03-30 |author= |date=2004-08-23 |work= |publisher=[[Amnesty International]] |archive-date=2008-05-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080509104016/http://www.amnesty.org/en/library/asset/MDE13/036/2004/en/Gj2vcmpR0sAJ |url-status=dead }}</ref> 2008 ജൂലൈ 27-ന് പുലർച്ചെ ഇറാനിയൻ സർക്കാർ 29 ആൾക്കാരെ [[ടെഹ്റാൻ|ടെഹ്രാനിലെ]] എവിൻ ജയിലിൽ വച്ച് തൂക്കിക്കൊന്നു. <ref>[http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/middle_east/7527431.stm Iran executes 29 in jail hangings].</ref> 2008 ഡിസംബർ 2-ന് കൊലപാതകക്കുറ്റത്തിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ട ഒരാളെ കാസെറോൺ ജയിലിൽ വച്ച് ഇരയുടെ കുടുംബം മാപ്പു നൽകി നിമിഷങ്ങൾക്കുള്ളിൽ തൂക്കിയെങ്കിലും കയററുത്ത് ആശുപത്രിയിലെത്തിച്ച് രക്ഷപെടുത്തി.<ref>[http://www.amnestyusa.org/document.php?id=ENGMDE131742008&lang=e IRAN: Halted execution highlights inherent cruelty of death penalty] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090116083030/http://www.amnestyusa.org/document.php?id=ENGMDE131742008&lang=e |date=2009-01-16 }}. [[Amnesty International USA]] (2008-12-09). Retrieved on 2008-12-11.</ref> === ഇറാക്ക് === [[സദ്ദാം ഹുസൈൻ|സദ്ദാം ഹുസൈന്റെ]] ഭരണകാലത്ത് തൂക്കിക്കൊല്ലൽ നിലവിലുണ്ടായിരുന്നുവെങ്കിലും <ref>{{cite web|url=http://www.richard.clark32.btinternet.co.uk/hanging2.html|title=Clark, Richard; ''The process of Judicial Hanging''|archiveurl=https://archive.today/20060426025804/http://www.richard.clark32.btinternet.co.uk/hanging2.html%23causes|archivedate=2006-04-26|access-date=2012-05-22|url-status=live}}.</ref> മരണശിക്ഷയും തൂക്കിക്കൊല്ലലും 2003 ജൂൺ 10-ൻ [[യുനൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ്|യുനൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സിന്റെ]] നേതൃത്വത്തിൽ ഇറാക്ക് കീഴടക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ നിർത്തിവയ്ക്കപ്പെട്ടു. മരണശിക്ഷ 2004 ആഗസ്റ്റ് 8-ന് പുനഃസ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു. <ref>{{cite web|url=http://www.amnestyusa.org/document.php?id=ENGNAU200903209818&lang=e|title=Scores face execution in Iraq six years after invasion|date=2009-03-20|publisher=[[Amnesty International USA]]|accessdate=2009-03-21|archive-date=2009-05-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20090513021829/http://www.amnestyusa.org/document.php?id=ENGNAU200903209818&lang=e|url-status=dead}}</ref> 2005 സെപ്റ്റംബറിൽ തൂക്കിക്കൊല്ലപ്പെട്ട മൂന്ന് കൊലപാതകികളാണ് പുനഃസ്ഥാപനത്തിനു ശേഷം വധിക്കപ്പെട്ട ആദ്യത്തെ ആൾക്കാർ. 2006 മാർച്ച് 9-ന് ഇറാക്കിന്റെ പരമോന്നത് നീതിന്യായ കൗൺസിലിന്റെ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ ഒരു സായുധ കലാപകാരിയെ തൂക്കിക്കൊന്നതായി സ്ഥിരീകരിച്ചു. <ref>{{cite news | url=http://www.mg.co.za/articlePage.aspx?articleid=266369&area=/breaking_news/breaking_news__international_news/ | title=More bombs bring death to Iraq | publisher=Mail & Guardian Online | date=2006-03-10 | accessdate=2006-04-27 | archive-date=2007-07-06 | archive-url=https://web.archive.org/web/20070706193136/http://www.mg.co.za/articlePage.aspx?articleid=266369&area=%2Fbreaking_news%2Fbreaking_news__international_news%2F | url-status=dead }}</ref> സദ്ദാം ഹുസൈനെ [[മാനവരാശിക്കെതിരായ കുറ്റങ്ങൾ]] കാരണം തൂക്കിക്കൊല്ലാൻ 2006 നവംബർ 5-ന് വിധിച്ചു. <ref>{{cite news |url=http://www.cnn.com/2006/WORLD/meast/11/05/dujail.saddam/index.html |title=Saddam Hussein sentenced to death by hanging |publisher=[[CNN]] |date=2006-11-05 |accessdate=2006-11-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20061113081326/http://www.cnn.com/2006/WORLD/meast/11/05/dujail.saddam/index.html |archivedate=2006-11-13 |url-status=live }}</ref> അദ്ദേഹത്തെ 2006 ഡിസംബർ 30-ന് ഉദ്ദേശം ആറുമണി പുലർച്ചയ്ക്ക് തൂക്കിക്കൊന്നു. വീഴ്ച്ചയ്ക്കിടെ കഴുത്തൊടിയുന്നതിന്റെ ശബ്ദം കേട്ടിരുന്നുവത്രേ. ദൈർഘ്യം കൂടിയ തൂക്കിക്കൊല വിജയകരമായി നടന്നു എന്നതിന്റെ (ദുരിതം കൂടാതെ വളരെപ്പെട്ടെന്ന് ആൾ മരിച്ചു എന്നതിന്റെ) ലക്ഷണമാണിത്. <ref>{{cite news |url=http://www.nationalledger.com/artman/publish/article_272610730.shtml |title=Saddam Hussein Hanging Video Shows Defiance, Taunts and Glee |work=[[National Ledger]] |date=2007-01-01 |accessdate=2007-01-20 |archive-date=2007-01-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070120132227/http://www.nationalledger.com/artman/publish/article_272610730.shtml |url-status=dead }}</ref> ഒരാഴ്ച്ചയ്ക്ക് ശേഷം പുറത്തുവന്നൊരു വീഡിയോയിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കഴുത്തിൽ വലിയൊരു മുറിവ് കാണപ്പെട്ടതുകാരണം ശരിയായ രീതിയിലാണോ വധശിക്ഷ നടപ്പിലാക്കിയതെന്ന സംശയമുയർന്നിരുന്നു. <ref>{{cite news| url = http://www.liveleak.com/view?i=c5daa5b733| title = Body of Saddam in the Morgue – Warning: Graphic Content| access-date = 2012-05-22| archive-date = 2008-04-28| archive-url = https://web.archive.org/web/20080428024911/http://www.liveleak.com/view?i=c5daa5b733| url-status = dead}}</ref> സദ്ദാം ഹുസൈന്റെ സുരക്ഷാ സേനയായിരുന്ന മുഖാബരാത്തിന്റെ തലവനായിരുന്ന [[ബർസാൻ ഇബ്രാഹീം]] എന്നയാളുടെയും, മുൻപ് മുഖ്യ ന്യായാധിപനായിരുന്ന [[അവാദ് ഹമീദ് അൽ-ബന്ദർ]] എന്നയാളുടെയും തൂക്കിക്കൊല 2007 ജനുവരി 15-നാണ് നടപ്പിലാക്കിയത്. ബർസാന്റെ ശിരസ്സ് വധശിക്ഷയ്ക്കിടെ ഛേദിക്കപ്പെട്ടുപോയി. വീഴ്ച്ചയുടെ ദൈർഘ്യം കൂടുതലായിരുന്നു എന്നതിന്റെ തെളിവാണിത്. <ref>[http://news.bostonherald.com/international/view.bg?articleid=177248&format=&page=1 AP: Saddam’s half brother and ex-official hanged]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} January 15, 2007.</ref> പഴയ വൈസ്-പ്രസിഡന്റ് [[താഹ യാസ്സിൻ റമദാൻ]] ജീവപര്യന്തം തടവിന് 2006 നവംബർ അഞ്ചിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടുവെങ്കിലും ശിക്ഷ തൂക്കിക്കൊലയായി 2007 ഫെബ്രുവരി 12-ന് മാറ്റി. <ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/6354205.stm Top Saddam aide sentenced to hang] February 12, 2007.</ref> 1982-ലെ മനുഷ്യരാശിക്കെതിരായ കുറ്റങ്ങൾക്ക് തൂക്കിലേറ്റപ്പെട്ട അവസാനത്തെ ആളാണ് അദ്ദേഹം. 2007 മാർച്ച് 20-ന് അദ്ദേഹത്തെ തൂക്കിലേറ്റി. ഇത്തവണ കുഴപ്പങ്ങളൊന്നുമില്ലാതെ തൂക്കിലേറ്റൽ നടന്നു. <ref>[https://web.archive.org/web/20070322130508/http://news.yahoo.com/s/ap/20070320/ap_on_re_mi_ea/iraq Saddam's former deputy hanged in Iraq] March 20, 2007.</ref> അൽ-അൻഫാലിലെ (കുർദുകൾക്കെതിരായ) കുറ്റങ്ങൾക്ക് [[അലി ഹസ്സൻ അൽ-മജീദി]] (കെമിക്കൽ അലി), പഴയ പ്രതിരോധ മന്ത്രി [[സുൽത്താൻ ഹഷീം അഹമദ്]] അൽ-തായ്, ഹുസൈൻ റഷീദ് മൊഹമ്മദ് എന്നിവരെ 2007 ജൂൺ 24-ൻ തൂക്കിക്കൊന്നു. <ref>[http://www.msnbc.msn.com/id/19394865/ Iraq's "Chemical Ali" sentenced to death] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070626144527/http://www.msnbc.msn.com/id/19394865/ |date=2007-06-26 }}, ''MSNBC.com'', June 24, 2007. Retrieved on June 24, 2007.</ref> കെമിക്കൽ അലിയെ മൂന്നു തവണ കൂടി മരണ ശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിച്ചു. 1991-ലെ ഷിയ കലാപം അടിച്ചമർത്തിയതിന് അബ്ദുൾ-ഘാനി അബ്ദുൾ ഗഫൂറിനൊപ്പം 2008 ഡിസംബർ 2നും;<ref>[http://www.msnbc.msn.com/id/28011270/ Second death sentence for Iraq's 'Chemical Ali] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121025043957/http://www.msnbc.msn.com/id/28011270/ |date=2012-10-25 }}, ''MSNBC.com'', December 2, 2008. Retrieved on December 2, 2008.</ref> 1999-ൽ അയത്തൊള്ള മുഹമ്മദ് അൽ-സദറിന്റെ മരണത്തോടനുബന്ധിച്ച സംഭവങ്ങൾക്ക് 2009 മാർച്ച് 2-നും;<ref>[http://hosted.ap.org/dynamic/stories/M/ML_IRAQ?SITE=CAGRA&SECTION=HOME&TEMPLATE=DEFAULT Iraq's 'Chemical Ali' gets 3rd death sentence] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091222184931/http://hosted.ap.org/dynamic/stories/M/ML_IRAQ?SITE=CAGRA&SECTION=HOME&TEMPLATE=DEFAULT |date=2009-12-22 }}, ''Associated Press'', March 2, 2009. Retrieved on January 17, 2010.</ref> 1988-ൽ കുർദുകൾക്കെതിരേ വിഷവാതകം പ്രയോഗിച്ചതിന് 2010 ജനുവരി 17-നും.<ref>[http://www.msnbc.msn.com/id/34904200/ns/world_news-mideastn_africa 'Chemical Ali' gets a new death sentence] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121102232753/http://www.msnbc.msn.com/id/34904200/ns/world_news-mideastn_africa |date=2012-11-02 }}, ''MSNBC.com'', January 17, 2010. Retrieved on January 17, 2010.</ref> അദ്ദേഹത്തെ 2010 ജനുവരി 25-ന് തൂക്കിലേറ്റി. <ref>{{cite news |url=http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/middleeast/iraq/7072155/Saddam-Husseins-henchman-Chemical-Ali-executed.html |title=Saddam Hussein's Henchman Chemical Ali Executed |accessdate=25 January 2010 | work=The Daily Telegraph | location=London | date=January 25, 2010}}</ref> സദ്ദാം ഹുസൈന്റെ ഒരു ഉയർന്ന മന്ത്രിയായിരുന്ന [[താരിഖ് അസീസ്|താരിഘ് അസീസിനെ]] പ്രതിപക്ഷ ഷിയാ പാർട്ടി അംഗങ്ങളെ വേട്ടയാടിയതിന് 2010 ഒക്ടോബർ 26-ൻ തൂക്കിക്കൊല്ലാൻ വിധിച്ചു. <ref>{{cite news|url=http://www.nydailynews.com/news/world/2010/10/26/2010-10-26_tk.html?r=news&asid=172f6dff|title=Tariq Aziz, Saddam Hussein's former aid, sentenced to hang in Iraq for crimes against humanity|accessdate=26 October 2010|work=New York Daily News|date=26 October 2010}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> 2011 ജൂലൈ 14-ന് സുൽത്താൻ ഹാഷിം അൽ-തായ് എന്നയാളെയും സദ്ദാം ഹുസൈന്റെ രണ്ട് അർഥ സഹോദരന്മാരായ [[സബാവി ഇബ്രാഹിം അൽ-തിക്രീതി]], [[വത്ബാൻ ഇബ്ഖിം അൽ-തിക്രീതി]] എന്നിവരെയും വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കുന്നതിനായി ഇറാക്ക് അധികാരികൾക്ക് കൈമാറ്റം ചെയ്തു. <ref>{{cite news |url=http://www.reuters.com/article/2011/07/15/us-iraq-usa-prison-idUSTRE76E2CR20110715 |title=U.S. turns Saddam's half-brothers over to Iraq |accessdate=17 July 2011 |publisher=[[Reuters]] |date=15 July 2011 |first=Khalid |last=al-Ansary |archive-date=2011-07-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110716031208/http://www.reuters.com/article/2011/07/15/us-iraq-usa-prison-idUSTRE76E2CR20110715 |url-status=dead }}</ref> 42 കച്ചവടക്കാരെ വില നിയന്ത്രിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു എന്നാരോപിച്ച് പണ്ട് കൊലപ്പെടുത്തിയതിൽ പങ്കുണ്ടായിരുന്നതിനാലാണ് സദ്ദാമിന്റെ അർദ്ധസഹോദരന്മാരെ 2009 മാർച്ച് 11-ന് തൂക്കിക്കൊല്ലാൻ വിധിച്ചത്. <ref>{{cite news| url=http://www.cbc.ca/world/story/2009/03/11/saddam-aziz.html | work=CBC News | title=Saddam's deputy PM Tariq Aziz gets 15-year prison sentence | date=March 11, 2009}}</ref> ഇറാക്കിന്റെ സർക്കാർ വധശിക്ഷാ നിരക്ക് രഹസ്യമായി വയ്ക്കുന്നതായി ആരോപണമുണ്ട്, എല്ലാ വർഷവും നൂറുകണക്കിനാളുകളെ തൂക്കിലേറ്റുന്നുണ്ടാവാം. ആംനസ്റ്റി ഇന്റർനാഷണലിന്റെ കണക്കനുസരിച്ച് 2007-ൽ 900 ആൾക്കാർ ഇറാക്കിൽ തൂക്കിക്കൊല്ലപ്പെടാൻ അത്യധികം സാദ്ധ്യതയുള്ള നിലയിൽ കഴിയുകയാണ്. === ഇസ്രായേൽ === [[ഇസ്രായേൽ|ഇസ്രായേലിന്റെ]] ക്രിമിനൽ നിയമത്തിൽ വധശിക്ഷയ്ക്ക് വകുപ്പുണ്ടെങ്കിലും ഇതുവരെ നാസി നേതാവ് [[അഡോൾഫ് എയ്ക്ക്മാൻ|അഡോൾഫ് എയ്ക്ക്മാനെ]] 1962 മേയ് 31-ന് തൂക്കിക്കൊന്ന ഒറ്റ അവസരത്തിൽ മാത്രമേ അതുപയോഗിച്ചിട്ടുള്ളൂ. <ref name="encarta" /> === ജപ്പാൻ === ടോക്കിയോ സബ് വേയിൽ സാരിൻ ഗാസുപയോഗിച്ച് ആക്രമണം നടത്തിയതിന്റെ മുഖ്യ ആസൂത്രകനായ ഷോക്കോ അസഹാര എന്നയാളെ 2004 ഫെബ്രുവരി 27-ന് തൂക്കിക്കൊല്ലുക എന്ന ശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിച്ചു. സീരിയൽ കൊലപാതകിയായ ഹിരോആകി ഹിഡാകയെയും മറ്റു മൂന്നു പേരെയും 2006 ഡിസംബർ 25-ന് [[ജപ്പാൻ|ജപ്പാനിൽ]] തൂക്കിക്കൊന്നു. തൂക്കിക്കൊലയാണ് വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കാൻ ജപ്പാനിൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന പ്രധാന മാർഗ്ഗം. [[നോറിയോ നഗയാമ]],<ref>{{cite news|url=http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9406EED8163CF934A3575BC0A961958260|title=In Secrecy, Japan Hangs a Best-Selling Author, a Killer of 4|publisher=[[New York Times]]|date=1997-08-07|accessdate=2008-06-17}}</ref> [[മാമോറു ടകുമ]],<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/3654144.stm|title=Japanese school killer executed|publisher=[[BBC News]]|date=2004-09-14|accessdate=2008-06-17}}</ref> [[സുടോമു മിയസാകി]] എന്നിവർ ഉദാഹരണം. <ref>{{cite web|url=http://www.iht.com/articles/ap/2008/06/17/asia/AS-GEN-Japan-Execution.php|title=Reports: Japan executes man convicted of killing and mutilating young girls in 1980s|publisher=[[International Herald Tribune]]|date=2008-06-17|accessdate=2008-06-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080804054712/http://www.iht.com/articles/ap/2008/06/17/asia/AS-GEN-Japan-Execution.php|archivedate=2008-08-04|url-status=live}}</ref> === ജോർഡാൻ === തൂക്കുകയറാണ് [[ജോർദാൻ|ജോർദാനിൽ]] പരമ്പരാഗതമായി വധശിക്ഷയ്ക്കുപയോഗിക്കുന്ന മാർഗ്ഗം. 1993-ൽ ഇസ്രായേലിനു വേണ്ടി ചാരപ്രവർത്തി നടത്തി എന്നാരോപിച്ച് രണ്ട് ജോർഡാൻ കാരെ തൂക്കിലേറ്റി.<ref>{{cite news| url=http://www.independent.co.uk/news/world/jordan-hangs-israeli-spies-1461414.html | location=London | work=The Independent | date=August 16, 1993}}</ref> === ലെബനൺ === സഹോദരീസഹോദരന്മാരായ രണ്ടുപേരെ കൊന്ന കുറ്റത്തിന് 1998-ൽ ലെബനണിൽ രണ്ടു പേരെ തൂക്കിക്കൊന്നിരുന്നു. <ref>[http://news.google.com/newspapers?id=ujFPAAAAIBAJ&sjid=hwMEAAAAIBAJ&pg=4267,1914349&dq=lebanon-hanged&hl=en]</ref> === മലേഷ്യ === തൂക്കുകയറാണ് വധശിക്ഷയ്ക്ക് [[മലേഷ്യ|മലേഷ്യയിൽ]] വളരെനാളായി ഉപയോഗിച്ചു വരുന്ന മാർഗ്ഗം. === പോർച്ചുഗൽ === പോർച്ചുഗലിൽ തൂക്കിക്കൊല്ലപ്പെട്ട അവസാനയാൾ 1842 ഏപ്രിൽ 16-ന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ട ഫ്രാൻസിസ്കൊ മാറ്റോസ് ലോബോസ് എന്നയാളാണ്. അതിനു മുൻപ് തൂക്കിക്കൊല സാധാരണയായി നൽകപ്പെടുന്ന വധശിക്ഷയായിരുന്നു. === പാകിസ്താൻ === തൂക്കുകയറാണ് പാകിസ്താനിൽ വധശിക്ഷയ്ക്ക് ഉപയോഗിക്കുന്ന പ്രധാനമാർഗ്ഗം. === റഷ്യ === [[റോമനോവ് രാജവംശം|റോമനോവ് രാജവംശത്തിന്റെ]] കാലത്ത് [[റഷ്യൻ സാമ്രാജ്യം|റഷ്യൻ സാമ്രാജ്യത്തിൽ]] പതിനഞ്ചും പതിനാറും നൂറ്റാണ്ടുകളിൽ നിലവിലിരുന്ന ശുലത്തിൽ കയറ്റലിനു (ഇംപേൽമെന്റ്) പകരം തൂക്കുശിക്ഷ റഷ്യയിൽ പ്രചാരത്തിലായി. തൂക്കിക്കൊല്ലലും പാട്ടകൃഷിയും (സെർഫ്ഡം) അലക്സാണ്ടർ II എന്ന ഭരണാധികാരിയുടെ കാലത്ത് ഇല്ലാതാക്കിയെങ്കിലും അദ്ദേഹത്തിന്റെ മരണത്തോടെ അവ പുനഃസ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൊലയാളികളെ തൂക്കിക്കൊല്ലുകയാണുണ്ടായത്. കൊലപാതകക്കുറ്റത്തിന് വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിക്കപ്പെട്ട പലരുടെയും ശിക്ഷ സാധാരണ ജീവപര്യന്തമായി ഇളവു ചെയ്തു കൊടുത്തിരുന്നുവെങ്കിലും രാജദ്രോഹക്കുറ്റത്തിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെടുന്നവരെ സാധാരണ തൂക്കിക്കൊന്നിരുന്നു. [[ഫിൻലാന്റിലെ ഗ്രാന്റ് ഡച്ചി]], [[പോളണ്ട് രാജ്യം]] എന്നിങ്ങനെ റഷ്യൻ സാംമ്രാജ്യത്തിന് കീഴിലായിരുന്ന സ്ഥലങ്ങളിലും ഇതായിരുന്നു സ്ഥിതി. [[ടാവെറ്റി ലൂക്കാരിനെൻ]] എന്ന ഫിൻലന്റുകാരനെ ചാരപ്രവർത്തിക്കും രാജ്യദ്രോഹത്തിനും ശിക്ഷയായി1916-ൽ തൂക്കിക്കൊന്നതാണ് ഇത്തരത്തിൽ ഒരു ഫിൻലന്റുകാരൻ മരിക്കുന്ന അവസാന സംഭവം. സാധാരണ പൊതുജനങ്ങൾക്കുമുന്നിൽ വച്ച് ദൈർഘ്യം കുറഞ്ഞ വീഴ്ച്ചയുള്ള തൂക്കിക്കൊല്ലലായിരുന്നു ഉപയോഗിച്ചിരുന്നത്. ലൂക്കാറിനെന്റെ കേസിലേതുപോലെ മരക്കൊമ്പിലോ പ്രത്യേകമായി തയ്യാറാക്കിയ തൂക്കുമരത്തിലോ ആയിരുന്നു തൂക്കിക്കൊന്നിരുന്നത്. 1917-ലെ [[ഒക്ടോബർ വിപ്ലവം|വിപ്ലവത്തിന്]] ശേഷം മരണശിക്ഷ കടലാസിൽ നിറുത്തലാക്കിയെങ്കിലും ഭരണകൂടത്തിന്റെ ശത്രുക്കളെന്നു കരുതുന്നവർക്കെതിരെ തുടർച്ചയായി ഉപയോഗിച്ചു വന്നിരുന്നു. ബോൾഷെവിക്കുകൾക്ക് കീഴിൽ മിക്ക വധശിക്ഷകളും വെടിവയ്പ്പിലൂടെയായിരുന്നു നടപ്പാക്കിയിരുന്നത്. റഷ്യയിൽ അവസാനം തൂക്കിക്കൊല്ലപ്പെട്ടത് 1946-ൽ [[ആന്ദ്രേ വ്ലാസോവ്]] എന്നയാളും അനുയായികളുമായിരുന്നു. === സിങ്കപ്പൂർ === [[സിങ്കപ്പൂർ|സിങ്കപ്പൂരിൽ]] വീഴ്ച്ചാദൈർഘ്യം കൂടിയ തൂക്കിക്കൊലയാണ് [[മയക്കുമരുന്ന് കള്ളക്കടത്ത്]], [[കൊലപാതകം]], [[തട്ടിക്കൊണ്ടു പോകൽ]], അനുമതിയില്ലാതെ തോക്കുകൾ കൈവശം വയ്ക്കുക തുടങ്ങിയ പല കുറ്റകൃത്യങ്ങൾക്കും നിയമപരമായി നിർദ്ദേശിക്കുന്ന ശിക്ഷ.<ref>{{cite news|url=http://www.suntimes.co.za/zones/sundaytimesNEW/basket7st/basket7st1132576915.aspx|title=Singapore clings to death penalty|publisher=Sunday Times (South Africa)|date=2005-11-21|accessdate=2006-04-02}}</ref> === സിറിയ === [[File:Eli Cohen.jpg|thumb|right|[[ഏലി കോഹൻ]] എന്ന ഇസ്രായേലി ചാരനെ 1965 മേയ് 18-ന് സിറിയയിൽ പരസ്യമായി തൂക്കിക്കൊല്ലുന്നു. ]] സിറിയ പരസ്യമായി തൂക്കുശിക്ഷ നടപ്പിലാക്കാറുണ്ട്. 1952-ൽ രണ്ട് ജൂതന്മാരെയും 1965-ൽ ഇസ്രായേൽ ചാരൻ [[ഏലി കോഹൻ|എലി കോഹനെയും]] ഇങ്ങനെ തൂക്കിക്കൊന്നിരുന്നു. <ref>[http://books.google.com/books?id=6T_Ff6Ra57sC&pg=PA154&dq=syria+hanged&hl=en&ei=qONWTrLPI8_C0AHhyPmcDA&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=2&ved=0CC8Q6AEwAQ]</ref><ref>[http://books.google.com/books?id=sVeKwfsHevgC&pg=PT193&dq=syria+hanged+jews&hl=en&ei=2eNWTu6_MurF0AGKlZG9DA&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=1&sqi=2&ved=0CCoQ6AEwAA#v=onepage&q=syria%20hanged%20jews&f=false]</ref><ref>[http://books.google.com/books?id=Y2PseStkG3sC&pg=PA190&dq=syria+hanged+jews&hl=en&ei=2eNWTu6_MurF0AGKlZG9DA&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=2&sqi=2&ved=0CC8Q6AEwAQ#v=onepage&q=syria%20hanged%20jews&f=false]</ref> === യുനൈറ്റഡ് കിങ്ഡം === ആംഗ്ലോ-സാക്സൺ കാലഘട്ടം മുതൽ നിയമപരമായ വധശിക്ഷാരീതിയായി തൂക്കിക്കൊല ഇംഗ്ലണ്ടിൽ നിലനിന്നിരുന്നു എന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. <ref>"[http://www.1911encyclopedia.org/Hanging Hanging]". The 11th Edition of the Encyclopaedia Britannica.</ref> അറിയപ്പെടുന്ന ആദ്യത്തെ ബ്രിട്ടീഷ് ആരാച്ചാരുടെ പേർ 1360-കളിൽ ജോലി ചെയ്തിരുന്ന തോമസ് ഡെ വാർബ്ലിൻടൺ എന്നയാളാണ്. പതിനാറാം നൂറ്റാണ്ടു മുതൽ 1964-ൽ അവസാനത്തെ തൂക്കുശിക്ഷ നടപ്പിലാക്കിയ ആരാച്ചാർമാരായ റോബർട്ട് ലെസ്ലി സ്റ്റ്യൂവാർട്ട്, ഹാരി അലൻ എന്നിവർ വരെയുള്ള എല്ലാവരുടെയും വിവരങ്ങൾ ലഭ്യമാണ്. 1955 ജൂലൈ 13-ന് തൂക്കിലേറ്റപ്പെട്ട [[റൂത്ത് എല്ലിസ്]] ആണ് അവസാനം വധശിക്ഷ ലഭിച്ച സ്ത്രീ. പത്തൊമ്പതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കം വരെ കുട്ടികൾക്കും മുതിർന്നവർക്കും ഒരേ ശിക്ഷയായിരുന്നും നൽകി വന്നിരുന്നത്. മോഷണത്തിനു പോലും മരണ ശിക്ഷ നൽകപ്പെട്ടിരുന്നു.<ref>"[http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,894775,00.html National Affairs: CAPITAL PUNISHMENT: A FADING PRACTICE] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111011174652/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,894775,00.html |date=2011-10-11 }}". ''[[Time (magazine)|Time]]''. March 21, 1960.</ref> 1814-ൽ പതിന്നാല് വയസ്സിൽ താഴെ പ്രായമുള്ള അഞ്ച് കുട്ടിക്കുറ്റവാളികളെ ഓൾഡ് ബെയ്ലി എന്ന സ്ഥലത്തു വച്ച് തൂക്കിക്കൊന്നു. ഇതിൽ ഇളയ കുട്ടിക്ക് എട്ടു വയസ്സേ പ്രായമുണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ. <ref>"[http://www.museumoflondon.org.uk/English/Learning/Learningonline/features/wc/world_city_6.htm London's children in the 19th century]". Museum of London.</ref>1868 വരെ തൂക്കുശിക്ഷകൾ പൊതുജനങ്ങളുടെ മുന്നിൽ വച്ചായിരുന്നു നടത്തിയിരുന്നത്. 1957-ൽ വധശിക്ഷ പൂർണ്ണമായും ഒഴിവാക്കുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി കൊലപാതകങ്ങളെ രണ്ട് തലത്തിലുള്ളതായി തരം തിരിക്കപ്പെട്ടു. ഫ്സ്റ്റ് ഡിഗ്രി കൊലപാതകത്തിന് മാത്രമേ വധശിക്ഷ നൽകപ്പെട്ടിരുന്നുള്ളൂ. 1965-ൽ പാർലമെന്റ് 5 വർഷത്തേയ്ക്ക് താത്കാലികമായി വധശിക്ഷ ഇല്ലാതെയാക്കി. 1969-ൽ ഇത് സ്ഥിരമാക്കി. പട്ടാളവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കേസുകളിലും ഇത് ബാധകമാണ്. ==== സിൽക്ക് കയർ ==== [[യുനൈറ്റഡ് കിങ്ങ്ഡം|യുനൈറ്റഡ് കിങ്ഡത്തിൽ]] ചില കുറ്റം ചെയ്യുന്നവരെ സിൽക്ക് കയറുപയോഗിച്ച് തൂക്കിക്കൊന്നിരുന്നു. * രാജാവിന്റെ മാനുകളെ അനുമതിയില്ലാതെ വേട്ടയാടുന്ന നായാട്ടുകാരെ. . * തലമുറകളായി പ്രഭുത്വമുള്ളവർ കൊലക്കുറ്റം ചെയ്താൽ.<ref>[http://www.parliament.the-stationery-office.co.uk/pa/ld199798/ldhansrd/vo980212/text/80212-26.htm Lords Hansard text for 12 February 1998] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110605033305/http://www.parliament.the-stationery-office.co.uk/pa/ld199798/ldhansrd/vo980212/text/80212-26.htm |date=2011-06-05 }}, Hansard, Col. 1350.</ref> * ലണ്ടൻ നഗരത്തിന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യം എന്ന ബഹുമതി ലഭിച്ച ആൾക്കാർ<ref>{{cite web |title=History |url=http://www.cityoflondon.gov.uk/scripts/htm_hl.pl?DB=col&STEMMER=en&WORDS=histori%20history&ALL=&ANY=&EXACTB=0&PHRASE=&EXACTP=0&CATEGORIES=&SIMPLE=history&COLOUR=Red&STYLE=s&URL=http://www.cityoflondon.gov.uk/Corporation/LGNL_Services/Leisure_and_culture/Local_history_and_heritage/Freedom_of_City/priveleges.htm#muscat_highlighter_first_match |publisher=City of London |accessdate=2010-04-12 |archive-date=2011-06-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110612204545/http://www.cityoflondon.gov.uk/scripts/htm_hl.pl?DB=col&STEMMER=en&WORDS=histori%20history&ALL=&ANY=&EXACTB=0&PHRASE=&EXACTP=0&CATEGORIES=&SIMPLE=history&COLOUR=Red&STYLE=s&URL=http%3A%2F%2Fwww.cityoflondon.gov.uk%2FCorporation%2FLGNL_Services%2FLeisure_and_culture%2FLocal_history_and_heritage%2FFreedom_of_City%2Fpriveleges.htm#muscat_highlighter_first_match |url-status=dead }}</ref> <gallery widths="200px" heights="200px"> File:Balvenie Pillar - geograph.org.uk - 463974.jpg|സ്കോട്ട്ലാന്റിൽ പൊതുജനങ്ങൾക്കുമുന്നിൽ നടന്ന ഒരു തൂക്കുശിക്ഷയ്ക്ക് (1630-ൽ നടന്നത്) ശേഷം 1755-ൽ സ്ഥാപിച്ച തൂണ്. പൊതുജനങ്ങൾക്കുമുന്നിൽ നടന്ന അവസാനത്തെ തൂക്കിക്കൊലയാണെന്ന് തൂണിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും അത്തരത്തിലെ അവസാന മരണ ശിക്ഷ 1865-ൽ ഗ്ലാസ്ഗോയിലാണ് നടന്നത്. Image:ExecutionNoose.JPG|ലങ്കാസ്റ്റർ കോട്ടയ്ക്ക് വെളിയിൽ പരസ്യമായി തൂക്കിക്കൊല്ലാൻ ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന തൂക്കുകയർ c.&nbsp;1820–1830. </gallery> === യുനൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ് ഓഫ് അമേരിക്ക === [[File:Lincoln conspirators execution2.jpg|thumb|പ്രസിഡന്റ് [[എബ്രഹാം ലിങ്കൺ|എബ്രഹാം ലിങ്കണിന്റെ]] കൊലപാതകത്തിന്റെ ഗൂഢാലോചന നടത്തിയവരെ തൂക്കിക്കൊല്ലുന്നു.]] മരണശിക്ഷ ചില സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ നിലവിലുണ്ടെങ്കിലും മറ്റു ചില സംസ്ഥാനങ്ങൾ നിറുത്തലാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ഫെഡറൽ നിയമപ്രകാരമുള്ള മരണശിക്ഷ എല്ലാ സംസ്ഥാനങ്ങൾക്കും ബാധകമാണ്. 1862-ൽ വെള്ളക്കാരായ പുതിയ താമസക്കാരെ കൊന്നൊടുക്കിയെന്ന കുറ്റത്തിന് 38 സിയോക്സ് ഇന്ത്യക്കാരെ തൂക്കിക്കൊന്നതാണ് അമേരിക്കയിലെ ഏറ്റവും വലിയ കൂട്ട വധശിക്ഷ. 1862-ൽ മിനസോട്ടയിലെ മാങ്കാട്ടോ എന്ന സ്ഥലത്തുവച്ചാണിത് നടന്നത്.<ref>{{cite news |url=http://www.nytimes.com/1863/01/04/news/execution-indians-minnesota-their-confessions-guilt-descriptions-parting-scenes.html&pagewanted=all |title=Execution of Indians in Minnesota |newspaper=[[The New York Times]] |date=December 29, 1862 |page=5 |access-date=2021-09-02 |archive-date=2013-05-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130516064749/http://www.nytimes.com/1863/01/04/news/execution-indians-minnesota-their-confessions-guilt-descriptions-parting-scenes.html%26pagewanted%3Dall |url-status=dead }}</ref> പൊതുജനങ്ങൾക്കു മുന്നിൽ നടന്ന അവസാനത്തെ വധശിക്ഷ 1938 ആഗസ്റ്റ് 14-ന് കെന്റക്കിയിലെ ഓവൻസ്ബൊറോയിലായിരുന്നു. 70 വയസ്സുള്ള ലിഷ എഡ്വാർഡ് എന്ന സ്ത്രീയെ ബലാത്സംഗം ചെയ്ത് കൊന്നതിന് റൈനി ബെതി എന്നയാളെയായിരുന്നു തൂക്കിക്കൊന്നത്. ഈ തൂക്കിക്കൊലയ്ക്ക് മേൽനോട്ടം നൽകിയത് കെന്റക്കിയിലെ ആദ്യത്തെ സ്ത്രീ ഷരിഫ്ഫായ (പോലീസ് മേധാവി) ഫ്ലോറൻസ് തോംസണായിരുന്നു. <ref>[http://www.npr.org/programs/morning/features/2001/apr/010430.execution.html The Last Public Execution in America]</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.findingdulcinea.com/news/on-this-day/July-August-08/On-this-Day--Kentucky-Holds-Final-Public-Execution-in-the-U-S-.html |title=On This Day: Kentucky Holds Final Public Execution in the US |access-date=2012-05-22 |archive-date=2012-03-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120311201258/http://www.findingdulcinea.com/news/on-this-day/July-August-08/On-this-Day--Kentucky-Holds-Final-Public-Execution-in-the-U-S-.html |url-status=dead }}</ref> കാലിഫോർണിയയിൽ സാൻ ക്വെന്റിൻ ജയിലിൽ 1949-നും 1952-നും മദ്ധ്യേ വാർഡനായി ജോലി ചെയ്തിരുന്ന ക്ലിന്റൺ ഡഫ്ഫി എന്നയാൾ തൊണ്ണൂറിനു മുകളിൽ എണ്ണം മരണശിക്ഷകൾക്ക് സാക്ഷ്യം വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. <ref>{{cite news |first=Gene |last=Blake |title=Famed warden Duffy of San Quentin dead at 84 |work=Los Angeles Times |date=1982-10-14}}</ref> ജോലിയിൽ നിന്ന് വിരമിച്ച ശേഷം അദ്ദേഹം മരണശിക്ഷയ്ക്ക് എതിരാവുകയും ''എൺപത്തെട്ട് ആണുങ്ങളും രണ്ട് പെണ്ണുങ്ങളും'' എന്ന പേരിൽ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കുന്നതിനെ അനുകൂലിച്ച് ഒരു ഓർമക്കുറിപ്പ് പുറത്തിറക്കുകയും ചെയ്തു. പല തൂക്കിക്കൊലകളും കുഴപ്പത്തിൽ അവസാനിക്കുന്നതും അതുമൂലം അദ്ദേഹത്തിനു മുന്നേ വാർഡനായിരുന്ന ജേംസ് ബി. ഹോളോഹാൻ എന്നയാൾ തൂക്കിക്കൊലയ്ക്ക് പകരം ഗ്യാസ് ചേമ്പർ ഉപയോഗിക്കാൻ കാലിഫോർണിയ നിയമസഭയോട് 1937-ൽ അപേക്ഷിച്ചതും മറ്റും ഈ പുസ്തകത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. <ref>{{cite book | first=Clinton | last=Duffy | year=1962 | title=Eighty-Eight Men and Two Women |publisher=Doubleday |location=Garden City, NY |oclc=1317754}}</ref><ref>{{cite news |first=Peter |last=Fimrite |title=Inside death row. At San Quentin, 647 condemned killers wait to die in the most populous execution antechamber in the United States. |url=http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=/c/a/2005/11/20/INGFUFHCFL56.DTL |work=San Francisco Chronicle |date=2005-11-20 |accessdate=2009-01-12 |archive-date=2012-03-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120321163204/http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=%2Fc%2Fa%2F2005%2F11%2F20%2FINGFUFHCFL56.DTL |url-status=dead }}</ref> പലതരം വധശിക്ഷാ രീതികളും മാറി മിക്ക സ്റ്റേറ്റുകളിലും ഫെഡറൽ സർക്കാരിലും വിഷം കുത്തിവയ്പ്പായിട്ടുണ്ട്. തൂക്കിക്കൊല ശിക്ഷ വിധിക്കപ്പെട്ടയാളിന് തിരഞ്ഞെടുക്കാവുന്ന ഒരു രീതിയായി നിലനിർത്തിയിരുന്ന മിക്ക സംസ്ഥാനങ്ങളും ഈ രീതി ഒഴിവാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ട കൊലപാതകിയായ വിക്ടർ ഫ്യൂഗർ എന്നയാളാണ് അയോവ സംസ്ഥാനത്തു വച്ച് 1963 മാർച്ച് 15-ന് അവസാനമായി തൂക്കിലേറ്റപ്പെട്ടയാൾ. 1965-ൽ മരണശിക്ഷ ഒഴിവാക്കി പകരം പരോളില്ലാത്ത ജീവപര്യന്തം തടവ് നിലവിൽ വന്നതിന് മുൻപ് തൂക്കുശിക്ഷയായിരുന്നു അയോവയിൽ മുഖ്യ വധശിക്ഷാ രീതി. [[ബാർട്ടൻ കേ കിർഹാം]] എന്നയാളാണ് യൂട്ടാ സംസ്ഥാനത്ത് അവസാനമായി തൂക്കിലേറ്റപ്പെട്ടയാൾ. അയാൾ വെടിവച്ച് കൊല്ലുന്നതിനു പകരം തൂക്കിക്കൊല തിരഞ്ഞെടുക്കുകയായിരുന്നു. പിന്നീട് 1980-ൽ യൂട്ടായിൽ വിഷം കുത്തിവച്ച് കൊല്ലുന്ന രീതി നടപ്പിൽ വന്നു. ഡെലാവേർ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ നിയമം 1986-ൽ മാറ്റി തൂക്കുശിക്ഷയ്ക്ക് പകരം വിഷം കുത്തിവയ്പ്പ് നിലവിൽ വന്നു. അതിനു മുന്നേ ശിക്ഷാവിധി വന്നിരുന്ന ആൾക്കാർക്ക് തൂക്കുമരണം തിരഞ്ഞെടുക്കാൻ സാധിക്കുമായിരുന്നു. 1996-ൽ ബില്ലി ബെയ്ലി എന്നയാളെ തൂക്കിക്കൊന്നതാണ് അമേരിക്കൻ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും അടുത്ത കാലത്തു നടന്ന തൂക്കിക്കൊല. വാഷിംഗ്ടൺ, ന്യ ഹാംപ്ഷൈർ എന്നീ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ തൂക്കിക്കൊല ഇപ്പോഴും ഒരു തിരഞ്ഞെടുക്കാവുന്ന രീതിയായി നിലനില്ക്കുന്നുണ്ട്. <ref>{{cite web | url=http://www.gencourt.state.nh.us/rsa/html/lxii/630/630-5.htm | title=Section 630.5, Procedures in Capital Murder | accessdate = 2006-04-27 }}</ref> == കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക് == * [[Autoerotic asphyxiation]] * [[Capital punishment]] * [[Death erection]] * [[Dule Tree]] * [[Executioner]] * [[Gallows]] * [[Hangman (game)]] * [[Hand of Glory]] * [[Hanging Judge]] * [[Hangman's knot]] * [[Jack Ketch]] * [[List of people who died by hanging]] * [[List of suicides]] * [[Lynching]] * [[Official Table of Drops]] == അവലംബം == {{reflist|colwidth=30em}} == പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ == {{Commons category|Hanging}} * [http://www.emedicine.com/emerg/topic227.htm Hanging injuries and strangulation] * [http://www.geradts.com/anil/ij/vol_002_no_002/papers/paper005.html A Case Of Strangulation Fabricated As Hanging] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070713073312/http://www.geradts.com/anil/ij/vol_002_no_002/papers/paper005.html |date=2007-07-13 }} * [http://www.geradts.com/anil/ij/vol_007_no_001/papers/paper005.html Obliquity vs. Discontinuity of ligature mark in diagnosis of hanging – a comparative study] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070713073439/http://www.geradts.com/anil/ij/vol_007_no_001/papers/paper005.html |date=2007-07-13 }} [[വർഗ്ഗം:വധശിക്ഷ]] [[വർഗ്ഗം:ആത്മഹത്യ]] [[simple:Death penalty#Forms of execution]] hed6asfjvxy6kqm2kip3ezk3gy1r31g 0 199209 4682145 4013992 2026-11-01T22:47:28Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 4682145 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Tippani Dance}} {{Needs Image}} [[ഗുജറാത്ത്|ഗുജറാത്തിലെ]] ഒരു നാടോടിനൃത്തമാണ് '''ടിപ്പണി നൃത്തം'''. സ്ത്രീകളാണ് ഇതവതരിപ്പിക്കാറുള്ളത്. കെട്ടിടനിർമ്മാണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ജോലികൾ ഇതിവൃത്തമാക്കിക്കൊണ്ടുള്ള ഈ നൃത്തം അധ്വാനശക്തിയുടെ വിളംബരമായി കരുതപ്പെടുന്നു. ഇതിൽ ഒരു കോമാളിവേഷധാരിയായ സ്ത്രീയും സഹനർത്തകിമാരുമാണ് ഉണ്ടാവുക. ഓരോരുത്തരുടെയും കൈകളിൽ ടിപ്പണി എന്ന നാടൻ സംഗീതോപകരണം ഉണ്ടായിരിക്കും. അറ്റത്തു മണികൾ ഞാത്തിയിട്ടിട്ടുള്ള പ്രത്യേകതരം കോലുകളാണ് ടിപ്പണി. ഇത് പല രൂപത്തിൽ ചലിപ്പിച്ച് താളാത്മകമായി ശബ്ദം പുറപ്പെടുവിക്കാൻ കഴിയും.<ref>{{Cite web |url=http://www.india9.com/i9show/Tippani-Dance-27970.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160307221111/http://www.india9.com/i9show/tippani-dance-27970.htm |archive-date=2016-03-07 |url-status=dead}}</ref> ==അവലംബം== <references/> ==പുറം കണ്ണികൾ== {{ഫലകം:Dance in India}} {{Sarvavijnanakosam|ടിപ്പണി നൃത്തം}} [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ നൃത്തങ്ങൾ]] 1uy6nggjoyrj9nqr2ce15lbup672zw0 0 199810 4682144 4562556 2026-11-01T22:43:51Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 4682144 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Ticino}} {{Infobox settlement | name = Repubblica e Cantone Ticino | settlement_type = [[Cantons of Switzerland|Canton]] | image_shield = Wappen Tessin matt.svg | shield_size = 80x80px | shield_link = | image_map = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=6|type=shape|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=46.7|frame-long=8.25|frame-width=275|frame-height=175}} | map_alt = Map of Switzerland, location of Ticino highlighted | map_caption = Location in Switzerland {{hidden |ta1 = left| border = 1px solid grey | header = Map of Ticino | content = <br/>[[File:Karte Kanton Tessin 2010.png|250px]] }} | coordinates = {{coord|46|19|N|8|49|E|region:CH-TI|display=inline,title}} | subdivision_type = Country | subdivision_name = [[Switzerland]] | seat_type = Capital | seat = [[Bellinzona]] | seat1_type = Largest City | seat1 = [[Lugano]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Municipalities of the canton of Ticino|115 municipalities]] | p2 = [[Districts of Switzerland#Ticino|8 districts]] | leader_title = [[List of cantonal executives of Switzerland|Executive]] | leader_name = [[Council of State of Ticino|Council of State]] (5) | leader_title1 = [[List of cantonal legislatures of Switzerland|Legislative]] | leader_name1 = [[Grand Council of Ticino|Grand Council]] (90) | area_footnotes = {{Swiss area data||QUELLE-KT}} | area_total_km2 = {{Swiss area|TI|km=yes }} | population_footnotes = {{Swiss populations ref|CH-TI }} | population_total = {{Swiss populations NC|CH-TI|CH-TI}} | population_as_of = {{Swiss populations data CH-TI|YM}} | population_density_km2 = auto | iso_code = CH-TI | blank_name_sec1 = [[List of cantons of Switzerland by elevation|Highest point]] | blank_info_sec1 = {{convert|3402|m|ft|0|abbr=on}}: [[Adula (Rheinwaldhorn)]] | blank1_name_sec1 = [[List of cantons of Switzerland by elevation|Lowest point]] | blank1_info_sec1 = {{convert|195|m|ft|0|abbr=on}}: [[Lake Maggiore]] | blank_name_sec2 = [[History of Switzerland#Order of accession of the cantons|Joined]] | blank_info_sec2 = 1803 | blank1_name_sec2 = Languages | blank1_info_sec2 = [[Italian language|Italian]] | website = {{URL|http://www.TI.ch}} }} ദക്ഷിണ സ്വിറ്റ്സർലൻഡിലെ ഒരു പ്രവിശ്യ. ഫ്രഞ്ചിലും ജർമനിയിലും ടെസിൻ (Tessin) എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഈ പ്രദേശം അത്യന്തം പർവതനിബിഡവും മനോഹരവുമാണ്. പ്രശാന്തമായ കാലാവസ്ഥയും തെളിഞ്ഞ സൂര്യപ്രകാശവും ടിച്ചീനോയെ സ്വിറ്റ്സർലൻഡിലെ ഒരു പ്രമുഖ ശൈത്യകാല സുഖവാസ കേന്ദ്രമാക്കി വികസിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. ആൽപ്സിന്റെ തെ. സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ടിച്ചീനോ പ്രവിശ്യയെ ടിച്ചീനോ നദിയും പോഷകനദികളും ജലസിക്തമാക്കുന്നു. പ്രവിശ്യാവിസ്തീർണം: 2812 ച. കി. മീ. തലസ്ഥാനം: ബെലിൻസോണ (Bellinzona). ധാതുവിഭവങ്ങളുടെ കാര്യത്തിൽ ടിച്ചീനോ തീരെ അപര്യാപ്തമാണെങ്കിലും വൻതോതിലുള്ള ജലവൈദ്യുതോർജ പദ്ധതികൾ ഇവിടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. ടിച്ചീനോ നദിയിലാണ് ഇവയിലധികവും കേന്ദ്രീകരിച്ചിട്ടുള്ളത്. [[ലുഗാനോ (തടാകം)|ലുഗാനോ]] (Lugano), [[മാഗിയോറി]] (Maggiore) എന്നീ തടാകങ്ങൾ ഈ പ്രവിശ്യയിലാണ്. കാർഷികവിളകളിൽ ഭക്ഷ്യധാന്യങ്ങൾ, [[പുകയില]], പഴങ്ങൾ, [[ചെസ്റ്റ്നട്ട്]], [[മുന്തിരി]] എന്നിവയ്ക്കാണ് പ്രാമുഖ്യം. [[ഇറ്റലി|ഇറ്റലിയുടെ]] അധീനതയിലായിരുന്ന ഈ പ്രദേശം 1512-ൽ [[സ്വിറ്റ്സർലാന്റ്|സ്വിസ്]] ഭരണത്തിൻകീഴിലായി. തുടർന്ന് 1803-ൽ ടിച്ചീനോ കോൺഫെഡറേഷനിൽ അംഗമായി. ബി. സി. 218-ലെ [[രണ്ടാം പ്യൂണിക് യുദ്ധം|രണ്ടാം പ്യൂണിക് യുദ്ധത്തിൽ]] റോമൻ ജനറലായിരുന്ന [[പൂബ്ലിയസ് കോർണീലിയസ് സീപിയോ]] (Publius Comelius)യെ തോൽപിച്ച് കാർതേജിയൻ ജനറലായിരുന്ന [[ഹാനിബാൾ]] (Hannibal) വിജയം നേടിയത് ഇവിടെ വച്ചായിരുന്നു. ==അവലംബം== <references/> ==അധിക വായനക്ക്== ==പുറം കണ്ണികൾ== {{Commons category|Canton of Ticino}} * [https://web.archive.org/web/20120123032538/http://www.ti.ch/ Cantone Ticino] {{In lang|it}} official site * [http://www.ticino.ch Ticino Tourism], official website of tourism office * [http://www.ti360.org Ticino 360°] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210226115712/http://ti360.org/ |date=2021-02-26 }} Fullscreen panoramic images * [http://www.jbmonaco.com/outings/140.html Photos of San Francisco photographer JB Monaco's 1908 pilgrimage to Ticino] {{Sarvavijnanakosam|}} [[വർഗ്ഗം:സ്വിറ്റ്സർലൻഡിലെ പ്രവിശ്യകൾ]] oh3wfyjpatykffbpebbldgxqf6uxgze 0 200956 4682147 4614846 2026-11-01T22:59:43Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 4682147 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Tirana }} {{Infobox settlement |name = '''ടിറാന''' |official_name = |native_name = Tiranë <!-- for cities whose native name is not in English --> |settlement_type = [[Cities in Albania|City]]<!--For Town or Village (Leave blank for the default City)--> |nickname = |motto = |image_skyline = Tirana by Night.jpg |imagesize = 300px |image_caption = Skyline of Tirana by night overlooking [[Rinia Park]] |image_flag = Flag of Tirana.svg |flag_size = 140px |flag_link = Flag of Tirana |image_seal = |seal_size = |image_shield = Stema e Bashkisë Tiranë.svg |shield_size = 80px |shield_link = Shield of Tirana |city_logo |citylogo_size = |image_map = |mapsize = |map_caption = |image_map1 = |mapsize1 = |map_caption1 = |image_dot_map = |dot_mapsize = |dot_map_caption = |dot_x = |dot_y = |pushpin_map = Albania<!-- the name of a location map as per http://en.wikipedia.org/wiki/Template:Location_map --> |pushpin_label_position = <!-- the position of the pushpin label: left, right, top, bottom, none --> |pushpin_map_caption = Location of Tirana in Tirana County |pushpin_mapsize = |coordinates_region = AL |subdivision_type = Country |subdivision_name = {{ALB}} |subdivision_type1 = [[Counties of Albania|County]] |subdivision_name1 = [[Tirana County]] |subdivision_type2 = [[Districts of Albania|District]] |subdivision_name2 = [[Tirana District]] |subdivision_type3 = |subdivision_name3 = |subdivision_type4 = |subdivision_name4 = |seat_type = |seat = |parts_type = |parts_style = |parts = |p1, p2, etc. = |government_footnotes = |government_type = |leader_title1 = [[List of mayors of Tirana|Mayor]] |leader_name1 = [[Lulzim Basha]] ([[Democratic Party of Albania|PD]])<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/ |title=www.tirana.gov.al |access-date=2012-07-21 |archive-date=2010-07-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100708034503/http://www.tirana.gov.al/?cid=1,10 |url-status=dead }}</ref> |leader_title2 = Government |leader_name2 = [[City Council of Tirana|City Council]] |leader_title3 = |leader_name3 = |leader_title4 = |leader_name4 = |parts_type = Subdivisions |parts = 11 [[Administrative divisions of Tirana|Municipal Units]] |established_title = Founded |established_date = 1614 |established_title2 = <!-- Incorporated (town) --> |established_date2 = |established_title3 = <!-- Incorporated (city) --> |established_date3 = |founder = |named_for = |unit_pref = Metric |area_footnotes = |area_magnitude = |area_total_km2 = 41.8<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox settlement for details on automatic unit conversion--> |area_water_km2 = |area_total_sq_mi = |area_land_sq_mi = |area_water_sq_mi = |area_water_percent = |area_urban_km2 = |area_urban_sq_mi = |area_metro_km2 = 1652 |area_metro_sq_mi = |elevation_footnotes = |elevation_m = 110 |elevation_max_m = |elevation_min_m = |population_as_of = 2011 |population_footnotes = <ref name="Albanian 2011 census">{{cite web |url=http://census.al/Resources/Data/Census2011/Instat_print%20.pdf |title=Population and Housing Census in Albania |year=2011 |publisher=Institute of Statistics of Albania |access-date=2012-07-21 |archive-date=2012-01-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120112022139/http://census.al/Resources/Data/Census2011/Instat_print%20.pdf |url-status=dead }}</ref> |population_total = 421,286 |population_density_km2 = 10553 |population_density_sq_mi = |population_metro = 763,634 |population_density_metro_km2 = 462 |population_density_metro_sq_mi = |population_urban = |population_density_urban_km2 = |population_density_urban_sq_mi = |population_blank1_title = |population_blank1 = |population_density_blank1_km2 = |population_density_blank1_sq_mi = |timezone = [[Central European Time|CET]] |utc_offset = +1 |timezone_DST = [[CEST]] |utc_offset_DST = +2 |latd=41 |latm=19 |lats=48 |latNS=N |longd=19 |longm=49 |longs=12 |longEW=E |postal_code_type = [[Postal codes in Albania|Postal code]]<!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> |postal_code = 1001–1028<ref>{{In lang|Sq}} [http://www.postashqiptare.al/kreu.php?fq=mesi&gj=al&kid=54 Kodi postar] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120220080737/http://www.postashqiptare.al/kreu.php?fq=mesi&gj=al&kid=54 |date=2012-02-20 }} Posta Shqiptare. www.postashqiptare.al. Retrieved on 13 November 2008</ref> |area_code = +355 4 |blank_name = |blank_info = |blank1_name = |blank1_info = |website = {{URL|http://www.tirana.gov.al/}} |footnotes = }} [[അൽബേനിയ|അൽബേനിയയുടെ]] തലസ്ഥാനനഗരവും, നഗരമുൾക്കൊള്ളുന്ന ജില്ലയും. [[അൽബേനിയ|അൽബേനിയയിലെ]] ഏറ്റവും വലിയ നഗരവും ഇതുതന്നെ. [[അഡ്രിയാറ്റിക് കടൽ|അഡ്രിയാറ്റിക് കടലിൽനി]]ന്ന് 32 കി.മീ. മാറി ഫലഭൂയിഷ്ഠമായ ഇസം (Ishm) നദീസമതലത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. അൽബേനിയയുടെ ഏതാണ്ട് മധ്യഭാഗത്തായി വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്ന ഈ നഗരം രാജ്യത്തെ പ്രധാന രാഷ്ട്രീയ - സാമ്പത്തിക - സാംസ്കാരിക കേന്ദ്രം കൂടിയാണ്. ജില്ലയുടെ വിസ്തീർണ്ണം: 1,238 ച.കി.മീ.; ജനസംഖ്യ: 374,483 ('90); നഗരജനസംഖ്യ: 251,000 ('91). അൽബേനിയയിലെ ഒരു പ്രധാന ഉത്പാദക കേന്ദ്രമാണ് ടിറാന. സംസ്കരിച്ച ഭക്ഷണസാധനങ്ങൾ, തുണിത്തരങ്ങൾ, സിഗരറ്റ്, കാർഷികോപകരണങ്ങൾ തുടങ്ങിയവയാണ് പ്രധാന ഉത്പന്നങ്ങൾ. രാജ്യത്തെ ഒരു പ്രധാന ഗതാഗതകേന്ദ്രം കൂടിയായ ടിറാനയിൽ ഒരു വിമാനത്താവളവും (റിനാസ്) പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. ടിറാന നഗരത്തെ അൽബേനിയൻ തീരപ്രദേശവും മറ്റു പ്രധാന പട്ടണങ്ങളുമായി റെയിൽപ്പാതകൾ മുഖേന ബന്ധിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. ഒരു സർവകലാശാല, ശാസ്ത്ര ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്, ദേശീയ തിയേറ്റർ എന്നിവയ്ക്ക് പുറമേ നിരവധി മ്യൂസിയങ്ങളും ഇവിടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. ജനസംഖ്യയുടെ 75 ശ.മാ.-ത്തോളം മുസ്ലീങ്ങളാണ്. രണ്ടാം ലോകയുദ്ധാനന്തരം ദ്രുതഗതിയിൽ ഉണ്ടായ വ്യാവസായികവത്ക്കരണം ടിറാനയെ ഒരു ആധുനിക വ്യാവസായിക ഭരണസിരാകേന്ദ്രമായി വികസിപ്പിച്ചു. ഓട്ടോമൻ കാലഘട്ടം മുതൽക്കുള്ള ചില കെട്ടിടങ്ങൾ ഇവിടെ ഇപ്പോഴുമുണ്ട്. [[അൽബേനിയ|അൽബേനിയൻ]] ഭരണതലസ്ഥാനമെന്നുള്ള പദവിയും യുദ്ധാനന്തരമുള്ള ടിറാനയുടെ അതിദ്രുതവികാസത്തിന് കാരണമായിട്ടുണ്ട്. ==ചരിത്രം== 15 ആം ശതകത്തിലെ ചില രേഖകളിലാണ് ഈ പ്രദേശത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ആദ്യപരാമർശങ്ങൾ കാണുന്നത്. ഈ കാലഘട്ടം മുതൽ 1912 വരെ ടിറാന പ്രദേശം ഓട്ടോമൻ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നു. 1920-ൽ ടിറാന സ്വതന്ത്ര അൽബേനിയയുടെ തലസ്ഥാനമായി. ആയിരത്തിതൊള്ളായിരത്തി മുപ്പതുകളിൽ ഇവിടം ഭരിച്ച സോഗ് രാജാവ് നഗരത്തെ പുനർനിർമ്മിക്കുവാൻ തീരുമാനിച്ചു. ഇറ്റാലിയൻ വാസ്തുശില്പികളാണ് നഗരത്തിന്റെ പുനർനിർമ്മാണ ചുമതല ഏറ്റെടുത്തത്. നഗരത്തിന്റെ ചില പുരാതന ഭാഗങ്ങളും പഴയ മുസ്ലീം പള്ളികളും നിലനിർത്തിക്കൊണ്ട് ഇവർ നഗരത്തെ ആധുനികവത്ക്കരിച്ചു. രണ്ടാം ലോക യുദ്ധകാലത്ത് ആദ്യം ഇറ്റാലിയൻ സേനയും തുടർന്ന് [[ജർമൻ]] സേനയും ടിറാന കീഴടക്കി. 1944 നവ.-ൽ [[അൽബേനിയ|അൽബേനിയൻ]] സൈന്യം ടിറാനയെ സ്വതന്ത്രമാക്കി. 1946 ജനു-ൽ [[അൽബേനിയ|അൽബേനിയൻ]] സോഷ്യലിസ്റ്റ് ഭരണം പ്രാബല്യത്തിൽവന്നു. ==അവലംബം== <references/> ==അധിക വായനക്ക്==*[http://rudar.ruc.dk/bitstream/1800/2321/1/Post-socialist%2520city%2520development%2520in%2520Tirana.pdf Abitz, Julie. ''Post-Socialist Development in Tirana.'' Roskilde: Roskilde Universitetscenter, 2006.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120425150635/http://rudar.ruc.dk/bitstream/1800/2321/1/Post-socialist%20city%20development%20in%20Tirana.pdf |date=2012-04-25 }} *Agorastakis, Michalis and Giorgos Sidiropoulos. 2007. Population change due to geographic mobility in Albania, 1989–2001, and the repercussions of internal migration for the enlargement of Tirana. ''Population, Space and Place'' 13, no. 6, pp.&nbsp;471–481 *Aliaj, Besnik; Keida Lulo and Genc Myftiu. ''Tirana: the Challenge of Urban Development'', Tirana: Cetis, 2003 ISBN 99927-880-0-3 *[http://tiranaworkshop10.pbworks.com/f/besnik%2Baliaj%2Bhistory%2Bhousing%2Balbania%202.pdf Aliaj, Besnik. ''A Short History of Housing and Urban Development Models during 1945-1990'', Tirana 2003.] *[http://alain-bertaud.com/AB_Files/AB_Albania%20Urban%20informal%20Sector%20paper.pdf Bertaud, Alain. ''Urban Development in Albania: the Success Story of the Informal Sector'', 2006.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111011181142/http://alain-bertaud.com/AB_Files/AB_Albania%20Urban%20informal%20Sector%20paper.pdf |date=2011-10-11 }} *[https://web.archive.org/web/20110815203802/http://etd.lib.metu.edu.tr/upload/12612184/index.pdf Bleta, Indrit. ''Influences of Political Regime Shifts on the Urban Scene of a Capital City, Case Study: Tirana.'' Turkey, 2010.] *Capolino, Patrizia. 2011. Tirana: A Capital City Transformed by the Italians. ''Planning Perspectives'' 26, no. 4, pp.&nbsp;591–615 *[http://ageconsearch.umn.edu/bitstream/12806/1/ltcwp31.pdf Felstehausen, Herman. ''Urban Growth and Land Use Changes in Tirana, Albania: With Cases Describing Urban Land Claims.'' University of Wisconsin-Madison, 1999] *Galeteanu, Emira. ''Tirana: the Spectacle of the Urban Theatre''. MA Dissertation. Carleton University: Ottawa, 2006. *[http://eprints.qut.edu.au/45654/1/2011010941_Guaralda_ePrints.pdf Guaralda, Mirko (2009). Urban Identity and Colour : the Case of Tirana, Albania. ''Spectrum e-news'', 2009(Dec), pp. 13-14.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191029005932/http://eprints.qut.edu.au/45654/1/2011010941_Guaralda_ePrints.pdf |date=2019-10-29 }} *Jasa, Skënder. ''Tirana në shekuj: Terona, Theranda, Tirkan, Tirannea, Tirana: monografi, disa artikuj e materiale arkivore kushtuar historisë së Tiranës'', Tirana 1997. *[http://library.panteion.gr:8080/dspace/bitstream/123456789/444/1/KERA.pdf Kera, Gentiana. ''Aspects of the Urban Development of Tirana: 1820-1939'', Seventh International Conference of Urban History. Athens, 2004.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120325151138/http://library.panteion.gr:8080/dspace/bitstream/123456789/444/1/KERA.pdf |date=2012-03-25 }} *Nase, Ilir and Mehmet Ocakci. 2010. Urban Pattern Dichotomy in Tirana: Socio-spatial Impact of Liberalism. ''European Planning Studies'' 18, no. 11, pp.&nbsp;1837–1861 *[http://www.tema.unina.it/index.php/tema/article/download/248/515 Pojani, Dorina (2011). Mobility, Equity and Sustainability Today in Tirana, ''TeMA'' 4, no. 2, pp.99-109] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191210071503/http://www.tema.unina.it/index.php/tema/article/download/248/515 |date=2019-12-10 }} *Pojani, Dorina. (2010). Tirana. ''Cities'' 27, no.6, pp.&nbsp;483–495 *Pojani, Dorina. 2011. From Carfree to Carfull: the Environmental and Health Impacts of Increasing Private Motorisation in Albania. ''Journal of Environmental Planning and Management'' 54, no. 3, pp.&nbsp;319–335 *Pojani, Dorina. 2011. Urban and Suburban Retail Development in Albania's Capital After Socialism. ''Land Use Policy'' 28, no. 4, pp.&nbsp;836–845 ==പുറം കണ്ണികൾ== {{commons|Category:Tirana}} *[http://www.tirana.gov.al/?cid=2 Municipality of Tirana] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090407054031/http://www.tirana.gov.al/?cid=2 |date=2009-04-07 }} {{In lang|en}} * [[wikivoyage:Tirana|Tirana]] on Wikivoyage * [http://www.tirana.inyourpocket.com Tirana on In Your Pocket City Guide] * [http://www.metrolic.com/travel-guides-tirana-151831/ Tirana Travel Guide by Metrolic] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130722052708/http://www.metrolic.com/travel-guides-tirana-151831/ |date=2013-07-22 }} * [http://www.matinic.us/albania/furgon.php Minibus Departure Times from and to Tirana] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130521014848/http://www.matinic.us/albania/furgon.php |date=2013-05-21 }} * [http://www.tirana.gov.al/common/images/Harta_3.pdf Official Map of Tirana] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080216081403/http://www.tirana.gov.al/common/images/Harta_3.pdf |date=2008-02-16 }} PDF * [http://www.blue-albania.com/GeneralInfo1-TIRANA.htm Tirana Heritage Guide] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120719181534/http://www.blue-albania.com/GeneralInfo1-TIRANA.htm |date=2012-07-19 }} (best viewed with all browers but Internet Explorer) * [http://www.lonelyplanet.com/albania/tirana Tirana on Lonely Planet] * [http://www.zonu.com/Europe/Albania/Tirana/Historical_en.html Historical Maps of Tirana] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150926155142/http://www.zonu.com/Europe/Albania/Tirana/Historical_en.html |date=2015-09-26 }} * [http://www.ruavista.com/jone5.htm Photos of Tirana in early 90s] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120418082327/http://www.ruavista.com/jone5.htm |date=2012-04-18 }} * [http://www.peshkupauje.com/2011/02/fotoalbum/ne-prag-te-renies Photos of Tirana in late 80s] * [http://www.flickr.com/photos/grosha1/sets/72157612927885921/with/2507579679/ Photos of Tirana in the 20s] * [http://www.oraret.com/kategorite/1-transport/ transport timetables from Tirana] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120720014226/http://www.oraret.com/kategorite/1-transport/ |date=2012-07-20 }} * [http://advisortravelguide.com/tirana-travel-guide-albania/ Tirana travel guide] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191128093622/https://advisortravelguide.com/tirana-travel-guide-albania/ |date=2019-11-28 }} {{Sarvavijnanakosam|}} {{List of European capitals by region}} [[വർഗ്ഗം:യൂറോപ്പിലെ തലസ്ഥാനങ്ങൾ‎]] 8d9j2mdzj195w53zdgalx6quh7c56zm 0 209225 4682052 3518301 2026-11-01T12:25:30Z Manojk 9257 #MediaHunter 4682052 wikitext text/x-wiki {{PU|Dream world water park}} [[File:Dreamworld water park Athirappilly chalakudy 0687.JPG|thumb|]] [[തൃശൂർ ജില്ല|തൃശൂർ ജില്ലയിലെ]] [[ചാലക്കുടിപ്പുഴ|ചാലക്കുടിക്കു]] സമീപം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു ജലക്രീഡാവിനോദ കേന്ദ്രമാണ് '''ഡ്രീം വേൾഡ് വാട്ടർ പാർക്ക്'''. ചാലക്കുടി - [[ആതിരപ്പിള്ളി വെള്ളച്ചാട്ടം|ആതിരപ്പിള്ളി]] പാതയിൽ ചലക്കുടിയിൽ നിന്നും 8 കിലോമീറ്റർ ദൂരെയാണ് പാർക്കിന്റെ സ്ഥാനം. == ചിത്രശാല == <gallery mode="packed"> File:Dreamworld water park Athirappilly chalakudy 0686.JPG| File:Athirappilly 100 2778.JPG| File:Dream World Water Park, Chalakkudy - panoramio (1).jpg| File:Dream World Water Park, Chalakkudy - panoramio (2).jpg| </gallery> ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== * {{official|http://www.dreamworldwaterpark.com/}} {{തൃശ്ശൂർ ജില്ല}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ അമ്യൂസ്മെന്റ് പാർക്കുകൾ]] [[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ വിനോദസഞ്ചാരകേന്ദ്രങ്ങൾ]] emorv1muux9awmzcdcpdnayq8qum9ga 0 219708 4682236 4549880 2026-11-02T09:43:50Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 4682236 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Poverty in India}} {|class="wikitable" align=right style="width:40%;margin:20px" !colspan=3| ദാരിദ്ര്യത്തിന്റെ അനുപാതം (2010) |- !|ദാരിദ്ര്യത്തിന്റെ കണക്ക് !|[[ലോക ബാങ്ക്]] |- || ദൈനികവരുമാനം 1.25 ഡോളറിൽ താഴെ || 32.7% (40 കോടി) |- || ദൈനികവരുമാനം 2 ഡോളറിൽ താഴെ || 68.7% (84.1 കോടി) |- || ദൈനികവരുമാനം 2.5 ഡോളറിൽ താഴെ || 81.1% (99.2 കോടി) |- || ദൈനികവരുമാനം 4 ഡോളറിൽ താഴെ || 93.7% (114.8 കോടി) |- || ദൈനികവരുമാനം 5 ഡോളറിൽ താഴെ || 96.3% (117.9 കോടി) |- |} [[File:Percent of population living on less than $1.25 per day.svg|thumb|300px|ലോകത്തിൽ 1.75അമേരിക്കൻ ഡോളർ ദൈനിക വരുമാനം കൊണ്ടു ജീവിക്കുന്നവരുള്ള രാജ്യങ്ങൾ 2009 ലെ യു.എൻ.ഹ്യൂമൻ ഡെവലപ്പ്മെന്റ് റിപ്പോർട്ട് അടിസ്ഥാനമാക്കി.]] [[File:Percentage population living on less than $2 per day.jpg|thumb|300px|ലോകത്തിൽ 2 അമേരിക്കൻ ഡോളർ ദൈനിക വരുമാനം കൊണ്ടു ജീവിക്കുന്നവരുള്ള രാജ്യങ്ങൾ 2009 ലെ യു.എൻ.ഹ്യൂമൻ ഡെവലപ്പ്മെന്റ് റിപ്പോർട്ട് അടിസ്ഥാനമാക്കി]] [[ദാരിദ്ര്യം|ദാരിദ്ര്യത്തിന്റെ]] കാര്യത്തിൽ ലോകരാഷ്ട്രങ്ങളുടെ ഇടയിൽ [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയ്ക്ക്]] മൂന്നാം സ്ഥാനമാണുള്ളത്. 2010 ൽ [[ലോകബാങ്ക്]] പുറത്തു വിട്ട കണക്കു പ്രകാരം, ഇന്ത്യയിലെ 32.7 ശതമാനം ആളുകൾ അന്താരാഷ്ട്ര ദാരിദ്ര്യ രേഖക്കു താഴെയാണ്. ഇവരുടെ ദൈനിക വരുമാനം ഏതാണ്ട് 1.25 [[യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ് ഡോളർ|അമേരിക്കൻ ഡോളറിനു]] തുല്യമായ തുകയിലും കുറവാണ്. അതേ സമയം 68.7% ആളുകൾ 2 അമേരിക്കൻ ഡോളറിൽ താഴെയുള്ള വരുമാനം കൊണ്ടാണ് ജീവിക്കുന്നത്.<ref name = "WB_Poverty">{{cite web|url=http://povertydata.worldbank.org/poverty/country/IND|title=[[ഇന്ത്യ]] - ന്യൂ ഗ്ലോബൽ പോവർട്ടി എസ്റ്റിമേറ്റ്|publisher=ലോക ബാങ്ക്}}</ref><ref name=rural>[http://www.ruralpovertyportal.org/country/home/tags/india ഇന്ത്യയിൽ 320 ദശലക്ഷം ദരിദ്രർ] റൂറൽ പോവർട്ടി പോർട്ടൽ </ref>. ഒരു ദിവസത്തേക്ക് നിശ്ചിത കലോറി ഭക്ഷണം വാങ്ങാനുള്ള ഒരാളുടെ സാമ്പത്തികശേഷിയെ ആണ് ദാരിദ്ര്യത്തിന്റെ അളവുകോൽ ആയി കണക്കാക്കുന്നത്. ഗ്രാമങ്ങളിൽ ഇത് 2100 കലോറി ആണ്, നഗരങ്ങളിൽ ഇതിന്റെ അളവ് 2400 കലോറി ആണ്<ref name=azad>[http://www.azadindia.org/social-issues/poverty-in-india.html ദാരിദ്ര്യത്തിന്റെ അളവുകോൽ] ആസാദ് ഇന്ത്യ </ref>. [[ഐക്യരാഷ്ട്രസഭ|ഐക്യരാഷ്ട്രസംഘടയുടെ]] 2010 ലെ കണക്കു പ്രകാരം, ഇന്ത്യയിൽ ഏതാണ്ട് 37.2% ആളുകൾ ദേശീയ ദാരിദ്ര്യ രേഖക്കു താഴെയാണ് ജീവിക്കുന്നത്.<ref name=jaym>[http://www.undp.org.in/whatwedo/poverty_reduction ജെയ് മണ്ഡൽ. പോവർട്ടി റിഡക്ഷൻ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120504001436/http://undp.org.in/whatwedo/poverty_reduction |date=2012-05-04 }} യുണൈറ്റഡ് നേഷൻസ് ഡെവലപ്പ്മെന്റ് പ്രോഗ്രാം</ref> 26 [[ആഫ്രിക്ക|ആഫ്രിക്കൻ]] രാജ്യങ്ങളിലുള്ളതിനേക്കാൾ ദരിദ്രർ ഇന്ത്യയിലെ 8 സംസ്ഥാനങ്ങളിലുണ്ട് എന്നാണ് ''ഓക്സ്ഫോർഡ് പോവർട്ടി ആന്റ് ഹ്യൂമൻ ഡെവലപ്പ്മെന്റ്'' എന്ന സംഘടനയുടെ പഠനങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കുന്നത്. ഇത് 41 കോടിയോളം വരും എന്നാണ് കണക്ക്.<ref>{{cite news | url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-07-12/india/28276383_1_measure-ophi-multidimensional-poverty-index | work=ദ ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ | title=8 ഇന്ത്യൻ സ്റ്റേറ്റ്സ് ഹാവ് മോർ പുവർ ദാൻ 26 പുവറസ്റ്റ് ആഫ്രിക്കൻ നേഷൻസ് | date=2010-07-12 | access-date=2012-12-10 | archive-date=2020-01-04 | archive-url=https://web.archive.org/web/20200104102554/https://timesofindia.indiatimes.com/india/8-Indian-states-have-more-poor-than-26-poorest-African-nations/articleshow/6158960.cms?referral=PM | url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news| url=http://www.bbc.co.uk/news/10609407 | work=ബിബിസി ന്യൂസ് | title='മോർ പുവർ' ഇൻ ഇന്ത്യ ദാൻ ആഫ്രിക്ക | date=2010-07-13}}</ref> ഇന്ത്യയിലും ചൈനയിലും ഉള്ള 32 കോടിയോളം വരുന്ന ജനങ്ങൾ അടുത്ത നാലു വർഷത്തിനുള്ളിൽ ദാരിദ്ര്യത്തിൽ നിന്നും മോചിതരാവും എന്നു കരുതപ്പെടുന്നു. 2015 ൽ ഇന്ത്യിൽ ദാരിദ്ര്യത്തിന്റെ തോത് 22 ശതമാനത്തോളം കുറയും എന്ന് ഔദ്യോഗിക കണക്കുകൾ പറയുന്നു. <ref name="indiatimes1">{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/articleshow/9152344.cms |title=ഇന്ത്യാസ് പോവർട്ടി വിൽ ഫോൾ ഫ്രം 51% ടു 22% - 2015: യു.എൻ.റിപ്പോർട്ട് - ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ |publisher=ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ.കോം |date=2011-07-08 |accessdate=2011-10-16}} </ref> ദാരിദ്ര്യത്തിന്റെ തോത് ഇത്ര കണ്ട് കുറയുന്നത് ദക്ഷിണേഷ്യൻ രാജ്യങ്ങളിൽ ഇന്ത്യയിൽ മാത്രമാണെന്നും ഈ റിപ്പോർട്ട് പറയുന്നു <ref name="indiatimes1"/>. [[യൂനിസെഫ്|യൂണിസെഫിന്റെ]] റിപ്പോർട്ട് പ്രകാരം, ലോകത്തിൽ പോഷകാഹാരക്കുറവുള്ള മൂന്നു കുട്ടികളിൽ ഒരാൾ ഇന്ത്യയിലുള്ളതാണ്. ഇന്ത്യയിൽ അഞ്ചു വയസ്സിൽ താഴെയുള്ള കുട്ടികളുടെ കണക്കെടുത്താൽ 42% പേരും നല്ല ഭക്ഷണം ലഭിക്കാത്തതിന്റെ പേരിൽ ഭാരക്കുറവ് ഉള്ളവരാണത്രെ. അഞ്ചു വയസ്സിൽ താഴെയുള്ള കുട്ടികളിൽ 58% പേരും പോഷകാഹാരക്കുറവുകൊണ്ട് വളർച്ച മുരടിച്ചവരാണെന്നും റിപ്പോർട്ട് തുടർന്നു പറയുന്നു. ഇന്ത്യയുടെ സ്ഥിതി ആഫ്രിക്കൻ രാഷ്ട്രങ്ങളേക്കാൾ മോശമാണെന്നാണ് ഈ വിഷയത്തിൽ പഠനം നടത്തിയ നാന്ദി-ഫൗണ്ടേഷൻ എന്ന സർക്കാരേതിര സംഘടനയുടെ അംഗമായ രോഹിണി മുഖർജി അഭിപ്രായപ്പെടുന്നത് <ref>{{cite web |url=http://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5j9SLwOtMSF1-32cS1MGtNRs9YPPA?docId=CNG.7cbdd5e68a3767b04a77f6d5083fdf35.101 |title=എ.എഫ്.പി: ഇന്ത്യാസ് മാൽന്യൂട്രീഷൻ 'എ നാഷണൽ ഷെയിം', സേയ്സ് പി.എം |publisher=[[ഗൂഗിൾ]] |date=2012-01-10 |accessdate=2012-08-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120113022501/http://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5j9SLwOtMSF1-32cS1MGtNRs9YPPA?docId=CNG.7cbdd5e68a3767b04a77f6d5083fdf35.101 |archivedate=2012-01-13 |url-status=live }}</ref>. <ref name=nandi>[http://www.naandi.org/ നാന്ദി ഫൗണ്ടേഷൻ] നാന്ദി ഫൗണ്ടേഷൻ ഔദ്യോഗിക വെബ് വിലാസം</ref> ==ദാരിദ്ര്യത്തിന്റെ കണക്ക്== ദാരിദ്ര്യത്തിന്റെ കണക്കുകളെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ഇന്ത്യയിൽ ഒരു ഐക്യരൂപമില്ല <ref>{{cite web |url=http://www.sacw.net/article1351.html |title=ഇന്ത്യ പോവർട്ടി എസ്റ്റിമേറ്റ്സ് ,ഫുഡ് എൻടൈറ്റിൽമെന്റ്സ് |publisher=സൗത്ത് ഏഷ്യ സിറ്റിസൺ വെബ് |date=2010-02-25 |accessdate=2011-10-16 |archive-date=2011-09-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110927065938/http://www.sacw.net/article1351.html |url-status=dead }}</ref> <ref>{{cite web|author=സുരാജ്ഞിത റേ |url=http://www.mainstreamweekly.net/article2438.html |title=റീ തിങ്കിംഗ് പോവർട്ടി: ദ ഡിസ്പ്യൂട്ടഡ് ഡിവൈഡിംഗ് ലൈൻ |publisher=മെയിൻസ്ട്രീം വീക്ക്ലി |date= |accessdate=2011-10-16}}</ref>. പ്ലാനിംഗ് കമ്മീഷൻ അംഗീകരിച്ച സുരേഷ് ടെണ്ടുൽക്കർ കമ്മിറ്റി റിപ്പോർട്ട് <ref name=suresht>[http://planningcommission.nic.in/reports/genrep/rep_pov.pdf സുരേഷ് ടെണ്ടുൽക്കർ റിപ്പോർട്ട്] പ്ലാനിംഗ് കമ്മീഷൻ ഓഫ് ഇന്ത്യ </ref> പ്രകാരം, ഇന്ത്യയിൽ 37% ത്തോളം ആളുകൾ ദാരിദ്ര്യരേഖക്കു താഴെ ജീവിക്കുന്നവരാണ് <ref>{{cite web |url=http://ibnlive.in.com/news/its-official-37-live-below-poverty-line/113522-3.html |title=ഇറ്റസ് ഒഫീഷ്യൽ 37 % ലീവ് ബിലോ പോവർട്ടി ലൈൻ |publisher=ഐബിഎൻലൈവ്.കോം |date= |accessdate=2011-10-16 |archive-date=2011-09-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110903221009/http://ibnlive.in.com/news/its-official-37-live-below-poverty-line/113522-3.html |url-status=dead }}</ref>. 1993-94 ലെയും 2004–05 ലെയും ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിവരങ്ങൾ ക്രോഡീകരിച്ച അർജുൻ സെൻ ഗുപ്തയുടെ റിപ്പോർട്ട് പറയുന്നത് ഏതാണ്ട് 77 ശതമാനത്തോളം ആളുകളുടെ ദൈനീക വരുമാനം INR 20 ലും താഴെയാണ് എന്നാണ്(0.50 അമേരിക്കൻ ഡോളർ) <ref name="Goverment of India">{{cite web|url=http://nceuis.nic.in/Condition_of_workers_sep_2007.pdf|title=റിപ്പോർട്ട് ഓൺ കണ്ടീഷൻ ഓഫ് വർക്ക് ആന്റ് പ്രൊമോഷൻ ഓഫ് ലിവ്ലിഹുഡ് ഇൻ ദ അൺഓർഗനൈസ്ഡ് സെക്ടർ.|access-date=2012-12-11|archive-date=2016-03-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20160330080654/http://nceuis.nic.in/condition_of_workers_sep_2007.pdf|url-status=dead}}</ref>. 650 ദശലക്ഷം ജനങ്ങൾ (ജനസംഖ്യയുടെ 53.7%) ദാരിദ്ര്യത്തിലാണ് ജീവിക്കുന്നത് എന്നാണ് ഓക്സ് ഫോർഡ് പോവർട്ടി ആന്റ് ഹ്യൂമൻ ഡെവലപ്പ്മെന്റ് ഇനിഷ്യേറ്റീവ് എന്ന സംഘടനയുടെ പഠനങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കുന്നത്. കൂടാതെ, 340 ദശലക്ഷം ജനങ്ങൾ (ജനസംഖ്യയുടം 28.6%) കടുത്ത ദാരിദ്ര്യത്തിലാണെന്നും, 198 ദശലക്ഷം ജനങ്ങൾ (ജനസംഖ്യയുടെ 16.4%) ദാരിദ്ര്യത്തെ ഏതു നിമിഷംപോലും അഭിമുഖീകരിക്കത്തക്ക ജീവിതസാഹചര്യത്തിലാണ് ഉള്ളതെന്നും റിപ്പോർട്ട് തുടർന്നു പറയുന്നു <ref>{{cite web| url=http://www.ophi.org.uk/wp-content/uploads/India.pdf?cda6c1| work=ഓക്സ് ഫോർഡ് പോവർട്ടി ആന്റ് ഹ്യൂമൻ ഡെവലപ്പ്മെന്റ് ഇനിഷ്യേറ്റീവ്| title=കൺട്രി ബ്രീഫിംഗ്: ഇന്ത്യ, മൾട്ടി ഡയമെൻഷണൽ പോവർട്ടി ഇൻഡെക്സ് (എം.പി.ഐ) അറ്റ് എ ഗ്ലാൻസ്| access-date=2012-12-11| archive-date=2023-09-04| archive-url=https://web.archive.org/web/20230904080006/https://www.ophi.org.uk/wp-content/uploads/India.pdf?cda6c1| url-status=dead}}</ref>. ദാരിദ്ര്യമനുഭവിക്കുന്ന ഏതാണ്ട് 421 ദശലക്ഷത്തോളം ആളുകൾ ഇന്ത്യയിലെ എട്ടു സംസ്ഥാനങ്ങളിലായാണ് കേന്ദ്രീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്. [[ബീഹാർ]], [[ഛത്തീസ്‌ഗഢ്]], [[ഝാർഖണ്ഡ്]], [[മദ്ധ്യപ്രദേശ്]], [[ഒറീസ്സ]], [[രാജസ്ഥാൻ]], [[ഉത്തർപ്രദേശ്]], [[വെസ്റ്റ് ബംഗാൾ]] എന്നിവയാണ് ഈ സംസ്ഥാനങ്ങൾ. 26 ആഫ്രിക്കൻ രാജ്യങ്ങളിലായി ജീവിക്കുന്ന 410 ദശലക്ഷത്തോളം വരുന്ന പാവങ്ങളേക്കാൾ അധികം വരുമിത് <ref name="mpi_poverty">{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/8-Indian-states-have-more-poor-than-26-poorest-African-nations/articleshow/6158960.cms|title=8 ആഫ്രിക്കയിലേക്കാൾ കൂടുതൽ ദരിദ്രർ ഇന്ത്യയിൽ|publisher=ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ|date=ജൂലൈ 12, 2010}}</ref>. താഴെയുള്ള പട്ടികയിൽ വർദ്ധിച്ചു വരുന്ന ദാരിദ്ര്യത്തിന്റെ കണക്കനുസരിച്ച് സംസ്ഥാനങ്ങളെ കാണിച്ചിരിക്കുന്നു. <ref>{{cite web|url=http://www.ophi.org.uk/wp-content/uploads/Country-Brief-India.pdf|title=കൺട്രി ബ്രീഫിംഗ്: ഇന്ത്യ|year=2010|publisher=ഓക്സ് ഫോർഡ് പോവർട്ടി ആന്റ് ഹ്യൂമൻ ഡെവലപ്പ്മെന്റ് ഇനിഷ്യേറ്റീവ്|accessdate=2011-06-14|archive-date=2011-05-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20110510062207/http://www.ophi.org.uk/wp-content/uploads/Country-Brief-India.pdf|url-status=dead}}</ref>. {| class="wikitable sortable collapsible" style="margin-left:auto;margin-right:auto;text-align: right" |- ! എം.പി.ഐ. റാങ്ക് ! സംസ്ഥാനങ്ങൾ ! ജനസംഖ്യ (ദശലക്ഷം) 2007 ! എം.പി.ഐ ! ദാരിദ്ര്യ അനുപാതം ! ശരാശരി തീവ്രത ! ആഗോളതലത്തിലേക്കുള്ള സംഭാവന ! എം.പി.ഐ എണ്ണം (ദശലക്ഷം) |- | — || style="text-align:left;"| [[ഇന്ത്യ]] || 1,164.7 || 0.296 || 55.4% || 53.5% || - || 645.0 |- | 1 || style="text-align:left;"| [[കേരളം]] || 35.0 || 0.065 || 15.9% || 40.9% || 0.6% || 5.6 |- | 2 || style="text-align:left;"| [[ഗോവ]] || 1.6 || 0.094 || 21.7% || 43.4% || 0.0% || 0.4 |- | 3 || style="text-align:left;"| [[പഞ്ചാബ്]] || 27.1 || 0.120 || 26.2% || 46.0% || 1.0% || 7.1 |- | 4 || style="text-align:left;"| [[ഹിമാചൽ പ്രദേശ്]] || 6.7 || 0.131 || 31.0% || 42.3% || 0.3% || 2.1 |- | 5 || style="text-align:left;"| [[തമിഴ്നാട്]] || 68.0 || 0.141 || 32.4% || 43.6% || 2.6% || 22.0 |- | 6 || style="text-align:left;"| [[ഉത്തരാഖണ്ഡ്]] || 9.6 || 0.189 || 40.3% || 46.9% || 0.5% || 3.9 |- | 7 || style="text-align:left;"| [[മഹാരാഷ്ട്ര]] || 108.7 || 0.193 || 40.1% || 48.1% || 6.0% || 43.6 |- | 8 || style="text-align:left;"| [[ഹരിയാന]] || 24.1 || 0.199 || 41.6% || 47.9% || 1.3% || 10.0 |- | 9 || style="text-align:left;"| [[ഗുജറാത്ത്]] || 57.3 || 0.205 || 41.5% || 49.2% || 3.4% || 23.8 |- | 10 || style="text-align:left;"| [[ജമ്മു കാശ്മീർ]] || 12.2 || 0.209 || 43.8% || 47.7% || 0.7% || 5.4 |- | 11 || style="text-align:left;"| [[ആന്ധ്രപ്രദേശ്]] || 83.9 || 0.211 || 44.7% || 47.1% || 5.1% || 37.5 |- | 12 || style="text-align:left;"| [[കർണ്ണാടക]] || 58.6 || 0.223 || 46.1% || 48.3% || 4.2% || 27.0 |- | 13 || style="text-align:left;"| കിഴക്കൻ സംസ്ഥാനങ്ങൾ || 44.2 || 0.303 || 57.6% || 52.5% || 4.0% || 25.5 |- | 14 || style="text-align:left;"| [[വെസ്റ്റ് ബംഗാൾ]] || 89.5 || 0.317 || 58.3% || 54.3% || 8.5% || 52.2 |- | 15 || style="text-align:left;"| [[ഒറീസ്സ]] || 40.7 || 0.345 || 64.0% || 54.0% || 4.3% || 26.0 |- | 16 || style="text-align:left;"| [[രാജസ്ഥാൻ]] || 65.4 || 0.351 || 64.2% || 54.7% || 7.0% || 41.9 |- | 17 || style="text-align:left;"| [[ഉത്തർ പ്രദേശ്]] || 192.6 || 0.386 || 69.9% || 55.2% || 21.3% || 134.7 |- | 18 || style="text-align:left;"| [[ഛത്തീസ്ഗഡ്]] || 23.9 || 0.387 || 71.9% || 53.9% || 2.9% || 17.2 |- | 19 || style="text-align:left;"| [[മദ്ധ്യപ്രദേശ്]] || 70.0 || 0.389 || 69.5% || 56.0% || 8.5% || 48.6 |- | 20 || style="text-align:left;"| [[ഝാർഖണ്ഡ്]] || 30.5 || 0.463 || 77.0% || 60.2% || 4.2% || 23.5 |- | 21 || style="text-align:left;"| [[ബീഹാർ]] || 95.0 || 0.499 || 81.4% || 61.3% || 13.5% || 77.3 |} ==ദാരിദ്ര്യത്തിന്റെ അനന്തരഫലം== [[File:India countryside.jpg|thumb|ഇന്ത്യയിലെ ഒരു ഗ്രാമം]] 1950 മുതൽ ഭാരത സർക്കാരും,സർക്കാരേതിര സംഘടനകളും കൂടിച്ചേർന്ന് ഇന്ത്യയിൽ നിന്നും ദാരിദ്ര്യം നിർമ്മാർജ്ജനം ചെയ്യുവാനായി ധാരാളം നടപടികൾ എടുത്തു വരുന്നു. ഭക്ഷ്യപദാർത്ഥങ്ങൾക്ക് ധനസഹായം നൽകുക, വായ്പകൾ കൂടുതൽ ഉദാരമാക്കുക, കൂടാതെ കാർഷികവൃത്തിയിൽ പുതിയതരം സാങ്കേതികവിദ്യകൾ അവതരിപ്പിക്കുക തുടങ്ങിയ നടപടികൾ സർക്കാരിന്റെ ഭാഗത്തു നിന്നും ചെയ്തു വരുന്നുണ്ട്. ഇത്തരം നടപടികൾ ക്ഷാമം ഇല്ലാതാക്കാൻ സഹായിച്ചു. പരിപൂർണ്ണ ദാരിദ്ര്യം എന്നതിൽ നിന്നും ഇന്ത്യ ഭാഗികമായെങ്കിലും മോചിതയാവാൻ തുടങ്ങി. പോഷകാഹാരക്കുറവും, നിരക്ഷരതയും കുറഞ്ഞു വന്നു. രാജ്യത്ത് ഒരു സമാന്തരസമ്പദ് വ്യവസ്ഥ സൃഷ്ടിച്ച കള്ളപ്പണത്തിന്റെ ഒഴുക്കും, വിദേശഫണ്ടുകൾ ചെലവാക്കുന്നതിൽ വന്ന അലംഭാവവും, ദാരിദ്ര്യത്തെ നിർമ്മാർജ്ജനം ചെയ്യുക എന്ന നടപടിയെ പിന്നോക്കം വലിച്ചു <ref>{{cite news| url=http://www.thehindu.com/news/national/article1550624.ece | location=[[ചെന്നൈ]], [[ഇന്ത്യ]] | work=ദ ഹിന്ദു| title=ഇന്ത്യ സിറ്റിംഗ് ഓവർ വൺ ക്രോർ ഓഫ് അൺയൂസ്ഡ് എക്സ്റ്റേണൽ എയ്ഡ്: സി.എ.ജി | date=മാർച്ച് 18, 2011}}</ref> <ref>{{cite web|url=http://www.thehindubusinessline.in/2010/08/13/stories/2010081350370900.htm |title=ദ ഹിന്ദു ബിസിനസ്സ് ലൈൻ : ബ്ലാക്ക്, ബോൾഡ് ആന്റ് ബൗണ്ടിഫുൾ |publisher=ദ ഹിന്ദു ബിസിനസ്സ് ലൈൻ |date=2010-08-13 |accessdate=2011-10-16}}</ref> <ref>{{cite web|url=http://www.dnaindia.com/india/report_indians-have-rs500-lakh-crore-black-money-says-baba-ramdev_1513836 |title=ഇന്ത്യൻസ് ഹാവ് 500ക്രോർ ബ്ലാക്ക് മണി, ബാബാരാംദേവ്- ഇന്ത്യ - ഡി.എൻ.എ |publisher=ഡിഎൻഎഇന്ത്യ.കോം |date=2011-02-28 |accessdate=2011-10-16}}</ref>. കഴിഞ്ഞ രണ്ടു ദശകങ്ങളായി ഇന്ത്യൻ സമ്പദ് വ്യവസ്ഥ ഉയർച്ച കൈവരിച്ചിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ ഇതോടൊപ്പം മറ്റു സാമൂഹ്യസംവിധാനങ്ങൾകൂടി വളർന്നില്ല. ഉദാഹരണമായി, ചില സാമ്പത്തിക സമൂഹങ്ങൾ, ഭൗമശാസ്ത്രപരമായ മേഖലകൾ, ചില നഗര-ഗ്രാമ മേഖലകൾ എന്നിവയെല്ലാം പ്രതീക്ഷിച്ചത്ര വളർച്ച കൈവരിച്ചില്ല. [[ഗുജറാത്ത്]], [[ഡെൽഹി]], [[ഹരിയാന]] എന്നീ സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ വാർഷിക വളർച്ചാ നിരക്ക് വളരെ കൂടുതലായിരുന്നു. പക്ഷേ, [[ബീഹാർ]], [[മദ്ധ്യപ്രദേശ്]], [[ഉത്തർപ്രദേശ്]] എന്നിവയുടെ സ്ഥിതിയെല്ലാം പരിതാപകരമായിരുന്നു <ref name="World bank 2006">{{cite web |url=http://siteresources.worldbank.org/SOUTHASIAEXT/Resources/DPR_FullReport.pdf |format=പി.ഡി.എഫ്|title=ഇൻക്ലൂസീവ് ഗ്രോത്ത് ആന്റ് സർവീസ് ഡെലിവറി: ബിൽഡിംഗ് ഓൺ ഇന്ത്യാസ് സക്സസ്സ് |publisher=[[ലോക ബാങ്ക്]]|year=2006 |accessdate=2007-04-28}}</ref> <ref>{{cite web |url=http://54pesos.org/2010/09/28/how-lack-or-poor-infrastructure-shapes-inequality-and-poverty-in-supernations-a-lesson-from-india/ |title=ലൂയിസ് ഫ്ലോറെസ്. "ഹൗ ലാക്ക് ഓർ പുവർ ഇൻഫ്രാസ്ട്രക്ചർ ഷേപ്സ് ഇനീക്വാലിറ്റി ആന്റ് പോവർട്ടി ഇൻ സൂപ്പർനേഷൻസ്. എ ലെസ്സൺ ഫ്രം ഇന്ത്യ" സെപ്തംബർ. 2010 |publisher=54പെസോസ്.ഓർഗ് |date= |accessdate=2011-10-16 |archive-date=2011-10-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111003182025/http://54pesos.org/2010/09/28/how-lack-or-poor-infrastructure-shapes-inequality-and-poverty-in-supernations-a-lesson-from-india/ |url-status=dead }}</ref>. ഇന്ത്യ സാമ്പത്തികമായി പുരോഗമിക്കുന്നു എന്നു പറയുന്നുണ്ടെങ്കിലും, [[ജനസംഖ്യ|ജനസംഖ്യയുടെ]] നാലിലൊന്ന് ഇപ്പോഴും ഏതാണ്ട് 32 രൂപ താഴെ ദൈനീക വരുമാനം കൊണ്ടാണ് ജീവിക്കുന്നത് <ref name="india_official_poverty">{{cite web|url=http://www.guardian.co.uk/global-development/poverty-matters/2011/oct/04/india-measuring-poverty-line|title=ഇന്ത്യാസ് ഒഫീഷ്യൽ പോവർട്ടി ലൈൻ|publisher=ഗാർഡിയൻ ഇംഗ്ലണ്ട്}}</ref>. [[ലോകബാങ്ക് ]] അടുത്തിടെ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച റിപ്പോർട്ട് പ്രകാരം ഇന്ത്യ ദാരിദ്ര്യം കുറക്കാനുള്ള നടപടികൾ സ്വീകരിച്ചുവരികയാണ്. എന്നിരിക്കിലും, 2015 ആകുമ്പോൾ പോലും ഏതാണ്ട് 53 ദശലക്ഷം ആളുകൾ കടുത്ത ദാരിദ്ര്യത്തിൽ തന്നെയായിരിക്കും ജീവിക്കുന്നത്. 23.6 ശതമാനത്തോളം ആളുകൾ അപ്പോഴും 1.25 അമേരിക്കൻ ഡോളർ ദൈനീക വരുമാനം കൊണ്ടാവും ജീവിക്കുന്നത്. ഈ ശതമാനം 2020 ഓട് കൂടി ഏതാണ്ട് 20.3% ആവുമെന്ന് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. 2009 ലെ സാമ്പത്തികമാന്ദ്യം ഏതാണ്ട് 100 ദശലക്ഷം ആളുകളെ കൂടി അധികമായി ദാരിദ്ര്യത്തിലേക്കു തള്ളിവിട്ടു. ഇത് 2004ലിലേതിനേക്കാൾ കൂടുതലാണ് <ref name="ET_more_poor">{{cite news|url=http://in.reuters.com/article/topNews/idINIndia-47791820100418|title=100 മില്ല്യൻ മോർ ഇന്ത്യൻസ് നൗ ലീവിംഗ് ഇൻ പോവർട്ടി|publisher=റോയിട്ടേഴ്സ് ഇന്ത്യ|author=ബാപ്പ മജുംദാർ, അഭിജിത് നിയോഗി|editor=ജൈൽസ്|date=ഏപ്രിൽ 18, 2010|access-date=2012-12-12|archive-date=2010-04-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20100429091640/http://in.reuters.com/article/topNews/idINIndia-47791820100418|url-status=dead}}</ref>. 2001 ലെ [[കാനേഷുമാരി]] പ്രകാരം ഇന്ത്യയിലെ 35.5ശതമാനം ആളുകൾ ബാങ്കിംഗ് സേവനങ്ങൾ ലഭിക്കുന്നവരാണ്, 35.1 ശതമാനത്തോളം ആളുകൾ സ്വന്തമായി റേഡിയോ ഉള്ളവരാണ്, 31.6% പേർക്ക് സ്വന്തമായി ടെലിവിഷൻ ഉണ്ട്, 9.1% പേർക്ക് ഫോണും, 43.7% പേർക്ക് സൈക്കിളും, 11.7% ആളുകൾക്ക് സ്കൂട്ടറും, 2.5% പേർക്ക് കാറും സ്വന്തമായിട്ടുള്ളവരാണ് <ref>{{cite web|url=http://urbandia.nic.in/moud/theministry/subordinateoff/tcpo/REPORTON_BANKINGSERVICES/CHAPTER-1.pdf|title=ഹൗസ്ഹോൾഡ്സ് അവൈലിംഗ് ബാങ്കിംഗ് സർവീസ്|year=2001|publisher=ടൗൺ ആന്റ് കൺട്രി പ്ലാനിംഗ് ഓർഗനൈസേഷൻ, മിനിസ്ട്രി ഓഫ് അർബൻ അഫയേഴ്സ്|accessdate=2009-07-31}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. വാർത്താവിതരണ വകുപ്പിന്റെ 2008 ഡിസംബറിലെ കണക്കനുസരിച്ച് ഇന്ത്യയിലെ ടെലിഫോൺ സാന്ദ്രത 33.23% ആണ്. ഇത് വർഷത്തിൽ 40% കണ്ട് വർദ്ധിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു<ref name=dot>{{cite web|url=http://www.dot.gov.in/network/2008/networkstatus_Dec2008.pdf|title=ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റ് ഓഫ് ടെലികോം,മെമോ ഫെബ്രുവരി 2009|year=2009|publisher=ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റ് ഓഫ് ടെലികോം ഇന്ത്യ}}</ref> ==കാരണങ്ങൾ== കാലപ്പഴക്കം ചെന്ന സർക്കാർ നിയമങ്ങളും, ലൈസൻസ് രാജ് എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്ന ചുവപ്പു നാട സമ്പ്രദായവും എല്ലാമാണ് ഇന്ത്യയിൽ ദാരിദ്ര്യം ഇത്ര കണ്ട് വർദ്ധിക്കാൻ കാരണം എന്ന് ചൂണ്ടിക്കാണിക്കപ്പെടുന്നു <ref name =future>[http://www.formula9training.com/futureindia.org/index.php/causes-of-poverty-in-india ചുവപ്പു നാടയും ലൈസൻസ് രാജും]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ഫ്യൂച്ച്വർഇന്ത്യ</ref> {{തെളിവ്}}. [[സ്വാതന്ത്ര്യം|സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനുശേഷം]] ദാരിദ്ര്യത്തിന്റെ അളവ് [[ചൈന]], [[സിംഗപ്പൂർ]], [[ദക്ഷിണ കൊറിയ]], ഇന്ത്യ എന്നിവിടങ്ങളിൽ തുല്യമായിരുന്നു. സ്വാതന്ത്രാനന്തരം ഇന്ത്യ ഒരുതരം അടഞ്ഞ എന്നാൽ, സാമൂഹ്യമായ സമ്പദ് വ്യവസ്ഥയാണ് പുരോഗതിക്കായി സ്വീകരിച്ചത്. ഇത് കുറേയെറെ ഗുണം ചെയ്തു. 1991 ലെ സാമ്പത്തിക നയങ്ങൾ പ്രകാരം ഇന്ത്യ അതിന്റെ വിപണി ലോകത്തിനു മുന്നിൽ തുറന്നിട്ടു. ഇത് ദാരിദ്ര്യം കുറക്കാൻ വളരേയെറെ സഹായിച്ചു. ഉയർന്ന വരുന്ന ജനസംഖ്യാനിരക്കാണ് യഥാർത്ഥത്തിൽ ദാരിദ്ര്യം ഇത്ര കണ്ട് വർദ്ധിക്കാൻ കാരണമെന്ന് വിദഗ്ദ്ധർ പറയുന്നു. സേവനമേഖലയും, വ്യവസായ മേഖലയും വൻകുതിപ്പു നടത്തുമ്പോഴും, കാർഷിക മേഖലയുടെ വളർച്ച താഴോട്ടാണ്. 60ശതമാനത്തോളം ആളുകൾ കാർഷികമേഖലയെ ആശ്രയിക്കുമ്പോൾ, ഇന്ത്യയുടെ സമ്പദ് വ്യവസ്ഥയിലേക്കു കാർഷികമേഖലയുടെ സംഭാവന വെറും പതിനെട്ടു ശതമാനം മാത്രമാണ് <ref name=cia>[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/in.html ഇന്ത്യ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080611033144/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/in.html |date=2008-06-11 }} സി.ഐ.എ.വേൾഡ് ഫാക്ട് ബുക്ക്. ഓഗസ്റ്റ് 7, 2008. ശേഖരിച്ചത് ആഗസ്റ്റ് 20, 2008.</ref>. ===വർണ്ണവ്യവസ്ഥ=== എസ്.എം.മൈക്കിളിന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ [[ദളിതർ|ദളിത]] സമൂഹമാണ് ദാരിദ്ര്യത്തിന്റേയും, തൊഴിലില്ലായ്മയുടേയും കാര്യത്തിൽ ഏറെ മുമ്പിൽ നിൽക്കുന്നത് <ref>എസ്.ഐം.മൈക്കിൾ, ''അൺടച്ചബിൾസ്'' ലിൻ റിന്നർ പബ്ലിഷേഴ്സ് , 1999, ISBN: 978-1-55587-697-5 </ref>. ഗ്രാമീണ മേഖലയിൽ ജാതി സമ്പ്രദായം വളരെ തീവ്രമാണെന്നും, അത് [[ദളിതർ|ദളിതരെ]] സമൂഹത്തിൽ നിന്നും പുറംതള്ളുന്നു എന്നും ഈ മേഖലയിൽ പഠനം നടത്തിയ വില്ല്യം ഹാവിലാൻഡ് അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു <ref>വില്ല്യം ഹാവിലാൻഡ്, ''ആന്ത്രപ്പോളജി: ദ ഹ്യൂമൻ ചലഞ്ച്'', പത്താം പതിപ്പ്, തോമസ് വേഡ്സ്വർത്ത്, 2005, ISBN 0-534-62361-1, p. 575.</ref>. എന്നാൽ ഇതേ സമയം തന്നെ ദളിതർ വിദ്യാഭ്യാസപരമായും, സാമൂഹ്യപരമായും വളർച്ചയുടെ പടവുകൾ കയറിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണത്രെ. സർക്കാരിന്റെ പുതിയ നയങ്ങളും, സംവരണവ്യവസ്ഥയും അവരെ ഇതിനു സഹായിക്കുന്നുണ്ട് <ref name="Mendelsohn">മെൻഡേൽസൺ, ഒളിവർ & വിക്സിയാനി, മരിയ, "ദ അൺടച്ചബിൾസ്, സബോർഡിനേഷൻ, പോവർട്ടി ആന്റ് ദ സ്റ്റേറ്റ് ഇൻ മോഡേൺ ഇന്ത്യ", കേംബ്രിഡ്ജ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി പ്രസ്സ്, 1998</ref> <ref name="Reilley et al.">കെവിൻ റില്ലി, സ്റ്റീഫൻ കോഫ്മാൻ, ഏൻജെല ബോദിനോ , റേസിസം: എ ഗ്ലോബൽ റീഡർ പുറം21, M.E., 2003 ISBN 0-7656-1060-4.</ref>. ===ഇന്ത്യയുടെ സാമ്പത്തിക നയങ്ങൾ=== [[File:Komaya (cow dung).jpg|thumb|150px|ബീഹാറിലെ ഒരു ഗ്രാമത്തിൽ [[ചാണകം]] ഉണക്കുന്ന ഒരു ഗ്രാമീണ യുവതി.]] 1947 ൽ ഇന്ത്യയിലെ ശരാശരി വാർഷിക വരുമാനം 619 അമേരിക്കൻ ഡോളറായിരുന്നു, ഇതേ സമയം ദക്ഷിണ കൊറിയയുടെ ശരാശരി വരുമാനം 770 അമേരിക്കൻഡോളറും ആയിരുന്നു. 1999 ൽ ഇത് യഥാക്രമം 1,818 അമേരിക്കൻ ഡോളറും, 13,317 അമേരിക്കൻ ഡോളറുമായി മാറി. 1947 ൽ ഇരു രാജ്യങ്ങളുടേയും ശരാശരി വരുമാനത്തിൽ കാര്യമായ വ്യത്യാസം ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. എന്നാൽ പിന്നീട് ദക്ഷിണ കൊറിയ വ്യാവസായികമായി ഒരു കുതിച്ചു ചാട്ടം തന്നെ നടത്തി. ഇതേ സമയം ഇന്ത്യ ലോകത്തിലെ ദാരിദ്ര്യസമ്പന്നമായ രാജ്യങ്ങളിൽ ഒന്നായി മാറുകയും ചെയ്തു <ref name="desai">{{cite web|url=http://www.imf.org/external/np/apd/seminars/2003/newdelhi/desai.pdf|title=ഇന്ത്യ & ചൈന: ആൻ എസ്സേ ഇൻ കംപാരിറ്റീവ് പൊളിറ്റിക്കൽ ഇക്കോണമി|author=മേഘ്നാഥ് ദേശായി|publisher=ഐ.എം.എഫ്|year=2003}}</ref>. ഇന്ത്യയിലെ നിയമനൂലാമാലകളും, ചുവപ്പു നാട എന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥ ഇടപെടലുകളും വ്യാവസായികമായി പുരോഗതി കൈവരിക്കുന്നതിൽ നിന്നും ഇന്ത്യയെ തടഞ്ഞു, പ്രധാനമായും 1947 മുതൽ 1990 വരെയുള്ള കാലഘട്ടങ്ങളിൽ <ref name=toi>[http://www.swaminomics.org/articles/20011125_streethawking.htm സ്ട്രീറ്റ് ഹോക്കിംഗ് പ്രോമിസ് ജോബ്സ് ഇൻ ഫ്യൂച്ച്വർ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080329023451/http://www.swaminomics.org/articles/20011125_streethawking.htm |date=2008-03-29 }}, ദ ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ] 2001-11-25</ref> <ref name="astaire">[http://www.ukibc.com/ukindia2/files/India60.pdf ദ ഇന്ത്യ റിപ്പോർട്ട്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090114195859/http://www.ukibc.com/ukindia2/files/India60.pdf |date=2009-01-14 }}. ആസ്റ്റയർ റിസർച്ച്</ref>. {{quote|ഒരു വ്യവസായസംരംഭം തുടങ്ങുന്നതിനു മുമ്പായി ഏതാണ്ട് 80 ഓളം ലൈസൻസുകൾ ലഭിക്കേണ്ടിയിരുന്നു.സർക്കാരാണ് തീരുമാനിക്കുന്നത് എന്തുണ്ടാക്കണം, ഏത്ര നിക്ഷേപിക്കണം, എന്തായിരിക്കണം വില എന്നൊക്കെ.|ബി.ബി.സി.<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/55427.stm ഇന്ത്യ ദ ഇക്കോണമി]. പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത് 1998 by [[ബി.ബി.സി]].</ref>}} 1950 കളിൽ ഇന്ത്യൻ സമ്പദ് വ്യവസ്ഥ ഒരു കുതിപ്പിന്റെ ലക്ഷണം കാണിച്ചിരുന്നു. വ്യാപാരവും, നിക്ഷേപവും എല്ലാം തന്നെ നല്ല രീതിയിൽ നടക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു. എന്നാൽ ഇത് 1980ൽ അവസാനിക്കുകയുണ്ടായി <ref name="narayanan">{{cite web|url=http://epress.anu.edu.au/narayanan/mobile_devices/ch03s02.html|title=വാട്ട് വെന്റ് റോംഗ്: ഡിറെയലിംഗ് ആഫ്റ്റർ 1950s}}</ref>. ===ഉദാരവൽക്കരണ നയങ്ങളും അവയുടെ അനന്തരഫലങ്ങളും=== 1990 കളിൽ നടപ്പാക്കിയ സാമ്പത്തിക പരിഷ്കാരങ്ങളും ഗ്രാമീണമേഖലയുടെ വളർച്ചയെ പിന്നോട്ടടിക്കുന്നതിനു കാരണമായി. സാമ്പത്തിക സംതുലനാവസ്ഥ നഷ്ടപ്പെടുകയും, അതേസമയം തന്നെ ദാരിദ്ര്യത്തിന്റെ തോത് ഉയരുകയും ചെയ്തു. ഈ വിഷയത്തെക്കുറിച്ചു പഠിച്ച് പ്രമുഖ ദിനപത്രമായ ദ ഹിന്ദുവിന്റെ ലേഖകൻ പി.സായിനാഥിന്റെ കണ്ടെത്തലിൽ ഗ്രാമീണ സമ്പദ് വ്യവസ്ഥ ആകെ താറുമാറായി. സർക്കാരിന്റെ നവസാമ്പത്തിക പരിഷ്കാരങ്ങൾ ഈ തകർച്ചക്ക് ആക്കം കൂട്ടി <ref>{{cite news |url=http://www.hindu.com/2009/04/03/stories/2009040355480800.htm |title=ദ ഹിന്ദു.കോം/2009/04/03/സ്റ്റോറീസ് |publisher=ഹിന്ദു.കോം |date=2009-04-03 |accessdate=2011-10-16 |location=[[ചെന്നൈ]], [[ഇന്ത്യ]] |archive-date=2009-06-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090626123455/http://www.hindu.com/2009/04/03/stories/2009040355480800.htm |url-status=dead }}</ref>. പുതിയ സാമ്പത്തിക നയങ്ങൾക്കു പകരം കൊടുക്കേണ്ടി വന്നത് കർഷകർക്ക് സ്വന്തം ജീവനായിരുന്നു. ഗ്രാമീണ മേഖലയിൽ കർഷക ആത്മഹത്യകൾ കൂടി വന്നു. ഔദ്യോഗിക കണക്കുകൾ അനുസരിച്ച് 1997 മുതൽ 2007 വരേയുള്ള കാലഘട്ടങ്ങളിൽ ഏതാണ്ട് 2,00,000 കർഷകൾ കടക്കെണി മൂലം ആത്മഹത്യ ചെയ്തതായി പറയുന്നു. [[മഹാരാഷ്ട്ര]], [[കർണ്ണാടക]], [[ആന്ധ്രപ്രദേശ് ]], [[മദ്ധ്യപ്രദേശ് ]], [[ഛത്തീസ്ഗഡ് ]]എന്നീ സംസ്ഥാനങ്ങളിലാണ് കർഷക ആത്മഹത്യകൾ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ഉണ്ടായത്<ref name="counterpunch.org">{{cite web |url=http://www.counterpunch.org/sainath02122009.html |title=കൗണ്ടർപഞ്ച് |publisher=കൗണ്ടർപഞ്ച്.ഓർഗ് |date=2009-02-12 |accessdate=2011-10-16 |archive-date=2010-01-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100130235338/http://www.counterpunch.org/sainath02122009.html |url-status=dead }}</ref> <ref name=ncrb>[http://ncrb.nic.in/CD-ADSI2011/table-2.6.pdf കർഷക ആത്മഹത്യകൾ - വിശദവിവരങ്ങൾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121030031126/http://ncrb.nic.in/CD-ADSI2011/table-2.6.pdf |date=2012-10-30 }} നാഷണൽ ക്രൈം റെക്കോർഡ്സ് ബ്യൂറോ - ഇന്ത്യ</ref>. ഈ കണക്കുകളേക്കാൾ വലുതായിരിക്കാം യാഥാർത്ഥ്യമെന്ന് വിമർശകർ ഉറപ്പിച്ചു പറയുന്നു. ഇന്ത്യയിലെ സാമ്പത്തിക വിദഗ്ദ്ധനായ ഉത്സവ് പടനായിക്ക് അഭിപ്രായപ്പെടുന്നത് ശരാശരി കുടുംബം നേരത്തെ ലഭ്യമായതിനേക്കാൾ കുറഞ്ഞ അളവ് ഭക്ഷണം കൊണ്ടാണ് അവരുടെ ജീവിതം തള്ളിനീക്കുന്നത് എന്നാണ് <ref name="counterpunch.org"/>. കർഷകരുടെ പ്രശ്നങ്ങൾ പരിഹരിക്കുവാനായി, ഭക്ഷ്യവിളകളുടെ ഉൽപാദനത്തിൽ നിന്നും വ്യതിചലിച്ച് പകരം [[നാണ്യവിള|നാണ്യവിളകളിലേക്ക്]] മാറുവാൻ കർഷകരെ സർക്കാർ പ്രേരിപ്പിച്ചു. ഇത് ഒരു പരിധിവരെ സഹായകരമാവുമായിരുന്നെങ്കിലും വിളകളുടെ വില നിശ്ചയിക്കുന്നത് വിപണിയിലെ വൻശക്തികളായിരുന്നു. ചുരുക്കത്തിൽ ഇടനിലക്കാർ [[ലാഭം]] കൊയ്യാൻ തുടങ്ങി <ref>{{cite news |url=http://www.hindu.com/2007/08/09/stories/2007080950081000.htm |title=ദ ഹിന്ദു.കോം/2007/08/09/സ്റ്റോറീസ് |publisher=ഹിന്ദു.കോം |date=2007-08-09 |accessdate=2011-10-16 |location=[[ചെന്നൈ]], [[ഇന്ത്യ]] |archive-date=2010-08-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100824142200/http://www.hindu.com/2007/08/09/stories/2007080950081000.htm |url-status=dead }}</ref>. പുതിയ പരിഷ്കാരം കർഷക ആത്മഹത്യ വർദ്ധിപ്പിക്കാനേ ഉതകിയുള്ളു എന്നും ലേഖകൻ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു. കാരണമായി അദ്ദേഹം പറയുന്നത് ഭക്ഷ്യവിളകൾ ഉൽപാദിപ്പിച്ചിരുന്നപ്പോൾ അവർക്ക് ജീവൻ പിടിച്ചുനിറുത്താനുള്ള ഭക്ഷണം എങ്കിലും ശേഷിക്കുമായിരുന്നു എന്നാണ്. ഇന്ത്യയുടെ [[ഓഹരി വിപണി|ഓഹരി വിപണിയിൽ]] ഒരു മുന്നേറ്റം ഇക്കാലത്ത് ഉണ്ടായെങ്കിലും ആ സമ്പത്ത് കേന്ദ്രീകരിച്ചത് സമൂഹത്തിലെ ഒരു ചെറിയ ശതമാനം ആളുകളുടെ പക്കലായിരുന്നു. ഏതാണ്ട് 4-7% ആളുകൾക്ക് മാത്രമേ എന്തെങ്കിലും തരത്തിലുള്ള ഓഹരികൾ കൈവശം ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളു. ഇന്ത്യയിൽ ലക്ഷാധിപതികളുടെ എണ്ണം നാൾക്കു നാൾ വർദ്ധിക്കുമ്പോഴും ദേശീയമായി അത് ഒരു പ്രതിസന്ധിയെ നേരിടുകയായിരുന്നു. 2006 ലെ കണക്കനുസരിച്ച ദേശീയ ഉൽപാദനത്തിന്റെ 0.2% മാത്രമാണ് കാർഷികമേഖലക്കായി സർക്കാർ നീക്കിവെച്ചിരുന്നുള്ളു, വിദ്യാഭ്യാസ മേഖലക്കായി നീക്കിവെച്ചത് 3% വും ആയിരുന്നു <ref>{{cite web |url=http://www.rupe-india.org/39/shaping.html |title=റുപീഇന്ത്യ/39/ഷേപിംഗ് |publisher=റുപീഇന്ത്യ.ഓർഗ് |date= |accessdate=2011-10-16 |archive-date=2010-11-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101123042426/http://www.rupe-india.org/39/shaping.html |url-status=dead }}</ref>. ഉച്ചഭക്ഷണ പദ്ധതിയെപ്പോലുള്ള ചില നടപടികൾ കടുത്ത ദാരിദ്ര്യം പിടിച്ചു നിറുത്താൻ കൂറേയെറെ സർക്കാരിനെ സഹായിച്ചു. ==ദാരിദ്ര്യ നിർമ്മാർജ്ജനത്തിനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ== 1950 കളുടെ തുടക്കത്തിൽ തന്നെ ദാരിദ്ര്യം തടയുന്നതിനായി സർക്കാർ നിരവധി പദ്ധതികൾ നടപ്പിൽ വരുത്തുകയുണ്ടായി. ഭക്ഷണം നിയന്ത്രണവിലയിൽ വിതരണം ചെയ്യുക എന്നതായിരുന്നു ഇതിൽ പ്രധാനം. കാരണം ദരിദ്രർ തങ്ങളുടെ വരുമാനത്തിന്റെ 80ശതമാനവും ചിലവഴിക്കുന്നത് ഭക്ഷണത്തിനുവേണ്ടിയാണ്. ഇത്തരം പദ്ധതികൾ നടപ്പിലായി എങ്കിലും ഉയർന്നു വരുന്ന ജനസംഖ്യാനിരക്ക് ഇത്തരം പദ്ധതികളെയെല്ലാം പരാജയപ്പെടുത്തി <ref name=worldbank>[http://info.worldbank.org/etools/docs/library/166856/UCMP/UCMP/Documents/india%27s-urban-poverty.pdf ഇന്ത്യയിലെ ദാരിദ്ര്യത്തിന്റെ തോത്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140705204155/http://info.worldbank.org/etools/docs/library/166856/UCMP/UCMP/Documents/india%27s-urban-poverty.pdf |date=2014-07-05 }} [[ലോക ബാങ്ക്]]</ref> ===കാഴ്ചപ്പാട്=== ദാരിദ്ര്യ നിർമ്മാർജ്ജനം എന്നത് ഒരു ചുരുങ്ങിയ കാലത്തിനുള്ളിൽ കൈവരിക്കാവുന്ന ഒരു ലക്ഷ്യമല്ല. ഒന്നിലേറെ വസ്തുതകൾ കൂടി കണക്കിലെടുത്തുകൊണ്ടേ ദാരിദ്ര്യ നിർമ്മാർജ്ജനം എന്ന ആ ദീർഘദൂര ലക്ഷ്യത്തിലേക്ക് നമുക്ക് എത്താനാവു. വിദ്യാഭ്യാസം എല്ലാവരിലേക്കും എത്തിക്കുക, സർക്കാർ തലത്തിൽ ജോലിക്ക് സംവരണം പൂർണ്ണമായി നടപ്പിൽ വരുത്തുക, സ്ത്രീ ശാക്തീകരണം ഒരു മുഖ്യ അജണ്ടയാക്കുക എന്നതിലൂടെയൊക്കെ മാത്രമേ പൂർണ്ണമായി ദാരിദ്ര്യ നിർമ്മാർജ്ജനം എന്ന ലക്ഷ്യം പൂർത്തിയാക്കാനാവു. ദാരിദ്ര്യ നിർമ്മാർജ്ജനത്തിനായി സർക്കാർ എടുത്ത എല്ലാ നടപടികളും പരാജയപ്പെട്ടു എന്നു പറയാൻ കഴിയില്ല. ജനസംഖ്യാ വർദ്ധനവ് പോലെ തടയാൻ കഴിയാത്ത ചില തടസ്സങ്ങൾകൊണ്ട് അത്തരം പരിപാടികൾ പൂർണ്ണമായി ലക്ഷ്യം ഭേദിച്ചിരുന്നില്ല. ===വിവാദം=== ദാരിദ്ര്യത്തിനെക്കുറിച്ചുള്ള ഇന്ത്യൻ സർക്കാരിന്റെ നിർവചനം അന്താരാഷ്ട്ര ഏജൻസികളും ചോദ്യം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. നിശ്ചിത കലോറി ഭക്ഷണം ദുർലഭ്യത ഉയരുകയും,അതോടൊപ്പം തന്നെ ദാരിദ്ര്യ രേഖക്കു താഴെയുള്ള ജനങ്ങളുടെ എണ്ണം കുറയുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ഇവ തമ്മിലുള്ള അനുപാതം ആണ് ദാരിദ്ര്യത്തിന്റെ അളവുകോലായി സർക്കാർ കണക്കാക്കുന്നത്. ഇവ തന്നെ പരസ്പര വൈരുദ്ധ്യമുള്ള കാര്യങ്ങളായി ലോക ബാങ്ക് അവരുടെ ഒരു റിപ്പോർട്ടിൽ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു<ref name="India tops world hunger chart">{{cite news| url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/India-tops-world-hunger-chart/articleshow/4197047.cms | work=ദ ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ | first1=കൗന്തേയ | last1=സിൻഹ | title=ഇന്ത്യ ടോപ്സ് വേൾഡ് ഹംഗർ ചാർട്ട് | date=ഫെബ്രുവരി 27, 2009}}</ref>. 119 രാജ്യങ്ങളുടെ ഗ്ലോബൽ ഹംഗർ ഇൻഡക്സിൽ ഇന്ത്യയുടെ സ്ഥാനം 94 ആണ് <ref name="India tops world hunger chart"/>. നാഷണൽ കമ്മീഷൻ ഫോർ എന്റർപ്രൈസസ് ഇൻ ദ അൺഓർഗനൈസ്ഡ് സെക്ടർ എന്ന സംഘടയുടെ കണക്കു പ്രകാരം, ഇന്ത്യയിൽ മൊത്തം ജനസംഖ്യയുടെ 77% ആളുകൾ അല്ലെങ്കിൽ 836 ദശലക്ഷം ജനങ്ങളുടെ ദൈനീക വരുമാനം ഏതാണ്ട് 20 ഇന്ത്യൻ രൂപയാണ്. യാതൊരു സാമൂഹ്യ സുരക്ഷയോ, തൊഴിലുറപ്പോ ഇല്ലാതെ തീരെ തീരെ ദാരിദ്ര്യത്തിലാണ് ഇത്രയും ജനങ്ങൾ ജീവിക്കുന്നത് <ref name="raeuters">[http://www.reuters.com/article/latestCrisis/idUSDEL218894]ഇന്ത്യയിലെ 77% ആളുകൾ ജീവിക്കുന്നത് തീരെ ദാരിദ്ര്യത്തിൽ, [[റോയിട്ടേഴ്സ്]], ഓഗസ്റ്റ് 10, 2007. Accessed: ഓഗസ്റ്റ് 15, 2007</ref> <ref name="NCEUS">[http://nceus.gov.in/Executive_Summary_08082007.pdf] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070822104550/http://nceus.gov.in/Executive_Summary_08082007.pdf|date=2007-08-22}}, "അസംഘടിത മേഖലയിലെ തൊഴിൽ ജീവിത സാഹചര്യങ്ങൾ" നാഷണൽ കമ്മീഷൻ ഫോർ എന്റർപ്രൈസസ് ഇൻ ദ അൺഓർഗനൈസ്ഡ് സെക്ടർ , [[ഭാരത സർക്കാർ]], ഓഗസ്റ്റ്, 2007. Accessed: ഓഗസ്റ്റ് 25, 2007.</ref> ===സ്ഥിരത=== ഇന്ത്യയിലെ 42.5 ശതമാനത്തോളം കുട്ടികൾ പോഷകാഹാരക്കുറവു കൊണ്ടുള്ള ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ അനുഭവിക്കുന്നവരാണ് <ref>{{cite news| url=http://www.nytimes.com/2009/03/13/world/asia/13malnutrition.html?_r=1 | work=ദ ന്യൂയോർക്ക് ടൈംസ് | title=അസ് ഇന്ത്യൻ ഗ്രോത്ത് സോർ, ചൈൽഡ് ഹംഗർ പെർസിസ്റ്റ് | first=സോമിനി | last=സെൻഗുപ്ത | date=മാർച്ച് 13, 2009 | accessdate=മേയ് 22, 2010}}</ref> <ref name=bbc1>[http://www.bbc.co.uk/news/world-asia-india-19190437 ഇന്ത്യയിലെ കുട്ടികളിൽ പോഷകാഹാരക്കുറവ്] ബി.ബി.സി വാർത്ത </ref> <ref name=wb1>[http://web.worldbank.org/WBSITE/EXTERNAL/COUNTRIES/SOUTHASIAEXT/0,,contentMDK:20916955~pagePK:146736~piPK:146830~theSitePK:223547,00.html ഇന്ത്യയിലെ പോഷകാഹാരക്കുറവിന്റെ കാരണങ്ങൾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180613011526/http://web.worldbank.org/WBSITE/EXTERNAL/COUNTRIES/SOUTHASIAEXT/0,,contentMDK:20916955~pagePK:146736~piPK:146830~theSitePK:223547,00.html |date=2018-06-13 }} ലോക ബാങ്ക്</ref>. ലോകത്തിലെ ഭാരക്കുറവ് അനുഭവപ്പെടുന്ന കുട്ടികളിൽ 49 ശതമാനവും, വളർച്ച മുരടിച്ച കുട്ടികളിൽ 34 ശതമാനവും ഇന്ത്യയിലാണെന്ന് ലോക ബാങ്ക് പുറത്തിറക്കിയ ഒരു പഠനറിപ്പോർട്ടിൽ പരാമർശിക്കുന്നു. ദാരിദ്ര്യത്തിന്റെ തോത് ഉയർന്നതു തന്നെയാണ് ഈ പോഷകാഹാരക്കുറവിനും, ഭാരക്കുറവിനും കാരണമെന്നും റിപ്പോർട്ട് തുടർന്നു പറയുന്നു <ref>{{cite news|url=http://www.indianexpress.com/news/india-has-highest-number-of-underweight-children/446829/|title='ഇന്ത്യാ ഹാസ് ഹൈയസ്റ്റ് നമ്പർ ഓഫ് അണ്ടർവെയിറ്റ് ചിൽഡ്രൺ|work=ദ ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസ്സ്|date=2009-04-14|accessdate=2009-04-28}}</ref>. എന്നാൽ യൂനിസെഫിന്റെ ഒരു റിപ്പോർട്ട് പ്രകാരം ദാരിദ്ര്യം മാത്രമല്ല ഇതിനു കാരണം എന്നാണ്, അടിസ്ഥാനസൗകര്യങ്ങളില്ലായ്മ, ആരോഗ്യസൗകര്യങ്ങളുടെ ലഭ്യതക്കുറവ് എന്നിവയും മേൽ പറഞ്ഞ വിഷയങ്ങൾക്ക് കാരണമായിട്ടുണ്ട് <ref name=unicef1>[http://www.unicef.org/india/children_2356.htm പോഷകാഹാരക്കുറവ് ഇന്ത്യയിലെ കുട്ടികളിൽ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121010192111/http://www.unicef.org/india/children_2356.htm |date=2012-10-10 }} ഖണ്ഡിക മൂന്ന് നോക്കുക - യൂനിസെഫ് വെബ് സൈറ്റ്</ref>. ==ചിത്രശാല== <gallery caption="ദാരിദ്ര്യത്തിന്റെ ചില നേർക്കാഴ്ചകൾ" widths="140px" heights="100px" perrow="5"> File:Street Urchin in Pune.JPG|ഭക്ഷണത്തിനായി യാചിക്കുന്ന ഒരു ബാലൻ, പൂനെയിൽ നിന്നുള്ള ചിത്രം File:Beggar.jpg|ഒരു യാചകൻ File:Begging in Trichy.jpg|തിരുച്ചിറപ്പിള്ളിയിൽ നിന്നും File:Beggars in Varanasai.jpg|വാരണാസി File:In many parts of India still great poverty prevails.jpg|ദാരിദ്ര്യത്തിന്റെ ചിത്രങ്ങൾ File:Indian boy and looms.jpg|ബാലവേല File:A girl drawing water from an irrigation well in India.jpg|ഇന്ത്യയിലെ ഒരു ദരിദ്രഗ്രാമം File:Young boy stacking plates in Bangalore, India.jpg| ബാലവേല, ബംഗ്ലൂരുവിൽ നിന്നും File:Child Maid Servant.JPG|വീട്ടുജോലി ചെയ്യുന്ന ഒരു പെൺകുട്ടി File:Child Labourer Wasim.JPG|ജോലി ചെയ്യുന്ന ഒരു ബാലൻ </gallery> ==അവലംബം== {{reflist|2}} ==കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക്== * [http://web.worldbank.org/WBSITE/EXTERNAL/COUNTRIES/SOUTHASIAEXT/EXTSAREGTOPPOVRED/0,,contentMDK:20574067~menuPK:493447~pagePK:34004173~piPK:34003707~theSitePK:493441,00.html ദാരിദ്ര്യം ഇന്ത്യയിൽ, [[ലോക ബാങ്ക്]]] * [http://newsforums.bbc.co.uk/nol/thread.jspa?messageID=2279464&start=1605&tstart=0&&edition=2&ttl=20070217165339 "ഇന്ത്യയിലെ സാമ്പത്തിക വളർച്ചയും, ദാരിദ്ര്യ നിർമ്മാർജ്ജനവും"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130605175344/http://web.worldbank.org/WBSITE/EXTERNAL/COUNTRIES/SOUTHASIAEXT/EXTSAREGTOPPOVRED/0,,contentMDK:20574067~menuPK:493447~pagePK:34004173~piPK:34003707~theSitePK:493441,00.html |date=2013-06-05 }} * [http://www.princeton.edu/~deaton/downloads/deaton_kozel_great_indian_poverty_debate_wbro_2005.pdf ഇന്ത്യയിലെ ദാരിദ്ര്യത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകൾ - വേൾഡ് ബാങ്ക് റിസർച്ച് ഒബ്സർവർ, പതിപ്പ്. 20] * [http://www.wfp.org/country_brief/indexcountry.asp?country=356 "വേൾഡ് ഹംഗർ - ഇന്ത്യ"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090211115315/http://www.wfp.org/country_brief/indexcountry.asp?country=356 |date=2009-02-11 }} * ജോർജ്ജ് എബ്രഹാം, [https://web.archive.org/web/20120628164116/http://knowledge.wharton.upenn.edu/india/article.cfm?articleid=4114&specialid=1&CFID=1824805&CFTOKEN=37907590 വാർട്ടൺ ബിസിനസ്സ് സ്ക്കൂൾ ] * [http://www.spiegel.de/international/world/0,1518,499166,00.html ദാരിദ്ര്യവും സാമ്പത്തിക ഉയർച്ചയും - ഇന്ത്യയിൽ] * ജെൻഡർ ആന്റ് പോവർട്ടി ഇൻ ഇന്ത്യ - ലോക ബാങ്ക് പഠനങ്ങൾ ISBN-10: 0821318969. * പോവർട്ടി ഇൻ ഇന്ത്യ - കെ.ആർ.ഗുപ്ത ISBN-10: 8126909005 * [http://sa-dhan.co.in/.../PerspectivePoverty/ChronicpovertyinIndia.pdf ദാരിദ്ര്യം ഇന്ത്യയിൽ]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://planningcommission.nic.in/reports/genrep/rep_pov.pdf ഇന്ത്യയിലെ ദാരിദ്ര്യം - ആസൂത്രണ കമ്മീഷൻ റിപ്പോർട്ട്] * [http://ifpri.org/divs/fcnd/dp/papers/dp47.pdf ഇന്റർനാഷണൽ ഫുഡ് പോളിസി റിസർച്ച് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് - ദാരിദ്ര്യം ഇന്ത്യയിൽ കാരണങ്ങൾ] * [http://un.org/esa/desa/papers/2010/wp92_2010.pdf ഐക്യരാഷ്ട്ര സംഘടനയുടെ കണ്ടെത്തലുകൾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120913104712/http://www.un.org/esa/desa/papers/2010/wp92_2010.pdf |date=2012-09-13 }} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== * [http://www.ruralpovertyportal.org/english/regions/asia/ind/index.htm ഗ്രാമീണമേഖലയിലെ ദാരിദ്ര്യം - ഇന്ത്യ] * [http://gamma.nic.fi/~otammile/povindia.htm ഇന്ത്യയിലെ ദാരിദ്ര്യം 2] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110724090237/http://gamma.nic.fi/~otammile/povindia.htm |date=2011-07-24 }} * [http://www.unicef.org/sowc/india_61865.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120511080047/http://www.unicef.org/sowc/india_61865.html |date=2012-05-11 }} * [http://ncrb.nic.in നാഷണൽ ക്രൈം റെക്കോർഡ്സ് ബ്യൂറോ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140620023952/http://ncrb.nic.in/CD-CII2012/Statistics2012.pdf |date=2014-06-20 }} * [http://planningcommission.nic.in കേന്ദ്ര ആസൂത്രണ കമ്മീഷൻ] * [http://worldbank.org ലോക ബാങ്ക്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180313170039/http://worldbank.org/ |date=2018-03-13 }} [[വർഗ്ഗം:ദാരിദ്ര്യം]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയുടെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ]] c76uc2yqx6qhh5s4scsvzsbjcarawgq 0 227991 4682224 4107513 2026-11-02T07:53:20Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 4682224 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Mathematical proof}} {{PU|Mathematical proof}} [[File:Pythagoras-2a.gif|thumb|ഔപചാരികമായ തെളിവല്ലെങ്കിലും കണ്ടുമനസ്സിലാക്കാവുന്ന തരത്തിലുള്ള ബോദ്ധ്യപ്പെടുത്തലുകളെയും ഗണിതശാസ്ത്രത്തിലെ ഒരുതരം തെളിവായി കണക്കാക്കാം. പൈഥഗോറസിന്റെ സിദ്ധാന്തത്തിന്റെ ദൃശ്യമായ തെളിവാണ് മുകളിൽ]] ഏതെങ്കിലും ഒരു [[axiom|മൗലികതത്ത്വം]] ശരിയാണെങ്കിൽ ഒരു [[mathematical statement|ഗണിതശാസ്ത്ര പ്രസ്താവനയും]] ശരിയായിരിക്കണം എന്നത് ബോദ്ധ്യപ്പെടുത്തുന്ന പ്രക്രീയയെയാണ് [[mathematics|ഗണിതശാസ്ത്രത്തിൽ]], '''തെളിവ് (proof)''' എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. <ref name="nutsandbolts">Cupillari, Antonella. ''The Nuts and Bolts of Proofs''. Academic Press, 2001. Page 3.</ref><ref>Gossett, Eric. ''Discrete Mathematics with Proof''. John Wiley and Sons, 2009. Definition 3.1 page 86. ISBN 0-470-45793-7</ref> സിദ്ധാന്തങ്ങളെ നിദാനമായെടുത്താണ് ([[deductive reasoning|ഡിഡക്റ്റീവ് റീസണിംഗ്]]) ഗണിതശാസ്ത്രത്തിലെ തെളിവുകൾ കണ്ടെത്തുന്നത്. വസ്തുതകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലല്ല ([[inductive reasoning|ഇൻഡക്റ്റീവ് റീസണിംഗ്]]) ഇത്തരം വിചിന്തനങ്ങൾ നടക്കുന്നത്. ഗണിതശാസ്ത്ര പ്രസ്താവന എപ്പോഴും ശരിയാണെന്ന് കാണിച്ചാൽ മാത്രമേ അതിനെ തെളിവായി ഗണിതത്തിൽ അംഗീകരിക്കുകയുള്ളൂ. തെളിയിക്കപ്പെടാത്ത പ്രസ്താവനയെ അനുമാനം ([[conjecture|കൺജെക്ചർ]]) എന്നാണ് ഗണിതത്തിൽ വിളിക്കുന്നത്. ==അവലംബങ്ങൾ== {{Reflist}} ==സ്രോതസ്സുകൾ== *{{citation|last=പോളിയ|first=ജി.|authorlink=ജോർജ്ജ് പോളിയ|title=മാത്തമാറ്റിക്സ് ആൻഡ് പ്ലൗസിബിൾ റീസണിംഗ്|publisher=പ്രിൻസ്ടൺ യൂണിവേഴ്സിറ്റി പ്രെസ്സ്|year=1954}}. *{{citation|last=ഫാലിസ്|first=ഡോൺ|year=2002|url=http://dlist.sir.arizona.edu/1581/|title=വാട്ട് ഡൂ മാത്തമാറ്റീഷ്യൻസ് വാണ്ട്? പ്രോബബിലിസ്റ്റിക് പ്രൂഫ്സ് ആൻഡ് ദി എപിസ്റ്റെമിക് ഗോൾസ് ഓഫ് മാത്തമാറ്റീഷ്യൻസ്|journal=Logique et Analyse|volume=45|pages=373–388}}. *{{citation|author1-link=ജെയിംസ് ഫ്രാങ്ക്ലിൻ (തത്വചിന്തകൻ)|last1=ഫ്രാങ്ക്ലിൻ|first1=ജെ.|last2=ഡൗഡ്|first2=എ.|url=http://www.maths.unsw.edu.au/~jim/proofs.html|title=പ്രൂഫ് ഇൻ മാത്തമാറ്റിക്സ്: ആൻ ഇൻട്രൊഡക്ഷൻ|publisher=ക്യൂ ബുക്ക്സ്|year=2011|isbn=0-646-54509-4}}. *{{citation|last=സോളോവ്|first=ഡി.|title=ഹൗ റ്റു റീഡ് ആൻഡ് ഹൗ ഡൂ പ്രൂഫ്സ്: ആൻ ഇൻട്രൊഡക്ഷൻ റ്റു മാത്തമാറ്റിക്കൽ തോട്ട് പ്രോസസ്സസ്|publisher=വൈലി|year=2004|isbn=0-471-68058-3}}. *{{citation|last=വെല്ലെമാൻ|first=ഡി.|title=ഹൗ റ്റു പ്രൂവ് ഇറ്റ്: എ സ്ട്രക്ചേഡ് അപ്രോച്ച്|publisher=കേംബ്രിഡ്ജ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി പ്രെസ്സ്|year=2006|isbn=0-521-67599-5}}. ==പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ== {{Wiktionary|proof|തെളിവ്}} * [http://www.math.uconn.edu/~hurley/math315/proofgoldberger.pdf വാട്ട് ആർ മാത്തമാറ്റിക്കൽ പ്രൂഫ്സ് ആൻഡ് വൈ ദേ ആർ ഇമ്പോർട്ടന്റ്?] * [http://2piix.com/articles/title/Logic/ 2πix.com: ലോജിക്ക്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090908075745/http://2piix.com/articles/title/Logic/ |date=2009-09-08 }} പാർട്ട് ഓഫ് എ സീരീസ് ഓഫ് ആർട്ടിക്കിൾസ് കവറിംഗ് മാത്തമാറ്റിക്സ് ആൻഡ് ലോജിക്. * [https://web.archive.org/web/20251004165803/https://zimmer.csufresno.edu/~larryc/proofs/proofs.html ഹൗ റ്റു റൈറ്റ് പ്രൂഫ്സ്] ലാറി ഡബ്ല്യൂ. ക്യൂസിക്ക് * [http://research.microsoft.com/users/lamport/pubs/lamport-how-to-write.pdf ഹൗ റ്റുറൈറ്റ് എ പ്രൂഫ്] ലെസ്ലി ലാമ്പോർട്ട് [http://research.microsoft.com/users/lamport/pubs/pubs.html#lamport-how-to-write ദി മോട്ടിവേഷൻ ഓർ പ്രൊപോസിംഗ് സച്ച് എ ഐറാർക്കിയൽ പ്രൂഫ് സ്റ്റൈൽ]. * [http://www.cut-the-knot.org/proofs/index.shtml പ്രൂഫ്സ് ഇൻ മാത്തമാറ്റിക്സ്: സിമ്പിൾ, ചാമിംഗ് ആൻഡ് ഫലേഷ്യസ്] * ''[http://www.cs.ru.nl/~freek/comparison/comparison.pdf ദി സെവന്റീൻ പ്രൂവേഴ്സ് ഓഫ് ദി വേൾഡ്]'', ed. ബൈ ഫ്രീക് വൈഡിജ്ക്, ഫോർവേഡ് ബൈ ഡാന എസ്. സ്കോട്ട്, ലക്ചർ നോട്ട്സ് ഇൻ കമ്പ്യൂട്ടർ സയൻസ് 3600, സ്പ്രിംഗർ, 2006, ISBN 3-540-30704-4. കണ്ടൈൻസ് ഫോർമലൈസ്ഡ് വേർഷൻസ് ഓഫ് പ്രൂഫ് ദാറ്റ് <math>\sqrt{2}</math> ഈസ് ഇറേഷണൽ ഇൻ സെവറൽ ഔട്ടോമേറ്റഡ് പ്രൂഫ് സിസ്റ്റംസ്. * [http://www.cut-the-knot.org/WhatIs/WhatIsProof.shtml വാട്ട് ഈസ് പ്രൂഫ്?] തോട്ട്സ് ഓൺ പ്രൂഫ്സ് ആൻഡ് പ്രൂവിംഗ്. * [http://www.proofwiki.org പ്രൂഫ്‌വിക്കി.ഓർഗ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120731065629/http://www.proofwiki.org/ |date=2012-07-31 }} എ വിക്കി കമ്പെൻഡിയം ഓഫ് മാത്തമാറ്റികൽ പ്രൂഫ്സ്. * [http://planetmath.org planetmath.org] വിക്കി ശൈലിയിൽ തെളിവുകൾക്കായുള്ള വിജ്ഞാനകോശം * തെളിവ് സംബന്ധിച്ച് വിക്കി സർവ്വകലാശാലയിലെ ഒരു [[v:Discrete Mathematics for Computer Science/Proof|പാഠം]] * [http://mzone.mweb.co.za/residents/profmd/proof.pdf ദി റോൾ ആൻഡ് ഫങ്ഷൻ ഓഫ് പ്രൂഫ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120227142751/http://mzone.mweb.co.za/residents/profmd/proof.pdf |date=2012-02-27 }} മൈക്കൽ ഡെ വില്ലിയേഴ്സ് * [http://mzone.mweb.co.za/residents/profmd/profmat.pdf ഡെവലപ്പിംഗ് അണ്ടർസ്റ്റാൻഡിംഗ് എബൗട്ട് ഡിഫറന്റ് റോൾസ് ഓഫ് പ്രൂഫ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120227142804/http://mzone.mweb.co.za/residents/profmd/profmat.pdf |date=2012-02-27 }} മൈക്കൽ ഡെ വില്ലിയേഴ്സ് [[വർഗ്ഗം:ഗണിതം]] mshrlhgouylhy2gm2gu5qon4v4vx7p6 0 234132 4682160 4613716 2026-11-02T02:53:52Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 4682160 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|De Stijl}} [[പ്രമാണം:Mondrian CompRYB.jpg|350px|ലഘുചിത്രം|ലണ്ടനിലെ ടേറ്റ് ഗ്യാലറിയിൽ പ്രദർശിപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന ഒരു ഡെ സ്റ്റൈൽ എണ്ണഛായ ചിത്രം]] 1917-ൽ സ്ഥാപിത്മായ ഒരു [[ഡച്ച് ഭാഷ|ഡച്ച്]] കലാപ്രസ്ഥാനമാണ് '''ഡെ സ്റ്റൈൽ'''(ഇംഗ്ലീഷിൽ: '''De Stijl'''{{IPAc-en|d|ə|_|ˈ|s|t|aɪ|l}}; {{IPA-nl|də ˈstɛil}}) അഥവാ '''നിയോപ്ലാസ്റ്റിസിസം'''. "The Style" എന്നുള്ളതിന് സമാനമായ ഡച്ച് പദമാണ് "De Stijl". 1917 മുതൽ 1931വരെയുള്ള കാലയളവിൽ ഡച്ച് കലാസൃഷ്ടികളെ സൂചിപ്പിക്കാനും ഈ പദം ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്.<ref name="tate">{{cite web |url=http://www.tate.org.uk/collections/glossary/definition.jsp?entryId=82 |title=De Stijl |accessdate=2006-07-31 |work=Tate Glossary |publisher=The Tate |archive-date=2004-09-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20040904194458/http://www.tate.org.uk/collections/glossary/definition.jsp?entryId=82 |url-status=dead }}</ref><ref name="archdic">{{cite book |last=Curl |first=James Stevens |title=A Dictionary of Architecture and Landscape Architecture |url=https://archive.org/details/dictionaryofarch0000curl_a9p5 |year=2006 |format=Paperback |edition=Second Edition |publisher=Oxford University Press |isbn=0-19-860678-8}}</ref> ഡച്ച് ചിത്രകാരനും, സാഹിത്യകാരനും, വിമർശകകനുമായിരുന്ന [[Theo van Doesburg|തിയോ വാൻ ഡസ്ബെർഗ്(1883–1931)]] പുറത്തിറക്കിയ ഒരു ആനുകാലിക പ്രസിദ്ധീകരണത്തിന്റെ പേരും ഡെ സറ്റിൽ എന്നായിരുന്നു. കലാസിദ്ധാന്തങ്ങൾ പലതും ഈ പ്രസിദ്ധീകരണത്തിലൂടെയാണ് പ്രചരിപ്പിക്കപ്പെട്ടത്. ഡസ്ബെർഗിനെ കൂടാതെ [[Piet Mondrian|പീറ്റ് മൊൺട്രിയൻ]] (1872–1944), [[Vilmos Huszár|വിൽമോസ് ഹുസ്സാർ]] (1884–1960), [[Bart van der Leck|ബ്ബ്രാറ്റ് വാൻ ഡെർ ലെക്]] (1876–1958)തുടങ്ങിയ ചിത്രകാരന്മാരും ,[[Gerrit Rietveld|ഗെറിറ്റ് റീറ്റ്വെൽഡ്]] (1888–1964), [[Robert van 't Hoff|റോബെർട് വാന്റ് ഹൊഫ്]] (1887–1979), [[J.J.P. Oud|ജെ.ജെ.പി ഔഡ്]] (1890–1963) തുടങ്ങിയ വാസ്തുശില്പികളും ഈ പ്രസ്ഥാനത്തിന് വളരെയേറെ സംഭാവനകൾ നൽകിയവരാണ്. ഈ ആലുകളുടെ പ്രവർത്തനഫലമായുദ്ഭവിച്ച കലാ തത്ത്വചിന്തയാണ് നിയോപ്ലാസ്റ്റിസിസം എന്ന് അറിയപ്പെട്ടുതുടങ്ങിയത്. ഡെ സ്റ്റൈലിന്റെ ഉപജ്ഞാതാക്കൾ ശുദ്ധമായ അമൂർത്തകലയുടെയും സാർവ്വജനീനത്വത്തിന്റെയും വക്താക്കളായിരുന്നു. ലാളിത്യത്തെ അവലംബിക്കുന്നതായിരുന്നു ഡെ സ്റ്റൈൽ കലാസൃഷ്ടികൾ. അനേകം നിറങ്ങളുടെ വർണശബളിമ ഈ സൃഷ്ടികൾക്ക് ഉണ്ടായില്ലെന്നുവരാം. പ്രധാനമായും നിറങ്ങളുടെ സഞ്ചയം പ്രാധമിക വർണ്ണങ്ങളായ ചുവപ്പ്, മഞ്ഞ, നീല എന്നിവയിലും പ്രാധമിക ഗുണനിറങ്ങളായ കറുപ്പ്, വെള്ള ചാരനിറം എന്നിവയിലുമായി പരിമിതപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. ഡെ സ്റ്റൈൽ സൃഷ്ടികൾ [[പ്രതിസമത|പ്രതിസമതയെ]] വർജ്ജിക്കുന്നു, അതേസമയം വൈരുദ്ധ്യത്തിന്റെ(കല) ഉപയോഗപ്പെടുത്തലിലൂടെ കലാസൗന്ദര്യ സമതുലനാവസ്ഥകൈവരിക്കുന്നു. == ഇതും കാണുക== {{Portal|കല}} * [[Abstract art|അമൂർത്തകല]] * [[Concrete art]] * [[Rietveld Schröder House]] * [[Constructivism (art)]] * [[Elementarism]] ==അവലംബം== {{Reflist}} {{refbegin}} *{{cite web | url = http://www.artandculture.com/cgi-bin/WebObjects/ACLive.woa/wa/movement?id=112 | title = De Stijl Architecture | accessdate = 2006-07-31 | work = Design Arts | publisher = Art and Culture | archive-date = 2006-03-27 | archive-url = https://web.archive.org/web/20060327132656/http://www.artandculture.com/cgi-bin/WebObjects/ACLive.woa/wa/movement?id=112 | url-status = dead }} *{{cite web | url = http://caad.arch.ethz.ch/teaching/nds/ws97/script/text/doesburg.html | title = Towards a plastic architecture | accessdate = 2006-07-31 | last = van Doesburg | first = Theo | year = 1924 | work = Translation of original published in De Stijl, XII, 6/7 | publisher = Architecture & CAAD | archive-date = 2005-11-28 | archive-url = https://web.archive.org/web/20051128042504/http://caad.arch.ethz.ch/teaching/nds/ws97/script/text/doesburg.html | url-status = dead }} {{refend}} == കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക് == {{refbegin}} * {{cite book |last=Blotkamp |first=Carel (ed.) |title=De beginjaren van De Stijl 1917–1922 |location=Utrecht |publisher=Reflex |year=1982}} * {{cite book |last=Blotkamp |first=Carel (ed.) |title=De vervolgjaren van De Stijl 1922–1932 |location=Amsterdam |publisher=Veen |year=1996}} * {{cite book |last=Jaffé |first=H. L. C. |title=De Stijl, 1917–1931, The Dutch Contribution to Modern Art |edition=1st edition |location=Amsterdam |publisher=J.M. Meulenhoff |year=1956}} * {{cite book |last=Overy |first=Paul |title=De Stijl |url=https://archive.org/details/destijl0000unse |edition=1st edition |location=London |publisher=Studio Vista |year=1969}} * {{cite book |last=White |first=Michael |title=De Stijl and Dutch Modernism |location=Manchester [etc] |publisher=Manchester University Press |year=2003}} {{refend}} * Janssen, Hans and White, Michael, ''The Story of De Stijl'', Lund Humphries, 2011, ISBN 978-1-84822-094-2 == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== {{commons category|De Stijl|ഡെ സൈൽ}} * [https://web.archive.org/web/20060831042258/http://sdrc.lib.uiowa.edu/dada/De_Stijl/index.htm ''ഡെ സൈൽ''] * [[Jakob van Domselaer]]'s [http://www.dofoundation.com/dr001.html ''Proeven van Stijlkunst'']{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഫെബ്രുവരി 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, അപൂർവ്വ ശേഖരം. * Essay about [http://www.newcriterion.com/archive/14/sept95/hilton.htm Mondrian and mysticism] Scans of the complete first volume of the journal. {{Modern architecture}} [[വർഗ്ഗം:കലാപ്രസ്ഥാനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:വാസ്തുകല]] c3004tly9pkd01jxwew0rs507oitrzh 0 239279 4682148 4145586 2026-11-01T23:28:40Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 4682148 wikitext text/x-wiki {{Infobox Company | company_name = ടെക്നോസിറ്റി, തിരുവനന്തപുരം | company_type = ജോയിന്റ് സെക്ടർ | genre = ഇൻഫ്രാസ്ട്രക്ചർ സർവ്വീസ പ്രൊവൈഡർ | foundation = <!-- this parameter modifies "Founded" --> | founder = | location_city = [[തിരുവനന്തപുരം]] | location_country = India | location = <!-- this parameter modifies "Headquarters" --> | origins = | key_people = എം. വാസുദേവൻ, സീനിയർ ബിസിനസ്സ് ഡെവലപ്മെന്റ് മാനേജർ | area_served = | industry = [[ഇൻഫർമേഷൻ ടെക്നോളജി]] ബിസിനസ്സ് പാർക്ക് | products = | services = | revenue = | operating_income = | net_income = | num_employees = | parent = | divisions = | subsid = | owner = [[കേരള സർക്കാർ]] | company_slogan = | homepage = | dissolved = | footnotes = }} തിരുവനന്തപുരം [[ടെക്നോപാർക്ക്|ടെക്നോപാർക്കിനോട്]] ചേർന്ന് പള്ളിപ്പുറം വരെ 500 ഏക്കറിൽ, ടെക്നോപാർക്കിന്റെ നാലാംഘട്ട വികസനമായി പരിണമിക്കപ്പെടുന്ന ഐ. ടി. നഗരമാണ് '''ടെക്നോസിറ്റി'''. ഐ.ടിയ്ക്കും അനുബന്ധമേഖലകൾക്കുമായി മാത്രം ആഗോളനിലവാരത്തിലുള്ള ഒരു നഗരം രൂപപ്പെടുത്തുകയാണ് ടെക്നോസിറ്റിയുടെ ലക്ഷ്യം. സംസ്ഥാനത്തെ ഏറ്റവും വലിയ ഇൻഫർമേഷൻ ടെക്നോളജി പാർക്കാണിത്. <ref>{{Cite web |url=http://trivandrumlife.com/technocity-trivandrum-takes-off/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2013-04-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130415081008/http://trivandrumlife.com/technocity-trivandrum-takes-off/ |archive-date=2013-04-15 |url-status=dead}}</ref>ഏറെക്കുറെ സമ്പൂർണ്ണമായ ടെക്നോപാർക്ക് സോഫ്റ്റ്‌വെയർ കമ്പനികൾക്കായി പ്രവർത്തിക്കുമ്പോൾ എല്ലാം തികഞ്ഞ ഐ.ടി. നഗരമായാണ് ടെക്നോസിറ്റി വിഭാവനം ചെയ്യപ്പെടുക. [[പള്ളിപ്പുറം]] മുതൽ [[മംഗലപുരം]] വരെ നാഷണൽ ഹൈവേ 47-നിരുവശവുമായാണ് ടെക്നോസിറ്റി പ്രവർത്തനസജ്ജമാകുക. <ref>{{Cite web |url=http://trivandrumlife.com/technocity-trivandrum-takes-off/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2013-04-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130415081008/http://trivandrumlife.com/technocity-trivandrum-takes-off/ |archive-date=2013-04-15 |url-status=dead}}</ref>എംബഡഡ് സിസ്റ്റം ഡെവലപ്പ്മെന്റ്, എന്റർപ്രൈസ് റിസോഴ്സ് പ്ലാനിംഗ്, പ്രോസസ്സ് കൺട്രോൾ സോഫ്റ്റ്‌വെയർ ഡിസൈൻ, എൻജിനീയറിംഗ് ആന്റ് കമ്പ്യൂട്ടർ എയിഡഡ് ഡിസൈൻ സോഫ്റ്റ്‌വെയർ ഡെവലപ്മെന്റ്, ഐ.ടി. എനേബിൾഡ് സേവനങ്ങൾ, പ്രോസസ്സ് റീ- എൻജിനീയറിംഗ്, ആനിമേഷൻ, ഇ- ബിസിനസ്സ് എന്നീ മേഖലകളിലെ മുഖ്യകമ്പനികളാണ് ഇവിടെ പങ്കെടുക്കുക. മൾട്ടിനാഷണൽ കമ്പനികൾ ഉൾപ്പെടെ സംസ്ഥാനത്തിനകത്തും പുറത്തുമുള്ള ഇതര കമ്പനികളും ഇവിടെ മുതൽമുടക്കും. <br /> [[Image:Perspective of Technocity, Trivandrum.jpg|thumb|Artist's Impression of Technocity]] == ടെക്നോസിറ്റിയിലെ സൗകര്യങ്ങൾ == ഐ.ടി. കമ്പനികൾ, ആശുപത്രികൾ, വിദ്യാഭ്യാസസ്ഥാപനങ്ങൾ, ഷോപ്പിംഗ് മാളുകൾ, ഗവേഷണ കേന്ദ്രങ്ങൾ, കായിക വിനോദ കേന്ദ്രങ്ങൾ, സിനിമാ തീയേറ്ററുകൾ എന്നിവയാണ് ടെക്നോസിറ്റിയിലെ മുഖ്യ സൗകര്യങ്ങൾ. കുറഞ്ഞത് രണ്ടുലക്ഷം പേർക്കെങ്കിലും ഇവിടെ ജോലി ലഭിക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. <ref>മാതൃഭൂമി ഇയർബുക്ക്, 2013, പേജ് 42</ref> പത്തുവർഷം കൊണ്ട് എണ്ണായിരം കോടി രൂപയുടെ നിക്ഷേപമാണ് ടെക്നോസിറ്റിയിൽ ലക്ഷ്യമിടുന്നത്. 365 ഏക്കറിൽ എട്ട് [[സെസ്സ്|സ്പെഷ്യൽ എക്കണോമിക് സോൺ]] ഇവിടെയുണ്ട്. === ഐ.ടി. സ്പേയ്സ് === 20 മില്യൺ ചതുരശ്ര അടി സ്ഥലമാണ് പത്തുവർഷം കൊണ്ട് ഇതര കെട്ടിടങ്ങളോടുകൂടി അനുബന്ധ കമ്പനികൾക്ക് നൽകുക. === നോൺ- ഐ.ടി. സ്പേയ്സ് === ആശുപത്രികൾ, വിദ്യാഭ്യാസസ്ഥാപനങ്ങൾ, ഷോപ്പിംഗ് മാളുകൾ, ഗവേഷണ കേന്ദ്രങ്ങൾ, കായിക വിനോദ കേന്ദ്രങ്ങൾ, സിനിമാ തീയേറ്ററുകൾ എന്നിവ ഉൾപ്പെടെ ഇന്റഗ്രേറ്റഡ് ടൗൺഷിപ്പായാണ് <ref>{{Cite web |url=http://www.hindu.com/pp/2008/10/11/stories/2008101150300100.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2013-04-06 |archive-date=2008-10-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081014134133/http://www.hindu.com/pp/2008/10/11/stories/2008101150300100.htm |url-status=dead }}</ref>പദ്ധതി വിഭാവനം ചെയ്യുക. === കണക്ടിവിറ്റി === [[റിലയൻസ് കമ്മ്യൂണിക്കേഷൻസ്|റിലയൻസ് ഇൻഫോകോം]](Reliance Infocomm), [[ഭാരതി എയർടെൽ|ഭാരതി എയർടെൽ(]]Bharti Airtel),[[വി.എസ്.എൻ.എൽ.|വി.എസ്.എൻ.എൽ]] Videsh Sanchar Nigam Limited), [[ഏഷ്യാനെറ്റ് ഡാറ്റാ ലൈൻ|ഏഷ്യാനെറ്റ് ഡേറ്റാലൈൻ]] Asianet Dataline) എന്നിവ ക്യാമ്പസിലൂടനീളം [[ഫൈബർ ഒപ്റ്റിക്സ്|ഫൈബർ ഓപ്ടിക്സ്]] സംവിധാനത്തിലൂടെ ടക്നോസിറ്റിയിൽ പ്രവർത്തനസജ്ജമാകും. == പദ്ധതി ആസൂത്രണം == ടെക്നോസിറ്റിയ്ക്കുള്ള സ്ഥലമെടുപ്പ് 2005 ൽ ആരംഭിച്ചിരുന്നു. ഇതിന്റെ കുറേഭാഗം പ്രത്യേക സാമ്പത്തിക മേഖലയായി പ്രഖ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു. ഗവ. ഓഫ് കേരളയുടെ പ്രതിനിധിയായി ടെക്നോപാർക്കും കേരള സ്റ്റേറ്റ് ഇൻഫർമേഷൻ ടെക്നോളജി ഇൻഫ്രാസ്ട്രക്ചർ ലിമിറ്റഡ് (KSITIL) എന്ന വിഭാഗവും പ്രൈവറ്റ് സെക്ടറുമായി ചേർന്നാണ് പദ്ധതി പൂർത്തിയാക്കുക. സ്പെഷ്യൽ പർപ്പസ് വെഹിക്കിൾസ് (SPVs) രൂപത്തിൽ ഇരുവിഭാഗങ്ങളും പദ്ധതിയുടെ ഓരോ ഘട്ടവും പൂർത്തിയാക്കും. KSITIL 26% ഇക്വിറ്റി ഷെയറും വഹിക്കും. == മുഖ്യ പങ്കാളികൾ == ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മാനേജ്മേന്റ് ഇൻ ഗവൺമെന്റ്- കേരള യ്ക്കായി പത്തേക്കർ സ്ഥലം ടെക്നോസിറ്റിയിൽ അനുവദിച്ചുകഴിഞ്ഞു. [[ഏഷ്യൻ സ്കൂൾ ഓഫ് ബിസിനസ്]] എന്ന മാനേജ്മേന്റ് പഠനസ്ഥാപനവും 64 കോടി രൂപ മുതൽമുടക്കിൽ ടെക്നോസിറ്റിയിൽ സാന്നിദ്ധ്യം അറിയിച്ചു. ഇന്ത്യയിലെ ഏററവും വലിയ ഐ.ടി സ്ഥാപനമായ [[ടാറ്റാ കൺസൾട്ടൻസി സർവീസസ്‌|ടാറ്റാ കൺസൾട്ടൻസിയും]] (TCS) 3500 കോടി രൂപ മുതൽ മുടക്കിൽ അവരുടെ ഗ്ലോബൽ ലേർണിംഗ് അക്കാഡമി (ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ട്രെയിനിംഗ് അക്കാഡമി)യായി അവരുടെ ഏറ്റവും വലിയ ഗവേഷണകേന്ദ്രം ആരംഭിക്കുകയാണ്. ഓരോ ബാച്ചിലും 16000 ഗ്ലോബൽ ട്രെയിനേഴ്സിനെ ഉൾക്കൊള്ളത്തക്കവിധത്തിലാണിത് ആരംഭിക്കുക. <ref>{{Cite web |url=http://news.entecity.com/technocity-the-future-belongs-here/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2013-04-06 |archive-date=2013-03-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130327055350/http://news.entecity.com/technocity-the-future-belongs-here/ |url-status=dead }}</ref> == അവലംബം == {{Reflist}} == പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ == *[https://web.archive.org/web/20130415081008/http://trivandrumlife.com/technocity-trivandrum-takes-off/ *ട്രിവാൻഡ്രം ഫയൽ] *[http://www.technopark.org/ Technopark official website] *[http://www.keralaitmission.org/ Kerala IT Mission official website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210103110342/http://www.keralaitmission.org/ |date=2021-01-03 }}, Department of IT, Government of Kerala *[http://www.keralaitparks.org/index.html Kerala State Information Technology Infrastructure Limited website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080703055704/http://keralaitparks.org/index.html |date=2008-07-03 }} *[http://www.tribiz.in Regional Development Website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110721181611/http://www.tribiz.in/ |date=2011-07-21 }} *[http://news.entecity.com/technocity-the-future-belongs-here/*news.entecity.com]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[വർഗ്ഗം:വ്യവസായസ്ഥാപനങ്ങൾ]] 02wn4f9odusqcmlin36vlmfmkt68gsz 0 258984 4682076 3804380 2026-11-01T15:55:49Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 4682076 wikitext text/x-wiki {{Infobox islands | name = Unincorporated U.S Territory | native_name = <!-- or |local_name= --> | native_name_link = | native_name_lang = | sobriquet = Bunker Island | image_name = JarvisISS008-E-14052.PNG | image_size = 300 | image_caption = [[NASA]] satphoto of Jarvis Island; note the submerged reef beyond the eastern end. | image_alt = | map_image = {{Location map|Pacific Ocean |float=center|border=infobox |label=Jarvis |coordinates={{coord|0|22|S|160|1|W}} |position=right |width=300 |mark=Cercle rouge 100%.svg |marksize=20 |caption=Location of Jarvis Island in the Pacific Ocean }} | coordinates = {{coord|0|22|S|160|01|W|type:isle_scale:30000_region:UM-86|display=inline,title}} | etymology = Edward, Thomas and William Jarvis | location = South Pacific Ocean | GridReference = <!-- UK only --> | archipelago = Line Islands | waterbody = | total_islands = | major_islands = | area_km2 = 4.5 | area_footnotes = | rank = | length_km = 3.26 | length_footnotes = | width_km = 2.22 | width_footnotes = | coastline_km = 8.54 | coastline_footnotes = | elevation_m = 7 | elevation_footnotes = | highest_mount = | country = {{USA}} | country_capital_type = | country_largest_city_type = | country_capital_and_largest_city = | country_area_km2 = <!-- or |country_area_m2= or |country_area_ha= --> | country_1_capital_type = | country_1_largest_city_type = | country_1_capital_and_largest_city = | country_1_area_km2 = <!-- or |country_1_area_m2= or |country_1_area_ha= --> | demonym = | population =Uninhabited | population_as_of = | population_footnotes = | population_rank = | population_rank_max = | density_km2 = | density_rank = | density_footnotes = | ethnic_groups = | timezone1 = [[Samoa Time Zone]] | utc_offset1 = -11:00 | timezone1_DST = | utc_offset1_DST = | website = | additional_info = }} {{Location map |Pacific Ocean |label=ജാർവിസ് |lon_dir=W |lat_dir=S |lat_deg=0|lat_min=22 |lon_deg=160|lon_min=1 |position=right |width=300 |float=right |mark=Cercle rouge 100%.svg |marksize=20 |caption=പസഫിക് സമുദ്രത്തിൽ ജാർവിസ് ദ്വീപിന്റെ സ്ഥാനം }} [[File:JarvisISS008-E-14052.PNG|thumb|ജാർവിസ് ദ്വീപിന്റെ [[NASA|നാസ]] എടുത്ത ഉപഗ്രഹ ചിത്രം. കിഴക്കൻ അറ്റത്തിനപ്പുറമുള്ള കടൽനിരപ്പിനു താഴെയുള്ള പവിഴപ്പുറ്റ് ശ്രദ്ധിക്കുക.]] '''ജാർവിസ് ദ്വീപ്''' ({{IPAc-en|ˈ|dʒ|ɑr|v|ɨ|s}}; മുൻപ് '''ബങ്കർ ദ്വീപ്''' എന്ന് ഇത് അറിയപ്പെട്ടിരുന്നു) 1.75 ചതുരശ്ര മൈൽ (4.5 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ) വിസ്തീർണ്ണമുള്ള ഒരു [[coral island|പവിഴ ദ്വീപാണ്]]. തെക്കൻ [[Pacific Ocean|പസഫിക് സമുദ്രത്തിൽ]] {{coord|0|22|S|160|01|W|type:isle_scale:30000_region:UM|display=inline,title}} എന്ന സ്ഥാനത്താണ് ഈ ദ്വീപ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. [[Hawaii|ഹവായിക്കും]] [[Cook Islands|കുക്ക് ദ്വീപുകൾക്കും]] ഏകദേശം മദ്ധ്യത്തിലാണിത്.<ref>{{cite book |last=Darwin |first=Charles |authorlink= |coauthors=Thomas George Bonney |title=The structure and distribution of coral reefs |url=https://archive.org/details/structuredistrib00darwuoft |year=1897 |publisher=D. Appleton and Company |location=New York |pages=[https://archive.org/details/structuredistrib00darwuoft/page/207 207] |isbn=0-520-03282-9 }}</ref> ഇത് അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ ഇൻകോർപ്പറേട് ചെയ്യപ്പെടാത്തതും ഓർഗനൈസ് ചെയ്യാത്തതുമായ ഒരു പ്രദേശമാണ്. [[United States Fish and Wildlife Service|യുനൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ് ഫിഷ് ആൻഡ് വൈൽഡ് ലൈഫ് സർവീസാണ്]] ([[United States Department of the Interior|ഇന്റീരിയർ ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റിന്റെ]] ഭാഗം) [[National Wildlife Refuge|ദേശീയ വന്യജീവി രക്ഷാകേന്ദ്രം]] എന്ന നിലയിൽ ഈ ദ്വീപ് സംരക്ഷിക്കുന്നത്.<ref name="doi">{{cite web |url=http://www.doi.gov/oia/Islandpages/jarvispage.htm |title=Jarvis Island |publisher=DOI Office of Insular Affairs |accessdate=2007-01-26 |archive-date=2012-02-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120207205021/http://www.doi.gov/oia/Islandpages/jarvispage.htm |url-status=dead }}</ref> മറ്റു പവിഴ അറ്റോളുകളിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായി ജാർവിസ് ദ്വീപിലെ [[lagoon|ലഗൂൺ]] പൂർണ്ണമായും ഉണങ്ങിയതാണ്. [[Line Islands|ലൈൻ ദ്വീപുകളിൽ]] ഏറ്റവും തെക്കുള്ള ദ്വീപുകളിലൊന്നാണിത്. സ്ഥിതിവിവര‌ക്കണക്കുകൾ ശേഖരിക്കുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി ഇത് [[United States Minor Outlying Islands|അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ മൈനർ ഔട്ട്‌ലൈയിംഗ് ദ്വീപുകൾ]] എന്ന ഗണത്തിലാണ് പെടുത്തിയിട്ടുള്ളത്. [[Image:Map of Kiribati CIA WFB.png|thumb|ജാർവിസ് ദ്വീപും അടുത്തുള്ള ദ്വീപുകളും കാണിക്കുന്ന പസഫിക് സമുദ്രത്തിന്റെ മദ്ധ്യഭാഗത്തിന്റെ ഭൂപടം.]] ==അവലംബം== {{Reflist|colwidth=30em}} ==പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ== {{Commons category}} * [https://web.archive.org/web/20081008140305/http://www.jarvisisland.net/ Jarvis Island Home Page] Website with photos, weather, and more. * [http://jarvisisland.info Jarvis Island information website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070929100512/http://jarvisisland.info/ |date=2007-09-29 }} Has several photos of the old Millersville settlement, together with more modern photos of the island. * [http://www.worldstatesmen.org/US_minor.html WorldStatesmen] Offers brief data on Jarvis island. * [http://www.fws.gov/jarvisisland/index.html U.S. Fish & Wildlife Service Jarvis Island National Wildlife Refuge] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130603131130/http://www.fws.gov/jarvisisland/index.html |date=2013-06-03 }} The Jarvis Island refuge site. {{United States political divisions}} {{Protected Areas of the United States Minor Outlying Islands}} [[വർഗ്ഗം:ശാന്തസമുദ്രത്തിലെ ദ്വീപുകൾ]] [[വർഗ്ഗം:പവിഴ ദ്വീപുകൾ]] 4zymmnpbzkliratnv5az37uuq13go77 0 264165 4682075 4671796 2026-11-01T15:53:45Z Malikaveedu 16584 4682075 wikitext text/x-wiki {{PU|Methil Devika}}{{Infobox person | name = മേതിൽ ദേവിക | image = File:Dance by Methil Devika (102).jpg | caption = ദേവിക 2019 ൽ | birth_date = {{Birth year and age|1976}} | birth_place = ദുബായ്, യുണൈറ്റഡ് അറബ് എമിറേറ്റ്‌സ് | death_date = | death_place = | citizenship = ഇന്ത്യൻ | education = {{Unbulleted_list|[[Rabindra Bharati University|Rabindra Bharati University, Kolkata]]<br>{{small|([[Master of Arts]])}}|[[University of Madras]]<br>{{small|([[Master of Business Administration]])}}|[[Bharathidasan University|Bharathidasan University, Tiruchirappalli]]<br>{{small|([[Doctor of Philosophy]])}}}} | occupation = {{hlist|Performing artist|Researcher}} | known_for = [[ഇന്ത്യൻ ക്ലാസിക്കൽ ഡാൻസ്]], [[മോഹിനിയാട്ടം]] | spouse = {{Unbulleted_list|{{Marriage|രാജീവ് നായർ|2002|2004|reason=divorced}}| {{Marriage|[[Mukesh (actor)|മുകേഷ്]]|2013|2021|reason=divorced}}<ref name=":0">{{cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/mb4eves/online/malayalam/kerala/women/articles/infocus_interview-article-410052 |title=ഇത് ഞങ്ങൾ കാത്തിരുന്ന വിവാഹം - articles,infocus_interview |publisher=Mathrubhumi.com |access-date=2014-03-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140318180508/http://www.mathrubhumi.com/mb4eves/online/malayalam/kerala/women/articles/infocus_interview-article-410052 |archive-date=18 March 2014 |url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/regional/malayalam/news-and-interviews/My-marriage-with-Mukesh-is-an-arranged-one-Methil-Devika/articleshow/25502876.cms | archive-url=https://web.archive.org/web/20131114092006/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-11-09/news-and-interviews/43853904_1_love-marriage-mukesh-sandhya | url-status=live | archive-date=14 November 2013 |title=My marriage with Mukesh is an arranged one: Methil Devika |date=9 November 2013 | access-date=25 January 2014 |newspaper=[[The Times of India]] |author=Radhika C. Pillai}}</ref> <ref>https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2021/Jul/28/no-domestic-violence-charge-against-mukesh-in-divorce-notice-says-devika-2336414.html</ref>}} | children = ദെവാംഗ് രാജീവ് | parents = {{Unbulleted_list|എൻ.രാജഗോപാലൻ|മേതിൽ രാജേശ്വരി}} | relatives = രാധിക പിള്ള (സഹോദരി)<br>മേതിൽ രേണുക (സഹോദരി) }} [[മോഹിനിയാട്ടം]] കലാകാരിയാണു '''മേതിൽ ദേവിക'''. [[കേരള സംഗീത നാടക അക്കാദമി]] പുരസ്‌ക്കാരമടക്കം നിരവധി പുരസ്കാരങ്ങൾ നേടിയിട്ടുണ്ട്. പാലക്കാട്‌ രാമനാഥപുരം മേതിൽ കുടുംബാംഗമായ ദേവിക [[മദ്രാസ് സർവകലാശാല|മദിരാശി സർവകലാശാലയിൽനിന്ന്]] എം.ബി.എ.യും കൊൽക്കത്തയിലെ [[രബീന്ദ്രഭാരതി സർവകലാശാല| രബീന്ദ്രഭാരതി സർവകലാശാലയിൽ]] നിന്ന് ഫൈൻ ആർട്‌സിൽ എം.എ.യും നേടി. [[ഭാരതിദാസൻ സർവകലാശാല | ഭാരതിദാസൻ സർവകലാശാലയിൽനിന്ന്]] നൃത്തവിഷയത്തിൽ ഗവേഷണവും പൂർത്തിയാക്കി. ഇപ്പോൾ [[കേരള കലാമണ്ഡലം|കേരള കലാമണ്ഡലത്തിൽ]] നൃത്താധ്യാപികയും പാലക്കാട് ശ്രീപാദ നാട്യകളരിയുടെ ഡയറക്ടറുമാണ് ദേവിക. സിനിമാനടൻ [[മുകേഷ്|മുകേഷിനെ]] 2013 ഒക്ടോബർ 24-നു വിവാഹം ചെയ്തു<ref>{{cite web|title=മുകേഷ് വിവാഹിതനായി; വധു മേതിൽ ദേവിക|url=http://www.asianetnews.tv/news-updates/mollywood/19945-mukehs-married-to-methil-devika|publisher=Asianet News|accessdate=2013 ഒക്ടോബർ 24|archive-date=2013-10-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20131027114426/http://www.asianetnews.tv/news-updates/mollywood/19945-mukehs-married-to-methil-devika|url-status=dead}}</ref> .മലയാള ചാനലുകളുടെ നൃത്ത റിയാലിറ്റി ഷോകളിൽ വിധികർത്താവായും പ്രത്യക്ഷപ്പെടാറുണ്ട് ദേവിക. കേരള സംഗീത നാടക അക്കാദമി ഡയരക്ടർ ബോർഡ് അംഗമായും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== *കേരള സംഗീത നാടക അക്കാദമി പുരസ്കാരം (2011) *കേന്ദ്ര സംഗീത നാടക അക്കാദമിയുടെ ഉസ്‌താദ്‌ ബിസ്‌മില്ലാ ഖാൻ യുവ പുരസ്‌ക്കാരം(2007)<ref>{{cite news|title=Bismillah Khan award for Methil Devika|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/bismillah-khan-award-for-methil-devika/article1213810.ece|accessdate=2013 ഒക്ടോബർ 25|newspaper=The Hindu|archive-date=2014-02-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20140202234422/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/bismillah-khan-award-for-methil-devika/article1213810.ece|url-status=dead}}</ref> *ദേവദാസി ദേശീയപുരസ്‌കാരം (2010)<ref>{{cite news|title=Methil Devika bags Devdasi National Award|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-otherstates/methil-devika-bags-devdasi-national-award/article698559.ece|accessdate=2013 ഒക്ടോബർ 25|newspaper=The Hindu|archive-date=2013-10-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20131027123538/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-otherstates/methil-devika-bags-devdasi-national-award/article698559.ece|url-status=dead}}</ref> *പശ്ചിമ ബംഗാളിൽനിന്നുള്ള നിരോധ് ബാരൻ അവാർഡ് (2000) == ചിത്രശാല == <gallery> പ്രമാണം:Methil-Devika.jpg|മേതിൽ ദേവിക. പ്രമാണം:Methil. Devika.jpg പ്രമാണം:Methil Devika mohiniyattam.jpg പ്രമാണം:Methil Devika Photo.jpg </gallery> == അവലംബം == {{commonscat|Methil Devika}} {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ നർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:സംഗീത നാടക അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഉസ്താദ് ബിസ്മില്ലാ ഖാൻ പുരസ്കാരം നേടിയവർ]] [[വർഗ്ഗം:പാലക്കാട് വിക്റ്റോറിയ കോളേജിലെ പൂർവ്വ വിദ്യാർത്ഥികൾ]] [[വർഗ്ഗം:മദ്രാസ് സർവ്വകലാശാലയിലെ പൂർവ്വ വിദ്യാർത്ഥികൾ]] [[വർഗ്ഗം:1977-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരള സംഗീത നാടക അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] 2i4pm22pnsjjr4gbip1cxbgfh3kh1io 4682079 4682075 2026-11-01T16:19:04Z Malikaveedu 16584 4682079 wikitext text/x-wiki {{PU|Methil Devika}}{{Infobox person | name = മേതിൽ ദേവിക | image = File:Dance by Methil Devika (102).jpg | caption = ദേവിക 2019 ൽ | birth_date = {{Birth year and age|1976}} | birth_place = ദുബായ്, യുണൈറ്റഡ് അറബ് എമിറേറ്റ്‌സ് | death_date = | death_place = | citizenship = ഇന്ത്യൻ | education = {{Unbulleted_list|[[Rabindra Bharati University|Rabindra Bharati University, Kolkata]]<br>{{small|([[Master of Arts]])}}|[[University of Madras]]<br>{{small|([[Master of Business Administration]])}}|[[Bharathidasan University|Bharathidasan University, Tiruchirappalli]]<br>{{small|([[Doctor of Philosophy]])}}}} | occupation = {{hlist|Performing artist|Researcher}} | known_for = [[ഇന്ത്യൻ ക്ലാസിക്കൽ ഡാൻസ്]], [[മോഹിനിയാട്ടം]] | spouse = {{Unbulleted_list|{{Marriage|രാജീവ് നായർ|2002|2004|reason=divorced}}| {{Marriage|[[Mukesh (actor)|മുകേഷ്]]|2013|2021|reason=divorced}}<ref name=":0">{{cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/mb4eves/online/malayalam/kerala/women/articles/infocus_interview-article-410052 |title=ഇത് ഞങ്ങൾ കാത്തിരുന്ന വിവാഹം - articles,infocus_interview |publisher=Mathrubhumi.com |access-date=2014-03-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140318180508/http://www.mathrubhumi.com/mb4eves/online/malayalam/kerala/women/articles/infocus_interview-article-410052 |archive-date=18 March 2014 |url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/regional/malayalam/news-and-interviews/My-marriage-with-Mukesh-is-an-arranged-one-Methil-Devika/articleshow/25502876.cms | archive-url=https://web.archive.org/web/20131114092006/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-11-09/news-and-interviews/43853904_1_love-marriage-mukesh-sandhya | url-status=live | archive-date=14 November 2013 |title=My marriage with Mukesh is an arranged one: Methil Devika |date=9 November 2013 | access-date=25 January 2014 |newspaper=[[The Times of India]] |author=Radhika C. Pillai}}</ref> <ref>https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2021/Jul/28/no-domestic-violence-charge-against-mukesh-in-divorce-notice-says-devika-2336414.html</ref>}} | children = ദെവാംഗ് രാജീവ് | parents = {{Unbulleted_list|എൻ.രാജഗോപാലൻ|മേതിൽ രാജേശ്വരി}} | relatives = രാധിക പിള്ള (സഹോദരി)<br>മേതിൽ രേണുക (സഹോദരി) }} [[മോഹിനിയാട്ടം]] കലാകാരിയാണു '''മേതിൽ ദേവിക'''. [[കേരള സംഗീത നാടക അക്കാദമി]] പുരസ്‌ക്കാരമടക്കം നിരവധി പുരസ്കാരങ്ങൾ നേടിയിട്ടുണ്ട്. 2023-ൽ, ഐ.എസ്.ആർ.ഒ.-യുടെ (ISRO) കീഴിലുള്ള 'ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് സ്പേസ് സയൻസ് ആൻഡ് ടെക്നോളജി'യിൽ സീനിയർ റിസർച്ച് അസോസിയേറ്റ് ആയിരുന്ന അവർ, താൻ തന്നെ വിഭാവനം ചെയ്ത, കലയും നൂതന ശാസ്ത്രവും സംയോജിപ്പിക്കുന്ന ഒരു പദ്ധതിയിൽ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു.<ref name="auto">{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/india/video/women-have-come-a-long-way-but-a-little-more-improvement-wont-do-harm-kerala-minister-mridula-ramesh-2387884-2023-06-02|title=Women have come a long way, but a little more improvement won't do harm: Kerala Minister Mridula Ramesh|access-date=2023-07-21|date=2 June 2023|website=India Today|language=en}}</ref>ദേശീയ ചലച്ചിത്ര പുരസ്‌കാര ജേതാവായ വിഷ്ണു മോഹൻ സംവിധാനം ചെയ്ത 'കഥ ഇന്നുവരെ' എന്ന മലയാള ചലച്ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് അവർ ചലച്ചിത്ര രംഗത്തേക്ക് കടന്നുവരുന്നത്.<ref>{{Cite news|last=Anand|first=Shilpa Nair|date=2024-09-20|title=Dancer Methil Devika makes her feature film debut with the Malayalam film 'Kadha Innuvare'|url=https://www.thehindu.com/life-and-style/dancer-methil-devika-makes-her-feature-film-debut-with-the-malayalam-film-kadha-innuvare/article68655177.ece|access-date=2024-11-08|work=The Hindu|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> പാലക്കാട്‌ രാമനാഥപുരം മേതിൽ കുടുംബാംഗമായ ദേവിക [[മദ്രാസ് സർവകലാശാല|മദിരാശി സർവകലാശാലയിൽനിന്ന്]] എം.ബി.എ.യും കൊൽക്കത്തയിലെ [[രബീന്ദ്രഭാരതി സർവകലാശാല| രബീന്ദ്രഭാരതി സർവകലാശാലയിൽ]] നിന്ന് ഫൈൻ ആർട്‌സിൽ എം.എ.യും നേടി. [[ഭാരതിദാസൻ സർവകലാശാല | ഭാരതിദാസൻ സർവകലാശാലയിൽനിന്ന്]] നൃത്തവിഷയത്തിൽ ഗവേഷണവും പൂർത്തിയാക്കി. ഇപ്പോൾ [[കേരള കലാമണ്ഡലം|കേരള കലാമണ്ഡലത്തിൽ]] നൃത്താധ്യാപികയും പാലക്കാട് ശ്രീപാദ നാട്യകളരിയുടെ ഡയറക്ടറുമാണ് ദേവിക. സിനിമാനടൻ [[മുകേഷ്|മുകേഷിനെ]] 2013 ഒക്ടോബർ 24-നു വിവാഹം ചെയ്തു<ref>{{cite web|title=മുകേഷ് വിവാഹിതനായി; വധു മേതിൽ ദേവിക|url=http://www.asianetnews.tv/news-updates/mollywood/19945-mukehs-married-to-methil-devika|publisher=Asianet News|accessdate=2013 ഒക്ടോബർ 24|archive-date=2013-10-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20131027114426/http://www.asianetnews.tv/news-updates/mollywood/19945-mukehs-married-to-methil-devika|url-status=dead}}</ref> .മലയാള ചാനലുകളുടെ നൃത്ത റിയാലിറ്റി ഷോകളിൽ വിധികർത്താവായും പ്രത്യക്ഷപ്പെടാറുണ്ട് ദേവിക. കേരള സംഗീത നാടക അക്കാദമി ഡയരക്ടർ ബോർഡ് അംഗമായും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. == ആദ്യകാലം == [[ഐക്യ അറബ് എമിറേറ്റുകൾ|യു.എ.ഇ.യിലെ]] [[ദുബായ്|ദുബായിൽ]] എൻ. രാജഗോപാൽ, മേതിൽ രാജേശ്വരി ദമ്പതികളുടെ മകളായാണ് ദേവിക ജനിച്ചത്. രാധിക പിള്ള (വിദ്യാഭ്യാസ വിദഗ്ധയും കലാ നിരൂപകയും), ഫോർബ്സ് മാസികയിൽ എഡിറ്ററായ മേതിൽ രേണുക<ref name=":3">{{Cite web|url=https://eshe.in/tag/methil-devika/|title=methil devika|access-date=2021-05-24|website=eShe|language=en}}</ref> എന്നിങ്ങനെ രണ്ട് മൂത്ത സഹോദരിമാർ അവർക്കുണ്ട്. പ്രശസ്ത എഴുത്തുകാരനായ [[മേതിൽ രാധാകൃഷ്ണൻ|മേതിൽ രാധാകൃഷ്ണൻ]] ഇവരുടെ അമ്മാവനാണ്. എഴുത്തുകാരൻ [[വടക്കേ കൂട്ടാല നാരായണൻ കുട്ടി നായർ|വി.കെ.എൻ]].-ന്റെ ഭാര്യ വേദവതി ഇവരുടെ അമ്മായിയാണ്.<ref name=":32">{{Cite web|url=https://eshe.in/tag/methil-devika/|title=methil devika|access-date=2021-05-24|website=eShe|language=en}}</ref> ദുബായിലെ ഇന്ത്യൻ ഹൈസ്‌കൂളിൽ ദേവിക ഹൈസ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കി. തുടർന്ന് പാലക്കാട് സെൻ്റ് തോമസ് കോൺവെൻ്റ് സ്കൂളിലും പാലക്കാട് മേഴ്സി കോളേജിലും.പഠനം നടത്തിയശേഷം പാലക്കാട് ഗവൺമെൻ്റ് വിക്ടോറിയ കോളേജിൽ നിന്ന് ബികോം ബിരുദം നേടി. കൊൽക്കത്തയിലെ രബീന്ദ്ര ഭാരതി സർവകലാശാലയിൽ നിന്ന് ഒന്നാം റാങ്കോടെയാണ് ദേവിക ബിരുദാനന്തര ബിരുദം (എം.എ.) നേടിയത്.<ref>{{cite web|url=https://narthaki.com/info/intervw/intrv131.html|title=Interview - I have a lot more to give: Methil Devika - Lalitha Venkat|website=narthaki.com}}</ref> തുടർന്ന് മദ്രാസ് സർവകലാശാലയിൽ നിന്ന് ഒന്നാം റാങ്കോടെ എം.ബി.എ. ബിരുദവും കരസ്ഥമാക്കി.<ref>{{cite web|url=https://athmaonline.in/drmethildevika/|title=Dr. Methil Devika|date=5 January 2017|website=athma online}}</ref> തിരുച്ചിറപ്പള്ളിയിലെ ഭാരതിദാസൻ സർവകലാശാലയിൽ നിന്ന് മോഹിനിയാട്ടത്തിൽ പി.എച്ച്.ഡി.യും അവർ പൂർത്തിയാക്കിയിട്ടുണ്ട്.<ref name=":5">{{Cite news|date=16 February 2017|title=Dancing to the tunes of life|language=en|work=Deccan Chronicle|url=https://www.deccanchronicle.com/lifestyle/books-and-art/160217/dancing-to-the-tunes-of-life.html|access-date=12 July 2018}}</ref> ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== *കേരള സംഗീത നാടക അക്കാദമി പുരസ്കാരം (2011) *കേന്ദ്ര സംഗീത നാടക അക്കാദമിയുടെ ഉസ്‌താദ്‌ ബിസ്‌മില്ലാ ഖാൻ യുവ പുരസ്‌ക്കാരം(2007)<ref>{{cite news|title=Bismillah Khan award for Methil Devika|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/bismillah-khan-award-for-methil-devika/article1213810.ece|accessdate=2013 ഒക്ടോബർ 25|newspaper=The Hindu|archive-date=2014-02-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20140202234422/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/bismillah-khan-award-for-methil-devika/article1213810.ece|url-status=dead}}</ref> *ദേവദാസി ദേശീയപുരസ്‌കാരം (2010)<ref>{{cite news|title=Methil Devika bags Devdasi National Award|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-otherstates/methil-devika-bags-devdasi-national-award/article698559.ece|accessdate=2013 ഒക്ടോബർ 25|newspaper=The Hindu|archive-date=2013-10-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20131027123538/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-otherstates/methil-devika-bags-devdasi-national-award/article698559.ece|url-status=dead}}</ref> *പശ്ചിമ ബംഗാളിൽനിന്നുള്ള നിരോധ് ബാരൻ അവാർഡ് (2000) == ചിത്രശാല == <gallery> പ്രമാണം:Methil-Devika.jpg|മേതിൽ ദേവിക. പ്രമാണം:Methil. Devika.jpg പ്രമാണം:Methil Devika mohiniyattam.jpg പ്രമാണം:Methil Devika Photo.jpg </gallery> == അവലംബം == {{commonscat|Methil Devika}} {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ നർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:സംഗീത നാടക അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഉസ്താദ് ബിസ്മില്ലാ ഖാൻ പുരസ്കാരം നേടിയവർ]] [[വർഗ്ഗം:പാലക്കാട് വിക്റ്റോറിയ കോളേജിലെ പൂർവ്വ വിദ്യാർത്ഥികൾ]] [[വർഗ്ഗം:മദ്രാസ് സർവ്വകലാശാലയിലെ പൂർവ്വ വിദ്യാർത്ഥികൾ]] [[വർഗ്ഗം:1977-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരള സംഗീത നാടക അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] de7l2b21xzjc8203a1n0z96mbx5v9t2 0 264747 4682084 4580093 2026-11-01T16:49:27Z Malikaveedu 16584 4682084 wikitext text/x-wiki {{Infobox Film | name = നദി | image = നദി_(ചലച്ചിത്രം).JPG | caption = | director = [[എ. വിൻസെന്റ്]] | producer = [[ഹരിപോത്തൻ|ഹരി പോത്തൻ]] | writer = [[പി.ജെ. ആന്റണി]] | screenplay = [[തോപ്പിൽ ഭാസി]] | starring = [[പ്രേം നസീർ]]<br>[[മധു]]<br>[[തിക്കുറിശ്ശി സുകുമാരൻ നായർ|തിക്കുറിശ്ശി]]<br>[[ശാരദ]]<br>[[അംബിക]] | music = [[ജി. ദേവരാജൻ]] | lyrics = [[വയലാർ രാമവർമ്മ|വയലാർ]] | editing = ജി. വെങ്കിട്ടരാമൻ | studio = | distributor = സുപ്രിയ റിലീസ് | released = 24/10/1969 | runtime = | country = {{IND}} | language = [[മലയാളം]] | budget = | gross = }} 1969 ൽ സുപ്രിയ പിക്ചേഴ്സിനു വേണ്ടി [[ഹരിപോത്തൻ|ഹരി പോത്തൻ]] നിർമ്മിച്ചു [[എ. വിൻസെന്റ്]] സംവിധാനം ചെയ്ത [[മലയാളചലച്ചിത്രം|മലയാളചലച്ചിത്രമാണ്]] '''നദി'''. [[പി.ജെ. ആന്റണി]]യുടെ രചനക്ക് [[തോപ്പിൽ ഭാസി]]യാണ് തിരക്കഥ എഴുതിയത്. [[പ്രേം നസീർ]], [[ശാരദ]], [[മധു]], [[തിക്കുറിശ്ശി സുകുമാരൻ നായർ|തിക്കുറിശ്ശി]], [[അംബിക സുകുമാരൻ|അംബിക]], [[പി.ജെ. ആന്റണി]], [[അടൂർ ഭാസി]], [[ശങ്കരാടി]], [[കവിയൂർ പൊന്നമ്മ]], [[ടി.ആർ. ഓമന]], [[അടൂർ ഭവാനി]], ജെസ്സി, [[സുമതി (ചലച്ചിത്ര നടി)|ബേബി സുമതി]] എന്നിവരായിരുന്നു അഭിനേതാക്കൾ. സുപ്രിയാ റിലിസ് വിതരണം നടത്തിയ ഈ ചിത്രം1969 [[ഒക്ടോബർ]] 24-ന് [[കേരളം|കേരളമൊട്ടാകെ]] പ്രദർശനംതുടങ്ങി.<ref name=msidb>[http://www.malayalasangeetham.info/m.php?4480 മലയാളസംഗീതം ഡേറ്റാബേസിൽ നിന്ന്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130927090404/http://malayalasangeetham.info/m.php?4480 |date=2013-09-27 }} നദി</ref> == അവലോകനം == ഒരു ക്രിസ്ത്യൻ കൺവെൺഷനു വരുന്ന രണ്ട് കുടുംബങ്ങൾ താമസിക്കുന്നത് രണ്ട് കെട്ടുവള്ളങ്ങളിലാണ്. സിനിമയിലെ മിക്ക ഭാഗങ്ങളും ചിത്രീകരിച്ചത് ഈ കെട്ടുവള്ളങ്ങളിലാണ്. ബാക്കിയുള്ള ഭാഗങ്ങൾ നദീതീരത്തും. അതിലൂടെ പറയുന്ന പ്രണയകഥ ആയിരം പാദസരങ്ങൾ കിലുങ്ങി എന്ന ഗാനം പോലെ മറക്കാനാവില്ല. പ്രേംനസീർ , മധു, തിക്കുറിശ്ശി, പി.ജെ. ആന്റണി, അടൂർഭാസി, ശങ്കരാടി, നെല്ലിക്കോടു ഭാസ്ക്കരൻ, ആലുംമൂടൻ, ചാച്ചപ്പൻ, ഡി. കെ. ചെല്ലപ്പൻ, ശങ്കർ മേനോൻ, ശാരദ, അംബിക, കവിയൂർ പൊന്നമ്മ, ടി.ആർ. ഓമന, അടൂർ ഭവാനി, ജസ്സി, ബേബി സുമതി എന്നിവർ അഭിനയിച്ച ഈ ചിത്രത്തിൻറെ കഥ പി.ജെ. ആന്റണിയും, സംഭാഷണം തോപ്പിൽ ഭാസിയും എഴുതി. നദിയിലെ ആറു ഗാനങ്ങൾ യേശുദാസ്, പി.സുശീല എന്നിവർ പിന്നണിയിൽ പാടി. == കഥാസാരം == ഹരിതവശ്യതയാർന്ന കേരളത്തിന്റെ ശീതളസ്വാന്തങ്ങളായ കുഞ്ഞലകൾ പുളകച്ചാർത്തണിയിച്ചു്, അവിരാമം വഴിഞ്ഞൊഴുകുന്ന പെരിയാറ്റിൽ കുളിക്കുവാനും അതിന്റെ തീരത്തെ മണൽപ്പരപ്പിൽ ഉല്ലസിക്കുവാനും കെട്ടുവള്ളങ്ങളിൽ ആലുവായിലെത്തുന്ന മൂന്നു കുടുംബങ്ങൾ. മാട്ടുമ്മൽ തൊമ്മൻ (തിക്കുറിശ്ശി), അയാളുടെ അമ്മ, ഭാര്യ ത്രേസ്യ (കവിയൂർ പൊന്നമ്മ), മകൻ ജോണി (പ്രേംനസീർ), വള്ളക്കാരൻ പൈലി (ആലുമ്മൂടൻ) എന്നിവർ വന്നടുത്തത്, തൊമ്മന്റെ കുടുംബവിരോധിയായ മുല്ലക്കൽ വർക്കിയുടെ (പി.ജെ. ആൻ്റണി) വള്ളത്തിനടുത്താണു്. വർക്കിയുടെ വിധവയായ മൂത്ത മകൾ ലീലയുടെ (അംബിക) മകൾ ബേബി (ബേബി സുമതി) ജോണിയുടെ കൂട്ടുകാരിയായി. ലീലയുടെ അനുജത്തി സ്റ്റെല്ല (ശാരദ), സഹോദരൻ സണ്ണി (മധു), അവരുടെ അമ്മ മറിയ (ടി.ആർ. ഓമന), വള്ളക്കാരൻ ലാസർ (അടൂർഭാസി) എന്നിവർ എപ്പോഴും തൊമ്മന്റെ വീട്ടുകാരുടെ കുറ്റം പറഞ്ഞു വിരോധത്തിനു് വീറു കൂട്ടിവന്നു. മറ്റൊരു വള്ളത്തിൽ അവിടെ എത്തിയിരിക്കുന്ന ചിട്ടിക്കാരൻ ഔസേപ്പ് (ശങ്കരാടി), ഭാര്യ കുഞ്ഞേലി (അടൂർ ഭവാനി) എന്നിവരുടെ മകനും സ്റ്റെല്ലയുമായുള്ള വിവാഹം നിശ്ചയിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുകയാണു്. ജോണിയും ബേബിമോളും എപ്പോഴും ഒന്നിച്ചു കളിച്ചും രസിച്ചും കഴിഞ്ഞുവന്നു. ഒരു ദിവസം ബേബിമോൾ കൊണ്ടുവന്ന ജോണിയുടെ ഫോട്ടോ സ്റ്റെല്ലയുടെ പുസ്തകത്തിലായി. അതുകണ്ടു് വർക്കിക്കു കലിയിളകി. സണ്ണി സ്റ്റെല്ലയുടെ കരണത്തടിച്ചു. താൻ കാരണം സ്റ്റെല്ല വേദന സഹിക്കേണ്ടി വന്നതിൽ ജോണി അവളോടു് മാപ്പുചോദിച്ചു. ഈ രംഗം കണ്ട സണ്ണി ജോണിയുമായി ഏറ്റുമുട്ടി. ഈ സംഭവങ്ങൾ സ്റ്റെല്ലയുടെയും ജോണിയുടെയും ഹൃദയത്തിൽ പ്രേമത്തിന്റെ വേലിയേറ്റം സൃഷ്ടിച്ചു. അവർ അറിയാതെ ഹൃദയങ്ങൾ തമ്മിലടുത്തു. വീണ്ടും അവർ കണ്ടുമുട്ടി. സ്റ്റെല്ലയും ജോണിയും പ്രേമബന്ധത്തിലാണെന്ന വാർത്തയറിഞ്ഞ ചിട്ടിക്കാരൻ മകന്റെ വിവാഹാലോചന വേണ്ടെന്നറിയിച്ചു് യാത്രയായി. ആ സംഭവത്തിൽ മനഃപ്രയാസം തോന്നിയ വർക്കി അമിതമായി കുടിച്ചു. ബോധം നശിച്ച വർക്കി ഭ്രാന്തിളകി മരണവെപ്രാളം കാട്ടി ബഹളമുണ്ടാക്കി. തക്കസമയത്തു് ഡോക്ടർ വന്നതിനാൽ ജീവൻ രക്ഷപെട്ടു. വീണ്ടും കുടിക്കരുതെന്നു് താക്കീതും നൽകി ഡോക്ടർ പോയി. അവർ സുഖവാസം അവസാനിപ്പിച്ചു് യാത്രയ്ക്കൊരുങ്ങി. ജോണിയുടെ കൊച്ചുകൂട്ടുകാരി ബേബിമോളെ, പിരിയുന്നതോർത്തു് അവൻ വല്ലാതെ വിഷമിച്ചു. അപ്പോഴാണു് ഒരു ബഹളം കേൾക്കുന്നതു്. ബേബിമോളെ കാണാനില്ല. ഉല്ലാസയാത്രക്കാരുടെ കണ്ണിലുണ്ണിയായ അവളെ എല്ലാവരും കൂടി തിരഞ്ഞു. ഒടുവിൽ ജോണി അവളുടെ നിർജ്ജീവമായ ഓമനശരീരം വർക്കിയുടെ വള്ളത്തിൽ കൊണ്ടുവന്നു വെച്ചു. വെള്ളത്തിൽ വീണു മരണമടഞ്ഞ ബേബിമോളുടെ ശവം അടക്കുന്നതിനുവേണ്ട ജോലികൾ ആ വിരോധികളായ വീട്ടുകാർ യോജിച്ചുചെയ്തു. തൊമ്മന്റെ കാപ്പി വർക്കി കുടിച്ചു. ജോണിയാണു് ശവപ്പെട്ടി വാങ്ങിക്കൊണ്ടുവന്നതു്. ബേബിമോൾടെ ശരീരവുമായി ആ വിലാപയാത്ര പള്ളിയിലേക്കുനീങ്ങി. വൈരികളായി തമ്മിലടിച്ച ജോണിയും സണ്ണിയും ആ ശവപ്പെട്ടിയുടെ രണ്ടറ്റത്തും കൈകൾ കൊടുത്തുനടന്നു. ശോകം കുറയ്ക്കാൻ മദ്യം കഴിച്ച വർക്കിക്കു് ഇതിനിടയിൽ പഴയ ഭ്രാന്തിളകി. ജോണിയാണു് ബേബിയെ കൊന്നതെന്നു് അയാളുടെ മനസ്സു മന്ത്രിച്ചു. അയാൾ തിരിച്ചുപോയി തോക്കുമായി പള്ളിയിലേക്കോടി. ബേബിമോൾടെ ശവപ്പെട്ടി കുഴിയിലേക്കു താഴ്ത്തുന്ന നേരം വർക്കി അലറിക്കൊണ്ടവിടെയെത്തി തോക്കിന്റെ നിറയൊഴിച്ചു. ജോണിയുടെ നേർക്കുവെച്ച വെടി ഇടയിൽ ചാടിവീണ സണ്ണിയുടെ നെഞ്ചിലാണു് കൊണ്ടതു്. അന്ത്യനിമിഷങ്ങളിലേക്കു നീങ്ങിയ സണ്ണി, സ്റ്റെല്ലയുടെ കൈപിടിച്ചു് ജോണിയുടെ കൈകളിൽ ഏല്പിച്ചശേഷം മരണമടയുന്നു. ==അഭിനേതാക്കൾ== <div class="references-small" style="-moz-column-count:3; -webkit-column-count:3; column-count:3;"> *[[പ്രേം നസീർ]] *[[മധു]] *[[തിക്കുറിശ്ശി സുകുമാരൻ നായർ]] *[[പി.ജെ. ആന്റണി]] *[[അടൂർ ഭാസി]] *[[ശങ്കരാടി]] *[[നെല്ലിക്കോട് ഭാസ്കരൻ]] *[[ആലുംമൂടൻ]] *ചാച്ചപ്പൻ *ഡി.കെ. ചെല്ലപ്പൻ *ശങ്കർമേനോൻ *[[ശാരദ]] *[[അംബിക (പഴയകാല നടി)|അംബിക]] *[[കവിയൂർ പൊന്നമ്മ]] *[[ടി.ആർ. ഓമന]] *[[അടൂർ ഭവാനി]] *ജെസ്സി *[[സുമതി (ചലച്ചിത്ര നടി)|ബേബി സുമതി]].<ref name=msidb/> </div> ==പിന്നണിഗായകർ== *[[കെ.ജെ. യേശുദാസ്]] *[[പി. സുശീല]] *[[സി.ഒ. ആന്റോ]]<ref name=msidb/> ==അണിയറപ്രവർത്തകർ== <div class="references-small" style="-moz-column-count:3; -webkit-column-count:3; column-count:3;"> *നിർമ്മാണം - [[ഹരി പോത്തൻ]] *സംവിധാനം - [[എ. വിൻസെന്റ്|എ വിൻസെന്റ്]] *സംഗീതം - [[ജി. ദേവരാജൻ|ജി ദേവരാജൻ]] *ഗാനരചന - [[വയലാർ രാമവർമ്മ|വയലാർ]] *ബാനർ - സുപ്രിയ *വിതരണം - സുപ്രിയ റിലീസ് *കഥ - [[പി.ജെ. ആന്റണി|പി ജെ ആന്റണി]] *തിരക്കഥ, സംഭാഷണം - [[തോപ്പിൽ ഭാസി]] *ചിത്രസംയോജനം - ജി വെങ്കിട്ടരമൻ *കലാസംവിധാനം - കെ പി ശങ്കരങ്കുട്ടി *ഛായാഗ്രഹണം - പി എൻ സുന്ദരം, എ വെങ്കട്ട്.<ref name=msidb/> </div> ==ഗാനങ്ങൾ== *സംഗീതം - [[ജി. ദേവരാജൻ]] *ഗാനരചന - [[വയലാർ രാമവർമ്മ]] {| class="wikitable" |- ! ക്ര.നം. !! ഗാനം !! ആലാപനം |- | 1 || പുഴകൾ മലകൾ || കെ ജെ യേശുദാസ് |- | 2 || തപ്പു കൊട്ടാമ്പുറം || പി സുശീല |- | 3 || കായാമ്പൂ കണ്ണിൽ വിടരും || കെ ജെ യേശുദാസ് |- | 4 || നിത്യവിശുദ്ധയാം കന്യാമറിയമേ || കെ ജെ യേശുദാസ് |- | 5 || പഞ്ചതന്ത്രം കഥയിലെ || പി സുശീല |- | 6 || ആയിരം പാദസരങ്ങൾ || കെ ജെ യേശുദാസ്<ref>[http://www.m3db.com/node/2525 മലയാളം മൂവി ആൻഡ് മ്യൂസിക് ഡേറ്റാബേസിൽ നിന്ന്] നദി</ref> |- | 7 || ഇന്നീ വാസമെനിക്കില്ല (ബിറ്റ്) || സി ഒ ആന്റോ |- | 8 || കായാമ്പൂ (ബിറ്റ്) || കെ ജെ യേശുദാസ്.<ref name=msidb/> |} ==അവലംബം== {{reflist}} == ചലച്ചിത്രംകാണാൻ == * [https://www.youtube.com/watch?v=kDozedKe4hQ നദി (1969)''] [[വർഗ്ഗം:1969-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:എ. വിൻസെന്റ് സംവിധാനം ചെയ്ത ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] {{പ്രേംനസീർ അഭിനയിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ}} [[വർഗ്ഗം:മധു അഭിനയിച്ച മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:തിക്കുറിശ്ശി അഭിനയിച്ച മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ശാരദ അഭിനയിച്ച മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഹരി പോത്തൻ നിർമ്മിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:അരവിന്ദൻ സംവിധാനം ചെയ്ത ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:വയലാർ -ദേവരാജൻ ഗാനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:വയലാറിന്റെ ഗാനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ജി വെങ്കിട്ടരാമൻ ചിത്രസംയോജനം ചെയ്ത ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:തോപ്പിൽ ഭാസി തിരക്കഥയെഴുതിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ശങ്കരാടി അഭിനയിച്ച മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] 421vupvcepstl268sfag2jo8ys9gtkh 0 286274 4682205 4648001 2026-11-02T06:32:25Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 4682205 wikitext text/x-wiki {{PU|List of cities by time of continuous habitation}} വർത്തമാനകാലത്ത് മനുഷ്യർ താമസിക്കുന്ന നഗരങ്ങളിൽ '''തുടർച്ചയായി താമസമുണ്ടായിരുന്നവയാണ്''' ഈ പട്ടികയിൽ ഉ‌ൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ളത്. പ്രായം സംബന്ധിച്ച് ഈ പട്ടികയിലുള്ള അവകാശവാദങ്ങൾ തർക്കത്തിലിരിക്കുന്നവയോ കാലഹരണപ്പെട്ടവയോ ആയിരിക്കാം. അഭിപ്രായവ്യത്യാസത്തിനു കാരണം "[[city|നഗരം]]", "തുടർച്ചയായ മനുഷ്യവാസം" എന്നിവ സംബന്ധിച്ച തർക്കങ്ങളായേക്കാം. ഈ പട്ടികയിലുള്ള പല നഗരങ്ങളും ([[Balkh|ബൽഖ്]], [[Byblos|ബൈബ്ലോസ്]], [[Aleppo|ആലെപ്പോ]], [[Damascus|ഡമാസ്കസ്]], [[Jericho|ജെറീക്കോ]]) തങ്ങളുടേതാണ് "ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും പഴയ നഗരം" എന്ന അവകാശമുന്നയിക്കുന്നുണ്ട്. ഈ അവകാശവാദങ്ങളുടെ സത്യാവസ്ഥ സംബന്ധിച്ച വിവരങ്ങൾ "കുറിപ്പുകൾ" എന്ന കോളത്തിൽ ചർച്ച ചെയ്യുന്നുണ്ട്. ==വടക്കൻ ആഫ്രിക്ക== {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%" |- ! പേര് ! ചരിത്രപരമായ പ്രദേശം ! സ്ഥാനം ! തുടർച്ചയായുള്ള മനുഷ്യവാസം തുടങ്ങിയത് ! class="unsortable" | കുറിപ്പുകൾ <!-- force numeric sorting on the hidden values in col 4 with hidden extreme max and min rows --> |- style="display:none;" |!a||!a||!a||−9e99 |- style="display:none;" |~z||~z||~z||9e99 |- | [[Faiyum|ഫൈയം]] ([[Crocodilopolis|ക്രോകോഡൈലോപോളിസ്]] അല്ലെങ്കിൽ ''അർസിനോ'' എന്ന പേരിൽ. പുരാതന ഈജിപ്ഷ്യൻ: ''ഷെഡിയെറ്റ്'') | [[Lower Egypt|ലോവർ ഈജിപ്ത്]] | {{Hs|ഈജിപ്റ്റ്}}[[Faiyum Governorate|ഫൈയം ഗവർണറേറ്റ്]], [[Egypt|ഈജിപ്ത്]] | {{Hs|-4000 ! }} c. 4000 BC<ref>Overy et al. (1999:43); Aldred (1998:42,44)</ref> | |- |[[Luxor|ലക്സർ]] (''വസെറ്റ്'', ''[[Thebes, Egypt|തെബിസ്]]'' എന്ന ഗ്രീക്ക് പേരാണ് കൂടുതൽ പ്രശസ്തം)||[[Ancient Egypt|പുരാതന ഈജിപ്ത്]] || [[Egypt|ഈജിപ്ത്]] ||{{Hs|-3200}} ഉദ്ദേശം. 3200 ബി.സി. || [[Upper Egypt|അപ്പർ ഈജിപ്തിന്റെ]] തലസ്ഥാനമായി സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു. റോമൻ കാലത്ത് രാജ്യം ക്ഷയിക്കുന്നതുവരെ തെബിസ് ഈജിപ്തിന്റെ മതപരമായ തലസ്ഥാനമായി തുടർന്നു. |- |[[Zeila|സൈല/അവൈലൈറ്റ്]] || [[Barbara (region)|ബിലാദ് അൽ-ബർബർ]]|| [[Somalia|സൊമാലിയ]] || {{Hs|-400 !}}c. ബി.സി. 9-ആം നൂറ്റാണ്ട് || [[Horn of Africa|ഹോൺ ഓഫ് ആഫ്രിക്കയിലെ]] പ്രധാന വ്യാപാരനഗരം |- | [[Carthage|കാർത്തേജ്]] || || [[Tunisia|ടുണീഷ്യ]] || 814 ബി.സി. || [[Phoenicians|ഫിനീഷ്യർ സ്ഥാപിച്ചു]].<ref>{{cite web|url=http://whc.unesco.org/en/list/37/ |title=Archaeological Site of Carthage - UNESCO World Heritage Centre |publisher=Whc.unesco.org |date= |accessdate=2013-01-19}}</ref> |- |[[Yeha|യെഹ]] || [[D'mt|ഡെ'മ്റ്റ്]] || [[Ethiopia|എത്യോപ്യ]] || {{Hs|-700 !}}c. ബി.സി. 700 || [[Sub-Saharan Africa|സബ് സഹാറൻ ആഫ്രിക്കയിലെ]] പഴയ നഗരങ്ങളിലൊൻ.<ref name=Phillipson-36>David W. Phillipson, ''Ancient Churches of Ethiopia'' (New Haven: Yale University Press, 2009), p. 36</ref> |- |[[Cape Guardafui|കേപ്പ് ഗാർഡാഫൂയി]] || [[Barbara (region)|ബിലാദ് അൽ ബർബർ]] || [[Somalia|സൊമാലിയ]] || {{Hs|-400 !}}c. ബി.സി. 500 || [[Ancient Greeks|പുരാതന ഗ്രീക്കുകാർ]] ''ആരോമാറ്റ പ്രൊമോണ്ടോറിയ'' എന്നായിരുന്നു ഈ പ്രദേശത്തെ വിശേഷിപ്പിച്ചിരുന്നത്. ''[[Periplus of the Erythraean Sea|പെരിപ്ലസ് ഓഫ് ദി എറിത്രിയൻ സീ]]'' എന്ന എ.ഡി. ഒന്നാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഗ്രന്ഥത്തിൽ ഈ നഗരത്തെക്കുറിച്ച് പ്രതിപാദിക്കുന്നുണ്ട്.<ref name="Tuckey">James Hingston Tuckey, ''Maritime geography and statistics, or A description of the ocean and its coasts, maritime commerce, navigation, &c'', (Printed for Black, Parry, and Co.: 1815), p.30.</ref> |- |[[Axumആക്സം]] || [[Kingdom of Axum|ആക്സം രാജ്യം]] || [[Ethiopia|എത്യോപ്യ]] || {{Hs|-400 !}}c. ബി.സി. 400 || ആക്സം രാജ്യത്തിന്റെ തലസ്ഥാനം |- |[[Berbera|ബെർബേറ]] || [[Barbara (region)|ബിലാദ് അൽ ബർബർ]] || [[Somalia|സൊമാലിയ]] || {{Hs|-400 !}}c. ബി.സി. 400 || പെരിപ്ലസ് ഓഫ് ദി എറിത്രിയൻ സീ എന്ന പുസ്തകത്തിൽ ഇത് അവാലിറ്റസിന് 800 സ്റ്റേഡിയ അപ്പുറമാണെന്ന് പറയുന്നു. |- | [[Alexandria|അലക്സാണ്ട്രിയ]] || || [[Egypt|ഈജിപ്ത്]] || {{Hs|-332 !}}ബി.സി. 332 || [[Alexander the Great|അലക്സാണ്ടർ]] ചക്രവർത്തി സ്ഥാപിച്ചത്.<ref>{{cite web|url=http://www.citymayors.com/culture/historic_africa.html |title=Historic cities - Africa |publisher=City Mayors |date= |accessdate=2013-01-19}}</ref> |- | [[Djenné-Jeno|ജെന്നെ ജെനോ]] || || [[Mali|മാലി]] || {{Hs|-200 !}}c. ബി.സി. 200 || [[sub-Saharan Africa|സബ് സഹാറൻ ആഫ്രിക്കയിലെ]] ഏറ്റവും പഴയ നഗരങ്ങളിലൊന്ന്.<ref>{{Cite journal | url=http://anthropology.rice.edu/Content.aspx?id=500 | title=Jenne-jeno, an ancient African city | publisher=Rice University Anthropology | last1=McIntosh | first1=Susan Keech | last2=McIntosh | first2=Roderick J. | postscript=<!-- Bot inserted parameter. Either remove it; or change its value to "." for the cite to end in a ".", as necessary. -->{{inconsistent citations}} | access-date=2014-08-08 | archive-date=2018-12-25 | archive-url=https://web.archive.org/web/20181225201058/https://anthropology.rice.edu/Content.aspx?id=500%20 | url-status=dead }}</ref> |- | [[Ghadames|ഗഡേമസ്]] (''സൈഡാമസ്'') || || [[Libya|ലിബിയ]] || {{Hs|-19 !}}19 BC || ബി.സി. 19-ൽ സ്ഥാപിച്ച റോമൻ പട്ടണം. പുരാതന ശിലായുഗത്തിലും നവീനശിലായുഗത്തിലും ഇവിടെ മനുഷ്യവാസമുണ്ടായിരുന്നു എന്ന് ആർക്കിയോളജിക്കൽ തെളിവുകളുണ്ട്.<ref>{{cite web |url=http://archnet.org/library/places/one-place.jsp?place_id=1694&order_by=title&showdescription=1 |title=Ghadames |publisher=Archnet.org |date= |accessdate=2013-01-19 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225201135/http://archnet.org/ |url-status=dead }}</ref> |- | [[Old Cairo|ഓൾഡ് കൈറോ]] || || [[Egypt|ഈജിപ്ത്]] || {{Hs|100 !}}c. 100 || [[Emperor Trajan|ട്രാജൻ ചക്രവർത്തിയുടെ]] ഭരണകാലത്ത് ബാബിലോൺ കോട്ട ഇങ്ങോട്ട് മാറ്റുകയുണ്ടായി.<ref>{{cite web|url=http://www.touregypt.net/featurestories/babylon.htm |title=Fort Babylon In Cairo |publisher=Touregypt.net |date= |accessdate=2013-01-19}}</ref> |- | [[Kismayo|കിസ്മായോ]] ||[[Barbara (region)|ബിലാദ് അൽ ബർബർ]] [[Ajuuraan Empire|അജുരാൻ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ]] ഭാഗം|| [[Somalia|സൊമാലിയ]] || {{Hs|100 !}} 4-ആം നൂറ്റാണ്ട് || പണ്ട് മത്സ്യബന്ധനഗ്രാമമായിരുന്ന ഈ പ്രദേശം ഒരു നഗരമായി വികസിക്കുകയായിരുന്നു.<ref name="Cassanelli">Lee V. Cassanelli, ''The shaping of Somali society: reconstructing the history of a pastoral people, 1600-1900'', (University of Pennsylvania Press: 1982), p.75.</ref> |- | [[Mogadishu|മൊഗാദിഷു]] ||[[Sultanate of Mogadishu|മൊഗദിഷു സൽത്തനത്]] || [[Somalia|സൊമാലിയ]] || {{Hs|900 !}}c. 700 || [[Sarapion|സരാപിയൺ]] വ്യാപാരശക്തികളുടെ പിൻഗാമികൾ |- | [[Fes|ഫെസ്]] (''[[Fes-al-Bali|ഫെസ് അൽ ബാലി]]'')|| || [[Morocco|മൊറോക്കോ]] || {{Hs|789 !}}789 || [[Idrisid Dynasty|ഇദ്രിസിഡ് രാജവംശത്തിന്റെ]] തലസ്ഥാനം<ref>"Fes". Encyclopædia Britannica. 2007. Britannica Concise Encyclopedia. 3 March 2007</ref> |- | [[Marrakesh|മറാകേഷ്]] (''മുറാകുക്'')|| || [[Morocco|മൊറോക്കോ]] || {{Hs|1070 !}}1070 || [[Almoravid Dynasty|അൽമൊറാവിഡ് രാജവംശം]] സ്ഥാപിച്ചത്.<ref>{{cite web |url=http://www.moroccanembassylondon.org.uk/en/Beauty%20Spots%20and%20Monuments.html |title=Embassy of The Kingdom of Morocco in London |publisher=Moroccanembassylondon.org.uk |date= |accessdate=2013-01-19 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225201133/http://www.moroccanembassylondon.org.uk/en/Beauty%20Spots%20and%20Monuments.html%20 |url-status=dead }}</ref> |} ==തെക്കൻ ആഫ്രിക്ക== {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%" |- ! പേര് ! ചരിത്രപരമായ പ്രദേശം ! സ്ഥാനം ! തുടർച്ചയായുള്ള മനുഷ്യവാസം തുടങ്ങിയത് ! class="unsortable" | കുറിപ്പുകൾ <!-- force numeric sorting on the hidden values in col 4 with hidden extreme max and min rows --> |- style="display:none;" |!a||!a||!a||−9e99 |- style="display:none;" |~z||~z||~z||9e99 |- |[[Benin City|ഇഗോഡോമിഗോഡോ]] || [[Kingdom of Benin|ബെനിൻ രാജ്യം]] || [[Nigeria|നൈജീരിയ]] || {{Hs|-400 !}}c. ബി.സി. 400 || നൈജീരിയയിലെ ഏറ്റവും പഴയ നഗരങ്ങളിലൊന്നാണ് സിറ്റി ഓഫ് ബെനിൻ |- |[[Ife|ഐഫെ]] || [[Osun State|ഓസൺ സ്റ്റേറ്റ്]] ||[[Nigeria|നൈജീരിയ]] || {{Hs|-350 !}}c. ബി.സി. 350 || ബി.സി. നാലാം നൂറ്റാണ്ടിൽ മനുഷ്യവാസമുണ്ടായിരുന്നതിന്റെ ലക്ഷണങ്ങളുണ്ട്.<ref>{{cite web|url=http://www.metmuseum.org/toah/hd/ife/hd_ife.htm |title=Ife (from ca. 350 B.C.) &#124; Thematic Essay &#124; Heilbrunn Timeline of Art History &#124; The Metropolitan Museum of Art |publisher=Metmuseum.org |date= |accessdate=2013-01-19}}</ref> |- | [[Sofala|സോഫാല]] || || [[Mozambique|മൊസാംബിക്]] || {{Hs|900 !}}c. 700 || [[Southern Africa|തെക്കൻ ആഫ്രിക്കയിലെ]] ഏറ്റവും പഴയ തുറമുഖങ്ങളിൽ ഒന്ന് |- | [[Lamu|ലാമു]] || || [[Kenya|കെനിയ]] || {{Hs|1300 !}}c. 1300 || 14-ആം നൂറ്റാണ്ടിൽ സ്വാഹിലി സംസാരിക്കുന്നവർ സ്ഥാപിച്ചത്<ref>{{cite web|url=http://whc.unesco.org/en/list/1055 |title=Lamu Old Town - UNESCO World Heritage Centre |publisher=Whc.unesco.org |date=2001-12-13 |accessdate=2013-01-19}}</ref> |- | [[Cape Town|കേപ്പ് ടൗൺ]] || [[Cape colony|കേപ്പ് കോളനി]] || [[South Africa|ദക്ഷിണാഫിക്ക]] || 1652 || [[Dutch East India Company|ഡച്ച് ഈസ്റ്റ് ഇൻഡ്യ]] കമ്പനി സ്ഥാപിച്ചത് |- | [[Kumasi|കുമാസി]] || [[Ashanti Empire|അഷാന്റി സാമ്രാജ്യം]] || [[Ghana|ഘാന]] || c. 1680 || ആകാൻ ഗ്രാമം എന്ന നിലയിൽ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു. കുമസെമാൻ രാജ്യത്തിന്റെയും അഷാന്റി സാമ്രാജ്യത്തിന്റെയും തലസ്ഥാനമായി |} ==മദ്ധ്യ അമേരിക്ക== {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%" |- ! പേര് ! ചരിത്രപരമായ പ്രദേശം ! സ്ഥാനം ! തുടർച്ചയായുള്ള മനുഷ്യവാസം തുടങ്ങിയത് ! class="unsortable" | കുറിപ്പുകൾ <!-- force numeric sorting in col 4 with hidden extreme max and min rows --> |- style="display:none;" |!a||!a||!a||−9e99 |- style="display:none;" |~z||~z||~z||9e99 |- |[[Cholula, Puebla|ചോലുല]] |പഴയ [[Cholula (Mesoamerican site)|ചോലുല]] |[[Mexico|മെക്സിക്കോ]] | {{Hs|-150 ! }}c. ബി.സി. 2-ആം നൂറ്റാണ്ട് |[[Cholula (Mesoamerican site)|കൊളംബസിനു മുൻപുള്ള ചോലുല]] ഏഴാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ഒരു ചെറിയ പ്രദേശം എന്ന നിലയിൽ നിന്ന് വലിയ നഗരമായി മാറി. അമേരിക്കയിൽ തുടർച്ചയായി മനുഷ്യവാസമുള്ള ഏറ്റവും പഴയ സ്ഥലമാണിത്. |- |[[Mexico City|മെക്സിക്കോ സിറ്റി]] |[[Mexica|മെക്സിക്ക സംസ്കാരം]] |മെക്സിക്കോ |1325 |[[Tenochtitlan|ടെനോച്റ്റിറ്റ്ലാൻ]] (1325), [[Tlatelolco (altepetl)|ട്ലാൾടെലോൽകൊ]] (1337) എന്നീ സഹോദരനഗരങ്ങളായി സ്ഥാപിച്ചു. 1521-ൽ സ്പെയിൻ അധിനിവേശം നടത്തിയശേഷം പേരുമാറ്റി. [[Azcapotzalco|അസ്കാപോട്സൽകോ]], [[Tlatelolco (altepetl)|ട്ലാടെലോൾകോ]], [[Xochimilco|ക്സോഹിമിൽകകോ]], [[Coyoacán|കൊയോവകാൻ]] എന്നിങ്ങനെ പല നഗരങ്ങളും ഇപ്പോൾ മെക്സിക്കോ സിറ്റിയുടെ ഭാഗമാണ്. ഇത് അമേരിക്കയിലെ ഏറ്റവും പഴയ തലസ്ഥാനനഗരമാണ്. |- |[[Santo Domingo|സാന്റോ ഡൊമിങ്കോ]] |[[Hispaniola|ഹിസ്പാനിയോള]] |[[Dominican Republic|ഡൊമിനിക്കൻ റിപ്പബ്ലിക്ക്]] |1496 |പുതിയ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും പഴയ യൂറോപ്യൻ നഗരം |- |[[San Juan, Puerto Rico|സാൻ ജുവാൻ]] |[[Viceroyalty of New Spain|ന്യൂ സ്പെയിൻ]] |[[Puerto Rico|പോർട്ടോ റിക്കോ]] [[US|അമേരിക്ക]] |1508 |അമേരിക്കൻ ഭൂവിഭാഗങ്ങളിലെ തുടർച്ചയായ മനുഷ്യവാസമുള്ള ഏറ്റവും പഴയ നഗരം |- |[[Nombre de Dios, Colón|നോംബ്രെ ഡെ ഡയോസ്]] |ന്യൂ ഗ്രാനഡ |[[Panama|പനാമ]] |1510 |അമേരിക്കൻ വൻകരകളിലെ പ്രധാന കരപ്രദേശത്തെ ഏറ്റവും പഴയ യൂറോപ്യൻ നഗരം |- |[[Baracoa|ബാരക്കോവ]] |ന്യൂ സ്പെയിൻ |[[Cuba|ക്യൂബ]] |1511 |ക്യൂബയിലെ ഏറ്റവും പഴയ യൂറോപ്യൻ സെറ്റിൽമെന്റ് |- |[[Veracruz, Veracruz|വെര ക്രൂസ്]] |ന്യൂ സ്പെയിൻ |മെക്സിക്കോ |1519 |അമേരിക്കൻ വൻകരകളിലെ പ്രധാന കരപ്രദേശത്തെ ഏറ്റവും പഴയ യൂറോപ്യൻ നഗരം |- |[[Panama City|പനാമ സിറ്റി]] |ന്യൂ ഗ്രാനഡ |[[Panama|പനാമ]] |1519 |പസഫിക് സമുദ്രപ്രദേശത്തെ ഏറ്റവും പഴയ യൂറോപ്യൻ നഗരം |} ==വടക്കേ അമേരിക്ക== {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%" |- ! പേര് ! ചരിത്രപരമായ പ്രദേശം ! സ്ഥാനം ! തുടർച്ചയായുള്ള മനുഷ്യവാസം തുടങ്ങിയത് ! class="unsortable" | കുറിപ്പുകൾ <!-- force numeric sorting in col 4 with hidden extreme max and min rows --> |- style="display:none;" |!a||!a||!a||−9e99 |- style="display:none;" |~z||~z||~z||9e99 |- |[[Acoma Pueblo|അകോമ പ്യൂബ്ലോ]], [[Taos Pueblo|ടാവോസ് പ്യൂബ്ലോ]] എന്നിവ - [[New Mexico|ന്യൂ മെക്സിക്കോ]] |[[Pueblo peoples|പ്യൂബ്ലോ സംസ്കാരം]] |അമേരിക്ക |c. 1075 |തുടർച്ചയായി മനുഷ്യവാസമുള്ള ഏറ്റവും പഴയ പ്രദേശങ്ങളിലൊന്ന് (നഗരമല്ലെങ്കിലും) |- |[[St. John's, Newfoundland and Labrador|സൈന്റ് ജോൺസ്]] |[[Newfoundland Colony|ന്യൂഫൗണ്ട്‌ലാന്റ് കോളനി]] |[[Canada|കാനഡ]] |1540-കൾ |അമേരിക്കയിലെ ഏറ്റവും പഴയ ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷക്കാരുടെ നഗരം. കാനഡയിലെ ഏറ്റവും പഴയ നഗരം |} ==തെക്കേ അമേരിക്ക== {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%" |- ! പേര് ! ചരിത്രപരമായ പ്രദേശം ! സ്ഥാനം ! തുടർച്ചയായുള്ള മനുഷ്യവാസം തുടങ്ങിയത് ! class="unsortable" | കുറിപ്പുകൾ <!-- force numeric sorting in col 4 with hidden extreme max and min rows --> |- style="display:none;" |!a||!a||!a||−9e99 |- style="display:none;" |~z||~z||~z||9e99 |- |[[Upper Xingu|അപ്പർ സിൻഗു]] |[[Xingu peoples|സിൻഗു സംസ്കാരം]] |[[Brazil|ബ്രസീൽ]] |c. 800 എ.ഡി. |10,000 ജനങ്ങളുള്ള ഒരു വാസകേന്ദ്രം വനമദ്ധ്യേയുള്ള [[Upper Xingu|അപ്പർ സിൻഗുവിൽ]] ഉണ്ടായിരുന്നു. 16-ആം നൂറ്റാണ്ടിൽ യൂറോപ്യന്മാരുടെ വരവോടെ ജനസംഖ്യ കുറഞ്ഞു. |- |[[Quito|ക്വിറ്റോ]] |[[Quitu culture|ക്വിറ്റോ സംസ്കാരം]] |[[Ecuador|ഇക്വഡോർ]] |980 |2000 ബി.സി.യിലാണ് ഇവിടെ മനുഷ്യവാസം തുടങ്ങിയതെന്ന് അവകാശവാദമുണ്ട് |- |[[Cusco|കസ്കോ]] |[[Inca Empire|ഇൻക സാമ്രാജ്യം]] |[[Peru|പെറു]] |c. 1100 |''[[Killke culture|കിൽകെ]]'' സംസ്കാരം 900 മുതൽ 1200 വരെ ഇവിടെയുണ്ടായിരുന്നു. 13-ആം നൂറ്റാണ്ടിൽ ''[[Incas|ഇൻകകൾ]]'' ഇവിടെയെത്തി. ''കിൽകെ'' ജനത 1100-ൽ ഇവിടെയൊരു കോട്ട പണിയുകയുണ്ടായി.<ref>[http://news.nationalgeographic.com/news/2008/03/080331-inca-temple.html Kelly Hearn, "Ancient Temple Discovered Among Inca Ruins"], ''National Geographic News'', 31 March 2008, accessed 12 January 2010</ref> |- |[[Santa Marta|സാന്റ മാർത്ത]] |[[New Granada|ന്യൂ ഗ്രനഡ]] |[[Colombia|കൊളംബിയ]] |1525 |കൊളംബിയയിൽ സ്പെയിൻകാർ സ്ഥാപിച്ച ഏറ്റവും പഴയ നഗരം |- |[[São Vicente, São Paulo|സാവോ പോളോ]] |[[Governorate General of Brazil|ബ്രസീൽ]] |[[Brazil|ബ്രസീൽ]] |1532 |തെക്കേ അമേരിക്കയിൽ പോർച്ചുഗീസുകാരുടെ ആദ്യ നഗരം |} ==മദ്ധ്യേഷ്യയും തെക്കനേഷ്യയും== {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%" |- ! പേര് ! ചരിത്രപരമായ പ്രദേശം ! സ്ഥാനം ! തുടർച്ചയായുള്ള മനുഷ്യവാസം തുടങ്ങിയത് ! class="unsortable" | കുറിപ്പുകൾ <!-- force numeric sorting on the hidden values in col 4 with hidden extreme max and min rows --> |- style="display:none;" |!a||!a||!a||−9e99 |- style="display:none;" |~z||~z||~z||9e99 |- |[[Balkh|ബാൽഖ്]] (''ബാക്ട്ര'') |[[Bactria|ബാക്ട്രിയ]] |[[Balkh Province|ബാൽഖ് പ്രവിശ്യ]], [[Afghanistan|അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ]] | {{Hs|-1500 ! }} 1500 ബി.സി. | |- |[[Varanasi|വാരണാസി]] |[[Iron Age India|ഇരുമ്പുയുഗക്കാലത്തെ ഇന്ത്യ]] |{{Hs|Ind}}[[Uttar Pradesh|ഉത്തർ പ്രദേശ്]], ഇന്ത്യ | {{Hs|-1100 ! }}c. 1200–1100 ബി.സി.<ref>{{cite book|author=Vidula Jayaswal|title=Ancient Varanasi: an archaeological perspective (excavations at Aktha)|url=http://books.google.com/books?id=mfddjqZGZygC&pg=PA225|accessdate=31 October 2012|year=2009|page=205|quote="[R]emains of Period I at Aktha which have been dated to circa twelfth/eleventh century BC is [sic] so far the earliest known archaeological horizon of Varanasi area."|publisher=Aryan Books International|isbn=978-81-7305-355-9}}</ref> |[[Iron Age India|ഇരുമ്പുയുഗം]] ([[Painted Grey Ware culture|പെയിന്റഡ് ഗ്രേ വെയർ കൾച്ചർ]]). |- |[[Ujjain|ഉജ്ജയിൻ]] ([[Ujjain|അവന്തി]]) || [[Malwa|മാൾവ]] || ഇന്ത്യ || {{Hs|-800 ! }} c. 800 ബി.സി.<ref>{{Cite web |url=http://www.indiasite.com/madhyapradesh/ujjain/history.html |title=Indiasite.com |access-date=2014-08-08 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304031237/http://www.indiasite.com/madhyapradesh/ujjain/history.html |url-status=dead }}</ref> || 700 ബി.സി.യിൽ [[Avanti (India)|അവന്തിയുടെ]] തലസ്ഥാനമെന്ന നിലയിൽ പ്രാധാന്യം വർദ്ധിച്ചു. 600 ബി.സി.യിൽ കോട്ടയുള്ള നഗരമായി. |- |[[Mahasthangarh|മഹാസ്തൻഗഡ്]], [[Bogra|ബോഗ്ര]] |[[Pundravardhana|പുന്ത്രവർദ്ധന]] |{{Hs|Ban}}[[Bogra District|ബോഗ്ര ജില്ല]], [[Bangladesh|ബംഗ്ലാദേശ്]] |{{Hs|- 300BC ! }} ബി.സി. നാലാം നൂറ്റാണ്ട്<ref>{{cite web |author=Prof. Sirajul Islam |url=http://www.banglapedia.org/HT/P_0322.HTM |title=Pundranagara |publisher=Banglapedia |date= |accessdate=2013-01-19 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225201153/http://www.banglapedia.org/HT/P_0322.HTM%20 |url-status=dead }}</ref> |പഴയ നഗരത്തിന്റെ അവശിഷ്ടങ്ങൾ |- |[[Thanjavur|തഞ്ചാവൂർ]] || [[Early Chola kingdom|ആദ്യകാല ചോള സാമ്രാജ്യം]] || [[Tamil Nadu|തമിഴ് നാട്]], ഇന്ത്യ || {{Hs|-300 ! }} 300 ബി.സി. || സംഘകാലം മുതൽ ഈ നഗരം നിലവിലുണ്ടായിരുന്നു എന്ന് ചില പണ്ഡിതർ വിശ്വസിക്കുന്നു. |- |[[Kathmandu|കാത്മണ്ഡു]]-[[Patan, Lalitpur|ലളിത് പൂർ]] || [[Nepal|നേപ്പാൾ]] || [[Kathmandu|കാത്മണ്ഡു]] താഴ്‌വര || {{Hs|- എ.ഡി. രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ട് ! }} c. എ.ഡി. രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ട് |നാടൻ പാട്ടുകളിൽ ഇതിലും വളരെപ്പണ്ടേ കാത്മണ്ഡുവിൽ മനുഷ്യവാസമുണ്ടായിരുന്നു എന്ന് അവകാശപ്പെടുന്നു |} ==കിഴക്കനേഷ്യ== {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%" |- ! പേര് ! ചരിത്രപരമായ പ്രദേശം ! സ്ഥാനം ! തുടർച്ചയായുള്ള മനുഷ്യവാസം തുടങ്ങിയത് ! class="unsortable" | കുറിപ്പുകൾ <!-- force numeric sorting in col 4 with hidden extreme max and min rows --> |- style="display:none;" |!a||!a||!a||−9e99 |- style="display:none;" |~z||~z||~z||9e99 |- |[[Luoyang|ലുവോയാങ്]] (''ഷെൻസൺ, സിബോ'') || [[Xia Dynasty|സിയ രാജവംശം]] || {{Hs|ചൈന}} [[Henan|ഹെനാൻ]], ചൈന || {{Hs|-2070 ! }}c. 2070 ബി.സി. || |- |[[Xi'an|സിയാൻ]] (''ഹാവോജിങ്, ഫെൻഘോ, ചാങ്'ആൻ, ഡാക്സിങ്'') || [[Zhou Dynasty|ഷൗ രാജവംശം]] || {{Hs|ചൈന}}[[Shaanxi|ഷാൻസി]], ചൈന || {{Hs|-1100 ! }}c. 1100 ബി.സി. || |- |[[History of Beijing|ബൈജിംഗ്]] ||[[Ji (state)|ജി]], [[Yan (state)|യാൻ]] || {{Hs|ചൈന}} [[Beijing|‌ബൈജിംഗ്]], ചൈന || {{Hs|-1000 ! }}c. 1045 ബി.സി. || |- |[[Suzhou|സുഷൗ]] (''ഗുസു, വു'') || [[State of Wu|വു]] || {{Hs|ചൈ}}[[Jiangsu|ജിയങ്സു]], ചൈന || {{Hs|-514 ! }}514 ബി.സി. || |- |[[Chengdu|ചെങ്ഡു]] || [[Shu (state)|ഷു]] || {{Hs|ചൈന}} [[Sichuan|സിചുവാൻ]], ചൈന || {{Hs|-400 ! }}c. 400 ബി.സി. || 9-ആം കൈമിംഗ് രാജാവ് നഗരം ഇപ്പോഴുള്ള സ്ഥലത്തേയ്ക്ക് മാറ്റി. |- |[[Nanjing|നാൻജിങ്]] (''യെചെങ്, ജിയാൻയേ, ജിയാൻകാങ്, ജിൻലിങ്'') || [[State of Wu|വു]] || {{Hs|ചൈന}} [[Jiangsu|ജിയാങ്സു]], ചൈന || {{Hs|-495 ! }}c. 495 ബി.സി. || [[Fu Chai|ഫു ചായ്]] എന്ന വു രാജ്യാധിപൻ യെചെങ് (冶城) എന്ന കോട്ട ഇപ്പോഴുള്ള നാൻജിങ്ങിനടുത്ത് സ്ഥാപിച്ചു. |- |[[Pyeongyang|പ്യോ‌ങ്യാങ്]] (''[[Wanggeom-seong|വെൻഗിയോം സിയോങ്]]'') || [[Gojoseon|ഗോജോസിയോൺ]] || [[North Korea|വടക്കൻ കൊറിയ]] || 194 ബി.സി. || തലസ്ഥാനനഗരമായി പണികഴിപ്പിച്ചു. |- |[[Gyeongju|ഗൈയോങ്‌ജു]] || [[Silla|സില്ല]] || [[South Korea|ദക്ഷിണ കൊറിയ]] || 57 ബി.സി. || തലസ്ഥാനനഗരമായി പണികഴിപ്പിച്ചു. |- |[[Osaka|ഒസാക്ക]] (''നനിവ'') || [[Japan|ജപ്പാൻ]] || [[Japan|ജപ്പാൻ]] || c. 400 എ.ഡി. || ബി.സി. ആറാം നൂറ്റാണ്ടിലും അഞ്ചാം നൂറ്റാണ്ടിലും തന്നെ ഇവിടെ മനുഷ്യവാസമുണ്ടായിരുന്നു. [[Kofun period|കോഫുൺ കാലത്ത്]] ഇതൊരു തുറമുഖനഗരമായി. 645 മുതൽ 655 വരെ ഇത് ജപ്പാന്റെ തലസ്ഥാനമായിരുന്നു. |} ==തെക്കുകിഴക്കൻ ഏഷ്യ== {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%" |- ! പേര് ! ചരിത്രപരമായ പ്രദേശം ! സ്ഥാനം ! തുടർച്ചയായുള്ള മനുഷ്യവാസം തുടങ്ങിയത് ! class="unsortable" | കുറിപ്പുകൾ <!-- force numeric sorting in col 4 with hidden extreme max and min rows --> |- style="display:none;" |!a||!a||!a||−9e99 |- style="display:none;" |~z||~z||~z||9e99 |- |[[Hanoi|ഹാനോയി]] ||[[Jiaozhou (region)|ജിയാഷൗ]] || [[Vietnam|വിയറ്റ്നാം]] || 454 എ.ഡി. || ടോങ് ബിൻ എന്ന പേരിലാണ് ആദ്യ പരാമർശം. |- |[[Palembang|പാലെംബാങ്]] || [[Srivijaya|ശ്രീവിജയ]] || [[Indonesia|ഇന്തോനേഷ്യ]] || {{Hs|600 ! }}c. 600 എ.ഡി. || മലേയ് ദ്വീപസമൂഹ‌ത്തിലെ ഏറ്റവും പഴയ നഗരം. [[Srivijaya|ശ്രീവിജയ]] സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ തലസ്ഥാനമായിരുന്നു. |- |[[Siem Reap|സിയം റിയപ്]] || [[Khmer Empire|ഖെമർ സാമ്രാജ്യം]] || [[Cambodia|കംബോഡിയ]] || {{Hs|800 ! }} 801 എ.ഡി.<ref>{{cite web|url=http://angkornationalmuseum.com/ |title=Angkor National Museum website |publisher=Angkornationalmuseum.com |date= |accessdate=2011-01-31}}</ref>|| [[Khmer Empire|ഖെമർ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ]] തലസ്ഥാനം. |- |[[Bagan|ബഗാൻ]] || [[Kingdom of Pagan|പഗാൻ സാമ്രാജ്യം]] || [[Myanmar|മ്യാന്മാർ]] || {{Hs|800 ! }} 849 എ.ഡി.<ref>http://www.economist.com/news/special-report/21578171-why-investors-still-need-proceed-caution-promiseand-pitfalls Business: The promise—and the pitfalls</ref> || |- |[[Manila|മനില]] || [[Kingdom of Tondo|ടോൺഡോ രാജ്യം]] [[Kingdom of Maynila|മേയ്നില രാജ്യം]] || [[Philippines|ഫിലിപ്പീൻസ്]] || {{Hs|900 ! }}900 എ.ഡി.<ref name=pdi>{{cite news |first= |last= |title=Expert on past dies; 82 |url=http://newsinfo.inquirer.net/breakingnews/nation/view/20081021-167699/Expert-on-past-dies-82 |work=[[Philippine Daily Inquirer]] |publisher= |date=2008-10-21 |accessdate=2008-11-17 |archive-date=2008-10-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081024114447/http://newsinfo.inquirer.net/breakingnews/nation/view/20081021-167699/Expert-on-past-dies-82 |url-status=dead }}</ref> || സ്പെ‌യിൻകാർ വന്നപ്പോഴും ഇവിടെ രാജഭരണമുണ്ടായിരുന്നു. |} ==പടിഞ്ഞാറൻ ഏഷ്യ== [[Chalcolithic|ചാക്കോലിത്തിക്]] ([[Copper Age|ചെമ്പുയുഗം]]) മുതലുള്ള തുടർച്ചയായ മനുഷ്യവാസം തെളിയിക്കുക ബുദ്ധിമുട്ടുള്ള കാര്യമാണ്, പ്രത്യേകിച്ച് [[Jericho|ജെറീക്കോ]], [[Byblos|ബൈബ്ലോസ്]], [[Aleppo|ആലെപ്പോ]], [[Damascus|ഡമാസ്കസ്]], [[Sidon|സൈഡോൺ]], [[Beirut|‌ബൈറൂട്ട്]] തുടങ്ങിയ ലെവന്തിലെ നഗരങ്ങളുടെ കാര്യത്തിൽ. {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%" |- ! പേര് ! ചരിത്രപരമായ പ്രദേശം ! സ്ഥാനം ! തുടർച്ചയായുള്ള മനുഷ്യവാസം തുടങ്ങിയത് ! class="unsortable" | കുറിപ്പുകൾ <!-- force numeric sorting in col 4 with hidden extreme max and min rows --> |- style="display:none;" |!a||!a||!a||−9e99 |- style="display:none;" |~z||~z||~z||9e99 |- | [[Byblos|ബൈബ്ലോസ്]] (ജുബൈൽ) | [[Levant|ലെവന്ത്]] | [[Lebanon|ലെബനൺ]] | {{Hs|-5000 ! }} [[Chalcolithic|ചാക്കോലിത്തിക്]] (5000 ബി.സി.യോ അതിനു മുൻപോ)<ref name="byblos1">{{cite book |title=Cities of the Middle East and North Africa |last1=Dumper |first1=Michael |last2=Stanley |first2=Bruce E. |last3= Abu-Lughod |first3=Janet L. |year=2006 |publisher=ABC-CLIO |isbn=1-57607-919-8 |page=104 |quote=Archaeological excavations at Byblos indicate that the site has been continually inhabited since at least 5000 B.C. |url=http://books.google.com/?id=3SapTk5iGDkC&pg=PA104&dq=byblos+continually+inhabited |accessdate=2009-07-22}}</ref> | ബി.സി. 7000 കാലത്തെ നവീനശിലായുഗം മുതൽ ഇവിടെ മനുഷ്യവാസമുണ്ട്<ref>{{cite book | last = Ciasca | first = Antonia | editor= Sabatino Moscati | title = The Phoenicians | year = 2001 | publisher = I.B.Tauris | isbn = 1-85043-533-2 | page = 170 | chapter = Phoenicia }}</ref>), ബി.സി. മൂന്നാം സഹസ്രാബ്ദം മുതൽ ഇവിടെ ഒരു നഗരമുണ്ട്.<ref name="byblos1"/> പുരാതനകാലത്തുതന്നെ ഇത് ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും പഴയ നഗരമാണെന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടിരുന്നു ([[Philo of Byblos|ഫിലോ ഓഫ് ബൈബ്ലോസ്]] പ്രകാരം). |- | [[Ancient City of Aleppo|അലെപ്പോ]] | [[Levant|ലെവന്ത്]] | [[Syria|സിറിയ]] | {{Hs|-4,300 BC ! }} [[Chalcolithic|ചാക്കോലിത്തിക്]] (4,300 ബി.സി.യോ അതിനു മുൻപോ)<ref>[http://www.telegraph.co.uk/travel/picturegalleries/6242644/The-worlds-oldest-cities.html?image=17] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140418234317/http://www.telegraph.co.uk/travel/picturegalleries/6242644/The-worlds-oldest-cities.html?image=17 |date=2014-04-18 }}, Aleppo - telegraph.co.uk</ref> | അലെപ്പോയുടെ ഇപ്പോഴുള്ള സ്ഥാനത്ത് ജനവാസം 8,000 വർഷങ്ങൾക്കു മുൻപേ ഉണ്ടായിരുന്നു. [[Tell Qaramel|ടെൽ ക്വാർമൽ]] എന്ന സ്ഥലത്തെ തെളിവുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത് 13,000 വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപേ ഇവിടെ ജനവാസമുണ്ടായിരുന്നു എന്നാണ്.<ref>[http://www.mnn.com/lifestyle/eco-tourism/photos/12-oldest-continuously-inhabited-cities/aleppo-syria] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150716032948/http://www.mnn.com/lifestyle/eco-tourism/photos/12-oldest-continuously-inhabited-cities/aleppo-syria |date=2015-07-16 }}, tell qaramel</ref> [[Hadad|ഹദാദ്]] ക്ഷേത്രം 2400 ബി.സി. കാലത്തുള്ളതാണ്.<ref>[http://archive.archaeology.org/0911/features/syria_aleppo_temple_storm_god_citadel.html], hadad temple</ref> |- | [[Damascus|ദമാസ്കസ്]] | [[Levant|ലെവന്ത്]] | [[Syria|സിറിയ]] | {{Hs|-3000 ! }}[[Chalcolithic|ചാക്കോലിത്തിക്]] | 9000 ബി.സി. മുതൽ ഇവിടെ (ബറാദ ബേസിൻ പ്രദേശത്ത്) മനുഷ്യവാസമുള്ളതിന് തെളിവുകളുണ്ട്. ദമാസ്കസ് നഗരപ്രദേശത്ത് ബി.സി രണ്ടാം സഹസ്രാബ്ദം വരെ വലിയതോതിൽ മനുഷ്യവാസമുണ്ടായിരുന്നു എന്നതിന് തെളിവുകളില്ല.<ref>{{cite book|last=Burns|first=Ross|title=Damascus: A History|year=New edition 2007|publisher=Routledge|isbn=978-0-415-41317-6|url=http://books.google.com/?id=xTs77Ft6FXQC&printsec=frontcover&dq=Damascus+inhabited+continuously#v=onepage&q=continuously&f=false|page=2}}</ref> |- | [[Susa|സൂസ]] | [[Khuzestan|ഖുസെസ്ഥാൻ]] | [[Iran|ഇറാൻ]] | {{Hs|-4200 ! }} 4200 ബി.സി. | 5000 ബി.സി. മുതലെങ്കിലും ഇവിടെ മനുഷ്യവാസമുണ്ടായിരുന്നു എന്നതിന് ഉദ്ഘനനത്തിൽ തെളിവുകൾ ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name="liviussusa">{{cite web|author=Jona Lendering|title=Susa|url=http://www.livius.org/su-sz/susa/susa00.html|date=2009-07-24|work=Livius|location=Amsterdam|access-date=2014-08-08|archive-date=2018-12-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20181225201113/http://www.livius.org/articles/place/susa/|url-status=dead}}</ref> [[acropolis|അക്രോപോളിസിന്റെ]] പഴക്കം 4395-3955 ബി.സി. കാലത്തോളം വരും.<ref>{{cite book|author=Daniel T. Potts|title=Archaeology of Elam: Formation and Transformation of an Ancient Iranian State|url=http://books.google.com/books?id=mc4cfzkRVj4C&pg=PA45|year=1999|publisher=Cambridge University Press|location=Cambridge; New York|pages=45–46|isbn=9780521564960|oclc=51240487}}</ref><ref>{{cite book|author=Paul A. Tucci, Mathew T. Rosenberg|title=Handy Geography Answer Book|url=http://books.google.hr/books?id=AzUpZd_D1cUC&pg=PA92|year=2009|pages=92|publisher=Visible Ink Press|location=Detroit|isbn=9781578592159|oclc=262886502}}</ref> പതിമൂന്നാം നൂറ്റാണ്ടിൽ മംഗോൾ അധിനിവേശത്താൽ<ref name="liviussusa"/> ഈ പ്രദേശത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം കുറഞ്ഞു. പതിനഞ്ചാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ധാരാളം ജനങ്ങൾ ഇവിടെനിന്ന് [[Dezful|ദെസ്ഫുളിലേയ്ക്ക്]] താമസം മാറുകയും ചെയ്തു.<ref>{{cite book|author=M. Streck, [[Clifford Edmund Bosworth]]|title=[[Encyclopaedia of Islam]], San-Sze|volume=IX|year=1997|pages=898–899|publisher=Brill|location=Leiden|isbn=9789004104228}}</ref> |- | [[Sidon|സിഡോൺ]] | [[Levant|ലെവന്ത്]] | [[Lebanon|ലെബനൺ]] | {{Hs|-4000 ! }} 4000 ബി.സി.<ref name="middleeast_sidon">[http://www.middleeast.com/sidon.htm Sidon]</ref> | ഒരുപക്ഷേ 6000 – 4000 ബി.സി. മുതൽ ഇവിടെ മനുഷ്യവാസമുണ്ടായിരുന്നിരിക്കാം. |- | [[Gaziantep|ഗാസിയൻടെപ്]] | [[Anatolia|അനത്തോളിയ]] | {{Hs|ടർക്കി}}[[Southeastern Anatolia Region|തെക്കുകിഴക്കൻ അനത്തോളിയ]], [[Turkey|ടർക്കി]] | {{Hs|-3650 ! }} c. 3650 ബി.സി.<ref>[http://www.telegraph.co.uk/travel/picturegalleries/6242644/The-worlds-oldest-cities.html?image=11 The world's oldest cities] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140425103810/http://www.telegraph.co.uk/travel/picturegalleries/6242644/The-worlds-oldest-cities.html?image=11 |date=2014-04-25 }}, telegraph.co.uk</ref> | ക്ലാസിക്കൽ [[Antiochia ad Taurum|അന്തിയോക്കിയ അഡ് ടൗറം]] ഗാസിയൻടെപിലായിരുന്നു എന്ന് ചില പണ്ഡിതർ വിശ്വസിക്കുന്നുവെങ്കിലും ചിലരുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ ഇതിന്റെ സ്ഥാനം അലെപ്പോയിലായിരുന്നു. ഈ രണ്ടു നഗരങ്ങളും ഒരു സ്ഥലത്താണെന്നത് സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടിട്ടുമില്ല.<ref>[http://www.allaboutturkey.com/gaziantep.htm Gaziantep]</ref> ഇപ്പോഴുള്ള പ്രദേശം സ്ഥാപിച്ചത് ഏകദേശം 1000 ബി.സി.യിലായിരുന്നിരിക്കണം.<ref>[http://lexicorient.com/e.o/gaziantp.htm Gaziantep]</ref> |- | [[Jericho|ജെറീക്കോ]] | [[Levant|ലെവന്ത്]] | [[West Bank|വെസ്റ്റ് ബാങ്ക്]] | {{Hs|-3000 ! }} [[Chalcolithic|ചാക്കോലിത്തിക്]] (3000 ബി.സി.യോ അതിനു മുൻപോ) | 9000 ബി.സി. മുതൽ ഇവിടെ മനുഷ്യവാസമുള്ളതിന്റെ ലക്ഷണമുണ്ട്<ref>{{cite book | last = Gates | first = Charles | title = Ancient Cities: The Archaeology of Urban Life in the Ancient Near East and Egypt, Greece and Rome | url = https://archive.org/details/ancientcitiesarc0000gate | year = 2003 | publisher = Routledge | isbn = 0-415-01895-1 | page = [https://archive.org/details/ancientcitiesarc0000gate/page/18 18] | chapter = Near Eastern, Egyptian, and Aegean Cities | quote = Jericho, in the Jordan River Valley in Israel, inhabited from ca. 9000 BC to the present day, offers important evidence for the earliest permanent settlements in the Near East. }}</ref><ref>{{cite book | last = Martell | first = Hazel Mary | title = The Kingfisher Book of the Ancient World: From the Ice Age to the Fall of Rome | url = https://archive.org/details/kingfisherbookof0000mart_f8s8 | year = 2001 | publisher = Kingfisher Publications | isbn = 0-7534-5397-5 | page = [https://archive.org/details/kingfisherbookof0000mart_f8s8/page/18 18] | chapter = The Fertile Crescent | quote = People first settled there from around 9000 B.C., and by 8000 B.C., the community was organized enough to build a stone wall to defend the city. }}</ref> 6800 ബി.സി. മുതലുള്ള കോട്ടകളും ഇവിടെയുണ്ട്. കോട്ടയുള്ള ഏറ്റവും പഴയ നഗരമാണിത്.<ref>Michal Strutin, ''Discovering Natural Israel'' (2001), p. 4.</ref> നൂറുകണക്കിന് വർഷം തകർക്കപ്പെട്ട നിലയിൽ ഈ നഗരം ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടിരുന്നതായി തെളിവുകളുണ്ട്.<ref>{{cite book | last = Ryan | first = Donald P. | title = The Complete Idiot's Guide to Lost Civilizations | year = 1999 | publisher = Alpha Books | isbn = 0-02-862954-X | page = 137 | chapter = Digging up the Bible | quote = The city was walled during much of its history and the evidence indicates that it was abandoned several times, and later expanded and rebuilt several times. }}</ref><ref>Kenneth Kitchen, "On the Reliability of the Old Testament" (Eerdmans 2003), pp.187</ref> |- | [[Rey, Iran|റേയ്]] | [[Median Empire|മെഡിയ]] | [[Iran|ഇറാൻ]] | {{Hs|-3000 ! }} 3000 BC<ref name="Rayy">[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/492588/Rayy "Rayy", ''Encyclopædia Britannica'']</ref> | ബി.സി. മൂന്നാം സഹസ്രാബ്ദത്തിൽ ഇവിടെ ഒരു നഗരമുള്ളതായി [[Avesta|അവെസ്റ്റയിൽ]] പരാംർശമുണ്ട്. [[book of Tobit|ടോബിറ്റിന്റെ പുസ്തകത്തിലും]] ഇതെപ്പറ്റി പരാമർശമുണ്ട്.<ref name="Rayy"/> |- | [[Beirut|ബൈറൂട്ട്]] | [[Levant|ലെവന്ത്]] | [[Lebanon|ലെബനൺ]] | {{Hs|-3000 ! }} 3000 ബി.സി.<ref>[http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9404E2D9103EF930A15751C0A961958260 Under Beirut's Rubble, Remnants of 5,000 Years of Civilization]</ref> | |- | [[Old City (Jerusalem)|ജെറുസലേം]] | [[Levant|ലെവന്ത്]] | [[West Bank|വെസ്റ്റ് ബാങ്ക്]] | {{Hs|-2800 ! }} 2800 ബി.സി.<ref name=freedman2000>{{cite book|title=Eerdmans Dictionary of the Bible |url=https://archive.org/details/eerdmansdictiona0000unse_i2l4 |last=Freedman |first=David Noel |publisher= Wm B. Eerdmans Publishing |isbn=0-8028-2400-5 |date=2000-01-01 |accessdate=2007-08-07 |pages=[https://archive.org/details/eerdmansdictiona0000unse_i2l4/page/694 694]–695}}</ref> | |- | [[Tyre, Lebanon|ടൈർ]] | [[Levant|ലെവന്ത്]] | [[Lebanon|ലെബനൺ]] | {{Hs|-2750 ! }} 2750 ബി.സി.<ref>{{Cite web |url=http://tyros.leb.net/tyre/ |title=Tyre City, Lebanon |access-date=2014-08-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170701222648/http://tyros.leb.net/tyre/ |archive-date=2017-07-01 |url-status=dead}}</ref> | |- | [[Jenin|ജെനിൻ]] | [[Levant|ലെവ‌ന്ത്]] | [[West Bank|വെസ്റ്റ് ബാങ്ക്]] | {{Hs|-2450 ! }} c. 2450 ബി.സി.<ref>[http://www.google.com/search?hl=ar&rlz=1T4GGLJ_arJO412JO412&sa=X&ei=7sH8TbPjIMqZ8QOzmfSpCQ&ved=0CBYQBSgA&q=for+about+years&spell=1&biw=1259&bih=795 Jenin Governorate.]</ref> | ജെനിന്റെ ചരിത്രം 2450 ബി.സി. മുതൽ ആരംഭിക്കുന്നു. [[Canaanites|കനാൻ വാസികളാണ്]] ഇത് നിർമിച്ചത്. 1244-നുശേഷം ജെനിൻ വ്യാപാരപാതയിലെ സ്ഥാനം കാരണം അഭിവൃദ്ധിപ്പെട്ടു. ഒരു ഭൂകമ്പത്തിൽ നഗരം മുഴുവനായി നശിക്കുന്നതുവരെ ഇത് തുടർന്നു.<ref>{{cite web|url=http://www.google.com/search?hl=ar&rlz=1T4GGLJ_arJO412JO412&sa=X&ei=7sH8TbPjIMqZ8QOzmfSpCQ&ved=0CBYQBSgA&q=for+about+years&spell=1&biw=1259&bih=795 |title=for about years - ČÍË Googleţ |publisher=Google.com |date= |accessdate=2013-01-19}}</ref> |- | [[Arbil|ആർബിൽ]] | [[Mesopotamia|മെസോപൊട്ടേമിയ]] | {{Hs|Iraq}}[[Iraqi Kurdistan|ഇറാക്കി കുർദിസ്ഥാൻ]], [[Iraq|ഇറാക്ക്]] | {{Hs|-2300 ! }} 2300 ബി.സി.യോ അതിനു മുൻപോ <ref>{{Cite web |url=http://lexicorient.com/e.o/irbil.htm |title=Lexic Orient |access-date=2014-08-08 |archive-date=2016-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160527001803/http://lexicorient.com/e.o/irbil.htm |url-status=dead }}</ref> | |- | [[Kirkuk|കിർകുക്ക്]] ([[Arrapha|അറഫ]]) | [[Mesopotamia|മെസോപൊട്ടേമിയ]] | {{Hs|Iraq}}[[Kirkuk Governorate|കിർകുക് ഗവർണറേറ്റ്]], ഇറാക്ക് | {{Hs|-2200 ! }} 3000–2200 ബി.സി.<ref>either [http://www.knn.u-net.com/kirkuk.htm The destruction of the Kirkuk Castle by the Iraqi regime.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060504150112/http://www.knn.u-net.com/kirkuk.htm |date=2006-05-04 }} or [http://www.thehistorychannel.co.uk/site/search/search.php?word=KIRKUK&enc=26253 History Channel] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130403094534/http://www.thehistorychannel.co.uk/site/search/search.php?word=KIRKUK&enc=26253 |date=2013-04-03 }} for the earlier date</ref> | |- | [[Jaffa|ജാഫ]] | [[Levant|ലെവന്ത്]] | [[Israel|ഇസ്രായേൽ]] | {{Hs|-2000 ! }} c. 2000 ബി.സി. | 7500 ബി.സി. മുതൽ മനുഷ്യവാസമുണ്ട്.<ref>Excavations at Ancient Jaffa (Joppa). Tel Aviv University.</ref> |- | [[Hebron|ഹെബ്രോൺ]] | [[Levant|ലെവന്ത്]] | [[West Bank|വെസ്റ്റ് ബാങ്ക്]] | {{Hs|-1500 ! }} c. 1500 ബി.സി. | 3500 വർഷങ്ങളായി ഇവിടെ തുടർച്ചയായി മനുഷ്യവാസമുണ്ട്.<ref name=Museum>{{Cite book|title=Pilgrimage, sciences and Sufism: Islamic art in the West Bank and Gaza|url=https://archive.org/details/pilgrimagescienc0000unse|author=Museum With No Frontiers|publisher=Museum With No Frontiers|year=2004|isbn=<!--9953-36-064-2, -->9789953360645|page=253}}</ref> |- | [[Gaza City|ഗാസ]] | [[Levant|ലെവന്ത്]] | [[Gaza Strip|ഗാസ സ്ട്രിപ്പ്]] | {{Hs|-1000 ! }} c. 1000 ബി.സി. | 5,000 വർഷങ്ങൾക്കു മുൻപുതന്നെ ഇവിടെ മനുഷ്യവാസമുണ്ടായിരുന്നുവെങ്കിലും 3,000 വർഷങ്ങളോളമേ തുടർച്ചയായി മനുഷ്യവാസമുണ്ടായിരുന്നിട്ടുള്ളൂ.<ref name=Dumper>{{Cite book|title=Cities of the Middle East and North Africa: A Historical Encyclopedia|url=https://archive.org/details/citiesofmiddleea0000unse|first1=Michael|last1=Dumper|first2=Bruce E.|last2=Stanley|first3=Janet L.|last3=Abu-Lughod|publisher=ABC-CLIO|year=2007|isbn=<!--1-57607-919-8, -->9781576079195|page=[https://archive.org/details/citiesofmiddleea0000unse/page/155 155]}}</ref><ref name=Rimal>{{cite web|url=http://www.rimalbooks.com/life-the-crossroads-new-edition-p-559.html|title=Life at the Crossroads [New Edition]: A History of Gaza|publisher=Rimal Books|accessdate=2009-01-24|archive-date=2018-12-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20181225201138/https://rimalbooks.com/life-the-crossroads-new-edition-p-559.html|url-status=dead}}</ref> |- | [[Hamadan|ഹംദാൻ]] ([[Ecbatana|എക്‌ബാതന]]) | [[Median Empire|മെദിയൻ സാമ്രാജ്യം]] | [[Iran|ഇറാൻ]] | {{Hs|-800 ! }} c. 800 ബി.സി.<ref>International dictionary of historic places By Trudy Ring, Robert M. Salkin, K. A. Berney, Paul E. Schellinger</ref> | |} ==യൂറോപ്പ്== {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%" |- ! പേര് ! ചരിത്രപരമായ പ്രദേശം ! സ്ഥാനം ! തുടർച്ചയായുള്ള മനുഷ്യവാസം തുടങ്ങിയത് ! class="unsortable" | കുറിപ്പുകൾ <!-- force numeric sorting on the hidden values in col 4 with hidden extreme max and min rows --> |- style="display:none;" |!a||!a||!a||−9e99 |- style="display:none;" |~z||~z||~z||9e99 |- |[[Amesbury|ആമെസ്ബറി]]||[[Neolithic|നവീനശിലായുഗം]], [[Great Britain|ബ്രിട്ടൺ]]||ഇംഗ്ലണ്ട്|| {{Hs|-8000 ! }} ബി.സി. എട്ടാം സഹസ്രാബ്ദം || കഴിഞ്ഞ 10,800 വർഷങ്ങളായി തുടർച്ചയായി മനുഷ്യവാസമുണ്ട്.<ref>{{cite news|url=http://www.bbc.co.uk/news/uk-england-wiltshire-27238503}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.theguardian.com/science/2014/may/01/oldest-britain-settlement-amesbury-wiltshire-stonehenge|title=Britain's oldest settlement is Amesbury not Thatcham, say scientists|last=Brown|first=Mark|date=1 May 2014|accessdate=2 May 2014}}</ref> |- |[[Argos|ആർഗോസ്]]||[[Neolithic|നവീനശിലായുഗം]], [[Mycenaean Greece|ഗ്രീസ്]]||ഗ്രീസ്|| {{Hs|-5000 ! }}ബി.സി. അഞ്ചാം സഹസ്രാബ്ദം|| ഒരു നഗരം എന്ന നിലയിൽ കഴിഞ്ഞ 7000 വർഷങ്ങളായി മനുഷ്യവാസമുണ്ട്.<ref name="Bolender2010">{{cite book|last=Bolender|first=Douglas J.|title=Eventful Archaeologies: New Approaches to Social Transformation in the Archaeological Record|url=http://books.google.com/?id=TSLeX0GRNqwC&pg=PA121&dq=Argos+%2B7,000#v=onepage&q=Argos%20%2B7%2C000&f=false|accessdate=1 January 2011|date=2010-09-17|publisher=SUNY Press|isbn=978-1-4384-3423-0|pages=129–}}</ref> ഒന്നാം സഹസ്രാബ്ദത്തിന്റെ രണ്ടാം പകുതിമുതൽ എഴുതപ്പെട്ട ചരിത്രമുണ്ട്. |} ==ഓഷ്യാനിയ== {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%" |- ! പേര് ! ചരിത്രപരമായ പ്രദേശം ! സ്ഥാനം ! തുടർച്ചയായുള്ള മനുഷ്യവാസം തുടങ്ങിയത് ! class="unsortable" | കുറിപ്പുകൾ <!-- force numeric sorting in col 4 with hidden extreme max and min rows --> |- style="display:none;" |!a||!a||!a||−9e99 |- style="display:none;" |~z||~z||~z||9e99 |- |[[Ternate|ടെർണേറ്റ്]] || [[Sultanate of Ternate|സുൽത്താനേറ്റ് ഓഫ് ടെർണേറ്റ്]] || [[Indonesia|ഇന്തോനേഷ്യ]] || {{Hs|1100 ! }} 1109 എ.ഡി.<ref name="LP" >{{Cite book| last =Witton | first =Patrick | title =Indonesia | url =https://archive.org/details/indonesia0000unse_i2g4 | publisher =Lonely Planet | year =2003 | location =Melbourne | pages =[https://archive.org/details/indonesia0000unse_i2g4/page/827 827]–828| isbn=1-74059-154-2 }}</ref> || അവശേഷിക്കുന്ന [[Papuan languages|പാപുവൻ]] നഗരങ്ങളിൽ ഏറ്റവും പഴയത്. |- |[[Tidore|ടിഡോർ]] || [[Sultanate of Tidore|സുൽത്താനേറ്റ് ഓഫ് ടിഡോർ]] || [[Indonesia|ഇന്തോനേഷ്യ]] || {{Hs|1100 ! }} 1109 എ.ഡി.<ref name="LP"/> || [[Papuan languages|പാപുവൻ]] നഗരങ്ങളിൽ അവശേഷിക്കുന്നതിൽ ഏറ്റവും പഴയത്. |- |[[Sydney|സിഡ്നി]] |[[New South Wales|ന്യൂ സൗത്ത് വേൽസ്]] |[[Australia|ഓസ്ട്രേലിയ]] |1788 |ഓസ്ട്രേലിയയിലെ ഏറ്റവും പഴയ നഗരം, ഒഷ്യാനിയയിലേതും |} ==അവലംബം== {{reflist|colwidth=30em}} *Aldred, Cyril (1998). ''The Egyptians''. Thames and Hudson: London. *Overy et al. (1999). ''The Times History of The World: New Edition''. Times Books/Harper-Collins: London. {{അപൂർണ്ണം}} [[വർഗ്ഗം:നഗരങ്ങളുടെ പട്ടിക]] at1311dk9mldp75y02883fgu9ssjvcv 0 290846 4682083 3927064 2026-11-01T16:42:56Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 4682083 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Jitu Rai}} {{Infobox sportsperson |name= ജിത്തു റായ് |image=The President, Shri Pranab Mukherjee presenting the Rajiv Gandhi Khel Ratna Award to Shri Jitu Rai for Shooting, in a glittering ceremony, at Rashtrapati Bhavan, in New Delhi on August 29, 2016.jpg |birth_date={{Birth date and age|df=yes|1987|8|26}}{{citation needed|date=September 2014}} |birth_place= [[സംഘുവ സഭാ ജില്ല]], നേപ്പാൾ |nationality=ഇന്ത്യൻ, നേപ്പാളീസ് |height= 5 feet 10 |weight= 170 |country=[[ഇന്ത്യ]] |sport=[[ഷൂട്ടിങ്ങ്]] |event = [[10 metre air pistol]]<br>[[50 metre pistol]] | rank = '''1''' (10 metre air pistol)<ref>{{cite news |title= 10 metre air pistol Wrold rankings |url= http://www.issf-sports.org/competitions/worldranking/complete_ranking_by_event.ashx?event=AP60&evlinkid=202 |publisher= ''issf-sports.org'' |date= 1 July 2014 |accessdate= 28 July 2014 |archive-date= 2014-07-28 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140728172221/http://www.issf-sports.org/competitions/worldranking/complete_ranking_by_event.ashx?event=AP60&evlinkid=202 |url-status= dead}}</ref><br>'''4''' (50 metre pistol)<ref>{{cite news |title= 50 metre rifle World rankings |url= http://www.issf-sports.org/competitions/worldranking/complete_ranking_by_event.ashx?event=FP&evlinkid=200 |publisher= ''issf-sports.org'' |date= 1 July 2014 |accessdate= 28 July 2014 |archive-date= 2014-07-28 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140728180249/http://www.issf-sports.org/competitions/worldranking/complete_ranking_by_event.ashx?event=FP&evlinkid=200 |url-status= dead}}</ref> | medaltemplates= {{MedalSport| Men's [[Shooting sports|shooting]]}} {{MedalCountry| {{IND}} }} {{MedalCompetition|[[51st ISSF World Championships 2014]]}} {{MedalSilver| [[2014 ISSF World Championships|2014 Granada]] | [[2014 ISSF World Championships|50 m pistol]]}} {{MedalCompetition|[[ISSF World Cup 2014]]}} {{MedalGold| [[2014 ISSF World Cup|2014 Maribor]] | [[2014 ISSF World Cup|10 m air pistol]]}} {{MedalSilver| [[2014 ISSF World Cup|2014 Munich]] | [[2014 ISSF World Cup|10 m air pistol]]}} {{MedalSilver| [[2014 ISSF World Cup|2014 Maribor]] | [[2014 ISSF World Cup|50 m pistol]]}} {{MedalCompetition|[[Commonwealth Games]]}} {{MedalGold| [[2014 Commonwealth Games|2014 Glasgow]] | [[Shooting at the 2014 Commonwealth Games – Men's 50 metre pistol|50 m pistol]]}} {{MedalCompetition|[[Asian Games]]}} {{MedalGold| [[2014 Asian Games|2014 Incheon]] | [[Shooting at the 2014 Asian Games – Men's 50 metre pistol|50 m pistol]]}} {{MedalBronze| [[2014 Asian Games|2014 Incheon]] | [[Shooting at the 2014 Asian Games – Men's 10 metre air pistol team|10 m air pistol team]]}} }} നേപ്പാൾ വംശജനായ ഇന്ത്യൻ ഷൂട്ടിങ്ങ് താരമാണ് '''ജിത്തു റായ്'''. 10 മിറ്റർ എയർ പിസ്റ്റളിലും 50 മിറ്റർ എയർ പിസ്റ്റളിലുമാണ് ജിത്തു റായ് മത്സരിക്കുന്നത്. ==ആദ്യകാല ജീവിതം== നേപ്പാളിലെ ഒറ്റപ്പെട്ട സ്ഥലമായ സംഘുവ സഭാ ജില്ലയിലെ സിത്തൽപതി-8ലാണ് ബാല്യകാലം ചെലവഴിച്ചത്. നേപ്പാളിലെ സംഘുവ സഭയിലാണ് ജിത്തു ജനിച്ചത്. 2006ൽ ഇന്ത്യയിലെത്തി. 2006ൽ തന്റെ അച്ഛൻ മരിച്ചപ്പോൾ ഇന്ത്യയിലേക്ക് താമസം മാറി. 11-ആം ഖൂർക്ക സൈനികവിഭാഗത്തിലെ നാലിബ് സുബേദാറായി ജോലി ലഭിച്ചു. 2010-11ലെ സെന്യത്തിന്റെ ഷൂട്ടിങ്ങ് സംഘത്തിൽ ചേർന്നെങ്കിലും മോശം പ്രകടനം മൂലം വീണ്ടും സൈന്യത്തിലേക്ക് പോയി.<ref>http://timesofindia.indiatimes.com/sports/more-sports/shooting/Gorkha-Jitu-Rai-is-the-new-Pistol-King/articleshow/36926221.cms</ref> ==കായികജീവിതം== 2014ൽ മ്യൂണച്ചിൽ നടന്ന ഐ.എസ്.എസ്.എഫ് ലോകകപ്പിൽ 10 മിറ്റർ എയർ പിസ്റ്റളിൽ വെള്ളി മെഡൽ നേടി. ഇതിനു ശേഷം മാരിബറിൽ 10 മിറ്റർ എയർ പിസ്റ്റളിൽ സ്വർണവും 50 മിറ്റർ എയർ പിസ്റ്റളിൽ വെള്ളി മെഡലും നേടി. അതോടെ ലോകകപ്പിൽ 9 ദിവസത്തിനകം റായ് 3 മെഡലുകൾ നേടി<ref>{{cite news |title= Air Pistol: India's Rai smiles - three world cup medals in 9 days |url= http://www.issf-sports.org/news.ashx?personissfid=SHINDM2608198701&newsid=2090 |publisher= ''issf-sports.org'' |date= 19 June 2014 |accessdate= 28 July 2014}}</ref> ഒരേ ലോകകപ്പിൽ 2 മെഡലുകൾ നേടുന്ന ആദ്യ ഇന്ത്യൻ താരമായി.<ref>{{cite news |title= Jitu Rai wins gold in ISSF World Cup |url= http://indianexpress.com/article/sports/sport-others/jitu-rai-wins-gold-in-issf-world-cup/ |publisher= ''The New Indian Express'' |date= 19 June 2014 |accessdate= 28 July 2014}}</ref> അതോടെ 10 മിറ്റർ എയർ പിസ്റ്റളിൽ ഒന്നാം റാങ്കും 50 മിറ്റർ എയർ പിസ്റ്റളിൽ നാലാം റാങ്കു കരസ്ഥമാക്കി. 2014ലെ കോമൺവെൽത്ത് ഗെയിംസിലെ 50 മിറ്റർ എയർ പിസ്റ്റളിന്റെ യോഗ്യതാ റൗണ്ടിൽ 562 പോയിന്റോടെ റെക്കോർഡുണ്ടാക്കി.<ref>{{cite web |title= Men's 50 m Air Pistol result |url= http://results.glasgow2014.com/event/shooting/shm201901/50m_pistol_mens_qualification.html |publisher= ''glasgow2014.com'' |date= 28 July 2014 |accessdate= 28 July 2014 |archive-date= 2014-07-29 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140729185535/http://results.glasgow2014.com/event/shooting/shm201901/50m_pistol_mens_qualification.html |url-status= dead }}</ref> ആ ഇനത്തിൽ റായ് സ്വർണം നേടുകയും ചെയ്തു.<ref>{{cite news|title=Jitu Rai wins gold in 50m pistol event at CGW 2014|url=http://www.patrika.com/news/jitu-rai-wins-gold-in-50m-pistol-event-at-cgw-2014/1020449|accessdate=28 July 2014|work=Patrika Group|issue=28 July 2014}}</ref> 2014ലെ ഏഷ്യൻ ഗെയിംസിൽ 50 മിറ്റർ എയർ പിസ്റ്റളിൽ സ്വർണം നേടി.<ref name="The Times of India Mobile Site 2014">{{cite web|title=Jitu Rai wins gold for India on opening day of Asian Games - TOI Mobile|website=The Times of India Mobile Site|date=20 September 2014|year=2014|url=http://m.timesofindia.com/sports/tournaments/2014-asian-games/top-stories/Jitu-Rai-wins-gold-for-India-on-opening-day-of-Asian-Games/articleshow/43017341.cms|accessdate=21 September 2014}}</ref><ref>http://timesofindia.indiatimes.com/sports/tournaments/asian-games-2014/india-at-incheon/Asian-Games-Jitu-Rai-wins-gold-in-50m-pistol-event/articleshow/42968681.cms</ref> ഒപ്പം 10 മിറ്റർ എയർ പിസ്റ്റൾ ടീമിനത്തിൽ വെങ്കലവും നേടി. ==മെഡലുകൾ== *2014 ഐ.എസ്.എസ്.എഫ് ലോക ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിൽ 50 മിറ്റർ പിസ്റ്റളിൽ വെള്ളി മെഡൽ *2014 ഐ.എസ്.എസ്.എഫ് ലോകകപ്പിൽ (മാരിബർ) 10 മിറ്റർ എയർ പിസ്റ്റളിൽ സ്വർണ മെഡൽ *2014 ഐ.എസ്.എസ്.എഫ് ലോകകപ്പിൽ (മ്യൂണിച്ച്) 10 മിറ്റർ എയർ പിസ്റ്റളിൽ വെള്ളി മെഡൽ *2014 ഐ.എസ്.എസ്.എഫ് ലോകകപ്പിൽ (മാരിബർ) 50 മിറ്റർ പിസ്റ്റളിൽ വെള്ളി മെഡൽ *2014 കോമൺവെൽത്ത് ഗെയിംസിൽ 50 മിറ്റർ പിസ്റ്റളിൽ സ്വർണ മെഡൽ *2014 ഏഷ്യൻ ഗെയിംസിൽ 50 മിറ്റർ പിസ്റ്റളിൽ സ്വർണ മെഡൽ *2014 ഏഷ്യൻ ഗെയിംസിൽ 10 മിറ്റർ പിസ്റ്റളിൽ (ടീം) വെങ്കല മെഡൽ ==അവലംബം== <references/> ==പുറം കണ്ണികൾ== * [http://www.issf-sports.org/athletes/athlete.ashx?personissfid=SHINDM2608198701 Jitu Rai profile] at [[International Shooting Sport Federation|ISSF]] {{DEFAULTSORT:Rai, Jitu}} [[വർഗ്ഗം:1987-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[Category:ഇന്ത്യൻ ഷൂട്ടിങ്ങ് താരങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഓഗസ്റ്റ് 26-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:രാജീവ് ഗാന്ധി ഖേൽരത്ന പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ പുരുഷ ഷൂട്ടർമാർ]] lm3nwqbke2m8u2ai770e6z73g7bbx6c 4 291568 4682065 4675923 2026-11-01T13:52:57Z MediaWiki message delivery 53155 /* The Signpost: 1 November 2026 */ പുതിയ ഉപവിഭാഗം 4682065 wikitext text/x-wiki {| border="0" cellpadding="2" style="float: right; background-color:#f9f9f9;margin:1px;border: thin solid red; width: 160px; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |+ colspan="2" style="margin-left: inherit; background:red; color:#ffffff;text-align:center;"| '''പഴയ സം‌വാദങ്ങൾ''' |- !align="center"|[[Image:Vista-file-manager.png|50px|സംവാദ നിലവറ]]<br /> |- | * [[വിക്കിപീഡിയ:Signpost/പത്തായം 1|നിലവറ 1]] |} == ''The Signpost'': 27 February 2025 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-02-27/News and notes|Administrator elections up for reapproval and 1bil GET snagged on Commons]] * Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-02-27/Serendipity|Guinea-Bissau Heritage from Commons to the World]] * Technology report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-02-27/Technology report|Hear that? The wikis go silent twice a year]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-02-27/In the media|The end of the world]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-02-27/Recent research|What's known about how readers navigate Wikipedia; Italian Wikipedia hardest to read]] * Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-02-27/Opinion|Sennecaster's RfA debriefing]] * Tips and tricks: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-02-27/Tips and tricks|One year after this article is posted, will every single article on Wikipedia have a short description?]] * Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-02-27/Community view|Open letter from French Wikipedians says "no" to intimidation of volunteer contributors]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-02-27/Traffic report|Temporary scars, February stars]] * Essay: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-02-27/Essay|The source, the whole source, and nothing but the source]] * Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-02-27/Obituary|Ümüt Çınar (Kmoksy) and Vinícius Medina Kern (Vmkern)]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 10:31, 27 ഫെബ്രുവരി 2025 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=28313070 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JPxG@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 22 March 2025 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * From the editor: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-03-22/From the editor|''Hanami'']] * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-03-22/News and notes|Deeper look at takedowns targeting Wikipedia]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-03-22/In the media|The good, the bad, and the unusual]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-03-22/Recent research|Explaining the disappointing history of Flagged Revisions; and what's the impact of ChatGPT on Wikipedia so far?]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-03-22/Traffic report|All the world's a stage, we are merely players...]] * Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-03-22/Gallery|WikiPortraits rule!]] * Essay: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-03-22/Essay|Unusual biographical images]] * Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-03-22/Obituary|Rest in peace]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 03:11, 22 മാർച്ച് 2025 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=28391577 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Bri@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 9 April 2025 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-04-09/Special report|Wikipedian and physician Ziyad al-Sufiani reportedly released from Saudi prison]] * In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-04-09/In focus|WMF to explore "common standards" for NPOV policies; implications for project autonomy remain unclear]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-04-09/In the media|Indian judges demand removal of content critical of Asian News International]] * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-04-09/News and notes|35,000 user accounts compromised, locked in attempted credential-stuffing attack]] * Op-ed: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-04-09/Op-ed|How crawlers impact the operations of the Wikimedia projects]] * Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-04-09/Opinion|Crawlers, hogs and gorillas]] * Debriefing: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-04-09/Debriefing|Giraffer's RfA debriefing]] * Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-04-09/Obituary|RHaworth, TomCat4680 and PawełMM]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-04-09/Traffic report|Heigh-Ho, Heigh-Ho, off to report we go...]] * News from Diff: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-04-09/News from Diff|Strengthening Wikipedia’s neutral point of view]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-04-09/Comix|Thirteen]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 18:25, 9 ഏപ്രിൽ 2025 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=28494227 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JPxG@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 1 May 2025 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/News and notes|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/News and notes]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/In the media|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/In the media]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Recent research|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Recent research]] * Arbitration report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Arbitration report|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Arbitration report]] * Discussion report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Discussion report|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Discussion report]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Traffic report|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Traffic report]] * Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Disinformation report|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Disinformation report]] * News from the WMF: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/News from the WMF|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/News from the WMF]] * Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Humour|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Humour]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Comix|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Comix]] * In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/In focus|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/In focus]] * Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Community view|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Community view]] * Debriefing: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Debriefing|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Debriefing]] * Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Gallery|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Gallery]] * Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Obituary|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Obituary]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 22:21, 1 മേയ് 2025 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=28562138 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Bri@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 14 May 2025 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-14/News and notes|WMF to kick off new-CEO quest as Iskandar preps to move on — Supreme Court nixes gag of Wiki page for other India court row on ANI — code-heads give fix-up date for Charts in lieu of long-dead Graph gizmo]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-14/In the media|Wikimedia Foundation sues over UK government decision that might require identity verification of editors worldwide]] * Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-14/Disinformation report|What does Jay-Z know about Wikipedia?]] * In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-14/In focus|On the hunt for sources: Swedish AfD discussions]] * Technology report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-14/Technology report|WMF introduces unique but privacy-preserving browser cookie]] * Debriefing: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-14/Debriefing|Goldsztajn's RfA debriefing]] * Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-14/Obituary|Max Lum (User:ICOHBuzz)]] * Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-14/Community view|A Deep Dive Into Wikimedia (part 2)]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-14/Comix|Collection]] * From the archives: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-14/From the archives|Humor from the Archives]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 22:01, 14 മേയ് 2025 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=28671646 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JPxG@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 24 June 2025 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-06-24/News and notes|Happy 7 millionth!]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-06-24/In the media|Playing professor pong with prosecutorial discretion]] * Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-06-24/Disinformation report|Pardon me, Mr. President, have you seen my socks?]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-06-24/Recent research|Wikipedia's political bias; "Ethical" LLMs accede to copyright owners' demands but ignore those of Wikipedians]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-06-24/Traffic report|All Sinners, a future, all Saints, a past]] * News from Diff: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-06-24/News from Diff|Call for candidates is now open: Wikimedia Foundation Board of Trustees]] * Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-06-24/Opinion|Russian Wiki-fork flails, failing readers and editors]] * Debriefing: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-06-24/Debriefing|EggRoll97's RfA² debriefing]] * Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-06-24/Community view|A Deep Dive Into Wikimedia (part 3)]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-06-24/Comix|Hamburgers]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 02:31, 24 ജൂൺ 2025 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=28849846 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Bri@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 18 July 2025 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-07-18/News and notes|Is no WikiNews good WikiNews? — Election season returns!]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-07-18/In the media|How bad (or good) is Wikipedia?]] * WikiProject report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-07-18/WikiProject report|WikiProject Medicine reaches milestone of zero unreferenced articles]] * In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-07-18/In focus|Wikimania 2025: Connecting Wikimedians across the world for 20 years]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-07-18/Recent research|Knowledge manipulation on Russia's Wikipedia fork; Marxist critique of Wikidata license; call to analyze power relations of Wikipedia]] * News from the WMF: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-07-18/News from the WMF|Form 990 released for the Wikimedia Foundation’s fiscal year 2023-2024]] * Discussion report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-07-18/Discussion report|Six thousand noticeboard discussions in 2025 electrically winnowed down to a hundred]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-07-18/Comix|Divorce]] * Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-07-18/Opinion|Women are somewhat under-represented on the English-language Wikipedia, and other observations from analysis]] * Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-07-18/Community view|A Deep Dive Into Wikimedia (part 4): The Future Of Wikimedia and Conclusion]] * Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-07-18/Obituary|Pvmoutside, Atomicjohn, Rdmoore6, Jaknouse, Morven, Martin of Sheffield, MarnetteD, Herewhy, BabelStone]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-07-18/Traffic report|God only knows]] * Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-07-18/Humour|New forum created for people who don't care about Wikipedia]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 07:53, 18 ജൂലൈ 2025 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=28903822 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JPxG@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 9 August 2025 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-08-09/News and notes|Court order snips out part of Wikipedia article, editors debate whether to frame shreds or pulp them]] * Discussion report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-08-09/Discussion report|News from ANI, AN, RSN, BLPN, ELN, FTN, and NPOVN]] * Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-08-09/Disinformation report|The article in the most languages]] * Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-08-09/Community view|News from the Villages Pump]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-08-09/In the media|Disgrace, dive bars, deceased despots, and diverse dispatches]] * Crossword: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-08-09/Crossword|Accidental typography]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-08-09/Comix|best-laid schemes o' wikis an' men]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-08-09/Traffic report|I'm not the antichrist or the Superman]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 02:27, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2025 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=29085669 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JPxG@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 9 September 2025 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-09-09/News and notes|Wikimedia Foundation loses a round in court]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-09-09/In the media|Congress probes, mayor whitewashed, AI stinks]] * Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-09-09/Disinformation report|A guide for Congress]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-09-09/Recent research|Minority-language Wikipedias, and Wikidata for botanists]] * Technology report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-09-09/Technology report|A new way to read Wikisource]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-09-09/Traffic report|Check out some new ''Weapons'', weapon of choice]] * Essay: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-09-09/Essay|The one question]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 01:08, 9 സെപ്റ്റംബർ 2025 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=29233676 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Bri@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 2 October 2025 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-02/News and notes|Larry Sanger returns with "Nine Theses on Wikipedia"; WMF publishes transparency report]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-02/In the media|Extraordinary eruption of "EVIL" explained]] * Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-02/Disinformation report|Emails from a paid editing client]] * Discussion report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-02/Discussion report|Sourcing, conduct, policy and LLMs: another 1,339 threads analyzed]] * Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-02/Community view|The pressing questions of the modern WWW, as seen from the Village Pump]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-02/Recent research|Is Wikipedia a merchant of (non-)doubt for glyphosate?; eight projects awarded Wikimedia Research Fund grants]] * Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-02/Opinion|Some disputes aren't worth it]] * Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-02/Obituary|Michael Q. Schmidt]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-02/Traffic report|Death, hear me call your name]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-02/Comix|A grand spectacle]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 06:55, 2 ഒക്ടോബർ 2025 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=29367448 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JPxG@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 20 October 2025 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-20/News and notes|Board shuffles, LLM blocks increase, IPs are going away]] * Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-20/Special report|The election that isn't]] * Interview: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-20/Interview|The BoT bump]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-20/In the media|An incident at WikiConference North America; WMF reports AI-related traffic drop and explains Wikipedia to US conservatives]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-20/Traffic report|One click after another]] * Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-20/Humour|Wikipedia pay rates]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 22:45, 20 ഒക്ടോബർ 2025 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=29377595 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Bri@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 10 November 2025 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-11-10/News and notes|Temporary accounts go live and WMF board member self-suspends]] * Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-11-10/Community view|Six Wikipedians' thoughts on Grokipedia, and the humanity of it all]] * Wikicup report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-11-10/Wikicup report|BeanieFan11, WikiCup victor of 2025, covers the results]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-11-10/In the media|Jimbo's book, an argument about genocide, and a train of shame]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-11-10/Recent research|Taking stock of the 2024–2025 research grants]] * Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-11-10/Opinion|With Grokipedia, top-down control of knowledge is new again]] * Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-11-10/Obituary|Struway]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-11-10/Traffic report|The documentaried, the disowned, the deceased, Diwali and the Dodgers]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-11-10/Comix|Head of steam]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 12:57, 10 നവംബർ 2025 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=29568932 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JPxG@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 1 December 2025 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-01/News and notes|Election cycles come and go, and Wikimedia Foundation achieves record revenue in 2024–2025!]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-01/In the media|Wales walk-off, antisemitism, supernatural powers, feminism turmoil, saints, and sex]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-01/Recent research|At least 80 million inconsistent facts on Wikipedia – can AI help find them?]] * Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-01/Disinformation report|Epstein email exchanges planned strategy, edits and reported progress]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-01/Traffic report|It's a family affair]] * Book review: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-01/Book review|''The Seven Rules of Trust'']] * From the archives: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-01/From the archives|"I have been asked by Jeffrey Epstein ..."]] * Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-01/Humour|An interview with Wikipe-tan]] * Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-01/Opinion|AI finds errors in 90% of Wikipedia's best articles]] * Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-01/Serendipity|Highlights from the itWikiCon 2025]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-01/Comix|Madness]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 00:16, 1 ഡിസംബർ 2025 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=29700455 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Bri@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 17 December 2025 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * Interview: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-17/Interview|Part 1: Bernadette Meehan]] * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-17/News and notes|We're gonna have a party!]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-17/In the media|The "bigg" bosses: Robertsky and the Pope]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-17/Traffic report|Death and stranger things]] * Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-17/Gallery|A feast of holidays and carols]] * Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-17/Obituary|Michal Lewi (Iwelam) and Alan R. King (A R King)]] * Concept: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-17/Concept|List of xxtreme sports (redirected from Electrojousting)]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-17/Comix|display: flex-inline;]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 20:05, 17 ഡിസംബർ 2025 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=29700455 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JPxG@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 15 January 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-15/News and notes|Wikipedia's 25th anniversary is here!]] * Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-15/Special report|Wikipedia at 25: A Wake-Up Call]] * Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-15/Serendipity|The WMF wants to buy you books!]] * WikiProject report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-15/WikiProject report|Time for a health check: the Vital Signs 2026 campaign]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-15/In the media|Fake Acting President Trump and a Wikipedia infobox]] * Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-15/Community view|The inbox behind Wikipedia]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-15/Recent research|Art museums on Wikidata; comparing three comparisons of Grokipedia and Wikipedia]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-15/Traffic report|Tonight I'm gonna rock you]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-15/Comix|Oh come on man.]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 15:19, 15 ജനുവരി 2026 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=29899914 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JPxG@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 29 January 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-29/Traffic report|The most viewed articles of 2025]] * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-29/News and notes|Good news... but also bad news for the Public Domain]] * News from Diff: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-29/News from Diff|Solving puzzles together]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-29/In the media|Every view on the 25th anniversary of everything]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-29/Comix|Perspectives]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 06:31, 29 ജനുവരി 2026 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=29988053 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JPxG@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 17 February 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/In the media|Global powers see Wikipedia as fundamental target for manipulation]] * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/News and notes|Discussions open for the next WMF Annual Plan]] * Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Serendipity|Maintenance crews continue to slog through Wikipedia's oldest Featured Articles]] * Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Disinformation report|Epstein's obsessions]] * Technology report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Technology report|Wikidata Graph Split and how we address major challenges]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Traffic report|Deaths, killings, films, and the Olympics]] * Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Opinion|Incoming Incurables]] * Crossword: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Crossword|Pop quiz]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Comix|herculean]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 08:03, 17 ഫെബ്രുവരി 2026 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=30039447 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JPxG@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 10 March 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * Interview: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Interview|Bernadette Meehan, new Wikimedia Foundation CEO]] * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/News and notes|Security testing unleashes computer worm on Meta-wiki]] * Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Special report|What actually happened during the Wikimedia security incident?]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/In the media|Indonesian government blocks Wikimedia logins; archive site scoured from Wikipedia after owner runs malware]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Recent research|To wiki, perchance to groki]] * Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Obituary|Madhav Gadgil, Fredrick Brennan, Mark Miller, Chip Berlet]] * Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Opinion|Interface administrators and trusting trust]] * Technology report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Technology report|English Wikipedia deprecates archive.today after DDoS against blog, altered content]] * Op-ed: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Op-ed|Why is "Trypsin-sensitive photosynthetic activities in chloroplast membranes" cited in "List of tallest buildings in Chicago"?]] * Essay: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Essay|The pursuit of a button click]] * In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/In focus|Short descriptions: One year later]] * WikiProject report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/WikiProject report|Unreferenced articles backlog drive]] * Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Community view|Speaking of planning ...]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Traffic report|Over the mountain, kissing silver inlaid clouds]] * Crossword: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Crossword|"It will never happen"]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Comix|BRIEn't]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 04:15, 10 മാർച്ച് 2026 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=30121359 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JPxG@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 31 March 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/News and notes|Entirety of Wikinews to be shut down]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/In the media|AI ban, newspapers disrupt archiving; and antisemitism complaints]] * Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/Community view|Videos from WikiConference North America 2025 in NYC]] * Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/Disinformation report|Cleaning up after Jeffrey Epstein, Peter Nygard, and Mohamed Al-Fayed]] * WikiConference report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/WikiConference report|WikiConference North America 2025 in NYC review]] * Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/Obituary|Dr. Subas Chandra Rout]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/Traffic report|Call in the dogs of war, soldier of fortune]] * Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/Gallery|Canadian Rangers participate in Operation ''Enduring Encyclopedia'']] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/Comix|n00bsitting]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 10:08, 31 മാർച്ച് 2026 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=30329870 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JPxG@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 21 April 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-04-21/News and notes|Six Serbian Wikipedia editors banned following controversy about political bias]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-04-21/In the media|Could Wikipedia be involved in Massachusetts' proposed social media ban for minors?]] * Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-04-21/Gallery|March equinox]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-04-21/Traffic report|Time to change my galaxy in case, we outta space!]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-04-21/Comix|Of skirts and articles]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 06:50, 21 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=30434643 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JPxG@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 22 May 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/News and notes|Offline: Osama Khalid still in prison]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/In the media|Indonesian editors, you shall return!]] * Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Disinformation report|Who is a typical paid editor? Who are their typical clients?]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Recent research|WikiLambda the Ultimate]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Traffic report|This is where I'll be, so heavenly, so come and dance with me Michael!]] * Forum: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Forum|WikiAnnotate: help us build a dataset of article quality evaluations]] * In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/In focus|Demystifying the 2026-27 Annual Plan]] * Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Opinion|Wikipedia isn't a battleground. So why does it feel like one?]] * Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Serendipity|Wikinews: Into the Wikiverse]] * Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Special report|Wikimedia Foundation closes Wikinews after 21 years]] * Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Community view|Wikipedia's traffic drop: more on languages and freshness]] * Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Gallery|Earth Day and Mother's Day]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Comix|Brother, can you spare a page?]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 05:19, 22 മേയ് 2026 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=30513885 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Bri@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 21 June 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * From the editors: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/From the editors|Ways for beginners to support ''The Signpost'' community journalism]] * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/News and notes|Community Tech development team disbanded]] * Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Disinformation report|PR for the people?]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Recent research|Proposed tagging system for AI involvement; successful and unsuccessful AI tools for contributors]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/In the media|Who won a 14th century battle and who won the 2026 Iran war?]] * Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Community view|Putting the Wish into the Wishlist]] * In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/In focus|A global standard for Neutral Point of View]] * On the bright side: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/On the bright side|Flowers, blue helmets, reefs, pride, and Juneteenth]] * Op-ed: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Op-ed|Breathe, Don’t Panic, there is a different story about Wikimedia + AI futures]] * Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Opinion|Wikimedia Foundation staff develop union and Wikimedia user community reacts]] * Technology report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Technology report|Community Tech team is disbanded, controversy erupts]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Traffic report|'Cause this is thriller, thriller night]] * WikiConference report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/WikiConference report|Report of Volunteer Supporters Network Annual Meeting 2026]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Comix|Take your turn]] * Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Humour|Group of banned T-shirt makers comes out of hiding to sell new Wikipedia-themed merchandise]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 03:21, 21 ജൂൺ 2026 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=30604303 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Bri@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 13 July 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/News and notes|An exclusive club]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/In the media|Battle for a soul - who won?]] * Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/Opinion|We need to innovate with Wikimedia decision-making]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/Recent research|LLMs and NPOV, 20 years of user blocks, Esperanto and Volapük Wikipedias]] * News from Diff: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/News from Diff|How to host Wikicurious in your own community]] * Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/Community view|CUNY Newmark Wikimedian-in-Residence Quarterly Brief – April to June 2026]] * Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/Special report|Wikipedia escapes Category 1 designation under the UK Online Safety Act - for now]] * On the bright side: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/On the bright side|Fatherhood, weather, and diplomacy]] * Op-ed: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/Op-ed|A Layup Easy Proposal for Wikimedia at 25: Spend 25% of Donations on the Community]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/Traffic report|The grass was greener, the light was brighter]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/Comix|schnozzed]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 07:27, 13 ജൂലൈ 2026 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=30775662 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JPxG@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 2 August 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/In the media|Union drive, most prolific editor make headlines]] * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/News and notes|Foundation rejects voluntary recognition of union, proposed board eligibility rules sharply restrict candidates]] * WikiConference: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/WikiConference|"Kurier, Signpost, wikipress: You can be a Wikimedia journalist" - Wikimania presentation by User:Noé Recap]] * In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/In focus|Is Larry Sanger the co-founder of Wikipedia?]] * Arbitration report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/Arbitration report|Think, and not just about content]] * News from Diff: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/News from Diff|Meet the Wikimedians of the Year 2026!]] * On the bright side: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/On the bright side|The beautiful game]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/Traffic report|Odyssey and Oyarzabal]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/Comix|Well-spotted]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 10:18, 2 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=30775662 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JPxG@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 24 August 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/News and notes|Union process progresses, unanswered questions about Littler Mendelson remain]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/In the media|Wikipedia editors save Sam Altman's life]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/Recent research|Women in blue? Wikipedia's gender gap reverses in some areas]] * Discussion report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/Discussion report|Again and Again]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/Traffic report|Look out, here comes the Spider-Man!]] * Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/Humour|Her tastes, her Wikimania, her upcoming tour... Baby Globe reveals everything]] * On the bright side: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/On the bright side|The great outdoors]] * Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/Opinion|Are we embarrassed yet?]] * Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/Special report|Paris Syndrome: Labor Strife, AI Anxiety, and a Leadership Test at Wikimania 2026]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/Comix|WP:FAOWN]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 01:25, 24 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=30889666 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Bri@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 16 September 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-09-16/News and notes|The Balance of Power]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-09-16/In the media|Shocking photos may be changed on Wikipedia]] * Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-09-16/Disinformation report|Have UN Secretary-General candidates manipulated Wikipedia?]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-09-16/Recent research|Google's AI overviews may have reduced search engine referrals to English Wikipedia by 5%]] * WikiConference report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-09-16/WikiConference report|The backwater symbiosis – reflections from Wiki Conference India 2026]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-09-16/Traffic report|Heaven let your light shine down]] * Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-09-16/Serendipity|Wikipedia Family Mosh Pit]] * Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-09-16/Obituary|Passing of Gobonobo, community leader advocating for women and minorities]] * On the bright side: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-09-16/On the bright side|Fantasy video games, hopeful science fiction, and the change of seasons]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-09-16/Comix|The Adventure of the Unknown Corpse]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 02:11, 16 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=31028446 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JPxG@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 13 October 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-10-13/News and notes|AELECT returns, Jimbo gives a union update, VisualEditor is now default]] * Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-10-13/Serendipity|From a rare portrait of a female millionaire in Nancy to a Japanese painter in Lyon]] * Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-10-13/Obituary|Doug Weller]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-10-13/In the media|A(I)pocalypses afoot]] * WikiConference Report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-10-13/WikiConference Report|WikiConference 2026 & the importance of in-person community]] * By the numbers: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-10-13/By the numbers|Does the country of birth affect the likelihood of having a Wikipedia biography?]] * News from Diff: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-10-13/News from Diff|OpenAI "rogue" agent activities found on Wikimedia projects]] * On the bright side: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-10-13/On the bright side|Good people]] * Op-ed: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-10-13/Op-ed|Who are our readers?]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-10-13/Traffic report|This world is big and wild and half insane]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-10-13/Comix|Fudging the numbers]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 22:46, 13 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=31092234 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JPxG@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''The Signpost'': 1 November 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-11-01/News and notes|AELECT5 concludes, a Wikimedian arrested for treason, and updates to GANs and FARs]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-11-01/Recent research|How Wikipedians use (or don't use) LLMs; experienced editors contribute more to "underproduced" articles than newbies]] * Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-11-01/Disinformation report|Better bots or bothersome baby borgs?]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-11-01/In the media|Stop the internet, I was deleted]] * News from Diff: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-11-01/News from Diff|Why Wikimedia Is Speaking Up in a Major AI Copyright Case]] * By the numbers: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-11-01/By the numbers|Wikipedian Nobel Prize 2026]] * On the bright side: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-11-01/On the bright side|Gone fishing]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-11-01/Traffic report|October, and the articles are stripped bare]] * In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-11-01/In focus|Two Roles, One Wikimedia Education Ecosystem]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-11-01/Comix|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-11-01/Comix]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 13:52, 1 നവംബർ 2026 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=31191200 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JPxG@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> tfgy3uen4uquo7r2lkbyxeqs4nc5pkv 0 296827 4682237 4647676 2026-11-02T09:46:08Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 4682237 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|The English Patient (film)}} {{Infobox film | name = ദി ഇംഗ്ലീഷ് പേഷ്യൻറ് | image = The English Patient Poster.jpg | director = [[ആന്ത്ണി മിങ്ഹെല്ല]] | producer = [[സൌൾ സേൻറ്സ്]] | screenplay = ആന്ത്ണി മിങ്ഹെല്ല | starring = [[റാൾഫ് ഫൈന്സ്]]<br />[[ക്രിസ്റ്റിൻ സ്കോട്ട് തോമസ്]]<br />[[ഷൂളിയെ ബിനോഷെ]]<br />[[വില്ലെം ഡാഫോ]] | music = ഗബ്രിയേൽ യാരെദ് | cinematography = ജോൺ സീൽ | editing = വാൾട്ടർ മർച്ച് | studio = [[മിരമാക്സ് ഫിലിംസ്]]<br />ടൈഗർ മോത് പ്രൊഡക്ഷന്സ് | distributor = മിരമാക്സ് ഫിലിംസ് | released = {{Film date|df=y|1996|11|15}} | runtime = 162 മിനിറ്റ്സ്<ref>{{cite web|title=''THE ENGLISH PATIENT'' (15)|url=http://www.bbfc.co.uk/releases/english-patient-1970-4|work=[[British Board of Film Classification]]|date=1996-12-04|accessdate=2013-03-04|archive-date=2017-10-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20171025073459/http://www.bbfc.co.uk/releases/english-patient-1970-4|url-status=dead}}</ref> | country = [[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം]]<br />[[യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ്]] | language = [[ഇംഗ്ലീഷ് (ഭാഷ)|ഇംഗ്ലീഷ് ]]<br />[[അറബി ഭാഷ|അറബി]]<br />[[ജർമൻ ഭാഷ|ജർമൻ]]<br />[[ഇറ്റാലിയൻഭാഷ|ഇറ്റാലിയൻ]] | budget = $27 മില്ല്യൺ<ref name="mojo"/> | gross = $231,976,425<ref name="mojo">{{mojo title|englishpatient|The English Patient}}</ref> }} ശ്രീലങ്കൻ-കനേഡിയൻ നോവലിസ്റ്റ് [[മൈക്കൽ ഒണ്ടാട്ഷെ|മൈക്കൽ ഒണ്ടാട്ഷെയുടെ]] [[മാൻ ബുക്കർ സമ്മാനം|ബുക്കർ സമ്മാനം]] നേടിയ നോവലിനെ അടിസ്ഥാനമാക്കി [[ആന്റണി മിങ്ഹെല്ല]] സംവിധാനം നിർവഹിച്ച ചലച്ചിത്രമാണ് '''ദി ഇംഗ്ലീഷ് പേഷ്യൻറ്'''. ചലച്ചിത്ര നിരൂപകരുടെ സാർവത്രികമായ പ്രശംസ പിടിച്ചുപറ്റിയ ചിത്രം 9 [[അക്കാദമി അവാർഡ്|അക്കാദമി പുരസ്ക്കാരങൾ]] നേടി. ==അഭിനേതാക്കൾ== * റാൾഫ് ഫൈന്സ് - ലാസ്ലോ ഓൾമാഷി * ക്രിസ്റ്റിൻ സ്കോട്ട് തോമസ് - കാതറിൻ ക്ലിഫ്ടൺ * ഷൂളിയെ ബിനോഷെ - ഹാന * വില്ലെം ഡാഫോ - കാരവാജ്ജിയോ * നവീൻ ആന്ഡ്രൂസ് - കിപ് * കോളിൻ ഫിർത്ത് - ജ്യോഫ്രി ക്ലിഫ്ടൺ == പുരസ്കാരങ്ങൾ== {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |- ! scope="col" | Organization/Association ! scope="col" | Award ! scope="col" | Actor/Crew ! scope="col" | Outcome ! scope="col" | Remarks |- !scope="row" rowspan=12| [[69 ആം അക്കാദമി അവാർഡുകൾ]]<ref name="NYTimes">{{cite news |first=Lawrence |last=Van Gelder |title='English Patient' Dominates Oscars With Nine, Including Best Picture |url=http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9900E3D6113BF936A15750C0A961958260&scp=4&sq=The%20English%20patient&st=cse |work=The New York Times |publisher=[[The New York Times Company]] |date=March 25, 1997 |accessdate=June 18, 2008}}</ref><ref name="Oscars1997">{{Cite web |url=http://www.oscars.org/awards/academyawards/legacy/ceremony/69th-winners.html |title=The 69th Academy Awards (1997) Nominees and Winners |accessdate=2011-10-23 |work=oscars.org |archive-date=2012-02-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120201203529/http://www.oscars.org/awards/academyawards/legacy/ceremony/69th-winners.html |url-status=dead }}</ref> | [[Academy Award for Best Picture|മികച്ച ചിത്രം]] | [[Saul Zaentz]] | നേടി |- | [[Academy Award for Best Supporting Actress|മികച്ച നടി (പിന്തുണ നൽകുന്ന വേഷം)]] | [[Juliette Binoche]] | നേടി | In her acceptance speech, Binoche said she had expected [[Lauren Bacall]] to win for ''[[The Mirror Has Two Faces]]'', which would have been her first Oscar. |- | [[Academy Award for Best Production Design|മികച്ച കലാ സംവിധാനം]] | [[Stuart Craig]] and [[Stephanie McMillan]] | നേടി | |- | [[Academy Award for Best Cinematography|മികച്ച ഛായാഗ്രഹണം]] | [[John Seale]] | നേടി | |- | [[Academy Award for Best Costume Design|മികച്ച വസ്ത്രാലങ്കാരം]] | [[Ann Roth]] | നേടി | |- | [[Academy Award for Best Director|മികച്ച സംവിധാനം]] | [[Anthony Minghella]] | നേടി | |- | [[Academy Award for Best Film Editing|എഡിറ്റിംഗ്]] | [[Walter Murch]] | നേടി | |- | [[Academy Award for Best Original Score|മികച്ച ഒറിജിനൽ സ്കോർ]] | [[Gabriel Yared]] | നേടി | ''See [[The English Patient (soundtrack)]].'' [[Andrew Lloyd Webber]] joked, "Thank goodness there wasn't a song in ''The English Patient''." since it had such a strong presence. |- | [[Academy Award for Best Sound|മികച്ച ശബ്ദം]] | [[Walter Murch]], [[Mark Berger (sound engineer)|Mark Berger]], [[David Parker (sound engineer)|David Parker]], and [[Christopher Newman (sound engineer)|Christopher Newman]] | ശുപാർശ | |- | [[Academy Award for Best Actor|മികച്ച നടൻ]] | [[Ralph Fiennes]] | ശുപാർശ | |- | [[Academy Award for Best Actress|മികച്ച നടി]] | [[Kristin Scott Thomas]] | ശുപാർശ | |- | [[Academy Award for Best Adapted Screenplay|മികച്ച തിരക്കഥ]] | [[Anthony Minghella]] | ശുപാർശ | |- !scope="row" rowspan=7| [[54th Golden Globe Awards]]<ref name="NYTimes" /><ref name="Oscars1997"/> | [[Golden Globe Award for Best Motion Picture – Drama|മികച്ച സിനിമ]] | [[Saul Zaentz]] | ശുപാർശ | |- | [[Golden Globe Award for Best Original Score|മികച്ച ഒറിജിനൽ സ്കോർ]] | [[Gabriel Yared]] | ശുപാർശ | |- | [[Golden Globe Award for Best Director|മികച്ച സംവിധായകൻ]] | [[Anthony Minghella]] | ശുപാർശ | |- | [[Golden Globe Award for Best Actor – Motion Picture Drama|മികച്ച നടൻ]] | [[Ralph Fiennes]] | ശുപാർശ | |- | [[Golden Globe Award for Best Actress in a Motion Picture – Drama|മികച്ച നടി]] | [[Kristin Scott Thomas]] | ശുപാർശ | |- | [[Golden Globe Award for Best Supporting Actress – Motion Picture|മികച്ച സഹ നടി]] | [[Juliette Binoche]] | ശുപാർശ | |- | [[Golden Globe Award for Best Screenplay|മികച്ച തിരക്കഥ]] | [[Anthony Minghella]] | ശുപാർശ | |- !scope="row" rowspan=13| [[50th British Academy Film Awards]] | [[BAFTA Award for Best Film|Best Film]] | [[Saul Zaentz]] | നേടി | |- | [[BAFTA Award for Best Cinematography|മികച്ച ഛായാഗ്രഹണം]] | [[John Seale]] | നേടി | |- | [[BAFTA Award for Best Editing|എഡിറ്റിംഗ്]] | [[Walter Murch]] | നേടി | |- | [[BAFTA Award for Best Actress in a Supporting Role|മികച്ച സഹനടി]] | [[Juliette Binoche]] | നേടി | |- | [[BAFTA Award for Best Adapted Screenplay|മികച്ച തിരക്കഥ]] | [[Anthony Minghella]] | നേടി | |- | [[BAFTA Award for Best Film Music|മികച്ച സംഗീതം]] | [[Gabriel Yared]] | നേടി | |- | [[BAFTA Award for Best Direction|മികച്ച സംവിധാനം]] | [[Anthony Minghella]] | ശുപാർശ | |- | [[BAFTA Award for Best Actor in a Leading Role|മികച്ച നായക നടൻ]] | [[Ralph Fiennes]] | ശുപാർശ | |- | [[BAFTA Award for Best Actress in a Leading Role|മികച്ച നായക നടി]] | [[Kristin Scott Thomas]] | ശുപാർശ | |- | [[BAFTA Award for Best Costume Design|മികച്ച വസ്ത്രാലങ്കാരം]] | [[Ann Roth]] | ശുപാർശ | |- | [[BAFTA Award for Best Production Design|മികച്ച നിർമ്മാണ രൂപരേഖ]] | [[Stuart Craig]] | ശുപാർശ | |- | [[BAFTA Award for Best Sound|മികച്ച ശബ്ദം]] | | ശുപാർശ | |- | [[BAFTA Award for Best Makeup and Hair|മികച്ച മേക്കപ്പ്]] | Nigel Booth | ശുപാർശ | |- !scope="row" rowspan=2| [[47th Berlin International Film Festival]] (1997)<ref name="Berlinale 1997">{{cite web |url=http://www.berlinale.de/en/archiv/jahresarchive/1997/03_preistr_ger_1997/03_Preistraeger_1997.html |title=Berlinale: 1997 Prize Winners |accessdate=2012-01-08 |work=berlinale.de |archive-date=2013-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131111234912/http://www.berlinale.de/en/archiv/jahresarchive/1997/03_preistr_ger_1997/03_Preistraeger_1997.html |url-status=dead }}</ref> | [[Silver Bear for Best Actress]] | Juliette Binoche | നേടി | |- | [[Golden Bear]] | [[Anthony Minghella]] | ശുപാർശ | |- |} ==അവലംബം== <references/> ==അധിക വായനയ്ക്ക്== * {{Cite book | last=Blakesley | first=David | title=The Terministic Screen: Rhetorical Perspectives on Film | url=https://archive.org/details/terministicscree0000davi | chapter=Mapping the other: ''The English Patient'', colonial rhetoric, and cinematic representation | year=2007 | publisher=Southern Illinois University Press | isbn=0-8093-2488-1 }} * {{Cite book | editor1-last=Stam | editor2-first=Robert | editor2-last=Raengo | editor2-first=Alessandra | title=Literature and Film: A Guide to the Theory and Practice of Film Adaptation | url=https://archive.org/details/companiontoliter00stam | chapter=Defusing ''The English Patient'' | last=Massood | first=Paula J. | year=2005 | publisher=Blackwell | isbn=0-631-23054-8 }} * {{Cite book | last=Minghella | first=Anthony | authorlink=Anthony Minghella | title=The English Patient: A Screenplay by Anthony Minghella | year=1997 | publisher=Methuen Publishing | isbn=0-413-71500-0 }} * {{Cite book | editor1-last=Giddings | editor1-first=Robert | editor2-last=Sheen | editor2-first=Erica | title=The Classic Novel from Page to Screen | url=https://archive.org/details/classicnovelfrom0000unse | chapter=Piecing together a mirage: Adapting ''The English patient'' for the screen | last=Thomas | first=Bronwen | year=2000 | publisher=Manchester University Press | isbn=0-7190-5230-0 }} * {{Cite book | last=Yared | first=Gabriel | title=Gabriel Yared's The English Patient: A Film Score Guide | url=https://archive.org/details/gabrielyaredseng00lain | year=2007 | publisher=The Scarecrow Press | isbn=0-8108-5910-6 }} ==പുറം കണ്ണികൾ== {{Wikiquote|The English Patient}} * {{Official website|http://www.miramax.com/movie/the-english-patient}} * {{IMDb title|0116209|The English Patient}} * {{mojo title|englishpatient|The English Patient}} * {{rotten-tomatoes|english_patient|The English Patient}} * {{metacritic film|the-english-patient|The English Patient}} * [https://web.archive.org/web/20071015113042/http://lazarus.elte.hu/~zoltorok/almasy/almasyen.htm Laszlo Almásy: the real English patient] [[വർഗ്ഗം:മികച്ച ചലച്ചിത്രത്തിനുള്ള അക്കാദമി പുരസ്കാരം നേടിയ ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:നോവലുകളെ അടിസ്ഥാനമാക്കി നിർമ്മിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:1996-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇംഗ്ലീഷ് ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] 7est6lfyz6m3oohvlc7r0reyrf8f5uj 0 309203 4682165 3779128 2026-11-02T04:24:53Z Martinkottayam 84843 4682165 wikitext text/x-wiki {{Taxobox|name=അറേബ്യൻ ഒട്ടകപ്പക്ഷി|image=Syrischer Maler um 1335 001.jpg|image_width=250px|image_caption=Arabian ostrich painting from [[Al-Jahiz#Kitab al-Hayawan .28Book of Animals.29|The Book of Animals]] by [[al-Jahiz]].<br/>Syria, 14th century.|regnum=[[Animal]]ia|phylum=[[Chordate|Chordata]]|classis=[[Bird|Aves]]|ordo=[[Struthioniformes]]|familia=[[Struthionidae]]|genus=''[[Struthio]]''|species=''[[Ostrich|S. camelus]]''|status=EX|status_system=|extinct=1966|subspecies=''S. c. syriacus''|trinomial=''Struthio camelus syriacus''|trinomial_authority=[[Walter Rothschild, 2nd Baron Rothschild|Rothschild]], 1919<ref name = Peters>Peters, J.L. (1931)</ref>}} '''അറേബ്യൻ ഓസ്ട്രിച്ച് അഥവാ സിറിയൻ ഓസ്ട്രിച്ച്'''&nbsp;(''Struthio camelus syriacus'') പൂർണ്ണമായും&nbsp;വംശംനാശം സംഭവിച്ച [[ഒട്ടകപ്പക്ഷി]]<nowiki/>കളുടെ ഒരു ഉപവർഗ്ഗമാണ്.&nbsp; ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിൻറെ മദ്ധ്യം വരെ ഇവ [[അറേബ്യൻ ഉപദ്വീപ്|അറേബ്യൻ ഉപദ്വീപിൽ]] കാണപ്പെട്ടിരുന്നു. അവസാനത്തെ പക്ഷി 1945 ല്‌‍ [[സൗദി അറേബ്യ|സൌദി അറേബ്യയിലെ]] [[അൽ ഹസ്സ|അൽ-ഹസ]] പ്രോവിൻസിൽ വച്ച് മരുഷ്യന്റെ ക്രൂരതയ്ക്കിരയായി. [[ജെറുസലേം|ജറുസലേമിലെ]] [[സുവോളജിക്കൽ മ്യൂസിയം ഓഫ് &nbsp;ഹീബ്രൂ യൂണിവേഴ്സിറ്റി]]<nowiki/>യിൽ ഒരു പെൺപക്ഷിയുടെയും രണ്ടു പക്ഷിക്കുഞ്ഞുങ്ങളുടെയും തൂവലുകളും ചർമ്മവും സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നു. അതുപോലെ തന്നെ [[സുവോളജിക്കൽ മ്യൂസിയം ഓഫ് ടെൽ അവീവ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി]]<nowiki/>യിൽ മുട്ടത്തോട് സംരക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നു. അറേബ്യൻ ഉപദ്വീപിൽ നിന്ന് ഇന്നുവരെ ഇവയുടെ എല്ലുകൾ കണ്ടെടുക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല. ഇവ ക്യാമൽ ബേഡ് എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. [[File:Syrian_Ostrich_and_Leopard.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Syrian_Ostrich_and_Leopard.jpg|ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|Leopard attacking an ostrich on a mosaic from [[:en:Roman_Syria|Roman Syria]]]] തോക്കുകളുടെയു മറ്റും വ്യാപകമായ ഉപയോഗവും മോട്ടോർ വാഹനങ്ങളുടെ കടന്നു വരവും ഈ ഒട്ടകപ്പക്ഷി വംശത്തിൻറ വേഗത്തിലുള്ള തിരോധാനത്തിനു കാരണമായി. പഴയകാലത്ത് [[വേട്ടപ്പട്ടികൾ]], അമ്പും വില്ലും ഉപയോഗിച്ചുള്ള വേട്ടയാടലിൽ കൂട്ടമായുള്ള പക്ഷിമൃഗാദികൾക്ക് രക്ഷപ്പെടാൻ മതിയായ അവസരങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു. &nbsp;പക്ഷേ തോക്കുപയോഗിച്ചുള്ള &nbsp;വിനോദത്തിനായും തൂവലുകൾക്കും മാംസത്തിനു വേണ്ടിയുമുള്ള അനിയന്ത്രിതമായ വേട്ട, ഈ ഒട്ടകപ്പക്ഷി വംശത്തിൻറ പുർണ്ണമായ നാശത്തിനാണ് വഴിതെളിച്ചത്. ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിൻറെ തുടക്കത്തിൽ അറേബ്യൻ ഒട്ടകപ്പക്ഷികൾ വളരെ അപൂർവ്വമായി മാറിയിരുന്നു. നേരത്തേ ഇവ ഏറെ കാണപ്പെട്ടിരുന്നത്, വട്ക്കൻ [[നുഫൂദ്]] മുതൽ [[സിറിയൻ മരുഭൂമി]] വരെയുള്ള പ്രദേശത്തും (രേഖാംശം&nbsp;34°N and 25°N and&nbsp;അക്ഷാംശം&nbsp;38°E) മുന്നോട്ട് [[യൂഫ്രട്ടീസ് താഴ്വര]]<nowiki/>യുടെ കിഴക്കു ഭാഗത്തും ആയിരുന്നു. സൌദി അറേബ്യയിലെ [[അൽ ജൗഫ് പ്രവിശ്യ|അൽ ജൂഫ് പ്രവിശ്യയിലും]] പഴയകാലത്ത് ഇവ സുലഭമായിരുന്നു. ഇവ അവസാനമായി കാണപ്പെട്ട പ്രദേശങ്ങൾ, 1928 ൽ ജോർദാൻ-ഇറാഖ് അതിർത്തിയിലെ ടോൾ-അൽ-റസാത്തിനിലും 1940 കളുടെ ആരംഭത്തിൽ ജുബൈലിനു സമീപവുമാണ്. ഇവിടെ കാണപ്പെട്ട അറേബ്യൻ&nbsp;ഒട്ടകപ്പക്ഷിയെ പൈപ്പ് ലൈൻ ജോലിക്കാർ വെടിവച്ചു കൊന്നു ഭക്ഷണമാക്കിയതായി രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു (ചില സ്രോതസ്സുകളിൽ 1941 എന്നാണ് &nbsp;ഈ കാലയളവു കാണിക്കുന്നത്). [[File:Arabian_Ostrich_hunt.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Arabian_Ostrich_hunt.jpg|ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|Engraving of an ostrich hunt in [[:en:Palestine_(region)|Palestine]] from 1877]] [[File:Mosaic_of_Byzantine_Church_of_Petra_02.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Mosaic_of_Byzantine_Church_of_Petra_02.jpg|ലഘുചിത്രം|Depiction from [[:en:Petra|Petra]], Jordan]] സാധാരണ ഒട്ടകപ്പക്ഷികളുമായി താരതമ്യം ചെയ്താൽ ഇവ വലിപ്പത്തിൽ ഒരൽപ്പം ചെറുതായിരുന്നു (70 ഇഞ്ചു മുതൽ 2 മീറ്റർ വരെ ഉയരം). അക്കാലത്ത് ഒട്ടകപ്പക്ഷി വേട്ട ഈ പ്രദേശത്തെ പണക്കാരുടെ ഒരു സാധാരണ വിനോദമായിരുന്നു. മുട്ട, തൂവലുകൾ, ചർമ്മം എന്നിവ കരകൌശലവസ്തുകളുടെയും മറ്റും നിർമ്മാണത്തിനായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. അറേബ്യൻ ഒട്ടകപ്പക്ഷിയിൽ നിന്നു നിർമ്മിച്ച വസ്തുക്കളും ജീവനുള്ള പക്ഷികളെത്തന്നെയും ചൈന പോലുള്ള രാജ്യങ്ങളിലേയ്ക്കു കയറ്റി അയച്ചിരുന്നു.ചൈനയിലെ ടാങിൽ ചക്രവർത്തിമാർക്ക് സ്വീകരണ സമ്മാനമായി ഇത്തരം ഒട്ടകപ്പക്ഷികളെ നൽകിയിരുന്നുവെന്നു പറയപ്പെടുന്നു. മുട്ടകൾക്ക് അടയിരിക്കുന്ന കാര്യത്തിൽ അറേബ്യൻ ഒട്ടകപ്പക്ഷികൾ വളരെ മടിയൻമാരായിരുന്നു. ശരിയായ ശ്രദ്ധയില്ലാതെ കിടന്നിരുന്ന ഇത്തരം മുട്ടകൾ ശത്രു ജീവികൾക്ക് മുട്ടയുടെ തോടിൻറെ കട്ടി കാരണം പൊട്ടിക്കുവാൻ സാധിച്ചിരുന്നില്ല. &nbsp;&nbsp;&nbsp; == അവലംബം == {{reflist}} * {{cite journal |last1=Aharoni|first1=I. | last2=|first2= |author= |authorlink= |coauthors= |date= |year=1938 |month= |day= |title=On Some Animals Mentioned in the Bible |journal= Osiris |volume= 5|series= |issue= |page= |pages=461–478 |publisher= |location= |issn= |pmid= |pmc= |doi= 10.1086/368494|bibcode= |oclc= |id= |url=http://links.jstor.org/sici?sici=0369-7827(1938)1%3A5%3C461%3AOSAMIT%3E2.0.CO%3B2-7 |language= |format= |accessdate= |laysummary= |laysource= |laydate= |quote=}} * {{cite book |last1=Parmelee|first1=Alice |authorlink1= |last2= |first2= |editor1-first= |editor1-last= |editor1-link= |others= |title=All the birds of the Bible;: Their stories, identification and meaning |url=https://archive.org/details/allbirdsofbiblet0000parm|format= |accessdate= |edition= |series= |volume= |date= |year=1959 |month= |origyear= |publisher=Harper |location= |language= |isbn= |oclc= |doi= |id= |page=[https://archive.org/details/allbirdsofbiblet0000parm/page/207 207] |pages= |chapter= |chapterurl= |quote= |ref= |bibcode= |laysummary= |laydate= |separator= |postscript= |lastauthoramp=}} * {{cite book |last1=Peters|first1=James Lee |authorlink1=James Lee Peters |last2= |first2= |editor1-first= |editor1-last= |editor1-link= |others= |title=Checklist of Birds of the World |url=http://archive.org/details/checklistofbirds11931pete |format=PDF |accessdate= |edition= |series= |volume=1 |date= |year=1931 |month= |origyear= |publisher=Harvard University Press |location=Cambridge, MA |language= |isbn= |oclc= |doi= |id= |page=4 |pages= |chapter= |chapterurl= |quote= |ref= |bibcode= |laysummary= |laydate= |separator= |postscript= |lastauthoramp=}} [[വർഗ്ഗം:ഒട്ടകപ്പക്ഷികൾ]] [[വർഗ്ഗം:വംശനാശം സംഭവിച്ച പക്ഷികൾ]] [[വർഗ്ഗം:പറക്കാത്ത പക്ഷികൾ]] 6h43casl2b1p6kjpcj3qgqie00tkudy 0 328764 4682207 4565582 2026-11-02T06:45:40Z Malikaveedu 16584 4682207 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|Kandelia candel}} {{taxobox | image = Kandelia candel.jpg | status = LC | status_system = iucn3.1 | status_ref = &nbsp;<ref>{{IUCN2010 |assessors=N. Duke, K. Kathiresan, S. G. Salmo III, E. S. Fernando, J. R. Peras, S. Sukardjo & T. Miyagi |year=2010 |id=178857 |title=Kandelia candel |downloaded=May 24, 2012 |version=2011.2}}</ref> | regnum = [[Plant]]ae | unranked_divisio = [[Angiosperms]] | unranked_classis = [[Eudicots]] | unranked_ordo = [[Rosids]] | ordo = [[Malpighiales]] | familia = [[Rhizophoraceae]] | genus = ''[[Kandelia]]'' | species = '''''K. candel''''' | binomial = ''Kandelia candel'' | binomial_authority = ([[Carl Linnaeus|L.]]) [[George Claridge Druce|Druce]] | range_map = Kandelia genus distribution.png | range_map_caption = എഴുത്താണിക്കണ്ടൽ കാണുന്ന ഇടങ്ങൾ, ഇളം പച്ചനിറത്തിൽ അടയാളപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. | synonyms = *''Rhizophora candel'' <small>L.</small> *''Kandelia rheedii'' <small>Wight & Arn.</small> ([[nomen illegitimum|nom. illeg.]]) | synonyms_ref = &nbsp;<ref name="Sheue"/> }} [[Rhizophoraceae|റൈസോഫോറേസീ]] [[സസ്യകുടുംബം|സസ്യകുടുംബത്തിലെ]] ഒരു [[കണ്ടൽ|കണ്ടൽച്ചെടിയാണ്]] '''എഴുത്താണിക്കണ്ടൽ'''.{{ശാനാ|Kandelia candel}}. തെക്ക്, തെക്ക് കിഴക്കൻ എഷ്യയിലെതീരപ്രദേശത്തു കണ്ടുവരുന്നു.<ref name="Sheue">{{cite journal |author=Chiou-Rong Sheue, Ho-Yih Liu & Jean W. H. Yong |year=2003 |title=''Kandelia obovata'' (Rhizophoraceae), a new mangrove species from Eastern Asia |journal=[[Taxon (journal)|Taxon]] |volume=52 |issue=2 |pages=287–294 |jstor=3647398 |url=http://lifes.nchu.edu.tw/upload/publish/201031205815%5CTaxon_KandeliaobovatalSheue.pdf |format=[[Portable Document Format|PDF]] }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==വിവരണം== [[File:Mangroves at Muzhappilangad 021.jpg|thumb|പൂവ്]] [[File:Mangroves at Muzhappilangad.jpg|thumb|കണ്ണൂർ ജില്ലയിൽ നിന്നും]] കുറ്റിച്ചെടിയെന്നോ ചെറുമരമെന്നോ പറയാവുന്ന, 10 മീറ്റർ വരെ ഉയരത്തിൽ വളരുന്ന ഒരു ചെടിയാണിത്. തടിക്ക് ചാരമോ തവിട്ടോ നിറമാണ്. പൂക്കൾക്ക് വെള്ള നിറമാണ്. ഇതിന്റെ നീണ്ടുരുണ്ട കായകൾ 25 സെന്റീമീറ്റർ വരെ നീളത്തിൽ വളരുന്നു.<ref name=TFSS>{{cite book | last1 = Madani | first1 = L. | last2 = Wong | first2 = K. M. | date = 1995 | contribution = ''Kandelia candel'' (L.) Druce | contribution-url = http://www.chm.frim.gov.my/backup/TFSSvol1_3.pdf | editor1-last = Soepadmo | editor1-first = E. | editor2-last = Wong | editor2-first = K. M. | title = Tree Flora of Sabah and Sarawak | volume = 1 | pages = 340, 341 | publisher = [[Forest Research Institute Malaysia]] | isbn = 983-9592-34-3 | url = http://www.chm.frim.gov.my/Resources/Publications/Books/Floras/Tree-Flora-of-Sabah-and-Sarawak.aspx | version = (free online from the publisher, lesser resolution scan PDF versions) | accessdate = 30 June 2015 }}</ref> ==ഭീഷണി== 1980 -നുശേഷം കണ്ടൽച്ചെടികൾ വളരുന്ന ഇടങ്ങൾക്ക് 23 ശതമാനത്തോളം കുറവു വന്നത് ഈ ചെടിയുടെ എണ്ണത്തിലും വളരുന്ന ഇടങ്ങളുടെയും വ്യാപകമായ ശോഷണത്തിനു കാരണമായിട്ടുണ്ട്.<ref>http://www.iucnredlist.org/details/178857/0</ref> ==അവലംബം== {{reflist|2}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * [http://indiabiodiversity.org/species/list?taxon=41293 കൂടുതൽ വിവരവും കാണുന്ന ഇടങ്ങളും] {{WS|Kandelia candel}} {{CC|Kandelia candel}} {{കേരളത്തിലെ മരങ്ങൾ}} [[വർഗ്ഗം:വൃക്ഷങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കുറ്റിച്ചെടികൾ]] [[വർഗ്ഗം:പുഷ്പിക്കുന്ന സസ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കണ്ടലുകൾ]] [[വർഗ്ഗം:റൈസോഫോറേസീ]] [[വർഗ്ഗം:ഹോർത്തൂസ് മലബാറിക്കൂസിൽ പരാമർശിച്ചിരിക്കുന്ന സസ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സസ്യജാലം]] {{Plant-stub}} o6svzi9kxcyikhujvtjrpjycpj2sxqp 0 352749 4682095 3687479 2026-11-01T17:09:16Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 4682095 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Vital signs}} ശരീരത്തിനു ജീവൻ ഉണ്ടോ എന്നറിയാനും ,വിവിധ അടിസ്ഥാന ശാരീരിക പ്രക്രിയകളുടെ നിലവാരം പ്രാഥമികമായി വിലയിരുത്താനുമായി അളക്കുന്ന അതീവപ്രധാനമായ അടിസ്ഥാന മാനകങ്ങളാണ് '''ജീവലക്ഷണങ്ങൾ''' ( vital signs, signs of life).<ref>{{Cite web |url=http://my.clevelandclinic.org/healthy_living/prevention/hic_vital_signs.aspx |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2016-10-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140827025536/http://my.clevelandclinic.org/healthy_living/Prevention/hic_Vital_Signs.aspx |archive-date=2014-08-27 |url-status=dead}}</ref> ആരോഗ്യ നില അറിയാനും ചികിൽസാപുരോഗതി  വിലയിരുത്താനും അത്യന്താപേക്ഷികമാണ് ജീവലക്ഷണങ്ങളുടെ നിർണയം. വ്യക്തിയുടെ പ്രായം, ലിംഗം, തൂക്കം, പൊതുവായ ആരോഗ്യം എന്നിവ അനുസരിച്ച് ജീവലക്ഷണ മാനകങ്ങളിൽ വലുതും ചെറുതമായിട്ടുള്ള വ്യത്യാസങ്ങളുണ്ടാവുന്നു.<ref>http://prohealthsys.com/site/resources/assessment/physical-assessment/vital-signs/vital_signs_table/</ref>                                                                           == പ്രാഥമിക ജീവലക്ഷണങ്ങൾ നാലാണ് == #ശരീരോഷ്മാവ്(body temperature.BT) #[[രക്തസമ്മർദ്ദം|രക്തസമ്മർദ്ദം(blood pressure.]]BP) #നാഡിമിടിപ്പ് (Pulse rate PR) #[[ശ്വസന നിരക്ക്|ശ്വസന നിരക്ക് (respiratory rate.RR)]] == അനുബന്ധ ലക്ഷണങ്ങൾ == തൂക്കം , ഉയരം, തൂക്ക/ഉയര അനുപാതം (Body Mass Index BMI), എന്നിവയും കൂടി പരിശോധന വേളയിൽ രേഖപ്പെടുത്തമെന്ന് പല രാജ്യങ്ങളിലേയും നിയമം നിഷ്കർശിക്കുന്നുണ്ട്. === അഞ്ചാം ലക്ഷണം === നാല് പ്രാഥമിക ലക്ഷണങ്ങളെ കൂടാതെയുള്ള ചില അടയാളങ്ങളെ The "fifth vital sign" എന്നു പറയാറുണ്ട് ആ ഗണത്തിൽ പെടുന്നതിൽ ചിലത് ഇവയാണ് # [[വേദന]] # [[ആർത്തവം|ആർത്തവ നില]] # ബോധ നില അളക്കുന്ന കോമ സ്കെയിൽ (Glasgow Coma Scale) # രക്തത്തിലെ ഓക്സിജൻ നിലവാരം അളക്കുന്ന പൾസ് ഒക്സിമെട്രി(Pulse oximetry) # [[രക്തത്തിലെ പഞ്ചസാര|രക്തത്തിലെ പഞ്ചസാര (Blood Glucose)]]<br> == അവലംബങ്ങൾ == {{Reflist|2}} [[വർഗ്ഗം:വൈദ്യപരിശോധനകൾ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവൻ]] mrfpu6fb6s4h6gvpy9z2dbr77yefkgi 0 356249 4682170 3654360 2026-11-02T04:48:59Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 4682170 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Taman Negara}} {{Infobox protected area|name=തമൻ നെഗാരാ|iucn_category=II|photo=Taman Negara Sungai Tembeling.JPG|photo_caption=View of [[Tembeling River|Sungai Tembeling]] from atop the Canopy Walkway|location=[[Malaysia]]|nearest_city=[[Kuala Tembeling]]|map=Malaysia|relief=yes|coordinates={{coord|4|42|N|102|28|E|source:dewiki|format=dms|display=inline,title}}|area=4,343 km²|established=1938/1939|visitation_num=|visitation_year=|governing_body=[[Department of Wildlife and National Parks]]}} [[File:Taman-Negara.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Taman-Negara.jpg|ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|View over the canopy]] [[File:Taman_Negara_Canopy_Walkway.JPG|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Taman_Negara_Canopy_Walkway.JPG|ലഘുചിത്രം|Canopy walkway]] [[File:Taman_Negara_Entrance.JPG|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Taman_Negara_Entrance.JPG|ലഘുചിത്രം|Entrance at [[:en:Kuala_Tahan|Kuala Tahan]]]] '''തമൻ നഗാരാ ദേശീയോദ്യാനം,''' [[മലേഷ്യ|മലേഷ്യയിലെ]] [[ടിറ്റിവാങ്‍സ മലനിരകൾ|റ്റിറ്റിവാങ്സ മലനിരകളിൽ]]1938/1939 കളിൽ [[:en:George_V_of_England|കിങ് ജോർജ്]] ദേശീയോദ്യാനം എന്ന പേരിൽ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു. സ്വാതന്ത്ര്യനന്തരം ഈ പാർക്ക് തമൻ നെഗാരാ എന്നു പുനർ നാമകരണം ചെയ്യപ്പെട്ടു. [[മലയ് ഭാഷ|മലയാ ഭാഷയിൽ]] "തമൻ നെഗാരാ" എന്നാൽ ദേശീയോദ്യാനം എന്നാണർത്ഥം. ഈ ദേശീയോദ്യാനത്തിൻറെ വിസ്തൃതി 4,343 ചതുശ്ര കിലോമീറ്റർ&nbsp;ആണ്. ലോകത്തിലെ പഴക്കമുള്ള ഇലപൊഴിയും കാടുകളടങ്ങിയ ദേശീയോദ്യാനങ്ങളിലൊന്നാണിത്. ഇവയ്ക്ക് ഏകദേശം 130 മില്ല്യൺ വർഷം പഴക്കമുണ്ടെന്നു കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.<ref>http://www.highonadventure.com/Hoa02aug/Malaysia/malaysia.htm</ref><ref>{{Cite web |url=http://travelmalaysiaguide.com/taman-negara/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2016-11-20 |archive-date=2009-08-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090812223407/http://travelmalaysiaguide.com/taman-negara/ |url-status=dead }}</ref> ഏറ്റവും പഴയ ട്രോപ്പിക്കൽ വനംമെന്ന പേരു ചാർത്തപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത് ഓസ്ട്രേലിയയിലെ ക്യൂൻസ്‍ലാൻറിലുള്ള ഡെയിൻട്രീ റെയിൻ ഫോറസ്റ്റിനാണ്. ഇതിന് 135 മില്യൺ<ref>{{Cite web |url=https://www.transfercarus.com/blog/travel-tips-us/jungle-surfing-in-the-oldest-rainforest-in-the-world |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2016-11-20 |archive-date=2015-12-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151227121333/https://www.transfercarus.com/blog/travel-tips-us/jungle-surfing-in-the-oldest-rainforest-in-the-world |url-status=dead }}</ref> മുതൽ 180 മില്യൺ<ref>{{Cite web |url=http://www.theaustralian.com.au/life/weekend-australian-magazine/the-oldest-rainforest/story-e6frg8h6-1226117628781 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2016-11-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160105064711/http://www.theaustralian.com.au/life/weekend-australian-magazine/the-oldest-rainforest/story-e6frg8h6-1226117628781 |archive-date=2016-01-05 |url-status=dead}}</ref> വർഷം വരെ പഴക്കം കണക്കാക്കുന്നു. മലേഷ്യയിലെ ഏറ്റവും ഉയരമുള്ള പർവ്വതമായ [[ഗുനുംഗ് തഹാൻ]] (ഉയരം 2,187 മീറ്റർ) തമൻ നഗാരായിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. == സസ്യമൃഗജാലങ്ങൾ == തമൻ നെഗാരായിലെ സസ്യജന്തുജാലങ്ങൾ വൈവിധ്യം നിറഞ്ഞതാണ്. ഏകദേശം 10,000 തരം പുഷ്പിക്കുന്ന സസ്യങ്ങൾ ഇവിടെ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. അതുപോലെ തന്നെ 150,000 കീടങ്ങൾ, 25,000 നട്ടെല്ലില്ലാത്ത ജീവികൾ, 675 തരം പക്ഷികൾ, 270 തരം ഇഴജന്തുക്കൾ, 250 തരം ശുദ്ധജല മത്സ്യങ്ങൾ, 200 തരം സസ്തനികൾ എന്നി ഈ ദേശീയോദ്യാനത്തിൽ കണ്ടുവരുന്നു. ഈ ജീവി വർഗ്ഗങ്ങളിൽ ഏതാനും എണ്ണം ഇവിടെ മാത്രം കാണാൻ സാധിക്കുന്നവയാണ്. [[മലയൻ കടുവ|മലയൻ&nbsp;കടുവയെ]] അവയുടെ സ്വാഭാവിക [[ആവാസവ്യവസ്ഥ|ആവാസവ്യവസ്ഥയിൽ]] ഇവിടെ കാണാവുന്നതാണ്. == ഭൂമിശാസ്ത്രം == തമൻ നെഗാര സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത് 04°30' വടക്കേ അക്ഷാംശത്തിലും 102°59' കിഴക്കേ രേഖാംശത്തിലുമാണ്. == തമൻ നഗാരയിലെ വിനോദകേന്ദ്രങ്ങൾ == === ബുകിത് തെരെസെക് === ഈ സ്ഥലം കുവാല തഹാനിൽ നിന്ന് 1.7 കിലോമീറ്റർ ദൂരത്തിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. കാടിനുള്ളിലെ വഴിത്താരയിലൂടെ ഇവിടെയെത്തിച്ചേരാൻ സാധിക്കുന്നതാണ്. ഇവിടെ ഉയർന്ന മരങ്ങളും ഉയരം കുറഞ്ഞ മരങ്ങളും കുറ്റിക്കാടുകളുമുള്ള പ്രദേശമാണ്. ഈ കാനനപഥം കടന്നു പോകുന്നത് തമൻ നെഗാരയിലെ ഏറ്റവും നല്ല പക്ഷിനിരീക്ഷണ കേന്ദ്രത്തിനു സമീപത്തുകൂടിയാണ്. Hear melodious song of the വൈറ്റ്-റംപ്ഡ് ഷാമ, ഇരട്ടത്തലച്ചി, കരിയിലക്കിളി, വേഴാമ്പൽ, മരം കൌത്തി എന്നിവ ഇവിടെക്കാണാൻ സാധിക്കുന്ന ഏതാനു പക്ഷികളാണ്. ബുകിതിലേയ്ക്കുള്ള ഈ വഴിത്താര, നിരപ്പിലുള്ളത്, ചവിട്ടു കല്ലുവഴി കയറിപ്പോകേണ്ടത്, ചരിഞ്ഞുകിടക്കുന്നത് എന്നിങ്ങനെയുള്ള പല വിഭാഗങ്ങളായി തിരിച്ചിരിക്കുന്നു. നദിയിൽ നിന്നു വളരെയകലെയല്ലാത്ത നിരന്ന ഭാഗത്തുകൂടിയാണ് യാത്ര തുടങ്ങേണ്ടത്. 400 മീറ്റർ നീളമുണ്ട് ഈ വനപഥത്തിന്. ഉയരം കീഴടക്കി ഇവിടെയെത്തിയാൽ നിരനിരയായി മേഘങ്ങളൊഴുകി നടക്കുന്ന പർവ്വതങ്ങളും, നദിയും കാണാം. 1280 മീറ്റർ ഉയരമുള്ള ഗുനുങ് പെർലിസ്, കെനിയം താഴ്വരിയിലെ ഗുവ ബസാർ, 2187 മീറ്റർ ഉയരമുള്ള മലേഷ്യൻ ഉപദ്വീപിലെ ഏറ്റവും വലിയ പർവ്വതമായ ഗുന്ങ് തഹാൻ എന്നിവ ഇവിടെ നിന്നു ദർശിക്കുവാൻ സാധിക്കുന്നു. === ബുമ്പുൻ കുമ്പാങ് (കുമ്പാങ് ഒളിയിടം) === ടെമ്പലിങ് വഴിത്താര വഴി 11 കിലോമീറ്റർ സഞ്ചരിച്ചാൽ കുമ്പാങ് ഒളിയടത്തിലെത്താം. കുവാല തഹാൻ - ലുബുക് ലെസോങ് വഴി 10.9 കിലോമീറ്റർ ദൂരമുള്ള പകരമുള്ള വഴിയുമുണ്ട്. വന്യമൃഗങ്ങളെ നേരിട്ടു കണ്ടാസ്വദിക്കുവാൻ ഇവിടെ നിന്നു സാധിക്കുന്നു. ഇവിടെയുള്ള നിരീക്ഷണ കേന്ദ്രത്തിൽ രാത്രികാലത്ത് 8 പേർക്കു താമസിക്കുന്നതിനു സൌകര്യമുണ്ട്. === ഗുവ ടെലിങ്ക === തമൻ നെഗാരയിലെ ചുണ്ണാമ്പുകൽ ഗുഹകൾ കാണുവാൻ ഇവിടെയെത്തണം. ഇവിടെയുള്ള പ്രധാന ചുണ്ണാമ്പു കൽ ഗുഹകൾ, ഗുവ തെലിങ്ക, ഗുവ കെപായാങ് കെസിൽ, കെപായാങ് ബെസാർ, ഗുവ ലുവാസ്, ഗുവ ലാൻറക്, ഗുവ തുമ്പാറ്റ്, ഗുവ സിപുട്, ഗുവ സെമാറ, ഗുവ പെനിങ്കാട്ട് എന്നിവയാണ്. ഓരോ ഗുഹകൾക്കും അതിൻറേതായ പ്രത്യേകതകളുമുണ്ട്. === ലതാ ബെർക്കോഹ് === ലത ബെർക്കോഹ്, ഇവിടുത്തെ നദിയിലുള്ള സുന്ദരമായ അരുവിയാണ്. അരുവിയ്ക്കു താഴെ ആഴമുള്ള കുളങ്ങളുണ്ട്. ഇവിടെ തണുത്തതും അടിയൊഴുക്കുള്ളതുമാണ്. ഇവിടെ നീന്തുന്നത് നിരോധിച്ചിരിക്കുന്നു. === കുമ്പുങ് ഒറാങ് അസ്ലി (ആദിവാസികൾ) === ഇവിടെയുള്ള ആളുകൾ ഒറാങ് അസ്ലി അഥവാ ആദിവാസികളാണ്. ഇവർ അലഞ്ഞു തിരിഞ്ഞു നടക്കുന്ന വർഗ്ഗക്കാരാണ്. തമൻ നെഗായായുടെ ഉള്ളിലുള്ള വിവിധ പ്രദേശങ്ങളിലേയ്ക്ക് അവർ സഞ്ചരിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കും. ഗോത്രപരമായി തമൻ നെഗാരെയിൽ ഒറാങ് അസ്ലികൾ രണ്ടു വിഭാഗങ്ങളുണ്ട്. “ബാടെക്”, “സെമോക്ബെരി” എന്നിവയാണ് ആ രണ്ടു വിഭാഗങ്ങൾ. കാഴ്ച്ചയിൽ അവരെ കണ്ടാൽ ഒരുപോലെയിരിക്കും. എന്നാൽ “ബാടെകുകൾ” സൌമ്യ സ്വഭാക്കാരും, കുറിയതും, ഇടതൂർന്ന നീളം കുറഞ്ഞ ചുറുണ്ട മുടിയും കറുത്ത തൊലിയുമുള്ളവരാണ്. “സെമോക്ബെരി” കൾ നീണ്ട ചുരുൾ നിറഞ്ഞ മുടിയുള്ളവരാണ്. അർ ജീവിക്കുന്നത് പനയോലമേഞ്ഞ കുടിലുകളിലാണ്. അനേകം കുടുംബങ്ങൾ ഒന്നുചേർന്നു താമസിക്കുന്നു. നദിക്കരയിലും വനപഥങ്ങളിലുമായി ഇവരുടെ വീടുകൾ കാണാവുന്നതാണ്. അവർ വേട്ടയാടുകയും വനത്തിൽ നിന്നു കായ്കനികൾ തുടങ്ങിയവ തേടിപ്പിടിച്ചു ഭക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. വേട്ടയാടാനുളള പരമ്പരാഗത ആയുധം മുള കൊണ്ടുള്ള കുന്തമാണ്. === കുവാല തഹാൻ === കുവാല തഹാൻ ഒരു മലയൻ വില്ലേജാണ്. ഇത് തഹാൻ, ടെമ്പലിങ് നദീ സംഗമ സ്ഥലത്താണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. തമൻ നെഗാരയിലേയ്ക്കുള്ള പ്രവേശനകവാടമാണിത്. ഇവിടേയ്ക്ക് കുവാല ടെമ്പലിങിൽ നിന്നു ബൊട്ട് മാർഗ്ഗം ഇവിടെയെത്താം. കോലാലമ്പൂരിൽ നിന്ന് 185 കിലോമീറ്റർ റോഡ് മാർഗ്ഗവും ഇവിടെയെത്തിച്ചേരാവുന്നതാണ്. == ഗതാഗത സൌകര്യങ്ങൾ == '''230''' കിലോമീറ്റർ റോഡ് യാത്രയിൽ കോലാലംപൂരിൽ ജെറോൻ ടുട്ട് വഴി നാലു മണിക്കൂർ സമയം കൊണ്ട് റോഡ് മാർഗ്ഗം തമൻ നഗാരായിലെത്തിച്ചേരാൻ സാധിക്കുന്നതാണ്. === '''റെയിൽവേ''' === കോലാലംപൂരിൽ നിന്നും സിംഗപ്പൂരിൽ നിന്നും ഇവിടേയ്ക്ക് ട്രെയിൻ സർവ്വീസുണ്ട്. === '''വായു മാർഗ്ഗം''' === കോലാലംപൂരിൽ നിന്ന് പെലാങ്കി എയർലൈൻസ് തമൻ നഗാരായിലേയ്ക്കു സർവ്വീസ് നടത്തുന്നു. == അവലംബം == <references />{{National parks of Malaysia}}{{ASEAN Heritage Parks}} 6qpk3kexlpcp2gjt51cq2cegokdtowm 0 365420 4682120 4541001 2026-11-01T19:44:39Z CommonsDelinker 756 "Baghdad_Convention_Center.jpg" നീക്കം ചെയ്യുന്നു, [[c:User:IronGargoyle|IronGargoyle]] എന്ന കാര്യനിർവ്വാഹകൻ അത് കോമൺസിൽ നിന്നും നീക്കം ചെയ്തിരിക്കുന്നു. കാരണം: per [[:c:Commons:Deletion requests/Files in Category:Baghdad Convention Center|]]. 4682120 wikitext text/x-wiki ജനപ്രധിനിധിസഭ കൂടുന്ന വിവിധ മന്ദിരങ്ങളുടെ ഒരു പട്ടികയാണ് ഇത്. == അമേരിക്ക == {| class="wikitable sortable" ! style="text-align:left;width:200px" |രാജ്യം !മന്ദിരം !നിർമിച്ച വർഷം !ചിത്രം |- |[[അർജന്റീന]] |[[Argentine National Congress Palace|നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പാലസ്]] |1906 |[[പ്രമാണം:Buenos_Aires_Palacio_del_Congreso.jpg|258x258px]] |- |[[ബഹാമാസ്]] |ബഹാമിയൻ പാർലമെന്റ് മന്ദിരം |1815 |[[പ്രമാണം:BahamianParliamentPanorama.jpg|300x300ബിന്ദു]] |- |[[ബാർബഡോസ്]] |[[Parliament Buildings (Barbados)|ബാർബഡോസ് പാർലമെന്റ് മന്ദിരം]] |1874 |[[പ്രമാണം:Bridgetown_barbados_parliament_building.jpg|300x300ബിന്ദു]] |- |[[ബെലീസ്]] |[[National Assembly Building of Belize|ദേശീയ അസംബ്ലി മന്ദിരം]] |1971 |[[പ്രമാണം:Belmopan_Parliament.jpg|300x300ബിന്ദു]] |- |[[ബൊളീവിയ]] |[[Plurinational Legislative Assembly#Buildings|കോൺഗ്രസ് കൊട്ടാരം]] |1905 |[[പ്രമാണം:Palacio_de_Congresos_Bolivia.jpg|300x300ബിന്ദു]] |- |[[ബ്രസീൽ]] |[[National Congress of Brazil|ദേശീയ കോൺഗ്രസ്സ് മന്ദിരം]] |1960 |[[പ്രമാണം:Brasilia_Congresso_Nacional_05_2007_221.jpg|300x300ബിന്ദു]] |- |[[കാനഡ]] |[[Parliament Hill|പാർലമെന്റ് മന്ദിരങ്ങൾ]] |1927 |[[പ്രമാണം:Centre_Block_-_Parliament_Hill.jpg|300x300ബിന്ദു]] |- |[[ചിലി]] |[[National Congress of Chile|ദേശീയ കോൺഗ്രസ്സ് മന്ദിരം]] |1976 | |- |[[കൊളംബിയ]] |[[Capitolio Nacional|ക്യാപിറ്റോളിയോ നാഷൊണൽ]] |1876 |[[പ്രമാണം:CapitolioNacionalDeColombia2004-7.jpg|300x300ബിന്ദു]] |- |[[കോസ്റ്റ റീക്ക]] |[[Carmen District, San José|ക്വെസ്റ്റ ഡെ മോറാസ്]] |1958 |[[പ്രമാണം:Asamblea_Leg_CR_2.JPG|300x300ബിന്ദു]] |- |[[ക്യൂബ]] |[[El Capitolio|എൽ ക്യാപിറ്റോളിയൊ]] |1929 |[[പ്രമാണം:National_Capitol_Building,_Havana.jpg|300x300ബിന്ദു]] |- |[[ഡൊമിനിക്കൻ റിപ്പബ്ലിക്]] |[[National Palace (Dominican Republic)|നാഷണൽ പാലസ്]] |1944 |[[പ്രമാണം:National_Palace_Dominican_Republic.jpg|300x300ബിന്ദു]] |- |[[ഗ്വാട്ടിമാല]] |ലെജിസ്ലേറ്റീവ് പാലസ് |1934 |[[പ്രമാണം:El_Congreso_de_la_República_01.JPG|133x133ബിന്ദു]] |- |[[ഗിനിയ]] |[[Parliament Building, Guyana|ഗിനിയൻ പാർലമെന്റ് മന്ദിരം]] |1834 |[[പ്രമാണം:Parliament_building,_Guyana.jpg|300x300ബിന്ദു]] |- |[[ജമൈക്ക]] |ജോർജ്ജ് വില്യം ഗോർഡൻ ഹൗസ് |1960 | |- |[[മെക്സിക്കോ]] |[[Palacio Legislativo de San Lázaro|വി. ലാസ്സറസ് ലെജിസ്ലേറ്റീവ് Palace]] |1981 |[[പ്രമാണം:San_lazaro.jpg|300x300ബിന്ദു]] |- |[[പനാമ]] |ദേശീയ കോൺഗ്രസ്സ് മന്ദിരം |2013 |[[പ്രമാണം:Asamblea_Nacional_de_Panamá.JPG|300x300ബിന്ദു]] |- |[[പെറു]] |[[Legislative Palace (Peru)|ലെജിസ്ലേറ്റീവ് പാലസ്]] |1936 |[[പ്രമാണം:Reforma de ley partidos políticos (7027341549).jpg|300x300ബിന്ദു]] |- |[[ട്രിനിഡാഡ് ടൊബാഗോ|ട്രിനിഡാഡ് ആന്റ് ടൊബാഗോ]] |[[The Red House (Trinidad and Tobago)|റെഡ് ഹൗസ്]] |1907 |[[പ്രമാണം:POS_Redhouse.JPG|300x300ബിന്ദു]] |- |[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]] |[[United States Capitol|യു. എസ്. ക്യാപിറ്റോൾ Capitol]] |1800 |[[പ്രമാണം:US_Capitol_west_side.JPG|300x300ബിന്ദു]] |- |[[ഉറുഗ്വേ]] |ഉറുഗ്വേ ലെജിലേറ്റീവ് പാലസ് |1925 |[[പ്രമാണം:Palácio_Legislativo_de_Uruguay_-_frente.jpg|300x300ബിന്ദു]] |- |[[വെനസ്വേല]] |[[Palacio Federal Legislativo|ഫെഡെറൽ ലെജിസ്ലേറ്റീവ് പാലസ്]] |1872 |[[പ്രമാണം:PFLCaracas.jpg|300x300ബിന്ദു]] |} == ആഫ്രിക്ക == {{expand list|date=February 2014}} {| class="wikitable sortable" ! style="text-align:left;width:200px" |രാജ്യം !ബിൾഡിങ് !നിർമ്മിച്ച വർഷം !ചിത്രം |- |[[ബർക്കിനാ ഫാസോ]] |National Assembly Building | |[[പ്രമാണം:Assemblee_Nationale_Burkina_Faso.jpg|300x300ബിന്ദു]] |- |[[കോംഗോ]] |[[Palais du Peuple (Kinshasa)|Palais du Peuple]] | |[[പ്രമാണം:Palais_du_peuple_de_la_RDC.jpg|300x300ബിന്ദു]] |- |[[ഘാന]] |[[Parliament House of Ghana]] |1965 |[[പ്രമാണം:Parliament_House_(State_House)_–_Parliament_of_Ghana.jpg|300x300ബിന്ദു]] |- |[[കെനിയ]] |Parliament Buildings |1950s |[[പ്രമാണം:Kenyan_parliament.jpg|300x300ബിന്ദു]] |- |[[ലൈബീരിയ]] |Liberian Capitol Building | |[[പ്രമാണം:Liberian_Capitol_Building.jpg|300x300ബിന്ദു]] |- |[[മൊറോക്കൊ]] |Palace of Parliament |20th century |[[പ്രമാണം:Parliament_of_morocco.jpg|300x300ബിന്ദു]] |- |[[നമീബിയ]] |[[Tintenpalast]] |1913 |[[പ്രമാണം:Parlament_Windhuk.JPG|300x300ബിന്ദു]] |- |[[നൈജീരിയ]] |National Assembly Building |1991 |[[പ്രമാണം:Nigeriahouseofreps.jpg|300x300ബിന്ദു]] |- |[[സീറാ ലിയോൺ|സീറ ലിയോൺ]] |[[Sierra Leone House of Parliament]] | | |- |[[ദക്ഷിണാഫ്രിക്ക]] |[[Houses of Parliament, Cape Town|Houses of Parliament]] |1884 |[[പ്രമാണം:Houses_of_Parliament_(Cape_Town).jpg|300x300ബിന്ദു]] |- |[[ടുണീഷ്യ]] |Parliament Building |20th century |[[പ്രമാണം:Parliament_buildings_in_Tunisia.JPG|300x300ബിന്ദു]] |} == ഏഷ്യ == {| class="wikitable sortable" ! style="text-align:left;width:200px" |രാജ്യം !മന്ദിരം !നിർമിച്ച വർഷം !ചിത്രം |- |[[അർമേനിയ]] |നാഷണൽ അസംബ്ലി ബിൾഡിങ് |1947 |[[പ്രമാണം:2014_Erywań,_Budynek_Zgromadzenia_Narodowego_Republiki_Armenii.jpg|300x300ബിന്ദു]] |- |[[അസെർബൈജാൻ]] |നാഷണൽ അസംബ്ലി ബിൾഡിങ് |20th century | |- |[[ബംഗ്ലാദേശ്]] |[[Jatiyo Sangsad Bhaban|ജോതിയോ സൊൻസദ് ബബൻ]] |1982 |[[പ്രമാണം:National_Assembly_of_Bangladesh_(06).jpg|300x300ബിന്ദു]] |- |[[കംബോഡിയ]] |നാഷണൽ അസംബ്ലി ബിൾഡിങ് |2007 |[[പ്രമാണം:National Assembly Building Cambodia.jpg|300x300ബിന്ദു]] |- |[[ചൈന]] |[[Great Hall of the People|ഗ്രേറ്റ് ഹാൾ ഓഫ് ദ് പീപ്പ്ൾ]] |1959 |[[പ്രമാണം:Mausoleo_de_Mao_Zedong-Tianang_Mei-Pekin-China8438.JPG|300x300ബിന്ദു]] |- |[[തായ്‌വാൻ|തായ് വാൻ]] |ലെജിസ്ലേറ്റീവ് യുവാൻ ബിൾഡിങ് |1919 |[[പ്രമാണം:中華民國立法院_(議場外)_Legislative_Yuan_of_the_Republic_of_China_(chamber,_exterior).jpg|300x300ബിന്ദു]] |- |[[കിഴക്കൻ തിമോർ]] |ദേശീയ പാർലമെന്റ് മന്ദിരം | |[[പ്രമാണം:East_timor_parliament-davidrobie.jpg|300x300ബിന്ദു]] |- |[[Georgia (country)|ജോർജ്ജിയ]] |[[Georgian Parliament Building (Kutaisi)|ജോർജ്ജിയൻ പാർലമെന്റ് മന്ദിരം]] |2012 | |- |[[ഇന്ത്യ]] |[[സൻസദ് ഭവൻ]] |1927 |[[പ്രമാണം:New_Delhi_government_block_03-2016_img3.jpg|300x300ബിന്ദു]] |- |[[ഇന്തോനേഷ്യ]] |[[DPR/MPR Building|ഡി പി ആർ/എം പി ആർ മന്ദിരം]] |1983 |[[പ്രമാണം:MPRDPRDPDBuilding.jpg|300x300ബിന്ദു]] |- |[[ഇറാൻ]] |മജ്ലിസ് ബിൾഡിങ് |2007 |[[പ്രമാണം:Iranian Majlis.jpg|300x300ബിന്ദു]] |- |[[ഇറാഖ്]] |[[ബാഗ്ദാദ് കണ്വെൻഷൻ സെന്റർ]] | | |- |[[ഇസ്രായേൽ]] |[[Knesset|നെസ്സെറ്റ്]] |1966 |[[പ്രമാണം:The_Knesset_in_winter.jpg|300x300ബിന്ദു]] |- |[[ജപ്പാൻ]] |[[നാഷണൽ ഡയറ്റ് ബിൾഡിങ്]] |1936 |[[പ്രമാണം:Diet_of_Japan_Kokkai_2009.jpg|300x300ബിന്ദു]] |- |[[കസഖ്സ്ഥാൻ]] |കസഖ് പാർലമെന്റ് മന്ദിരം | |[[പ്രമാണം:Kazakh_Parliament_Astana.jpg|300x300ബിന്ദു]] |- |[[ലെബനൻ]] |ലെബനീസ് പാർലമെന്റ് മന്ദിരം |1933 |[[പ്രമാണം:BeirutParliament.jpg|300x300ബിന്ദു]] |- |[[മലേഷ്യ]] | [[Malaysian Houses of Parliament|മലേഷ്യൻ ഹൗസ് ഓഫ് പാർലമെന്റ്]] |1963 |[[പ്രമാണം:MalaysianParliament.jpg|300x300ബിന്ദു]] |- |[[മംഗോളിയ]] |[[Government Palace (Mongolia)|ഗവണ്മെന്റ് പാലസ്]] |1954 |[[പ്രമാണം:Government Palace, Ulaanbaatar.jpg|300x300ബിന്ദു]] |- |[[മ്യാന്മർ]] |[[Assembly of the Union|അസംബ്ലി ഓഫ് ദ് യൂണിയൻ]] |2005 |[[പ്രമാണം:Hluttaw_Complex,_Naypyidaw.jpg|300x300ബിന്ദു]] |- |[[പാകിസ്താൻ]] |[[Parliament of Pakistan|പാർലമെന്റ് House Building]] | |[[പ്രമാണം:Pakistani_parliament_house.jpg|300x300ബിന്ദു]] |- |[[ഫിലിപ്പീൻസ്]] |[[Batasang Pambansa Complex]] |1978 |[[പ്രമാണം:Batasang_Pambansa_Complex_Main_Building.jpg|300x300ബിന്ദു]] |- |[[Philippines]] |[[GSIS Building]] |1997 |[[പ്രമാണം:Facade_of_the_Senate_of_the_Philippines.jpg|300x300ബിന്ദു]] |- |[[സിംഗപ്പൂർ]] |[[Parliament House, Singapore|സിംഗപ്പൂർ പാർലമെന്റ് ഹൗസ്]] |1999 |[[പ്രമാണം:Parliament_House_Singapore.jpg|300x300ബിന്ദു]] |- |[[ശ്രീ ലങ്ക]] |[[Sri Lankan Parliament Building|ശ്രീ ലങ്കൻ പാർലമെന്റ് മന്ദിരം]] |1982 | |- |[[ദക്ഷിണ കൊറിയ]] |[[Korea National Assembly Building|നാഷണൽ അസംബ്ലി ബിൾഡിങ്]] |1975 |[[പ്രമാണം:Seoul-National.Assembly-02.jpg|300x300ബിന്ദു]] |- |[[ഉത്തര കൊറിയ]] |[[Supreme People's Assembly|മൻസുദേ അസംബ്ലി ഹാൾ]] |1984 |[[പ്രമാണം:Mansudae_Assembly_Hall.JPG|300x300ബിന്ദു]] |- |[[തായ്ലൻഡ്]] |[[Parliament House of Thailand|തായ് പാർലമെന്റ് ഹൗസ്]] |1974 |[[പ്രമാണം:Thai_Parliament_House.JPG|300x300ബിന്ദു]] |- |[[തുർക്കി]] |[[Grand National Assembly of Turkey#Parliament building|ഗ്രാൻഡ് നാഷണൽ അസംബ്ലി ബിൾഡിങ്]] |1963 |[[പ്രമാണം:Building of the Grand National Assembly of Turkey.jpg|300x300ബിന്ദു]] |- |[[തുർക്മെനിസ്ഥാൻ]] |തുർക്മെൻ പാർലമെന്റ് മന്ദിരം | | |- |[[ഉസ്ബെക്കിസ്ഥാൻ]] |നാഷണൽ അസംബ്ലി ബിൾഡിങ് |2003 |[[പ്രമാണം:Oliy_Majlis_(Parliament_of_Uzbekistan).jpg|300x300ബിന്ദു]] |- |[[വിയറ്റ്നാം]] |[[National Assembly Building, Hanoi|നാഷണൽ അസംബ്ലി ബിൾഡിങ്]] |2009 |[[പ്രമാണം:National_Assembly_of_Vietnam.JPG|300x300ബിന്ദു]] |} == ഓഷ്യാനിയ == {| class="wikitable sortable" ! style="text-align:left;width:200px" |Country !Building !Built !Image |- |[[ഓസ്ട്രേലിയ]] |[[Parliament House, Canberra|പാർലമെന്റ് മന്ദിരം, കാൻബറ]] |1988 |[[പ്രമാണം:Parliament_House_Canberra_2.jpg|300x300ബിന്ദു]] |- |[[ന്യൂസിലാൻഡ്]] |[[New Zealand Parliament Buildings|ന്യൂസിലാൻഡ് പാർലമെന്റ് മന്ദിരം]] |1995 |[[പ്രമാണം:Parlamento_da_Nova_Zelândia.jpg|300x300ബിന്ദു]] |- |[[പാപുവ ന്യൂ ഗിനിയ]] |[[National Parliament of Papua New Guinea|പാപുവ ന്യൂ ഗിനിയൻ പാർലമെന്റ് മന്ദിരം]] |1984 |[[പ്രമാണം:Port_Moresby_parliament_building_front,_by_Steve_Shattuck.jpg|300x300ബിന്ദു]] |} == യൂറോപ്പ് == {{expand list|date=October 2013}} {| class="wikitable sortable" ! style="text-align:left;width:200px" |രാജ്യം !മന്ദിരം !നിർമിച്ച വർഷം !ചിത്രം |- |[[അൽബേനിയ]] |Albanian Parliament Building |1924 |[[പ്രമാണം:Selia_Kuvendit.jpg|300x300ബിന്ദു]] |- |[[ഓസ്ട്രിയ]] |[[Austrian Parliament Building]] |1883 |[[പ്രമാണം:WienParlament.jpg|300x300ബിന്ദു]] |- |[[ബെലാറസ്]] |House of Government |1934 |[[പ്രമാണം:House_of_Representatives_of_Belarus.jpg|300x300ബിന്ദു]] |- |[[ബെൽജിയം]] |[[Belgian Federal Parliament#Palace of the Nation|Palace of the Nation]] |1783 |[[പ്രമാണം:Brussel_Parlementsgebouw.jpg|300x300ബിന്ദു]] |- |[[ബോസ്നിയ ഹെർസെഗോവിന|ബോസ്നിയ-ഹെർസെഗോവിന]] |Parliament Building |1982 | |- |[[ബൾഗേറിയ]] |[[National Assembly (Bulgaria)#Building|National Assembly]] |1886 |[[പ്രമാണം:National_Assembly_of_Bulgaria.jpg|300x300ബിന്ദു]] |- |[[ക്രൊയേഷ്യ]] |[[Croatian Parliament#Parliamentary location|Parliament Palace]] |1911 |[[പ്രമാണം:Croatian_parliament.jpg|300x300ബിന്ദു]] |- |[[ചെക്ക്‌ റിപ്പബ്ലിക്ക്‌|ചെക്ക് റിപ്പബ്ലിക്ക്]] |Thun Palace, [[Malá Strana]] |1726 |[[പ്രമാണം:Thunovský_palác,_Sněmovní_05.JPG|300x300ബിന്ദു]] |- |[[ചെക്ക്‌ റിപ്പബ്ലിക്ക്‌|ചെക്ക് റിപ്പബ്ലിക്ക്]] |[[Wallenstein Palace]] |1630 |[[പ്രമാണം:Valdstejnsky_Palace_garden_autumn.jpg|300x300ബിന്ദു]] |- |[[ഡെന്മാർക്ക്]] |[[Christiansborg Palace]] |1928 |[[പ്രമാണം:Christiansborg_Slot_Copenhagen_2014_01.jpg|300x300ബിന്ദു]] |- |[[എസ്തോണിയ]] |[[Toompea Castle]] |1922 |[[പ്രമാണം:Estonian_parliament_building.jpg|300x300ബിന്ദു]] |- |[[ഫിൻലൻഡ്]] |[[Parliament House, Helsinki|Parliament House]] |1931 |[[പ്രമാണം:Helsinki_July_2013-21.jpg|300x300ബിന്ദു]] |- |[[ഫ്രാൻസ്]] |[[Palais Bourbon]] |1728 |[[പ്രമാണം:Concorde_Assemblée_Nationale.jpg|300x300ബിന്ദു]] |- |[[ഫ്രാൻസ്]] |[[Luxembourg Palace]] |1615 |[[പ്രമാണം:Palais_Luxembourg_Sunset_Edit.JPG|300x300ബിന്ദു]] |- |[[ജർമ്മനി|ജർമ്മന്യ]] |[[Reichstag building]] |1894 |[[പ്രമാണം:Berlin_reichstag_west_panorama_2.jpg|300x300ബിന്ദു]] |- |[[ജർമ്മനി|ജർമ്മന്യ]] |[[House of Lords of Prussia]] |1904 |[[പ്രമാണം:Prussian_House_of_Lords_in_Berlin.jpg|300x300ബിന്ദു]] |- |[[ഗ്രീസ്]] |[[Old Royal Palace]] |1843 |[[പ്രമാണം:Greece_Parliament.jpg|300x300ബിന്ദു]] |- |[[ഹംഗറി]] |[[Hungarian Parliament Building]] |1904 |[[പ്രമാണം:Budapest_Parlament1.jpg|300x300ബിന്ദു]] |- |[[ഐസ്‌ലാന്റ്|ഐസ്ലാൻഡ്]] |[[Alþingishúsið]] |1881 |[[പ്രമാണം:Althingishusid.jpg|300x300ബിന്ദു]] |- |[[അയർലൻഡ്]] |[[Leinster House]] |1748 |[[പ്രമാണം:Leinsterhouse.jpg|300x300ബിന്ദു]] |- |[[ഇറ്റലി]] |[[Palazzo Montecitorio]] |1697 |[[പ്രമാണം:Palazzo_Montecitorio,_Rome.jpg|116x116ബിന്ദു]] |- |[[ഇറ്റലി]] |[[Palazzo Madama]] |1505 |[[പ്രമാണം:Palazzo_madama.JPG|300x300ബിന്ദു]] |- |[[ലാത്വിയ]] |[[House of the Livonian Noble Corporation|Saeima Building]] |1867 |[[പ്രമാണം:Flickr_-_Saeima_-_4.maijs_Saeimā_(6).jpg|300x300ബിന്ദു]] |- |[[Liechtenstein]] |Government House |1905 |[[പ്രമാണം:Government_House_of_Liechtenstein_in_Vaduz_2.jpg|300x300ബിന്ദു]] |- |[[ലിത്വാനിയ|ലിത്ത്വാനിയ]] |[[Seimas Palace]] |1980 | |- |[[ലക്സംബർഗ്]] |[[Hôtel de la Chambre]] |1860 |[[പ്രമാണം:Chamber_of_Deputies_of_Luxembourg.JPG|300x300ബിന്ദു]] |- |[[മാസിഡോണിയ|മാസഡോണിയ]] |Parliament Building |1938 |[[പ്രമാണം:Skopje,_Macedonia_(17106382131).jpg|300x300ബിന്ദു]] |- |[[മാൾട്ട]] |[[Parliament House (Malta)|Parliament House]] |2015 |[[പ്രമാണം:Parliament_House_(Malta).jpeg|300x300ബിന്ദു]] |- |[[മോൾഡോവ]] |Palace of the Parliament | |[[പ്രമാണം:Parliament_Building_Moldova.jpg|300x300ബിന്ദു]] |- |[[മൊണ്ടിനെഗ്രോ|മോണ്ടിനെഗ്രോ]] |Government Building | |[[പ്രമാണം:Vlada_Crne_Gore.jpg|300x300ബിന്ദു]] |- |[[നെതർലന്റ്സ്|നെതർലൻഡ്സ്]] |[[Binnenhof]] |13th century |[[പ്രമാണം:Ridderzaal_op_het_Binnenhof.jpg|300x300ബിന്ദു]] |- |[[നോർവേ]] |[[Parliament of Norway Building]] |1866 |[[പ്രമാണം:Stortinget,_Oslo,_Norway_(cropped).jpg|300x300ബിന്ദു]] |- |[[പോളണ്ട്|പോളന്റ്]] |Sejm Building |1928 |[[പ്രമാണം:Sejm_RP.jpg|300x300ബിന്ദു]] |- |[[പോർചുഗൽ]] |[[São Bento Palace]] |1938 |[[പ്രമാണം:Portuguese_Parliament_building_front_fachade.jpg|300x300ബിന്ദു]] |- |[[റൊമാനിയ]] |[[Palace of the Parliament]] |1997 | |- |[[റഷ്യ]] |State Duma Building |20th century |[[പ്രമാണം:2014_Moscow_State_Duma_2.JPG|300x300ബിന്ദു]] |- |[[റഷ്യ]] |Federation Council Building |20th century |[http://wikimapia.org/174854/Federation-Council-of-Russia Images] |- |[[സാൻ മറീനോ]] |[[Palazzo Pubblico (San Marino)|Palazzo Pubblico]] |1894 |[[പ്രമാണം:Palazzo_Pubblico,_San_Marino.jpg|133x133ബിന്ദു]] |- |[[സെർബിയ]] |[[House of the National Assembly of Serbia|House of the National Assembly]] |1936 |[[പ്രമാണം:Belgrad2006parlament.jpg|300x300ബിന്ദു]] |- |[[സ്ലൊവാക്യ]] |Parliament Building |1993 |[[പ്രമാണം:NR_SR.JPG|300x300ബിന്ദു]] |- |[[സ്ലൊവേനിയ]] |[[National Assembly Building, Ljubljana|National Assembly Building]] |1959 |[[പ്രമാണം:National_Assembly_Building_of_the_Republic_of_Slovenia_2012.jpg|300x300ബിന്ദു]] |- |[[സ്പെയിൻ]] |[[Palacio de las Cortes|Palace of the Parliament]] |1850 |[[പ്രമാണം:Congreso_de_los_Diputados_(España)_14.jpg|300x300ബിന്ദു]] |- |[[സ്പെയിൻ]] |Palace of the Senate |1814 |[[പ്രമാണം:Senado_fachada_Madrid.jpg|300x300ബിന്ദു]] |- |[[സ്വീഡൻ]] |[[Riksdag Building]] |1905 |[[പ്രമാണം:DSC00764,_Stockholm,_Sweden_(234000997).jpg|300x300ബിന്ദു]] |- |[[സ്വിറ്റ്സർലൻഡ്]] |[[Federal Palace of Switzerland]] |1902 |[[പ്രമാണം:Bundeshaus_Bern_2009,_Flooffy.jpg|300x300ബിന്ദു]] |- |[[ഉക്രൈൻ]] |[[Verkhovna Rada building]] |1939 |[[പ്രമാണം:Будинок_Верховної_Ради_УРСР_Київ_Грушевського_Михайла_вул.,_5.JPG|300x300ബിന്ദു]] |- |[[യുണൈറ്റഡ് കിംഗ്ഡം]] |[[Palace of Westminster]] |1870 |[[പ്രമാണം:Parliament_at_Sunset.JPG|300x300ബിന്ദു]] |} i4alffszbw3hne13h4714xi3bbc70g4 0 391915 4682149 4590554 2026-11-01T23:31:48Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 4682149 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Texas A&M University}} {{Infobox university|name=ടെക്സാസ് എ & എം യൂണിവേഴ്സിറ്റി |image_name=Texas A&M University aTm logo.svg|image_size=150px|established=1876<ref name="TAMUCatalog"/><ref group=Note>Note that the seal contains the date 1876, the year in which Texas A&M began classes. This is not a discrepancy as both 1871 (the year the Texas Legislature appropriated funds to begin A&M's construction) and 1876 can be considered the dates of establishment depending on the definition used and the reference sourced (even within the Texas A&M University system).</ref>|type=[[Land-grant university]]<br />[[Sea-grant university]]<br />[[Space-grant university]]<ref>{{cite news|url=http://www.science.tamu.edu/dean/tamu/|title=About Texas A&M|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100809103105/http://www.science.tamu.edu/dean/tamu/|archivedate=2010-08-09|df=}}</ref><br />[[Senior military college]]|endowment=$9.754 billion (2015)<ref>{{cite web|url=https://www.usnews.com/education/best-colleges/the-short-list-college/articles/2016-10-04/10-universities-with-the-biggest-endowments|title=10 Universities With the Biggest Endowments |accessdate=February 26, 2017|publisher=U.S. News & World Report}}</ref>|president=[[Michael K. Young]]|provost=Carol A. Fierke<ref>{{cite web|url=http://www.theeagle.com/townnews/university/watson-removed-as-texas-a-m-provost-interim-named-until/article_58035052-6bf8-11e7-a223-1f67eff86277.html|title=UPDATED: Watson responds to being removed from Texas A&M provost position, interim named until replacement starts Sept. 1|date=July 19, 2017|publisher=The Bryan-College Station Eagle|accessdate=July 19, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170719155612/http://www.theeagle.com/townnews/university/watson-removed-as-texas-a-m-provost-interim-named-until/article_58035052-6bf8-11e7-a223-1f67eff86277.html|archive-date=2017-07-19|url-status=dead}}</ref>|students=68,825 (Fall 2017)<ref name="Texas A&M University: Data & Research Services" />|undergrad=53,690 (Fall 2017)<ref name="Texas A&M University: Data & Research Services"/>|postgrad=15,135 (Fall 2017)<ref name="Texas A&M University: Data & Research Services"/>|doctoral=4,997 (Fall 2017)<ref name="Texas A&M University: Data & Research Services"/>|city=[[College Station, Texas|College Station]]|state=[[Texas]]|country=U.S.<ref group=Note>The institution's branch campuses, [[Texas A&M University at Galveston]] and [[Texas A&M University at Qatar]], are considered part of Texas A&M proper. These are in [[Galveston, Texas]] and in [[Education City]], [[Doha]], [[Qatar]] respectively.</ref>|campus=[[College town]], {{convert|5500|acre|km2|-1|sp=us}}<ref name="TAMUUAC">{{cite web|url=http://uac.tamu.edu/files/2010/09/UACBulletinFall2003Edition1.pdf|title=Texas A&M UAC Bulletin|accessdate=February 20, 2008|page=4|format=PDF|publisher=Texas A&M University|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120915221711/http://uac.tamu.edu/files/2010/09/UACBulletinFall2003Edition1.pdf|archivedate=September 15, 2012|df=}}</ref>|former_names=The Agricultural and Mechanical College of Texas (1871–1963)<ref>{{cite web | url = https://www.tamu.edu/about/facts/faq.html | publisher = Texas A&M University | title = Frequently Asked Questions |url-status=dead | archiveurl = https://web.archive.org/web/20150730130908/http://www.tamu.edu/about/facts/faq.html | archivedate = 2015-07-30 | df = }}</ref>|athletics=[[NCAA Division I]] – [[Southeastern Conference|SEC]]|colors=Maroon and white<ref name="Color">{{cite web|title=Brand Colors|url=http://brandguide.tamu.edu/colors.html|publisher=Texas A&M University Marketing & Communications|work=Texas A&M University Brand Guide|date=October 17, 2015|accessdate=October 17, 2015|archive-date=2015-10-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20151024101851/http://brandguide.tamu.edu/colors.html|url-status=dead}}</ref><br />{{color box|#500000}}&nbsp;{{color box|#FFFFFF}} <!-- Aggie maroon (C,M,Y,K) is (15,100,39,69) or #500000 -->|nickname=[[Texas A&M Aggies|Aggies]]|mascot=[[Reveille (Texas A&M)|Reveille IX]]|website={{url|tamu.edu}}|logo=|footnotes=|newspaper=The Battalion|faculty=4,900<ref name="Faculty">{{cite web|url=http://provost.tamu.edu/|title=Office of the Provost and Executive Vice President for Academics|accessdate =August 26, 2008|publisher=Texas A&M University}}</ref>|affiliations={{unbulleted list|[[Texas A&M University System]]|[[Association of American Universities|AAU]]|[[Consortium for North American Higher Education Collaboration|CONAHEC]]|[[Oak Ridge Associated Universities|ORAU]]|[[Universities Research Association|URA]]|[[Association of Public and Land-Grant Universities|APLU]]}}}}'''ടെക്സാസ് എ & എം യൂണിവേഴ്സിറ്റി''' ('''ടെക്സാസ് A&M''', '''TAMU''' {{IPAc-en|ˈ|t|æ|m|uː}}, or '''A&M''') [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ]] [[ടെക്സസ്|ടെക്സസിൽ]] കോളേജ് സ്റ്റേഷനിൽ സ്ഥിതിചെയ്യന്ന ഒരു സഹവിദ്യാഭ്യാസ പൊതു ഗവേഷണ സർവ്വകലാശാലയാണ്. ഒരു സംസ്ഥാന സർവകലാശാലയായ ഇത് ടെക്സാസ് എ & എം യൂണിവേഴ്സിറ്റി സിസ്റ്റത്തിലെ അംഗമാണ്. ടെക്സാസ് എ & എം വിദ്യാർത്ഥി സമൂഹം ടെക്സാസിലെ ഏറ്റവും വലിയതും അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ ഏറ്റവും വലിയ വിദ്യാർത്ഥി സമൂഹത്തിലൊന്നുമാണ്.<ref>{{cite web|url=http://www.txhighereddata.org/Reports/DocFetch.cfm?DocID=1434&Format=XLS&Confirmed=1|title=Texas Higher Education Enrollments}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>"[https://www.tamu.edu/customers/oisp/student-reports/enrollment-profile-fall-2012.pdf Fall 2012 Executive Summary]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}". Retrieved November 29, 2012.</ref>&nbsp; == അവലംബം == ==കുറിപ്പുകൾ== <references group="Note"/> lcmihw3s7oz6mexjgol2hmc4geqyp54 0 403869 4682146 4649072 2026-11-01T22:53:21Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 4682146 wikitext text/x-wiki {{Infobox sea | name = ടിമോർ കടൽ Timor Sea | image = Tasiibun.jpg | caption = The Timor Sea at [[Vessoru]], [[East Timor]] | image_bathymetry = Timor Sea.jpg | caption_bathymetry = Map | location = | coords = {{coord|10|S|127|E|type:waterbody_dim:700km|display=inline,title}} | type = [[Sea]] | inflow = | outflow = | catchment = [[East Timor]], [[Australia]], [[Indonesia]] | basin_countries = | length = | width = | area = {{convert|610000|km2|sqmi|abbr=on}} | depth = {{convert|406|m|ft|abbr=on}} | max-depth = {{convert|3200|m|ft|abbr=on}} | volume = | residence_time = | temperature_high = | temperature_low = | salinity = | shore = | islands = [[Tiwi Islands]], [[Ashmore and Cartier Islands]] | cities = [[Darwin, Northern Territory]] | trenches = [[Timor Trough]] | benches = | frozen = }} പടിഞ്ഞാറ് [[ഓസ്ട്രേലിയ]] വടക്ക് [[ടിമോർ ദ്വീപ്]], കിഴക്ക് അറഫുറ കടൽ എന്നിവയ്ക്കിടയിലായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന താരതമ്യേന ആഴം കുറഞ്ഞ ഒരു കടലാണ് '''ടിമോർ കടൽ''' ('''Timor Sea''' {{lang|id|Laut Timor}}; {{lang|pt|Mar de Timor}}; {{lang|tet| Tasi Mane}} or ''Tasi Timór'') ഈ കടലിൽ പാറക്കൂട്ടങ്ങളും (reefs) മനുഷ്യ വാസമില്ലാത്ത ദ്വീപുകളും ഗണ്യമായ [[ഹൈഡ്രോകാർബണുകൾ|ഹൈഡ്രോകാർബൺ]] ശേഖരങ്ങളുമുണ്ട്. ഹൈഡ്രോകാർബൺ ശേഖരങ്ങളുടെ കണ്ടെത്തലുകളെത്തുടർന്നുണ്ടായ അന്താരാഷ്ട്ര തർക്കങ്ങൾ പരിഹരിക്കാനായി [[കിഴക്കൻ ടിമോർ]], [[ഓസ്ട്രേലിയ]] എന്നീ രാജ്യങ്ങൾ 2002 മെയ് 20-ന് ടിമോർ കടൽ ഉടമ്പടിയിൽ (Timor Sea Treaty) ഒപ്പുവച്ചത്. 2009-ൽ ഉണ്ടായ എണ്ണച്ചോർച്ച 25 വർഷത്തിനിടയിലെ ഏറ്റവും വലിയതായിരുന്നു<ref name="mosfsp">{{Cite news |url=http://www.theaustralian.com.au/business/montara-oil-spill-firm-seeks-permission-for-more-drills/story-e6frg8zx-1226046540339 |title=Montara oil spill firm seeks permission for more drills |author=Andrew Burrell |accessdate=22 May 2011 |date=29 April 2011 |newspaper=The Australian |publisher=News Limited }} {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=നവംബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == അവലംബം== {{അവലംബങ്ങൾ}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== * Khamsi, Kathryn (2005). [http://www.asiaquarterly.com/content/view/33/43/ "A Settlement to the Timor Sea Dispute?"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060504232257/http://www.asiaquarterly.com/content/view/33/43/ |date=2006-05-04 }}. ''Harvard Asia Quarterly'' '''9''' (1) 6-23. * [http://www.etan.org/et2006/august/05/02etprot.htm East Timor is protective of oil, gas industry] {{List of Indonesian seas}} {{Indian Ocean}} {{List of seas}} [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്രത്തിലെ കടലുകൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഓഷ്യാനിയയിലെ സമുദ്രങ്ങൾ]] esqqa5mn4p2u0n2u34mqtmcmqx8lqma 0 405394 4682153 4601539 2026-11-02T00:47:20Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 4682153 wikitext text/x-wiki {{prettyurl| traffic light }} [[File:Modern British LED Traffic Light.jpg|thumb|ഇംഗ്ലണ്ടിലെ പോർട്ട്‌സ്‌മൗത്തിൽ ഒരു എൽഇഡി ട്രാഫിക് ലൈറ്റ്]] [[File:Pedestrian signal Switzerland Lugano traditional green 20101231a.jpg|thumb|A traffic light for [[pedestrian]]s in [[Switzerland]]]] വൻനഗരങ്ങളിൽ ഗതാഗത സംവിധാനം നിയന്ത്രിക്കുന്നത് [[പച്ച]], [[മഞ്ഞ]], [[ചുവപ്പ്]] എന്നീ നിറങ്ങളിലുളള '''ട്രാഫിക് ലൈറ്റുകൾ''' ഉപയോഗിച്ചാണ്. 1868-ൽ ബ്രിട്ടീഷുകാരനായിരുന്ന [[ജെ.പി.നൈറ്റ്]] ആണ് ട്രാഫിക് ലൈറ്റ് കണ്ടുപിടിച്ചത്. == ചരിത്രം == 1868 ഡിസംബർ 9ന് [[ലണ്ടൻ|ലണ്ടനിലെ]] പാർലമെന്റ് ഹൗസിനുപുറത്താണ് ആദ്യത്തെ ട്രാഫിക് ലൈറ്റ് സ്ഥാപിച്ചത്. [[ബ്രിഡ്ജ് സ്ട്രീറ്റ്]], [[ഗ്രേറ്റ് ജോർജ്ജ് സ്ട്രീറ്റ്]], [[പാർലമെന്റ് സ്ട്രീറ്റ് ]] എന്നീ തെരുവുകളിലെ കാൽനടക്കാരും [[കുതിര]]വണ്ടികളും മറ്റുമുള്ള റോഡിലെ ഗതാഗത നിയന്ത്രണമായിരുന്നു ലക്ഷ്യം.<ref>Thames Leisure. "12 Amazing Facts About London". Retrieved 2017-01-25.</ref> പച്ചയും ചുവപ്പും നിറമുള്ള കറങ്ങി കൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഗ്യാസ് വിളക്കുകളായിരുന്നു ഇവ. എന്നാൽ 1869 ജനുവരി 2ന് ഉണ്ടായ ഒരു സ്ഫോടനത്തിൽ ഈ വിളക്ക് തകരുകയും ഇത്പ്രവർത്തിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന പോലീസുകാരന് പരുക്കേൽക്കുകയും ചെയ്തു.<ref>The man who gave us traffic lights". BBC. 22 July 2009. Retrieved 2009-11-08.</ref> കാൽനൂറ്റാണ്ട് കഴിഞ്ഞപ്പോഴേയ്ക്കും നഗരങ്ങളിലെ റോഡുകൾ മോട്ടോർ വാഹനങ്ങൾ കൈയടക്കി തുടങ്ങി. ഗതാഗത കുരുക്ക് അവസാനിപ്പിക്കാൻ എന്തെങ്കിലും സംവിധാനം കൊണ്ടുവരണമെന്ന് [[അമേരിക്ക]]യിലെ മിഷിഗണിൽ പോലീസുകാരനായിരുന്ന [[വില്യം പോട്ട്സ്|വില്യം പോട്ട്സിനു]] തോന്നി. റെയിൽവേ ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന ട്രാഫിക് ലൈറ്റ് സംവിധാനം റോഡിലും ഉപയോഗിക്കാനായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ പദ്ധതി. എന്നാൽ തീവണ്ടികൾക്ക് നേരെ പോകാനുള്ള സിഗ്നൽ മാത്രം ലഭിച്ചാൽ മതിയെങ്കിൽ റോഡിലെ വാഹനങ്ങൾക്ക് ഇരുവശത്തേയ്ക്കും തിരിഞ്ഞു പോകാനുള്ള സിഗ്നൽ കൂടി ലഭിക്കേണ്ടിയിരുന്നു. കുറെ നാളത്തെ പരിശ്രമത്തിനുശേഷം ചുവപ്പ്, തവിട്ടു കലർന്ന മഞ്ഞ, പച്ച എന്നീനിറങ്ങളിലുള്ള ലൈറ്റുകൾ അദ്ദേഹം നിർമ്മിച്ചു.1920-ൽ മിഷിഗണിലും വുഡ്വാർഡിലും ഈ ട്രാഫിക് ലൈറ്റുകൾ സ്ഥാപിച്ചു. <ref>Moyer, Sheldon (March 1947). "Mr. 'Trafficlight'". Motor News. Automobile Club of Michigan: 14–15, 27.</ref> ഒരു വർഷത്തിനുള്ളിൽ ഡെഡ്രോയിറ്റിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട 15 തെരുവുകളിൽ പോട്ട്സിന്റെ ട്രാഫിക് ലൈറ്റുകൾ സ്ഥാപിച്ചു കഴിഞ്ഞിരുന്നു. ഇതേ കാലഘട്ടത്തിൽ [[ഗാരറ്റ് അഗസ്റ്റസ് മോർഗൻ]] എന്ന [[ആഫ്രിക്ക]]ൻ വംശജനായ [[അമേരിക്ക]]ക്കാരൻ ഓ്ട്ടോമാറ്റിക് ട്രാഫിക് സിഗ്നൽ സംവിധാനം ആവിഷ്കരിച്ചു. ഈ രണ്ടു കണ്ടുപിടിത്തങ്ങളും ചേർന്നാണ് പിൽക്കാലത്ത് ആധുനിക ട്രാഫിക് സിഗ്നൽ സംവിധാനം ഉണ്ടായത്.<ref>Garrett Morgan, inventor of one of the first traffic lights | African American Registry". www.aaregistry.org. Retrieved 2016-02-19.</ref><ref> A, Morgan Garrett (20 Nov 1923), Traffic signal, retrieved 2016-02-19</ref> == അവലംബം == {{reflist|30em}} == പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ == {{Commons and category|Traffic lights|Traffic signals}} * [http://ops.fhwa.dot.gov/arterial_mgmt/index.htm FHWA Arterial Management Website, latest information on traffic signal operations] * [http://demonstrations.wolfram.com/TrafficLights/ Traffic Lights] by [[Ed Pegg, Jr.]], [[Wolfram Demonstrations Project]]: demonstrates that there are "seven distinct light cycles that will prevent collisions." * [http://projects.kittelson.com/pplt/displays2.htm Animations of various US signal phasings] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130517071152/http://projects.kittelson.com/pplt/displays2.htm |date=2013-05-17 }} * [https://web.archive.org/web/20170723161620/http://www.dnatechindia.com/Code-Library/8051-Assembly/Traffic-Light-Controller.html Micro Controller based Traffic Light Controller.] * [http://www.scats.com.au/ SCATS&nbsp;– Sydney Coordinated Adaptive Traffic System] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130409122356/http://www.scats.com.au/ |date=2013-04-09 }} * [http://www.rhythmtraffic.com InSync: The #1 Self-Optimizing Traffic Signal System. Pioneer in Artificial Intelligence and Robotics for Traffic Signal Optimization] * [https://purl.fdlp.gov/GPO/gpo41380 Safety Evaluation of Converting Traffic Signals from Incandescent to Light-emitting Diodes: Summary Report] [[Federal Highway Administration]] * [https://purl.fdlp.gov/GPO/gpo41381 Safety Evaluation of Discontinuing Late-night Flash Operations at Signalized Intersections: Summary Report] [[Federal Highway Administration]] * [http://dc.lib.jjay.cuny.edu/index.php/Detail/Object/Show/object_id/367 Traffic signals, 1922], digitized [[NYPD]] photograph from the [[Lloyd Sealy Library]] Digital Collections * [http://www.naughtynewtons.com/2015/08/100th-anniversary-of-traffic-light-system/ 100th Anniversary of Traffic Light Systems] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304090422/http://www.naughtynewtons.com/2015/08/100th-anniversary-of-traffic-light-system/ |date=2016-03-04 }} * [https://www.travelblog.org/Europe/blog-846720.html Photos of pedestrian signals from various countries] {{Traffic signs}} {{Artificial light sources}} [[വർഗ്ഗം:ഗതാഗത നിയമങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:വിളക്കുകൾ]] 4m1fbnqj7y64gnyworqto2pxjshngu9 0 420278 4682117 4301275 2026-11-01T19:26:29Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 4682117 wikitext text/x-wiki {{Infobox scientist|name=Johann Christian Erxleben|image=Erxleben_1.jpg|image_size=150px|caption=Johann Christian Polycarp Erxleben (1744-1777)|birth_date=22 June 1744|birth_place=[[Quedlinburg]]|death_date={{death-date and age|19 August 1777|22 June 1744}}|death_place=[[Göttingen]]|fields=[[natural history|Naturalist]]|workplaces=[[University of Göttingen]]|alma_mater=[[University of Göttingen]]|doctoral_advisor=[[Abraham Gotthelf Kästner]]|doctoral_students=[[Christian Ehrenfried Weigel|Christian von Weigel]]|signature=<!--(filename only)-->|footnotes=He was the son of [[Dorothea Christiane Erxleben]].}}ജർമൻകാരനായ ഒരു പ്രകൃതിശാസ്ത്രജ്ഞൻ ആയിരുന്നു '''ജൊഹാൻ ക്രിസ്ത്യൻ പോളികാർപ് എർക്സ്‌ലെബൻ (Johann Christian Polycarp Erxleben)''' {{Bdd|ജൂൺ|22|1744|ആഗസ്ത്|19|1777}}. ഗോട്ടിഞ്ചൻ സർവ്വകലാശാലയിൽ ഭൗതികശാസ്ത്രത്തിലും മൃഗവൈദ്യത്തിലും അദ്ദേഹം പ്രഫസർ ആയിരുന്നു. അദ്ദേഹം ''Anfangsgründe der Naturlehre'' (1772) ഉം ''Systema regni animalis'' (1777) യും രചിച്ചു. ജർമനിയിലെ ഏറ്റവും പഴയ അകാഡമിക വെറ്ററിനറി കോളേജായ ദി ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് വെറ്ററിനറി മെഡിസിൻ 1771 -ൽ സ്ഥാപിച്ചത് ജൊഹാനാണ്. ജർമനിയിൽ ആദ്യമായി വൈദികബിരുദം നേടുന്ന വനിതയായ [[ഡൊറോതിയ എർക്സ്‌ലെബൻ|ഡൊറോതിയ എർക്സ്‌ലെബന്റെ]] മകനായിരുന്നു ജൊഹാൻ. == സംഭാവനകൾ == ചിലവ * 1767 ''Einige Anmerkungen über das Insektensystem des Hr. Geoffroy und die Schäfferschen Verbesserungen desselben''. Hannoverisches Magazin, Hannover (Stück 20) 305-316 * 1772 ''Anfangsgründe der Naturlehre''. Göttingen und Gotha, Dieterich 648 p., 8 Taf. * 1775 ''Anfangsgründe der Chemie'' . Göttingen, Dieterich, 472p. [http://nbn-resolving.de/urn:nbn:de:hbz:061:2-31908 Digital edition] by the University and State Library Düsseldorf * 1769-1778 Pallas, P. S., Baldinger, E. G., Erxleben, J. C. P. [full title] ''Peter Simon Pallas Naturgeschichte merkwuerdiger Thiere, in welcher vornehmlich neue und unbekannte Thierarten durch Kupferstiche, Beschreibungen und Erklaerungen erlaeutert werden. Durch den Verfasser verteutscht''. I. Band 1 bis 10te Sammlung mit Kupfern. Berlin und Stralsund, G. A. Lange (Samml. 1-10), 48 Taf. == അവലംബം == * Gerta Beaucamp: ''Johann Christian Polycarp Erxleben. Versuch einer Biographie und Bibliographie.'' (= Lichtenberg-Studien, hg. von Stefan Brüdermann und Ulrich Joost, Bd. 9). Wallstein Verlag Göttingen 1994 * Georg Christoph Lichtenberg: ''Vorlesungen zur Naturlehre.'' Ediert nach G. Chr. Lichtenbergs annotierten Handexemplar der 4. Auflage von Johann Christian Polykarp Erxlebens "Anfangsgründe der Naturlehre", hrsg. v. d. Akademie der Wissenschaften zu Göttingen. Wallstein Verlag Göttingen 2005 * Bertram Brenig: "Johann Christian Polycarp Erxleben (1744-1777) - Universalgelehrter, Naturforscher und Tierarzt". Georgia-Augusta 72, 35-44 (2000) == പുറത്തേക്കുള്ള താളുകൾ == * [https://web.archive.org/web/20090225231016/http://genealogy.math.ndsu.nodak.edu/id.php?id=92586 Erxleben's math genealogy] * [http://sdei.senckenberg.de/index/index.php?befehl=about Gaedike, R.; Groll, E. K. & Taeger, A. 2012: Bibliography of the entomological literature from the beginning until 1863 : online database - version 1.0 - Senckenberg Deutsches Entomologisches Institut.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200705013717/http://sdei.senckenberg.de/index/index.php?befehl=about |date=2020-07-05 }} {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:1744-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1777-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജർമ്മൻ പ്രാണിശാസ്ത്രജ്ഞർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂൺ 22-ന് ജനിച്ചവർ]] ovtk9po5rd50s9d8p39s640sfplvipo 0 425122 4682210 4098353 2026-11-02T07:00:48Z CommonsDelinker 756 [[File:Diagonal_argument_01_svg.svg]] നെ [[File:Diagonal_argument_01.svg]] കൊണ്ട് നീക്കം ചെയ്യുന്നു. (ചെയ്തത്:[[c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] കാരണം: [[:c:COM:FR|File renamed]]: CRIT 6). 4682210 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|Cantor's diagonal argument }} [[പ്രമാണം:Diagonal argument 01.svg|വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|325x325ബിന്ദു|കാന്ററുടെ ഡയഗണൽ സ്ലാഷ് ആർഗ്യുമെന്റിന്റെ ഒരു ചിത്രീകരണം. ഏറ്റവും താഴെക്കാണുന്ന അനുക്രമം അതിനു മുകളിലുള്ള അനുക്രമങ്ങളുടെ ഗണനത്തിൽ ഉണ്ടാവാൻ സാധ്യമല്ല.]] [[ഗണസിദ്ധാന്തം|ഗണസിദ്ധാന്തത്തിൽ]] കാന്ററുടെ '''ഡയഗണൽ ആർഗ്യുമെന്റ്''' അഥവാ '''ഡയഗണലൈസേഷൻ ആർഗ്യുമെന്റ്''' അഥവാ '''ഡയഗണൽ സ്ലാഷ് ആർഗ്യുമെന്റ്''' അഥവാ '''ഡയഗണൽ രീതി''' 1891 ൽ പ്രശസ്ത ഗണിതശാസ്ത്രജ്ഞൻ [[ജോർജ് കാന്റർ]] ആവിഷ്കരിച്ചതാണ്. [[നിസർഗ്ഗസംഖ്യ|നിസർഗ്ഗസംഖ്യകളുടെ (natural numbers)]] ഗണം ഒരു [[അനന്തഗണം|അനന്തഗണമാണ്]]. എന്നാൽ ഗണിതത്തിൽ ഇതിനേക്കാൾ 'വലിയ' വേറെയും അനന്തഗണങ്ങൾ (ഇത്തരം ഗണങ്ങളിലെ അംഗങ്ങളെ പൂർണസംഖ്യകളുടെ ഗണത്തിലെ അംഗങ്ങളുമായി ഒന്നിനോടൊന്ന് [[പ്രതിചിത്രണം]] (map) ചെയ്യാൻ കഴിയില്ല എന്നർത്ഥം) ഉണ്ടെന്നുള്ളതിന്റെ തെളിവായാണ് അദ്ദേഹം ഇത് നിർമ്മിച്ചെടുത്തത്.<ref>{{Cite journal|url=http://gdz.sub.uni-goettingen.de/en/dms/loader/toc/?PID=PPN37721857X_0001|title=Ueber eine elementare Frage der Mannigfaltigkeitslehre|last=Georg Cantor|journal=[[Jahresbericht der Deutschen Mathematiker-Vereinigung]] 1890–1891|year=1891|volume=1|pages=75–78 (84–87 in pdf file)}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} English translation: {{Cite book|title=From Immanuel Kant to David Hilbert: A Source Book in the Foundations of Mathematics, Volume 2|last=Ewald|first=William B. (ed.)|publisher=Oxford University Press|year=1996|isbn=0-19-850536-1|pages=920–922}}</ref><ref name="Simmons1993">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=wEj3Spept0AC&pg=PA20|title=Universality and the Liar: An Essay on Truth and the Diagonal Argument|last=Keith Simmons|date=30 July 1993|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-43069-2|pages=20–}}</ref><ref name="Rubin1976">{{Cite book|title=Principles of Mathematical Analysis|url=https://archive.org/details/principlesofmath00rudi|last=Rudin|first=Walter|date=1976|publisher=McGraw-Hill|isbn=0070856133|edition=3rd|location=New York|page=[https://archive.org/details/principlesofmath00rudi/page/30 30]}}</ref> ഇത്തരം ഗണങ്ങൾ ഇന്ന് അസംഖ്യഗണങ്ങൾ(uncountable sets) എന്നറിയപ്പെടുന്നു. കാന്റർ തന്നെ വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത ഗണനസംഖ്യകളുടെ സിദ്ധാന്തമനുസരിച്ചാണ് ഇത്തരം ഗണങ്ങളെ ഗണിതത്തിൽ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നത്. ഈ തെളിവ് ഉപയോഗിച്ച് വാസ്തവികസംഖ്യകളുടെ ഗണത്തിന്റെ അസംഖ്യേയതയും തെളിയിക്കാവുന്നതാണ്. എന്നാൽ ഇതിനു മുൻപ് തന്നെ 1874 ൽ കാന്റർ വേറൊരു വഴിയിലൂടെ തെളിയിച്ചിരുന്നു.<ref>{{Citation|title=Georg Cantor and Transcendental Numbers|url=http://www.maa.org/sites/default/files/pdf/upload_library/22/Ford/Gray819-832.pdf|year=1994|surname=Gray|given=Robert|journal=[[American Mathematical Monthly]]|volume=101|issue=9|pages=819–832|doi=10.2307/2975129|jstor=2975129|access-date=2018-04-29|archive-date=2022-01-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20220121155859/https://www.maa.org/sites/default/files/pdf/upload_library/22/Ford/Gray819-832.pdf|url-status=dead}}</ref> ഇത് തുടർന്നുള്ള നാളുകളിൽ ഗണിതത്തിൽ പല മേഖലയിലും ഉപയോഗിയ്ക്കാൻ സാധിയ്ക്കുന്ന ശക്തമായ ഒരു പൊതു രീതി കൊണ്ടുവന്ന ഒരു തെളിവ് ആയിരുന്നു.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=RXzsAwAAQBAJ|title=The Logic of Infinity|last=Sheppard|first=Barnaby|publisher=Cambridge University Press|year=2014|isbn=978-1-107-05831-6|edition=illustrated|page=73}} [https://books.google.com/books?id=RXzsAwAAQBAJ&pg=PA73 Extract of page 73]</ref> [[കുർട്ട് ഗോഡൽ | ഗ്വോഡലിന്റെ]] അപൂർണതാ സിദ്ധാന്തങ്ങൾ (Incompleteness Theorems), [[ഡേവിഡ് ഹിൽബർട്ട് | ഹിൽബെർട്ടിന്റെ]] തീരുമാനപ്രശ്നത്തിനുള്ള (Entscheidungsproblem, Decision Problem) [[അലൻ ട്യൂറിംഗ്| ടൃൂറിങ്ങിന്റെ]] തെളിവ് മുതലായവ ഈ രീതി ഉപയോഗിച്ച് തെളിയിയ്ക്കപ്പെട്ട സിദ്ധാന്തങ്ങളാണ്. എന്നാൽ ചില അവസരങ്ങളിൽ ഈ സങ്കേതം [[റസ്സലിന്റെ വിരോധാഭാസം | റസ്സൽസ് പാരഡോക്സ്]] പോലെയുള്ള ചില വൈരുദ്ധ്യങ്ങൾക്കും കാരണമായിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=http://plato.stanford.edu/entries/russell-paradox|title=Russell's paradox|publisher=Stanford encyclopedia of philosophy}}</ref><ref>{{Cite book|title=Principles of mathematics|url=https://archive.org/details/principlesofmath0000bert|last=Bertrand Russell|publisher=Norton|year=1931|pages=[https://archive.org/details/principlesofmath0000bert/page/n404 363]–366}}</ref>  == അസംഖ്യാഗണം == തന്റെ 1891 ലെ പ്രബന്ധത്തിൽ കാന്റർ [[ദ്വയാങ്കസംഖ്യാവ്യവസ്ഥ|ദ്വയാങ്കസംഖ്യാവ്യവസ്ഥയിലെ]] അക്കങ്ങളുടെ (ബൈനറി ഡിജിറ്റുകളുടെ, binary digits, 0, 1 എന്നിവ) '''അനന്തമായ''' എല്ലാ [[അനുക്രമം|അനുക്രമങ്ങളും]] (infinite sequences) അടങ്ങുന്ന T എന്ന ഒരു ഗണത്തെ വിവരിച്ചു. താഴെക്കൊടുത്തിരിയ്ക്കുന്ന പ്രമേയത്തിന്റെ (theorem) ഒരു തെളിവ് വിവരിച്ചുകൊണ്ടാണ് അദ്ദേഹം തുടങ്ങുന്നത്: : ''T'' എന്ന ഗണത്തിലെ ഒരു ഗണനമാണ് (enumeration) ''s''₁, ''s''₂, … , ''s''_''n'', … എങ്കിൽ ''s''_''n'' എന്ന ഒരു അനുക്രമവും ഇല്ലാത്ത ''s'' എന്ന ഒരു അംഗമെങ്കിലും ''T'' യിൽ ഉണ്ടാകും. ''T'' എന്ന ഗണത്തിലെ അംഗങ്ങളുടെ ഗണനങ്ങൾ എഴുതിക്കൊണ്ടാണ് തെളിവ് തുടങ്ങുന്നത്. ഉദാഹരണത്തിന്: : {| | ''s''₁ = | (0, | 0, | 0, | 0, | 0, | 0, | 0, | ...) |- | ''s''₂ = | (1, | 1, | 1, | 1, | 1, | 1, | 1, | ...) |- | ''s''₃ = | (0, | 1, | 0, | 1, | 0, | 1, | 0, | ...) |- | ''s''₄ = | (1, | 0, | 1, | 0, | 1, | 0, | 1, | ...) |- | ''s''₅ = | (1, | 1, | 0, | 1, | 0, | 1, | 1, | ...) |- | ''s''₆ = | (0, | 0, | 1, | 1, | 0, | 1, | 1, | ...) |- | ''s''₇ = | (1, | 0, | 0, | 0, | 1, | 0, | 0, | ...) |- | ... |} അടുത്തതായി ''s'' എന്ന അംഗത്തെ ഉണ്ടാക്കിയെടുക്കാം. ഇതിനായി ''s''₁ എന്ന അംഗത്തിലെ ആദ്യ അക്കത്തെ എടുത്തു തിരിച്ചിടുക (0 ത്തെ 1 ആക്കുക, അല്ലെങ്കിൽ തിരിച്ചും), ''s''₂ എന്ന അംഗത്തിലെ 2 മത്തെ അക്കത്തെ എടുത്തു തിരിച്ചിടുക, ''s''₃ യിലെ 3 മത്തെ അക്കത്തെയും...പൊതുവെ പറഞ്ഞാൽ ''s''_''n'' എന്ന അംഗത്തിലെ ''n'' മത്തെ അക്കത്തെയും തിരിച്ചിടുക. ഇങ്ങനെ തിരിച്ചിട്ടു കിട്ടിയ അക്കങ്ങളെ അനുക്രമമായി എഴുതിയതാണ് ''s'' എന്ന അംഗം. അതായത് : : {| | ''s''₁ | = | (<u>'''0'''</u>, | 0, | 0, | 0, | 0, | 0, | 0, | ...) |- | ''s''₂ | = | (1, | <u>'''1'''</u>, | 1, | 1, | 1, | 1, | 1, | ...) |- | ''s''₃ | = | (0, | 1, | <u>'''0'''</u>, | 1, | 0, | 1, | 0, | ...) |- | ''s''₄ | = | (1, | 0, | 1, | <u>'''0'''</u>, | 1, | 0, | 1, | ...) |- | ''s''₅ | = | (1, | 1, | 0, | 1, | <u>'''0'''</u>, | 1, | 1, | ...) |- | ''s''₆ | = | (0, | 0, | 1, | 1, | 0, | <u>'''1'''</u>, | 1, | ...) |- | ''s''₇ | = | (1, | 0, | 0, | 0, | 1, | 0, | <u>'''0'''</u>, | ...) |- | ... |- |- | ''s'' | = | (<u>'''1'''</u>, | <u>'''0'''</u>, | <u>'''1'''</u>, | <u>'''1'''</u>, | <u>'''1'''</u>, | <u>'''0'''</u>, | <u>'''1'''</u>, | ...) |} ഇനി ശ്രദ്ധിയ്ക്കുക, ''s'' എന്ന അംഗത്തെ ഉണ്ടാക്കിയ രീതി വെച്ച് ''s'' എന്ന അംഗം ഗണത്തിലെ മറ്റേതൊരു അംഗത്തെക്കാളും വ്യത്യസ്തമാണ്. കാരണം ഏതു അംഗത്തിലെയും ഒരു അക്കം തിരിച്ചിട്ടാണല്ലോ ''s'' ഉണ്ടാക്കിയത്. അതായത് ''s'' എന്ന അംഗം ''s''_''n'' എന്ന ഏതൊരു അംഗത്തിലെയും n മത്തെ അക്കത്തിൽ വ്യത്യസ്തമായിരിയ്ക്കും. അതായത് ''s'' എന്നത് ''T'' എന്ന ഗണത്തിൽ ഉണ്ടാകില്ല. പക്ഷെ തെളിവ് തുടങ്ങിയത് ''T'' എന്ന ഗണം ഇത്തരം എല്ലാ അനുക്രമങ്ങളെയും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു അനന്തഗണം ആണെന്ന് സൂചിപ്പിച്ചാണ്. പക്ഷെ അതിൽ ഇല്ലാത്ത ഒരംഗത്തെ ഉണ്ടാക്കിയെടുക്കാം എന്ന് മുകളിലെ ഫലം സൂചിപ്പിയ്ക്കുന്നു. അതായത് ഇതൊരു ''വൈരുദ്ധ്യമാണ്''. വൈരുദ്ധ്യം ഉണ്ടാക്കി തെളിയിക്കൽ (Proof by contradiction) എന്ന രീതി പ്രകാരം ഒരു വൈരുദ്ധ്യത്തിൽ എത്തിച്ചേർന്നെങ്കിൽ ''തുടക്കത്തിലെ'' പ്രസ്താവന തെറ്റായിരിയ്ക്കണം. അതായത് ''T'' എന്ന ഗണത്തിലെ അംഗങ്ങളെ എണ്ണാനോ ഗണനമായി എഴുതാനോ സാധ്യമല്ല. അതായത് : ''T'' എന്ന ഗണം അസംഖ്യമാണ്. : <br /> === വാസ്തവികസംഖ്യകൾ === വാസ്തവികസംഖ്യകളുടെ ഗണത്തിന്റെ അസംഖ്യേയതയെ കാന്ററുടെ 1874 ലെ തെളിവ് സാധൂകരിച്ചിരുന്നു. എന്നിരുന്നാലും മുകളിലെ തെളിവും വാസ്തവികസംഖ്യകളുടെ അസംഖ്യേയതയെ തെളിയിയ്ക്കുന്നുണ്ട്. ഇത് തെളിയിക്കാനായി ദ്വയാങ്ക അക്കങ്ങളുടെ അനുക്രമങ്ങൾ അടങ്ങിയ ''T'' എന്ന അനന്തഗണത്തിൽ നിന്നും വാസ്തവികസംഖ്യകളുടെ '''R''' എന്ന ഗണത്തിലേക്ക് ഒരു [[അന്തക്ഷേപഫലനം]] അഥവാ ഒരു ഇൻജെക്ഷൻ (injection, ''T'' യിലെ എല്ലാ അംഗങ്ങൾക്കും '''R''' എന്ന ഗണത്തിൽ വ്യത്യസ്തമായ ഒരു പ്രതിബിംബം ഉണ്ടായിരിയ്ക്കും) ഉണ്ടാക്കിയെടുക്കാം. ''T'' അസംഖ്യേയം ആയതുകൊണ്ട് ഇതിന്റെ '''R''' എന്ന ഗണത്തിലെ [[രംഗം | രംഗവും]] (codomain, image) അസംഖ്യേയം ആയിരിയ്ക്കും. ഒരു [[ഉപഗണം]] അസംഖ്യേയം ആയതുകൊണ്ട് '''R''' ഉം അസംഖ്യേയം ആയിരിയ്ക്കും. കാന്റർ ഉണ്ടാക്കിയതു പോലെ ''T'' യും '''R''' ഉം തമ്മിൽ ഒരു [[ഉഭയക്ഷേപഫലനം]] അഥവാ ഒരു ബൈജെക്ഷനും (bijection, ''T'' യിലെ എല്ലാ അംഗങ്ങൾക്കും '''R''' ൽ ഒരു പ്രതിബിംബം ഉണ്ടായിരിയ്ക്കും, അതോടൊപ്പം '''R''' ൽ ഇങ്ങനെ പ്രതിബിംബം അല്ലാത്ത വേറെ ഒരു അംഗവും ഉണ്ടാകില്ല) ഉണ്ടാക്കിയെടുക്കാം. ഇതിൽ നിന്നും ''T'' യുടെയും '''R''' ന്റെയും ഗണനസംഖ്യ ഒന്നാണെന്ന് കാണാം. ഇതിനെ [[നൈരന്തര്യത്തിന്റെ ഗണനസംഖ്യ]] (cardinality of continuum) എന്നു വിളിയ്ക്കുന്നു. ഇതിനെ <math>\mathfrak{c}</math> എന്നോ <math>2^{\aleph_0}</math> എന്നോ അടയാളപ്പെടുത്തുന്നു. ''T'' യിലെ സ്ട്രിങ്ങുകളിൽ നിന്ന് (''T'' യിലെ അംഗങ്ങൾ ദ്വയാങ്ക അക്കങ്ങളുടെ ഒരു അനുക്രമം അഥവാ ഒരു സ്ട്രിംഗ് മാത്രമാണല്ലോ) നിന്ന് '''R''' ലെ ദശാംശസംഖ്യകളിലേയ്ക്ക് താഴെ പറയുന്ന പോലെ ഒരു ഇൻജെക്ഷൻ ഉണ്ടാക്കിയെടുക്കാം. ഉദാഹരണത്തിന് ''t''&nbsp;=&nbsp;0111… എന്ന അനുക്രമത്തെ 0.0111…. എന്ന സംഖ്യയിലേയ്ക്ക് പ്രതിചിത്രണം (map) ചെയ്യാം. {{nowrap|''f''{{space|hair}}(''t'') {{=}} 0.''t''}} എന്ന ഈ ഫലനം ഒരു ഇൻജെക്ഷൻ ആണ്. == ഇവ കൂടി കാണുക == * [[ഗണം (ഗണിതം)]] * [[ഗണസിദ്ധാന്തം]] == അവലംബം == <references /> [[വർഗ്ഗം:ഗണിതം]] [[വർഗ്ഗം:ഗണസിദ്ധാന്തം]] e7sootlytilh7qv1oa5fpdonwpzw7yn 0 428458 4682209 4673755 2026-11-02T06:59:20Z ~2026-58206-80 224896 /* */ 4682209 wikitext text/x-wiki {{Infobox church | name =[[File:Syriac orthodox COA.svg|55 px]]<br>മാറാടി വി. മർത്തമറിയം യാക്കോബായ സുറിയാനി പള്ളി<br>{{small|(പരി. അന്ത്യോഖ്യ സിംഹാസനത്തിൻ കീഴിൽ)}} | image = Kurukkunnapuram church.jpg | image_size = 250 | caption = ആകാശചിത്രം |location = കുരുക്കുന്നപുരം, ഈസ്റ്റ്‌ മാറാടി, [[മുവാറ്റുപുഴ]], [[എറണാകുളം]]<ref name="Google Maps">[https://goo.gl/maps/3KWPJ17w3uD2 Google Maps]</ref> | pushpin map = Kerala | pushpin label position = none | latd = 9.9547224 | longd = 76.5679345 | denomination = [[സുറിയാനി ഓർത്തഡോക്സ്‌ സഭ|സുറിയാനി ഓർത്തഡോക്സ്‌]] | membership = 1,800 (2016) | status = | founded date = 1865 ([[കൊല്ലവർഷ കാലഗണനാരീതി|കൊല്ലവർഷം]] 1040) | founder = ഫാ. പൗലോസ് കുറ്റിപ്പുഴ | dedication = [[ദൈവമാതാവ്|ദൈവമാതാവായ]] [[മറിയം|വി. മറിയാം]] | diocese = അങ്കമാലി (മുവാറ്റുപുഴ മേഖല) | division = [[യാക്കോബായ സുറിയാനി ക്രിസ്ത്യാനി സഭ]] | bishop = ഗ്രിഗോറിയോസ് ഗബ്രിയേൽ മെത്രാപ്പോലീത്ത | vicar = ഫാ. സിജു അബ്രഹാം }} [[യാക്കോബായ സുറിയാനി ക്രിസ്ത്യാനി സഭ]]യിലെ അങ്കമാലി ഭദ്രാസനത്തിലെ പുരാതന ദേവാലയങ്ങളിലൊന്നാണ് '''മാറാടി വി. മർത്തമറിയം യാക്കോബായ സുറിയാനി പള്ളി'''. ==ചരിത്രം== പുരാതനകാലം മുതൽ ശക്തമായ ക്രൈസ്തവ സാന്നിദ്ധ്യം ഈ പ്രദേശങ്ങളിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു.ആദ്യകാലത്ത് ഇവിടെയുള്ള യാക്കോബായ വിശ്വാസികളുടെ ഇടവക [[കടമറ്റം പള്ളി|കടമറ്റം സെന്റ് ജോർജ്ജ് പള്ളിയും]] പിന്നീട് റാക്കാട് സെന്റ് മേരീസ്‌ പള്ളിയുമായിരുന്നു. കാലാന്തരങ്ങളിൽ മാറാടി പ്രദേശത്തുള്ള യാക്കോബായ ക്രിസ്ത്യാനികളുടെ എണ്ണം വർദ്ധിക്കുകയും കിലോമീറ്ററുകൾ അകലെയുള്ള ദൈവാലയത്തിൽ തങ്ങളുടെ ആത്മീയ കാര്യങ്ങൾ നടത്തുന്നതിന് പ്രയാസം നേരിടുകയും ചെയ്തപ്പോൾ മാറാടിയിൽ ഒരു ദൈവാലയം സ്ഥാപിക്കുന്നതിന് ഇവിടുത്തെ പൂർവ്വികർ തീരുമാനിച്ചു. പച്ചവിരിച്ച പാടശേഖരങ്ങളാലും ഫലവൃക്ഷങ്ങളാലും ചുറ്റപ്പെട്ട കുരുക്കുന്നപുരം എന്ന കുന്നിൻ മുകളിൽ 1865 ൽ (കൊല്ലവർഷം 1040) ഈ ദൈവാലയത്തിന്റെ ശില സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു. റവ. ഫാ. പൗലോസ് കുറ്റിപ്പുഴ ദൈവാലയനിർമ്മാണത്തിന് നേതൃത്വം നൽകി. മാറാടിയിലും പരിസരത്തുമുള്ള 70 കുടുംബങ്ങൾ കൂട്ടമായി പ്രവർത്തിച്ചതിന്റെ ഫലമായി 1867 ൽ (കൊല്ലവർഷം 1042) ഈ ദൈവാലയത്തിന്റെ നിർമ്മാണം പൂർത്തിയാക്കപ്പെട്ടു. അന്ത്യോഖ്യായുടെയും കിഴക്കൊക്കെയുടെയും പരിശുദ്ധ ഇഗ്നാത്തിയോസ് പാത്രിയർക്കീസിന്റെ കീഴിൽ [[സുറിയാനി ഓർത്തഡോക്സ്‌ സഭ|ആകമാന സുറിയാനി ഓർത്തഡോക്സ്‌ സഭയുടെ]] വിശ്വാസ ആചാരങ്ങളും അനുഷ്ഠാനങ്ങളും പിന്തുടർന്ന് എന്നാളും നിലനിൽക്കണമെന്ന ഉദ്ദേശത്തോടെയാണ് ഈ ദൈവാലയം സ്ഥാപിച്ചത്. ===പുനർനിർമ്മാണം=== കാലാന്തരങ്ങളിൽ ഇടവകയിലെ ജനങ്ങൾ വർദ്ധിക്കുകയും പള്ളിയുടെ വലിപ്പക്കുറവും കാലപ്പഴക്കവും കൊണ്ടുള്ള പോരായ്മകൾ പരിഹരിക്കണമെന്ന ചിന്താഗതി ശക്തി പ്രാപിക്കുകയും ചെയ്തപ്പോൾ പുതിയ ദൈവാലയം എന്ന ആശയം രൂപപ്പെട്ടു. 2007 ൽ ദൈവാലയപുനർനിർമ്മാണം ആരംഭിക്കുകയും 2015 ൽ പൂർത്തീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. 2015 ഫെബ്രുവരി 10 ചൊവ്വാഴ്ച അന്ത്യോഖ്യായുടേയും കിഴക്കൊക്കെയുടെയും പരിശുദ്ധ പാത്രിയർക്കീസ് [[ഇഗ്നാത്തിയോസ്‌ അപ്രേം ദ്വിതീയൻ|മോറാൻ മോർ ഇഗ്നാത്തിയോസ് അപ്രേം ദ്വിതീയൻ ബാവ]] തന്റെ പ്രഥമ ശ്ലൈഹീക സന്ദർശനവേളയിൽ ദൈവാലയത്തിന്റെ വി. മൂറോൻ കൂദാശ നടത്തി.<ref>{{cite web|title=മാറാടി സെന്റ്. മേരീസ്‌ യാക്കോബായ സുറിയാനി പള്ളിയുടെ വിശുദ്ധ കൂദാശ പരിശുദ്ധ പാത്രിയർക്കീസ് ബാവാതിരുമനസ്സുകൊണ്ട്‌ നിർവ്വഹിച്ചു|url=http://www.jscnews.org/news/news_details.php?id=1631|website=JSC News|access-date=2018-05-22|archive-date=2018-05-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20180518200010/http://www.jscnews.org/news/news_details.php?id=1631|url-status=dead}}</ref> ==വി. ത്രോണോസുകൾ== 5 ത്രോണോസുകളാണ് ദൈവാലയത്തിലുള്ളത്. പ്രധാന ത്രോണോസ് [[ദൈവമാതാവ്|ദൈവമാതാവായ]] [[മറിയം|വി. മറിയാമിന്റെ]] നാമത്തിലും വടക്കുവശത്തെ ത്രോണോസ് [[തോമാശ്ലീഹാ|വിശുദ്ധ തോമാശ്ലീഹായുടെയും]] തെക്കുവശത്തെ ത്രോണോസ് [[വിശുദ്ധ ഗീവർഗീസ്|വിശുദ്ധ ഗീവർഗീസ് സഹദായുടെയും]] താഴെ വടക്കുവശത്തെ ത്രോണോസ് [[കോൺസ്റ്റന്റൈൻ ഒന്നാമൻ|മോർ കുസ്തന്തിനോസ് ചക്രവർത്തിയുടെയും]] മൊർത്ത് ഹെലനി രാജ്ഞിയുടെയും നാമത്തിലും തെക്കുവശത്തെ ത്രോണോസ് [[മഞ്ഞിനിക്കര ബാവ|മോറാൻ മോർ ഇഗ്നാത്തിയോസ് ഏലിയാസ് തൃതീയൻ പാത്രിയർക്കീസ് ബാവായുടെയും]] നാമത്തിലുമാണ് സ്ഥാപിച്ചിട്ടുള്ളത്. ==തിരുശേഷിപ്പ്== 45 വർഷക്കാലം ക്രൂശാകൃതിയിൽ നിന്ന് തപസ്സനുഷ്ഠിച്ച് പ്രാർത്ഥിച്ച മോർ കൗമായുടെ തിരുശേഷിപ്പ് 1928 ൽ പരിശുദ്ധനായ മോർ ഒസ്താത്തിയോസ് സ്ലീബാ ബാവ ഈ പള്ളിയിൽ സ്ഥാപിച്ചു. എല്ലാ വർഷവും മോർ കൗമായുടെ ഓർമ്മപ്പെരുന്നാൾ ദിവസം (നവംബർ 14) വിശ്വാസികൾക്ക് തിരുശേഷിപ്പ് വണങ്ങുവാനുള്ള അവസരം ഉണ്ടായിരിക്കും. ==പെരുന്നാളുകൾ== * മായൽത്തോ പെരുന്നാൾ - ഫെബ്രുവരി 2 (പ്രധാന പെരുന്നാൾ) * ശൂനോയോ പെരുന്നാൾ - ഓഗസ്റ്റ് 15 * മോർ കൗമായുടെ ഓർമ്മപ്പെരുന്നാൾ - നവംബർ 14 ==വി. കുർബ്ബാന സമയം== {| class="wikitable" |- ! !! പ്രഭാത പ്രാർത്ഥന !! വി. കുർബ്ബാന |- | ഞായറാഴ്ചകൾ || 7:00 AM || 8:00 AM |- | പെരുന്നാൾ ദിവസങ്ങൾ || 7:30 AM || 8:30 AM |- | ഇടദിവസങ്ങൾ || 7:00 AM || 7:30 AM |} ==മറ്റുള്ളവ== [https://www.youtube.com/watch?v=sP_hxXV3mvw&feature=youtu.be വി. കുർബ്ബാന] [https://www.youtube.com/watch?v=Ek6MohRti-A&feature=youtu.be വി. ദൈവമാതാവിനോടുള്ള മദ്ധ്യസ്ഥപ്രാർത്ഥന] ==അവലംബം== {{reflist}} {{എറണാകുളം ജില്ല}} [[വർഗ്ഗം:എറണാകുളം ജില്ലയിലെ ക്രിസ്ത്യൻ പള്ളികൾ]] bkrf91f6ytxskwmvxrte3uq2oql5lvp 0 443717 4682150 4617704 2026-11-01T23:43:26Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 4682150 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Terence Tao}} {{Infobox scientist |name = Terence Chi-Shen Tao |image = |caption = |birth_date = {{birth date and age|df=yes|1975|07|17}} |birth_place = [[Adelaide]], South Australia |spouse = Laura Tao |children = 2 |residence = Los Angeles, California |nationality = Australia<ref name="Vitae Tao">{{cite web|url=http://www.math.ucla.edu/~tao/preprints/cv.html|title=Vitae and Bibliography for Terence Tao |date=12 Oct 2009|accessdate=2010-01-21}}</ref> <br /> United States<ref name="Vitae Tao"/> |alma_mater = {{plainlist}} * [[Flinders University]] {{Small|([[Bachelor of Arts|BA]], [[Master of Arts|MA]])}} * [[Princeton University]] <small>([[Doctor of Philosophy|PhD]])</small> {{endplainlist}} |thesis_title = Three Regularity Results in Harmonic Analysis<ref name="Vitae Tao" /> |thesis_year = 1996 |doctoral_advisor = [[Elias M. Stein]] |doctoral_students = [[Monica Vișan]] |known_for = [[Green–Tao theorem]]<br>[[Erdős discrepancy problem]]<br>[[Compressed Sensing]]<br>[[Tao's inequality]]<br>[[Kakeya conjecture]]<br>Horn Conjecture |website = {{URL|https://www.math.ucla.edu/~tao/}} {{URL|https://terrytao.wordpress.com}} |field = Mathematics |work_institutions = [[University of California, Los Angeles|UCLA]] |prizes = {{show|[[Salem Prize]] (2000)<br />[[Bôcher Memorial Prize]] (2002)<br />[[Clay Research Award]] (2003)<br />[[Australian Mathematical Society Medal]] (2005)<br />[[Ostrowski Prize]] (2005) <br />[[Levi L.Conant Prize]] (2005) <br />[[Fields Medal]] (2006)<br />[[MacArthur Award]] (2006) <br />[[SASTRA Ramanujan Prize]] (2006)<br>[[Sloan Fellowship]] (2006)<br>[[Fellow of the Royal Society]] (2007)<br />[[Alan T. Waterman Award]] (2008)<br />[[Onsager Medal]] (2008)<br />[[King Faisal International Prize]] (2010)<br />[[Nemmers Prize in Mathematics]] (2010)<br />[[Pólya Prize (SIAM)|Polya Prize]] (2010)<br />[[Crafoord Prize]] (2012)<br>[[Simons Investigator]] (2012)<br />[[Breakthrough Prize in Mathematics]] (2014)<br />[[Royal Medal]] (2014)<br />[[PROSE Awards|PROSE Award]] (2015) }} }} {{Infobox Chinese |t=陶哲軒 |s=陶哲轩 |p=Táo Zhéxuān |suz=Dau Tseh-shie |y=Tòuh Jit-hīn }} '''ടെറൻസ് ടായോ''' (Terence Chi-Shen Tao) FAA FRS (ജനനം ജൂലൈ 19, 1975) ഗണിതശാസ്ത്രത്തിന്റെ വിവിധ മേഖലകളിൽ പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുള്ള ഒരു [[ഓസ്ട്രേലിയ]]ൻ-[[അമേരിക്ക]]ൻ ഗണിതശാസ്ത്രജ്ഞനാണ്. ഹാർമോണിക് വിശകലനം, ഭാഗിക ഡിഫറൻഷ്യൽ സമവാക്യങ്ങൾ, ബീജഗണിത കോമ്പിനേറ്ററിക്സ്, ഗണിത കോമ്പിനേറ്ററിക്സ്, ജ്യാമിതീയ സംയോജനം, പ്രോബബിലിറ്റി സിദ്ധാന്തം, കംപ്രസ്ഡ് സെൻസിംഗ്, അനലിറ്റിക് നമ്പർ തിയറി എന്നിവയിലാണ് ഇദ്ദേഹം ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നത്.<ref>{{Cite web | url=https://www.quantamagazine.org/mathematician-terence-tao-and-the-collatz-conjecture-20191211/| archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20211023/https://www.quantamagazine.org/mathematician-terence-tao-and-the-collatz-conjecture-20191211/| archive-date=23 October 2021 | title=Mathematician Proves Huge Result on 'Dangerous' Problem| date=11 December 2019}}{{cbignore}}</ref> 2006-ലെ ഫീൽഡ്‌സ് മെഡലും 2014-ലെ ഗണിതശാസ്ത്രത്തിലെ ബ്രേക്ക്‌ത്രൂ പ്രൈസും അദ്ദേഹം നേടിയിട്ടുണ്ട്. 2006-ലെ മക് ആർതർ ഫെല്ലോ കൂടിയാണ് അദ്ദേഹം. മുന്നൂറിലധികം ഗവേഷണ പ്രബന്ധങ്ങളുടെ രചയിതാവോ സഹ-രചയിതാവോ ആണ് താവോ.<ref>{{Cite web|url=https://arxiv.org/search/?query=%22Terence+Tao%22&searchtype=author&source=header|title=Search &#124; arXiv e-print repository}}</ref> ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന ഏറ്റവും വലിയ ഗണിതശാസ്ത്രജ്ഞരിൽ ഒരാളായി അദ്ദേഹം പരക്കെ കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. <ref>{{Cite news|last=Cook|first=Gareth|date=24 July 2015|title=The Singular Mind of Terry Tao (Published 2015)|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2015/07/26/magazine/the-singular-mind-of-terry-tao.html|access-date=15 February 2021|issn=0362-4331}}</ref><ref>{{Cite web | url=https://www.smithsonianmag.com/innovation/primed-for-success-166127128/| archive-date=25 October 2021 | title=Primed for Success| date=2 October 2007}}{{cbignore}}</ref><ref>{{Cite web | url=https://www.whitehouse.gov/pcast/members/terence-tao/| archive-date=25 October 2021 | title=PRESIDENT'S COUNCIL OF ADVISORS ON SCIENCE AND TECHNOLOGY: Terence Tao, PhD| date=2021}}{{cbignore}}</ref><ref>{{Cite web | url=https://newsroom.ucla.edu/releases/Terence-Tao-Mozart-of-Math-7252| archive-date=25 October 2021 | title=Terence Tao, 'Mozart of Math,' is first UCLA math prof to win Fields Medal| date=8 August 2006}}{{cbignore}}</ref> ==അവലംബം== {{Reflist|30em}} == ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ == {{Wikiquote}} {{commons category|Terence Tao}} * [http://www.math.ucla.edu/~tao Terence Tao's home page] * [http://terrytao.wordpress.com/ Tao's research blog] * [http://mathoverflow.net/users/766/terry-tao Tao's MathOverflow page] * [http://www.theaustralian.com.au/news/features/beautiful-minds/story-e6frg8h6-1111114147837 Beautiful minds THE AUSTRALIAN 11 August 2007] {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=നവംബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * {{MacTutor Biography|id=Tao}} * {{MathGenealogy |id=43967}} * Terence Tao's entry in the [http://www.numericana.com/fame/index.htm#tao Numericana Hall of Fame] * {{IMO results |id=1581}} * [https://av.tib.eu/search?f=creator%3Bhttp://d-nb.info/gnd/185230520 Videos of Terence Tao] in the [https://av.tib.eu/ AV-Portal] of [[German National Library of Science and Technology]] {{FRS 2007}} {{Fields medalists}} {{Breakthrough Prize laureates}} [[വർഗ്ഗം:ആസ്ട്രേലിയൻ ഗണിതശാസ്ത്രജ്ഞർ]] [[വർഗ്ഗം:1975-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഫീൽഡ്സ് മെഡൽ നേടിയവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:സംഖ്യാ സിദ്ധാന്തകർ]] ccqn2hvlm9bcbfnalv78qwdijqfpnfj 0 446218 4682064 3825575 2026-11-01T13:28:10Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 4682064 wikitext text/x-wiki കേരളത്തിലെ മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ തേഞ്ഞിപ്പലം ഗ്രാമ പഞ്ചായത്തിലായിരുന്നു പഴയ ചേളാരി വിമാനത്താവളം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഇന്ന് ആപ്രദേശം ഇന്ത്യൻ ഓയിൽ കമ്പനിയുടെ കൈവശം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ==ചരിത്രം== പഴയ കാലത്ത്‌ ചേളാരിയിൽ വിമാനത്താവളമുണ്ടായിരുന്നു. വിമാനം ഇറങ്ങുന്നതിനുമുൻപ് നാഷണൽ ഹൈവേയിലെ ഗതാഗതം തടഞ്ഞിരുന്നു. ഒറ്റ എഞ്ചിനുള്ള വിമാനങ്ങളാണ് ഇവിടെ ഇറങ്ങിയിരുന്നത്. വിമാനം ഇറങ്ങിയാൽ അതിനുചുറ്റും ഒരു കയർ കെട്ടി പ്രവേശനം നിരോധിച്ചിരുന്നു. ഇന്ദിരാഗാന്ധിയും മകൻ രാജീവ് ഗാന്ധിയും ചേർന്ന് ഇവിടെ വിമാനം ഇറങ്ങിയിട്ടുണ്ട്. ഇന്ദിരാഗാന്ധിയും കുടുംബവും തിരൂരങ്ങാടി യതീംഖാന സന്ദർശ്ശിക്കാൻ വന്നപ്പോഴും ഇന്ദിരയുടെമരണശേഷം രാജീവ്‌ ഗാന്ധി പ്രധാനമന്ത്രിയായപ്പോൾ രണ്ടുതവണയും ചേളാരിയിൽ ഇറങ്ങിയിട്ടുണ്ട്. == വിമാന ദുരന്തം == 1969 ജനുവരി 17 ന് , ഹിന്ദു പബ്ലിക്കേഷന്സിന്റെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള Douglas C-47A VT-DTH എന്ന കാർഗോ വിമാനം ഇവിടെ തകർന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://aviation-safety.net/database/record.php?id=19690117-0|title=ASN Aircraft accident Douglas C-47A-50-DL (DC-3) VT-DTH Kozhikode-Calicut Airport (CCJ)|access-date=2020-08-10|last=Ranter|first=Harro}}</ref>< പത്രക്കെട്ടുകൾ ചേളാരിയിൽ ഇറക്കി തിരിച്ചു പറന്നുയരാൻ ശ്രമിക്കുമ്പോഴാണ് വിമാനം തകർന്നത് . <ref>{{Cite web|url=http://aerialvisuals.ca/AirframeDossier.php?Serial=67901|title=Aerial Visuals - Airframe Dossier - Douglas C-47A-50-DL, s/n 42-24277 USAAF, c/n 10139, c/r VT-DTH|access-date=2020-08-10}}</ref> അപകടത്തിൽ വിമാനത്തിലുണ്ടായിരുന്ന വൈമാനികനും സഹ വൈമാനികനും മരണമടഞ്ഞു. <ref>{{Cite web|url=http://143.95.41.247/wikibase/dblist.php?Country=vt&sorteer=datekey_desc&page=13|title=Aviation Safety Network > ASN Aviation Safety WikiBase > Geographical regions index > ASN Aviation Safety Database results|access-date=2020-08-10|last=Ranter|first=Harro}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> കേരളത്തിലുണ്ടായ ആദ്യ കാലത്തെ ഒരു ദുരന്തമായിരിരുന്നു ഇത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.baaa-acro.com/crash/crash-douglas-c-47a-50-dl-kozhikode-calicut-2-killed|title=Crash of a Douglas C-47A-50-DL in Kozhikode-Calicut: 2 killed {{!}} Bureau of Aircraft Accidents Archives|access-date=2020-08-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20220127172528/https://www.baaa-acro.com/crash/crash-douglas-c-47a-50-dl-kozhikode-calicut-2-killed|archive-date=2022-01-27|url-status=dead}}</ref> ==ഐ.ഒ.സി പ്ലാന്റ്== വിമാനങ്ങളുടെ വരവ് നിലച്ചപ്പോൾ ഇവിടം ഇന്ത്യൻ ഓയിൽ കോർപ്പറേഷന്റെ എൽ.പി.ജി പ്ലാന്റ് നിലവിൽ വന്നു. [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ വിമാനത്താവളങ്ങൾ]] 94i6zmuaoeiyipfszd77ldlrd2wo2j8 0 462057 4682058 4681977 2026-11-01T12:58:08Z Vishalsathyan19952099 57735 4682058 wikitext text/x-wiki {{Infobox Mandir | name = കൂർക്കഞ്ചേരി ശ്രീ മഹേശ്വരക്ഷേത്രം | image = KoorkancherySreeMaheswaraKshethram,TCR.JPG | alt = | caption = | pushpin_map = India Kerala | pushpin_caption = | coordinates = {{coord|10.5026|N|76.2125|E|region:IN|display=inline,title}} | proper_name = | country = {{flag|ഇന്ത്യ}} | state = [[കേരളം]] | district = [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല|തൃശ്ശൂർ]] | location = [[കൂർക്കഞ്ചേരി]] | elevation_m = 39.51 | deity = [[ശിവൻ]] | festival = [[തൈപ്പൂയം]] <br> [[ശിവരാത്രി]] <br> [[നവരാത്രി]] <br> [[സ്കന്ദഷഷ്ഠി]] <br> [[തിരുവാതിര ആഘോഷം|ധനു തിരുവാതിര]] | architecture = [[കേരളീയ ക്ഷേത്രനിർമ്മാണശൈലി]] |governing_body=ശ്രീനാരായണ ഭക്തപരിപാലനയോഗം|date_built=1915-16|creator=[[ശ്രീനാരായണഗുരു]]}}[[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല]]യിൽ [[തൃശ്ശൂർ]] നഗരത്തിനടുത്ത് [[കൂർക്കഞ്ചേരി]]യിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു ക്ഷേത്രമാണ് '''''ശ്രീ മഹേശ്വരക്ഷേത്രം''''' (മാഹേശ്വരക്ഷേത്രം എന്ന് തെറ്റായി പറയപ്പെടുന്നു). [[ശ്രീ നാരായണഗുരു]] പ്രതിഷ്ഠ നടത്തിയ ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രതിഷ്ഠ [[ശിവൻ|ശിവനാണ്]]. ഉപദേവതകളായി [[പാർവ്വതി]], [[ഗണപതി]], [[സുബ്രഹ്മണ്യൻ]], [[അയ്യപ്പൻ]], [[ശ്രീകൃഷ്ണൻ]], [[മുത്തപ്പൻ]], [[ചാമുണ്ഡി]], [[നവഗ്രഹങ്ങൾ]], [[നാഗദൈവങ്ങൾ]] എന്നിവർക്കും ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. ശിവനാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠയെങ്കിലും ഉപദേവനായ സുബ്രഹ്മണ്യന്റെ പേരിൽ നടത്തപ്പെടുന്ന [[തൈപ്പൂയം|തൈപ്പൂയമാണ്]] ഇവിടെ പ്രധാന ആഘോഷം. ജില്ലയിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ [[കാവടി|കാവടികൾ]] എത്തിച്ചേരുന്ന ഉത്സവങ്ങളിലൊന്നാണിത്. കൂടാതെ, [[ശിവരാത്രി|ശിവരാത്രിയും]] അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നു. ശ്രീനാരായണ ഭക്തജനസമാജം എന്ന സംഘടനയാണ് ക്ഷേത്രഭരണം നടത്തുന്നത്. == ചരിത്രം == [[പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ട്|പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ]] കേരളീയസമൂഹം വളരെയധികം അനാചാരങ്ങളും അന്ധവിശ്വാസങ്ങളും നിറഞ്ഞതായിരുന്നു. സമൂഹത്തിലെ ഭൂരിപക്ഷമായിരുന്ന [[അവർണ്ണർ]], ന്യൂനപക്ഷമായിരുന്ന [[സവർണ്ണർ|സവർണ്ണരുടെ]] കീഴിൽ അടിച്ചമർത്തപ്പെട്ടു കഴിഞ്ഞു. അവർക്ക് സ്വന്തമായി പണം സമ്പാദിയ്ക്കാനോ, വലിയ വീടുകൾ പണിയാനോ, പൊതുവഴികളും പൊതുക്കിണറുകളും ഉപയോഗിയ്ക്കാനോ, ക്ഷേത്രദർശനം നടത്താനോ, എന്തിനേറെ, മുഖ്യധാരാ ഹൈന്ദവദേവതകളെ ആരാധിയ്ക്കാനോ പോലും അവകാശമുണ്ടായിരുന്നില്ല. ഈ സാഹചര്യങ്ങൾ കണ്ട് ദുഃഖിതനായാണ് [[വിവേകാനന്ദൻ|സ്വാമി വിവേകാനന്ദൻ]] കേരളത്തെ ''ഇന്ത്യയുടെ ഭ്രാന്താലയം'' എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചത്. ഈയൊരു സാഹചര്യത്തിലാണ് ശ്രീനാരായണഗുരുവും [[ചട്ടമ്പി സ്വാമികൾ|ചട്ടമ്പി സ്വാമികളും]] [[അയ്യങ്കാളി|അയ്യങ്കാളിയും]] [[വാഗ്‌ഭടാനന്ദൻ|വാഗ്‌ഭടാനന്ദനും]] [[മന്നത്ത് പത്മനാഭൻ|മന്നത്ത് പത്മനാഭനും]] [[വി.ടി. ഭട്ടതിരിപ്പാട്|വി.ടി. ഭട്ടതിരിപ്പാടും]] അടക്കമുള്ള [[കേരളീയ നവോത്ഥാനം|കേരളീയ നവോത്ഥാനനായകർ]] ഉദയം ചെയ്തത്. ഇവരിൽ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയനായത് ശ്രീനാരായണഗുരുവാണ്. 1888-ലെ ശിവരാത്രിനാളിൽ [[നെയ്യാർ|നെയ്യാറിന്റെ]] തീരത്തെ [[അരുവിപ്പുറം|അരുവിപ്പുറത്ത്]] അദ്ദേഹം നടത്തിയ [[അരുവിപ്പുറം പ്രതിഷ്ഠ|ശിവപ്രതിഷ്ഠ]] കേരളീയ ചരിത്രത്തിലെ സുപ്രധാനമായ ഏടാണ്. തുടർന്ന് അദ്ദേഹം 42 ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ കൂടി പ്രതിഷ്ഠകൾ നടത്തിയിട്ടുണ്ട്. അവയിൽ പ്രധാനപ്പെട്ട ഒന്നായ കൂർക്കഞ്ചേരി ശ്രീമഹേശ്വരക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഉദ്ഭവത്തിലേയ്ക്ക് വഴിതെളിച്ചത് ഇങ്ങനെയാണ്: ഗുരുദേവന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ കേരളീയ സമൂഹത്തിൽ വലിയ ചലനമുണ്ടാക്കിയപ്പോൾ തൃശ്ശൂരും അതിന്റെ ഭാഗമായി. തൃശ്ശൂർ ഭാഗത്ത് അദ്ദേഹത്തിന് വലിയൊരു ആരാധകവൃന്ദമുണ്ടായി. അവരെല്ലാവരും കൂടിച്ചേർന്ന് 1912-ൽ ''ശ്രീനാരായണ ഭക്തപരിപാലനയോഗം'' എന്ന സംഘടനയ്ക്ക് രൂപം നൽകി. ആദ്യകാലത്ത് വലിയ മൂലധനമൊന്നുമില്ലാതിരുന്ന ഇതിലെ അംഗങ്ങൾ, കുറിക്കമ്പനി നടത്തിയും ഓരോരുത്തരായി നാലണ വച്ചുനൽകിയും പുരോഗമനവാദികളായ ചില പ്രശസ്തരിൽ നിന്ന് പണം വാങ്ങിയുമൊക്കെയാണ് സംഘടന നിലനിർത്തിപ്പോന്നത്. അങ്ങനെയാണ് ഇപ്പോൾ ക്ഷേത്രമിരിയ്ക്കുന്ന അരയേക്കർ സ്ഥലം യോഗം വാങ്ങുന്നത്. മേൽപ്പറഞ്ഞ പണം മുഴുവൻ ഉപയോഗിച്ച് അവർ ശ്രീകോവിലും നാലമ്പലവുമെല്ലാം പണികഴിപ്പിച്ചു. അന്നത്തെ [[കൊച്ചി രാജ്യം|കൊച്ചി രാജാവ്]] ക്ഷേത്രനിർമ്മാണത്തിന് ആറുകണ്ടി തേക്കുമരം കൊടുത്തതും ശ്രദ്ധേയമാണ്. നാലുവർഷം നീണ്ടുനിന്ന ക്ഷേത്രനിർമ്മാണം 1916-ൽ അവസാനിച്ചു. പുതിയ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പ്രതിഷ്ഠാകർമ്മം ഗുരുദേവൻ സ്വന്തം കൈകൾ കൊണ്ടു നിർവഹിയ്ക്കണമെന്നായിരുന്നു യോഗത്തിന്റെ ആവശ്യം. ഗുരുദേവൻ [[ആലുവ|ആലുവയിലെ]] [[അദ്വൈതാശ്രമം|അദ്വൈതാശ്രമത്തിൽ]] എത്തിച്ചേർന്ന വിവരം അറിഞ്ഞ യോഗം ഭാരവാഹികൾ അദ്ദേഹത്തെ അവിടെച്ചെന്നുകാണുകയും പ്രതിഷ്ഠയ്ക്ക് ക്ഷണിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. ഗുരുദേവൻ പൂർണസമ്മതം മൂളി. അതനുസരിച്ച് തൃശ്ശൂരിൽ എത്തിച്ചേർന്ന ഗുരുദേവൻ ക്ഷേത്രനിർമ്മാണത്തിന് ഉദ്ദേശിച്ച സ്ഥലം സന്ദർശിയ്ക്കുകയും, സ്വന്തം കൈകൾ കൊണ്ടുതന്നെ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ രൂപരേഖ തയ്യാറാക്കുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ, ഗുരുദേവന്റെ രൂപരേഖയിൽ അതൃപ്തി തോന്നിയ ചിലർ, അന്നാട്ടുകാരനായ ഒരു നമ്പൂതിരിയെ സമീപിച്ചു. വാസ്തുശാസ്ത്രവിദഗ്ധനായിരുന്ന ആ നമ്പൂതിരി, ഗുരുദേവന്റെ രൂപരേഖയിൽ മാറ്റം വരുത്തി, ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വലുപ്പം കുറച്ചാണ് കൊടുത്തത്. ഈ വിവരമറിഞ്ഞ ഗുരുദേവൻ, അടുത്തുകെട്ടിയ പർണ്ണശാലയിൽ കയറി വാതിലടച്ചു. ഒരുപാടുനേരം കഴിഞ്ഞും അദ്ദേഹത്തെ കാണാതായ ഭാരവാഹികൾ, പിന്നീട് പർണ്ണശാല തുറന്നുനോക്കിയപ്പോൾ അദ്ദേഹം സ്ഥലം വിട്ടതായി കണ്ടു. ഇതിൽ ദുഃഖിതരായ ഭാരവാഹികൾ ഗുരുദേവനെ അന്വേഷിച്ച് പുറപ്പെട്ടു. [[തൃശ്ശൂർ തീവണ്ടിനിലയം|തൃശ്ശൂർ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനിൽ]] വച്ച് ഗുരുദേവനെ കണ്ടെത്തിയ അവർ, അദ്ദേഹത്തോട് ക്ഷമ ചോദിയ്ക്കുകയും അദ്ദേഹത്തെ അനുനയിപ്പിച്ചുകൊണ്ടുവരികയും ചെയ്തു. അതനുസരിച്ച് കൊല്ലവർഷം 1092 ചിങ്ങം 24 (1916 സെപ്റ്റംബർ 8) വെള്ളിയാഴ്ച, [[ചിങ്ങം|ചിങ്ങമാസത്തിലെ]] [[ഉത്രാടം]] നക്ഷത്രത്തിൽ, വിശേഷപ്പെട്ട ഒരു മുഹൂർത്തത്തിൽ ഗുരുദേവൻ ശിവപ്രതിഷ്ഠ നടത്തി. ഗുരുദേവന്റെ പ്രമുഖശിഷ്യനായിരുന്ന [[ബോധാനന്ദ സ്വാമികൾ]] ഉപദേവതകളുടെ പ്രതിഷ്ഠകളും നടത്തി. പ്രതിഷ്ഠ കഴിഞ്ഞ ഉടനെ അവിടെ കനത്ത മഴ പെയ്യുകയുണ്ടായി. ഇതിൽ സംതൃപ്തനായ ഗുരുദേവൻ, ക്ഷേത്രത്തിന് അഭിവൃദ്ധിയുണ്ടാകുമെന്ന് പ്രവചിച്ചു. അത് അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ ശരിവയ്ക്കും വിധത്തിലാണ് ഇന്ന് ക്ഷേത്രം മുന്നോട്ട് പോകുന്നത്. നിലവിൽ ക്ഷേത്രം വകയായി ഒരു സ്കൂളും കല്യാണമണ്ഡപവും ഷോപ്പിങ് കോംപ്ലക്സും അടക്കം നിരവധി സൗകര്യങ്ങളുണ്ട്. മാത്രവുമല്ല, ക്ഷേത്രത്തിന് നല്ല നടവരുമുണ്ട്. ഇന്ന് സമീപത്ത് ഏറ്റവും വരുമാനമുള്ള ക്ഷേത്രമാണ് കൂർക്കഞ്ചേരി ശ്രീമഹേശ്വരക്ഷേത്രം.<ref>{{Cite web |url=https://koorkkencherytemple.com/About |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2024-02-10 |archive-date=2022-01-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220127161453/http://koorkkencherytemple.com/About |url-status=dead }}</ref> == ക്ഷേത്രനിർമ്മിതി == === ക്ഷേത്രപരിസരവും മതിലകവും === കൂർക്കഞ്ചേരി ദേശത്തിന്റെ ഒത്തനടുക്ക്, തൃശ്ശൂരിൽ നിന്ന് [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ]], [[തൃപ്രയാർ]] എന്നിവിടങ്ങളിലേയ്ക്കുള്ള വഴിയിലാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. പടിഞ്ഞാറോട്ടാണ് ക്ഷേത്രദർശനം. റോഡിലൂടെ യാത്രചെയ്യുമ്പോൾ തന്നെ ക്ഷേത്രത്തിലെ [[ശിവലിംഗം]] ശ്രദ്ധയിൽ പെടും. പോസ്റ്റ് ഓഫീസ്, പോലീസ് സ്റ്റേഷൻ, ബസ് സ്റ്റോപ്പ്, ആശുപത്രി, സ്കൂൾ തുടങ്ങിയ സൗകര്യങ്ങൾ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ നേരെ മുന്നിലായാണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ നേരെമുന്നിൽ തന്നെ ശ്രീനാരായണഗുരുദേവന്റെ രൂപത്തോടുകൂടിയ ഒരു മണ്ഡപവും കാണാം. ഗുരുദേവനെ തൊഴുതുവേണം മഹാദേവനെ കാണാൻ പോകാൻ എന്നാണ് ഇവിടത്തെ സങ്കല്പം. ക്ഷേത്രക്കമ്മിറ്റി ഓഫീസ് ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുപടിഞ്ഞാറായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ഇതിന് മുകളിൽ ക്ഷേത്രം വക ഓഡിറ്റോറിയവും പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. നിരവധി വിശേഷച്ചടങ്ങുകൾ ഇവിടെ നടക്കാറുണ്ട്. ഇതിനപ്പുറമാണ് ഷോപ്പിങ് കോമ്പ്ലക്സ് പണികഴിപ്പിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. ദീർഘകാലം ഇവിടത്തെ മേൽശാന്തിയായിരുന്ന പരേതനായ ടി.കെ. ചന്ദ്രശേഖരൻ ശാന്തികളുടെ പേരാണ് ഷോപ്പിങ് കോമ്പ്ലക്സിന് നൽകിയിരിയ്ക്കുന്നത്. ക്ഷേത്രക്കമ്മിറ്റി ഓഫീസിന് കിഴക്കായി ഒരു പർണശാലയും പണിതിട്ടുണ്ട്. 1928 ജനുവരി ഒമ്പതിന്, [[ശിവഗിരി]] ആസ്ഥാനമായി പ്രവർത്തിച്ചുവരുന്ന ധർമ്മസംഘം രൂപീകരിയ്ക്കുന്നതിനോടനുബന്ധിച്ച് ഗുരുദേവൻ താമസിച്ച സ്ഥലം ഇവിടെ പ്രതീകാത്മകമായി പുനർനിർമ്മിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. സമീപം തന്നെയാണ് ശിഷ്യനായ ബോധാനന്ദസ്വാമികളുടെ പീഠവും. ഗുരുദേവൻ സമാധിയായി മൂന്നുദിവസം കഴിഞ്ഞ്, 1928 സെപ്റ്റംബർ 23-നാണ് ബോധാനന്ദസ്വാമികൾ സമാധിയായത്. ഗുരുദേവനോട് അദ്ദേഹത്തിനുണ്ടായിരുന്ന ഭക്തിയും, ക്ഷേത്രസ്ഥാപനത്തിൽ അദ്ദേഹം വഹിച്ച പങ്കും കണക്കിലെടുത്ത് അദ്ദേഹത്തിനും പീഠമൊരുക്കുകയായിരുന്നു. പടിഞ്ഞാറേ നടയിൽ അതിഗംഭീരമായ ഒരു ഗോപുരം പണിതിട്ടുണ്ട്. ശിവപാർവതിമാരുടെയും [[കൈലാസം|കൈലാസപർവതത്തിന്റെയും]] മനോഹരമായ രൂപങ്ങളോടുകൂടിയ ഈ ഗോപുരം, ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ആകർഷണമാണ്. ക്ഷേത്രത്തിൽ ആധുനികരീതിയിൽ മതിൽക്കെട്ട് പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. മറ്റുള്ള ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി ഇവിടെ അടച്ചിട്ട മതിൽക്കെട്ടല്ല പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. ഇടയിൽ തുറന്നിട്ട രൂപത്തിലാണ്. അകത്തേയ്ക്ക് കടക്കുമ്പോൾ പടിഞ്ഞാറേ നടയിൽ വലിയ ആനക്കൊട്ടിൽ കാണാം. ഇതും പൂർണ്ണമായും കോൺക്രീറ്റിൽ തീർത്തതാണ്. നാല് ആനകളെ എഴുന്നള്ളിയ്ക്കാനുള്ള സൗകര്യം ഇവിടെയുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിലെ [[ചോറൂൺ]], [[വിവാഹം]], [[തുലാഭാരം]], [[ഭജന]] തുടങ്ങിയവ നടക്കുന്നത് ഇവിടെവച്ചാണ്. വിവാഹക്കാര്യത്തിൽ കൂർക്കഞ്ചേരി ക്ഷേത്രത്തിന് വലിയ റെക്കോർഡുണ്ട്. [[ഗുരുവായൂർ ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രം|ഗുരുവായൂർ]] കഴിഞ്ഞാൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ വിവാഹങ്ങൾ നടക്കുന്ന ജില്ലയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങളിലൊന്ന് ഇതാണ്. ഏറ്റവും കൂടുതൽ മിശ്രവിവാഹങ്ങൾ നടക്കുന്ന സ്ഥലവും ഇതുതന്നെ. ആനക്കൊട്ടിലിനപ്പുറമാണ് ഭഗവദ്വാഹനമായ [[നന്ദി (പുരാണകഥാപാത്രം)|നന്ദിയെ]] ശിരസ്സിലേറ്റുന്ന, ഏകദേശം അമ്പതടി ഉയരം വരുന്ന പഞ്ചലോഹക്കൊടിമരം പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. 2009-ലാണ് ഇവിടെ കൊടിമരം പ്രതിഷ്ഠിച്ചത്. കൊടിമരം പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കുന്നതിന് മുമ്പുതന്നെ ഇവിടെ ഉത്സവമുണ്ടായിരുന്നു. അക്കാലത്ത്, [[അടയ്ക്കാമരം]] കൊണ്ടുവന്ന് പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കുകയായിരുന്നു പതിവ്. കൊടിമരത്തിനപ്പുറം ബലിക്കൽപ്പുര പണിതിട്ടുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ബലിക്കല്ല് ഇവിടെയാണ്. വളരെ ഉയരം കുറഞ്ഞ ഒരു ബലിക്കല്ലാണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തിലേത്. തന്മൂലം, പുറത്തുനിന്ന് നോക്കിയാൽത്തന്നെ ശിവലിംഗം കാണാവുന്നതാണ്. ക്ഷേത്രമതിലകത്ത് വടക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് പ്രത്യേകം ശ്രീകോവിലിൽ ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. വേണുഗോപാലരൂപത്തിലാണ് ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠ. അതായത്, [[പശു|പശുവിന്റെ]] പുറത്ത് ചാരിനിന്ന് [[ഓടക്കുഴൽ]] വായിയ്ക്കുന്ന രൂപം. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന അതിമനോഹരമായ വിഗ്രഹമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. പാൽപ്പായസം, വെണ്ണ, തുളസിമാല, സഹസ്രനാമാർച്ചന തുടങ്ങിയവയാണ് ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. [[അഷ്ടമിരോഹിണി|അഷ്ടമിരോഹിണിയും]] [[വിഷു|വിഷുവുമാണ്]] പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷങ്ങൾ. കൂടാതെ എല്ലാ [[വ്യാഴാഴ്ച|വ്യാഴാഴ്ചകളും]] പ്രധാനമാണ്. ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ ശ്രീകോവിലിനടുത്താണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ വഴിപാട് കൗണ്ടർ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. സാധാരണ ശിവക്ഷേത്രങ്ങളിലെപ്പോലെ ധാര, ശംഖാഭിഷേകം, പിൻവിളക്ക്, കൂവളമാല തുടങ്ങിയവയാണ് കൂർക്കഞ്ചേരി ക്ഷേത്രത്തിലെയും പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. പാർവ്വതീസാന്നിദ്ധ്യമുള്ള ക്ഷേത്രമായതിനാൽ വിവാഹാദികാര്യങ്ങൾക്കുള്ള പൂജകളും ഇവിടെ നടത്താറുണ്ട്. വടക്കുകിഴക്കുഭാഗത്ത് ഒറ്റക്കൊട്ടിലിൽ മുത്തപ്പന്റെയും ചാമുണ്ഡിയുടെയും പ്രതിഷ്ഠകൾ കാണാം. [[ഉത്തരകേരളം|ഉത്തരകേരളത്തിൽ]] ആരാധിയ്ക്കപ്പെടുന്ന മുത്തപ്പൻ തെയ്യമല്ല ഇവിടെയുള്ളത്, മറിച്ച് ക്ഷേത്രം പണിയാൻ അനുമതി നൽകിയ സിദ്ധന്റെ പ്രതിഷ്ഠയാണ്. എട്ടുകൈകളോടുകൂടി അത്യുഗ്രഭാവത്തിലുള്ള ദേവിയാണ് ചാമുണ്ഡി. ഇവരുടെ സമീപമാണ് നവഗ്രഹപ്രതിഷ്ഠ. ഗ്രഹനായകനായ [[സൂര്യൻ]] നടുക്കും, മറ്റുള്ളവർ ചുറ്റുമായി ഓരോ കല്ലിൽ നിൽക്കുന്നതാണ് ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠ. സൂര്യന്റെ കിഴക്ക് [[ശുക്രൻ]], തെക്കുകിഴക്ക് [[ചന്ദ്രൻ]], തെക്ക് [[ചൊവ്വ]], തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് [[രാഹു]], പടിഞ്ഞാറ് [[ശനി]], വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് [[കേതു]], വടക്ക് [[വ്യാഴം]], വടക്കുകിഴക്ക് [[ബുധൻ]] എന്നിങ്ങനെയാണ് പ്രതിഷ്ഠകൾ. സൂര്യനും ബുധനും ശുക്രനും കിഴക്കോട്ടും, ചൊവ്വയും രാഹുവും കേതുവും തെക്കോട്ടും, ചന്ദ്രനും ശനിയും പടിഞ്ഞാറോട്ടും വ്യാഴം മാത്രം വടക്കോട്ടും ദർശനം നൽകുന്നു. എല്ലാ ദിവസവും ഇവിടെ വിശേഷാൽ നവഗ്രഹപൂജയും നവധാന്യസമർപ്പണവും നടത്താറുണ്ട്. ഈ പ്രതിഷ്ഠകൾക്കപ്പുറത്താണ് ക്ഷേത്രക്കുളം പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. അധികകാലമായിട്ടില്ല, ഇവിടെ ഈ കുളം പണിതിട്ട്. ശാന്തിക്കാരും ഭക്തരും ഇവിടെ കുളിച്ചശേഷമാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെത്തുന്നത്. തെക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ അന്നദാനപ്പുര കാണാം. ഇവിടെ നിത്യവും അന്നദാനം നടത്തിവരുന്നു. തെക്കുപടിഞ്ഞാറേമൂലയിൽ പ്രത്യേകം തീർത്ത ശ്രീകോവിലിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി അയ്യപ്പസ്വാമിയുടെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ഇവിടത്തെ വിഗ്രഹം, [[ശബരിമല ധർമ്മശാസ്താക്ഷേത്രം|ശബരിമലയിലെ]] വിഗ്രഹത്തിന്റെ തനിപ്പകർപ്പാണ്. നീരാജനം, നെയ്യഭിഷേകം, നീലപ്പട്ട് ചാർത്തൽ എന്നിവയാണ് ഇവിടെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. ശബരിമല തീർത്ഥാടകർ മാലയിടുന്നതും കെട്ടുനിറയ്ക്കുന്നതുമെല്ലാം ഇവിടെ വച്ചാണ്. [[മണ്ഡലകാലം]] ഇവിടെ അതിപ്രധാനമാണ്. അയ്യപ്പന്റെ ശ്രീകോവിലിന് സമീപമുള്ള ഒരു [[പേരാൽ|പേരാലിന്റെ]] ചുവട്ടിലാണ് നാഗദൈവങ്ങളുടെ പ്രതിഷ്ഠ. [[നാഗരാജാവ്|നാഗരാജാവായി]] വാസുകി വാഴുന്ന കാവിൽ, കൂടെ [[നാഗയക്ഷി]] അടക്കമുള്ള പരിവാരങ്ങളുമുണ്ട്. നൂറും പാലും, പുറ്റും മുട്ടയും, മഞ്ഞൾപ്പൊടി അഭിഷേകം, പുള്ളുവൻ പാട്ട് എന്നിവയാണ് നാഗദൈവങ്ങൾക്കുള്ള പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. എല്ലാ മാസവും [[ആയില്യം]] നാളിൽ ഇവിടെ വിശേഷാൽ പൂജകളും കന്നിമാസത്തിലെ ആയില്യത്തിന് മഹാ ആയില്യപൂജയുമുണ്ടാകാറുണ്ട്. നാഗദൈവങ്ങളെക്കൂടി തൊഴുതുകഴിഞ്ഞാൽ നാലമ്പലത്തിന് പുറത്തുള്ള ദർശനം പൂർത്തിയാകുന്നു. {{തൃശ്ശൂർ ജില്ല}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ശിവക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ശ്രീ നാരായണഗുരു പ്രതിഷ്ഠ നടത്തിയ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] 8pmuspnnrizr4vlqjvcys008sl6flmb 0 470213 4682230 4111319 2026-11-02T08:59:51Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 4682230 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|The Diary of a Young Girl}} {{Infobox book |name = '''The Diary of A Young Girl''' |title_orig = Het Achterhuis |translator = B. M. Mooyaart-Doubleday |image = Het Achterhuis (Diary of Anne Frank) - front cover, first edition.jpg |caption = 1946 first edition |author = [[Anne Frank]] |cover_artist = Helmut Salden |country = Netherlands |language = Dutch |subject = {{hlist |[[World War II]]<br> |[[Nazi occupation of the Netherlands]]}} |genre = Autobiography |publisher = Contact Publishing |pub_date = 1947 |english_pub_date = 1952 |orig_lang_code = nl |dewey=949.207 |congress = DS135.N6 |oclc = 1432483 <!--English 392723 --> |native_wikisource = Het Achterhuis (Anne Frank) }} [[ആൻ ഫ്രാങ്ക്|ആൻ‌ ഫ്രാങ്ക്]] നെതർ‌ലാൻ‌ഡിലെ [[നാസി]] അധിനിവേശ സമയത്ത് കുടുംബത്തോടൊപ്പം രണ്ട് വർഷം ഒളിവിൽ കഴിയുമ്പോൾ സൂക്ഷിച്ചിരുന്ന ഡച്ച് ഭാഷാ ഡയറിയിൽ നിന്നുള്ള രചനകളുടെ ഒരു പുസ്തകമാണ് '''ദി ഡയറി ഓഫ് ആൻ ഫ്രാങ്ക്''' എന്നും അറിയപ്പെടുന്ന '''ദ ഡയറി ഓഫ് എ യംഗ് ഗേൾ.''' 1944-ൽ ഈ കുടുംബത്തെ നാസികൾ പിടികൂടുകയും ആൻ ഫ്രാങ്ക് 1933-ൽ [[Bergen-Belsen concentration camp|ബെർഗെൻ-ബെൽസൻ കോൺസൺട്രേഷൻ ക്യാമ്പിൽ]] [[ടൈഫസ്]] ബാധിച്ച് മരിക്കുകയും ചെയ്തു. [[Miep Gies|മീപ് ഗീസിന്]] ലഭിച്ച ഡയറി യുദ്ധം പൂർത്തിയായ ശേഷം ആ കുടുംബത്തിലെ ശേഷിച്ച ഒരേ ഒരു അംഗമായ ആൻെറ പിതാവായ [[Otto Frank|ഒട്ടോ ഫ്രാങ്കിന്]] നൽകി. ഡയറി 60-ലധികം ഭാഷകളിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. 1947-ൽ ആംസ്റ്റർഡാമിൽ കോണ്ട്രാക്ട് പബ്ലിഷിംഗ് പ്രകാരം, ആദ്യം '''Het Achterhuis. Dagboekbrieven 14 Juni 1942 – 1 Augustus 1944''' (The Annex: Diary Notes 14 June 1942 – 1 August 1944) എന്ന തലക്കെട്ടിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. 1952-ൽ [[Vallentine Mitchell|വാലന്റൈൻ മിച്ചലിൻറെയും]] (യുണൈറ്റഡ് കിംഗ്ഡം) ഡബ്ൾഡേ & കമ്പനിയുടെയും (United States) ആൻ ഫ്രാങ്കിൻറെ ''ദി ഡയറി ഓഫ് എ യംഗ് ഗേൾസ്'' [[ഇംഗ്ലീഷ്]] പരിഭാഷചെയ്ത ഡയറിക്ക് വിശാലവും വിമർശനാത്മകവുമായ ശ്രദ്ധ ലഭിച്ചു. ഇതിൽ നിന്നുള്ള പ്രചോദനത്തിന്റെ ഭാഗമായി 1955-ലെ 'ദി ഡയറി ഓഫ് ആൻ ഫ്രാങ്ക്' തിരക്കഥാകൃത്ത് ഫ്രാൻസസ് ഗുഡ്രിക്ക്, ആൽബെർട്ട് ഹാക്കറ്റ്, എന്നിവർ 1959-ലെ സിനിമ പതിപ്പിനുള്ള സ്ക്രീനിനുവേണ്ടി ഇതിനെ മാറ്റി. ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഏറ്റവും മികച്ച ഗ്രന്ഥങ്ങളുടെ ലിസ്റ്റിൽ ഈ പുസ്തകം ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.<ref>{{cite web |website=[[Goodreads]] |url=http://www.goodreads.com/list/show/6.Best_Books_of_the_20th_Century |title=Best (100) Books of the 20th Century] #8}}</ref><ref>{{cite news |work=[[The Guardian]] |url=https://www.theguardian.com/books/2007/jun/02/uk.hay2007authors |title=Top 10) definitive book(s) of the 20th century}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.panmacmillan.com/displayPage.asp?PageID=4939 |title=50 Best Books defining the 20th century |website=PanMacMillan.com }}{{dead link|date=December 2017 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite news |work=[[National Review]] |url=http://www.nationalreview.com/100best/100_books.html |title=List of the 100 Best Non-Fiction Books of the Century, #20 |access-date=2019-03-31 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225025911/https://www.nationalreview.com/100best/100_books.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite book |publisher=[[New York Public Library]] |url=http://www.nypl.org/research/chss/events/booklist.html |title=Books of the Century: War, Holocaust, Totalitarianism |date=1996 |isbn=978-0-19-511790-5}}</ref><ref>{{cite web |website=[[Waterstone's]] |url=http://www.wesselenyi.com/top100books.htm |title=Top 100 Books of the 20th century, while there are several editions of the book. The publishers made a children's edition and a thicker adult edition. There are hardcovers and paperbacks, #26 |access-date=2019-03-31 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225025912/http://www.wesselenyi.com/top100books.htm%20 |url-status=dead }}</ref> യൂറോപ്യൻ യൂണിയന്റെ പകർപ്പവകാശ നിയമത്തിലെ പൊതുവായ നിയമത്തിന്റെ ഫലമായി രചയിതാവിന്റെ മരണത്തിന് 70 വർഷത്തിനുശേഷം, 1947 ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ഡയറിയുടെ ഡച്ച് പതിപ്പിന്റെ പകർപ്പവകാശം 2016 ജനുവരി 1 ന് കാലഹരണപ്പെട്ടു. ഇതിനെത്തുടർന്ന്, യഥാർത്ഥ ഡച്ച് പതിപ്പ് ഓൺലൈനിൽ ലഭ്യമാക്കി.<ref name=attard>{{Cite web |url=http://isabelleattard.fr/blog/2016/01/vive-anne-frank-vive-le-domaine-public/ |title=Vive Anne Frank, vive le Domaine Public |last=Attard |first=Isabelle |date=1 January 2016 |website= |language=French |trans-title=Long live Anne Frank, long live the Public Domain |access-date=8 July 2019 |quote=The files are available in TXT and ePub format. |archive-date=2019-06-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190629164728/http://isabelleattard.fr/blog/2016/01/vive-anne-frank-vive-le-domaine-public/ |url-status=dead }}</ref><ref name=avenant>{{cite news |last1=Avenant |first1=Michael |title=Anne Frank's diary published online amid dispute |url=http://www.itweb.co.za/index.php?option=com_content&view=article&id=148787 |accessdate=8 January 2016 |work=It Web |date=5 January 2016}}</ref> ==ഇതും കാണുക== * [[List of best-selling books]] * [[List of people associated with Anne Frank]] * [[Le Monde's 100 Books of the Century|''Le Monde''{{'s}} 100 Books of the Century]] {{Portal bar|Amsterdam|World War II|Judaism|Children's literature}} ==അവലംബം== {{Reflist|30em}} ==കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക്== ===Copyright and ownership dispute=== * {{cite news |last=Lebovic |first=Matt |date=December 18, 2014 |title=A most unseemly battle over the legacy of Anne Frank (In feud with Amsterdam museum, copyright holders are using final year before diaries enter the public domain to push a play, a TV docudrama, films, apps and an archive) |url=http://www.timesofisrael.com/a-most-unseemly-battle-over-the-legacy-of-anne-frank/ |work=Jewish Times}} * {{cite news |first=Joe |last=Mullin |date=November 16, 2015 |url=https://arstechnica.com/tech-policy/2015/11/anne-frank-foundation-moves-to-keep-famous-diary-copyrighted-for-35-more-years/ |title=Anne Frank foundation moves to keep famous diary copyrighted for 35 more years |website=[[Ars Technica]] |accessdate=November 17, 2015}} ===Editions of the diary=== * {{Citation|last1= Frank |first1= Anne |editor1-first= Otto H. |editor1-last= Frank |editor1-link= Otto Frank |editor2-first= Mirjam |editor2-last= Pressler |others= Massotty, Susan (translation) |title= Het Achterhuis |trans-title=The Diary of a Young Girl – The Definitive Edition |format= |type= |edition= |series= |date= |year= 1995 |month= |origyear= 1947 |publisher= [[Doubleday (publisher)|Doubleday]] |location= |language= Dutch |isbn= 0-385-47378-8 |oclc= |doi= |id= |ref= CITEREFFrank1947 |bibcode= |laysummary= |laydate= |separator= |postscript= |lastauthoramp=}}; This edition, a new translation, includes material excluded from the earlier edition. * ''Anne Frank: The Diary of a Young Girl'', Anne Frank, Eleanor Roosevelt (Introduction) and B.M. Mooyaart (translation). Bantam, 1993. {{ISBN|0-553-29698-1}} (paperback). (Original 1952 translation) * ''The Diary of Anne Frank: The Critical Edition'', Harry Paape, Gerrold Van der Stroom, and David Barnouw (Introduction); [[Arnold J. Pomerans]], B. M. Mooyaart-Doubleday (translators); David Barnouw and Gerrold Van der Stroom (Editors). Prepared by the Netherlands State Institute for War Documentation. Doubleday, 1989. * ''The Diary of a Young Girl: The Definitive Edition'', Otto H. Frank and Mirjam Pressler (Editors); Susan Massotty (Translator). Doubleday, 1991. * Frank, Anne and Netherlands State Institute for War Documentation (2003) [1989]. ''The Diary of Anne Frank: The Revised Critical Edition''. New York: Doubleday. {{ISBN|978-0-385-50847-6}}. ===Adaptations=== * {{cite book |author1=Jacobson, Sid |author1-link=Sid Jacobson |author2=Ernie Colón |author2-link=Ernie Colón |title=A Graphic Biography: The Anne Frank Diary |date=April 2010 |publisher=[[Uitgeverij Luitingh]] |location=The Netherlands}} * ''[[The Beauty That Still Remains]]'', choral work by [[Marcus Paus]] based on Frank's diary and written for the official 70th anniversary of the end of the Second World War in Norway ===Other writing by Anne Frank=== * Frank, Anne. ''[[Tales from the Secret Annex]]: Stories, Essay, Fables and Reminiscences Written in Hiding'', Anne Frank (1956 and revised 2003) ===Publication history=== * ''Lisa Kuitert: De uitgave van Het Achterhuis van Anne Frank'', in: ''De Boekenwereld'', Vol. 25 hdy dok ===Biography=== * ''Anne Frank Remembered: The Story of the Woman Who Helped to Hide the Frank Family'', [[Miep Gies]] and [[Alison Leslie Gold]], 1988. {{ISBN|0-671-66234-1}} (paperback). * ''The Last Seven Months of Anne Frank'', [[Willy Lindwer]]. Anchor, 1992. {{ISBN|0-385-42360-8}} (paperback). ** filmed as ''[[Laatste Zeven Maanden van Anne Frank]]'' (English title: The Last Seven Months of Anne Frank) in 1988, directed by [[Willy Lindwer]]. * ''Anne Frank: Beyond the Diary – A Photographic Remembrance'', Rian Verhoeven, Ruud Van der Rol, [[Anna Quindlen]] (Introduction), Tony Langham (Translator) and Plym Peters (Translator). Puffin, 1995. {{ISBN|0-14-036926-0}} (paperback). * ''Memories of Anne Frank: Reflections of a Childhood Friend'', [[Hannah Goslar]] and Alison Gold. Scholastic Paperbacks, 1999. {{ISBN|0-590-90723-9}} (paperback). * "''Memories Mean More to Us than Anything Else'': Remembering Anne Frank's ''Diary'' in the 21st century" by [[Pinaki Roy]], ''[[The Atlantic Literary Review Quarterly]]'' ({{ISSN|0972-3269}}; {{ISBN|978-81-269-1057-1}}), New Delhi,<ref>{{cite web |title= The Atlantic Literary Review |url= https://franklin.library.upenn.edu/catalog/FRANKLIN_9930353253503681 |work= Franklin |publisher= Library of the University of Pennsylvania |location= Philadelphia |access-date= 2017-10-16 |archive-url= https://web.archive.org/web/20171017043923/https://franklin.library.upenn.edu/catalog/FRANKLIN_9930353253503681 |archive-date= 2017-10-17 |url-status= dead }}</ref> 9(3), July–September 2008: 11–25. * ''An Obsession with Anne Frank: Meyer Levin and the Diary'', Lawrence Graver, University of California Press, 1995. * ''Roses from the Earth: The Biography of Anne Frank'', Carol Ann Lee, Penguin 1999. * Guia Risari, ''La porta di Anne'', Mondadori 2016, {{ISBN|978-88-04-65888-7}}. * ''The Hidden Life of Otto Frank'', 2002. * ''Anne Frank: The Biography'', Melissa Muller, Bloomsbury 1999. * ''My Name Is Anne, She Said, Anne Frank'', [[Jacqueline van Maarsen]], Arcadia Books 2007. ==പുറം കണ്ണികൾ== {{Commons category|Diary of Anne Frank}} {{Wikiquote|Anne Frank}} {{wikisourcelang|nl|Het Achterhuis (Anne Frank)}} * [http://www.annefrank.org/en/Anne-Frank/The-diary-of-Anne-Frank/ About the Diary of Anne Frank] * [http://www.annefrankguide.net/en-GB/bronnenbank.asp?oid=3097 Anne's manuscripts] * [http://www.ushmm.org/exhibition/anne-frank/htmlsite/ Online exhibition of Anne Frank's manuscripts] * [https://www.famouspeoplequote.com/anne-frank-quotes/ Anne Frank Quotes] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190106204322/https://www.famouspeoplequote.com/anne-frank-quotes/ |date=2019-01-06 }} {{Anne Frank|state=expanded}} {{Anne Frank in other forms}} [[വർഗ്ഗം:ഓർമ്മക്കുറിപ്പ്]] 60hgewhmkhx8s1wfwdeykcvz83j1jr1 0 472627 4682061 4619106 2026-11-01T13:13:51Z Vigneshgangan 106083 ഡോറൊത്തി എന്ന സിനിമ 2026 ൽ കാർത്തിക് സുബ്ബരാജ് സംവിധാനം ചെയ്തു 4682061 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = കാർത്തിക് സുബ്ബരാജ് | image = Karthik Subbaraj at Iraivi Press Meet.jpg | caption = ഇരൈവിയുടെ പത്രസമ്മേളനത്തിൽ കാർത്തിക് സുബ്ബരാജ് | birth_name = കാർത്തിക് സുബ്ബരാജ് | birth_date = {{birth date and age|df=yes|1983|03|19}} <ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/topic/Karthik-Subbaraj|title=Karthik Subbaraj: Movies, Photos, Videos, News & Biography - eTimes|website=timesofindia.indiatimes.com|accessdate=9 December 2018}}</ref> | birth_place = [[മധുര]],[[തമിഴ്നാട്]], [[ഇന്ത്യ]] | alma_mater = ത്യാഗരാജർ എഞ്ചിനീയറിംഗ് കോളേജ് | occupation = [[ചലച്ചിത്രസംവിധായകൻ]]<br/>[[തിരക്കഥാകൃത്ത്]]<br/>[[നിർമ്മാതാവ്]]<br/>[[നടൻ]] | spouse(s) = {{marriage|സത്യ പ്രേമ|2011}}<ref>{{cite web|title=Kadhalil Sodhapathathu Eppadi - Kadhalil Sodhapathathu Eppadi - (Karthik Subbaraj & Sathya Prema) - (23/03/2014).|url=https://www.youtube.com/watch?v=AXIx9zv22io|publisher=[[YouTube]]|accessdate=10 December 2017}}</ref> | years_active = 2012–present }} പ്രധാനമായും [[തമിഴ്]] ചലച്ചിത്രമേഖലയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു [[ദക്ഷിണേന്ത്യ|ദക്ഷിണേന്ത്യൻ]] ചലച്ചിത്ര സംവിധായകനും നിർമ്മാതാവുമാണ് '''കാർത്തിക് സുബ്ബരാജ്'''. [[മധുര|മധുരയിൽ]] ചിത്രീകരിച്ച "കാട്ചിപ്പിഴൈ" എന്ന ഹ്രസ്വചിത്രം, [[കലൈഞ്ജർ ടി.വി]] സംഘടിപ്പിച്ച നാളൈയ ഇയക്കുണർ എന്ന മത്സരപരിപാടിയിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുകയുണ്ടായി. ഇതിനെത്തുടർന്ന് മറ്റു ചിത്രങ്ങളും നിർമ്മിച്ചു. 2012 - ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ലഘു ബജറ്റ് ചലച്ചിത്രമായ [[പിസ (ചലച്ചിത്രം)|പിസയാണ്]] കാർത്തിക് സംവിധാനം ചെയ്ത ആദ്യത്തെ ചലച്ചിത്രം. ഈ ചലച്ചിത്രത്തിലെ പ്രവർത്തനത്തിന് അദ്ദേഹത്തിന് 2013 - ലെ മികച്ച സംവിധായകനുള്ള SIIMA പുരസ്കാരം ലഭിക്കുകയുണ്ടായി. ഇതിനു ശേഷം പുറത്തിറങ്ങിയ മധുരയിലെ അധോലോകവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ജിഗർതണ്ട എന്ന ചിത്രം 2014 സെപ്തംബർ മാസത്തിലാണ് റിലീസ് ചെയ്തത്. ഈ ചലച്ചിത്രവും നിരൂപകരുടെ പ്രശംസ കരസ്ഥമാക്കിയിരുന്നു. [[സിദ്ധാർത്ഥ്|സിദ്ധാർഥ്]], [[ലക്ഷ്മി മേനോൻ (നടി)|ലക്ഷ്മി മേനോൻ]], [[ബോബി സിംഹ]], കരുണാകരൻ എന്നിവരാണ് ജിഗർതണ്ടയിൽ അഭിനയിച്ചത്. <ref>{{Cite news}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-metroplus/karthik-subbaraj/article5098144.ece|title=Karthik Subburaj|access-date=17 February 2015|date=6 September 2013|publisher=[[The Hindu]]}}</ref> == ജീവിതരേഖ == മധുരയിലെ എസ്.ബി.ഒ.എ മെട്രിക്കുലേഷൻ ഹയർ സെക്കന്ററി സ്കൂളിലാണ് കാർത്തിക് തന്റെ സെക്കന്ററി വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കിയത്. <ref>{{cite news|url=https://www.facebook.com/sboa.mdu/photos/a.10150449634660761.416367.364519340760/10152804097690761/?type=1&theater|title='SBOA' alumni|work=SBOA School (Facebook)|accessdate=24 October 2014}}</ref> തുടർന്ന് ടി.വി.എസ് മെട്രിക്കുലേഷൻ ഹയർ സെക്കന്ററി സ്കൂളിൽ പഠിച്ച ശേഷം ത്യാഗരാജർ കോളേജ് ഓഫ് എൻജിനീയറിംഗിൽ നിന്നും മെക്കാട്രോണിക്സിൽ ബിരുദം കരസ്ഥമാക്കുകയുണ്ടായി. <ref>{{cite news |url=http://corporatecitizen.in/issue19/bollywood-biz-corporate-manager-now-filmmaker.html |title=Thiagarajar College of Engineering alumini |date=December 2015 |access-date=2019-05-04 |archive-date=2018-05-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180516103808/http://corporatecitizen.in/issue19/bollywood-biz-corporate-manager-now-filmmaker.html |url-status=dead }}</ref> കോളേജ് പഠനകാലത്തു തന്നെ സ്റ്റേജ് പരിപാടികളും സ്കിറ്റുകളും അവതരിപ്പിച്ചിരുന്നു. <ref>{{cite news |url=http://corporatecitizen.in/issue19/bollywood-biz-corporate-manager-now-filmmaker.html |title=Stage shows and skits during college days |date=December 2015 |access-date=2019-05-04 |archive-date=2018-05-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180516103808/http://corporatecitizen.in/issue19/bollywood-biz-corporate-manager-now-filmmaker.html |url-status=dead }}</ref> കാർത്തിക്കിന്റെ പിതാവായ ഗജരാജ് ഒരു ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവാണ്. ഓനായും ആട്ടിൻകുട്ടിയും, മുണ്ടാസുപ്പട്ടി, കബാലി, മീസൈയ മുറുക്ക് എന്നീ ചലച്ചിത്രങ്ങളിൽ ചെറിയ കഥാപാത്രങ്ങളെ ഇദ്ദേഹം അവതരിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. <ref>[http://indiatoday.intoday.in/story/kabali-karthik-subburajs-father-to-play-a-pivotal-role-in-rajinis-next/1/460392.html Kabali: Karthik Subbaraj's father to play a role in Rajini's next : Regional cinema, News&nbsp;– India Today]. Indiatoday.intoday.in (22 August 2015). Retrieved on 17 December 2016.</ref> കാർത്തിക് സുബ്ബരാജ് ആദ്യം ജിഗർതണ്ട എന്ന ചലച്ചിത്രം സംവിധാനം ചെയ്യാനാണ് ആഗ്രഹിച്ചതെങ്കിലും അതിന് വേണ്ട പണം കണ്ടെത്താൻ അന്ന് കഴിഞ്ഞില്ല. ഇതിനെത്തുടർന്ന് കുറഞ്ഞ ബജറ്റിലുള്ള പിസ എന്ന ചലച്ചിത്രം സംവിധാനം ചെയ്തു. തമിഴിൽ ആദ്യമായി 7.1 ശബ്ദ സംവിധാനം അവതരിപ്പിച്ച ചലച്ചിത്രമായിരുന്നു ഇത്. ഈ ചിത്രം വാണിജ്യപരമായി വലിയ വിജയം നേടുകയും ഹിന്ദിയിലേക്കും കന്നടയിലേക്കും റീമേക്ക് ചെയ്യപ്പെടുകയും ചെയ്തു. <ref>[http://www.behindwoods.com/tamil-movie-reviews/reviews-2/oct-12-03/pizza-review.html Pizza Review&nbsp;– Pizza Movie Review]. Behindwoods.com. Retrieved on 17 December 2016.</ref> ഇത് ജിഗർതണ്ട നിർമ്മിക്കാൻ സന്നദ്ധനായ നിർമ്മാതാവിനെ കണ്ടെത്താൻ കാർത്തികിനെ സഹായിച്ചു. 2014 - ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ജിഗർതണ്ടയും മികച്ച പ്രതികരണങ്ങൾ കരസ്ഥമാക്കുകയും [[ബോബി സിംഹ|ബോബി സിംഹയ്ക്ക്]] ഈ ചലച്ചിത്രത്തിലെ അഭിനയത്തിന് മികച്ച സഹനടനുള്ള ദേശീയ ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരം ലഭിക്കുകയും ചെയ്തു. <ref>[http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movie-reviews/Jigarthanda/movie-review/39436452.cms Jigarthanda Movie Review, Trailer, & Show timings at Times of India]. Timesofindia.indiatimes.com. Retrieved on 17 December 2016.</ref> ഈ സമയത്ത് തമിഴ് നടൻ വിജയും സംവിധായകൻ മണിരത്നവും കാർത്തിക്കിനെ പ്രശംസിച്ചിരുന്നു. <ref>[http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/Vijay-enjoys-every-bit-of-Jigarthanda/articleshow/40305684.cms Vijay enjoys every bit of Jigarthanda&nbsp;– Times of India]. Timesofindia.indiatimes.com (15 August 2014). Retrieved on 17 December 2016.</ref><ref>Updated, Ramchander. (8 August 2014) [http://www.filmibeat.com/tamil/news/2014/mani-ratnam-impressed-jigarthanda-156345.html Now, Mani Ratnam Is Impressed By Jigarthanda]. Filmibeat. Retrieved on 17 December 2016.</ref> മൂന്നാമത്തെ ചലച്ചിത്രമായ [[ഇരൈവി]], നിരൂപകരിൽ നിന്ന് അനകൂലമായ പ്രതികരണങ്ങൾ നേടുകയും ചിത്രത്തിലെ സ്ത്രീകളുടെ കഥാപാത്രങ്ങൾ ഏറെ ശ്രദ്ധേയമാവുകയും ചെയ്തു. 2017 - ൽ ഇതിനെത്തുടർന്ന് [[പ്രഭുദേവ|പ്രഭുദേവയെ]] നായകനാക്കി മെർക്കുറി എന്ന പേരിൽ ഒരു നിശ്ശബ്ദ ചലച്ചിത്രവും കാർത്തിക് സംവിധാനം ചെയ്തിരുന്നു. കൂടാതെ കള്ളച്ചിരിപ്പ് എന്ന പേരിലുള്ള ഒരു ചലച്ചിത്രം തന്റെ കമ്പനിയായ സ്റ്റോൺ ബെഞ്ചിന്റെ ബാനറിൽ കാർത്തിക് നിർമ്മിക്കുന്നുമുണ്ട്. <ref>{{Cite news|url=http://www.deccanchronicle.com/entertainment/kollywood/250617/karthik-subbaraj-goes-full-throttle-as-producer.html|title=Karthik Subbaraj goes full throttle as producer|last=|first=|date=25 June 2017|work=www.deccanchronicle.com/|access-date=25 June 2017|archive-url=|archive-date=|dead-url=|language=en}}</ref> ഒരു [[രജനികാന്ത്]] ആരാധകനായ കാർത്തിക് സുബ്ബരാജ്, 2019 - ൽ രജനികാന്തിന്റെ 165 - ാമത് ചിത്രമായ പേട്ട സംവിധാനം ചെയ്യുകയുണ്ടായി. [[സൺ പിക്ചേഴ്സ്|സൺ പിക്ചേഴ്സിന്റെ]] ബാനറിൽ [[കലാനിധി മാരൻ]] നിർമ്മിച്ച ഈ ചിത്രത്തിൽ [[അനിരുദ്ധ് രവിചന്ദർ|അനിരുദ്ധ് രവിചന്ദറാണ്]] ഗാനങ്ങൾക്ക് ഈണമിട്ടത്. ഈ ചിത്രവും വാണിജ്യപരമായി വലിയ വിജയം കരസ്ഥമാക്കുകയുണ്ടായി. == വിവാദങ്ങൾ == [[ജിഗർതണ്ട]] എന്ന ചിത്രം സംവിധാനം ചെയ്ത കതിരേശൻ, കാർത്തിക് ബജറ്റിന്റെ പരിധി കടന്നുവെന്നും സംഘട്ടന രംഗങ്ങൾ ഒഴിവാക്കാൻ പറഞ്ഞപ്പോൾ നിരസിച്ചുവെന്നും ആരോപണമുന്നയിക്കുകയുണ്ടായി. <ref>[http://www.indiaglitz.com/siddharth-leaves-it-in-the-hands-of-the-producer-tamil-news-109906 Siddharth leaves it in the hands of the Producer&nbsp;– Tamil Movie News] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190504140917/https://www.indiaglitz.com/siddharth-leaves-it-in-the-hands-of-the-producer-tamil-news-109906 |date=2019-05-04 }}. Indiaglitz.com (4 July 2014). Retrieved on 17 December 2016.</ref> ഇരൈവി വിതരണം ചെയ്ത നിർമ്മാതാവായ ജ്ഞാനവേൽ രാജ, കാർത്തിക് സുബ്ബരാജിനുമേൽ ആരോപണമുന്നയിക്കുകയും ബജറ്റിന്റെ പരിധി കടന്നുവെന്ന് പറയുകയും ചെയ്തിരുന്നു. <ref>[http://www.thenewsminute.com/article/iravi-controversy-inside-story-war-between-karthik-subbaraj-and-producers-44497 Iraivi controversy: The inside story of the war between Karthik Subbaraj and producers] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190504140953/https://www.thenewsminute.com/article/iravi-controversy-inside-story-war-between-karthik-subbaraj-and-producers-44497 |date=2019-05-04 }}. The News Minute (7 June 2016). Retrieved on 17 December 2016.</ref> == ചലച്ചിത്രങ്ങൾ == {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |+ |- ! വർഷം ! ചലച്ചിത്രം ! അഭിനേതാക്കൾ ! class="unsortable" | കുറിപ്പുകൾ |- |2012 |''[[Pizza (2012 film)|പിസ]]'' |[[വിജയ് സേതുപതി]], [[രമ്യ നമ്പീശൻ]] , [[ബോബി സിംഹ]] | |- |2014 |''[[Jigarthanda (2014 film)|ജിഗർതണ്ട]]'' |[[Siddharth (actor)|സിദ്ധാർത്ഥ്]], [[ബോബി സിംഹ]], [[Lakshmi Menon (actress)|ലക്ഷ്മി മേനോൻ]] , [[വിജയ് സേതുപതി]] | |- | 2016 || ''[[ഇരൈവി]]'' || [[എസ്.ജെ. സൂര്യ]], [[വിജയ് സേതുപതി]], [[ബോബി സിംഹ]] || |- | 2018 || ''[[Mercury (film)|മെർക്കുറി]]'' || [[പ്രഭുദേവ]], [[സനന്ത്]], [[രമ്യ നമ്പീശൻ]] ||നിശ്ശബ്ദ ചിത്രം |- | 2019 || ''[[Petta (film)|പേട്ട]]'' || [[രജനികാന്ത്]], [[വിജയ് സേതുപതി]], [[നവാസുദ്ദീൻ സിദ്ദിഖി]], [[Simran (actress)|സിമ്രൻ]], [[Trisha (actress)|തൃഷ]], [[ബോബി സിംഹ]], [[M. Sasikumar|ശശികുമാർ]] || |- |2026 |ഡോറൊത്തി |സനന്ത്, ഋഷികാന്ത്, കീർത്തി സുരേഷ് |ക്രൈം ഡ്രാമ |} ;നടനായി *2013 ''[[സൂതു കവ്വും]]'', - ജാഗ്വാർ കാർ ഉടമ ; ;നിർമ്മാതാവായി *2016 ''[[Aviyal (film)|അവിയൽ]]'' *2017 ''[[മീയാത മാൻ]]'' *2018 ''[[കള്ളച്ചിരിപ്പ് (വെബ് സീരീസ്)]]'' ;ഹ്രസ്വ ചിത്രങ്ങൾ {{div col}} *''രാവണം'' *''തുരു'' *''പെട്ടി കേസ്'' *''വീ'' *''ബ്രോക്കൺ ഗോഡ്സ്'' *''ബയോനന്റ്സ്'' *''കാട്ചിപ്പിഴൈ'' *''കോസ് & ഇഫക്ട്'' *''റിയാക്ട്'' *''ലാസ്റ്റ് ട്രെയിൻ'' *''ഹൂ ഈസ് ദ ഇന്ത്യൻ'' *''ഔട്ട്പോറിങ്സ്'' *''ഡാർക്ക് ഗെയിം'' *''ബ്ലാക്ക് വൈറ്റ്'' *''നീർ'' {{div col end}} ==അവലംബം== <references/> [[വർഗ്ഗം:1983-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:തമിഴ് തിരക്കഥാകൃത്തുക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌ ചലച്ചിത്രസം‌വിധായകർ]] a7t9d4wzw149807c5f1zny02k2rj61f 0 486922 4682161 4668577 2026-11-02T03:36:06Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 4682161 wikitext text/x-wiki {{വൃത്തിയാക്കുക}} {{അവലംബങ്ങളില്ല}} {{Prettyurl|Davis Chiramel}} {{Infobox Christian leader | honorific-prefix = റവ. ഫാദർ | honorific-suffix = | name = ഡേവിസ് ചിറമേൽ | image = Fr Davis Chiramel 2025.jpg | caption = | birth_name = | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1960|12|30}} | birth_place = അരണാട്ടുകര, തൃശ്ശൂർ, കേരളം | alma_mater = സെന്റ് സിറിയക് ചർച്ച്, വയലത്തൂർ, [[തൃശ്ശൂർ]], [[കേരളം]], ഇന്ത്യ | death_date = | death_place = | residence = [[അരണാട്ടുകര]], [[തൃശ്ശൂർ]], കേരളം | nationality = ഇന്ത്യ | occupation = പുരോഹിതൻ, സാമൂഹിക പരിഷ്കർത്താവ് | title = | church = സെന്റ്. മദർ തെരേസ ചർച്ച്, കൈപ്പറമ്പ്, തൃശൂർ ജില്ല, കേരളം | province = | ordination = 30 ഡിസംബർ 1988 | archdiocese = [[തൃശൂർ അതിരൂപത]] | religion = കത്തോലിക്ക | parents = ചാക്കുണ്ണി, കൊച്ചന്നം | signature = }} റവ. ഫാ. ഡേവിസ് ചിറമേൽ (ജനനം: 30 മേയ് 1960) ഇന്ത്യയിലെ ഒരു കത്തോലിക്ക പുരോഹിതനും മാനുഷിക പ്രവർത്തകനും അവയവദാനത്തിനായുള്ള ആഗോള പ്രചാരകനുമാണ്. “കിഡ്നി പ്രീസ്റ്റ്” എന്ന പേരിൽ വ്യാപകമായി അറിയപ്പെടുന്നു. ഇന്ത്യയിലെ [[കിഡ്നി ഫെഡറേഷൻ ഓഫ് ഇന്ത്യ]], [[ആക്ട്‌സ് (ആക്സിഡന്റ് കെയർ ആൻഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് സർവ്വീസ്)|ആക്സിഡന്റ് കേയർ ആൻഡ് ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് സർവീസ്]] (ACTS) തുടങ്ങിയ നിരവധി സാമൂഹ്യക്ഷേമ പദ്ധതികളുടെ സ്ഥാപകനാണ്. അവയവദാനം, ഭക്ഷണക്ഷാമ നിർമ്മാർജനം, പിന്നാക്ക സമൂഹങ്ങളുടെ ഉന്നമനം എന്നീ മേഖലകളിൽ അദ്ദേഹം നിർണായകമായ സംഭാവനകളാണ് നൽകിയത്. നിലവിൽ അദ്ദേഹം [[സിറോ-മലബാർ സഭ|സിറോ മലബാർ]] - [[തൃശ്ശൂർ സീറോ-മലബാർ കത്തോലിക്കാ അതിരൂപത|തൃശൂർ അതിരൂപതയിൽ]] സേവനമനുഷ്ഠിക്കുന്നു. == മുൻകാലജീവിതവും വിദ്യാഭ്യാസവും == ഡേവിസ് ചിറമേൽ 1960 മേയ് 30 ന് തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ അരണാട്ടുകരയിൽ ചിറമേൽ ചാക്കണ്ണിയുടെയും കൊച്ചന്നത്തിന്റെയും നാലാമത്തെ മകനായി ജനിച്ചു. പ്രകൃതിയോടൊപ്പം ചെലവഴിച്ച ബാല്യകാലം മനുഷ്യരോടും മൃഗങ്ങളോടും ഉള്ള സഹാനുഭൂതി വളർത്തി. തരകൻസ് ഹൈസ്കൂളിൽ വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കിയ അദ്ദേഹം തൃശൂർ തോപിലുള്ള സെന്റ് മേരീസ് മൈനർ സെമിനാരിയിലും തുടർന്ന് ആലുവയിലെ പൊന്തിഫിക്കൽ സെമിനാരിയിലും പുരോഹിത പരിശീലനം നേടി. 1988 ഡിസംബർ 30ന് ആർച്ച് ബിഷപ്പ് മാർ ജോസഫ് കുണ്ടുകുളം അരണാട്ടുകരയിലെ സെന്റ് തോമസ് പള്ളിയിൽ വെച്ച് അദ്ദേഹത്തെ പുരോഹിതനായി അഭിഷിക്തനാക്കി. == പുരോഹിതസേവനവും മാനുഷിക പ്രവർത്തനങ്ങളും == ഫാ. ഡേവിസ്  ചിറമേലിന്റെ സേവനജീവിതം കരുണ, സാമൂഹിക ഉത്തരവാദിത്വം, പ്രവർത്തനപരമായ ഇടപെടൽ എന്നീ മൂല്യങ്ങളാൽ പ്രതിച്ഛായ നേടുന്ന ഒന്നാണ്. “പ്രബോധനത്തിന് മുമ്പ് പ്രവർത്തനം” എന്ന തന്റെ ദർശനം അനുസരിച്ച്, മറ്റുള്ളവരെ പ്രചോദിപ്പിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് സ്വയം മാതൃകയായി പ്രവർത്തിക്കുന്നതിൽ അദ്ദേഹം വിശ്വസിച്ചു. വിവിധ സംസ്ഥാനങ്ങളിലും രാജ്യങ്ങളിലും വ്യാപകമായ സാമൂഹ്യക്ഷേമ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് അദ്ദേഹം തുടക്കം കുറിച്ചു. == അവയവദാനവും കിഡ്നി ഫെഡറേഷൻ ഓഫ് ഇന്ത്യയും == 2009 സെപ്റ്റംബർ 30ന്, ഫാ. ചിറമേൽ ഇന്ത്യയിൽ '''അവയവദാനം നടത്തിയ ആദ്യത്തെ കത്തോലിക്ക പുരോഹിതൻ ആയി'''. ഗോപിനാഥൻ എന്ന ഹിന്ദു ഇലക്ട്രീഷ്യന് തന്റെ ഒരു വൃക്ക അദ്ദേഹം ദാനം ചെയ്തു. ഈ മഹദ്‌കരുണ പ്രവർത്തി ഇന്ത്യയിലുടനീളം അവയവദാന പ്രസ്ഥാനത്തിന് ശക്തി നൽകി. ഇതിന് തുടർന്നാണ് തൃശ്ശൂരിൽ ആസ്ഥാനമായി [[കിഡ്നി ഫെഡറേഷൻ ഓഫ് ഇന്ത്യ|കിഡ്നി ഫെഡറേഷൻ ഓഫ് ഇന്ത്യ (KFI)]] രൂപം കൊണ്ടത്. [[കിഡ്നി ഫെഡറേഷൻ ഓഫ് ഇന്ത്യ|KFI]] '''ജീവിച്ചിരിക്കുമ്പോഴും മരിച്ചതിനും ശേഷമുള്ള അവയവദാനം, ഡയാലിസിസ് സഹായം, കിഡ്നി മാറ്റിവെക്കലുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സഹായം, അവയവദാനത്തിനുള്ള ബോധവത്കരണ പ്രചാരണങ്ങൾ''' എന്നിവ നടത്തുന്നു. അവയവദാനത്തിന് വേണ്ടി നടന്ന മഹത്തായ '''മാനവകാരുണ്യ യാത്ര''' ഡേവിസ് അച്ചന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ആയിരുന്നു. == ആക്സിഡന്റ് കെയർ ആൻഡ് ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് സർവീസ് (ACTS) == വർഷം 2000 ൽ, '''റോഡപകടങ്ങളിൽപ്പെട്ടവരെ രക്ഷിക്കാൻ ലക്ഷ്യമിട്ട്''' ഫാ. ഡേവിസ് ചിറമേൽ [[ആക്ട്‌സ് (ആക്സിഡന്റ് കെയർ ആൻഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് സർവ്വീസ്)|ആക്സിഡന്റ് കെയർ ആൻഡ് ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് സർവീസ്]] ([[ആക്ട്‌സ് (ആക്സിഡന്റ് കെയർ ആൻഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് സർവ്വീസ്)|ACTS)]] സ്ഥാപിച്ചു. 50,000-ത്തിലധികം സന്നദ്ധ പ്രവർത്തകരും 3,00,000-ത്തിലധികം ആളുകളെയും സഹായിച്ചിട്ടുള്ള രാജ്യത്തെ ഏറ്റവും വലിയ സന്നദ്ധ അടിയന്തര ശൃംഖലകളിലൊന്നായി ഇത്  വളർന്നു. ഈ സംരംഭം ഇന്ത്യയിലെ സമൂഹ അധിഷ്ഠിത അടിയന്തര പ്രതികരണ മാതൃകയായി പരിഗണിക്കപ്പെടുന്നു. == ഹങ്കർ ഹണ്ടും മറ്റു സാമൂഹിക പദ്ധതികളും == 2020-ൽ ഫാ. ഡേവിസ് ചിറമേൽ ഹങ്കർ ഹണ്ട് ആരംഭിച്ചു — '''ആരും വിശന്നിരിക്കരുത് എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ''' കേരളം, ഒമാൻ, അമേരിക്ക എന്നിവിടങ്ങളിൽ പൊതുഭക്ഷണ അലമാരകൾ, ഹോട്ടൽ പങ്കാളിത്തങ്ങൾ എന്നിവയുടെ സഹായത്തോടെ ഭക്ഷണം വിതരണം ചെയ്യുന്നു. അദ്ദേഹം ആരംഭിച്ച മറ്റു പ്രധാന പദ്ധതികളാണ് ക്ലോത്ത് ബാങ്ക്, ഭവനരഹിതർക്കുള്ള വീടുകൾ, ഗ്രീൻ പാർക്ക്, ഹോപ്പ് രജിസ്റ്ററി തുടങ്ങിയവ == ഗ്രീൻ ലൈഫ് പ്രോഗ്രാമും യു.എ.ഇ യിലെ പ്രവർത്തനവും == 2023-ൽ യു.എ.ഇ ആരോഗ്യ മന്ത്രാലയം (MOHAP) അദ്ദേഹത്തെ '''“ഹയാത് ചാമ്പ്യൻ''' '''(Hayat Champion)”''' ആയി നിയമിച്ചു. അവയവദാന പ്രചാരണത്തിൽ നൽകിയ നേതൃത്വത്തെ അനുസ്മരിച്ച് യു.എ.ഇയിൽ നടന്ന '''“ഒരു മണിക്കൂറിനുള്ളിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ആളുകൾ ഓൺലൈനായി അവയവദാനത്തിന് രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുക” എന്ന ഗിന്നസ്‌ റെക്കോർഡ് (4,040 പേർ) അദ്ദേഹത്തിന്റെ നേതൃത്വത്തിലാണ് നേടിയത്.''' == ആഗോള ദൗത്യം == ഫാ. ഡേവിസ് ചിറമേൽ [[ഏഷ്യ]], [[യൂറോപ്പ്]], [[ഓസ്ട്രേലിയ]], [[ആഫ്രിക്ക]], [[വടക്കേ അമേരിക്ക]] തുടങ്ങി ലോകത്തിന്റെ പല ഭാഗങ്ങളിലും കരുണയുടെയും വിശ്വാസത്തിന്റെയും സന്ദേശങ്ങൾ പ്രചരിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. '''[[ഏഷ്യ]]''': [[ഐക്യ അറബ് എമിറേറ്റുകൾ|യു.എ.ഇ]], [[കുവൈറ്റ്|കുവൈത്ത്]], [[ബഹ്റൈൻ]], [[ഇസ്രയേൽ|ഇസ്രായേൽ]], [[ജോർദാൻ]], [[ഖത്തർ]], [[ഒമാൻ]], [[തുർക്കി]], [[സിംഗപ്പൂർ]], [[ബ്രൂണൈ]], [[ഹോങ്കോങ്]], [[ശ്രീലങ്ക]] '''[[യൂറോപ്പ്]]''': [[ഇറ്റലി]], [[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം|യുകെ]], [[ജർമ്മനി|ജർമനി]], [[ഫ്രാൻസ്]], [[ബെൽജിയം]], [[സ്പെയിൻ]], [[സ്വിറ്റ്സർലാന്റ്|സ്വിറ്റ്സർലൻഡ്]], [[ചെക്ക് റിപ്പബ്ലിക്ക്|ചെക്ക് റിപ്പബ്ലിക്]], [[ബോസ്നിയ ഹെർസെഗോവിന|ബോസ്നിയ-ഹെർസഗോവിന]], [[പോർച്ചുഗൽ]], [[വത്തിക്കാൻ നഗരം|വത്തിക്കാൻ]] '''[[ഓഷ്യാനിയ]]''': [[ഓസ്ട്രേലിയ]], [[ന്യൂസീലൻഡ്]] '''[[ആഫ്രിക്ക]]''': [[ഈജിപ്റ്റ്|ഈജിപ്ത്]] '''[[വടക്കേ അമേരിക്ക]]''': [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|യു.എസ്.എ]], [[കാനഡ]] == പ്രധാന സംരംഭങ്ങൾ == [[കിഡ്നി ഫെഡറേഷൻ ഓഫ് ഇന്ത്യ]] – അവയവദാന പ്രോത്സാഹനം & രോഗിസഹായം [[ആക്ട്‌സ് (ആക്സിഡന്റ് കെയർ ആൻഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് സർവ്വീസ്)|ACTS]] – അടിയന്തര അപകടസഹായ സന്നദ്ധസേവന ശൃംഖല Hunger Hunt International – വിശപ്പ് നിർമാർജന പദ്ധതി Hello Radio 90.8 FM – വിദ്യാഭ്യാസവും & സാമൂഹ്യക്ഷേമവും മുൻനിർത്തിയുള്ള റേഡിയോ Parivarthan – ലഹരി വിരുദ്ധതക്കും യുവജന ശക്തീകരണവുമുള്ള പ്രചാരണം Fr. Davis Chiramel Charitable Trust Hope Registry – നൈതിക കിഡ്നി സ്വാപ്പ് പദ്ധതി Home for the Homeless – ഭവനരഹിതർക്കുള്ള ഭവന നിർമാണ പദ്ധതി Manava Karunya Yatra – അവയവദാന ബോധവത്കരണ യാത്ര Ma Nishada Yatra – ആത്മഹത്യ പ്രതിരോധവും ജീവകാരുണ്യ ബോധവത്കരണവും മുൻനിർത്തിയുള്ള ബോധവൽക്കരണ യാത്ര == പ്രവർത്തനത്തിന്റെ മുഖമുദ്ര == ഫാ. ഡേവിസ് ചിറമേലിന്റെ ജീവിതം മതവിശ്വാസവും മനുഷ്യസേവനവും തമ്മിലുള്ള സമന്വയത്തിന്റെ ഉദാത്ത ഉദാഹരണമാണ്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ വൃക്കദാനം ഇന്ത്യയിൽ അവയവദാനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള സമൂഹചിന്ത മാറാൻ വലിയ പങ്കുവഹിച്ചു. കരുണ, സമത്വം, മതേതര സൗഹൃദം എന്നിവയിൽ അടിയുറച്ച അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ലോകമെമ്പാടും ലക്ഷക്കണക്കിന് ആളുകളെ പ്രചോദിപ്പിക്കുന്നു. അദ്ദേഹത്തെ പലരും “കേരളത്തിന്റെ ഗാന്ധി”, “മിഷണറി ഓഫ് ലൈഫ്” എന്ന പേരിൽ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു. == അവലംബം == {{Reflist}}<ref>{{Cite web|url=https://frdavischiramel.com/kidney-federation-of-india/|title="The Kidney Federation of India, a one of a kind autonomous Non-Governmental Organization fully dedicated to serve the society, with a mission of bringing freshness to the lives of poor and taking them to a life that every human being deserves."}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> <ref>{{Cite book |first=Dr. V V Rose |title=Fr. Davis Chiramel's Galaxy of Experiences by Dr. V V Rose |date=November 2022 |publisher=Smart Vision Media, Thrissur |year=2022 |isbn=978-93-95625-52-4 |edition=1st |location=Thrissur |pages=1-232 |language=English}}</ref> == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * [https://www.vaticannews.va/en/church/news/2023-07/priesthood-to-philanthropy-saving-lives-one-kidney-at-a-time.html From priesthood to philanthropy: Saving lives, one kidney at a time] Fr. Davis created history by being the first priest to ever donate an organ. Following his example, throughout the state, 15 clergy donated their kidneys, which include a bishop, several priests and a nun - VATICAN NEWS - 28 July 2023 * [https://www.guinnessworldrecords.com/world-records/679315-most-people-to-sign-up-as-organ-donors-online-in-one-hour Most people to sign up as organ donors online in one hour] [[Guinness World Records|Guinness World Record]] by MOHAP (HAYAT Program) & Green Life (both UAE) in Dubai, United Arab Emirates on 31 January 2024. * [https://gulfnews.com/uae/health/uae-set-to-mandate-insurance-coverage-for-organ-donors-recipients-1.100098447 Fr Davis Chiramel, popularly known as the Kidney Priest from India, whose ‘Green Life’ campaign has been roped in to champion the message of organ donation among UAE residents] - GULF NEWS 26 December 2023 * [https://www.khaleejtimes.com/jobs/1650-employees-of-uae-company-pledge-to-donate-organs 1,650 employees of UAE company pledge to donate organs] Green Life, an initiative by Father Davis Chiramel - KHALEEJ TIMES 14 December 2023 * [https://timeworldrecords.uk/most-organ-donation-pledges-by-company-staff-in-24-hours/ Most Organ Donation Pledges by Company Staff in 24 Hours] {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=നവംബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Fr. Davis Chiramel played a pivotal role in the promotion of this initiative - TIME WORLD RECORDS - 23 December 2023 * <bdi>[https://www.sentinelassam.com/more-news/national-news/indian-priest-to-help-britains-ailing-health-service Indian priest to help Britain’s ailing health service]</bdi> <bdi>Father Davis Chiramel, Chairman of the [[കിഡ്നി ഫെഡറേഷൻ ഓഫ് ഇന്ത്യ|Kidney Federation of India]] popularly known as “Kidney Father From Kerala”, has launched a voluntary charity organisation in Britain - The Sentinel 02 February 2015</bdi> * [https://gulfnews.com/lifestyle/health-fitness/inspiring-a-chain-of-organ-donations-in-india-1.1207859 Inspiring a chain of organ donations in India] Father Davis Chiramel set off a chain of kidney donations in his native Kerala by donating one of his kidneys to a total stranger - GULF NEWS - 15 September 2018 * [https://www.indiansinkuwait.com/news/Organ-donation-the-gift-of-life-%E2%80%94-Father-Davis-Chiramel Organ donation: the gift of life — Father Davis Chiramel] IndiansinKuwait.com - 10 January 2013 * [https://timeskuwait.com/news/faips-dps-organizes-awareness-session-on-organ-donation/ FAIPS-DPS organizes awareness session on organ donation] The session was presided over by the resource person, Fr. Davis Chiramel (Chairman  of [[കിഡ്നി ഫെഡറേഷൻ ഓഫ് ഇന്ത്യ|Kidney Foundation of India]]) and harbinger of this great endeavour in Kuwait - TIMES Kuwait - 23 May 2023 * [https://www.pressreader.com/kuwait/kuwait-times/20140123/281582353496464 Kuwait Transplant Society welcomes India Kidney Fed] 23 January 2014 * [https://www.scmp.com/lifestyle/health-wellness/article/3043273/kidney-priest-how-clerics-organ-donation-sparked-global?utm_source=copy-link&utm_campaign=3043273&utm_medium=share_widget The ‘kidney priest’: how a cleric’s organ donation sparked a global campaign to register more donors] Rev. Fr. Davis Chiramel, the first priest known to have donated an organ, encouraged the gift of giving at a talk in Hong Kong - South China Morning Post - 24 December 2019 * <bdi>[https://www.thenewsminute.com/kerala/kerala-priests-selfless-act-organ-donation-inspires-15-priests-follow-suit-48007 Kerala Priest’s selfless act of organ donation inspires 15 priests to follow suit]</bdi> <bdi>The NEWS Minute 11 August 2016</bdi> * [https://www.ucanews.com/news/indian-priests-kidney-donation-drive-inspires-many/3205 Donors flock to Indian priest's kidney bank] Millionaire among those who answer the call to help the poor - UCA NEWS * [https://www.omanobserver.om/article/1123084/oman/give-away-organs-save-lives-donor-pioneer Give away organs, save lives: Donor pioneer] Fr Davis Chiramel, a catholic priest who gave his kidney to a stranger and set off a movement of organ donation in the Indian state of Kerala, urged the people to Oman to save lives by donating organs - Oman observer 01 August 2022 * [https://www.asterhospitals.in/blogs-events-news/aster-medcity-kochi/aster-medcity-join-hands-fr-davis-chiramel-cancer-treatment Aster Medcity Join Hands with Fr Davis Chiramel for Cancer Treatment] Aster Medcity, a leading cancer hospital in Kochi, will be joining hands with charity worker Fr Davis Chiramel - 20 June 2022 * [https://www.hindustantimes.com/india-news/how-an-evangelist-is-leading-the-way-for-organ-donation-in-kerala/story-IGRq5YaqdgWyUewBadbakL.html Why Kerala is leading the way in organ donation] Father Davis Chiramel, Kerala’s best-known organ donation evangelist - Hindusthan Times 04 September 2016 * [https://www.manoramaonline.com/style/style-factor/2018/12/22/rev-fr-Davis-Chiramel-special-interview.html "അപരന്റെ ഹൃദയത്തിലാണ് ഞങ്ങൾ പുൽക്കൂട് പണിയുന്നത്: ഫാ. ഡേവിസ് ചിറമേൽ"]. ManoramaOnline. Retrieved 11 December 2019. * [https://www.scmp.com/lifestyle/health-wellness/article/3043273/kidney-priest-how-clerics-organ-donation-sparked-global "The gift of life: do as I did, urges kidney donor priest"]. South China Morning Post. 24 December 2019. Retrieved 25 December 2019. * [https://www.ndtv.com/indians-abroad/indian-priest-launches-organ-donation-drive-in-uk-736430 Indian Priest Launches Organ Donation Drive in UK NDTV] 02 February 2015 * [https://www.thehindu.com/news/national/kerala/hope-registry-to-help-kidney-patients/article65211574.ece#google_vignette ‘Hope Registry’ to help kidney patients] THE HINDU 10 March 2022 * [https://pravasidaily.com/vyapara-padham-episode-3-october-21-2021/ തണലിൽ ഇത്തിരിനേരം – Interview with Fr. Davis Chiramel] Pravasi Daily 21 October 2021 * [https://english.mathrubhumi.com/news/kerala/hope-registry-portal-for-easy-kidney-transplant-organ-transplantation-health-news-cc87b3f0 Hope Registry, portal for easy kidney transplant] mathrubhumi.com 10 March 2022 * ''[https://timesofindia.indiatimes.com/fr-davis-chiramel-chairman-of-kidney-federation-of-india-will-organise-a-20-day-yatra-from-kasargod-to-thiruvananthapuram-to-create-awareness-on-organ-donation-on-november-1-the-federation-will-submit-consent-letters-of-10-lakh-people-who-have-agreed-to-donate-their-organs-to-prime-minister-manmohan-singh-/articleshow/16592262.cms?utm_source=contentofinterest&utm_medium=text&utm_campaign=cppst Fr Davis Chiramel, chairman of Kidney Federation of India, will organise a 20-day yatra from Kasargod to Thiruvananthapuram to create awareness on organ donation]'' ''The Times of India 28 September 2012'' * <bdi>[https://timesofindia.indiatimes.com/fr-davis-chiramel-chairman-of-kidney-federation-of-india-will-organise-a-20-day-yatra-from-kasargod-to-thiruvananthapuram-to-create-awareness-on-organ-donation-on-november-1-the-federation-will-submit-consent-letters-of-10-lakh-people-who-have-agreed-to-donate-their-organs-to-prime-minister-manmohan-singh-/articleshow/16592262.cms?utm_source=contentofinterest&utm_medium=text&utm_campaign=cppst Manava Karunya Yatra ends]</bdi> <bdi>The New Indian Express 21 October 2012</bdi> * <bdi>[https://www.newindianexpress.com/magazine/2014/Aug/24/the-gandhi-from-kerala-651687.html The Gandhi From Kerala]</bdi> <bdi>''Through his own example and a tireless state-wide campaign, Father Davis Chiramel is changing people’s attitude towards kidney donation.'' ''The New Indian Express 24 August 2014''</bdi> * <bdi>[https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2024/Jan/20/marriage-on-cards-you-cant-afford-to-miss-green-park Marriage on cards? You can’t ‘afford’ to miss Green Park]</bdi> <bdi>The New Indian Express 20 January 2024</bdi> * [https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/fr-chiramel-tiny-tom-give-fillip-to-fight-against-drugs/articleshowprint/94109247.cms Fr Davis Chiramel, Tiny Tom give fillip to fight against drugs] The Times of India 10 September 2022 * <bdi>[https://www.newindianexpress.com/good-news/2021/Apr/11/hunting-down-hunger-this-kerala-priests-style-2288534.html Hunting down hunger this Kerala priest's style]</bdi> <bdi>''Fr Davis Chiramel is on a mission to feed the hungry in care homes across the state with the raging pandemic rendering even those willing to contribute helpless'' The New Indian Express 11 April 2021</bdi> * [https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/fr-chiramel-opens-cloth-bank/articleshowprint/78481750.cms Fr Chiramel opens Cloth Bank] The Times of India 5 October 2020 * [https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/fr-chiramels-initiative-is-a-big-hit/articleshowprint/83073238.cms Fr Davis Chiramel’s initiative is a big hit] THE TIMES OF INDIA 30 May 2021 * [https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/fr-davis-chiramel-begins-tv-donation-drive-in-kerala/articleshowprint/76381060.cms Fr Davis Chiramel begins TV donation drive in Kerala] THE TIMES OF INDIA 15 June 2020 * [https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/fr-chiramel-led-charity-group-to-donate-1-crore-to-cmdrf/articleshowprint/82267394.cms Fr Chiramel-led charity group to donate 1 crore to CMDRF] THE TIMES OF INDIA 27 April 2021 * [https://www.britishmalayali.co.uk/news/BM053539 യുകെ മലയാളികളെ തേടി ചിറമ്മൽ അച്ചൻ വീണ്ടും വന്നിരിക്കുന്നത് 'കേൾക്കാം'എന്ന ആശയവുമായി;] June 02, 2026 * [https://uknewsmalayalam.com/news/kelkkaam-makes-history-uk-parliament-launch-malayali-suicide-prevention/ ബ്രിട്ടീഷ് പാർലമെന്റിൽ ചരിത്രം കുറിച്ച് 'കേൾക്കാം'; യുകെ മലയാളികൾക്കായി ആത്മഹത്യാ പ്രതിരോധ ഹെൽപ്പ്‌ലൈനിന് തുടക്കമായി] {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} June 03, 2026 [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ പുരുഷ സാമൂഹ്യ പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:1960-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:സാമൂഹ്യപ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:സിറോ-മലബാർ വൈദികർ]] 0wkuzvyb3wt6ochy97h146574dsp22w 0 487840 4682129 4668490 2026-11-01T20:28:28Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 4682129 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|John B. Goodenough}} {{Infobox scientist |name = ജോൺ ബി. ഗുഡെനോഫ് |image = John B. Goodenough (cropped).jpg |birth_name = ജോൺ ബാനിസ്റ്റർ ഗുഡ്നോഫ് |birth_date = {{birth date and age|1922|7|25}} |birth_place = [[ജെന]], [[Weimar Germany|വെയ്മർ ജർമ്മനി]] |death_date = |death_place = |education = [[Yale University|യേൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റി]] {{small|([[Bachelor of Science|BS]])}}<br>[[University of Chicago|ചിക്കാഗോ സർവകലാശാല]] {{small|([[Master of Science|MS]], [[Doctor of Philosophy|PhD]])}} |known_for = [[Li-ion battery|ലി-അയൺ റീചാർജ് ചെയ്യാവുന്ന ബാറ്ററി]], [[Superexchange|ഗുഡ്‌നഫ്-കാനമോറി നിയമങ്ങൾ]] |awards = [[Japan Prize|ജപ്പാൻ പ്രൈസ്]] {{small|(2001)}}<br>[[Enrico Fermi Award|എൻറിക്കോ ഫെർമി അവാർഡ്]] {{small|(2009)}}<br>[[National Medal of Science|ദേശീയ മെഡൽ ഓഫ് സയൻസ്]] {{small|(2011)}}<br>[[IEEE Medal for Environmental and Safety Technologies|പരിസ്ഥിതി, സുരക്ഷാ സാങ്കേതികവിദ്യകൾക്കായുള്ള ഐ‌ഇ‌ഇഇ മെഡൽ]]{{small|(2012)}}<br>[[Charles Stark Draper Prize|ചാൾസ് സ്റ്റാർക്ക് ഡ്രെപ്പർ പ്രൈസ്]] {{small|(2014)}}<br>[[Welch Award|വെൽച്ച് അവാർഡ്]] {{small|(2017)}}<br>[[Copley Medal|കോപ്ലി മെഡൽ]] {{small|(2019)}}<br>[[Nobel Prize in Chemistry|രസതന്ത്രത്തിനുള്ള നോബൽ സമ്മാനം]] {{small|(2019)}} |field = [[ഭൗതികശാസ്ത്രം]] |workplaces = [[Massachusetts Institute of Technology|മസാച്ചുസെറ്റ്സ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്നോളജി]]<br>[[University of Oxford|ഓക്സ്ഫോർഡ് സർവ്വകലാശാല]]<br>[[University of Texas at Austin|ഓസ്റ്റിനിലെ ടെക്സാസ് സർവകലാശാല]] |doctoral_advisor = [[Clarence Zener|ക്ലാരൻസ് സെനർ]] |notable_students = [[William I. F. David|ബിൽ ഡേവിഡ്]] (postdoc)<ref>{{cite journal |last1=Thackeray |first1=M. M. |last2=David |first2=W. I. F. |authorlink2=William I. F. David |last3=Bruce |first3=P. G. |last4=Goodenough |first4=J. B. |title=Lithium insertion into manganese spinels |doi=10.1016/0025-5408(83)90138-1 |journal=Materials Research Bulletin |volume=18 |issue=4 |pages=461–472 |year=1983}}</ref>}} [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ]] പ്രൊഫസർ, [[Solid-state physics|സോളിഡ്-സ്റ്റേറ്റ് ഭൗതികശാസ്ത്രജ്ഞൻ]], [[രസതന്ത്രത്തിനുള്ള നോബൽ സമ്മാനം|രസതന്ത്രത്തിൽ നൊബേൽ സമ്മാന]] ജേതാവ് എന്നീ നിലകളിൽ പ്രശസ്തനാണ് '''ജോൺ ബാനിസ്റ്റർ ഗുഡ്നോഫ്''' (ജനനം: 25 ജൂലൈ 1922). നിലവിൽ [[ഓസ്റ്റിൻ (ടെക്സസ്)|ഓസ്റ്റിനിലെ]] ടെക്സസ് സർവകലാശാലയിൽ [[മെക്കാനിക്കൽ എൻജിനീയറിങ്ങ്|മെക്കാനിക്കൽ എഞ്ചിനീയറിംഗ്]], [[Materials science|മെറ്റീരിയൽ സയൻസ്]] പ്രൊഫസറാണ്. [[ലിഥിയം-അയൺ ബാറ്ററി|ലിഥിയം അയൺ ബാറ്ററിയുടെ]] തിരിച്ചറിയലിനും വികാസത്തിനും മെറ്റീരിയലുകളിലെ മാഗ്നറ്റിക് [[Superexchange|സൂപ്പർ എക്സ്ചേഞ്ചിന്റെ]] അടയാളം നിർണ്ണയിക്കുന്നതിനുള്ള ഗുഡ്നോഫ്-കാനമോറി നിയമങ്ങൾ വികസിപ്പിച്ചതിനും അദ്ദേഹത്തിന് ബഹുമതി ലഭിച്ചിരുന്നു. [[ജർമ്മനി]]യിലെ [[Jena|ജെന]]യിലാണ് (അന്ന് [[വയ്മർ റിപ്പബ്ലിക്|വെയ്മർ റിപ്പബ്ലിക്കിന്]] കീഴിൽ) ഗുഡ്നോഫ് ജനിച്ചത്. അവിടെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ് എർവിൻ റാംസ്ഡെൽ ഗുഡ്നോഫ് പിന്നീട് യേൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റി ചരിത്ര പ്രൊഫസറായി. യേലിൽ നിന്ന് ബിരുദം നേടിയ ശേഷം ഗുഡ്നഫ് [[രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധം|രണ്ടാം ലോക മഹായുദ്ധത്തിൽ]] സൈനിക കാലാവസ്ഥാ നിരീക്ഷകനായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. [[യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് ഷിക്കാഗോ|ചിക്കാഗോ സർവകലാശാലയിൽ]] ഭൗതികശാസ്ത്രത്തിൽ പിഎച്ച്ഡി നേടി. [[MIT Lincoln Laboratory|എംഐടി ലിങ്കൺ ലബോറട്ടറിയിൽ]] ഗവേഷകനും പിന്നീട് [[ഓക്സ്ഫഡ് സർവകലാശാല|ഓക്സ്ഫോർഡ് സർവകലാശാലയിലെ]] അകാർബണിക കെമിസ്ട്രി ലബോറട്ടറിയുടെ തലവനുമായി. 1986 മുതൽ യുടിയുടെ സ്കൂൾ ഓഫ് എഞ്ചിനീയറിംഗിൽ പ്രൊഫസറാണ്. == ആദ്യകാല ജീവിതവും വിദ്യാഭ്യാസവും == [[ജർമ്മനി|ജർമ്മനിയിലെ]] ജെനയിൽ [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ]] മാതാപിതാക്കളായ [[Erwin Ramsdell Goodenough|എർവിൻ റാംസ്‌ഡെൽ ഗുഡ്‌നഫ്]] (1893–1965), ഹെലൻ മിറിയം (ലൂയിസ്) ഗുഡ്‌നഫ് എന്നിവരുടെ മകനായി ഗുഡ്നോഫ് ജനിച്ചു.<ref>[https://books.google.ca/books?id=TOYkAAAAYAAJ&q=%22Helen+Miriam+Lewis%22&dq=%22Helen+Miriam+Lewis%22&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwi_gaLo-5HlAhVeIDQIHX1fDksQ6AEwAXoECAkQAQ]</ref> പിതാവ് ജോൺ ജനിച്ച സമയത്ത് [[Harvard Divinity School|ഹാർവാർഡ് ഡിവിനിറ്റി സ്കൂളിൽ]] പിഎച്ച്ഡി. ക്കു ചേർന്നിരുന്നു. പിന്നീട് യേൽ മതചരിത്രത്തിൽ പ്രൊഫസറായി. പരേതനായ [[പെൻസിൽവാനിയ യൂണിവേഴ്സിറ്റി|പെൻ‌സിൽ‌വാനിയ സർവകലാശാലയിലെ]] [[നരവംശശാസ്ത്രം|നരവംശശാസ്ത്രജ്ഞൻ]] വാർഡ് ഗുഡ്‌നോഫിന്റെ ഇളയ സഹോദരൻ കൂടിയാണ് ജോൺ. ജോണും സഹോദരൻ വാർഡും ഗ്രോട്ടൺ സ്കൂളിലെ ബോർഡിംഗ് സ്കൂളിൽ ചേർന്നു.<ref>{{cite news|last1=LeVine|first1=Steve|title=The man who brought us the lithium-ion battery at the age of 57 has an idea for a new one at 92|url=http://qz.com/338767/the-man-who-brought-us-the-lithium-ion-battery-at-57-has-an-idea-for-a-new-one-at-92/|accessdate=February 5, 2015|work=[[Quartz (publication)]]|publisher=[[Atlantic Media Company]]|date=February 5, 2015}}</ref> ജോൺ ഗുഡ്നോഫിന് ബി.എസ്. 1944-ൽ യേൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ നിന്ന് മാത്തമാറ്റിക്സിൽ, [[Latin honors|സംമ്മ കം ലൗഡ്]] സ്വീകരിക്കുകയും അവിടെ അദ്ദേഹം [[Skull and Bones|സ്കൾ ആന്റ് ബോൺസ്]] സംഘടനയിലെ അംഗവുമായിരുന്നു.<ref>{{cite book | url=https://books.google.com/books?id=ufMTLWx30q0C | title=Witness to Grace | publisher=[[PublishAmerica]] | author=Goodenough, John B. | year=2008| isbn=9781462607570 }}</ref> [[രണ്ടാം ലോക മഹായുദ്ധം|രണ്ടാം ലോക മഹായുദ്ധത്തിൽ]] കാലാവസ്ഥാ നിരീക്ഷകനായി <ref>{{cite web|title=His current quest {{!}} The University of Chicago Magazine|url=https://mag.uchicago.edu/science-medicine/his-current-quest|website=mag.uchicago.edu|accessdate=January 18, 2018|language=en}}</ref> യുഎസ് ആർമിയിൽ സേവനമനുഷ്ഠിച്ച ശേഷം, 1952-ൽ ഭൗതികശാസ്ത്രത്തിൽ മാസ്റ്റേഴ്സ് പൂർത്തിയാക്കുകയും ചിക്കാഗോ സർവകലാശാലയിൽ നിന്ന് പിഎച്ച്ഡിയും നേടി.<ref name="thesis-goodenough-1952">{{cite thesis |url=https://search.proquest.com/docview/302038451/ |title=A theory of the deviation from close packing in hexagonal metal crystals |date=1952 |publisher=[[The University of Chicago]] |degree=Ph.D. |last=Goodenough |first=John B. |via=[[ProQuest]] |url-access=subscription |oclc=44609164}}</ref> ഇലക്ട്രിക്കൽ ബ്രേക്ക്ഡൗൺ തിയറിസ്റ്റ് [[Clarence Zener|ക്ലാരൻസ് സെനറായിരുന്നു]] അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഡോക്ടറൽ സൂപ്പർവൈസർ. [[എൻറികോ ഫെർമി|എൻറിക്കോ ഫെർമി]], [[John Alexander Simpson|ജോൺ എ. സിംസൺ]] എന്നിവരുൾപ്പെടെ ഭൗതികശാസ്ത്രജ്ഞരോടൊപ്പം പ്രവർത്തിക്കുകയും പഠിക്കുകയും ചെയ്തു. ചിക്കാഗോയിൽ ആയിരുന്നപ്പോൾ ചരിത്ര ബിരുദ വിദ്യാർത്ഥി ഐറിൻ വൈസ്‌മാനെ കണ്ടുമുട്ടി വിവാഹം കഴിച്ചു.<ref>{{Cite news |url=https://news.uchicago.edu/story/john-b-goodenough-shares-nobel-prize-invention-lithium-ion-battery |title=University of Chicago alum John B. Goodenough shares Nobel Prize for invention of lithium-ion battery |last=Olinto |first=Angela |date=September 9, 2019 |work=UChicago News |access-date=October 9, 2019 |language=en}}</ref> == എംഐടി ലിങ്കൺ ലബോറട്ടറി == പഠനത്തിനുശേഷം, ഗുഡ്നോഫ് 24 വർഷത്തോളം [[MIT Lincoln Laboratory|എം‌ഐ‌ടിയുടെ ലിങ്കൺ ലബോറട്ടറിയിൽ]] ഒരു ഗവേഷണ ശാസ്ത്രജ്ഞനും ടീം ലീഡറുമായിരുന്നു. ഈ സമയത്ത് [[റാൻഡം ആക്സസ് മെമ്മറി|റാൻഡം ആക്സസ് മാഗ്നെറ്റിക് മെമ്മറി]] വികസിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള ഉത്തരവാദിത്തമുള്ള ഒരു ഇന്റർ ഡിസിപ്ലിനറി ടീമിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നു അദ്ദേഹം. റാമിനെക്കുറിച്ചുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഗവേഷണ ശ്രമങ്ങൾ ഓക്സൈഡ് വസ്തുക്കളിൽ സഹകരണ ഭ്രമണപഥ ക്രമീകരണം എന്ന ആശയങ്ങൾ വികസിപ്പിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തെ നയിച്ചു, തുടർന്ന് വസ്തുക്കളിൽ കാന്തിക സൂപ്പർ എക്സ്ചേഞ്ചിന്റെ അടയാളത്തിനായി ഗുഡ്‌നഫ്-കാനമോറി നിയമങ്ങൾ പോലെയുള്ള (ജൻ‌ജിറോ കാനമോറിയോടൊപ്പം) നിയമങ്ങൾ വികസിപ്പിക്കുന്നതിലേക്ക് നയിച്ചു.<ref name=RSC1/> == ഓക്സ്ഫോർഡ് സർവകലാശാലയിലെ ഉദ്യോഗകാലം == [[File:Inorganic-chemistry-lab-Oxford-plaque.jpg|thumb|ഓക്സ്ഫോർഡിലെ റീചാർജ് ചെയ്യാവുന്ന ലിഥിയം അയൺ ബാറ്ററിയുടെ പ്രവർത്തനത്തെ അനുസ്മരിച്ച് [[Royal Society of Chemistry|റോയൽ സൊസൈറ്റി ഓഫ് കെമിസ്ട്രി]] നിർമ്മിച്ച [[Blue plaque|നീല ഫലകം]]]] 1970 കളുടെ അവസാനത്തിലും 1980 കളുടെ തുടക്കത്തിലും [[ഓക്സ്ഫഡ് സർവകലാശാല|ഓക്സ്ഫോർഡ് സർവകലാശാലയിലെ]] [[Department of Chemistry, University of Oxford|അകാർബണിക കെമിസ്ട്രി ലബോറട്ടറിയുടെ]] തലവനായി അദ്ദേഹം ഔദ്യോഗിക ജീവിതം തുടർന്നു. ഓക്സ്ഫോർഡിലെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ, റീചാർജ് ചെയ്യാവുന്ന [[ലിഥിയം-അയൺ ബാറ്ററി|ലിഥിയം അയൺ ബാറ്ററികളുടെ]] വാണിജ്യ വികസനത്തിന് ആവശ്യമായ സുപ്രധാന ഗവേഷണങ്ങൾ ഗുഡ്നോഫിന് ലഭിച്ചു.<ref name=RSC1/> ബാറ്ററി മെറ്റീരിയലുകളെക്കുറിച്ചുള്ള [[എം. സ്റ്റാൻലി വൈറ്റിംഗ്ഹാം|എം. സ്റ്റാൻലി വൈറ്റിംഗ്ഹാമിൽ]] നിന്നുള്ള മുൻ പ്രവർത്തനങ്ങളെക്കുറിച്ച് വിശദീകരിക്കാൻ ഗുഡ്നോഫിന് കഴിഞ്ഞു. 1980-ൽ ലിക്സ്കോ 2 ഭാരം കുറഞ്ഞതും ഉയർന്ന ഊർജ്ജ സാന്ദ്രതയുള്ളതുമായ കാഥോഡ് മെറ്റീരിയലായി ഉപയോഗിക്കുന്നതിലൂടെ ലിഥിയം അയൺ ബാറ്ററികളുടെ ശേഷി ഇരട്ടിയാക്കാമെന്ന് കണ്ടെത്തി. ബാറ്ററി നിർമ്മാണത്തിൽ കൂടുതൽ മെച്ചപ്പെടുത്തലുകൾ നൽകിയ [[അകിര യോഷിനോ]] [[സോണി കോർപ്പറേഷൻ|സോണി]]യിലൂടെ ഗുഡ്നോഫിന്റെ സൃഷ്ടികൾ വാണിജ്യവൽക്കരിച്ചു.<ref name="CNN Nobel">{{cite web | URL = https://www.cnn.com/2019/10/09/us/john-goodenough-nobel-prize-trnd/index.html | title = John B. Goodenough just became the oldest person, at 97, to win a Nobel Prize |first= Allen | last = Kim | date = October 9, 2019 | access-date = October 10, 2019 | publisher =[[CNN]] }}</ref> ഭാരം കുറഞ്ഞ ഉയർന്ന ഊർജ്ജ സാന്ദ്രത റീചാർജ് ചെയ്യാവുന്ന ലിഥിയം ബാറ്ററികളുടെ വികസനത്തിന് നിർണായകമായ വസ്തുക്കൾ കണ്ടെത്തിയതിന് 2001-ൽ ഗുഡ്നോഫിന് [[Japan Prize|ജപ്പാൻ സമ്മാനം]] ലഭിച്ചു.<ref>{{cite web|title=The 2001 (17th) Japan Prize|url=https://www.japanprize.jp/en/prize_past_2001_prize01.html|website=Japan Prize Foundation|accessdate=October 10, 2019|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20191023204954/https://www.japanprize.jp/en/prize_past_2001_prize01.html|archive-date=2019-10-23|url-status=dead}}</ref> ലിഥിയം അയൺ ബാറ്ററികളുടെ ഗവേഷണത്തിനായി അദ്ദേഹം, വൈറ്റിംഗ്ഹാം, യോഷിനോ എന്നിവർ രസതന്ത്രത്തിനുള്ള 2019-ലെ നോബൽ സമ്മാനം പങ്കിട്ടു.<ref name="CNN Nobel"/> == ടെക്സസ് സർവകലാശാലയിലെ പ്രൊഫസർ == 1986 മുതൽ മെക്കാനിക്കൽ എഞ്ചിനീയറിംഗ്, ഇലക്ട്രിക്കൽ എഞ്ചിനീയറിംഗ് വിഭാഗങ്ങളിലെ [[Cockrell School of Engineering|കോക്രെൽ സ്കൂൾ ഓഫ് എഞ്ചിനീയറിംഗ്]] വിഭാഗങ്ങളിൽ ഓസ്റ്റിനിലെ ടെക്സാസ് യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ പ്രൊഫസറാണ്.<ref>{{cite news|title=UT professor, 81, is mired in patent lawsuit |first=Jim |last=Henderson |date=June 5, 2004 |work=Houston Chronicle |url=http://www.chron.com/default/article/UT-professor-81-is-mired-in-patent-lawsuit-1662323.php |accessdate=August 26, 2011}}</ref> അവിടത്തെ ഭരണകാലത്ത് അയോണിക് കണ്ടക്ടിംഗ് സോളിഡുകളെയും ഇലക്ട്രോകെമിക്കൽ ഉപകരണങ്ങളെയും കുറിച്ച് ഗവേഷണം തുടർന്നു. ഇലക്ട്രിക് വാഹനങ്ങളുടെ വികസനം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനും ഫോസിൽ ഇന്ധനങ്ങളെ ആശ്രയിക്കുന്നത് കുറയ്ക്കുന്നതിനും സഹായിക്കുന്നതിനായി ബാറ്ററികൾക്കായി മെച്ചപ്പെട്ട വസ്തുക്കൾ പഠിക്കുന്നത് തുടരുകയാണെന്ന് അദ്ദേഹം പ്രസ്താവിച്ചു.<ref>{{cite web | url = https://www.wsj.com/articles/the-battery-pioneer-who-at-age-96-keeps-going-and-going-1533807001 | title = The Battery Pioneer Who, at Age 96, Keeps Going and Going | first= Sarah | last= MacFarlene | date = August 9, 2018 | accessdate = October 10, 2019 | work = [[The Wall Street Journal]] }}</ref> കോബാൾട്ടിനെ ആശ്രയിക്കാത്ത ലിഥിയം അധിഷ്ഠിത വസ്തുക്കൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സംഘം തിരിച്ചറിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ഇന്ന് മിക്ക ഇലക്ട്രിക് വാഹന ബാറ്ററികൾക്കും ഉപയോഗിക്കുന്ന ലിഥിയം-മാംഗനീസ് ഓക്സൈഡുകൾ, പവർ ടൂളുകൾ പോലുള്ള ചെറിയ ഉപകരണങ്ങൾക്ക് ഉപയോഗിക്കുന്ന ലിഥിയം-ഇരുമ്പ് ഫോസ്ഫേറ്റുകൾ. <ref>{{cite web | url = https://news.uchicago.edu/story/john-b-goodenough-shares-nobel-prize-invention-lithium-ion-battery | title = University of Chicago alum John B. Goodenough shares Nobel Prize for invention of lithium-ion battery | first= Louise | last = Lerner | date = October 9, 2019 | accessdate = October 10, 2019 | publisher = [[The University of Chicago]] }}</ref> സോളിഡ് ഓക്സൈഡ് ഇന്ധന സെല്ലുകൾക്കായി ഉപയോഗിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന വിവിധ ഇലക്ട്രോഡ്, ഇലക്ട്രോലൈറ്റ് വസ്തുക്കളും അദ്ദേഹത്തിന്റെ സംഘം കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്.<ref name="chemworld 2014">{{cite web | url = https://www.chemistryworld.com/features/goodenough-rules/8099.article | title= Goodenough rules | first = Bea | last= Perks |date = December 22, 2014 | accessdate = October 10, 2019 | work = [[Chemistry World]] }}</ref> അദ്ദേഹം ഇപ്പോൾ എഞ്ചിനീയറിംഗിൽ വിർജീനിയ എച്ച്. കോക്രെൽ സെന്റേനിയൽ ചെയർ വഹിക്കുന്നു.<ref>{{cite web|1=|url=https://www.me.utexas.edu/faculty/faculty-directory/goodenoughn|title=John Goodenough - Department of Mechanical Engineering|publisher=University of Texas|accessdate=October 10, 2019|archive-date=2020-04-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20200404220859/https://www.me.utexas.edu/faculty/faculty-directory/goodenoughn|url-status=dead}}</ref> ബാറ്ററി സാങ്കേതികവിദ്യയിൽ മറ്റൊരു വഴിത്തിരിവ് കണ്ടെത്താമെന്ന പ്രതീക്ഷയിൽ<ref>{{cite web|url= http://qz.com/338767/the-man-who-brought-us-the-lithium-ion-battery-at-57-has-an-idea-for-a-new-one-at-92/ |title=The man who brought us the lithium-ion battery at the age of 57 has an idea for a new one at 92|last=LeVine|first=Steve|date=February 5, 2015|publisher=Quartz|archive-url= https://web.archive.org/web/20160305003001/http://qz.com/338767/the-man-who-brought-us-the-lithium-ion-battery-at-57-has-an-idea-for-a-new-one-at-92/ |archive-date=March 5, 2016}}</ref><ref name=cse2017-2/> ഗുഡ്നോഫ് ഇപ്പോഴും 97 ആം വയസ്സിൽ സർവ്വകലാശാലയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു.<ref>[https://news.utexas.edu/2019/10/09/nobel-prize-in-chemistry-goes-to-john-goodenough-of-the-university-of-texas-at-austin/ Nobel Prize in Chemistry Goes to John Goodenough of The University of Texas at Austin] (October 9, 2019) </ref> ഫെബ്രുവരി 28, 2017 ന് [[University of Texas at Austin|ടെക്സസ് യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിലെ]] ഗുഡ്നോഫും സംഘവും [[Energy & Environmental Science|എനർജി ആന്റ് എൻവയോൺമെന്റൽ സയൻസ്]] ജേണലിൽ [[Glass battery|ഗ്ലാസ് ബാറ്ററിയുടെ]] ഒരു പ്രബന്ധം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. കുറഞ്ഞ ചെലവിലുള്ള എല്ലാ സോളിഡ്-സ്റ്റേറ്റ് ബാറ്ററിയും കംപസ്റ്റബിൾ അല്ലാത്തതും ഉയർന്ന അളവിലുള്ള ഊർജ്ജ സാന്ദ്രതയോടു കൂടിയ നീണ്ട കാലയളവും വേഗതയേറിയ ചാർജ്, ഡിസ്ചാർജ് എന്നിവയും ഉള്ളതാണ്. ലിക്വിഡ് ഇലക്ട്രോലൈറ്റുകൾക്ക് പകരമായി, ഡെൻഡ്രൈറ്റുകൾ രൂപപ്പെടാതെ ആൽക്കലി-മെറ്റൽ ആനോഡ് ഉപയോഗിക്കാൻ പ്രാപ്തമാക്കുന്ന ഗ്ലാസ് ഇലക്ട്രോലൈറ്റുകളാണ് ബാറ്ററി ഉപയോഗിക്കുന്നത്.<ref name=C6EE02888H>{{cite journal |url=http://pubs.rsc.org/-/content/articlehtml/2016/ee/c6ee02888h |title=Alternative strategy for a safe rechargeable battery |first1=M.H. |last1=Braga |first2=N.S. |last2=Grundish |first3=A.J. |last3=Murchison |first4=J.B. |last4=Goodenough |journal=[[Energy and Environmental Science]] |volume=10 |pages=331–336 |date=December 9, 2016 |access-date=March 15, 2017 |doi=10.1039/C6EE02888H |doi-access=free |archive-date=2017-09-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170902184718/http://pubs.rsc.org/-/content/articlehtml/2016/ee/c6ee02888h |url-status=dead }}</ref><ref name=cse2017-2>{{cite web|url= https://news.utexas.edu/2017/02/28/goodenough-introduces-new-battery-technology |title=Lithium-Ion Battery Inventor Introduces New Technology for Fast-Charging, Noncombustible Batteries|date=February 28, 2017|publisher=[[Cockrell School of Engineering]] |accessdate=March 11, 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.eurekalert.org/pub_releases/2017-02/uota-lbi022817.php|title=Lithium-ion battery inventor introduces new technology for fast-charging, noncombustible batteries|date=February 28, 2017|publisher=EurekAlert!|access-date=2019-10-11|archive-date=2019-10-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20191011143040/https://www.eurekalert.org/pub_releases/2017-02/uota-lbi022817.php|url-status=dead}}</ref><ref>{{youtube|yu3cpICjCKw|Solid State Batteries For Electric Cars: A New Breakthrough By The Father of the Lithium-Ion Battery}} (March 1, 2017) </ref> സോളിഡ്-സ്റ്റേറ്റ് ഇലക്ട്രോലൈറ്റുകൾക്കായി ഗുഡ്നോഫും സഹപ്രവർത്തകയായ [[Maria Helena Braga|മരിയ ഹെലീന ബ്രാഗയും]] ടെക്സസ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി വഴി പേറ്റന്റ് കൈവശപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്, മാത്രമല്ല അവർ ബാറ്ററിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഗവേഷണങ്ങൾ തുടരുകയും നിരവധി പേറ്റന്റുകളിൽ പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.<ref>{{Cite news|url=https://news.utexas.edu/2017/02/28/goodenough-introduces-new-battery-technology|title=Lithium-Ion Battery Inventor Introduces New Technology for Fast-Charging, Noncombustible Batteries|date=February 28, 2017|work=UT News {{!}} The University of Texas at Austin|access-date=April 8, 2017|language=en}}</ref> == അടിസ്ഥാന അന്വേഷണം == അടിസ്ഥാനപരമായി, അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഗവേഷണം [[കാന്തികത|കാന്തികതയെയും]] കാന്തിക-ഇൻസുലേറ്ററിൽ നിന്ന് [[സംക്രമണ-മെറ്റൽ ഓക്സൈഡ്|ഓക്സൈഡുകളിലെ]] ലോഹ സ്വഭാവത്തിലേക്കുള്ള പരിവർത്തനത്തെയും കേന്ദ്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇതിനൊപ്പം, 1950 കളിലും 1960 കളിലും ഗുഡ്നോഫ് ഈ വസ്തുക്കളിൽ കാന്തികത പ്രവചിക്കാൻ ഒരു കൂട്ടം അർദ്ധാനുഭാവിക നിയമങ്ങൾ വികസിപ്പിച്ചു. സൂപ്പർ-എക്സ്ചേഞ്ചിന്റെ അടിസ്ഥാനമായി മാറുന്ന അത് ഗുഡ്നോഫ്-കാനമോറി നിയമങ്ങൾ എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നു. ഇത് [[High-temperature superconductivity|ഉയർന്ന താപനിലയിലുള്ള സൂപ്പർകണ്ടക്റ്റിവിറ്റിയുടെ]] പ്രധാന സ്വഭാവമാണ്.<ref>{{cite journal|author=J. B. Goodenough|authorlink=John B. Goodenough|journal=Physical Review|volume=100|issue=2|page=564|year=1955|title=Theory of the Role of Covalence in the Perovskite-Type Manganites [La, M(II)]MnO3|url=https://archive.org/details/sim_physical-review_1955-10-15_100_2/page/n122|doi=10.1103/PhysRev.100.564}}</ref><ref>{{cite journal|author=John B. Goodenough|authorlink=John B. Goodenough|journal=Journal of Physics and Chemistry of Solids|volume=6|issue=2–3|page=287|year=1958|title=An interpretation of the magnetic properties of the perovskite-type mixed crystals La1−xSrxCoO3−λ|doi=10.1016/0022-3697(58)90107-0}}</ref><ref>{{cite journal|author=J. Kanamori|journal=Journal of Physics and Chemistry of Solids|volume=10|issue=2–3|page=87|year=1959|title=Superexchange interaction and symmetry properties of electron orbitals|doi=10.1016/0022-3697(59)90061-7|bibcode=1959JPCS...10...87K}}</ref> == പ്രവർത്തനങ്ങൾ== [[National Academy of Engineering|നാഷണൽ അക്കാദമി ഓഫ് എഞ്ചിനീയറിംഗ്]], [[നാഷണൽ അക്കാഡമി ഓഫ് സയൻസസ്|നാഷണൽ അക്കാദമി ഓഫ് സയൻസസ്]], [[French Academy of Sciences|ഫ്രഞ്ച് അക്കാദമി ഓഫ് സയൻസസ്]], സ്പെയിനിലെ [[Spanish Royal Academy of Sciences|റോയൽ അക്കാദമിയ ഡി സിയാൻസിയാസ് എക്സാക്ടാസ്, ഫെസിക്കാസ് വൈ നാച്ചുറൽസ്]], [[National Academy of Sciences, India|നാഷണൽ അക്കാദമി ഓഫ് സയൻസസ്]], എന്നിവയിലെ അംഗമാണ്.<ref>{{cite web | url = https://www.nae.edu/105796/John-B-Goodenough | title = John B. Goodenough | date = 2014 | accessdate = October 10, 2019 | work = [[National Academy of Engineering]]}}</ref> 550 ലധികം ലേഖനങ്ങൾ, 85 പുസ്തക അധ്യായങ്ങൾ, അവലോകനങ്ങൾ, അഞ്ച് പുസ്തകങ്ങൾ എന്നിവ രചിച്ചിട്ടുണ്ട്. മാഗ്നറ്റിസം ആൻഡ് കെമിക്കൽ ബോണ്ട് (1963)<ref>{{cite web | url = https://cen.acs.org/articles/95/i37/Goodenough-wins-2017-Welch-Award.html | title= Goodenough wins 2017 Welch Award | first = Mitch | last= Jacoby | date = September 13, 2017 | accessdate= October 10, 2019 | work = [[Chemical and Engineering News]] }}</ref> ലെസ് ഓക്സിഡൈസ് ഡെസ് മെറ്റാക്സ് ഡി ട്രാൻസിഷൻ (1973)<ref name="chemworld 2014"/> ലിഥിയം അയൺ ബാറ്ററികളിലെ പ്രവർത്തനത്തിന് 2009-ലെ [[Enrico Fermi Award|എൻറിക്കോ ഫെർമി അവാർഡിന്]] സഹ-സ്വീകർത്താവായിരുന്നു ഗുഡ്നോഫ്. സ്റ്റാൻഫോർഡ് സർവകലാശാലയിലെ സീഗ്‌ഫ്രൈഡ് എസ്. ഹെക്കറിനൊപ്പം പ്ലൂട്ടോണിയം മെറ്റലർജിയിലെ പ്രവർത്തനത്തിന് അവാർഡ് ലഭിച്ചു.<ref>{{cite press release | url = https://www.aps.org/publications/capitolhillquarterly/201004/fermiaward.cfm | title = Secretary Chu Names 2009 Enrico Fermi Award Winners | publisher = [[APS Physics]] | date = April 2010 | accessdate = October 10, 2019 | archive-date = 2019-10-10 | archive-url = https://web.archive.org/web/20191010161900/https://www.aps.org/publications/capitolhillquarterly/201004/fermiaward.cfm | url-status = dead }}</ref> 2010-ൽ [[ഫെലോ ഓഫ് ദ റോയൽ സൊസൈറ്റി|റോയൽ സൊസൈറ്റിയുടെ]] വിദേശ അംഗമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.<ref>{{cite web | url = https://royalsociety.org/people/john-goodenough-11514/ | title = John Goodenough | publisher = Royal Society| accessdate = March 20, 2012}}</ref> 2013 ഫെബ്രുവരി 1 ന് [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ]] പ്രസിഡന്റ് [[ബറാക്ക് ഒബാമ|ബരാക് ഒബാമ]]യാണ് ഗുഡ്നോഫിന് ദേശീയ മെഡൽ സമ്മാനിച്ചത്. <ref>{{cite web | url=http://www.cbsnews.com/8301-34222_162-57567200-10391739/obama-honors-recipients-of-science-innovation-and-technology-medals/ | title=Obama honors recipients of science, innovation and technology medals | publisher=CBS | accessdate=March 9, 2013 | archive-date=2013-06-17 | archive-url=https://web.archive.org/web/20130617180431/http://www.cbsnews.com/8301-34222_162-57567200-10391739/obama-honors-recipients-of-science-innovation-and-technology-medals/ | url-status=dead }}</ref> എഞ്ചിനീയറിംഗിലെ [[Charles Stark Draper Prize|ഡ്രെപ്പർ സമ്മാനം]] അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചു.<ref>{{cite web | url = https://nae.edu/105792/2014-Charles-Stark-Draper-Prize-for-Engineering-Recipients|title=2014 Charles Stark Draper Prize for Engineering Recipients | publisher = National Academy of Engineering| accessdate = October 10, 2019}}</ref> രസതന്ത്രത്തിനുള്ള നോബൽ സമ്മാനത്തിനുള്ള [[Clarivate Citation Laureates|ക്ലാരിവേറ്റ് സൈറ്റേഷൻ സമ്മാന ജേതാക്കളുടെ]] പട്ടികയിൽ ലിഥിയം അയൺ ബാറ്ററിയുടെ വികസനത്തിന് കാരണമായ ഗവേഷണത്തിന് 2015-ൽ [[എം. സ്റ്റാൻലി വൈറ്റിംഗ്ഹാം|എം സ്റ്റാൻലി വൈറ്റിംഗ്ഹാമിനൊപ്പം]] അദ്ദേഹത്തെ [[Thomson Reuters|തോംസൺ റൂട്ടേഴ്സ്]] പട്ടികപ്പെടുത്തി. 2017-ൽ രസതന്ത്രത്തിൽ [[Welch Award in Chemistry|വെൽച്ച് അവാർഡ്]]<ref>[https://www.welch1.org/awards/welch-award-in-chemistry/past-recipients Welch Award 2017] [https://vimeo.com/238066065 Video (10 mins)] </ref> ലഭിച്ചു, 2019-ൽ റോയൽ സൊസൈറ്റിയുടെ [[കോപ്ലി മെഡൽ|കോപ്ലി മെഡലും]] ലഭിച്ചു.<ref>[https://royalsociety.org/news/2019/05/john-goodenough-wins-2019-copley-medal/ Copley Medal 2019]</ref> [[Royal Society of Chemistry|റോയൽ സൊസൈറ്റി ഓഫ് കെമിസ്ട്രി]] അദ്ദേഹത്തിന്റെ ബഹുമാനാർത്ഥം [[John B. Goodenough Award|ജോൺ ബി ഗുഡ്നോഫ് അവാർഡ്]] നൽകി വരുന്നു.<ref name=RSC1>{{cite web|url=http://www.rsc.org/ScienceAndTechnology/Awards/JohnBGoodenoughAward/|title=Royal Society of Chemistry - John B Goodenough Award |website=Royal Society of Chemistry|accessdate=January 20, 2015}}</ref> 2017-ൽ ഗുഡ്നോഫിന് ഓണററി സി.കെ. കോർപ്പറേറ്റ് ഇക്കോഫോറം (സിഇഎഫ്) ൽ നിന്നുള്ള പ്രഹലാദ് അവാർഡ് സ്വീകരിച്ചു. സിഇഎഫിന്റെ സ്ഥാപകൻ രംഗസ്വാമി അഭിപ്രായപ്പെട്ടു, “ഭാവനയെ കൂടുതൽ നല്ല കാര്യങ്ങൾക്കായി പ്രവർത്തിപ്പിക്കുന്നതിന്റെ തെളിവാണ് ജോൺ ഗുഡ്നോഫ്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതകാലത്തെ നേട്ടങ്ങൾ തിരിച്ചറിഞ്ഞതിൽ ഞങ്ങൾക്ക് സന്തോഷമുണ്ട്, ഒപ്പം അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഏറ്റവും പുതിയ കണ്ടെത്തൽ സുസ്ഥിര ബാറ്ററി സംഭരണം ഭാവിയിൽ വലിയ സ്വാധീനം ചെലുത്തുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു.“<ref>[http://www.corporateecoforum.com/c-k-prahalad-award/ Prahalad Award 2017] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191011105117/http://www.corporateecoforum.com/c-k-prahalad-award/ |date=2019-10-11 }} [https://www.youtube.com/watch?v=HC6_Zq_E6cs Video (4 mins)]</ref> ലിഥിയം അയൺ ബാറ്ററികൾ ഉപയോഗിച്ചതിന് [[എം. സ്റ്റാൻലി വൈറ്റിംഗ്ഹാം|എം. സ്റ്റാൻലി വൈറ്റിംഗ്ഹാം]], [[അകിര യോഷിനോ|അകിര യോഷിനോ]] എന്നിവർക്കൊപ്പം 2019 ഒക്ടോബർ 9 ന് ഗുഡ്നോഫിന് രസതന്ത്രത്തിനുള്ള നോബൽ സമ്മാനം ലഭിച്ചു. നൊബേൽ സമ്മാനം ലഭിച്ച ഏറ്റവും പ്രായം കൂടിയ വ്യക്തിയാണ് അദ്ദേഹം.<ref name=" NYT-20191009">{{cite news |last=Specia |first=Megan |title=Nobel Prize in Chemistry Honors Work on Lithium-Ion Batteries - John B. Goodenough, M. Stanley Whittingham, and Akira Yoshino were recognized for research that has “laid the foundation of a wireless, fossil-fuel-free society.” |url=https://www.nytimes.com/2019/10/09/science/nobel-prize-chemistry.html |date=October 9, 2019 |work=[[The New York Times]] |accessdate=October 9, 2019 }}</ref> ==കുറിപ്പുകൾ== {{Reflist}} ==കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക്== {{refbegin}} *{{cite book | title =Principles of Inorganic Materials Design | url =https://archive.org/details/principlesofinor0000lale |author1=John N. Lalena |author2=David A. Cleary | year = 2005 | pages = xi–xiv, 233–269 | publisher = Wiley-Intersciece| isbn =0-471-43418-3 }} {{refend}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== {{Scholia|author}} *[http://www.me.utexas.edu/faculty/faculty-directory/goodenough Faculty Directory at University of Texas at Austin] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201108125123/http://www.me.utexas.edu/faculty/faculty-directory/goodenough |date=2020-11-08 }} *[https://web.archive.org/web/20121006075429/http://www.aip.org/history/acap/biographies/bio.jsp?goodenoughj Array of Contemporary American Physicists] *[http://scitation.aip.org/content/aip/magazine/physicstoday/article/69/9/10.1063/PT.3.3296 History of the lithium-ion battery, Physics Today, Sept. 2016] *{{youtube|7ylhy-utbXY|1 hour interview with Goodenough}} by The [[Electrochemical Society]], 2016 {{Nobel Prize in Chemistry}} {{2019 Nobel Prize winners}} {{Copley Medallists 2001–present}} {{Winners of the National Medal of Science|engineering}} {{FRS 2010}} {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:1922-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ നാഷണൽ അക്കാദമി ഓഫ് സയൻസ് അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:രസതന്ത്രത്തിനുള്ള നോബൽ സമ്മാന ജേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ കണ്ടുപിടിത്തക്കാർ]] [[വർഗ്ഗം:2023-ൽ മരിച്ചവർ]] 568p361q2x5znu245ornvg85epjtn7h 0 506460 4682163 4490539 2026-11-02T04:04:09Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 4682163 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Dorsa Derakhshani}} {{Infobox chess player |name = ഡോർസ ഡെറാഖ്ഷാനി |image = Dorsa Derakhshani.png |caption = Derakhshani in 2017 |country = [[Iran]]<br>[[United States]] |birth_date = {{Birth date and age|1998|4|15|df=y}} |birth_place = [[Tehran]], [[Iran]] |death_date = |death_place = |title = [[International Master]] (2016)<br />[[Woman Grandmaster]] (2016) |worldchampion = |womensworldchampion = |rating = |peakrating = 2405 (July 2016) |FideID = 12500330 }} 2017 സെപ്റ്റംബർ മുതൽ [[അമേരിക്ക]]യെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന ഇറാനിയൻ ചെസ്സ് കളിക്കാരിയാണ് '''ഡോർസ ഡെറാഖ്ഷാനി''' (പേർഷ്യൻ: درسا born; ജനനം 1998)<ref>[https://ratings.fide.com/fedchange.phtml?year=2017 Player transfers in 2017] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170204090458/http://ratings.fide.com/fedchange.phtml?year=2017 |date=2017-02-04 }}. FIDE.</ref>2016-ൽ [[Woman Grandmaster|വുമൺ ഗ്രാൻഡ് മാസ്റ്റർ]], [[International Master|ഇന്റർനാഷണൽ മാസ്റ്റർ]] എന്നീ പദവികൾ അവർക്ക് ലഭിച്ചു. == ചെസ്സ് കരിയർ == ഏഷ്യൻ യൂത്ത് ചെസ് ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിൽ 2012 ലും (ഗേൾസ് U14 ഡിവിഷനിൽ), <ref>{{Cite web|url=http://www.chess-results.com/tnr75210.aspx?lan=1&art=1&rd=9&turdet=YES&flag=30&wi=984|title=Asian Youth Chess Championship 2012 Under 14 Girls|website=www.chess-results.com|access-date=2017-09-11}}</ref> 2013, 2014 ലും (ഗേൾസ് U16 ൽ)<ref>{{Cite news|url=http://en.chessbase.com/post/asian-youth-championship|title=Asian Youth Championship|date=2014-11-24|last=Banjan|first=Priyadarshan|website=Chess News|publisher=ChessBase|access-date=2017-09-11}}</ref> ഡോർസ ഡെറാഖ്ഷാനി മൂന്ന് സ്വർണ്ണ മെഡലുകൾ നേടി. 2012 <ref>{{Cite web|url=http://www.chessdom.com/asian-nations-chess-cup-2012-complete-lineups/|title=Asian Nations Chess Cup 2012 – Complete Lineups|date=2012-05-17|website=Chessdom|access-date=2017-09-11}}</ref>, 2014 വർഷങ്ങളിൽ ഏഷ്യൻ നേഷൻസ് കപ്പ് വനിതാ വിഭാഗത്തിൽ ഇറാനിയൻ ടീമിനായി കളിച്ചു.<ref>{{Cite journal|last=|first=|date=2014-05-24|title=Chinese men crush Vietnam, Indian women beat Iran-B|url=http://profchess.kz/img/contents/files/Asian_Nations_Cup_Bulletin_5_1401169928.pdf|journal=Asian Nations Cup Bulletin|volume=5|pages=|via=}}</ref> 2016-ൽ [[ഫിഡെ]] ട്രെയിനർ പദവിക്ക് യോഗ്യത നേടിയ ഡെറാഖ്ഷാനി <ref name="FIDE">[https://ratings.fide.com/card.phtml?event=12500330 Dorsa Derakhshani's FIDE card]</ref> അംഗീകൃത ഫിഡെ ജേണലിസ്റ്റാണ്. 2019 ജൂലൈയിൽ [[ജർമ്മനി]]യിലെ മ്യൂണിക്കിലെ TedxTalkലെ പ്രഭാഷകയായിരുന്നു ഡെറാഖ്ഷാനി. TEDxYouth @ Mnchen- ൽ "അവരുടെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് സ്വാതന്ത്ര്യത്തെ ഗൗരവമായി കാണുന്നതിന്" അവർ പ്രേക്ഷകരെ പിന്തുടരുന്നു.<ref>{{Citation|title=Take your freedom of choice seriously {{!}} Dorsa Derakhshani {{!}} TEDxYouth@München|url=https://www.youtube.com/watch?v=dnPmfzAGkcU|language=en|access-date=2019-08-25}}</ref> === ഇറാനിയൻ ചെസ് ഫെഡറേഷനുമായുള്ള ഏറ്റുമുട്ടൽ === 2017 ൽ [[ഹിജാബ്]] ധരിക്കാതെ ജിബ്രാൾട്ടർ ചെസ് ഫെസ്റ്റിവലിൽ കളിച്ചതിന് ശേഷം (അവർ [[സ്പെയിൻ|സ്പെയിനിൽ]] താൽക്കാലിക താമസക്കാരിയായിരുന്നപ്പോൾ) ഇറാൻ ദേശീയ ടീമിനായി കളിക്കുന്നതിനോ "ദേശീയ താൽപ്പര്യങ്ങൾക്ക് ഹാനികരമായി" ഇറാനിലെ ഏതെങ്കിലും ടൂർണമെന്റുകളിൽ പങ്കെടുക്കുന്നതിനോ 2017 ഫെബ്രുവരിയിൽ<ref>[http://www.theaustralian.com.au/news/world/the-times/chess-prodigy-moves-west-to-play-hijabfree/news-story/a107d8fdda5979037fec50ce612fe6d7 Chess prodigy moves west to play hijab-free] {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=നവംബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, The Australian, October 10, 2017</ref> ഇറാനിയൻ ചെസ് ഫെഡറേഷൻ<ref>[http://www.ircf.ir/ Iranian Chess Federation]</ref> അവർക്ക് വിലക്കേർപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. ഇതേ ടൂർണമെന്റിന്റെ ആദ്യ റൌണ്ടിൽ ഇസ്രായേലി ഗ്രാൻഡ് മാസ്റ്റർ അലക്സാണ്ടർ ഹസ്മാനുമായി കളിച്ചതിന്റെപേരിൽ ഒരു ഫിഡെ മാസ്റ്ററായിരുന്ന അവരുടെ 15 വയസുള്ള സഹോദരൻ ബോർണയും വിലക്കു നേരിട്ടിരുന്നു. ഡെറാഖ്ഷാനി മുമ്പുതന്നെ നിരവധി ടൂർണമെന്റുകളിൽ ഹിജാബ് ഇല്ലാതെ കളിച്ചിരുന്നു.<ref>[http://en.chessbase.com/post/iran-bans-teenage-chessplayers-for-harming-national-interests Iran bans teenage chessplayers for "harming national interests"], ChessBase, 21 February 2017</ref><ref>Mike Klein,[https://www.chess.com/news/view/ousted-iranian-player-my-wardrobe-should-not-be-anyone-s-business-4013 Ousted Iranian Player: 'My Wardrobe Should Not Be Anyone's Business!'], Chess.com, 28 February 2017</ref> ==അവലംബം== {{reflist}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == {{wikinewshas|[[n:Iranian International Master Dorsa Derakhshani discusses her chess career with Wikinews|Iranian International Master Dorsa Derakhshani discusses her chess career with Wikinews]]}} *{{Fide}} *[https://www.365chess.com/players/Dorsa_Derakhshani Dorsa Derakhshani] chess games at 365Chess.com *{{chessgames player|147732}} *[http://www.olimpbase.org/playerss/bptd3p5i.html Dorsa Derakhshani] team chess record at Olimpbase.org *[https://www.youtube.com/watch?v=v9o7x1TzLAg Brief interview by Powerplay Chess (youtube)] *[https://web.archive.org/web/20170424224725/http://beyond-chess.com/interview-dorsa-derakhshani/ Beyond Chess - interview by Markus Lammers] *[https://www.nytimes.com/2017/12/29/opinion/iran-chess-woman-america.html?nl=todaysheadlines&emc=edit_th_20180101 Why I Left Iran to Play Chess in America - Op-Ed in the New York Times by Dorsa Derakhshani] [[വർഗ്ഗം:1998-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:ചെസ്സ് ഇന്റർനാഷണൽ മാസ്റ്റർമാർ]] [[വർഗ്ഗം:വനിത ചെസ്സ് ഗ്രാന്റ്മാസ്റ്റർമാർ]] dodgajc47vndmxgtpv0yjjeawefgat1 0 509126 4682114 4569868 2026-11-01T19:03:39Z Kent Wang 223535 First Sculpture of Our Lady of Fatima.jpg 4682114 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Our Lady of Fátima}} {{Infobox Catholic apparition | name       = ഔർ ലേഡി ഓഫ് ഫാത്തിമ | full_name = ഔർ ലേഡി ഓഫ് ഫാത്തിമ റോസറി ഓഫ് ഫാത്തിമ | image = First Sculpture of Our Lady of Fatima.jpg | size = | alt = | caption = The [[Canonical coronation|canonically crowned]] image enshrined within the [[Chapel of the Apparitions]] | map = 278px-Po-map fatima.png | msize = | malt = | mcaption = Location of [[Fátima, Portugal|Fátima]] in [[Centro Region, Portugal|Central]] [[Portugal]] | location   = ഫാത്തിമ, പോർച്ചുഗൽ | date       = 13 മെയ് മുതൽ 13 ഒൿടോബർ 1917 വരെ | witness   = [[Sister Lúcia|ലൂസിയ ഡോസ് സാന്റോസ്]]<br>ഫ്രാൻസിസ്കോ<br> ജസീന്ത മാർട്ടോ | type       = [[Marian apparition]] | approval = October&nbsp;13,&nbsp;1930<ref>{{cite web|url=https://fatima.org/about/fatima-the-facts/approval-by-the-bishop-1930/|title=Approval by the Bishop (1930)|website=The Fatima Center|access-date=2019-10-10|quote=[W]e hereby: 1. Declare worthy of belief, the visions of the shepherd children in the Cova da Iria, parish of Fatima, in this diocese, from the 13th May to 13th October, 1917. 2. Permit officially the cult of Our Lady of Fatima.}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.britannica.com/biography/Lucia-dos-Santos|title=Lucia dos Santos|website=[[Encyclopædia Britannica]]|access-date=2019-10-10|quote=After years of investigation, the veneration of Our Lady of Fátima was authorized by the bishop of Leiria, Portugal, on October 13, 1930.}}</ref><br>[[José Alves Correia da Silva|Bishop José Alves Correia da&nbsp;Silva]]<br>[[Roman Catholic Diocese of Leiria-Fátima|Diocese of Leiria]] | shrine = [[Sanctuary of Fátima|Sanctuary of Our Lady of Fátima]], [[Cova da Iria]], [[Fátima, Portugal]] | patronage = [[Roman Catholic Diocese of Leiria-Fátima]], [[East Timor]] | attributes = | feast_day = [[13 May]] }} [[മറിയം|പരിശുദ്ധ കന്യകാമറിയത്തിന്]] [[കത്തോലിക്കാസഭ]] നൽകിയ നാമനിർദേശമാണ് '''ഫാത്തിമ മാതാവ്''' അഥവാ '''അവർ ലേഡി ഓഫ് ഹോളി റോസറി ഓഫ് ഫാത്തിമ'''. 1917 ൽ [[ഫാത്തിമ (നഗരം)|പോർച്ചുഗലിലെ ഫാത്തിമയിലെ]] കോവ ഡാ ഇരിയ എന്ന പ്രദേശത്ത് മൂന്ന് കുട്ടികൾക്കുണ്ടായ മറിയത്തിന്റെ പ്രത്യക്ഷപ്പെടൽ അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് ഈ നാമനിർദ്ദേശം നടന്നത് . ലൂസിയ ഡോസ് സാന്റോസ്, കസിൻമാരായ ഫ്രാൻസിസ്കോ, ജസീന്ത മാർട്ടോ എന്നിവരായിരുന്നു ആ മൂന്നു കുട്ടികൾ. 1930 ഒക്ടോബർ 13 ന് ബിഷപ്പ് ജോസ് ആൽവസ് കൊറിയ ഡാ സിൽവ സംഭവങ്ങൾ ''വിശ്വസിക്കാൻ യോഗ്യമാണെന്ന്'' പ്രഖ്യാപിച്ചു. <ref name="worthy">{{Cite web|url=http://www.miraclehunter.com/marian_apparitions/statements/fatima_statement_02.html|title=Results of the Investigative Commission|access-date=3 June 2017|date=October 1930}}</ref> 1946 മെയ് 13 ന്, പയസ് പന്ത്രണ്ടാമൻ മാർപ്പാപ്പയുടെ അപ്പോസ്തോലിക നിയമജ്ഞനായ കർദിനാൾ ബെനഡെറ്റോ അലോസി മസെല്ല ഫാത്തിമയിലെ അപ്പാരിയേഷൻസ് ചാപ്പലിൽ പ്രതിഷ്ഠിച്ച   ആരാധനാരീതിക്ക് ഒരു കാനോനിക്കൽ കിരീടധാരണം നൽകുകയും, 1954 നവംബർ 11-ന്, മാർപ്പാപ്പയുടെ ഹ്രസ്വമായ ''ലൂസർ സൂപ്പർന'' പ്രഖ്യാപനം വഴി ഫാത്തിമയിൽ പ്രത്യക്ഷീകരണം നടന്ന സ്ഥലത്തെ പള്ളിയെ ഒരു ചെറിയ ബസിലിക്കയുടെ പദവിയിലേക്ക് ഉയർത്തുകയും ചെയ്തു.യയ 1930 കളിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ലൂസിയ ഡോസ് സാന്റോസിന്റെ ഓർമ്മക്കുറിപ്പുകൾ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട കന്യകയിൽ നിന്ന് വന്നതാണെന്ന് അവർ അവകാശപ്പെടുന്ന രണ്ട് രഹസ്യങ്ങൾ വെളിപ്പെടുത്തി, മൂന്നാമത്തെ രഹസ്യം 1960 ൽ കത്തോലിക്കാ സഭ വെളിപ്പെടുത്തി. ഫാത്തിമ യിൽ സംഭവിച്ചത് വലിയ ജനശ്രദ്ധ ആകർഷിച്ചിരുന്നു. ദർശനത്തിൽ ഭാവിയിൽ ലോകത്തിൽ പലയിടത്തും യുദ്ധങ്ങൾ ഉണ്ടാകുമെന്നും എല്ലാവരും വിശ്വാസം കൈവിടാതെ നിരന്തരം പ്രാർത്ഥിക്കണമെന്നും കന്യക വെളിപ്പെടുത്തി. പ്രത്യേകിച്ച് റഷ്യയെ മറിയത്തിന്റെ വിമലഹൃദയത്തിന് പ്രതിഷ്ഠിച്ച് പ്രാർത്ഥിക്കണമെന്ന് കന്യകാ നിർദേശിച്ചതായി കുട്ടികൾ വെളിപ്പെടുത്തി. =='''1.ഫാത്തിമയുടെ ജപമാലറാണി'''== [[പ്രമാണം:Our_Lady_of_Fatima_1968.jpg|ലഘുചിത്രം|പകരം=image ഓഫ് holymary|ഫാത്തിമ മാതാവ് -തിരുസ്വേരൂപം]] 1917 പോർട്ടുഗൽ,ഫാത്തിമയിലെ മൂന്നു ചെറിയ കുട്ടികൾക് നാൽപതു ദിവസങ്ങളിലായി നടന്ന സ്വർഗിയ ദർശനങ്ങളാണ് ഫാത്തിമ മാതാവ്  എന്ന പേരിൽ പരിശുദ്ധ കന്യകമറിയത്തെ ലോകം മുഴുവൻ അറിയിക്കുന്നതിനു കാരണമായതു, ദർശനകളുടെ സാക്ഷികളായ ലൂസിയ ദോസ് സാന്റോസ്, ഫ്രാൻസിസ്കോ മാർട്ടോ, ജസിന്റാ മാർട്ടോ എന്നിവരാണ്  ഈ അത്ഭുതങ്ങളുടെ കേന്ദ്രബിന്ദുക്കളായിമാറിയത്. ഈ കുട്ടികൾ  ദൈവമാതാവിനെ കാണുന്നുണ്ടെന്ന് സാക്ഷപ്പെടുത്തുക്കയും, പാപികളുടെ തിരിച്ചുവരവിനും ലോകത്തിലെ സമാധാനത്തിനും വേണ്ടി പ്രാർത്ഥിക്കുവാനും ദൈവകൃപയിൽ അവരെ രക്ഷപ്പെടുത്തുവനുമായി  കുട്ടികളോട് ആവിശ്യപെടുന്നു. ഈ ദർശനങ്ങൾ, കത്തോലിക്കാ സഭയുടെ ഒരു വലിയ വിശ്വാസഭാഗമായി കണക്കാക്കുന്നു. ദർശനങ്ങൾ വിശ്വാസികൾക്ക് ദൈവത്തിന്റെ സ്നേഹം, കരുണ, സമാധാനം എന്നിവയെ മനസ്സിലാക്കുവാൻ പ്രചോദനമായിട്ടുള്ളതായി കത്തോലിക്ക സഭ കരുതിവരുന്നു. ഫാത്തിമയിലെ ഈ ദർശനങ്ങൾ, ദൈവത്തിന്റെ സന്ദേശത്തെ മനസ്സിലാക്കുന്നതിന് മാത്രമല്ല, കൂടാതെ പാപികളെ തിരുത്താൻ, ലോകത്തിന് സമാധാനം നൽകാൻ, പ്രാർത്ഥനയുടെ ശക്തി ഉയർത്താൻ കത്തോലിക്ക സഭയെ സഹായിക്കുന്നു. ==''' 2.ചരിത്ര പശ്ചാത്തലം'''== [[പ്രമാണം:Our_Lady_of_Fatima_at_the_Manila_Cathedral_2023-05-14.jpg|ലഘുചിത്രം|പകരം=A replica of the original image|Manila Cathedral - മറിയത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ ചിത്രത്തിന്റെ പുനർചിത്രികരണം]] '''2.1.ഫാത്തിമയുടെ ചരിത്രം''' പോർച്ചുഗലിലെ മദ്ധ്യഭാഗത്തുള്ള ഒരു ചെറിയ നഗരമാണ് ഫാത്തിമ , 1917-ൽ ഇവിടെ നടന്ന അത്ഭുതങ്ങൾ ഈ നഗരത്തെ പ്രവേശസ്തമാക്കി. ഫാത്തിമ എന്ന ഒരു രാജകുമാരിയുടെ പേരിൽ നിന്നാണ് ഇതിനു ഫാത്തിമ എന്നു പേര് ലഭിച്ചത്. 1917-ൽ ദർശനങ്ങൾ തുടങ്ങുന്നതിന് മുൻപ്, ഈ നഗരം കൃഷിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരുന്ന ഒരു പ്രദേശം ആയിരുന്നു.അവിടെ ദർശനങ്ങൾ നടന്ന കോവാ ദ അലിയ എന്ന സ്ഥലത്തെ സംഭവങ്ങൾ, പ്രദേശത്തെ ആയിരക്കണക്കിന് തീർത്ഥാടകരെ ആകർഷിക്കുകയും, കഴിഞ്ഞ കാലത്തെ അടുത്ത കാലങ്ങളിലെ നടന്നുക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന അത്ഭുതങ്ങൾ ദൈവസ്നേഹത്തിന്റെ അടയാളങ്ങളായി ഈ പ്രദേശത്തിന്റെ വിശ്വാസ തലസ്ഥാനമാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു. '''2.2. രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യം''' 20-ാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ആദ്യംകാലത്ത്,1910-ൽ ആദ്യ പോർച്ചുഗീസ് റിപ്പബ്ലിക് ആരംഭിച്ചതിന്റെ ഭാഗമായി, ശക്തമായ ആത്മീയ എതിർപ്പുക്കൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. ഈ രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യങ്ങൾ ഫാത്തിമയിലെ ദർശനങ്ങക്ക ശ ഒരെ സമയം സമാശ്വാസവും വിമർശനവും ഉണ്ടാക്കി. പ്രദേശത്തെ അത്ഭുതങ്ങളിൽ, കുട്ടികളുടെ അവകാശവാദങ്ങൾ പൊതുവിൽ പ്രതിഷേധം സൃഷ്ടിക്കാമെന്ന ഭയം കൊണ്ട് ദർശനങ്ങൾക്കു എതിരായി അധികാരികൾ നിലപാടുകൾ സ്വീകരിച്ചിരുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, കുട്ടികൾ മറിയത്തിന്റെ സന്ദേശങ്ങളെ തള്ളിക്കളഞ്ഞില്ല, അവരുടെ വിശ്വാസം നിരവധി വിശ്വാസികൾക്ക് പ്രചോദനമായി.ഈ സാഹചര്യങ്ങൾ, സമാധാനത്തിനും മുക്തിക്കും വേണ്ടിയുള്ള ദൈവത്തിന്റെ സന്ദേശങ്ങൾ മഹത്തായ പ്രസക്തിയോടെ ലോകമെങ്ങും പാടുന്നതിന് വിശ്വാസിക്കൾക്ക് കരുതായി. =='''3.ദർശനങ്ങൾ'''== [[പ്രമാണം:Coroação_da_Imagem_de_Nossa_Senhora_de_Fátima.jpg|ലഘുചിത്രം|പുരോഹിതൻ പരിശുദ്ധ മറിയത്തിന്റെ കീരിട ധാരണം നിർവഹിക്കുന്നു.]] ====='''3.1. പ്രഥമ ദർശനം'''===== May 13, 1917-നാണ് ഫാത്തിമയിൽ Our Lady of Fatima-യുടെ ആദ്യ ദർശനം ഉണ്ടായത്. ലൂസിയ ഡോസ് സാന്റോസ്, ഫ്രാൻസിസ്കോ മാർടോ, ജസിന്റാ മാർടോ എന്നിവരാണ് മറിയത്തിന്റെ ദർശനം കണ്ട കുട്ടികൾ. അവർ കോവാ ദ അലിയ എന്ന സ്ഥലത്ത് ആയിരുനപ്പോഴാണ് ഈ ദർശനം കണ്ടത്. പ്രകാശത്തിൽ നിന്നു വരുന്ന ഒരു സ്ത്രീയെ അവർ കണ്ടു, ഈ ആദ്യ സന്ദർശനത്തിൽ, ആ സ്ത്രീ ജപമാല രാജ്ഞിയായി തന്നെ പരിചയപ്പെടുത്തുകയും, കുട്ടികളെ പ്രതിദിനം ജപമാല പ്രാർത്ഥിക്കാനും, ലോകത്തിനായി പാപികൾക്കായുള്ള മനസാന്തരത്തിന്റെ പ്രാർത്ഥനകൾ നിർദ്ദേശിക്കുകയും ചെയ്തു. അവരുടെ സന്ദർശനങ്ങളിൽ മറിയം കുട്ടികൾക്കൊപ്പം തിരിച്ചറിയപ്പെട്ട മാന്യതയും ദൈവഭക്തി എന്ന സന്ദേശവും ഉറപ്പുനൽകുന്നു. ====='''3.2.തുടർന്നുള്ള ദർശനങ്ങൾ'''===== കുട്ടികൾ ഓരോ മാസവും കോവാ ദ അലിയ-യിലേക്ക് തിരിച്ചുപോയി, തുടർച്ചയായി ദിവസങ്ങൾക്കുള്ളിൽ ദർശനങ്ങൾ കണ്ടു. ജൂൺ 13, 1917: രണ്ടാം ദർശനത്തിൽ, ദൈവം മാതാവ് കുട്ടികളെ വീണ്ടും ഇപമാല പ്രാർത്ഥിക്കാൻ ആവശ്യപ്പെടുന്നു. ജൂലൈ 13, 1917: മൂന്നാം ദർശനത്തിൽ, കുട്ടികൾക്ക് അക്രമമായ ആദ്യ രഹസ്യം കണ്ടു; അവർ നരകത്തിൽ വന്നുവീഴുന്ന ആത്മാക്കളുടെ കാഴ്ച കണ്ടു. മറിയം അവരോട് പാപികളുടെ രക്ഷയ്ക്കായി പ്രാർത്ഥിക്കാൻ ആവശ്യപ്പെട്ടു. മറിയം രണ്ടാമത്തെ രഹസ്യമായ രാഷ്ട്രങ്ങൾക്കുള്ള ഭീകരത ജനിപ്പിക്കുമെന്ന് അറിയിച്ചു. ഓഗസ്റ്റ് 19, 1917: ഈ മാസം, മറിയം അവരോട് വീണ്ടും ദൈവത്തെ കൃപാപൂർവ്വം പ്രാർത്ഥിക്കാനും, പാപികൾക്കായി ഉപരിപ്രാർത്ഥനങ്ങൾ നടത്താനും ആവശ്യപ്പെട്ടു. സെപ്തംബർ 13, 1917: അഞ്ചാം ദർശനത്തിൽ, മറിയം അവർക്ക് മുൻപ് നൽകിയ സന്ദേശങ്ങൾ വീണ്ടും ഊന്നിച്ചു, പ്രതിദിനം ജപമാല പ്രാർത്ഥിക്കാൻ ആവശ്യപ്പെട്ടു. മറിയം ഒക്ടോബറിൽ ഒരു അത്ഭുതം നടത്തുമെന്നു അറിയിച്ചു. ഒക്ടോബർ 13, 1917: ആറാം ദർശനം നടന്നത് 70,000 പേരുടെ മൂന്നിലായിരുന്നു. സൂര്യത്തിന്റെ അത്ഭുതം എന്നു അറിയപ്പെടുന്ന ഈ സന്ദർശനത്തിൽ, മറിയം തന്റെ ചിത്രത്തെ ജപമാല മാതാവ് എന്ന തിരിച്ചറിയുവാൻ അവരെ പഠിപ്പിച്ചു. അവർ ദർശനത്തിൽ കണ്ട മായാജാലമായുള്ള സൂര്യത്തിന്റെ ചലനങ്ങളും നിറംമാറ്റവും ആയിരുന്നു. ഈ സംഭവത്തിന്റെ വലിയ പ്രതിഫലം മതംവിട്ടവർക്കും, ആത്മീയമായ കാഴ്ചക്കാർക്കും അത്ഭുതമുണ്ടാക്കി. ഈ അത്ഭുതം ഫാത്തിമയിലെക്ക് കൂടുതൽ വിശ്വാസിക്കള ആകർഷിപ്പിക്കുവാൻ കാരണമായി. =='''4. ഫാത്തിമയിലെ മൂന്ന് രഹസ്യങ്ങൾ'''== [[പ്രമാണം:Children_of_Fatima_(1917).jpg|ലഘുചിത്രം|പകരം=Lúcia with Francisco and Jacinta in 1917|Lúcia with Francisco and Jacinta in 1917]] ====='''4.1. ആദ്യ രഹസ്യം''' (First Secret)===== ഫാത്തിമയിലെ ആദ്യ രഹസ്യം 1917 ജൂലൈ 13-ന് മറിയം കുട്ടികൾക്ക് വെളിപ്പെടുത്തിയ ഒരു നരകത്തിന്റെ ദർശനമാണ്. ദർശനത്തിൽ, കുട്ടികൾ നരകത്തിലെ ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ട പാപികളുടെ കാഴ്ചകൾ കണ്ടു, അവർ നശിക്കുവാൻ പോകുന്ന ആത്മാക്കളുടെ കാഴ്ചയും നരകത്തിലെ പ്രയാസപ്പെടുന്നവരുടെ ദയനീയമായ ദൃശ്യങ്ങളും ദർശിച്ചു. ഈ ദർശനം കുട്ടികളെ ദൈവത്തിന്റെ ദയാലുവായ അനുഗ്രഹത്തിനായി പ്രാർത്ഥിക്കാൻ പ്രേരിപ്പിച്ചു. ====='''4.2. രണ്ടാം രഹസ്യം''' (Second Secret)===== രണ്ടാമത്തെ രഹസ്യം, ലോകത്തിൽ സാംസ്ക്കാരികമായ മാറ്റങ്ങൾ പ്രതിപാദിച്ചുകൊണ്ടുള്ള പ്രവചനമാണ്. ഈ പ്രവചനത്തിൽ, മറിയം ലോകത്തെ അത്യന്തം ദ്രുതഗതിയിൽ ബാധിച്ച ആദ്യ മഹായുദ്ധത്തിന്റെ അവസാനവും, അപ്പോൾ കഴിഞ്ഞില്ലെങ്കിൽ രണ്ടാമത്തെ മഹായുദ്ധത്തിന്റെ ഭീഷണിയും പറഞ്ഞുകൊണ്ടിരുന്നു. സത്യം ഒന്നാണ്, റഷ്യയെ ക്രിസ്തുവിന്റെ അത്മാവിലേക്കു സമർപ്പിക്കേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യം കുട്ടികൾക്ക് പറഞ്ഞു കൊടുത്തു. ഈ സന്ദേശങ്ങൾ, വിശ്വാസികൾക്ക് ദൈവത്തിന്റെ സ്നേഹത്തിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നതിനെ തിരിച്ചറിയാൻ സഹായിക്കുകയും, മനസ്സിന്റെ ശക്തിയും വിശ്വാസത്തിന്റെ വലിപ്പം തീർത്തും വ്യക്തമാക്കുന്നതിനും പ്രചോദനമായി. ====='''4.3. മൂന്നാം രഹസ്യം''' (Third Secret)===== 1960-ൽ വെളിപ്പെടുത്തേണ്ടിരുന്ന മൂന്നാം രഹസ്യം, ഒരു പ്രവചനം ആണ്, അത് പാപ്പയുടെ അനിശ്ചിത ഭാവിയേക്കുറിച്ചും പാപ്പക്കു നേരെയുള്ള പ്രതിപ്രഹരത്തിന്റെയും കഥയെ അടയാളപ്പെടുത്തുന്നു. ഈ രഹസ്യത്തിന്റെ കുറിപ്പ്, സഭയുടെ പ്രയാണയത്തിൽ നിന്നുള്ള കരുത്തിന്റെ കുറവും വിശ്വാസികളുടെ പ്രാർത്ഥനയുടെ ശക്തിയും ഉറപ്പിക്കുന്നതായി ഈ ദർശനം പ്രബോധിപ്പിക്കുന്നു. രഹസ്യത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗം, പാപ്പക്ക് ഒരു കഠിനമായ ഭീഷണി നേരിടേണ്ടിവരും എന്നതോടൊപ്പം, ക്രിസ്ത്യൻ സമൂഹത്തിൽ കാണുന്ന ദുഷ്പ്രവർത്തികളെയും കാട്ടി കൊടുക്കുന്നു. [[പ്രമാണം:Coroa_de_Nossa_Senhora_de_Fátima_(12_de_Maio_de_2017).png|ലഘുചിത്രം|പകരം=One of the bullets that struck Pope John Paul II in his 1981 assassination attempt was later encased in the crown of the statue of Our Lady of Fatima. In addition, one of his personal rosaries was given to the Portuguese sanctuary.[citation needed]|1981-ൽ John Paul II പാപ്പായെ വധിക്കാൻ ഉപയോഗിച്ച bullet പതിപ്പിച്ച മറിയതിന്റെ കീരീടം - രക്തസാക്ഷ്യത്വത്തിന്റെ മഹത്വം]] <small>''One of the bullets that struck Pope John Paul II in his 1981 assassination attempt was later encased in the crown of the statue of Our Lady of Fatima. In addition, one of his personal rosaries was given to the Portuguese sanctuary.[citation needed]''</small> =='''5. അംഗീകാരം'''== ====='''5.1.സഭയുടെ അംഗീകാരം'''===== 1930-ൽ, ജോസെ ആൽവസ് കോറിയ ദ സിൽവ എന്ന bishop, ഫാത്തിമയിലെ ദർശനങ്ങളെ “നിരവധി വിശ്വാസികൾക്കായി അംഗീകരിക്കാവുന്നതാണ്” എന്ന പദവിയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തി. ഈ അംഗീകാരം, ദർശനങ്ങൾക്കു വേണ്ടി പൊതുജനങ്ങൾക്കു പ്രാർത്ഥനകളും ആരാധനകളും നടത്താൻ അനുവാദം നൽകുകയും, ഈ സ്ഥലത്തെ വിശ്വാസം കൂടുതൽ ഊർജിതമായി പ്രചരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. അംഗീകരണം ലഭിച്ചതിനുശേഷം, ഫാത്തിമ വളരെക്കാലമായി ആയ ഒരു തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രമായിരുന്നു. 1935-ൽ, ദർശനങ്ങളിൽ പങ്കെടുത്ത കുട്ടികളുടെ നിധാനമായ ഫ്രാൻസിസ്കോയും ജസിന്റായും വലിയ ശ്രദ്ധയോടെ ബേസിലിക്കയിൽ പുനരവതരിപ്പിക്കപ്പെട്ടു. ====='''5.2. തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രം'''===== [[പ്രമാണം:Fátima,_Sanctuary_of_Our_Lady_of_Fátima_(6172325245).jpg|ലഘുചിത്രം|പകരം=Fátima, Sanctuary of Our Lady of Fátima|ഫാത്തിമ തീർത്ഥടന കേന്ദ്രം - Fátima, Sanctuary of Our Lady of Fátima]] [[പ്രമാണം:Statue_of_Our_Lady_in_Fátima,_Portugal_–_1954.jpg|ലഘുചിത്രം|മറിയത്തിന്റെ തിരുസ്വരൂപം]] ഫാത്തിമയിലെ മാതാവിന്റെ പള്ളിയിൽ നടത്തി വരുന്ന ആരാധനകൾ, പ്രകൃതിയുടെയും വിശ്വാസത്തിന്റെയും സംയോജനം കൊണ്ട് തീർത്ഥാടകരെ ആകർഷിച്ചു. കത്തോലിക്കാ സഭയുടെ അംഗീകാരത്തിന്റെ തുടർന്ന്, കോവാ ദ അലിയ എന്ന സ്ഥലത്ത് പ്രാർത്ഥനകൾക്ക് വലിയ തിരക്ക് കൂടി പടരാൻ തുടങ്ങി. ഫാത്തിമയിലെ ദർശനങ്ങൾക്കായി പ്രതിവർഷം 2 മില്യൻ കത്തോലിക്കർ തീർത്ഥാടനത്തിനായി അവിടെ എത്തുന്നു. മെയ് 13 നും ഒക്ടോബർ 13 നും, ഈ സന്ദർശനങ്ങളോട് അനുബന്ധിച്ച്, പ്രധാനമായി തിരുനാൾ ആഘോഷിക്കപ്പെടുന്നു. ഈ ദിവസം, തീർത്ഥാടകരുടെ കൂട്ടങ്ങൾ, പ്രാർത്ഥനകൾക്കും പ്രഭാഷണങ്ങൾക്കും സാക്ഷിയായി കൂടുന്നു. =='''6. കാത്തോലിക ആരാധനയും പ്രവർത്തനങ്ങളും'''== [[പ്രമാണം:Our_Lady_of_Fatima_(5853554732).jpg|ലഘുചിത്രം]] ====='''6.1. ജപമാല (The Rosary)'''===== ഫാത്തിമയിലെ സന്ദേശങ്ങൾ ജപമാല പ്രാർത്ഥനയുടെ പ്രാധാന്യത്തെ ഉറപ്പിക്കുന്നു. മറിയം കുട്ടികളോട് പറഞ്ഞ ജപമാല, ലോകത്തിൻറെ സമാധാനത്തിനും പാപികളുടെയും അതിജീവനത്തിനും വേണ്ടി പ്രാർത്ഥിക്കേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകതയെക്കുറിച്ചുള്ള ദർശനമായാണ്. ജപമാലയുടെ പ്രാർത്ഥന, ഫാത്തിമയിലെ ദർശനങ്ങൾക്കായി പുതിയ പ്രചാരവും പ്രചോദനവും നൽകുകയും, കത്തോലിക സമൂഹത്തിൻറെ ആത്മീയ ജീവിതത്തിൽ ആഴമുള്ള മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തുകയും ചെയ്തു. ആരാധനാലയങ്ങളിൽ മാത്രം അല്ല വീടുകളിലും പുറത്തു മറ്റിടങ്ങളിലും  ജപമാല പ്രാർത്ഥനകൾ ഇതിനെ തുടർന്ന് വിശ്വാസികൾ ചൊല്ലി പ്രാര്ഥിക്കുന്നുണ്ട് [[പ്രമാണം:Our_Lady_of_Fatima_(5852965319).jpg|ലഘുചിത്രം|ജപമാല വണക്കം ചെയ്യുന്ന കന്യാസ്ത്രീ]] ====='''6.2. Consecration'''===== ഫാത്തിമയിലെ സന്ദേശങ്ങൾ റഷ്യയെ മറിയത്തിന്റെ വിമല ഹൃദയം ലേകു സമർപ്പിക്കാനുള്ള ആവശ്യത്തിന് പ്രാധാന്യം നൽകുന്നു. ഈ ശുദ്ധമായ സമർപ്പണം, പാരമ്പര്യമായി, കത്തോലിക്കാ സഭ ദൈവത്തിൻറെ സ്നേഹവും നന്മയുമുള്ള ഒരു ശുഭവീക്ഷണം നൽകുന്നു. Pope പിയസ് XII, 1952-ൽ റഷ്യയെ മറിയത്തിന്റെ ഹൃദയത്തിലേക്ക് സമർപ്പിക്കുകയും, വിശ്വാസികളുടെ ഉറച്ച പ്രാർത്ഥനകൾക്കും കഴിവുകൾക്കും ഇതുവരെ പ്രാധാന്യം നൽകുകയും ചെയ്തു. ഫാത്തിമയിലെ സന്ദേശങ്ങൾ, ദൈവത്തെ സഹായത്തിനു വേണ്ടി എന്നും പ്രാർത്ഥന ചെയ്യേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകതയും ബോധിപ്പിക്കുന്നു. ഈ അനുകരണങ്ങൾ, വിശ്വാസികളും ആന്തരിക പുനർജീവനെയും, ദൈവത്തിൽ നിന്നും ശുദ്ധമായ അനുഗ്രഹങ്ങൾ നേടുന്നതിനുള്ള ഉന്മുഖമായ പാതയെയും സൃഷ്ടിക്കുന്നു. =='''7. തിരുനാളുകൾ'''== [[പ്രമാണം:Our_Lady_of_Fatima_(5852941107).jpg|ലഘുചിത്രം]] ഫാത്തിമയിലെ മറിയത്തിന്റെ വണകത്തെ കുറിച്ച്, മെയ് 13നിന്നും ഒക്ടോബർ 13 എന്നിവ പ്രധാനമായും ആഘോഷിക്കപ്പെടുന്ന തിരുനാളുകളാണ്. ഈ ദിവസങ്ങൾ, ഫാത്തിമയിലെ ദർശനങ്ങളുടെ വർഷം തോറുമുള്ള വിശ്വാസപ്രഖ്യാപന മാണ് , ഇത് വിശ്വാസികൾക്ക് വലിയ പ്രത്യാശയും ആത്മീയ സമാധാനവും നൽകുന്നു. '''7.1. മെയ് 13''' മെയ് 13-ന്, ആദ്യ ദർശനം നടന്ന ദിവസം, ഫാത്തിമയിലെ മാതാവിന്റെ ഒരു തിരുനാളായി ആഘോഷിക്കുന്നു. ഈ ദിവസം, വിശ്വാസികൾ കോവാ ദ അലിയ-യിൽ തിരുനാളിന് വേണ്ടി ഒന്നിച്ചുകൂടുന്നു. ദൈവത്തിൻറെ സമർപ്പണത്തിനായി പ്രാർത്ഥനകളും പ്രഭാഷണങ്ങളും നടത്തുന്നുണ്ടെങ്കിലും, കത്തോലിക്കാ സഭ ഈ ദിവസം മറിയത്തിൻറെ കരുണയും അനുഗ്രഹവും സഹായവും ലഭിക്കുന്നതിനായി പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു. '''7.2. ഒക്ടോബർ 13''' ഒക്ടോബർ 13-ന്,സൂര്യന്റെ അത്ഭുതം സംഭവിച്ച ദിവസം, വിശ്വാസികളുടെ ആത്മീയ കാഴ്ചപ്പാടുകൾക്ക് പ്രാധാന്യം നൽകി, ഈ ദിവസവും വിശ്വാസികൾ വലിയ തിരഞ്ഞാളുകൾ നടത്തുന്നു.മറ്റു ശുഭ ദിനങ്ങളിൽ വിശ്വാസികൾ മറിയത്തിനുള്ള ജപമാല പ്രാർത്ഥന നടത്തുകയും, അവളുടെ അഭ്യർത്ഥനയോടെ എല്ലാവർക്കും സമാധാനം നേർക്കുവാൻ പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു. '''7.3. ദർശനങ്ങളുടെ പ്രത്യാശ''' ഈ തിരുന്നാളുകളിൽ വിശ്വാസികൾക്കായി ഫാത്തിമയിലെ മറിയത്തിന്റെ സന്ദേശങ്ങൾ തിരിച്ചുപിടിക്കാൻ, ആത്മീയ ഉർജ്ജം കണ്ടെത്താൻ, പ്രാർത്ഥനയ്ക്ക് ഒരു അവസരമായി മാറുന്നു. ഈ ആഘോഷങ്ങൾ, കത്തോലിക്കാ വിശ്വാസികളുടെ ആദ്ധ്യാത്മിക പാതയുടെ വർദ്ധനവിനും, ദൈവത്തിൻറെ അനുഗ്രഹങ്ങൾക്ക് തുറന്ന ഇടമായിരിക്കുന്നു. =='''8. ആഗോള പ്രഭാവം (Global Influence)'''== [[പ്രമാണം:Our_Lady_of_Fátima_and_the_Children_-_Igreja_de_São_Domingos_-_Lisbon.JPG|ലഘുചിത്രം]] ഫാത്തിമയിലെ മറിയത്തിന്റെ സന്ദേശങ്ങൾ, അതിന്റെ ദർശനങ്ങൾക്കു ശേഷം, ആഗോളമായ ഒരു വലിയ സ്വാധീനം സൃഷ്ടിച്ചു. ഈ സന്ദേശങ്ങൾ, കത്തോലിക്കാ സഭയിൽ മാത്രംമല്ല,മറ്റു മതസ്ഥർക്കു കൂടി പ്രചോധനമായി. ====='''8.1. തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രങ്ങൾ'''===== ഫാത്തിമയിൽ, മാതാവിന്റെ സങ്കേതം ഒരു പ്രധാന തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രമായി മാറി. സമുദായങ്ങൾ, കത്തോലിക്കാ സമൂഹത്തിലെ അനേകം മനുഷ്യരും, ദർശനങ്ങളുടെ ദിനങ്ങളിൽ ഓരോ വർഷവും ജാലിയൂലിൽ എത്തുന്നു. ഇങ്ങനെ, അവർ ധർമ്മാത്മകമായ ഒരു അനുഭവവും ആത്മീയ കരുത്തും നേടുന്നു. ====='''8.2. വിശ്വാസ പ്രചരണം'''===== ഫാത്തിമയിലെ സന്ദേശങ്ങൾക്കു അനുസരിച്ചുള്ള വിശ്വാസം, റോസറി പ്രാർത്ഥനയും, മറിയം എന്ന മാതാവിന്റെ സ്‌നേഹവും പ്രബോധനത്തിലൂടെ വ്യാപകമായി പടരുന്നു. ദൈവത്തിൻറെ ദയാലുവായ സന്ദേശം ലോകം മുഴുവൻ എത്തിക്കാനും, മറിയത്തിന്റെ സ്നേഹത്തിലൂടെ മനുഷ്യരുടെ ഹൃദയങ്ങളിൽ സുഖം വിതരാനും ശ്രമിക്കുന്ന നിരവധി സംഘടനകളും വ്യക്തികളും ഇതിനു ശേഷം നിലവിലുണ്ട്. ====='''8.3. കലയും സാഹിത്യത്തിൽ പ്രഭാവം'''===== ഫാത്തിമയുടെ സന്ദേശം, സാഹിത്യത്തിലും കലയിൽ പ്രാധാന്യമുള്ള ഒരു വിഷയമാണ്, നിരവധി പുസ്തകങ്ങൾ, ചിത്രങ്ങൾ, സിനിമകൾ, എന്നിവ, മറിയത്തിന്റെയും ഫാത്തിമയുടെ സന്ദേശത്തിന്റെയും പ്രാധാന്യത്തെ അടയാളപ്പെടുത്തുന്നു. ഈ സൃഷ്ടികൾ, സാധാരണ ജനതയ്ക്കും ആരാധകർക്കുമുള്ള പുതിയ ഒരു ദർശനത്തിൽ എത്തിച്ചേരുന്നതിന് കാരണമാകുന്നു. ====='''8.4. ആഗോള സമാധാനം'''===== ഫാത്തിമയിലെ സന്ദേശങ്ങൾ, സമാധാനത്തിന്റെ സന്ദേശമായി മാറിയിട്ടുണ്ട്. ദൈവത്തിനോടുള്ള വിശ്വാസവും, മറിയത്തിന്റെ ആശ്വാസവും ലോകത്തെ അത്യാവശ്യമായ സമാധാനവും നൽകുന്നു. ഈ സന്ദേശങ്ങൾ, കാലം മറന്നും, ഭാവിയിൽ ഇനിയും വിശ്വാസികളുടെ ഹൃദയങ്ങളിൽ പ്രതിഭാസമായാണ് നിലനിൽക്കുന്നത്. [[പ്രമാണം:Our_Lady_of_Fatima_(5852973661).jpg|ലഘുചിത്രം]] =='''9. പരിശുദ്ധ മറിയം'''== ഫാത്തിമയിലെ മറിയം കത്തോലിക്കാ വിശ്വാസത്തിൽ സമാധാനത്തിന്റെയും പ്രത്യാശയുടെയും ഒരു ശക്തമായ പ്രതീകമായി നിലനിൽക്കുന്നു. [[പ്രമാണം:Our_Lady_of_Fatima_-_Montebello_Church.jpg|ലഘുചിത്രം]] 1917-ൽ നടന്ന ദർശനങ്ങൾ, പ്രാർത്ഥന, തിരുത്തൽ, മാതാവായ മറിയംയോടുള്ള ആത്മീയ പ്രണയം എന്നിവയിലേക്കുള്ള വിശ്വാസികളെ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു.ഫാത്തിമയിലെ സന്ദേശങ്ങൾ, ആധുനിക കാലഘട്ടത്തിലേയും, പാപികളുടെയും അതിജീവനത്തിനും സമാധാനത്തിനും പ്രാർത്ഥിക്കാനുള്ള ആവശ്യകതയെ കുറിച്ച് ബോധ്യപ്പെടുത്തുന്നു. ഈ സന്ദേശങ്ങൾ, ഫാത്തിമയുടെ തിരുനാൾ ആഘോഷിക്കപ്പെടുന്ന ദിവസങ്ങളിൽ, വിശ്വാസികൾക്ക് ദൈവം നൽകുന്ന കരുണയെ തിരിച്ചറിയാൻ സഹായിക്കുന്നു.ഇവിടെ നിന്നുള്ള സന്ദേശങ്ങൾ, പാപികളെ തിരുത്തുകയും, ലോകത്തെല്ലാവർക്കും സ്നേഹം നൽകുകയും ചെയ്യുന്നു. ഫാത്തിമയിലെ ദർശനങ്ങൾ, മനുഷ്യർക്കായി സ്നേഹവും കരുണയും നിറഞ്ഞ ഒരു വേദിയായിത്തീർന്നിരിക്കുന്നു. മറിയത്തിന്റെയും ഈ സന്ദേശങ്ങൾ, ആരും മറന്നുപോകാൻ സാധ്യതയുള്ള മാനവരാശിയുടെ ഹൃദയങ്ങളിൽ ഒരു അടയാളമായും, ആഖ്യാനമായും നിലനിൽക്കുന്നു. =='''10.ഉദ്ധരണികൾ'''== '''The Fatima Center. (1930).''' "Approval by the Bishop". Retrieved from fatima.org. '''Encyclopædia Britannica. (2019).''' Lucia dos Santos". Retrieved from britannica.com. '''Miracle Hunter. (2017).'''Results of the Investigative Commission. Retrieved from miraclehunter.com. == '''അവലംബം''' == {{Reflist}} ഇംഗ്ലീഷ് പരിഭാഷ: [[:en:Our Lady of Fátima]] [[വർഗ്ഗം:മറിയം]] [[വർഗ്ഗം:മരിയൻ ആരാധനാലയങ്ങൾ]] 5vpskrmf7lrs386dz6ufn8yz87wp8ut 0 510320 4682133 4675142 2026-11-01T20:49:02Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 4682133 wikitext text/x-wiki {{PU|Killing of George Floyd}} {{featured}} {{Infobox event | title = ജോർജ്ജ് ഫ്ലോയിഡിന്റെ കൊലപാതകം | image = | image_name = George Floyd Death.jpeg | image_size = 160px | caption = ഡാർനെല്ല ഫ്രേസിയർ എടുത്ത ജോർജ്ജ് ഫ്ലോയിഡിന്റെ കൊലപാതക വീഡിയോയിൽ നിന്നുള്ള ഒരു ഫ്രെയിം | date = {{Start date and age|2020|05|25}} | time = 8:01–9:25 pm ([[Central Time Zone|CDT]])<ref>{{Cite web|url=https://www.fox9.com/news/timeline-death-of-george-floyd-reactions-and-protests|title=Timeline: Death of George Floyd, reactions and protests|date=May 27, 2020|website=Fox 9}}</ref> | place = [[മിന്നീപോളിസ്]], [[മിനസോട്ട]], [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]] | coordinates = {{Coord|44.9343|N|93.2624|W|type:event_region:US-MN|display=inline,title}} | also known as = | cause = | first reporter = | filmed by = ഡാർനെല്ല ഫ്രേസിയർ <ref name=FLDc1>{{cite news | title = 17-YEAR-OLD WHO RECORDED GEORGE FLOYD’S MURDER | url = https://thesource.com/2020/05/29/darnella-frazier-traumatized/| publisher = thesource.com | date = 2020-05-29| accessdate = 2020-05-31}}</ref> | participants = {{ubl|ഡെറെക് ഷോവിൻ, |ടൗ താവോ,|തോമസ് കെ. ലെയ്ൻ &|ജെ. അലക്സാണ്ടർ കുവെംഗ്}} | outcome = | reported injuries = | reported death(s) = 1 (ജോർജ്ജ് ഫ്ലോയ്ഡ്) | burial = | inquiries = | inquest = | coroner = | suspects = | charges = | verdict = | convictions = | publication bans = | litigation = | awards = | website = | notes = [[File:Hennepin County Minnesota Incorporated and Unincorporated areas Minneapolis Highlighted.svg|220px]]<br />സംഭവം നടന്ന [[മിന്നീപോളിസ്|മിന്നീപോളിസി]]ന്റെ സ്ഥാനം.ഇത് [[ഹെന്നെപിൻ കൗണ്ടി]]യിലും മിനസോട്ട സംസ്ഥാനത്തുമാണ്. }} [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ]] [[ആഫ്രോ അമേരിക്കക്കാർ|കറുത്തവർഗ്ഗകാരനായിരുന്ന]] ജോർജ്ജ് ഫ്ലോയ്ഡ്നെ വ്യാജ കറൻസി കൈവശം വച്ചെന്ന കുറ്റമാരോപിച്ച് പോലീസുകാർ കൊലപ്പെടുത്തിയ സംഭവമാണ് '''ജോർജ്ജ് ഫ്ലോയിഡിൻ്റെ കൊലപാതകം''' എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നത്.<ref>{{cite web |last1=Coleman |first1=Adam |title=Yates football program mourns death of George Floyd, gifted athlete and 'ultimate people person' |url=https://www.houstonchronicle.com/texas-sports-nation/highschool/article/George-Floyd-death-Yates-High-School-football-15298818.php |website=Texas Sports Nation |accessdate=May 28, 2020 |date=May 27, 2020}}</ref><ref>{{cite web |last1=Curto |first1=Justin |title=George Floyd Was a Houston Rapper Who Worked With DJ Screw |url=https://www.vulture.com/2020/05/george-floyd-houston-hip-hop-dj-screw.html |website=Vulture |accessdate=May 28, 2020 |date=May 27, 2020}}</ref><ref name=vhmnc1>{{cite news | title = പൊലീസിന്റെ കൊടുംക്രൂരത; കറുത്തവർഗക്കാരന് യുഎസിൽ ദാരുണാന്ത്യം | url = https://www.manoramaonline.com/news/world/2020/05/28/tragic-death-for-black-in-us.html| publisher = manoramaonline | date = 2020-05-28| accessdate = 2020-05-31}}</ref> 2020 മെയ് 25 ന് [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ‌ ഐക്യനാടുകളിലെ]] [[മിനസോട്ട|മിനസോട്ടയിലെ]] [[മിന്നീപോളിസ്|മിനിയാപോളിസ്]] നഗരത്തിൽ, [[വ്യവസായം|വ്യവസായിക]] കേന്ദ്രത്തിനു തെക്ക് വശത്തുള്ള അയൽ‌പ്രദേശമായ പൗഡർഹോൺ‌ എന്ന സ്ഥലത്താണ് ജോർജ്ജ് ഫ്ലോയിഡിൻ്റെ [[കൊലപാതകം]] നടന്നത്. ഡെറെക് ഷോവിൻ എന്ന കുറ്റാരോപിതനായ പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥൻ ഏകദേശം 8 മിനിറ്റ് 46 സെക്കൻഡ് സമയം{{notetag|പ്രാഥമിക പരാതിയിൽ സമയം 8 മിനിറ്റ് 46 സെക്കൻഡ് ആയിരുന്നു സമയം. പ്രതിഷേധക്കാരും മാധ്യമങ്ങളും ഉദ്ധരിച്ചിരുന്നതും ഇതേ സമയമായിരുന്നു. അഭിഭാഷകർ പിന്നീട് ഇത് 7 മിനിറ്റ് 46 സെക്കൻഡ് ആയി തിരുത്തി..<ref>{{cite news|title=Prosecutors say officer had knee on George Floyd’s neck for 7:46 rather than 8:46|date=June 18, 2020|newspaper=Los Angeles Times|agency=Associated Press|url=https://www.latimes.com/world-nation/story/2020-06-18/derek-chauvin-had-knee-george-floyd-neck-746-rather-than-846|accessdate=June 23, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200623084616/https://www.latimes.com/world-nation/story/2020-06-18/derek-chauvin-had-knee-george-floyd-neck-746-rather-than-846|archive-date=June 23, 2020|url-status=live}}</ref>}} ഫ്ലോയിഡിൻ്റെ കഴുത്തിൽ മുട്ടുകുത്തി ശ്വാസം മുട്ടിച്ചപ്പോഴാണ് മരണം സംഭവിച്ചത്.<ref>{{cite web |last1=Silverman |first1=Hollie |title=Floyd was "non-responsive" for nearly 3 minutes before officer took knee off his neck, complaint says |url=https://www.cnn.com/us/live-news/george-floyd-protest-updates-05-28-20/h_d6de512e51a8858a57f93ffa732c2695 |website=[[CNN]] |date=May 29, 2020 |quote=Chauvin had his knee on Floyd's neck for 8 minutes and 46 seconds in total, and 2 minutes and 53 seconds after Floyd was unresponsive, the complaint said. |access-date=May 29, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200530030751/https://www.cnn.com/us/live-news/george-floyd-protest-updates-05-28-20/h_d6de512e51a8858a57f93ffa732c2695 |archive-date=May 30, 2020 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |last1=Rumpf |first1=Sarah |title=Derek Chauvin Had Knee on George Floyd's Neck for Almost 3 Minutes AFTER Floyd Was Unresponsive: Officials |url=https://www.mediaite.com/uncategorized/officials-say-derek-chauvin-had-knee-on-george-floyds-neck-for-almost-3-minutes-after-floyd-was-unresponsive/ |website=[[Mediaite]] |language=en |date=May 29, 2020|quote=The defendant had his knee on Mr. Floyd’s neck for 8 minutes and 46 seconds in total. Two minutes and 53 seconds of this was after Mr. Floyd was non-responsive, concludes the complaint.}}</ref> ഇതിൽ 2 മിനിറ്റ് 53 സെക്കൻഡ് സമയം ഫ്ലോയിഡിൻ്റെ പ്രതികരണശേഷി നഷ്ടപ്പെട്ടിരുന്നു<ref>{{cite web |last1=Varn |first1=Kathryn |title=Death of George Floyd draws quick condemnation from Tampa Bay's top cops |url=https://www.tampabay.com/news/crime/2020/05/28/death-of-george-floyd-draws-quick-condemnation-from-tampa-bays-top-cops/ |website=[[Tampa Bay Times]] |date=May 28, 2020 |quote=The video, recorded by a bystander, shows 46-year-old Floyd, who is black, face-down on the ground as a white officer kneeled on his neck.}}</ref><ref>{{cite web |last1=Brooks |first1=Jennifer |title=George Floyd and the city that killed him |url=https://www.startribune.com/brooks-george-floyd-and-the-city-that-killed-him/570818542/ |website=[[Star Tribune]] |date=May 28, 2020 |quote=Down the road, people were marching and mourning Floyd, whose irreplaceable life ended after an arrest face-down on the asphalt of E. 38th Street. |access-date=May 29, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200528113043/https://www.startribune.com/brooks-george-floyd-and-the-city-that-killed-him/570818542/ |archive-date=May 28, 2020 |url-status=live }}</ref>. ഇദ്ദേഹത്തിൻ്റെ [[മുഖം]] [[റോഡ്|റോഡിൽ]] ചേർന്നു കിടക്കുകയായിരുന്നു<ref name="WCCO2">{{cite news|last=Murphy|first=Esme|date=May 26, 2020|title='I Can't Breathe!': Video Of Fatal Arrest Shows Minneapolis Officer Kneeling On George Floyd's Neck For Several Minutes|work=[[KSTP-TV]]|url=https://minnesota.cbslocal.com/2020/05/26/george-floyd-man-dies-after-being-arrested-by-minneapolis-police-fbi-called-to-investigate/|url-status=live|accessdate=May 26, 2020|quote=While lying facedown on the road, Floyd repeatedly groans and says he can't breathe.|archive-url=https://web.archive.org/web/20200526170730/https://minnesota.cbslocal.com/2020/05/26/george-floyd-man-dies-after-being-arrested-by-minneapolis-police-fbi-called-to-investigate/|archive-date=May 26, 2020}}</ref>. "എനിക്ക് ശ്വാസം മുട്ടുന്നേ" എന്ന് ജോർജ്ജ് ഫ്ലോയിഡ് പല തവണ യാചിച്ചിരുന്നു<ref name="WCCO1">{{cite news|last=Murphy|first=Esme|date=May 26, 2020|title='I Can't Breathe!': Video Of Fatal Arrest Shows Minneapolis Officer Kneeling On George Floyd's Neck For Several Minutes|work=[[KSTP-TV]]|url=https://minnesota.cbslocal.com/2020/05/26/george-floyd-man-dies-after-being-arrested-by-minneapolis-police-fbi-called-to-investigate/|url-status=live|accessdate=May 26, 2020|quote=While lying facedown on the road, Floyd repeatedly groans and says he can't breathe.}}</ref>. തോമസ് കെ. ലെയ്ൻ, ടൗ താവോ, ജെ. അലക്സാണ്ടർ കുവെംഗ് എന്നിവരാണ് കുറ്റാരോപിതരായ മറ്റു പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥർ. ഇവർ ചേർന്നാണ് ഫ്ലോയിഡിനെ അറസ്റ്റ് ചെയ്തത്.<ref name="nyt5.29.20>{{cite news |title=Officer Charged With George Floyd's Death as Protests Flare |url=https://www.nytimes.com/aponline/2020/05/29/us/ap-us-minneapolis-police-death-protests.html |work=[[The New York Times]] |agency=Associated Press |date=May 29, 2020}}</ref> ഫ്ലോയിഡ് പിടിയിൽനിന്നു രക്ഷപ്പെട്ടു പോകാതെ ലെയ്ൻ കാലുകൾ അമർത്തിപ്പിടിച്ചപ്പോൾ മറ്റൊരു പോലീസുകാരനായ കുവെങ് ഫ്ലോയിഡിനെ തടഞ്ഞുനിർത്തി, അതേസമയം താവോ സമീപത്ത് ഇതെല്ലാം നോക്കി നിന്നു<ref name=FLD21>{{cite news | title = The white Minneapolis police officer who pressed his knee into George | url = https://www.nytimes.com/aponline/2020/05/29/us/ap-us-minneapolis-police-death-protests.html| publisher = The New york times | date = 2020-05-29| accessdate = 2020-05-31}}</ref>. ഷോവിനെയും [[കൊലപാതകം|കൊലപാതകത്തിൽ]] പരോക്ഷമായി പങ്കാളികളായ മറ്റ് മൂന്ന് ഉദ്യോഗസ്ഥരെയും പിറ്റേന്ന് ജോലിയിൽനിന്ന് പുറത്താക്കുകയും ചെയ്തു.<ref name=FD21>{{cite news | title = Four Minneapolis police officers have been fired | url = https://www.fox9.com/news/4-minneapolis-police-officers-fired-following-death-of-george-floyd-in-police-custody| publisher = FOX9 | date = 2020-05-28| accessdate = 2020-05-31}}</ref> [[മിനസോട്ട|മിനസോട്ടയിലെ]] ഡൗൺ ടൗണിന് തെക്ക് അയൽ‌പ്രദേശമായ പൗഡർഹോൺ‌ എന്ന സ്ഥലത്ത് ഫ്ലോയിഡ് അറസ്റ്റുചെയ്യപ്പെടുന്നതിനിടെയാണ് സംഭവങ്ങളുടെ തുടക്കം.<ref>{{Cite news|last1=Furber|first1=Matt|last2=Burch|first2=Audra D. S.|last3=Robles|first3=Frances|date=May 29, 2020|title=George Floyd Worked With Officer Charged in His Death|language=en-US|work=[[The New York Times]]|url=https://www.nytimes.com/2020/05/29/us/derek-chauvin-george-floyd-worked-together.html|access-date=May 30, 2020|issn=0362-4331|archive-url=https://web.archive.org/web/20200530004703/https://www.nytimes.com/2020/05/29/us/derek-chauvin-george-floyd-worked-together.html|archive-date=May 30, 2020|url-status=live}}</ref> ഇത് കാഴ്ചക്കാരുടെ [[സ്മാർട്ട് ഫോൺ|സ്മാർട്ട്‌ഫോണുകളിൽ]] പകർത്തപ്പെട്ടിരുന്നു.<ref>{{cite web|url=https://www.newshub.co.nz/home/world/2020/05/george-floyd-death-newly-emerged-surveillance-footage-shows-no-evidence-of-resistance.html|title=George Floyd death: Newly emerged surveillance footage shows no evidence of resistance|work=[[Newshub]]|access-date=May 30, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200530095542/https://www.newshub.co.nz/home/world/2020/05/george-floyd-death-newly-emerged-surveillance-footage-shows-no-evidence-of-resistance.html|archive-date=May 30, 2020|url-status=live}}</ref> ഒരു പലചരക്കുകടയിലെ ജീവനക്കാരൻ, ഫ്ലോയിഡ് ഉപയോഗിക്കാൻ ശ്രമിച്ച 20 ഡോളർ ബിൽ വ്യാജമാണെന്ന സംശയം പ്രകടിപ്പിച്ചതിന് ശേഷമാണ് അറസ്റ്റ് എന്നാണ് പോലീസിൻ്റെ വാദം. [[വാഹനം|വാഹനത്തിൽ]] നിന്ന് പുറത്തുകടക്കാൻ ഉത്തരവിട്ടതിനെ തുടർന്ന് ഫ്ലോയ്ഡ് ശാരീരികമായി പ്രതിരോധിച്ചുവെന്ന് പോലീസ് ആരോപിച്ചു. എന്നാൽ ലഭ്യമായ വീഡിയോ റെക്കോർഡിംഗുകൾക്ക് കടക വിരുദ്ധമായിരുന്നു ഈ ആരോപണങ്ങൾ.<ref>{{cite web|url=https://www.cnn.com/2020/05/28/us/video-george-floyd-contradict-resist-trnd/index.html|title=Surveillance video does not support police claims that George Floyd resisted arrest|work=[[CNN]]|quote=Surveillance video from outside a Minneapolis restaurant appears to contradict police claims that George Floyd resisted arrest before an officer knelt on his neck.|access-date=May 28, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200528232542/https://www.cnn.com/2020/05/28/us/video-george-floyd-contradict-resist-trnd/index.html|archive-date=May 28, 2020|url-status=live}}</ref> ചെറുത്തപ്പോൾ നിലത്തുവീഴ്‌ത്തി ഡെറെക് ഷോവിൻ എന്ന പൊലീസുകാരൻ അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ കഴുത്തിൽ കാൽമുട്ടമർത്തുകയായിരുന്നു.<ref name="NYT20200529Furber">{{cite news |last1=Furber |first1=Matt |title=George Floyd worked with officer charged in his death |url=https://www.nytimes.com/2020/05/29/us/derek-chauvin-george-floyd-worked-together.html |accessdate=31 May 2020 |work=The New York Times|date=29 May 2020 |quote=Mr. Floyd did not voluntarily get in the car and struggled with the officers, intentionally falling down, saying he was not going in the car, and refusing to stand still, according to the charging document.}}</ref> [[അറസ്റ്റ്|അറസ്റ്റിൻ്റെ]] വീഡിയോ റെക്കോർഡിംഗുകളിൽ "എനിക്ക് ശ്വസിക്കാൻ കഴിയുന്നില്ല" എന്ന് ഫ്ലോയ്ഡ് ആവർത്തിച്ച് പറയുന്നത് കാണിക്കുന്നത് സാമൂഹ്യമാധ്യമങ്ങളിലൂടെ വ്യാപകമായി പ്രചരിപ്പിക്കുകയും മാധ്യമങ്ങൾ ഇത് പ്രക്ഷേപണം നടത്തുകയും ചെയ്തു.<ref>{{Cite news|last=Furber|first=Matt|last2=Burch|first2=Audra D. S.|last3=Robles|first3=Frances|date=2020-05-29|title=George Floyd Worked With Officer Charged in His Death|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2020/05/29/us/derek-chauvin-george-floyd-worked-together.html|access-date=2020-05-30|issn=0362-4331}}</ref><ref name="CNN20200529Ries">{{cite news |last1=Ries |first1=Brian |title=8 notable details in the criminal complaint against ex-Minneapolis Police Officer Derek Chauvin |url=https://www.cnn.com/2020/05/29/us/derek-chauvin-criminal-complaint-trnd/index.html |accessdate=31 May 2020 |publisher=CNN |date=29 May 2020 |quote="Officers Thomas Lane and J.A. Kueng arrived with their body worn cameras (BWCs) activated and running.... ...The officers made several attempts to get Mr. Floyd in the backseat of squad 320 from the driver's side. Mr. Floyd did not voluntarily get in the car and struggled with the officers by intentionally falling down, saying he was not going in the car, and refusing to stand still."}}</ref> ഷോവിനെയും സംഭവത്തിൽ ഉൾപ്പെട്ട മറ്റ്‌ മൂന്ന്‌ പൊലീസുകാരെയും പിറ്റേ ദിവസംതന്നെ ജോലിയിൽനിന്ന് പുറത്താക്കി.<ref name=vh4s1>{{cite news | title = 4 Minneapolis police officers fired following death of George Floyd | url = https://www.fox9.com/news/4-minneapolis-police-officers-fired-following-death-of-george-floyd-in-police-custody | publisher = FOX9 | date = 2020-05-27| accessdate = 2020-05-31}}</ref> [[മിന്നീപോളിസ്]] പോലീസ് ഡിപ്പാർട്ട്‌മെൻ്റിൻ്റെ അഭ്യർത്ഥന മാനിച്ച് [[ഫെഡറൽ ബ്യൂറോ ഓഫ് ഇൻവെസ്റ്റിഗേഷൻ]] (എഫ്ബിഐ) സംഭവത്തെക്കുറിച്ച് ഒരു ഫെഡറൽ പൗരാവകാശ അന്വേഷണം നടത്തുമെന്നു പ്രഖ്യാപിച്ചു. മിനസോട്ട ബ്യൂറോ ഓഫ് ക്രിമിനൽ അപ്രെഹെൻഷനും (ബിസിഎ) ചട്ടങ്ങളുടെ ലംഘനത്തെക്കുറിച്ചും അന്വേഷിക്കുന്നു.<ref name="KSTP1 ">{{cite news |title='This is the right call': Officers involved in fatal Minneapolis incident fired, mayor says |url=https://kstp.com/news/investigation-minnesota-bca-fbi-man-in-medical-distress-handcuffs-/5741256/ |accessdate=May 26, 2020 |work=[[KSTP-TV]] |date=May 26, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200527135038/https://kstp.com/news/investigation-minnesota-bca-fbi-man-in-medical-distress-handcuffs-/5741256/ |archive-date=May 27, 2020 |url-status=live }}</ref> മെയ് 29-ന്, [[ഹെന്നെപിൻ കൗണ്ടി|ഹെന്നേപിൻ കൗണ്ടി]] അറ്റോർണി മൈക്കൽ ഒ ഫ്രീമാൻ ഫ്ലോയിഡിൻ്റെ മരണത്തിൽ മൂന്നാം ഡിഗ്രി കൊലപാതകം, രണ്ടാം ഡിഗ്രി നരഹത്യ എന്നിവ ചുമത്തി ഷോവിനെ അറസ്റ്റ് ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. ഫ്ലോയിഡിൻ്റെ മരണത്തിൽ മൂന്ന് ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കെതിരെയും കുറ്റം ചുമത്തുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നതായി ഫ്രീമാൻ പറഞ്ഞു.<ref>{{cite web|url=https://minnesota.cbslocal.com/2020/05/29/derek-chauvin-arrested-george-floyd-death-minneapolis-police-officer/|title=Former MPD Officer Derek Chauvin In Custody, Charged With Murder In George Floyd's Death|date=May 29, 2020|publisher=WCCO News 4 Minnesota|access-date=May 29, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200529173202/https://minnesota.cbslocal.com/2020/05/29/derek-chauvin-arrested-george-floyd-death-minneapolis-police-officer/|archive-date=May 29, 2020|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.boston.com/news/national-news-2/2020/05/29/minneapolis-police-officer-derek-chauvin-arrested-george-floyd|title=Fired Minneapolis police officer Derek Chauvin, who knelt on George Floyd's neck, arrested|date=May 29, 2020|author=The AP|publisher=Boston.com|access-date=May 29, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200530095544/https://www.boston.com/news/national-news-2/2020/05/29/minneapolis-police-officer-derek-chauvin-arrested-george-floyd|archive-date=May 30, 2020|url-status=live}}</ref> മെയ് 26-ന്, ഫ്ലോയിഡിൻ്റെ മരണശേഷം, [[സെൻറ് പോൾ, മിന്നസോട്ട|മിന്നീപോളിസ്-സെൻ്റ്]] പോൾ പ്രദേശത്ത് നടന്ന പ്രകടനങ്ങളും പ്രതിഷേധങ്ങളും തുടക്കത്തിൽ സമാധാനപരമായിരുന്നു. എന്നാൽ പ്രതിഷേധക്കാർ പരിസരത്തെ കെട്ടിടങ്ങളുടെ ജനാലകൾ തകർത്തതും രണ്ട് സ്റ്റോറുകൾക്ക് തീയിട്ടതും നിരവധി സ്റ്റോറുകൾ കൊള്ളയടിക്കുകയും കേടുപാടുകൾ വരുത്തുകയും ചെയ്‌തോടെ പ്രക്ഷോഭം പിന്നീട് അക്രമാസക്തമായി.<ref name="ABC7">{{Cite web|title=Violent protests rock Minneapolis for 2nd straight night over in-custody death|url=https://abc7.com/6216662/|last=AP|date=May 28, 2020|website=[[KABC-TV]]|language=en|access-date=May 28, 2020|archive-date=2020-06-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20200601144050/https://abc7.com/minneapolis-police-station-torched-amid-george-floyd-protest/6218926//|url-status=dead}}</ref> ഇതിനിടെ ചില പ്രകടനക്കാർ പൊലീസുമായി ഏറ്റുമുട്ടിയതോടെ പോലീസ് [[കണ്ണീർ വാതകം|കണ്ണീർ വാതകവും]] റബ്ബർ ബുള്ളറ്റും പ്രയോഗിച്ചു.<ref>{{cite web |last1=Jimenez |first1=Omar |last2=Chavez |first2=Nicole |last3=Hanna |first3=Jason |title=As heated protests over George Floyd's death continue, Minnesota governor warns of 'extremely dangerous situation' |url=https://www.cnn.com/2020/05/27/us/minneapolis-protests-george-floyd/index.html |website=CNN |date=May 28, 2020 |access-date=May 28, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200528033353/https://www.cnn.com/2020/05/27/us/minneapolis-protests-george-floyd/index.html |archive-date=May 28, 2020 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |last1=DeMarche |first1=Edmund |title=Deadly shooting near George Floyd protest as looting, arson grip Minneapolis |url=https://www.foxnews.com/us/armed-citizens-guard-stores-amid-looting-in-minneapolis-report |quote=Some protesters skirmished with officers, who fired rubber bullets and tear gas in a repeat of Tuesday night's confrontation. |website=Fox News |date=May 28, 2020 |access-date=May 28, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200528110043/https://www.foxnews.com/us/armed-citizens-guard-stores-amid-looting-in-minneapolis-report |archive-date=May 28, 2020 |url-status=live }}</ref> പ്രാഥമിക [[പോസ്റ്റ്മോർട്ടം|പോസ്റ്റ്‌മോർട്ടം]] റിപ്പോർട്ടിൽ ഫ്ലോയ്ഡ് കഴുത്തിലെ ഞരമ്പുകളിൽ ഏറ്റ ആഘാതം കൊണ്ടോ അല്ലെങ്കിൽ [[ഹൃദയാഘാതം]] മൂലമോ ആകാം മരിച്ചതെന്ന സൂചനകളൊന്നുംതന്നെ കണ്ടെത്തിയില്ല, എന്നാൽ പോലീസ് പ്രതിബന്ധിച്ചു നിർത്തിയതും കൂടാതെ, കൊറോണറി ആർട്ടറി രോഗം, [[രക്താതിമർദ്ദം]] എന്നിവയുൾപ്പെടെയുള്ള ആരോഗ്യസ്ഥിതികൾ, ശരീരത്തിലെ ഏതെങ്കിലും ലഹരിവസ്തുക്കൾ, എന്നിവയുടെ സംയോജിത ഫലങ്ങളും അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ മരണത്തിന് കാരണമായിരിക്കാം എന്നും പ്രാഥമിക റിപ്പോർട്ടിൽ പറയുന്നു.<ref>{{Cite web|title=STATEMENT OF PROBABLE CAUSE attached to MN v. Chauvin Complaint|url=https://assets.documentcloud.org/documents/6933246/Derek-Chauvin-Complaint.pdf|last=|first=|date=29 May 2020|website=|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=30 May 2020}}</ref> ഫ്ലോയിഡിൻ്റെ കുടുംബം സ്വതന്ത്ര പോസ്റ്റ്‌മോർട്ടത്തിന് അഭ്യർത്ഥിച്ചതായി ഫ്ലോയിഡിൻ്റെ കുടുംബ അഭിഭാഷകർ അറിയിച്ചു.<ref name=vh42s1>{{cite news | title = Independent autopsy requested for George Floyd | url = https://abcnews.go.com/US/independent-autopsy-requested-george-floyd/story?id=70954754 | publisher = ABCNEWS | date = 2020-05-30| accessdate = 2020-05-31}}</ref> ഫ്ലോയിഡിൻ്റെ മരണത്തെ 2014 ലെ എറിക് ഗാർണറുടെ മരണവുമായി താരതമ്യപ്പെടുത്താവുന്നതാണ്. നിരായുധനായ കറുത്ത മനുഷ്യനായ ഗാർനർ, സ്റ്റാറ്റൻ ഐലൻഡിൽ അറസ്റ്റുചെയ്യുന്നതിനിടെ ന്യൂയോർക്ക് പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥൻ ചോക്ഹോൾഡിൽ (''ശ്വാസം മുട്ടിക്കുന്ന വിധത്തിൽ ഒരാളുടെ കഴുത്ത് കൈകൊണ്ടു ചുറ്റിപ്പിടിക്കൽ'') വച്ചതിന് ശേഷം "എനിക്ക് ശ്വസിക്കാൻ കഴിയില്ല" എന്ന് പതിനൊന്ന് തവണ ആവർത്തിച്ചിരുന്നു.<ref>{{Cite web|title=Mayor makes emotional call for peace after violent protests: "I believe in Minneapolis"|url=https://www.cbsnews.com/news/minneapolis-george-floyd-protests-mayor-jacob-frey-peace/|website=www.cbsnews.com|language=en-US|access-date=May 29, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200529064054/https://www.cbsnews.com/news/minneapolis-george-floyd-protests-mayor-jacob-frey-peace/|archive-date=May 29, 2020|url-status=live}}</ref> ഷോവിൻ്റെ വിചാരണ 2021 മാർച്ച് 8 ന് ആരംഭിച്ച് 2021 ഏപ്രിൽ 20 ന് സമാപിച്ചു.<ref name=XiongJanuary13th>{{Cite news |last=Xiong |first=Chao |date=January 13, 2021 |title=Derek Chauvin will be tried separately in death of George Floyd |work=Star Tribune |url=https://www.startribune.com/derek-chauvin-will-be-tried-separately-in-death-of-george-floyd/600009598/ |url-status=live |access-date= |archive-date=February 2, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210202221914/https://www.startribune.com/derek-chauvin-will-be-tried-separately-in-death-of-george-floyd/600009598/ }}</ref> കൊലപാതകമടക്കം പ്രതിക്കെതിരെ ചുമത്തിയ മൂന്ന് കുറ്റങ്ങളും കോടതി ശെരിവെച്ചു.<ref>{{Cite web|last=CNN|first=Mike Hayes, Melissa Macaya, Meg Wagner and Veronica Rocha|date=April 20, 2021|title=Derek Chauvin guilty in death of George Floyd: Live updates|url=https://www.cnn.com/us/live-news/derek-chauvin-trial-04-20-21/index.html|access-date=April 20, 2021|website=CNN|language=en}}</ref> മറ്റ് മൂന്ന് ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ വിചാരണ 2021 ഓഗസ്റ്റ് 23 ന് ആരംഭിക്കും.<ref name="XiongJanuary13th"/> ==ഉൾപ്പെട്ട ആളുകൾ== ===ജോർജ്ജ് ഫ്ലോയ്ഡ്=== [[File:George_Floyd_self.jpeg|thumb|upright=0.8|ജോർജ്ജ് ഫ്ലോയ്ഡ് 2016-ൽ ]] [[File:Derek Chauvin in police custody.jpg|thumb|upright=0.8|ഡെറക് ഷോവിൻ പോലീസ് കസ്റ്റഡിയിൽ ]] [[വടക്കൻ കരോലിന|നോർത്ത് കരോലിനയിലെ]] [[ഫയറ്റെവില്ലെ|ഫയെറ്റെവില്ലെയിൽ]] ജനിച്ച് [[ടെക്സസ്|ടെക്സസിലെ]] [[ഹ്യൂസ്റ്റൺ (ടെക്സസ്)|ഹ്യൂസ്റ്റണിൽ]] വളർന്ന 46 കാരനായ [[ആഫ്രോ അമേരിക്കക്കാർ|ആഫ്രിക്കൻ-അമേരിക്കൻ]]<ref>{{cite web |last1=Coleman |first1=Adam |title=Yates football program mourns death of George Floyd, gifted athlete and 'ultimate people person' |url=https://www.houstonchronicle.com/texas-sports-nation/highschool/article/George-Floyd-death-Yates-High-School-football-15298818.php |website=Texas Sports Nation |accessdate=May 28, 2020 |date=May 27, 2020}}</ref> വ്യക്തിയായിരുന്നു '''ജോർജ്ജ് പെറി ഫ്ലോയ്ഡ്'''.<ref name=v42s1>{{cite news | title = In Houston, friends and family mourn 'gentle giant' George Floyd amid calls for murder charges for cops | url = https://www.houstonchronicle.com/news/houston-texas/houston/article/george-floyd-family-police-video-death-minneapolis-15298275.php| publisher = houstonchronicle | date = 2020-05-27| accessdate = 2020-05-31}}</ref> യേറ്റ്സ് ഹൈസ്കൂളിലായിരുന്നു ഫ്ലോയിഡിൻറെ പഠനം. സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസകാലം മുതൽക്കുതന്നെ ഒരു മികച്ച കായികതാരവും [[നൃത്തം|നർത്തകനുമായിരുന്നു]] ഫ്ലോയ്ഡ്. യേറ്റ്സ് ഹൈസ്കൂളിലെ [[ബാസ്ക്കറ്റ്ബോൾ]], [[ഫുട്ബോൾ]] ടീമുകളിൽ അംഗമായിരുന്നു.<ref name=":7">{{Cite web|title=In Houston, friends and family mourn 'gentle giant' George Floyd amid calls for murder charges for cops|url=https://www.houstonchronicle.com/news/houston-texas/houston/article/george-floyd-family-police-video-death-minneapolis-15298275.php|last=Gill|first=Julian|date=May 27, 2020|website=Houston Chronicle|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200528225706/https://www.houstonchronicle.com/news/houston-texas/houston/article/george-floyd-family-police-video-death-minneapolis-15298275.php|archive-date=May 28, 2020|access-date=May 29, 2020}}</ref> [[സൗത്ത് ഫ്ലോറിഡ]] കമ്യൂണിറ്റി കോളജിൻറെ [[ബാസ്ക്കറ്റ്ബോൾ|ബാസ്കറ്റ്ബാൾ]] ടീമിലെ സ്ഥിരം അംഗമായി.എന്നാൽ, പഠനം തുടരാൻ കഴിയാതെ ഫ്ലോയിഡ് ഹൂസ്റ്റണിലെ വീട്ടിലേക്ക് തന്നെ മടങ്ങി. പിന്നീട് ഹിപ്-ഹോപ്പ് ഗ്രൂപ്പായ സ്ക്രൂഡ് അപ്പ് ക്ലിക്കിൽ അംഗമായി.<ref>{{cite news |last1=Julian |first1=Gill |title=Before dying in Minneapolis police custody, George Floyd grew up in Houston's Third Ward |url=https://www.chron.com/news/houston-texas/houston/article/George-Floyd-police-brutality-minneapolis-dead-vid-15296192.php |accessdate=May 30, 2020 |work=[[Houston Chronicle]] |date=May 27, 2020}}</ref> 2014 ൽ ഫ്ലോയ്ഡ് [[മിനസോട്ട|മിനസോട്ടയിലേക്ക്]] താമസം മാറി.<ref name = "AJC">{{cite news|url=https://www.ajc.com/news/victim-police-encounter-had-started-new-life-minnesota/rMmT2wipeQFNnsypmh6oBL/|title=Floyd's brother tearfully asked for justice and peace following the 46-year-old bouncer's death Thursday|last=Toone|first=Stephanie|date=May 29, 2020|work=Associated Press|publisher=Atlanta Journal-Constitution|accessdate=May 30, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200528221125/https://www.ajc.com/news/victim-police-encounter-had-started-new-life-minnesota/rMmT2wipeQFNnsypmh6oBL/|archive-date=May 28, 2020|url-status=live}}</ref> സെൻ്റ് ലൂയിസ് പാർക്കിൽ താമസിച്ച അദ്ദേഹം അടുത്തുള്ള [[മിന്നീപോളിസ്|മിന്നീപോളിസിൽ]] [[റെസ്റ്റോറൻറ്‌|റെസ്റ്റോറൻ്റ്]] സുരക്ഷാ ജീവനക്കാരനായും [[ട്രക്ക്]] ഡ്രൈവറായും അഞ്ച് വർഷം ജോലി ചെയ്തു.<ref>{{cite news |last1=Walsh |first1=Paul |title=Man who died in police incident was good friend and like family to his boss, others |url=https://www.startribune.com/boss-remembers-man-who-died-as-a-good-friend-person-and-a-good-tenant/570775702/ |accessdate=May 26, 2020 |work=[[Star Tribune]] |date=May 26, 2020 |archive-date=2020-05-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200530135054/https://www.startribune.com/boss-remembers-george-floyd-as-a-good-friend-person-and-a-good-tenant/570775702// |url-status=dead }}</ref> മരണ സമയത്ത്, [[കോവിഡ് 19|കോവിഡ് -19 പാൻഡെമിക്]] കാരണം [[മിനസോട്ട|മിനസോട്ടയിലെ]] വീട്ടിൽത്തന്നെ തുടരാനുള്ള ഉത്തരവ് കാരണം ഫ്ലോയിഡിന് തൻ്റെ ജോലി നഷ്ടപ്പെട്ടിരുന്നു.<ref>{{cite web |last1=Richmond |first1=Todd |title=George Floyd had started a new life in Minnesota before he was killed by police |url=https://www.bostonglobe.com/2020/05/28/nation/george-floyd-had-started-new-life-minnesota-before-he-was-killed-by-police/ |website=Boston Globe |accessdate=May 28, 2020 |date=May 28, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200528200530/https://www.bostonglobe.com/2020/05/28/nation/george-floyd-had-started-new-life-minnesota-before-he-was-killed-by-police/ |archive-date=May 28, 2020 |url-status=live }}</ref> ഫ്ലോയിഡിന് ഹ്യൂസ്റ്റണിൽ 6 വയസ്സും 22 വയസ്സും പ്രായമുള്ള രണ്ട് പെൺമക്കളുമുണ്ട്.<ref>{{cite web |last1=Palladino |first1=Christina |title=Who was George Floyd? Family, friends, coworkers remember 'loving spirit' |url=https://www.fox9.com/news/who-was-george-floyd-family-friends-coworkers-remember-loving-spirit |website=FOX 9 |accessdate=May 28, 2020 |date=May 28, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200528191840/https://www.fox9.com/news/who-was-george-floyd-family-friends-coworkers-remember-loving-spirit |archive-date=May 28, 2020 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web|title=George Floyd remembered as 'gentle giant' as family calls his death 'murder'|url=https://www.usatoday.com/story/news/2020/05/28/george-floyd-remembered-gentle-giant-family-calls-death-murder/5265668002/|last2=Davis|first1=Nicquel Terry|last1=Ellis|first2=Tyler J.|website=[[USA Today]]|language=en-US|access-date=May 29, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200530135056/https://www.usatoday.com/story/news/2020/05/28/george-floyd-remembered-gentle-giant-family-calls-death-murder/5265668002/|archive-date=May 30, 2020|url-status=live}}</ref> ===പോലീസ്‌ ഉദ്യോഗസ്ഥർ=== '''ഡെറെക് മൈക്കിൾ ഷോവിൻ''', 44 കാരനായ വെള്ളക്കാരൻ (ജനനം: മാർച്ച് 19, 1976) 2001 മുതൽ [[മിന്നീപോളിസ്]] പോലീസ് ഡിപ്പാർട്ട്‌മെൻ്റിൽ ഉദ്യോഗസ്ഥനായിരുന്നു.<ref name=":1">{{Cite news|last=Mannix|first=Andy|date=May 26, 2020|title=What we know about Derek Chauvin and Tou Thao, two of the officers caught on tape in the death of George Floyd|work=[[Star Tribune]]|url=https://www.startribune.com/what-we-know-about-derek-chauvin-and-tou-thao-two-of-the-officers-caught-on-tape-in-the-death-of-george-floyd/570777632/|url-status=live|access-date=May 27, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200527041830/https://www.startribune.com/what-we-know-about-derek-chauvin-and-tou-thao-two-of-the-officers-caught-on-tape-in-the-death-of-george-floyd/570777632/|archive-date=May 27, 2020}}</ref> ഷോവിന് രണ്ട് ഔദ്യോഗിക ശാസനാ കത്തുകളും അച്ചടക്ക നടപടികളുൾപ്പെടെ ഔദ്യോഗിക രേഖയിൽ 18 പരാതികളും ഉണ്ടായിരുന്നു.<ref name="WSJMay28">{{Cite news|last=Barrett|first=Erin Ailworth, Ben Kesling, Sadie Gurman and Joe|date=May 28, 2020|title=Justice Department Says George Floyd's Death a Priority|language=en-US|newspaper=[[Wall Street Journal]]|url=https://www.wsj.com/articles/minneapolis-protests-over-george-floyd-death-escalate-and-spread-11590676810|access-date=May 28, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200528154738/https://www.wsj.com/articles/minneapolis-protests-over-george-floyd-death-escalate-and-spread-11590676810|archive-date=May 28, 2020|url-status=live}}</ref> മൂന്ന് പോലീസ് വെടിവയ്പുകളിൽ ഇയാൾ ഉൾപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്, അതിലൊന്ന് മാരകമായിരുന്നു.<ref name=":1" /><ref name="OfficerHistories">{{cite news |last=Scher |first=Isaac |title=The police officer who knelt on George Floyd's neck has been involved in shootings and was the subject of 10 different complaints |date=May 27, 2020 |work=Insider |url=https://www.insider.com/derek-chauvin-police-history-shootings-violence-george-floyd-2020-5 |access-date=May 27, 2020}}</ref><ref>{{Cite news|last=Melendez|first=Pilar|date=May 28, 2020|title=Minneapolis Man: Cop Who Kneeled on George Floyd 'Tried to Kill Me' in 2008|language=en|work=The Daily Beast|url=https://www.thedailybeast.com/minneapolis-man-alleges-derek-chauvin-tried-to-kill-him-before-he-kneeled-on-george-floyd|access-date=May 29, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200528235057/https://www.thedailybeast.com/minneapolis-man-alleges-derek-chauvin-tried-to-kill-him-before-he-kneeled-on-george-floyd|archive-date=May 28, 2020|url-status=live}}</ref> മുൻ ക്ലബ് ഉടമ മായ സാൻ്റാമരിയയുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ, ലാറ്റിൻ നിശാക്ലബ്ബായ എൽ ന്യൂവോ റോഡിയോയിൽ ഫ്ലോയിഡും ഷോവിനും സുരക്ഷാ ഗാർഡുകളായി മാറിമാറി ജോലി ചെയ്തിരുന്നു. ഷോവിൻ 17 വർഷത്തോളം അവിടെ ജോലി ചെയ്തിട്ടുണ്ടെന്നും ഫ്ലോയിഡ് പന്ത്രണ്ടോളം പരിപാടികളിൽ പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നും അവർ പറഞ്ഞു. അവർ പരസ്പരം അറിയുമോയെന്ന് വ്യക്തമല്ലെന്നും താൻ അങ്ങനെ വിശ്വസിക്കുന്നില്ലെന്നും അവർ കൂട്ടിച്ചേർത്തു.<ref name="nuevo">{{cite news |accessdate=May 29, 2020 |url=https://kstp.com/news/george-floyd-fired-officer-overlapped-security-shifts-at-south-minneapolis-club-may-28-2020/5743990/ |title=George Floyd, fired officer overlapped security shifts at south Minneapolis club |work=KSTP.com/ABC 5 Eyewitness News |location=Minneapolis, MN |date=May 28, 2020 |author=Lastra, Ana and Rasmussen, Eric |archive-url=https://web.archive.org/web/20200529005628/https://kstp.com/news/george-floyd-fired-officer-overlapped-security-shifts-at-south-minneapolis-club-may-28-2020/5743990/ |archive-date=May 29, 2020 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://apnews.com/af48a809881976ddd3bf6dbb225eb538|title=The Latest: Attorneys seek outside probe of Floyd's death|date=May 29, 2020|website=AP NEWS|access-date=May 29, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200529165026/https://apnews.com/af48a809881976ddd3bf6dbb225eb538|archive-date=May 29, 2020|url-status=live}}</ref> ക്ലബ്ബിലെ ലാറ്റിനോ സ്ഥിര ഇടപാടുകാരുമായി ഷോവിൻ നന്നായി ഇടപഴകുമായിരുന്നുവെന്നും എന്നാൽ അക്രമാസക്തരായ ഉപഭോക്താക്കളോടുള്ള അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ പെരുമാറ്റം, “[[ആഫ്രോ അമേരിക്കക്കാർ|ആഫ്രിക്കൻ അമേരിക്കൻ]]” എന്നാണ് അവർ വിശേഷിപ്പിച്ചത്, പല രാത്രികളിൽ അവളെ ഷോവിനോട് സംസാരിക്കാൻ പ്രേരിപ്പിച്ചു എന്നും സാൻ്റാമരിയ പറയുന്നു.<ref>{{cite news|url=https://apnews.com/69beaad97dcea2dce6c2184e0f5b5e4e|title=Charged Minn. cop used 'overkill' tactics as nightclub guard|author=Condon, Bernard|date=May 29, 2020|accessdate=May 29, 2020|publisher=Associated Press|archive-url=https://web.archive.org/web/20200530135058/https://apnews.com/69beaad97dcea2dce6c2184e0f5b5e4e|archive-date=May 30, 2020|url-status=live}}</ref> '''ടൗ താവോ''', 34 കാരനായ ഹോങ്കോങ്-അമേരിക്കൻ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ, 2009-ൽ പോലീസ് അക്കാദമിയിൽ ചേർന്നു.<ref>{{cite web |last1=Hirsi |first1=Ibrahim |title=As Asian Minnesotans call for justice for George Floyd, some feel targeted for officer Thao's role in death |url=https://sahanjournal.com/race/as-asian-minnesotans-call-for-justice-for-george-floyd-some-feel-targeted-for-officer-thaos-role-in-death/ |website=Sahan Journal |date=May 29, 2020 |access-date=May 30, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200530083503/https://sahanjournal.com/race/as-asian-minnesotans-call-for-justice-for-george-floyd-some-feel-targeted-for-officer-thaos-role-in-death/ |archive-date=May 30, 2020 |url-status=live }}</ref> രണ്ടുവർഷത്തേക്ക് ജോലിയിൽ നിന്ന് പിരിച്ചുവിട്ട ശേഷം 2012-ൽ [[മിന്നീപോളിസ്]] പോലീസിൽ ഒരു മുഴുവൻ സമയ സ്ഥാനത്തേക്ക് ഇദ്ദേഹം നിയമിക്കപ്പെട്ടു.<ref name=":1" /> 2017 ൽ, താവോ അമിതമായി ബലപ്രയോഗം നടത്തിയതിനുള്ള കേസിൽ ഒരു പ്രതിയായിരുന്നു. പിന്നീട് ഈ കേസ് 25,000 ഡോളറിന് കോടതിക്ക് പുറത്ത് തീർപ്പാക്കി.<ref name=":1" /> അവിടെയുണ്ടായിരുന്ന മറ്റ് രണ്ട് ഉദ്യോഗസ്ഥർ '''തോമസ് ലെയ്ൻ''', 34 വയസ്സ് & '''ജെ. അലക്സാണ്ടർ കുവെംഗ്''', 26 വയസ്സ്, 2019 ഓഗസ്റ്റിൽ നിയമപാലകരായി അനുമതി നേടിയവരാണ്.<ref>{{cite web|url=https://www.washingtonpost.com/nation/2020/05/27/george-floyd-minneapolis-reaction/|title=George Floyd death: Minneapolis Mayor Jacob Frey says officer should be charged|last1=Chiu|first1=Allyson|last2=Shammas|first2=Brittany|date=May 27, 2020|work=[[The Washington Post]]|access-date=May 27, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200527164407/https://www.washingtonpost.com/nation/2020/05/27/george-floyd-minneapolis-reaction/|archive-date=May 27, 2020|url-status=live}}</ref> ഇരുവരുടെയും രേഖകളിൽ മുൻകാല പരാതികളൊന്നും തന്നെ ഇല്ല.<ref name="WSJMay28" /> ==അറസ്റ്റും മരണവും == [[File:Protesters along and around 38th Street in Minneapolis on Tuesday after the death of George Floyd in Minneapolis, Minnesota, 05.jpg|thumb|right|ഫ്ലോയിഡിൻ്റെ മരണത്തിൻ്റെ പിറ്റേന്ന് മെയ് 26-ന് പ്രതിഷേധക്കാർ സൈറ്റിൽ ഒത്തുകൂടിയപ്പോൾ .<ref name="rain">{{cite news |author1=Staff |title=Tear gas, chaos, rain: Protests rage after man dies in Mpls. police custody |url=https://www.mprnews.org/story/2020/05/26/protesters-rally-to-call-for-justice-for-man-who-died-in-mpls-police-incident |accessdate=May 27, 2020 |work=[[MPR News]] |date=May 26, 2020}}</ref>|alt=A brick storefront with the words "CUP FOODS" in red. A crowd, some with signs including a "Black Lives Matter" sign, stand before it.]] [[File:Terrence Floyd, George Floyd's brother visits the location where his brother was killed, now a memorial, at Chicago Ave and E 38th St in Minneapolis, Minnesota - 49960683978.jpg|thumb|right|ജോർജ്ജ് ഫ്ലോയിഡിൻ്റെ സഹോദരൻ ടെറൻസ് ഫ്ലോയ്ഡ് ജൂൺ 1-ന് സഹോദരൻ കൊല്ലപ്പെട്ട സ്ഥലം സന്ദർശിക്കുന്നു|alt=]] ===പോലീസിൽ നിന്നും പാരാമെഡിക്കുകളിൽ നിന്നുമുള്ള പ്രാരംഭ പ്രസ്താവനകൾ=== ഫ്ലോയിഡിൻ്റെ മരണത്തിലേക്ക് നയിച്ച സംഭവങ്ങളുടെ ശൃംഖല ആരംഭിച്ചത് മെയ് 25 ന് രാത്രി 8:00 മണിക്ക് ശേഷമാണ്. [[മിന്നീപോളിസ്|മിന്നീപൊളിസിലെ]] പൗഡർഹോൺ‌ പരിസരത്തുള്ള ഷിക്കാഗോ അവന്യൂ സൗത്തിൽ ഒരു "വ്യാജപ്രവൃത്തി നടക്കുന്നു" എന്ന് [[മിന്നീപോളിസ്|മിന്നീപൊളിസ്]] പോലീസ് വകുപ്പ് ഉദ്യോഗസ്ഥർക്ക് വിവരം ലഭിക്കുന്നു. ഡബ്ല്യു.സി.‌സി.‌ഒ-യുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ, ഫ്ലോയ്ഡ്, അടുത്തുള്ള പലചരക്ക്കടയിൽ വ്യാജ കറൻസി നോട്ടുകൾ ഉപയോഗിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു എന്നാണ് സൂചന. കപ്പ് ഫുഡ്സിൻ്റെ സഹ ഉടമയുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ, ഫ്ലോയ്ഡ് [[സിഗററ്റ്|സിഗരറ്റ്]] വാങ്ങി പണം നൽകിയ സമയത്ത് ഫ്ലോയ്‍ഡ് നൽകിയ 20 ഡോളർ വ്യാജ നോട്ടാണോയെന്ന് കടയിലെ ജോലിക്കാരൻ സംശയം പ്രകടിപ്പിച്ചു{{NoteTag | ഉപഭോക്താക്കൾ ഞങ്ങൾക്ക് വ്യാജ നോട്ട് നൽകുമ്പോൾ അത് വ്യാജനാണെന്ന്പോലും ഞങൾ അറിയാറില്ല. സാധാരണയായി പോലീസിനെ വിളിക്കുന്നത് കുറ്റകൃത്യങ്ങളൊന്നും നടനട്ടല്ല പക്ഷെ അത് എവിടെ നിന്നാണ് വന്നതെന്ന് അറിയാൻ വേണ്ടിയാണ് എന്ന് സ്റ്റോർ ഉടമ പറയുന്നു.<ref>{{cite news |accessdate=June 9, 2020 |last=Chapman |first=Reg |url=https://minnesota.cbslocal.com/2020/05/28/owner-of-cup-foods-where-police-first-encountered-george-floyd-calls-for-justice/ |url-status=live |title=Owner Of Cup Foods, Where Police First Encountered George Floyd, Calls For Justice |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200529090344/https://minnesota.cbslocal.com/2020/05/28/owner-of-cup-foods-where-police-first-encountered-george-floyd-calls-for-justice/ |archivedate=May 29, 2020 |work=[[WCCO CBS Minnesota]] |date=May 28, 2020 }}</ref> }}. വാങ്ങിയ സിഗരറ്റ് കടയിലെ ജീവനക്കാരൻ തിരികെ ആവശ്യപ്പെട്ടപ്പോൾ ഫ്ലോയ്‍ഡ് അതിന് തയ്യാറാവുകയും ചെയ്തില്ല. തുടർന്ന് ജീവനക്കാർ 911 എന്ന നമ്പറിൽ വിളിച്ചു പരാതിപ്പെടുകയും ചെയ്തു.<ref>{{cite news |title=Minneapolis store owner explains why police were called on George Floyd |url=https://www.cnn.com/videos/us/2020/05/28/george-floyd-store-owner-staff-call-police-ctn-sot-vpx.cnn |accessdate=May 28, 2020 |work=[[CNN]] |quote=Cup Foods co-owner Mahmoud Abumayyaleh describes the moments that led to one of his employee's calling the police on George Floyd for alleged fraud. |archive-url=https://web.archive.org/web/20200528213213/https://www.cnn.com/videos/us/2020/05/28/george-floyd-store-owner-staff-call-police-ctn-sot-vpx.cnn |archive-date=May 28, 2020 |url-status=live }}</ref> പോലീസ് പ്രസ്താവനയിൽ ഫ്ലോയ്ഡ് തൊട്ടടുത്ത് പാർക്ക് ചെയ്തിരുന്ന കാറിൽ ഇരിക്കുകയായിരുന്നു എന്നും വാഹനത്തിൽ നിന്ന് പുറത്തിറങ്ങാൻ ഉദ്യോഗസ്ഥർ ഉത്തരവിട്ടപ്പോൾ അദ്ദേഹം ശാരീരികമായി പ്രതിരോധിച്ചു എന്നും പറയുന്നു. മാത്രമല്ല, ഫ്ലോയ്‍ഡ് മദ്യപിച്ച്, സ്വയം നിയന്ത്രിക്കാൻ കഴിയാത്ത അവസ്ഥയിലായിരുന്നെന്നും അദ്ദേഹം ശാരീരികമായ തളർച്ച അനുഭവിച്ചിരുന്നു എന്നും റിപ്പോർട്ടിൽ പറയുന്നു.<ref>{{cite news |accessdate=June 9, 2020 |last=Chapman |first=Reg |url=https://minnesota.cbslocal.com/2020/05/28/owner-of-cup-foods-where-police-first-encountered-george-floyd-calls-for-justice/ |url-status=live |title=Owner Of Cup Foods, Where Police First Encountered George Floyd, Calls For Justice |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200529090344/https://minnesota.cbslocal.com/2020/05/28/owner-of-cup-foods-where-police-first-encountered-george-floyd-calls-for-justice/ |archivedate=May 29, 2020 |work=[[WCCO CBS Minnesota]] |date=May 28, 2020 }}</ref> മണിക്കൂറുകൾക്ക് ശേഷം പുറത്തുവന്ന കാഴ്ചക്കാരൻ്റെ വീഡിയോ റെക്കോർഡിംഗ് തികച്ചും വ്യത്യസ്തമായതും ഈ അവകാശവാദങ്ങൾക്ക് കടകവിരുദ്ധവുമായിരുന്നു.<ref name=v42mrs1>{{cite news | title = Video shows Minneapolis cop with knee on neck of motionless, moaning man who later died | url = https://www.cbsnews.com/news/minneapolis-police-george-floyd-died-officer-kneeling-neck-arrest/| publisher = cbsnews | date = 2020-05-27| accessdate = 2020-05-31}}</ref> "ഒരു വെളുത്ത പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥൻ ഒരു കറുത്ത പ്രതിയുടെ കഴുത്തിൽ കാൽമുട്ടുകുത്തി അബോധാവസ്ഥയിൽ ആകുന്നതുവരെ അമർത്തിക്കൊണ്ടിരുന്നു". ജോർജ്ജ് ഫ്ലോയ്ഡ് എന്ന മനുഷ്യൻ “എനിക്ക് ശ്വസിക്കാൻ കഴിയുന്നില്ല” എന്ന് വീണ്ടും വീണ്ടും യാചിക്കുന്നത് ഈ മൽപ്പിടുത്തത്തിലുടനീളം കേൾക്കാം.<ref name="WCCO1"/> [[മിന്നീപോളിസ്|മിന്നീപൊളിസ്]] പോലീസിൻ്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, “പ്രതിയെ കൈവിലങ്ങ്‌ അണിയിക്കാൻ ഉദ്യോഗസ്ഥർക്ക് കഴിഞ്ഞു, പക്ഷെ അദ്ദേഹത്തിന് വൈദ്യസഹായം ആവശ്യമുള്ളതായി കാണുന്നതിനാൽ [[ആംബുലൻസ്]] വിളിച്ചു.<ref>{{cite news |last1=Forliti |first1=Amy |last2=Long |first2=Colleen |title=Mayor: Officer who put knee on man's neck should be charged |url=https://apnews.com/5300d052a24cc050aabe9b370f865e56 |work=Associated Press |date=May 27, 2020 |access-date=May 27, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200527235657/https://apnews.com/5300d052a24cc050aabe9b370f865e56 |archive-date=May 27, 2020 |url-status=live }}</ref> അറസ്റ്റിൽ ആയുധങ്ങളൊന്നും ഉപയോഗിച്ചിട്ടില്ലെന്ന് [[മിന്നീപോളിസ്|മിന്നീപൊളിസ്]] പോലീസിൻ്റെ പ്രസ്താവനയിൽ പറയുന്നു. [[മിന്നീപോളിസ്|മിന്നീപൊളിസ്]] [[കേരള അഗ്നി രക്ഷാ സേവനം|അഗ്നിശമന]] വകുപ്പിൻ്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, പാരാമെഡിക്കുകൾ പ്രതികരണശേഷിയില്ലാത്ത, ചലനമറ്റ, [[നാഡീസ്പന്ദനം|നാഡീസ്‌പന്ദനം]] നിലച്ച ഫ്ലോയിഡിനെ സ്ഥാനത്ത് നിന്ന് മാറ്റി ചെസ്ററ് കംപ്രഷനുകളും മറ്റ് ജീവൻരക്ഷാ നടപടികളും ചെയ്യുകയായിരുന്നു.<ref>{{cite web |last1=French |first1=Laura |title=FD report: George Floyd was 'pulseless, unresponsive' in ambulance |url=https://www.ems1.com/fatal-incidents/articles/fd-report-george-floyd-was-pulseless-unresponsive-in-ambulance-uUIMB0r9yfmiVJVs/ |website=EMS1 |publisher=Lexipol |accessdate=May 29, 2020}}</ref> ചലനരഹിതനായ ഫ്ലോയിഡിനെ [[ഹെന്നെപിൻ കൗണ്ടി]] മെഡിക്കൽ സെൻ്ററിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി. അവിടെവെച്ച് 9:25 ന് അദ്ദേഹം മരിച്ചതായി ആധികാരികമായി പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു.<ref>{{cite news |title=4 Minneapolis police officers terminated for involvement of George Floyd death |url=https://kbjr6.com/2020/05/26/4-minneapolis-police-officers-terminated-for-involvement-of-george-floyd-death/ |accessdate=May 26, 2020 |work=KBJR |date=May 26, 2020 |archive-date=2020-05-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200530144403/https://kbjr6.com/2020/05/26/4-minneapolis-police-officers-terminated-for-involvement-of-george-floyd-death/ |url-status=dead }}</ref><ref name="death">{{Cite web |lang=en-US |url=https://www.startribune.com/first-responders-worked-nearly-an-hour-to-save-floyd-before-he-was-pronounced-dead/570806682/ |title=George Floyd Showed No Signs of Life from Time EMS Arrived, Fire Department Report Says |last=Sawyer |first=Liz |date=May 28, 2020 |accessdate=May 29, 2020 |work=[[Minneapolis Star-Tribune]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20200528194002/https://www.startribune.com/first-responders-worked-nearly-an-hour-to-save-floyd-before-he-was-pronounced-dead/570806682/ |archive-date=May 28, 2020 |url-status=live }}</ref> ===കാഴ്ചക്കാരൻ റെക്കോർഡുചെയ്‌ത അറസ്റ്റിൻ്റെ വീഡിയോ=== അറസ്റ്റിൻ്റെ ഒരു ഭാഗം ഒരു കാഴ്ചക്കാരൻ റെക്കോർഡ് ചെയ്യുകയും [[ഫേസ്ബുക്ക്|ഫേസ്ബുക്ക് ലൈവിലേക്ക്]] സ്ട്രീം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു,<ref name=Dakss>{{cite news |last1=Dakss |first1=Brian |title=Video shows Minneapolis cop with knee on neck of motionless, moaning man who later died |url=https://www.cbsnews.com/news/minneapolis-police-fatal-arrest-officer-kneeling-neck-man-died/ |accessdate=May 26, 2020 |work=[[CBS News]] |date=May 26, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200526153154/https://www.cbsnews.com/news/minneapolis-police-fatal-arrest-officer-kneeling-neck-man-died/ |archive-date=May 26, 2020 |url-status=live }}</ref> പിന്നീട് ഇത് സാമൂഹ്യമാധ്യമങ്ങളിലടക്കം വ്യാപകമായി പ്രചരിപ്പിക്കപ്പെട്ടു.<ref name=":3">{{cite news |last1=Jany |first1=Libor |title=Minneapolis police, protesters clash almost 24 hours after George Floyd's death in custody |url=https://www.startribune.com/mpls-police-marchers-clash-over-man-s-death-in-custody/570763352/ |accessdate=May 27, 2020 |work=Star Tribune |date=May 26, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200527024320/https://www.startribune.com/mpls-police-marchers-clash-over-man-s-death-in-custody/570763352/ |archive-date=May 27, 2020 |url-status=live }}</ref> വീഡിയോയിൽ അദ്ദേഹം നിലത്തു മുഖമടിച്ച് വീണ് കിടക്കുന്നതും പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥനായ ഷോവിൻ കൈ പോക്കറ്റിലാക്കി ഫ്ലോയിഡിൻ്റെ കഴുത്തിന്മേൽ ഇടത് കാൽമുട്ടുകൊണ്ട് ബലമായി അമർത്തി നിൽക്കുന്നതു കാണാം.<ref name="McLaughlin">{{cite web|url=https://www.insider.com/use-of-force-experts-condemn-george-floyd-police-custody-death-2020-5|website=[[Insider Inc.|Insider]]|title=Use-of-force experts say George Floyd's arrest was 'horrific' and 'blatantly inconsistent with good police procedure'|first=Kelly|last=McLaughlin|date=May 29, 2020|accessdate=May 30, 2020}}</ref> പല പ്രാവശ്യവും അദ്ദേഹം തനിക്ക് ശ്വാസം മുട്ടുന്നുവെന്നുവെന്ന് പറഞ്ഞിട്ടും ഉദ്യോഗസ്ഥൻ അനങ്ങിയില്ല. ശ്വാസോച്ഛ്വാസം നടത്താനുള്ള തൻ്റെ പ്രയാസത്തെക്കുറിച്ച്ഫ്ലോയിഡ് പോലീസിന് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകിയപ്പോൾ പോലും ഷോവിൻ ഇടതുകൈ പോക്കറ്റിലിട്ട് ഒരു സാധാരണ മനോഭാവത്തിൽ അല്ലെങ്കിൽ വിശ്രമിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നതുപോലെ നിൽക്കുന്നതിനെ മുൻ പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥർ ഗുരുതരമായി വിമർശിച്ചിരുന്നു.<ref name="McLaughlin"/><ref>{{cite web|url=https://www.insidernj.com/officer-deserves-the-gas-chamber/|website=[[Insider NJ]]|title=Rice: Officer that Killed George Floyd Deserves the Gas Chamber|first=Max|last=Pizarro|date=May 28, 2020|accessdate=May 31, 2020}}</ref> വീഡിയോ ആരംഭിക്കുമ്പോൾ തന്നെ ഫ്ലോയിഡ് നെഞ്ച് നിലത്തു പതിച്ച് ഓഫീസർ ഷോവിൻ കഴുത്തിൽ മുട്ടുകുത്തി നിൽക്കുകയാണ്.<ref name=Hauser>{{cite news |last1=Hauser |first1=Christine |title=F.B.I. to Investigate Arrest of Black Man Who Died After Being Pinned by Officer |url=https://www.nytimes.com/2020/05/26/us/minneapolis-police-man-died.html |accessdate=May 26, 2020 |work=[[The New York Times]] |date=May 26, 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200526143016/https://www.nytimes.com/2020/05/26/us/minneapolis-police-man-died.html |archivedate=May 26, 2020 |url-status=live }}</ref> ഏകദേശം ആറ് മിനിറ്റ് കഴിഞ്ഞപ്പോൾ ഫ്ലോയിഡ് ചലനമറ്റു നിശബ്ദനായി, അപ്പോഴേക്കും ആംബുലൻസ് എത്തി,<ref name=Dakss/><ref name=atleastsevenminutes>{{cite news |last1=Montgomery |first1=Blake |title=Black Lives Matter Protests Over George Floyd's Death Spread Across the Country |url=https://www.thedailybeast.com/black-lives-matter-protests-over-george-floyds-death-spread-to-houston-chicago-los-angeles-memphis |accessdate=May 28, 2020 |work=[[The Daily Beast]] |date=May 27, 2020|quote=Floyd, 46, died after a white Minneapolis police officer, Derek Chauvin, kneeled on his neck for at least seven minutes while handcuffing him.}}</ref> അടിയന്തര മെഡിക്കൽ സേവനങ്ങൾ തുടങ്ങുന്നതുവരെ ഷോവിൻ ഫ്ലോയിഡിൻ്റെ കഴുത്തിൽ നിന്ന് കാൽമുട്ട് ഉയർത്തുന്നില്ല. ആളുകൾ അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ പൾസ് പരിശോധിക്കാൻ ഉദ്യോഗസ്ഥരോട് ആവശ്യപ്പെടുന്നത് ഈ വീഡിയോകളിൽ കാണാം, എന്നിട്ടും ഉദ്യോഗസ്ഥൻ പിന്മാറിയില്ല.<ref name=Ockerman>{{cite news |last1=Ockerman |first1=Emma |title=A Cop Kneeled on a Black Man's Neck Until He Said He Couldn't Breathe. He Died at the Hospital. |url=https://www.vice.com/en_us/article/akzggb/a-cop-kneeled-on-a-black-mans-neck-until-he-said-he-couldnt-breathe-he-died-at-the-hospital |accessdate=May 27, 2020 |work=[[Vice (website)|Vice]] |date=May 27, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200526211559/https://www.vice.com/en_us/article/akzggb/a-cop-kneeled-on-a-black-mans-neck-until-he-said-he-couldnt-breathe-he-died-at-the-hospital |archive-date=May 26, 2020 |url-status=live }}</ref> ഈ വീഡിയോയിൽ കാണുന്ന പ്രകാരം ഷോവിൻ കുറഞ്ഞത് ഏഴു മിനിറ്റെങ്കിലും ഫ്ലോയിഡിൻ്റെ കഴുത്തിൽ മുട്ടുകുത്തിയിരുന്നു എന്നു കരുതപ്പെടുന്നു.<ref name=atleastsevenminutes/> ==അനന്തരഫലങ്ങൾ== മെയ് 26 ന് [[മിന്നീപോളിസ്|മിന്നീപൊളിസ്]] പോലീസ് മേധാവി മെഡാരിയ അരഡോണ്ടോ കുറ്റാരോപിതരായ ഉദ്യോഗസ്ഥരെ നിർബന്ധിത അവധിയിൽ പ്രവേശിപ്പിച്ചതായി പ്രഖ്യാപിച്ചു.<ref>{{cite news |title=FBI investigates death of a black man in Minneapolis after video shows police officer kneeling on his neck |url=https://www.cnn.com/2020/05/26/us/minneapolis-police-encounter-death-trnd/index.html |accessdate=May 26, 2020 |work=CNN |date=May 26, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200526204258/https://www.cnn.com/2020/05/26/us/minneapolis-police-encounter-death-trnd/index.html |archive-date=May 26, 2020 |url-status=live }}</ref> പിന്നീട് അതെ ദിവസം നാല് ഉദ്യോഗസ്ഥരെയും പുറത്താക്കി.<ref name="4 officers fired">{{cite news |title=4 Minneapolis police officers fired following death of George Floyd in police custody |url=https://www.fox9.com/news/4-minneapolis-police-officers-fired-following-death-of-george-floyd-in-police-custody |accessdate=May 26, 2020 |work=FOX 9 |date=May 26, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200527135042/https://www.fox9.com/news/4-minneapolis-police-officers-fired-following-death-of-george-floyd-in-police-custody |archive-date=May 27, 2020 |url-status=live }}</ref> അന്ന് തന്നെ സംഭവം അവലോകനം ചെയ്യുന്നതായി [[ഫെഡറൽ ബ്യൂറോ ഓഫ് ഇൻവെസ്റ്റിഗേഷൻ|എഫ്.ബി.ഐ]] പ്രഖ്യാപിച്ചു.<ref name=42mrs1>{{cite news | title = The F.B.I. and Minnesota law enforcement authorities are investigating | url = https://www.nytimes.com/2020/05/26/us/minneapolis-police-man-died.html| publisher = nytimes | date = 2020-05-26| accessdate = 2020-05-31}}</ref> ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ [[വസ്ത്രം|വസ്ത്രത്തിൽ]] ഘടിപ്പിച്ചിട്ടുള്ള [[ഛായാഗ്രാഹി|ക്യാമറകളിൽ]] നിന്നുള്ള സംഭവദൃശ്യങ്ങൾ മിനസോട്ട ബ്യൂറോ ഓഫ് ക്രിമിനൽ അപ്രെഹെൻഷനിലേക്ക് മാറ്റി.<ref>{{cite news |title=Video shows officer kneeling on neck of black man who died |url=https://apnews.com/9157e1bdc0f99797bcdc25e6f243aa19 |accessdate=May 26, 2020 |work=Associated Press |date=May 26, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200526132006/https://apnews.com/9157e1bdc0f99797bcdc25e6f243aa19 |archive-date=May 26, 2020 |url-status=live }}</ref> സിവിൽ റൈറ്റ്സ് അറ്റോർണി ആയ ബെഞ്ചമിൻ ക്രമ്പ് ആണ് ഈ കേസിൽ ഫ്ലോയ്ഡിൻ്റെ കുടുംബത്തെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നത്.<ref name=4rmrs1>{{cite news| title = Civil rights attorney representing family of Floyd| url = https://kstp.com/news/investigation-minnesota-bca-fbi-man-in-medical-distress-handcuffs-/5741256/| publisher = kstp.com| date = 2020-05-26| accessdate = 2020-05-31| archive-date = 2020-05-27| archive-url = https://web.archive.org/web/20200527135038/https://kstp.com/news/investigation-minnesota-bca-fbi-man-in-medical-distress-handcuffs-/5741256/| url-status = dead}}</ref> മെയ് 27 ന് ഷോവിനെ ലക്ഷ്യം വച്ചുള്ള തെറ്റായ വിവരങ്ങൾ [[സമൂഹമാദ്ധ്യമങ്ങൾ|സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ]] പ്രചരിക്കാൻ തുടങ്ങി.<ref name="USA-Today">{{cite news |url=https://www.usatoday.com/story/news/nation/2020/05/27/george-floyd-derek-chauvin-untrue-social-media-claims/5271890002/ |newspaper=[[USA Today]] |title=Man wearing 'Make Whites Great Again' hat in photo is not Minneapolis police officer |first=Ali |last=Swenson |date=May 27, 2020 |accessdate=May 28, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200528052719/https://www.usatoday.com/story/news/nation/2020/05/27/george-floyd-derek-chauvin-untrue-social-media-claims/5271890002/ |archive-date=May 28, 2020 |url-status=live }}</ref> ഷോവിൻ മെയ്ക്ക് വൈറ്റ്സ് ഗ്രേറ്റ് എഗെയ്ൻ തൊപ്പി ധരിച്ച ഫോട്ടോയും ഒരു രാഷ്ട്രീയ റാലിയിൽ പ്രസിഡൻ്റ് [[ഡോണൾഡ് ട്രംപ്|ഡൊണാൾഡ് ട്രംപിനൊപ്പം]] സ്റ്റേജിലുണ്ടെന്നുമുള്ള വാദങ്ങളായിരുന്നു അതിൽ പ്രമുഖം.<ref name="AP-hat">{{cite news |url=https://apnews.com/afs:Content:8990430559 |publisher=[[Associated Press]] |title=Derek Chauvin, the Minneapolis officer at center of George Floyd's death, has become subject of false claims on social media |first=Ali |last=Swenson |date=May 27, 2020 |accessdate=May 28, 2020}}</ref> രണ്ട് വാർത്തളും വ്യാജമാണെന്നു പിന്നീട് തെളിഞ്ഞു.<ref name="AP-rally">{{cite news |url=https://apnews.com/afs:Content:8993962141 |publisher=[[Associated Press]] |title=Officer who kneeled on black man's neck was not onstage at Minneapolis Trump rally |first=Ali |last=Swenson |date=May 27, 2020 |accessdate=May 28, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200528204750/https://apnews.com/afs:Content:8993962141 |archive-date=May 28, 2020 |url-status=live }}</ref> മെയ് 28 ന് ഫ്ലോയിഡിൻ്റെ മരണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള അന്വേഷണത്തിന് മുൻ‌ഗണന നൽകിയിട്ടുണ്ടെന്ന് [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ]] നീതിന്യായ വകുപ്പ്, [[ഫെഡറൽ ബ്യൂറോ ഓഫ് ഇൻവെസ്റ്റിഗേഷൻ|എഫ്.ബി.ഐ]]<nowiki/>യുമായി സംയുക്ത പ്രസ്താവന ഇറക്കി.<ref name=":2">{{Cite web|title=Investigation into George Floyd's Death A 'Top Priority' For Justice Department|url=https://www.npr.org/2020/05/28/863630502/investigation-into-george-floyds-death-a-top-priority-for-justice-department|website=NPR.org|language=en|access-date=May 28, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200528154807/https://www.npr.org/2020/05/28/863630502/investigation-into-george-floyds-death-a-top-priority-for-justice-department|archive-date=May 28, 2020|url-status=live}}</ref> പരിചയസമ്പന്നരായ പ്രോസിക്യൂട്ടർമാരെയും എഫ്.ബി.ഐ ക്രിമിനൽ ഇൻവെസ്റ്റിഗേറ്റർമാരെയും ഇക്കാര്യത്തിൽ നിയോഗിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നും അന്വേഷണത്തിൻ്റെ അടുത്ത നടപടിക്രമങ്ങൾക്ക് രൂപം നൽകിയതായും അവർ പറഞ്ഞു. സമഗ്രമായ അന്വേഷണം ലഭ്യമായ എല്ലാ വിവരങ്ങളും സമാഹരിക്കുകയും സാക്ഷികളിൽ നിന്ന് ലഭിച്ച തെളിവുകളും വിവരങ്ങളും വിശദമായി വിലയിരുത്തുകയും ചെയ്യും. ഫെഡറൽ നിയമത്തിൻ്റെ ലംഘനമാണെങ്കിൽ, ക്രിമിനൽ കുറ്റങ്ങൾ ചാർത്തുകയും ചെയ്യുമെന്നും പ്രസ്താവനയിൽ പറയുന്നു.<ref>{{Cite web|title=Joint Statement Of United States Attorney Erica MacDonald And FBI Special Agent in Charge Rainer Drolshagen|url=https://www.justice.gov/usao-mn/pr/joint-statement-united-states-attorney-erica-macdonald-and-fbi-special-agent-charge|date=May 28, 2020|website=www.justice.gov|language=en|access-date=May 28, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200529193754/https://www.justice.gov/usao-mn/pr/joint-statement-united-states-attorney-erica-macdonald-and-fbi-special-agent-charge|archive-date=May 29, 2020|url-status=live}}</ref> മെയ് 29 ന്, താവോ [[മിനസോട്ട|മിനസോട്ടയിൽ]] നിന്ന് പുറത്തുപോയതായും സുരക്ഷിതമായി മറ്റെവിടെയെങ്കിലും ആണെന്നും താവോയുടെ [[വക്കീൽ|അഭിഭാഷകനായ]] റോബർട്ട് പോൾ സ്ഥിരീകരിച്ചു, കൂടുതൽ പ്രതികരിക്കാൻ അദ്ദേഹം വിസമ്മതിച്ചു. ജെ. അലക്സാണ്ടർ കുവേങ് തൻ്റെ കുടുംബത്തോടൊപ്പം [[മിന്നീപോളിസ്|മിന്നീപൊളിസിൽ]] താമസിക്കുന്നതായി കരുതപ്പെട്ടിരുന്നപ്പോൾ, തോമസ് ലെയ്ൻ മെയ് 29 വരെ ഒരു അജ്ഞാത സ്ഥലത്തേക്ക് സ്ഥലം വിട്ടുപോയതായി ഒരു ബന്ധു പറഞ്ഞു.<ref name="lie_low">{{Cite news|last=Bjorhus|first=Jennifer|date=May 30, 2020|title=Derek Chauvin in custody; other officers lay low|work=[[Star Tribune]]|url=https://www.startribune.com/a-deeper-look-at-the-four-officers-fired-after-george-floyd-death/570885592/?refresh=true|url-status=dead|access-date=May 31, 2020|archive-date=2020-06-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20200603011800/https://www.startribune.com/a-deeper-look-at-the-four-officers-fired-after-george-floyd-death/570885592/?refresh=true}}</ref> ===കുറ്റാരോപണം=== മെയ് 29-2020,<ref>{{Cite web|url=https://www.nbcnews.com/news/us-news/minneapolis-police-officers-derek-chauvin-arrested-george-floyd-case-n1216011|title=Ex-officer who knelt on George Floyd's neck charged with murder|website=NBC News|accessdate=May 29, 2020}}</ref> ഒരു കറുത്ത പൗരൻറെ മരണത്തിൽ കുറ്റാരോപിതനായ [[മിനസോട്ട|മിനസോട്ടയിലെ]] ആദ്യത്തെ വെള്ളക്കാരനായ പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥൻ, ഷോവിൻ, അറസ്റ്റിലായി.<ref>{{cite web|url=https://www.vox.com/2020/5/31/21276049/derek-chauvin-tou-thao-kueng-lane-officers-george-floyd-what-we-know|title=What we know about the officers involved in George Floyd’s death|accessdate=May 31, 2020|date=May 31, 2020|first=Catherine|last=Kim|website=[[Vox (website)|Vox]]}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.startribune.com/protests-build-anew-after-fired-officer-charged-jailed/570869672/|title=Ex-police officer Derek Chauvin charged with murder, manslaughter in George Floyd death|accessdate=May 31, 2020|date=May 30, 2020|work=[[Star Tribune]]|first1=Chao|first2=Paul|last1=Xiong|last2=Walsh|archive-date=2020-06-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20200601013442/https://www.startribune.com/protests-build-anew-after-fired-officer-charged-jailed/570869672/|url-status=dead}}</ref> [[ഹെന്നെപിൻ കൗണ്ടി|ഹെന്നേപിൻ കൗണ്ടി]] അറ്റോർണി മൈക്കൽ ഒ ഫ്രീമാൻ ഫ്ലോയിഡിൻ്റെ മരണത്തിൽ മൂന്നാം ഡിഗ്രി കൊലപാതകം, രണ്ടാം ഡിഗ്രി [[നരഹത്യ]] എന്നിവയ്‌ക്കെതിരെ ഷോവിനെ അറസ്റ്റ് ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. ഫ്ലോയിഡിൻ്റെ മരണത്തിൽ മൂന്ന് ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കെതിരെയും കുറ്റം ചുമത്തുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നതായി ഫ്രീമാൻ പറഞ്ഞു.<ref>{{cite web|url=https://minnesota.cbslocal.com/2020/05/29/derek-chauvin-arrested-george-floyd-death-minneapolis-police-officer/|title=Former MPD Officer Derek Chauvin In Custody, Charged With Murder In George Floyd's Death|date=May 29, 2020|publisher=WCCO News 4 Minnesota|access-date=May 29, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200529173202/https://minnesota.cbslocal.com/2020/05/29/derek-chauvin-arrested-george-floyd-death-minneapolis-police-officer/|archive-date=May 29, 2020|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.boston.com/news/national-news-2/2020/05/29/minneapolis-police-officer-derek-chauvin-arrested-george-floyd|title=Fired Minneapolis police officer Derek Chauvin, who knelt on George Floyd's neck, arrested|date=May 29, 2020|author=The AP|publisher=Boston.com|access-date=May 29, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200530095544/https://www.boston.com/news/national-news-2/2020/05/29/minneapolis-police-officer-derek-chauvin-arrested-george-floyd|archive-date=May 30, 2020|url-status=live}}</ref> കൊല്ലാനുള്ള ഉദ്ദേശമില്ലാതെ മറ്റൊരാളുടെ മരണത്തിനു കാരണമാകുക, മനുഷ്യജീവനെ പരിഗണിക്കാതെ സ്വന്തം അധപതിച്ച മനസ്സിനെ പ്രകടിപ്പിക്കുക എന്നൊക്കെയാണു മിനസോട്ട നിയമത്തിനു കീഴിൽ മൂന്നാം തരം കൊലപാതകത്തെ നിർവചിച്ചിരിക്കുന്നത്.<ref>{{cite web |author=<!-- no author given--> | title=What charges is former officer Derek Chauvin facing in the death of George Floyd? | website=FOX 9 Minneapolis-St. Paul | date=May 30, 2020 | url=https://www.fox9.com/news/what-charges-is-former-officer-derek-chauvin-facing-in-the-death-of-george-floyd | access-date=May 30, 2020}}</ref> കുറ്റവാളി ഗുരുതരമായ ഉപദ്രവത്തിനോ അപായപ്പെടുത്തുന്നതിനോ യുക്തിരഹിതമായ അപകടസാധ്യത സൃഷ്ടിച്ചു എന്നു പറയുമ്പോഴും, രണ്ടാംതരം [[നരഹത്യ]] മാരകമായ ഉദ്ദേശത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നില്ല. ഫ്ലോയിഡിൻ്റെ കുടുംബ [[വക്കീൽ|അഭിഭാഷകനായ]] ബെഞ്ചമിൻ ക്രമ്പ്, ഈ സംഭവത്തിൽ അപായപ്പെടുത്തണം എന്ന ഉദ്ദേശമുണ്ട് എന്ന് ചൂണ്ടിക്കാണിച്ചു് ഷോവിന് ഒന്നാം തരം കുറ്റം ചുമത്തണം എന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ടിരുന്നു.<ref>{{cite web | title=Ex-Minneapolis police officer Derek Chauvin charged with murder in George Floyd case | website=NBC News | date=May 29, 2020 | url=https://www.nbcnews.com/news/us-news/minneapolis-police-officers-derek-chauvin-arrested-george-floyd-case-n1216011 | access-date=May 30, 2020}}</ref> മെയ് 31-ന് ഗവർണർ ടിം വാൾസിൻ്റെ അഭ്യർത്ഥന മാനിച്ച് മിനസോട്ട അറ്റോർണി ജനറൽ കീത്ത് എലിസൺ കേസ് ഏറ്റെടുത്തു. ജൂൺ 3-ന് എലിസൺ ഷോവിനെതിരായ ആരോപണങ്ങളിൽ മനപ്പൂർവമല്ലാത്ത രണ്ടാം ഡിഗ്രി കൊലപാതകം ഉൾപ്പെടുത്തി ഭേദഗതി വരുത്തി. ഇതിൽ ഉൾപ്പെട്ട മറ്റ് മൂന്ന് ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കെതിരെ കുറ്റം ചെയ്യാൻ സഹായിക്കുകയും പ്രേരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തതിന് രണ്ടാം ഡിഗ്രി കൊലപാതകുറ്റവും ചുമത്തി.<ref name = "Montemayor">{{cite news|url=https://www.startribune.com/ellison-will-charge-chauvin-with-2nd-degree-others-to-be-charged/570984872/|title=Attorney General Keith Ellison to elevate charges against officer who knelt on George Floyd's neck; also charging other 3 involved|last1=Montemayor|first1=Stephen|last2=Xiong|first2=Chao|date=June 3, 2020|work=Minnesota Star-Tribune|accessdate=3 June 2020|archive-date=2020-06-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20200603192044/https://www.startribune.com/ellison-will-charge-chauvin-with-2nd-degree-others-to-be-charged/570984872/|url-status=dead}}</ref><ref name="now2nd">{{cite web | title=George Floyd Death: Derek Chauvin’s Now Faces 2nd-Degree Unintentional Murder; 3 Other Officers Charged | website=CBS Minnesota | date=2020-06-03 | url=https://minnesota.cbslocal.com/2020/06/03/george-floyd-death-derek-chauvins-murder-charge-upgraded-to-2nd-degree-unintentional-murder-3-other-officers-charged/ | access-date=2020-06-03}}</ref>കുറ്റവാളി അവരുടെ ഇരയെ മനപ്പൂർവം കൊന്നുവെന്ന് അന്യായക്കാരന് തെളിയിക്കാൻ കഴിഞ്ഞാൽ രണ്ടാം ഡിഗ്രി കൊലപാതക കുറ്റത്തിന് കൂടുതൽ ഉയർന്ന ശിക്ഷയാണ് നൽകുക. ഷോവിനെതിരായ മനപ്പൂർവമല്ലാത്ത രണ്ടാം തരം കൊലപാതകക്കുറ്റത്തിന് മിനസോട്ട ശിക്ഷാ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങൾ പ്രകാരം 150 മാസത്തെ അനുമാന ശിക്ഷയാണ് ലഭിക്കുക.<ref name="Millhiser 2020">{{cite web | last=Millhiser | first=Ian | title=The 3 former officers who aided Derek Chauvin are charged in George Floyd’s killing | website=Vox | date=2020-06-03 | url=https://www.vox.com/2020/6/3/21279481/george-floyd-second-degree-murder-derek-chauvin-thao-kueng-lane | access-date=2020-06-03}}</ref><ref>[http://mn.gov/msgc-stat/documents/Guidelines/2019/StandardGrid.pdf "Sentencing Guidelines Grid"], ''Minnesota Standard Sentencing Guidelines''. Minnesota Sentencing Guidelines Commission, 2019.</ref> ഈ ഭേദഗതികൾ ഫ്ലോയിഡിൻ്റെ കുടുംബവും അവരുടെ അഭിഭാഷകനും സ്വാഗതം ചെയ്തു, എന്നാൽ ഒന്നാം തരം കൊലപാതകക്കുറ്റം ചുമത്തണം എന്ന അവരുടെ മുമ്പത്തെ ആവശ്യം ആവർത്തിച്ചു.<ref>{{cite web | title=Ex-Minneapolis police officer Derek Chauvin charged with murder in George Floyd case | publisher=NBC News | date=May 29, 2020 | url=https://www.nbcnews.com/news/us-news/minneapolis-police-officers-derek-chauvin-arrested-george-floyd-case-n1216011 | access-date=May 30, 2020}}</ref> ===മൃതശരീരപരിശോധന=== ====ഹെന്നെപിൻ കൗണ്ടി മെഡിക്കൽ എക്‌സാമിനർ കണ്ടെത്തലുകൾ==== 2020 മെയ് 26 ന് [[ഹെന്നെപിൻ കൗണ്ടി|ഹെന്നപിൻ കൗണ്ടി]] മെഡിക്കൽ എക്‌സാമിനർ ഫ്ലോയിഡിൻ്റെ പോസ്റ്റ്‌മോർട്ടം നടത്തി.<ref name=OckermanJune2>https://www.vice.com/en_in/article/y3zdyk/independent-autopsy-says-george-floyds-death-was-a-homicide-due-to-asphyxiation</ref> മെയ് 29-ന് ഷോവിനെതിരായ ക്രിമിനൽ പരാതി [[ഹെന്നെപിൻ കൗണ്ടി|ഹെന്നേപിൻ കൗണ്ടി]] അറ്റോർണി ഓഫീസ് പരസ്യമായി പുറത്തുവിട്ടു.<ref name=ries>https://edition.cnn.com/2020/05/29/us/derek-chauvin-criminal-complaint-trnd/index.html</ref> <ref>{{Cite web |url=https://www.nzherald.co.nz/world/news/article.cfm?c_id=2&objectid=12336344 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2020-06-02 |archive-date=2020-06-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200602125135/https://www.nzherald.co.nz/world/news/article.cfm?c_id=2&objectid=12336344 |url-status=dead }}</ref> [[ഹെന്നെപിൻ കൗണ്ടി|ഹെന്നേപിൻ കൗണ്ടി]] മെഡിക്കൽ എക്‌സാമിനറുടെ പൂർണ റിപ്പോർട്ട് ആ സമയത്ത് പുറത്തുവിട്ടിട്ടില്ലാത്തതിനാൽ, പ്രാഥമിക കണ്ടെത്തലുകൾ ഉദ്ധരിച്ചു ക്രിമിനൽ പരാതി എടുത്തു.<ref name=ries/><ref name=OckermanJune2/><ref name=ries/> ഷോവിനിനെതിരായ ക്രിമിനൽ പരാതിയിൽ പറയുന്നത് പ്രകാരം ഫ്ലോയിഡിൻ്റെ [[പോസ്റ്റ്മോർട്ടം|പോസ്റ്റ്‌മോർട്ടത്തിൽ]] [[ഹൃദയാഘാതം]], ശ്വാസംമുട്ടിയുള്ള മരണം അല്ലെങ്കിൽ രക്തധമനിയെ അമർത്തി ഏതെങ്കിലും ശരീരഭാഗത്തേക്കുള്ള രക്തപ്രവാഹം തടയുക എന്നിവ കൃത്യമായി നിർണ്ണയിക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന പ്രത്യക്ഷമായ കണ്ടെത്തലുകളൊന്നും കണ്ടെത്തിയില്ല. കൂടാതെ ഫ്ലോയിഡിന് [[കൊറോണറി ആർട്ടറി ബൈപ്പാസ് ഗ്രാഫ്റ്റിങ്ങ്|കൊറോണറി ആർട്ടറി]] ([[ഹൃദയം|ഹൃദയത്തിന്‌]] [[രക്തം]] കൊടുക്കുന്ന [[ധമനികൾ|ധമനി]]) രോഗം, [[രക്താതിമർദ്ദം]] ഉൾപ്പെടെയുള്ള [[ഹൃദ്രോഗങ്ങൾ]] ഉണ്ടായിരുന്നു. കൂടാതെ ഫ്ലോയിഡിനെ പോലീസ് പ്രതിബന്ധിച്ചു നിർത്തിയതും ഒപ്പം അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ ആരോഗ്യപരമായ അവസ്ഥകളും ശരീരത്തിൽ ഉണ്ടാകുവാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ഏതെങ്കിലും [[ലഹരിവസ്തുക്കൾ|ലഹരിവസ്തുക്കൾ]] തുടങ്ങിയവയുടെ സംയോജിത ഫലങ്ങളും അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ മരണത്തിന് കാരണമായേക്കും എന്നും പ്രേതപരിശോധനയിൽ പറയുന്നുണ്ട്.<ref name = ChauvinCpl>[https://www.hennepinattorney.org/-/media/Attorney/Derek-Chauvin-Criminal-Complaint.pdf Complaint – ''State of Minnesota v. Derek Michael Chauvin''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200530173331/https://www.hennepinattorney.org/-/media/Attorney/Derek-Chauvin-Criminal-Complaint.pdf |date=2020-05-30 }}, Minnesota District Court, Fourth Judicial District, File No. 27-CR-20-12646. May 29, 2020.</ref><ref>{{Cite web|title=Read: Murder complaint tells what led to George Floyd's death|url=https://www.mercurynews.com/read-murder-complaint-details-george-floyds-last-minutes|last=|first=|date=May 29, 2020|website=The Mercury News|url-status=live|archive-url=|archive-date=}}</ref> ജൂൺ 1-ന് [[ഹെന്നെപിൻ കൗണ്ടി|ഹെന്നേപിൻ കൗണ്ടി]] മെഡിക്കൽ എക്‌സാമിനർ [[പോസ്റ്റ്മോർട്ടം|പോസ്റ്റ്‌മോർട്ടത്തിൻ്റെ]] അന്തിമ കണ്ടെത്തലുകളുടെ പത്രക്കുറിപ്പ് ഇറക്കി.<ref>{{cite news |last1=Brooks |first1=Brad |title=State, independent autopsies agree on homicide in George Floyd case, but clash on underlying cause |url=https://www.reuters.com/article/uk-minneapolis-police-autopsy-idUKKBN2383JU |accessdate=June 2, 2020 |agency=[[Reuters]] |date=June 2, 2020}}</ref> ഇത് ഫ്ലോയിഡിൻ്റെ മരണത്തെ ഒരു [[നരഹത്യ|നരഹത്യയായി]] തരംതിരിച്ചു.<ref name=netau>{{Cite news|title=George Floyd death was homicide, says medical examiner's report|url=https://www.abc.net.au/news/2020-06-02/us-medical-examiner-declares-george-floyd-death-homicide/12310334|date=June 2, 2020|publisher=[[Australian Broadcasting Corporation]]}}</ref> നിയമപാലകർ ബലമായി പിടിച്ചുനിർത്തുന്നതിനിടയിൽ [[കാർഡിയോപൾമണറി ബൈപാസ്|കാർഡിയോപൾമോണറി അറസ്റ്റിനെ]] (പെട്ടെന്ന് ഹൃദയമിടിപ്പ് നിലയ്ക്കുന്ന അവസ്ഥ) തുടർന്നാണ് മരണം സംഭവിച്ചത്. നിയമപാലകർ ഫ്ലോയിഡിനെ കീഴ്‌പ്പെടുത്തുന്നതിന് ബലമായി പിടിച്ചുനിർത്തിയതും, കഴുത്ത് ഞെരുക്കിയമർത്തിയതും സ്ഥിതി കൂടുതൽ സങ്കീർണ്ണമാക്കി.<ref>{{cite news |title=George Floyd death homicide, official post-mortem declares |url=https://www.bbc.com/news/world-us-canada-52886593 |accessdate=June 2, 2020 |work=[[BBC News]] |date=June 2, 2020}}</ref> ====സ്വതന്ത്ര മെഡിക്കൽ എക്സാമിനർ കണ്ടെത്തലുകൾ==== മെയ് 29-ന് ഈ കേസിൽ സ്വതന്ത്ര പരിശോധന നടത്താൻ എറിക് ഗാർഡറിൻ്റെ രണ്ടാമത്തെ പോസ്റ്റ്‌മോർട്ടം നടത്തിയ പാത്തോളജിസ്റ്റും മുൻ ന്യൂയോർക്ക് സിറ്റി ചീഫ് മെഡിക്കൽ എക്‌സാമിനറുമായ മൈക്കൽ ബേഡനെ ഫ്ലോയിഡിൻ്റെ കുടുംബം ഉൾപ്പെടുത്തി.<ref name=Fox-Autopsy>{{cite News|url=https://www.foxnews.com/us/george-floyd-family-enlists-dr-michael-baden-to-perform-second-autopsy|title=George Floyd family enlists Dr. Michael Baden to perform second autopsy|first=Samuel|last=Chamberlain|date=May 29, 2020|work=Fox News|access-date=May 30, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200530033431/https://www.foxnews.com/us/george-floyd-family-enlists-dr-michael-baden-to-perform-second-autopsy|archive-date=May 30, 2020|url-status=live}}</ref><ref name=CNN-Autopsy>{{cite news|url=https://www.cnn.com/us/live-news/george-floyd-protest-updates-05-28-20/h_d6de512e51a8858a57f93ffa732c2695|title=Floyd was "non-responsive" for nearly 3 minutes before officer took knee off his neck, complaint says|date=May 29, 2020|first=Hollie|last=Silverman|work=CNN|access-date=May 29, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200530030751/https://www.cnn.com/us/live-news/george-floyd-protest-updates-05-28-20/h_d6de512e51a8858a57f93ffa732c2695|archive-date=May 30, 2020|url-status=live}}</ref> മെയ് 30-ന് ഫ്ലോയിഡിൻ്റെ കുടുംബ നിയമ സംഘം പോസ്റ്റ്‌മോർട്ടം നടത്താൻ ബാഡനെയും ഡോ. അലീഷ്യ വിൽ‌സനെയും നിയമിച്ചതായി സ്ഥിരീകരിച്ചു.<ref>{{cite news |title=George Floyd family's legal team hires independent medical examiner to conduct autopsy |url=https://kstp.com/news/george-floyd-family-legal-team-hires-independent-medical-examiner-to-conduct-autopsy/5745577/ |accessdate=June 2, 2020 |work=[[KTSP]] |date=May 30, 2020 |archive-date=2021-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210206170632/https://kstp.com/news/george-floyd-family-legal-team-hires-independent-medical-examiner-to-conduct-autopsy/5745577/ |url-status=dead }}</ref> മിഷിഗൺ യൂണിവേഴ്സിറ്റി മെഡിക്കൽ സ്കൂളിലെ പോസ്റ്റ്‌മോർട്ടം, ഫോറൻസിക് സേവനങ്ങളുടെ ഡയറക്ടറാണ് വിൽസൺ.<ref name=IvanPereira>{{Cite web|title=Independent autopsy finds George Floyd died of asphyxia|url=https://abcnews.go.com/US/independent-autopsy-george-floyd-findings-announced/story?id=70994827|last=Pereira|first=Ivan|website=ABC News|language=en|access-date=June 1, 2020|date=May 30, 2020}}</ref> മെയ് 31-ന് സ്വതന്ത്ര [[പോസ്റ്റ്മോർട്ടം|പോസ്റ്റ്‌മോർട്ടം]] നടത്തി.<ref>{{cite news |title=Family autopsy: Floyd asphyxiated by sustained pressure |url=https://kttc.com/2020/06/01/family-autopsy-floyd-asphyxiated-by-sustained-pressure/ |accessdate=June 2, 2020 |work=[[KTTC]] |date=June 1, 2020 |archive-date=2020-06-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200603071517/https://kttc.com/2020/06/01/family-autopsy-floyd-asphyxiated-by-sustained-pressure/ |url-status=dead }}</ref> ജൂൺ 1 ന് പുറത്തുവന്ന സ്വകാര്യ [[പോസ്റ്റ്മോർട്ടം|പോസ്റ്റ്‌മോർട്ടം]] റിപ്പോർട്ടിൽ, ഫ്ലോയിഡ് ശ്വാസംമുട്ടിയാണ് [https://en.wikipedia.org/wiki/Asphyxia#Smothering Mechanical asphyxia] (ഓക്സിജൻ്റെ അഭാവം) മരിച്ചതെന്നും മരണം ഒരു [[നരഹത്യ|നരഹത്യയാണെന്നും]] സ്വതന്ത്ര പോസ്റ്റ്‌മോർട്ടം കണ്ടെത്തിയതായി പറയുന്നു.<ref name="military">{{cite news |title=Trump threatens military mobilization against violent US protests |url=https://www.afp.com/en/news/15/trump-threatens-military-mobilization-against-violent-us-protests-doc-1so8wz7 |accessdate=June 2, 2020 |agency=[[Agence France Presse]] |date=June 2, 2020 |archiveurl=https://archive.today/20200602121214/https://www.afp.com/en/news/15/trump-threatens-military-mobilization-against-violent-us-protests-doc-1so8wz7 |archivedate=2020-06-02 |url-status=live }}</ref> കഴുത്തിലെ കംപ്രഷൻ(''കഴുത്ത് ഞെരുങ്ങിയത്'') "രക്തപ്രവാഹത്തെയും തലച്ചോറിലേക്ക് പോകുന്ന [[ഓക്സിജൻ|ഓക്സിജനേയും]]" ബാധിച്ചു, ഇത് കൂടാതെ "പുറകിലെ അമർത്തലിൽ നിന്നും [[ശ്വസനം]] തടസ്സപ്പെട്ടു". ഫ്ലോയിഡ് മരണത്തിന് കാരണമായതോ സംഭാവന ചെയ്തതോ ആയ ഒരു തരത്തിലുമുള്ള [[ലഹരിവസ്തുക്കൾ|ലഹരി പദാർത്ഥങ്ങൾ]] ഉപയോഗിച്ചിട്ടില്ലെന്നും മരണ കാരണമാകാൻ സാധ്യതയുള്ള മാരകമായ രോഗങ്ങളൊന്നും ഫ്ലോയിഡിനുണ്ടായിരുന്നില്ലെന്നും ഫ്ളോയിഡിനെ പോസ്റ്റ്മോർട്ടം ചെയ്‌ത രണ്ടു ഡോക്ടർമാരും വ്യക്തമാക്കി. കൂടാതെ സംസാരിക്കാൻ കഴിയുന്നത് ഒരാൾക്ക് ശരിയായി ശ്വസിക്കാൻ കഴിയുമെന്ന് കാണിക്കുന്നുവെന്നത് "ശരിയല്ലെന്നും" റിപ്പോർട്ടിൽ പറയുന്നു.<ref>{{cite news |last1=Ensor |first1=Josie |title=Independent autopsy reveals George Floyd died from 'asphyxiation' as lawyers call for first-degree murder charges |url=https://www.telegraph.co.uk/news/2020/06/01/independent-autopsy-reveals-george-floyd-died-asphyxiation-lawyers/ |accessdate=June 2, 2020 |work=[[The Daily Telegraph]] |date=June 1, 2020 |archiveurl=https://archive.today/20200602085321/https://www.telegraph.co.uk/news/2020/06/01/independent-autopsy-reveals-george-floyd-died-asphyxiation-lawyers/ |archivedate=2020-06-02 |url-status=live }}</ref> ===സ്മാരകങ്ങളും പ്രതിഷേധങ്ങളും=== [[File:Minneapolis 05-28-20 (49947863697).jpg|thumb|left|upright|"എനിക്ക് ശ്വസിക്കാൻ കഴിയുന്നില്ല" ഫ്ലോയിഡിൻ്റെ അന്തിമവാക്കുകളെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന ഒരു ചിഹ്നം]] [[File:Protest against police violence - Justice for George Floyd, May 26, 2020 08.jpg|thumb|right|മെയ് 26-ന് നടന്ന പ്രതിഷേധക്കാരുടെ മാർച്ച്|alt=A crowd, facing the camera, is marching along a street, some holding signs like "PROTECT BLACK BODIES", "NO MORE", and "JUSTICE FOR GEORGE".]] [[File:George Floyd Memorial 2020-05-27.jpg|thumb|right|മെയ് 27, സംഭവം നടന്ന ബസ് സ്റ്റോപ്പിന് സമീപം ഒരു താൽക്കാലിക സ്മാരകം]] [[File:Cub Foods Damage - Minneapolis Riots.jpg|thumb|right|മിന്നീപൊളിസിലെ കൊള്ളയടിച്ച കബ് ഫുഡ്സ് സൂപ്പർ മാർക്കറ്റ്, മെയ് 28]] [[File:Protest and riot aftermath on East Lake Street (49946165096).jpg|thumb|പ്രതിഷേധത്തിന് ശേഷം തകർന്ന കെട്ടിടം, മെയ് 28|alt=]] [[File:Saturday in NYC - 49956669691.jpg|thumb|മെയ് 30-ന് [[ന്യൂയോർക്ക്‌ സിറ്റി|ന്യൂയോർക്ക് സിറ്റിയിൽ]] അറസ്റ്റ്]] [[File:Minnesota National Guard Soldiers stand in front of the state capitol building in St. Paul, Minnesota, with other law enforcement on May 31, 2020.jpg|thumb|മെയ് 31, മിനസോട്ട നാഷണൽ ഗാർഡ് മിനസോട്ട സെൻ്റ് പോളിലെ സ്റ്റേറ്റ് ക്യാപിറ്റൽ കെട്ടിടത്തിൽ പോലീസിന് പിന്നിൽ നിൽക്കുന്നു]] [[മിന്നീപോളിസ്|മിന്നീപൊളിസിലെ]] വർഗീയമായ അക്രമങ്ങളുടെ പ്രകോപനത്തിൻ്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ, ചിക്കാഗോ അവന്യൂവിലെ ഫ്ലോയ്ഡ് മരിച്ച സ്ഥലത്തെ ബസ് സ്റ്റോപ്പ് മെയ് 26-ൽ ഒരു താൽക്കാലിക സ്മാരകമായി മാറി, നിരവധി പ്ലാക്കാർഡുകൾ അദ്ദേഹത്തിന് ആദരാഞ്ജലികൾ അർപ്പിക്കുകയും ബ്ലാക്ക് ലൈവ്സ് മാറ്റർ പ്രസ്ഥാനത്തെ പരാമർശിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref>{{cite web | url = https://www.cnn.com/2020/05/27/us/gallery/george-floyd-demonstrations/index.html | title = In pictures: Protesting the death of George Floyd | date = May 27, 2020 | accessdate = May 27, 2020 | publisher = [[CNN]] | archive-url = https://web.archive.org/web/20200528081222/https://www.cnn.com/2020/05/27/us/gallery/george-floyd-demonstrations/index.html | archive-date = May 28, 2020 | url-status = live }}</ref> ദിവസം കഴിയുന്തോറും കൂടുതൽ ആളുകൾ ഫ്ലോയിഡിൻ്റെ മരണത്തിനെതിരെ പ്രകടനങ്ങളിൽ അണിനിരന്നു.<ref>{{cite news |title=Demonstrators gather around Minneapolis to protest death of George Floyd |url=https://kstp.com/news/protesters-block-minneapolis-intersection-near-site-of-mans-in-custody-death-george-floyd/5741748/ |accessdate=May 26, 2020 |work=KSTP |date=May 26, 2020 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200528193258/https://kstp.com/news/protesters-block-minneapolis-intersection-near-site-of-mans-in-custody-death-george-floyd/5741748/ |archive-date=May 28, 2020 |url-status=live }}</ref> ഏകദേശം നൂറുകണക്കിന് ആളുകളുണ്ടെന്ന് കണക്കാക്കപ്പെടുന്ന ആൾക്കൂട്ടം [[മിന്നീപോളിസ്|മിന്നീപൊളിസ്]] പോലീസിൻ്റെ മൂന്നാമത്തെ സ്ഥലത്തേക്ക് പ്രകടനങ്ങൾ നടത്തി.<ref>{{Cite web|url=https://time.com/5842687/george-floyd-killed-minneapolis-police/|title=Family and Friends Mourn Minneapolis Police Killing Victim George Floyd|website=Time|access-date=May 28, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200528184828/https://time.com/5842687/george-floyd-killed-minneapolis-police/|archive-date=May 28, 2020|url-status=live}}</ref><ref name=hundreds /><ref>{{Cite web|url=https://fox5sandiego.com/news/national-news/hundreds-fill-streets-in-protest-of-george-floyds-death/|title=Hundreds fill streets in protest of George Floyd's death|date=May 27, 2020|access-date=May 28, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200528191842/https://fox5sandiego.com/news/national-news/hundreds-fill-streets-in-protest-of-george-floyds-death/|archive-date=May 28, 2020|url-status=live}}</ref><ref name="hundreds">{{cite news |title=Hundreds Of Protesters March in Minneapolis After George Floyd's Deadly Encounter With Police |url=https://minnesota.cbslocal.com/2020/05/26/hundreds-of-protesters-march-in-minneapolis-after-george-floyds-deadly-encounter-with-police/ |accessdate=May 26, 2020 |work=WCCO |date=May 26, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200527213325/https://minnesota.cbslocal.com/2020/05/26/hundreds-of-protesters-march-in-minneapolis-after-george-floyds-deadly-encounter-with-police/ |archive-date=May 27, 2020 |url-status=live }}</ref> പ്രകടനക്കാർ "ജസ്റ്റിസ് ഫോർ ജോർജ്", "എനിക്ക് ശ്വസിക്കാൻ കഴിയില്ല", "ബ്ലാക്ക് ലൈവ്സ് മേറ്റർ" തുടങ്ങിയ വാക്യങ്ങളുള്ള ചുവർപരസ്യങ്ങളും പോസ്റ്ററുകളും മുദ്രാവാക്യങ്ങളും ഉപയോഗിച്ചു.<ref>{{Cite web |title=In pictures: Protesting the death of George Floyd |url=https://www.cnn.com/2020/05/27/us/gallery/george-floyd-demonstrations/index.html |website=CNN |access-date=May 27, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200528081222/https://www.cnn.com/2020/05/27/us/gallery/george-floyd-demonstrations/index.html |archive-date=May 28, 2020 |url-status=live }}</ref> ആദ്യ ദിവസത്തെ പ്രതിഷേധം തുടക്കത്തിൽ സമാധാനപരമായിരുന്നുവെങ്കിലും, ഒരു ചെറിയ സംഘം പ്രതിഷേധക്കാർ മൂന്നാം പ്രദേശം നശിപ്പിച്ചു, ഒരു ജനൽ തകർത്തു, പോലീസ് കാറുകളും നശിപ്പിച്ചു.<ref>{{Cite web|title='It's Real Ugly': Protesters Clash With Minneapolis Police After George Floyd's Death|url=https://minnesota.cbslocal.com/2020/05/26/hundreds-of-protesters-march-in-minneapolis-after-george-floyds-deadly-encounter-with-police/|date=May 26, 2020|language=en-US|access-date=May 27, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200527213325/https://minnesota.cbslocal.com/2020/05/26/hundreds-of-protesters-march-in-minneapolis-after-george-floyds-deadly-encounter-with-police/|archive-date=May 27, 2020|url-status=live}}</ref> പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥർ പ്രതിഷേധക്കാരിൽ [[കണ്ണീർ വാതകം|കണ്ണീർ വാതകവും]] ഫ്ലാഷ് [[ഗ്രനേഡ്|ഗ്രനേഡുകളും]] ഉപയോഗിച്ചു.<ref name=SBS1>{{cite news |title=How US police responded differently to protesters demanding justice for George Floyd and anti-lockdown rallies |url=https://www.sbs.com.au/news/how-us-police-responded-differently-to-protesters-demanding-justice-for-george-floyd-and-anti-lockdown-rallies |accessdate=May 30, 2020 |work=[[SBS News]] |date=May 29, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200528184645/https://www.sbs.com.au/news/how-us-police-responded-differently-to-protesters-demanding-justice-for-george-floyd-and-anti-lockdown-rallies |archive-date=May 28, 2020 |url-status=live }}</ref> ചില പ്രതിഷേധക്കാർ പാറകളും മറ്റ് വസ്തുക്കളും പോലീസിന് നേരെ എറിഞ്ഞു. പ്രതിഷേധക്കാർക്കെതിരെ പോലീസ് റബ്ബർ ബുള്ളറ്റുകളും [[കണ്ണീർ വാതകം|കണ്ണീർവാതകവും]] ഉപയോഗിച്ചു. ഈ പ്രക്ഷോഭങ്ങളിൽ കറുത്ത പ്രതിഷേധക്കാരോടുള്ള പോലീസിൻ്റെ പ്രതികരണവും 2020-ലെ [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ]] [[ലോക്ക് ഡൗൺ|ലോക്ക്ഡൗൺ]] വിരുദ്ധ പ്രതിഷേധത്തോടുള്ള പ്രതികരണവും തമ്മിലുള്ള പ്രകടമായ വ്യത്യാസങ്ങൾ മാധ്യമങ്ങൾ ഉയർത്തിക്കാട്ടിയിട്ടുണ്ട്.<ref name=SBS1/><ref>{{cite news |last1=Zhou |first1=Li |last2=Amaria |first2=Kainaz |title=These photos capture the stark contrast in police response to the George Floyd protests and the anti-lockdown protests |url=https://www.vox.com/2020/5/27/21271811/george-floyd-protests-minneapolis-lockdown-protests |accessdate=May 30, 2020 |work=[[Vox (website)|Vox]] |date=May 27, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200529000516/https://www.vox.com/2020/5/27/21271811/george-floyd-protests-minneapolis-lockdown-protests |archive-date=May 29, 2020 |url-status=live }}</ref> ഈ വികാരം [[സമൂഹമാദ്ധ്യമങ്ങൾ|സോഷ്യൽ മീഡിയയിലും]] പ്രചരിച്ചു.<ref>{{cite news |last1=Naughtie |first1=Andrew |title=George Floyd death: Tweet showing difference between Michigan and Minneapolis protests goes viral |url=https://www.independent.co.uk/news/world/americas/george-floyd-minneapolis-protests-photos-black-racist-a9536901.html |accessdate=May 30, 2020 |work=[[The Independent]] |date=May 29, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200528222155/https://www.independent.co.uk/news/world/americas/george-floyd-minneapolis-protests-photos-black-racist-a9536901.html |archive-date=May 28, 2020 |url-status=live }}</ref> ആ പ്രതിഷേധങ്ങൾ പിന്നീട് അക്രമാസക്തമായി ദിവസങ്ങളോളം തുടർന്നു.<ref>{{Cite web|title=Minneapolis Mayor Jacob Frey Addresses City In The Middle Of Night Of Violence|url=https://minnesota.cbslocal.com/2020/05/29/minneapolis-mayor-jacob-frey-addresses-city-in-the-middle-of-night-of-violence/|last=|first=|date=May 29, 2020|website=CBS Minnesota|language=en-US|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=May 29, 2020}}</ref><ref>{{Cite web|title=Chaotic scene in Minneapolis after second night of protests over death of George Floyd|url=https://www.washingtonpost.com/nation/2020/05/27/george-floyd-minneapolis-reaction/|last1=Bailey|first1=Holly|last2=Shammas|first2=Brittany|date=|website=Washington Post|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200528222545/https://www.washingtonpost.com/nation/2020/05/27/george-floyd-minneapolis-reaction/|archive-date=May 28, 2020|access-date=May 29, 2020|last3=Bellware|first3=Kim}}</ref> മെയ് 31 വരെ, ഇരട്ട നഗര മേഖലയിലുടനീളമുള്ള 255 ബിസിനസുകൾ നശിപ്പിക്കപ്പെടുകയോ പൂർണ്ണമായും നശിപ്പിക്കപ്പെടുകയോ ചെയ്തുവെന്ന് സ്റ്റാർ ട്രിബ്യൂൺ കണക്കാക്കുന്നു.<ref>{{Cite news|date=May 31, 2020|title=Businesses damaged in Minneapolis, St. Paul after riots|work=[[Star Tribune]]|url=https://www.startribune.com/these-minneapolis-st-paul-buildings-are-damaged-looted-after-george-floyd-protests/569930671/?refresh=true|url-status=dead|access-date=May 31, 2020|archive-date=2020-05-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20200530004159/https://www.startribune.com/these-minneapolis-st-paul-buildings-are-damaged-looted-after-george-floyd-protests/569930671/?refresh=true}}</ref> പ്രതിഷേധത്തെത്തുടർന്ന് മെയ് 29-ന് [[മിന്നീപോളിസ്|മിന്നീപൊളിസ്]]-സെൻ്റ് പോൾ, ഡക്കോട്ട കൗണ്ടി എന്നിവിടങ്ങളിൽ രാത്രി [[കർഫ്യൂ]] നിലവിൽവന്നു. കർഫ്യൂ നടപ്പാക്കാനായി 500 മിനസോട്ട നാഷണൽ ഗാർഡ് സൈനികരെ പിന്നീട് പ്രദേശത്തേക്ക് വിന്യസിച്ചു.<ref>{{Cite web|title=Over 500 National Guard soldiers activated to amid protests regarding George Floyd's death; Frey declares state of emergency in Minneapolis|url=https://kstp.com/news/minnesota-national-guard-activated-to-control-protests-following-george-floyds-death/5743967/|date=May 28, 2020|website=KSTP|language=en|access-date=May 30, 2020|archive-date=2020-06-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20200603071519/https://kstp.com/news/minnesota-national-guard-activated-to-control-protests-following-george-floyds-death/5743967/|url-status=dead}}</ref> പക്ഷേ, ഇത് കാര്യമായ ഫലംചെയ്തില്ല എന്നുമാത്രമല്ല ആയിരത്തോളം പ്രതിഷേധക്കാർക്ക് അന്തർസംസ്ഥാന-35ൽ സമാധാനപരമായി കർഫ്യൂയിലേക്ക് മാർച്ച് ചെയ്യാൻ കഴിഞ്ഞു.<ref>{{Cite web|title=Unrest mounts across multiple US cities over the death of George Floyd|url=https://www.cnn.com/2020/05/29/us/minneapolis-george-floyd-friday/index.html|first1=Steve |last1=Almasy |first2=Dakin |last2=Andone |first3=Faith |last3=Karimi |first4=Sara|last4=Sidner|website=CNN|access-date=May 30, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200530061527/https://www.cnn.com/2020/05/29/us/minneapolis-george-floyd-friday/index.html|archive-date=May 29, 2020}}</ref> പോലീസ് ക്രൂരതയ്‌ക്കെതിരെയും ജോർജ്ജ് ഫ്ലോയിഡിൻ്റെ മരണത്തിനെതിരെയും പ്രതിഷേധം [[ന്യൂയോർക്ക്‌ സിറ്റി|ന്യൂയോർക്ക് സിറ്റി]]<ref>{{Cite web|title=Violent protesters charge Brooklyn police precinct in day of demonstrations over police killing of black man in Minneapolis|url=https://www.nydailynews.com/new-york/ny-protest-police-brutality-george-floyd-20200529-vvmrqd2bqbh67lo4tdgouijqwi-story.html|last=Moynihan|first=Elizabeth Keogh, Michael Elsen-Rooney, Rocco Parascandola, Anna Sanders, Ellen|website=Daily News|location=New York|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200530110016/https://www.nydailynews.com/new-york/ny-protest-police-brutality-george-floyd-20200529-vvmrqd2bqbh67lo4tdgouijqwi-story.html|archive-date=May 30, 2020|access-date=May 30, 2020}}</ref> ഉൾപ്പെടെ [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്ക]]യിലെ നൂറിലധികം നഗരങ്ങളിൽ ഉയർന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://www.cnn.com/2020/05/30/us/george-floyd-protests-saturday/index.html|title=Protesters break curfew on another night of fury and frustrations over George Floyd's killing|first1=Nicole |last1=Chavez |first2=Jason |last2=Hanna |first3=Dakin |last3=Andone |first4= Madeline|last4= Holcombe|publisher=CNN|access-date=May 30, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200531115004/https://www.cnn.com/2020/05/30/us/george-floyd-protests-saturday/index.html|archive-date=May 31, 2020|url-status=live}}</ref> [[ലോസ് ഏഞ്ചൽസ്]],<ref>{{Cite web|title=Protesters return to downtown Los Angeles to decry police killing in Minneapolis|url=https://www.latimes.com/california/story/2020-05-28/protestors-return-to-downtown-los-angeles-to-decry-police-killing-in-minneapolis|last=Ormseth|first=Matthew|date=May 29, 2020|website=Los Angeles Times|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=May 29, 2020}}</ref> [[ടോറോണ്ടോ]],<ref>{{cite web|title=Thousands rally in Toronto against anti-black, anti-Indigenous racism|url=https://www.cbc.ca/news/canada/toronto/thousands-rally-in-toronto-against-anti-black-anti-indigenous-racism-1.5591745|date=May 30, 2020|publisher=CBC News|accessdate=May 30, 2020}}</ref> [[മശ്‌ഹദ്]],<ref>{{Cite web|title=Iranian People Hold Vigil for George Floyd|url=https://ifpnews.com/iranian-people-hold-vigil-for-george-floyd|date=May 30, 2020|website=Iran Front Page|access-date=May 31, 2020|archive-date=2022-04-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20220423030647/https://ifpnews.com/iranian-people-hold-vigil-for-george-floyd/|url-status=dead}}</ref> [[മിലാൻ]],<ref>{{Cite web|title=Italy reacts to death of George Floyd|url=https://www.wantedinmilan.com/news/italy-reacts-to-death-of-george-floyd.html|last=Milan|first=Wanted in|date=May 29, 2020|website=Wanted in Milan|access-date=May 31, 2020}}</ref> [[കൊളംബസ്, ഒഹായൊ]],<ref>{{Cite web|title=Protest in downtown Columbus broken up after demonstrators breach Ohio Statehouse|url=https://www.nbc4i.com/news/local-news/crowds-gather-across-columbus-to-protest-police-brutality/|date=May 29, 2020|website=NBC4 WCMH-TV|access-date=May 29, 2020|archive-date=2021-09-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20210910174800/https://www.nbc4i.com/news/local-news/crowds-gather-across-columbus-to-protest-police-brutality/|url-status=dead}}</ref><ref name="ABC6 TURN">{{Cite web|title=Downtown Columbus protests turn destructive|url=https://abc6onyourside.com/news/local/george-floyd-protests-held-in-downtown-columbus|last=Clay|first=Jarrod|date=May 28, 2020|website=abc6onyourside.com}}</ref><ref name="10tv Windows">{{Cite web|title='Windows can be replaced, lives can't': protestors defend damage, destruction in downtown Columbus|url=https://www.10tv.com/article/windows-can-be-replaced-lives-cant-protestors-defend-damage-destruction-downtown-columbus|last=Clay|first=Jarrod|date=May 28, 2020|website=abc6onyourside.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[ഡെൻവർ]],<ref>{{Cite web|title=Police Accountability Protest At State Capitol Turns Violent With Shots Fired, Property Damage|url=https://denver.cbslocal.com/2020/05/28/shots-fired-during-police-accountability-protest-at-denver-capitol/|date=May 28, 2020|website=4 CBS Denver|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200529032659/https://denver.cbslocal.com/2020/05/28/shots-fired-during-police-accountability-protest-at-denver-capitol/|archive-date=May 29, 2020|access-date=May 29, 2020}}</ref><ref>{{Cite news|last=Press|first=The Associated|date=May 28, 2020|title=Shots Fired During Denver Protest of Minneapolis Man's Death|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/aponline/2020/05/28/us/ap-us-minneapolis-police-death-denver-protest-1st-ld-writethru.html|access-date=May 29, 2020|issn=0362-4331}}</ref> [[ഡെസ് മോയിൻസ്, ഐയവ]],<ref>{{Cite web|title=Des Moines police clash with protestors, spray tear gas after bricks hit cars|url=https://www.desmoinesregister.com/story/news/2020/05/29/protestors-clash-police-riot-gear-outside-des-moines-police-department/5284962002/|last=Sahouri|first=Andrea May|website=Des Moines Register|access-date=May 30, 2020}}</ref> [[ഹ്യൂസ്റ്റൺ (ടെക്സസ്)]],<ref>{{Cite web|title=Several officers hurt, nearly 200 arrested during George Floyd protest|url=https://abc13.com/6219448/|last=Willey|first=Jessica|date=May 29, 2020|website=ABC13 Houston|access-date=May 30, 2020}}</ref> [[ലൂയിസ്‌വില്ലെ]],<ref>{{Cite news|last=Baker|first=Mike|date=May 29, 2020|title=7 People Shot at Louisville Protest Over the Death of Breonna Taylor|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2020/05/29/us/louisville-protest-shooting-breonna-taylor.html|access-date=May 29, 2020|issn=0362-4331|archive-url=https://web.archive.org/web/20200529061518/https://www.nytimes.com/2020/05/29/us/louisville-protest-shooting-breonna-taylor.html|archive-date=May 29, 2020|url-status=live}}</ref> [[മെംഫിസ്]],<ref>{{cite web|title=Protest against police brutality shuts down Union Avenue|url=https://www.wmcactionnews5.com/2020/05/27/protest-against-police-brutality-shuts-down-union-avenue/|website=wmcactionnews5.com}}</ref><ref>{{Cite web|title='Stop killing black people': George Floyd's death sparks protests in Minneapolis, Memphis, LA|url=https://www.usatoday.com/story/news/nation/2020/05/27/george-floyd-los-angeles-protesters-black-lives-matter/5272030002/|last=Culver|first=Steve Kiggins and Jordan|website=USA Today|access-date=May 28, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200528052808/https://www.usatoday.com/story/news/nation/2020/05/27/george-floyd-los-angeles-protesters-black-lives-matter/5272030002/|archive-date=May 28, 2020|url-status=live}}</ref> [[ഷാർലറ്റ്, നോർത്ത് കരോലിന]],<ref>{{Cite web|url=https://www.wcnc.com/article/news/local/city-charlotte-mecklenburg-county-state-of-emergency/275-7ee4b88b-886a-4415-b5b1-62d5769c3bda|title=City of Charlotte under State of Emergency after 'civil unrest'|website=wcnc.com}}</ref> [[ഓക്‌ലാന്റ്, കാലിഫോർണിയ|ഓക്‌ലാൻ്റ്, കാലിഫോർണിയ]],<ref>{{Cite web|title=Deadly shooting outside Oakland courthouse as protests rage|url=https://www.theguardian.com/us-news/2020/may/30/oakland-courthouse-shooting-george-floyd-protest|date=|website=|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=}}</ref> [[പോർട്ലാന്റ് ഒറെഗോൺ|പോർട്ലാൻ്റ് ഒറെഗോൺ]],<ref>{{Cite web|last=Mesh|first=Aaron|title=Portland Protesters Set Justice Center on Fire; Police Deploy Flash Bangs, Tear Gas|url=https://www.wweek.com/news/2020/05/29/portland-protesters-set-justice-center-on-fire-police-deploy-flash-bangs-tear-gas/|access-date=May 30, 2020}}</ref> [[സാൻ ജോസ്, കാലിഫോർണിയ|സാൻജോസ് കാലിഫോർണിയ]],<ref>{{cite news|date=May 29, 2020|title=Demonstrators Protesting George Floyd's Death Block Hwy. 101, March in San Jose|work=NBC Bay Area|url=https://www.nbcbayarea.com/news/local/demonstrations-in-bay-area-over-george-floyds-death/2298701/|accessdate=May 30, 2020}}</ref> [[സിയാറ്റിൽ]],<ref>{{Cite web|title=Seattle protesters break windows, clash with police in rallies sparked by death of George Floyd|url=https://www.seattletimes.com/seattle-news/protesters-break-windows-clash-with-police-in-downtown-seattle/|date=May 29, 2020|website=The Seattle Times|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200530043001/https://www.seattletimes.com/seattle-news/protesters-break-windows-clash-with-police-in-downtown-seattle/|archive-date=May 30, 2020|access-date=May 30, 2020}}</ref> [[വാഷിംഗ്ടൺ ഡി. സി.|വാഷിംഗ്ടണിലെ]] [[വൈറ്റ്‌ഹൗസ്‌|വൈറ്റ്‌ഹൗസിന്]] പുറത്ത്,<ref>{{Cite web|title=White House was locked down as protests over Floyd's death reach nation's capital|url=https://www.usatoday.com/story/news/politics/2020/05/29/white-house-under-lockdown-protests-over-floyds-death-reach-nations-capital/5288076002/|last=Behrmann|first=Savannah|website=USA Today|access-date=May 30, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200530032709/https://www.usatoday.com/story/news/politics/2020/05/29/white-house-under-lockdown-protests-over-floyds-death-reach-nations-capital/5288076002/|archive-date=May 30, 2020|url-status=live}}</ref> [[ഫ്ലോറിഡ|ഫ്ലോറിഡയിലെ]] വിൻ‌ഡർമെയറിലെ ഷോവിൻ്റെ സമ്മർ ഹോമിന് പുറത്തും<ref>{{Cite web|title=As ex-Minneapolis officer arrested on murder charge, protesters at his Orlando-area home demand justice for George Floyd|url=https://www.orlandosentinel.com/news/crime/os-ne-george-floyd-derek-chauvin-orange-county-house-20200529-wacqubxih5fd7edy2n5p2kbr5i-story.html|last=Toohey|first=Jeff Weiner, Grace|website=Orlando Sentinel|access-date=May 30, 2020}}</ref> പിന്നെ മറ്റ് പല സ്ഥലങ്ങളിലും. മെയ് 30 ന് 12 സംസ്ഥാനങ്ങൾ (മിനസോട്ട ഉൾപ്പെടെ) നാഷണൽ ഗാർഡിനെ സഹായത്തിനായി വിളിച്ചു.<ref>{{Cite web|title=National Guard Called up in 11 States to Handle Protests {{!}} Voice of America – English|url=https://www.voanews.com/usa/national-guard-called-11-states-handle-protests|publisher=Voice of America|access-date=May 31, 2020}}</ref> കുറഞ്ഞത് 12 പ്രധാന നഗരങ്ങളെങ്കിലും ശനിയാഴ്ച രാത്രി [[കർഫ്യൂ]] ഏർപ്പെടുത്തി.<ref>{{Cite web|title=Curfews go into effect in cities around the country|url=https://www.nbcnews.com/news/us-news/curfews-go-effect-cities-around-country-george-floyd-protests-continue-n1219801|publisher=NBC News|access-date=May 31, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200531120141/https://www.nbcnews.com/news/us-news/curfews-go-effect-cities-around-country-george-floyd-protests-continue-n1219801|archive-date=May 31, 2020|url-status=live}}</ref> ജൂൺ മാസത്തിൻറെ തുടക്കത്തിൽ, [[മിന്നീപോളിസ്|മിന്നീപൊളിസ്]] സിറ്റി കൗൺസിൽ ചോക്ഹോൾഡുകൾ (ശ്വാസം മുട്ടിക്കുന്ന വിധത്തിൽ ഒരാളുടെ കഴുത്ത് കൈകൊണ്ടു ചുറ്റിപ്പിടിക്കൽ) നിരോധിക്കാൻ നടപടിയെടുക്കുകയും മറ്റ് ഉദ്യോഗസ്ഥർ അമിത ബലപ്രയോഗം നടത്തുന്നതിനെതിരെ പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥർ ഇടപെടണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെടുകയും പോലീസ് വകുപ്പിനെ "കമ്മ്യൂണിറ്റി അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ഒരു പൊതു സുരക്ഷ വകുപ്പ് " ആയി പുനസംഘടിപ്പിക്കാനുള്ള തീരുമാനത്തിൽ വോട്ടു ചെയ്യുകയും ചെയ്തു.<ref name=proposal>{{cite news|url=https://www.startribune.com/push-to-end-minneapolis-police-department-could-keep-officers/571504662/|title=Push to 'end' Minneapolis Police Department could keep officers|first=Liz|last=Navratil|work=Star Tribune|date=June 26, 2020|accessdate=June 27, 2020|archive-date=2020-09-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20200907105515/https://www.startribune.com/minneapolis-city-council-votes-unanimously-for-proposal-that-could-replace-police-department/571504662/|url-status=dead}}</ref><ref name=theguardian_20200608_minneapolis>{{Cite news|last=Milman|first=Oliver|date=June 8, 2020|title=Minneapolis pledges to dismantle its police department – how will it work?|work=The Guardian|url=https://www.theguardian.com/us-news/2020/jun/08/minneapolis-city-council-police-department-dismantle|access-date=June 9, 2020|issn=0261-3077|archive-url=https://web.archive.org/web/20200609111643/https://www.theguardian.com/us-news/2020/jun/08/minneapolis-city-council-police-department-dismantle|archive-date=June 9, 2020|url-status=live}}</ref> ==പ്രതികരണങ്ങൾ== ===കുടുംബവും സുഹൃത്തുക്കളും=== ഫ്ലോയിഡിൻ്റെ കസിനെയും (മാതാപിതാക്കളുടെ സഹോദരീ-സഹോദരന്മാരുടെ മകൻ) രണ്ട് സഹോദരന്മാരെയും സി‌.എൻ.‌എൻ അഭിമുഖം നടത്തി. കൃത്യനിർവ്വഹണത്തിനും സംരക്ഷണത്തിനുമായിരിക്കണം അവർ അവിടെ ഉണ്ടായിരിക്കേണ്ടത് , കൂടാതെ ഫ്ലോയ്ഡ് ജീവനുവേണ്ടി യാചിക്കുമ്പോൾ സഹായിക്കാൻ, ഒന്നും ചെയ്യാൻ അവരിൽ ഒരാൾ പോലും വിരൽ ഉയർത്തുന്നത് ഞാൻ കണ്ടില്ല എന്നാണ് ഫ്ലോയിഡിൻ്റെ സഹോദരൻ , ടെറാ ബ്രൗൺ പോലീസിൻ്റെ പെരുമാറ്റത്തെക്കുറിച്ച് അഭിപ്രായപ്പെട്ടത്. അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ സഹോദരന്മാരിൽ ഒരാൾ വികാരഭരിതമായി പറഞ്ഞത് അവനെ അവർക്ക് കളിയാക്കാമായിരുന്നു, എന്നാലും രക്ഷിക്കാമായിരുന്നു. പകരം, അവർ കാൽമുട്ട് അവൻ്റെ കഴുത്തിൽ അമർത്തി, അവൻ്റെമേൽ ഇരുന്നു. മൃഗങ്ങളോട് പെരുമാറുന്നതിനേക്കാൾ മോശമായി അവർ അവനോട് പെരുമാറി."<ref>{{Cite web|title=George Floyd's family says four officers involved in his death should be charged with murder|url=https://www.cnn.com/2020/05/27/us/minneapolis-george-floyd-police-death/index.html|first=Christina|last=Maxouris|publisher=CNN|access-date=May 27, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200527094327/https://www.cnn.com/2020/05/27/us/minneapolis-george-floyd-police-death/index.html|archive-date=May 27, 2020|url-status=live}}</ref> ഫ്ലോയിഡിൻ്റെ സഹോദരൻ, ഫിലോണീസിൻ്റെറെ വാക്കുകൾ , എല്ലാവർക്കും ഇപ്പോൾ വളരെയധികം വേദനയുണ്ട്, അതുകൊണ്ടാണ് ഇത് സംഭവിക്കുന്നത്, കറുത്തവർ മരിക്കുന്നത് കണ്ട് ഞാൻ മടുത്തു."<ref name=":0">{{Cite news|last=Walters|first=Joanna|date=May 28, 2020|title=George Floyd killing: justice department says inquiry is a 'top priority'|newspaper=[[The Guardian]]|url=https://www.theguardian.com/us-news/2020/may/28/minneapolis-george-floyd-death-protests|access-date=May 28, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200528120944/https://www.theguardian.com/us-news/2020/may/28/minneapolis-george-floyd-death-protests|archive-date=May 28, 2020|url-status=live}}</ref> ഫ്ലോയിഡിൻ്റെ മരണത്തിൻ്റെ വീഡിയോ എന്നെ തളർത്തിക്കളഞ്ഞു എന്നാണ് ഫ്ലോയിഡിൻ്റെ ദീർഘകാല സുഹൃത്തും മുൻ പ്രൊഫഷണൽ [[ബാസ്ക്കറ്റ്ബോൾ|ബാസ്കറ്റ്ബോൾ]] കളിക്കാരനുമായ [[സ്റ്റീഫൻ ജാക്സൺ]] ദേഷ്യവും സങ്കടവും പ്രകടിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് പറഞ്ഞത്.<ref>{{Cite news|title=Ex-NBA player Stephen Jackson mourns loss of his longtime friend George Floyd|url=https://www.foxnews.com/sports/nba-stephen-jackson-mourns-loss-longtime-friend-george-floyd|last=Gaydos|first=Ryan|date=May 28, 2020|publisher=[[Fox News Channel]]|access-date=May 28, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200528150720/https://www.foxnews.com/sports/nba-stephen-jackson-mourns-loss-longtime-friend-george-floyd|archive-date=May 28, 2020|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news|title=Former NBA player Stephen Jackson gets emotional recalling friendship with George Floyd|url=https://www.usatoday.com/story/sports/nba/2020/05/28/george-floyd-ex-nba-player-stephen-jackson-friendship-emotional-interview/5275327002/|last=Timanus|first=Eddie|newspaper=[[USA Today]]|access-date=May 28, 2020}}</ref> അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ മരണത്തെ ബഹുമാനിക്കുന്ന രീതിയിൽ പ്രതികരിക്കാൻ ആവശ്യപ്പെടുകയും അദ്ദേഹം അതാണ് ആഗ്രഹിക്കുന്നതെന്നും ഫ്ലോയിഡിൻ്റെ കാമുകി സമൂഹത്തോട് പറഞ്ഞു."<ref>{{Cite web|title='He Was Kind, He Was Helpful': Friends, Family Say George Floyd Was A Gentle Giant|url=https://minnesota.cbslocal.com/2020/05/26/he-was-kind-he-was-helpful-friends-family-say-george-floyd-was-a-gentle-giant/|last=Chapman|first=Reg|date=May 26, 2020|website=WCCO CBS 4|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200527013125/https://minnesota.cbslocal.com/2020/05/26/he-was-kind-he-was-helpful-friends-family-say-george-floyd-was-a-gentle-giant/|archive-date=May 27, 2020|access-date=May 27, 2020}}</ref> എന്നെ ഏറ്റവും വിഷമിപ്പിക്കുന്ന കാര്യം ഫ്ലോയിഡ് എൻ്റെ സഹോദരിയെ വിളിച്ച് കരയുന്നത് കേൾക്കുന്നതാണ് എന്നാണ് ഫ്ലോയിഡിൻ്റെ അമ്മാവൻ, സെൽവിൻ ജോൺസ്, റാപ്പിഡ് സിറ്റി ജേണലിനോട് പറഞ്ഞത്. ഇരയെ തിരിച്ചറിയുന്നതിനുമുമ്പ് താൻ ഭാര്യയോട് ഈ വീഡിയോയെക്കുറിച്ച് വെറുപ്പ് പ്രകടിപ്പിച്ചതായും ജോൺസ് പറഞ്ഞു.<ref>{{Cite web|title=South Dakota man speaks out about nephew George Floyd's death, remembers his gentle nature and big smile|url=https://rapidcityjournal.com/news/local/state-and-regional/south-dakota-man-speaks-out-about-nephew-george-floyd-s-death-remembers-his-gentle-nature/article_7d3ef4e0-c157-583b-873a-a2f209a1a89a.html|website=Rapid City Journal Media Group|access-date=June 1, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200603072423/https://rapidcityjournal.com/news/local/state-and-regional/south-dakota-man-speaks-out-about-nephew-george-floyd-s-death-remembers-his-gentle-nature/article_7d3ef4e0-c157-583b-873a-a2f209a1a89a.html|archive-date=2020-06-03|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|title=George Floyd's family speaks out as they participate in Rapid City memory walk|url=https://www.dakotanewsnow.com/content/news/George-Floyds-family-speaks-out-as-they-participate-in-Rapid-City-memory-walk-570908251.html|last=Lin|first=Alexus Davila; Chiu-yi|website=dakotanewsnow.com|access-date=June 1, 2020}}</ref> ===മിന്നീപോളിസും മിനസോട്ടയും=== ആൻഡ്രിയ ജെങ്കിൻസ്, [[മിന്നീപോളിസ്]] സിറ്റി കൗൺസിലർ, വാർഡ് 8 പ്രതിനിധി; 38-നും [[ഷിക്കാഗോ|ഷിക്കാഗോയ്ക്കും]] സമീപം ഇന്നലെ രാത്രി ഒരാളുടെ ജീവൻ ദാരുണമായി നഷ്ടപ്പെട്ട സംഭവം എൻ്റെ ഹൃദയം തകർത്തിരിക്കുന്നു. ഞങ്ങളുടെ സമൂഹം വീണ്ടും വീണ്ടും മുറിവേറ്റുകൊണ്ടേയിരിക്കുന്നു. നമ്മൾക്ക് ഉത്തരങ്ങൾ കിട്ടിയേ തീരൂ."<ref>{{Cite news|title=Mayor: 4 Minneapolis police officers involved in death of George Floyd terminated|url=https://www.kare11.com/article/news/crime/minneapolis-police-man-dies-in-police-custody/89-cfb7925a-4aa4-4f88-bf64-76d346b0e55f|publisher=[[KARE (TV)|KARE 11]]|access-date=May 26, 2020}}</ref> ഗവർണർ ടിം വല്ജ്, മെയ് 29-ന് രാവിലെ ഒരു പത്രസമ്മേളനത്തിൽ ഫ്ലോയിഡിൻ്റെ മരണത്തിന് കാരണമായ പ്രശ്നങ്ങൾ പരിഹരിക്കാനും നീതി നടപ്പാക്കാനുമുള്ള നടപടികൾ സ്വീകരിക്കുന്നതിനുമുമ്പ് നമ്മൾ ക്രമസമാധാനം പുനഃസ്ഥാപിക്കേണ്ടതുണ്ട് എന്നും അതിനായി ദേശീയ ഗാർഡിനെ വിന്യസിച്ചതായും അറിയിച്ചു.<ref name="WCCO">{{cite news|last=Murphy|first=Esme|date=May 26, 2020|title='I Can't Breathe!': Video Of Fatal Arrest Shows Minneapolis Officer Kneeling On George Floyd's Neck For Several Minutes|publisher=[[WCCO-TV]]|url=https://minnesota.cbslocal.com/2020/05/26/george-floyd-man-dies-after-being-arrested-by-minneapolis-police-fbi-called-to-investigate/|url-status=live|accessdate=May 26, 2020|quote=While lying facedown on the road, Floyd repeatedly groans and says he can't breathe.|archive-url=https://web.archive.org/web/20200526170730/https://minnesota.cbslocal.com/2020/05/26/george-floyd-man-dies-after-being-arrested-by-minneapolis-police-fbi-called-to-investigate/|archive-date=May 26, 2020}}</ref> അമേരിക്കയിൽ കറുത്തവർഗ്ഗക്കാരനാകുക എന്നത് [[വധശിക്ഷ]] അർഹിക്കുന്ന ഒരു തെറ്റല്ല എന്ന് [[മിന്നീപോളിസ്|മിന്നീപൊളിസ്]] മേയർ ജേക്കബ് ഫ്രെ പറഞ്ഞു. അഞ്ച് മിനിറ്റ്, ഒരു വെളുത്ത ഉദ്യോഗസ്ഥൻ ഒരു കറുത്ത മനുഷ്യൻ്റെ കഴുത്തിൽമുട്ടുകുത്തി അമർത്തുന്നത് നാം കണ്ടു. ആരെങ്കിലും സഹായത്തിനായി വിളിക്കുന്നത് കേൾക്കുമ്പോൾ, നമ്മളവരെ സഹായിക്കേണ്ടതാണ്.<ref name=Hauser/><ref name="KSTP">{{cite news |title='This is the right call': Officers involved in fatal Minneapolis incident fired, mayor says |url=https://kstp.com/news/investigation-minnesota-bca-fbi-man-in-medical-distress-handcuffs-/5741256/ |accessdate=May 26, 2020 |publisher=[[KSTP-TV]] |date=May 26, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200527135038/https://kstp.com/news/investigation-minnesota-bca-fbi-man-in-medical-distress-handcuffs-/5741256/ |archive-date=May 27, 2020 |url-status=live }}</ref> ഏറ്റവും അടിസ്ഥാനപരവും മാനുഷികവുമായ അർത്ഥത്തിൽ ഈ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ അതിൽ പരാജയപ്പെട്ടു". ഫ്ലോയിഡിൻ്റെ മരണത്തിൻ്റെ പിറ്റേ ദിവസം ഉദ്യോഗസ്ഥരെ ജോലിയിൽ നിന്ന് പിരിച്ചുവിട്ടത് ശരിയായ തീരുമാനം എന്ന് മേയർ പ്രതികരിച്ചു. ഫ്ലോയിഡിൻ്റെ മരണത്തിന് രണ്ട് ദിവസത്തിന് ശേഷം, മേയർ ഫ്രേ, മരണത്തിൻ്റെ [[വർണ്ണവിവേചനം|വംശീയ]] സ്വഭാവം ഉയർത്തിക്കാട്ടി, ഷോവിനെതീരെ ക്രിമിനൽ കുറ്റം ചുമത്താൻ ആഹ്വാനം ചെയ്തു. മിക്ക ആളുകളും, പ്രത്യേകിച്ച് നിറമുള്ള ആളുകൾ, തിങ്കളാഴ്ച സായാഹ്നത്തിൽ ആ പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥൻ ചെയ്തതു പോലെ ചെയ്തിതിരുന്നെങ്കിൽ അവർ ഇതിനകം അഴികൾക്ക് പിന്നിലായിരുന്നേനെ എന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.<ref>{{Cite news|last=Donaghue|first=Erin|date=May 27, 2020|title=Minneapolis Mayo calls for officer to be charged in George Floyd's death|publisher=CBS News|url=https://www.cbsnews.com/news/minneapolis-mayor-jacob-frey-charges-police-george-floyd-death/|url-status=live|access-date=May 27, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200527213428/https://www.cbsnews.com/news/minneapolis-mayor-jacob-frey-charges-police-george-floyd-death/|archive-date=May 27, 2020}}</ref> ===ഫെഡറൽ (ആഭ്യന്തരം)=== പ്രസിഡൻ്റ് [[ഡോണൾഡ് ട്രംപ്|ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ്]] രണ്ട് ദിവസത്തിന് ശേഷം [[ട്വിറ്റർ|ട്വിറ്ററിലൂടെ]] അനുശോചനം അറിയിക്കുകയും ഒരു സമഗ്ര അന്വേഷണത്തിന് എഫ്ബിഐ-നോട് അഭ്യർത്ഥിച്ചതായും വെളിപ്പെടുത്തി. <ref name=trgr1>{{cite news | title = President Trump says justice will be served | url = https://fox6now.com/2020/05/27/president-trump-says-justice-will-be-served-as-federal-authorities-investigate-george-floyds-death/| publisher = fox6now.com | date = 2020-05-27| accessdate = 2020-06-29}}</ref> തൻ്റെ ഹൃദയം ജോർജ്ജിൻ്റെ കുടുംബത്തിൻ്റെയും സുഹൃത്തുക്കളുടെയും കൂടെയാണെന്നും നീതി നടപ്പാക്കുമെന്നും അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു. <ref name=trgr2>{{cite news | title = Justice will be served Trump weighs in on George Floyd case | url = https://www.nbcnews.com/politics/donald-trump/justice-will-be-served-trump-weighs-george-floyd-case-n1216026| publisher = nbcnews.com | date = 2020-05-28| accessdate = 2020-06-29}}</ref> ===മതനേതാക്കൾ=== * [[ദലൈലാമ]], [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിൽ]] വിദ്യാർത്ഥികളെ പഠിപ്പിക്കുന്നതിനിടയിൽ, ജോർജ്ജ് ഫ്ലോയിഡിനെ കൊന്നതിനെ അതിശക്തമായി അപലപിച്ചു, " മറ്റുള്ളവരെ കൊല്ലാൻ കഴിഞ്ഞതിൽ അഭിമാനമായി കരുതുന്ന ചിലരൊക്കെയുണ്ട്" എന്ന് അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു.<ref>{{cite web |last1=Srikanth |first1=Anagha |title=Dalai Lama condemns George Floyd's death |url=https://thehill.com/changing-america/respect/equality/500130-dalai-lama-condemns-george-floyds-death |website=The Hill |date=May 29, 2020 |access-date=May 31, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200603022547/https://thehill.com/changing-america/respect/equality/500130-dalai-lama-condemns-george-floyds-death |archive-date=June 3, 2020 |url-status=live }}</ref> * ജൂൺ 3-ന് [[വത്തിക്കാൻ നഗരം|വത്തിക്കാനിൽ]] നടന്ന പ്രതിവാര പ്രാർത്ഥനയിൽ [[ഫ്രാൻസിസ് മാർപാപ്പ]] ഫ്ലോയിഡിൻ്റെ മരണത്തെ അപലപിച്ചു, “[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്ക]]യിലെ പ്രിയ സഹോദരീസഹോദരന്മാരേ, ജോർജ്ജ് ഫ്ലോയിഡിൻ്റെ ദാരുണമായ മരണത്തെ തുടർന്ന് ഈ കഴിഞ്ഞ ദിവസങ്ങളിൽ നിങ്ങളുടെ രാജ്യത്ത് ഉണ്ടായ സാമൂഹിക അസ്വസ്ഥതകളെ ഞാൻ വളരെയധികം ആശങ്കയോടെ കാണുന്നു. വംശീയതയെയും ഒഴിവാക്കലിനെയും ഒരു രൂപത്തിലും നമുക്ക് സഹിക്കാനോ അതിനെതിരെ കണ്ണടയ്ക്കാനോ കഴിയില്ല, എന്നിട്ടും നാം ഓരോ മനുഷ്യജീവിതത്തിൻ്റെയും പവിത്രതയെ സംരക്ഷിക്കുമെന്ന് അവകാശപ്പെടുന്നു". <ref>{{Cite news |first1=Valentina |last1=DiDonato |first2=Delia |last2=Gallagher |url=https://www.cnn.com/2020/06/03/europe/pope-francis-george-floyd-intl/index.html|title=Pope Francis condemns death of George Floyd, calls US unrest 'disturbing'|date=June 3, 2020|publisher=CNN|access-date=June 3, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200603113338/https://www.cnn.com/2020/06/03/europe/pope-francis-george-floyd-intl/index.html|archive-date=June 3, 2020|url-status=live}}</ref> ===അന്താരാഷ്ട്ര കമ്മ്യൂണിറ്റി നേതാക്കൾ=== ====രാജ്യങ്ങൾ==== * {{flag|കാനഡ}} – വംശീയത ഒരു യഥാർത്ഥ്യമാണെന്നും അത് [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കയിലും]] [[കാനഡ|കാനഡയിലും]] നിലനിൽക്കുന്നുണ്ടെന്നും കനേഡിയൻ പ്രധാനമന്ത്രി [[ജസ്റ്റിൻ ട്രൂഡോ]] പറഞ്ഞു. അതിനെതിരെ നിലകൊള്ളാൻ അദ്ദേഹം കനേഡിയൻ പൌരന്മാരോട് അഭ്യർത്ഥിച്ചു.<ref name="WashingtonPost">{{Cite web|title=Anger over George Floyd's killing ripples far beyond the United States|url=https://www.washingtonpost.com/world/2020/05/29/world-reacts-george-floyd-minneapolis-protests/|last1=Hassan|first1=Jennifer|last2=Writer|website=The Washington Post|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200530034533/https://www.washingtonpost.com/world/2020/05/29/world-reacts-george-floyd-minneapolis-protests/|archive-date=May 30, 2020|access-date=May 30, 2020}}</ref> * {{flag|ചൈന}} – ജോർജ്ജ് ഫ്ലോയിഡിൻ്റെ കൊലപാതകത്തെ ചൈനീസ് വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയം അപലപിച്ചു, "ജോർജ്ജ് ഫ്ലോയിഡിൻ്റെ മരണം [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|യുഎസിലെ]] [[വർണ്ണവിവേചനം|വംശീയ വിവേചനത്തിൻ്റെയും]] പോലീസ് ക്രൂരതയുടെയും തീവ്രത പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു". [[വർണ്ണവിവേചനം|വംശീയ വിവേചനം]] ഇല്ലാതാക്കണമെന്നും ന്യൂനപക്ഷങ്ങളുടെ നിയമപരമായ അവകാശങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കപ്പെടേണ്ടതാണെന്നും അമേരിക്കയെ ഓർമിപ്പിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/us-news/2020/jun/01/mr-president-dont-go-hide-china-goads-us-over-george-floyd-protests|title='Mr President, don't go hide': China goads US over George Floyd protests|first=Helen|last=Davidson|date=June 1, 2020|via=www.theguardian.com}}</ref><ref>{{cite news |last1=Ruwith |first1=John |title=In George Floyd Protests, China Sees A Powerful Propaganda Opportunity |url=https://www.npr.org/2020/06/03/868566978/in-george-floyd-protests-china-sees-a-powerful-propaganda-opportunity |accessdate=June 4, 2020 |work=NPR |date=June 3, 2020 |language=en}}</ref> * {{flag|ജർമ്മനി}} – പോലീസ് പ്രവർത്തനത്തെ കൊലപാതകമാണെന്നാണ് ജർമ്മൻ ചാൻസലർ [[ആംഗല മെർക്കൽ]] വിശേഷിപ്പിച്ചത് : "ജോർജ്ജ് ഫ്ലോയിഡിൻ്റെ ഈ കൊലപാതകം അതിദാരുണമായിപ്പോയി".<ref>{{Cite web|title=Merkel bezeichnet tödlichen Polizeieinsatz gegen George Floyd als Mord|url=https://www.afp.com/de/nachrichten/18/merkel-bezeichnet-toedlichen-polizeieinsatz-gegen-george-floyd-als-mord-doc-1sv0vs4|access-date=June 4, 2020|website=AFP.com|language=de|archive-date=2020-06-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20200604203437/https://www.afp.com/de/nachrichten/18/merkel-bezeichnet-toedlichen-polizeieinsatz-gegen-george-floyd-als-mord-doc-1sv0vs4|url-status=dead}}</ref> * {{flag|ഇറാൻ}} – ഇറാനിലെ പരമോന്നത നേതാവ് [[ആയത്തുല്ല അലി ഖാം‌നഇ|അലി ഖമേനി]] റീട്വീറ്റ് ചെയ്തത്, കറുത്ത ചർമ്മമുള്ള ആളുകൾ അമേരിക്കൻ തെരുവുകളിൽ ഇറങ്ങിയാൽ "അടുത്ത കുറച്ച് നിമിഷങ്ങൾക്കുള്ളിൽ" കൊല്ലപ്പെടുന്നതാണ്.<ref>{{cite news |last1=Salem |first1=Mostafa |title=Iran criticizes "oppressive" US reaction to protests |url=https://www.cnn.com/us/live-news/george-floyd-protests-06-02-20/h_81fe8d03234c4e03540ada77c99a009a |accessdate=June 4, 2020 |work=CNN |date=June 2, 2020 |language=en}}</ref> * {{flag|അയർലണ്ട്}} – [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|യുഎസിൽ]] ധാർമ്മിക നേതൃത്വത്തിൻ്റെ അഭാവമുണ്ടെന്ന് ഐറിഷ് താവോസീച്ച് ലിയോ വരദ്കർ പറഞ്ഞു.<ref>{{Cite journal|url=https://www.rte.ie/news/politics/2020/0604/1145404-coronavirus-politics/|title='Absence of moral leadership' after Floyd killing in US|first=Maggie|last=Doyle|date=June 4, 2020|via=www.rte.ie}}</ref> * {{flag|പെറു }} – ഫ്ലോയിഡിൻ്റെ കൊലപാതകം വംശീയതയുടെയും വിവേചനത്തിൻ്റെയും അടയാളമാണെന്ന് പെറുവിയൻ പ്രസിഡൻ്റ് മാർട്ടിൻ വിസ്‌കറ അഭിപ്രായപ്പെട്ടു. കഴിഞ്ഞ ദേശീയ സെൻസസ് അനുസരിച്ച്, 50% പെറുവിയൻ ജനത അവരുടെ ജീവിതത്തിൽ പല സമയങ്ങളിലായി വിവേചനം അനുഭവിക്കുന്നുവെന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. ആഫ്രോ-പെറുവിയൻ സംസ്കാര ദിനത്തിൽ അദ്ദേഹം ആഫ്രോ-പെറുവിയൻ സമൂഹത്തെ അഭിനന്ദിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref>{{Cite news|last=|first=|date=4 June 2020|title=Martín Vizcarra sobre George Floyd: “Es una muestra de racismo que rechazamos enérgicamente”|language=Spanish|work=[[El Comercio]]|url=https://elcomercio.pe/politica/muerte-de-george-floyd-martin-vizcarra-es-una-muestra-de-racismo-y-discriminacion-que-rechazamos-energicamente-estados-unidos-nndc-noticia/|url-status=live|access-date=6 June 2020}}</ref> * {{flag|റഷ്യ}} – അമേരിക്കയ്ക്ക് ആസൂത്രിതമായ [[മനുഷ്യാവകാശം|മനുഷ്യാവകാശ]] ലംഘനങ്ങളുടെ ചരിത്രമുണ്ടെന്ന് റഷ്യൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയം അറിയിച്ചു.<ref name="Slate May 30">{{cite web|url=https://slate.com/news-and-politics/2020/05/minneapolis-human-rights-china-russia-iran.html|title=Authoritarian Governments Are Calling Out American Hypocrisy Over Minneapolis|work=Slate|access-date=May 30, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200531093334/https://slate.com/news-and-politics/2020/05/minneapolis-human-rights-china-russia-iran.html|archive-date=May 31, 2020|url-status=live}}</ref> * {{flag|തുർക്കി}} – തുർക്കി പ്രസിഡൻ്റ് [[റെജപ് തയ്യിപ്‌ എർദ്വാൻ]] ഫ്ലോയിഡിൻ്റെ മരണത്തെ അമേരിക്കയുടെ വംശീയവും ഫാസിസ്റ്റ്പരമായ സമീപനമാണെന്നാണ് കുറ്റപ്പെടുത്തിയത്. തുർക്കി ഈ വിഷയം നിരീക്ഷിക്കുമെന്നും കുടുംബത്തിനും പ്രിയപ്പെട്ടവർക്കും അനുശോചനം അറിയിക്കുന്നുവെന്നും അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു.<ref>{{cite news |last1=Güler |first1=Sena |title=Turkey’s president condoles with George Floyd's family |url=https://www.aa.com.tr/en/americas/turkey-s-president-condoles-with-george-floyds-family/1857091 |accessdate=6 June 2020 |work=Anadolu Agency |date=29 May 2020}}</ref> * {{flag|യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം}} – "വംശീയ അക്രമത്തിന് നമ്മുടെ സമൂഹത്തിൽ സ്ഥാനമില്ല" എന്നും കൊലപാതകത്തിൻ്റെ ദൃശ്യങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തെ "പരിഭ്രാന്തനാക്കി" എന്നും ബ്രിട്ടീഷ് പ്രധാനമന്ത്രി [[ബോറിസ് ജോൺസൺ]] പറഞ്ഞു. * {{Flag|വെനസ്വേല}} - പ്രസിഡൻ്റ് ട്രംപ് സ്വന്തം സ്വന്തം ജനത്തിനെതിരെ യുഎസ് സൈന്യത്തെ ഉപയോഗിച്ചുവെന്ന് വെനസ്വേലൻ പ്രസിഡൻ്റ് [[നിക്കോളാസ് മഡുറോ]] ആരോപിച്ചു. വംശീയതയും പോലീസ് അതിക്രമവും അവസാനിപ്പിക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ട് പ്രകടനക്കാർ തെരുവിലിറങ്ങുന്നുവെന്ന് അദ്ദേഹം അവകാശപ്പെട്ടു.<ref>{{Cite web|url=https://www.wftv.com/news/latest-peaceful/GIFTJXXSFWJB4PI553TS44RALM/|title=The Latest: Peaceful protesters march to U.S. Capitol|first=By The Associated|last=Press|website=WFTV|access-date=2020-06-06|archive-date=2020-06-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20200604050248/https://www.wftv.com/news/latest-peaceful/GIFTJXXSFWJB4PI553TS44RALM/|url-status=dead}}</ref> * {{Flag|ഇന്ത്യ}} - ഇന്ത്യൻ പ്രധാനമന്ത്രി [[നരേന്ദ്ര മോദി]] പ്രസിഡൻ്റ് [[ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ്|ട്രംപുമായി]] നടത്തിയ [[ടെലിഫോൺ]] സംഭാഷണത്തിൽ [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|യുഎസിൽ]] നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ആഭ്യന്തര കലഹങ്ങളെക്കുറിച്ച് ആശങ്ക പ്രകടിപ്പിക്കുകയും സ്ഥിതിഗതികൾ നേരത്തേ പരിഹരിക്കാനുള്ള ആശംസകൾ അറിയിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref>{{cite web | title=PM Narendra Modi conveys to Donald Trump his concern over 'civil disturbances' in US | website=Deccan Herald | date=June 3, 2020 | url=https://www.deccanherald.com/national/pm-narendra-modi-conveys-to-donald-trump-his-concern-over-civil-disturbances-in-us-845005.html | access-date=June 11, 2020}}</ref> ====സംഘടനകൾ==== * {{flag|United Nations}} - നിരായുധരായ ന്യൂനപക്ഷങ്ങളുടെ കൊലപാതകം തടയാൻ ഗൗരവകരമായ നടപടി സ്വീകരിക്കണമെന്ന് അമേരിക്കൻ അധികാരികളോട് യുഎൻ മനുഷ്യാവകാശ മേധാവി [[മിഷേൽ ബാഷെൽ]] ആവശ്യപ്പെട്ടതിനോടൊപ്പം പോലീസിൻ്റെ കൈകളിൽ വെച്ച് നടന്ന ഈ മരണത്തെ അവർ അപലപിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref>{{cite web|title=UN condemns US police killing of George Floyd|url=https://www.dw.com/en/un-condemns-us-police-killing-of-george-floyd/a-53608812|last=|first=|date=May 30, 2020|website=[[Deutsche Welle]]|language=en|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=May 30, 2020}}</ref> * {{flag|African Union}} – [[ആഫ്രിക്കൻ യൂണിയൻ]] കമ്മീഷൻ മേധാവി മൂസ്സ ഫക്കി മഹാമത്ത് ഫ്ലോയിഡിൻ്റെ മരണം ഒരു കൊലപാതകമാണെന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചു. യു‌.എസ്.‌എ യിലെ കറുത്ത പൗരന്മാർക്കെതിരായ വിവേചനപരമായ നടപടികളെ ആഫ്രിക്കൻ യൂണിയൻ അപലപിച്ചു."<ref>{{cite news|title=In Rare Move, U.S. Embassies in Africa Condemn George Floyd Murder|url=https://time.com/5845407/us-embassy-africa-condemn-george-floyd/|last=|first=|date=May 30, 2020|website=[[Time (magazine)|Time]]|language=en|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20200728120053/https://time.com/5845407/us-embassy-africa-condemn-george-floyd/|archive-date=2020-07-28|access-date=May 30, 2020}}</ref> == കുറിപ്പ‍കൾ == {{NoteFoot}} ==ചിത്രശാല== <gallery widths="200" heights="125"> File:A fire burns at maX it PAWN in Minneapolis, Minnesota on Friday morning. (49948399113).jpg|മിനസോട്ടയിലെ [[മിന്നീപോളിസ്|മിന്നീപോളിസ്സി]]ലെ മാക്സ് ഇറ്റ് പവൻ-ൽ തീ കത്തുന്നു File:20200528- DSC7862 (49947770871).jpg|മെയ് 28 ഉച്ചതിരിഞ്ഞ് [[മിന്നീപോളിസ്|മിന്നീപോളിസിലെ]] നാശനഷ്ടങ്ങൾ നിരീക്ഷിക്കുന്ന അഗ്നിശമന സേനാംഗങ്ങൾ File:People leave the Target on Lake Street with goods from the store in Minneapolis, Minnesota (49945679736).jpg|മെയ് 28-ന് രാവിലെ [[മിന്നീപോളിസ്|മിന്നീപോളിസിലെ]] ലേക് സ്ട്രീറ്റിൽ കൊള്ളയടിച്ച ടാർഗെറ്റ് സ്റ്റോറിൽ "ബ്ലാക്ക് ലീവ്സ് ഫക്കിംഗ് മേറ്റർ", "ഫക്ക് 12" ചുവരെഴുത്ത് File:George Floyd protest 2020-05-28 Columbus, Ohio 46.jpg|ഒഹായോയിലെ കൊളംബസിൽ പ്രതിഷേധം File:Minneapolis 05-28-20 (49947073563).jpg|മെയ് 28, 2020 വൈകുന്നേരം [[മിന്നീപോളിസ്|മിന്നീപോളിസ്സിൽ]] നടന്ന പ്രതിഷേധത്തിനിടെ ടിയർ ഗ്യാസ് ഉപയോഗിച്ചപ്പോൾ File:A protester stands on a police car with a smashed windowshield outside the Target in the Midway area of St Paul, Minnesota (49946336068).jpg|മിനസോട്ടയിലെ സെന്റ് പോളിന്റെ മിഡ്‌‌വേ ഏരിയയിലെ ടാർ‌ഗെറ്റിന് പുറത്ത് ഒരു തകർന്ന വിൻഡ്ഷീൽഡുമായി ഒരു പ്രതിഷേധക്കാരൻ പോലീസ് കാറിൽ നിൽക്കുന്നു. File:A man stands on a burned out car on Thursday morning as fires burn behind him in the Lake St area of Minneapolis, Minnesota (49945886467).jpg|[[മിന്നീപോളിസ്|മിന്നീപോളിസിലെ]] ലേക്ക് സെന്റ് പ്രദേശത്ത് തീപിടുത്തമുണ്ടായപ്പോൾ പൊള്ളലേറ്റ കാറിൽ നിൽക്കുന്ന ഒരാൾ. File:Minneapolis Police Department’s 3th Precinct 2020-05-28.jpg|[[മിന്നീപോളിസ്]] പോലീസിൻറെ മൂന്നാം പ്രക്ഷോഭം പ്രതിഷേധക്കാർ കത്തിച്ചു കളയുന്നു File:George Floyd Memorial at 38th and Chicago Avenue South, Minneapolis (49942178738).jpg|thumb|ഫ്ലോയിഡിന്റെ മരണ സ്ഥലത്ത് സ്മാരകം File:BlackLivesMatter protest Berlin 2020-05-30 27 (cropped).jpg|2020 മെയ് 30-ന് [[ബെർലിൻ|ബെർലിനിലെ]] യുഎസ് എംബസിയിൽ പ്രതിഷേധം |thumb|left|മെയ് 31 ന് ഈസ്റ്റ് 38 സ്ട്രീറ്റിലെയും ചിക്കാഗോ അവന്യൂവിലെയും മിനിയാപൊളിസിലെ ഫ്ലോയിഡിന്റെ സ്മാരകം. </gallery> ==അവലംബം== {{reflist|2}} [[വർഗ്ഗം:വംശീയത]] [[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കയിലെ വംശീയത]] [[വർഗ്ഗം:2020 ലെ കലാപങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:2020-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മേയ് 25-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കൊലപാതകം]] [[വർഗ്ഗം:കുറ്റകൃത്യം അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിൽ]] bi62df8iqkldervzaeht6psnl7av2eb 0 513905 4682155 4664280 2026-11-02T01:04:21Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 4682155 wikitext text/x-wiki [[പ്രമാണം:Replica_of_Trojan_Horse_-_Canakkale_Waterfront_-_Dardanelles_-_Turkey_(5747677790).jpg|ലഘുചിത്രം| [[ട്രോയ് (ചലച്ചിത്രം)|2004 ലെ സിനിമയിൽ]] പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട ട്രോജൻ കുതിര, ഇപ്പോൾ [[തുർക്കി|തുർക്കിയിലെ]] അനക്കലെയിൽ പ്രദർശിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. ]] [[ട്രോജൻ യുദ്ധം|ട്രോജൻ യുദ്ധ]] കഥയിൽ നിന്നുള്ള ഒരു പ്രധാന ഭാഗമാണ് '''ട്രോജൻ കുതിരയുടെ കഥ''', [[പ്രാചീന ഗ്രീക്ക് നാഗരികത|ഗ്രീക്കുകാർ]] സ്വതന്ത്ര നഗരമായ [[ട്രോയ്|ട്രോയിയിൽ]] പ്രവേശിച്ച് യുദ്ധം വിജയിപ്പിക്കാൻ ഉപയോഗിച്ച തന്ത്രപ്രധാനമായ കഥയാണ് ഇത്. ഫലമില്ലാത്ത 10 വർഷത്തെ നീണ്ട ഉപരോധത്തിനുശേഷം, ഗ്രീക്കുകാർ ഒരു വലിയ തടി[[കുതിര|ക്കുതിരയെ]] നിർമ്മിക്കുകയും [[ഒഡീസ്സസ്|ഒഡീഷ്യസ്]] ഉൾപ്പെടെയുള്ള പുരുഷന്മാരുടെ ഒരു പ്രത്യേക സൈന്യത്തെ [[ഒഡീസ്സസ്|അതിനുള്ളിൽ ഒളിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു]] . ശേഷം ഗ്രീക്കുകാർ കപ്പലിൽ അവരുടെ നാട്ടിലേക്ക് തിരിച്ച് യാത്ര ചെയ്യുന്നതായി നടിച്ചു. ആ സമയം ട്രോജന്മാർ കുതിരയെ വിജയ ട്രോഫിയായി മനസ്സിലാക്കി തങ്ങളുടെ നഗരത്തിലേക്ക് വലിച്ചിഴച്ചു. അന്ന് രാത്രി ഗ്രീക്ക് സൈന്യം കുതിരക്കുള്ളിൽ നിന്ന് പുറത്തേക്കിറങ്ങി, ഗ്രീക്ക് സൈന്യത്തിനായ് ട്രോയ് നഗരത്തിൻറെ ബാക്കി വാതിലുകൾ തുറന്നു നൽകി. ഗ്രീക്കുകാർ ട്രോയ് നഗരത്തിൽ പ്രവേശിച്ച് നഗരത്തെയാകെ നശിപ്പിച്ചു. "ട്രോജൻ ഹോഴ്സ്" എന്നത് ആധുനിക കാലത്ത് ഒരു ശത്രുവിനെ സുരക്ഷിതമായി സംരക്ഷിച്ചിരിക്കുന്ന ഒരു കോട്ടയിലേക്കോ സ്ഥലത്തേക്കോ ക്ഷണിക്കാൻ/ആകർഷിക്കാൻ കാരണമാകുന്ന ഏതെങ്കിലും തന്ത്രത്തെ രൂപകമായി കണക്കാക്കി വരുന്നു. ഒരു കമ്പ്യൂട്ടർ [[മാൽവെയർ|പ്രോഗ്രാമിനെ]] നശിപ്പിക്കുന്ന മാൽവെയറുകളെ [[ട്രോജൻ കുതിര (കമ്പ്യൂട്ടർ)|"ട്രോജൻ ഹോഴ്സ്"]] അല്ലെങ്കിൽ "ട്രോജൻ" എന്നും വിളിക്കുന്നു. ഈ കഥയുടെ പ്രധാന പുരാതന ഉറവിടമായി കണക്കാക്കുന്നത് ഇക്കാര്യം പരാമർശിക്കപ്പെടുന്ന [[വിർജിൽ|വിർജിലിൻ്‍റെ]] ''[[ഈനിഡ്]]'' എന്ന [[ലാറ്റിൻ]] [[ഇതിഹാസം|ഇതിഹാസകാവ്യ]]<nowiki/>ത്തിലും, [[ഹോമർ|ഹോമറിന്റെ]] ''[[ഒഡീസ്സി (ഇതിഹാസം)|ഒഡീസിയിലും]]'' ആണ്. <ref>{{Cite journal|last=Broeniman|first=Clifford|date=1996|title=Demodocus, Odysseus, and the Trojan War in "Odyssey" 8|url=https://archive.org/details/sim_classical-world_september-october-1996_90_1/page/3|journal=The Classical World|volume=90|issue=1|pages=3–13|jstor=4351895|doi=10.2307/4351895}}</ref> [[പ്രമാണം:Cheval_de_Troie_d'après_le_Virgile_du_Vatican.jpg|ലഘുചിത്രം| ട്രോജൻ കുതിരയെ ''വെർജിലിയസ് വത്തിക്കാനസിൽ'' ചിത്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നു (സി. 400) ]] [[പ്രമാണം:The_Procession_of_the_Trojan_Horse_in_Troy_by_Giovanni_Domenico_Tiepolo.jpg|ലഘുചിത്രം| വിർജിലിന്റെ ''[[ഈനിഡ്|ഐനെയിഡിൽ നിന്ന്]]'' പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ട് ഡൊമെനിക്കോ ടൈപോളോ (1773) എഴുതിയ ''ട്രോയിയിലെ ട്രോജൻ ഹോഴ്‌സിന്റെ ഘോഷയാത്രയിൽ'' നിന്നുള്ള വിശദാംശം ]] == സാഹിത്യത്തിൽ == [[പ്രമാണം:RomanVirgilFolio101r.jpg|ലഘുചിത്രം| റോമൻ വെർജിലിലെ ഫോളിയോ 101r ൽ നിന്ന് സിനോൺ പ്രിയാമിലേക്ക് കൊണ്ടുവരുന്നു ]] എപ്പിയസിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ഗ്രീക്കുകാർ മൂന്ന് ദിവസത്തിനുള്ളിൽ തടിക്കുതിരയെ നിർമ്മിച്ചു. ഒഡീഷ്യസിന്റെ തന്ത്രമായി, ഒരാൾ (സിനോൺ) കുതിരയ്ക്ക് പുറത്ത് നിൽക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ടു; ട്രോജന്മാർക്ക് സമ്മാനമായി കുതിരയെ ഉപേക്ഷിച്ചതായും, ഗ്രീക്കുകാരെ വിട്ടു പിരിഞ്ഞ പോലെ സിനോണും നടിക്കും. കുതിരയടെ മുകളിൽ ഒരു ലിഖിതം കൊത്തിവച്ചിട്ടുണ്ട്: "നാട്ടിലേക്ക് മടങ്ങിയെത്തിയ ഗ്രീക്കുകാർ ഈ വഴിപാട് അഥീനയ്ക്ക് സമർപ്പിക്കുന്നു". പിന്നെ അവർ കൂടാരങ്ങൾ കത്തിച്ച് രാത്രി ടെനഡോസിലേക്ക് പോയി. ഗ്രീക്ക് പട്ടാളക്കാരനായ സിനോൺ കുതിരയോടൊപ്പം അവിടെ നിന്നു. ആ സമയം ട്രോജന്മാർ കുതിരയെ വിജയ ട്രോഫിയായി മനസ്സിലാക്കി തങ്ങളുടെ നഗരത്തിലേക്ക് വലിച്ചിഴച്ചു. അന്ന് രാത്രി ഗ്രീക്ക് സൈന്യം കുതിരക്കുള്ളിൽ നിന്ന് പുറത്തേക്കിറങ്ങി, ഗ്രീക്ക് സൈന്യത്തിനായ് ട്രോയ് നഗരത്തിൻറെ ബാക്കി വാതിലുകൾ തുറന്നു നൽകി. സമയമായപ്പോൾ സിനോൺ ഒരു ബീക്കൺ കത്തിച്ച് ഗ്രീക്കുകാർക്ക് സൂചന നൽകുകയായിരുന്നു. <ref>[[Bibliotheca (Pseudo-Apollodorus)|Bibliotheca]], Epitome, [http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Apollod.+Epit.+E.5.15&fromdoc=Perseus%3Atext%3A1999.01.0022 e.5.15]</ref> വിർജിലിന്റെ കവിതയിൽ, സിനോൺ, ഉപരോധക്കാരെ താൻ ഉപേക്ഷിച്ചുവെന്നും ഗ്രീക്കുകാർ ഇവിടുന്ന് പോയിട്ടുണ്ടെന്നും വിജയകരമായി ട്രോയ് നഗരവാസികളെ ബോധ്യപ്പെടുത്തുന്നു. സിനോൺ ട്രോജന്മാരോട് പറയുന്നത്, ഈ കുതിര [[അഥീന]] ദേവിക്കുള്ള ഒരു [[അഥീന|വഴിപാടാണ്]] എന്നും, ഗ്രീക്കുകാർ ട്രോയിയിലെ തന്റെ ക്ഷേത്രം മുമ്പ് അപഹരിച്ചതിന് പ്രായശ്ചിത്തം ചെയ്യാനും ഗ്രീക്ക് കപ്പലുകൾക്ക് സുരക്ഷിതമായി അവരുടെ വീട്ടിലേക്കുള്ള യാത്ര ഉറപ്പാക്കാനുമാണ് എന്നാണ്. കുതിരയെ അവരുടെ നഗരത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകാനും അവർക്ക് അഥീനയുടെ പ്രീതി നേടാനും കഴിയാത്തവിധം വലുതായ കാരണമാണ് ഈ കുതിരയെ ഇവിടെ ഉപേക്ഷിച്ചെതെന്ന് സിനോൺ ട്രോജനുകളോട് പറയുന്നു. സിനൊണിനെ ട്രോയ് നിവാസികൾ ചോദ്യം ചെയ്യുന്ന സമയത്ത്, ട്രോജൻ പുരോഹിതനായ ലാവൂക്കൺ ഈ കുതിര ഒരു തന്ത്രം ആണെന്ന് ഊഹിക്കുന്നതോടൊപ്പം, ട്രോജൻകാര്ക്ക് മുന്നറിയിപ്പ് നല്കുകയും ചെയ്യുന്നുണ്ട്. വിർജിൽ തന്റെ പ്രശസ്തമായ വരിയിൽ "ഞാൻ ഗ്രീക്കുകാർ തന്ന സമ്മാനങ്ങൾ വഹിക്കുന്നതു പോലും ഭയപ്പെടുന്നു" എന്ന് പറയുന്നു. <ref>{{Cite web|url=http://www.poetryintranslation.com/PITBR/Latin/VirgilAeneidII.htm#_Toc536009311|title=Virgil:Aeneid II|access-date=10 August 2012|publisher=Poetryintranslation.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20110715101328/http://www.poetryintranslation.com/PITBR/Latin/VirgilAeneidII.htm#_Toc536009311|archive-date=2011-07-15|url-status=dead}}</ref> ''ഒഡീസിയിൽ'', ഹോമർ പറയുന്നത്, ലാവൂക്കണിന്റെ ഈ മുന്നറിയിപ്പ് കണക്കലെടുത്ത് ട്രോജൻകാർ ഗ്രീക്കുകാരുടെ ഭാര്യമാരുടെ ശബ്ദങ്ങൾ അനുകരിച്ച് കുതിരയ്ക്കുള്ളിലെ ഗ്രീക്ക് പട്ടാളക്കാർ ഉണ്ടെങ്കിൽ അവരെ കബളിപ്പിക്കാനും ശ്രമിക്കുകയും ആന്റിക്ലസ് ഉത്തരം നൽകാൻ ശ്രമിക്കുകയും ചെയ്തു എന്നും, പക്ഷേ ഒഡീഷ്യസ് കൈകൊണ്ട് ആന്റിക്ലസിന്റെ വായ അടച്ചുു എന്നുമാണ് . <ref>Homer, Odyssey, [http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.01.0136%3Abook%3D4%3Acard%3D265 4. 274–289].</ref> രാജകുമാരി [[കസ്സാൻഡ്ര]] ജ്യോത്സ്യൻറെ ഈ മുന്നറിയിപ്പ് പരിഗണിക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ടിരുന്നു. ഈ കുതിര നഗരത്തിന്റെ പതന കാരണവും അതിന്റെ രാജകുടുംബത്തിന്റെ നാശവും ആയിരിക്കും എന്നവൾ പറഞ്ഞിരുന്നു. അവളെയും അവഗണിച്ച്, അവരുടെ നാശഹേതുവായ ആ കുതിര അവർ തുറക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു. <ref>Virgil. ''The Aeneid''. Trans. Robert Fitzgerald. New York: Everyman's Library, 1992. Print.</ref> ഈ സംഭവം ''[[ഒഡീസ്സി (ഇതിഹാസം)|ഒഡീസിയിൽ]]'' ഇങ്ങനെ പരാമർശിച്ചിരിക്കുന്നു: {{poemquote|What a thing was this, too, which that mighty man wrought and endured in the carven horse, wherein all we chiefs of the [[Argives]] were sitting, bearing to the Trojans death and fate!<ref>{{Cite web|url=http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=hom.+od.+4.271&redirect=true|title=Homer, The Odyssey, Scroll 4, line 21|website=www.perseus.tufts.edu|access-date=2020-04-13}}</ref> But come now, change thy theme, and sing of the building of the horse of wood, which [[Epeius]] made with [[Athena]]'s help, the horse which once Odysseus led up into the citadel as a thing of guile, when he had filled it with the men who sacked Ilios.<ref>{{Cite web|url=https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus:text:1999.01.0136:book=8:card=469|title=Homer, Odyssey, Book 8, line 469|website=www.perseus.tufts.edu|access-date=2020-04-13}}</ref>}} ഇതിനെ കുറിച്ച് ഏറ്റവും വിശദവും സുപരിചിതവുമായ പതിപ്പ് വിർജിലിന്റെ ''ഈനീഡ്'', പുസ്തകം II ആണ്. <ref>{{Cite web|url=http://www.poetryintranslation.com/PITBR/Latin/VirgilAeneidII.htm#_Toc536009309|title=Virgil|website=poetryintranslation.com|access-date=2020-07-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20110715101328/http://www.poetryintranslation.com/PITBR/Latin/VirgilAeneidII.htm#_Toc536009309|archive-date=2011-07-15|url-status=dead}}</ref> (ട്രാൻസ്. AS ക്ലൈൻ). {{poemquote|After many years have slipped by, the leaders of the Greeks, opposed by the Fates, and damaged by the war, build a horse of mountainous size, through Pallas's divine art, and weave planks of fir over its ribs they pretend it's a votive offering: this rumour spreads. They secretly hide a picked body of men, chosen by lot, there, in the dark body, filling the belly and the huge cavernous insides with armed warriors. [...] Then Laocoön rushes down eagerly from the heights of the citadel, to confront them all, a large crowd with him, and shouts from far off: "O unhappy citizens, what madness? Do you think the enemy's sailed away? Or do you think any Greek gift's free of treachery? Is that Ulysses's reputation? Either there are Greeks in hiding, concealed by the wood, or it's been built as a machine to use against our walls, or spy on our homes, or fall on the city from above, or it hides some other trick: Trojans, don't trust this horse. Whatever it is, I'm afraid of Greeks even those bearing gifts."}} വിർജിലിന്റെ രണ്ടാം പുസ്തകത്തിൽ ഇങ്ങനെക്കൂടെയുണ്ട് : {{Lang|la|[[Timeo Danaos et dona ferentes|Equo ne credite, Teucri. Quidquid id est, timeo Danaos et dona ferentes.]]}} {{Lang|la|[[Timeo Danaos et dona ferentes|Equo ne credite, Teucri. Quidquid id est, timeo Danaos et dona ferentes.]]}} " ("ട്രോജൻസ്, കുതിരയെ വിശ്വസിക്കരുത്! എന്തുതന്നെയായാലും, ദാനക്കാരെ [ഗ്രീക്കുകാരെ], സമ്മാനങ്ങൾ നൽകുന്നവരെപ്പോലും ഞാൻ ഭയപ്പെടുന്നു. ) വിർ‌ജിലിന്‌ മുമ്പ്‌, ഗ്രീക്ക് ക്ലാസിക്കൽ‌ സാഹിത്യത്തിലും ഈ കഥ സൂചിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു.. [[യൂറിപ്പിഡിസ്|യൂറിപ്പിഡിസാകട്ടെ]] തന്റെ ''[[ട്രോജൻ വനിതകൾ|ട്രോജൻ സ്ത്രീകൾ എന്ന ബിസി 415 ൽ എഴുതിയ നാടകത്തിൽ]]'' , ഈ സംഭവം പ്രസ്താവിക്കുന്നുണ്ട് ". <ref>{{Cite web|url=http://classics.mit.edu/Euripides/troj_women.html|title=The Trojan Women, Euripides|access-date=10 August 2012|publisher=Classics.mit.edu|archive-date=2012-08-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20120820041806/http://classics.mit.edu/Euripides/troj_women.html|url-status=dead}}</ref> == കുതിരയിലുണ്ടായിരുന്ന പുരുഷന്മാർ == അക്കിയൻസിന്റെ ഏറ്റവും മികച്ച യോദ്ധാക്കളിൽ മുപ്പതോളം പേർ ട്രോജൻ കുതിരയുടെ ഗർഭപാത്രത്തിലും രണ്ട് ഒറ്റുകാർ വായിലും ഒളിച്ചു. മറ്റ് ഉറവിടങ്ങൾ വ്യത്യസ്ത സംഖ്യകൾ നൽകുന്നു: ''ബിബ്ലിയോതെക്ക'' 50 പേരേയും; <ref>[[Bibliotheca (Pseudo-Apollodorus)|Pseudo-Apollodorus]], ''[[Epitome]]'' 5.14</ref> റ്റ്സെറ്റ്സ് 23 പേരേയും; <ref>[[John Tzetzes|Tzetzes]], ''Posthomerica'' 641–650</ref> ക്വിന്റസ് സ്മിർനിയസ് 30 പേരുടെയും പേരുകൾ നൽകുന്നു, പക്ഷേ അതിൽ കൂടുതൽ ഉണ്ടായിരുന്നുവെന്ന് സ്മിർനിയസ് പറയുന്നു. <ref>[[Quintus Smyrnaeus]], ''The Fall of Troy'' xii.314–335</ref> അവസാന കാലഘട്ടങ്ങളിൽ ഈ സംഖ്യ 40 ആയി സ്റ്റാൻഡേർഡ് ചെയ്തു. അവരുടെ പേരുകൾ താഴെ {| class="wikitable" |+List of Achaeans in the Trojan Horse ! rowspan="2" |Names ! colspan="4" |Sources |- |''Quintus'' |''Hyginus'' |''Tryphiodorus'' |''Tzetzes'' |- |[[ഒഡീസ്സസ്|Odysseus]] (leader) |✓ |✓ |✓ |✓ |- |Acamas |✓ |✓ |✓ |✓ |- |Agapenor |✓ | | | |- |Ajax the Lesser |✓ | |✓ |✓ |- |Amphidamas | | |✓ |✓ |- |Amphimachus |✓ | | | |- |Anticlus |✓ | |✓ |✓ |- |Antimachus |✓ | | | |- |Antiphates | | |✓ |✓ |- |Calchas | | |✓ |✓ |- |Cyanippus | | |✓ |✓ |- |Demophon |✓ | |✓ |✓ |- |Diomedes |✓ |✓ |✓ |✓ |- |Echion | | | | |- |Epeius |✓ | |✓ |✓ |- |Eumelus |✓ | |✓ |✓ |- |Euryalus |✓ | | | |- |Eurydamas | | |✓ |✓ |- |Eurymachus |✓ | | | |- |Eurypylus |✓ | |✓ |✓ |- |Ialmenus |✓ | | | |- |Idomeneus |✓ | |✓ |✓ |- |Iphidamas | | |✓ |✓ |- |Leonteus |✓ | |✓ |✓ |- |Machaon | |✓ | | |- |Meges |✓ | |✓ |✓ |- |[[മെനിലോസ്|Menelaus]] |✓ |✓ |✓ |✓ |- |Menestheus |✓ | | | |- |Meriones |✓ | | | |- |Neoptolemus |✓ |✓ |✓ |✓ |- |Peneleos | | |✓ |✓ |- |Philoctetes |✓ | | | |- |Podalirius |✓ | | | |- |Polypoetes |✓ | | | |- |Sthenelus |✓ |✓ | | |- |Teucer |✓ | |✓ |✓ |- |Thalpius |✓ | | | |- |Thersander | |✓ | | |- |Thoas |✓ |✓ | | |- |Thrasymedes |✓ | |✓ |✓ |- !Number !30 !9 !23 !23 |} == വസ്തുതാപരമായ വിശദീകരണങ്ങൾ == [[പ്രമാണം:Hippos_2.jpg|വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം| ബിസി എട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിൽ അസീറിയൻ നഗരമായ ഖോർസാബാദിൽ നിന്നുള്ള ''ഹിപ്പോസ്'' എന്ന ഫൊനീഷ്യൻ കപ്പൽ ]] ട്രോജൻ ഹോഴ്‌സ് ഒരു ഉപകരണമോ മറ്റേതെങ്കിലും ഉപരോധ എഞ്ചിനോ ആയിരിക്കാം, ഒരു പരിധിവരെ, ഒരു കുതിരയെപ്പോലെയാണെന്നും ഈ ഉപകരണത്തിന്റെ ഉപയോഗത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരണം പിൽക്കാലത്തെ വാമൊഴി ചരിത്രകാരന്മാർ ഒരു മിഥ്യയായി പരിവർത്തനം ചെയ്തതായും ഊഹങ്ങളുുണ്ട് . അക്കാലത്ത് [[അസീറിയ|അസീറിയക്കാർ]] മൃഗങ്ങളുടെ പേരുകളുള്ള ഉപരോധ യന്ത്രങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. ട്രോജൻ ഹോഴ്‌സ് അത്തരത്തിലുള്ളതാകാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. <ref>[[മൈക്കിൾ വുഡ്|Michael Wood]], in his book "In search of the Trojan war" {{ISBN|978-0-520-21599-3}} (which was shown on BBC TV as a series)</ref> ചില എഴുത്തുകാർ ഈ സമ്മാനം യോദ്ധാക്കൾ ഒളിച്ചിരിക്കുന്ന ഒരു കപ്പൽ ആയിരിക്കാമെന്ന് അഭിപ്രായപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. <ref>{{Cite book|url=https://archive.org/details/troycbc00fiel_226|title=Troy c. 1700–1250 BC|last=Fields|first=Nic|date=2004|publisher=Osprey|others=Spedaliere, Donato and Spedaliere, Sarah Sulemsohn (illustrators)|isbn=1841767034|location=Oxford|pages=[https://archive.org/details/troycbc00fiel_226/page/n27 51]–52|oclc=56321915|url-access=limited}}</ref> പുരുഷന്മാരെ കുതിരപ്പുറത്ത് കയറ്റാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന പദങ്ങൾ, പുരാതന ഗ്രീക്ക് എഴുത്തുകാർ ഒരു കപ്പലിൽ മനുഷ്യരുടെ യാത്രയെക്കുറിച്ച് വിവരിക്കുമ്പോൾ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നതാണെന്നും, ട്രോജൻ സാഗയുടെ തുടക്കത്തിൽ പാരീസ് കപ്പലുകൾ പണിയുന്നതിനിടയിൽ സമാനതകളുണ്ടാവാമെന്നും അവർ അഭിപ്രായപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. <ref>See pages 22–26 in ''The fall of Troy in early Greek poetry and art'', Michael John Anderson, Oxford University Press, 1997</ref> ഒഡീസിയിൽ തന്നെ ഒരിടത്ത് കപ്പലുകളെ "കടൽ കുതിരകൾ" എന്ന് വിളിക്കുന്നുണ്ട്. <ref>{{Cite journal|last=de Arbulo Bayona|first=Joaquin Ruiz|date=2009|title=LOS NAVEGANTES Y LO SAGRADO. EL BARCO DE TROYA. NUEVOS ARGUMENTOS PARA UNA EXPLICACION NAUTICA DEL CABALLO DE MADERA|url=https://www.academia.edu/download/28980666/Ruiz_de_Arbulo_EL_BARCO_DE_TROYA.pdf|journal=Arqueología Náutica Mediterránea, Monografies del CASC|location=Girona|volume=8|pages=535–551}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ഈ കാഴ്ചപ്പാട് അടുത്തിടെ നാവിക പുരാവസ്തുശാസ്ത്രകാരൻമാരുടെ പിന്തുണ ലഭിച്ച ആശയം കൂടിയാണ്. <ref>Tiboni, Francesco. "The Dourateos Hippos from allegory to Archaeology: a Phoenician Ship to break the Wall." Archaeologia maritima mediterranea 13.13 (2016): 91–104</ref> <ref name=":0">{{Cite book|title=Atti del 2° convegno nazionale. Cultura navale e marittima transire mare 22–23 settembre 2016|last=Tiboni|first=Francesco|date=5 December 2017|publisher=goWare|isbn=9788867979042|editor-last=Morozzo della Rocca|editor-first=Maria Carola|language=it|chapter=La marineria fenicia nel Mediterraneo nella prima Età del ferro: il tipo navale Hippos|editor-last2=Tiboni|editor-first2=Francesco|chapter-url=https://books.google.it/books?id=A5lBDwAAQBAJ&dq=tiboni+francesco&lr=&source=gbs_navlinks_s}}</ref> ഗ്രീക്കുകാർ ''ഹിപ്പോസ്'' ('കുതിര') എന്ന് വിളിക്കുന്ന ഒരു തരം കുതിര രൂപം തലയിൽ അലങ്കരിച്ച ഫൊനീഷ്യൻ വ്യാപാര കപ്പലുകൾ അക്കാലങ്ങങ്ങളിൽ [[ശാം|ലെവന്റ്]] പ്രദേശത്ത് വളരെ വ്യാപിച്ചതായി പുരാതന പാഠങ്ങളും ചിത്രങ്ങളും കാണിക്കുന്നു. ബിസി ഒന്നാം സഹസ്രാബ്ദത്തിന്റെ തുടക്കത്തിൽ, വിലയേറിയ ലോഹങ്ങൾ കച്ചവടം ചെയ്യുന്നതിനും ചിലപ്പോൾ യുദ്ധം അവസാനിച്ചതിനുശേഷം ആദരാഞ്ജലി അർപ്പിക്കുന്നതിനും ഇത്തരം കപ്പലുകൾ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. അതിനാൽ യഥാർത്ഥ കഥ ഗ്രീക്ക് പട്ടാളക്കാരെ അത്തരമൊരു കപ്പലിന്റെ അറക്കകത്ത് ഒളിപ്പിച്ചിരിക്കുകയാണെന്നും ഒരുപക്ഷേ ആദരാഞ്ജലിയായി, ട്രോയ് നിവാസികൾക്ക് നൽകിയതാവാനും, ചിലപ്പോൾ ഈ പദം, കഥയുടെ വാക്പ്രയോഗത്തിൽ കാലാന്തരത്തിൽ തെറ്റിദ്ധരിക്കപ്പെടുകയും ട്രോജൻ കുതിര എന്ന കഥയ്ക്ക് ഉത്ഭവം നൽകുകയും ചെയ്തുവെന്നും അഭിപ്രായമുണ്ട്. കൂടുതൽ പ്രചാരം നേടിയ മറ്റൊരു ഊഹാപോഹ സിദ്ധാന്തം, ഫ്രിറ്റ്സ് ഷാച്ചർമെയർ മുന്നോട്ടുവച്ചത്, ട്രോയിയുടെ കുതിരകൾ ട്രോയിയുടെ മതിലുകൾക്ക് കേടുപാടുകൾ വരുത്തുകയും [[യവനൻ|ഗ്രീക്കുകാരെ]] അകത്തു കടക്കാൻ അനുവദിക്കുകയും ചെയ്ത വിനാശകരമായ [[ഭൂകമ്പം|ഭൂകമ്പം ആയിരുന്നു എന്നാ]]<nowiki/>ണ്. <ref name="Quake">{{Cite book|title=The Trojan War: A Very Short Introduction|url=https://archive.org/details/trojanwarverysho0000clin|last=Eric H. Cline|year=2013|isbn=978-0199333820}}</ref> അദ്ദേഹത്തിന്റെ സിദ്ധാന്തത്തിൽ, കുതിര [[പൊസൈഡൺ|പോസിഡോണിനെ]] പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു, സമുദ്രത്തിന്റെ ദൈവമെന്ന നിലയിൽ കുതിരകളുടെയും ഭൂകമ്പങ്ങളുടെയും ദേവനായിരുന്നു. [[ഭൂകമ്പം|ഭൂകമ്പത്തിൽ]] [[ട്രോയ്]] നഗരത്തിന് കനത്ത നാശനഷ്ടമുണ്ടായതായി പുരാവസ്തു ഗവേഷണങ്ങൾ കണ്ടെത്തിയതിനാൽ ഈ സിദ്ധാന്തത്തിന് വലിയ പിന്തുണയാണ് ലഭിച്ചത്. എന്നാൽ [[പൊസൈഡൺ|പോസിഡോൺ തന്നെ ട്രോയിയുടെ മതിലുകൾ]] ആദ്യം [[പൊസൈഡൺ|തന്നെ നിർമ്മിച്ചുവെന്ന ഐതിഹ്യപരമായ വാദവുമായി]] ഈ കഥകള് പൊരുത്തപ്പെടുന്നില്ല. <ref>{{Cite book|title=A Brief Guide to Classical Civilization|url=https://archive.org/details/briefguidetoclas0000kers|last=Stephen Kershaw|year=2010|isbn=978-1849018005}}</ref> <gallery widths="200px" heights="200px" perrow="4"> പ്രമാണം:Catalogue_of_the_bronzes,_Greek,_Roman,_and_Etruscan,_in_the_Department_of_Greek_and_Roman_Antiquities,_British_Museum_(1899)_(14780940341).jpg|<nowiki> </nowiki>ട്രോജൻ ഹോഴ്‌സിന്റെ ആദ്യകാല ചിത്രീകരണം, <ref name="BA Sparkes" /> വെങ്കല ഫിബുലയിൽ (ഏകദേശം 700 ബിസി), കുതിരകളുടെ വശത്തുള്ള ചക്രങ്ങളും ചതുര തുറക്കലുകളും ശ്രദ്ധിക്കുക പ്രമാണം:Mykonos vase.jpg|<nowiki> </nowiki>ട്രോജൻ ഹോഴ്‌സിന്റെ ആദ്യകാല റെൻ‌ഡിഷനുകളിലൊന്നായ [[Mykonos vase|മൈക്കോനോസ് വാസ്]] (ബിസി 750 മുതൽ 650 വരെ) (കുതിരയുടെ വശത്ത് കാണിച്ചിരിക്കുന്ന മറഞ്ഞിരിക്കുന്ന യോദ്ധാക്കളുടെ മുഖം ചിത്രീകരിക്കുന്നത് ശ്രദ്ധിക്കുക) പ്രമാണം:Trojan horse on Corinthian aryballos.jpg|<nowiki> </nowiki>ഇറ്റലിയിലെ [[Cerveteri|സെർവെറ്റെറിയിൽ നിന്ന്]] കണ്ടെത്തിയ കൊരിന്ത്യൻ [[Aryballos|ആരിബല്ലോസിലെ]] ട്രോജൻ കുതിരയുടെ ചിത്രം (ബിസി 560) പ്രമാണം:Antikensammlung Berlin 405.JPG|<nowiki> </nowiki>ട്രോജൻ‌ [[Krater|ഹോഴ്‌സിൽ‌]] നിന്നും പുറപ്പെടുന്ന യോദ്ധാക്കൾ‌, [[Orbetello|ഓർ‌ബെറ്റെല്ലോ]] (ഇറ്റലി) യിൽ‌ നിന്നുള്ള ഒരു ആർട്ടിക് ബ്ലാക്ക്-ഫിഗർ‌ [[Krater|ക്രേറ്ററിന്റെ]] ഒരു ഭാഗം, ca. 540 ബിസി </gallery> == ആധുനിക രൂപകീയ ഉപയോഗം == സുരക്ഷിതമായി പരിരക്ഷിത സ്ഥലത്തേക്ക് ഒരു ശത്രുവിനെ ക്ഷണിക്കാൻ ലക്ഷ്യമിടുന്ന ഏതെങ്കിലും ഒരു കാരണം അല്ലെങ്കിൽ തന്ത്രം എന്നർത്ഥമാക്കുന്നതിന് ഇത് രൂപകമായി ഉപയോഗിക്കുന്നു; അല്ലെങ്കിൽ കാഴ്ചയാൽ വഞ്ചിക്കുക, മോശമായ ഉദ്ദേശ്യം ഒളിച്ചു വെക്കുക; വഞ്ചനാപരമായ മാർഗ്ഗങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് ഉള്ളിൽ നിന്ന് അട്ടിമറിക്കുക തുടങ്ങിയ അർത്ഥങ്ങളിൽ ഇന്ന് ട്രോജൻ കുതിര എന്ന പ്രയോഗം ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു. <ref>{{Cite web|url=https://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/trojan-horse|title=Trojan horse|access-date=9 October 2019|website=Collins English Dictionary}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://idioms.thefreedictionary.com/a+Trojan+horse|title=a Trojan horse|access-date=9 October 2019|website=The Free Dictionary}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/Trojan%20horse|title=Trojan horse|access-date=9 October 2019|website=Merriam Webster}}</ref> == അവലംബങ്ങൾ == {{Reflist}} == ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ == * [http://news-service.stanford.edu/news/1997/november12/nurearthquake.html "ഭൂകമ്പങ്ങൾ പുരാതന നഗരങ്ങളെ തകർത്തു"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090124214901/http://news-service.stanford.edu/news/1997/november12/nurearthquake.html |date=2009-01-24 }} [[വർഗ്ഗം:ഗ്രീക്ക് ഇതിഹാസങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഗ്രീക്ക് ഇതിഹാസ കഥാപാത്രങ്ങൾ]] f91fnm9vl8q90yzm8e301p4fbmiqi73 0 517503 4682162 4659660 2026-11-02T04:03:42Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 4682162 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Dawn Fraser}} {{Infobox swimmer | name = Dawn Fraser | image = Dawn Fraser.jpg | image_size = 220 | alt = | caption = Fraser in May 2012 | fullname = Dawn Fraser | nicknames = "Dawny" | national_team = {{AUS}} | strokes = [[Freestyle swimming|Freestyle & Butterfly]] | club = | birth_date = {{Birth date and age|1937|9|4|df=y}} | birth_place = [[Balmain, New South Wales]], Australia | death_date = | death_place = | height = {{convert|1.72|m|ftin}} | weight = {{convert|67|kg|lb}} | medaltemplates = {{MedalSport | Women's swimming}} {{MedalCountry | Australia}} {{MedalCompetition | [[Swimming at the Summer Olympics|Olympic Games]]}} {{MedalGold | [[1956 Summer Olympics|1956 Melbourne]] | [[Swimming at the 1956 Summer Olympics - Women's 100 metre freestyle|100 m freestyle]]}} {{MedalGold | 1956 Melbourne | [[Swimming at the 1956 Summer Olympics - Women's 4 x 100 metre freestyle relay|4×100 m freestyle]]}} {{MedalGold | [[1960 Summer Olympics|1960 Rome]] | [[Swimming at the 1960 Summer Olympics - Women's 100 metre freestyle|100 m freestyle]]}} {{MedalGold | [[1964 Summer Olympics|1964 Tokyo]] | [[Swimming at the 1964 Summer Olympics - Women's 100 metre freestyle|100 m freestyle]]}} {{MedalSilver | 1956 Melbourne | [[Swimming at the 1956 Summer Olympics - Women's 400 metre freestyle|400 m freestyle]]}} {{MedalSilver | 1960 Rome | [[Swimming at the 1960 Summer Olympics - Women's 4 x 100 metre freestyle relay|4×100 m freestyle]]}} {{MedalSilver | 1960 Rome | [[Swimming at the 1960 Summer Olympics - Women's 4 x 100 metre medley relay|4×100 m medley]]}} {{MedalSilver | 1964 Tokyo | [[Swimming at the 1964 Summer Olympics - Women's 4 x 100 metre freestyle relay|4×100 m freestyle]]}} {{MedalCompetition | [[British Empire and Commonwealth Games]]}} {{MedalGold | [[1958 British Empire and Commonwealth Games|1958 Cardiff]] | 110 yd freestyle}} {{MedalGold | 1958 Cardiff | 4×110 yd freestyle}} {{MedalGold | [[1962 British Empire and Commonwealth Games|1962 Perth]] | 110 yd freestyle}} {{MedalGold | 1962 Perth | 440 yd freestyle}} {{MedalGold | 1962 Perth | 4×110 yd freestyle}} {{MedalGold | 1962 Perth | 4×110 yd medley}} {{MedalSilver | 1958 Cardiff | 440 yd freestyle}} }} ഓസ്‌ട്രേലിയൻ സ്വദേശിയായ ഫ്രീസ്റ്റൈൽ ചാമ്പ്യൻ നീന്തൽതാരവും മുൻ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകയുമാണ് '''ഡോൺ ഫ്രേസർ, എസി, എം‌ബി‌ഇ''' (ജനനം: സെപ്റ്റംബർ 4, 1937). വനിതകളുടെ 100 മീറ്റർ ഫ്രീസ്റ്റൈലിൽ ഒരേ ഒളിമ്പിക് വ്യക്തിഗത മത്സരത്തിൽ മൂന്ന് തവണ വിജയിച്ച മൂന്ന് നീന്തൽക്കാരിൽ ഒരാളാണ് അവർ.<ref name=r1>[https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/fr/dawn-fraser-1.html Dawn Fraser] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130917220142/http://www.sports-reference.com/olympics/athletes/fr/dawn-fraser-1.html |date=17 September 2013 }}. sports-reference.com</ref> ഓസ്ട്രേലിയയ്ക്കുള്ളിൽ, കായികക്ഷമതയെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം വിവാദപരമായ പെരുമാറ്റത്തിന് അവർ പലപ്പോഴും അറിയപ്പെട്ടിരുന്നു. == മുൻകാലജീവിതം == സിഡ്‌നി നഗരപ്രാന്തമായ ന്യൂ സൗത്ത് വെയിൽസിലെ ബാൽമൈനിൽ 1937-ൽ ഒരു ദരിദ്ര തൊഴിലാളിവർഗ കുടുംബത്തിൽ എട്ട് മക്കളിൽ ഇളയവളായി ഫ്രേസർ ജനിച്ചു.<ref name="icons">{{cite book |title=Icons of Women's Sport |last1=Boyer Sagert |first1=Kelley |last2=Overman |first2=Steven J. |pages=137–152 |publisher=ABC-CLIO |location=Santa Barbara |year=2012 |isbn=978-0-313-38549-0 |url=https://books.google.com/books?id=b_kTU8LfcqAC&lpg=PA138&ots=PSRWjXU4sq&dq=%22Dawn%20Fraser%22%20father%20%20Balmain%201937&pg=PA137#v=onepage&q=%22Dawn%20Fraser%22&f=false |accessdate=8 July 2015}}</ref> അവരുടെ പിതാവ് കെന്നത്ത് ഫ്രേസർ സ്കോട്ട്ലൻഡിലെ [[Embo|എംബോ]]യിൽ നിന്നുള്ള വ്യക്തിയായിരുന്നു.<ref name="northern_times">{{cite web |url=http://www.northern-times.co.uk/News/Olympic-swim-star-makes-surprise-visit-30082012.htm |title=Olympic swim star makes surprise visit |last=McMorran |first=Caroline |publisher=The Northern Times |date=20 August 2012 |accessdate=8 July 2015 |archive-date=2015-07-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150709051553/http://www.northern-times.co.uk/News/Olympic-swim-star-makes-surprise-visit-30082012.htm |url-status=dead }}</ref> പതിനാലാമത്തെ വയസ്സിൽ പ്രാദേശിക കടലിൽ നീന്തുകയായിരുന്ന ഫ്രേസറെ സിഡ്നി കോച്ച് ഹാരി ഗല്ലഗെറാണ കണ്ടെത്തിയത്. == നീന്തൽ ജീവിതം == നാല് സ്വർണ്ണ മെഡലുകളും ആറ് [[Commonwealth Games|കോമൺ‌വെൽത്ത് ഗെയിംസ്]] സ്വർണവും ഉൾപ്പെടെ എട്ട് ഒളിമ്പിക് മെഡലുകൾ ഫ്രേസർ നേടിയിരുന്നു. 39 റെക്കോർഡുകളും അവർ സ്വന്തമാക്കി. 1956 ഡിസംബർ 1 മുതൽ 1972 ജനുവരി 8 വരെ 15 വർഷം 100 മീറ്റർ ഫ്രീസ്റ്റൈൽ റെക്കോർഡ് അവരുടേതായിരുന്നു. തുടർച്ചയായ മൂന്ന് ഒളിമ്പിക്സുകളിൽ (100 മീറ്റർ ഫ്രീസ്റ്റൈൽ - 1956, 1960, 1964) ഒരേ മത്സരത്തിൽ വ്യക്തിഗത സ്വർണം നേടിയ ഒളിമ്പിക് ചരിത്രത്തിലെ മൂന്ന് നീന്തൽക്കാരിൽ (ഹംഗറിയിലെ [[Krisztina Egerszegi|ക്രിസ്റ്റീന എഗെർസെഗി]], അമേരിക്കയിലെ [[Michael Phelps|മൈക്കൽ ഫെൽപ്സ്]] എന്നിവരാണ് മറ്റ് രണ്ട് പേർ) ആദ്യത്തേതാതായിരുന്നു അവർ. 1962 ഒക്ടോബറിൽ അവർ 100 മീറ്റർ ഫ്രീസ്റ്റൈൽ ഒരു മിനിറ്റിനുള്ളിൽ നീന്തുന്ന ആദ്യ വനിതയായി. <ref>{{cite news|first=Alan|last=Clarkson|title=Champion's world time in 110 yds|newspaper=The Sun-Herald|page=67|date=28 October 1962}}</ref> ഫ്രേസർ വിരമിച്ച് എട്ട് വർഷത്തിന് ശേഷം 1972 നുശേഷം 100 മീറ്റർ റെക്കോർഡ് 58.9 സെക്കൻഡിൽ തകർത്തു.<ref>{{cite news|title=Swim contest a spectacular of records|publisher=[[Australian Associated Press|AAP]], [[Reuters]]|work=The Sun-Herald|page=107|date=2 May 1971}}</ref> 1964 ലെ ഒളിമ്പിക്സിന് ആഴ്ചകൾക്ക് മുമ്പ്, ഒരു വാഹനാപകടത്തിൽ ഫ്രേസറിന് പരിക്കേറ്റു. അത് അമ്മ റോസിന്റെ മരണത്തിൽ കലാശിച്ചു. അപകടം സംഭവിക്കുമ്പോൾ അവരുടെ സഹോദരിയും ഒരു സുഹൃത്തും ഫ്രേസറിന്റെ കാറിൽ യാത്ര ചെയ്യുകയായിരുന്നു. പക്ഷേ അവർ രക്ഷപ്പെട്ടു.<ref>{{cite web|title=I killed my mother|url=http://www.smh.com.au/articles/2004/08/09/1091903458221.html|website=The Sydney Morning Herald|accessdate=4 January 2018}}</ref> 1950-ൽ അവരുടെ മൂത്ത സഹോദരൻ രക്താർബുദം ബാധിച്ച് മരിച്ചത് ഫ്രേസറിനും കുടുംബത്തിനും നേരിട്ട ഒരു ദുരന്തമായിരുന്നു. 1960-ൽ ക്യാൻസറിനെതിരായ നീണ്ട പോരാട്ടത്തിന് ശേഷം അവരുടെ പിതാവ് മരിച്ചു. == വിവാദം== ടോക്കിയോയിൽ നടന്ന [[1964 Summer Olympics|1964-ലെ സമ്മർ ഒളിമ്പിക്സിൽ]] ഉദ്ഘാടനച്ചടങ്ങിൽ ഫ്രേസർ നീന്തൽ ടീം സ്പോൺസർമാരുടെയും ഓസ്ട്രേലിയൻ നീന്തൽ യൂണിയന്റെയും (ASU) താൽപ്പര്യങ്ങൾക്ക് വിരുദ്ധമായി മാർച്ച് ചെയ്തുകൊണ്ട് മത്സരത്തിൽ സ്പോൺസർമാർ നൽകിയതിനേക്കാൾ സുഖകരമാണെന്ന് കണ്ടെത്തിയതിനാൽ അവരുടെ പഴയ നീന്തൽ വസ്ത്രം ധരിച്ചത് സ്പോൺസർമാരെ പ്രകോപിപ്പിച്ചു. [[Hirohito|ഹിരോഹിറ്റോ]] ചക്രവർത്തിയുടെ കൊട്ടാരമായ [[Tokyo Imperial Palace|കൊക്യോയ്ക്ക്]] പുറത്തുള്ള ഒരു പതാകയിൽ നിന്ന് ഒളിമ്പിക് പതാക മോഷ്ടിച്ചതായി അവർക്കെതിരെ കുറ്റം ആരോപിക്കപ്പെട്ടു. അറസ്റ്റിലായെങ്കിലും യാതൊരു കുറ്റവുമില്ലാതെ അവരെ വിട്ടയച്ചു. അവസാനം അവർക്ക് സ്‌മാരകചിഹ്നമായി ഒരു പതാക നൽകി.<ref>{{Cite web|title = Dawn Fraser: still kicking:|url = http://www.abc.net.au/sundayprofile/stories/s1897086.htm|website = Sunday Profile, ABC|accessdate = 4 November 2015|date = 15 April 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170212085422/http://www.abc.net.au/sundayprofile/stories/s1897086.htm|archivedate=12 February 2017}}</ref>എന്നിരുന്നാലും ഓസ്‌ട്രേലിയൻ നീന്തൽ യൂണിയൻ അവരെ 10 വർഷത്തേക്ക് സസ്‌പെൻഡ് ചെയ്തു. 1968 ലെ ഗെയിംസിന് ഏതാനും മാസങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് അവർ അനുതപിച്ചു. പക്ഷേ അപ്പോഴേക്കും 31 വയസുള്ള ഫ്രേസറിന് മത്സരത്തിന് തയ്യാറെടുക്കാൻ വൈകി. പതാക മോഷ്ടിക്കാൻ കിടങ്ങ്‌ നീന്തിക്കയറിയത് അവർ പിന്നീട് നിരസിച്ചു. 1991-ൽ ടൈംസിനോട് പറഞ്ഞു: “ആ കിടങ്ങ്‌ ഞാൻ നീന്താൻ ഒരു വഴിയുമില്ല. വൃത്തിഹീനമായ വെള്ളത്തിനെ ഞാൻ ഭയപ്പെടുന്നു. ആ കിടങ്ങ്‌ മലിനമായിരുന്നു. There's no way I'd have dipped my toe in it“ 1997-ൽ ഫ്രേസർ എ.ബി.സിയോട് പറഞ്ഞു: “ഞാൻ തുറന്നുപറയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. [[Pauline Hanson|പോളിൻ ഹാൻസണും]] പറയുന്നതുപോലെ ഞാൻ കരുതുന്നു 'നോക്കൂ, എന്റെ രാജ്യത്തേക്ക് വരുന്ന കുടിയേറ്റക്കാരോട് എനിക്ക് അസ്വസ്ഥതയും മുഷിച്ചിലുമുണ്ട്. " ഹാൻസന്റെ [[Pauline Hanson's One Nation|വൺ നേഷൻ പാർട്ടിയിൽ]] ചേരാനുള്ള താൽപര്യവും ഫ്രേസർ പറഞ്ഞു. <ref>{{Cite web|last=Corderoy|first=Amy|date=7 July 2015|title=From Olympic bans to One Nation: Dawn Fraser no stranger to controversy|url=https://www.smh.com.au/national/nsw/from-olympic-bans-to-one-nation-dawn-fraser-no-stranger-to-controversy-20150707-gi6sgw.html|access-date=30 July 2020|website=The Sydney Morning Herald|language=en}}</ref> 2015-ൽ, [[Today (Australian TV program)|ടുഡേ പ്രോഗ്രാമിൽ]] ഫ്രേസർ പറഞ്ഞു: "അവർക്ക് ഇവിടം ഇഷ്‌ടപ്പെട്ടില്ലെങ്കിൽ, അവരുടെ പിതാക്കന്മാരോ മാതാപിതാക്കളോ വന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് മടങ്ങുക" [[Nick Kyrgios|നിക്ക് കിർജിയോസും]] [[Bernard Tomic|ബെർണാഡ് ടോമിക്കും]] അടുത്തിടെ നടത്തിയ വ്യവഹാരത്തെക്കുറിച്ച് അഭിപ്രായം പറയാൻ ആവശ്യപ്പെട്ടപ്പോൾ കിർജിയോസ് അവരെ “ തുറന്ന വംശീയവാദി” എന്ന് ആക്ഷേപിച്ചു.<ref>{{Cite news|last=Hinds|first=Alex|last2=agencies|date=7 July 2015|title=Dawn Fraser tells Kyrgios and Tomic to 'go back where their parents came from'|language=en-GB|work=The Guardian|url=https://www.theguardian.com/sport/2015/jul/07/dawn-fraser-tells-kyrgios-tomic-go-back-where-parents-came-from|access-date=30 July 2020|issn=0261-3077}}</ref> == നീന്തലിനു ശേഷമുള്ള പ്രവർത്തനങ്ങൾ == {{Infobox officeholder |name = Dawn Fraser |honorific-suffix = {{post-nominals|country=AUS|size=100|sep=,|AC|MBE}} |constituency_MP = [[Electoral district of Balmain|Balmain]] |parliament = New South Wales |term_start = 19 March 1988 |term_end = 25 May 1991 |predecessor = [[Peter Crawford (Australian politician)|Peter Crawford]] |successor = District abolished }} ഫ്രേസർ ബാൾമെയിനിലെ റിവർവ്യൂ ഹോട്ടലിൽ ഒരു ചാരായവ്യാപാരിയായിത്തീർന്നു. നീന്തൽ പരിശീലനവും ഏറ്റെടുത്തു. 1988-ൽ ന്യൂ സൗത്ത് വെയിൽസ് ലെജിസ്ലേറ്റീവ് അസംബ്ലിയിൽ നിന്ന് ബാൽമെയ്ൻ സീറ്റിലേക്ക് സ്വതന്ത്രയായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 1991-ൽ വോട്ടർമാർ അസാധുവാക്കിയതോടുകൂടി [[Electoral district of Port Jackson|പോർട്ട് ജാക്സന്റെ]] പുതിയ സീറ്റ് നേടുന്നതിൽ പരാജയപ്പെട്ടതിനെത്തുടർന്ന് അവർ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ നിന്ന് വിരമിച്ചു.<ref name=r1/><ref name="Dawn Fraser NSW Parl">{{Cite NSW Parliament |id=1947 |former=Yes |access-date=13 May 2019 |title=Ms Dawn Fraser (1937– ) }}</ref>ഫ്രേസർ വെസ്റ്റ് ടൈഗേഴ്സ് എൻ‌ആർ‌എൽ ക്ലബിന്റെ ബോർഡ് ഡയറക്ടറുമാണ്. <ref>{{Cite web |url=http://www.theaustralian.com.au/news/latest-news/benji-marshall-good-natured-dawn-fraser/story-fn3dxity-1226121182177 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2020-08-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150714112605/http://www.theaustralian.com.au/news/latest-news/benji-marshall-good-natured-dawn-fraser/story-fn3dxity-1226121182177 |archive-date=2015-07-14 |url-status=dead}}</ref> ==ബഹുമതികൾ== 1964-ൽ ഓസ്‌ട്രേലിയൻ ഓഫ് ദി ഇയർ ആയി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. <ref>{{cite book | author=Lewis, Wendy | title=Australians of the Year | publisher=Pier 9 Press | year=2010 | isbn=978-1-74196-809-5 | authorlink=Wendy Lewis }}</ref> 1965-ൽ ഇന്റർനാഷണൽ സ്വിമ്മിംഗ് ഹാൾ ഓഫ് ഫെയിമിൽ ഉൾപ്പെടുത്തി. <ref name=ishofprofile>International Swimming Hall of Fame, Honorees, [http://www.ishof.org/dawn-fraser-(aus).html Dawn Fraser (AUS)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150402144054/http://www.ishof.org/dawn-fraser-(aus).html |date=2015-04-02 }}. Retrieved 17 March 2015.</ref> (ഡോൺ വെയർ ആയി) 1967-ൽ ഓർഡർ ഓഫ് ദി ബ്രിട്ടീഷ് എമ്പയർ (എംബിഇ) അംഗമായി. 1998-ൽ ഓർഡർ ഓഫ് ഓസ്‌ട്രേലിയ (AO) ഓഫീസർ ആയി നിയമിച്ചു.<ref>[http://www.itsanhonour.gov.au/honours/honour_roll/search.cfm?aus_award_id=872625&search_type=quick&showInd=true It's an Honour] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110526122028/http://www.itsanhonour.gov.au/honours/honour_roll/search.cfm?aus_award_id=872625&search_type=quick&showInd=true |date=2011-05-26 }} – Officer of the Order of Australia</ref>1998 ലും ഓസ്‌ട്രേലിയയിലെ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും മികച്ച വനിതാ അത്‌ലറ്റായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. സ്‌പോർട്‌സ് ഓസ്‌ട്രേലിയ ഹാൾ ഓഫ് ഫെയിം, <ref name="smh2013">{{cite web|url=http://www.smh.com.au/sport/fraser-named-greatest-despite-push-for-skater-20130227-2f6dm.html|title=Fraser named greatest despite push for skater|work=[[The Sydney Morning Herald]]|date=28 February 2013|first=Chris|last=Wilson|accessdate=4 September 2013}}</ref>ഓസ്‌ട്രേലിയൻ വനിതാ അത്‌ലറ്റ് ഓഫ് ദി സെഞ്ച്വറി എന്ന് നാമകരണം ചെയ്യപ്പെട്ടു. 1985-ൽ അവരെ ആദ്യ വനിതാ അംഗമായി ഉൾപ്പെടുത്തി. <ref>{{cite web|url=http://www.sahof.org.au/hall-of-fame/member-profile/?memberID=79&memberType=legends|title=Dawn Fraser AO MBE|publisher=Sport Australia Hall of Fame|accessdate=4 September 2013|archive-date=2020-04-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20200405183621/http://sahof.org.au/hall-of-fame/member-profile/?memberID=79&memberType=legends|url-status=dead}}</ref> 1999-ൽ [[International Olympic Committee|അന്താരാഷ്ട്ര ഒളിമ്പിക് കമ്മിറ്റി]] അവരെ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും മികച്ച വനിതാ വാട്ടർ സ്പോർട്സ് ചാമ്പ്യൻ ആയി തിരഞ്ഞെടുത്തു. "നീന്തൽ മത്സരാർത്ഥിയെന്ന നിലയിൽ മികച്ച സംഭാവന നൽകിയതിന്" 2000 ജൂലൈ 14 ന് ഫ്രേസറിന് ഓസ്ട്രേലിയൻ സ്പോർട്സ് മെഡൽ ലഭിച്ചു.<ref>{{cite web|title=Dawn Fraser|url=http://www.itsanhonour.gov.au/honours/honour_roll/search.cfm?aus_award_id=980531&search_type=simple&showInd=true|publisher=Australian Honours Database|accessdate=8 May 2013|archive-date=2017-11-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20171128032933/http://www.itsanhonour.gov.au/honours/honour_roll/search.cfm?aus_award_id=980531&search_type=simple&showInd=true|url-status=dead}}</ref> [[സിഡ്നി]]യിൽ [[2000 Summer Olympics|2000-ലെ സമ്മർ ഒളിമ്പിക്സിന്റെ]] ഉദ്ഘാടനച്ചടങ്ങിൽ ഒളിമ്പിക് ടോർച്ച് വഹിച്ചവരിൽ ഒരാളായിരുന്നു അവർ. [[Olympic flame|ഒളിമ്പിക് ജ്വാല]] പ്രകാശിക്കുന്നതിനുമുമ്പ് അവസാന സെഗ്‌മെന്റിന്റെ ചുമക്കുന്നവരിൽ ഒരാളായി അവർ സ്റ്റേഡിയത്തിൽ ഒളിമ്പിക് ടോർച്ച് വഹിച്ചു. ഫ്രേസറുടെ ബഹുമാനാർത്ഥം സമ്മാനിച്ച ഒരു അവാർഡ് [[Australian Sport Awards|ഓസ്ട്രേലിയൻ സ്പോർട്ട് അവാർഡിൽ]] ഉൾപ്പെടുന്നു. 1964-ൽ ബാൽമെയ്‌നിലെ കടൽ ബാത്തിന് [[Dawn Fraser Swimming Pool|ഡോൺ ഫ്രേസർ നീന്തൽക്കുളം]] എന്ന് നാമകരണം ചെയ്യപ്പെട്ടു. <ref>http://www.environment.nsw.gov.au/heritageapp/visit/ViewAttractionDetail.aspx?ID=5001040#</ref> 1992-ൽ [[State Transit Authority|സ്റ്റേറ്റ് ട്രാൻസിറ്റ് അതോറിറ്റി]] ഫ്രേസറിന് ശേഷം [[Sydney RiverCat|റിവർകാറ്റ് ഫെറി]] എന്ന് പേരിട്ടു. [[2018 Queen's Birthday Honours (Australia)|2018-ലെ ക്വീൻസ് ബർത്ത്ഡേ ഓണേഴ്സിന്റെ]] ഭാഗമായി അവർക്ക് [[Order of Australia|കമ്പാനിയൻ ഓഫ് ദി ഓർഡർ ഓഫ് ഓസ്‌ട്രേലിയ]] (എസി) നൽകി. <ref>{{cite web |url=https://honours.pmc.gov.au/honours/awards/2001256 |title=FRASER, Dawn |work=It's An Honour |publisher=Australian Government |date=11 June 2018 |accessdate=11 June 2018}}</ref> == സിനിമയിൽ == 1979-ൽ ഒരു സിനിമ [[Dawn!|ഡോൺ]]! ഫ്രേസറിന്റെ ജീവിതത്തെയും കരിയറിനെയും കുറിച്ചാണ് നിർമ്മിച്ചത്. ഫ്രേസറായി ബ്രോൺവിൻ മാക്കെ-പെയ്ൻ അഭിനയിച്ചു. 2003-ൽ [[Swimming Upstream|സ്വിമ്മിംഗ് അപ്‌സ്ട്രീം]] എന്ന സിനിമയിൽ [[Melissa Thomas|മെലിസ തോമസാണ്]] ഫ്രേസറായി അഭിനയിച്ചത്. ഡോൺ ഫ്രേസറിന്റെ പരിശീലകനെന്ന നിലയിൽ ഫ്രേസർ സ്വയം ചിത്രത്തിൽ അഭിനയിച്ചു. 1 സെപ്റ്റംബർ 2015 ന്, ഡോൺ ഫ്രേസർ എസ്‌ബി‌എസ് ജീനിയോളജി ടെലിവിഷൻ സീരീസ് [[Who Do You Think You Are? (Australian TV series)|ഹു ഡു യു തിങ്ക് യു ആർ?]] സീസൺ 7 എപ്പിസോഡ് 5 ൽ അവതരിപ്പിച്ചു. അത് അവരുടെ പൈതൃകം തെക്കേ അമേരിക്കയിലേയ്ക്ക് കൊണ്ടുപോയി. == സ്വകാര്യ ജീവിതം == 1965 ജനുവരി 30 ന് സിഡ്നിയിലെ മക്വാരി സ്ട്രീറ്റിലെ സെന്റ് സ്റ്റീഫൻസ് പള്ളിയിൽ വച്ച് ഫ്രേസർ ഗാരി വെയറിനെ വിവാഹം കഴിച്ചു.<ref name=sl-pic-wedding>{{cite web |last1=Hickson |first1=Jack |title=Dawn Fraser's wedding to Gary Ware, St. Stephen's Church, Sydney |url=http://acms.sl.nsw.gov.au/item/itemDetailPaged.aspx?itemID=98512 |website=acms.sl.nsw.gov.au |date=30 January 1965 |publisher=State Library of NSW |accessdate=21 December 2014 |archive-date=2014-12-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141221205741/http://acms.sl.nsw.gov.au/item/itemDetailPaged.aspx?itemID=98512 |url-status=dead }}</ref>വിവാഹം ഹ്രസ്വകാലം മാത്രമേ നിലനിന്നുള്ളൂ. വിവാഹത്തിൽ നിന്ന് അവർക്ക് ഒരു മകൾ ഡോൺ-ലോറെയ്ൻ, ഒരു മകൻ ജാക്സൺ ഉണ്ട്. ഡോൺ ഫ്രേസറിന് കടുത്ത ആസ്ത്മ ബാധിച്ചിരുന്നു.<ref name=abc-kicking>{{cite interview|author=Fraser, Dawn|interviewer=Attard, Monica|title=Dawn Fraser: still kicking|url=http://www.abc.net.au/sundayprofile/stories/s1897086.htm|website=Sunday Profile www.abc.net.a|publisher=Australian Broadcasting Corporation|accessdate=21 December 2014|date=15 April 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20170212085422/http://www.abc.net.au/sundayprofile/stories/s1897086.htm|archive-date=12 February 2017|url-status=dead}}</ref><ref name=smh-smiling>{{cite news |last1=Hardy|first1=Karen |title=Dawn Fraser still smiling |url=http://www.smh.com.au/entertainment/books/dawn-fraser-still-smiling-20131213-2zarg.html |accessdate=21 December 2014 |work=The Sydney Morining Herald |publisher=Fairfax Media |date=15 December 2013}}</ref> 1997-ൽ ഫ്രേസർ പൊതു അഭിപ്രായങ്ങളിൽ നിഷേധാത്മക വിമർശനം ഉന്നയിച്ചിരുന്നു "എന്റെ രാജ്യത്തേക്ക് വരുന്ന കുടിയേറ്റക്കാരോട് എനിക്ക് അസ്വസ്ഥതയും മുഷിച്ചിലുമുണ്ട്" <ref name="smh.com.au">{{cite web|url=http://www.smh.com.au/nsw/from-olympic-bans-to-one-nation-dawn-fraser-no-stranger-to-controversy-20150707-gi6sgw.html#ixzz3kkQ1HLXL|title=From Olympic bans to One Nation: Dawn Fraser no stranger to controversy|work=The Sydney Morning Herald}}</ref> 2015-ൽ ഓസ്‌ട്രേലിയൻ ടെന്നീസ് കളിക്കാരായ നിക്ക് കിർജിയോസിനോടും ബെർണാഡ് ടോമിക്കിനോടും "പോകാൻ" ഫ്രേസർ പരസ്യമായി അഭിപ്രായപ്പെട്ടു. അവരുടെ പിതാക്കന്മാരോ മാതാപിതാക്കളോ വന്ന ഇടത്തേക്ക് മടങ്ങുക ”. ഞാൻ എല്ലായ്പ്പോഴും സത്യം സംസാരിച്ചിരുന്നു, "ഫ്രേസർ പറഞ്ഞു." <ref name="smh.com.au"/> ഈ കാഴ്ചപ്പാടുകളെ വംശീയമെന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. <ref>{{cite web|url=http://www.news.com.au/sport/tennis/olympic-legend-dawn-fraser-launches-racist-attack-on-nick-kyrgios/story-fnu2pjj2-1227431907759|title=Dawn Fraser attacks Nick Kyrgios after Wimbledon 2015 loss|date=7 July 2015|work=NewsComAu|access-date=2020-08-05|archive-date=2015-07-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20150707203139/http://www.news.com.au/sport/tennis/olympic-legend-dawn-fraser-launches-racist-attack-on-nick-kyrgios/story-fnu2pjj2-1227431907759|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.smh.com.au/national/dawn-frasers-comments-about-kyrgios-and-tomic-were-racist-say-experts-20150707-gi70b6.html |title=Dawn Fraser's comments about Kyrgios and Tomic were racist, say experts |first1=Angus |last1=Holland |date=7 July 2015 |newspaper=[[The Sydney Morning Herald]] |access-date=13 August 2016 }}</ref> അവർ തുടർന്ന് ക്ഷമ ചോദിച്ചു.<ref>{{cite news |url=https://www.theguardian.com/sport/2015/jul/07/dawn-fraser-sorry-for-racist-outburst-on-nick-kyrgios-and-bernard-tomic |title=Dawn Fraser sorry for 'racist' outburst on Nick Kyrgios and Bernard Tomic |date=7 July 2015 |newspaper=[[The Guardian]] |access-date=13 August 2016 }}</ref> == ഒളിമ്പിക് നേട്ടങ്ങൾ == [[File:Dawn Fraser 1958.jpg|thumb|ഡോൺ ഫ്രേസർ 1958 ൽ]] [[File:Dawn Fraser and Ilsa Konrads at the Australian National Swimming Championships and Olympic Trials, North Sydney Olympic Pool, 27 February 1960.jpeg|thumb|1960 ഫെബ്രുവരി 27 ന് നോർത്ത് സിഡ്നി ഒളിമ്പിക് പൂളിൽ ഓസ്ട്രേലിയൻ ദേശീയ നീന്തൽ ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിലും ഒളിമ്പിക് ട്രയലുകളിലും ഡോൺ ഫ്രേസറും ഇൽസ കോൺറാഡും]] {| class="wikitable" |- bgcolor="#eeeeee" |- bgcolor="#eeeeee" | '''Event''' | align="center" | '''Time''' | align="center" | '''Place''' |- bgcolor="#eeeeee" ! colspan="4" | 1956 Summer Olympics |- | 100m Freestyle|| align="center" | 1:02.0 | bgcolor="Gold" align="center" | '''Gold''' ||bgcolor="00CC33" align="center" | '''WR''' |- | 400m Freestyle|| align="center" | 5:02.5 | bgcolor="silver" align="center" | '''Silver''' |- | 4 × 100 m Freestyle Relay|| align="center" | 4:17.1 | bgcolor="Gold" align="center" | '''Gold''' ||bgcolor="00CC33" align="center" | '''WR''' |- |- bgcolor="#eeeeee" ! colspan="4" | 1960 Summer Olympics |- | 100m Freestyle|| align="center" | 1:01.2 | bgcolor="Gold" align="center" | '''Gold''' ||bgcolor="orange" align="center" | '''OR''' |- | 400m Freestyle|| align="center" | 4:58.5 | bgcolor="white" align="center" | 5th |- | 4 × 100 m Freestyle Relay|| align="center" | 4:11.3 | bgcolor="silver" align="center" | '''Silver''' |- | 4 × 100 m Medley Relay|| align="center" | 4:45.9 | bgcolor="silver" align="center" | '''Silver''' |- |- bgcolor="#eeeeee" ! colspan="4" | 1964 Summer Olympics |- | 100m Freestyle|| align="center" | 59.5 | bgcolor="Gold" align="center" | '''Gold''' ||bgcolor="orange" align="center" | '''OR''' |- | 400m Freestyle|| align="center" | 4:47.6 | bgcolor="white" align="center" | 4th |- | 4 × 100 m Freestyle Relay|| align="center" | 4:06.9 | bgcolor="silver" align="center" | '''Silver''' |- | 4 × 100 m Medley Relay|| align="center" | 4:52.3 | bgcolor="white" align="center" | 9th |} *[[1962 British Empire and Commonwealth Games|1962 Perth Commonwealth Games]] **110&nbsp;yards freestyle – gold medal **440&nbsp;yards freestyle – gold medal **4 x 110&nbsp;yards (4 x 100.58 metres) freestyle relay – gold medal **4 x 110&nbsp;yards (4 x 100.58 metres) medley relay – gold medal ==അവലംബം== {{reflist|35em}} ==ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ== {{Commons category}} * [http://www.olympics.com.au/athletes.cfm?AthleteID=2209 Dawn Fraser] &ndash; Olympic athlete profile at Australian Olympic Committee * [http://www.dawnfraser.com.au/records.htm Dawn Fraser's world records] * [http://www.womenaustralia.info/leaders/biogs/WLE0386b.htm Dawn Fraser] &ndash; article in ''The Encyclopedia of Women and Leadership in Twentieth-Century Australia'' * [http://www.ishof.org/dawn-fraser-(aus).html Dawn Fraser (AUS)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150402144054/http://www.ishof.org/dawn-fraser-(aus).html |date=2015-04-02 }} &ndash; Honor Swimmer profile at International Swimming Hall of Fame {{s-start}} {{s-par|au-nsw-la}} {{s-bef | before = [[Peter Crawford (Australian politician)|Peter Crawford]] }} {{s-ttl | title = Member for [[Electoral district of Balmain|Balmain]] | years=1988&ndash;1991}} {{s-non | reason= District abolished }} {{s-ach|rec}} {{succession box|before=[[Willy den Ouden ]]|title=[[World record progression 100 metres freestyle|Women's 100 metre freestyle<br>world record holder (long course)]]|years=21 February 1956 – 3 March 1956|after=[[Cocky Gastelaars]]}} {{succession box|before=[[Cocky Gastelaars]]|title=[[World record progression 100 metres freestyle|Women's 100 metre freestyle<br>world record holder (long course)]]|years=25 August 1956 – 20 October 1956|after=[[Lorraine Crapp]]}} {{s-end}} {{Footer Olympic Champions 100 m Freestyle Women}} {{Footer Olympic Champions 4x100 m Freestyle Relay Women}} {{Footer Commonwealth Champions 100m Freestyle Women}} {{Footer Commonwealth Champions 400m Freestyle Women}} {{Footer Commonwealth Champions 4x100m Freestyle Women}} {{Associated Press Female Athlete of the Year navbox}} {{Australians of the Year}} {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:ഓസ്‌ട്രേലിയയിലെ ഒളിമ്പിക് നീന്തൽ താരങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഓസ്‌ട്രേലിയൻ വനിതാ നീന്തൽ താരങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവചരിത്രകാരികൾ]] [[വർഗ്ഗം:1937-ൽ ജനിച്ചവർ]] lj55sbpdxy0xh4gofnx75wzj9qegzyn 0 517913 4682113 4107280 2026-11-01T18:58:29Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 4682113 wikitext text/x-wiki {{rough translation|1=ഇംഗ്ലീഷ്|listed=yes|date=2023 മേയ്}} {{prettyurl|Jessica Gallagher}} {{Infobox sportsperson | name = ജെസീക്ക ഗാല്ലഗെർ | image = 030516 - Jessica Gallagher Rio media pic - 3b.jpg | image_size = | caption = 2016 Australian Paralympic Team portrait of Gallagher | full_name = | nickname = | headercolor = green | textcolor = yellow | nationality = {{AUS}} | birth_date = {{birth date and age|1986|3|14|df=y}} | birth_place = [[Geelong, Victoria]] | death_date = | death_place = | residence = [[Melbourne]], [[Victoria (Australia)|Victoria]] | height = | weight = | country = Australia | sport = [[Paralympic alpine skiing|Alpine Skiing]]<br/>[[Field athletics]]<br/> [[Track cycling]] | disability_class = | collegeteam = | club = | medaltemplates = {{MedalCountry|{{AUS}}}} {{MedalSport | Women's [[para alpine skiing]]}} {{MedalCompetition|[[Winter Paralympic Games]]}} {{MedalBronze | [[Alpine skiing at the 2010 Winter Paralympics|2010 Vancouver]] | [[Alpine skiing at the 2010 Winter Paralympics - Women's slalom#Standing|Slalom visually impaired]]}} {{MedalBronze | [[Alpine skiing at the 2014 Winter Paralympics|2014 Sochi]]|[[Alpine skiing at the 2014 Winter Paralympics – Women's giant slalom|Giant slalom visually impaired]]}} {{MedalSport | Women's [[para athletics]]}} {{MedalCompetition|[[IPC Athletics World Championships|World Championships]]}} {{MedalSilver|2011 Christchurch|Long jump F13}} {{MedalBronze|2011 Christchurch|Javelin F13}} {{MedalSport | Women's [[para track cycling]]}} {{MedalCompetition|[[Summer Paralympic Games]]}} {{MedalBronze | [[Cycling at the 2016 Summer Paralympics|2016 Rio de Janeiro]]|1&nbsp;km Time Trial B}} {{MedalCompetition|[[UCI Para-cycling Track World Championships|World Championships]]}} {{MedalGold|[[2016 UCI Para-cycling Track World Championships|2016 Montichiari]]|Sprint B}} {{MedalSilver|[[2018 UCI Para-cycling Track World Championships|2018 Rio]]|1&nbsp;km Time Trial B}} {{MedalSilver|[[2018 UCI Para-cycling Track World Championships|2018 Rio]]|Sprint B}} {{MedalSilver|[[2019 UCI Para-cycling Track World Championships|2019 Apeldoorn]]|Sprint B}} {{MedalBronze|[[2016 UCI Para-cycling Track World Championships|2016 Montichiari]]|1&nbsp;km Time Trial B}} }} [[ഓസ്ട്രേലിയ|ഓസ്‌ട്രേലിയൻ]] [[പാരാലിമ്പിക്സ്|പാരാലിമ്പിക്]] ആൽപൈൻ സ്കീയർ, ട്രാക്ക് ആൻഡ് ഫീൽഡ് അത്‌ലറ്റ്, ടാൻഡം സൈക്ലിസ്റ്റ് എന്നിവയിൽ പരിശീലനം നേടിയ ഒരു അത്ലറ്റാണ് '''ജെസീക്ക ഗല്ലഗെർ''' (ജനനം: 14 മാർച്ച് 1986). ഓസ്‌ട്രേലിയയിലെ രണ്ടാമത്തെ വനിത വിന്റർ പാരാലിമ്പിയനും [[2010 Winter Paralympics|2010-ലെ വാൻകൂവർ ഗെയിംസിൽ]] വിന്റർ പാരാലിമ്പിക്‌സിൽ മെഡൽ നേടിയ ആദ്യ ഓസ്‌ട്രേലിയൻ വനിതയുമായിരുന്നു അവർ. [[സോച്ചി]]യിൽ നടന്ന [[2014 Winter Paralympics|2014-ലെ വിന്റർ പാരാലിമ്പിക്‌സിൽ]] പങ്കെടുത്ത അവർ അവിടെ വനിതാ ജയന്റ് സ്ലാലോം കാഴ്ചയില്ലാത്തവരുടെ വിഭാഗത്തിൽ വെങ്കല മെഡൽ കരസ്ഥമാക്കി.<ref name=smh>{{cite news|last=Paxinos|first=Stathi|title=Sochi Winter Paralympics: Jess Gallagher wins giant slalom bronze|url=http://www.smh.com.au/sport/sochi-winter-paralympics-jess-gallagher-wins-giant-slalom-bronze-20140316-hvjfc.html|accessdate=17 March 2014|newspaper=Sydney Morning Herald|date=16 March 2014}}</ref> അന്ധയായ അവർ സ്കീയിംഗ്, അത്‌ലറ്റിക്സ്, സൈക്ലിംഗ് എന്നിങ്ങനെ മൂന്ന് കായിക ഇനങ്ങളിൽ ഓസ്‌ട്രേലിയയെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു. സ്കീയിംഗ് നേട്ടങ്ങൾക്ക് പുറമെ, ലണ്ടനിൽ നടന്ന [[2012 Summer Paralympics|2012-ലെ സമ്മർ പാരാലിമ്പിക്‌സിൽ]] അത്‌ലറ്റിക്സിൽ [[ഓസ്‌ട്രേലിയ]]യെ പ്രതിനിധീകരിച്ച് ലോംഗ്ജമ്പിലും ജാവലിനിലും യഥാക്രമം [[2011 IPC Athletics World Championships|2011-ലെ ക്രൈസ്റ്റ്ചർച്ച് ഐപിസി അത്‌ലറ്റിക്സ് ലോക ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിൽ]] വെള്ളിയും വെങ്കലവും നേടി. നെറ്റ്ബോൾ, ബാസ്കറ്റ് ബോൾ എന്നിവയിൽ ജൂനിയറായി വിക്ടോറിയ സംസ്ഥാനത്തെ പ്രതിനിധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. [[2016 Summer Paralympics|2016-ലെ റിയോ പാരാലിമ്പിക്‌സിനു]] വേണ്ടി ഗാല്ലഗെറിനെ പൈലറ്റ് [[Madison Janssen|മാഡിസൺ ജാൻസണിനൊപ്പം]] ഓസ്‌ട്രേലിയൻ സൈക്ലിംഗ് ടീമിൽ തിരഞ്ഞെടുത്തു.<ref name="riocycling">{{cite web|title=Australian Paralympic Team announced|url=http://www.cycling.org.au/News/All-News/Road/australian-paralympic-team-announced|website=Australian Paralympic Committee News, 30 May 2016|accessdate=30 May 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20181003083002/http://www.cycling.org.au/News/All-News/Road/australian-paralympic-team-announced|archive-date=3 October 2018|url-status=dead}}</ref>അവർ വേനൽക്കാലത്തും ശൈത്യകാലത്തും പാരാലിമ്പിക്സ് അല്ലെങ്കിൽ ഒളിമ്പിക്സിൽ മെഡൽ നേടുന്ന ആദ്യ ഓസ്‌ട്രേലിയൻ താരമാണ്.<ref name="sbs">{{cite news|title=Unfinished business: Jessica Gallagher wants that summer Paralympic medal|url=http://www.sbs.com.au/topics/zela/article/2016/04/28/unfinished-business-jessica-gallagher-wants-summer-paralympic-medal|accessdate=29 April 2016|work=SBS|date=28 April 2016|archive-date=2019-03-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20190329001421/https://www.sbs.com.au/topics/zela/article/2016/04/28/unfinished-business-jessica-gallagher-wants-summer-paralympic-medal|url-status=dead}}</ref> റിയോയിൽ നടന്ന വനിതാ ബി / വി 1000 മീറ്റർ ടൈം ട്രയലിൽ വെങ്കല മെഡൽ നേടിയപ്പോഴാണ് ഇത് കരസ്ഥമാക്കിയത്. == ആദ്യകാലജീവിതം == 1986 മാർച്ച് 14 ന് ജനിച്ച ഗല്ലഗെർ ഗീലോംഗ് നഗരപ്രാന്തമായ [[Highton, Victoria|ഹൈറ്റണിൽ]] താമസിക്കുന്നു.<ref name=APC-Bio>{{cite web|accessdate=10 February 2014 |url=http://www.paralympic.org.au/team/jessica-gallagher-0 |publisher=Australian Paralympic Committee |title=Jessica Gallagher |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140209233726/http://www.paralympic.org.au/team/jessica-gallagher-0 |archivedate= 9 February 2014 }}</ref> 2009-ൽ ഗല്ലഗെർ [[RMIT University|ആർ‌എം‌ഐടി സർവകലാശാല]]യിൽ നിന്ന് [[Osteopathy|ഓസ്റ്റിയോപ്പതിയിൽ]] ബിരുദാനന്തര ബിരുദം നേടുകയും<ref name=RMIT>{{cite web|accessdate=8 November 2011|url=http://rmit.biz/browse;ID=7gv182c2fcx31|title=RMIT graduate makes Paralympics history|publisher=RMIT}}</ref> ഓസ്റ്റിയോപത്തിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുകയും ചെയ്തു.<ref name=APC-Bio/><ref name=registered>{{cite web|url=http://www.rmit.com.au/browse;ID=7gv182c2fcx31|accessdate=27 November 2011|title=RMIT graduate makes Paralympics history|date=17 March 2010|publisher=[[RMIT University]]|archive-date=2012-04-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20120418111922/http://www.rmit.com.au/browse;ID=7gv182c2fcx31|url-status=dead}}</ref> 2010-ലെ വാൻ‌കൂവർ വിന്റർ പാരാലിമ്പിക്‌സിന്റെ സമയത്ത്, അമേരിക്കൻ പാരാലിമ്പിക് സിറ്റിംഗ് സ്കൈ സ്ലാലോമർ ജെറാൾഡ് ഹെയ്ഡനുമായി മത്സരത്തിന് തീയതി നിശ്ചയിച്ചിരുന്നു.<ref name=dating-info>{{cite news|newspaper=Sydney Morning Herald|accessdate=9 November 2011|url=http://www.smh.com.au/sport/gallagher-claims-australias-first-medal-20100315-q6u3.html|location=Sydney, Australia|title=Gallagher claims Australia's first medal|first=Daniel|last=Lewis}}</ref>അവർ [[Paralympics Australia|ഓസ്ട്രേലിയൻ പാരാലിമ്പിക് കമ്മിറ്റി]], <ref name=athletics-australia>{{cite web|archiveurl=https://pandora.nla.gov.au/pan/10920/20111130-0956/www.athletics.com.au/home/fanzone/athleteprofiles/gallagher_jessica.html|archivedate=2011-11-30|url=http://www.athletics.com.au/home/fanzone/athleteprofiles/gallagher_jessica.html|title=Jessica Gallagher|accessdate=25 June 2012|publisher=Athletics Australia|url-status=dead}}</ref> [[Vision Australia|വിഷൻ ഓസ്‌ട്രേലിയ]], <ref name=vision-australia>{{cite web|publisher=Vision Australia|date=12 July 2011|title=Don't miss this opportunity to learn to Ski at Mt Baw Baw}}</ref> [[Seeing Eye Dogs Australia|സീയിംഗ് ഐ ഡോഗ്സ് ഓസ്‌ട്രേലിയ]], <ref name=seeing-eye>{{cite web|accessdate=21 June 2013|title=Our ambassadors and patrons|publisher=[[Seeing Eye Dogs Australia]]|url=http://seda.visionaustralia.org/about-us/our-ambassadors-and-patrons|archive-date=2013-08-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20130807003432/http://seda.visionaustralia.org/about-us/our-ambassadors-and-patrons|url-status=dead}}</ref> വിഷൻ 2020 ഓസ്‌ട്രേലിയ, <ref>{{cite web|url=http://www.vision2020australia.org.au/blog/author/jessica-gallagher|title=Jessica Gallagher|publisher=Vision 2020 Australia|accessdate=21 June 2013|archive-date=2013-04-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20130411091313/http://www.vision2020australia.org.au/blog/author/jessica-gallagher|url-status=dead}}</ref> കെഎക്സ് പൈലേറ്റ്സ് <ref name="sportsvault">{{cite web|url=http://thesportsvault.com.au/index.php/writers-profiles/athlete-profiles/13-sport/track-a-field/488-jessica-gallagher|title=Jessica Gallagher|publisher=The Sports Vault|accessdate=21 June 2013|archive-date=2018-10-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20181003082838/http://thesportsvault.com.au/index.php/writers-profiles/athlete-profiles/13-sport/track-a-field/488-jessica-gallagher|url-status=dead}}</ref>, 2 എക്സ് യു <ref name="sportsvault"/>എന്നിവയുടെ അംബാസഡറാണ്. അപൂർവ്വ രോഗാവസ്ഥയായ [[Vitelliform macular dystrophy|ബെസ്റ്റ്സ് ഡിസീസ്]] കാരണം അവർ നിയമപരമായി അന്ധയാണ്.<ref name=RMIT/><ref name="weeklyreview"/>U17 ദേശീയ നെറ്റ്ബോൾ ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിൽ പങ്കെടുക്കുമ്പോൾ ടെസ്റ്റുകളുടെ ഫലങ്ങൾ ലഭിച്ചപ്പോൾ കൗമാരപ്രായത്തിൽ തന്നെ അവർക്ക് കാഴ്ചശക്തി നഷ്ടപ്പെട്ടു തുടങ്ങിയിരുന്നു.<ref name=the-age-apr-2010>{{cite news|url=http://www.theage.com.au/sport/turning-point-20100413-s7ls.html|accessdate=27 November 2011|title=Turning Point|newspaper=The Age|location=Melbourne, Victoria|first=Dan|last=Silkstone|date=14 April 2010}}</ref> 2008-ലെ ബീജിംഗ് പാരാലിമ്പിക്‌സിൽ ലോംഗ്ജമ്പ്, 100 മീറ്റർ, ഷോട്ട് പുട്ട്, ഡിസ്കസ് എന്നിവയിൽ പങ്കെടുക്കാൻ ഗാല്ലഗെറിനെ തിരഞ്ഞെടുത്തു. പക്ഷേ അവരുടെ വർഗ്ഗീകരണ പരിശോധനയിൽ അവർ പരാജയപ്പെട്ടു. കാരണം വലത് കണ്ണിലെ കാഴ്ചശക്തി ആവശ്യമുള്ളതിനേക്കാൾ 0.01 ശതമാനം മികച്ചതാണെന്ന് വർഗീകരിക്കുന്നവർ കണ്ടെത്തി. 2009 നവംബറിൽ, അവരുടെ കാഴ്ചശക്തി മോശമായതിനാൽ അവരുടെ വർഗ്ഗീകരണം വീണ്ടും പരിശോധിക്കുകയും അവർക്ക് മത്സരിക്കാൻ യോഗ്യതയുണ്ടെന്ന് കണക്കാക്കുകയും ചെയ്തു.<ref name="weeklyreview">{{cite web|url=http://www.theweeklyreview.com.au/well-read-article-display/Going-for-gold/4897 |title=Going for gold |work=The Weekly Review |date=4 September 2012 |first=Sarah |last=Marinos |accessdate=21 June 2013 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130511073338/http://www.theweeklyreview.com.au/well-read-article-display/Going-for-gold/4897 |archivedate=11 May 2013 }}</ref><ref name=24-bday>{{cite news|url=http://www.theaustralian.com.au/jessica-gallagher-rejoices-in-paralympic-history/story-fn4vwn8v-1225840781181|accessdate=8 November 2011|newspaper=The Australian|location=Sydney, Australia|date=15 March 2010|title=Jessica Gallagher rejoices in Paralympic history|first=Margie|last=McDonald}} {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=നവംബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ഗാല്ലഗെറിനെ 2015 ജൂണിൽ ബോർഡ് ഓഫ് വിഷൻ 2020 ഓസ്‌ട്രേലിയയിലേക്ക് നിയമിച്ചു. കൂടാതെ അവർ അതിന്റെ അംഗം, ധനകാര്യ, ഓഡിറ്റ് കമ്മിറ്റി അംഗം എന്നിവ കൂടിയാണ്.<ref>{{cite web|title=Annual Report 2014-2015|url=http://www.vision2020australia.org.au/uploads/resource/170/Vision2020Australia_AnnualReport_2014-15_final_Web.pdf|website=Vision 2020 Australia|accessdate=10 March 2018|archive-date=2018-04-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20180408165137/http://www.vision2020australia.org.au/uploads/resource/170/Vision2020Australia_AnnualReport_2014-15_final_Web.pdf|url-status=dead}}</ref> 2018 മാർച്ചിൽ [[Victorian Honour Roll of Women|വിക്ടോറിയൻ ഹോണർ റോൾ ഓഫ് വുമണിലേക്ക്]] അവരെ ഉൾപ്പെടുത്തി.<ref>{{cite web|title=Victorian Honour Roll of Women|url=https://www.vic.gov.au/women/women-s-leadership/victorian-honour-roll-of-women.html|website=Women Victoria – vic.gov.au|accessdate=10 March 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180310200656/https://www.vic.gov.au/women/women-s-leadership/victorian-honour-roll-of-women.html|archive-date=10 March 2018|url-status=dead}}</ref> ==സ്പോർട്സ്== ===നെറ്റ്ബോൾ, ബാസ്കറ്റ് ബോൾ, സ്നോബോർഡിംഗ്=== കഴിവുള്ള മത്സരാർത്ഥികളുമായി അവർ നെറ്റ്ബോൾ, ബാസ്കറ്റ്ബോൾ എന്നിവയുടെ മത്സരത്തിൽ പങ്കെടുക്കുകയും <ref name=ais>{{cite web|accessdate=8 November 2011|url=http://www.ausport.gov.au/ais/sports/awd_alpine/athletes?sq_content_src=%2BdXJsPWh0dHAlM0ElMkYlMkZtYXRyaXh0dW5uZWwlMkZTcG9ydCUyRjMzJTJGU3F1YWQlMkZQcm9maWxlJTJGQXRobGV0ZSUyRkRldGFpbCUyRjI5NjI1NjQmYWxsPTE%3D|publisher=Australian Institute of Sport|title=Jessica Gallagher|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120324195659/http://www.ausport.gov.au/ais/sports/awd_alpine/athletes?sq_content_src=+dXJsPWh0dHAlM0ElMkYlMkZtYXRyaXh0dW5uZWwlMkZTcG9ydCUyRjMzJTJGU3F1YWQlMkZQcm9maWxlJTJGQXRobGV0ZSUyRkRldGFpbCUyRjI5NjI1NjQmYWxsPTE%3D|archivedate=24 March 2012}}</ref> കാഴ്ച നഷ്ടപ്പെടാൻ തുടങ്ങിയപ്പോൾ ആദ്യമായി യോഗ്യതയുള്ളവരുടെ തലത്തിൽ രണ്ട് കായിക ഇനങ്ങളിലും പങ്കെടുക്കുകയും ചെയ്തു.<ref name=netball-sight>{{cite news|accessdate=8 November 2011|publisher=Australian Broadcasting Corporation|url=http://www.abc.net.au/btn/story/s2848320.htm|title=Paralympic Heroes|date=23 March 2010}}</ref>നെറ്റ്ബോളിൽ, ഒരു ഗോൾ കീപ്പറായിരുന്ന അവർ നിരവധി തവണ വിക്ടോറിയയെ പ്രതിനിധീകരിച്ചു കളിച്ചു. ഓസ്‌ട്രേലിയൻ U16 ടീമിൽ അടിയന്തരമായി അവരെ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. വിക്ടോറിയൻ ലീഗിന്റെ ചാമ്പ്യൻഷിപ്പ് വിഭാഗത്തിൽ അവർ പല്ലാഡിയൻസും ആൾട്ടോണ ലൈറ്റിനിങിനെയും പ്രതിനിധീകരിച്ചു. ബാസ്കറ്റ്ബോളിൽ, അഞ്ചുവർഷക്കാലം ഗീലോംഗ് കാറ്റുകളെ പ്രതിനിധീകരിച്ച അവർ വിക്ടോറിയ രാജ്യത്തെയും പ്രതിനിധീകരിച്ചു. അക്കാലത്ത്, ഒരു പ്രൊഫഷണൽ നെറ്റ്ബോൾ അല്ലെങ്കിൽ ബാസ്കറ്റ്ബോൾ കളിക്കാരനാകുക എന്നതായിരുന്നു അവരുടെ ലക്ഷ്യം. ഗീലോംഗ് ഫുട്ബോൾ നെറ്റ്ബോൾ ലീഗിൽ സൗത്ത് ബാർവോണിനെയും ലിയോപോൾഡിനെയും പ്രതിനിധീകരിച്ച് നെറ്റ്ബോൾ കളിച്ചു. പാരാലിമ്പിക് പരിശീലന പരിപാടി കാരണം കാഴ്ചക്കുറവും ഗെയിമുകളിൽ മൂന്നിലൊന്ന് നഷ്ടമായിരുന്നിട്ടും, 2007-ൽ ലിയോപോൾഡിനെ പ്രതിനിധീകരിച്ച് എ ഗ്രേഡ് ബെസ്റ്റ് ആൻഡ് ഫൈറസ്റ്റ് അവാർഡ് നേടി. [[Winter Paralympic Games|വിന്റർ പാരാലിമ്പിക് ഗെയിംസിനെ]]ക്കുറിച്ച് അറിയുന്നതിനുമുമ്പ് [[കൊളറാഡോ]]യിലെ [[വെയ്‌ൽ (കൊളറാഡോ)|വെയ്‌ലിൽ]] ഒരു അവധിക്കാലത്ത് കായികരംഗത്തെത്തിയ ഗാല്ലഗെർ ഒരു സ്നോബോർഡറാണ്. <ref name="weeklyreview"/> ===മത്സര സ്കീയിംഗ്=== [[File:Jessica Gallagher and guide Christian Geiger.jpg|thumb|right|2013 ഡിസംബറിൽ കാഴ്ചയുള്ള ഗൈഡ് ക്രിസ്റ്റ്യൻ ഗൈഗറുമൊത്തുള്ള ജെസീക്ക ഗല്ലഗെർ. പരസ്പരം ആശയവിനിമയം നടത്താൻ മൈക്രോഫോണുകൾ സഹായിക്കുന്നു.]] ഗാല്ലഗെർ വിന്റർ പാരാലിമ്പിക്‌സിൽ മെഡൽ നേടിയ ആദ്യത്തെ ഓസ്‌ട്രേലിയൻ വനിതയും ഓസ്‌ട്രേലിയയിലെ രണ്ടാമത്തെ വനിത വിന്റർ പാരാലിമ്പിയനുമാണ്.<ref name=adelaide-now>{{cite news|accessdate=8 November 2011|url=http://www.adelaidenow.com.au/sport/skier-jessica-gallagher-first-australian-woman-to-win-paralympic-medal/story-e6frecj3-1225840796043|newspaper=Adelaide Advertiser|title=Skier Jessica Gallagher first Australian woman to win Paralympic medal|date=15 March 2010|location=Adelaide, South Australia|archive-date=2018-10-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20181003082841/https://www.adelaidenow.com.au/sport/skier-jessica-gallagher-first-australian-woman-to-win-paralympic-medal/story-e6frecj3-1225840796043|url-status=dead}}</ref>കഴിവ് തിരിച്ചറിഞ്ഞതിനുശേഷവും അവരുടെ സ്നോബോർഡിംഗ് അനുഭവം കാരണം സ്കീയിംഗിലെ ഉയർന്ന തലങ്ങളിൽ മത്സരിക്കാനുള്ള അവസരം അവർക്ക് ലഭിച്ചു. അന്ധയായതിനാൽ, അവർ ഒരു ഗൈഡിനോടൊപ്പം മത്സരിക്കുന്നു. [[Eric Bickerton|എറിക് ബിക്കർട്ടൺ]] അവരുടെ ആദ്യ വഴികാട്ടിയായിരുന്നു. <ref name=APC-Bio/>[[Michael Milton (skier)|മൈക്കൽ മിൽട്ടൺ]]<ref name=abc-interview>{{cite web|publisher=Australian Broadcasting Corporation|accessdate=26 October 2011|url=http://www.abc.net.au/austory/content/2007/s2186631.htm|title=Take It to the Limit&nbsp;– Transcript|date=10 March 2010}}</ref> പരിശീലകനായ [[Steve Graham|സ്റ്റീവ് ഗ്രഹാം]] <ref name=24-bday/>ആണ് അവരുടെ പരിശീലകൻ. ഗ്രഹാം ഓസ്ട്രേലിയൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് സ്പോർട്ടിന്റെ വിന്റർ പാരാലിമ്പിക് പ്രോഗ്രാമിന്റെ ഇപ്പോഴത്തെ പ്രധാന പരിശീലകനാണ്.<ref name=ais-winter>{{cite web|url=http://www.ausport.gov.au/ais/sports/awd_alpine/home |accessdate=26 October 2011 |publisher=Australian Institute of Sport |title=Paralympic Alpine Skiing Home |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111005224411/http://www.ausport.gov.au/ais/sports/awd_alpine/home |archivedate= 5 October 2011 }}</ref><ref name=AIS-final>{{cite web|url=http://corporate.olympics.com.au/news/ais-athlete-of-the-year-finalists-named|publisher=Australian Olympic Committee|accessdate=26 October 2011|title=AIS Athlete of the Year Finalists named|date=11 November 2010|archive-date=2012-03-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20120324171025/http://corporate.olympics.com.au/news/ais-athlete-of-the-year-finalists-named|url-status=dead}}</ref> സൗത്ത് മെൽബണിലെ ലേക്സൈഡ് സ്റ്റേഡിയത്തിലുള്ള വിക്ടോറിയൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് സ്പോർട്ടിന്റെ പരിശീലന കേന്ദ്രത്തിലാണ് അവരുടെ ഓസ്‌ട്രേലിയൻ പരിശീലന കേന്ദ്രം.<ref name=vis>{{cite web|url=http://www.vis.org.au/athletes/jessica-gallagher |publisher=[[Victorian Institute of Sport]] |accessdate=25 June 2012 |title=Jessica Gallagher |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110813194550/http://www.vis.org.au/athletes/jessica-gallagher |archivedate=13 August 2011 }}</ref>ആഴ്ചയിൽ ആറ് ദിവസം സജീവമായി പരിശീലനം നടത്തുമ്പോൾ, അവരുടെ വ്യക്തിഗത പരിശീലന സെഷനുകൾ ആഴ്ചയിൽ രണ്ട് മുതൽ മൂന്ന് മണിക്കൂർ വരെ നീണ്ടുനിൽക്കും, ആഴ്ച അവസാനത്തോടെ മൊത്തം പത്ത് പന്ത്രണ്ട് സെഷനുകൾ ഉണ്ടാകും.<ref name=sport-for-women>{{cite web|url=http://sportforwomenday.com.au/elitesportswomen/jessica_gallagher/ |publisher=Sport for Women |title=Jessica Gallagher |accessdate=27 November 2011 }}{{dead link|date=April 2017 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> 2009-ൽ ന്യൂസിലൻഡ് വിന്റർ ഗെയിംസിൽ ഗാല്ലഗെർ ആദ്യമായി ഓസ്‌ട്രേലിയയെ പ്രതിനിധീകരിച്ചു, അവിടെ സ്വർണ്ണ മെഡൽ നേടി. 2010 ജനുവരിയിൽ ഓസ്ട്രിയയിൽ നടന്ന ആദ്യത്തെ ഐപിസി ആൽപൈൻ സ്കീയിംഗ് ലോകകപ്പ് മത്സരത്തിൽ പങ്കെടുക്കുകയും സ്ലാലോമിൽ വെങ്കല മെഡൽ നേടുകയും ചെയ്തു.<ref name=APC-Bio/><ref name="sportsvault"/> 2010-ലെ ഗെയിംസ് ആരംഭിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് അവർ ഒമ്പത് ലോകകപ്പ് മത്സരങ്ങളിൽ പങ്കെടുത്തിരുന്നു.<ref name=24-bday/>അവരുടെ 24-ാം ജന്മദിനത്തിൽ, <ref name=24-bday/> വനിതാ സ്ലാലോം കാഴ്ച വൈകല്യമുള്ളവരുടെ മത്സരത്തിൽ വാൻകൂവർ ഗെയിംസിൽ വെങ്കല മെഡൽ നേടുന്ന.<ref name=IPC>{{IPC profile|surname=Gallagher|givenname=Jessica}}. Retrieved 12 January 2013.</ref>ആദ്യത്തെ ഓസ്‌ട്രേലിയൻ വനിതയായി.<ref name=adelaide-now/> ഡൗൺഹില്ലിൽ ആദ്യത്തെയും രണ്ടാമത്തെയും തവണയും അവർ മൂന്നാം സ്ഥാനത്തെത്തി.<ref name=adelaide-now/><ref name=took-up-skiing>{{cite news|accessdate=8 November 2011|url=http://www.geelongadvertiser.com.au/article/2010/03/15/154905_news.html|newspaper=Geelong Advertiser|date=15 March 2010|title=Jessica Gallagher Paralympic medal a first for Aussie women|location=Geelong, Victoria}}</ref>2010-ലെ ഗെയിംസിൽ വനിതാ ജയന്റ് സ്ലാലോം കാഴ്ച വൈകല്യമുള്ളവരുടെ മത്സരത്തിലും അവർ പങ്കെടുത്തു.<ref name="IPC"/> ഹെഡ്‌സെറ്റ് പ്രശ്‌നങ്ങൾക്ക് ശേഷം അവർ ഏഴാം സ്ഥാനത്തെത്തി.<ref>{{cite web|url=http://news.smh.com.au/breaking-news-sport/aussies-struggle-in-fog-at-creekside-20100317-qcws.html?skin=text-only|title=Aussies struggle in fog at Creekside|work=[[The Sydney Morning Herald]]|date=17 March 2010|first= Patrick|last=Caruana|accessdate=21 June 2013}}</ref> 2013-ൽ, ന്യൂ സൗത്ത് വെയിൽസിലെ ത്രെഡ്ബോയിൽ നടന്ന ഐപിസി ആൽപൈൻ സ്കീയിംഗ് ലോകകപ്പിൽ, തന്റെ പുതിയ ഗൈഡ് ക്രിസ്റ്റ്യൻ ഗൈഗറിനെ സ്വീകരിച്ച് ആഴ്ചകൾക്കുശേഷം, ജയിന്റ് സ്ലാലോമിലും രണ്ട് വെള്ളി മെഡലുകൾ നേടി.<ref name=APC-Bio/>2014-ലെ സോച്ചി പാരാലിമ്പിക്‌സിൽ ഗല്ലഗെർ (ഗൈഗറുടെ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശം) കാഴ്ച വൈകല്യമുള്ളവരുടെ വനിതാ ജയന്റ് സ്ലാലോമിൽ വെങ്കല മെഡൽ നേടി. കാഴ്ച വൈകല്യമുള്ള വനിതാ ജയന്റ് സ്ലാലോമിൽ അവർ ഏഴാം സ്ഥാനത്തെത്തി.<ref name=smh/> 2009 മുതൽ ഓസ്ട്രേലിയൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് സ്പോർട്ട് ആൽപൈൻ സ്കീയിംഗ് പ്രോഗ്രാമിലാണ് അവർ.<ref>{{cite web|url=http://ausport.gov.au/ais/sports/athlete_spotlight?sq_content_src=%2BdXJsPWh0dHAlM0ElMkYlMkZtYXRyaXh0dW5uZWwuYXVzcG9ydC5nb3YuYXUlMkZTcG9ydCUyRlBhcmFseW1waWNfQWxwaW5lX1NraWluZyUyRlNxdWFkJTJGUHJvZmlsZSUyRkF0aGxldGUlMkZEZXRhaWwlMkZKZXNzaWNhX19HYWxsYWdoZXImYWxsPTE%3D|title=Athlete Spotlight: Jessica Gallagher|publisher=[[Australian Institute of Sport]]|accessdate=21 June 2013|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120903161557/http://www.ausport.gov.au/ais/sports/athlete_spotlight?sq_content_src=+dXJsPWh0dHAlM0ElMkYlMkZtYXRyaXh0dW5uZWwuYXVzcG9ydC5nb3YuYXUlMkZTcG9ydCUyRlBhcmFseW1waWNfQWxwaW5lX1NraWluZyUyRlNxdWFkJTJGUHJvZmlsZSUyRkF0aGxldGUlMkZEZXRhaWwlMkZKZXNzaWNhX19HYWxsYWdoZXImYWxsPTE%3D|archivedate=3 September 2012}}</ref> 2010-ലെ വാൻ‌കൂവർ ഗെയിംസിൽ വെങ്കല മെഡൽ നേടിയതിന് ശേഷം ഓസ്‌ട്രേലിയയിലെ നാഷണൽ സ്‌പോർട്‌സ് മ്യൂസിയം അവരുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിരവധി വസ്തുക്കൾ പ്രദർശിപ്പിച്ചു.<ref name=vision-australia/> == മത്സര അത്ലറ്റിക്സ് == ഗാല്ലഗെർ ലോംഗ്ജമ്പ്, ഡിസ്കസ്, ഷോട്ട് പുട്ട്, ജാവലിൻ, സ്പ്രിന്റിംഗ് എന്നിവയിൽ മത്സരിക്കുന്ന <ref name="ais"/><ref name=sport-for-women/> ഒരു അത്‌ലറ്റിക്സ് മത്സരാർത്ഥിയാണ്. <ref name=athletics-australia/> പാരാലിമ്പിക്‌സിനെക്കുറിച്ച് അറിഞ്ഞതിന് ശേഷം അത്ലറ്റിക്സിൽ ഏർപ്പെട്ടു. <ref name=the-age-apr-2010/>നൈപുണ്യ വിലയിരുത്തലിൽ, വർഗ്ഗീകരണക്കാർ അവരുടെ ഷോട്ട് പുട്ട് പരീക്ഷിക്കുകയും സാധാരണ രീതിയിലുള്ള അത്‌ലറ്റിക് വസ്ത്രധാരണം നടത്തിയിട്ടും, പാരാലിമ്പിക് യോഗ്യതാ ദൂരം നിർണ്ണയിക്കുന്ന ഒരു ത്രോ അവർ കൈകാര്യം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു.<ref name=the-age-apr-2010/> ഒരു വർഷത്തെ പരിശീലനത്തിന് ശേഷം, ഈ പ്രാരംഭ ദൂരം 2.5 മീറ്റർ (8 അടി 2 ഇഞ്ച്) വർദ്ധിപ്പിച്ച് 12 മീറ്ററിലധികം (39 അടി) വരെ എത്തിച്ചു.<ref name=the-age-apr-2010/> എഫ് 13 ക്ലാസിഫിക്കേഷനിൽ ലോംഗ്ജമ്പിലെ ഓസ്‌ട്രേലിയൻ, ഓഷ്യാനിയൻ റെക്കോർഡുകൾ, ജാവലിൻ, ഷോട്ട് പുട്ട്, ഡിസ്കസിൽ ഓസ്‌ട്രേലിയൻ റെക്കോർഡ് എന്നിവ ഉൾപ്പെടെ നിരവധി റെക്കോർഡുകൾ അവർ സ്വന്തമാക്കി.<ref name=RMIT/>അത്‌ലറ്റിക്സിൽ അവരുടെ പരിശീലകരിൽ മൈക്ക് എഡ്വേർഡ്സ്, ജോൺ ബോവാസ് എന്നിവരും ഉൾപ്പെടുന്നു. 2011 ജനുവരിയിൽ, [[2011 IPC Athletics World Championships|2011-ലെ ക്രൈസ്റ്റ്ചർച്ച് ഐപിസി അത്‌ലറ്റിക്സ് വേൾഡ് ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിൽ]] പങ്കെടുത്തു. ലോംഗ്ജമ്പിൽ രണ്ടാം സ്ഥാനവും 33.75 മീറ്റർ (110.7 അടി) എറിഞ്ഞുകൊണ്ട് ജാവലിൻ ത്രോ മത്സരത്തിൽ മൂന്നാം സ്ഥാനവും നേടി. സ്കീയിംഗിൽ പങ്കെടുക്കാൻ ഒരു ഇടവേള എടുത്ത ശേഷമായിരുന്നു കായികരംഗത്തേക്കുള്ള തിരിച്ചുവരവിൽ ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിനായുള്ള അവരുടെ പ്രകടനം.<ref name=more-aau>{{cite web|url=http://www.athletics.com.au/news/news/2011/january/gallagher_proves_herself_with_|publisher=Athletics Australia|accessdate=9 November 2011|title=Gallagher proves herself with world championships bronze|location=Australia|archive-date=2018-10-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20181003083006/http://www.athletics.com.au/news/news/2011/january/gallagher_proves_herself_with_|url-status=dead}}</ref> [[2012 Summer Paralympics|2012-ലെ ലണ്ടൻ പാരാലിമ്പിക്‌സിൽ]] ഗാല്ലഗെർ വനിതാ ലോംഗ്ജമ്പ് എഫ് 13, വിമൻസ് ജാവലിൻ<ref name=IPC/><ref>{{cite web|url=http://www.paralympic.org/ipc_results/results.php?eclass=F13&sport=athletics&competition=2012PG&gender=f&discipline=&event=Long%20Jump|title=Women's Long Jump F13 results|publisher=International Paralympic Committee|accessdate=12 January 2013|archive-date=2014-03-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20140321141651/http://www.paralympic.org/ipc_results/results.php?eclass=F13&sport=athletics&competition=2012PG&gender=f&discipline=&event=Long%20Jump|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.paralympic.org/ipc_results/results.php?eclass=F12/13&sport=athletics&competition=2012PG&gender=f&discipline=&event=Javelin|title=Women's Javelin F12/13 results|publisher=International Paralympic Committee|accessdate=12 January 2013|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140321140108/http://www.paralympic.org/ipc_results/results.php?eclass=F12%2F13&sport=athletics&competition=2012PG&gender=f&discipline=&event=Javelin|archivedate=21 March 2014}}</ref> ത്രോ എഫ് 12/13 മത്സരങ്ങളിൽ മത്സരിച്ച് യഥാക്രമം അഞ്ചാമത്തെയും ആറാമത്തെയും സ്ഥാനത്തെത്തി. പരിശീലനത്തിനിടെ അവരുടെ മെനിസ്കസിന് പൊട്ടൽ സംഭവിച്ചതിനെ തുടർന്ന് ഗാല്ലഗെറിന് ഈ ഫലങ്ങളിൽ നിരാശയുണ്ടായിരുന്നു. ഇത് മത്സരത്തിലേക്ക് നയിച്ച മാസത്തിൽ ക്രച്ചസ് ഉപയോഗിക്കാൻ നിർബന്ധിതയായി.<ref>{{cite web|url=http://jessgallagher.blogspot.com.au/2012/10/london-2012.html|title=London 2012|work=Jessica Gallagher's blog|accessdate=22 June 2013|date=31 October 2012}}</ref> 2014-ലെ ഒരു അഭിമുഖത്തിൽ ഗാല്ലഗെർ സമ്മർ, വിന്റർ പാരാലിമ്പിക്‌സിൽ മത്സരിക്കുന്നത് താൻ എന്താണ് അർത്ഥമാക്കുന്നതെന്ന് പറയുകയുണ്ടായി. ഓരോ ആതിഥേയ നഗരവും നൽകുന്ന അതുല്യമായ സാംസ്കാരിക അനുഭവം ഞാൻ ഇഷ്ടപ്പെടുന്നു. ആത്യന്തികമായി, ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ കായിക വേദിയിൽ നിങ്ങളുടെ രാജ്യത്തിനായി മത്സരിക്കുന്നത് ശ്രേഷ്ടമാണ്. ഇത് ജീവിതകാലം മുഴുവൻ നിലനിൽക്കുന്ന ഓർമ്മകളും അനുഭവങ്ങളും നൽകുന്നു.<ref>{{cite journal|title=Jessica Gallagher|journal=Jetstar Magazine|date=March 2014|page=136|url=http://www.ink-live.com/emagazines/jetstar-australia-magazine/1595/march-2014/files/assets/basic-html/page138.html|accessdate=8 March 2014|archive-date=2014-03-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20140308060818/http://www.ink-live.com/emagazines/jetstar-australia-magazine/1595/march-2014/files/assets/basic-html/page138.html|url-status=dead}}</ref> ===മത്സര സൈക്ലിംഗ്=== [[File:Gallagher and Janssen.jpg|thumb|right|വനിതാ ബി / ആറാമൻ 1000 മീറ്റർ ടൈം ട്രയൽ ഫൈനലിൽ വെങ്കല മെഡൽ നേടിയതിന് ശേഷം ഗല്ലഗെർ (വലത്ത്), പൈലറ്റ് മാഡിസൺ ജാൻസെൻ (ഇടത്) എന്നിവർ]] വിക്ടോറിയൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് സ്പോർട്ട് കോച്ച് ഗ്ലെൻ ഡോണിയാണ് സൈക്കിൾ ചവിട്ടാൻ ഗല്ലഗറിനെ പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചത്. അവരുടെ പ്രിയപ്പെട്ട അത്‌ലറ്റിക്സ് ഇനമായ ലോംഗ്ജമ്പിനെ [[2016 Summer Paralympics|2016 റിയോ പാരാലിമ്പിക്സ് അത്‌ലറ്റിക്സ്]] പ്രോഗ്രാമിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടില്ലാത്തതിനാൽ സൈക്ലിംഗിലേക്ക് മാറാനുള്ള തീരുമാനം എളുപ്പമാക്കി. ഡൗൺ‌ഹിൽ സ്കീയിംഗിനേക്കാൾ ട്രാക്ക് സൈക്ലിംഗ് എളുപ്പമാണെന്ന് ഗാല്ലഗെർ വിശ്വസിക്കുന്നു. അവർ പറഞ്ഞു: "ഒരു സ്കീയർ ആയതിനാൽ, ഗൈഡ് ഒരു ടാൻഡെം പോലെ എന്നെ ബന്ധിപ്പിച്ചിട്ടില്ല, അതിനാൽ നിരന്തരം മാറുന്ന അവിശ്വസനീയമാംവിധം തീവ്രമായ പരിവർത്തനശീലനതയിൽ ഞാൻ ഉയർന്ന വേഗതയിൽ സ്കീ ചെയ്യേണ്ടതുണ്ട്. വെലോഡ്രോം ഒരു സ്ഥിരമായ അന്തരീക്ഷമാണ്". "<ref name=sbs/>ഇറ്റലിയിലെ മോണ്ടിച്ചിയാരിയിൽ നടന്ന [[UCI Para-cycling Track World Championships|2016-ലെ യുസിഐ പാരാ സൈക്ലിംഗ് ട്രാക്ക് വേൾഡ് ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിൽ]] ഗല്ലഗറും പൈലറ്റ് [[Madison Janssen|മാഡിസൺ ജാൻസണും]] അന്താരാഷ്ട്ര അരങ്ങേറ്റം നടത്തി. ലോക റെക്കോർഡ് സമയത്തിൽ വനിതാ സ്പ്രിന്റ് ബിയിൽ സ്വർണ്ണവും വനിതകളുടെ 1 കിലോമീറ്റർ ടൈം ട്രയൽ ബിയിൽ വെങ്കലവും നേടി.<ref>{{cite web|title=Gallagher gold headlines six medal haul on day three|url=http://www.cycling.org.au/Home/gallagher-gold-headlines-six-medal-haul-on-day-three-1|website=Cycling Australia News|date=20 March 2016|accessdate=20 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161026163938/http://www.cycling.org.au/Home/gallagher-gold-headlines-six-medal-haul-on-day-three-1|archive-date=26 October 2016|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|title=Tandem duo sprint to maiden world title; Australia finishes with 14 medals|url=http://www.cycling.org.au/News/All-News/tandem-duo-sprint-to-maiden-world-title-australia-finishes-with-14-medals|website=Cycling Australia News|date=21 March 2016|accessdate=21 March 2016|archive-date=2016-04-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20160402201651/http://www.cycling.org.au/News/All-News/tandem-duo-sprint-to-maiden-world-title-australia-finishes-with-14-medals|url-status=dead}}</ref>2016 സെപ്റ്റംബറിൽ [[റിയോ ഡി ജനീറോ]]യിൽ ജാൻസണിനൊപ്പം നടന്ന 2016-ലെ സമ്മർ പാരാലിമ്പിക്‌സിൽ വനിതാ ബി / ആറാമത് 1000 മീറ്റർ ടൈം ട്രയലിൽ വെങ്കല മെഡൽ നേടിയപ്പോൾ സമ്മർ, വിന്റർ പാരാലിമ്പിക്‌സിൽ മെഡൽ നേടുന്ന ആദ്യ ഓസ്‌ട്രേലിയൻ താരമായി. വനിത ഇൻഡുവിഡൂവൽ പർസ്യൂട്ട് ബിയിൽ അവർ ഒമ്പതാം സ്ഥാനത്തെത്തി. <ref>{{cite web |url=https://www.rio2016.com/en/paralympics/cycling-track-womens-b-1000m-time-trial |archive-url=https://web.archive.org/web/20160922201840/https://www.rio2016.com/en/paralympics/cycling-track-womens-b-1000m-time-trial |access-date=11 September 2016 |archive-date=22 September 2016 |title=Womens B 1000m Time Trial Schedule & Results – Paralympic Cycling Track |publisher=Rio 2016 }}</ref> ബ്രസീലിലെ [[റിയോ ഡി ജനീറോ]]യിലെ [[2018 UCI Para-cycling Track World Championships|2018-ലെ യുസിഐ പാരാ സൈക്ലിംഗ് ട്രാക്ക് വേൾഡ് ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിൽ]] മാഡിസൺ ജാൻസണിനൊപ്പം വനിതാ ടാൻഡം ടൈം ട്രയലിലും സ്പ്രിന്റിലും വെള്ളി മെഡലുകൾ അവർ നേടി.<ref>{{cite web|title=10 medals for Australia at Para Track Worlds|url=http://www.australiancyclingteam.com/news/10-medals-for-australia-at-para-track-worlds|website=Cycling Australia website|accessdate=3 April 2018|archive-date=2018-04-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20180403173712/http://www.australiancyclingteam.com/news/10-medals-for-australia-at-para-track-worlds|url-status=dead}}</ref> [[2019 UCI Para-cycling Track World Championships|2019-ലെ യു‌സി‌ഐ പാരാ സൈക്ലിംഗ് ട്രാക്ക് വേൾഡ് ചാമ്പ്യൻ‌ഷിപ്പിൽ]] മാഡിസൺ ജാൻ‌സെൻ‌ക്കൊപ്പം വനിതാ ടാൻഡം സ്പ്രിംഗിൽ വെള്ളി മെഡൽ നേടി വനിതാ ടൈം ട്രയലിൽ നാലാം സ്ഥാനത്തെത്തി.<ref>{{cite web |title=2019 UCI Para-Cycling Track World Championships - Day 4 Report |url=https://www.uci.org/track/news/2019/2019-uci-para-cycling-track-world-championships---day-4-report |website=UCI Cycling website |accessdate=17 March 2019}}</ref> ==അവലംബം== {{reflist|2}} == ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ == <!-- Per [[WP:ELMINOFFICIAL]], choose one official website only --> * {{Official website|http://www.jessgallagher.com.au/}} * {{Paralympics Australia|jessica-gallagher}} * {{IPC athlete|jessica-gallagher|old_id=772496}} * [http://athletics.possumbility.com/athletes/athlete6492.htm Jessica Gallagher] at Australian Athletics Historical Results * [https://web.archive.org/web/20160327055025/https://www.visionaustralia.org/fundraising-and-volunteering/ambassadors/jessica-gallagher Vision Australia Ambassador] {{2016 Australian Paralympic Team}} {{2014 Australian Paralympic Team}} {{2012 Australian Paralympic Team}} {{Portal bar|Australia|Biography|Sports}} {{authority control}} {{authority control}} [[വർഗ്ഗം:ഓസ്‌ട്രേലിയയിലെ പാരാലിമ്പിക് അത്‌ലറ്റുകൾ]] [[വർഗ്ഗം:1986-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:2014-ലെ വിന്റർ പാരാലിമ്പിക്‌സിലെ മെഡൽ ജേതാക്കൾ]] llv6iua8rs62jp7r954o4xqhysunk7e 0 525430 4682131 4598952 2026-11-01T20:42:29Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 4682131 wikitext text/x-wiki {{PU|George Joseph Mundakkal}} {{Infobox officeholder | name = ജോർജ് ജോസഫ് മുണ്ടക്കൽ | image = | office = [[ലോക്സഭ|ലോക്സഭാംഗം]] | term_start = 1980- 1984, 1984 | term_end = 1989 | predecessor = [[ജോർജ് ജെ. മാത്യു]] | successor = [[പി.സി. തോമസ്]] | constituency = [[മൂവാറ്റുപുഴ ലോകസഭാമണ്ഡലം]] | party = കേരള കോൺഗ്രസ് | religion = ക്രിസ്ത്യൻ | spouse = റോസമ്മ | children = 4 Sons & 5 daughters | birth_date = 29/01/1931 | birth_place = കോതമംഗലം | residence = | death_date = 02/03/1999 | death_place = | date = 20'th February | year = 2021 | source = ലോക്സഭ <ref>http://loksabhaph.nic.in/writereaddata/biodata_1_12/2803.htm</ref> }} 1980-1984, 1984-1989 [[ലോക്സഭ|ലോക്സഭകളിൽ]] അംഗമായിരുന്ന [[എറണാകുളം ജില്ല]]യിൽ നിന്നുള്ള [[കേരള കോൺഗ്രസ്]] നേതാവായിരുന്നു '''ജോർജ് ജോസഫ് മുണ്ടയ്ക്കൽ''' (1931-1999)<ref>{{Cite web |url=https://resultuniversity.com/election/muvattupuzha-lok-sabha#1984 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2021-02-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250918084437/https://resultuniversity.com/election/muvattupuzha-lok-sabha#1984 |archive-date=2025-09-18 |url-status=dead}}</ref> == ജീവിത രേഖ == എറണാകുളം ജില്ലയിലെ [[കോതമംഗലം|കോതമംഗലത്ത്]] ജോസഫിൻ്റെ മകനായി 1931 ജനുവരി 29ന് ജനിച്ചു. തൃച്ചി, സെൻ്റ് ജോസഫ് കോളേജ് മദ്രാസ്, ലയോള കോളേജ് എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്ന് വിദ്യാഭ്യാസം വഴി ബിരുദം നേടി. സ്വാതന്ത്ര്യ സമര സേനാനിയും ഒരു പ്ലാൻററും, എസ്റ്റേറ്റ് മുതലാളിയായിരുന്നു. കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയിൽ അംഗമായിരുന്ന ജോർജ് 1964-ൽ കേരള കോൺഗ്രസ് രൂപീകരിച്ചപ്പോൾ പാർട്ടിയിൽ ചേർന്നു. 1965-1967 വർഷങ്ങളിൽ കോതമംഗലം പഞ്ചായത്ത് പ്രസിഡൻറ്, 1978-1979 ൽ കെ.ടി.ഡി.സി. ചെയർമാൻ, ലയൺസ് ക്ലബ് പ്രസിഡൻറ് എന്നീ നിലകളിൽ പ്രവർത്തിച്ചു. 1980, 1984 ലോക്സഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ മൂവാറ്റുപുഴയിൽ നിന്ന് ലോക്സഭാംഗമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 1999 മാർച്ച് 2ന് അന്തരിച്ചു.<ref>https://indiankanoon.org/doc/327962/</ref><ref>http://www.indiapress.org/election/archives/lok08/state/08lskl.php</ref> == തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ == {| class="wikitable sortable" |+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ <ref>{{Cite web |url=http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2020-10-31 |archive-date=2021-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite web |url=http://www.keralaassembly.org/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2020-10-31 |archive-date=2021-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210510182516/http://www.keralaassembly.org/ |url-status=dead }}</ref> ! വർഷം !മണ്ഡലം!! വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും !! മുഖ്യ എതിരാളി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും || രണ്ടാമത്തെ മുഖ്യ എതിരാളി || പാർട്ടിയും മുന്നണിയും |- |[[1984-ലെ ഇന്ത്യയിലെ പൊതുതെരഞ്ഞെടുപ്പ്|1984]] || [[മൂവാറ്റുപുഴ ലോകസഭാമണ്ഡലം]] || [[ജോർജ് ജോസഫ് മുണ്ടക്കൽ]]||[[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജെ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]||[[പി.പി. എസ്തോസ്]]||[[സി.പി.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] | | |- |[[1980-ലെ ഇന്ത്യയിലെ പൊതുതെരഞ്ഞെടുപ്പ്|1980]] || [[മൂവാറ്റുപുഴ ലോകസഭാമണ്ഡലം]] || [[ജോർജ് ജോസഫ് മുണ്ടക്കൽ]]||[[സ്വതന്ത്ര സ്ഥാനാർത്ഥി]]||[[ജോർജ് ജെ. മാത്യു]]||[[കേരള കോൺഗ്രസ്]] | | |- |} == അവലംബം == <references/> [[വർഗ്ഗം:കേരള കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:ഏഴാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:എട്ടാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]] djfm2n1vfi7gx5zgpyhozwvid0kq5df 0 526043 4682110 4617890 2026-11-01T18:39:42Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 4682110 wikitext text/x-wiki {{PU|James Jean}} {{Infobox artist |name=ജെയിംസ് ജീൻ |image= |caption=Tiger: Acrylic, Oil, & Pastel on Two Canvases, 104 x 60", 2010. |image_size=400px |birth_name= |birth_date={{Birth year and age|1979}} |birth_place=[[Taipei|തായ്പെയ്]], [[Taiwan|തായ്വാൻ]] |nationality=[[Taiwanese Americans|തായ്വാനീസ് അമേരിക്കൻ]] |movement= |awards=}} ഒരു [[Taiwanese Americans|തായ്‌വാനീസ്-അമേരിക്കൻ]] [[ദൃശ്യകലകൾ|വിഷ്വൽ ആർട്ടിസ്റ്റാണ്]] '''ജെയിംസ് ജീൻ'''. അദ്ദേഹം ജോലി ചെയ്യുന്നതും താമസിക്കുന്നതും [[ലോസ് ആഞ്ചെലെസ്|ലോസ് ഏഞ്ചൽസിലാണ്]]. 2003 വരെ [[ന്യൂയോർക്ക് നഗരം|ന്യൂയോർക്കിൽ]] ആയിരുന്നു താമസം.<ref>https://www.maharam.com/stories/in-conversation-james-jean</ref> == ആദ്യകാലജീവിതം == ജീൻ ജനിച്ചത് [[തായ്‌വാൻ|തായ്‌വാനിലും]] വളർന്നത് [[ന്യൂ ജെഴ്സി|ന്യൂജേഴ്‌സിയിലുമാണ്]].<ref>Seman, Rob [http://www.dailyrecord.com/news/articles/news1-comics.htm "He draws on comic book love"] {{Webarchive|url=https://archive.today/20120729051215/http://www.dailyrecord.com/news/articles/news1-comics.htm|date=2012-07-29}}, ''[[ഡെയ്‌ലി റെക്കോർഡ് (മോറിസ്റ്റൗൺ)|Daily Record (Morristown)]]'', March 30, 2004. Accessed August 30, 2007. "Jean, who grew up in Parsippany on Westminster Drive, was a weekly customer at Funnybooks, on North Beverwyck Road, but never expected his work would one day wind up on store shelves."</ref> ആദ്യകാലത്ത് [[പിയാനോ|പിയാനോയും]] [[ട്രംപറ്റ്|ട്രംപെറ്റും]] ഉൾപ്പെടെ വിവിധ കലകളിൽ തൽപ്പരനായിരുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://www.widewalls.ch/artist/james-jean|title=James Jean|access-date=2019-11-26|website=Widewalls}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> പിന്നീട് [[ചിത്രകല|ചിത്രകലയിൽ]] ആകൃഷ്ടനാകുകയും [[ന്യൂയോർക്ക് നഗരം|ന്യൂയോർക്ക് നഗരത്തിലെ]] സ്കൂൾ ഓഫ് വിഷ്വൽ ആർട്‌സിൽ ചേർന്ന് 2001 ൽ ബിരുദം നേടുകയും ചെയ്തു.<ref name="NYTimes">Jennings, Dana. [https://www.nytimes.com/interactive/2011/08/21/arts/design/20110821-canon-feature.html "The Power of Fairy Tales"]. "Comics Canonization". ''[[The New York Times]]''. August 18, 2011</ref> == ഔദ്യോഗിക ജീവിതത്തിന്റെ ആദ്യകാലം == 2001-ൽ ജീൻ [[ഡി.സി. കോമിക്സ്]], [[മാർവൽ കോമിക്സ്]] എന്നിവയുടെ കവർ ആർട്ടിസ്റ്റാകുകയും, ഏഴ് ഐസ്‌നർ അവാർഡുകളിൽ തുടർച്ചയായി മൂന്ന് ഹാർവി അവാർഡുകൾ, രണ്ട് സ്വർണ്ണ മെഡലുകൾ, ലോസ് ഏഞ്ചൽസിലെ സൊസൈറ്റി ഓഫ് ഇല്ലസ്ട്രേറ്റേഴ്സിൽ നിന്ന് ഒരു വെള്ളി, സൊസൈറ്റി ഓഫ് ഇല്ലസ്ട്രേറ്റേഴ്സ് ന്യൂയോർക്കിൽ നിന്ന് ഗോൾഡ് മെഡൽ എന്നിവ നേടുകയും ചെയ്തു. പരസ്യ മേഖലയിലും അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്,<ref>Melrose, Kevin. [http://robot6.comicbookresources.com/2009/01/the-25-best-comic-covers-of-2008/ "The 25 best comic covers of 2008"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150919193440/http://robot6.comicbookresources.com/2009/01/the-25-best-comic-covers-of-2008/ |date=2015-09-19 }}, "Robot 6", [[Comic Book Resources]], January 2, 2009</ref> കൂടാതെ നിരവധി ദേശീയ അന്തർദേശീയ പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങളിലേക്കും സംഭാവന ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ''[[ടൈം വാരിക|ടൈം മാഗസിൻ]]'', ''[[ദ് ന്യൂയോർക്ക് ടൈംസ്|ദി ന്യൂയോർക്ക് ടൈംസ്]]'', ''[[റോളിങ് സ്റ്റോൺ|റോളിംഗ് സ്റ്റോൺ]]'', ''[[Spin (magazine)|സ്പിൻ]]'', [[ഇഎസ്‌പിഎൻ|ഇ എസ് പി എൻ]], [[Atlantic Records|അറ്റ്ലാന്റിക് റെക്കോർഡ്സ്]], [[Target Corporation|ടാർജറ്റ്]], [[ലിങ്കിൻ പാർക്ക്]], ''[[പ്ലേ ബോയ്|പ്ലേബോയ്]]'', [[Alfred A. Knopf|നോഫ്]], [[Prada|പ്രാഡ]] എന്നിവ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഉപഭോക്താക്കളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. കോമിക്ക് പുസ്‌തക പരമ്പരയായ ''ഫേബിൾസ്'', ''ദ അംബ്രല്ല അക്കാദമി'' എന്നിവയുടെ കവറുകൾ അദ്ദേഹം ചിത്രീകരിച്ചു. ഇത് "മികച്ച കവർ ആർട്ടിസ്റ്റിനുള്ള" ആറ് ഐസ്‌നർ അവാർഡുകൾ നേടിയിട്ടുണ്ട്.<ref name="vert-fabl">{{Cite book|title=The Vertigo Encyclopedia|url=https://archive.org/details/vertigoencyclope0000irvi|last=Irvine|first=Alex|publisher=[[Dorling Kindersley]]|year=2008|isbn=978-0-7566-4122-1|editor-last=Dougall|editor-first=Alastair|location=New York|pages=[https://archive.org/details/vertigoencyclope0000irvi/page/72 72]–81|chapter=Fables|oclc=213309015|author-link=Alexander C. Irvine}}</ref> 2006-ൽ ലോക ഫാന്റസി അവാർഡുകളിൽ നിന്ന് മികച്ച ആർട്ടിസ്റ്റിനുള്ള പുരസ്കാരം നേടി. <ref>{{Cite web|url=http://www.worldfantasy.org/awards/awardslist.html/|title=Award Winners and Nominees|access-date=4 Feb 2011|last=World Fantasy Convention|year=2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20101201074405/http://worldfantasy.org/awards/awardslist.html|archive-date=2010-12-01}}</ref> 2006-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ [[My Chemical Romance|മൈ കെമിക്കൽ റൊമാൻസിന്റെ]] ആൽബമായ ''ദി ബ്ലാക്ക് പരേഡിനായി'' അദ്ദേഹം ആൽബം ആർട്ട് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. == ഇപ്പോഴത്തെ കരിയർ == പെയിന്റിംഗിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നതിനായി 2008 ൽ ജീൻ ഇല്ലുസ്ട്രേഷൻ പ്രോജക്റ്റുകളിൽ നിന്ന് വിരമിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=http://jamesjean.com/blog/B47FAF/fables-78-+-79-farewell|title=Jean's announcement of retirement from illustration and commercial work|access-date=2011-05-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20110727043736/http://www.jamesjean.com/blog/B47FAF/fables-78-+-79-farewell|archive-date=2011-07-27}}</ref> <ref>[http://www.jonathanlevinegallery.com/?method=Exhibit.ExhibitDescriptionPast&ExhibitID=63485F0C-19DB-5802-E0993469955A3542 "James Jean Kindling: New Works on Paper and Canvas"]. [[Jonathan LeVine Gallery]]. 2009. accessed August 20, 2011.</ref> അബ്സ്ട്രാക്റ്റ് ഫിഗറേഷനെ, അയഞ്ഞതും ജെസ്റ്ററലുമായ അടയാളങ്ങളുമായി സംയോജിപ്പിച്ച് ജീൻ വ്യക്തിഗത അല്ലെങ്കിൽ കൂട്ടായ അനുഭവങ്ങൾ ഉളവാക്കുന്ന ലേയേർഡ് കോമ്പോസിഷനുകൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നു. സ്വപ്നസമാനവും ചില സമയങ്ങളിൽ വഴിതെറ്റിക്കുന്നതുമായ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സൃഷ്ടികൾ സ്ഥല കാല പരിധിയില്ലാത്ത വിവരണങ്ങളാണ്. കൂടാതെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സൃഷ്ടികൾ ബറോക്ക് പെയിന്റിംഗ് പാരമ്പര്യങ്ങൾ മുതൽ ജാപ്പനീസ് വുഡ്ബ്ലോക്ക് പ്രിന്റുകൾ, ചൈനീസ് സിൽക്ക് സ്ക്രോൾ പെയിന്റിംഗുകൾ ഉൾപ്പടെയുള്ള ചരിത്രപരമായ കലാ രീതികൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നവയാണ്.<ref>{{Cite web|url=http://neocha.com/magazine/an-interview-with-james-jean/|title=An Interview with James JeanNeocha – Culture & Creativity in Asia|access-date=2019-11-26|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20190918223854/http://neocha.com/magazine/an-interview-with-james-jean/|archive-date=2019-09-18|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.lottemuseum.com/Mobile/en/exhibitionPastDetail/13|title=JAMES JEAN ETERNAL JOURNEY|access-date=November 26, 2019|date=April 4, 2019|website=LOTTE Foundation for Arts}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://wowxwow.com/artist-profile/james-jean-ap|title=James Jean - Artist Profile|date=2016}}</ref><ref>{{Cite book|title=James Jean: Eternal Journey|last=Song|first=Hee-Kyung|date=2019|publisher=Lotte Museum of Art|edition=first|location=Seoul, Korea}}</ref> === സ്കെച്ച്ബുക്കുകൾ === വിഷ്വൽ ആർട്സ് പഠനങ്ങളുടെ കർശനമായ അക്കാദമിക് ഫോക്കസ് നിരസിക്കുന്ന തരത്തിലുള്ള ആർട്ട് സ്കൂളിലെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കാലഘട്ടത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം ഉറപ്പിച്ചുകൊണ്ട്, സ്കെച്ച്ബുക്കുകൾ ജീന്റെ പരിശീലനത്തിൽ ഒരു പ്രധാന ഇടം നിലനിർത്തുന്നു. കുട്ടിക്കാലത്ത് സ്കെച്ചിംഗിൽ കണ്ടെത്തിയ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന് അനുകൂലമായി, കണക്കുകളും ഭാവനാത്മക സൃഷ്ടികളും പര്യവേക്ഷണം ചെയ്യാനും ഡൂഡിലുകൾ, ലൈൻ ഡ്രോയിംഗുകൾ, ജേണലിസ്റ്റിക് ഘടകങ്ങൾ എന്നിവ സമന്വയിപ്പിക്കുന്നതിനും കറുപ്പും വെളുപ്പും നിറത്തിലും കൂടുതൽ പരിഷ്കരിച്ച രചനകളുമായി ജീൻ സ്കെച്ച്ബുക്കുകൾ ഉപയോഗിച്ചു. ജീനിനെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം, സ്കെച്ച്ബുക്കുകൾ, പരീക്ഷണത്തിനോ, പഠനത്തിനോ ഉള്ളത് എന്നതിനൊപ്പം സ്വന്തമായി പൂർത്തിയാക്കിയ കലാസൃഷ്ടികൾക്ക് ഉള്ള ഇടം കൂടിയാണ്.<ref>{{Cite web|url=https://www.vice.com/en_us/article/yvqkax/james-jeanius-0000496-v21n11|title=James Jeanius: A Master of Illustration Shares His Sketches|access-date=14 July 2020|last=Vice|website=Vice}}</ref> == ശ്രദ്ധേയമായ സൃഷ്ടികൾ == === പ്രാഡ === 2007 ൽ, [[ന്യൂയോർക്ക് നഗരം|ന്യൂയോർക്കിലെയും]] [[ലോസ് ആഞ്ചെലെസ്|ലോസ് ഏഞ്ചൽസിലെയും]] പ്രാഡ എപിസെന്റർ സ്റ്റോറുകൾക്കായി ജീൻ ചുവർചിത്രങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചു.<ref>[https://www.nytimes.com/indexes/2007/12/02/style/t/index.html#pageName=02prada Work for Prada] featured in ''TMagazine'', ''[[The New York Times]]'' fashion magazine</ref> അതുകൂടാതെ [[മിലാൻ|മിലാനിലെ]] പ്രാഡയുടെ സ്പ്രിംഗ് / സമ്മർ 2008 ഷോയുടെ പശ്ചാത്തലവും അദ്ദേഹം സൃഷ്ടിച്ചു.<ref>[http://www.wallpaper.com/fashion/prada-trembled-blossoms-issue-02/2191 "Prada Trembled Blossoms Issue 02"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101123005821/http://www.wallpaper.com/fashion/prada-trembled-blossoms-issue-02/2191|date=2010-11-23}}. ''Wallpaper Magazine''. accessed August 20, 2011.</ref> എപിസെന്റർ മ്യൂറൽ, മിലാൻ വാൾപേപ്പർ എന്നിവയ്ക്ക് വേണ്ടി അദ്ദേഹം സൃഷ്ടിച്ച ചിത്രങ്ങളുടെ ഭാഗങ്ങൾ വസ്ത്രങ്ങൾ, ഹാൻഡ്‌ബാഗുകൾ, ഷൂകൾ, പാക്കേജിംഗ് എന്നിവയായി രൂപാന്തരപ്പെട്ടു. പരസ്യ പരിതസ്ഥിതികൾ, ആനിമേഷൻ, പ്രത്യേക ഇവന്റുകൾ എന്നിവയിൽ ജീന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു ആഗോള കാമ്പെയ്ൻ പ്രാഡ ഏറ്റെടുത്തു.  2008 ൽ ജീൻ വീണ്ടും പ്രാഡയുമായി സഹകരിച്ചു, 2007 ൽ നിർമ്മിച്ച വാൾപേപ്പറുകൾ, വസ്ത്രങ്ങൾ, ആക്സസറികൾ എന്നിവ അടിസ്ഥാനമാക്കി ഒരു ആനിമേറ്റഡ് ഹ്രസ്വ വീഡിയൊ വികസിപ്പിച്ചു. [[ജോൺ കീറ്റ്സ്]] എഴുതിയ " ഓഡ് ടു സൈക്ക് " എന്ന കവിതയെ അടിസ്ഥാനമാക്കി "ട്രെംബിൾഡ് ബ്ലോസ്സം" എന്ന പേരിൽ ഒരു ആനിമേഷൻ അദ്ദേഹം എഴുതി, വിഷ്വൽ ഡെവലപ്മെന്റ് ചെയ്തു. പ്രഡയുടെ റിസോർട്ട് 2018 ശേഖരത്തിനായി പ്രിന്റുകൾ സൃഷ്ടിക്കാൻ ജീൻ വീണ്ടും അവരോട് ചേർന്നു.<ref name="Shares">{{Cite web|url=https://www.luxury-insider.com/fashion-beauty/james-jean-shares-his-inspiration-behind-his-prada-resort-2018-collection|title=James Jean Shares His Inspiration Behind His Prada Resort 2018 Collection|access-date=20 June 2020|website=Luxury Insider|archive-date=2020-06-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20200622075847/https://www.luxury-insider.com/fashion-beauty/james-jean-shares-his-inspiration-behind-his-prada-resort-2018-collection|url-status=dead}}</ref> === ചലച്ചിത്ര കലാസൃഷ്‌ടികൾ === ജീൻ 2017 ൽ ഡാരൻ ആരോനോഫ്സ്കിയുടെ ''[[മദർ!]]'', ഗില്ലെർമോ ഡെൽ ടൊറോയുടെ ''[[ദ ഷെയ്പ്പ് ഓഫ് വാട്ടർ|ദി ഷേപ്പ് ഓഫ് വാട്ടർ]]'', ഡെനിസ് വില്ലെനിയൂവിന്റെ ''ബ്ലേഡ് റണ്ണർ 2049'' എന്നീ മൂന്ന് ചിത്രങ്ങൾക്കായി പോസ്റ്റർ ആർട്ട് സൃഷ്ടിച്ചു. ഓരോ കലാസൃഷ്‌ടിയിലും വ്യത്യസ്‌ത മാധ്യമങ്ങൾ ആണ് ഉപയോഗിച്ചത്. ''[[മദർ!|മദറിനായി]]'' രണ്ട് ക്യാരക്റ്റർ പോസ്റ്ററുകൾ കൈകൊണ്ട് വരച്ചു (ഒന്ന് [[ജെന്നിഫർ ലോറൻസ്|ജെന്നിഫർ ലോറൻസിനും]] മറ്റൊന്ന് ജാവിയർ ബാർഡെമിനും ), ''[[ദ ഷെയ്പ്പ് ഓഫ് വാട്ടർ|ദി ഷേപ്പ് ഓഫ് വാട്ടറിനായി]]'' ചാർകോൾ ഡ്രോയിംഗ് ആണ് നിർമ്മിച്ചത്,<ref name="nytimes.com">{{Cite web|url=https://www.nytimes.com/2017/11/03/movies/the-shape-of-water-poster-guillermo-del-toro-james-jean.html|title=The Hand-Drawn Journey of the ‘Shape of Water’ Poster|access-date=18 July 2020|last=Murphy|first=Mekado|website=The New York Times}}</ref> അതുപോലെ ''ബ്ലേഡ് റണ്ണർ 2049 ന്'' ഡിജിറ്റൽ ഡ്രോയിംഗ് സങ്കേതങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://www.vanityfair.com/hollywood/2017/12/james-jean-shape-of-water-mother-blade-runner-posters|title=The Artist Behind Awards Season’s Most Stunning Movie Posters|access-date=18 July 2020|last=Abrams|first=Simon|website=Vanity Fair}}</ref> ഇതിവൃത്തത്തിന്റെ ചിത്രീകരണങ്ങൾ വെളിപ്പെടുത്താതെ, ജീന്റെ പോസ്റ്ററുകൾ ഓരോ സിനിമയുടെയും സ്വരവും മാനസികാവസ്ഥയും സവിശേഷമായി പ്രകടിപ്പിക്കുന്നു. == ശ്രദ്ധേയമായ എക്സിബിഷനുകൾ == ജീനിന്റെ ആദ്യ സോളോ എക്സിബിഷൻ 2009 ൽ ജോനാഥൻ ലെവിനിൽ<ref>{{Cite web|url=https://jonathanlevineprojects.com/exhibits/james-jean-kindling-new-workson-paper-and-canvas/|title=James Jean: Kindling, New Works on Paper and Canvas|access-date=28 June 2020|last=Jonathan|first=LeVine|website=Jonathan LeVine Projects}}</ref> ([[ന്യൂയോർക്ക് നഗരം|ന്യൂയോർക്കിലെ]] ചെൽസി പരിസരത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു) ആയിരുന്നു, തുടർന്ന് 2011 ൽ മാർത്ത ഒറ്റെറോ ഗാലറിയിൽ (ആ സമയത്ത് [[ലോസ് ആഞ്ചെലെസ്|ലോസ് ഏഞ്ചൽസിലെ]] ഫെയർഫാക്സ് ജില്ലയിൽ) സോളോ എക്സിബിഷൻ നടത്തി.<ref>{{Cite web|url=https://www.huffpost.com/entry/james-jeans-rebus-at-mart_n_848420|title=James Jean’s ‘Rebus’ At Martha Otero Gallery In Los Angeles|access-date=28 June 2020|website=Huffington Post|publisher=Huffington Post}}</ref> 2013 ൽ [[ന്യൂയോർക്ക് നഗരം|ന്യൂയോർക്കിലെ]] ടിൽട്ടൺ ഗാലറിയിൽ നടന്ന "പാരലൽ ലൈവ്സ്" എന്ന സോളോ എക്സിബിഷന്റെ ജീനിന്റെ സൃഷ്ടികൾ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. ഗാലറിയുടെ രണ്ട് നിലകളിലായി വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന ഈ ഷോ, വ്യക്തിപരമായതിനെ സാർവത്രിക തീമുകളുമായും, റിയലിസത്തെ പുരാണങ്ങളുമായും സംയോജിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് ഒരു പുതിയ അനുഭവം സൃഷ്ടിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://www.jacktiltongallery.com/exhibitions/james-jean/press-release|title=Parallel Lives press release|access-date=28 June 2020|last=Tilton Gallery|website=Tilton Gallery|publisher=Tilton Gallery}}</ref> 2016 ൽ ചിത്രകാരൻ [[തകാഷി മുറകാമി]] ക്യൂറേറ്റ് ചെയ്ത് വാൻ‌കൂവർ ആർട്ട് ഗ്യാലറി സംഘടിപ്പിച്ച "ജുക്സ്റ്റാപോസ് എക്സ് സൂപ്പർഫ്ലാറ്റിൽ" ജീനിന്റെ സൃഷ്ടികൾ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://www.juxtapoz.com/news/painting/juxtapoz-x-superflat-james-jean/|title=Juxtapoz x Superflat: James Jean|access-date=28 June 2020|website=Juxtapoz|publisher=Juxtapoz|archive-date=2020-06-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20200629161235/https://www.juxtapoz.com/news/painting/juxtapoz-x-superflat-james-jean/|url-status=dead}}</ref> [[ടോക്കിയോ|ടോക്കിയോയിലെ]] കൈകായ് കിക്കി ഗാലറിയിൽ നടന്ന 2018 ലെ സോളോ എക്സിബിഷനായ "അസിമുത്ത്" നായി ജീൻ ഡ്രോയിംഗുകൾ, പെയിന്റിംഗുകൾ, ജഡ്സൺ സ്റ്റുഡിയോയിൽ നിർമ്മിച്ച തിളക്കമുള്ള സ്റ്റെയിൻ ഗ്ലാസ് വർക്കുകൾ എന്നിവ അവതരിപ്പിച്ചു. വർണ്ണത്തിന്റെയും പ്രകാശത്തിന്റെയും തിളക്കത്തെ കേന്ദ്രീകരിച്ചായിരുന്നു ആ ഷോ.<ref>{{Cite web|url=http://en.gallery-kaikaikiki.com/category/exhibitions/azimuth/|title=Azimuth|access-date=28 June 2020|website=Kaikai Kiki Gallery|publisher=Kaikai Kiki Gallery}}</ref> === ലോട്ടെ മ്യൂസിയം ഓഫ് ആർട്ട് === 2019 ൽ, [[സോൾ|സിയോളിലെ]] [https://www.lottemuseum.com/en ലോട്ടെ മ്യൂസിയം ഓഫ് ആർട്ട്] ജീനിന്റെ സൃഷ്ടികൾ ഉൾപ്പെടുത്തി "എറ്റേണൽ ജേർണി" എന്ന പ്രദർശനം നടത്തി. വലിയ തോതിലുള്ള പെയിന്റിംഗുകൾ, ശിൽപം, ഇൻസ്റ്റാളേഷൻ, വീഡിയോ ആർട്ട്, 150 കോമിക് ബുക്ക് കവറുകൾ, 200 ലധികം ഡ്രോയിംഗുകൾ എന്നിവ ഉൾപ്പെടെ ജീനിന്റെ 500 ൽ അധികം സൃഷ്ടികൾ എക്സിബിഷനിൽ പ്രദർശിപ്പിച്ചിരുന്നു. == അവാർഡുകൾ == 2008 ൽ, [[എച്ച്.ഐ.വി.|എച്ച്‌ഐവി]] / [[എയ്‌ഡ്‌സ്‌|എയ്ഡ്‌സിനെതിരെ]] പോരാടുന്ന ഫ്രാൻസ് ആസ്ഥാനമായുള്ള ലാഭേച്ഛയില്ലാതെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു കമ്മ്യൂണിറ്റി ഓർഗനൈസേഷനായ എയ്‌ഡ്‌സിന്റെ (AIDES) “പര്യവേക്ഷണം ചെയ്യുക, സ്വയം പരിരക്ഷിക്കുക” എന്ന പ്രമേയത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള അച്ചടി പരസ്യ പ്രചാരണത്തിൽ ജീൻ  സഹകരിച്ചു. 2008 ലെ കാൻസ് അഡ്വട്ടൈസിങ്ങ് ഫെസ്റ്റിവലിൽ ജീനിന്റെ ഈ അച്ചടി പ്രചാരണത്തിന് <nowiki>''ബ്രോൺസ് ലയൺ''</nowiki> പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=http://advertisingforadults.com/2008/11/aides-explore-but-protect-yourself/|title=AIDES - Explore But Protect Yourself|access-date=14 July 2020|website=Ads for Adults|archive-date=2020-09-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20200928053848/http://advertisingforadults.com/2008/11/aides-explore-but-protect-yourself/|url-status=dead}}</ref> == പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങൾ == എക്സിബിഷൻ കാറ്റലോഗുകൾ, ആർട്ടിസ്റ്റ് പുസ്തകങ്ങൾ, അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൃതികളുടെ തീമാറ്റിക് ശേഖരം എന്നിവ ഉൾപ്പെടെ നിരവധി പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങൾ ജെയിംസ് ജീനിന്റെതായി ഉണ്ട്. * ''പ്രോസസ്സ് റീസെസ്'' (ആഡ്ഹൌസ് ബുക്സ്, 2005)<ref>[http://www.adhousebooks.com/books/processrecess.html Process Recess - AdHouse Books catalog]</ref> * ''പ്രോസസ് റീസെസ് 2: പോർട്ട്ഫോളിയോ'' (ആഡ്ഹൌസ് ബുക്സ്, 2007)<ref>[http://www.adhousebooks.com/books/processrecess2.html Process Recess 2 - AdHouse Books catalog]</ref> * ''സോക്സോ: ഹഗ്സ് ആൻഡ് കിസ്സസ്'' (ക്രോണിക്കിൾ ബുക്സ്, 2008)<ref>{{Cite web|url=http://www.chroniclebooks.com/index/main,book-info/store,books/products_id,7684|title=Xoxo - Chronicle Books catalog|access-date=2010-04-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20100801202805/http://www.chroniclebooks.com/index/main,book-info/store,books/products_id,7684/|archive-date=2010-08-01}}</ref> * ''ഫാബിൾസ്: കവറുകൾ'' (ഡിസി കോമിക്സ്, 2008)<ref>{{Cite web |url=http://www.dccomics.com/vertigo/graphic_novels/?gn=15049 |title=Fables Covers - DC Comics catalog |access-date=2020-11-09 |archive-date=2012-01-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120127121436/http://www.dccomics.com/vertigo/graphic_novels/?gn=15049 |url-status=dead }}</ref> * ''പ്രോസസ് റീസെസ് 3: ദി'' ഹാലോവ്ഡ് ''സീം'' (ആഡ്ഹൌസ് ബുക്സ്, 2009)<ref>[http://www.adhousebooks.com/books/processrecess3.html Process Recess 3 - AdHouse Books catalog]</ref> * ''കിൻഡ്ലിംഗ്: 12 റിമൂവബിൾ പ്രിന്റ്സ്''(ക്രോണിക്കിൾ ബുക്സ്, 2009)<ref>{{Cite web|url=http://www.chroniclebooks.com/index/main,book-info/store,books/products_id,8189|title=Kindling - Chronicle Books catalog|access-date=2010-04-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20100228164715/http://www.chroniclebooks.com/index/main,book-info/store,books/products_id,8189/|archive-date=2010-02-28}}</ref> * ''റിഫ്റ്റ്'' (ക്രോണിക്കിൾ ബുക്സ്, 2010)<ref>{{Cite web|url=http://www.chroniclebooks.com/index/main,book-info/store,books/products_id,8870|title=Rift - Chronicle books catalog|access-date=2010-04-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20100705141614/http://www.chroniclebooks.com/index/main,book-info/store,books/products_id,8870/|archive-date=2010-07-05}}</ref> * ''റീബസ്'' (ക്രോണിക്കിൾ ബുക്സ്, 2011)<ref>{{Cite web|url=http://www.chroniclebooks.com/index/main,book-info/store,books/products_id,9460/title,Rebus/|title=Rebus - Chronicle books catalog|access-date=2011-06-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20110617003506/http://www.chroniclebooks.com/index/main,book-info/store,books/products_id,9460/title,Rebus/|archive-date=2011-06-17}}</ref> * ''ജെയിംസ് ജീൻ: പാരലൽ ലൈവ്സ്'' (ടിൽട്ടൺ ഗാലറി, 2013)<ref>{{Cite web |url=http://www.pressureprinting.com/product/parallel-lives |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2020-11-09 |archive-date=2020-07-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200705035931/http://www.pressureprinting.com/product/parallel-lives |url-status=dead }}</ref> * ''മെമു: 100 പോസ്റ്റ്കാർഡ്സ്'' (ക്രോണിക്കിൾ ബുക്സ്, 2014)<ref>{{Cite web|url=http://www.chroniclebooks.com/titles/memu-100-postcards.html|title=Memu - Chronicle books catalog|access-date=2016-08-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20160819224109/http://www.chroniclebooks.com/titles/memu-100-postcards.html|archive-date=2016-08-19}}</ref> * ''ഫാബിൾസ്: ദ കംപ്ലീറ്റ് കവേഴ്സ്'' (ഡിസി കോമിക്സ്, 2015)<ref>{{Cite web |url=http://store.jamesjean.com/products/fables-the-complete-covers-by-james-jean |title=Fables: The Complete Covers - James Jean website |access-date=2020-11-09 |archive-date=2019-07-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190715044600/https://store.jamesjean.com/products/fables-the-complete-covers-by-james-jean |url-status=dead }}</ref> * ''സെനോഗ്രാഫ്'' (ജെയിംസ് ജീൻ, 2015)<ref>[http://store.jamesjean.com/xenograph Xenograph - James Jean website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150507003044/http://store.jamesjean.com/xenograph|date=2015-05-07}}</ref> * ''പാരീഡോലിയ'' (PIE ബുക്സ്, 2015)<ref>[http://pie.co.jp/english/search/detail.php?ID=4713 Pareidolia - Pie Books catalog]</ref> * ''സുഗ്‌സ്വാങ്'' (ജെയിംസ് ജീൻ, 2016)<ref>{{Cite web |url=http://store.jamesjean.com/products/zugzwang-1st-ed |title=Zugzwang - James Jean website |access-date=2020-11-09 |archive-date=2016-12-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161212055221/http://store.jamesjean.com/products/zugzwang-1st-ed |url-status=dead }}</ref> * ''അസിമുത്ത്'' (ജെയിംസ് ജീൻ, 2018)<ref>[https://arrestedmotion.com/2018/10/releases-james-jean-azimuth-catalog/]</ref> * ''മെമു II: 100+ പോസ്റ്റ്കാർഡ്സ്'' (ജെയിംസ് ജീൻ, 2019)<ref>{{Cite web |url=https://store.jamesjean.com/products/memu-2 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2020-11-09 |archive-date=2020-08-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200814104301/https://store.jamesjean.com/products/memu-2 |url-status=dead }}</ref> * ''എറ്റേണൽ ജേർണി'' (ലോട്ടെ മ്യൂസിയം ഓഫ് ആർട്ട്, 2019)<ref>[https://www.worthpoint.com/worthopedia/james-jean-eternal-journey-limited-2016104299]</ref> == പരാമർശങ്ങൾ == {{Reflist}} == പുറം കണ്ണികൾ == * [http://www.jamesjean.com/ ജെയിംസ് ജീൻ വെബ്സൈറ്റ്] * [https://twitter.com/jamesjeanart ജെയിംസ് ജീൻ ട്വിറ്റർ] * [http://www.huffingtonpost.com/2011/04/15/james-jeans-rebus-at-mart_n_848420.html#263902 മാർത്ത ഒറ്റെറോ ഗാലറിയിൽ ജീൻസിന്റെ ഷോയെക്കുറിച്ചുള്ള ഹഫിംഗ്‌ടൺ പോസ്റ്റ് ലേഖനം] * [http://www.widewalls.ch/artist/james-jean/ വൈഡ്‌വാൾസിൽ ജെയിംസ് ജീൻ]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[വർഗ്ഗം:ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ അമേരിക്കൻ ചിത്രകാരന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ കോമിക്സ് ആർട്ടിസ്റ്റുകൾ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:1979-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:Webarchive template wayback links]] [[വർഗ്ഗം:തായ്‌വാൻ ചിത്രകാരന്മാർ]] l6pg8jd66hdpqrw3wn9lz3gjnaao0c9 0 536648 4682112 4651590 2026-11-01T18:51:21Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 4682112 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Jane Caro}} {{Infobox person | name = ജെയ്ൻ കാരോ | image = Jane Caro.jpg | alt = | caption = Caro at the [[2010 Global Atheist Convention]] | honorific_suffix = {{post-nominals|country=AUS|size=100%|AM}} | birth_name = കാതറിൻ ജെയ്ൻ കാരോ | birth_date = {{birth date and age|df=yes|1957|6|24}} | birth_place = ലണ്ടൻ, ഇംഗ്ലണ്ട് | nationality = | citizenship = | alma_mater = [[Macquarie University]] ([[Bachelor of Arts|BA]] 1977) | occupation = | years_active = | employer = | organization = | agent = | known_for = | boards = | religion = | spouse = റാൽഫ് ഡുന്നിംഗ്<ref name="brains">{{cite news | url=http://newsstore.fairfax.com.au/apps/viewDocument.ac?page=1&sy=nstore&docID=NCH1107021S5SD4HUC1I | title=The Brains behind Jane | work=Newcastle Herald | date=2 July 2011 | accessdate=25 November 2014 | author=Gregory, Helen}}</ref> | children = 2<ref>{{Cite news |url=http://www.news.com.au/lifestyle/real-life/news-life/jane-caro-reveals-the-devastation-of-miscarriage-and-being-fired-while-pregnant/news-story/8442dfe7ad379838a01730dfd7c7c6cb |title=Jane Caro reveals the devastation of miscarriage, and being fired while pregnant |date=29 September 2015 |first=Jane |last=Caro |accessdate=14 February 2018}}</ref> | parents = |website = {{URL|http://janecaro.com.au|janecaro.com.au}} }} [[ഓസ്ട്രേലിയ]] ആസ്ഥാനമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു ഫെമിനിസ്റ്റ് സോഷ്യൽ കമന്റേറ്ററും എഴുത്തുകാരിയും പ്രഭാഷകയുമാണ് '''കാതറിൻ ജെയ്ൻ കാരോ എ എം''' (ജനനം: 24 ജൂൺ 1957).<ref name="wwinaus">{{cite book |title=Who's Who in Australia |date=2018 |publisher=ConnectWeb}}</ref> == ആദ്യകാല ജീവിതവും വിദ്യാഭ്യാസവും == 1957 ൽ [[ലണ്ടൻ|ലണ്ടനിൽ]] ജനിച്ച കാരോ 1963 ൽ അഞ്ചുവയസ്സുള്ളപ്പോൾ മാതാപിതാക്കളോടൊപ്പം ഓസ്‌ട്രേലിയയിലേക്ക് കുടിയേറി. മക്വാരി യൂണിവേഴ്‌സിറ്റിയിൽ നിന്നും 1977 ൽ ഇംഗ്ലീഷ് സാഹിത്യത്തിൽ ബിരുദം നേടി.<ref name="smhrebel">{{cite news | url=http://www.smh.com.au/entertainment/books/a-rebel-generally-speaking-lunch-with-jane-caro-20110114-19r9m.html#ixzz3K5u8QwFJ | title=A rebel, generally speaking: Lunch with Jane Caro | work=The Sydney Morning Herald | date=15 January 2011 | accessdate=25 November 2014 | author=Dick, Tim}}</ref> == തൊഴിൽ ജീവിതം == കാറോ തന്റെ കരിയർ മാർക്കറ്റിംഗിൽ ആരംഭിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും താമസിയാതെ പരസ്യത്തിലേക്ക് നീങ്ങി.<ref name="smhrebel" /><ref name="oz-tenqs">{{cite news | url=http://www.theaustralian.com.au/media/ten-questions-jane-caro/story-e6frg996-1226021058238 | title=Ten Questions: Jane Caro | newspaper=The Australian | date=14 March 2011 | accessdate=26 November 2014 | author-link=Caroline Overington | last=Overington | first=Caroline | archive-date=2016-03-03 | archive-url=https://web.archive.org/web/20160303220805/http://www.theaustralian.com.au/media/ten-questions-jane-caro/story-e6frg996-1226021058238 | url-status=dead}}</ref> ചാനൽ സെവന്റെ സൺറൈസ്, എബിസി ടെലിവിഷന്റെ ചോദ്യോത്തരങ്ങൾ, ദി ഗ്രുൻ ട്രാൻസ്ഫറിലെ ഒരു സാധാരണ പാനൽലിസ്റ്റ് എന്നിവയിൽ കാരോ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. കാറോ വെസ്റ്റേൺ സിഡ്‌നി സർവകലാശാലയിലെ സ്കൂൾ ഓഫ് ഹ്യൂമാനിറ്റീസ് ആൻഡ് കമ്മ്യൂണിക്കേഷൻ ആർട്‌സിൽ പരസ്യ വ്യവസായത്തിലും പ്രഭാഷണങ്ങളിലും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>[http://www.uws.edu.au/hca/school_of_humanities_and_communication_arts/key_people/academic_staff_directory/jane_caro2 Jane Caro], ''University of Western Sydney''</ref> 2014-ലെ ഫെസ്റ്റിവൽ ഓഫ് ഡേഞ്ചറസ് ഐഡിയസിൽ കാറോ ഒരു സ്പീക്കറായിരുന്നു.<ref>{{cite web|url=http://aaw.sydneyoperahouse.com/events/couldnt-say |title=What I Couldn't Say |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150105133149/http://aaw.sydneyoperahouse.com/events/couldnt-say |archivedate= 5 January 2015 }}</ref> അവർ NSW പബ്ലിക് എജ്യുക്കേഷൻ ഫൗണ്ടേഷൻ<ref>[http://www.publiceducationfoundation.org.au/ourpeople.htm Our People] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120412031341/http://www.publiceducationfoundation.org.au/ourpeople.htm |date=2012-04-12 }}, ''Public Education Foundation''</ref>, ബെൽ ഷേക്സ്പിയർ,<ref>[http://www.bellshakespeare.com.au/about/staff Staff & Board] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201020232539/https://www.bellshakespeare.com.au/about/staff |date=2020-10-20 }}, ''Bell Shakespeare''</ref> എന്നിവയുടെ ബോർഡുകളിൽ അംഗമാണ് കൂടാതെ നാഷണൽ സെക്യുലർ ലോബിയുടെ അംബാസഡറുമാണ്.<ref>{{Cite web|title=Our Ambassadors - Jane Caro|url=https://www.nsl.org.au/about/our-ambassadors/jane-caro/|website=National Secular Lobby|accessdate=26 July 2021|archive-date=2022-03-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20220311045309/https://www.nsl.org.au/about/our-ambassadors/jane-caro/|url-status=dead}}</ref> ഓസ്‌ട്രേലിയയിൽ, കാറോയെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നത് വാൾ മീഡിയ മാനേജ്‌മെന്റാണ്.<ref>[http://wallmedia.com.au/jane-caro/ Jane Caro] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220308123048/https://wallmedia.com.au/jane-caro/ |date=2022-03-08 }} at Wall Media.</ref> പൊതുവിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ വക്താവായ കാരോ ഒരു ഫെമിനിസ്റ്റും നിരീശ്വരവാദിയുമാണ്.<ref name="twitt">[https://twitter.com/JaneCaro Jane Caro] at Twitter.</ref><ref>{{cite web |last1=CARO |first1=Jane |title=Jane Caro |url=https://twitter.com/JaneCaro/status/1089076772497289217 |website=Twitter |accessdate=27 January 2019 |date=26 January 2019 |quote=I am third generation atheist (at least) on my father’s side. Devout Methodist on my mothers, though she is now more of an atheist than my father who calls himself agnostic}}</ref>2019 ലെ ഓസ്‌ട്രേലിയൻ ഫെഡറൽ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ടോണി ആബട്ടിനെതിരെ കാറോ മത്സരിക്കുമെന്ന് സൂചന ലഭിച്ചിരുന്നു. ഓസ്‌ട്രേലിയൻ ജനപ്രതിനിധി സഭയിലെ തന്റെ ദീർഘകാല സിഡ്‌നി സീറ്റിനായി, വാറിംഗയുടെ ഡിവിഷനിൽ, പകരം ഓസ്‌ട്രേലിയൻ ഗ്രീൻസ്, സാറാ ഹാൻസൺ-യങ്ങിന് വേണ്ടി വോട്ട് ചെയ്യാൻ പരസ്യമായി വാദിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/australia-news/2018/oct/21/jane-caro-poised-to-run-against-tony-abbott-in-seat-of-warringah|title=Jane Caro poised to run against Tony Abbott in seat of Warringah|last=Davidson|first=Helen|date=21 October 2018|website=the Guardian|language=en|access-date=21 October 2018}}</ref> 2018-ൽ, 2018-ലെ വാക്ക്‌ലി അവാർഡുകളിൽ കാറോ വിമൻ ഇൻ ലീഡർഷിപ്പ് അവാർഡ് നേടി.<ref>{{cite web |title=Winners announced for 2018 Walkley Mid-Year Awards |url=http://www.walkleys.com/winners-announced-for-2018-walkley-mid-year-awards/ |website=The Walkley Foundation |accessdate=18 February 2019}}</ref> "ഒരു പത്രപ്രവർത്തക, സാമൂഹിക നിരൂപകൻ, രചയിതാവ് എന്നീ നിലകളിൽ ബ്രോഡ്കാസ്റ്റ് മീഡിയയ്ക്ക് നൽകിയ സുപ്രധാന സേവനത്തെ മാനിച്ച് 2019 ലെ ക്വീൻസ് ജന്മദിനത്തിൽ ഓർഡർ ഓഫ് ഓസ്‌ട്രേലിയ (AM) അംഗമായി അവളെ നിയമിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://honours.pmc.gov.au/honours/awards/2004587|title=Catherine Jane Caro|website=honours.pmc.gov.au|access-date=9 June 2019}}</ref> 2022ലെ ഓസ്‌ട്രേലിയൻ ഫെഡറൽ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ന്യൂ സൗത്ത് വെയിൽസിലെ ഓസ്‌ട്രേലിയൻ സെനറ്റ് സീറ്റിലേക്ക് കാരോ ഒരു റീസൺ പാർട്ടി സ്ഥാനാർത്ഥിയായി നിൽക്കുന്നു.<ref>{{cite news |last= Curtis |first= Katina |date= 24 February 2022 |title= 'We're heading in precisely the wrong direction': Jane Caro chases Senate spot |url= https://www.smh.com.au/politics/federal/we-re-heading-in-precisely-the-wrong-direction-jane-caro-chases-senate-spot-20220223-p59yul.html |work= The Sydney Morning Herald |access-date= 24 February 2022}}</ref> ==അവലംബം== {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:1957-ൽ ജനിച്ചവർ]] l25zqmp4humlgol4vlhsqr5ckm9npzd 0 536681 4682087 3899613 2026-11-01T17:02:22Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 4682087 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Jill Craigie}} {{Infobox person | name = ജിൽ ക്രെയ്ഗി | image = Jill Craigie.png | alt = | caption = | birth_name = നൊറീൻ ജീൻ ക്രെയ്ഗി | birth_date = {{birth date|1911|3|7|df=y}} | birth_place = [[ഫുൾഹാം]], [[ലണ്ടൻ]], ഇംഗ്ലണ്ട് | death_date = {{death date and age|1999|12|13|1911|3|7|df=y}} | death_place = [[ഹാംപ്‌സ്റ്റെഡ്]], ലണ്ടൻ, ഇംഗ്ലണ്ട് | nationality = [[United Kingdom|ബ്രിട്ടീഷ്]] | other_names = | known_for = | occupation = [[Documentary film|ഡോക്യുമെന്ററി ഫിലിം]] [[film director|സംവിധായക]], [[screenwriter|തിരക്കഥാകൃത്ത്]] and [[feminism|ഫെമിനിസ്റ്റ്]] | spouse = {{marriage|ക്ലോഡ് ബെഗ്ബി-ക്ലെഞ്ച് |1933|1933|end=divorced}}<br>{{marriage|[[Jeffrey Dell|ജെഫ്രി ഡെൽ]]|1938|1948|end=divorced}}<br>{{Marriage|[[Michael Foot|മൈക്കൽ ഫുട്ട്]]|1949}} | children = 1 }} [[ബ്രിട്ടൻ|ബ്രിട്ടനിലെ]] ആദ്യകാല വനിതാ ഡോക്യുമെന്ററി നിർമ്മാതാക്കളിൽ ഒരാളായിരുന്നു '''ജിൽ ക്രെയ്ഗി''' (ജനനം, നൊറീൻ ജീൻ ക്രെയ്ഗി; 7 മാർച്ച് 1911 <ref name="rollyson">{{cite book|title=To Be a Woman: The Life of Jill Craigie|last=Rollyson|first=Carl|publisher=Aurum Press|year=2005|isbn=1-85410-935-9|page=[https://archive.org/details/tobewomanlifeofj0000roll/page/31 31]|url=https://archive.org/details/tobewomanlifeofj0000roll/page/31}}</ref> - 13 ഡിസംബർ 1999)<ref>{{Cite web|url=http://www.screenonline.org.uk/people/id/581828/index.html|title=BFI Screenonline: Craigie, Jill (1911–1999) Biography|website=www.screenonline.org.uk|access-date=11 October 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20170322070521/http://www.screenonline.org.uk/people/id/581828/index.html|archive-date=2017-03-22|url-status=dead}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.jillcraigiefilmpioneer.org/jill-craigie/|title=JILL CRAIGIE 1911–1999|website=Jill Craigie|access-date=11 October 2019}}</ref> അവരുടെ ആദ്യകാല സിനിമകൾ [[സോഷ്യലിസം|സോഷ്യലിസ്റ്റ്]], ഫെമിനിസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയം എന്നിവയിലൂടെ ശ്രദ്ധേയമാണ്. എന്നാൽ ലേബർ പാർട്ടി രാഷ്ട്രീയക്കാരനായ [[Michael Foot|മൈക്കൽ ഫുട്ടുമായി]] (1913-2010) വിവാഹം കഴിച്ചതിലൂടെ ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാതാവെന്ന നിലയിലുള്ള അവരുടെ കരിയർ ഒരു പരിധിവരെ മറികടന്നു. 1946 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ദി വേ വി ലൈവ് എന്ന സിനിമയുടെ നിർമ്മാണ വേളയിലാണ് അവർ കണ്ടുമുട്ടിയത്. അവർ ബ്രിട്ടീഷ് ഡോക്യുമെന്ററി ഫിലിം മേക്കറും തിരക്കഥാകൃത്തും ഫെമിനിസ്റ്റുമായിരുന്നു. == ജീവിതരേഖ == [[ലണ്ടൻ|ലണ്ടനിലെ]] ഫുൾഹാമിൽ ഒരു റഷ്യൻ അമ്മയ്ക്കും സ്കോട്ടിഷ് പിതാവിനും ജനിച്ച നൊറീൻ ജീൻ ക്രെയ്ഗി <ref name="rollyson"/><ref>{{Cite web | url=http://www.freebmd.org.uk/cgi/information.pl?cite=5Z%2Bw%2BbhrsBZymFpZGzNn7Q&scan=1 | title=Index entry | access-date=7 March 2010 | work=[[FreeBMD]] | publisher=ONS}}</ref> ഒരു അഭിനേത്രിയായി സിനിമയിൽ ഔദ്യോഗിക ജീവിതം ആരംഭിച്ചു. == കരിയർ == 1940-കളുടെ തുടക്കത്തിൽ സിൽവിയ പാൻഖർസ്റ്റിന്റെ ദി സഫ്രഗെറ്റ് മൂവ്‌മെന്റ് വായിച്ചതിൽ നിന്നാണ് ക്രെയ്‌ഗിയുടെ ഫെമിനിസ്റ്റ് വിഷയങ്ങളിൽ ഇടപെടുന്നത്. <ref name=":0" />ഇതിനുശേഷം, എമ്മെലിൻ പാൻഖർസ്റ്റിന്റെ പ്രതിമയിൽ പുഷ്പങ്ങൾ അർപ്പിക്കാൻ മുൻ വോട്ടർമാരുടെ ഒരു സമ്മേളനത്തിൽ അവർ പങ്കെടുത്തു.<ref name=":0">{{Cite web|url=http://iamhist.net/?s=jill+craigie|title=Jill Craigie and her suffragette film|last=Murphy|first=Gillian E.|date=8 July 2019|website=The International Association for Media and History|access-date=11 October 2019}}</ref> സമ്മതിദായകരുടെ കഥയിൽ അവൾ ഞെട്ടിപ്പോയി. അവരെ അഭിമുഖം ചെയ്യാനും പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ഒരു ഡോക്യുമെന്ററിക്ക് അടിത്തറയിടാനും തുടങ്ങി. പ്രചാരണത്തിനു ശേഷമുള്ള വോട്ടവകാശ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ സങ്കീർണ്ണമായ ആഭ്യന്തര രാഷ്ട്രീയം കാരണം ഇത് ഒരിക്കലും യാഥാർത്ഥ്യമായില്ല.<ref name=":0" /> ഈ കത്തിടപാടുകളിൽ ഭൂരിഭാഗവും അവളുടെ ആർക്കൈവുകളിൽ കാണാം.<ref>{{Cite web|url=https://discovery.nationalarchives.gov.uk/details/c/F32378|title=Craigie, Jill (1914–1999), director|website=The National Archives|access-date=11 October 2019}}</ref> പിന്നീടുള്ള വർഷങ്ങളിൽ, ജോൺ സ്റ്റുവർട്ട് മിൽ മുതലുള്ള ലഘുലേഖകൾക്കൊപ്പം ബ്രിട്ടനിൽ ഫെമിനിസ്റ്റ് സാഹിത്യത്തിന്റെ ഒരു വലിയ ശേഖരം കൈവശം വച്ചുകൊണ്ട് ക്രെയ്ഗി വോട്ടവകാശ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ അധികാരിയായി. 1979-ൽ, 1914-ൽ ആദ്യമായി പ്രസിദ്ധീകരിച്ച എമ്മെലിൻ പാൻഖർസ്റ്റിന്റെ മൈ ഓൺ സ്റ്റോറിയുടെ പുനഃപ്രസിദ്ധീകരണത്തിന് അവൾ ഒരു ആമുഖം എഴുതി.<ref>{{Cite journal|last=Owen|first=Ursula|author-link=Ursula Owen|date=March 2000|title=An appreciation: Jill Craigie, 1914–99|journal=Women's History Review|volume=9|issue=1|pages=9–11|doi=10.1080/09612020000200237|issn=0961-2025|doi-access=free}}</ref> അവളുടെ തുടർന്നുള്ള സിനിമകൾ അവളുടെ സോഷ്യലിസ്റ്റ്, ഫെമിനിസ്റ്റ് ചായ്‌വുകൾ ചിത്രീകരിക്കുകയും കുട്ടികളുടെ അഭയാർത്ഥികൾ, ഖനിത്തൊഴിലാളികൾക്കുള്ള തൊഴിൽ സാഹചര്യങ്ങൾ, ലിംഗസമത്വം തുടങ്ങിയ ഇടതുപക്ഷ വിഷയങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. അഞ്ച് സിനിമകൾ സംവിധാനം ചെയ്യുകയും രണ്ടെണ്ണം എഴുതുകയും ചെയ്ത ശേഷം, ക്രെയ്ഗി ഏകദേശം നാൽപ്പത് വർഷത്തോളം സിനിമാ ബിസിനസിൽ നിന്ന് വിരമിച്ചു, ബിബിസി ടെലിവിഷനുവേണ്ടി ഒരൊറ്റ സിനിമ നിർമ്മിക്കുന്നതിനായി മടങ്ങിവന്നു.<ref>{{cite news | publisher=[[British Film Institute]] | url=http://www.screenonline.org.uk/people/id/581828/ | title=Craigie, Jill | first=Sarah | last=Easen}}</ref> 1953 ഡിസംബറിൽ പ്രദർശിപ്പിച്ച നോർമൻ വിസ്ഡത്തിന്റെ ചലച്ചിത്ര അരങ്ങേറ്റമായ ട്രബിൾ ഇൻ സ്റ്റോറിന്റെ തിരക്കഥാകൃത്തുക്കളിൽ ഒരാളായിരുന്നു ക്രെയ്‌ഗി. ഈ ചിത്രം കളിച്ച 67 ലണ്ടൻ സിനിമാശാലകളിൽ 51 എണ്ണത്തിലും ബോക്‌സ് ഓഫീസ് റെക്കോർഡുകൾ തകർത്തു.<ref>[[David Kynaston|Kynaston, David]] (2009), ''Family Britain 1951–1957'', Bloomsbury, p. 353, {{ISBN|978-1-4088-0083-6}}.</ref>തിരക്കഥയുടെ ആദ്യ ഡ്രാഫ്റ്റ് എഴുതിയതിന് ശേഷം, വിസ്ഡത്തിന്റെ പങ്കാളിത്തത്തെക്കുറിച്ച് അറിഞ്ഞതിന് ശേഷം ക്രെഡിറ്റിൽ നിന്ന് തന്റെ പേര് നീക്കം ചെയ്യാൻ ക്രെയ്ഗി ആവശ്യപ്പെട്ടതായി റിപ്പോർട്ടുണ്ട്.<ref>[[Tom Vallance|Vallance, Tom]] (15 December 1999), [https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/obituaries-jill-craigie-1132511.html "Obituary:Jill Craigie"], ''The Independent''.</ref> ==അവലംബം== {{Reflist}} *{{cite book|publisher=[[University of Exeter]]|title=The Non-Fiction Film in Britain, 1945–51 (unpublished PhD thesis)|first=Leo|last=Enticknap|year=1999}} ==പുറംകണ്ണികൾ== *{{IMDb name|name=Jill Craigie|id=0186063}} *{{Screenonline name|id=581828|name=Jill Craigie biography and credits}} {{Michael Foot}} {{Authority control|VIAF=91576856}} [[വർഗ്ഗം:1911-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1999-ൽ മരിച്ചവർ]] i8tvvtrekym1c4hi5eqzvvc7h48ss1m 0 537411 4682159 4657373 2026-11-02T02:41:36Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 4682159 wikitext text/x-wiki {{rough translation|1=ഇംഗ്ലീഷ്|listed=yes|date=2023 ഓഗസ്റ്റ്}} {{prettyurl|Dionne Brand}} {{Infobox writer | honorific_suffix = {{Post-nominals|country=CAN|CM|FRSC|size=100%}} | image = Dionne Brand.jpg | caption = 2009 ൽ ബ്രാൻഡ് | name = ഡിയോൺ ബ്രാൻഡ് | birth_date = {{Birth date and age|1953|01|07|df=y}} | birth_place = [[Guayaguayare]], [[Trinidad and Tobago|ട്രിനിഡാഡ് ആൻഡ് ടൊബാഗോ]] | death_date = | death_place = | education = [[University of Toronto|ടൊറന്റോ സർവകലാശാല]] ([[Bachelor of Arts|BA]])<br>[[Ontario Institute for Studies in Education|ഒന്റാറിയോ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഫോർ സ്റ്റഡീസ് ഇൻ എഡ്യൂക്കേഷൻ]] ([[Master of Arts|MA]]) | genre = {{hlist | [[Poetry]] | [[Autofiction]]}} }} കനേഡിയൻ കവയിത്രിയും നോവലിസ്റ്റും ഉപന്യാസകയും ഡോക്യുമെന്റേറിയനുമാണ് '''ഡിയോൺ ബ്രാൻഡ്''' സി‌എം എഫ്‌ആർ‌എസ്‌സി (ജനനം: 7 ജനുവരി 1953). 2009 സെപ്റ്റംബർ മുതൽ 2012 നവംബർ വരെ ടൊറന്റോയിലെ മൂന്നാമത്തെ കവി പുരസ്കാര ജേതാവായിരുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://www.nwpassages.com/bios/brand.asp |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2021-03-31 |archive-date=2012-02-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120204101403/http://www.nwpassages.com/bios/brand.asp |url-status=dead }}</ref><ref>[http://www.library.utoronto.ca/canpoetry/brand/ "Dionne Brand: Biography"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150218074248/http://www.library.utoronto.ca/canpoetry/brand/ |date=2015-02-18 }}, Canadian Poetry Online, University of Toronto Libraries.</ref>2017 ൽ ഓർഡർ ഓഫ് കാനഡയിൽ പ്രവേശനം നേടി <ref name=":1">[https://beta.theglobeandmail.com/news/national/order-of-canada2017/article35500532/?ref=https://www.theglobeandmail.com& "Order of Canada honorees desire a better country"], ''[[The Globe and Mail]]'', 30 June 2017.</ref><ref>[http://www.torontosun.com/2017/06/30/order-of-canada-celebrates-50-years-adding-new-members "Order of Canada celebrates 50 years by welcoming new members"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171002022003/http://www.torontosun.com/2017/06/30/order-of-canada-celebrates-50-years-adding-new-members |date=2017-10-02 }}, ''[[Toronto Sun]]'', 30 June 2017.</ref> കവിതയ്ക്കുള്ള ഗവർണർ ജനറലിന്റെ അവാർഡ്, സാഹിത്യത്തിനുള്ള ട്രിലിയം സമ്മാനം, കവിതയ്ക്കുള്ള പാറ്റ് ലോതർ അവാർഡ്, ഹാർബർഫ്രണ്ട് റൈറ്റേഴ്സ് പ്രൈസ്, ടൊറന്റോ ബുക്ക് അവാർഡ് എന്നിവ നേടിയിട്ടുണ്ട്. <ref>{{Cite web|url=https://www.uoguelph.ca/arts/sets/people/dionne-brand|title=Dionne Brand {{!}} College of Arts|website=www.uoguelph.ca|access-date=4 April 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20250218085856/https://www.uoguelph.ca/arts/sets/people/dionne-brand|archive-date=2025-02-18|url-status=dead}}</ref> == ജീവിതരേഖ == [[ട്രിനിഡാഡ്]], [[ടൊബാഗോ]]യിലെ ഗ്വായാഗ്വാരെയിലാണ് ഡിയോൺ ബ്രാൻഡ് ജനിച്ചത്. 1970 ൽ ട്രിനിഡാഡിലെ സാൻ ഫെർണാണ്ടോയിലെ നാപരിമ ഗേൾസ് ഹൈസ്‌കൂളിൽ നിന്ന് ബിരുദം നേടി [[കാനഡ]]യിലേക്ക് കുടിയേറി. ടൊറന്റോ സർവകലാശാലയിൽ പഠിച്ച അവർ 1975 ൽ ബിഎ ബിരുദം (ഇംഗ്ലീഷ്, ഫിലോസഫി) നേടി. പിന്നീട് ഒന്റാറിയോ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഫോർ സ്റ്റഡീസ് ഇൻ എഡ്യൂക്കേഷനിൽ (ഒഐഎസ്ഇ) നിന്ന് എംഎ (1989) നേടി. <ref name="umn-biography"/><ref name="canadian-encyclopedia" /> ബ്രാൻഡ് നിലവിൽ ടൊറന്റോയിലാണ് താമസിക്കുന്നത്.<ref name="Penguin">{{cite web |title=Dionne Brand |url=https://www.penguinrandomhouse.ca/authors/3068/dionne-brand|website=Penguin Random House Canada |publisher=Penguin Random House Canada |access-date=12 December 2018}}</ref> പരസ്യമായി അവർ ഒരു ലെസ്ബിയൻ ആണെന്ന് തിരിച്ചറിയുന്നു.<ref>Scott Rayter, Donald W. McLeod, and Maureen FitzGerald,''Queer CanLit: Canadian, Lesbian, Gay, Bisexual, and Transgender (LGBT) Literature in English''. [[University of Toronto]], 2008. ISBN {{ISBN|978-0-7727-6065-4}}.</ref> == കരിയർ == അവരുടെ ആദ്യ പുസ്തകം, ഫോർ ഡേ മോർണിംഗ്: പോംസ്, 1978 ൽ പുറത്തിറങ്ങി. അതിനുശേഷം ബ്രാൻഡ് നിരവധി കവിതകൾ, ഫിക്ഷൻ, നോൺ-ഫിക്ഷൻ കൃതികൾ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. കൂടാതെ ആന്തോളജികൾ എഡിറ്റുചെയ്യുകയും ഡോക്യുമെന്ററി ഫിലിമുകളിൽ പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്തു. <ref>{{Cite web|url=https://www.uoguelph.ca/arts/sets/people/dionne-brand|title=Dionne Brand {{!}} College of Arts|website=www.uoguelph.ca|access-date=2019-04-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20250218085856/https://www.uoguelph.ca/arts/sets/people/dionne-brand|archive-date=2025-02-18|url-status=dead}}</ref> ഇനിപ്പറയുന്നവ ഉൾപ്പെടെ നിരവധി അക്കാദമിക് സ്ഥാനങ്ങൾ അവർ വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്: * ഗൾഫ് സർവകലാശാലയിലെ ഇംഗ്ലീഷ് അസിസ്റ്റന്റ് പ്രൊഫസർ (1992–94) * സൈമൺ ഫ്രേസർ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിലെ വിമൻസ് സ്റ്റഡീസിൽ റൂത്ത് വിൻ വുഡ്വാർഡ് പ്രൊഫസർ * വിശിഷ്ട വിസിറ്റിംഗ് സ്കോളറും റൈറ്റർ-ഇൻ-റെസിഡൻസ്, സെന്റ് ലോറൻസ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി, കാന്റൺ, ന്യൂയോർക്ക് (2004-05) * വാൻകൂവർ ഐലൻഡ് യൂണിവേഴ്‌സിറ്റിയിലെ റാൽഫ് ഗുസ്താഫ്‌സൺ പോയട്രി ചെയറിലെ വിശിഷ്ട കവി (2006) * അവർ നിലവിൽ ഗൾഫ് സർവകലാശാലയിലെ സ്കൂൾ ഓഫ് ഇംഗ്ലീഷ് ആൻഡ് തിയേറ്റർ സ്റ്റഡീസിൽ ഇംഗ്ലീഷ് പ്രൊഫസറാണ്. അവിടെ അവർ ഒരു യൂണിവേഴ്സിറ്റി റിസർച്ച് ചെയർ കൂടിയാണ്. 2017-ൽ പെൻഗ്വിൻ റാൻഡം ഹൗസ് കാനഡയുടെ മുദ്രയായ മക്‌ക്ലെലാൻഡ് ആൻഡ് സ്റ്റുവർട്ടിന്റെ കവിതാ എഡിറ്ററായി അവർ നിയമിതയായി.<ref>Robertson, Becky, [https://quillandquire.com/omni/dionne-brand-named-mss-first-poetry-editor/ "Dionne Brand named M&S's new poetry editor"], ''Quill & Quire'', 16 August 2017.</ref> ടൊറന്റോ ആസ്ഥാനമായുള്ള ലിറ്റററി ജേണലായ ബ്രിക്കിന്റെ സഹ എഡിറ്റർ കൂടിയാണ് ബ്രാൻഡ്.<ref>{{Cite web|url=https://brickmag.com|title=Brick Mag}}</ref> == എഴുത്ത്== ലിംഗഭേദം, വംശം, ലൈംഗികത, ഫെമിനിസം, വെള്ളക്കാരായ പുരുഷ മേധാവിത്വം, അനീതികൾ, "കാനഡയിലെ ധാർമ്മിക കാപട്യങ്ങൾ" എന്നിവയുടെ തീമുകൾ ബ്രാൻഡ് പര്യവേക്ഷണം ചെയ്യുന്നു<ref name="Bread">Brand, Dionne. "Bread Out of Stone", in Libby Scheier, Sarah Sheard and Eleanor Wachtel (eds), ''Language In Her Eye'', Toronto: Coach House Press, 1990.</ref> കരീബിയൻ എഴുത്തുകാരനായി പലപ്പോഴും വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്നുണ്ടെങ്കിലും, ബ്രാൻഡ് ഒരു "കറുത്ത കനേഡിയൻ" ആയി തിരിച്ചറിയുന്നു.<ref>{{Cite book|title = Caribbean Women Writers: Fiction in English|publisher = St. Martin's Press|year = 1999|isbn = 0-312-21861-3|location = New York|pages = [https://archive.org/details/caribbeanwomenwr00mary_0/page/1 1]|editor-last = Condé|editor-first = Mary|editor-first2 = Thorunn|editor-last2 = Lonsdale|url = https://archive.org/details/caribbeanwomenwr00mary_0/page/1}}</ref> == എ മാപ്പ് ടു ദ ഡോർ ഓഫ് നോ റിട്ടേൺ == എ മാപ്പ് ടു എ ഡോർ ഓഫ് നോ റിട്ടേൺ എന്ന ഡിയോൺ ബ്രാൻഡിന്റെ ഭാഗത്തിൽ, അവൾ ഇന്റർജനറേഷൻ ട്രോമയും പോസ്റ്റ് മെമ്മറിയും പര്യവേക്ഷണം ചെയ്യുന്നു. ബ്രാൻഡ്, വൈവിധ്യമാർന്ന ഘടകങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച്, ഒരു ആത്മകഥാപരമായ വീക്ഷണത്തിലൂടെ സ്വന്തം അനുഭവങ്ങൾ പര്യവേക്ഷണം ചെയ്യുന്നു, കൂടാതെ "ദി ഡോർ ഓഫ് നോ റിട്ടേൺ" എന്ന് അവൾ വിളിക്കുന്ന ഒരു ആശയം വിശദീകരിക്കുന്നു. ആഫ്രിക്കയിൽ നിന്നുള്ള അടിമകളെ അറ്റ്ലാന്റിക് അടിമക്കച്ചവടത്തിലൂടെ കടത്തിക്കൊണ്ടുപോയപ്പോൾ, കറുത്തവരുടെ ചരിത്രം നഷ്ടപ്പെട്ട ഇടമാണ് വാതിൽ. "നമ്മുടെ പൂർവ്വികർ ഒരു ലോകത്തേക്ക് മറ്റൊരു ലോകം വിട്ടുപോയ സ്ഥലം; പുതിയതിനായുള്ള പഴയ ലോകം" എന്ന് ബ്രാൻഡ് ഡോർ ഓഫ് നോ റിട്ടേൺ നിർവചിക്കുന്നു.<ref name="Brand, Dionne 2002, pp. 5">Brand, Dionne. ''A Map to the Door of No Return: Notes to Belonging''. Vintage Canada, 2002, p. 5.</ref> ==അവലംബം== {{Reflist|refs= <ref name="umn-biography"> {{cite web | title = Dionne Brand | first = Eleanor | last = Ty | date = 12 April 2000 | access-date = 1 September 2020 | url = http://conservancy.umn.edu/bitstream/handle/11299/166103/Brand,%2c%20Dionne.pdf?sequence=1&isAllowed=y | website = Voices from the Gaps | archive-url = https://web.archive.org/web/20150909212620/http://conservancy.umn.edu/bitstream/handle/11299/166103/Brand%2c%20Dionne.pdf?sequence=1&isAllowed=y | archive-date = 9 September 2015 | url-status = live }} </ref> <ref name="canadian-encyclopedia"> {{cite web | title = Dionne Brand | first1 = Robert G. | last1 = May | first2 = Jessica | last2 = Young | date = 15 January 2012 | access-date = 1 September 2020 | url = https://www.thecanadianencyclopedia.ca/en/article/dionne-brand | website = The Canadian Encyclopedia | archive-url = https://web.archive.org/web/20200614011133/https://www.thecanadianencyclopedia.ca/en/article/dionne-brand | archive-date = 14 June 2020 | url-status = live }} </ref> }} ==പുറംകണ്ണികൾ== *[http://www.library.utoronto.ca/canpoetry/brand/index.htm Canadian Poetry Online] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130131093507/http://www.library.utoronto.ca/canpoetry/brand/index.htm |date=2013-01-31 }}: Dionne Brand - Biography and two poems (I from ''Thirsty'' and II from ''Inventory'') *[http://www.thecanadianencyclopedia.com/index.cfm?PgNm=TCE&Params=A1ARTA0010878 Dionne Brand's] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060511195405/http://www.thecanadianencyclopedia.com/index.cfm?PgNm=TCE&Params=A1ARTA0010878 |date=2006-05-11 }} entry in ''[[The Canadian Encyclopedia]]'' * [http://www.griffinpoetryprize.com/awards-and-poets/shortlists/2011-shortlist/dionne-brand/ Griffin Poetry Prize biography] * [http://www.griffinpoetryprize.com/see-and-hear-poetry/a-g/dionne-brand/ Griffin Poetry Prize readings], including video clips * Archives of Dionne Brand [http://central.bac-lac.gc.ca/.redirect?app=fonandcol&id=206165&lang=eng (Dionne Brand fonds, R11754)]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജൂൺ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} are held at [[Library and Archives Canada]] {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:1953-ൽ ജനിച്ചവർ]] 7dl6q3e0qid85b1rri9ovmgblzjvagn 0 538800 4682122 4448844 2026-11-01T19:53:58Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 4682122 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Josie Osborne}} {{Infobox officeholder | honorific-prefix = [[The Honourable]] | name = ജോസി ഓസ്ബോൺ | honorific-suffix = [[Legislative Assembly of British Columbia|MLA]] | image = Josie_Osborne.png | office = Minister of Municipal Affairs of [[British Columbia]] | term_start = November 24, 2020 | term_end = | predecessor = [[Selina Robinson]] (Minister of Municipal Affairs and Housing) | successor = | premier = [[John Horgan|ജോൺ ഹൊർഗാൻ]] | office1 = Member of the [[Legislative Assembly of British Columbia]]<br /> for [[Mid Island-Pacific Rim]] | term_start1 = October 24, 2020 | term_end1 = | predecessor1 = [[Scott Fraser (politician)|സ്കോട്ട് ഫ്രേസർ]] | successor1 = | office2 = Mayor of [[Tofino]] | term_start2 = 2013 | term_end2 = 2020 | predecessor2 = | successor2 = | party = [[British Columbia New Democratic Party|ബ്രിട്ടീഷ് കൊളംബിയ ന്യൂ ഡെമോക്രാറ്റിക് പാർട്ടി]] (after 2020) | birth_date = 1972 | alma_mater = [[University of British Columbia|ബ്രിട്ടീഷ് കൊളംബിയ സർവ്വകലാശാല]] [[Simon Fraser University|സൈമൺ ഫ്രേസർ സർവകലാശാല]] | otherparty = [[Green Party of Canada|ഗ്രീൻ പാർട്ടി ഓഫ് കാനഡ]] (until 2020) }} കനേഡിയൻ രാഷ്ട്രീയക്കാരിയും പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തകയുമാണ് '''ജോസി ഓസ്ബോൺ''' (ജനനം 1972), 2020 ലെ [[ബ്രിട്ടീഷ് കൊളംബിയ]] പൊതുതെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ബ്രിട്ടീഷ് കൊളംബിയയിലെ നിയമസഭയിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.<ref>[https://www.cheknews.ca/ndp-candidate-josie-osborne-wins-mid-island-pacific-rim-riding-712641/ "BC NDP Josie Osborne wins Mid-Island Pacific Rim riding"]. [[CHEK-DT]], October 25, 2020.</ref> ബ്രിട്ടീഷ് കൊളംബിയ ന്യൂ ഡെമോക്രാറ്റിക് പാർട്ടി അംഗമായി [[Mid Island-Pacific Rim|മിഡ് ഐലന്റ്-പസഫിക് റിമിന്റെ]] തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ജില്ലയെ പ്രതിനിധീകരിച്ചു. മുമ്പ് 2013 മുതൽ ബ്രിട്ടീഷ് കൊളംബിയയിലെ ടോഫിനോ മേയറായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://www.greenparty.ca/media-release/2013-01-15/tofino-has-new-green-mayor|title=WebCite query result|website=www.webcitation.org|access-date=2019-12-15|archive-date=2013-01-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20130122065228/http://www.greenparty.ca/media-release/2013-01-15/tofino-has-new-green-mayor|url-status=dead}}</ref> ആദ്യമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ കാനഡയിലെ ഗ്രീൻ പാർട്ടി അഫിലിയേറ്റഡ് മേയറായിരുന്നു അവർ.<ref>{{Cite web|url=https://www.globalgreens.org/news/green-party-notables-win-office-municipal-elections-canada|title=Green Party notables win office in municipal elections in Canada|date=2014-11-03|website=Global Greens|language=en|access-date=2019-12-17|archive-date=2019-12-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20191217180101/https://www.globalgreens.org/news/green-party-notables-win-office-municipal-elections-canada|url-status=dead}}</ref> == ജീവിതരേഖ == ഓസ്ബോൺ ബ്രിട്ടീഷ് കൊളംബിയ സർവകലാശാലയിൽ മറൈൻ ബയോളജി പഠിക്കുകയും സൈമൺ ഫ്രേസർ സർവകലാശാലയിൽ റിസോഴ്‌സ് മാനേജ്‌മെന്റിൽ ബിരുദാനന്തര ബിരുദം നേടുകയും ചെയ്തു. <ref>{{Cite web|url=https://www.bcbusiness.ca/Tofino-mayor-Josie-Osborne-on-what-makes-her-seaside-town-tick|title=BCBusiness|last=Mckenzie|first=Kevin Hinton & Ryan|website=BCBusiness|language=en|access-date=2019-12-15}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://thetyee.ca/Opinion/2014/11/12/No-Contest-in-Tofino/|title=No Contest in Tofino, This Mayor's a Winner|last=Gill|first=Ian|date=2014-11-12|website=The Tyee|language=English|access-date=2019-12-15}}</ref> 2013 ലെ ഉപതിരഞ്ഞെടുപ്പിലും 2014 ലെ മുനിസിപ്പൽ തെരഞ്ഞെടുപ്പിലും ഗ്രീൻ പാർട്ടി സ്ഥാനാർത്ഥിയായി ടോഫിനോ മേയറായി അവർ മത്സരിച്ചു.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.vancouverislandfreedaily.com/municipal-election/tofino-mayor-josie-osborne-re-elected/|title=Tofino mayor Josie Osborne re-elected|date=2018-10-20|website=Vancouver Island Free Daily|language=en-US|access-date=2019-12-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20221214223241/https://www.vancouverislandfreedaily.com/municipal-election/tofino-mayor-josie-osborne-re-elected/|archive-date=2022-12-14|url-status=dead}}</ref> മൊത്തത്തിലുള്ള വോട്ടുകളുടെ 86.75% നേടി 2018 ൽ<ref>{{Cite web|url=https://www.westerlynews.ca/municipal-election/tofino-mayor-josie-osborne-re-elected/|title=UPDATED: Tofino mayor Josie Osborne re-elected|date=2018-10-20|website=Tofino-Ucluelet Westerly News|language=en-US|access-date=2019-12-15}}</ref> അവർ വീണ്ടും തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.<ref name=":0" /> 2018 ബ്രിട്ടീഷ് കൊളംബിയ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പരിഷ്കരണ റഫറണ്ടത്തിൽ ആനുപാതിക പ്രാതിനിധ്യം ഏർപ്പെടുത്തുന്നതിനെ ഓസ്ബോൺ പിന്തുണച്ചു. 2019 മാർച്ചിൽ, വാൻകൂവർ മെട്രോപൊളിറ്റൻ പ്രദേശത്തെ മിതമായ നിരക്കിൽ ഭവന നിർമ്മാണത്തിന് അനുകൂലമായി ഓസ്ബോൺ സംസാരിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://vancouverisland.ctvnews.ca/tofino-housing-crunch-hits-hospital-1.4348775|title=Tofino housing crunch hits hospital|date=2019-03-22|website=Vancouver Island|language=en|access-date=2019-12-17|archive-date=2019-12-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20191217180035/https://vancouverisland.ctvnews.ca/tofino-housing-crunch-hits-hospital-1.4348775|url-status=dead}}</ref> 2020 സെപ്റ്റംബറിൽ അടുത്ത പ്രവിശ്യാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ഓസ്ബോൺ മിഡ് ഐലന്റ്-പസഫിക് റിം റൈഡിങ്ങിൽ ബിസി എൻ‌ഡി‌പി നാമനിർദ്ദേശം തേടുന്നതായി റിപ്പോർട്ടുണ്ട്. <ref>{{Cite web|date=2020-09-15|title=Tofino mayor Josie Osborne seeks B.C. NDP nomination for Mid Island-Pacific Rim|url=https://www.westerlynews.ca/news/tofino-mayor-josie-osborne-seeks-b-c-ndp-nomination-for-mid-island-pacific-rim/|access-date=2020-10-25|website=Tofino-Ucluelet Westerly News|language=en-US}}</ref> ഓസ്ബോൺ വിജയിക്കുകയും 2020 ഒക്ടോബറിൽ നടന്ന പൊതുതെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ എം‌എൽ‌എയായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. <ref>{{Cite web|date=2020-10-24|title=Popular Tofino Mayor Josie Osborne elected MLA for Mid Island-Pacific Rim|url=https://vancouverisland.ctvnews.ca/popular-tofino-mayor-josie-osborne-elected-mla-for-mid-island-pacific-rim-1.5159869|access-date=2020-10-25|website=Vancouver Island|language=en|archive-date=2022-12-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20221214223241/https://vancouverisland.ctvnews.ca/popular-tofino-mayor-josie-osborne-elected-mla-for-mid-island-pacific-rim-1.5159869|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|date=2020-10-24|title=BC VOTES 2020: NDP Josie Osborne declared the winner in Mid Island-Pacific Rim riding|url=https://www.albernivalleynews.com/news/bc-votes-2020-ndp-josie-osborne-takes-a-lead-in-mid-island-pacific-rim-riding/|access-date=2020-10-25|website=Port Alberni Valley News|language=en-US}}</ref> ഓസ്ബോൺ പ്രവിശ്യാ നിയമസഭയിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടതിന് ശേഷം ടോഫിനോ പുതിയ മേയറെ തിരഞ്ഞെടുക്കുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. <ref>{{Cite web|date=2020-10-26|title=Tofino expected to wait to elect new mayor after Josie Osborne wins MLA seat|url=https://www.vancouverislandfreedaily.com/news/tofino-expected-to-wait-to-elect-new-mayor-after-josie-osborne-wins-mla-seat/|access-date=2020-11-01|website=Vancouver Island Free Daily|language=en-US}}</ref> 2021 ഫെബ്രുവരിയിൽ ഒരു മേയർ ഉപതിരഞ്ഞെടുപ്പ് നടന്നു.<ref>{{Cite web|last=Kloster|first=Darron|title=Tofino, Campbell River residents head to polls in byelections|url=https://www.timescolonist.com/news/local/tofino-campbell-river-residents-head-to-polls-in-byelections-1.24287388|access-date=2021-02-28|website=Times Colonist}}</ref> == തിരഞ്ഞെടുപ്പ് റെക്കോർഡ് == {{British Columbia provincial election, 2020/Mid Island-Pacific Rim}} == അവലംബം== {{Reflist}} {{British Columbia MLAs}} [[വർഗ്ഗം:കനേഡിയൻ പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:1972-ൽ ജനിച്ചവർ]] dkuoglhnbq37bpgxjv0hzkgq230o0n7 0 540327 4682108 4668463 2026-11-01T18:33:03Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 4682108 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Jenner Institute}} {{Infobox institute | image = Jenner_Institute_Logo.png | established = {{start date and age|2005}} | head_label = ഡയറക്ടർ | head = [[Adrian V. S. Hill|അഡ്രിയാൻ ഹിൽ]] | key_people = [[Sarah Gilbert (scientist)|സാറാ ഗിൽബർട്ട്]]<ref name=lancet/><br />[[Helen McShane|ഹെലൻ മൿഷെയ്ൻ]] | parent = [[University of Oxford|ഓക്സ്ഫോർഡ് സർവ്വകലാശാല]] | budget = | remarks = | name = ജെന്നർ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് | location = [[Old Road Campus Research Building|ഓൾഡ് റോഡ് കാമ്പസ് റിസർച്ച് ബിൽഡിംഗ്]] | address = ഓൾഡ് റോഡ് കാമ്പസ് റിസർച്ച് ബിൽഡിംഗ് (ORCRB), റൂസ്‌വെൽറ്റ് ഡ്രൈവ്, ഓക്സ്ഫോർഡ് OX3 7DQ, UK | city = [[ഓക്സ്ഫോർഡ് ]] | country = [[യുണൈറ്റഡ് കിംഗ്ഡം]] | staff = 100 | website = {{Official URL}} | former_name = [[Edward Jenner Institute for Vaccine Research|എഡ്വേർഡ് ജെന്നർ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഫോർ വാക്സിൻ റിസർച്ച്]] | coordinates = {{coord|51.7519293|-1.2163045|dim:500_region:GB-OXF|display=inline,title}} }} ഇംഗ്ലണ്ടിലെ കിഴക്കൻ ഓക്സ്ഫോർഡിലെ ഹെഡിംഗ്ടണിലുള്ള പഴയ റോഡ് കാമ്പസിലെ ഒരു ഗവേഷണ സ്ഥാപനമാണ് '''ജെന്നർ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്'''. [[ഓക്സ്ഫോർഡ് സർവകലാശാല]]യും യുകെ [[Pirbright Institute|ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഫോർ അനിമൽ ഹെൽത്തും]] തമ്മിലുള്ള പങ്കാളിത്തത്തിലൂടെ 2005 നവംബറിൽ ഇത് രൂപീകരിച്ചു.<ref>{{cite web | url=https://www.ndm.ox.ac.uk/the-jenner-institute | title=The Jenner Institute | work=Health Check | publisher=[[Nuffield Department of Medicine]], [[University of Oxford]] | location=UK | access-date=17 April 2020 | archive-date=2020-05-27 | archive-url=https://web.archive.org/web/20200527013440/https://www.ndm.ox.ac.uk/the-jenner-institute | url-status=dead }}</ref> ഓക്സ്ഫോർഡ് സർവകലാശാലയിലെ മെഡിക്കൽ സയൻസസ് വിഭാഗത്തിലെ [[Old Road Campus|നഫീൽഡ് ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റ് ഓഫ് മെഡിസിനുമായി]] ഇത് ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിന് ജെന്നർ വാക്സിൻ ഫൗണ്ടേഷനിൽ നിന്ന് ചാരിറ്റബിൾ പിന്തുണ ലഭിക്കുന്നു.<ref name="Merck" /><ref>{{Twitter|JennerInstitute}}</ref> [[File:Jenner Institute Laboratories.jpg|thumb|right|The Jenner Institute Laboratories from the atrium of the [[Old Road Campus Research Building]]]] പ്രൊഫ. [[അഡ്രിയാൻ വി.എസ്. ഹിൽ|അഡ്രിയാൻ ഹില്ലാണ്]] ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിനെ നയിക്കുന്നത്. <ref>{{cite web| url=https://www.bbc.co.uk/programmes/p02st6qs | title=Preparing for Future Epidemics | work=Health Check | publisher=[[BBC]] | location=UK | date=10 June 2015 | access-date=17 April 2020 }}</ref>ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് വാക്സിനുകൾ വികസിപ്പിക്കുകയും [[മലേറിയ]], [[ക്ഷയം]] (വാക്സിൻ MVA85A), [[എബോള]], [[മെർസ്|മെർസ്-കൊറോണ വൈറസ്]] എന്നിവ ഉൾപ്പെടെയുള്ള രോഗങ്ങൾക്ക് ക്ലിനിക്കൽ പരീക്ഷണങ്ങൾ നടത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/news/health-29230157 |title=Ebola vaccine trial begins|date=17 September 2014}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.ndm.ox.ac.uk/principal-investigators/researcher/helen-mcshane|title=Helen McShane|website=ndm.ox.ac.uk|access-date=2021-05-10|archive-date=2020-06-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20200607205205/https://www.ndm.ox.ac.uk/principal-investigators/researcher/helen-mcshane|url-status=dead}}</ref> 2020 ൽ, ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് യുകെ സർക്കാരിന്റെ പിന്തുണയോടെ [[കോവിഷീൽഡ് വാക്സിൻ|ഓക്സ്ഫോർഡ്-അസ്ട്രാസെനെക കോവിഡ് -19 വാക്സിൻ]] വിജയകരമായി വികസിപ്പിച്ചു. <ref>{{cite news| url=https://www.bbc.co.uk/news/health-52329659?intlink_from_url=&link_location=live-reporting-story | title=Coronavirus vaccine: Target of a million doses by September, scientists say | work=[[BBC News]] | publisher=[[BBC]] | location=UK | first=James | last=Gallagher | date=17 April 2020 | access-date=17 April 2020 }}</ref> വികസനത്തിൽ [[ഇറ്റലി]]യിലെ അഡ്വെൻറ് എസ്‌ആർ‌എല്ലും (ഐ‌ആർ‌ബി‌എം ഗ്രൂപ്പിന്റെ ഭാഗവും),<ref>{{cite web | url=https://www.irbm.com/news/the-jenner-institute-signs-an-agreement-with-advent-to-develop-a-novel-coronavirus-vaccine/ | title=The Jenner Institute signs an agreement with Advent to develop a novel coronavirus vaccine | publisher=IRBM | access-date=2021-05-10 | archive-date=2021-01-19 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210119190244/https://www.irbm.com/news/the-jenner-institute-signs-an-agreement-with-advent-to-develop-a-novel-coronavirus-vaccine/ | url-status=dead }}</ref> കോവിഡ് -19 വാക്സിൻ നിർമ്മാണത്തിൽ ജർമ്മനിയുടെ [[Merck Group|മെർക്ക് ഗ്രൂപ്പുമായും]] ഇത് സഹകരിച്ചു. <ref name="Merck">{{cite web | url=https://www.merckgroup.com/en/news/jenner-milestone-covid-19-vaccine-manufacturing-14-04-2020.html | title=Merck Supports Jenner Institute to Reach First Milestone in Covid-19 Vaccine Manufacturing | publisher=[[Merck Group]] | access-date=17 April 2020 | archive-url=https://web.archive.org/web/20240521064122/https://www.merckgroup.com/en/news/jenner-milestone-covid-19-vaccine-manufacturing-14-04-2020.html | archive-date=2024-05-21 | url-status=dead }}</ref> ഇംഗ്ലീഷ് വാക്സിനോളജിസ്റ്റ് [[സാറാ ഗിൽബർട്ട്|സാറാ ഗിൽബെർട്ടാണ്]] വികസനത്തിൽ ഏർപ്പെട്ട പ്രമുഖ ശാസ്ത്രജ്ഞരിൽ ഒരാൾ.<ref name=lancet>{{cite journal| pmid=32305089|pmc=7162644 | title=Sarah Gilbert: carving a path towards a COVID-19 vaccine | journal=[[The Lancet]] | volume=395 | number=10232 | page=1247 | first=Richard | last=Lane | date= 2020 | doi=10.1016/S0140-6736(20)30796-0 }}</ref><ref>{{cite web| url=https://www.bbc.co.uk/programmes/p089xqrl | title=Prof Sarah Gilbert: Coronavirus vaccine trials to start within days | work=[[The Andrew Marr Show]] | publisher=[[BBC One]] | location=UK | date=19 April 2020 | access-date=19 April 2020 }}</ref> [[File:Edward Jenner Statue.jpg|thumb|Statue of [[Edward Jenner]] at the entrance of The Jenner Institute]] [[വസൂരി]] വാക്സിൻ വികസിപ്പിക്കുന്നതിൽ പ്രധാന പങ്കുവഹിച്ച ഇംഗ്ലീഷ് വൈദ്യനും രോഗപ്രതിരോധ പ്രഥമപ്രവർത്തകനുമായ [[എഡ്വേർഡ് ജെന്നർ|എഡ്വേർഡ് ജെന്നറിന്റെ]] (1749–1823) പേരാണ് ഈ സ്ഥാപനത്തിന് നൽകിയിരിക്കുന്നത്. == ചരിത്രം == മുമ്പ് [[Edward Jenner Institute for Vaccine Research|എഡ്വേർഡ് ജെന്നർ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഫോർ വാക്സിൻ റിസർച്ച്]] ഒരു സ്വതന്ത്ര ഗവേഷണ സ്ഥാപനമായിരുന്നു. വാക്സിനേഷൻ കണ്ടുപിടിച്ച എഡ്വേർഡ് ജെന്നറുടെ പേരിലാണ് ഇത് അറിയപ്പെടുന്നത്. ബെർക്ക്‌ഷെയറിലെ കോം‌പ്റ്റൺ ഗ്രാമത്തിലെ ഒരു കാമ്പസിലെ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഫോർ അനിമൽ ഹെൽത്തിന്റെ കോം‌പ്റ്റൺ ലബോറട്ടറിയോടൊപ്പം ഇത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. 1996 മുതൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഫോർ അനിമൽ ഹെൽത്തിൽ ലബോറട്ടറി താൽക്കാലികമായി കൈവശമായിരുന്നെങ്കിലും ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് 1998 ൽ പുതുതായി പൂർത്തിയാക്കിയ ലബോറട്ടറി കെട്ടിടത്തിലേക്ക് മാറി. ഓക്സ്ഫോർഡ് സർവകലാശാലയും ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഫോർ അനിമൽ ഹെൽത്തും നാല് സ്ഥാപക ഫണ്ടിംഗ് പങ്കാളികളെ (ഗ്ലാക്സോ സ്മിത്ത്ക്ലൈൻ, മെഡിക്കൽ റിസർച്ച് കൗൺസിൽ, ബയോടെക്നോളജി, ബയോളജിക്കൽ സയൻസസ് റിസർച്ച് കൗൺസിൽ, ആരോഗ്യ വകുപ്പ്) മാറ്റിസ്ഥാപിക്കുന്നതുവരെ സ്ഥാപനത്തിന്റെ ധനസഹായം 2005 ഒക്ടോബർ വരെ തുടർന്നു. <ref>{{cite web|url=https://assets.publishing.service.gov.uk/government/uploads/system/uploads/attachment_data/file/231572/1502.pdf|title=MRC Annual Report and Accounts 2005/06|page=11}}</ref><ref>{{cite web|url=https://beta.companieshouse.gov.uk/company/03079818/filing-history?page=4|title=Annual report and financial statements for the year ended 31 March 2006}}</ref> ==അവലംബം== {{reflist}} {{University of Oxford|state=expanded}} {{authority control}} lsbc883daxaqliojdeliwm7e9j3foxr 0 542331 4682068 4551149 2026-11-01T14:39:12Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 4682068 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Media in Jammu and Kashmir}} [[File:A huge response from the various media to Editors' Conference on Social Infrastructure ‘Focus on Jammu & Kashmir’ organised by the Press Information Bureau in Srinagar on June 22, 2006.jpg|thumb|Media Editors' Conference at [[Srinagar]]]] ജമ്മു കശ്മീരിലെ മാധ്യമങ്ങളിൽ കശ്മീർ ടൈംസ്, ഗ്രേറ്റർ കശ്മീർ, റൈസിംഗ് കശ്മീർ, ഡെയ്‌ലി എക്സൽസിയർ, റേഡിയോ സ്റ്റേഷനുകളായ എ‌ഐ‌ആർ ശ്രീനഗർ, എ‌ഐ‌ആർ ജമ്മു, റേഡിയോ മിർച്ചി 98.3 എഫ്എം,<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/business/india-business/mirchi-98-3-starts-operations-in-srinagar/articleshow/64630395.cms|title=FM: Mirchi 98.3 starts operations in Srinagar|access-date=2020-08-23|date=2018-06-18|website=The Times of India}}</ref> റെഡ് എഫ്എം 93.5,<ref>{{cite web|url=http://www.uniindia.com/~/eid-ul-azha-red-fm-launches-station-in-srinagar/India/news/1326138.html|title=Eid-ul-Azha: Red FM launches station in Srinagar|access-date=2020-08-23|date=2020-08-23|website=United News of India}}</ref>റേഡിയോ ശാർദയും സംസ്ഥാന ടെലിവിഷൻ പ്രക്ഷേപകരായ ഡി ഡി കശ്മീരും പ്രധാനികളാണ്. ന്യൂസ് 18 ഉറുദു, ഗുലിസ്ഥാൻ ന്യൂസ് എന്നിവയാണ് പ്രധാന സ്വകാര്യ ചാനലുകൾ.<ref>{{cite web|url=http://www.xinhuanet.com/english/2019-08/29/c_138348640.htm|title=Kashmiris living outside post messages on TV to connect with isolated families|access-date=2020-08-22|last=Hamid|first=Peerzada Arshad|date=2017-03-21|website=Xinhua|archive-date=2021-05-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20210523131508/http://www.xinhuanet.com/english/2019-08/29/c_138348640.htm|url-status=dead}}</ref> ജമ്മു കശ്മീരിലും ദി സ്ട്രൈറ്റ് ലൈൻ പോലുള്ള വാർത്താ പോർട്ടലുകളുമായി ഡിജിറ്റൽ മീഡിയ മേഖല വളരുകയാണ്.<ref>{{Cite web|url=http://www.findglocal.com/IN/Jammu/128684-44|title=Media companies in Jammu|website=Finding Local|url-status=live}}</ref> കശ്മീരിലെ സാഹിത്യം, കശ്മീർ സംസ്കാരം, ലാൽ ഡെഡ്,<ref>{{cite web|url=https://thekashmirimages.com/2020/10/05/lalla-ded-the-epitome-of-kashmiriyat/|title=Lalla Ded – The Epitome of Kashmiriyat|access-date=2020-10-05|date=2020-10-05|website=Kashmir Images Newspaper}}</ref> നന്ദ് റിഷി എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിരവധി പുസ്തകങ്ങൾ ഈ പ്രദേശത്തെക്കുറിച്ച് എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. കോഷൂർ, ഡോഗ്രി, പഞ്ചാബി, പഹാരി, ഗോജ്രി, ഹിന്ദി-ഉറുദു, ഇംഗ്ലീഷ് എന്നിവയാണ് പ്രധാന ഭാഷകൾ.<ref>{{cite web|url=https://thekashmirimages.com/2020/09/07/declare-gojri-and-pahari-as-official-jk-languages-jkap-leader/|title=Declare Gojri and Pahari as official J&K languages: JKAP leader|access-date=2020-09-07|date=2020-09-07|website=Kashmir Images Newspaper}}</ref><ref name=":1">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=fPgADgAAQBAJ&q=media+in+jammu+and+kashmir&pg=PT169|title=Mass Media in India - 2004|last=Communication|first=Compiled & Edited by Research, Reference and Training Division-National Documentation Centre on Mass Communication|publisher=Publications Division, Ministry of Information & Broadcasting|year=2016|isbn=9788123023380|language=en}}</ref> == ആനുകാലികങ്ങൾ == ഗ്രേറ്റർ കശ്മീർ, റൈസിംഗ് കശ്മീർ, കശ്മീർ ടൈംസ്, ഡെയ്‌ലി എക്സൽസിയർ, എലൈറ്റ് കശ്മീർ, കശ്മീർ മോണിറ്റർ എന്നിവ ജമ്മു കശ്മീരിലെ പ്രധാന ആനുകാലികങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref name=":12">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=fPgADgAAQBAJ&q=media+in+jammu+and+kashmir&pg=PT169|title=Mass Media in India - 2004|last=Communication|first=Compiled & Edited by Research, Reference and Training Division-National Documentation Centre on Mass Communication|publisher=Publications Division, Ministry of Information & Broadcasting|year=2016|isbn=9788123023380|language=en}}</ref> === കശ്മീരിലെ വാർത്താ ഏജൻസികൾ === കശ്മീർ ന്യൂസ് ബ്യൂറോ (കെ‌എൻ‌ബി), കറന്റ് ന്യൂസ് സർവീസ് (സി‌എൻ‌എസ്), കെ‌എൻ‌എസ്,<ref>{{cite web|url=http://www.knskashmir.com/About-Us.aspx|title=Kashmir News Service provides the most latest coverage and up to date news, breaking news,feature stories, videos, information on Kashmir,politics, cricket and more.|access-date=2020-08-24|date=2020-08-24|website=Kashmir News Service|author=KNS|archive-url=https://web.archive.org/web/20200824090445/http://www.knskashmir.com/About-Us.aspx|archive-date=2020-08-24|url-status=dead}}</ref> ഏഷ്യൻ ന്യൂസ് ഇന്റർനാഷണൽ<ref>{{cite web|url=https://www.aninews.in/topic/kashmir/|title=Asia's Premier News Agency - Kashmir News, Business & Political, Bollywood, Sports|access-date=2020-08-22|website=ANI News|archive-date=2020-08-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20200831073343/https://www.aninews.in/topic/kashmir/|url-status=dead}}</ref> തുടങ്ങിയവ പ്രധാന വാർത്താ ഏജൻസികൾ ആണ്. 2017 ൽ പുറത്തു വന്ന "ജമ്മു കശ്മീരിലെ മീഡിയ, മീഡിയ രംഗം" എന്ന പ്രസ് കൗൺസിൽ ഓഫ് ഇന്ത്യ റിപ്പോർട്ട് പ്രകാരം ജമ്മു കശ്മീർ സർക്കാർ അംഗീകരിച്ച പത്രങ്ങളും ആനുകാലികങ്ങളും സർക്കാർ സ്പോൺസർ ചെയ്യുന്ന പരസ്യങ്ങൾ 467 ആണെന്നു വ്യക്തമാകുന്നു.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://thewire.in/culture/jammu-and-kashmir-media-press-council|title=Despite Numerous Challenges, J&K Media Is Growing, Says Press Council of India|access-date=2 February 2019|last=Maqbool|first=Majid|date=15 October 2017|website=The Wire|archive-url=https://web.archive.org/web/20190202220512/https://thewire.in/culture/jammu-and-kashmir-media-press-council|archive-date=2 February 2019}}</ref> == സിനിമയും സംഗീതവും == ജമ്മു കശ്മീരിലെ പ്രധാന ചലച്ചിത്ര-സംഗീത വ്യവസായങ്ങളാണ് കശ്മീരി സിനിമയും ദോഗ്രി സിനിമയും.<ref>{{cite web|url=https://www.hindustantimes.com/india/j-k-cm-s-wife-set-to-launch-new-album/story-QdUMWjM86xWm9LD3v3TeKO.html|title=J&K CM's wife set to launch new album|access-date=2020-08-24|date=2006-12-19|website=Hindustan Times|agency=Press Trust of India}}</ref> സംഗീത കമ്പനികളായ കെ‌ഡി‌എം‌ജമ്മു, മ്യൂസിക് ടേപ്പ് ഇൻഡസ്ട്രി (എം‌ടി‌ഐ) സ്റ്റുഡിയോ, ജമ്മു കശ്മീർ അക്കാദമി ഓഫ് ആർട്ട്, കൾച്ചർ ആൻഡ് ലാംഗ്വേജസ് (ജെ‌കെ‌എ‌എ‌സി‌എൽ), ടി-സീരീസ് കശ്മീരി മ്യൂസിക് എന്നിവ പരമ്പരാഗത കശ്മീരി നാടോടി സംഗീതത്തെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നു.<ref>{{cite web|url=https://thekashmirwalla.com/2020/07/a-small-music-label-that-immortalised-kashmirs-music/|title=A small music label that immortalised Kashmir's music|access-date=2020-09-07|date=2020-07-07|website=The Kashmir Walla|archive-date=2020-10-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20201005060414/https://thekashmirwalla.com/2020/07/a-small-music-label-that-immortalised-kashmirs-music/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.greaterkashmir.com/news/life-style/t-series-on-verge-of-becoming-no-1-youtube-channel/|title=T-Series on verge of becoming No. 1 YouTube Channel|access-date=2020-09-07|date=2019-03-21|website=Greater Kashmir}}</ref> ചക്രി, ഹെൻ‌സ, വാൻ‌വുൻ, ലഡിഷ, ബച്ച നാഗ്മ , ഡോഗ്രി ഭാക്, ഗോജ്രി സംഗീതം പ്രശസ്തമാണ്.<ref>https://www.dailyexcelsior.com/gojri-folk-instruments/</ref> രാജ് ബീഗം, വിഭാ സറഫ്, ഖാസി തുക്കീർ, ഷമീം ദേവ് ആസാദ്, നർഗീസ് ഖത്തൂൺ ബുഷ്ര & ഉസ്മ (ഇരട്ടകൾ), മെഹ്മീത് സയ്യിദ്, സകീന രേഷി, പ്രകാശ്, ഷബ്നം നാസ്, ഷമീമ അക്തർ, ഷീല സർഗാർ, ഷാസിയ ബഷീർ തുടങ്ങിയവർ പ്രധാന ഗായകരാണ്.<ref>{{cite web|url=https://www.wionews.com/videos/kashmir-connect-meet-a-singing-sensation-from-the-valley-322831|title=Kashmir Connect: Meet a singing sensation from the valley, World News|access-date=2020-09-07|last=Team|first=WION Web|date=2020-08-24|website=WION}}</ref><ref>{{cite web|url=https://kashmirobserver.net/2020/08/12/nargis-khatoon-a-new-kashmiri-singing-sensation-with-celebrity-fanbase/|title=Nargis Khatoon: A New Kashmiri Singing Sensation With Celebrity Fanbase|access-date=2020-09-07|date=2020-08-12|website=Kashmir Observer}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://risingkashmir.com/news/musical-evening-to-revive-folk-music-culture-held-on-dal-banks--331862.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2021-05-23 |archive-date=2021-05-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210523133745/https://risingkashmir.com/news/musical-evening-to-revive-folk-music-culture-held-on-dal-banks--331862.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.dnaindia.com/india/report-young-singer-sakeena-reshi-from-jk-moves-1-million-hearts-2707301|title=Young singer Sakeena Reshi from J&K moves 1 million hearts|access-date=2020-09-07|date=2019-01-13|website=DNA India|author=Ishfaq-ul-Hassan}}</ref><ref>https://www.dailyexcelsior.com/7-emerging-female-voices-in-gojri-music/</ref><ref>{{cite web|url=https://www.kashmirnewsbureau.com/singer-shameema-akhtar-comes-with-new-song-in-praise-of-police/|title=Singer Shameema Akhtar comes with new song in praise of Police|access-date=2020-09-07|date=2018-03-31|website=Kashmir News Bureau}}</ref><ref>{{cite web|url=http://risingkashmir.com/news/stealing-the-show|title=Stealing the Show|access-date=2020-09-07|date=2016-04-09|website=Rising Kashmir|archive-date=2021-05-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20210523133752/http://risingkashmir.com/news/stealing-the-show|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.thenorthlines.com/artists-pay-musical-tributes-to-legendary-singer-raj-begum-rashid-farash/|title=Artists pay musical tributes to legendary singer Raj Begum, Rashid Farash|access-date=2020-09-07|date=2018-12-02|website=The Northlines|author=Northlines|archive-date=2023-10-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20231010180241/https://thenorthlines.com/artists-pay-musical-tributes-to-legendary-singer-raj-begum-rashid-farash/|url-status=dead}}</ref> 1989 ന് ശേഷമുള്ള കശ്മീർ പോരാട്ടത്തിനിടെ സിനിമാ ഹാളുകൾ അടച്ചിരുന്നു. 1999 ൽ സിനിമാ ഹാളുകൾ വീണ്ടും തുറക്കാൻ ശ്രമിച്ചുവെങ്കിലും നിരവധി ആക്രമണങ്ങൾക്ക് ശേഷം ഉടൻ തന്നെ അവ വീണ്ടും അടച്ചു. 2017 ലെ "കശ്മീർ ലോക ചലച്ചിത്രമേള" യിൽ, കശ്മീരി രാഷ്ട്രീയക്കാരനായ നയീം അക്തർ സിനിമാ ഹാളുകൾ വീണ്ടും തുറക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ച് നിലപാടെടുത്തു.<ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/cities/srinagar/kwff-renews-debate-over-reopening-of-cinema-halls-in-kashmir-valley-4927161/|title=KWFF renews debate over reopening of cinema halls in Kashmir valley|access-date=3 February 2019|last=Shekhawat|first=Gazal|date=7 November 2017|website=The Indian Express|language=en-IN|archive-url=https://web.archive.org/web/20180803211052/https://indianexpress.com/article/cities/srinagar/kwff-renews-debate-over-reopening-of-cinema-halls-in-kashmir-valley-4927161/|archive-date=3 August 2018}}</ref> കശ്മീരിലെ ആദ്യത്തെ മൾട്ടിപ്ലക്‌സ് നിലവിൽ നിർമ്മാണത്തിലാണ്,<ref>{{Cite web|url=https://www.greaterkashmir.com/news/srinagar/kashmirs-first-multiplex-hits-roadblocks/|title=Kashmir's first multiplex hits roadblocks|access-date=2020-06-28|last=Malik|first=Saqib|date=2020-06-27|website=Greater Kashmir|language=en-US}}</ref> പക്ഷേ, ജമ്മു ഡിവിഷന് ഒന്നിലധികം മൾട്ടിപ്ലക്സുകളുണ്ട്.   == റേഡിയോ == ജമ്മു കശ്മീരിലെ റേഡിയോ സ്റ്റേഷനുകളിൽ "ആകാശവാണി ശ്രീനഗർ", "ആകാശവാണി ജമ്മു", "റേഡിയോ ശാരദ" എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref>{{Cite web|url=http://www.dailyexcelsior.com/radio-kashmir-holds-function/|title=Radio Kashmir holds function|access-date=3 February 2019|date=2 February 2019|website=Daily Excelsior}}</ref> 1947 ഡിസംബർ 1 ന് നിലവിൽ വന്ന ജമ്മു കശ്മീരിലെ ആദ്യത്തെ പ്രക്ഷേപണ കേന്ദ്രമായിരുന്നു റേഡിയോ ജമ്മു കശ്മീർ.<ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/pti-feed/story/website-of-radio-kashmir-jammu-launched-645564-2016-07-22|title=Website of Radio Kashmir Jammu launched|access-date=3 February 2019|date=22 July 2016|website=India Today|others=PTI|archive-url=https://web.archive.org/web/20190203133627/https://www.indiatoday.in/pti-feed/story/website-of-radio-kashmir-jammu-launched-645564-2016-07-22|archive-date=3 February 2019}}</ref> ജമ്മു നഗരത്തിലെ സ്വകാര്യ എഫ്എം റേഡിയോ സ്റ്റേഷനുകളാണ് എഫ്എം തഡ്ക 95.0, ബിഗ് എഫ്എം 92.7, റേഡിയോ മിർച്ചി, റെഡ് എഫ്എം 93.5.<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/jammu/radio-mirchi-goes-on-air-in-jammu/articleshow/61026169.cms|title=Radio Mirchi goes 'on air' in Jammu|access-date=2020-08-30|last=Khajuria|first=Sanjay|date=2017-10-10|website=The Times of India}}</ref><ref>{{cite web|url=https://news.statetimes.in/jammu-ka-apna-pakka-local-festival-red-fm-ka-thappa-culminates/|title='Jammu Ka Apna Pakka Local Festival' Red FM Ka Thappa culminates|access-date=2020-08-30|date=2019-06-30|website=State Times}}</ref> കശ്മീരി പണ്ഡിറ്റുകൾക്കായുള്ള ലോകവ്യാപക കമ്മ്യൂണിറ്റി റേഡിയോ സേവനമായ റേഡിയോ ഷാർദ ആരംഭിച്ചത് രമേശ് ഹാംഗ്ലൂ ആണ്.<ref>{{Cite news|url=https://www.business-standard.com/article/beyond-business/the-borderline-cases-of-jammu-kashmir-116020501436_1.html|title=The borderline cases of Jammu & Kashmir|last=Mohan|first=Archis|date=6 February 2016|work=Business Standard India|access-date=3 February 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20171108034459/https://www.business-standard.com/article/beyond-business/the-borderline-cases-of-jammu-kashmir-116020501436_1.html|archive-date=8 November 2017}}</ref> == പുസ്തകങ്ങൾ == നാടോടിക്കഥകൾ മുതൽ രാഷ്ട്രീയ സംഭവങ്ങൾ, ജനങ്ങളുടെ കഷ്ടപ്പാടുകൾ വരെ എല്ലാം പുസ്തകരൂപത്തിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite news|url=https://www.greaterkashmir.com/news/opinion/2018-a-year-on-my-shelf/307707.html|title=2018: A year on my shelf|last=Mirani|first=Haroon|date=28 December 2018|work=Greater Kashmir|access-date=3 February 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190203141017/https://www.greaterkashmir.com/news/opinion/2018-a-year-on-my-shelf/307707.html|archive-date=3 February 2019}}</ref> ജമ്മു ഡിവിഷന്റെ വാർഷിക സാഹിത്യോത്സവമാണ് യയവർ.<ref>{{cite web|url=https://www.thedispatch.in/yayavar-jammu-literary-festival-uniting-readers-and-writers-in-an-inspiring-celebration-of-literature/|title='Yayavar'- Jammu Literary Festival - Uniting readers and writers in an inspiring celebration of Literature|access-date=2020-08-30|website=The Dispatch}}</ref> ജമ്മു കശ്മീരിലെ ഒരു തടാകത്തിലെ ഏക ബുക്ക്‌ഷോപ്പ് ലൈബ്രറിയാണ് ഗുൽ‌ഷൻ ബുക്സ്.<ref>{{Cite web|url=https://www.timesnownews.com/the-buzz/article/limca-book-of-records-2018-jammu-and-kashmir-srinagar-gulshan-book-publishing-house-nehru-park/190271|title=This Kashmiri publishing house has entered Limca Book of Records. Here's why|access-date=3 February 2019|date=19 January 2018|website=Times Now News}}</ref> പ്രശസ്ത ഡോഗ്രി എഴുത്തുകാർ ജിതേന്ദ്ര ഉദംപുരി, ചമ്പ ശർമ എന്നിവരാണ്. == ജമ്മു കശ്മീരിലെ വാർത്താ മാധ്യമങ്ങളുടെ പട്ടിക == കശ്മീർ പൾസ്, ജെ കെ ന്യൂസ്‌ലൈൻ, കശ്മീർ ന്യൂസ് ബ്യൂറോ, കശ്മീരിയത്ത്, കശ്മീർ ബൈലൈൻസ്, അൽ ഹിന്ദ് ഗ്ലോബൽ പ്രസ് മീഡിയ, കശ്മീർ ന്യൂസ് ബ്യൂറോ, കോഷുർ അഖ്ബർ, സോൺ മീരാസ് സ്റ്റേറ്റ് ടൈംസ്, കശ്മീർ വള്ള, സച്ച് ന്യൂസ്, ജമ്മു കശ്മീർ ജേണൽ ന്യൂസ് ഏഷ്യ, ജെ കെ മീഡിയ, ഖൽസ എക്സ്പ്രസ്, ജെ കെ അപ്‌ഡേറ്റ്, ഡെയ്‌ലി ടാസ്‌കീൻ, ബോൾഡ് വോയ്‌സ്, ദി ചെനാബ് ടൈംസ്, ലസാവൽ, സാദ ഇ കൊഹിസ്ഥാൻ, കശ്മീർ മോണിറ്റർ, ഇൻഫോബഗ് ഇൻഫോടെയ്ൻമെന്റ് ചാനൽ, ജെ കെ ഫ്രീ സ്പിരിറ്റ് മീഡിയ തുടങ്ങിയവ പ്രധാനപ്പെട്ട വാർത്താ മാധ്യമങ്ങൾ ആണ്. == മീഡിയ സെൻസർഷിപ്പ് == * 2016 ൽ കശ്മീരിൽ പത്ര പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങൾ മൂന്ന് ദിവസത്തേക്ക് നിരോധിച്ചിരുന്നു.<ref name=":4">{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/j-k-govt-bans-publication-of-newspapers-in-valley-for-3-days-to-ensure-peace/story-VbUcLgOQOScIxCMmHdYrgP.html|title=Kashmir newspapers raided, printing banned for 3 days to 'ensure peace'|access-date=3 February 2019|last=Rashid|first=Toufiq|date=17 July 2016|website=Hindustan Times}}</ref> * ഉള്ളടക്കം സെൻസർ ചെയ്യുന്നതിന് 2017 ഓഗസ്റ്റ് 24 ന് ഇലക്ട്രോണിക്സ് ഇൻഫർമേഷൻ ടെക്നോളജി മന്ത്രാലയം ഐടി നിയമത്തിലെ സെക്ഷൻ 69 എ പ്രകാരം ട്വിറ്ററിന് ഒരു കത്ത് അയച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://thewire.in/rights/centres-request-twitter-blocks-accounts-tweets-kashmir-content|title=On Centre's Request, Twitter Blocks Accounts, Tweets Over Kashmir Content|access-date=3 February 2019|date=5 September 2017|website=The Wire|archive-url=https://web.archive.org/web/20190203000705/https://thewire.in/rights/centres-request-twitter-blocks-accounts-tweets-kashmir-content|archive-date=3 February 2019}}</ref> “ജമ്മു കശ്മീരിലെ മാധ്യമ-മാധ്യമ രംഗം” എന്ന തലക്കെട്ടിൽ 2017 ലെ ഒരു പ്രസ് കൗൺസിൽ ഓഫ് ഇന്ത്യ റിപ്പോർട്ട് കശ്മീരിലെ മാധ്യമപ്രവർത്തകർ തോക്കിന്റെയും രാഷ്ട്രീയ ഭുജം വളച്ചൊടിക്കുന്നതിന്റെയും ഇടയിൽ കർശനമായ വഴിയിലൂടെ നടക്കേണ്ടതിന്റെ യാഥാർത്ഥ്യം വിവരിക്കുന്നുണ്ട്. സുരക്ഷാ സേന ഫോട്ടോ ജേണലിസ്റ്റുകളെ "പ്രക്ഷോഭകരെ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നവരായി" കണക്കാക്കുന്നു, അതേസമയം പ്രതിഷേധക്കാർ അവരെ "സർക്കാർ ഏജന്റുമാർ" എന്ന് വിളിക്കുന്നു.<ref name=":3">{{Cite web|url=https://thewire.in/media/kashmir-photojournalists|title=Life of a Kashmiri Photojournalist: Abuse, Hostility and Taking Risks to Tell The Story|access-date=2 February 2019|last=Maqbool|first=Majid|date=2 September 2016|website=The Wire|archive-url=https://web.archive.org/web/20190202231308/https://thewire.in/media/kashmir-photojournalists|archive-date=2 February 2019}}</ref> ജമ്മു കശ്മീരിലെ മീഡിയ പോളിസി 2020 “സംസ്ഥാനത്തിന്റെ വിവരങ്ങളുടെ ഒഴുക്ക് കുത്തകയാക്കി” എന്നാരോപിച്ച് വിമർശിക്കപ്പെട്ടു.<ref>{{Cite web |url=https://www.epw.in/engage/article/kashmir-media-policy-accentuating-curbs-freedom-press |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2021-05-23 |archive-date=2021-01-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210108015509/https://www.epw.in/engage/article/kashmir-media-policy-accentuating-curbs-freedom-press |url-status=dead }}</ref> === മാധ്യമപ്രവർത്തകരുടെ അറസ്റ്റ് === കശ്മീർ ഫോട്ടോ ജേണലിസ്റ്റായ കമ്രാൻ യൂസഫിനെ 2017 സെപ്റ്റംബർ 5 ന് ദേശീയ അന്വേഷണ ഏജൻസി (എൻ‌ഐ‌എ) അറസ്റ്റ് ചെയ്തു.<ref name=":8">{{Cite news|url=https://www.greaterkashmir.com/news/kashmir/kashmiri-photojournalist-kamran-yousuf-released-from-delhi-jail/278708.html|title=Kashmiri photojournalist Kamran Yousuf released from Delhi Jail|date=14 March 2018|work=Greater Kashmir|access-date=3 February 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20180619210926/http://www.greaterkashmir.com/news/kashmir/kashmiri-photojournalist-kamran-yousuf-released-from-delhi-jail/278708.html|archive-date=19 June 2018}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://cpj.org/2018/03/india-releases-photojournalist-kamran-yousuf-on-ba.php|title=India releases photojournalist Kamran Yousuf on bail|access-date=3 February 2019|date=13 March 2018|website=Committee to Protect Journalists}}</ref> 2011 ഓഗസ്റ്റ് 19 ന് ഫ്രീലാൻസ് ഫോട്ടോ ജേണലിസ്റ്റായ ഷോകത്ത് ഷാഫിയെ സർക്കാർ സേന തല്ലിച്ചതച്ചതായും അടുത്തുള്ള പോലീസ് സ്റ്റേഷനിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയതായും ഡോൺ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു. മോചിതനായ ശേഷം അദ്ദേഹത്തെ ആശുപത്രിയിൽ പ്രവേശിപ്പിക്കേണ്ടിവന്നു.<ref>{{Cite web|url=http://www.dawn.com/news/654214|title=The fate of journalism in Kashmir|access-date=2 February 2019|last=Shah|first=Fahad|date=24 August 2011|website=DAWN|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20180828212225/https://www.dawn.com/news/654214/the-fate-of-journalism-in-kashmir|archive-date=28 August 2018}}</ref> === അവലംബം === hqfvw59fa5vq37oyjpc22bhq9flhp32 0 549272 4682232 4681575 2026-11-02T09:11:30Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 4682232 wikitext text/x-wiki {{PU|The Week}} {{Infobox Magazine|title=The Week|circulation=|language=English|based=[[Kochi]]|country=India|company=[[Malayala Manorama]]|firstdate=26 December 1982|founded=1982 <ref>{{cite web|url=http://english.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/common/footer/footerHtmls.jsp?tabIDForMMEnglish=1&tabId=1&contentHtml=About%20Us&BV_ID=@@@ |title=English News |publisher=Manorama Online |date=2012-11-13 |access-date=2012-11-23}}</ref>|publisher=Jacob Mathew|frequency=Weekly|image_file=[[File:The-Week-magazine.jpg|265px]]|category=[[News magazine]]|staff_writer=|previous_editor=|editor_title=Editor|editor=Philip Mathew|image_caption=|image_size=<!-- (defaults to user thumbnail size if no size is stated) -->|website={{URL|https://www.theweek.in}}}} 1982-ൽ സ്ഥാപിതമായ ഒരു ഇന്ത്യൻ വാർത്താ മാസികയാണ് '''''ദ വീക്ക്'''''. [[മലയാള മനോരമ]] കമ്പനി ലിമിറ്റഡാണ് ഇത് പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നത്.<ref>{{Cite web|url=http://www.g2mi.com/company_description.php?id=490&name=Malayala-Manorama|title=Malayala Manorama Co. Ltd - Company Profile and Analysis|access-date=2012-11-23|publisher=G2Mi|archive-date=2013-06-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20130616130516/http://www.g2mi.com/company_description.php?id=490&name=Malayala-Manorama|url-status=dead}}</ref> [[കൊച്ചി|കൊച്ചിയിൽ]] നിന്ന് പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്ന ഈ മാസിക നിലവിൽ [[ഡെൽഹി]], [[മുംബൈ]], [[ബെംഗളൂരു]], [[കോട്ടയം]] എന്നിവിടങ്ങളിലാണ് അച്ചടിക്കുന്നത്. ഓഡിറ്റ് ബ്യൂറോ ഓഫ് സർക്കുലേഷൻസിന്റെ കണക്കനുസരിച്ച് ഇന്ത്യയിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ പ്രചാരമുള്ള ഇംഗ്ലീഷ് വാർത്താ മാസികയാണിത്.<ref>{{Cite web|url=http://www.auditbureau.org/|title=Audit Bureau of Circulations|access-date=2012-11-23|date=2011-09-26|publisher=Auditbureau.org}}</ref> == ചരിത്രം == === ചീഫ് എഡിറ്റർമാർ === 1982 ഡിസംബറിൽ മലയാള മനോരമ കമ്പനി ലിമിറ്റഡ് ''ദ വീക്ക്'' ആരംഭിച്ചു. ചീഫ് എഡിറ്റർ പദവി നിർത്തലാക്കുന്നതുവരെ വാരികയ്ക്ക് രണ്ട് ചീഫ് എഡിറ്റർമാരുണ്ടായിരുന്നു. ചീഫ് എഡിറ്റർമാർ: * സ്ഥാപക ചീഫ് എഡിറ്ററായ [[കെ.എം. മാത്യു]] ([[പത്മഭൂഷൺ]], 1998)<ref>{{Cite web|url=http://india.gov.in/myindia/padmabhushan_awards_list1.php?start=380|title=Padma Bhushan Awardees - Padma Awards - My India, My Pride - Know India: National Portal of India|access-date=2012-11-23|publisher=India.gov.in}}</ref> 25 ഡിസംബർ 1988 വരെ ഈ പദവിയിൽ തുടർന്നു. മാത്തുക്കുട്ടിച്ചായൻ എന്നറിയപ്പെടുന്ന അദ്ദേഹം പ്രസ് ട്രസ്റ്റ് ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെ ചെയർമാനും ഇന്ത്യൻ ന്യൂസ്‌പേപ്പർ സൊസൈറ്റിയുടെ പ്രസിഡന്റും ഓഡിറ്റ് ബ്യൂറോ ഓഫ് സർക്കുലേഷൻസിന്റെ ചെയർമാനുമായിരുന്നു. 2010 ഓഗസ്റ്റ് 1-ന് അദ്ദേഹം അന്തരിച്ചു. ''[[ദ ടൈംസ്‌ ഓഫ്‌ ഇന്ത്യ|ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യയിൽ]]'' വന്ന ചരമക്കുറിപ്പിൽ “ഏറെ പ്രശംസ നേടിയ ഇംഗ്ലീഷ് വാർത്താ മാസികയായ ''ദ വീക്ക്'' അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആശയമായിരുന്നു" എന്ന് പരാമർശിച്ചിട്ടുണ്ട്. * കെ.എം. മാത്യുവിന്റെ മൂത്ത മകൻ മാമ്മൻ മാത്യു ([[പത്മശ്രീ]], 2005)<ref>{{Cite web|url=http://india.gov.in/myindia/padmashri_awards_list1.php?start=470|title=Padma Shri Awardees - Padma Awards - My India, My Pride - Know India: National Portal of India|access-date=2012-11-23|publisher=India.gov.in}}</ref> 1989 ജനുവരി 1-ന് ചീഫ് എഡിറ്ററായി ചുമതലയേറ്റു; 2007 ഡിസംബർ 9 വരെ ഈ പദവിയിൽ തുടർന്നു. ഗ്രൂപ്പിന്റെ പ്രധാന പ്രസിദ്ധീകരണമായ ''[[മലയാള മനോരമ ദിനപ്പത്രം|മലയാള മനോരമ ദിനപത്രത്തിന്റെ]]'' ചീഫ് എഡിറ്ററാണ് അദ്ദേഹം. നിലവിൽ ''ദ വീക്കിന്'' ചീഫ് എഡിറ്റർ ഇല്ല. കെ.എം. മാത്യുവിന്റെ രണ്ടാമത്തെ മകൻ ഫിലിപ്പ് മാത്യു 1989 ജനുവരി 1 മുതൽ മാനേജിങ് എഡിറ്ററാണ്. === പ്രസാധകർ === * വാരികയുടെ ആദ്യ പ്രസാധകനായ ഫിലിപ്പ് മാത്യു 1988 ഡിസംബർ വരെ ഈ പദവി വഹിച്ചിരുന്നു. * ജേക്കബ് മാത്യു: 1989 ജനുവരി 1 മുതൽ ഇന്നുവരെ. കെ.എം. മാത്യുവിന്റെ മൂന്നാമത്തെ മകനായ അദ്ദേഹം ഇപ്പോൾ വാൻ-ഇഫ്രയുടെ പ്രസിഡന്റാണ്. ഈ പദവി വഹിക്കുന്ന രണ്ടാമത്തെ ഏഷ്യക്കാരനും ആദ്യ ഇന്ത്യക്കാരനുമാണ് അദ്ദേഹം. === എഡിറ്റർമാർ === മാസികയ്ക്ക് രണ്ട് എഡിറ്റർമാരുണ്ടായിരുന്നു. അതിനുശേഷം ഈ പദവി നിർത്തലാക്കി. * വി.കെ.ബി. നായർ: 1982 ഡിസംബർ 26 മുതൽ 1984 ജൂൺ 3 വരെ. * [[ടി.വി.ആർ. ഷേണായ്]] ([[പത്മഭൂഷൺ]], 2003): 10 ജൂൺ 1984 മുതൽ 11 ഡിസംബർ 1988 വരെ. === എഡിറ്റർ ഇൻ ചാർജ് === നിലവിൽ ദി പ്രസ് ആൻഡ് രജിസ്ട്രേഷൻ ഓഫ് ബുക്ക്സ് ആക്റ്റ്, 1867 പ്രകാരം വാർത്തകൾ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നതിന്റെ ചുമതല എഡിറ്റർ ഇൻ ചാർജിനാണ്. ഇപ്പോഴത്തെ എഡിറ്റർ ഇൻ ചാർജായ വി.എസ്. ജയചന്ദ്രൻ 2017 ഏപ്രിൽ 1-ന് ചുമതലയേറ്റു. == രൂപകൽപ്പനയും ശൈലിയും == തുടക്കത്തിൽ മാസികയുടെ രൂപകൽപ്പന സ്ഥാപനത്തിനുള്ളിൽത്തന്നെയാണ് നിർവഹിച്ചിരുന്നത്. കാലാകാലങ്ങളിൽ ഇത് പുനർരൂപകൽപ്പന ചെയ്യപ്പെട്ടു. ഉള്ളടക്കത്തിലെ ഒരു പ്രധാന അഴിച്ചുപണിക്ക് നേതൃത്വം നൽകിയത് ''ദി സ്ട്രെയിറ്റ്സ് ടൈംസ്''/സിംഗപ്പൂർ പ്രസ് ഹോൾഡിങ്സിന്റെ മുൻ എഡിറ്റർ ഇൻ ചീഫ് പീറ്റർ ലിം ആണ്. ''ക്രോണിക്കിൾ ഓഫ് സിംഗപ്പൂർ: ഫിഫ്റ്റി ഇയേഴ്സ് ഓഫ് ഹെഡ്‌ലൈൻ ന്യൂസ്'' എന്ന പുസ്തകം അദ്ദേഹം രചിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=http://www.kinokuniya.com.sg/whatson_events_chronicleofsg.html|title=Books Kinokuniya Singapore|access-date=2012-11-23|date=2010-01-09|publisher=Kinokuniya.com.sg|archive-url=https://archive.today/20130418153845/http://www.kinokuniya.com.sg/whatson_events_chronicleofsg.html|archive-date=18 April 2013}}</ref> രണ്ട് പ്രധാന പുനർരൂപകൽപ്പനകൾക്ക് നേതൃത്വം നൽകിയവർ: * പീറ്റർ ഓംഗ്<ref>{{Cite web|url=http://www.trends-in-newsrooms.org/articles.php?id=34|title=WAN-IFRA - Trends in Newsrooms 2012|access-date=2012-11-23|date=2012-08-30|publisher=Trends-in-newsrooms.org|archive-date=2012-04-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20120420234814/http://www.trends-in-newsrooms.org/articles.php?id=34|url-status=dead}}</ref> 1998 നവംബർ 8-ന്. * ഡോ. മരിയോ ഗാർസിയ<ref name="garciamedia1">{{Cite web|url=http://garciamedia.com/about/bio/dr_mario_r_garcia|title=García Media &#124; Bios|access-date=2012-11-23|publisher=Garciamedia.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20130812080842/http://garciamedia.com/about/bio/dr_mario_r_garcia|archive-date=12 August 2013}}</ref> 2005 ഫെബ്രുവരി 20-ന്. ഓസ്‌ട്രേലിയയിലെ സിഡ്‌നി ആസ്ഥാനമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഓംഗ്<ref>{{Cite web|url=http://www.ifra.com/WebSite/IFRAEvent.nsf/wuis/D45987F2BAFDF38E482570B60012CF39?OpenDocument&CS&|title=www.ifra.com|access-date=2012-11-23|publisher=ifra.com|archive-date=2015-06-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20150605151323/http://www.ifra.com/WebSite/IFRAEvent.nsf/wuis/D45987F2BAFDF38E482570B60012CF39?OpenDocument&CS&|url-status=dead}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://peterong.com/blog/|title=peterong.com|access-date=2012-11-23|publisher=peterong.com|archive-date=2012-12-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20121219002859/http://www.peterong.com/blog/|url-status=dead}}</ref> മുമ്പ് ''ദി സ്ട്രെയിറ്റ്സ് ടൈംസിന്റെ'' പിക്ചർ & ഗ്രാഫിക്സ് എഡിറ്ററായിരുന്നു. ചെക്ക്ഔട്ട് ഓസ്‌ട്രേലിയയിലെ പ്രിൻസിപ്പൽ കൺസൾട്ടന്റായ അദ്ദേഹം സൊസൈറ്റി ഓഫ് ന്യൂസ് ഡിസൈനിന്റെ റീജിയണൽ ഡയറക്ടറായിരുന്നു. മുൻനിര പത്രരൂപകൽപ്പനാ സ്ഥാപനമായ ഗാർസിയ മീഡിയയുടെ ഉടമയാണ് ഗാർസിയ.<ref>{{Cite web|url=http://garciamedia.com/|title=Newspaper Design, Newspaper Redesign, Web Design & iPad App Design|access-date=2012-11-23|publisher=Garciamedia.com}}</ref> ''[[മലയാള മനോരമ ദിനപ്പത്രം|മലയാള മനോരമ]]'' പുനർരൂപകൽപ്പന ചെയ്യുന്നതിലും ഇവർ രണ്ടുപേരും സഹായിച്ചു. ആദ്യകാലങ്ങളിൽ കാർട്ടൂണിസ്റ്റ് [[മാരിയോ മിറാൻഡ]] ''ദ വീക്കിനായി'' നിരവധി കവറുകൾ രൂപകൽപ്പന ചെയ്തു. വാരികയിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഒരു സ്ഥിരം പോക്കറ്റ് കാർട്ടൂണും ഉണ്ടായിരുന്നു. == കോളമിസ്റ്റുകൾ == ''ദ വീക്കിൽ'' താഴെപ്പറയുന്ന സ്ഥിരം അതിഥി കോളങ്ങളുണ്ട്: * [[സഞ്ജയ് ബാരു]]വിന്റെ ഐവറി ടൂർ * [[ശോഭാ ഡെ]]യുടെ ഡെറ്റൂർ<ref>{{Cite web|url=https://www.theweek.in/authors.html|title=Authors|access-date=2019-11-22|website=The Week|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20191122093608/https://www.theweek.in/authors.html|archive-date=2019-11-22|url-status=dead}}</ref> * [[മീനാക്ഷി ലെഖി]]യുടെ ഫോർത്ത്റൈറ്റ്. * [[സ്വര ഭാസ്കർ]] എഴുതുന്ന ബിറ്റർ ചോക്ലേറ്റ് <ref>{{Cite web|url=https://www.theweek.in/columns/swara-bhasker.html|title=Swara Bhasker|access-date=2019-11-22|website=The Week|language=en}}</ref> * [[മണിശങ്കർ അയ്യർ|മണിശങ്കർ അയ്യരുടെ]] മണി-ഫെസ്റ്റോ * [[ശശി തരൂർ]], [[ബർഖ ദത്ത്]], നവ്തേജ് സർന, [[ബിബേക് ദെബ്രോയി]] എന്നിവരുടെ ലാസ്റ്റ് വേഡ് * അനുജ ചൗഹാന്റെ സ്കീസോ-നേഷൻ. * [[അനിത പ്രതാപ്]] എഴുതുന്ന സൗണ്ട് ബൈറ്റ്. അതിഥി കോളങ്ങൾക്കു പുറമേ രണ്ട് സ്റ്റാഫ് കോളങ്ങളുമുണ്ട്. * പവർ പോയിന്റ്: ന്യൂഡൽഹിയിലെ റസിഡന്റ് എഡിറ്റർ കെ.എസ്. സച്ചിദാനന്ദ മൂർത്തി.<ref>{{Cite web|url=http://www.pressclubmumbai.com/index.php?id=100&tx_ttnews%5Bpointer%5D=5&tx_ttnews%5Btt_news%5D=71&tx_ttnews%5BbackPid%5D=159&cHash=9d351f21f8|title=The Press Club Mumbai|access-date=2012-11-23|publisher=The Press Club Mumbai}}</ref> * പി.എം.ഒ. ബീറ്റ്: ന്യൂഡൽഹിയിലെ ബ്യൂറോ ചീഫ് ആർ. പ്രസന്നൻ. === മുൻ കോളമിസ്റ്റുകൾ === മാസികയുടെ മുൻ കോളമിസ്റ്റുകളിൽ [[പ്രിയങ്ക ചോപ്ര]], [[ഖുശ്‌വന്ത് സിങ്]], [[സൗരവ് ഗാംഗുലി]], [[ബിക്രം സിങ്|ജനറൽ ബിക്രം സിങ് (റിട്ട.)]],<ref>http://www.theweek.in/authors.html?author=Gen-Bikram-Singh</ref> [[പി.സി. അലക്സാണ്ടർ]], [[ബിനായക് സെൻ]], [[സാനിയ മിർസ]], [[സൈന നേവാൾ]], [[സഞ്ജയ് മഞ്ജരേക്കർ]], ആർ.എൻ. മൽഹോത്ര, [[സഞ്ജന കപൂർ]], എ.പി. വെങ്കിടേശ്വരൻ, ഹർഷ ഭോഗ്ലെ, [[ശ്രീനിവാസൻ ജെയിൻ]], [[മല്ലിക സാരാഭായ്]], [[നന്ദിത ദാസ്]], മഞ്ജുള പദ്മനാഭൻ, [[അംജദ് അലി ഖാൻ]], സന്തോഷ് ദേശായി<ref>{{Cite web|url=http://santoshdesai.com/about/|title=About|access-date=2012-11-23|publisher=Santosh Desai|archive-date=2012-07-13|archive-url=https://archive.today/20120713215613/http://santoshdesai.com/about/|url-status=dead}}</ref>, [[അന്തരാ ദേവ് സെൻ]]<ref>{{Cite web|url=http://www.littlemag.com/about/about.html|title=The Little Magazine - About TLM|access-date=2012-11-23|date=2001-07-01|publisher=Littlemag.com}}</ref> എന്നിവരുണ്ട്. == സപ്ലിമെന്റുകളും സ്വതന്ത്ര പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങളും == ''ദ വീക്കിനൊപ്പം'' രണ്ട് സപ്ലിമെന്റുകൾ സൗജന്യമായി ലഭിക്കുന്നു: * ഹെൽത്ത്: ആരോഗ്യവും ശാരീരികക്ഷമതയും സംബന്ധിച്ച, രണ്ടാഴ്ചയിലൊരിക്കൽ ഇറങ്ങുന്ന സപ്ലിമെന്റ്. * വാലറ്റ്: വ്യക്തിഗത സാമ്പത്തിക കാര്യങ്ങൾക്കും നിക്ഷേപത്തിനുമുള്ള പ്രതിമാസ വഴികാട്ടി. സ്വതന്ത്രമായി പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്ന മാസികകൾ ഇവയാണ്: * ''ദി മാൻ'':<ref>{{Cite web|url=http://etheman.manoramaonline.com/eMagazine/EpaperClient/EpaperClient.aspx|title=E The Man &#124; Manorama Online|access-date=2012-11-23|publisher=Etheman.manoramaonline.com|archive-date=2012-11-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20121115040829/http://etheman.manoramaonline.com/eMagazine/EpaperClient/EpaperClient.aspx|url-status=dead}}</ref> പുരുഷന്മാർക്കായുള്ള പ്രതിമാസ ജീവിതശൈലി മാസിക * ''വാച്ച് ടൈം ഇന്ത്യ'': ആഡംബര വാച്ചുകളെക്കുറിച്ചുള്ള ത്രൈമാസിക * സ്മാർട്ട് ലൈഫ്: ആരോഗ്യവും ജീവിതശൈലിയും സംബന്ധിച്ച പ്രതിമാസ മാസിക * ലിവിങ്എറ്റ്സി: വീട്, ഇന്റീരിയർ എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രതിമാസ മാസിക == ''ദ വീക്ക്'' ഹേ ഫെസ്റ്റിവൽ == [[പ്രമാണം:MarcusDuSautoy.jpg|ലഘുചിത്രം|''ദ വീക്ക്'' ഹേ ഫെസ്റ്റിവൽ 2010-ൽ ഓക്സ്ഫോർഡ് ഗണിതശാസ്ത്രജ്ഞൻ മാർക്കസ് ഡു സോട്ടോയ് (പർപ്പിൾ ഷർട്ടിൽ)]] === ഹേ കേരള 2010 === ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യത്തെ ഹേ ഫെസ്റ്റിവലിന്റെ<ref>{{Cite web|url=http://www.hayfestival.com/portal/index.aspx?skinid=1&localesetting=en-GB|title=Hay Festival of Literature and the Arts|access-date=2012-11-23|publisher=Hayfestival.com}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.hayfestival.com/kerala/en-index.aspx?skinid=20&currencysetting=GBP&localesetting=en-GB&resetfilters=true|title=Hay Festival Kerala|access-date=2012-11-23|date=2011-10-25|publisher=Hayfestival.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20121127151314/http://www.hayfestival.com/kerala/en-index.aspx?skinid=20&currencysetting=GBP&localesetting=en-GB&resetfilters=true|archive-date=27 November 2012}}</ref> ടൈറ്റിൽ സ്പോൺസർ ''ദ വീക്ക്'' ആയിരുന്നു. 2010 നവംബർ 12 മുതൽ 14 വരെ [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[തിരുവനന്തപുരം|തിരുവനന്തപുരത്ത്]], തിരുവിതാംകൂർ രാജകുടുംബത്തിന്റെ പഴയ വേനൽക്കാല വിശ്രമകേന്ദ്രമായ കനകക്കുന്ന് കൊട്ടാരത്തിലാണ് ഈ ഉത്സവം നടന്നത്. [[മണിശങ്കർ അയ്യർ]], റോസി ബോയ്ക്കോട്ട്, ഗില്ലിയൻ ക്ലാർക്ക്, [[വില്യം ഡാൽറിമ്പിൾ]], ടിഷാനി ദോഷി, സോണിയ ഫലീറോ, സെബാസ്റ്റ്യൻ ഫോക്സ്, നിക്ക് ഗോവിങ്, മനു ജോസഫ്, [[എൻ.എസ്‌. മാധവൻ]], [[ജയശ്രീ മിശ്ര]], വിവേക് നാരായണൻ, മിഷേൽ പാവെർ, ബഷാരത്ത് പീർ, ഹന്ന റോത്ത്‌ചൈൽഡ്, കെ. സച്ചിദാനന്ദൻ, മാർക്കസ് ഡു സോട്ടോയ്, സൈമൺ ഷാമ, [[വിക്രം സേത്ത്]], സി.പി. സുരേന്ദ്രൻ, മിഗ്വേൽ സൈജുക്കോ, [[ശശി തരൂർ]], അമൃത ത്രിപാഠി, പവൻ വർമ്മ, [[സക്കറിയ|പോൾ സക്കറിയ]] എന്നിവർ ഉത്സവത്തിലെ പ്രഭാഷകരായിരുന്നു. ബോബ് ഗെൽഡോഫിന്റെ സംഗീതപരിപാടിയോടെയാണ് ഉത്സവം സമാപിച്ചത്; [[സ്റ്റിംങ്ങ്|സ്റ്റിങ്]] ഇതിൽ പങ്കെടുത്തിരുന്നു. == അവാർഡുകൾ == {| class="wikitable" !വർഷം ! ജേതാവ് ! അവാർഡ് ! ഏജൻസി ! വിഷയം |- | 2000 | ജയന്ത് മാമ്മൻ മാത്യു, മരിയ അബ്രഹാം | സാജ ജേണലിസം അവാർഡ് | സൗത്ത് ഏഷ്യൻ ജേണലിസ്റ്റ്സ് അസോസിയേഷൻ (യുഎസ്) | ഗ്രാമീണ റിപ്പോർട്ടിങ് |- | 2002 | ദീപക് തിവാരി | സരോജിനി നായിഡു സമ്മാനം | ദ ഹംഗർ പ്രോജക്റ്റ് (ഇന്ത്യ) | പഞ്ചായത്തീരാജിലെ സ്ത്രീകൾ |- | 2007 | ''ദ വീക്ക്'' | മീഡിയ എക്സലൻസ് അവാർഡ് | അമിറ്റി (ഇന്ത്യ) | ബിസിനസ് റിപ്പോർട്ടിങ് |- | 2007 | ധന്യേഷ് വി. ജത്തർ | ജേണലിസത്തിലെ മികവിനുള്ള അവാർഡ് | [[രാംനാഥ് ഗോയങ്ക]] ഫൗണ്ടേഷൻ (ഇന്ത്യ) | എയ്ഡ്‌സ് അനാഥരുടെ ജീവിതം |- | 2008 | ബിദിഷ ഘോസൽ | ഗ്രാമീണ റിപ്പോർട്ടിങ്ങിനുള്ള സ്റ്റേറ്റ്‌സ്മാൻ അവാർഡ് | ''[[ദി സ്റ്റേറ്റ്സ്മാൻ|സ്റ്റേറ്റ്‌സ്മാൻ]]'' ലിമിറ്റഡ് (ഇന്ത്യ) | [[വിദർഭ|വിദർഭയിലെ]] വിധവകളെ ലൈംഗികമായി ചൂഷണം ചെയ്യുന്നത് |- | 2009 | ബിദിഷ ഘോസൽ | ഐപിഐ-ഇന്ത്യ അവാർഡ് (പങ്കിട്ടത്) | ഇന്റർനാഷണൽ പ്രസ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്, <ref>{{Cite web|url=http://www.freemedia.at/|title=IPI International Press Institute: The Global Network for a free media|access-date=2012-11-23|date=2012-11-19|publisher=Freemedia.at|archive-date=2006-11-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20061113214856/http://www.freemedia.at/|url-status=dead}}</ref> ഇന്ത്യ ചാപ്റ്റർ (ഇന്ത്യ) | വിദർഭയിലെ വിധവകളെ ലൈംഗികമായി ചൂഷണം ചെയ്യുന്നത് |- | 2009 | കവിത മുരളീധരൻ | പിഐഐ-ഐസിആർസി അവാർഡ് | പ്രസ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഇന്ത്യ & ഇന്റർനാഷണൽ കമ്മിറ്റി ഓഫ് റെഡ് ക്രോസ് (ഇന്ത്യ) | ശ്രീലങ്കൻ സൈന്യം തമിഴ് വിമതരെ തട്ടിക്കൊണ്ടുപോയത് |- | 2010 | മാത്യു ടി. ജോർജ് | ജേണലിസത്തിലെ മികവ് (ഇന്റർനാഷണൽ) | യൂണിയൻ കാത്തോളിക് ഇന്റർനാഷണൽ ഡി ലാ പ്രെസ്സ്<ref>{{Cite web|url=http://www.ucip.ch/|title=icom|access-date=2012-11-23|publisher=Ucip.ch}}</ref> ([[ബർക്കിനാ ഫാസോ|ബുർക്കിന ഫാസോ]]) | [[ഭോപ്പാൽ ദുരന്തം|ഭോപ്പാൽ വാതക]] ദുരന്തബാധിതരിലെ റോബർട്ട്സോണിയൻ ട്രാൻസ്ലൊക്കേഷൻ |- | 2010 | സയ്യിദ് നസകത്ത് | [[ഡാനിയേൽ പേൾ|ഡാനിയൽ പേൾ]] ഇന്റർനാഷണൽ അവാർഡിനുള്ള ഫൈനലിസ്റ്റ് | ഡാനിയൽ പേൾ ഫൗണ്ടേഷൻ<ref>{{Cite web|url=http://www.danielpearl.org/|title=Daniel Pearl Foundation|access-date=2012-11-23|date=2002-10-10|publisher=Danielpearl.org|archive-date=2019-05-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20190503112818/http://www.danielpearl.org/|url-status=dead}}</ref> (സ്വിറ്റ്സർലൻഡ്) | ഒന്നിലധികം അന്വേഷണാത്മക റിപ്പോർട്ടുകൾ |- | 2010 | ''ദ വീക്ക്'' | സ്വർണം (മാഗസിൻ കവർ ഡിസൈൻ) | WAN - IFRA<ref>http://www.wan-ifra.org/</ref> (മലേഷ്യ) | ആരോഗ്യം സംബന്ധിച്ച കവർ |- | 2010 | ''ദ വീക്ക്'' | സ്വർണം (പ്രത്യേക ലക്കം) | വാൻ-ഇഫ്ര (മലേഷ്യ) | ഇന്ദിരാഗാന്ധിക്കു ശേഷം 25 വർഷം |- | 2011 | ഭാനു പ്രകാശ് ചന്ദ്ര | സ്വർണം (ഫീച്ചർ ഫോട്ടോഗ്രഫി) | വാൻ-ഇഫ്ര (തായ്‌ലൻഡ്) | ഹിമാലയത്തിലൂടെയുള്ള ബൈക്ക് യാത്ര |- | 2011 | ''ദ വീക്ക്'' | ജേണലിസത്തിലെ മികവിനുള്ള ഐപിഐ ഇന്ത്യ അവാർഡ് (പങ്കിട്ടത്) | ഇന്റർനാഷണൽ പ്രസ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് (ഇന്ത്യ) | വ്യാജ മെഡിക്കൽ, ഡെന്റൽ കോളേജുകൾ |} ഒരു ഇന്ത്യൻ വാർത്താ മാസികയ്ക്കായി ഏറ്റവും കൂടുതൽ കവറുകൾ രൂപകൽപ്പന ചെയ്തതിന് സ്പെഷ്യൽ കവർ ഡിസൈനർ അജയ് പിംഗിൾ 2001-ൽ ലിംക ബുക്ക് ഓഫ് റെക്കോർഡ്സിൽ ഇടം നേടി. == മാൻ ഓഫ് ദ ഇയർ == * 2009 - ലിറ്റിൽ ഫ്ലവർ ലെപ്രസി വെൽഫെയർ അസോസിയേഷനു വേണ്ടിയുള്ള പ്രവർത്തനത്തിന്, ബ്രദർ ക്രിസ്തുദാസ്<ref>{{Cite web|url=http://www.indiainfoline.com/Markets/News/Ashok-Chavan-felicitates-Brother-Christudas-with-The-Week-Man-of-the-Year-Award/4844355516|title=Ashok Chavan felicitates Brother Christudas with The Week Man of the Year Award|access-date=12 December 2011|website=indiainfoline.com}}</ref> * 2010 - [[ഭോപ്പാൽ ദുരന്തം|ഭോപ്പാൽ ദുരന്തബാധിതർക്കു]] വേണ്ടി ശബ്ദമുയർത്തിയതിന്, സതീനാഥ് സാരംഗി<ref>{{Cite web|url=http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/theWeekContent.do?BV_ID=@@@&contentType=EDITORIAL&sectionName=TheWeek%20Lifestyle&programId=1073755413&contentId=9050675|title=The Week &#124; The man, the moment|access-date=12 December 2011|website=manoramaonline.com|archive-date=2013-05-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20130508180257/http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/theWeekContent.do?BV_ID=@@@&contentType=EDITORIAL&sectionName=TheWeek%20Lifestyle&programId=1073755413&contentId=9050675|url-status=dead}}</ref> * 2011 - ഗുരിയയ്ക്കു വേണ്ടിയുള്ള പ്രവർത്തനത്തിന്, അജീത് സിങ്<ref>{{Cite web|url=http://week.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/theWeekContent.do?contentId=10596717&programId=1073755753&tabId=13&BV_ID=@@@&categoryId=-168582|title=The Week &#124; Hope in the holy city|access-date=12 December 2011|website=week.manoramaonline.com}}</ref> * 2018 - നിലേഷ് ദേശായി<ref>{{Cite web|url=https://www.theweek.in/home.htmlcontentId=10596717&programId=1073755753&tabId=13&BV_ID=@@@&categoryId=-168582|title=The Week &#124; Lighting up the Darkness|access-date=15 December 2018|website=www.theweek.in/theweek/specials/2018/12/14/lighting-up-the-darkness.html}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == കപ്പിൾ ഓഫ് ദ ഇയർ == * 2017 - ഡോ. രമേശ് അവസ്തി, ഡോ. മനീഷ ഗുപ്തെ<ref>{{Cite web|url=http://www.theweek.in/theweek/cover/a-gentle-transition.html|title=A Gentle Transition|access-date=3 December 2017}}</ref> == വിവാദങ്ങൾ == 2016-ൽ വാരികയിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച [[വി.ഡി. സാവർക്കർ|വീർ സവർക്കറെക്കുറിച്ചുള്ള]] ലേഖനത്തിന്റെ പേരിൽ മാസിക വിവാദത്തിലായി. സവർക്കറുടെ കൊച്ചുമകൻ<ref name="DoolNews">{{cite news |title='അദ്ദേഹം ആദരണീയനാണ്'; 2016ൽ സവർക്കറെക്കുറിച്ച് പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ലേഖനത്തിന് മാപ്പ് പറഞ്ഞ് ദ വീക്ക് |url=https://www.doolnews.com/the-week-news-magazine-apoligise-for-2016-article-wrote-about-vinayak-damodar-savarkar-r78.html |work=DoolNews |language=en}}</ref> രഞ്ജിത് സവർക്കർ നൽകിയ മാനനഷ്ടക്കേസിനെത്തുടർന്ന് ലേഖനം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചതിന് ''ദ വീക്ക്'' പരസ്യമായി ക്ഷമ ചോദിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://www.theweek.in/theweek/letter-to-editor/2021/05/14/engage-on-democratic-terms.html|title=Engage on democratic terms|access-date=2021-05-17|website=The Week|language=en|archive-date=2021-05-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20210517003733/https://www.theweek.in/theweek/letter-to-editor/2021/05/14/engage-on-democratic-terms.html|url-status=dead}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.newslaundry.com/2021/05/14/the-week-says-it-holds-savarkar-in-high-esteem-apologises-for-a-2016-article|title=The Week says it holds Savarkar in 'high esteem', apologises for a 2016 article|access-date=2021-05-17|last=David|first=Supriti|website=Newslaundry}}</ref> മാധ്യമപ്രവർത്തകൻ നിരഞ്ജൻ ടാക്ലെ ''ദ വീക്കിൽ'' എഴുതിയ "എ ലാംപ്, ലയണൈസ്‌ഡ്” എന്ന ലേഖനത്തിന്റെ പേരിലാണ് വാരിക മാപ്പ് പറഞ്ഞത്.<ref name="Deshabhimani">{{cite news |title=സവർക്കർക്കെതിരായ ലേഖനത്തിൽ മാപ്പുപറഞ്ഞ്‌ മലയാള മനോരമയുടെ 'ദ വീക്ക്‌' വാരിക |url=https://www.deshabhimani.com/news/national/the-week-apologise-article-about-v-d-savarkar/943506 |work=Deshabhimani |language=ml |access-date=2021-07-21 |archive-date=2021-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210721043434/https://www.deshabhimani.com/news/national/the-week-apologise-article-about-v-d-savarkar/943506 |url-status=dead }}</ref> വി.ഡി. സവർക്കർ ബഹുമാന്യനാണെന്നും ലേഖനം കാരണം കുടുംബത്തിനുണ്ടായ വിഷമങ്ങൾക്ക് ക്ഷമ ചോദിക്കുന്നുവെന്നും വാരികയുടെ 2021 മേയ് 23 ലക്കത്തിൽ മാനേജ്മെന്റ് പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു.<ref name="Deshabhimani"/> വാരികയുടെ ഭാഗത്തുനിന്ന് ക്ഷമാപണക്കുറിപ്പ് പ്രസിദ്ധീകരിച്ചെങ്കിലും ലേഖനത്തിൽ പറഞ്ഞ കാര്യങ്ങളിൽ താൻ ഉറച്ചുനിൽക്കുന്നുവെന്നാണ് ലേഖകൻ ടാക്ലെ പറഞ്ഞത്.<ref name="Deshabhimani"/> == അവലംബം == {{reflist}} == പുറംകണ്ണികൾ == * {{ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്|https://www.theweek.in}} [[വർഗ്ഗം:മലയാള മനോരമ പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങൾ]] adj2d5xn8eueoqdqpdnugqhr3daad4a 0 564896 4682226 4654627 2026-11-02T08:10:14Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 4682226 wikitext text/x-wiki {{refimprove|date=2022 ഫെബ്രുവരി}} [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യൻ]] സംസ്ഥാനമായ [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[കണ്ണൂർ ജില്ല|കണ്ണൂർ]] ജില്ലയിലെ ഒരു ചെറിയ ഗ്രാമമാണ് തേർത്തല്ലി . മലയോര ഭൂപ്രദേശത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു കുന്നിൻ പ്രദേശമാണിത്. കൃഷി ഒരു പ്രധാന വരുമാന മാർഗമാണ്. [[തിരുവിതാംകൂർ|മധ്യതിരുവിതാംകൂറിൽ]] നിന്ന് പതിറ്റാണ്ടുകൾക്ക് മുമ്പ് കുടിയേറിയ കർഷകരുടെ കുടുംബങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുന്നതാണ് തേർത്തല്ലി. == സ്ഥാനം == [[കണ്ണൂർ|കണ്ണൂരിലെ]] ജില്ലാ ആസ്ഥാനത്ത് നിന്ന് 50 കിലോമീറ്റർ (വഴി ചപ്പാരപ്പടവ്) അകലെയാണ് തേർത്തല്ലി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. [[സംസ്ഥാനപാത 59 (കേരളം)|മലയോര ഹൈവേയിലാണ്]] ഇത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. == ഭരണകൂടം == * പഞ്ചായത്ത്: [http://panchayat.lsgkerala.gov.in/alakode/ ആലക്കോട് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220214142855/http://panchayat.lsgkerala.gov.in/alakode/ |date=2022-02-14 }} * ഗ്രാമം: [https://village.kerala.gov.in/Office_websites/profile.php?nm=531Thimirivillageoffice തിമിരി] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220214104046/https://village.kerala.gov.in/Office_websites/profile.php?nm=531Thimirivillageoffice |date=2022-02-14 }}, [https://village.kerala.gov.in/Office_websites/indexor.php?nm=534Alakodevillageoffice ആലക്കോട്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220214114458/https://village.kerala.gov.in/Office_websites/indexor.php?nm=534Alakodevillageoffice |date=2022-02-14 }} * താലൂക്ക്: [[തളിപ്പറമ്പ്‌ താലൂക്ക്‌|തളിപ്പറമ്പ്]] * ജില്ല: [[കണ്ണൂർ ജില്ല|കണ്ണൂർ]] * നിയമസഭ: [[ഇരിക്കൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഇരിക്കൂർ]] * ലോക്സഭ : [[കണ്ണൂർ ലോക്‌സഭാ നിയോജകമണ്ഡലം|കണ്ണൂർ]] == വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ == * [https://schools.org.in/kannur/32021000810/marygiri-hss-therthally.html മേരിഗിരി ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ, തേർത്തല്ലി] . * [https://schools.org.in/kannur/32021000809/ghs-rayarome.html ഗവ.] [https://schools.org.in/kannur/32021000809/ghs-rayarome.html ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ, രയരോം] * [https://schoolwiki.in/index.php?title=Therthally_CHERUPUSHPAM_UP_School&redirect=no ചെറുപുഷ്പം യുപി സ്കൂൾ തേർത്തല്ലി] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220214105516/https://schoolwiki.in/index.php?title=Therthally_CHERUPUSHPAM_UP_School&redirect=no |date=2022-02-14 }} * [https://uniformapp.in/oth/chittadi-a-lower-primary-school-kannur-153085 എൽപി സ്കൂൾ, ചിറ്റടി] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220214104003/https://uniformapp.in/oth/chittadi-a-lower-primary-school-kannur-153085 |date=2022-02-14 }} == ആരോഗ്യം == * തേർത്തല്ലി കുടുംബാരോഗ്യ കേന്ദ്രം * തോമസ് കായിത്തറ ക്ലിനിക്ക് * [http://www.prathyasha.co.in/ പ്രത്യാശ നേച്ചർ ക്യൂർ സെന്റർ], തേർത്തള്ളി * ഹോമിയോപ്പതി ക്ലിനിക്ക് * [https://www.cpayurvedics.com/ സി പി ആയുർവേദ ഹോസ്പിറ്റൽ ആൻഡ് റിസർച്ച് സെന്റർ], രയറോം [[File:Cpayur.jpg|thumb|സി പി ആയുർവേദ ആശുപത്രി, രയറോം]] [[കൃഷി|തേർത്തല്ലിയിലെ]] ഭൂരിഭാഗം ആളുകളും കൃഷിയോ ചെറുകിട കച്ചവടമോ ചെയ്യുന്നവരാണ്. ഇന്ത്യയുടെ വടക്കൻ ഭാഗങ്ങളിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന വ്യവസായങ്ങളിലേക്ക് [[സ്വാഭാവികറബ്ബർ|റബ്ബർ]], [[തെങ്ങ്|തേങ്ങ]], കൊപ്ര, കുരുമുളക്, [[അടയ്ക്ക|അരിക്കാ പരിപ്പ്]] തുടങ്ങിയ മലയോര ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ കയറ്റുമതി ചെയ്യുന്നതിന് പേരുകേട്ട പ്രദേശമാണിത്. തിരുവിതാംകൂർ പ്രദേശത്ത് നിന്ന് 1940 കളിലും 1950 കളിലും നിരവധി ആളുകൾ തേർത്തള്ളിയിലേക്ക് കുടിയേറി, നിലവിൽ പ്രാദേശിക സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയിൽ വലിയ പങ്ക് വഹിക്കുന്നു. == ബാങ്കിംഗ് == * [[കേരള ഗ്രാമീൺ ബാങ്ക്|കേരള ഗ്രാമീണ് ബാങ്ക്]] * തടിക്കടവ് സർവീസ് സഹകരണ ബാങ്ക് * ക്രെഡിറ്റ് യൂണിയനുകൾ == മതം == തേർത്തല്ലി ഗ്രാമത്തിൽ ഹിന്ദുക്കളും ക്രിസ്ത്യാനികളും മുസ്ലീങ്ങളും ഉണ്ട്. ഭൂരിഭാഗവും [[തിരുവിതാംകൂർ|മധ്യതിരുവിതാംകൂറിൽ]] നിന്ന് കുടിയേറിയ ക്രിസ്ത്യാനികളാണ്, പ്രത്യേകിച്ച് [[കോട്ടയം]], [[പാലാ]] മേഖലയിൽ നിന്ന് ഹിന്ദുക്കളും. പ്രധാന ആരാധനാ കേന്ദ്രങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുന്നു * [https://web.archive.org/web/20220214235139/https://www.archdioceseoftellicherry.org/sacellum/parishes/view_details/106 ലിറ്റിൽ ഫ്ലവർ ഫൊറോന പള്ളി മേരിഗിരി, തേർത്തല്ലി] * ചേക്കിച്ചേരി ഭഗവതി ക്ഷേത്രം, തേർത്തല്ലി * പനംകുട്ടി അയ്യപ്പക്ഷേത്രം * രയരോം ജുമാ മസ്ജിദ് * [https://web.archive.org/web/20220214235007/https://www.archdioceseoftellicherry.org/sacellum/parishes/view_details/166 റയരോം സെന്റ് സെബാസ്റ്റ്യൻസ് പള്ളി] * ഇൻഫന്റ് ജീസസ് ചർച്ച്, തേർത്തല്ലി == ഗതാഗതം == ഈ പ്രദേശത്തെ ഗതാഗതം പ്രധാനമായും [[തളിപ്പറമ്പ്|തളിപ്പറമ്പ് ബസ് സ്റ്റാൻഡ്]] കേന്ദ്രീകരിച്ചാണ് നടക്കുന്നത്. [[സംസ്ഥാനപാത 59 (കേരളം)|മലബാർ ഹിൽ ഹൈവേ (SH59)]] തേർത്തല്ലി ടൗണിലൂടെ കടന്നുപോകുന്നു. [[കണ്ണൂർ തീവണ്ടി നിലയം|തേർത്തള്ളി]] ഗ്രാമം [[തളിപ്പറമ്പ്]] വഴി [[ദേശീയപാത 66 (ഇന്ത്യ)|NH-66]] വഴി ഇന്ത്യയുടെ മറ്റ് ഭാഗങ്ങളുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു. == ഇതും കാണുക == * [[ആലക്കോട്]] * [[തിമിരി]] * കരുവഞ്ചാൽ * [[ഉദയഗിരി|ഉദയഗിരി, കണ്ണൂർ]] * [[ചപ്പാരപ്പടവ്]] * പെരുമ്പടവ് == റഫറൻസുകൾ == {{Reflist}} * http://panchayat.lsgkerala.gov.in/alakode/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220214142855/http://panchayat.lsgkerala.gov.in/alakode/ |date=2022-02-14 }} * https://schools.org.in/kannur/32021000810/marygiri-hss-therthally.html * https://schools.org.in/kannur/32021000809/ghs-rayarome.html * http://www.prathyasha.co.in/ * https://www.cpayurvedics.com/ * https://keralagbank.com/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220214142900/https://keralagbank.com/ |date=2022-02-14 }} * https://www.thehindu.com/news/national/kerala/hill-highway-work-nearing-completion/article30831738.ece * https://english.mathrubhumi.com/health/health-news/kerala-tops-in-best-primary-health-centres-1.3753693 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210924002439/https://english.mathrubhumi.com/health/health-news/kerala-tops-in-best-primary-health-centres-1.3753693 |date=2021-09-24 }} * https://www.keralatourism.org/routes-locations/therthally/id/16135 [[വർഗ്ഗം:കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ ഗ്രാമങ്ങൾ]] a8regkkr9ccfk0ggnygoluzgn4ogxjr 0 564930 4682121 4597710 2026-11-01T19:46:22Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 4682121 wikitext text/x-wiki {{Needs Image}} {{Short description|തലശ്ശേരി അതിരൂപതയുടെ മെത്രാപ്പോലീത്തൻ ആർച്ച് ബിഷപ്പ്}} {{Infobox Christian leader | type = metropolitan | name = ജോസഫ് പാംപ്ലാനി | title = തലശ്ശേരി മെത്രാപ്പോലീത്തൻ ആർച്ച് ബിഷപ്പ് | church = [[സീറോ മലബാർ സഭ]] | image = Pamplany.jpg | birth_date = {{birth date and age|1969|12|03|df=y}} | birth_place = ചരൽ, കണ്ണൂർ, കേരളം | ordination = 30 ഡിസംബർ 1997 | consecration = 8 നവംബർ 2017 | predecessor = [[മാർ ജോർജ് ഞറളക്കാട്ട്]] | religion = [[സിറോ-മലബാർ സഭ]] | rank = മെത്രാപ്പോലീത്തൻ ആർക്കെപ്പിസ്കോപ്പ Archbishop | other_post = കെസിബിസിയുടെയും സീറോ മലബാർ സഭയുടെയും മീഡിയ കമ്മീഷൻ ചെയർമാൻ | motto = ''Non Nisi Te Domine'' }} '''മാർ ജോസഫ് പാംപ്ലാനി''' (ജനനം: 3 ഡിസംബർ 1969) ഒരു കത്തോലിക്ക മെത്രാനാണ്. അദ്ദേഹം 2022 ജനുവരി 15-ന് തലശ്ശേരി സീറോ മലബാർ അതിരൂപതയുടെ മെത്രാപ്പോലീത്തൻ ആർച്ച് ബിഷപ്പായി നിയമിതനായി.<ref name="vatican">{{cite web |url=https://press.vatican.va/content/salastampa/en/bollettino/pubblico/2022/01/15/220115c.html |title=Resignations and Appointments, 15.01.2022 |publisher=Holy See Press Office |date=15 January 2022 |access-date=11 May 2025}}</ref> സീറോ മലബാർ സഭയുടെ വിശുദ്ധ സിനഡാണ് അദ്ദേഹത്തെ തിരഞ്ഞെടുത്തത്.<ref>{{cite web |url=https://ccbi.in/mar-joseph-pamplany-elected-as-archbishop-of-tellicherry-and-mar-peter-kochupurackal-as-new-bishop-of-palghat/ |title=Mar Joseph Pamplany elected as Archbishop of Tellicherry |publisher=CCBI |date=15 January 2022 |access-date=11 May 2025 |archive-date=2022-02-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220214223738/https://ccbi.in/mar-joseph-pamplany-elected-as-archbishop-of-tellicherry-and-mar-peter-kochupurackal-as-new-bishop-of-palghat/ |url-status=dead }}</ref> == ആദ്യകാല ജീവിതവും വിദ്യാഭ്യാസവും == ജോസഫ് പാംപ്ലാനി 1969 ഡിസംബർ 3-ന് കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ ചരലിൽ ജനിച്ചു. തൊമസ് പാംപ്ലാനിയുടെയും മേരി പാംപ്ലാനിയുടെയും ഏഴു മക്കളിൽ അഞ്ചാമത്തെയായി. അദ്ദേഹം സെന്റ് സെബാസ്റ്റ്യൻസ് എൽപി സ്കൂൾ, കിളിയന്തറ സെന്റ് തോമസ് ഹൈസ്കൂൾ, കൂത്തുപറമ്പ് നിർമലഗിരി കോളേജ് എന്നിവിടങ്ങളിൽ പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കി. 1988-ൽ തലശ്ശേരി സെന്റ് ജോസഫ് മൈനർ സെമിനാരിയിലും തുടർന്ന് അൽവേയിൽ സെന്റ് ജോസഫ്‌സ് പൊന്തിഫിക്കൽ സെമിനാരിയിലും വൈദിക പഠനം നടത്തി. == വൈദിക സേവനം == 1997 ഡിസംബർ 30-ന് അദ്ദേഹം തലശ്ശേരി സെന്റ് ജോസഫ് കത്തീഡ്രൽ പള്ളിയിൽ മാർ ജോർജ് വലിയമറ്റത്തിൽ നിന്ന് വൈദികനായി അഭിഷേകം നേടി.<ref name="ucanews">{{cite web |url=https://www.ucanews.com/directory/bishops/archbishop-pamplany/863 |title=Archbishop Joseph Pamplany |publisher=UCANews |access-date=11 May 2025}}</ref> പേരാവൂർ സെന്റ് ജോസഫ്‌സ് ഫൊറോന പള്ളിയിൽ അസിസ്റ്റന്റ് വികാരിയും, ദീപഗിരി സെന്റ് തോമസ് പള്ളി വികാരിയുമായി പ്രവർത്തിച്ചു. പിന്നീട് അതിരൂപതയുടെ ബൈബിൾ അപ്പസ്‌തോലേറ്റ് ഡയറക്ടറായി പ്രവർത്തിച്ചു. == വിദ്യാഭ്യാസം == 2001-ൽ ബെൽജിയത്തിലെ കാത്തോലിക് യൂണിവേഴ്‌സിറ്റി ല്യൂവനിൽ നിന്ന് മതപഠനത്തിൽ എംഎ, ലൈസെൻഷ്യേറ്റ്, പിഎച്ച്‌ഡി ബിരുദങ്ങൾ നേടി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഡോക്‌ടറൽ പ്രബന്ധത്തിന്റെ തലക്കെട്ട്: ''Crossing the Abyss: An Exegetical Study of John 20:24-29 in the Light of the Johannine Notion of Discipleship'' ആണ്. അദ്ദേഹം ജർമ്മൻ, ഹീബ്രു, ഗ്രീക്ക് ഭാഷകളിൽ പി.ജി. ഡിപ്ലോമയും നേടിയിട്ടുണ്ട്. == അധ്യാപനവും സ്ഥാപക പ്രവർത്തികളും == ആൽഫ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് തിയോളജി ആൻഡ് സയൻസ് സ്ഥാപിച്ചത് മാർ ജോസഫ് പാംപ്ലാനിയിലാണ്. ആലുവ, ബാംഗ്ലൂർ, മുരിങ്ങൂർ, കുന്നോത്ത് തുടങ്ങിയ സെമിനാരികളിൽ അദ്ദേഹം ബൈബിൾ അദ്ധ്യാപകനായി പ്രവർത്തിച്ചു. വിവിധ സഭാ സർവകലാശാലകളിൽ ഗവേഷക ഗൈഡ് ആയി സേവനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. == മെത്രാനായുക == 2017-ൽ അദ്ദേഹത്തെ തലശ്ശേരി അതിരൂപതയുടെ ആദ്യ സഹായ മെത്രാനായി തിരഞ്ഞെടുത്തു. അതേ വർഷം നവംബർ 8-ന് മെത്രാഭിഷേകം ലഭിച്ചു.<ref>{{cite web |url=https://www.archdioceseoftellicherry.org/bishops/auxiliary_bishop |title=Auxiliary Bishop, Archdiocese of Tellicherry |publisher=Archdiocese of Tellicherry |archive-url=https://web.archive.org/web/20220214223737/https://www.archdioceseoftellicherry.org/bishops/auxiliary_bishop |archive-date=14 February 2022 |access-date=11 May 2025}}</ref> 2022-ൽ മാർ ജോർജ് ഞറളക്കാട്ടിന്റെ പിൻഗാമിയായി തലശ്ശേരി ആർച്ച് ബിഷപ്പായി സ്ഥാനമേറ്റു.<ref name="toi">{{cite news |title=New archbishop, bishop for Syro-Malabar Church |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/new-archbishop-bishop-for-syro-malabar-church/articleshow/88924319.cms |work=The Times of India |date=16 January 2022 |access-date=11 May 2025}}</ref> == സാഹിത്യവും സാമൂഹിക സംഭാവനകളും == മാർ ജോസഫ് പാംപ്ലാനി എഴുത്തുകാരനും പ്രസംഗകനുമാണ്. 30-ലധികം പുസ്തകങ്ങൾ, 40-ലധികം ശാസ്ത്രീയ ലേഖനങ്ങൾ, 250-ലധികം ലേഖനങ്ങൾ വിവിധ പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങളിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. അദ്ദേഹം സി.ബി.സി.ഐ., എഫ്.എ.ബി.സി. എന്നിവയുടെ വിവിധ കമ്മീഷനുകളിൽ അംഗമായിരുന്നു. ഏകദേശം 1000-ഓളം റിട്രീറ്റുകൾ അദ്ദേഹം നയിച്ചിട്ടുണ്ട്. == നിലവിലെ സ്ഥാനം == അദ്ദേഹം ഇപ്പോൾ കെസിബിസിയുടെയും സീറോ മലബാർ സഭയുടെയും മീഡിയ കമ്മീഷൻ ചെയർമാനാണ്. == മുദ്രാവാക്യം == ''Non Nisi Te Domine'' == റഫറൻസുകൾ == <references /> == പുറമൊഴികൾ == * [https://web.archive.org/web/20220318122311/https://www.archdioceseoftellicherry.org/ ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ് — തലശ്ശേരി അതിരൂപത] * [http://www.syromalabarchurch.in/ സീറോ മലബാർ സഭ ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്] [[വർഗ്ഗം:1969-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:സിറോ-മലബാർ സഭയുടെ മെത്രാപ്പോലീത്താമാർ]] [[വർഗ്ഗം:Articles with hCards]] 4krfrhowrkyoxtacd9kgp2mlv2qby6y 0 569629 4682055 4094016 2026-11-01T12:51:07Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 4682055 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Cherie Chung}}{{Infobox person | honorific_prefix = | name = Cherie Chung | honorific_suffix = | image = 鍾楚紅.jpg | image_upright = | landscape = <!-- yes, if wide image, otherwise leave blank --> | alt = <!-- descriptive text for use by speech synthesis (text-to-speech) software --> | caption = Attending a brand event in April 2019. | native_name = | native_name_lang = zh | pronunciation = | birth_name = Chung Chor-hung | birth_date = {{Birth date and age|1960|02|16|df=yes}} | birth_place = [[British Hong Kong]] | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (DEATH date then BIRTH date) --> | death_place = | death_cause = | body_discovered = | resting_place = | resting_place_coordinates = <!-- {{coord|LAT|LONG|type:landmark|display=inline}} --> | burial_place = <!-- may be used instead of resting_place and resting_place_coordinates (displays "Burial place" as label) --> | burial_coordinates = <!-- {{coord|LAT|LONG|type:landmark|display=inline}} --> | monuments = | residence = | nationality = | other_names = | citizenship = | education = | alma_mater = | occupation = [[Actress]] | years_active = 1973–1994 | era = | employer = | organization = | agent = <!-- Discouraged in most cases, specifically when promotional, and requiring a reliable source --> | known_for = | notable_works = <!-- produces label "Notable work"; may be overridden by |credits=, which produces label "Notable credit(s)"; or by |works=, which produces label "Works"; or by |label_name=, which produces label "Label(s)" --> | style = | home_town = | salary = | net_worth = <!-- Net worth should be supported with a citation from a reliable source --> | height = <!-- "X cm", "X m" or "X ft Y in" plus optional reference (conversions are automatic) --> | weight = <!-- "X kg", "X lb" or "X st Y lb" plus optional reference (conversions are automatic) --> | television = | spouse = {{marriage|Mike Chu|1991|2007|end=died}} | partner = <!-- (unmarried long-term partner) --> | children = | parents = <!-- overrides mother and father parameters --> | mother = <!-- may be used (optionally with father parameter) in place of parents parameter (displays "Parent(s)" as label) --> | father = <!-- may be used (optionally with mother parameter) in place of parents parameter (displays "Parent(s)" as label) --> | relatives = | family = | callsign = | awards = '''[[Asia Pacific Film Festival]]'''<br> '''Best Actress'''<br>1984 ''Hong Kong, Hong Kong ''<br>'''[[Asia Pacific Film Festival]]'''<br>'''Best Actress'''<br>1987 '''[[An Autumn's Tale]]''' | website = <!-- {{URL|example.com}} --> | module = {{Infobox Chinese|child=yes | t = 鍾楚紅 | s = 锺楚红 | p = Zhōng Chu Hóng | j = Chung Cho Hung }} | module2 = | module3 = | module4 = | module5 = | module6 = | signature = | signature_size = | signature_alt = | footnotes = }}ഒരു വിരമിച്ച [[ഹോങ്കോംഗ്]] ചലച്ചിത്ര നടിയാണ് '''ചെറി ചുങ് ചോർ-ഹംഗ്''' (ചൈനീസ്: 鍾楚紅; ജ്യുത്പിംഗ്: zung1 co2 hung4; ജനനം 16 ഫെബ്രുവരി 1960) . 1980-കളിൽ ഹോങ്കോംഗ് സിനിമയിലെ മുൻനിര നടിമാരിൽ ഹക്കയുടെ വംശപരമ്പരയിൽപ്പെട്ട ഒരാളായിരുന്നു അവർ. == പശ്ചാത്തലം == 1979 ലെ മിസ് ഹോങ്കോംഗ് മത്സരത്തിൽ പങ്കെടുത്ത ചുങ് മൂന്നാം റണ്ണറപ്പിൽ എത്തി. പിന്നീട് ചലച്ചിത്ര സംവിധായകൻ ജോണി ടോ അവളെ കണ്ടെത്തുകയും തന്റെ ആദ്യ ചിത്രമായ ദി എനിഗ്മാറ്റിക് കേസ് (1980) ൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിക്കുകയും ചെയ്തു. അവരുടെ സൗന്ദര്യവും ആകർഷണീയതയും അക്കാലത്ത് ഹോങ്കോങ്ങിലെ മുൻനിര നടിമാരിൽ ഒരാളായി അവളെ നയിച്ചു. അവരുടെ സിനിമാ ജീവിതത്തിൽ, അവരുടെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായ പ്രകടനങ്ങളിലൊന്ന്, മേബൽ ച്യൂങ്ങിന്റെ ആൻ ഓട്ടംസ് ടെയിൽ (1987) എന്ന ചിത്രത്തിലായിരുന്നു. അവിടെ അവർ ചൗ യുൻ-ഫാറ്റ് അവതരിപ്പിച്ച പരുഷവും വിദ്യാഭ്യാസമില്ലാത്തതുമായ ഒരു പുരുഷനുമായി പ്രണയത്തിലാകുന്ന വിദ്യാസമ്പന്നയായ മധ്യവർഗ സ്ത്രീയായ ജെന്നിഫറിനെ അവതരിപ്പിച്ചു. ഹോങ്കോംഗ് ചലച്ചിത്ര ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വിജയകരമായ റൊമാൻസ് ചിത്രങ്ങളിൽ ഒന്നായി ഈ ചിത്രം മാറി. അവരുടെ സുന്ദരമായ രൂപം കാരണം അവൾ ഹോങ്കോങ്ങിലെയും ചൈനീസ് വിനോദ വ്യവസായത്തിലെയും "[[മർലിൻ മൺറോ]]" എന്നറിയപ്പെടുന്നു. 1990-കളിൽ ചുങ് അഭിനയത്തിൽ നിന്ന് വിരമിച്ചു. ജോൺ വൂവിന്റെ വൺസ് എ തീഫ് (1991) ആയിരുന്നു അവരുടെ അവസാന ചിത്രം, അത് ഒരു ക്ലാസിക് കൂടിയായിരുന്നു. <ref>{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=MkHCDwAAQBAJ&pg=PA127 |title=Historical Dictionary of Hong Kong Cinema |pages=127 |publisher=Scarecrow Press |first1=Lisa Odham |last1=Stokes |date=2007 |isbn=0810864584 |accessdate=December 3, 2020}}</ref> 1991ൽ അമേരിക്കയിൽ വെച്ച് പരസ്യവ്യവസായത്തിലെ ഗുരു മൈക്ക് ചുവിനെ വിവാഹം കഴിച്ചു. ഹോങ്കോംഗ് പരസ്യ വ്യവസായത്തിലെ നേട്ടങ്ങൾക്ക് ചു അറിയപ്പെടുന്നു. വിവാഹത്തിന് മുമ്പ്, അവർ "ശിശുരഹിതരായിരിക്കാൻ" ധാരണയിലെത്തിയിരുന്നു. 2007 ആഗസ്റ്റ് 24-ന്, വയറിലെ ക്യാൻസർ ബാധിച്ച് ചു മരിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന് കത്തോലിക്കാ സംസ്കാരം നൽകി. പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിൽ അവർ വളരെ സജീവമാണ്. ==അവലംബം== {{reflist}} == പുറംകണ്ണികൾ == * {{IMDb name | id = 0161193 | name = Cherie Chung }} * [https://web.archive.org/web/20220426150250/https://hkmdb.com/db/people/view.mhtml?id=4903&display_set=eng Cherie Chung Cho Hung at hkmdb.com] * [http://www.hkcinemagic.com/en/people.asp?id=203 Cherie Chung Chor Hung at hkcinemagic.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220522134723/http://www.hkcinemagic.com/en/people.asp?id=203 |date=2022-05-22 }} * [http://www3.telus.net/public/lchor/japan-version.pdf Movie stills from ''An Autumn's Tale'' (Japan version)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304203239/http://www3.telus.net/public/lchor/japan-version.pdf |date=2016-03-04 }} * [http://app4.rthk.hk/special/rthkmemory/details/tv-drama/453/39 ''Floating Clouds'' (45 minutes; RTHK television series "Hong Kong, Hong Kong", no. 1; broadcast on 17 October 1981; RTHK official website)] * [http://muse.jhu.edu/books/9789888052523 Ford, Stacilee. ''Mabel Cheung Yuen-Ting's An Autumn's Tale'' (Hong Kong: Hong Kong University Press, 2008)] {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:ഹോങ്കോംഗ് പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:1960-ൽ ജനിച്ചവർ]] dsdzq4cusjf1ajrluvjfwegnq2htf87 0 573528 4682240 4666610 2026-11-02T11:25:12Z Altocar 2020 144384 /* */ 4682240 wikitext text/x-wiki {{Infobox Government agency|agency_name=ആഭ്യന്തര വകുപ്പ് (കേരളം)|logo=Government of Kerala Logo.png|logo_width=200px|nativename_r=Home Department|headquarters=താഴത്തെ നില, മെയിൻ ബ്ളോക്ക്, [[കേരള ഗവൺമെൻ്റ് സെക്രട്ടേറിയേറ്റ്|സെക്രട്ടേറിയേറ്റ്]], [[തിരുവനന്തപുരം]]|jurisdiction=[[കേരളം]]|region_code=IN|minister1_name=[[രമേശ് ചെന്നിത്തല]]|minister1_pfo= ആഭ്യന്തര-വിജിലൻസ് മന്ത്രി|parent_agency=|website=https://kerala.gov.in|chief1_name= കെ ആർ ജ്യോതിലാൽ [[ഇന്ത്യൻ അഡ്‌മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് സർവീസ്|ഐ.എ.എസ്]]|chief1_position=അഡീഷണൽ ചീഫ് സെക്രട്ടറി (ആഭ്യന്തരം & വിജിലൻസ്)|child1_agency={{nobold|}} *[[കേരള പോലീസ്]] *[[പ്രോസിക്യൂഷൻ ഡയറക്ടറേറ്റ്, കേരളം|പ്രോസിക്യൂഷൻ ഡയറക്ടറേറ്റ്]] *[[കേരള പ്രിസൺസ് ആൻഡ് കറക്ഷണൽ സർവീസസ്|ജയിൽ വകുപ്പ്]] * [[കേരള അഗ്നി രക്ഷാ സേവനം|കേരള അഗ്നിരക്ഷാ സേവന വകുപ്പ്]] *കേരള പോലീസ് ഹൗസിംഗ് ആൻഡ് കൺസ്ട്രക്ഷൻ കോർപ്പറേഷൻ|child2_agency={{nobold|}}|child3_agency=|child4_agency=|type=വകുപ്പ്|footnotes=സെക്രട്ടേറിയറ്റ് തലത്തിലുള്ള ഒരു ഭരണ വകുപ്പാണിത്.}} [[കേരള സർക്കാർ|കേരള സർക്കാരിന്റെ]] ഒരു സുപ്രധാനമായ ഭരണ വകുപ്പാണ് ആഭ്യന്തര വകുപ്പ് (Home Department). സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ക്രമസമാധാന പരിപാലനം ആണ് ആഭ്യന്തരവകുപ്പിന്റെ പ്രധാന ചുമതല. ശ്രീ [[രമേശ് ചെന്നിത്തല|രമേശ്‌ ചെന്നിത്തല]] ആണ് നിലവിലെ കേരളത്തിന്റെ ആഭ്യന്തര മന്ത്രി. അഡീഷണൽ ചീഫ് സെക്രട്ടറി പദവിയിലുള്ള [[ഇന്ത്യൻ അഡ്‌മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് സർവീസ്|ഐ.എ.എസ്.]] ഉദ്യോഗസ്ഥനായ ആഭ്യന്തര സെക്രട്ടറി (''Home Secretary'') ആണ് ആഭ്യന്തര വകുപ്പിന്റെ മേധാവി.<ref>{{Cite web|url=https://kerala.gov.in/appdepartmentdetail/NTI1MzI1LjI0|title=Official Web Portal - Government of Kerala|access-date=2022-07-13|archive-date=2022-06-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20220601111256/https://kerala.gov.in/appdepartmentdetail/NTI1MzI1LjI0|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web |title=Official Web Portal - Government of Kerala |url=https://kerala.gov.in/departmentdetail/MTUyMzQ0MzEuOTY= |access-date=2022-07-08 |website=kerala.gov.in }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |agency=TNN|date=Jun 25, 2022 |title=Kerala: V Venu appointed as new home secretary {{!}} Thiruvananthapuram News - Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/kerala-v-venu-appointed-as-new-home-secretary/articleshow/92449184.cms |access-date=2022-07-08 |website=The Times of India |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Official Web Portal - Government of Kerala |url=https://kerala.gov.in/departmentdetail/MTUyMzQ0MzEuOTY= |access-date=2022-07-08 |website=kerala.gov.in }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> കൂടാതെ [[കേരള പോലീസ്|പോലീസ് വകുപ്പ്]], സംസ്ഥാന ജയിൽ വകുപ്പ്, [[കേരള അഗ്നി രക്ഷാ സേവനം|അഗ്നിശമന രക്ഷാ വകുപ്പ്]], [[പ്രോസിക്യൂഷൻ ഡയറക്ടറേറ്റ്, കേരളം|പ്രോസിക്യൂഷൻ വകുപ്പ്]] എന്നീ വകുപ്പുകളുടെ മാതൃ വകുപ്പ് കൂടിയാണ് ആഭ്യന്തര വകുപ്പ്. ==ആഭ്യന്തര വകുപ്പിന്റെ കീഴിലുള്ള മറ്റു വകുപ്പുകൾ== * [[കേരള പോലീസ്]] * [[കേരള അഗ്നി രക്ഷാ സേവനം|കേരള അഗ്നിശമന സേന]] * [[കേരള പ്രിസൺസ് ആൻഡ് കറക്ഷണൽ സർവീസസ്|കേരള ജയിൽ വകുപ്പ്]] * [[പ്രോസിക്യൂഷൻ ഡയറക്ടറേറ്റ്, കേരളം|ഡയറക്ടറേറ്റ് ഓഫ് പ്രോസീക്യൂഷൻ]] * കെമിക്കൽ എക്സാമിനേഴ്സ് ലബോറട്ടറി * കേരള പോലീസ് ഹൗസിങ് ആൻഡ് കൺസ്ട്രക്ഷൻ സൊസൈറ്റി ലിമിറ്റഡ് == മറ്റു ഉത്തരവാദിത്തങ്ങൾ == * സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ക്രമസമാധാന പരിപാലനം * കേരള പോലീസിന്റെ സബോർഡിനേറ്റ് സർവീസ് സ്പെഷ്യൽ റൂൾ, * സായുധ പോലീസ് സ്‌പെഷ്യൽ റൂൾസ്, ചെലവുകൾ, * സി.ആർ.പി.എഫിന്റെ അനുബന്ധ വിഷയങ്ങൾ, * കേരള പോലീസിന്റെ മറ്റ് ഘടകങ്ങൾ, * സബ് ജയിൽ ചട്ടങ്ങളും അവരുടെ ഭേദഗതിയും, * ജയിലുകളുടെ ആധുനികവത്ക്കരണം * സിവിൽ നിയമങ്ങളുടെ നടപ്പാക്കൽ * ഹൈക്കോടതി ജീവനക്കാര്യം * സബോർഡിനേറ്റ് കോടതി ജീവനക്കാര്യം * എൻ.ആർ.ഐ സെൽ * കമ്യൂണിറ്റി പൊലീസിങ് * സ്റ്റേറ്റ് സെക്യൂരിറ്റി കമ്മീഷൻ * പെട്രോളിയം ആക്ട് ആൻഡ് റൂൾസ് * ഹജ്ജ് തീർഥാടനം * കേരള കായിക നിയമം * ഇന്ത്യൻ ആയുധ നിയമങ്ങളും ചട്ടങ്ങളും * ആയുധ ലൈസൻസ് അനുവദിക്കുക, പുതുക്കുക * എക്സ് പ്ലോസീവ്‌സ് ആക്റ്റുകളും ചട്ടങ്ങളും * അഡ്വക്കേറ്റ്‌സ് ആക്റ്റ്റ്റ് * ലൗഡ് സ്പീക്കർ ലൈസൻസിങ് * യംഗ് പേഴ്‌സൺസ് ഹാംഫുൾ പബ്ലിക്കേഷൻ ആക്റ്റ്. ==കേരളത്തിലെ ആഭ്യന്തര മന്ത്രിമാരുടെ പട്ടിക== {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" | |- ! rowspan="2" scope="col" | {{Abbr|നം.|നമ്പർ}} ! rowspan="2" | ചിത്രം ! rowspan="2" | പേര് ! rowspan="2" | നിയോജക മണ്ഡലം ! colspan="3" | പദവിക്കാലം ! colspan="2" rowspan="2" | പാർട്ടി ! rowspan="2" | മന്ത്രിസഭ ! rowspan="2" | റഫ. |- ! മുതൽ ! വരെ ! പദവിയിലെ ദിവസങ്ങൾ |- |1 | |'''[[വി.ആർ. കൃഷ്ണയ്യർ ]]''' | |5 ഏപ്രിൽ 1957 |31 ജൂലൈ 1959 | | സ്വതന്ത്രൻ | |[[ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്|First Namboodiripad ministry]] |<ref>{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=K4FDAAAAYAAJ&q=Harirama+Jogaiah+%C2%A0home+minister |title=Data India |date=1990 |publisher=Press Institute of India |pages=441 |language=en}}</ref> |- |2 |[[File:P. T. Chacko (image).png|156x156px]] |[[പി.ടി. ചാക്കോ]] |[[Meenachil]] |1960 |1964 | |[[Indian National Congress]] | bgcolor="{{party color|Indian National Congress}}" | |* [[Pattom A. Thanu Pillai ministry]] * [[Sankar ministry]] | |- |3 |[[File:EMS Namboodiripad 2001 stamp of India (cropped) 1.jpg|156x156px]] |[[ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്]] {{Small|(മുഖ്യമന്ത്രി)}} |[[Pattambi Assembly constituency|പട്ടാമ്പി]] |1967 |1969 | |[[Communist Party of India (Marxist)]] | bgcolor="{{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[Second Namboodiripad ministry]] | |- |4 |[[File:C. Achutha Menon in 1969.jpg|156x156px]] |[[സി. അച്യുതമേനോൻ]] {{Small|(മുഖ്യമന്ത്രി)}} |[[Kottarakkara Assembly constituency|കൊട്ടാരക്കര]] |1969 |1970 | |[[Communist Party of India]] | bgcolor="{{party color|Communist Party of India}}" | |[[First C. Achutha Menon ministry]] | |- |5 |[[File:Karunakaran Kannoth.jpg|156x156px]] |[[കെ. കരുണാകരൻ]] |[[Mala, Kerala|മാല]] |25 സെപ്റ്റംബർ 1971 |25 മാർച്ച് 1977 | |[[Indian National Congress]] | bgcolor="{{party color|Indian National Congress}}" | |[[Second C. Achutha Menon ministry|സി. അച്യുത മേനോൻ മന്ത്രിസഭ II]] | |- |6 |[[File:K. M. Mani portrait.jpg|156x156px]] |[[കെ.എം. മാണി]] |[[Pala Assembly constituency|പാലാ]] |25 മാർച്ച് 1977 |21 ഡിസംബർ 1977 | |[[Kerala Congress]] | bgcolor="{{party color|Kerala Congress}}" | |* [[First Karunakaran ministry]] * [[First Antony ministry]] | |- |7 |[[File:P.J Joseph.jpg|156x156px]] |[[പി.ജെ. ജോസഫ്]] |[[Thodupuzha Assembly constituency|തൊടുപുഴ]] |4 ജനുവരി 1978 |26 സെപ്റ്റംബർ 1978 | |[[Kerala Congress]] | bgcolor="{{party color|Kerala Congress}}" | |[[First Antony ministry]] | |- |8 |[[File:K. M. Mani portrait.jpg|156x156px]] |[[കെ.എം. മാണി]] |[[Pala Assembly constituency|പാലാ]] |4 ഒക്ടോബർ 1978 |26 ജൂലൈ 1979 | |[[Kerala Congress]] | bgcolor="{{party color|Kerala Congress}}" | |[[P. K. Vasudevan Nair ministry]] | |- |9 |[[File:Indian Union Muslim League leader C. H. Mohammed Koya.jpg|156x156px]] |[[സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ്കോയ]] {{Small|(മുഖ്യമന്ത്രി)}} |[[Malappuram Assembly constituency|മലപ്പുറം]] |12 ഒക്ടോബർ 1979 |1 ഡിസംബർ 1979 | |[[Indian Union Muslim League]] | bgcolor="{{party color|Indian Union Muslim League}}" | |[[Koya ministry]] | |- |10 | |[[ടി.കെ. രാമകൃഷ്ണൻ]] | |25 ജനുവരി 1980 |20 ഒക്ടോബർ 1981 | |[[Communist Party of India (Marxist)]] | bgcolor="{{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[First Nayanar ministry]] | |- |11 |[[File:Oommen Chandy 2013 4.JPG|156x156px]] |[[ഉമ്മൻ ചാണ്ടി]] |[[Puthuppally Assembly constituency|പുതുപ്പള്ളി]] |1981 |1982 | |[[Indian National Congress]] | bgcolor="{{party color|Indian National Congress}}" | |[[Second Karunakaran ministry]] | |- |12 |[[File:Vayalar Ravi-crop.jpg|156x156px]] |[[വയലാർ രവി]] | |24 മേയ് 1982 |24 മേയ് 1986 | |[[Indian National Congress]] | bgcolor="{{party color|Indian National Congress}}" | |[[Third Karunakaran ministry]] | |- |13 |[[File:E.K.Nayanar 1.jpg|156x156px]] |[[ഇ.കെ. നായനാർ]] {{Small|(മുഖ്യമന്ത്രി)}} | |1987 |1991 | |[[Communist Party of India (Marxist)]] | bgcolor="{{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[Second Nayanar ministry]] | |- |14 |[[File:Karunakaran Kannoth.jpg|156x156px]] |[[കെ. കരുണാകരൻ]] {{Small|(മുഖ്യമന്ത്രി)}} | |1991 |1995 | |[[Indian National Congress]] | bgcolor="{{party color|Indian National Congress}}" | |[[Fourth Karunakaran ministry]] | |- |15 |[[File:A. K. Antony.jpg |156x156px]] |[[A. K. Antony|എ. കെ. ആന്റണി]] {{Small|(മുഖ്യമന്ത്രി)}} | |1995 |1996 | |[[Indian National Congress]] | bgcolor="{{party color|Indian National Congress}}" | |[[Second Antony ministry]] | |- |16 |[[File:E.K.Nayanar 1.jpg|156x156px]] |[[ഇ.കെ. നായനാർ]] {{Small|(മുഖ്യമന്ത്രി)}} | |1996 |2001 | |[[Communist Party of India (Marxist)]] | bgcolor="{{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[Third Nayanar ministry]] | |- |17 |[[File:A. K. Antony.jpg |156x156px]] |[[എ.കെ. ആന്റണി]] {{Small|(മുഖ്യമന്ത്രി)}} | |2001 |2004 | |[[Indian National Congress]] | bgcolor="{{party color|Indian National Congress}}" | |[[Third Antony ministry]] | |- |19 |[[File:Oommen Chandy 2013 4.JPG|156x156px]] |[[ഉമ്മൻ ചാണ്ടി]] {{Small|(മുഖ്യമന്ത്രി)}} | |2004 |2006 | |[[Indian National Congress]] | bgcolor="{{party color|Indian National Congress}}" | |[[First Chandy ministry]] | |- |20 |[[File:KodiyeriBalakrishnan.jpg|156x156px]] |[[കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ]] | |18 മേയ് 2006 |16 മേയ് 2011 | |[[Communist Party of India (Marxist)]] | bgcolor="{{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[Achuthanandan ministry]] | |- |21 |[[File:Thiruvanchoor Radhakrishnan.jpg|156x156px]] |[[തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ]] | |12 ഏപ്രിൽ 2012 |31 ഡിസംബർ 2013 | |[[Indian National Congress]] | bgcolor="{{party color|Indian National Congress}}" | |[[Second Chandy ministry]] |<ref>{{Cite news |date=2013-12-05 |title=Kerala Home Minister seeks clarification from DGP |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/kerala-home-minister-seeks-clarification-from-dgp/article5427021.ece |access-date=2024-07-28 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> |- |22 |[[File:Ramesh-chennithala-3453.jpg|156x156px]] |[[രമേശ് ചെന്നിത്തല]] |[[Haripad Assembly constituency|ഹരിപ്പാട്]] |ജനുവരി 2014 |2015 | |[[Indian National Congress]] | bgcolor="{{party color|Indian National Congress}}" | |[[Second Chandy ministry]] |<ref>{{Cite web |title=Kerala Legislative Assembly - Ramesh Chennithala |url=https://www.niyamasabha.nic.in/index.php/content/member_homepage/2458}}</ref> |- | rowspan="2" |23 | rowspan="2" |[[File:Chief Minister Pinarayi Vijayan 2023.tif|156x156px]] | rowspan="2" |[[പിണറായി വിജയൻ]] {{Small|(മുഖ്യമന്ത്രി)}} | rowspan="2" |[[Dharmadam Assembly constituency|ധർമ്മടം]] |25 മേയ് 2016 |3 മേയ് 2021 | |[[Communist Party of India (Marxist)]] | bgcolor="{{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[First Vijayan ministry]] |<ref>{{Cite news |date=2016-05-25 |title=Kerala to have 19-member Cabinet |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/List-of-ministers-in-Kerala-cabinet/article60509906.ece |access-date=2024-07-28 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> |- |20 മേയ് 2021 |18 May 2026 | | | bgcolor="{{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[Second Vijayan ministry]] |<ref>{{Cite web |date=2021-05-17 |title=Know the Chief Minister - Official website of Kerala Chief Minister |url=https://keralacm.gov.in/?page_id=1093 |access-date=2024-07-28 |language=en-GB}}</ref> |- |24 | |[[രമേശ് ചെന്നിത്തല]] | |19 മെയ് 2026 |തുടരുന്നു | |[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] | | | |} ==അവലംബം== {{Reflist}} [[Category:കേരള സർക്കാറിന്റെ വകുപ്പുകൾ]] bpg29mq9b7g1nc15xqdexlzpr7feyas 0 581436 4682239 3822200 2026-11-02T11:13:56Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 4682239 wikitext text/x-wiki {{Infobox royalty|name=അനുരാധപുരത്തെ ദേവനാംപിയ തിസ്സ|title=അനുരാധപുരത്തെ രാജാവ്|image=King Devanampiya Tissa.jpg|caption=ദേവനാംപിയ തിസ്സയുടെ കല്ലിൽ കൊത്തിയ പ്രതിമ|reign=247&nbsp;BC – 207&nbsp;BC|coronation=|full name=|predecessor=അനുരാധപുരത്തെ മുതസിവ|successor=അനുരാധപുരത്തെ ഉത്തിയ|spouse=അനുല|spouse-type=രാജപത്‌നി|issue=|father=അനുരാധപുരത്തെ മുതസിവ|mother=|date of burial=|place of burial=|religion=[[തേരവാദ ബുദ്ധമതം]]}} [[Category:Articles with short description]] [[Category:Short description matches Wikidata]] <span></span><templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles> BC247 മുതൽ 207&nbsp;BC വരെ പുരാതന തലസ്ഥാനമായ [[അനുരാധപുരം (നഗരം)|അനുരാധപുര]] ആസ്ഥാനമാക്കി ഭരിച്ച[[ശ്രീലങ്ക|ശ്രീലങ്കയിലെ]] ആദ്യകാല രാജാക്കന്മാരിൽ ഒരാളായിരുന്നു '''തിസ്സ''', പിന്നീട് '''ദേവനാംപിയ തിസ്സ'''. [[മൗര്യസാമ്രാജ്യം|മൗര്യ]] ചക്രവർത്തിയായിരുന്ന [[അശോകചക്രവർത്തി|മഹാനായ അശോകന്റെ]]<nowiki/>ആഭിമുഖ്യത്തിൽ ശ്രീലങ്കയിൽ [[ബുദ്ധമതം]] വന്നതിന് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭരണകാലത്തായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭരണത്തിന്റെ പ്രാഥമിക ഉറവിടം ആയി കണക്കാക്കുന്നത് ''[[മഹാവംശം]] എന്ന [[ശ്രീലങ്ക|ശ്രീലങ്കയിലെ]] രാജവംശത്തെ അധികരിച്ച് എഴുതപ്പെട്ട ഒരു ഇതിഹാസ കാവ്യം'', ആണ്. അത് കൂടുതൽ പ്രാചീനമായ ''[[ദീപവംശ|ദീപവംശത്തെ]]'' അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്. == രാജ ഭരണം == [[പ്രമാണം:The_Sinhalese_Royal_Family_of_King_Devanampiya_Tissa_and_Prince_Uththiya.JPG|വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|250x250ബിന്ദു| ദേവനാംപിയ തിസ്സ രാജാവിന്റെയും ഉത്തിയ രാജകുമാരന്റെയും കുടുംബത്തിൻ്റെ ചിത്രം]] അനുരാധപുരയിലെ മുതശിവയുടെ രണ്ടാമത്തെ മകനായിരുന്നു തിസ്സ. ''മഹാവംശം'' അദ്ദേഹത്തെ "സദ്ഗുണത്തിലും ബുദ്ധിയിലും തന്റെ എല്ലാ സഹോദരന്മാരിലും അഗ്രഗണ്യൻ" എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു. <ref>{{Cite web|url=http://www.vipassana.com/resources/mahavamsa/mhv11.php|title=The Mahavamsa - Chapter XI - the Consecrating of Devanampiyatissa|access-date=2006-06-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20060316212845/http://www.vipassana.com/resources/mahavamsa/mhv11.php|archive-date=2006-03-16}}</ref> അശോകനുമായുള്ള അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ ആദ്യകാല സൗഹൃദത്തെക്കുറിച്ച് ''മഹാവംശം'' പരാമർശിക്കുന്നു. പുരാവൃത്തത്തിന്റെ IX അദ്ധ്യായത്തിൽ "ദേവനാംപിയ തിസ്സയും ധർമ്മാശോകനും - ഈ രണ്ടു രാജാക്കന്മാരും വളരെക്കാലമായി സുഹൃത്തുക്കളായിരുന്നു, അവർ പരസ്പരം കണ്ടിട്ടില്ലെങ്കിലും", [[അശോകചക്രവർത്തി|അശോകന്റെ]] മറ്റൊരു പേരായ ധർമ്മശോകൻ എന്നാണ്. തിസ്സ മൗര്യ ചക്രവർത്തിക്ക് സമ്മാനങ്ങൾ അയച്ചതായും പുരാവൃത്തം പരാമർശിക്കുന്നു; മറുപടിയായി അശോകൻ സമ്മാനങ്ങൾ മാത്രമല്ല, താൻ ബുദ്ധമതം സ്വീകരിച്ചുവെന്ന വാർത്തയും ടിസ്സയോട് ആ വിശ്വാസം സ്വീകരിക്കാൻ ഒരു അഭ്യർത്ഥനയും അയച്ചു. ആ സമയത്ത് രാജാവ് ഇത് ചെയ്തതായി കാണുന്നില്ല, പകരം ''ദേവനാംപിയ'' അധവാ "ദൈവങ്ങളുടെ പ്രിയപ്പെട്ടവൻ" <ref>See, e.g., Keown, Hodge & Tinti (2003), p. 72, entry for 'Devānampiya Tissa,' where it is translated as 'dear to the gods'.</ref> എന്ന പേര് സ്വീകരിച്ച് ലങ്കയിലെ രാജാവായി ആഢംബരമായ ഒരു ആഘോഷത്തിൽ സ്വയം അഭിഷേകം ചെയ്തു . ദേവനാംപിയതിസ്സയുടെ പിൻഗാമിയായി അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഇളയ സഹോദരന്മാരായ ഉട്ടിയയും മഹാശിവനും പാരമ്പര്യമായി അഭിഷിക്തരായി എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മറ്റൊരു സഹോദരൻ മഹാനാഗ, റുഹൂണ രാജകുമാരനായിരുന്നു റുഹുണ എന്ന ഉപരാജ്യത്തെ സ്ഥാപകൻ. == ബുദ്ധമതത്തിലേക്കുള്ള പരിവർത്തനം == [[പ്രമാണം:Mihintale-vista3.jpg|വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|266x266ബിന്ദു| മിഹിന്തലെ, ദേവനാമ്പിയ തിസ്സയുടെ പരിവർത്തനം നടന്ന സ്ഥലം]] തനിക്ക് അറിയപ്പെടുന്ന ലോകമെമ്പാടും [[ബുദ്ധമതം]] പ്രചരിപ്പിക്കുന്നതിൽ അശോക ചക്രവർത്തി അതീവ താൽപര്യം പ്രകടിപ്പിച്ചു, അദ്ദേഹത്തിന്റെ മകൻ [[മഹേന്ദ്രൻ|മഹിന്ദ]] ശ്രീലങ്കയിലേക്ക് പോകാനും അവിടെയുള്ള ജനങ്ങളെ മതപരിവർത്തനം ചെയ്യാൻ ശ്രമിക്കാനും തീരുമാനിച്ചു. മഹിന്ദയുടെ വരവും രാജാവുമായുള്ള കൂടിക്കാഴ്ചയും സംബന്ധിച്ച സംഭവങ്ങൾ ശ്രീലങ്കൻ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഇതിഹാസങ്ങളിലൊന്നാണ്. മഹാവംശ പ്രകാരം, രാജാവായ ദേവനംപിയ തിസ്സ തന്റെ 40,000 സൈനികരോടൊപ്പം [[മിഹിന്റേൽ കുന്ന്|മിഹിന്തലെ]] എന്ന പർവതത്തിന് സമീപം വേട്ടയാടുകയായിരുന്നു. ഇതിനുള്ള തീയതി പരമ്പരാഗതമായി പോസോൺ മാസത്തിലെ പൗർണ്ണമി ദിനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. മിസ്സക്കയുടെ ചുവട്ടിൽ എത്തിയ ദേവനാം പിയ തിസ്സ ഒരു കാട്ടുമൃഗത്തെ തുരത്തുകയും (തേര എന്ന ബഹുമതിയോടെ പരാമർശിക്കപ്പെടുന്ന) മഹിന്ദയെ കണ്ടുമുട്ടുകയും ചെയ്തു ; മഹാവംശം പ്രകാരം മഹാനായ രാജാവ് 'ഭയപ്പെടുകയും' തേര യഥാർത്ഥത്തിൽ ഒരു 'യക്ഷനോ' അല്ലെങ്കിൽ ഒരു അസുരനോ ആണെന്ന് രാജാവിന് തോന്നുകയും ചെയ്തു. എന്നിരുന്നാലും രാജാവിനോട്, മഹാരാജാവേ, ഞങ്ങൾ ധമ്മ രാജാവിന്റെ ( [[ഗൗതമബുദ്ധൻ|ബുദ്ധന്റെ]] ) ശിഷ്യന്മാരാണ്, നിങ്ങളോടുള്ള അനുകമ്പ കൊണ്ടാണ് ഞങ്ങൾ [[ജംബുദ്വീപ്|ജംബൂദീപിൽ]] നിന്ന് ഇവിടെ വന്നതെന്ന് മഹീന്ദ തേര പ്രഖ്യാപിച്ചു. തന്റെ സുഹൃത്ത് അശോകനിൽ നിന്നുള്ള വാർത്തകൾ ദേവനംപിയ തിസ്സ അനുസ്മരിക്കുകയും ഇവർ ഇന്ത്യയിൽ നിന്ന് അയക്കപ്പെട്ട ധർമ്മഭടന്മാരാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കുകയും ചെയ്തു. മഹിന്ദ തേര രാജാവിനും രാജാവിന്റെ സംഘത്തിനും ധർമ്മോപദേശം നൽകുകയും രാജാവ് ബുദ്ധമതം സ്വീകരിക്കുന്നതിന് നേതൃത്വം നൽകുകയും ചെയ്തു. == പ്രധാനപ്പെട്ട മതപരമായ സംഭവങ്ങൾ == # തേര മഹിന്ദയുടെയും സംഘത്തിന്റെയും വരവ് മൂലം ശ്രീലങ്കയിൽ ബുദ്ധമതം സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു. # തേരി സംഘമിത്തയുടെയും സംഘത്തിന്റെയും വരവ് മൂലം നടന്ന വിശുദ്ധ മഹാബോധിയുടെ തൈ നടീൽ (മഹാബോധിയുടെ താഴെ ഇരുന്നാണ് ബുദ്ധൻ ജ്ഞാനോദയം നേടിയത്) ഭിക്കുനി ശാസന (ബുദ്ധ സന്യാസിനികളുടെ ക്രമം) സ്ഥാപിക്കൽ. # തേരവാദ ബുദ്ധമതത്തിന്റെ കേന്ദ്രമായി മാറിയ മഹാവിഹാര ആശ്രമം പണിത ബുദ്ധഭിക്ഷുക്കൾക്ക് മഹാമേഗവാനയുടെ അർപ്പണം. <ref>{{Cite web|url=http://tharunee.lk/Buddhist/article_en.php?id=4970|title=Further Details|access-date=2015-04-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20150414130559/http://tharunee.lk/Buddhist/article_en.php?id=4970|archive-date=2015-04-14}}</ref> # ബുദ്ധന്റെ വലത് തോളെല്ല്‌ പ്രതിഷ്ഠിച്ച ആദ്യത്തെ ചരിത്ര ദഗബയായ (സ്ഥൂപം - അല്ലെങ്കിൽ ബുദ്ധൻ്റെ തിരുശേഷിപ്പുകൾ സൂക്ഷിക്കുന്ന ക്ഷേത്രം) ആയ തുപ്പാരാമയുടെ നിർമ്മാണം. <ref>{{Cite web|url=http://amazinglanka.com/wp/thuparamaya/|title=Thuparama}}</ref> == ശ്രദ്ധേയമായ സ്ഥലങ്ങൾ == [[പ്രമാണം:SL_Anuradhapura_asv2020-01_img34_Thuparamaya_Stupa.jpg|വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|250x250ബിന്ദു| ദേവനംപിയ തിസ്സയുടെ ഭരണകാലത്ത് നിർമ്മിച്ചതെന്ന് കരുതപ്പെടുന്ന അനുരാധപുരയിലെ തുപാരാമ]] ദേവനംപിയ തിസ്സയുടെ ഭരണത്തിന്റെ കാലപ്പഴക്കം, സ്രോതസ്സുകളുടെ ദൗർലഭ്യം, ഈ മതപരിവർത്തനം പ്രായോഗികമായി, ദേവനമ്പിയതിസ്സയുടെ ഭരണത്തിൽ എന്ത് സ്വാധീനം ചെലുത്തിയെന്ന് തിരിച്ചറിയാൻ പ്രയാസമാണ്. ഉദാഹരണത്തിന്, രാജാവ് നിർമ്മിച്ച ഒരു തിസ്സമഹാവിഹാരത്തെക്കുറിച്ചും മറ്റ് വിവിധ ക്ഷേത്രങ്ങളെക്കുറിച്ചും പരാമർശങ്ങളുണ്ടെങ്കിലും അവയൊന്നും വിശ്വസനീയമായി കണ്ടെത്താൻ കഴിയില്ല. എന്നിരുന്നാലും, മഹീന്ദ തേരയുമായുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആദ്യ കൂടിക്കാഴ്ചയുടെ സ്ഥലം ഇന്ന് ശ്രീലങ്കയിലെ ഏറ്റവും പുണ്യസ്ഥലങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്, അത് മിഹിന്തലെ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. ആ പവിത്രമായ പരിസരത്താണ് അംബസ്ഥല സ്തൂപം. അവിടെ മഹീന്ദ തേര രാജാവിനോട് തന്റെ പഠന ശേഷി പരിശോധിക്കാൻ കടങ്കഥകളുടെ ഒരു പരമ്പര ചോദിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=http://mahavamsa.org/mahavamsa/simplified-version/king-devanampiya-tissa/|title=King Devanampiya Tissa (306 BC – 266 BC)|access-date=25 July 2020|website=The Mahavamsa|archive-url=https://web.archive.org/web/20260512101146/https://mahavamsa.org/mahavamsa/simplified-version/king-devanampiya-tissa/|archive-date=2026-05-12|url-status=dead}}</ref> അവിടെ നാൽപ്പത് വർഷത്തിലേറെയായി മഹീന്ദ തേരാ താമസിച്ചിരുന്ന ഗുഹയും , ബുദ്ധന്റെ തിരുശേഷിപ്പ് ഉൾക്കൊള്ളുന്ന മഹാ സേയ എന്ന മഹാ സ്തൂപവും ആ പരിസരത്ത് ഉണ്ട്. ദേവനംപിയ തിസ്സയുടെ ഭരണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട മറ്റൊരു പ്രധാന കാര്യം അനുരാധപുരയിൽ ശ്രീ മഹാബോധി വൃക്ഷ തൈ നടുന്നതാണ്. അശോക ചക്രവർത്തി ദ്വീപിന് നൽകിയ സമ്മാനങ്ങളിൽ ഒന്നായിരുന്നു ഈ മരം, അനുരാധപുരയുടെ പരിധിയിൽ നട്ടുപിടിപ്പിച്ചതും ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും പഴക്കം ചെന്ന മനുഷ്യൻ നട്ടുപിടിപ്പിച്ച വൃക്ഷമായി ഇത് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. 550 ഏക്കർ വിസ്തൃതിയുള്ള തിസ്സ വേവ ജലസേചന ടാങ്ക് ദേവനമ്പിയതിസ്സ നിർമ്മിച്ചു. അണക്കെട്ടിന് മാത്രം 2 മൈൽ നീളവും 25 അടി ഉയരവുമുണ്ട്. ഇത് ഇന്നും ഒരു പ്രധാന ജലസേചന ടാങ്കാണ്, കൂടാതെ അനുരാധപുരയിലെ കർഷകർക്ക് അത്യന്താപേക്ഷിതമായ ഒരു ആശ്രയവും ആണ്. == പ്രാധാന്യം == ബുദ്ധമതത്തിലേക്കുള്ള ദേവനംപിയ തിസ്സയുടെ പരിവർത്തനം ശ്രീലങ്കയിലെ രാജ്യങ്ങളെ മതപരവും സാംസ്കാരികവുമായ ഒരു പാതയിൽ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിൽ നിന്ന് തികച്ചും വ്യത്യസ്‌തമാക്കി എന്നതിനാൽ, ആദ്യകാല ശ്രീലങ്കയിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട രാജാക്കന്മാരിൽ ഒരാളായി ദേവനംപിയ തിസ്സ തുടരുന്നു. പിൽക്കാലത്ത് ഭരണത്തിൽ ഏറിയ രാജാക്കന്മാർ അനുരാധപുരത്തെ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ആധാരശിലകളിൽ ഒന്നായി ദേവനംപിയ തിസ്സയുടെ മതപരിവർത്തം പരാമർശ വിധേയമാക്കി. മധ്യകാലഘട്ടത്തിന്റെ ആരംഭം വരെ ഈ നഗരം തന്നെ ശക്തമായ ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ തലസ്ഥാനമായി തുടർന്നു, ഒടുവിൽ ചോള അധിനിവേശത്തിൻ കീഴിൽ അത് കീഴടക്കപ്പെടുകയും പിന്നീട് പൊളന്നറുവ അതിനെ കീഴടക്കുകയും ചെയ്തു. == ഇതും കാണുക == * [[മഹാവംശം]] * [[ശ്രീലങ്കയുടെ ചരിത്രം]] * [[മഹേന്ദ്രൻ|മഹിന്ദ തേരാ]] * [[അശോകചക്രവർത്തി|മഹാനായ അശോകൻ]] * [[മിഹിന്റേൽ കുന്ന്|മിഹിന്തലെ]] == കുറിപ്പുകൾ == <references /> == റഫറൻസുകൾ == * കീവൻ, ഡാമിയൻ, സ്റ്റീഫൻ ഹോഡ്ജ് & പാവോള ടിന്റി (2003). ''ബുദ്ധമതത്തിന്റെ ഒരു നിഘണ്ടു'' . ഓക്സ്ഫോർഡ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി പ്രസ്സ്.{{ISBN|0-19-860560-9}}[[ISBN (identifier)|ഐ.എസ്.ബി.എൻ]]&nbsp;[[Special:BookSources/0-19-860560-9|0-19-860560-9]] . == ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ == * [http://kataragama.org/sacred/mihintale.htm മിഹിന്തലെ] * [http://www.srimahabodhiya.lk/run%20vate/about%20ran%20veta.htm മഹാബോധി] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060702234946/http://www.srimahabodhiya.lk/run%20vate/about%20ran%20veta.htm|date=2006-07-02}} * [http://www.mahavamsa.org/index.html ശ്രീലങ്കയുടെ മഹാവംശ ചരിത്രം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071109080441/http://www.mahavamsa.org/index.html|date=2007-11-09}} ദി ഗ്രേറ്റ് ക്രോണിക്കിൾ ഓഫ് ശ്രീലങ്ക * [http://www.rootsweb.ancestry.com/~lkawgw/gen3000.html ശ്രീലങ്കയിലെ രാജാക്കന്മാരും ഭരണാധികാരികളും] * [http://lakdiva.org/codrington/ കോഡ്റിംഗ്ടണിന്റെ സിലോണിന്റെ ഹ്രസ്വ ചരിത്രം] * [https://web.archive.org/web/20260512101146/https://mahavamsa.org/mahavamsa/simplified-version/king-devanampiya-tissa/ ദേവനമ്പിയതിസ്സ രാജാവ്] {{Monarchs of the Anuradhapura Kingdom}} [[വർഗ്ഗം:ബുദ്ധമതത്തിലേക്ക് പരിവർത്തനം ചെയ്തവർ]] [[വർഗ്ഗം:ക്രി.മു. 4-ആം നൂറ്റാണ്ടിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ശ്രീലങ്ക]] [[വർഗ്ഗം:ബുദ്ധമതം]] 7pal005psly4zjctm528xidv84j6u6q 0 584793 4682096 4676977 2026-11-01T17:25:48Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 4682096 wikitext text/x-wiki {{Needs Image}} '''ജീൻ വൈ. ജൂ''', എം.ഡി (ജനനം ഒക്ടോബർ 7: 1948 ഗ്രീൻവുഡ്, മിസിസിപ്പി) യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് അയോവ കോളേജ് ഓഫ് മെഡിസിനിൽ പ്രൊഫസറായിരുന്നു. 2010-ൽ അവർ വിരമിച്ചു.<ref >{{Cite web|url=https://humanrights.iowa.gov/jean-y-jew-md|title=2018 Iowa Women's Hall of Fame Honoree: Jean Y. Jew, MD|access-date=18 November 2022|website=Iowa Department of Human Rights|archive-date=2022-11-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20221118231018/https://humanrights.iowa.gov/jean-y-jew-md|url-status=dead}}</ref> == ആദ്യകാലജീവിതം == ന്യൂകോംബ് കോളേജ്, ടുലെയ്ൻ യൂണിവേഴ്സിറ്റി, ടുലെയ്ൻ യൂണിവേഴ്സിറ്റി സ്കൂൾ ഓഫ് മെഡിസിൻ എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്ന് ജൂ ബയോളജിയിൽ ബിരുദം നേടി.<ref>{{Cite web|url=https://humanrights.iowa.gov/jean-y-jew-md|title=2018 Iowa Women's Hall of Fame Honoree: Jean Y. Jew, MD|access-date=18 November 2022|website=Iowa Department of Human Rights|archive-date=2022-11-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20221118231018/https://humanrights.iowa.gov/jean-y-jew-md|url-status=dead}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://humanrights.iowa.gov/jean-y-jew-md "2018 Iowa Women's Hall of Fame Honoree: Jean Y. Jew, MD"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221118231018/https://humanrights.iowa.gov/jean-y-jew-md |date=2022-11-18 }}. ''Iowa Department of Human Rights''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">18 November</span> 2022</span>.</cite></ref> == കരിയർ == === ഗവേഷണം === അയോവ സർവകലാശാലയിൽ ജൂവിന്റെ ഗവേഷണം ഓട്ടോണമിക് നാഡീവ്യവസ്ഥയെയും തലച്ചോറിനെയും കേന്ദ്രീകരിച്ചായിരുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://humanrights.iowa.gov/jean-y-jew-md|title=2018 Iowa Women's Hall of Fame Honoree: Jean Y. Jew, MD|access-date=18 November 2022|website=Iowa Department of Human Rights|archive-date=2022-11-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20221118231018/https://humanrights.iowa.gov/jean-y-jew-md|url-status=dead}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://humanrights.iowa.gov/jean-y-jew-md "2018 Iowa Women's Hall of Fame Honoree: Jean Y. Jew, MD"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221118231018/https://humanrights.iowa.gov/jean-y-jew-md |date=2022-11-18 }}. ''Iowa Department of Human Rights''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">18 November</span> 2022</span>.</cite></ref> === പീഡനക്കേസ് === 1964-ലെ പൗരാവകാശ നിയമത്തിലെ ടൈറ്റിൽ VII പ്രകാരം<ref>{{Cite web|url=https://law.justia.com/cases/federal/district-courts/FSupp/749/946/1616794/|title=Jew v. University of Iowa, 749 F. Supp. 946 (S.D. Iowa 1990)|access-date=18 November 2022|website=Justia}}</ref> ലിംഗവിവേചനത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ജൂ അയോവ യൂണിവേഴ്സിറ്റിക്കും റീജന്റ്സ് ബോർഡിനുമെതിരെ ഫെഡറൽ കോടതിയിൽ കേസ് ഫയൽ ചെയ്തു. തനിക്ക് വകുപ്പുമേധാവിയുമായി ലൈംഗികബന്ധമുണ്ടെന്ന തെറ്റായ കിംവദന്തികൾ പ്രചരിച്ചിരുന്നുവെന്നും അത് ശത്രുതാപരമായ തൊഴിൽ അന്തരീക്ഷം സൃഷ്ടിച്ചുവെന്നും ജൂ വാദിച്ചു. തന്നെ പൂർണ്ണ പ്രൊഫസറാക്കാത്തതിന്റെ കാരണവും അതായിരുന്നുവെന്ന് അവർ വാദിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://law.justia.com/cases/federal/district-courts/FSupp/749/946/1616794/|title=Jew v. University of Iowa, 749 F. Supp. 946 (S.D. Iowa 1990)|access-date=18 November 2022|website=Justia}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://law.justia.com/cases/federal/district-courts/FSupp/749/946/1616794/ "Jew v. University of Iowa, 749 F. Supp. 946 (S.D. Iowa 1990)"]. ''Justia''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">18 November</span> 2022</span>.</cite></ref> പത്തു വർഷം നീണ്ട കേസിൽ അവർ വിജയിച്ചു. ഈ അനുഭവങ്ങളാണ് അയോവ വിമൻസ് ഫൗണ്ടേഷന്റെ സ്ഥാപകാംഗങ്ങളിൽ ഒരാളാകാൻ അവർക്ക് പ്രചോദനമായത്.<ref>{{Cite web|url=https://humanrights.iowa.gov/jean-y-jew-md|title=2018 Iowa Women's Hall of Fame Honoree: Jean Y. Jew, MD|access-date=18 November 2022|website=Iowa Department of Human Rights|archive-date=2022-11-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20221118231018/https://humanrights.iowa.gov/jean-y-jew-md|url-status=dead}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://humanrights.iowa.gov/jean-y-jew-md "2018 Iowa Women's Hall of Fame Honoree: Jean Y. Jew, MD"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221118231018/https://humanrights.iowa.gov/jean-y-jew-md |date=2022-11-18 }}. ''Iowa Department of Human Rights''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">18 November</span> 2022</span>.</cite></ref> യേൽ ലോ സ്കൂൾ തങ്ങളുടെ വിദ്യാർത്ഥികൾക്കായി ഈ കേസിനെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു കേസ് സ്റ്റഡി ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്.<ref name="Martha">{{Cite web|url=https://openyls.law.yale.edu/handle/20.500.13051/7181|title=Jean Jew's Case: Resisting Sexual Harassment in the Academy|access-date=18 November 2022|last=Chamallas|first=Martha|website=Yale Law School|archive-url=https://web.archive.org/web/20230131073113/https://openyls.law.yale.edu/handle/20.500.13051/7181|archive-date=2023-01-31|url-status=dead}}</ref> "കാമ്പസിലെ സ്ത്രീകളുടെ നില മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിൽ മികച്ച പരിശ്രമമോ നേട്ടമോ പ്രകടിപ്പിക്കുന്നവരെ" ആദരിക്കുന്നതിനായി 1992-ൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റി ജീൻ ജൂ വിമൻസ് റൈറ്റ്സ് അവാർഡ് ഏർപ്പെടുത്തി.<ref name="Council">{{Cite web|url=https://csw.uiowa.edu/jean-jew-award|title=Jean Jew Award|access-date=18 November 2022|website=Council on the Status of Women|publisher=University of Iowa|archive-date=2023-01-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20230105221428/https://csw.uiowa.edu/jean-jew-award|url-status=dead}}</ref> == പുരസ്കാരങ്ങളും ബഹുമതികളും == 2018-ൽ ജൂവിനെ അയോവ വിമൻസ് ഹാൾ ഓഫ് ഫെയിമിൽ ഉൾപ്പെടുത്തി.<ref>{{Cite web|url=https://humanrights.iowa.gov/jean-y-jew-md|title=2018 Iowa Women's Hall of Fame Honoree: Jean Y. Jew, MD|access-date=18 November 2022|website=Iowa Department of Human Rights|archive-date=2022-11-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20221118231018/https://humanrights.iowa.gov/jean-y-jew-md|url-status=dead}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://humanrights.iowa.gov/jean-y-jew-md "2018 Iowa Women's Hall of Fame Honoree: Jean Y. Jew, MD"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221118231018/https://humanrights.iowa.gov/jean-y-jew-md |date=2022-11-18 }}. ''Iowa Department of Human Rights''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">18 November</span> 2022</span>.</cite></ref> == അവലംബം == <references /> [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:1948-ൽ ജനിച്ചവർ]] 4blspaz46gxlnt28jk110vzt51iy99c 0 585582 4682115 4598937 2026-11-01T19:13:03Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 4682115 wikitext text/x-wiki {{Needs Image}} {{Infobox journal | abbreviation = | discipline = [[നിയോനറ്റോളജി]] | editor = Gian Carlo Di Renzo, Dev Maulik | publisher = [[Informa|Informa Healthcare]] | country = [[അമേരിക്ക]] | history = 1992-present | frequency = Monthly | openaccess = | license = | impact = 1.674 | impact-year = 2015 | ISSN = 1476-7058 | eISSN = 1476-4954 | CODEN = | JSTOR = | LCCN = | OCLC = | website = http://www.informahealthcare.com/loi/jmf | link1 = | link1-name = | link2 = | link2-name = }} [[Category:Articles with short description]] [[Category:Short description is different from Wikidata]] <div class="infobox-journal-search" style="display:none;"></div><templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles> പ്രസവചികിത്സ, മെഡിക്കൽ, ജനിതക, മാനസികാരോഗ്യം, ശസ്ത്രക്രിയാപരമായ സങ്കീർണതകൾ, അമ്മ, ഗർഭപിണ്ഡം, നവജാതശിശു എന്നിവയിൽ അവയുടെ സ്വാധീനം എന്നിവ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു [[വിദഗ്ദ്ധ നിരൂപണം|പിയർ-റിവ്യൂഡ്]] [[മെഡിക്കൽ ജേണൽ|മെഡിക്കൽ ജേണലാണ്]] '''''ജേണൽ ഓഫ് മെറ്റേണൽ-ഫീറ്റൽ ആൻഡ് നിയോനാറ്റൽ മെഡിസിൻ''''' ('''''Journal of Maternal-Fetal and Neonatal Medicine)'''''. മാതൃ-ഗർഭപിണ്ഡം, പെരിനാറ്റൽ മെഡിസിൻ എന്നിവയിലെ ഓഡിറ്റ്, മൂല്യനിർണ്ണയം, ക്ലിനിക്കൽ പരിചരണം എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള ഗവേഷണവും ഫീച്ചർ ചെയ്യുന്നു. <ref>{{Cite web|url=http://informahealthcare.com/page/Description?journalCode=jmf|title=Journal of Maternal-Fetal and Neonatal Medicine|access-date=2010-01-20|website=informahealthcare.com|format=}}</ref> യൂറോപ്യൻ അസോസിയേഷൻ ഓഫ് പെരിനാറ്റൽ മെഡിസിൻ, <ref>{{Cite web|url=http://www.europerinatal.com/|title=European Association of Perinatal Medicine|access-date=2010-01-20|website=europerinatal.com|format=|archive-date=2010-04-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20100425063329/http://www.europerinatal.com/|url-status=dead}}</ref> ഫെഡറേഷൻ ഓഫ് ഏഷ്യ ആൻഡ് ഓഷ്യാനിയ പെരിനാറ്റൽ സൊസൈറ്റീസ്, <ref>{{Cite web|url=http://www.faops.org/|title=Federation of Asia and Oceania Perinatal Societies|access-date=2010-01-20|website=faops.org|format=|archive-date=2011-04-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20110425133223/http://www.faops.org/|url-status=dead}}</ref> ഇന്റർനാഷണൽ സൊസൈറ്റി ഓഫ് പെരിനാറ്റൽ ഒബ്‌സ്റ്റട്രീഷ്യൻസിന്റെ ഔദ്യോഗിക ജേണലാണിത് . <ref>{{Cite web|url=http://www.internationalspo.org/|title=International Society of Perinatal Obstetricians|access-date=2010-01-20|website=internationalspo.org|format=|archive-url=https://web.archive.org/web/20110721014329/http://internationalspo.org/|archive-date=2011-07-21|url-status=dead}}</ref> == എഡിറ്റർമാർ == ഗിയാൻ കാർലോ ഡി റെൻസോ ( സാന്താ മരിയ ഡെല്ല മിസെറികോർഡിയ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റി ഹോസ്പിറ്റൽ, പെറുഗിയ, ഇറ്റലി ), ദേവ് മൗലിക് ( കൻസാസ് സിറ്റി സ്‌കൂൾ ഓഫ് മെഡിസിനിൽ മിസോറി യൂണിവേഴ്‌സിറ്റി ) എന്നിവരാണ് ''ജേർണൽ ഓഫ് മെറ്റേണൽ-ഫീറ്റൽ ആൻഡ് നിയോനാറ്റൽ മെഡിസിൻ'' എഡിറ്റർ-ഇൻ-ചീഫ് . <ref>{{Cite web|url=http://informahealthcare.com/page/EditorialAdvisoryBoard?journalCode=jmf|title=Editorial Board|access-date=2010-01-20|website=informahealthcare.com|format=}}</ref> == റഫറൻസുകൾ == {{Reflist}} g6ofanb75eysnenygxu7z0vrgcejsz5 0 586795 4682125 3938242 2026-11-01T20:09:55Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 4682125 wikitext text/x-wiki {{pu|Johann Veit}} [[പ്രമാണം:Johann_Veit.png|വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം| ജോഹാൻ വീറ്റ് (1852-1917)]] ജർമ്മൻ [[ഗൈനക്കോളജി|ഗൈനക്കോളജിസ്റ്റായിരുന്നു]] '''ജൊഹാൻ വെയ്റ്റ്''' (17 ജൂൺ 1852, [[ബെർലിൻ]] - 2 ജൂൺ 1917 ഷിയർക്ക് സമീപം). അദ്ദേഹം പ്രസവചികിത്സകനും [[ഒബ്സ്റ്റട്രിക്ക്‌സ്|ഗൈനക്കോളജിസ്റ്റുമായ]] ഗുസ്താവ് വീറ്റിന്റെ (1824-1903) മകനായിരുന്നു. 1874-ൽ അദ്ദേഹം [[ബെർലിൻ|ബെർലിനിലെ]] [[ഹംബോൾട്ട് സർവ്വകലാശാല, ബെർലീൻ|ഹംബോൾട്ട് സർവകലാശാലയിൽ]] നിന്ന് മെഡിക്കൽ ബിരുദം നേടി, 1879-ൽ ''ഫ്രൗൻക്ലിനിക്'' സർവകലാശാലയിൽ അസിസ്റ്റന്റ് ഫിസിഷ്യനായി നിയമിതനായി. വിദ്യാർത്ഥിയായിരിക്കുമ്പോൾ, ഫ്രാങ്കോ-പ്രഷ്യൻ യുദ്ധത്തിൽ അദ്ദേഹം വൈദ്യനായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. 1893-ൽ അദ്ദേഹം ''പ്രൊഫസർ എക്സ്ട്രാർഡിനേറിയസ്'' (അസോസിയേറ്റ് പ്രൊഫസർ) എന്ന പദവി നേടി, അതിനുശേഷം [[ലെയ്ഡൻ യൂണിവേർസിറ്റി|ലൈഡൻ]] (1896), എർലാംഗൻ (1902), ഹാലെ (1904) എന്നീ സർവകലാശാലകളിൽ പ്രൊഫസറായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. ഹാലെയിൽ അദ്ദേഹം 1911-12 കാലയളവിൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റി റെക്ടറായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. ഗൈനക്കോളജി മേഖലയിലേക്ക് [[ഇമ്മ്യൂണോളജി|ഇമ്മ്യൂണോളജിയെക്കുറിച്ചുള്ള]] അറിവ് എത്തിക്കുന്നതിൽ വീറ്റ് പ്രശസ്തമാണ്. [[റേഡിയം]] ഉപയോഗിച്ചുള്ള [[അർബുദം|കാൻസർ]] ചികിത്സയിൽ അദ്ദേഹം വിജയിച്ചു, കൂടാതെ അദ്ദേഹം ജർമ്മൻ കോളനികളിലും [[മദ്ധ്യപൂർവേഷ്യ|മിഡിൽ ഈസ്റ്റിലെ]] ഡയകോണൽ ആശുപത്രികളിലും സേവനത്തിനായി നഴ്സുമാരെയും മിഡ്‌വൈഫുകളെയും പരിശീലിപ്പിക്കുന്നതിൽ ഏർപ്പെട്ടിരുന്നു. <ref>[http://www.catalogus-professorum-halensis.de/veitjohann.html Catalogus Professorum Halensis] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170111005851/http://www.catalogus-professorum-halensis.de/veitjohann.html |date=2017-01-11 }} (biography)</ref> ബെർലിനിലെ തന്റെ കാലത്ത്, ഗൈനക്കോളജിക്കൽ [[ഹിസ്റ്റോപഥോളജി|ഹിസ്റ്റോപത്തോളജി]] മാനദണ്ഡങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കുന്നതിൽ [[കാൾ ആർനോൾഡ് റൂജ്|കാൾ അർനോൾഡ് റൂഗുമായി]] (1846-1926) വെയ്റ്റ് പ്രവർത്തിച്ചു, പ്രത്യേകിച്ച് [[ഗർഭാശയാർബ്ബുദം|ഗർഭാശയ കാർസിനോമകൾ]] നേരത്തേ കണ്ടെത്തുന്നതിനും വിശകലനം ചെയ്യുന്നതിനുമായി മൈക്രോസ്കോപ്പിക് ഡയഗ്നോസ്റ്റിക്സ് സജ്ജീകരിക്കുന്നത് ഉൾപ്പെടുന്നു. സ്ത്രീകളുടെ പ്രത്യുത്പാദന [[ശരീരശാസ്ത്രം|അനാട്ടമി]], ഗൈനക്കോളജിക്കൽ രോഗങ്ങൾ, [[ഗർഭാശയേതര ഗർഭം|എക്ടോപിക് ഗർഭം]] എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ രചനകളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. റോബർട്ട് വോൺ ഓൾഷൗസനോടൊപ്പം (1835-1915), [[കാൾ ലുഡ്വിഗ് ഏണസ്റ്റ് ഷ്രോഡർ|കാൾ ഷ്രോഡറുടെ]] ''ലെഹ്ർബുച്ച് ഡെർ ഗെബർഷുൽഫ്റ്റെയുടെ'' സഹപത്രാധിപരായിരുന്നു. <ref>[http://www.zeno.org/Pagel-1901/A/Veit,+Johann Pagel: Biographical Dictionary]</ref> == അവലംബം == * ഈ ലേഖനം ജർമ്മൻ വിക്കിപീഡിയയിലെ തത്തുല്യമായ ഒരു ലേഖനത്തിന്റെ വിവർത്തനത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള വാചകം ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. {{Reflist}}{{Authority Control}} [[വർഗ്ഗം:1917-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1852-ൽ ജനിച്ചവർ]] 4rrpw6epcoj4qg7a9bx5tqvzpfcsvx2 0 587908 4682168 4682013 2026-11-02T04:41:41Z Meenakshi nandhini 99060 4682168 wikitext text/x-wiki {{prettyurl/wikidata}}{{Infobox organization | name = വിമൻ ഓൺ വെബ് | full_name = | native_name = | native_name_lang = | logo = Womenonweb.png | logo_size = | logo_alt = | logo_caption = | image = Womenonweb.png | image_size = | alt = | caption = വിമൻ ഓൺ വെബ് ലോഗോ | map = | map_size = | map_alt = | map_caption = | map2 = | map2_size = | map2_alt = | map2_caption = | abbreviation = | nickname = | pronounce = | pronounce ref = | pronounce comment = | pronounce 2 = | named_after = | motto = | predecessor = | merged = | successor = | formation = {{start date and age|2005|11|10}} | founder = [[റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ്]] | founding_location = | extinction = <!-- use {{end date and age|YYYY|MM|DD}} --> | merger = | type = ലാഭേച്ഛയില്ലാത്ത സ്ഥാപനം | tax_id = <!-- or | vat_id = (for European organizations) --> | registration_id = <!-- for non-profit org --> | status = | purpose = | professional_title = | headquarters = [[ടോറോണ്ടോ]], [[കാനഡ]] | location = | location2 = | additional_location = | additional_location2 = | coordinates = <!-- {{coord|LAT|LON|display=inline, title}} --> | origins = | region = Worldwide | products = | services = Access to safe abortion services | methods = | fields = | membership = | membership_year = | language = | owner = <!-- or | owners = --> | sec_gen = <!-- or | gen_sec for General Secretary --> | leader_title = | leader_name = | leader_title2 = | leader_name2 = | leader_title3 = | leader_name3 = | leader_title4 = | leader_name4 = | board_of_directors = | key_people = | main_organ = | parent_organization = | subsidiaries = | secessions = | affiliations = | budget = | budget_year = | revenue = | revenue_year = | disbursements = | expenses = | expenses_year = | endowment = | endowment_year = | staff = | staff_year = | volunteers = | volunteers_year = | students = | students_year = | website = {{URL|https://www.womenonweb.org/}} | remarks = | formerly = | footnotes = | bodystyle = }} [[കാനഡ|കാനഡ]] ആസ്ഥാനമായുള്ള ലാഭേച്ഛയില്ലാതെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു സ്ഥാപനമാണ് '''വിമൻ ഓൺ വെബ്''' (WoW) അത് സുരക്ഷിതമായ [[ഗർഭഛിദ്രം|ഗർഭഛിദ്രത്തിലേക്കുള്ള]] പ്രേത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിന് ലക്ഷ്യമിടുന്നു<ref>{{Cite news|date=2020-05-29|title=About Women on Web|journal=Daily Telegraph|language=en-GB|url=https://www.womenonweb.org/en/page/521/about-women-on-web|access-date=2020-05-29|issn=0307-1235}}</ref>. വിവിധ രാജ്യങ്ങളിൽ ലഭ്യമായ, അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിലുള്ള ഓൺലൈൻ ഗർഭച്ഛിദ്ര സേവനത്തിന്റെ പേരിൽ ഈ സംഘടന പ്രശസ്തമാണ്.<ref>{{cite news |last=Adams |first=Patrick |date=17 May 2022 |title=Why Poland's restrictive abortion laws could be problematic for Ukrainian refugees |url=https://www.npr.org/sections/goatsandsoda/2022/05/17/994654590/u-n-and-advocates-raise-concerns-of-abortion-access-for-ukrainian-refugees-in-po?t=1660405968923 |work=NPR |access-date=13 August 2022}}</ref> 2005-ൽ ഡച്ച് ഡോക്ടറായ ഡോ. [[റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ്]] ആണ് ഈ സംഘടന സ്ഥാപിച്ചത്.<ref>{{Cite news|url=http://digg.com/2016/women-on-web|title=The Website Providing Abortion Without Borders|last=Grant|first=Rebecca|access-date=2018-10-21|language=en}}</ref> [[അറബി ഭാഷ|അറബിക്]], [[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്]], [[ഫ്രഞ്ച് ഭാഷ|ഫ്രഞ്ച്]], [[ജർമ്മൻ ഭാഷ|ജർമ്മൻ]], [[ജാപ്പനീസ് ഭാഷ|ജാപ്പനീസ്]], [[കൊറിയൻ ഭാഷ|കൊറിയൻ]], [[ഹംഗേറിയൻ ഭാഷ|ഹംഗേറിയൻ]], [[ഇന്തോനേഷ്യൻ ഭാഷ|ഇന്തോനേഷ്യൻ]], [[ഇറ്റാലിയൻ ഭാഷ|ഇറ്റാലിയൻ]], [[പേർഷ്യൻ ഭാഷ|പേർഷ്യൻ]], [[പോളിഷ് ഭാഷ|പോളിഷ്]], [[പോർച്ചുഗീസ് ഭാഷ|പോർച്ചുഗീസ്]], [[റഷ്യൻ ഭാഷ|റഷ്യൻ]], [[സ്പാനിഷ്‌ ഭാഷ|സ്പാനിഷ്]], [[തായ്ഭാഷ|തായ്]], ടർക്കിഷ് എന്നിവയുൾപ്പെടെ 16 ഭാഷകളിൽ വിമൻ ഓൺ വെബ് ഹെൽപ്പ്ഡെസ്ക് വിവരങ്ങളും പിന്തുണയും വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു. അവരുടെ മെഡിക്കൽ ടീം ഓൺലൈൻ മെഡിക്കൽ കൺസൾട്ടേഷനുകളും [[ഗർഭഛിദ്രം|ഗർഭഛിദ്രത്തിന്]] ഗുളികകൾ എത്തിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.<ref name=":1">{{Cite web|title=I need an abortion|url=https://www.womenonweb.org/en/i-need-an-abortion|date=2020-05-29|website=Women on Web|access-date=2020-05-29}}</ref> ഗർഭാവസ്ഥയുടെ ആദ്യ 12 ആഴ്ചകളിൽ വീട്ടിൽ തന്നെ മൈഫെപ്രിസ്റ്റോണും മിസോപ്രോസ്റ്റോളും ഉപയോഗിച്ച് സ്വയം നിയന്ത്രിത മെഡിക്കൽ ഗർഭഛിദ്രം നടത്തുന്നു.<ref>{{Cite journal|date=29 May 2017|title=Abortion|url=https://doi.org/10.1111/jmwh.12634|journal=Journal of Midwifery & Women's Health|volume=62|issue=3|pages=383–384|doi=10.1111/jmwh.12634|pmid=28556579|via=Wiley Online Library|doi-access=free|url-access=subscription}}</ref><ref name="study">{{Cite journal|last1=Gomperts|first1=Rj|last2=Jelinska|first2=K|last3=Davies|first3=S|last4=Gemzell-Danielsson|first4=K|last5=Kleiverda|first5=G|date=2008-08-01|title=Using telemedicine for termination of pregnancy with mifepristone and misoprostol in settings where there is no access to safe services|journal=BJOG: An International Journal of Obstetrics & Gynaecology|language=en|volume=115|issue=9|pages=1171–1178|doi=10.1111/j.1471-0528.2008.01787.x|issn=1471-0528|pmid=18637010|doi-access=free}}</ref> ഗർഭാവസ്ഥയുടെ ആദ്യ 60 ദിവസങ്ങളിൽ 97% ഫലപ്രാപ്തി നിരക്കിൽ ഗർഭം അലസലിന് സമാനമായ ഒരു ഗർഭഛിദ്രത്തിന് കാരണമായി മൈഫെപ്രിസ്റ്റോണും മിസോപ്രോസ്റ്റോളും ഗർഭം അവസാനിപ്പിക്കുന്നു.<ref name=Chen2015>{{cite journal | vauthors = Chen MJ, Creinin MD | title = Mifepristone With Buccal Misoprostol for Medical Abortion: A Systematic Review | journal = Obstetrics and Gynecology | volume = 126 | issue = 1 | pages = 12–21 | date = July 2015 | pmid = 26241251 | doi = 10.1097/AOG.0000000000000897 | s2cid = 20800109 | url = http://www.escholarship.org/uc/item/2pw521h5 | doi-access = free }}</ref><ref name=":1" /> ബ്രിട്ടീഷ് ജേണൽ ഓഫ് ഒബ്സ്റ്റട്രിക്സ് ആൻഡ് ഗൈനക്കോളജിയിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച 2008 ലെ ഒരു പഠനത്തിൽ, ശരിയായ വിവരങ്ങളും നിർദ്ദേശങ്ങളും നൽകിയിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, ഒരു ഡോക്ടർ നേരിട്ട് സന്ദർശിക്കാതെ തന്നെ സ്ത്രീകൾക്ക് മൈഫെപ്രിസ്റ്റോണും മിസോപ്രോസ്റ്റോളും വീട്ടിൽ തന്നെ സ്വയം നൽകാമെന്ന് കണ്ടെത്തി.<ref name="study" /> == ഓൺലൈൻ ഗർഭച്ഛിദ്ര സേവനം == 'വിമൻ ഓൺ വെബ്' (Women on Web) 1,30,000-ത്തിലധികം ആളുകൾക്ക് ഗുളികകൾ ഉപയോഗിച്ച് സുരക്ഷിതമായ ഗർഭച്ഛിദ്രം നടത്തുന്നതിന് സഹായം നൽകിയിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web |title=Pills by Mail: Get Your Abortion Pill Online |url=https://www.womenonweb.org/en/get-abortion-pill-online/ |access-date=2026-09-19 |website=Women on Web |language=en-US}}</ref> ഇവരുടെ വെബ്‌സൈറ്റിൽ നൽകിയിട്ടുള്ള ഓൺലൈൻ കൺസൾട്ടേഷൻ ഫോം പൂരിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് ആളുകൾക്ക് ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള ഗുളികകൾക്കായി അപേക്ഷിക്കാവുന്നതാണ്. മെഡിക്കൽ ടീം ഈ വിവരങ്ങൾ പരിശോധിച്ച ശേഷം, വിവിധ ഭാഷകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യാൻ കഴിവുള്ള ഇവരുടെ ഹെൽപ്പ് ഡെസ്ക് അപേക്ഷകരുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് തുടർനടപടികളെക്കുറിച്ച് അറിയിക്കും. സാധാരണയായി, കൺസൾട്ടേഷൻ ഫോം സമർപ്പിച്ച് 24-48 മണിക്കൂറിനുള്ളിൽ ഗുളികകൾ അയച്ചുകൊടുക്കുന്നു. ഗുളികകൾ എത്തിച്ചേരാൻ 1 മുതൽ 3 ആഴ്ച വരെ സമയമെടുത്തേക്കാം; എന്നാൽ അമേരിക്കയിൽ ഇവ 2-5 ദിവസത്തിനുള്ളിൽ ലഭിക്കും. 2022 ഫെബ്രുവരി മുതൽ, അപ്രതീക്ഷിതമായ ഗർഭധാരണങ്ങൾ മുന്നിൽക്കണ്ട്, മുൻകൂറായി ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള ഗുളികകൾ നൽകുന്ന സേവനം 'വിമൻ ഓൺ വെബ്' ആരംഭിച്ചു: "ഈ പുതിയ സേവനത്തിലൂടെ, സ്ത്രീകൾക്ക് ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള ഗുളികകൾ മുൻകൂട്ടി ആവശ്യപ്പെടാവുന്നതാണ്. തങ്ങൾ ഗർഭിണിയാണെന്ന് തിരിച്ചറിയുന്ന ഉടൻ തന്നെ അവർക്ക് ഈ ഗുളികകൾ ഉപയോഗിക്കാം. ഗർഭിണികളല്ലെങ്കിലും, ഭാവിയിൽ ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള ഗുളികകൾ ആവശ്യമായി വന്നേക്കാം എന്ന് കരുതുന്നവർക്ക് 'വിമൻ ഓൺ വെബ്'-ലെ മെഡിക്കൽ ടീം ഇതിനായുള്ള മരുന്നുകൾ നിർദ്ദേശിച്ചു നൽകുന്നു."<ref>{{Cite web |title=Women on Web starts providing abortion pills in advance |url=https://www.womenonweb.org/en/page/21297/women-on-web-starts-providing-abortion-pills-in-advance |access-date=2022-02-23 |website=Women on Web}}</ref> ==അവലംബം== {{reflist}} *[https://web.archive.org/web/20220318235057/https://www.who.int/reproductivehealth/publications/unsafe_abortion/en/index.html WHO Publication List: Unsafe Abortion] on Internet Archive ==ബാഹ്യ കണ്ണികൾ== *[https://www.womenonweb.org/ Official Women on Web website] *[https://www.women-on-web.kr/ Korean anti-censorship blog] *[https://www.ijhad.org/ arabic anti-censorship blog] *[https://www.instagram.com/abortionpil/ Official Women on Web Instagram Account] {{Abortion}} k0fg67y2hd3clgvfifhpu5d8x37buvj 4682169 4682168 2026-11-02T04:43:55Z Meenakshi nandhini 99060 /* ഓൺലൈൻ ഗർഭച്ഛിദ്ര സേവനം */ 4682169 wikitext text/x-wiki {{prettyurl/wikidata}}{{Infobox organization | name = വിമൻ ഓൺ വെബ് | full_name = | native_name = | native_name_lang = | logo = Womenonweb.png | logo_size = | logo_alt = | logo_caption = | image = Womenonweb.png | image_size = | alt = | caption = വിമൻ ഓൺ വെബ് ലോഗോ | map = | map_size = | map_alt = | map_caption = | map2 = | map2_size = | map2_alt = | map2_caption = | abbreviation = | nickname = | pronounce = | pronounce ref = | pronounce comment = | pronounce 2 = | named_after = | motto = | predecessor = | merged = | successor = | formation = {{start date and age|2005|11|10}} | founder = [[റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ്]] | founding_location = | extinction = <!-- use {{end date and age|YYYY|MM|DD}} --> | merger = | type = ലാഭേച്ഛയില്ലാത്ത സ്ഥാപനം | tax_id = <!-- or | vat_id = (for European organizations) --> | registration_id = <!-- for non-profit org --> | status = | purpose = | professional_title = | headquarters = [[ടോറോണ്ടോ]], [[കാനഡ]] | location = | location2 = | additional_location = | additional_location2 = | coordinates = <!-- {{coord|LAT|LON|display=inline, title}} --> | origins = | region = Worldwide | products = | services = Access to safe abortion services | methods = | fields = | membership = | membership_year = | language = | owner = <!-- or | owners = --> | sec_gen = <!-- or | gen_sec for General Secretary --> | leader_title = | leader_name = | leader_title2 = | leader_name2 = | leader_title3 = | leader_name3 = | leader_title4 = | leader_name4 = | board_of_directors = | key_people = | main_organ = | parent_organization = | subsidiaries = | secessions = | affiliations = | budget = | budget_year = | revenue = | revenue_year = | disbursements = | expenses = | expenses_year = | endowment = | endowment_year = | staff = | staff_year = | volunteers = | volunteers_year = | students = | students_year = | website = {{URL|https://www.womenonweb.org/}} | remarks = | formerly = | footnotes = | bodystyle = }} [[കാനഡ|കാനഡ]] ആസ്ഥാനമായുള്ള ലാഭേച്ഛയില്ലാതെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു സ്ഥാപനമാണ് '''വിമൻ ഓൺ വെബ്''' (WoW) അത് സുരക്ഷിതമായ [[ഗർഭഛിദ്രം|ഗർഭഛിദ്രത്തിലേക്കുള്ള]] പ്രേത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിന് ലക്ഷ്യമിടുന്നു<ref>{{Cite news|date=2020-05-29|title=About Women on Web|journal=Daily Telegraph|language=en-GB|url=https://www.womenonweb.org/en/page/521/about-women-on-web|access-date=2020-05-29|issn=0307-1235}}</ref>. വിവിധ രാജ്യങ്ങളിൽ ലഭ്യമായ, അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിലുള്ള ഓൺലൈൻ ഗർഭച്ഛിദ്ര സേവനത്തിന്റെ പേരിൽ ഈ സംഘടന പ്രശസ്തമാണ്.<ref>{{cite news |last=Adams |first=Patrick |date=17 May 2022 |title=Why Poland's restrictive abortion laws could be problematic for Ukrainian refugees |url=https://www.npr.org/sections/goatsandsoda/2022/05/17/994654590/u-n-and-advocates-raise-concerns-of-abortion-access-for-ukrainian-refugees-in-po?t=1660405968923 |work=NPR |access-date=13 August 2022}}</ref> 2005-ൽ ഡച്ച് ഡോക്ടറായ ഡോ. [[റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ്]] ആണ് ഈ സംഘടന സ്ഥാപിച്ചത്.<ref>{{Cite news|url=http://digg.com/2016/women-on-web|title=The Website Providing Abortion Without Borders|last=Grant|first=Rebecca|access-date=2018-10-21|language=en}}</ref> [[അറബി ഭാഷ|അറബിക്]], [[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്]], [[ഫ്രഞ്ച് ഭാഷ|ഫ്രഞ്ച്]], [[ജർമ്മൻ ഭാഷ|ജർമ്മൻ]], [[ജാപ്പനീസ് ഭാഷ|ജാപ്പനീസ്]], [[കൊറിയൻ ഭാഷ|കൊറിയൻ]], [[ഹംഗേറിയൻ ഭാഷ|ഹംഗേറിയൻ]], [[ഇന്തോനേഷ്യൻ ഭാഷ|ഇന്തോനേഷ്യൻ]], [[ഇറ്റാലിയൻ ഭാഷ|ഇറ്റാലിയൻ]], [[പേർഷ്യൻ ഭാഷ|പേർഷ്യൻ]], [[പോളിഷ് ഭാഷ|പോളിഷ്]], [[പോർച്ചുഗീസ് ഭാഷ|പോർച്ചുഗീസ്]], [[റഷ്യൻ ഭാഷ|റഷ്യൻ]], [[സ്പാനിഷ്‌ ഭാഷ|സ്പാനിഷ്]], [[തായ്ഭാഷ|തായ്]], ടർക്കിഷ് എന്നിവയുൾപ്പെടെ 16 ഭാഷകളിൽ വിമൻ ഓൺ വെബ് ഹെൽപ്പ്ഡെസ്ക് വിവരങ്ങളും പിന്തുണയും വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു. അവരുടെ മെഡിക്കൽ ടീം ഓൺലൈൻ മെഡിക്കൽ കൺസൾട്ടേഷനുകളും [[ഗർഭഛിദ്രം|ഗർഭഛിദ്രത്തിന്]] ഗുളികകൾ എത്തിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.<ref name=":1">{{Cite web|title=I need an abortion|url=https://www.womenonweb.org/en/i-need-an-abortion|date=2020-05-29|website=Women on Web|access-date=2020-05-29}}</ref> ഗർഭാവസ്ഥയുടെ ആദ്യ 12 ആഴ്ചകളിൽ വീട്ടിൽ തന്നെ മൈഫെപ്രിസ്റ്റോണും മിസോപ്രോസ്റ്റോളും ഉപയോഗിച്ച് സ്വയം നിയന്ത്രിത മെഡിക്കൽ ഗർഭഛിദ്രം നടത്തുന്നു.<ref>{{Cite journal|date=29 May 2017|title=Abortion|url=https://doi.org/10.1111/jmwh.12634|journal=Journal of Midwifery & Women's Health|volume=62|issue=3|pages=383–384|doi=10.1111/jmwh.12634|pmid=28556579|via=Wiley Online Library|doi-access=free|url-access=subscription}}</ref><ref name="study">{{Cite journal|last1=Gomperts|first1=Rj|last2=Jelinska|first2=K|last3=Davies|first3=S|last4=Gemzell-Danielsson|first4=K|last5=Kleiverda|first5=G|date=2008-08-01|title=Using telemedicine for termination of pregnancy with mifepristone and misoprostol in settings where there is no access to safe services|journal=BJOG: An International Journal of Obstetrics & Gynaecology|language=en|volume=115|issue=9|pages=1171–1178|doi=10.1111/j.1471-0528.2008.01787.x|issn=1471-0528|pmid=18637010|doi-access=free}}</ref> ഗർഭാവസ്ഥയുടെ ആദ്യ 60 ദിവസങ്ങളിൽ 97% ഫലപ്രാപ്തി നിരക്കിൽ ഗർഭം അലസലിന് സമാനമായ ഒരു ഗർഭഛിദ്രത്തിന് കാരണമായി മൈഫെപ്രിസ്റ്റോണും മിസോപ്രോസ്റ്റോളും ഗർഭം അവസാനിപ്പിക്കുന്നു.<ref name=Chen2015>{{cite journal | vauthors = Chen MJ, Creinin MD | title = Mifepristone With Buccal Misoprostol for Medical Abortion: A Systematic Review | journal = Obstetrics and Gynecology | volume = 126 | issue = 1 | pages = 12–21 | date = July 2015 | pmid = 26241251 | doi = 10.1097/AOG.0000000000000897 | s2cid = 20800109 | url = http://www.escholarship.org/uc/item/2pw521h5 | doi-access = free }}</ref><ref name=":1" /> ബ്രിട്ടീഷ് ജേണൽ ഓഫ് ഒബ്സ്റ്റട്രിക്സ് ആൻഡ് ഗൈനക്കോളജിയിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച 2008 ലെ ഒരു പഠനത്തിൽ, ശരിയായ വിവരങ്ങളും നിർദ്ദേശങ്ങളും നൽകിയിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, ഒരു ഡോക്ടർ നേരിട്ട് സന്ദർശിക്കാതെ തന്നെ സ്ത്രീകൾക്ക് മൈഫെപ്രിസ്റ്റോണും മിസോപ്രോസ്റ്റോളും വീട്ടിൽ തന്നെ സ്വയം നൽകാമെന്ന് കണ്ടെത്തി.<ref name="study" /> == ഓൺലൈൻ ഗർഭച്ഛിദ്ര സേവനം == 'വിമൻ ഓൺ വെബ്' (Women on Web) 1,30,000-ത്തിലധികം ആളുകൾക്ക് ഗുളികകൾ ഉപയോഗിച്ച് സുരക്ഷിതമായ ഗർഭച്ഛിദ്രം നടത്തുന്നതിന് സഹായം നൽകിയിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web |title=Pills by Mail: Get Your Abortion Pill Online |url=https://www.womenonweb.org/en/get-abortion-pill-online/ |access-date=2026-09-19 |website=Women on Web |language=en-US}}</ref> ഇവരുടെ വെബ്‌സൈറ്റിൽ നൽകിയിട്ടുള്ള ഓൺലൈൻ കൺസൾട്ടേഷൻ ഫോം പൂരിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് ആളുകൾക്ക് ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള ഗുളികകൾക്കായി അപേക്ഷിക്കാവുന്നതാണ്. മെഡിക്കൽ ടീം ഈ വിവരങ്ങൾ പരിശോധിച്ച ശേഷം, വിവിധ ഭാഷകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യാൻ കഴിവുള്ള ഇവരുടെ ഹെൽപ്പ് ഡെസ്ക് അപേക്ഷകരുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് തുടർനടപടികളെക്കുറിച്ച് അറിയിക്കും. സാധാരണയായി, കൺസൾട്ടേഷൻ ഫോം സമർപ്പിച്ച് 24-48 മണിക്കൂറിനുള്ളിൽ ഗുളികകൾ അയച്ചുകൊടുക്കുന്നു. ഗുളികകൾ എത്തിച്ചേരാൻ 1 മുതൽ 3 ആഴ്ച വരെ സമയമെടുത്തേക്കാം; എന്നാൽ അമേരിക്കയിൽ ഇവ 2-5 ദിവസത്തിനുള്ളിൽ ലഭിക്കും. 2022 ഫെബ്രുവരി മുതൽ, അപ്രതീക്ഷിതമായ ഗർഭധാരണങ്ങൾ മുന്നിൽക്കണ്ട്, മുൻകൂറായി ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള ഗുളികകൾ നൽകുന്ന സേവനം 'വിമൻ ഓൺ വെബ്' ആരംഭിച്ചു: "ഈ പുതിയ സേവനത്തിലൂടെ, സ്ത്രീകൾക്ക് ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള ഗുളികകൾ മുൻകൂട്ടി ആവശ്യപ്പെടാവുന്നതാണ്. തങ്ങൾ ഗർഭിണിയാണെന്ന് തിരിച്ചറിയുന്ന ഉടൻ തന്നെ അവർക്ക് ഈ ഗുളികകൾ ഉപയോഗിക്കാം. ഗർഭിണികളല്ലെങ്കിലും, ഭാവിയിൽ ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള ഗുളികകൾ ആവശ്യമായി വന്നേക്കാം എന്ന് കരുതുന്നവർക്ക് 'വിമൻ ഓൺ വെബ്'-ലെ മെഡിക്കൽ ടീം ഇതിനായുള്ള മരുന്നുകൾ നിർദ്ദേശിച്ചു നൽകുന്നു."<ref>{{Cite web |title=Women on Web starts providing abortion pills in advance |url=https://www.womenonweb.org/en/page/21297/women-on-web-starts-providing-abortion-pills-in-advance |access-date=2022-02-23 |website=Women on Web}}</ref> == ഗവേഷണം == ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിന്റെ ഫലങ്ങളെക്കുറിച്ചും, 'വിമൻ ഓൺ വെബ്' (Women on Web) സേവനം ഉപയോഗപ്പെടുത്തിയ സ്ത്രീകളുടെ അനുഭവങ്ങളെക്കുറിച്ചും നടത്തിയ നിരവധി ശാസ്ത്രീയ പഠനങ്ങൾ, ടെലിമെഡിസിൻ വഴിയുള്ള ഗർഭച്ഛിദ്രം സുരക്ഷിതവും വളരെ ഫലപ്രദവും സ്ത്രീകൾക്ക് സ്വീകാര്യവുമാണെന്ന് തെളിയിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name=":0">{{Cite journal|last=Abigail R. A. Aiken; Jennifer E. Starling; Alexandra van der Wal; Sascha van der Vliet; Kathleen Broussard; Dana M. Johnson; Elisa Padron; Rebecca Gomperts; James G. Scott|date=Jan 2020|title=Demand for Self-Managed Medication Abortion Through an Online Telemedicine Service in the United States|journal= American Journal of Public Health|volume= 110|issue=1|pages=97|doi=10.2105/AJPH.2019.305369|pmid=31622157|pmc=6893344}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Abigail R.A. Aiken, Kathleen Broussard, Dana M. Johnson, Elisa Padron|s2cid=51615400|date=11 July 2018|title=Motivations and Experiences of People Seeking Medication Abortion Online in the United States|journal= Perspectives on Sexual and Reproductive Health|volume=50|issue=4|pages=157–163|doi=10.1363/psrh.12073|pmid=29992793|pmc=8256438}}</ref><ref>{{Cite journal|date=22 Nov 2017|title=Experiences of women living in Hungary seeking a medical abortion online|journal=The European Journal of Contraception & Reproductive Health Care|volume=22|pages=360–362|doi=10.1080/13625187.2017.1397112|last1=Les|first1=Krisztina|last2=Gomperts|first2=Rebecca|last3=Gemzell-Danielsson|first3=Kristina|s2cid=26216435|issue=5|pmid=29164948}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Abigail R.A. Aiken; Katherine A. Guthrie; Marlies Schellekens; James Trussell; Rebecca Gomperts|date=September 20, 2017|title=Barriers to accessing abortion services and perspectives on using mifepristone and misoprostol at home in Great Britain|url=https://www.contraceptionjournal.org/article/S0010-7824(17)30435-3/fulltext|journal=An International Reproductive Health Journal Contraception|volume=97|issue=2|pages=177–183|doi=10.1016/j.contraception.2017.09.003|pmid=28941978|pmc=5801070}}</ref><ref>{{Cite news|last=Rebecca Gomperts; Marlies Schellekens; Peter Leusink; Gunilla Kleiverda|date=6 Nov 2019|title=Abortushulp kent te veel barrières|url=https://www.medischcontact.nl/nieuws/laatste-nieuws/nieuwsartikel/abortushulp-kent-te-veel-barrieres.htm}}</ref>'വിമൻ ഓൺ വെബ്' സഹായത്തോടെ നടത്തുന്ന ഗർഭച്ഛിദ്രങ്ങൾ സുരക്ഷിതമാണെന്ന് ലോകാരോഗ്യ സംഘടനയും (World Health Organization) അംഗീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite news|last=Sarah Boseley|date=27 September 2017|title=Almost half of all abortions performed worldwide are unsafe, reveals WHO|work=Guardian|url=https://www.theguardian.com/world/2017/sep/27/almost-half-of-all-abortions-performed-worldwide-are-unsafe-reveals-who}}</ref> സുരക്ഷിതമായ ഗർഭച്ഛിദ്ര സേവനങ്ങൾ ലഭ്യമാകുന്നതിൽ നേരിടുന്ന തടസ്സങ്ങൾ എടുത്തുകാണിക്കുന്നതിനായി, ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിന് നിയമപരമായ നിയന്ത്രണങ്ങളില്ലാത്ത രാജ്യങ്ങളിലെ സ്ത്രീകളിൽ നിന്നുള്ള വിവരങ്ങളും 'വിമൻ ഓൺ വെബ്' വിശകലനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. യു.കെ, നെതർലാൻഡ്‌സ്, ഹംഗറി, യു.എസ്.എ തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളിൽ നടത്തിയ ഗവേഷണങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്, ക്ലിനിക്കുകളിലോ ആശുപത്രികളിലോ മാത്രമായി ഗർഭച്ഛിദ്ര സേവനങ്ങൾ പരിമിതപ്പെടുത്തുമ്പോൾ, അവ ലഭ്യമാക്കുന്നതിൽ സ്ത്രീകൾക്ക് പല തടസ്സങ്ങളും നേരിടേണ്ടി വരുന്നു എന്നാണ്.<ref name=":0" /> ==അവലംബം== {{reflist}} *[https://web.archive.org/web/20220318235057/https://www.who.int/reproductivehealth/publications/unsafe_abortion/en/index.html WHO Publication List: Unsafe Abortion] on Internet Archive ==ബാഹ്യ കണ്ണികൾ== *[https://www.womenonweb.org/ Official Women on Web website] *[https://www.women-on-web.kr/ Korean anti-censorship blog] *[https://www.ijhad.org/ arabic anti-censorship blog] *[https://www.instagram.com/abortionpil/ Official Women on Web Instagram Account] {{Abortion}} mbs551lbp06auds0a7p3ij8z6ubkwrz 4682171 4682169 2026-11-02T04:49:22Z Meenakshi nandhini 99060 /* ഗവേഷണം */ 4682171 wikitext text/x-wiki {{prettyurl/wikidata}}{{Infobox organization | name = വിമൻ ഓൺ വെബ് | full_name = | native_name = | native_name_lang = | logo = Womenonweb.png | logo_size = | logo_alt = | logo_caption = | image = Womenonweb.png | image_size = | alt = | caption = വിമൻ ഓൺ വെബ് ലോഗോ | map = | map_size = | map_alt = | map_caption = | map2 = | map2_size = | map2_alt = | map2_caption = | abbreviation = | nickname = | pronounce = | pronounce ref = | pronounce comment = | pronounce 2 = | named_after = | motto = | predecessor = | merged = | successor = | formation = {{start date and age|2005|11|10}} | founder = [[റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ്]] | founding_location = | extinction = <!-- use {{end date and age|YYYY|MM|DD}} --> | merger = | type = ലാഭേച്ഛയില്ലാത്ത സ്ഥാപനം | tax_id = <!-- or | vat_id = (for European organizations) --> | registration_id = <!-- for non-profit org --> | status = | purpose = | professional_title = | headquarters = [[ടോറോണ്ടോ]], [[കാനഡ]] | location = | location2 = | additional_location = | additional_location2 = | coordinates = <!-- {{coord|LAT|LON|display=inline, title}} --> | origins = | region = Worldwide | products = | services = Access to safe abortion services | methods = | fields = | membership = | membership_year = | language = | owner = <!-- or | owners = --> | sec_gen = <!-- or | gen_sec for General Secretary --> | leader_title = | leader_name = | leader_title2 = | leader_name2 = | leader_title3 = | leader_name3 = | leader_title4 = | leader_name4 = | board_of_directors = | key_people = | main_organ = | parent_organization = | subsidiaries = | secessions = | affiliations = | budget = | budget_year = | revenue = | revenue_year = | disbursements = | expenses = | expenses_year = | endowment = | endowment_year = | staff = | staff_year = | volunteers = | volunteers_year = | students = | students_year = | website = {{URL|https://www.womenonweb.org/}} | remarks = | formerly = | footnotes = | bodystyle = }} [[കാനഡ|കാനഡ]] ആസ്ഥാനമായുള്ള ലാഭേച്ഛയില്ലാതെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു സ്ഥാപനമാണ് '''വിമൻ ഓൺ വെബ്''' (WoW) അത് സുരക്ഷിതമായ [[ഗർഭഛിദ്രം|ഗർഭഛിദ്രത്തിലേക്കുള്ള]] പ്രേത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിന് ലക്ഷ്യമിടുന്നു<ref>{{Cite news|date=2020-05-29|title=About Women on Web|journal=Daily Telegraph|language=en-GB|url=https://www.womenonweb.org/en/page/521/about-women-on-web|access-date=2020-05-29|issn=0307-1235}}</ref>. വിവിധ രാജ്യങ്ങളിൽ ലഭ്യമായ, അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിലുള്ള ഓൺലൈൻ ഗർഭച്ഛിദ്ര സേവനത്തിന്റെ പേരിൽ ഈ സംഘടന പ്രശസ്തമാണ്.<ref>{{cite news |last=Adams |first=Patrick |date=17 May 2022 |title=Why Poland's restrictive abortion laws could be problematic for Ukrainian refugees |url=https://www.npr.org/sections/goatsandsoda/2022/05/17/994654590/u-n-and-advocates-raise-concerns-of-abortion-access-for-ukrainian-refugees-in-po?t=1660405968923 |work=NPR |access-date=13 August 2022}}</ref> 2005-ൽ ഡച്ച് ഡോക്ടറായ ഡോ. [[റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ്]] ആണ് ഈ സംഘടന സ്ഥാപിച്ചത്.<ref>{{Cite news|url=http://digg.com/2016/women-on-web|title=The Website Providing Abortion Without Borders|last=Grant|first=Rebecca|access-date=2018-10-21|language=en}}</ref> [[അറബി ഭാഷ|അറബിക്]], [[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്]], [[ഫ്രഞ്ച് ഭാഷ|ഫ്രഞ്ച്]], [[ജർമ്മൻ ഭാഷ|ജർമ്മൻ]], [[ജാപ്പനീസ് ഭാഷ|ജാപ്പനീസ്]], [[കൊറിയൻ ഭാഷ|കൊറിയൻ]], [[ഹംഗേറിയൻ ഭാഷ|ഹംഗേറിയൻ]], [[ഇന്തോനേഷ്യൻ ഭാഷ|ഇന്തോനേഷ്യൻ]], [[ഇറ്റാലിയൻ ഭാഷ|ഇറ്റാലിയൻ]], [[പേർഷ്യൻ ഭാഷ|പേർഷ്യൻ]], [[പോളിഷ് ഭാഷ|പോളിഷ്]], [[പോർച്ചുഗീസ് ഭാഷ|പോർച്ചുഗീസ്]], [[റഷ്യൻ ഭാഷ|റഷ്യൻ]], [[സ്പാനിഷ്‌ ഭാഷ|സ്പാനിഷ്]], [[തായ്ഭാഷ|തായ്]], ടർക്കിഷ് എന്നിവയുൾപ്പെടെ 16 ഭാഷകളിൽ വിമൻ ഓൺ വെബ് ഹെൽപ്പ്ഡെസ്ക് വിവരങ്ങളും പിന്തുണയും വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു. അവരുടെ മെഡിക്കൽ ടീം ഓൺലൈൻ മെഡിക്കൽ കൺസൾട്ടേഷനുകളും [[ഗർഭഛിദ്രം|ഗർഭഛിദ്രത്തിന്]] ഗുളികകൾ എത്തിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.<ref name=":1">{{Cite web|title=I need an abortion|url=https://www.womenonweb.org/en/i-need-an-abortion|date=2020-05-29|website=Women on Web|access-date=2020-05-29}}</ref> ഗർഭാവസ്ഥയുടെ ആദ്യ 12 ആഴ്ചകളിൽ വീട്ടിൽ തന്നെ മൈഫെപ്രിസ്റ്റോണും മിസോപ്രോസ്റ്റോളും ഉപയോഗിച്ച് സ്വയം നിയന്ത്രിത മെഡിക്കൽ ഗർഭഛിദ്രം നടത്തുന്നു.<ref>{{Cite journal|date=29 May 2017|title=Abortion|url=https://doi.org/10.1111/jmwh.12634|journal=Journal of Midwifery & Women's Health|volume=62|issue=3|pages=383–384|doi=10.1111/jmwh.12634|pmid=28556579|via=Wiley Online Library|doi-access=free|url-access=subscription}}</ref><ref name="study">{{Cite journal|last1=Gomperts|first1=Rj|last2=Jelinska|first2=K|last3=Davies|first3=S|last4=Gemzell-Danielsson|first4=K|last5=Kleiverda|first5=G|date=2008-08-01|title=Using telemedicine for termination of pregnancy with mifepristone and misoprostol in settings where there is no access to safe services|journal=BJOG: An International Journal of Obstetrics & Gynaecology|language=en|volume=115|issue=9|pages=1171–1178|doi=10.1111/j.1471-0528.2008.01787.x|issn=1471-0528|pmid=18637010|doi-access=free}}</ref> ഗർഭാവസ്ഥയുടെ ആദ്യ 60 ദിവസങ്ങളിൽ 97% ഫലപ്രാപ്തി നിരക്കിൽ ഗർഭം അലസലിന് സമാനമായ ഒരു ഗർഭഛിദ്രത്തിന് കാരണമായി മൈഫെപ്രിസ്റ്റോണും മിസോപ്രോസ്റ്റോളും ഗർഭം അവസാനിപ്പിക്കുന്നു.<ref name=Chen2015>{{cite journal | vauthors = Chen MJ, Creinin MD | title = Mifepristone With Buccal Misoprostol for Medical Abortion: A Systematic Review | journal = Obstetrics and Gynecology | volume = 126 | issue = 1 | pages = 12–21 | date = July 2015 | pmid = 26241251 | doi = 10.1097/AOG.0000000000000897 | s2cid = 20800109 | url = http://www.escholarship.org/uc/item/2pw521h5 | doi-access = free }}</ref><ref name=":1" /> ബ്രിട്ടീഷ് ജേണൽ ഓഫ് ഒബ്സ്റ്റട്രിക്സ് ആൻഡ് ഗൈനക്കോളജിയിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച 2008 ലെ ഒരു പഠനത്തിൽ, ശരിയായ വിവരങ്ങളും നിർദ്ദേശങ്ങളും നൽകിയിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, ഒരു ഡോക്ടർ നേരിട്ട് സന്ദർശിക്കാതെ തന്നെ സ്ത്രീകൾക്ക് മൈഫെപ്രിസ്റ്റോണും മിസോപ്രോസ്റ്റോളും വീട്ടിൽ തന്നെ സ്വയം നൽകാമെന്ന് കണ്ടെത്തി.<ref name="study" /> == ഓൺലൈൻ ഗർഭച്ഛിദ്ര സേവനം == 'വിമൻ ഓൺ വെബ്' (Women on Web) 1,30,000-ത്തിലധികം ആളുകൾക്ക് ഗുളികകൾ ഉപയോഗിച്ച് സുരക്ഷിതമായ ഗർഭച്ഛിദ്രം നടത്തുന്നതിന് സഹായം നൽകിയിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web |title=Pills by Mail: Get Your Abortion Pill Online |url=https://www.womenonweb.org/en/get-abortion-pill-online/ |access-date=2026-09-19 |website=Women on Web |language=en-US}}</ref> ഇവരുടെ വെബ്‌സൈറ്റിൽ നൽകിയിട്ടുള്ള ഓൺലൈൻ കൺസൾട്ടേഷൻ ഫോം പൂരിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് ആളുകൾക്ക് ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള ഗുളികകൾക്കായി അപേക്ഷിക്കാവുന്നതാണ്. മെഡിക്കൽ ടീം ഈ വിവരങ്ങൾ പരിശോധിച്ച ശേഷം, വിവിധ ഭാഷകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യാൻ കഴിവുള്ള ഇവരുടെ ഹെൽപ്പ് ഡെസ്ക് അപേക്ഷകരുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് തുടർനടപടികളെക്കുറിച്ച് അറിയിക്കും. സാധാരണയായി, കൺസൾട്ടേഷൻ ഫോം സമർപ്പിച്ച് 24-48 മണിക്കൂറിനുള്ളിൽ ഗുളികകൾ അയച്ചുകൊടുക്കുന്നു. ഗുളികകൾ എത്തിച്ചേരാൻ 1 മുതൽ 3 ആഴ്ച വരെ സമയമെടുത്തേക്കാം; എന്നാൽ അമേരിക്കയിൽ ഇവ 2-5 ദിവസത്തിനുള്ളിൽ ലഭിക്കും. 2022 ഫെബ്രുവരി മുതൽ, അപ്രതീക്ഷിതമായ ഗർഭധാരണങ്ങൾ മുന്നിൽക്കണ്ട്, മുൻകൂറായി ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള ഗുളികകൾ നൽകുന്ന സേവനം 'വിമൻ ഓൺ വെബ്' ആരംഭിച്ചു: "ഈ പുതിയ സേവനത്തിലൂടെ, സ്ത്രീകൾക്ക് ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള ഗുളികകൾ മുൻകൂട്ടി ആവശ്യപ്പെടാവുന്നതാണ്. തങ്ങൾ ഗർഭിണിയാണെന്ന് തിരിച്ചറിയുന്ന ഉടൻ തന്നെ അവർക്ക് ഈ ഗുളികകൾ ഉപയോഗിക്കാം. ഗർഭിണികളല്ലെങ്കിലും, ഭാവിയിൽ ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള ഗുളികകൾ ആവശ്യമായി വന്നേക്കാം എന്ന് കരുതുന്നവർക്ക് 'വിമൻ ഓൺ വെബ്'-ലെ മെഡിക്കൽ ടീം ഇതിനായുള്ള മരുന്നുകൾ നിർദ്ദേശിച്ചു നൽകുന്നു."<ref>{{Cite web |title=Women on Web starts providing abortion pills in advance |url=https://www.womenonweb.org/en/page/21297/women-on-web-starts-providing-abortion-pills-in-advance |access-date=2022-02-23 |website=Women on Web}}</ref> == ഗവേഷണം == ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിന്റെ ഫലങ്ങളെക്കുറിച്ചും, 'വിമൻ ഓൺ വെബ്' (Women on Web) സേവനം ഉപയോഗപ്പെടുത്തിയ സ്ത്രീകളുടെ അനുഭവങ്ങളെക്കുറിച്ചും നടത്തിയ നിരവധി ശാസ്ത്രീയ പഠനങ്ങൾ, ടെലിമെഡിസിൻ വഴിയുള്ള ഗർഭച്ഛിദ്രം സുരക്ഷിതവും വളരെ ഫലപ്രദവും സ്ത്രീകൾക്ക് സ്വീകാര്യവുമാണെന്ന് തെളിയിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name=":0">{{Cite journal|last=Abigail R. A. Aiken; Jennifer E. Starling; Alexandra van der Wal; Sascha van der Vliet; Kathleen Broussard; Dana M. Johnson; Elisa Padron; Rebecca Gomperts; James G. Scott|date=Jan 2020|title=Demand for Self-Managed Medication Abortion Through an Online Telemedicine Service in the United States|journal= American Journal of Public Health|volume= 110|issue=1|pages=97|doi=10.2105/AJPH.2019.305369|pmid=31622157|pmc=6893344}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Abigail R.A. Aiken, Kathleen Broussard, Dana M. Johnson, Elisa Padron|s2cid=51615400|date=11 July 2018|title=Motivations and Experiences of People Seeking Medication Abortion Online in the United States|journal= Perspectives on Sexual and Reproductive Health|volume=50|issue=4|pages=157–163|doi=10.1363/psrh.12073|pmid=29992793|pmc=8256438}}</ref><ref>{{Cite journal|date=22 Nov 2017|title=Experiences of women living in Hungary seeking a medical abortion online|journal=The European Journal of Contraception & Reproductive Health Care|volume=22|pages=360–362|doi=10.1080/13625187.2017.1397112|last1=Les|first1=Krisztina|last2=Gomperts|first2=Rebecca|last3=Gemzell-Danielsson|first3=Kristina|s2cid=26216435|issue=5|pmid=29164948}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Abigail R.A. Aiken; Katherine A. Guthrie; Marlies Schellekens; James Trussell; Rebecca Gomperts|date=September 20, 2017|title=Barriers to accessing abortion services and perspectives on using mifepristone and misoprostol at home in Great Britain|url=https://www.contraceptionjournal.org/article/S0010-7824(17)30435-3/fulltext|journal=An International Reproductive Health Journal Contraception|volume=97|issue=2|pages=177–183|doi=10.1016/j.contraception.2017.09.003|pmid=28941978|pmc=5801070}}</ref><ref>{{Cite news|last=Rebecca Gomperts; Marlies Schellekens; Peter Leusink; Gunilla Kleiverda|date=6 Nov 2019|title=Abortushulp kent te veel barrières|url=https://www.medischcontact.nl/nieuws/laatste-nieuws/nieuwsartikel/abortushulp-kent-te-veel-barrieres.htm}}</ref>'വിമൻ ഓൺ വെബ്' സഹായത്തോടെ നടത്തുന്ന ഗർഭച്ഛിദ്രങ്ങൾ സുരക്ഷിതമാണെന്ന് ലോകാരോഗ്യ സംഘടനയും (World Health Organization) അംഗീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite news|last=Sarah Boseley|date=27 September 2017|title=Almost half of all abortions performed worldwide are unsafe, reveals WHO|work=Guardian|url=https://www.theguardian.com/world/2017/sep/27/almost-half-of-all-abortions-performed-worldwide-are-unsafe-reveals-who}}</ref> സുരക്ഷിതമായ ഗർഭച്ഛിദ്ര സേവനങ്ങൾ ലഭ്യമാകുന്നതിൽ നേരിടുന്ന തടസ്സങ്ങൾ എടുത്തുകാണിക്കുന്നതിനായി, ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിന് നിയമപരമായ നിയന്ത്രണങ്ങളില്ലാത്ത രാജ്യങ്ങളിലെ സ്ത്രീകളിൽ നിന്നുള്ള വിവരങ്ങളും 'വിമൻ ഓൺ വെബ്' വിശകലനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ക്ലിനിക്കുകളിലോ ആശുപത്രികളിലോ മാത്രമായി ഗർഭച്ഛിദ്ര സേവനങ്ങൾ പരിമിതപ്പെടുത്തുമ്പോൾ, അവ ലഭ്യമാക്കുന്നതിൽ സ്ത്രീകൾക്ക് പല തടസ്സങ്ങളും നേരിടേണ്ടി വരുന്നു എന്നാണ് യു.കെ, നെതർലാൻഡ്‌സ്, ഹംഗറി, യു.എസ്.എ തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളിൽ നടത്തിയ ഗവേഷണങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.<ref name=":0" /> == സെൻസർഷിപ്പ് == വെബിന്റെ വെബ്‌സൈറ്റുകളിലെ സ്ത്രീകൾക്ക് നിരവധി രാജ്യങ്ങളിൽ സെൻസർ ചെയ്യപ്പെടുന്നു.<ref>{{Cite web |last1=Varon |first1=Joana |last2=Gomperts |first2=Rebecca |last3=Xynou |first3=Maria |last4=Ceratto |first4=Federico |last5=Filastò2019-10-29 |first5=Arturo |date=2019-10-29 |title=On the blocking of abortion rights websites: Women on Waves & Women on Web |url=https://ooni.org/post/2019-blocking-abortion-rights-websites-women-on-waves-web/ |access-date=2022-07-07 |website=ooni.org |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Web |first=Women on |last2=Xynou |first2=Maria |last3=Gulati |first3=Mehul |last4=Filastò |first4=Arturo |date=2026-06-11 |title=Abortion Access Denied: Investigating the Global Censorship of Women on Web |url=https://ooni.org/post/2026-women-on-web-blocked/ |access-date=2026-09-19 |website=ooni.org |language=en}}</ref> എന്നാൽ പ്രധാന വെബ്‌സൈറ്റ് ലഭ്യമല്ലെങ്കിൽ പോലും ഗർഭഛിദ്രങ്ങൾക്കായുള്ള അവരുടെ ഓൺലൈൻ കൺസൾട്ടേഷൻ ആക്‌സസ് ചെയ്യാനുള്ള മാർഗങ്ങളുണ്ട്. ഓൺലൈൻ സെൻസർഷിപ്പ് മറികടക്കുന്നതിനും അവരുടെ സേവനത്തിലേക്കുള്ള ആക്‌സസ് വിപുലീകരിക്കുന്നതിനുമായി വിമൻ ഓൺ വെബ് നിരവധി പ്രാദേശിക ഭാഷാ വെബ്‌സൈറ്റുകൾ പരിപാലിക്കുന്നു. 2026-ൽ വർധിച്ചുവരുന്ന ഡിജിറ്റൽ ഭീഷണികളെ നേരിടുന്നതിനായി, 'ഇക്വാളിറ്റി' (eQualitie)-യുമായി സഹകരിച്ച് 'ദി എ-ലൈൻ' (The A-Line) എന്നൊരു പോർട്ടൽ അവർ ആരംഭിച്ചു. വെബ്‌സൈറ്റുകൾ തടയപ്പെടുക, സൈബർ ആക്രമണങ്ങൾ നേരിടേണ്ടി വരിക, സെർച്ച് എൻജിനുകളിലും സോഷ്യൽ മീഡിയ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളിലും ഗർഭച്ഛിദ്രവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഉള്ളടക്കങ്ങൾ അടിച്ചമർത്തപ്പെടുക തുടങ്ങിയ വെല്ലുവിളികളെ മറികടക്കാൻ പ്രത്യുൽപ്പാദന നീതിക്കായി (reproductive justice) പ്രവർത്തിക്കുന്ന സംഘടനകളെ സഹായിക്കുക എന്നതാണ് ഇതിന്റെ ലക്ഷ്യം.<ref>{{Cite web |title=🚀 We're Launching A-Line to Keep Abortion Online |url=https://www.womenonweb.org/en/news/we-are-launching-a-line-to-keep-abortion-online/ |access-date=2026-09-19 |website=Women on Web |language=en-US}}</ref> ==അവലംബം== {{reflist}} *[https://web.archive.org/web/20220318235057/https://www.who.int/reproductivehealth/publications/unsafe_abortion/en/index.html WHO Publication List: Unsafe Abortion] on Internet Archive ==ബാഹ്യ കണ്ണികൾ== *[https://www.womenonweb.org/ Official Women on Web website] *[https://www.women-on-web.kr/ Korean anti-censorship blog] *[https://www.ijhad.org/ arabic anti-censorship blog] *[https://www.instagram.com/abortionpil/ Official Women on Web Instagram Account] {{Abortion}} sq2hlgc7fans6r5pxklwp3hoktnuzwt 4682172 4682171 2026-11-02T04:50:55Z Meenakshi nandhini 99060 /* സെൻസർഷിപ്പ് */ 4682172 wikitext text/x-wiki {{prettyurl/wikidata}}{{Infobox organization | name = വിമൻ ഓൺ വെബ് | full_name = | native_name = | native_name_lang = | logo = Womenonweb.png | logo_size = | logo_alt = | logo_caption = | image = Womenonweb.png | image_size = | alt = | caption = വിമൻ ഓൺ വെബ് ലോഗോ | map = | map_size = | map_alt = | map_caption = | map2 = | map2_size = | map2_alt = | map2_caption = | abbreviation = | nickname = | pronounce = | pronounce ref = | pronounce comment = | pronounce 2 = | named_after = | motto = | predecessor = | merged = | successor = | formation = {{start date and age|2005|11|10}} | founder = [[റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ്]] | founding_location = | extinction = <!-- use {{end date and age|YYYY|MM|DD}} --> | merger = | type = ലാഭേച്ഛയില്ലാത്ത സ്ഥാപനം | tax_id = <!-- or | vat_id = (for European organizations) --> | registration_id = <!-- for non-profit org --> | status = | purpose = | professional_title = | headquarters = [[ടോറോണ്ടോ]], [[കാനഡ]] | location = | location2 = | additional_location = | additional_location2 = | coordinates = <!-- {{coord|LAT|LON|display=inline, title}} --> | origins = | region = Worldwide | products = | services = Access to safe abortion services | methods = | fields = | membership = | membership_year = | language = | owner = <!-- or | owners = --> | sec_gen = <!-- or | gen_sec for General Secretary --> | leader_title = | leader_name = | leader_title2 = | leader_name2 = | leader_title3 = | leader_name3 = | leader_title4 = | leader_name4 = | board_of_directors = | key_people = | main_organ = | parent_organization = | subsidiaries = | secessions = | affiliations = | budget = | budget_year = | revenue = | revenue_year = | disbursements = | expenses = | expenses_year = | endowment = | endowment_year = | staff = | staff_year = | volunteers = | volunteers_year = | students = | students_year = | website = {{URL|https://www.womenonweb.org/}} | remarks = | formerly = | footnotes = | bodystyle = }} [[കാനഡ|കാനഡ]] ആസ്ഥാനമായുള്ള ലാഭേച്ഛയില്ലാതെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു സ്ഥാപനമാണ് '''വിമൻ ഓൺ വെബ്''' (WoW) അത് സുരക്ഷിതമായ [[ഗർഭഛിദ്രം|ഗർഭഛിദ്രത്തിലേക്കുള്ള]] പ്രേത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിന് ലക്ഷ്യമിടുന്നു<ref>{{Cite news|date=2020-05-29|title=About Women on Web|journal=Daily Telegraph|language=en-GB|url=https://www.womenonweb.org/en/page/521/about-women-on-web|access-date=2020-05-29|issn=0307-1235}}</ref>. വിവിധ രാജ്യങ്ങളിൽ ലഭ്യമായ, അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിലുള്ള ഓൺലൈൻ ഗർഭച്ഛിദ്ര സേവനത്തിന്റെ പേരിൽ ഈ സംഘടന പ്രശസ്തമാണ്.<ref>{{cite news |last=Adams |first=Patrick |date=17 May 2022 |title=Why Poland's restrictive abortion laws could be problematic for Ukrainian refugees |url=https://www.npr.org/sections/goatsandsoda/2022/05/17/994654590/u-n-and-advocates-raise-concerns-of-abortion-access-for-ukrainian-refugees-in-po?t=1660405968923 |work=NPR |access-date=13 August 2022}}</ref> 2005-ൽ ഡച്ച് ഡോക്ടറായ ഡോ. [[റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ്]] ആണ് ഈ സംഘടന സ്ഥാപിച്ചത്.<ref>{{Cite news|url=http://digg.com/2016/women-on-web|title=The Website Providing Abortion Without Borders|last=Grant|first=Rebecca|access-date=2018-10-21|language=en}}</ref> [[അറബി ഭാഷ|അറബിക്]], [[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്]], [[ഫ്രഞ്ച് ഭാഷ|ഫ്രഞ്ച്]], [[ജർമ്മൻ ഭാഷ|ജർമ്മൻ]], [[ജാപ്പനീസ് ഭാഷ|ജാപ്പനീസ്]], [[കൊറിയൻ ഭാഷ|കൊറിയൻ]], [[ഹംഗേറിയൻ ഭാഷ|ഹംഗേറിയൻ]], [[ഇന്തോനേഷ്യൻ ഭാഷ|ഇന്തോനേഷ്യൻ]], [[ഇറ്റാലിയൻ ഭാഷ|ഇറ്റാലിയൻ]], [[പേർഷ്യൻ ഭാഷ|പേർഷ്യൻ]], [[പോളിഷ് ഭാഷ|പോളിഷ്]], [[പോർച്ചുഗീസ് ഭാഷ|പോർച്ചുഗീസ്]], [[റഷ്യൻ ഭാഷ|റഷ്യൻ]], [[സ്പാനിഷ്‌ ഭാഷ|സ്പാനിഷ്]], [[തായ്ഭാഷ|തായ്]], ടർക്കിഷ് എന്നിവയുൾപ്പെടെ 16 ഭാഷകളിൽ വിമൻ ഓൺ വെബ് ഹെൽപ്പ്ഡെസ്ക് വിവരങ്ങളും പിന്തുണയും വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു. അവരുടെ മെഡിക്കൽ ടീം ഓൺലൈൻ മെഡിക്കൽ കൺസൾട്ടേഷനുകളും [[ഗർഭഛിദ്രം|ഗർഭഛിദ്രത്തിന്]] ഗുളികകൾ എത്തിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.<ref name=":1">{{Cite web|title=I need an abortion|url=https://www.womenonweb.org/en/i-need-an-abortion|date=2020-05-29|website=Women on Web|access-date=2020-05-29}}</ref> ഗർഭാവസ്ഥയുടെ ആദ്യ 12 ആഴ്ചകളിൽ വീട്ടിൽ തന്നെ മൈഫെപ്രിസ്റ്റോണും മിസോപ്രോസ്റ്റോളും ഉപയോഗിച്ച് സ്വയം നിയന്ത്രിത മെഡിക്കൽ ഗർഭഛിദ്രം നടത്തുന്നു.<ref>{{Cite journal|date=29 May 2017|title=Abortion|url=https://doi.org/10.1111/jmwh.12634|journal=Journal of Midwifery & Women's Health|volume=62|issue=3|pages=383–384|doi=10.1111/jmwh.12634|pmid=28556579|via=Wiley Online Library|doi-access=free|url-access=subscription}}</ref><ref name="study">{{Cite journal|last1=Gomperts|first1=Rj|last2=Jelinska|first2=K|last3=Davies|first3=S|last4=Gemzell-Danielsson|first4=K|last5=Kleiverda|first5=G|date=2008-08-01|title=Using telemedicine for termination of pregnancy with mifepristone and misoprostol in settings where there is no access to safe services|journal=BJOG: An International Journal of Obstetrics & Gynaecology|language=en|volume=115|issue=9|pages=1171–1178|doi=10.1111/j.1471-0528.2008.01787.x|issn=1471-0528|pmid=18637010|doi-access=free}}</ref> ഗർഭാവസ്ഥയുടെ ആദ്യ 60 ദിവസങ്ങളിൽ 97% ഫലപ്രാപ്തി നിരക്കിൽ ഗർഭം അലസലിന് സമാനമായ ഒരു ഗർഭഛിദ്രത്തിന് കാരണമായി മൈഫെപ്രിസ്റ്റോണും മിസോപ്രോസ്റ്റോളും ഗർഭം അവസാനിപ്പിക്കുന്നു.<ref name=Chen2015>{{cite journal | vauthors = Chen MJ, Creinin MD | title = Mifepristone With Buccal Misoprostol for Medical Abortion: A Systematic Review | journal = Obstetrics and Gynecology | volume = 126 | issue = 1 | pages = 12–21 | date = July 2015 | pmid = 26241251 | doi = 10.1097/AOG.0000000000000897 | s2cid = 20800109 | url = http://www.escholarship.org/uc/item/2pw521h5 | doi-access = free }}</ref><ref name=":1" /> ബ്രിട്ടീഷ് ജേണൽ ഓഫ് ഒബ്സ്റ്റട്രിക്സ് ആൻഡ് ഗൈനക്കോളജിയിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച 2008 ലെ ഒരു പഠനത്തിൽ, ശരിയായ വിവരങ്ങളും നിർദ്ദേശങ്ങളും നൽകിയിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, ഒരു ഡോക്ടർ നേരിട്ട് സന്ദർശിക്കാതെ തന്നെ സ്ത്രീകൾക്ക് മൈഫെപ്രിസ്റ്റോണും മിസോപ്രോസ്റ്റോളും വീട്ടിൽ തന്നെ സ്വയം നൽകാമെന്ന് കണ്ടെത്തി.<ref name="study" /> == ഓൺലൈൻ ഗർഭച്ഛിദ്ര സേവനം == 'വിമൻ ഓൺ വെബ്' (Women on Web) 1,30,000-ത്തിലധികം ആളുകൾക്ക് ഗുളികകൾ ഉപയോഗിച്ച് സുരക്ഷിതമായ ഗർഭച്ഛിദ്രം നടത്തുന്നതിന് സഹായം നൽകിയിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web |title=Pills by Mail: Get Your Abortion Pill Online |url=https://www.womenonweb.org/en/get-abortion-pill-online/ |access-date=2026-09-19 |website=Women on Web |language=en-US}}</ref> ഇവരുടെ വെബ്‌സൈറ്റിൽ നൽകിയിട്ടുള്ള ഓൺലൈൻ കൺസൾട്ടേഷൻ ഫോം പൂരിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് ആളുകൾക്ക് ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള ഗുളികകൾക്കായി അപേക്ഷിക്കാവുന്നതാണ്. മെഡിക്കൽ ടീം ഈ വിവരങ്ങൾ പരിശോധിച്ച ശേഷം, വിവിധ ഭാഷകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യാൻ കഴിവുള്ള ഇവരുടെ ഹെൽപ്പ് ഡെസ്ക് അപേക്ഷകരുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് തുടർനടപടികളെക്കുറിച്ച് അറിയിക്കും. സാധാരണയായി, കൺസൾട്ടേഷൻ ഫോം സമർപ്പിച്ച് 24-48 മണിക്കൂറിനുള്ളിൽ ഗുളികകൾ അയച്ചുകൊടുക്കുന്നു. ഗുളികകൾ എത്തിച്ചേരാൻ 1 മുതൽ 3 ആഴ്ച വരെ സമയമെടുത്തേക്കാം; എന്നാൽ അമേരിക്കയിൽ ഇവ 2-5 ദിവസത്തിനുള്ളിൽ ലഭിക്കും. 2022 ഫെബ്രുവരി മുതൽ, അപ്രതീക്ഷിതമായ ഗർഭധാരണങ്ങൾ മുന്നിൽക്കണ്ട്, മുൻകൂറായി ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള ഗുളികകൾ നൽകുന്ന സേവനം 'വിമൻ ഓൺ വെബ്' ആരംഭിച്ചു: "ഈ പുതിയ സേവനത്തിലൂടെ, സ്ത്രീകൾക്ക് ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള ഗുളികകൾ മുൻകൂട്ടി ആവശ്യപ്പെടാവുന്നതാണ്. തങ്ങൾ ഗർഭിണിയാണെന്ന് തിരിച്ചറിയുന്ന ഉടൻ തന്നെ അവർക്ക് ഈ ഗുളികകൾ ഉപയോഗിക്കാം. ഗർഭിണികളല്ലെങ്കിലും, ഭാവിയിൽ ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള ഗുളികകൾ ആവശ്യമായി വന്നേക്കാം എന്ന് കരുതുന്നവർക്ക് 'വിമൻ ഓൺ വെബ്'-ലെ മെഡിക്കൽ ടീം ഇതിനായുള്ള മരുന്നുകൾ നിർദ്ദേശിച്ചു നൽകുന്നു."<ref>{{Cite web |title=Women on Web starts providing abortion pills in advance |url=https://www.womenonweb.org/en/page/21297/women-on-web-starts-providing-abortion-pills-in-advance |access-date=2022-02-23 |website=Women on Web}}</ref> == ഗവേഷണം == ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിന്റെ ഫലങ്ങളെക്കുറിച്ചും, 'വിമൻ ഓൺ വെബ്' (Women on Web) സേവനം ഉപയോഗപ്പെടുത്തിയ സ്ത്രീകളുടെ അനുഭവങ്ങളെക്കുറിച്ചും നടത്തിയ നിരവധി ശാസ്ത്രീയ പഠനങ്ങൾ, ടെലിമെഡിസിൻ വഴിയുള്ള ഗർഭച്ഛിദ്രം സുരക്ഷിതവും വളരെ ഫലപ്രദവും സ്ത്രീകൾക്ക് സ്വീകാര്യവുമാണെന്ന് തെളിയിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name=":0">{{Cite journal|last=Abigail R. A. Aiken; Jennifer E. Starling; Alexandra van der Wal; Sascha van der Vliet; Kathleen Broussard; Dana M. Johnson; Elisa Padron; Rebecca Gomperts; James G. Scott|date=Jan 2020|title=Demand for Self-Managed Medication Abortion Through an Online Telemedicine Service in the United States|journal= American Journal of Public Health|volume= 110|issue=1|pages=97|doi=10.2105/AJPH.2019.305369|pmid=31622157|pmc=6893344}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Abigail R.A. Aiken, Kathleen Broussard, Dana M. Johnson, Elisa Padron|s2cid=51615400|date=11 July 2018|title=Motivations and Experiences of People Seeking Medication Abortion Online in the United States|journal= Perspectives on Sexual and Reproductive Health|volume=50|issue=4|pages=157–163|doi=10.1363/psrh.12073|pmid=29992793|pmc=8256438}}</ref><ref>{{Cite journal|date=22 Nov 2017|title=Experiences of women living in Hungary seeking a medical abortion online|journal=The European Journal of Contraception & Reproductive Health Care|volume=22|pages=360–362|doi=10.1080/13625187.2017.1397112|last1=Les|first1=Krisztina|last2=Gomperts|first2=Rebecca|last3=Gemzell-Danielsson|first3=Kristina|s2cid=26216435|issue=5|pmid=29164948}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Abigail R.A. Aiken; Katherine A. Guthrie; Marlies Schellekens; James Trussell; Rebecca Gomperts|date=September 20, 2017|title=Barriers to accessing abortion services and perspectives on using mifepristone and misoprostol at home in Great Britain|url=https://www.contraceptionjournal.org/article/S0010-7824(17)30435-3/fulltext|journal=An International Reproductive Health Journal Contraception|volume=97|issue=2|pages=177–183|doi=10.1016/j.contraception.2017.09.003|pmid=28941978|pmc=5801070}}</ref><ref>{{Cite news|last=Rebecca Gomperts; Marlies Schellekens; Peter Leusink; Gunilla Kleiverda|date=6 Nov 2019|title=Abortushulp kent te veel barrières|url=https://www.medischcontact.nl/nieuws/laatste-nieuws/nieuwsartikel/abortushulp-kent-te-veel-barrieres.htm}}</ref>'വിമൻ ഓൺ വെബ്' സഹായത്തോടെ നടത്തുന്ന ഗർഭച്ഛിദ്രങ്ങൾ സുരക്ഷിതമാണെന്ന് ലോകാരോഗ്യ സംഘടനയും (World Health Organization) അംഗീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite news|last=Sarah Boseley|date=27 September 2017|title=Almost half of all abortions performed worldwide are unsafe, reveals WHO|work=Guardian|url=https://www.theguardian.com/world/2017/sep/27/almost-half-of-all-abortions-performed-worldwide-are-unsafe-reveals-who}}</ref> സുരക്ഷിതമായ ഗർഭച്ഛിദ്ര സേവനങ്ങൾ ലഭ്യമാകുന്നതിൽ നേരിടുന്ന തടസ്സങ്ങൾ എടുത്തുകാണിക്കുന്നതിനായി, ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിന് നിയമപരമായ നിയന്ത്രണങ്ങളില്ലാത്ത രാജ്യങ്ങളിലെ സ്ത്രീകളിൽ നിന്നുള്ള വിവരങ്ങളും 'വിമൻ ഓൺ വെബ്' വിശകലനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ക്ലിനിക്കുകളിലോ ആശുപത്രികളിലോ മാത്രമായി ഗർഭച്ഛിദ്ര സേവനങ്ങൾ പരിമിതപ്പെടുത്തുമ്പോൾ, അവ ലഭ്യമാക്കുന്നതിൽ സ്ത്രീകൾക്ക് പല തടസ്സങ്ങളും നേരിടേണ്ടി വരുന്നു എന്നാണ് യു.കെ, നെതർലാൻഡ്‌സ്, ഹംഗറി, യു.എസ്.എ തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളിൽ നടത്തിയ ഗവേഷണങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.<ref name=":0" /> == സെൻസർഷിപ്പ് == 'വിമൻ ഓൺ വെബ്' (Women on Web) വെബ്‌സൈറ്റുകൾ പല രാജ്യങ്ങളിലും സെൻസർ ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web |last1=Varon |first1=Joana |last2=Gomperts |first2=Rebecca |last3=Xynou |first3=Maria |last4=Ceratto |first4=Federico |last5=Filastò2019-10-29 |first5=Arturo |date=2019-10-29 |title=On the blocking of abortion rights websites: Women on Waves & Women on Web |url=https://ooni.org/post/2019-blocking-abortion-rights-websites-women-on-waves-web/ |access-date=2022-07-07 |website=ooni.org |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Web |first=Women on |last2=Xynou |first2=Maria |last3=Gulati |first3=Mehul |last4=Filastò |first4=Arturo |date=2026-06-11 |title=Abortion Access Denied: Investigating the Global Censorship of Women on Web |url=https://ooni.org/post/2026-women-on-web-blocked/ |access-date=2026-09-19 |website=ooni.org |language=en}}</ref>എന്നാൽ, പ്രധാന വെബ്‌സൈറ്റ് ലഭ്യമല്ലാത്ത സാഹചര്യത്തിലും, ഗർഭച്ഛിദ്രവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട അവരുടെ ഓൺലൈൻ കൺസൾട്ടേഷൻ സേവനങ്ങൾ ലഭ്യമാക്കാൻ മറ്റ് മാർഗങ്ങളുണ്ട്. ഓൺലൈൻ സെൻസർഷിപ്പ് മറികടക്കുന്നതിനും അവരുടെ സേവനത്തിലേക്കുള്ള ആക്‌സസ് വിപുലീകരിക്കുന്നതിനുമായി വിമൻ ഓൺ വെബ് നിരവധി പ്രാദേശിക ഭാഷാ വെബ്‌സൈറ്റുകൾ പരിപാലിക്കുന്നു. 2026-ൽ വർധിച്ചുവരുന്ന ഡിജിറ്റൽ ഭീഷണികളെ നേരിടുന്നതിനായി, 'ഇക്വാളിറ്റി' (eQualitie)-യുമായി സഹകരിച്ച് 'ദി എ-ലൈൻ' (The A-Line) എന്നൊരു പോർട്ടൽ അവർ ആരംഭിച്ചു. വെബ്‌സൈറ്റുകൾ തടയപ്പെടുക, സൈബർ ആക്രമണങ്ങൾ നേരിടേണ്ടി വരിക, സെർച്ച് എൻജിനുകളിലും സോഷ്യൽ മീഡിയ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളിലും ഗർഭച്ഛിദ്രവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഉള്ളടക്കങ്ങൾ അടിച്ചമർത്തപ്പെടുക തുടങ്ങിയ വെല്ലുവിളികളെ മറികടക്കാൻ പ്രത്യുൽപ്പാദന നീതിക്കായി (reproductive justice) പ്രവർത്തിക്കുന്ന സംഘടനകളെ സഹായിക്കുക എന്നതാണ് ഇതിന്റെ ലക്ഷ്യം.<ref>{{Cite web |title=🚀 We're Launching A-Line to Keep Abortion Online |url=https://www.womenonweb.org/en/news/we-are-launching-a-line-to-keep-abortion-online/ |access-date=2026-09-19 |website=Women on Web |language=en-US}}</ref> ==അവലംബം== {{reflist}} *[https://web.archive.org/web/20220318235057/https://www.who.int/reproductivehealth/publications/unsafe_abortion/en/index.html WHO Publication List: Unsafe Abortion] on Internet Archive ==ബാഹ്യ കണ്ണികൾ== *[https://www.womenonweb.org/ Official Women on Web website] *[https://www.women-on-web.kr/ Korean anti-censorship blog] *[https://www.ijhad.org/ arabic anti-censorship blog] *[https://www.instagram.com/abortionpil/ Official Women on Web Instagram Account] {{Abortion}} 4s0u77e6wqpselfe1iwpfocedr6621r 4682173 4682172 2026-11-02T04:53:15Z Meenakshi nandhini 99060 /* സെൻസർഷിപ്പ് */ 4682173 wikitext text/x-wiki {{prettyurl/wikidata}}{{Infobox organization | name = വിമൻ ഓൺ വെബ് | full_name = | native_name = | native_name_lang = | logo = Womenonweb.png | logo_size = | logo_alt = | logo_caption = | image = Womenonweb.png | image_size = | alt = | caption = വിമൻ ഓൺ വെബ് ലോഗോ | map = | map_size = | map_alt = | map_caption = | map2 = | map2_size = | map2_alt = | map2_caption = | abbreviation = | nickname = | pronounce = | pronounce ref = | pronounce comment = | pronounce 2 = | named_after = | motto = | predecessor = | merged = | successor = | formation = {{start date and age|2005|11|10}} | founder = [[റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ്]] | founding_location = | extinction = <!-- use {{end date and age|YYYY|MM|DD}} --> | merger = | type = ലാഭേച്ഛയില്ലാത്ത സ്ഥാപനം | tax_id = <!-- or | vat_id = (for European organizations) --> | registration_id = <!-- for non-profit org --> | status = | purpose = | professional_title = | headquarters = [[ടോറോണ്ടോ]], [[കാനഡ]] | location = | location2 = | additional_location = | additional_location2 = | coordinates = <!-- {{coord|LAT|LON|display=inline, title}} --> | origins = | region = Worldwide | products = | services = Access to safe abortion services | methods = | fields = | membership = | membership_year = | language = | owner = <!-- or | owners = --> | sec_gen = <!-- or | gen_sec for General Secretary --> | leader_title = | leader_name = | leader_title2 = | leader_name2 = | leader_title3 = | leader_name3 = | leader_title4 = | leader_name4 = | board_of_directors = | key_people = | main_organ = | parent_organization = | subsidiaries = | secessions = | affiliations = | budget = | budget_year = | revenue = | revenue_year = | disbursements = | expenses = | expenses_year = | endowment = | endowment_year = | staff = | staff_year = | volunteers = | volunteers_year = | students = | students_year = | website = {{URL|https://www.womenonweb.org/}} | remarks = | formerly = | footnotes = | bodystyle = }} [[കാനഡ|കാനഡ]] ആസ്ഥാനമായുള്ള ലാഭേച്ഛയില്ലാതെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു സ്ഥാപനമാണ് '''വിമൻ ഓൺ വെബ്''' (WoW) അത് സുരക്ഷിതമായ [[ഗർഭഛിദ്രം|ഗർഭഛിദ്രത്തിലേക്കുള്ള]] പ്രേത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിന് ലക്ഷ്യമിടുന്നു<ref>{{Cite news|date=2020-05-29|title=About Women on Web|journal=Daily Telegraph|language=en-GB|url=https://www.womenonweb.org/en/page/521/about-women-on-web|access-date=2020-05-29|issn=0307-1235}}</ref>. വിവിധ രാജ്യങ്ങളിൽ ലഭ്യമായ, അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിലുള്ള ഓൺലൈൻ ഗർഭച്ഛിദ്ര സേവനത്തിന്റെ പേരിൽ ഈ സംഘടന പ്രശസ്തമാണ്.<ref>{{cite news |last=Adams |first=Patrick |date=17 May 2022 |title=Why Poland's restrictive abortion laws could be problematic for Ukrainian refugees |url=https://www.npr.org/sections/goatsandsoda/2022/05/17/994654590/u-n-and-advocates-raise-concerns-of-abortion-access-for-ukrainian-refugees-in-po?t=1660405968923 |work=NPR |access-date=13 August 2022}}</ref> 2005-ൽ ഡച്ച് ഡോക്ടറായ ഡോ. [[റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ്]] ആണ് ഈ സംഘടന സ്ഥാപിച്ചത്.<ref>{{Cite news|url=http://digg.com/2016/women-on-web|title=The Website Providing Abortion Without Borders|last=Grant|first=Rebecca|access-date=2018-10-21|language=en}}</ref> [[അറബി ഭാഷ|അറബിക്]], [[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്]], [[ഫ്രഞ്ച് ഭാഷ|ഫ്രഞ്ച്]], [[ജർമ്മൻ ഭാഷ|ജർമ്മൻ]], [[ജാപ്പനീസ് ഭാഷ|ജാപ്പനീസ്]], [[കൊറിയൻ ഭാഷ|കൊറിയൻ]], [[ഹംഗേറിയൻ ഭാഷ|ഹംഗേറിയൻ]], [[ഇന്തോനേഷ്യൻ ഭാഷ|ഇന്തോനേഷ്യൻ]], [[ഇറ്റാലിയൻ ഭാഷ|ഇറ്റാലിയൻ]], [[പേർഷ്യൻ ഭാഷ|പേർഷ്യൻ]], [[പോളിഷ് ഭാഷ|പോളിഷ്]], [[പോർച്ചുഗീസ് ഭാഷ|പോർച്ചുഗീസ്]], [[റഷ്യൻ ഭാഷ|റഷ്യൻ]], [[സ്പാനിഷ്‌ ഭാഷ|സ്പാനിഷ്]], [[തായ്ഭാഷ|തായ്]], ടർക്കിഷ് എന്നിവയുൾപ്പെടെ 16 ഭാഷകളിൽ വിമൻ ഓൺ വെബ് ഹെൽപ്പ്ഡെസ്ക് വിവരങ്ങളും പിന്തുണയും വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു. അവരുടെ മെഡിക്കൽ ടീം ഓൺലൈൻ മെഡിക്കൽ കൺസൾട്ടേഷനുകളും [[ഗർഭഛിദ്രം|ഗർഭഛിദ്രത്തിന്]] ഗുളികകൾ എത്തിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.<ref name=":1">{{Cite web|title=I need an abortion|url=https://www.womenonweb.org/en/i-need-an-abortion|date=2020-05-29|website=Women on Web|access-date=2020-05-29}}</ref> ഗർഭാവസ്ഥയുടെ ആദ്യ 12 ആഴ്ചകളിൽ വീട്ടിൽ തന്നെ മൈഫെപ്രിസ്റ്റോണും മിസോപ്രോസ്റ്റോളും ഉപയോഗിച്ച് സ്വയം നിയന്ത്രിത മെഡിക്കൽ ഗർഭഛിദ്രം നടത്തുന്നു.<ref>{{Cite journal|date=29 May 2017|title=Abortion|url=https://doi.org/10.1111/jmwh.12634|journal=Journal of Midwifery & Women's Health|volume=62|issue=3|pages=383–384|doi=10.1111/jmwh.12634|pmid=28556579|via=Wiley Online Library|doi-access=free|url-access=subscription}}</ref><ref name="study">{{Cite journal|last1=Gomperts|first1=Rj|last2=Jelinska|first2=K|last3=Davies|first3=S|last4=Gemzell-Danielsson|first4=K|last5=Kleiverda|first5=G|date=2008-08-01|title=Using telemedicine for termination of pregnancy with mifepristone and misoprostol in settings where there is no access to safe services|journal=BJOG: An International Journal of Obstetrics & Gynaecology|language=en|volume=115|issue=9|pages=1171–1178|doi=10.1111/j.1471-0528.2008.01787.x|issn=1471-0528|pmid=18637010|doi-access=free}}</ref> ഗർഭാവസ്ഥയുടെ ആദ്യ 60 ദിവസങ്ങളിൽ 97% ഫലപ്രാപ്തി നിരക്കിൽ ഗർഭം അലസലിന് സമാനമായ ഒരു ഗർഭഛിദ്രത്തിന് കാരണമായി മൈഫെപ്രിസ്റ്റോണും മിസോപ്രോസ്റ്റോളും ഗർഭം അവസാനിപ്പിക്കുന്നു.<ref name=Chen2015>{{cite journal | vauthors = Chen MJ, Creinin MD | title = Mifepristone With Buccal Misoprostol for Medical Abortion: A Systematic Review | journal = Obstetrics and Gynecology | volume = 126 | issue = 1 | pages = 12–21 | date = July 2015 | pmid = 26241251 | doi = 10.1097/AOG.0000000000000897 | s2cid = 20800109 | url = http://www.escholarship.org/uc/item/2pw521h5 | doi-access = free }}</ref><ref name=":1" /> ബ്രിട്ടീഷ് ജേണൽ ഓഫ് ഒബ്സ്റ്റട്രിക്സ് ആൻഡ് ഗൈനക്കോളജിയിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച 2008 ലെ ഒരു പഠനത്തിൽ, ശരിയായ വിവരങ്ങളും നിർദ്ദേശങ്ങളും നൽകിയിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, ഒരു ഡോക്ടർ നേരിട്ട് സന്ദർശിക്കാതെ തന്നെ സ്ത്രീകൾക്ക് മൈഫെപ്രിസ്റ്റോണും മിസോപ്രോസ്റ്റോളും വീട്ടിൽ തന്നെ സ്വയം നൽകാമെന്ന് കണ്ടെത്തി.<ref name="study" /> == ഓൺലൈൻ ഗർഭച്ഛിദ്ര സേവനം == 'വിമൻ ഓൺ വെബ്' (Women on Web) 1,30,000-ത്തിലധികം ആളുകൾക്ക് ഗുളികകൾ ഉപയോഗിച്ച് സുരക്ഷിതമായ ഗർഭച്ഛിദ്രം നടത്തുന്നതിന് സഹായം നൽകിയിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web |title=Pills by Mail: Get Your Abortion Pill Online |url=https://www.womenonweb.org/en/get-abortion-pill-online/ |access-date=2026-09-19 |website=Women on Web |language=en-US}}</ref> ഇവരുടെ വെബ്‌സൈറ്റിൽ നൽകിയിട്ടുള്ള ഓൺലൈൻ കൺസൾട്ടേഷൻ ഫോം പൂരിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് ആളുകൾക്ക് ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള ഗുളികകൾക്കായി അപേക്ഷിക്കാവുന്നതാണ്. മെഡിക്കൽ ടീം ഈ വിവരങ്ങൾ പരിശോധിച്ച ശേഷം, വിവിധ ഭാഷകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യാൻ കഴിവുള്ള ഇവരുടെ ഹെൽപ്പ് ഡെസ്ക് അപേക്ഷകരുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് തുടർനടപടികളെക്കുറിച്ച് അറിയിക്കും. സാധാരണയായി, കൺസൾട്ടേഷൻ ഫോം സമർപ്പിച്ച് 24-48 മണിക്കൂറിനുള്ളിൽ ഗുളികകൾ അയച്ചുകൊടുക്കുന്നു. ഗുളികകൾ എത്തിച്ചേരാൻ 1 മുതൽ 3 ആഴ്ച വരെ സമയമെടുത്തേക്കാം; എന്നാൽ അമേരിക്കയിൽ ഇവ 2-5 ദിവസത്തിനുള്ളിൽ ലഭിക്കും. 2022 ഫെബ്രുവരി മുതൽ, അപ്രതീക്ഷിതമായ ഗർഭധാരണങ്ങൾ മുന്നിൽക്കണ്ട്, മുൻകൂറായി ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള ഗുളികകൾ നൽകുന്ന സേവനം 'വിമൻ ഓൺ വെബ്' ആരംഭിച്ചു: "ഈ പുതിയ സേവനത്തിലൂടെ, സ്ത്രീകൾക്ക് ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള ഗുളികകൾ മുൻകൂട്ടി ആവശ്യപ്പെടാവുന്നതാണ്. തങ്ങൾ ഗർഭിണിയാണെന്ന് തിരിച്ചറിയുന്ന ഉടൻ തന്നെ അവർക്ക് ഈ ഗുളികകൾ ഉപയോഗിക്കാം. ഗർഭിണികളല്ലെങ്കിലും, ഭാവിയിൽ ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള ഗുളികകൾ ആവശ്യമായി വന്നേക്കാം എന്ന് കരുതുന്നവർക്ക് 'വിമൻ ഓൺ വെബ്'-ലെ മെഡിക്കൽ ടീം ഇതിനായുള്ള മരുന്നുകൾ നിർദ്ദേശിച്ചു നൽകുന്നു."<ref>{{Cite web |title=Women on Web starts providing abortion pills in advance |url=https://www.womenonweb.org/en/page/21297/women-on-web-starts-providing-abortion-pills-in-advance |access-date=2022-02-23 |website=Women on Web}}</ref> == ഗവേഷണം == ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിന്റെ ഫലങ്ങളെക്കുറിച്ചും, 'വിമൻ ഓൺ വെബ്' (Women on Web) സേവനം ഉപയോഗപ്പെടുത്തിയ സ്ത്രീകളുടെ അനുഭവങ്ങളെക്കുറിച്ചും നടത്തിയ നിരവധി ശാസ്ത്രീയ പഠനങ്ങൾ, ടെലിമെഡിസിൻ വഴിയുള്ള ഗർഭച്ഛിദ്രം സുരക്ഷിതവും വളരെ ഫലപ്രദവും സ്ത്രീകൾക്ക് സ്വീകാര്യവുമാണെന്ന് തെളിയിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name=":0">{{Cite journal|last=Abigail R. A. Aiken; Jennifer E. Starling; Alexandra van der Wal; Sascha van der Vliet; Kathleen Broussard; Dana M. Johnson; Elisa Padron; Rebecca Gomperts; James G. Scott|date=Jan 2020|title=Demand for Self-Managed Medication Abortion Through an Online Telemedicine Service in the United States|journal= American Journal of Public Health|volume= 110|issue=1|pages=97|doi=10.2105/AJPH.2019.305369|pmid=31622157|pmc=6893344}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Abigail R.A. Aiken, Kathleen Broussard, Dana M. Johnson, Elisa Padron|s2cid=51615400|date=11 July 2018|title=Motivations and Experiences of People Seeking Medication Abortion Online in the United States|journal= Perspectives on Sexual and Reproductive Health|volume=50|issue=4|pages=157–163|doi=10.1363/psrh.12073|pmid=29992793|pmc=8256438}}</ref><ref>{{Cite journal|date=22 Nov 2017|title=Experiences of women living in Hungary seeking a medical abortion online|journal=The European Journal of Contraception & Reproductive Health Care|volume=22|pages=360–362|doi=10.1080/13625187.2017.1397112|last1=Les|first1=Krisztina|last2=Gomperts|first2=Rebecca|last3=Gemzell-Danielsson|first3=Kristina|s2cid=26216435|issue=5|pmid=29164948}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Abigail R.A. Aiken; Katherine A. Guthrie; Marlies Schellekens; James Trussell; Rebecca Gomperts|date=September 20, 2017|title=Barriers to accessing abortion services and perspectives on using mifepristone and misoprostol at home in Great Britain|url=https://www.contraceptionjournal.org/article/S0010-7824(17)30435-3/fulltext|journal=An International Reproductive Health Journal Contraception|volume=97|issue=2|pages=177–183|doi=10.1016/j.contraception.2017.09.003|pmid=28941978|pmc=5801070}}</ref><ref>{{Cite news|last=Rebecca Gomperts; Marlies Schellekens; Peter Leusink; Gunilla Kleiverda|date=6 Nov 2019|title=Abortushulp kent te veel barrières|url=https://www.medischcontact.nl/nieuws/laatste-nieuws/nieuwsartikel/abortushulp-kent-te-veel-barrieres.htm}}</ref>'വിമൻ ഓൺ വെബ്' സഹായത്തോടെ നടത്തുന്ന ഗർഭച്ഛിദ്രങ്ങൾ സുരക്ഷിതമാണെന്ന് ലോകാരോഗ്യ സംഘടനയും (World Health Organization) അംഗീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite news|last=Sarah Boseley|date=27 September 2017|title=Almost half of all abortions performed worldwide are unsafe, reveals WHO|work=Guardian|url=https://www.theguardian.com/world/2017/sep/27/almost-half-of-all-abortions-performed-worldwide-are-unsafe-reveals-who}}</ref> സുരക്ഷിതമായ ഗർഭച്ഛിദ്ര സേവനങ്ങൾ ലഭ്യമാകുന്നതിൽ നേരിടുന്ന തടസ്സങ്ങൾ എടുത്തുകാണിക്കുന്നതിനായി, ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിന് നിയമപരമായ നിയന്ത്രണങ്ങളില്ലാത്ത രാജ്യങ്ങളിലെ സ്ത്രീകളിൽ നിന്നുള്ള വിവരങ്ങളും 'വിമൻ ഓൺ വെബ്' വിശകലനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ക്ലിനിക്കുകളിലോ ആശുപത്രികളിലോ മാത്രമായി ഗർഭച്ഛിദ്ര സേവനങ്ങൾ പരിമിതപ്പെടുത്തുമ്പോൾ, അവ ലഭ്യമാക്കുന്നതിൽ സ്ത്രീകൾക്ക് പല തടസ്സങ്ങളും നേരിടേണ്ടി വരുന്നു എന്നാണ് യു.കെ, നെതർലാൻഡ്‌സ്, ഹംഗറി, യു.എസ്.എ തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളിൽ നടത്തിയ ഗവേഷണങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.<ref name=":0" /> == സെൻസർഷിപ്പ് == 'വിമൻ ഓൺ വെബ്' (Women on Web) വെബ്‌സൈറ്റുകൾ പല രാജ്യങ്ങളിലും സെൻസർ ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web |last1=Varon |first1=Joana |last2=Gomperts |first2=Rebecca |last3=Xynou |first3=Maria |last4=Ceratto |first4=Federico |last5=Filastò2019-10-29 |first5=Arturo |date=2019-10-29 |title=On the blocking of abortion rights websites: Women on Waves & Women on Web |url=https://ooni.org/post/2019-blocking-abortion-rights-websites-women-on-waves-web/ |access-date=2022-07-07 |website=ooni.org |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Web |first=Women on |last2=Xynou |first2=Maria |last3=Gulati |first3=Mehul |last4=Filastò |first4=Arturo |date=2026-06-11 |title=Abortion Access Denied: Investigating the Global Censorship of Women on Web |url=https://ooni.org/post/2026-women-on-web-blocked/ |access-date=2026-09-19 |website=ooni.org |language=en}}</ref>എന്നാൽ, പ്രധാന വെബ്‌സൈറ്റ് ലഭ്യമല്ലാത്ത സാഹചര്യത്തിലും, ഗർഭച്ഛിദ്രവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട അവരുടെ ഓൺലൈൻ കൺസൾട്ടേഷൻ സേവനങ്ങൾ ലഭ്യമാക്കാൻ മറ്റ് മാർഗങ്ങളുണ്ട്. ഓൺലൈൻ സെൻസർഷിപ്പ് മറികടക്കുന്നതിനും അവരുടെ സേവനം കൂടുതൽ ആളുകളിലേക്ക് എത്തിക്കുന്നതിനുമായി വിമൻ ഓൺ വെബ് നിരവധി പ്രാദേശിക ഭാഷാ വെബ്‌സൈറ്റുകൾ പരിപാലിക്കുന്നു. 2026-ൽ വർധിച്ചുവരുന്ന ഡിജിറ്റൽ ഭീഷണികളെ നേരിടുന്നതിനായി, 'ഇക്വാളിറ്റി' (eQualitie)-യുമായി സഹകരിച്ച് 'ദി എ-ലൈൻ' (The A-Line) എന്നൊരു പോർട്ടൽ അവർ ആരംഭിച്ചു. വെബ്‌സൈറ്റുകൾ തടയപ്പെടുക, സൈബർ ആക്രമണങ്ങൾ നേരിടേണ്ടി വരിക, സെർച്ച് എൻജിനുകളിലും സോഷ്യൽ മീഡിയ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളിലും ഗർഭച്ഛിദ്രവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഉള്ളടക്കങ്ങൾ അടിച്ചമർത്തപ്പെടുക തുടങ്ങിയ വെല്ലുവിളികളെ മറികടക്കാൻ പ്രത്യുൽപ്പാദന നീതിക്കായി (reproductive justice) പ്രവർത്തിക്കുന്ന സംഘടനകളെ സഹായിക്കുക എന്നതാണ് ഇതിന്റെ ലക്ഷ്യം.<ref>{{Cite web |title=🚀 We're Launching A-Line to Keep Abortion Online |url=https://www.womenonweb.org/en/news/we-are-launching-a-line-to-keep-abortion-online/ |access-date=2026-09-19 |website=Women on Web |language=en-US}}</ref> ==അവലംബം== {{reflist}} *[https://web.archive.org/web/20220318235057/https://www.who.int/reproductivehealth/publications/unsafe_abortion/en/index.html WHO Publication List: Unsafe Abortion] on Internet Archive ==ബാഹ്യ കണ്ണികൾ== *[https://www.womenonweb.org/ Official Women on Web website] *[https://www.women-on-web.kr/ Korean anti-censorship blog] *[https://www.ijhad.org/ arabic anti-censorship blog] *[https://www.instagram.com/abortionpil/ Official Women on Web Instagram Account] {{Abortion}} t80g6g6wyhoqj9rwf3szjzfnol9260n 4682176 4682173 2026-11-02T04:56:13Z Meenakshi nandhini 99060 [[വർഗ്ഗം:കാനഡയിലെ ഫെമിനിസ്റ്റ് സംഘടനകൾ]] ചേർത്തു [[വിക്കിപീഡിയ:ഹോട്ട്കാറ്റ്|ഹോട്ട്ക്യാറ്റ്]] ഉപയോഗിച്ച് 4682176 wikitext text/x-wiki {{prettyurl/wikidata}}{{Infobox organization | name = വിമൻ ഓൺ വെബ് | full_name = | native_name = | native_name_lang = | logo = Womenonweb.png | logo_size = | logo_alt = | logo_caption = | image = Womenonweb.png | image_size = | alt = | caption = വിമൻ ഓൺ വെബ് ലോഗോ | map = | map_size = | map_alt = | map_caption = | map2 = | map2_size = | map2_alt = | map2_caption = | abbreviation = | nickname = | pronounce = | pronounce ref = | pronounce comment = | pronounce 2 = | named_after = | motto = | predecessor = | merged = | successor = | formation = {{start date and age|2005|11|10}} | founder = [[റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ്]] | founding_location = | extinction = <!-- use {{end date and age|YYYY|MM|DD}} --> | merger = | type = ലാഭേച്ഛയില്ലാത്ത സ്ഥാപനം | tax_id = <!-- or | vat_id = (for European organizations) --> | registration_id = <!-- for non-profit org --> | status = | purpose = | professional_title = | headquarters = [[ടോറോണ്ടോ]], [[കാനഡ]] | location = | location2 = | additional_location = | additional_location2 = | coordinates = <!-- {{coord|LAT|LON|display=inline, title}} --> | origins = | region = Worldwide | products = | services = Access to safe abortion services | methods = | fields = | membership = | membership_year = | language = | owner = <!-- or | owners = --> | sec_gen = <!-- or | gen_sec for General Secretary --> | leader_title = | leader_name = | leader_title2 = | leader_name2 = | leader_title3 = | leader_name3 = | leader_title4 = | leader_name4 = | board_of_directors = | key_people = | main_organ = | parent_organization = | subsidiaries = | secessions = | affiliations = | budget = | budget_year = | revenue = | revenue_year = | disbursements = | expenses = | expenses_year = | endowment = | endowment_year = | staff = | staff_year = | volunteers = | volunteers_year = | students = | students_year = | website = {{URL|https://www.womenonweb.org/}} | remarks = | formerly = | footnotes = | bodystyle = }} [[കാനഡ|കാനഡ]] ആസ്ഥാനമായുള്ള ലാഭേച്ഛയില്ലാതെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു സ്ഥാപനമാണ് '''വിമൻ ഓൺ വെബ്''' (WoW) അത് സുരക്ഷിതമായ [[ഗർഭഛിദ്രം|ഗർഭഛിദ്രത്തിലേക്കുള്ള]] പ്രേത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിന് ലക്ഷ്യമിടുന്നു<ref>{{Cite news|date=2020-05-29|title=About Women on Web|journal=Daily Telegraph|language=en-GB|url=https://www.womenonweb.org/en/page/521/about-women-on-web|access-date=2020-05-29|issn=0307-1235}}</ref>. വിവിധ രാജ്യങ്ങളിൽ ലഭ്യമായ, അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിലുള്ള ഓൺലൈൻ ഗർഭച്ഛിദ്ര സേവനത്തിന്റെ പേരിൽ ഈ സംഘടന പ്രശസ്തമാണ്.<ref>{{cite news |last=Adams |first=Patrick |date=17 May 2022 |title=Why Poland's restrictive abortion laws could be problematic for Ukrainian refugees |url=https://www.npr.org/sections/goatsandsoda/2022/05/17/994654590/u-n-and-advocates-raise-concerns-of-abortion-access-for-ukrainian-refugees-in-po?t=1660405968923 |work=NPR |access-date=13 August 2022}}</ref> 2005-ൽ ഡച്ച് ഡോക്ടറായ ഡോ. [[റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ്]] ആണ് ഈ സംഘടന സ്ഥാപിച്ചത്.<ref>{{Cite news|url=http://digg.com/2016/women-on-web|title=The Website Providing Abortion Without Borders|last=Grant|first=Rebecca|access-date=2018-10-21|language=en}}</ref> [[അറബി ഭാഷ|അറബിക്]], [[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്]], [[ഫ്രഞ്ച് ഭാഷ|ഫ്രഞ്ച്]], [[ജർമ്മൻ ഭാഷ|ജർമ്മൻ]], [[ജാപ്പനീസ് ഭാഷ|ജാപ്പനീസ്]], [[കൊറിയൻ ഭാഷ|കൊറിയൻ]], [[ഹംഗേറിയൻ ഭാഷ|ഹംഗേറിയൻ]], [[ഇന്തോനേഷ്യൻ ഭാഷ|ഇന്തോനേഷ്യൻ]], [[ഇറ്റാലിയൻ ഭാഷ|ഇറ്റാലിയൻ]], [[പേർഷ്യൻ ഭാഷ|പേർഷ്യൻ]], [[പോളിഷ് ഭാഷ|പോളിഷ്]], [[പോർച്ചുഗീസ് ഭാഷ|പോർച്ചുഗീസ്]], [[റഷ്യൻ ഭാഷ|റഷ്യൻ]], [[സ്പാനിഷ്‌ ഭാഷ|സ്പാനിഷ്]], [[തായ്ഭാഷ|തായ്]], ടർക്കിഷ് എന്നിവയുൾപ്പെടെ 16 ഭാഷകളിൽ വിമൻ ഓൺ വെബ് ഹെൽപ്പ്ഡെസ്ക് വിവരങ്ങളും പിന്തുണയും വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു. അവരുടെ മെഡിക്കൽ ടീം ഓൺലൈൻ മെഡിക്കൽ കൺസൾട്ടേഷനുകളും [[ഗർഭഛിദ്രം|ഗർഭഛിദ്രത്തിന്]] ഗുളികകൾ എത്തിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.<ref name=":1">{{Cite web|title=I need an abortion|url=https://www.womenonweb.org/en/i-need-an-abortion|date=2020-05-29|website=Women on Web|access-date=2020-05-29}}</ref> ഗർഭാവസ്ഥയുടെ ആദ്യ 12 ആഴ്ചകളിൽ വീട്ടിൽ തന്നെ മൈഫെപ്രിസ്റ്റോണും മിസോപ്രോസ്റ്റോളും ഉപയോഗിച്ച് സ്വയം നിയന്ത്രിത മെഡിക്കൽ ഗർഭഛിദ്രം നടത്തുന്നു.<ref>{{Cite journal|date=29 May 2017|title=Abortion|url=https://doi.org/10.1111/jmwh.12634|journal=Journal of Midwifery & Women's Health|volume=62|issue=3|pages=383–384|doi=10.1111/jmwh.12634|pmid=28556579|via=Wiley Online Library|doi-access=free|url-access=subscription}}</ref><ref name="study">{{Cite journal|last1=Gomperts|first1=Rj|last2=Jelinska|first2=K|last3=Davies|first3=S|last4=Gemzell-Danielsson|first4=K|last5=Kleiverda|first5=G|date=2008-08-01|title=Using telemedicine for termination of pregnancy with mifepristone and misoprostol in settings where there is no access to safe services|journal=BJOG: An International Journal of Obstetrics & Gynaecology|language=en|volume=115|issue=9|pages=1171–1178|doi=10.1111/j.1471-0528.2008.01787.x|issn=1471-0528|pmid=18637010|doi-access=free}}</ref> ഗർഭാവസ്ഥയുടെ ആദ്യ 60 ദിവസങ്ങളിൽ 97% ഫലപ്രാപ്തി നിരക്കിൽ ഗർഭം അലസലിന് സമാനമായ ഒരു ഗർഭഛിദ്രത്തിന് കാരണമായി മൈഫെപ്രിസ്റ്റോണും മിസോപ്രോസ്റ്റോളും ഗർഭം അവസാനിപ്പിക്കുന്നു.<ref name=Chen2015>{{cite journal | vauthors = Chen MJ, Creinin MD | title = Mifepristone With Buccal Misoprostol for Medical Abortion: A Systematic Review | journal = Obstetrics and Gynecology | volume = 126 | issue = 1 | pages = 12–21 | date = July 2015 | pmid = 26241251 | doi = 10.1097/AOG.0000000000000897 | s2cid = 20800109 | url = http://www.escholarship.org/uc/item/2pw521h5 | doi-access = free }}</ref><ref name=":1" /> ബ്രിട്ടീഷ് ജേണൽ ഓഫ് ഒബ്സ്റ്റട്രിക്സ് ആൻഡ് ഗൈനക്കോളജിയിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച 2008 ലെ ഒരു പഠനത്തിൽ, ശരിയായ വിവരങ്ങളും നിർദ്ദേശങ്ങളും നൽകിയിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, ഒരു ഡോക്ടർ നേരിട്ട് സന്ദർശിക്കാതെ തന്നെ സ്ത്രീകൾക്ക് മൈഫെപ്രിസ്റ്റോണും മിസോപ്രോസ്റ്റോളും വീട്ടിൽ തന്നെ സ്വയം നൽകാമെന്ന് കണ്ടെത്തി.<ref name="study" /> == ഓൺലൈൻ ഗർഭച്ഛിദ്ര സേവനം == 'വിമൻ ഓൺ വെബ്' (Women on Web) 1,30,000-ത്തിലധികം ആളുകൾക്ക് ഗുളികകൾ ഉപയോഗിച്ച് സുരക്ഷിതമായ ഗർഭച്ഛിദ്രം നടത്തുന്നതിന് സഹായം നൽകിയിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web |title=Pills by Mail: Get Your Abortion Pill Online |url=https://www.womenonweb.org/en/get-abortion-pill-online/ |access-date=2026-09-19 |website=Women on Web |language=en-US}}</ref> ഇവരുടെ വെബ്‌സൈറ്റിൽ നൽകിയിട്ടുള്ള ഓൺലൈൻ കൺസൾട്ടേഷൻ ഫോം പൂരിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് ആളുകൾക്ക് ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള ഗുളികകൾക്കായി അപേക്ഷിക്കാവുന്നതാണ്. മെഡിക്കൽ ടീം ഈ വിവരങ്ങൾ പരിശോധിച്ച ശേഷം, വിവിധ ഭാഷകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യാൻ കഴിവുള്ള ഇവരുടെ ഹെൽപ്പ് ഡെസ്ക് അപേക്ഷകരുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് തുടർനടപടികളെക്കുറിച്ച് അറിയിക്കും. സാധാരണയായി, കൺസൾട്ടേഷൻ ഫോം സമർപ്പിച്ച് 24-48 മണിക്കൂറിനുള്ളിൽ ഗുളികകൾ അയച്ചുകൊടുക്കുന്നു. ഗുളികകൾ എത്തിച്ചേരാൻ 1 മുതൽ 3 ആഴ്ച വരെ സമയമെടുത്തേക്കാം; എന്നാൽ അമേരിക്കയിൽ ഇവ 2-5 ദിവസത്തിനുള്ളിൽ ലഭിക്കും. 2022 ഫെബ്രുവരി മുതൽ, അപ്രതീക്ഷിതമായ ഗർഭധാരണങ്ങൾ മുന്നിൽക്കണ്ട്, മുൻകൂറായി ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള ഗുളികകൾ നൽകുന്ന സേവനം 'വിമൻ ഓൺ വെബ്' ആരംഭിച്ചു: "ഈ പുതിയ സേവനത്തിലൂടെ, സ്ത്രീകൾക്ക് ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള ഗുളികകൾ മുൻകൂട്ടി ആവശ്യപ്പെടാവുന്നതാണ്. തങ്ങൾ ഗർഭിണിയാണെന്ന് തിരിച്ചറിയുന്ന ഉടൻ തന്നെ അവർക്ക് ഈ ഗുളികകൾ ഉപയോഗിക്കാം. ഗർഭിണികളല്ലെങ്കിലും, ഭാവിയിൽ ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള ഗുളികകൾ ആവശ്യമായി വന്നേക്കാം എന്ന് കരുതുന്നവർക്ക് 'വിമൻ ഓൺ വെബ്'-ലെ മെഡിക്കൽ ടീം ഇതിനായുള്ള മരുന്നുകൾ നിർദ്ദേശിച്ചു നൽകുന്നു."<ref>{{Cite web |title=Women on Web starts providing abortion pills in advance |url=https://www.womenonweb.org/en/page/21297/women-on-web-starts-providing-abortion-pills-in-advance |access-date=2022-02-23 |website=Women on Web}}</ref> == ഗവേഷണം == ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിന്റെ ഫലങ്ങളെക്കുറിച്ചും, 'വിമൻ ഓൺ വെബ്' (Women on Web) സേവനം ഉപയോഗപ്പെടുത്തിയ സ്ത്രീകളുടെ അനുഭവങ്ങളെക്കുറിച്ചും നടത്തിയ നിരവധി ശാസ്ത്രീയ പഠനങ്ങൾ, ടെലിമെഡിസിൻ വഴിയുള്ള ഗർഭച്ഛിദ്രം സുരക്ഷിതവും വളരെ ഫലപ്രദവും സ്ത്രീകൾക്ക് സ്വീകാര്യവുമാണെന്ന് തെളിയിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name=":0">{{Cite journal|last=Abigail R. A. Aiken; Jennifer E. Starling; Alexandra van der Wal; Sascha van der Vliet; Kathleen Broussard; Dana M. Johnson; Elisa Padron; Rebecca Gomperts; James G. Scott|date=Jan 2020|title=Demand for Self-Managed Medication Abortion Through an Online Telemedicine Service in the United States|journal= American Journal of Public Health|volume= 110|issue=1|pages=97|doi=10.2105/AJPH.2019.305369|pmid=31622157|pmc=6893344}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Abigail R.A. Aiken, Kathleen Broussard, Dana M. Johnson, Elisa Padron|s2cid=51615400|date=11 July 2018|title=Motivations and Experiences of People Seeking Medication Abortion Online in the United States|journal= Perspectives on Sexual and Reproductive Health|volume=50|issue=4|pages=157–163|doi=10.1363/psrh.12073|pmid=29992793|pmc=8256438}}</ref><ref>{{Cite journal|date=22 Nov 2017|title=Experiences of women living in Hungary seeking a medical abortion online|journal=The European Journal of Contraception & Reproductive Health Care|volume=22|pages=360–362|doi=10.1080/13625187.2017.1397112|last1=Les|first1=Krisztina|last2=Gomperts|first2=Rebecca|last3=Gemzell-Danielsson|first3=Kristina|s2cid=26216435|issue=5|pmid=29164948}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Abigail R.A. Aiken; Katherine A. Guthrie; Marlies Schellekens; James Trussell; Rebecca Gomperts|date=September 20, 2017|title=Barriers to accessing abortion services and perspectives on using mifepristone and misoprostol at home in Great Britain|url=https://www.contraceptionjournal.org/article/S0010-7824(17)30435-3/fulltext|journal=An International Reproductive Health Journal Contraception|volume=97|issue=2|pages=177–183|doi=10.1016/j.contraception.2017.09.003|pmid=28941978|pmc=5801070}}</ref><ref>{{Cite news|last=Rebecca Gomperts; Marlies Schellekens; Peter Leusink; Gunilla Kleiverda|date=6 Nov 2019|title=Abortushulp kent te veel barrières|url=https://www.medischcontact.nl/nieuws/laatste-nieuws/nieuwsartikel/abortushulp-kent-te-veel-barrieres.htm}}</ref>'വിമൻ ഓൺ വെബ്' സഹായത്തോടെ നടത്തുന്ന ഗർഭച്ഛിദ്രങ്ങൾ സുരക്ഷിതമാണെന്ന് ലോകാരോഗ്യ സംഘടനയും (World Health Organization) അംഗീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite news|last=Sarah Boseley|date=27 September 2017|title=Almost half of all abortions performed worldwide are unsafe, reveals WHO|work=Guardian|url=https://www.theguardian.com/world/2017/sep/27/almost-half-of-all-abortions-performed-worldwide-are-unsafe-reveals-who}}</ref> സുരക്ഷിതമായ ഗർഭച്ഛിദ്ര സേവനങ്ങൾ ലഭ്യമാകുന്നതിൽ നേരിടുന്ന തടസ്സങ്ങൾ എടുത്തുകാണിക്കുന്നതിനായി, ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിന് നിയമപരമായ നിയന്ത്രണങ്ങളില്ലാത്ത രാജ്യങ്ങളിലെ സ്ത്രീകളിൽ നിന്നുള്ള വിവരങ്ങളും 'വിമൻ ഓൺ വെബ്' വിശകലനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ക്ലിനിക്കുകളിലോ ആശുപത്രികളിലോ മാത്രമായി ഗർഭച്ഛിദ്ര സേവനങ്ങൾ പരിമിതപ്പെടുത്തുമ്പോൾ, അവ ലഭ്യമാക്കുന്നതിൽ സ്ത്രീകൾക്ക് പല തടസ്സങ്ങളും നേരിടേണ്ടി വരുന്നു എന്നാണ് യു.കെ, നെതർലാൻഡ്‌സ്, ഹംഗറി, യു.എസ്.എ തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളിൽ നടത്തിയ ഗവേഷണങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.<ref name=":0" /> == സെൻസർഷിപ്പ് == 'വിമൻ ഓൺ വെബ്' (Women on Web) വെബ്‌സൈറ്റുകൾ പല രാജ്യങ്ങളിലും സെൻസർ ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web |last1=Varon |first1=Joana |last2=Gomperts |first2=Rebecca |last3=Xynou |first3=Maria |last4=Ceratto |first4=Federico |last5=Filastò2019-10-29 |first5=Arturo |date=2019-10-29 |title=On the blocking of abortion rights websites: Women on Waves & Women on Web |url=https://ooni.org/post/2019-blocking-abortion-rights-websites-women-on-waves-web/ |access-date=2022-07-07 |website=ooni.org |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Web |first=Women on |last2=Xynou |first2=Maria |last3=Gulati |first3=Mehul |last4=Filastò |first4=Arturo |date=2026-06-11 |title=Abortion Access Denied: Investigating the Global Censorship of Women on Web |url=https://ooni.org/post/2026-women-on-web-blocked/ |access-date=2026-09-19 |website=ooni.org |language=en}}</ref>എന്നാൽ, പ്രധാന വെബ്‌സൈറ്റ് ലഭ്യമല്ലാത്ത സാഹചര്യത്തിലും, ഗർഭച്ഛിദ്രവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട അവരുടെ ഓൺലൈൻ കൺസൾട്ടേഷൻ സേവനങ്ങൾ ലഭ്യമാക്കാൻ മറ്റ് മാർഗങ്ങളുണ്ട്. ഓൺലൈൻ സെൻസർഷിപ്പ് മറികടക്കുന്നതിനും അവരുടെ സേവനം കൂടുതൽ ആളുകളിലേക്ക് എത്തിക്കുന്നതിനുമായി വിമൻ ഓൺ വെബ് നിരവധി പ്രാദേശിക ഭാഷാ വെബ്‌സൈറ്റുകൾ പരിപാലിക്കുന്നു. 2026-ൽ വർധിച്ചുവരുന്ന ഡിജിറ്റൽ ഭീഷണികളെ നേരിടുന്നതിനായി, 'ഇക്വാളിറ്റി' (eQualitie)-യുമായി സഹകരിച്ച് 'ദി എ-ലൈൻ' (The A-Line) എന്നൊരു പോർട്ടൽ അവർ ആരംഭിച്ചു. വെബ്‌സൈറ്റുകൾ തടയപ്പെടുക, സൈബർ ആക്രമണങ്ങൾ നേരിടേണ്ടി വരിക, സെർച്ച് എൻജിനുകളിലും സോഷ്യൽ മീഡിയ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളിലും ഗർഭച്ഛിദ്രവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഉള്ളടക്കങ്ങൾ അടിച്ചമർത്തപ്പെടുക തുടങ്ങിയ വെല്ലുവിളികളെ മറികടക്കാൻ പ്രത്യുൽപ്പാദന നീതിക്കായി (reproductive justice) പ്രവർത്തിക്കുന്ന സംഘടനകളെ സഹായിക്കുക എന്നതാണ് ഇതിന്റെ ലക്ഷ്യം.<ref>{{Cite web |title=🚀 We're Launching A-Line to Keep Abortion Online |url=https://www.womenonweb.org/en/news/we-are-launching-a-line-to-keep-abortion-online/ |access-date=2026-09-19 |website=Women on Web |language=en-US}}</ref> ==അവലംബം== {{reflist}} *[https://web.archive.org/web/20220318235057/https://www.who.int/reproductivehealth/publications/unsafe_abortion/en/index.html WHO Publication List: Unsafe Abortion] on Internet Archive ==ബാഹ്യ കണ്ണികൾ== *[https://www.womenonweb.org/ Official Women on Web website] *[https://www.women-on-web.kr/ Korean anti-censorship blog] *[https://www.ijhad.org/ arabic anti-censorship blog] *[https://www.instagram.com/abortionpil/ Official Women on Web Instagram Account] {{Abortion}} [[വർഗ്ഗം:കാനഡയിലെ ഫെമിനിസ്റ്റ് സംഘടനകൾ]] m6sgx3w02b2vk4b4xagirynx9ytika4 4682177 4682176 2026-11-02T04:57:22Z Meenakshi nandhini 99060 /* സെൻസർഷിപ്പ് */ 4682177 wikitext text/x-wiki {{prettyurl/wikidata}}{{Infobox organization | name = വിമൻ ഓൺ വെബ് | full_name = | native_name = | native_name_lang = | logo = Womenonweb.png | logo_size = | logo_alt = | logo_caption = | image = Womenonweb.png | image_size = | alt = | caption = വിമൻ ഓൺ വെബ് ലോഗോ | map = | map_size = | map_alt = | map_caption = | map2 = | map2_size = | map2_alt = | map2_caption = | abbreviation = | nickname = | pronounce = | pronounce ref = | pronounce comment = | pronounce 2 = | named_after = | motto = | predecessor = | merged = | successor = | formation = {{start date and age|2005|11|10}} | founder = [[റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ്]] | founding_location = | extinction = <!-- use {{end date and age|YYYY|MM|DD}} --> | merger = | type = ലാഭേച്ഛയില്ലാത്ത സ്ഥാപനം | tax_id = <!-- or | vat_id = (for European organizations) --> | registration_id = <!-- for non-profit org --> | status = | purpose = | professional_title = | headquarters = [[ടോറോണ്ടോ]], [[കാനഡ]] | location = | location2 = | additional_location = | additional_location2 = | coordinates = <!-- {{coord|LAT|LON|display=inline, title}} --> | origins = | region = Worldwide | products = | services = Access to safe abortion services | methods = | fields = | membership = | membership_year = | language = | owner = <!-- or | owners = --> | sec_gen = <!-- or | gen_sec for General Secretary --> | leader_title = | leader_name = | leader_title2 = | leader_name2 = | leader_title3 = | leader_name3 = | leader_title4 = | leader_name4 = | board_of_directors = | key_people = | main_organ = | parent_organization = | subsidiaries = | secessions = | affiliations = | budget = | budget_year = | revenue = | revenue_year = | disbursements = | expenses = | expenses_year = | endowment = | endowment_year = | staff = | staff_year = | volunteers = | volunteers_year = | students = | students_year = | website = {{URL|https://www.womenonweb.org/}} | remarks = | formerly = | footnotes = | bodystyle = }} [[കാനഡ|കാനഡ]] ആസ്ഥാനമായുള്ള ലാഭേച്ഛയില്ലാതെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു സ്ഥാപനമാണ് '''വിമൻ ഓൺ വെബ്''' (WoW) അത് സുരക്ഷിതമായ [[ഗർഭഛിദ്രം|ഗർഭഛിദ്രത്തിലേക്കുള്ള]] പ്രേത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിന് ലക്ഷ്യമിടുന്നു<ref>{{Cite news|date=2020-05-29|title=About Women on Web|journal=Daily Telegraph|language=en-GB|url=https://www.womenonweb.org/en/page/521/about-women-on-web|access-date=2020-05-29|issn=0307-1235}}</ref>. വിവിധ രാജ്യങ്ങളിൽ ലഭ്യമായ, അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിലുള്ള ഓൺലൈൻ ഗർഭച്ഛിദ്ര സേവനത്തിന്റെ പേരിൽ ഈ സംഘടന പ്രശസ്തമാണ്.<ref>{{cite news |last=Adams |first=Patrick |date=17 May 2022 |title=Why Poland's restrictive abortion laws could be problematic for Ukrainian refugees |url=https://www.npr.org/sections/goatsandsoda/2022/05/17/994654590/u-n-and-advocates-raise-concerns-of-abortion-access-for-ukrainian-refugees-in-po?t=1660405968923 |work=NPR |access-date=13 August 2022}}</ref> 2005-ൽ ഡച്ച് ഡോക്ടറായ ഡോ. [[റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ്]] ആണ് ഈ സംഘടന സ്ഥാപിച്ചത്.<ref>{{Cite news|url=http://digg.com/2016/women-on-web|title=The Website Providing Abortion Without Borders|last=Grant|first=Rebecca|access-date=2018-10-21|language=en}}</ref> [[അറബി ഭാഷ|അറബിക്]], [[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്]], [[ഫ്രഞ്ച് ഭാഷ|ഫ്രഞ്ച്]], [[ജർമ്മൻ ഭാഷ|ജർമ്മൻ]], [[ജാപ്പനീസ് ഭാഷ|ജാപ്പനീസ്]], [[കൊറിയൻ ഭാഷ|കൊറിയൻ]], [[ഹംഗേറിയൻ ഭാഷ|ഹംഗേറിയൻ]], [[ഇന്തോനേഷ്യൻ ഭാഷ|ഇന്തോനേഷ്യൻ]], [[ഇറ്റാലിയൻ ഭാഷ|ഇറ്റാലിയൻ]], [[പേർഷ്യൻ ഭാഷ|പേർഷ്യൻ]], [[പോളിഷ് ഭാഷ|പോളിഷ്]], [[പോർച്ചുഗീസ് ഭാഷ|പോർച്ചുഗീസ്]], [[റഷ്യൻ ഭാഷ|റഷ്യൻ]], [[സ്പാനിഷ്‌ ഭാഷ|സ്പാനിഷ്]], [[തായ്ഭാഷ|തായ്]], ടർക്കിഷ് എന്നിവയുൾപ്പെടെ 16 ഭാഷകളിൽ വിമൻ ഓൺ വെബ് ഹെൽപ്പ്ഡെസ്ക് വിവരങ്ങളും പിന്തുണയും വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു. അവരുടെ മെഡിക്കൽ ടീം ഓൺലൈൻ മെഡിക്കൽ കൺസൾട്ടേഷനുകളും [[ഗർഭഛിദ്രം|ഗർഭഛിദ്രത്തിന്]] ഗുളികകൾ എത്തിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.<ref name=":1">{{Cite web|title=I need an abortion|url=https://www.womenonweb.org/en/i-need-an-abortion|date=2020-05-29|website=Women on Web|access-date=2020-05-29}}</ref> ഗർഭാവസ്ഥയുടെ ആദ്യ 12 ആഴ്ചകളിൽ വീട്ടിൽ തന്നെ മൈഫെപ്രിസ്റ്റോണും മിസോപ്രോസ്റ്റോളും ഉപയോഗിച്ച് സ്വയം നിയന്ത്രിത മെഡിക്കൽ ഗർഭഛിദ്രം നടത്തുന്നു.<ref>{{Cite journal|date=29 May 2017|title=Abortion|url=https://doi.org/10.1111/jmwh.12634|journal=Journal of Midwifery & Women's Health|volume=62|issue=3|pages=383–384|doi=10.1111/jmwh.12634|pmid=28556579|via=Wiley Online Library|doi-access=free|url-access=subscription}}</ref><ref name="study">{{Cite journal|last1=Gomperts|first1=Rj|last2=Jelinska|first2=K|last3=Davies|first3=S|last4=Gemzell-Danielsson|first4=K|last5=Kleiverda|first5=G|date=2008-08-01|title=Using telemedicine for termination of pregnancy with mifepristone and misoprostol in settings where there is no access to safe services|journal=BJOG: An International Journal of Obstetrics & Gynaecology|language=en|volume=115|issue=9|pages=1171–1178|doi=10.1111/j.1471-0528.2008.01787.x|issn=1471-0528|pmid=18637010|doi-access=free}}</ref> ഗർഭാവസ്ഥയുടെ ആദ്യ 60 ദിവസങ്ങളിൽ 97% ഫലപ്രാപ്തി നിരക്കിൽ ഗർഭം അലസലിന് സമാനമായ ഒരു ഗർഭഛിദ്രത്തിന് കാരണമായി മൈഫെപ്രിസ്റ്റോണും മിസോപ്രോസ്റ്റോളും ഗർഭം അവസാനിപ്പിക്കുന്നു.<ref name=Chen2015>{{cite journal | vauthors = Chen MJ, Creinin MD | title = Mifepristone With Buccal Misoprostol for Medical Abortion: A Systematic Review | journal = Obstetrics and Gynecology | volume = 126 | issue = 1 | pages = 12–21 | date = July 2015 | pmid = 26241251 | doi = 10.1097/AOG.0000000000000897 | s2cid = 20800109 | url = http://www.escholarship.org/uc/item/2pw521h5 | doi-access = free }}</ref><ref name=":1" /> ബ്രിട്ടീഷ് ജേണൽ ഓഫ് ഒബ്സ്റ്റട്രിക്സ് ആൻഡ് ഗൈനക്കോളജിയിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച 2008 ലെ ഒരു പഠനത്തിൽ, ശരിയായ വിവരങ്ങളും നിർദ്ദേശങ്ങളും നൽകിയിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, ഒരു ഡോക്ടർ നേരിട്ട് സന്ദർശിക്കാതെ തന്നെ സ്ത്രീകൾക്ക് മൈഫെപ്രിസ്റ്റോണും മിസോപ്രോസ്റ്റോളും വീട്ടിൽ തന്നെ സ്വയം നൽകാമെന്ന് കണ്ടെത്തി.<ref name="study" /> == ഓൺലൈൻ ഗർഭച്ഛിദ്ര സേവനം == 'വിമൻ ഓൺ വെബ്' (Women on Web) 1,30,000-ത്തിലധികം ആളുകൾക്ക് ഗുളികകൾ ഉപയോഗിച്ച് സുരക്ഷിതമായ ഗർഭച്ഛിദ്രം നടത്തുന്നതിന് സഹായം നൽകിയിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web |title=Pills by Mail: Get Your Abortion Pill Online |url=https://www.womenonweb.org/en/get-abortion-pill-online/ |access-date=2026-09-19 |website=Women on Web |language=en-US}}</ref> ഇവരുടെ വെബ്‌സൈറ്റിൽ നൽകിയിട്ടുള്ള ഓൺലൈൻ കൺസൾട്ടേഷൻ ഫോം പൂരിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് ആളുകൾക്ക് ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള ഗുളികകൾക്കായി അപേക്ഷിക്കാവുന്നതാണ്. മെഡിക്കൽ ടീം ഈ വിവരങ്ങൾ പരിശോധിച്ച ശേഷം, വിവിധ ഭാഷകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യാൻ കഴിവുള്ള ഇവരുടെ ഹെൽപ്പ് ഡെസ്ക് അപേക്ഷകരുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് തുടർനടപടികളെക്കുറിച്ച് അറിയിക്കും. സാധാരണയായി, കൺസൾട്ടേഷൻ ഫോം സമർപ്പിച്ച് 24-48 മണിക്കൂറിനുള്ളിൽ ഗുളികകൾ അയച്ചുകൊടുക്കുന്നു. ഗുളികകൾ എത്തിച്ചേരാൻ 1 മുതൽ 3 ആഴ്ച വരെ സമയമെടുത്തേക്കാം; എന്നാൽ അമേരിക്കയിൽ ഇവ 2-5 ദിവസത്തിനുള്ളിൽ ലഭിക്കും. 2022 ഫെബ്രുവരി മുതൽ, അപ്രതീക്ഷിതമായ ഗർഭധാരണങ്ങൾ മുന്നിൽക്കണ്ട്, മുൻകൂറായി ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള ഗുളികകൾ നൽകുന്ന സേവനം 'വിമൻ ഓൺ വെബ്' ആരംഭിച്ചു: "ഈ പുതിയ സേവനത്തിലൂടെ, സ്ത്രീകൾക്ക് ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള ഗുളികകൾ മുൻകൂട്ടി ആവശ്യപ്പെടാവുന്നതാണ്. തങ്ങൾ ഗർഭിണിയാണെന്ന് തിരിച്ചറിയുന്ന ഉടൻ തന്നെ അവർക്ക് ഈ ഗുളികകൾ ഉപയോഗിക്കാം. ഗർഭിണികളല്ലെങ്കിലും, ഭാവിയിൽ ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള ഗുളികകൾ ആവശ്യമായി വന്നേക്കാം എന്ന് കരുതുന്നവർക്ക് 'വിമൻ ഓൺ വെബ്'-ലെ മെഡിക്കൽ ടീം ഇതിനായുള്ള മരുന്നുകൾ നിർദ്ദേശിച്ചു നൽകുന്നു."<ref>{{Cite web |title=Women on Web starts providing abortion pills in advance |url=https://www.womenonweb.org/en/page/21297/women-on-web-starts-providing-abortion-pills-in-advance |access-date=2022-02-23 |website=Women on Web}}</ref> == ഗവേഷണം == ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിന്റെ ഫലങ്ങളെക്കുറിച്ചും, 'വിമൻ ഓൺ വെബ്' (Women on Web) സേവനം ഉപയോഗപ്പെടുത്തിയ സ്ത്രീകളുടെ അനുഭവങ്ങളെക്കുറിച്ചും നടത്തിയ നിരവധി ശാസ്ത്രീയ പഠനങ്ങൾ, ടെലിമെഡിസിൻ വഴിയുള്ള ഗർഭച്ഛിദ്രം സുരക്ഷിതവും വളരെ ഫലപ്രദവും സ്ത്രീകൾക്ക് സ്വീകാര്യവുമാണെന്ന് തെളിയിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name=":0">{{Cite journal|last=Abigail R. A. Aiken; Jennifer E. Starling; Alexandra van der Wal; Sascha van der Vliet; Kathleen Broussard; Dana M. Johnson; Elisa Padron; Rebecca Gomperts; James G. Scott|date=Jan 2020|title=Demand for Self-Managed Medication Abortion Through an Online Telemedicine Service in the United States|journal= American Journal of Public Health|volume= 110|issue=1|pages=97|doi=10.2105/AJPH.2019.305369|pmid=31622157|pmc=6893344}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Abigail R.A. Aiken, Kathleen Broussard, Dana M. Johnson, Elisa Padron|s2cid=51615400|date=11 July 2018|title=Motivations and Experiences of People Seeking Medication Abortion Online in the United States|journal= Perspectives on Sexual and Reproductive Health|volume=50|issue=4|pages=157–163|doi=10.1363/psrh.12073|pmid=29992793|pmc=8256438}}</ref><ref>{{Cite journal|date=22 Nov 2017|title=Experiences of women living in Hungary seeking a medical abortion online|journal=The European Journal of Contraception & Reproductive Health Care|volume=22|pages=360–362|doi=10.1080/13625187.2017.1397112|last1=Les|first1=Krisztina|last2=Gomperts|first2=Rebecca|last3=Gemzell-Danielsson|first3=Kristina|s2cid=26216435|issue=5|pmid=29164948}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Abigail R.A. Aiken; Katherine A. Guthrie; Marlies Schellekens; James Trussell; Rebecca Gomperts|date=September 20, 2017|title=Barriers to accessing abortion services and perspectives on using mifepristone and misoprostol at home in Great Britain|url=https://www.contraceptionjournal.org/article/S0010-7824(17)30435-3/fulltext|journal=An International Reproductive Health Journal Contraception|volume=97|issue=2|pages=177–183|doi=10.1016/j.contraception.2017.09.003|pmid=28941978|pmc=5801070}}</ref><ref>{{Cite news|last=Rebecca Gomperts; Marlies Schellekens; Peter Leusink; Gunilla Kleiverda|date=6 Nov 2019|title=Abortushulp kent te veel barrières|url=https://www.medischcontact.nl/nieuws/laatste-nieuws/nieuwsartikel/abortushulp-kent-te-veel-barrieres.htm}}</ref>'വിമൻ ഓൺ വെബ്' സഹായത്തോടെ നടത്തുന്ന ഗർഭച്ഛിദ്രങ്ങൾ സുരക്ഷിതമാണെന്ന് ലോകാരോഗ്യ സംഘടനയും (World Health Organization) അംഗീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite news|last=Sarah Boseley|date=27 September 2017|title=Almost half of all abortions performed worldwide are unsafe, reveals WHO|work=Guardian|url=https://www.theguardian.com/world/2017/sep/27/almost-half-of-all-abortions-performed-worldwide-are-unsafe-reveals-who}}</ref> സുരക്ഷിതമായ ഗർഭച്ഛിദ്ര സേവനങ്ങൾ ലഭ്യമാകുന്നതിൽ നേരിടുന്ന തടസ്സങ്ങൾ എടുത്തുകാണിക്കുന്നതിനായി, ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിന് നിയമപരമായ നിയന്ത്രണങ്ങളില്ലാത്ത രാജ്യങ്ങളിലെ സ്ത്രീകളിൽ നിന്നുള്ള വിവരങ്ങളും 'വിമൻ ഓൺ വെബ്' വിശകലനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ക്ലിനിക്കുകളിലോ ആശുപത്രികളിലോ മാത്രമായി ഗർഭച്ഛിദ്ര സേവനങ്ങൾ പരിമിതപ്പെടുത്തുമ്പോൾ, അവ ലഭ്യമാക്കുന്നതിൽ സ്ത്രീകൾക്ക് പല തടസ്സങ്ങളും നേരിടേണ്ടി വരുന്നു എന്നാണ് യു.കെ, നെതർലാൻഡ്‌സ്, ഹംഗറി, യു.എസ്.എ തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളിൽ നടത്തിയ ഗവേഷണങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.<ref name=":0" /> == സെൻസർഷിപ്പ് == 'വിമൻ ഓൺ വെബ്' (Women on Web) വെബ്‌സൈറ്റുകൾ പല രാജ്യങ്ങളിലും സെൻസർ ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web |last1=Varon |first1=Joana |last2=Gomperts |first2=Rebecca |last3=Xynou |first3=Maria |last4=Ceratto |first4=Federico |last5=Filastò2019-10-29 |first5=Arturo |date=2019-10-29 |title=On the blocking of abortion rights websites: Women on Waves & Women on Web |url=https://ooni.org/post/2019-blocking-abortion-rights-websites-women-on-waves-web/ |access-date=2022-07-07 |website=ooni.org |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Web |first=Women on |last2=Xynou |first2=Maria |last3=Gulati |first3=Mehul |last4=Filastò |first4=Arturo |date=2026-06-11 |title=Abortion Access Denied: Investigating the Global Censorship of Women on Web |url=https://ooni.org/post/2026-women-on-web-blocked/ |access-date=2026-09-19 |website=ooni.org |language=en}}</ref>എന്നാൽ, പ്രധാന വെബ്‌സൈറ്റ് ലഭ്യമല്ലാത്ത സാഹചര്യത്തിലും, ഗർഭച്ഛിദ്രവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട അവരുടെ ഓൺലൈൻ കൺസൾട്ടേഷൻ സേവനങ്ങൾ ലഭ്യമാക്കാൻ മറ്റ് മാർഗങ്ങളുണ്ട്. ഓൺലൈൻ സെൻസർഷിപ്പ് മറികടക്കുന്നതിനും അവരുടെ സേവനം കൂടുതൽ ആളുകളിലേക്ക് എത്തിക്കുന്നതിനുമായി വിമൻ ഓൺ വെബ് നിരവധി പ്രാദേശിക ഭാഷാ വെബ്‌സൈറ്റുകൾ പരിപാലിക്കുന്നു. 2026-ൽ വർധിച്ചുവരുന്ന ഡിജിറ്റൽ ഭീഷണികളെ നേരിടുന്നതിനായി, 'ഇക്വാളിറ്റി' (eQualitie)-യുമായി സഹകരിച്ച് 'ദി എ-ലൈൻ' (The A-Line) എന്നൊരു പോർട്ടൽ അവർ ആരംഭിച്ചു. വെബ്‌സൈറ്റുകൾ തടയപ്പെടുക, സൈബർ ആക്രമണങ്ങൾ നേരിടേണ്ടി വരിക, സെർച്ച് എൻജിനുകളിലും സോഷ്യൽ മീഡിയ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളിലും ഗർഭച്ഛിദ്രവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഉള്ളടക്കങ്ങൾ അടിച്ചമർത്തപ്പെടുക തുടങ്ങിയ വെല്ലുവിളികളെ മറികടക്കാൻ പ്രത്യുൽപ്പാദന നീതിക്കായി (reproductive justice) പ്രവർത്തിക്കുന്ന സംഘടനകളെ സഹായിക്കുക എന്നതാണ് ഇതിന്റെ ലക്ഷ്യം.<ref>{{Cite web |title=🚀 We're Launching A-Line to Keep Abortion Online |url=https://www.womenonweb.org/en/news/we-are-launching-a-line-to-keep-abortion-online/ |access-date=2026-09-19 |website=Women on Web |language=en-US}}</ref> ==ഇതും കാണുക== *[[വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്]] *[[എയ്ഡ് ആക്‌സസ്]] ==അവലംബം== {{reflist}} *[https://web.archive.org/web/20220318235057/https://www.who.int/reproductivehealth/publications/unsafe_abortion/en/index.html WHO Publication List: Unsafe Abortion] on Internet Archive ==ബാഹ്യ കണ്ണികൾ== *[https://www.womenonweb.org/ Official Women on Web website] *[https://www.women-on-web.kr/ Korean anti-censorship blog] *[https://www.ijhad.org/ arabic anti-censorship blog] *[https://www.instagram.com/abortionpil/ Official Women on Web Instagram Account] {{Abortion}} [[വർഗ്ഗം:കാനഡയിലെ ഫെമിനിസ്റ്റ് സംഘടനകൾ]] 7f65xvjckt1xrbkuveyv3zc8xsyrfgi 4682178 4682177 2026-11-02T04:58:15Z Meenakshi nandhini 99060 /* ഇതും കാണുക */ 4682178 wikitext text/x-wiki {{prettyurl/wikidata}}{{Infobox organization | name = വിമൻ ഓൺ വെബ് | full_name = | native_name = | native_name_lang = | logo = Womenonweb.png | logo_size = | logo_alt = | logo_caption = | image = Womenonweb.png | image_size = | alt = | caption = വിമൻ ഓൺ വെബ് ലോഗോ | map = | map_size = | map_alt = | map_caption = | map2 = | map2_size = | map2_alt = | map2_caption = | abbreviation = | nickname = | pronounce = | pronounce ref = | pronounce comment = | pronounce 2 = | named_after = | motto = | predecessor = | merged = | successor = | formation = {{start date and age|2005|11|10}} | founder = [[റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ്]] | founding_location = | extinction = <!-- use {{end date and age|YYYY|MM|DD}} --> | merger = | type = ലാഭേച്ഛയില്ലാത്ത സ്ഥാപനം | tax_id = <!-- or | vat_id = (for European organizations) --> | registration_id = <!-- for non-profit org --> | status = | purpose = | professional_title = | headquarters = [[ടോറോണ്ടോ]], [[കാനഡ]] | location = | location2 = | additional_location = | additional_location2 = | coordinates = <!-- {{coord|LAT|LON|display=inline, title}} --> | origins = | region = Worldwide | products = | services = Access to safe abortion services | methods = | fields = | membership = | membership_year = | language = | owner = <!-- or | owners = --> | sec_gen = <!-- or | gen_sec for General Secretary --> | leader_title = | leader_name = | leader_title2 = | leader_name2 = | leader_title3 = | leader_name3 = | leader_title4 = | leader_name4 = | board_of_directors = | key_people = | main_organ = | parent_organization = | subsidiaries = | secessions = | affiliations = | budget = | budget_year = | revenue = | revenue_year = | disbursements = | expenses = | expenses_year = | endowment = | endowment_year = | staff = | staff_year = | volunteers = | volunteers_year = | students = | students_year = | website = {{URL|https://www.womenonweb.org/}} | remarks = | formerly = | footnotes = | bodystyle = }} [[കാനഡ|കാനഡ]] ആസ്ഥാനമായുള്ള ലാഭേച്ഛയില്ലാതെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു സ്ഥാപനമാണ് '''വിമൻ ഓൺ വെബ്''' (WoW) അത് സുരക്ഷിതമായ [[ഗർഭഛിദ്രം|ഗർഭഛിദ്രത്തിലേക്കുള്ള]] പ്രേത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിന് ലക്ഷ്യമിടുന്നു<ref>{{Cite news|date=2020-05-29|title=About Women on Web|journal=Daily Telegraph|language=en-GB|url=https://www.womenonweb.org/en/page/521/about-women-on-web|access-date=2020-05-29|issn=0307-1235}}</ref>. വിവിധ രാജ്യങ്ങളിൽ ലഭ്യമായ, അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിലുള്ള ഓൺലൈൻ ഗർഭച്ഛിദ്ര സേവനത്തിന്റെ പേരിൽ ഈ സംഘടന പ്രശസ്തമാണ്.<ref>{{cite news |last=Adams |first=Patrick |date=17 May 2022 |title=Why Poland's restrictive abortion laws could be problematic for Ukrainian refugees |url=https://www.npr.org/sections/goatsandsoda/2022/05/17/994654590/u-n-and-advocates-raise-concerns-of-abortion-access-for-ukrainian-refugees-in-po?t=1660405968923 |work=NPR |access-date=13 August 2022}}</ref> 2005-ൽ ഡച്ച് ഡോക്ടറായ ഡോ. [[റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ്]] ആണ് ഈ സംഘടന സ്ഥാപിച്ചത്.<ref>{{Cite news|url=http://digg.com/2016/women-on-web|title=The Website Providing Abortion Without Borders|last=Grant|first=Rebecca|access-date=2018-10-21|language=en}}</ref> [[അറബി ഭാഷ|അറബിക്]], [[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്]], [[ഫ്രഞ്ച് ഭാഷ|ഫ്രഞ്ച്]], [[ജർമ്മൻ ഭാഷ|ജർമ്മൻ]], [[ജാപ്പനീസ് ഭാഷ|ജാപ്പനീസ്]], [[കൊറിയൻ ഭാഷ|കൊറിയൻ]], [[ഹംഗേറിയൻ ഭാഷ|ഹംഗേറിയൻ]], [[ഇന്തോനേഷ്യൻ ഭാഷ|ഇന്തോനേഷ്യൻ]], [[ഇറ്റാലിയൻ ഭാഷ|ഇറ്റാലിയൻ]], [[പേർഷ്യൻ ഭാഷ|പേർഷ്യൻ]], [[പോളിഷ് ഭാഷ|പോളിഷ്]], [[പോർച്ചുഗീസ് ഭാഷ|പോർച്ചുഗീസ്]], [[റഷ്യൻ ഭാഷ|റഷ്യൻ]], [[സ്പാനിഷ്‌ ഭാഷ|സ്പാനിഷ്]], [[തായ്ഭാഷ|തായ്]], ടർക്കിഷ് എന്നിവയുൾപ്പെടെ 16 ഭാഷകളിൽ വിമൻ ഓൺ വെബ് ഹെൽപ്പ്ഡെസ്ക് വിവരങ്ങളും പിന്തുണയും വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു. അവരുടെ മെഡിക്കൽ ടീം ഓൺലൈൻ മെഡിക്കൽ കൺസൾട്ടേഷനുകളും [[ഗർഭഛിദ്രം|ഗർഭഛിദ്രത്തിന്]] ഗുളികകൾ എത്തിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.<ref name=":1">{{Cite web|title=I need an abortion|url=https://www.womenonweb.org/en/i-need-an-abortion|date=2020-05-29|website=Women on Web|access-date=2020-05-29}}</ref> ഗർഭാവസ്ഥയുടെ ആദ്യ 12 ആഴ്ചകളിൽ വീട്ടിൽ തന്നെ മൈഫെപ്രിസ്റ്റോണും മിസോപ്രോസ്റ്റോളും ഉപയോഗിച്ച് സ്വയം നിയന്ത്രിത മെഡിക്കൽ ഗർഭഛിദ്രം നടത്തുന്നു.<ref>{{Cite journal|date=29 May 2017|title=Abortion|url=https://doi.org/10.1111/jmwh.12634|journal=Journal of Midwifery & Women's Health|volume=62|issue=3|pages=383–384|doi=10.1111/jmwh.12634|pmid=28556579|via=Wiley Online Library|doi-access=free|url-access=subscription}}</ref><ref name="study">{{Cite journal|last1=Gomperts|first1=Rj|last2=Jelinska|first2=K|last3=Davies|first3=S|last4=Gemzell-Danielsson|first4=K|last5=Kleiverda|first5=G|date=2008-08-01|title=Using telemedicine for termination of pregnancy with mifepristone and misoprostol in settings where there is no access to safe services|journal=BJOG: An International Journal of Obstetrics & Gynaecology|language=en|volume=115|issue=9|pages=1171–1178|doi=10.1111/j.1471-0528.2008.01787.x|issn=1471-0528|pmid=18637010|doi-access=free}}</ref> ഗർഭാവസ്ഥയുടെ ആദ്യ 60 ദിവസങ്ങളിൽ 97% ഫലപ്രാപ്തി നിരക്കിൽ ഗർഭം അലസലിന് സമാനമായ ഒരു ഗർഭഛിദ്രത്തിന് കാരണമായി മൈഫെപ്രിസ്റ്റോണും മിസോപ്രോസ്റ്റോളും ഗർഭം അവസാനിപ്പിക്കുന്നു.<ref name=Chen2015>{{cite journal | vauthors = Chen MJ, Creinin MD | title = Mifepristone With Buccal Misoprostol for Medical Abortion: A Systematic Review | journal = Obstetrics and Gynecology | volume = 126 | issue = 1 | pages = 12–21 | date = July 2015 | pmid = 26241251 | doi = 10.1097/AOG.0000000000000897 | s2cid = 20800109 | url = http://www.escholarship.org/uc/item/2pw521h5 | doi-access = free }}</ref><ref name=":1" /> ബ്രിട്ടീഷ് ജേണൽ ഓഫ് ഒബ്സ്റ്റട്രിക്സ് ആൻഡ് ഗൈനക്കോളജിയിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച 2008 ലെ ഒരു പഠനത്തിൽ, ശരിയായ വിവരങ്ങളും നിർദ്ദേശങ്ങളും നൽകിയിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, ഒരു ഡോക്ടർ നേരിട്ട് സന്ദർശിക്കാതെ തന്നെ സ്ത്രീകൾക്ക് മൈഫെപ്രിസ്റ്റോണും മിസോപ്രോസ്റ്റോളും വീട്ടിൽ തന്നെ സ്വയം നൽകാമെന്ന് കണ്ടെത്തി.<ref name="study" /> == ഓൺലൈൻ ഗർഭച്ഛിദ്ര സേവനം == 'വിമൻ ഓൺ വെബ്' (Women on Web) 1,30,000-ത്തിലധികം ആളുകൾക്ക് ഗുളികകൾ ഉപയോഗിച്ച് സുരക്ഷിതമായ ഗർഭച്ഛിദ്രം നടത്തുന്നതിന് സഹായം നൽകിയിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web |title=Pills by Mail: Get Your Abortion Pill Online |url=https://www.womenonweb.org/en/get-abortion-pill-online/ |access-date=2026-09-19 |website=Women on Web |language=en-US}}</ref> ഇവരുടെ വെബ്‌സൈറ്റിൽ നൽകിയിട്ടുള്ള ഓൺലൈൻ കൺസൾട്ടേഷൻ ഫോം പൂരിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് ആളുകൾക്ക് ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള ഗുളികകൾക്കായി അപേക്ഷിക്കാവുന്നതാണ്. മെഡിക്കൽ ടീം ഈ വിവരങ്ങൾ പരിശോധിച്ച ശേഷം, വിവിധ ഭാഷകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യാൻ കഴിവുള്ള ഇവരുടെ ഹെൽപ്പ് ഡെസ്ക് അപേക്ഷകരുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് തുടർനടപടികളെക്കുറിച്ച് അറിയിക്കും. സാധാരണയായി, കൺസൾട്ടേഷൻ ഫോം സമർപ്പിച്ച് 24-48 മണിക്കൂറിനുള്ളിൽ ഗുളികകൾ അയച്ചുകൊടുക്കുന്നു. ഗുളികകൾ എത്തിച്ചേരാൻ 1 മുതൽ 3 ആഴ്ച വരെ സമയമെടുത്തേക്കാം; എന്നാൽ അമേരിക്കയിൽ ഇവ 2-5 ദിവസത്തിനുള്ളിൽ ലഭിക്കും. 2022 ഫെബ്രുവരി മുതൽ, അപ്രതീക്ഷിതമായ ഗർഭധാരണങ്ങൾ മുന്നിൽക്കണ്ട്, മുൻകൂറായി ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള ഗുളികകൾ നൽകുന്ന സേവനം 'വിമൻ ഓൺ വെബ്' ആരംഭിച്ചു: "ഈ പുതിയ സേവനത്തിലൂടെ, സ്ത്രീകൾക്ക് ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള ഗുളികകൾ മുൻകൂട്ടി ആവശ്യപ്പെടാവുന്നതാണ്. തങ്ങൾ ഗർഭിണിയാണെന്ന് തിരിച്ചറിയുന്ന ഉടൻ തന്നെ അവർക്ക് ഈ ഗുളികകൾ ഉപയോഗിക്കാം. ഗർഭിണികളല്ലെങ്കിലും, ഭാവിയിൽ ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള ഗുളികകൾ ആവശ്യമായി വന്നേക്കാം എന്ന് കരുതുന്നവർക്ക് 'വിമൻ ഓൺ വെബ്'-ലെ മെഡിക്കൽ ടീം ഇതിനായുള്ള മരുന്നുകൾ നിർദ്ദേശിച്ചു നൽകുന്നു."<ref>{{Cite web |title=Women on Web starts providing abortion pills in advance |url=https://www.womenonweb.org/en/page/21297/women-on-web-starts-providing-abortion-pills-in-advance |access-date=2022-02-23 |website=Women on Web}}</ref> == ഗവേഷണം == ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിന്റെ ഫലങ്ങളെക്കുറിച്ചും, 'വിമൻ ഓൺ വെബ്' (Women on Web) സേവനം ഉപയോഗപ്പെടുത്തിയ സ്ത്രീകളുടെ അനുഭവങ്ങളെക്കുറിച്ചും നടത്തിയ നിരവധി ശാസ്ത്രീയ പഠനങ്ങൾ, ടെലിമെഡിസിൻ വഴിയുള്ള ഗർഭച്ഛിദ്രം സുരക്ഷിതവും വളരെ ഫലപ്രദവും സ്ത്രീകൾക്ക് സ്വീകാര്യവുമാണെന്ന് തെളിയിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name=":0">{{Cite journal|last=Abigail R. A. Aiken; Jennifer E. Starling; Alexandra van der Wal; Sascha van der Vliet; Kathleen Broussard; Dana M. Johnson; Elisa Padron; Rebecca Gomperts; James G. Scott|date=Jan 2020|title=Demand for Self-Managed Medication Abortion Through an Online Telemedicine Service in the United States|journal= American Journal of Public Health|volume= 110|issue=1|pages=97|doi=10.2105/AJPH.2019.305369|pmid=31622157|pmc=6893344}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Abigail R.A. Aiken, Kathleen Broussard, Dana M. Johnson, Elisa Padron|s2cid=51615400|date=11 July 2018|title=Motivations and Experiences of People Seeking Medication Abortion Online in the United States|journal= Perspectives on Sexual and Reproductive Health|volume=50|issue=4|pages=157–163|doi=10.1363/psrh.12073|pmid=29992793|pmc=8256438}}</ref><ref>{{Cite journal|date=22 Nov 2017|title=Experiences of women living in Hungary seeking a medical abortion online|journal=The European Journal of Contraception & Reproductive Health Care|volume=22|pages=360–362|doi=10.1080/13625187.2017.1397112|last1=Les|first1=Krisztina|last2=Gomperts|first2=Rebecca|last3=Gemzell-Danielsson|first3=Kristina|s2cid=26216435|issue=5|pmid=29164948}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Abigail R.A. Aiken; Katherine A. Guthrie; Marlies Schellekens; James Trussell; Rebecca Gomperts|date=September 20, 2017|title=Barriers to accessing abortion services and perspectives on using mifepristone and misoprostol at home in Great Britain|url=https://www.contraceptionjournal.org/article/S0010-7824(17)30435-3/fulltext|journal=An International Reproductive Health Journal Contraception|volume=97|issue=2|pages=177–183|doi=10.1016/j.contraception.2017.09.003|pmid=28941978|pmc=5801070}}</ref><ref>{{Cite news|last=Rebecca Gomperts; Marlies Schellekens; Peter Leusink; Gunilla Kleiverda|date=6 Nov 2019|title=Abortushulp kent te veel barrières|url=https://www.medischcontact.nl/nieuws/laatste-nieuws/nieuwsartikel/abortushulp-kent-te-veel-barrieres.htm}}</ref>'വിമൻ ഓൺ വെബ്' സഹായത്തോടെ നടത്തുന്ന ഗർഭച്ഛിദ്രങ്ങൾ സുരക്ഷിതമാണെന്ന് ലോകാരോഗ്യ സംഘടനയും (World Health Organization) അംഗീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite news|last=Sarah Boseley|date=27 September 2017|title=Almost half of all abortions performed worldwide are unsafe, reveals WHO|work=Guardian|url=https://www.theguardian.com/world/2017/sep/27/almost-half-of-all-abortions-performed-worldwide-are-unsafe-reveals-who}}</ref> സുരക്ഷിതമായ ഗർഭച്ഛിദ്ര സേവനങ്ങൾ ലഭ്യമാകുന്നതിൽ നേരിടുന്ന തടസ്സങ്ങൾ എടുത്തുകാണിക്കുന്നതിനായി, ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിന് നിയമപരമായ നിയന്ത്രണങ്ങളില്ലാത്ത രാജ്യങ്ങളിലെ സ്ത്രീകളിൽ നിന്നുള്ള വിവരങ്ങളും 'വിമൻ ഓൺ വെബ്' വിശകലനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ക്ലിനിക്കുകളിലോ ആശുപത്രികളിലോ മാത്രമായി ഗർഭച്ഛിദ്ര സേവനങ്ങൾ പരിമിതപ്പെടുത്തുമ്പോൾ, അവ ലഭ്യമാക്കുന്നതിൽ സ്ത്രീകൾക്ക് പല തടസ്സങ്ങളും നേരിടേണ്ടി വരുന്നു എന്നാണ് യു.കെ, നെതർലാൻഡ്‌സ്, ഹംഗറി, യു.എസ്.എ തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളിൽ നടത്തിയ ഗവേഷണങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.<ref name=":0" /> == സെൻസർഷിപ്പ് == 'വിമൻ ഓൺ വെബ്' (Women on Web) വെബ്‌സൈറ്റുകൾ പല രാജ്യങ്ങളിലും സെൻസർ ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web |last1=Varon |first1=Joana |last2=Gomperts |first2=Rebecca |last3=Xynou |first3=Maria |last4=Ceratto |first4=Federico |last5=Filastò2019-10-29 |first5=Arturo |date=2019-10-29 |title=On the blocking of abortion rights websites: Women on Waves & Women on Web |url=https://ooni.org/post/2019-blocking-abortion-rights-websites-women-on-waves-web/ |access-date=2022-07-07 |website=ooni.org |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Web |first=Women on |last2=Xynou |first2=Maria |last3=Gulati |first3=Mehul |last4=Filastò |first4=Arturo |date=2026-06-11 |title=Abortion Access Denied: Investigating the Global Censorship of Women on Web |url=https://ooni.org/post/2026-women-on-web-blocked/ |access-date=2026-09-19 |website=ooni.org |language=en}}</ref>എന്നാൽ, പ്രധാന വെബ്‌സൈറ്റ് ലഭ്യമല്ലാത്ത സാഹചര്യത്തിലും, ഗർഭച്ഛിദ്രവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട അവരുടെ ഓൺലൈൻ കൺസൾട്ടേഷൻ സേവനങ്ങൾ ലഭ്യമാക്കാൻ മറ്റ് മാർഗങ്ങളുണ്ട്. ഓൺലൈൻ സെൻസർഷിപ്പ് മറികടക്കുന്നതിനും അവരുടെ സേവനം കൂടുതൽ ആളുകളിലേക്ക് എത്തിക്കുന്നതിനുമായി വിമൻ ഓൺ വെബ് നിരവധി പ്രാദേശിക ഭാഷാ വെബ്‌സൈറ്റുകൾ പരിപാലിക്കുന്നു. 2026-ൽ വർധിച്ചുവരുന്ന ഡിജിറ്റൽ ഭീഷണികളെ നേരിടുന്നതിനായി, 'ഇക്വാളിറ്റി' (eQualitie)-യുമായി സഹകരിച്ച് 'ദി എ-ലൈൻ' (The A-Line) എന്നൊരു പോർട്ടൽ അവർ ആരംഭിച്ചു. വെബ്‌സൈറ്റുകൾ തടയപ്പെടുക, സൈബർ ആക്രമണങ്ങൾ നേരിടേണ്ടി വരിക, സെർച്ച് എൻജിനുകളിലും സോഷ്യൽ മീഡിയ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളിലും ഗർഭച്ഛിദ്രവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഉള്ളടക്കങ്ങൾ അടിച്ചമർത്തപ്പെടുക തുടങ്ങിയ വെല്ലുവിളികളെ മറികടക്കാൻ പ്രത്യുൽപ്പാദന നീതിക്കായി (reproductive justice) പ്രവർത്തിക്കുന്ന സംഘടനകളെ സഹായിക്കുക എന്നതാണ് ഇതിന്റെ ലക്ഷ്യം.<ref>{{Cite web |title=🚀 We're Launching A-Line to Keep Abortion Online |url=https://www.womenonweb.org/en/news/we-are-launching-a-line-to-keep-abortion-online/ |access-date=2026-09-19 |website=Women on Web |language=en-US}}</ref> ==ഇതും കാണുക== *[[വിമൻ ഓൺ വേവ്സ്]] *[[എയ്ഡ് ആക്സസ്]] ==അവലംബം== {{reflist}} *[https://web.archive.org/web/20220318235057/https://www.who.int/reproductivehealth/publications/unsafe_abortion/en/index.html WHO Publication List: Unsafe Abortion] on Internet Archive ==ബാഹ്യ കണ്ണികൾ== *[https://www.womenonweb.org/ Official Women on Web website] *[https://www.women-on-web.kr/ Korean anti-censorship blog] *[https://www.ijhad.org/ arabic anti-censorship blog] *[https://www.instagram.com/abortionpil/ Official Women on Web Instagram Account] {{Abortion}} [[വർഗ്ഗം:കാനഡയിലെ ഫെമിനിസ്റ്റ് സംഘടനകൾ]] 1o23zu1ojecgxy7zx8c0rznvq9g6kc3 0 587911 4682179 4645819 2026-11-02T05:04:38Z Meenakshi nandhini 99060 4682179 wikitext text/x-wiki {{prettyurl/wikidata}}{{Infobox organization | name = വുമൺ ഓൺ വേവ്സ് | image = Women on Waves logo.png | image_border = | alt = | caption = | abbreviation = WoW | formation = 1999 | type = [[Nonprofit organization|ലാഭേച്ഛയില്ലാത്ത സ്ഥാപനം]] | status = | purpose = ഗർഭച്ഛിദ്രം, ഇതുസംബന്ധമായ വിദ്യാഭ്യാസം തുടങ്ങിയ പ്രത്യുൽപാദന ആരോഗ്യ സേവനങ്ങൾ നിയന്ത്രിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന രാജ്യങ്ങളിലേക്ക് ഇവ എത്തിക്കുക | leader_title = Founder | leader_name = [[റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ്]] | headquarters = [[ആംസ്റ്റർഡാം]], [[നെതർലാൻഡ്സ്]] | location = | region_served = നിയന്ത്രിത പ്രത്യുൽപാദന ആരോഗ്യ സേവനങ്ങളുള്ള രാജ്യങ്ങൾ | website = [https://www.womenonwaves.org/en/ womenonwaves.org] }} നിയന്ത്രിത ഗർഭച്ഛിദ്ര നിയമങ്ങളുള്ള രാജ്യങ്ങളിലെ സ്ത്രീകൾക്ക് പ്രത്യുൽപാദനപരമായ ആരോഗ്യ സേവനങ്ങൾ, പ്രത്യേകിച്ച് നോൺ-സർജിക്കൽ അബോർഷൻ സേവനങ്ങളും വിദ്യാഭ്യാസവും എത്തിക്കുന്നതിനായി ഡച്ച് ഫിസിഷ്യൻ [[റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ്]] 1999-ൽ സ്ഥാപിച്ച ഒരു ഡച്ച് സർക്കാരിതര സംഘടനയാണ് '''വിമൻ ഓൺ വേവ്സ്''' (WoW).<ref name=":1">{{Cite journal|last=Lambert-Beatty|first=Carrie|date=2008|title=Twelve miles: Boundaries of the new art/activism|journal=Signs: Journal of Women in Culture and Society|volume=34|issue=1|pages=309–327|doi=10.1086/588446|issn=0097-9740}}</ref> WoW വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്ന മറ്റ് സേവനങ്ങളിൽ [[ഗർഭനിരോധന ഗുളികൾ|ഗർഭനിരോധനം]], വ്യക്തിഗത പ്രത്യുത്പാദന കൗൺസിലിംഗ്, വർക്ക്ഷോപ്പുകൾ, അനാവശ്യ ഗർഭധാരണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വിദ്യാഭ്യാസം എന്നിവയും ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref name=":0">{{Cite journal|last=Best|first=Alyssa|date=September 2005|title=Abortion Rights along the Irish-English Border and the Liminality of Women's Experiences|url=https://archive.org/details/sim_dialectical-anthropology_2005_29_3-4/page/423|journal=Dialectical Anthropology|volume=29|issue=3–4|pages=423–437|doi=10.1007/s10624-005-3863-x|s2cid=145318165|issn=0304-4092}}</ref> ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങളെക്കുറിച്ചും, 'ആർ.യു-486' (RU-486) ​​എന്ന മരുന്ന് ഉപയോഗിച്ച് ശസ്ത്രക്രിയ കൂടാതെ സ്വയം ഗർഭച്ഛിദ്രം നടത്തുന്ന രീതിയെക്കുറിച്ചും (മെഡിക്കൽ അബോർഷൻ) പഠിക്കുന്നതിനായി അഭിഭാഷകർ, ഡോക്ടർമാർ, കലാകാരന്മാർ, എഴുത്തുകാർ, പൊതുജനാരോഗ്യ പ്രവർത്തകർ, കൂടാതെ സ്ത്രീകൾക്കും പുരുഷന്മാർക്കുമായി ശിൽപ്പശാലകൾ (വർക്ക്‌ഷോപ്പുകൾ) സംഘടിപ്പിക്കാറുണ്ട്.<ref name=":2">Whitten, Diana. 2014. ''Vessel''. Documentary film. Published by Sovereignty Productions.</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.thestar.com/life/health_wellness/2008/01/25/floating_clinic_spreads_word_on_abortion_pill.html|title=Floating clinic spreads word on abortion pill {{!}} The Star|work=thestar.com|access-date=2018-06-08}}</ref> 'എ-പോർട്ടബിൾ' (A-Portable) എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന, പ്രത്യേകം സജ്ജീകരിച്ച ഒരു മൊബൈൽ ക്ലിനിക്ക് ഉൾക്കൊള്ളുന്ന കപ്പലിലാണ് ഈ സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നത്. 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (Women on Waves - WoW) ഒരു രാജ്യത്ത് എത്തുമ്പോൾ, സ്ത്രീകൾ മുൻകൂട്ടി സമയം നിശ്ചയിക്കുകയും (അപ്പോയിന്റ്‌മെന്റ് എടുക്കുകയും) തുടർന്ന് കപ്പലിലേക്ക് എത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. കപ്പൽ ഏകദേശം 20 കിലോമീറ്റർ (12 മൈൽ) അകലെയുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിലേക്ക് സഞ്ചരിക്കുന്നു. നെതർലാൻഡ്‌സിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത കപ്പലുകളിൽ അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിൽ ഡച്ച് നിയമങ്ങളാണ് ബാധകമാകുന്നത്.<ref name=":1" /> അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിൽ എത്തിയ ശേഷം, കപ്പലിലെ മെഡിക്കൽ ജീവനക്കാർ ഗർഭച്ഛിദ്രം ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രത്യുൽപാദന ആരോഗ്യ സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നു<ref>{{cite web|title=Campaigns and Information|url=http://www.womenonwaves.org/|website=Women on Waves|access-date=17 October 2016}}</ref> ==അവലംബം== {{Reflist}} ==External links== *[https://www.womenonwaves.org/ Women on Waves website] *[https://vesselthefilm.com/ Vessel] Documentary film about Women on Waves {{Authority control}} 3lubwghp4iy7985scxfktevxzitxroe 4682182 4682179 2026-11-02T05:09:25Z Meenakshi nandhini 99060 4682182 wikitext text/x-wiki {{prettyurl/wikidata}}{{Infobox organization | name = വുമൺ ഓൺ വേവ്സ് | image = Women on Waves logo.png | image_border = | alt = | caption = | abbreviation = WoW | formation = 1999 | type = [[Nonprofit organization|ലാഭേച്ഛയില്ലാത്ത സ്ഥാപനം]] | status = | purpose = ഗർഭച്ഛിദ്രം, ഇതുസംബന്ധമായ വിദ്യാഭ്യാസം തുടങ്ങിയ പ്രത്യുൽപാദന ആരോഗ്യ സേവനങ്ങൾ നിയന്ത്രിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന രാജ്യങ്ങളിലേക്ക് ഇവ എത്തിക്കുക | leader_title = Founder | leader_name = [[റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ്]] | headquarters = [[ആംസ്റ്റർഡാം]], [[നെതർലാൻഡ്സ്]] | location = | region_served = നിയന്ത്രിത പ്രത്യുൽപാദന ആരോഗ്യ സേവനങ്ങളുള്ള രാജ്യങ്ങൾ | website = [https://www.womenonwaves.org/en/ womenonwaves.org] }} നിയന്ത്രിത ഗർഭച്ഛിദ്ര നിയമങ്ങളുള്ള രാജ്യങ്ങളിലെ സ്ത്രീകൾക്ക് പ്രത്യുൽപാദനപരമായ ആരോഗ്യ സേവനങ്ങൾ, പ്രത്യേകിച്ച് നോൺ-സർജിക്കൽ അബോർഷൻ സേവനങ്ങളും വിദ്യാഭ്യാസവും എത്തിക്കുന്നതിനായി ഡച്ച് ഫിസിഷ്യൻ [[റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ്]] 1999-ൽ സ്ഥാപിച്ച ഒരു ഡച്ച് സർക്കാരിതര സംഘടനയാണ് '''വിമൻ ഓൺ വേവ്സ്''' (WoW).<ref name=":1">{{Cite journal|last=Lambert-Beatty|first=Carrie|date=2008|title=Twelve miles: Boundaries of the new art/activism|journal=Signs: Journal of Women in Culture and Society|volume=34|issue=1|pages=309–327|doi=10.1086/588446|issn=0097-9740}}</ref> WoW വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്ന മറ്റ് സേവനങ്ങളിൽ [[ഗർഭനിരോധന ഗുളികൾ|ഗർഭനിരോധനം]], വ്യക്തിഗത പ്രത്യുത്പാദന കൗൺസിലിംഗ്, വർക്ക്ഷോപ്പുകൾ, അനാവശ്യ ഗർഭധാരണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വിദ്യാഭ്യാസം എന്നിവയും ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref name=":0">{{Cite journal|last=Best|first=Alyssa|date=September 2005|title=Abortion Rights along the Irish-English Border and the Liminality of Women's Experiences|url=https://archive.org/details/sim_dialectical-anthropology_2005_29_3-4/page/423|journal=Dialectical Anthropology|volume=29|issue=3–4|pages=423–437|doi=10.1007/s10624-005-3863-x|s2cid=145318165|issn=0304-4092}}</ref> == രീതിയും പശ്ചാത്തലവും == ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങളെക്കുറിച്ചും, 'ആർ.യു-486' (RU-486) ​​എന്ന മരുന്ന് ഉപയോഗിച്ച് ശസ്ത്രക്രിയ കൂടാതെ സ്വയം ഗർഭച്ഛിദ്രം നടത്തുന്ന രീതിയെക്കുറിച്ചും (മെഡിക്കൽ അബോർഷൻ) പഠിക്കുന്നതിനായി അഭിഭാഷകർ, ഡോക്ടർമാർ, കലാകാരന്മാർ, എഴുത്തുകാർ, പൊതുജനാരോഗ്യ പ്രവർത്തകർ, കൂടാതെ സ്ത്രീകൾക്കും പുരുഷന്മാർക്കുമായി ശിൽപ്പശാലകൾ (വർക്ക്‌ഷോപ്പുകൾ) സംഘടിപ്പിക്കാറുണ്ട്.<ref name=":2">Whitten, Diana. 2014. ''Vessel''. Documentary film. Published by Sovereignty Productions.</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.thestar.com/life/health_wellness/2008/01/25/floating_clinic_spreads_word_on_abortion_pill.html|title=Floating clinic spreads word on abortion pill {{!}} The Star|work=thestar.com|access-date=2018-06-08}}</ref> 'എ-പോർട്ടബിൾ' (A-Portable) എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന, പ്രത്യേകം സജ്ജീകരിച്ച ഒരു മൊബൈൽ ക്ലിനിക്ക് ഉൾക്കൊള്ളുന്ന കപ്പലിലാണ് ഈ സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നത്. 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (Women on Waves - WoW) ഒരു രാജ്യത്ത് എത്തുമ്പോൾ, സ്ത്രീകൾ മുൻകൂട്ടി സമയം നിശ്ചയിക്കുകയും (അപ്പോയിന്റ്‌മെന്റ് എടുക്കുകയും) തുടർന്ന് കപ്പലിലേക്ക് എത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. കപ്പൽ ഏകദേശം 20 കിലോമീറ്റർ (12 മൈൽ) അകലെയുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിലേക്ക് സഞ്ചരിക്കുന്നു. നെതർലാൻഡ്‌സിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത കപ്പലുകളിൽ അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിൽ ഡച്ച് നിയമങ്ങളാണ് ബാധകമാകുന്നത്.<ref name=":1" /> അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിൽ എത്തിയ ശേഷം, കപ്പലിലെ മെഡിക്കൽ ജീവനക്കാർ ഗർഭച്ഛിദ്രം ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രത്യുൽപാദന ആരോഗ്യ സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നു<ref>{{cite web|title=Campaigns and Information|url=http://www.womenonwaves.org/|website=Women on Waves|access-date=17 October 2016}}</ref> ഗോംപെർട്‌സിന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, ഈ കപ്പൽ ആദ്യമായി യാത്ര തിരിച്ചപ്പോൾ, അത് ഡച്ച് സമുദ്രമേഖലയിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ട ഒരു ഡച്ച് കപ്പലായിരുന്നു. ഇതിനർത്ഥം, അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിൽ വിതരണം ചെയ്യുന്നതിനായി അവർക്ക് ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള ഗുളികകൾ കപ്പലിൽ കൊണ്ടുപോകാൻ സാധിച്ചു എന്നാണ്.<ref>{{Cite web |last=Urbina |first=Ian |date=October 17, 2022 |title=From the Sea, Freedom {{!}} The Outlaw Ocean Podcast |url=https://www.theoutlawocean.com/ |access-date=2023-11-24 |website=The Outlaw Ocean Project}}</ref> 'അറ്റലിയർ വാൻ ലീഷൗട്ട്' (Atelier van Lieshout) എന്ന ഡച്ച് സ്റ്റുഡിയോ രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത 'എ-പോർട്ടബിൾ', മെഡിക്കൽ ക്ലിനിക്കായും ആർട്ട് ഇൻസ്റ്റാളേഷനായും പ്രവർത്തിക്കുന്നു.<ref name=":1" /> ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെയോ ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങളെയോ എതിർക്കുന്ന സർക്കാർ അധികൃതർ, മതസംഘടനകൾ, പ്രാദേശിക ഗ്രൂപ്പുകൾ എന്നിവരുടെ ലക്ഷ്യസ്ഥാനമായി 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (WoW) സംഘടനയിലെ സന്നദ്ധപ്രവർത്തകരും ജീവനക്കാരും പലപ്പോഴും മാറിയിട്ടുണ്ട്.<ref name=":1" /> 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' സന്ദർശിക്കുന്ന രാജ്യങ്ങളിൽ ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകൾ വീണ്ടും സജീവമാക്കുന്നതിൽ ഈ എൻ.ജി.ഒ (NGO) വലിയ പങ്ക് വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name=":1" /> ==അവലംബം== {{Reflist}} ==ബാഹ്യ കണ്ണികൾ== *[https://www.womenonwaves.org/ Women on Waves website] *[https://vesselthefilm.com/ Vessel] Documentary film about Women on Waves {{Authority control}} 8toi8kgzd4zebfw70tg8wson3oo4be1 4682183 4682182 2026-11-02T05:10:24Z Meenakshi nandhini 99060 [[വർഗ്ഗം:ഗർഭച്ഛിദ്ര സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നവർ]] ചേർത്തു [[വിക്കിപീഡിയ:ഹോട്ട്കാറ്റ്|ഹോട്ട്ക്യാറ്റ്]] ഉപയോഗിച്ച് 4682183 wikitext text/x-wiki {{prettyurl/wikidata}}{{Infobox organization | name = വുമൺ ഓൺ വേവ്സ് | image = Women on Waves logo.png | image_border = | alt = | caption = | abbreviation = WoW | formation = 1999 | type = [[Nonprofit organization|ലാഭേച്ഛയില്ലാത്ത സ്ഥാപനം]] | status = | purpose = ഗർഭച്ഛിദ്രം, ഇതുസംബന്ധമായ വിദ്യാഭ്യാസം തുടങ്ങിയ പ്രത്യുൽപാദന ആരോഗ്യ സേവനങ്ങൾ നിയന്ത്രിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന രാജ്യങ്ങളിലേക്ക് ഇവ എത്തിക്കുക | leader_title = Founder | leader_name = [[റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ്]] | headquarters = [[ആംസ്റ്റർഡാം]], [[നെതർലാൻഡ്സ്]] | location = | region_served = നിയന്ത്രിത പ്രത്യുൽപാദന ആരോഗ്യ സേവനങ്ങളുള്ള രാജ്യങ്ങൾ | website = [https://www.womenonwaves.org/en/ womenonwaves.org] }} നിയന്ത്രിത ഗർഭച്ഛിദ്ര നിയമങ്ങളുള്ള രാജ്യങ്ങളിലെ സ്ത്രീകൾക്ക് പ്രത്യുൽപാദനപരമായ ആരോഗ്യ സേവനങ്ങൾ, പ്രത്യേകിച്ച് നോൺ-സർജിക്കൽ അബോർഷൻ സേവനങ്ങളും വിദ്യാഭ്യാസവും എത്തിക്കുന്നതിനായി ഡച്ച് ഫിസിഷ്യൻ [[റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ്]] 1999-ൽ സ്ഥാപിച്ച ഒരു ഡച്ച് സർക്കാരിതര സംഘടനയാണ് '''വിമൻ ഓൺ വേവ്സ്''' (WoW).<ref name=":1">{{Cite journal|last=Lambert-Beatty|first=Carrie|date=2008|title=Twelve miles: Boundaries of the new art/activism|journal=Signs: Journal of Women in Culture and Society|volume=34|issue=1|pages=309–327|doi=10.1086/588446|issn=0097-9740}}</ref> WoW വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്ന മറ്റ് സേവനങ്ങളിൽ [[ഗർഭനിരോധന ഗുളികൾ|ഗർഭനിരോധനം]], വ്യക്തിഗത പ്രത്യുത്പാദന കൗൺസിലിംഗ്, വർക്ക്ഷോപ്പുകൾ, അനാവശ്യ ഗർഭധാരണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വിദ്യാഭ്യാസം എന്നിവയും ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref name=":0">{{Cite journal|last=Best|first=Alyssa|date=September 2005|title=Abortion Rights along the Irish-English Border and the Liminality of Women's Experiences|url=https://archive.org/details/sim_dialectical-anthropology_2005_29_3-4/page/423|journal=Dialectical Anthropology|volume=29|issue=3–4|pages=423–437|doi=10.1007/s10624-005-3863-x|s2cid=145318165|issn=0304-4092}}</ref> == രീതിയും പശ്ചാത്തലവും == ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങളെക്കുറിച്ചും, 'ആർ.യു-486' (RU-486) ​​എന്ന മരുന്ന് ഉപയോഗിച്ച് ശസ്ത്രക്രിയ കൂടാതെ സ്വയം ഗർഭച്ഛിദ്രം നടത്തുന്ന രീതിയെക്കുറിച്ചും (മെഡിക്കൽ അബോർഷൻ) പഠിക്കുന്നതിനായി അഭിഭാഷകർ, ഡോക്ടർമാർ, കലാകാരന്മാർ, എഴുത്തുകാർ, പൊതുജനാരോഗ്യ പ്രവർത്തകർ, കൂടാതെ സ്ത്രീകൾക്കും പുരുഷന്മാർക്കുമായി ശിൽപ്പശാലകൾ (വർക്ക്‌ഷോപ്പുകൾ) സംഘടിപ്പിക്കാറുണ്ട്.<ref name=":2">Whitten, Diana. 2014. ''Vessel''. Documentary film. Published by Sovereignty Productions.</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.thestar.com/life/health_wellness/2008/01/25/floating_clinic_spreads_word_on_abortion_pill.html|title=Floating clinic spreads word on abortion pill {{!}} The Star|work=thestar.com|access-date=2018-06-08}}</ref> 'എ-പോർട്ടബിൾ' (A-Portable) എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന, പ്രത്യേകം സജ്ജീകരിച്ച ഒരു മൊബൈൽ ക്ലിനിക്ക് ഉൾക്കൊള്ളുന്ന കപ്പലിലാണ് ഈ സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നത്. 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (Women on Waves - WoW) ഒരു രാജ്യത്ത് എത്തുമ്പോൾ, സ്ത്രീകൾ മുൻകൂട്ടി സമയം നിശ്ചയിക്കുകയും (അപ്പോയിന്റ്‌മെന്റ് എടുക്കുകയും) തുടർന്ന് കപ്പലിലേക്ക് എത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. കപ്പൽ ഏകദേശം 20 കിലോമീറ്റർ (12 മൈൽ) അകലെയുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിലേക്ക് സഞ്ചരിക്കുന്നു. നെതർലാൻഡ്‌സിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത കപ്പലുകളിൽ അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിൽ ഡച്ച് നിയമങ്ങളാണ് ബാധകമാകുന്നത്.<ref name=":1" /> അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിൽ എത്തിയ ശേഷം, കപ്പലിലെ മെഡിക്കൽ ജീവനക്കാർ ഗർഭച്ഛിദ്രം ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രത്യുൽപാദന ആരോഗ്യ സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നു<ref>{{cite web|title=Campaigns and Information|url=http://www.womenonwaves.org/|website=Women on Waves|access-date=17 October 2016}}</ref> ഗോംപെർട്‌സിന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, ഈ കപ്പൽ ആദ്യമായി യാത്ര തിരിച്ചപ്പോൾ, അത് ഡച്ച് സമുദ്രമേഖലയിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ട ഒരു ഡച്ച് കപ്പലായിരുന്നു. ഇതിനർത്ഥം, അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിൽ വിതരണം ചെയ്യുന്നതിനായി അവർക്ക് ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള ഗുളികകൾ കപ്പലിൽ കൊണ്ടുപോകാൻ സാധിച്ചു എന്നാണ്.<ref>{{Cite web |last=Urbina |first=Ian |date=October 17, 2022 |title=From the Sea, Freedom {{!}} The Outlaw Ocean Podcast |url=https://www.theoutlawocean.com/ |access-date=2023-11-24 |website=The Outlaw Ocean Project}}</ref> 'അറ്റലിയർ വാൻ ലീഷൗട്ട്' (Atelier van Lieshout) എന്ന ഡച്ച് സ്റ്റുഡിയോ രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത 'എ-പോർട്ടബിൾ', മെഡിക്കൽ ക്ലിനിക്കായും ആർട്ട് ഇൻസ്റ്റാളേഷനായും പ്രവർത്തിക്കുന്നു.<ref name=":1" /> ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെയോ ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങളെയോ എതിർക്കുന്ന സർക്കാർ അധികൃതർ, മതസംഘടനകൾ, പ്രാദേശിക ഗ്രൂപ്പുകൾ എന്നിവരുടെ ലക്ഷ്യസ്ഥാനമായി 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (WoW) സംഘടനയിലെ സന്നദ്ധപ്രവർത്തകരും ജീവനക്കാരും പലപ്പോഴും മാറിയിട്ടുണ്ട്.<ref name=":1" /> 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' സന്ദർശിക്കുന്ന രാജ്യങ്ങളിൽ ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകൾ വീണ്ടും സജീവമാക്കുന്നതിൽ ഈ എൻ.ജി.ഒ (NGO) വലിയ പങ്ക് വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name=":1" /> ==അവലംബം== {{Reflist}} ==ബാഹ്യ കണ്ണികൾ== *[https://www.womenonwaves.org/ Women on Waves website] *[https://vesselthefilm.com/ Vessel] Documentary film about Women on Waves {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:ഗർഭച്ഛിദ്ര സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നവർ]] sd7yt03ybokgacnw43abhijotcehfe1 4682194 4682183 2026-11-02T05:32:45Z Meenakshi nandhini 99060 4682194 wikitext text/x-wiki {{prettyurl/wikidata}}{{Infobox organization | name = വുമൺ ഓൺ വേവ്സ് | image = Women on Waves logo.png | image_border = | alt = | caption = | abbreviation = WoW | formation = 1999 | type = [[Nonprofit organization|ലാഭേച്ഛയില്ലാത്ത സ്ഥാപനം]] | status = | purpose = ഗർഭച്ഛിദ്രം, ഇതുസംബന്ധമായ വിദ്യാഭ്യാസം തുടങ്ങിയ പ്രത്യുൽപാദന ആരോഗ്യ സേവനങ്ങൾ നിയന്ത്രിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന രാജ്യങ്ങളിലേക്ക് ഇവ എത്തിക്കുക | leader_title = Founder | leader_name = [[റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ്]] | headquarters = [[ആംസ്റ്റർഡാം]], [[നെതർലാൻഡ്സ്]] | location = | region_served = നിയന്ത്രിത പ്രത്യുൽപാദന ആരോഗ്യ സേവനങ്ങളുള്ള രാജ്യങ്ങൾ | website = [https://www.womenonwaves.org/en/ womenonwaves.org] }} നിയന്ത്രിത ഗർഭച്ഛിദ്ര നിയമങ്ങളുള്ള രാജ്യങ്ങളിലെ സ്ത്രീകൾക്ക് പ്രത്യുൽപാദനപരമായ ആരോഗ്യ സേവനങ്ങൾ, പ്രത്യേകിച്ച് നോൺ-സർജിക്കൽ അബോർഷൻ സേവനങ്ങളും വിദ്യാഭ്യാസവും എത്തിക്കുന്നതിനായി ഡച്ച് ഫിസിഷ്യൻ [[റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ്]] 1999-ൽ സ്ഥാപിച്ച ഒരു ഡച്ച് സർക്കാരിതര സംഘടനയാണ് '''വിമൻ ഓൺ വേവ്സ്''' (WoW).<ref name=":1">{{Cite journal|last=Lambert-Beatty|first=Carrie|date=2008|title=Twelve miles: Boundaries of the new art/activism|journal=Signs: Journal of Women in Culture and Society|volume=34|issue=1|pages=309–327|doi=10.1086/588446|issn=0097-9740}}</ref> WoW വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്ന മറ്റ് സേവനങ്ങളിൽ [[ഗർഭനിരോധന ഗുളികൾ|ഗർഭനിരോധനം]], വ്യക്തിഗത പ്രത്യുത്പാദന കൗൺസിലിംഗ്, വർക്ക്ഷോപ്പുകൾ, അനാവശ്യ ഗർഭധാരണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വിദ്യാഭ്യാസം എന്നിവയും ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref name=":0">{{Cite journal|last=Best|first=Alyssa|date=September 2005|title=Abortion Rights along the Irish-English Border and the Liminality of Women's Experiences|url=https://archive.org/details/sim_dialectical-anthropology_2005_29_3-4/page/423|journal=Dialectical Anthropology|volume=29|issue=3–4|pages=423–437|doi=10.1007/s10624-005-3863-x|s2cid=145318165|issn=0304-4092}}</ref> == രീതിയും പശ്ചാത്തലവും == ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങളെക്കുറിച്ചും, 'ആർ.യു-486' (RU-486) ​​എന്ന മരുന്ന് ഉപയോഗിച്ച് ശസ്ത്രക്രിയ കൂടാതെ സ്വയം ഗർഭച്ഛിദ്രം നടത്തുന്ന രീതിയെക്കുറിച്ചും (മെഡിക്കൽ അബോർഷൻ) പഠിക്കുന്നതിനായി അഭിഭാഷകർ, ഡോക്ടർമാർ, കലാകാരന്മാർ, എഴുത്തുകാർ, പൊതുജനാരോഗ്യ പ്രവർത്തകർ, കൂടാതെ സ്ത്രീകൾക്കും പുരുഷന്മാർക്കുമായി ശിൽപ്പശാലകൾ (വർക്ക്‌ഷോപ്പുകൾ) സംഘടിപ്പിക്കാറുണ്ട്.<ref name=":2">Whitten, Diana. 2014. ''Vessel''. Documentary film. Published by Sovereignty Productions.</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.thestar.com/life/health_wellness/2008/01/25/floating_clinic_spreads_word_on_abortion_pill.html|title=Floating clinic spreads word on abortion pill {{!}} The Star|work=thestar.com|access-date=2018-06-08}}</ref> 'എ-പോർട്ടബിൾ' (A-Portable) എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന, പ്രത്യേകം സജ്ജീകരിച്ച ഒരു മൊബൈൽ ക്ലിനിക്ക് ഉൾക്കൊള്ളുന്ന കപ്പലിലാണ് ഈ സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നത്. 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (Women on Waves - WoW) ഒരു രാജ്യത്ത് എത്തുമ്പോൾ, സ്ത്രീകൾ മുൻകൂട്ടി സമയം നിശ്ചയിക്കുകയും (അപ്പോയിന്റ്‌മെന്റ് എടുക്കുകയും) തുടർന്ന് കപ്പലിലേക്ക് എത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. കപ്പൽ ഏകദേശം 20 കിലോമീറ്റർ (12 മൈൽ) അകലെയുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിലേക്ക് സഞ്ചരിക്കുന്നു. നെതർലാൻഡ്‌സിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത കപ്പലുകളിൽ അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിൽ ഡച്ച് നിയമങ്ങളാണ് ബാധകമാകുന്നത്.<ref name=":1" /> അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിൽ എത്തിയ ശേഷം, കപ്പലിലെ മെഡിക്കൽ ജീവനക്കാർ ഗർഭച്ഛിദ്രം ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രത്യുൽപാദന ആരോഗ്യ സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നു<ref>{{cite web|title=Campaigns and Information|url=http://www.womenonwaves.org/|website=Women on Waves|access-date=17 October 2016}}</ref> ഗോംപെർട്‌സിന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, ഈ കപ്പൽ ആദ്യമായി യാത്ര തിരിച്ചപ്പോൾ, അത് ഡച്ച് സമുദ്രമേഖലയിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ട ഒരു ഡച്ച് കപ്പലായിരുന്നു. ഇതിനർത്ഥം, അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിൽ വിതരണം ചെയ്യുന്നതിനായി അവർക്ക് ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള ഗുളികകൾ കപ്പലിൽ കൊണ്ടുപോകാൻ സാധിച്ചു എന്നാണ്.<ref>{{Cite web |last=Urbina |first=Ian |date=October 17, 2022 |title=From the Sea, Freedom {{!}} The Outlaw Ocean Podcast |url=https://www.theoutlawocean.com/ |access-date=2023-11-24 |website=The Outlaw Ocean Project}}</ref> 'അറ്റലിയർ വാൻ ലീഷൗട്ട്' (Atelier van Lieshout) എന്ന ഡച്ച് സ്റ്റുഡിയോ രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത 'എ-പോർട്ടബിൾ', മെഡിക്കൽ ക്ലിനിക്കായും ആർട്ട് ഇൻസ്റ്റാളേഷനായും പ്രവർത്തിക്കുന്നു.<ref name=":1" /> ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെയോ ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങളെയോ എതിർക്കുന്ന സർക്കാർ അധികൃതർ, മതസംഘടനകൾ, പ്രാദേശിക ഗ്രൂപ്പുകൾ എന്നിവരുടെ ലക്ഷ്യസ്ഥാനമായി 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (WoW) സംഘടനയിലെ സന്നദ്ധപ്രവർത്തകരും ജീവനക്കാരും പലപ്പോഴും മാറിയിട്ടുണ്ട്.<ref name=":1" /> വിമൻ ഓൺ വേവ്സ് സന്ദർശിക്കുന്ന രാജ്യങ്ങളിൽ ഗർഭഛിദ്രത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകൾ പുനരുജ്ജീവിപ്പിച്ചതിന്റെ ബഹുമതി എൻ‌ജി‌ഒയ്ക്കാണ്.<ref name=":1" /> === പ്രത്യുൽപാദന അവകാശ പ്രസ്ഥാനം === ചില ഡച്ച് സംഘടനകളുടെയും സർക്കാർ സംരംഭങ്ങളുടെയും ഇന്നത്തെ പ്രധാന ശ്രദ്ധാകേന്ദ്രമാണ് ഗർഭഛിദ്രത്തിനുള്ള സൗകര്യം.<ref>{{Cite web |last=Zaken |first=Ministerie van Buitenlandse |title=Dutch Development results Sexual and reproductive health and rights including HIV / AIDS (SRHR) |url=https://www.dutchdevelopmentresults.nl/2019/theme/srhr |access-date=2023-11-28 |website=www.dutchdevelopmentresults.nl}}</ref>നെതർലാൻഡിൽ, ഗർഭത്തിൻറെ 24-ാം ആഴ്ച വരെ ഗർഭഛിദ്രം നിയമപരമാണ്. കൂടാതെ എക്സപ്ഷണൽ മെഡിക്കൽ എക്സ്പെൻസസ് ആക്റ്റ് അല്ലെങ്കിൽ ആരോഗ്യ ഇൻഷുറൻസ് കമ്പനികൾ ഇത് പരിരക്ഷിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web |last=Ministerie |date=2014-07-01 |title=Topics - Abortion - Government.nl |url=https://www.government.nl/topics/abortion/question-and-answer |access-date=2023-11-28 |website=www.government.nl |language=en-GB}}</ref> പ്രത്യുൽപാദന അവകാശങ്ങൾക്കായുള്ള ആഗോള മുന്നേറ്റത്തിന്റെ ഭാഗമാണ് 'വിമൻ ഓൺ വേവ്സ്' (Women on Waves). അയർലൻഡ് പോലുള്ള രാജ്യങ്ങളിലെ പരിമിതമായ പ്രത്യുൽപാദന അവകാശങ്ങളെ പരീക്ഷിക്കാനും വെല്ലുവിളിക്കാനും, അതുവഴി ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള സൗകര്യങ്ങൾ കൂടുതൽ ലഭ്യമാക്കാൻ ശ്രമിക്കാനുമാണ് ഈ കപ്പൽ ഉപയോഗിക്കുന്നത്..<ref name=":13">{{Cite journal |last=Gomperts |first=Rebecca |date=January 2002 |title=Women on Waves: Where Next for the Abortion Boat? |journal=Reproductive Health Matters |language=en |volume=10 |issue=19 |pages=180–183 |doi=10.1016/S0968-8080(02)00004-6 |issn=0968-8080|doi-access=free |pmid=12369324 }}</ref>ലോകമെമ്പാടുമുള്ള 10 ഗർഭഛിദ്രങ്ങളിൽ 9-ൽ കൂടുതൽ സംഭവിക്കുന്നത് ഗോംപെർട്‌സും വിമൻ ഓൺ വേവ്സും സന്ദർശിക്കുന്ന വികസ്വര രാജ്യങ്ങളിലാണ് . ഇത് നിയമവിരുദ്ധമോ നിയന്ത്രിതമോ ആയ പ്രദേശങ്ങളിലെ സുരക്ഷിതമല്ലാത്ത ഗർഭഛിദ്രങ്ങളായതിനാലാണ് മാതൃമരണത്തിന് ഒരു പ്രധാന കാരണം.<ref>{{cite web | url=https://www.womenonwaves.org/en/page/650/who-are-we | title=Who Are We? }}</ref> വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സിനെതിരെ ഗോമ്പേർട്ട്സിന് കാര്യമായ എതിർപ്പുകൾ നേരിടേണ്ടി വന്നിട്ടുണ്ട്. 2014-ലെ ഡോക്യുമെന്ററി വെസൽ, പോളണ്ടിലെ ഗർഭഛിദ്ര വിരുദ്ധ പ്രതിഷേധക്കാർ അവരെ നാസി എന്ന് വിളിച്ചുകൊണ്ട് ഒരു മന്ത്രം ആലപിക്കുന്നതും സ്പെയിനിൽ വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ് കപ്പൽ കടലിലേക്ക് വലിച്ചിഴയ്ക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നതും കാണിക്കുന്നു.<ref>{{cite AV media |people= |last=Whitten |first=Diana |date=2014 |title=Vessel |url=https://vesselthefilm.com/ |trans-title= |format= |work= |type= |language= |location= |publisher= |time= |access-date=}}</ref> ==അവലംബം== {{Reflist}} ==ബാഹ്യ കണ്ണികൾ== *[https://www.womenonwaves.org/ Women on Waves website] *[https://vesselthefilm.com/ Vessel] Documentary film about Women on Waves {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:ഗർഭച്ഛിദ്ര സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നവർ]] g5w6pc20rs6v1g6ecv2qjpmy5k0wj2f 4682195 4682194 2026-11-02T05:33:22Z Meenakshi nandhini 99060 /* പ്രത്യുൽപാദന അവകാശ പ്രസ്ഥാനം */ 4682195 wikitext text/x-wiki {{prettyurl/wikidata}}{{Infobox organization | name = വുമൺ ഓൺ വേവ്സ് | image = Women on Waves logo.png | image_border = | alt = | caption = | abbreviation = WoW | formation = 1999 | type = [[Nonprofit organization|ലാഭേച്ഛയില്ലാത്ത സ്ഥാപനം]] | status = | purpose = ഗർഭച്ഛിദ്രം, ഇതുസംബന്ധമായ വിദ്യാഭ്യാസം തുടങ്ങിയ പ്രത്യുൽപാദന ആരോഗ്യ സേവനങ്ങൾ നിയന്ത്രിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന രാജ്യങ്ങളിലേക്ക് ഇവ എത്തിക്കുക | leader_title = Founder | leader_name = [[റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ്]] | headquarters = [[ആംസ്റ്റർഡാം]], [[നെതർലാൻഡ്സ്]] | location = | region_served = നിയന്ത്രിത പ്രത്യുൽപാദന ആരോഗ്യ സേവനങ്ങളുള്ള രാജ്യങ്ങൾ | website = [https://www.womenonwaves.org/en/ womenonwaves.org] }} നിയന്ത്രിത ഗർഭച്ഛിദ്ര നിയമങ്ങളുള്ള രാജ്യങ്ങളിലെ സ്ത്രീകൾക്ക് പ്രത്യുൽപാദനപരമായ ആരോഗ്യ സേവനങ്ങൾ, പ്രത്യേകിച്ച് നോൺ-സർജിക്കൽ അബോർഷൻ സേവനങ്ങളും വിദ്യാഭ്യാസവും എത്തിക്കുന്നതിനായി ഡച്ച് ഫിസിഷ്യൻ [[റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ്]] 1999-ൽ സ്ഥാപിച്ച ഒരു ഡച്ച് സർക്കാരിതര സംഘടനയാണ് '''വിമൻ ഓൺ വേവ്സ്''' (WoW).<ref name=":1">{{Cite journal|last=Lambert-Beatty|first=Carrie|date=2008|title=Twelve miles: Boundaries of the new art/activism|journal=Signs: Journal of Women in Culture and Society|volume=34|issue=1|pages=309–327|doi=10.1086/588446|issn=0097-9740}}</ref> WoW വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്ന മറ്റ് സേവനങ്ങളിൽ [[ഗർഭനിരോധന ഗുളികൾ|ഗർഭനിരോധനം]], വ്യക്തിഗത പ്രത്യുത്പാദന കൗൺസിലിംഗ്, വർക്ക്ഷോപ്പുകൾ, അനാവശ്യ ഗർഭധാരണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വിദ്യാഭ്യാസം എന്നിവയും ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref name=":0">{{Cite journal|last=Best|first=Alyssa|date=September 2005|title=Abortion Rights along the Irish-English Border and the Liminality of Women's Experiences|url=https://archive.org/details/sim_dialectical-anthropology_2005_29_3-4/page/423|journal=Dialectical Anthropology|volume=29|issue=3–4|pages=423–437|doi=10.1007/s10624-005-3863-x|s2cid=145318165|issn=0304-4092}}</ref> == രീതിയും പശ്ചാത്തലവും == ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങളെക്കുറിച്ചും, 'ആർ.യു-486' (RU-486) ​​എന്ന മരുന്ന് ഉപയോഗിച്ച് ശസ്ത്രക്രിയ കൂടാതെ സ്വയം ഗർഭച്ഛിദ്രം നടത്തുന്ന രീതിയെക്കുറിച്ചും (മെഡിക്കൽ അബോർഷൻ) പഠിക്കുന്നതിനായി അഭിഭാഷകർ, ഡോക്ടർമാർ, കലാകാരന്മാർ, എഴുത്തുകാർ, പൊതുജനാരോഗ്യ പ്രവർത്തകർ, കൂടാതെ സ്ത്രീകൾക്കും പുരുഷന്മാർക്കുമായി ശിൽപ്പശാലകൾ (വർക്ക്‌ഷോപ്പുകൾ) സംഘടിപ്പിക്കാറുണ്ട്.<ref name=":2">Whitten, Diana. 2014. ''Vessel''. Documentary film. Published by Sovereignty Productions.</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.thestar.com/life/health_wellness/2008/01/25/floating_clinic_spreads_word_on_abortion_pill.html|title=Floating clinic spreads word on abortion pill {{!}} The Star|work=thestar.com|access-date=2018-06-08}}</ref> 'എ-പോർട്ടബിൾ' (A-Portable) എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന, പ്രത്യേകം സജ്ജീകരിച്ച ഒരു മൊബൈൽ ക്ലിനിക്ക് ഉൾക്കൊള്ളുന്ന കപ്പലിലാണ് ഈ സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നത്. 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (Women on Waves - WoW) ഒരു രാജ്യത്ത് എത്തുമ്പോൾ, സ്ത്രീകൾ മുൻകൂട്ടി സമയം നിശ്ചയിക്കുകയും (അപ്പോയിന്റ്‌മെന്റ് എടുക്കുകയും) തുടർന്ന് കപ്പലിലേക്ക് എത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. കപ്പൽ ഏകദേശം 20 കിലോമീറ്റർ (12 മൈൽ) അകലെയുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിലേക്ക് സഞ്ചരിക്കുന്നു. നെതർലാൻഡ്‌സിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത കപ്പലുകളിൽ അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിൽ ഡച്ച് നിയമങ്ങളാണ് ബാധകമാകുന്നത്.<ref name=":1" /> അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിൽ എത്തിയ ശേഷം, കപ്പലിലെ മെഡിക്കൽ ജീവനക്കാർ ഗർഭച്ഛിദ്രം ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രത്യുൽപാദന ആരോഗ്യ സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നു<ref>{{cite web|title=Campaigns and Information|url=http://www.womenonwaves.org/|website=Women on Waves|access-date=17 October 2016}}</ref> ഗോംപെർട്‌സിന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, ഈ കപ്പൽ ആദ്യമായി യാത്ര തിരിച്ചപ്പോൾ, അത് ഡച്ച് സമുദ്രമേഖലയിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ട ഒരു ഡച്ച് കപ്പലായിരുന്നു. ഇതിനർത്ഥം, അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിൽ വിതരണം ചെയ്യുന്നതിനായി അവർക്ക് ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള ഗുളികകൾ കപ്പലിൽ കൊണ്ടുപോകാൻ സാധിച്ചു എന്നാണ്.<ref>{{Cite web |last=Urbina |first=Ian |date=October 17, 2022 |title=From the Sea, Freedom {{!}} The Outlaw Ocean Podcast |url=https://www.theoutlawocean.com/ |access-date=2023-11-24 |website=The Outlaw Ocean Project}}</ref> 'അറ്റലിയർ വാൻ ലീഷൗട്ട്' (Atelier van Lieshout) എന്ന ഡച്ച് സ്റ്റുഡിയോ രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത 'എ-പോർട്ടബിൾ', മെഡിക്കൽ ക്ലിനിക്കായും ആർട്ട് ഇൻസ്റ്റാളേഷനായും പ്രവർത്തിക്കുന്നു.<ref name=":1" /> ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെയോ ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങളെയോ എതിർക്കുന്ന സർക്കാർ അധികൃതർ, മതസംഘടനകൾ, പ്രാദേശിക ഗ്രൂപ്പുകൾ എന്നിവരുടെ ലക്ഷ്യസ്ഥാനമായി 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (WoW) സംഘടനയിലെ സന്നദ്ധപ്രവർത്തകരും ജീവനക്കാരും പലപ്പോഴും മാറിയിട്ടുണ്ട്.<ref name=":1" /> വിമൻ ഓൺ വേവ്സ് സന്ദർശിക്കുന്ന രാജ്യങ്ങളിൽ ഗർഭഛിദ്രത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകൾ പുനരുജ്ജീവിപ്പിച്ചതിന്റെ ബഹുമതി എൻ‌ജി‌ഒയ്ക്കാണ്.<ref name=":1" /> === പ്രത്യുൽപാദന അവകാശ പ്രസ്ഥാനം === ചില ഡച്ച് സംഘടനകളുടെയും സർക്കാർ സംരംഭങ്ങളുടെയും ഇന്നത്തെ പ്രധാന ശ്രദ്ധാകേന്ദ്രമാണ് ഗർഭഛിദ്രത്തിനുള്ള സൗകര്യം.<ref>{{Cite web |last=Zaken |first=Ministerie van Buitenlandse |title=Dutch Development results Sexual and reproductive health and rights including HIV / AIDS (SRHR) |url=https://www.dutchdevelopmentresults.nl/2019/theme/srhr |access-date=2023-11-28 |website=www.dutchdevelopmentresults.nl}}</ref>നെതർലാൻഡിൽ, ഗർഭത്തിൻറെ 24-ാം ആഴ്ച വരെ ഗർഭഛിദ്രം നിയമപരമാണ്. കൂടാതെ എക്സപ്ഷണൽ മെഡിക്കൽ എക്സ്പെൻസസ് ആക്റ്റ് അല്ലെങ്കിൽ ആരോഗ്യ ഇൻഷുറൻസ് കമ്പനികൾ ഇത് പരിരക്ഷിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web |last=Ministerie |date=2014-07-01 |title=Topics - Abortion - Government.nl |url=https://www.government.nl/topics/abortion/question-and-answer |access-date=2023-11-28 |website=www.government.nl |language=en-GB}}</ref> പ്രത്യുൽപാദന അവകാശങ്ങൾക്കായുള്ള ആഗോള മുന്നേറ്റത്തിന്റെ ഭാഗമാണ് 'വിമൻ ഓൺ വേവ്സ്' (Women on Waves). അയർലൻഡ് പോലുള്ള രാജ്യങ്ങളിലെ പരിമിതമായ പ്രത്യുൽപാദന അവകാശങ്ങളെ പരീക്ഷിക്കാനും വെല്ലുവിളിക്കാനും, അതുവഴി ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള സൗകര്യങ്ങൾ കൂടുതൽ ലഭ്യമാക്കാൻ ശ്രമിക്കാനുമാണ് ഈ കപ്പൽ ഉപയോഗിക്കുന്നത്..<ref name=":13">{{Cite journal |last=Gomperts |first=Rebecca |date=January 2002 |title=Women on Waves: Where Next for the Abortion Boat? |journal=Reproductive Health Matters |language=en |volume=10 |issue=19 |pages=180–183 |doi=10.1016/S0968-8080(02)00004-6 |issn=0968-8080|doi-access=free |pmid=12369324 }}</ref>ലോകമെമ്പാടുമുള്ള 10 ഗർഭഛിദ്രങ്ങളിൽ 9-ൽ കൂടുതൽ സംഭവിക്കുന്നത് ഗോംപെർട്‌സും വിമൻ ഓൺ വേവ്സും സന്ദർശിക്കുന്ന വികസ്വര രാജ്യങ്ങളിലാണ് . ഇത് നിയമവിരുദ്ധമോ നിയന്ത്രിതമോ ആയ പ്രദേശങ്ങളിലെ സുരക്ഷിതമല്ലാത്ത ഗർഭഛിദ്രങ്ങളായതിനാലാണ് മാതൃമരണത്തിന് ഒരു പ്രധാന കാരണം.<ref>{{cite web | url=https://www.womenonwaves.org/en/page/650/who-are-we | title=Who Are We? }}</ref> വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സിനെതിരെ ഗോമ്പേർട്ട്സിന് കാര്യമായ എതിർപ്പുകൾ നേരിടേണ്ടി വന്നിട്ടുണ്ട്. 2014-ലെ ഡോക്യുമെന്ററി വെസൽ, പോളണ്ടിലെ ഗർഭഛിദ്ര വിരുദ്ധ പ്രതിഷേധക്കാർ അവരെ നാസി എന്ന് വിളിച്ചുകൊണ്ട് ഒരു മന്ത്രം ആലപിക്കുന്നതും സ്പെയിനിൽ വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ് കപ്പൽ കടലിലേക്ക് വലിച്ചിഴയ്ക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നതും കാണിക്കുന്നു.<ref>{{cite AV media |people= |last=Whitten |first=Diana |date=2014 |title=Vessel |url=https://vesselthefilm.com/ |trans-title= |format= |work= |type= |language= |location= |publisher= |time= |access-date=}}</ref> == റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ് == ==അവലംബം== {{Reflist}} ==ബാഹ്യ കണ്ണികൾ== *[https://www.womenonwaves.org/ Women on Waves website] *[https://vesselthefilm.com/ Vessel] Documentary film about Women on Waves {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:ഗർഭച്ഛിദ്ര സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നവർ]] 6a9f9arykni27y1skgg1qg0tdeqkeg8 4682197 4682195 2026-11-02T05:35:53Z Meenakshi nandhini 99060 /* റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ് */ 4682197 wikitext text/x-wiki {{prettyurl/wikidata}}{{Infobox organization | name = വുമൺ ഓൺ വേവ്സ് | image = Women on Waves logo.png | image_border = | alt = | caption = | abbreviation = WoW | formation = 1999 | type = [[Nonprofit organization|ലാഭേച്ഛയില്ലാത്ത സ്ഥാപനം]] | status = | purpose = ഗർഭച്ഛിദ്രം, ഇതുസംബന്ധമായ വിദ്യാഭ്യാസം തുടങ്ങിയ പ്രത്യുൽപാദന ആരോഗ്യ സേവനങ്ങൾ നിയന്ത്രിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന രാജ്യങ്ങളിലേക്ക് ഇവ എത്തിക്കുക | leader_title = Founder | leader_name = [[റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ്]] | headquarters = [[ആംസ്റ്റർഡാം]], [[നെതർലാൻഡ്സ്]] | location = | region_served = നിയന്ത്രിത പ്രത്യുൽപാദന ആരോഗ്യ സേവനങ്ങളുള്ള രാജ്യങ്ങൾ | website = [https://www.womenonwaves.org/en/ womenonwaves.org] }} നിയന്ത്രിത ഗർഭച്ഛിദ്ര നിയമങ്ങളുള്ള രാജ്യങ്ങളിലെ സ്ത്രീകൾക്ക് പ്രത്യുൽപാദനപരമായ ആരോഗ്യ സേവനങ്ങൾ, പ്രത്യേകിച്ച് നോൺ-സർജിക്കൽ അബോർഷൻ സേവനങ്ങളും വിദ്യാഭ്യാസവും എത്തിക്കുന്നതിനായി ഡച്ച് ഫിസിഷ്യൻ [[റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ്]] 1999-ൽ സ്ഥാപിച്ച ഒരു ഡച്ച് സർക്കാരിതര സംഘടനയാണ് '''വിമൻ ഓൺ വേവ്സ്''' (WoW).<ref name=":1">{{Cite journal|last=Lambert-Beatty|first=Carrie|date=2008|title=Twelve miles: Boundaries of the new art/activism|journal=Signs: Journal of Women in Culture and Society|volume=34|issue=1|pages=309–327|doi=10.1086/588446|issn=0097-9740}}</ref> WoW വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്ന മറ്റ് സേവനങ്ങളിൽ [[ഗർഭനിരോധന ഗുളികൾ|ഗർഭനിരോധനം]], വ്യക്തിഗത പ്രത്യുത്പാദന കൗൺസിലിംഗ്, വർക്ക്ഷോപ്പുകൾ, അനാവശ്യ ഗർഭധാരണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വിദ്യാഭ്യാസം എന്നിവയും ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref name=":0">{{Cite journal|last=Best|first=Alyssa|date=September 2005|title=Abortion Rights along the Irish-English Border and the Liminality of Women's Experiences|url=https://archive.org/details/sim_dialectical-anthropology_2005_29_3-4/page/423|journal=Dialectical Anthropology|volume=29|issue=3–4|pages=423–437|doi=10.1007/s10624-005-3863-x|s2cid=145318165|issn=0304-4092}}</ref> == രീതിയും പശ്ചാത്തലവും == ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങളെക്കുറിച്ചും, 'ആർ.യു-486' (RU-486) ​​എന്ന മരുന്ന് ഉപയോഗിച്ച് ശസ്ത്രക്രിയ കൂടാതെ സ്വയം ഗർഭച്ഛിദ്രം നടത്തുന്ന രീതിയെക്കുറിച്ചും (മെഡിക്കൽ അബോർഷൻ) പഠിക്കുന്നതിനായി അഭിഭാഷകർ, ഡോക്ടർമാർ, കലാകാരന്മാർ, എഴുത്തുകാർ, പൊതുജനാരോഗ്യ പ്രവർത്തകർ, കൂടാതെ സ്ത്രീകൾക്കും പുരുഷന്മാർക്കുമായി ശിൽപ്പശാലകൾ (വർക്ക്‌ഷോപ്പുകൾ) സംഘടിപ്പിക്കാറുണ്ട്.<ref name=":2">Whitten, Diana. 2014. ''Vessel''. Documentary film. Published by Sovereignty Productions.</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.thestar.com/life/health_wellness/2008/01/25/floating_clinic_spreads_word_on_abortion_pill.html|title=Floating clinic spreads word on abortion pill {{!}} The Star|work=thestar.com|access-date=2018-06-08}}</ref> 'എ-പോർട്ടബിൾ' (A-Portable) എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന, പ്രത്യേകം സജ്ജീകരിച്ച ഒരു മൊബൈൽ ക്ലിനിക്ക് ഉൾക്കൊള്ളുന്ന കപ്പലിലാണ് ഈ സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നത്. 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (Women on Waves - WoW) ഒരു രാജ്യത്ത് എത്തുമ്പോൾ, സ്ത്രീകൾ മുൻകൂട്ടി സമയം നിശ്ചയിക്കുകയും (അപ്പോയിന്റ്‌മെന്റ് എടുക്കുകയും) തുടർന്ന് കപ്പലിലേക്ക് എത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. കപ്പൽ ഏകദേശം 20 കിലോമീറ്റർ (12 മൈൽ) അകലെയുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിലേക്ക് സഞ്ചരിക്കുന്നു. നെതർലാൻഡ്‌സിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത കപ്പലുകളിൽ അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിൽ ഡച്ച് നിയമങ്ങളാണ് ബാധകമാകുന്നത്.<ref name=":1" /> അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിൽ എത്തിയ ശേഷം, കപ്പലിലെ മെഡിക്കൽ ജീവനക്കാർ ഗർഭച്ഛിദ്രം ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രത്യുൽപാദന ആരോഗ്യ സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നു<ref>{{cite web|title=Campaigns and Information|url=http://www.womenonwaves.org/|website=Women on Waves|access-date=17 October 2016}}</ref> ഗോംപെർട്‌സിന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, ഈ കപ്പൽ ആദ്യമായി യാത്ര തിരിച്ചപ്പോൾ, അത് ഡച്ച് സമുദ്രമേഖലയിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ട ഒരു ഡച്ച് കപ്പലായിരുന്നു. ഇതിനർത്ഥം, അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിൽ വിതരണം ചെയ്യുന്നതിനായി അവർക്ക് ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള ഗുളികകൾ കപ്പലിൽ കൊണ്ടുപോകാൻ സാധിച്ചു എന്നാണ്.<ref>{{Cite web |last=Urbina |first=Ian |date=October 17, 2022 |title=From the Sea, Freedom {{!}} The Outlaw Ocean Podcast |url=https://www.theoutlawocean.com/ |access-date=2023-11-24 |website=The Outlaw Ocean Project}}</ref> 'അറ്റലിയർ വാൻ ലീഷൗട്ട്' (Atelier van Lieshout) എന്ന ഡച്ച് സ്റ്റുഡിയോ രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത 'എ-പോർട്ടബിൾ', മെഡിക്കൽ ക്ലിനിക്കായും ആർട്ട് ഇൻസ്റ്റാളേഷനായും പ്രവർത്തിക്കുന്നു.<ref name=":1" /> ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെയോ ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങളെയോ എതിർക്കുന്ന സർക്കാർ അധികൃതർ, മതസംഘടനകൾ, പ്രാദേശിക ഗ്രൂപ്പുകൾ എന്നിവരുടെ ലക്ഷ്യസ്ഥാനമായി 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (WoW) സംഘടനയിലെ സന്നദ്ധപ്രവർത്തകരും ജീവനക്കാരും പലപ്പോഴും മാറിയിട്ടുണ്ട്.<ref name=":1" /> വിമൻ ഓൺ വേവ്സ് സന്ദർശിക്കുന്ന രാജ്യങ്ങളിൽ ഗർഭഛിദ്രത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകൾ പുനരുജ്ജീവിപ്പിച്ചതിന്റെ ബഹുമതി എൻ‌ജി‌ഒയ്ക്കാണ്.<ref name=":1" /> === പ്രത്യുൽപാദന അവകാശ പ്രസ്ഥാനം === ചില ഡച്ച് സംഘടനകളുടെയും സർക്കാർ സംരംഭങ്ങളുടെയും ഇന്നത്തെ പ്രധാന ശ്രദ്ധാകേന്ദ്രമാണ് ഗർഭഛിദ്രത്തിനുള്ള സൗകര്യം.<ref>{{Cite web |last=Zaken |first=Ministerie van Buitenlandse |title=Dutch Development results Sexual and reproductive health and rights including HIV / AIDS (SRHR) |url=https://www.dutchdevelopmentresults.nl/2019/theme/srhr |access-date=2023-11-28 |website=www.dutchdevelopmentresults.nl}}</ref>നെതർലാൻഡിൽ, ഗർഭത്തിൻറെ 24-ാം ആഴ്ച വരെ ഗർഭഛിദ്രം നിയമപരമാണ്. കൂടാതെ എക്സപ്ഷണൽ മെഡിക്കൽ എക്സ്പെൻസസ് ആക്റ്റ് അല്ലെങ്കിൽ ആരോഗ്യ ഇൻഷുറൻസ് കമ്പനികൾ ഇത് പരിരക്ഷിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web |last=Ministerie |date=2014-07-01 |title=Topics - Abortion - Government.nl |url=https://www.government.nl/topics/abortion/question-and-answer |access-date=2023-11-28 |website=www.government.nl |language=en-GB}}</ref> പ്രത്യുൽപാദന അവകാശങ്ങൾക്കായുള്ള ആഗോള മുന്നേറ്റത്തിന്റെ ഭാഗമാണ് 'വിമൻ ഓൺ വേവ്സ്' (Women on Waves). അയർലൻഡ് പോലുള്ള രാജ്യങ്ങളിലെ പരിമിതമായ പ്രത്യുൽപാദന അവകാശങ്ങളെ പരീക്ഷിക്കാനും വെല്ലുവിളിക്കാനും, അതുവഴി ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള സൗകര്യങ്ങൾ കൂടുതൽ ലഭ്യമാക്കാൻ ശ്രമിക്കാനുമാണ് ഈ കപ്പൽ ഉപയോഗിക്കുന്നത്..<ref name=":13">{{Cite journal |last=Gomperts |first=Rebecca |date=January 2002 |title=Women on Waves: Where Next for the Abortion Boat? |journal=Reproductive Health Matters |language=en |volume=10 |issue=19 |pages=180–183 |doi=10.1016/S0968-8080(02)00004-6 |issn=0968-8080|doi-access=free |pmid=12369324 }}</ref>ലോകമെമ്പാടുമുള്ള 10 ഗർഭഛിദ്രങ്ങളിൽ 9-ൽ കൂടുതൽ സംഭവിക്കുന്നത് ഗോംപെർട്‌സും വിമൻ ഓൺ വേവ്സും സന്ദർശിക്കുന്ന വികസ്വര രാജ്യങ്ങളിലാണ് . ഇത് നിയമവിരുദ്ധമോ നിയന്ത്രിതമോ ആയ പ്രദേശങ്ങളിലെ സുരക്ഷിതമല്ലാത്ത ഗർഭഛിദ്രങ്ങളായതിനാലാണ് മാതൃമരണത്തിന് ഒരു പ്രധാന കാരണം.<ref>{{cite web | url=https://www.womenonwaves.org/en/page/650/who-are-we | title=Who Are We? }}</ref> വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സിനെതിരെ ഗോമ്പേർട്ട്സിന് കാര്യമായ എതിർപ്പുകൾ നേരിടേണ്ടി വന്നിട്ടുണ്ട്. 2014-ലെ ഡോക്യുമെന്ററി വെസൽ, പോളണ്ടിലെ ഗർഭഛിദ്ര വിരുദ്ധ പ്രതിഷേധക്കാർ അവരെ നാസി എന്ന് വിളിച്ചുകൊണ്ട് ഒരു മന്ത്രം ആലപിക്കുന്നതും സ്പെയിനിൽ വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ് കപ്പൽ കടലിലേക്ക് വലിച്ചിഴയ്ക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നതും കാണിക്കുന്നു.<ref>{{cite AV media |people= |last=Whitten |first=Diana |date=2014 |title=Vessel |url=https://vesselthefilm.com/ |trans-title= |format= |work= |type= |language= |location= |publisher= |time= |access-date=}}</ref> == റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ് == [[File:Rebeca Gompers Lodz 2017 by Jarek Sawiuk. cropped.jpg|thumb|Rebecca Gomperts, [[Łódź]], Poland, 2017]] ഒരു ജനറൽ പ്രാക്ടീഷണറായ ഡോക്ടറും, കലാകാരിയും, സ്ത്രീ അവകാശ പ്രവർത്തകയുമാണ് റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ്. 1966-ൽ ജനിച്ച ഗോംപെർട്സ് നെതർലൻഡ്സിലെ വ്ലിസിംഗൻ എന്ന തുറമുഖ നഗരത്തിലാണ് വളർന്നത്. 1980-കളിൽ ആംസ്റ്റർഡാമിലേക്ക് താമസം മാറിയ അവർ അവിടെ ഒരേസമയം കലയും വൈദ്യശാസ്ത്രവും പഠിച്ചു. ബാർട്ട് ജെ. ടെർവിയൽ ക്യാപ്റ്റനായിരുന്ന ഗ്രീൻപീസ് കപ്പലായ 'റെയിൻബോ വാരിയർ II'-ൽ റെസിഡന്റ് ഫിസിഷ്യനായി പ്രവർത്തിച്ച അനുഭവങ്ങളിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ടാണ്, നിയമവിരുദ്ധമായ ഗർഭച്ഛിദ്രം മൂലം ഉണ്ടാകുന്ന ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾ പരിഹരിക്കുന്നതിനായി ഗോംപെർട്സ് 'WoW' (Women on Waves) എന്ന സംഘടനയ്ക്ക് രൂപം നൽകിയത്. 'റെയിൻബോ വാരിയർ II'-ൽ ലാറ്റിൻ അമേരിക്ക സന്ദർശിക്കുന്ന വേളയിൽ, സാമൂഹിക മാറ്റത്തിനും സ്ത്രീകളുടെ ആരോഗ്യത്തിനും കൂടുതൽ പിന്തുണ നൽകുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെയാണ് ഈ സംഘടന പ്രവർത്തിച്ചു തുടങ്ങിയത്. നെതർലൻഡ്സ് പോലുള്ള വികസിത രാജ്യങ്ങളിൽ സുരക്ഷിതവും നിയമപരവുമായ ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനും ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങൾക്കും സൗകര്യങ്ങളുണ്ടെങ്കിൽ, ചില വികസ്വര രാജ്യങ്ങളിൽ ദിവസവും 800-ഓളം നിയമവിരുദ്ധവും സുരക്ഷിതമല്ലാത്തതുമായ ഗർഭച്ഛിദ്രങ്ങൾ നടക്കുന്നുണ്ട്. 'അറ്റലിയർ വാൻ ലീഷൗട്ട്' (Atelier van Lieshout) എന്ന സ്ഥാപനവുമായി സഹകരിച്ച്, വാടകയ്‌ക്കെടുത്ത കപ്പലുകളിൽ സജ്ജീകരിക്കാവുന്ന 'എ-പോർട്ടബിൾ' (A-portable) എന്ന് പേരിട്ടിരിക്കുന്ന, കൊണ്ടുപോകാൻ കഴിയുന്ന ഒരു ഗൈനക്കോളജി യൂണിറ്റ് അവർ രൂപകൽപ്പന ചെയ്തു. ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന നിയമങ്ങളെക്കുറിച്ച് അവബോധം വളർത്തുക, അവയെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകൾക്ക് തുടക്കമിടുക, കൂടാതെ ഗർഭച്ഛിദ്രം നിയമവിരുദ്ധമായ രാജ്യങ്ങളിൽ കഴിയുന്ന സ്ത്രീകൾക്ക് സുരക്ഷിതവും ശസ്ത്രക്രിയ ആവശ്യമില്ലാത്തതുമായ ഗർഭച്ഛിദ്ര സൗകര്യങ്ങൾ ഒരുക്കിക്കൊടുക്കുക എന്നിവയാണ് ഈ സംഘടനയുടെ പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങൾ..<ref name="FERRY">{{Citation | last =Ferry | first =Julie | date =14 November 2007 | title =The abortion ship's doctor | location =UK | newspaper =Guardian | url =https://www.theguardian.com/women/story/0,,2210593,00.html |access-date=2008-11-14}}</ref> ==അവലംബം== {{Reflist}} ==ബാഹ്യ കണ്ണികൾ== *[https://www.womenonwaves.org/ Women on Waves website] *[https://vesselthefilm.com/ Vessel] Documentary film about Women on Waves {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:ഗർഭച്ഛിദ്ര സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നവർ]] 6cnqtdgeip91t2zowwoiepcojgfphqs 4682199 4682197 2026-11-02T06:17:54Z Meenakshi nandhini 99060 /* റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ് */ 4682199 wikitext text/x-wiki {{prettyurl/wikidata}}{{Infobox organization | name = വുമൺ ഓൺ വേവ്സ് | image = Women on Waves logo.png | image_border = | alt = | caption = | abbreviation = WoW | formation = 1999 | type = [[Nonprofit organization|ലാഭേച്ഛയില്ലാത്ത സ്ഥാപനം]] | status = | purpose = ഗർഭച്ഛിദ്രം, ഇതുസംബന്ധമായ വിദ്യാഭ്യാസം തുടങ്ങിയ പ്രത്യുൽപാദന ആരോഗ്യ സേവനങ്ങൾ നിയന്ത്രിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന രാജ്യങ്ങളിലേക്ക് ഇവ എത്തിക്കുക | leader_title = Founder | leader_name = [[റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ്]] | headquarters = [[ആംസ്റ്റർഡാം]], [[നെതർലാൻഡ്സ്]] | location = | region_served = നിയന്ത്രിത പ്രത്യുൽപാദന ആരോഗ്യ സേവനങ്ങളുള്ള രാജ്യങ്ങൾ | website = [https://www.womenonwaves.org/en/ womenonwaves.org] }} നിയന്ത്രിത ഗർഭച്ഛിദ്ര നിയമങ്ങളുള്ള രാജ്യങ്ങളിലെ സ്ത്രീകൾക്ക് പ്രത്യുൽപാദനപരമായ ആരോഗ്യ സേവനങ്ങൾ, പ്രത്യേകിച്ച് നോൺ-സർജിക്കൽ അബോർഷൻ സേവനങ്ങളും വിദ്യാഭ്യാസവും എത്തിക്കുന്നതിനായി ഡച്ച് ഫിസിഷ്യൻ [[റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ്]] 1999-ൽ സ്ഥാപിച്ച ഒരു ഡച്ച് സർക്കാരിതര സംഘടനയാണ് '''വിമൻ ഓൺ വേവ്സ്''' (WoW).<ref name=":1">{{Cite journal|last=Lambert-Beatty|first=Carrie|date=2008|title=Twelve miles: Boundaries of the new art/activism|journal=Signs: Journal of Women in Culture and Society|volume=34|issue=1|pages=309–327|doi=10.1086/588446|issn=0097-9740}}</ref> WoW വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്ന മറ്റ് സേവനങ്ങളിൽ [[ഗർഭനിരോധന ഗുളികൾ|ഗർഭനിരോധനം]], വ്യക്തിഗത പ്രത്യുത്പാദന കൗൺസിലിംഗ്, വർക്ക്ഷോപ്പുകൾ, അനാവശ്യ ഗർഭധാരണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വിദ്യാഭ്യാസം എന്നിവയും ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref name=":0">{{Cite journal|last=Best|first=Alyssa|date=September 2005|title=Abortion Rights along the Irish-English Border and the Liminality of Women's Experiences|url=https://archive.org/details/sim_dialectical-anthropology_2005_29_3-4/page/423|journal=Dialectical Anthropology|volume=29|issue=3–4|pages=423–437|doi=10.1007/s10624-005-3863-x|s2cid=145318165|issn=0304-4092}}</ref> == രീതിയും പശ്ചാത്തലവും == ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങളെക്കുറിച്ചും, 'ആർ.യു-486' (RU-486) ​​എന്ന മരുന്ന് ഉപയോഗിച്ച് ശസ്ത്രക്രിയ കൂടാതെ സ്വയം ഗർഭച്ഛിദ്രം നടത്തുന്ന രീതിയെക്കുറിച്ചും (മെഡിക്കൽ അബോർഷൻ) പഠിക്കുന്നതിനായി അഭിഭാഷകർ, ഡോക്ടർമാർ, കലാകാരന്മാർ, എഴുത്തുകാർ, പൊതുജനാരോഗ്യ പ്രവർത്തകർ, കൂടാതെ സ്ത്രീകൾക്കും പുരുഷന്മാർക്കുമായി ശിൽപ്പശാലകൾ (വർക്ക്‌ഷോപ്പുകൾ) സംഘടിപ്പിക്കാറുണ്ട്.<ref name=":2">Whitten, Diana. 2014. ''Vessel''. Documentary film. Published by Sovereignty Productions.</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.thestar.com/life/health_wellness/2008/01/25/floating_clinic_spreads_word_on_abortion_pill.html|title=Floating clinic spreads word on abortion pill {{!}} The Star|work=thestar.com|access-date=2018-06-08}}</ref> 'എ-പോർട്ടബിൾ' (A-Portable) എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന, പ്രത്യേകം സജ്ജീകരിച്ച ഒരു മൊബൈൽ ക്ലിനിക്ക് ഉൾക്കൊള്ളുന്ന കപ്പലിലാണ് ഈ സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നത്. 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (Women on Waves - WoW) ഒരു രാജ്യത്ത് എത്തുമ്പോൾ, സ്ത്രീകൾ മുൻകൂട്ടി സമയം നിശ്ചയിക്കുകയും (അപ്പോയിന്റ്‌മെന്റ് എടുക്കുകയും) തുടർന്ന് കപ്പലിലേക്ക് എത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. കപ്പൽ ഏകദേശം 20 കിലോമീറ്റർ (12 മൈൽ) അകലെയുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിലേക്ക് സഞ്ചരിക്കുന്നു. നെതർലാൻഡ്‌സിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത കപ്പലുകളിൽ അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിൽ ഡച്ച് നിയമങ്ങളാണ് ബാധകമാകുന്നത്.<ref name=":1" /> അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിൽ എത്തിയ ശേഷം, കപ്പലിലെ മെഡിക്കൽ ജീവനക്കാർ ഗർഭച്ഛിദ്രം ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രത്യുൽപാദന ആരോഗ്യ സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നു<ref>{{cite web|title=Campaigns and Information|url=http://www.womenonwaves.org/|website=Women on Waves|access-date=17 October 2016}}</ref> ഗോംപെർട്‌സിന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, ഈ കപ്പൽ ആദ്യമായി യാത്ര തിരിച്ചപ്പോൾ, അത് ഡച്ച് സമുദ്രമേഖലയിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ട ഒരു ഡച്ച് കപ്പലായിരുന്നു. ഇതിനർത്ഥം, അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിൽ വിതരണം ചെയ്യുന്നതിനായി അവർക്ക് ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള ഗുളികകൾ കപ്പലിൽ കൊണ്ടുപോകാൻ സാധിച്ചു എന്നാണ്.<ref>{{Cite web |last=Urbina |first=Ian |date=October 17, 2022 |title=From the Sea, Freedom {{!}} The Outlaw Ocean Podcast |url=https://www.theoutlawocean.com/ |access-date=2023-11-24 |website=The Outlaw Ocean Project}}</ref> 'അറ്റലിയർ വാൻ ലീഷൗട്ട്' (Atelier van Lieshout) എന്ന ഡച്ച് സ്റ്റുഡിയോ രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത 'എ-പോർട്ടബിൾ', മെഡിക്കൽ ക്ലിനിക്കായും ആർട്ട് ഇൻസ്റ്റാളേഷനായും പ്രവർത്തിക്കുന്നു.<ref name=":1" /> ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെയോ ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങളെയോ എതിർക്കുന്ന സർക്കാർ അധികൃതർ, മതസംഘടനകൾ, പ്രാദേശിക ഗ്രൂപ്പുകൾ എന്നിവരുടെ ലക്ഷ്യസ്ഥാനമായി 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (WoW) സംഘടനയിലെ സന്നദ്ധപ്രവർത്തകരും ജീവനക്കാരും പലപ്പോഴും മാറിയിട്ടുണ്ട്.<ref name=":1" /> വിമൻ ഓൺ വേവ്സ് സന്ദർശിക്കുന്ന രാജ്യങ്ങളിൽ ഗർഭഛിദ്രത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകൾ പുനരുജ്ജീവിപ്പിച്ചതിന്റെ ബഹുമതി എൻ‌ജി‌ഒയ്ക്കാണ്.<ref name=":1" /> === പ്രത്യുൽപാദന അവകാശ പ്രസ്ഥാനം === ചില ഡച്ച് സംഘടനകളുടെയും സർക്കാർ സംരംഭങ്ങളുടെയും ഇന്നത്തെ പ്രധാന ശ്രദ്ധാകേന്ദ്രമാണ് ഗർഭഛിദ്രത്തിനുള്ള സൗകര്യം.<ref>{{Cite web |last=Zaken |first=Ministerie van Buitenlandse |title=Dutch Development results Sexual and reproductive health and rights including HIV / AIDS (SRHR) |url=https://www.dutchdevelopmentresults.nl/2019/theme/srhr |access-date=2023-11-28 |website=www.dutchdevelopmentresults.nl}}</ref>നെതർലാൻഡിൽ, ഗർഭത്തിൻറെ 24-ാം ആഴ്ച വരെ ഗർഭഛിദ്രം നിയമപരമാണ്. കൂടാതെ എക്സപ്ഷണൽ മെഡിക്കൽ എക്സ്പെൻസസ് ആക്റ്റ് അല്ലെങ്കിൽ ആരോഗ്യ ഇൻഷുറൻസ് കമ്പനികൾ ഇത് പരിരക്ഷിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web |last=Ministerie |date=2014-07-01 |title=Topics - Abortion - Government.nl |url=https://www.government.nl/topics/abortion/question-and-answer |access-date=2023-11-28 |website=www.government.nl |language=en-GB}}</ref> പ്രത്യുൽപാദന അവകാശങ്ങൾക്കായുള്ള ആഗോള മുന്നേറ്റത്തിന്റെ ഭാഗമാണ് 'വിമൻ ഓൺ വേവ്സ്' (Women on Waves). അയർലൻഡ് പോലുള്ള രാജ്യങ്ങളിലെ പരിമിതമായ പ്രത്യുൽപാദന അവകാശങ്ങളെ പരീക്ഷിക്കാനും വെല്ലുവിളിക്കാനും, അതുവഴി ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള സൗകര്യങ്ങൾ കൂടുതൽ ലഭ്യമാക്കാൻ ശ്രമിക്കാനുമാണ് ഈ കപ്പൽ ഉപയോഗിക്കുന്നത്..<ref name=":13">{{Cite journal |last=Gomperts |first=Rebecca |date=January 2002 |title=Women on Waves: Where Next for the Abortion Boat? |journal=Reproductive Health Matters |language=en |volume=10 |issue=19 |pages=180–183 |doi=10.1016/S0968-8080(02)00004-6 |issn=0968-8080|doi-access=free |pmid=12369324 }}</ref>ലോകമെമ്പാടുമുള്ള 10 ഗർഭഛിദ്രങ്ങളിൽ 9-ൽ കൂടുതൽ സംഭവിക്കുന്നത് ഗോംപെർട്‌സും വിമൻ ഓൺ വേവ്സും സന്ദർശിക്കുന്ന വികസ്വര രാജ്യങ്ങളിലാണ് . ഇത് നിയമവിരുദ്ധമോ നിയന്ത്രിതമോ ആയ പ്രദേശങ്ങളിലെ സുരക്ഷിതമല്ലാത്ത ഗർഭഛിദ്രങ്ങളായതിനാലാണ് മാതൃമരണത്തിന് ഒരു പ്രധാന കാരണം.<ref>{{cite web | url=https://www.womenonwaves.org/en/page/650/who-are-we | title=Who Are We? }}</ref> വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സിനെതിരെ ഗോമ്പേർട്ട്സിന് കാര്യമായ എതിർപ്പുകൾ നേരിടേണ്ടി വന്നിട്ടുണ്ട്. 2014-ലെ ഡോക്യുമെന്ററി വെസൽ, പോളണ്ടിലെ ഗർഭഛിദ്ര വിരുദ്ധ പ്രതിഷേധക്കാർ അവരെ നാസി എന്ന് വിളിച്ചുകൊണ്ട് ഒരു മന്ത്രം ആലപിക്കുന്നതും സ്പെയിനിൽ വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ് കപ്പൽ കടലിലേക്ക് വലിച്ചിഴയ്ക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നതും കാണിക്കുന്നു.<ref>{{cite AV media |people= |last=Whitten |first=Diana |date=2014 |title=Vessel |url=https://vesselthefilm.com/ |trans-title= |format= |work= |type= |language= |location= |publisher= |time= |access-date=}}</ref> == റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ് == [[File:Rebeca Gompers Lodz 2017 by Jarek Sawiuk. cropped.jpg|thumb|Rebecca Gomperts, [[Łódź]], Poland, 2017]] ഒരു ജനറൽ പ്രാക്ടീഷണറായ ഡോക്ടറും, കലാകാരിയും, സ്ത്രീ അവകാശ പ്രവർത്തകയുമാണ് റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ്. 1966-ൽ ജനിച്ച ഗോംപെർട്സ് നെതർലൻഡ്സിലെ വ്ലിസിംഗൻ എന്ന തുറമുഖ നഗരത്തിലാണ് വളർന്നത്. 1980-കളിൽ ആംസ്റ്റർഡാമിലേക്ക് താമസം മാറിയ അവർ അവിടെ ഒരേസമയം കലയും വൈദ്യശാസ്ത്രവും പഠിച്ചു. ബാർട്ട് ജെ. ടെർവിയൽ ക്യാപ്റ്റനായിരുന്ന ഗ്രീൻപീസ് കപ്പലായ 'റെയിൻബോ വാരിയർ II'-ൽ റെസിഡന്റ് ഫിസിഷ്യനായി പ്രവർത്തിച്ച അനുഭവങ്ങളിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ടാണ്, നിയമവിരുദ്ധമായ ഗർഭച്ഛിദ്രം മൂലം ഉണ്ടാകുന്ന ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾ പരിഹരിക്കുന്നതിനായി ഗോംപെർട്സ് 'WoW' (Women on Waves) എന്ന സംഘടനയ്ക്ക് രൂപം നൽകിയത്. 'റെയിൻബോ വാരിയർ II'-ൽ ലാറ്റിൻ അമേരിക്ക സന്ദർശിക്കുന്ന വേളയിൽ, സാമൂഹിക മാറ്റത്തിനും സ്ത്രീകളുടെ ആരോഗ്യത്തിനും കൂടുതൽ പിന്തുണ നൽകുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെയാണ് ഈ സംഘടന പ്രവർത്തിച്ചു തുടങ്ങിയത്. നെതർലൻഡ്സ് പോലുള്ള വികസിത രാജ്യങ്ങളിൽ സുരക്ഷിതവും നിയമപരവുമായ ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനും ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങൾക്കും സൗകര്യങ്ങളുണ്ടെങ്കിൽ, ചില വികസ്വര രാജ്യങ്ങളിൽ ദിവസവും 800-ഓളം നിയമവിരുദ്ധവും സുരക്ഷിതമല്ലാത്തതുമായ ഗർഭച്ഛിദ്രങ്ങൾ നടക്കുന്നുണ്ട്. 'അറ്റലിയർ വാൻ ലീഷൗട്ട്' (Atelier van Lieshout) എന്ന സ്ഥാപനവുമായി സഹകരിച്ച്, വാടകയ്‌ക്കെടുത്ത കപ്പലുകളിൽ സജ്ജീകരിക്കാവുന്ന 'എ-പോർട്ടബിൾ' (A-portable) എന്ന് പേരിട്ടിരിക്കുന്ന, കൊണ്ടുപോകാൻ കഴിയുന്ന ഒരു ഗൈനക്കോളജി യൂണിറ്റ് അവർ രൂപകൽപ്പന ചെയ്തു. ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന നിയമങ്ങളെക്കുറിച്ച് അവബോധം വളർത്തുക, അവയെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകൾക്ക് തുടക്കമിടുക, കൂടാതെ ഗർഭച്ഛിദ്രം നിയമവിരുദ്ധമായ രാജ്യങ്ങളിൽ കഴിയുന്ന സ്ത്രീകൾക്ക് സുരക്ഷിതവും ശസ്ത്രക്രിയ ആവശ്യമില്ലാത്തതുമായ ഗർഭച്ഛിദ്ര സൗകര്യങ്ങൾ ഒരുക്കിക്കൊടുക്കുക എന്നിവയാണ് ഈ സംഘടനയുടെ പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങൾ..<ref name="FERRY">{{Citation | last =Ferry | first =Julie | date =14 November 2007 | title =The abortion ship's doctor | location =UK | newspaper =Guardian | url =https://www.theguardian.com/women/story/0,,2210593,00.html |access-date=2008-11-14}}</ref> == 'എ-പോർട്ടബിൾ' (A-Portable) == ഡച്ച് കലാകാരനും ശില്പിയുമായ അറ്റലിയർ വാൻ ലീഷൗട്ട് (Atelier van Lieshout) രൂപകൽപ്പന ചെയ്യുകയും പേരിടുകയും ചെയ്ത ഒരു മൊബൈൽ ഗൈനക്കോളജിക്കൽ ക്ലിനിക്കാണ് 'എ-പോർട്ടബിൾ'. ഒരു ഷിപ്പിംഗ് കണ്ടെയ്‌നർ പരിഷ്കരിച്ചാണ് ഈ ക്ലിനിക് ഒരുക്കിയിരിക്കുന്നത്. ഇളം നീല നിറത്തിൽ പെയിന്റ് ചെയ്തിരിക്കുന്ന ഇതിന്റെ വശങ്ങളിൽ 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (Women on Waves) എന്ന സംഘടനയുടെ ലോഗോ പതിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name=":1" /> നെതർലാൻഡ്‌സിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത കപ്പലുകളിൽ ഈ കണ്ടെയ്‌നർ ഘടിപ്പിച്ചാണ് യാത്ര ചെയ്യുന്നത്. 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' എന്ന സർക്കാരിതര സംഘടനയാണ് (NGO) ഈ കപ്പലുകൾ വാടകയ്‌ക്കെടുക്കുന്നത്. 2001-ൽ കീസ് റൈറ്റർ (Kees Ryter) രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത ഈ ലോഗോയെക്കുറിച്ച് ലാംബെർട്ട്-ബീറ്റി (Lambert-Beatty) ഇങ്ങനെ വിവരിക്കുന്നു: ക്ലിനിക്കിന്റെ വശത്ത് ഒരു പർപ്പിൾ നിറത്തിലുള്ള വൃത്തമുണ്ട്. അതിനുള്ളിൽ പിങ്ക് നിറത്തിലുള്ള ഔട്ട്‌ലൈനോടുകൂടിയ ഓറഞ്ച് നിറത്തിലുള്ള ഒരു രൂപമുണ്ട്; സൂക്ഷിച്ചു നോക്കിയാൽ, മാനുഷിക-വൈദ്യ സഹായത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന ഒരു തരം 'ചതുരാകൃതിയിലുള്ള കുരിശ്' (squared cross) ആണെന്ന് മനസ്സിലാക്കാം.<ref name=":1" /> p.&nbsp;309 ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ഉപദേശങ്ങൾ, സോണോഗ്രാമുകൾ, മരുന്നുകൾ വഴിയോ ശസ്ത്രക്രിയ വഴിയോ ഉള്ള ഗർഭച്ഛിദ്രം എന്നിവ ലഭ്യമാക്കുന്ന, പൂർണ്ണമായും പ്രവർത്തനക്ഷമമായ ഒരു ഗൈനക്കോളജിക്കൽ ക്ലിനിക്കാണ് ഇത്. സാധാരണയായി രണ്ട് ഡോക്ടർമാരും ഒരു നഴ്സുമാണ് ഇവിടെ സേവനമനുഷ്ഠിക്കുന്നത്. കൂടാതെ, ബോധവൽക്കരണവും കൗൺസിലിംഗും നൽകുന്നതിനായി പരിശീലനം ലഭിച്ച സന്നദ്ധപ്രവർത്തകരും കപ്പലിലുണ്ടാകും. കപ്പലിലെ ജീവനക്കാർ ഏതാണ്ട് പൂർണ്ണമായും സ്ത്രീകളാണ്.<ref name=":1" />ഇത്തരം പ്രവർത്തനങ്ങൾ അനുവദനീയമായ രാജ്യങ്ങളിലെ തുറമുഖങ്ങളിൽ, നിയമപരവും വൈദ്യശാസ്ത്രപരവുമായ വിഷയങ്ങളെക്കുറിച്ച് കപ്പലിലെ ജീവനക്കാർ ശിൽപ്പശാലകൾ നടത്താറുണ്ട്.<ref name=":1" />കർശനമായ നിയമങ്ങളുള്ള രാജ്യങ്ങൾ സന്ദർശിക്കുമ്പോൾ, സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നതിനായി കപ്പൽ അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രാതിർത്തിയിലേക്ക് (കരയിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 12 മൈൽ അകലെ) നീങ്ങുന്നു.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> 'എ-പോർട്ടബിൾ' ഒരു മെഡിക്കൽ ക്ലിനിക്കായി പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും, ഇതൊരു കലാസൃഷ്ടിയായും കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. 'വിഷ്വൽ ആർട്ടിനും സാംസ്കാരിക പൈതൃകത്തിനുമായി പൊതുഫണ്ടിൽ നിന്ന് സഹായം നൽകുന്ന' ഡച്ച് സ്ഥാപനമായ 'മോൺഡ്രിയാൻ ഫൗണ്ടേഷൻ' (Mondriaan Foundation) ആണ് 'എ-പോർട്ടബിൾ' നിർമ്മിക്കുന്നതിനുള്ള പ്രാരംഭ ഫണ്ട് നൽകിയത്.<ref>{{Cite news|url=https://www.mondriaanfonds.nl/en/about/|title=About - Mondriaan Fund|work=Mondriaan Fund|access-date=2018-06-08}}</ref> പോർച്ചുഗലിൽ നടന്ന 'വിമൻ ബിൽഡിംഗ് എക്സിബിഷൻ' (Ute Meta Bauer-ന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ), ആംസ്റ്റർഡാമിലെ 'മീഡിയമാറ്റിക്' (Mediamatic) ആർട്ട് സ്പേസ് എന്നിവിടങ്ങളിലും, 'ആർട്ട്‌ഫോറം' (Artforum) എന്ന പ്രസിദ്ധീകരണത്തിലും ഇത് ഇടം നേടിയിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://www.mediamatic.net/en/page/8963/women-on-waves|title=Women on Waves|website=Mediamatic|access-date=2018-06-08}}</ref>കലാ ചരിത്രകാരിയും നിരൂപകയും പ്രൊഫസറുമായ ക്ലെയർ ബിഷപ്പ് (Claire Bishop), 'എ-പോർട്ടബിൾ'-നെ ഒരു "നവ രാഷ്ട്രീയ കല" (new political art) ആയി വിശേഷിപ്പിക്കുന്നുവെന്ന് ലാംബെർട്ട്-ബീറ്റി ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.<ref name=":1" /><ref>{{Cite journal|last=Bishop|first=Claire|date=2006|title=The social turn: Collaboration and its discontents|journal=Artforum International|volume=44|issue=6|pages=178–83}}</ref> ==അവലംബം== {{Reflist}} ==ബാഹ്യ കണ്ണികൾ== *[https://www.womenonwaves.org/ Women on Waves website] *[https://vesselthefilm.com/ Vessel] Documentary film about Women on Waves {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:ഗർഭച്ഛിദ്ര സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നവർ]] 6s1cvrbefq4wcsvhts3y2gu4rw1wi5h 4682201 4682199 2026-11-02T06:23:11Z Meenakshi nandhini 99060 /* 'എ-പോർട്ടബിൾ' (A-Portable) */ 4682201 wikitext text/x-wiki {{prettyurl/wikidata}}{{Infobox organization | name = വുമൺ ഓൺ വേവ്സ് | image = Women on Waves logo.png | image_border = | alt = | caption = | abbreviation = WoW | formation = 1999 | type = [[Nonprofit organization|ലാഭേച്ഛയില്ലാത്ത സ്ഥാപനം]] | status = | purpose = ഗർഭച്ഛിദ്രം, ഇതുസംബന്ധമായ വിദ്യാഭ്യാസം തുടങ്ങിയ പ്രത്യുൽപാദന ആരോഗ്യ സേവനങ്ങൾ നിയന്ത്രിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന രാജ്യങ്ങളിലേക്ക് ഇവ എത്തിക്കുക | leader_title = Founder | leader_name = [[റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ്]] | headquarters = [[ആംസ്റ്റർഡാം]], [[നെതർലാൻഡ്സ്]] | location = | region_served = നിയന്ത്രിത പ്രത്യുൽപാദന ആരോഗ്യ സേവനങ്ങളുള്ള രാജ്യങ്ങൾ | website = [https://www.womenonwaves.org/en/ womenonwaves.org] }} നിയന്ത്രിത ഗർഭച്ഛിദ്ര നിയമങ്ങളുള്ള രാജ്യങ്ങളിലെ സ്ത്രീകൾക്ക് പ്രത്യുൽപാദനപരമായ ആരോഗ്യ സേവനങ്ങൾ, പ്രത്യേകിച്ച് നോൺ-സർജിക്കൽ അബോർഷൻ സേവനങ്ങളും വിദ്യാഭ്യാസവും എത്തിക്കുന്നതിനായി ഡച്ച് ഫിസിഷ്യൻ [[റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ്]] 1999-ൽ സ്ഥാപിച്ച ഒരു ഡച്ച് സർക്കാരിതര സംഘടനയാണ് '''വിമൻ ഓൺ വേവ്സ്''' (WoW).<ref name=":1">{{Cite journal|last=Lambert-Beatty|first=Carrie|date=2008|title=Twelve miles: Boundaries of the new art/activism|journal=Signs: Journal of Women in Culture and Society|volume=34|issue=1|pages=309–327|doi=10.1086/588446|issn=0097-9740}}</ref> WoW വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്ന മറ്റ് സേവനങ്ങളിൽ [[ഗർഭനിരോധന ഗുളികൾ|ഗർഭനിരോധനം]], വ്യക്തിഗത പ്രത്യുത്പാദന കൗൺസിലിംഗ്, വർക്ക്ഷോപ്പുകൾ, അനാവശ്യ ഗർഭധാരണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വിദ്യാഭ്യാസം എന്നിവയും ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref name=":0">{{Cite journal|last=Best|first=Alyssa|date=September 2005|title=Abortion Rights along the Irish-English Border and the Liminality of Women's Experiences|url=https://archive.org/details/sim_dialectical-anthropology_2005_29_3-4/page/423|journal=Dialectical Anthropology|volume=29|issue=3–4|pages=423–437|doi=10.1007/s10624-005-3863-x|s2cid=145318165|issn=0304-4092}}</ref> == രീതിയും പശ്ചാത്തലവും == ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങളെക്കുറിച്ചും, 'ആർ.യു-486' (RU-486) ​​എന്ന മരുന്ന് ഉപയോഗിച്ച് ശസ്ത്രക്രിയ കൂടാതെ സ്വയം ഗർഭച്ഛിദ്രം നടത്തുന്ന രീതിയെക്കുറിച്ചും (മെഡിക്കൽ അബോർഷൻ) പഠിക്കുന്നതിനായി അഭിഭാഷകർ, ഡോക്ടർമാർ, കലാകാരന്മാർ, എഴുത്തുകാർ, പൊതുജനാരോഗ്യ പ്രവർത്തകർ, കൂടാതെ സ്ത്രീകൾക്കും പുരുഷന്മാർക്കുമായി ശിൽപ്പശാലകൾ (വർക്ക്‌ഷോപ്പുകൾ) സംഘടിപ്പിക്കാറുണ്ട്.<ref name=":2">Whitten, Diana. 2014. ''Vessel''. Documentary film. Published by Sovereignty Productions.</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.thestar.com/life/health_wellness/2008/01/25/floating_clinic_spreads_word_on_abortion_pill.html|title=Floating clinic spreads word on abortion pill {{!}} The Star|work=thestar.com|access-date=2018-06-08}}</ref> 'എ-പോർട്ടബിൾ' (A-Portable) എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന, പ്രത്യേകം സജ്ജീകരിച്ച ഒരു മൊബൈൽ ക്ലിനിക്ക് ഉൾക്കൊള്ളുന്ന കപ്പലിലാണ് ഈ സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നത്. 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (Women on Waves - WoW) ഒരു രാജ്യത്ത് എത്തുമ്പോൾ, സ്ത്രീകൾ മുൻകൂട്ടി സമയം നിശ്ചയിക്കുകയും (അപ്പോയിന്റ്‌മെന്റ് എടുക്കുകയും) തുടർന്ന് കപ്പലിലേക്ക് എത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. കപ്പൽ ഏകദേശം 20 കിലോമീറ്റർ (12 മൈൽ) അകലെയുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിലേക്ക് സഞ്ചരിക്കുന്നു. നെതർലാൻഡ്‌സിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത കപ്പലുകളിൽ അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിൽ ഡച്ച് നിയമങ്ങളാണ് ബാധകമാകുന്നത്.<ref name=":1" /> അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിൽ എത്തിയ ശേഷം, കപ്പലിലെ മെഡിക്കൽ ജീവനക്കാർ ഗർഭച്ഛിദ്രം ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രത്യുൽപാദന ആരോഗ്യ സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നു<ref>{{cite web|title=Campaigns and Information|url=http://www.womenonwaves.org/|website=Women on Waves|access-date=17 October 2016}}</ref> ഗോംപെർട്‌സിന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, ഈ കപ്പൽ ആദ്യമായി യാത്ര തിരിച്ചപ്പോൾ, അത് ഡച്ച് സമുദ്രമേഖലയിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ട ഒരു ഡച്ച് കപ്പലായിരുന്നു. ഇതിനർത്ഥം, അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിൽ വിതരണം ചെയ്യുന്നതിനായി അവർക്ക് ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള ഗുളികകൾ കപ്പലിൽ കൊണ്ടുപോകാൻ സാധിച്ചു എന്നാണ്.<ref>{{Cite web |last=Urbina |first=Ian |date=October 17, 2022 |title=From the Sea, Freedom {{!}} The Outlaw Ocean Podcast |url=https://www.theoutlawocean.com/ |access-date=2023-11-24 |website=The Outlaw Ocean Project}}</ref> 'അറ്റലിയർ വാൻ ലീഷൗട്ട്' (Atelier van Lieshout) എന്ന ഡച്ച് സ്റ്റുഡിയോ രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത 'എ-പോർട്ടബിൾ', മെഡിക്കൽ ക്ലിനിക്കായും ആർട്ട് ഇൻസ്റ്റാളേഷനായും പ്രവർത്തിക്കുന്നു.<ref name=":1" /> ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെയോ ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങളെയോ എതിർക്കുന്ന സർക്കാർ അധികൃതർ, മതസംഘടനകൾ, പ്രാദേശിക ഗ്രൂപ്പുകൾ എന്നിവരുടെ ലക്ഷ്യസ്ഥാനമായി 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (WoW) സംഘടനയിലെ സന്നദ്ധപ്രവർത്തകരും ജീവനക്കാരും പലപ്പോഴും മാറിയിട്ടുണ്ട്.<ref name=":1" /> വിമൻ ഓൺ വേവ്സ് സന്ദർശിക്കുന്ന രാജ്യങ്ങളിൽ ഗർഭഛിദ്രത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകൾ പുനരുജ്ജീവിപ്പിച്ചതിന്റെ ബഹുമതി എൻ‌ജി‌ഒയ്ക്കാണ്.<ref name=":1" /> === പ്രത്യുൽപാദന അവകാശ പ്രസ്ഥാനം === ചില ഡച്ച് സംഘടനകളുടെയും സർക്കാർ സംരംഭങ്ങളുടെയും ഇന്നത്തെ പ്രധാന ശ്രദ്ധാകേന്ദ്രമാണ് ഗർഭഛിദ്രത്തിനുള്ള സൗകര്യം.<ref>{{Cite web |last=Zaken |first=Ministerie van Buitenlandse |title=Dutch Development results Sexual and reproductive health and rights including HIV / AIDS (SRHR) |url=https://www.dutchdevelopmentresults.nl/2019/theme/srhr |access-date=2023-11-28 |website=www.dutchdevelopmentresults.nl}}</ref>നെതർലാൻഡിൽ, ഗർഭത്തിൻറെ 24-ാം ആഴ്ച വരെ ഗർഭഛിദ്രം നിയമപരമാണ്. കൂടാതെ എക്സപ്ഷണൽ മെഡിക്കൽ എക്സ്പെൻസസ് ആക്റ്റ് അല്ലെങ്കിൽ ആരോഗ്യ ഇൻഷുറൻസ് കമ്പനികൾ ഇത് പരിരക്ഷിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web |last=Ministerie |date=2014-07-01 |title=Topics - Abortion - Government.nl |url=https://www.government.nl/topics/abortion/question-and-answer |access-date=2023-11-28 |website=www.government.nl |language=en-GB}}</ref> പ്രത്യുൽപാദന അവകാശങ്ങൾക്കായുള്ള ആഗോള മുന്നേറ്റത്തിന്റെ ഭാഗമാണ് 'വിമൻ ഓൺ വേവ്സ്' (Women on Waves). അയർലൻഡ് പോലുള്ള രാജ്യങ്ങളിലെ പരിമിതമായ പ്രത്യുൽപാദന അവകാശങ്ങളെ പരീക്ഷിക്കാനും വെല്ലുവിളിക്കാനും, അതുവഴി ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള സൗകര്യങ്ങൾ കൂടുതൽ ലഭ്യമാക്കാൻ ശ്രമിക്കാനുമാണ് ഈ കപ്പൽ ഉപയോഗിക്കുന്നത്..<ref name=":13">{{Cite journal |last=Gomperts |first=Rebecca |date=January 2002 |title=Women on Waves: Where Next for the Abortion Boat? |journal=Reproductive Health Matters |language=en |volume=10 |issue=19 |pages=180–183 |doi=10.1016/S0968-8080(02)00004-6 |issn=0968-8080|doi-access=free |pmid=12369324 }}</ref>ലോകമെമ്പാടുമുള്ള 10 ഗർഭഛിദ്രങ്ങളിൽ 9-ൽ കൂടുതൽ സംഭവിക്കുന്നത് ഗോംപെർട്‌സും വിമൻ ഓൺ വേവ്സും സന്ദർശിക്കുന്ന വികസ്വര രാജ്യങ്ങളിലാണ് . ഇത് നിയമവിരുദ്ധമോ നിയന്ത്രിതമോ ആയ പ്രദേശങ്ങളിലെ സുരക്ഷിതമല്ലാത്ത ഗർഭഛിദ്രങ്ങളായതിനാലാണ് മാതൃമരണത്തിന് ഒരു പ്രധാന കാരണം.<ref>{{cite web | url=https://www.womenonwaves.org/en/page/650/who-are-we | title=Who Are We? }}</ref> വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സിനെതിരെ ഗോമ്പേർട്ട്സിന് കാര്യമായ എതിർപ്പുകൾ നേരിടേണ്ടി വന്നിട്ടുണ്ട്. 2014-ലെ ഡോക്യുമെന്ററി വെസൽ, പോളണ്ടിലെ ഗർഭഛിദ്ര വിരുദ്ധ പ്രതിഷേധക്കാർ അവരെ നാസി എന്ന് വിളിച്ചുകൊണ്ട് ഒരു മന്ത്രം ആലപിക്കുന്നതും സ്പെയിനിൽ വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ് കപ്പൽ കടലിലേക്ക് വലിച്ചിഴയ്ക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നതും കാണിക്കുന്നു.<ref>{{cite AV media |people= |last=Whitten |first=Diana |date=2014 |title=Vessel |url=https://vesselthefilm.com/ |trans-title= |format= |work= |type= |language= |location= |publisher= |time= |access-date=}}</ref> == റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ് == [[File:Rebeca Gompers Lodz 2017 by Jarek Sawiuk. cropped.jpg|thumb|Rebecca Gomperts, [[Łódź]], Poland, 2017]] ഒരു ജനറൽ പ്രാക്ടീഷണറായ ഡോക്ടറും, കലാകാരിയും, സ്ത്രീ അവകാശ പ്രവർത്തകയുമാണ് റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ്. 1966-ൽ ജനിച്ച ഗോംപെർട്സ് നെതർലൻഡ്സിലെ വ്ലിസിംഗൻ എന്ന തുറമുഖ നഗരത്തിലാണ് വളർന്നത്. 1980-കളിൽ ആംസ്റ്റർഡാമിലേക്ക് താമസം മാറിയ അവർ അവിടെ ഒരേസമയം കലയും വൈദ്യശാസ്ത്രവും പഠിച്ചു. ബാർട്ട് ജെ. ടെർവിയൽ ക്യാപ്റ്റനായിരുന്ന ഗ്രീൻപീസ് കപ്പലായ 'റെയിൻബോ വാരിയർ II'-ൽ റെസിഡന്റ് ഫിസിഷ്യനായി പ്രവർത്തിച്ച അനുഭവങ്ങളിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ടാണ്, നിയമവിരുദ്ധമായ ഗർഭച്ഛിദ്രം മൂലം ഉണ്ടാകുന്ന ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾ പരിഹരിക്കുന്നതിനായി ഗോംപെർട്സ് 'WoW' (Women on Waves) എന്ന സംഘടനയ്ക്ക് രൂപം നൽകിയത്. 'റെയിൻബോ വാരിയർ II'-ൽ ലാറ്റിൻ അമേരിക്ക സന്ദർശിക്കുന്ന വേളയിൽ, സാമൂഹിക മാറ്റത്തിനും സ്ത്രീകളുടെ ആരോഗ്യത്തിനും കൂടുതൽ പിന്തുണ നൽകുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെയാണ് ഈ സംഘടന പ്രവർത്തിച്ചു തുടങ്ങിയത്. നെതർലൻഡ്സ് പോലുള്ള വികസിത രാജ്യങ്ങളിൽ സുരക്ഷിതവും നിയമപരവുമായ ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനും ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങൾക്കും സൗകര്യങ്ങളുണ്ടെങ്കിൽ, ചില വികസ്വര രാജ്യങ്ങളിൽ ദിവസവും 800-ഓളം നിയമവിരുദ്ധവും സുരക്ഷിതമല്ലാത്തതുമായ ഗർഭച്ഛിദ്രങ്ങൾ നടക്കുന്നുണ്ട്. 'അറ്റലിയർ വാൻ ലീഷൗട്ട്' (Atelier van Lieshout) എന്ന സ്ഥാപനവുമായി സഹകരിച്ച്, വാടകയ്‌ക്കെടുത്ത കപ്പലുകളിൽ സജ്ജീകരിക്കാവുന്ന 'എ-പോർട്ടബിൾ' (A-portable) എന്ന് പേരിട്ടിരിക്കുന്ന, കൊണ്ടുപോകാൻ കഴിയുന്ന ഒരു ഗൈനക്കോളജി യൂണിറ്റ് അവർ രൂപകൽപ്പന ചെയ്തു. ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന നിയമങ്ങളെക്കുറിച്ച് അവബോധം വളർത്തുക, അവയെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകൾക്ക് തുടക്കമിടുക, കൂടാതെ ഗർഭച്ഛിദ്രം നിയമവിരുദ്ധമായ രാജ്യങ്ങളിൽ കഴിയുന്ന സ്ത്രീകൾക്ക് സുരക്ഷിതവും ശസ്ത്രക്രിയ ആവശ്യമില്ലാത്തതുമായ ഗർഭച്ഛിദ്ര സൗകര്യങ്ങൾ ഒരുക്കിക്കൊടുക്കുക എന്നിവയാണ് ഈ സംഘടനയുടെ പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങൾ..<ref name="FERRY">{{Citation | last =Ferry | first =Julie | date =14 November 2007 | title =The abortion ship's doctor | location =UK | newspaper =Guardian | url =https://www.theguardian.com/women/story/0,,2210593,00.html |access-date=2008-11-14}}</ref> == 'എ-പോർട്ടബിൾ' (A-Portable) == ഡച്ച് കലാകാരനും ശില്പിയുമായ അറ്റലിയർ വാൻ ലീഷൗട്ട് (Atelier van Lieshout) രൂപകൽപ്പന ചെയ്യുകയും പേരിടുകയും ചെയ്ത ഒരു മൊബൈൽ ഗൈനക്കോളജിക്കൽ ക്ലിനിക്കാണ് 'എ-പോർട്ടബിൾ'. ഒരു ഷിപ്പിംഗ് കണ്ടെയ്‌നർ പരിഷ്കരിച്ചാണ് ഈ ക്ലിനിക് ഒരുക്കിയിരിക്കുന്നത്. ഇളം നീല നിറത്തിൽ പെയിന്റ് ചെയ്തിരിക്കുന്ന ഇതിന്റെ വശങ്ങളിൽ 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (Women on Waves) എന്ന സംഘടനയുടെ ലോഗോ പതിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name=":1" /> നെതർലാൻഡ്‌സിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത കപ്പലുകളിൽ ഈ കണ്ടെയ്‌നർ ഘടിപ്പിച്ചാണ് യാത്ര ചെയ്യുന്നത്. 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' എന്ന സർക്കാരിതര സംഘടനയാണ് (NGO) ഈ കപ്പലുകൾ വാടകയ്‌ക്കെടുക്കുന്നത്. 2001-ൽ കീസ് റൈറ്റർ (Kees Ryter) രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത ഈ ലോഗോയെക്കുറിച്ച് ലാംബെർട്ട്-ബീറ്റി (Lambert-Beatty) ഇങ്ങനെ വിവരിക്കുന്നു: ക്ലിനിക്കിന്റെ വശത്ത് ഒരു പർപ്പിൾ നിറത്തിലുള്ള വൃത്തമുണ്ട്. അതിനുള്ളിൽ പിങ്ക് നിറത്തിലുള്ള ഔട്ട്‌ലൈനോടുകൂടിയ ഓറഞ്ച് നിറത്തിലുള്ള ഒരു രൂപമുണ്ട്; സൂക്ഷിച്ചു നോക്കിയാൽ, മാനുഷിക-വൈദ്യ സഹായത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന ഒരു തരം 'ചതുരാകൃതിയിലുള്ള കുരിശ്' (squared cross) ആണെന്ന് മനസ്സിലാക്കാം.<ref name=":1" /> p.&nbsp;309 ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ഉപദേശങ്ങൾ, സോണോഗ്രാമുകൾ, മരുന്നുകൾ വഴിയോ ശസ്ത്രക്രിയ വഴിയോ ഉള്ള ഗർഭച്ഛിദ്രം എന്നിവ ലഭ്യമാക്കുന്ന, പൂർണ്ണമായും പ്രവർത്തനക്ഷമമായ ഒരു ഗൈനക്കോളജിക്കൽ ക്ലിനിക്കാണ് ഇത്. സാധാരണയായി രണ്ട് ഡോക്ടർമാരും ഒരു നഴ്സുമാണ് ഇവിടെ സേവനമനുഷ്ഠിക്കുന്നത്. കൂടാതെ, ബോധവൽക്കരണവും കൗൺസിലിംഗും നൽകുന്നതിനായി പരിശീലനം ലഭിച്ച സന്നദ്ധപ്രവർത്തകരും കപ്പലിലുണ്ടാകും. കപ്പലിലെ ജീവനക്കാർ ഏതാണ്ട് പൂർണ്ണമായും സ്ത്രീകളാണ്.<ref name=":1" />ഇത്തരം പ്രവർത്തനങ്ങൾ അനുവദനീയമായ രാജ്യങ്ങളിലെ തുറമുഖങ്ങളിൽ, നിയമപരവും വൈദ്യശാസ്ത്രപരവുമായ വിഷയങ്ങളെക്കുറിച്ച് കപ്പലിലെ ജീവനക്കാർ ശിൽപ്പശാലകൾ നടത്താറുണ്ട്.<ref name=":1" />കർശനമായ നിയമങ്ങളുള്ള രാജ്യങ്ങൾ സന്ദർശിക്കുമ്പോൾ, സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നതിനായി കപ്പൽ അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രാതിർത്തിയിലേക്ക് (കരയിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 12 മൈൽ അകലെ) നീങ്ങുന്നു.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> == യാത്രകൾ == 2002-ൽ, ഡച്ച് പാർലമെന്റിൽ നടന്ന ശക്തമായ വാദപ്രതിവാദങ്ങൾക്കൊടുവിൽ, 'വുമൺ ഓൺ വേവ്‌സ്' (Women on Waves) എന്ന സംഘടനയുടെ 'അറോറ' (Aurora) എന്ന കപ്പലിലുണ്ടായിരുന്ന മെഡിക്കൽ ജീവനക്കാർക്ക്, ഗർഭിണികളായ സ്ത്രീകൾക്ക് സാധാരണയായി 'ഗർഭച്ഛിദ്ര ഗുളിക' എന്ന് അറിയപ്പെടുന്ന 'ആർ.യു-486' (RU-486) ​​- നൽകാൻ നെതർലാൻഡ്‌സ് ആരോഗ്യ മന്ത്രി എൽസ് ബോർസ്റ്റ് അനുമതി നൽകി.<ref name=":0" /> സ്ത്രീകളുടെ ലൈംഗിക സ്വാതന്ത്ര്യവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഡച്ച് സർക്കാരിന്റെ നയത്തിന് അനുസൃതമായാണ് ഈ തീരുമാനമെന്ന് ബോർസ്റ്റ് വ്യക്തമാക്കി. ഒമ്പത് ആഴ്ച വരെ പ്രായമുള്ള ഗർഭാവസ്ഥ അവസാനിപ്പിക്കാൻ മാത്രമേ ഈ ഗുളിക ഉപയോഗിക്കാവൂ എന്നും, ഒരു ഗൈനക്കോളജിസ്റ്റിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ മാത്രമേ ഇത് നൽകാവൂ എന്നും നിബന്ധനയുണ്ടായിരുന്നു.<ref>{{cite news|author1=Geraldine Coughlan|title=Legal boost for Dutch abortion ship|url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/2080992.stm|publisher=BBC|date=2 July 2002}}</ref> 'എ-പോർട്ടബിൾ' ഒരു മെഡിക്കൽ ക്ലിനിക്കായി പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും, ഇതൊരു കലാസൃഷ്ടിയായും കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. 'വിഷ്വൽ ആർട്ടിനും സാംസ്കാരിക പൈതൃകത്തിനുമായി പൊതുഫണ്ടിൽ നിന്ന് സഹായം നൽകുന്ന' ഡച്ച് സ്ഥാപനമായ 'മോൺഡ്രിയാൻ ഫൗണ്ടേഷൻ' (Mondriaan Foundation) ആണ് 'എ-പോർട്ടബിൾ' നിർമ്മിക്കുന്നതിനുള്ള പ്രാരംഭ ഫണ്ട് നൽകിയത്.<ref>{{Cite news|url=https://www.mondriaanfonds.nl/en/about/|title=About - Mondriaan Fund|work=Mondriaan Fund|access-date=2018-06-08}}</ref> പോർച്ചുഗലിൽ നടന്ന 'വിമൻ ബിൽഡിംഗ് എക്സിബിഷൻ' (Ute Meta Bauer-ന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ), ആംസ്റ്റർഡാമിലെ 'മീഡിയമാറ്റിക്' (Mediamatic) ആർട്ട് സ്പേസ് എന്നിവിടങ്ങളിലും, 'ആർട്ട്‌ഫോറം' (Artforum) എന്ന പ്രസിദ്ധീകരണത്തിലും ഇത് ഇടം നേടിയിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://www.mediamatic.net/en/page/8963/women-on-waves|title=Women on Waves|website=Mediamatic|access-date=2018-06-08}}</ref>കലാ ചരിത്രകാരിയും നിരൂപകയും പ്രൊഫസറുമായ ക്ലെയർ ബിഷപ്പ് (Claire Bishop), 'എ-പോർട്ടബിൾ'-നെ ഒരു "നവ രാഷ്ട്രീയ കല" (new political art) ആയി വിശേഷിപ്പിക്കുന്നുവെന്ന് ലാംബെർട്ട്-ബീറ്റി ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.<ref name=":1" /><ref>{{Cite journal|last=Bishop|first=Claire|date=2006|title=The social turn: Collaboration and its discontents|journal=Artforum International|volume=44|issue=6|pages=178–83}}</ref> ==അവലംബം== {{Reflist}} ==ബാഹ്യ കണ്ണികൾ== *[https://www.womenonwaves.org/ Women on Waves website] *[https://vesselthefilm.com/ Vessel] Documentary film about Women on Waves {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:ഗർഭച്ഛിദ്ര സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നവർ]] hzvqjprwwwne1dha3zrs4y3r7wu8g4t 4682202 4682201 2026-11-02T06:27:05Z Meenakshi nandhini 99060 /* യാത്രകൾ */ 4682202 wikitext text/x-wiki {{prettyurl/wikidata}}{{Infobox organization | name = വുമൺ ഓൺ വേവ്സ് | image = Women on Waves logo.png | image_border = | alt = | caption = | abbreviation = WoW | formation = 1999 | type = [[Nonprofit organization|ലാഭേച്ഛയില്ലാത്ത സ്ഥാപനം]] | status = | purpose = ഗർഭച്ഛിദ്രം, ഇതുസംബന്ധമായ വിദ്യാഭ്യാസം തുടങ്ങിയ പ്രത്യുൽപാദന ആരോഗ്യ സേവനങ്ങൾ നിയന്ത്രിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന രാജ്യങ്ങളിലേക്ക് ഇവ എത്തിക്കുക | leader_title = Founder | leader_name = [[റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ്]] | headquarters = [[ആംസ്റ്റർഡാം]], [[നെതർലാൻഡ്സ്]] | location = | region_served = നിയന്ത്രിത പ്രത്യുൽപാദന ആരോഗ്യ സേവനങ്ങളുള്ള രാജ്യങ്ങൾ | website = [https://www.womenonwaves.org/en/ womenonwaves.org] }} നിയന്ത്രിത ഗർഭച്ഛിദ്ര നിയമങ്ങളുള്ള രാജ്യങ്ങളിലെ സ്ത്രീകൾക്ക് പ്രത്യുൽപാദനപരമായ ആരോഗ്യ സേവനങ്ങൾ, പ്രത്യേകിച്ച് നോൺ-സർജിക്കൽ അബോർഷൻ സേവനങ്ങളും വിദ്യാഭ്യാസവും എത്തിക്കുന്നതിനായി ഡച്ച് ഫിസിഷ്യൻ [[റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ്]] 1999-ൽ സ്ഥാപിച്ച ഒരു ഡച്ച് സർക്കാരിതര സംഘടനയാണ് '''വിമൻ ഓൺ വേവ്സ്''' (WoW).<ref name=":1">{{Cite journal|last=Lambert-Beatty|first=Carrie|date=2008|title=Twelve miles: Boundaries of the new art/activism|journal=Signs: Journal of Women in Culture and Society|volume=34|issue=1|pages=309–327|doi=10.1086/588446|issn=0097-9740}}</ref> WoW വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്ന മറ്റ് സേവനങ്ങളിൽ [[ഗർഭനിരോധന ഗുളികൾ|ഗർഭനിരോധനം]], വ്യക്തിഗത പ്രത്യുത്പാദന കൗൺസിലിംഗ്, വർക്ക്ഷോപ്പുകൾ, അനാവശ്യ ഗർഭധാരണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വിദ്യാഭ്യാസം എന്നിവയും ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref name=":0">{{Cite journal|last=Best|first=Alyssa|date=September 2005|title=Abortion Rights along the Irish-English Border and the Liminality of Women's Experiences|url=https://archive.org/details/sim_dialectical-anthropology_2005_29_3-4/page/423|journal=Dialectical Anthropology|volume=29|issue=3–4|pages=423–437|doi=10.1007/s10624-005-3863-x|s2cid=145318165|issn=0304-4092}}</ref> == രീതിയും പശ്ചാത്തലവും == ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങളെക്കുറിച്ചും, 'ആർ.യു-486' (RU-486) ​​എന്ന മരുന്ന് ഉപയോഗിച്ച് ശസ്ത്രക്രിയ കൂടാതെ സ്വയം ഗർഭച്ഛിദ്രം നടത്തുന്ന രീതിയെക്കുറിച്ചും (മെഡിക്കൽ അബോർഷൻ) പഠിക്കുന്നതിനായി അഭിഭാഷകർ, ഡോക്ടർമാർ, കലാകാരന്മാർ, എഴുത്തുകാർ, പൊതുജനാരോഗ്യ പ്രവർത്തകർ, കൂടാതെ സ്ത്രീകൾക്കും പുരുഷന്മാർക്കുമായി ശിൽപ്പശാലകൾ (വർക്ക്‌ഷോപ്പുകൾ) സംഘടിപ്പിക്കാറുണ്ട്.<ref name=":2">Whitten, Diana. 2014. ''Vessel''. Documentary film. Published by Sovereignty Productions.</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.thestar.com/life/health_wellness/2008/01/25/floating_clinic_spreads_word_on_abortion_pill.html|title=Floating clinic spreads word on abortion pill {{!}} The Star|work=thestar.com|access-date=2018-06-08}}</ref> 'എ-പോർട്ടബിൾ' (A-Portable) എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന, പ്രത്യേകം സജ്ജീകരിച്ച ഒരു മൊബൈൽ ക്ലിനിക്ക് ഉൾക്കൊള്ളുന്ന കപ്പലിലാണ് ഈ സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നത്. 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (Women on Waves - WoW) ഒരു രാജ്യത്ത് എത്തുമ്പോൾ, സ്ത്രീകൾ മുൻകൂട്ടി സമയം നിശ്ചയിക്കുകയും (അപ്പോയിന്റ്‌മെന്റ് എടുക്കുകയും) തുടർന്ന് കപ്പലിലേക്ക് എത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. കപ്പൽ ഏകദേശം 20 കിലോമീറ്റർ (12 മൈൽ) അകലെയുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിലേക്ക് സഞ്ചരിക്കുന്നു. നെതർലാൻഡ്‌സിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത കപ്പലുകളിൽ അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിൽ ഡച്ച് നിയമങ്ങളാണ് ബാധകമാകുന്നത്.<ref name=":1" /> അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിൽ എത്തിയ ശേഷം, കപ്പലിലെ മെഡിക്കൽ ജീവനക്കാർ ഗർഭച്ഛിദ്രം ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രത്യുൽപാദന ആരോഗ്യ സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നു<ref>{{cite web|title=Campaigns and Information|url=http://www.womenonwaves.org/|website=Women on Waves|access-date=17 October 2016}}</ref> ഗോംപെർട്‌സിന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, ഈ കപ്പൽ ആദ്യമായി യാത്ര തിരിച്ചപ്പോൾ, അത് ഡച്ച് സമുദ്രമേഖലയിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ട ഒരു ഡച്ച് കപ്പലായിരുന്നു. ഇതിനർത്ഥം, അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിൽ വിതരണം ചെയ്യുന്നതിനായി അവർക്ക് ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള ഗുളികകൾ കപ്പലിൽ കൊണ്ടുപോകാൻ സാധിച്ചു എന്നാണ്.<ref>{{Cite web |last=Urbina |first=Ian |date=October 17, 2022 |title=From the Sea, Freedom {{!}} The Outlaw Ocean Podcast |url=https://www.theoutlawocean.com/ |access-date=2023-11-24 |website=The Outlaw Ocean Project}}</ref> 'അറ്റലിയർ വാൻ ലീഷൗട്ട്' (Atelier van Lieshout) എന്ന ഡച്ച് സ്റ്റുഡിയോ രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത 'എ-പോർട്ടബിൾ', മെഡിക്കൽ ക്ലിനിക്കായും ആർട്ട് ഇൻസ്റ്റാളേഷനായും പ്രവർത്തിക്കുന്നു.<ref name=":1" /> ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെയോ ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങളെയോ എതിർക്കുന്ന സർക്കാർ അധികൃതർ, മതസംഘടനകൾ, പ്രാദേശിക ഗ്രൂപ്പുകൾ എന്നിവരുടെ ലക്ഷ്യസ്ഥാനമായി 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (WoW) സംഘടനയിലെ സന്നദ്ധപ്രവർത്തകരും ജീവനക്കാരും പലപ്പോഴും മാറിയിട്ടുണ്ട്.<ref name=":1" /> വിമൻ ഓൺ വേവ്സ് സന്ദർശിക്കുന്ന രാജ്യങ്ങളിൽ ഗർഭഛിദ്രത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകൾ പുനരുജ്ജീവിപ്പിച്ചതിന്റെ ബഹുമതി എൻ‌ജി‌ഒയ്ക്കാണ്.<ref name=":1" /> === പ്രത്യുൽപാദന അവകാശ പ്രസ്ഥാനം === ചില ഡച്ച് സംഘടനകളുടെയും സർക്കാർ സംരംഭങ്ങളുടെയും ഇന്നത്തെ പ്രധാന ശ്രദ്ധാകേന്ദ്രമാണ് ഗർഭഛിദ്രത്തിനുള്ള സൗകര്യം.<ref>{{Cite web |last=Zaken |first=Ministerie van Buitenlandse |title=Dutch Development results Sexual and reproductive health and rights including HIV / AIDS (SRHR) |url=https://www.dutchdevelopmentresults.nl/2019/theme/srhr |access-date=2023-11-28 |website=www.dutchdevelopmentresults.nl}}</ref>നെതർലാൻഡിൽ, ഗർഭത്തിൻറെ 24-ാം ആഴ്ച വരെ ഗർഭഛിദ്രം നിയമപരമാണ്. കൂടാതെ എക്സപ്ഷണൽ മെഡിക്കൽ എക്സ്പെൻസസ് ആക്റ്റ് അല്ലെങ്കിൽ ആരോഗ്യ ഇൻഷുറൻസ് കമ്പനികൾ ഇത് പരിരക്ഷിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web |last=Ministerie |date=2014-07-01 |title=Topics - Abortion - Government.nl |url=https://www.government.nl/topics/abortion/question-and-answer |access-date=2023-11-28 |website=www.government.nl |language=en-GB}}</ref> പ്രത്യുൽപാദന അവകാശങ്ങൾക്കായുള്ള ആഗോള മുന്നേറ്റത്തിന്റെ ഭാഗമാണ് 'വിമൻ ഓൺ വേവ്സ്' (Women on Waves). അയർലൻഡ് പോലുള്ള രാജ്യങ്ങളിലെ പരിമിതമായ പ്രത്യുൽപാദന അവകാശങ്ങളെ പരീക്ഷിക്കാനും വെല്ലുവിളിക്കാനും, അതുവഴി ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള സൗകര്യങ്ങൾ കൂടുതൽ ലഭ്യമാക്കാൻ ശ്രമിക്കാനുമാണ് ഈ കപ്പൽ ഉപയോഗിക്കുന്നത്..<ref name=":13">{{Cite journal |last=Gomperts |first=Rebecca |date=January 2002 |title=Women on Waves: Where Next for the Abortion Boat? |journal=Reproductive Health Matters |language=en |volume=10 |issue=19 |pages=180–183 |doi=10.1016/S0968-8080(02)00004-6 |issn=0968-8080|doi-access=free |pmid=12369324 }}</ref>ലോകമെമ്പാടുമുള്ള 10 ഗർഭഛിദ്രങ്ങളിൽ 9-ൽ കൂടുതൽ സംഭവിക്കുന്നത് ഗോംപെർട്‌സും വിമൻ ഓൺ വേവ്സും സന്ദർശിക്കുന്ന വികസ്വര രാജ്യങ്ങളിലാണ് . ഇത് നിയമവിരുദ്ധമോ നിയന്ത്രിതമോ ആയ പ്രദേശങ്ങളിലെ സുരക്ഷിതമല്ലാത്ത ഗർഭഛിദ്രങ്ങളായതിനാലാണ് മാതൃമരണത്തിന് ഒരു പ്രധാന കാരണം.<ref>{{cite web | url=https://www.womenonwaves.org/en/page/650/who-are-we | title=Who Are We? }}</ref> വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സിനെതിരെ ഗോമ്പേർട്ട്സിന് കാര്യമായ എതിർപ്പുകൾ നേരിടേണ്ടി വന്നിട്ടുണ്ട്. 2014-ലെ ഡോക്യുമെന്ററി വെസൽ, പോളണ്ടിലെ ഗർഭഛിദ്ര വിരുദ്ധ പ്രതിഷേധക്കാർ അവരെ നാസി എന്ന് വിളിച്ചുകൊണ്ട് ഒരു മന്ത്രം ആലപിക്കുന്നതും സ്പെയിനിൽ വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ് കപ്പൽ കടലിലേക്ക് വലിച്ചിഴയ്ക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നതും കാണിക്കുന്നു.<ref>{{cite AV media |people= |last=Whitten |first=Diana |date=2014 |title=Vessel |url=https://vesselthefilm.com/ |trans-title= |format= |work= |type= |language= |location= |publisher= |time= |access-date=}}</ref> == റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ് == [[File:Rebeca Gompers Lodz 2017 by Jarek Sawiuk. cropped.jpg|thumb|Rebecca Gomperts, [[Łódź]], Poland, 2017]] ഒരു ജനറൽ പ്രാക്ടീഷണറായ ഡോക്ടറും, കലാകാരിയും, സ്ത്രീ അവകാശ പ്രവർത്തകയുമാണ് റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ്. 1966-ൽ ജനിച്ച ഗോംപെർട്സ് നെതർലൻഡ്സിലെ വ്ലിസിംഗൻ എന്ന തുറമുഖ നഗരത്തിലാണ് വളർന്നത്. 1980-കളിൽ ആംസ്റ്റർഡാമിലേക്ക് താമസം മാറിയ അവർ അവിടെ ഒരേസമയം കലയും വൈദ്യശാസ്ത്രവും പഠിച്ചു. ബാർട്ട് ജെ. ടെർവിയൽ ക്യാപ്റ്റനായിരുന്ന ഗ്രീൻപീസ് കപ്പലായ 'റെയിൻബോ വാരിയർ II'-ൽ റെസിഡന്റ് ഫിസിഷ്യനായി പ്രവർത്തിച്ച അനുഭവങ്ങളിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ടാണ്, നിയമവിരുദ്ധമായ ഗർഭച്ഛിദ്രം മൂലം ഉണ്ടാകുന്ന ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾ പരിഹരിക്കുന്നതിനായി ഗോംപെർട്സ് 'WoW' (Women on Waves) എന്ന സംഘടനയ്ക്ക് രൂപം നൽകിയത്. 'റെയിൻബോ വാരിയർ II'-ൽ ലാറ്റിൻ അമേരിക്ക സന്ദർശിക്കുന്ന വേളയിൽ, സാമൂഹിക മാറ്റത്തിനും സ്ത്രീകളുടെ ആരോഗ്യത്തിനും കൂടുതൽ പിന്തുണ നൽകുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെയാണ് ഈ സംഘടന പ്രവർത്തിച്ചു തുടങ്ങിയത്. നെതർലൻഡ്സ് പോലുള്ള വികസിത രാജ്യങ്ങളിൽ സുരക്ഷിതവും നിയമപരവുമായ ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനും ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങൾക്കും സൗകര്യങ്ങളുണ്ടെങ്കിൽ, ചില വികസ്വര രാജ്യങ്ങളിൽ ദിവസവും 800-ഓളം നിയമവിരുദ്ധവും സുരക്ഷിതമല്ലാത്തതുമായ ഗർഭച്ഛിദ്രങ്ങൾ നടക്കുന്നുണ്ട്. 'അറ്റലിയർ വാൻ ലീഷൗട്ട്' (Atelier van Lieshout) എന്ന സ്ഥാപനവുമായി സഹകരിച്ച്, വാടകയ്‌ക്കെടുത്ത കപ്പലുകളിൽ സജ്ജീകരിക്കാവുന്ന 'എ-പോർട്ടബിൾ' (A-portable) എന്ന് പേരിട്ടിരിക്കുന്ന, കൊണ്ടുപോകാൻ കഴിയുന്ന ഒരു ഗൈനക്കോളജി യൂണിറ്റ് അവർ രൂപകൽപ്പന ചെയ്തു. ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന നിയമങ്ങളെക്കുറിച്ച് അവബോധം വളർത്തുക, അവയെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകൾക്ക് തുടക്കമിടുക, കൂടാതെ ഗർഭച്ഛിദ്രം നിയമവിരുദ്ധമായ രാജ്യങ്ങളിൽ കഴിയുന്ന സ്ത്രീകൾക്ക് സുരക്ഷിതവും ശസ്ത്രക്രിയ ആവശ്യമില്ലാത്തതുമായ ഗർഭച്ഛിദ്ര സൗകര്യങ്ങൾ ഒരുക്കിക്കൊടുക്കുക എന്നിവയാണ് ഈ സംഘടനയുടെ പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങൾ..<ref name="FERRY">{{Citation | last =Ferry | first =Julie | date =14 November 2007 | title =The abortion ship's doctor | location =UK | newspaper =Guardian | url =https://www.theguardian.com/women/story/0,,2210593,00.html |access-date=2008-11-14}}</ref> == 'എ-പോർട്ടബിൾ' (A-Portable) == ഡച്ച് കലാകാരനും ശില്പിയുമായ അറ്റലിയർ വാൻ ലീഷൗട്ട് (Atelier van Lieshout) രൂപകൽപ്പന ചെയ്യുകയും പേരിടുകയും ചെയ്ത ഒരു മൊബൈൽ ഗൈനക്കോളജിക്കൽ ക്ലിനിക്കാണ് 'എ-പോർട്ടബിൾ'. ഒരു ഷിപ്പിംഗ് കണ്ടെയ്‌നർ പരിഷ്കരിച്ചാണ് ഈ ക്ലിനിക് ഒരുക്കിയിരിക്കുന്നത്. ഇളം നീല നിറത്തിൽ പെയിന്റ് ചെയ്തിരിക്കുന്ന ഇതിന്റെ വശങ്ങളിൽ 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (Women on Waves) എന്ന സംഘടനയുടെ ലോഗോ പതിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name=":1" /> നെതർലാൻഡ്‌സിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത കപ്പലുകളിൽ ഈ കണ്ടെയ്‌നർ ഘടിപ്പിച്ചാണ് യാത്ര ചെയ്യുന്നത്. 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' എന്ന സർക്കാരിതര സംഘടനയാണ് (NGO) ഈ കപ്പലുകൾ വാടകയ്‌ക്കെടുക്കുന്നത്. 2001-ൽ കീസ് റൈറ്റർ (Kees Ryter) രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത ഈ ലോഗോയെക്കുറിച്ച് ലാംബെർട്ട്-ബീറ്റി (Lambert-Beatty) ഇങ്ങനെ വിവരിക്കുന്നു: ക്ലിനിക്കിന്റെ വശത്ത് ഒരു പർപ്പിൾ നിറത്തിലുള്ള വൃത്തമുണ്ട്. അതിനുള്ളിൽ പിങ്ക് നിറത്തിലുള്ള ഔട്ട്‌ലൈനോടുകൂടിയ ഓറഞ്ച് നിറത്തിലുള്ള ഒരു രൂപമുണ്ട്; സൂക്ഷിച്ചു നോക്കിയാൽ, മാനുഷിക-വൈദ്യ സഹായത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന ഒരു തരം 'ചതുരാകൃതിയിലുള്ള കുരിശ്' (squared cross) ആണെന്ന് മനസ്സിലാക്കാം.<ref name=":1" /> p.&nbsp;309 ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ഉപദേശങ്ങൾ, സോണോഗ്രാമുകൾ, മരുന്നുകൾ വഴിയോ ശസ്ത്രക്രിയ വഴിയോ ഉള്ള ഗർഭച്ഛിദ്രം എന്നിവ ലഭ്യമാക്കുന്ന, പൂർണ്ണമായും പ്രവർത്തനക്ഷമമായ ഒരു ഗൈനക്കോളജിക്കൽ ക്ലിനിക്കാണ് ഇത്. സാധാരണയായി രണ്ട് ഡോക്ടർമാരും ഒരു നഴ്സുമാണ് ഇവിടെ സേവനമനുഷ്ഠിക്കുന്നത്. കൂടാതെ, ബോധവൽക്കരണവും കൗൺസിലിംഗും നൽകുന്നതിനായി പരിശീലനം ലഭിച്ച സന്നദ്ധപ്രവർത്തകരും കപ്പലിലുണ്ടാകും. കപ്പലിലെ ജീവനക്കാർ ഏതാണ്ട് പൂർണ്ണമായും സ്ത്രീകളാണ്.<ref name=":1" />ഇത്തരം പ്രവർത്തനങ്ങൾ അനുവദനീയമായ രാജ്യങ്ങളിലെ തുറമുഖങ്ങളിൽ, നിയമപരവും വൈദ്യശാസ്ത്രപരവുമായ വിഷയങ്ങളെക്കുറിച്ച് കപ്പലിലെ ജീവനക്കാർ ശിൽപ്പശാലകൾ നടത്താറുണ്ട്.<ref name=":1" />കർശനമായ നിയമങ്ങളുള്ള രാജ്യങ്ങൾ സന്ദർശിക്കുമ്പോൾ, സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നതിനായി കപ്പൽ അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രാതിർത്തിയിലേക്ക് (കരയിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 12 മൈൽ അകലെ) നീങ്ങുന്നു.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> == യാത്രകൾ == 2002-ൽ, ഡച്ച് പാർലമെന്റിൽ നടന്ന ശക്തമായ വാദപ്രതിവാദങ്ങൾക്കൊടുവിൽ, 'വുമൺ ഓൺ വേവ്‌സ്' (Women on Waves) എന്ന സംഘടനയുടെ 'അറോറ' (Aurora) എന്ന കപ്പലിലുണ്ടായിരുന്ന മെഡിക്കൽ ജീവനക്കാർക്ക്, ഗർഭിണികളായ സ്ത്രീകൾക്ക് സാധാരണയായി 'ഗർഭച്ഛിദ്ര ഗുളിക' എന്ന് അറിയപ്പെടുന്ന 'ആർ.യു-486' (RU-486) ​​- നൽകാൻ നെതർലാൻഡ്‌സ് ആരോഗ്യ മന്ത്രി എൽസ് ബോർസ്റ്റ് അനുമതി നൽകി.<ref name=":0" /> സ്ത്രീകളുടെ ലൈംഗിക സ്വാതന്ത്ര്യവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഡച്ച് സർക്കാരിന്റെ നയത്തിന് അനുസൃതമായാണ് ഈ തീരുമാനമെന്ന് ബോർസ്റ്റ് വ്യക്തമാക്കി. ഒമ്പത് ആഴ്ച വരെ പ്രായമുള്ള ഗർഭാവസ്ഥ അവസാനിപ്പിക്കാൻ മാത്രമേ ഈ ഗുളിക ഉപയോഗിക്കാവൂ എന്നും, ഒരു ഗൈനക്കോളജിസ്റ്റിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ മാത്രമേ ഇത് നൽകാവൂ എന്നും നിബന്ധനയുണ്ടായിരുന്നു.<ref>{{cite news|author1=Geraldine Coughlan|title=Legal boost for Dutch abortion ship|url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/2080992.stm|publisher=BBC|date=2 July 2002}}</ref> ==അവലംബം== {{Reflist}} ==ബാഹ്യ കണ്ണികൾ== *[https://www.womenonwaves.org/ Women on Waves website] *[https://vesselthefilm.com/ Vessel] Documentary film about Women on Waves {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:ഗർഭച്ഛിദ്ര സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നവർ]] i1nk8oobb6ibhmup7ni6uo9m8jopc6u 4682203 4682202 2026-11-02T06:27:22Z Meenakshi nandhini 99060 /* 'എ-പോർട്ടബിൾ' (A-Portable) */ 4682203 wikitext text/x-wiki {{prettyurl/wikidata}}{{Infobox organization | name = വുമൺ ഓൺ വേവ്സ് | image = Women on Waves logo.png | image_border = | alt = | caption = | abbreviation = WoW | formation = 1999 | type = [[Nonprofit organization|ലാഭേച്ഛയില്ലാത്ത സ്ഥാപനം]] | status = | purpose = ഗർഭച്ഛിദ്രം, ഇതുസംബന്ധമായ വിദ്യാഭ്യാസം തുടങ്ങിയ പ്രത്യുൽപാദന ആരോഗ്യ സേവനങ്ങൾ നിയന്ത്രിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന രാജ്യങ്ങളിലേക്ക് ഇവ എത്തിക്കുക | leader_title = Founder | leader_name = [[റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ്]] | headquarters = [[ആംസ്റ്റർഡാം]], [[നെതർലാൻഡ്സ്]] | location = | region_served = നിയന്ത്രിത പ്രത്യുൽപാദന ആരോഗ്യ സേവനങ്ങളുള്ള രാജ്യങ്ങൾ | website = [https://www.womenonwaves.org/en/ womenonwaves.org] }} നിയന്ത്രിത ഗർഭച്ഛിദ്ര നിയമങ്ങളുള്ള രാജ്യങ്ങളിലെ സ്ത്രീകൾക്ക് പ്രത്യുൽപാദനപരമായ ആരോഗ്യ സേവനങ്ങൾ, പ്രത്യേകിച്ച് നോൺ-സർജിക്കൽ അബോർഷൻ സേവനങ്ങളും വിദ്യാഭ്യാസവും എത്തിക്കുന്നതിനായി ഡച്ച് ഫിസിഷ്യൻ [[റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ്]] 1999-ൽ സ്ഥാപിച്ച ഒരു ഡച്ച് സർക്കാരിതര സംഘടനയാണ് '''വിമൻ ഓൺ വേവ്സ്''' (WoW).<ref name=":1">{{Cite journal|last=Lambert-Beatty|first=Carrie|date=2008|title=Twelve miles: Boundaries of the new art/activism|journal=Signs: Journal of Women in Culture and Society|volume=34|issue=1|pages=309–327|doi=10.1086/588446|issn=0097-9740}}</ref> WoW വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്ന മറ്റ് സേവനങ്ങളിൽ [[ഗർഭനിരോധന ഗുളികൾ|ഗർഭനിരോധനം]], വ്യക്തിഗത പ്രത്യുത്പാദന കൗൺസിലിംഗ്, വർക്ക്ഷോപ്പുകൾ, അനാവശ്യ ഗർഭധാരണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വിദ്യാഭ്യാസം എന്നിവയും ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref name=":0">{{Cite journal|last=Best|first=Alyssa|date=September 2005|title=Abortion Rights along the Irish-English Border and the Liminality of Women's Experiences|url=https://archive.org/details/sim_dialectical-anthropology_2005_29_3-4/page/423|journal=Dialectical Anthropology|volume=29|issue=3–4|pages=423–437|doi=10.1007/s10624-005-3863-x|s2cid=145318165|issn=0304-4092}}</ref> == രീതിയും പശ്ചാത്തലവും == ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങളെക്കുറിച്ചും, 'ആർ.യു-486' (RU-486) ​​എന്ന മരുന്ന് ഉപയോഗിച്ച് ശസ്ത്രക്രിയ കൂടാതെ സ്വയം ഗർഭച്ഛിദ്രം നടത്തുന്ന രീതിയെക്കുറിച്ചും (മെഡിക്കൽ അബോർഷൻ) പഠിക്കുന്നതിനായി അഭിഭാഷകർ, ഡോക്ടർമാർ, കലാകാരന്മാർ, എഴുത്തുകാർ, പൊതുജനാരോഗ്യ പ്രവർത്തകർ, കൂടാതെ സ്ത്രീകൾക്കും പുരുഷന്മാർക്കുമായി ശിൽപ്പശാലകൾ (വർക്ക്‌ഷോപ്പുകൾ) സംഘടിപ്പിക്കാറുണ്ട്.<ref name=":2">Whitten, Diana. 2014. ''Vessel''. Documentary film. Published by Sovereignty Productions.</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.thestar.com/life/health_wellness/2008/01/25/floating_clinic_spreads_word_on_abortion_pill.html|title=Floating clinic spreads word on abortion pill {{!}} The Star|work=thestar.com|access-date=2018-06-08}}</ref> 'എ-പോർട്ടബിൾ' (A-Portable) എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന, പ്രത്യേകം സജ്ജീകരിച്ച ഒരു മൊബൈൽ ക്ലിനിക്ക് ഉൾക്കൊള്ളുന്ന കപ്പലിലാണ് ഈ സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നത്. 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (Women on Waves - WoW) ഒരു രാജ്യത്ത് എത്തുമ്പോൾ, സ്ത്രീകൾ മുൻകൂട്ടി സമയം നിശ്ചയിക്കുകയും (അപ്പോയിന്റ്‌മെന്റ് എടുക്കുകയും) തുടർന്ന് കപ്പലിലേക്ക് എത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. കപ്പൽ ഏകദേശം 20 കിലോമീറ്റർ (12 മൈൽ) അകലെയുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിലേക്ക് സഞ്ചരിക്കുന്നു. നെതർലാൻഡ്‌സിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത കപ്പലുകളിൽ അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിൽ ഡച്ച് നിയമങ്ങളാണ് ബാധകമാകുന്നത്.<ref name=":1" /> അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിൽ എത്തിയ ശേഷം, കപ്പലിലെ മെഡിക്കൽ ജീവനക്കാർ ഗർഭച്ഛിദ്രം ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രത്യുൽപാദന ആരോഗ്യ സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നു<ref>{{cite web|title=Campaigns and Information|url=http://www.womenonwaves.org/|website=Women on Waves|access-date=17 October 2016}}</ref> ഗോംപെർട്‌സിന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, ഈ കപ്പൽ ആദ്യമായി യാത്ര തിരിച്ചപ്പോൾ, അത് ഡച്ച് സമുദ്രമേഖലയിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ട ഒരു ഡച്ച് കപ്പലായിരുന്നു. ഇതിനർത്ഥം, അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിൽ വിതരണം ചെയ്യുന്നതിനായി അവർക്ക് ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള ഗുളികകൾ കപ്പലിൽ കൊണ്ടുപോകാൻ സാധിച്ചു എന്നാണ്.<ref>{{Cite web |last=Urbina |first=Ian |date=October 17, 2022 |title=From the Sea, Freedom {{!}} The Outlaw Ocean Podcast |url=https://www.theoutlawocean.com/ |access-date=2023-11-24 |website=The Outlaw Ocean Project}}</ref> 'അറ്റലിയർ വാൻ ലീഷൗട്ട്' (Atelier van Lieshout) എന്ന ഡച്ച് സ്റ്റുഡിയോ രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത 'എ-പോർട്ടബിൾ', മെഡിക്കൽ ക്ലിനിക്കായും ആർട്ട് ഇൻസ്റ്റാളേഷനായും പ്രവർത്തിക്കുന്നു.<ref name=":1" /> ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെയോ ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങളെയോ എതിർക്കുന്ന സർക്കാർ അധികൃതർ, മതസംഘടനകൾ, പ്രാദേശിക ഗ്രൂപ്പുകൾ എന്നിവരുടെ ലക്ഷ്യസ്ഥാനമായി 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (WoW) സംഘടനയിലെ സന്നദ്ധപ്രവർത്തകരും ജീവനക്കാരും പലപ്പോഴും മാറിയിട്ടുണ്ട്.<ref name=":1" /> വിമൻ ഓൺ വേവ്സ് സന്ദർശിക്കുന്ന രാജ്യങ്ങളിൽ ഗർഭഛിദ്രത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകൾ പുനരുജ്ജീവിപ്പിച്ചതിന്റെ ബഹുമതി എൻ‌ജി‌ഒയ്ക്കാണ്.<ref name=":1" /> === പ്രത്യുൽപാദന അവകാശ പ്രസ്ഥാനം === ചില ഡച്ച് സംഘടനകളുടെയും സർക്കാർ സംരംഭങ്ങളുടെയും ഇന്നത്തെ പ്രധാന ശ്രദ്ധാകേന്ദ്രമാണ് ഗർഭഛിദ്രത്തിനുള്ള സൗകര്യം.<ref>{{Cite web |last=Zaken |first=Ministerie van Buitenlandse |title=Dutch Development results Sexual and reproductive health and rights including HIV / AIDS (SRHR) |url=https://www.dutchdevelopmentresults.nl/2019/theme/srhr |access-date=2023-11-28 |website=www.dutchdevelopmentresults.nl}}</ref>നെതർലാൻഡിൽ, ഗർഭത്തിൻറെ 24-ാം ആഴ്ച വരെ ഗർഭഛിദ്രം നിയമപരമാണ്. കൂടാതെ എക്സപ്ഷണൽ മെഡിക്കൽ എക്സ്പെൻസസ് ആക്റ്റ് അല്ലെങ്കിൽ ആരോഗ്യ ഇൻഷുറൻസ് കമ്പനികൾ ഇത് പരിരക്ഷിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web |last=Ministerie |date=2014-07-01 |title=Topics - Abortion - Government.nl |url=https://www.government.nl/topics/abortion/question-and-answer |access-date=2023-11-28 |website=www.government.nl |language=en-GB}}</ref> പ്രത്യുൽപാദന അവകാശങ്ങൾക്കായുള്ള ആഗോള മുന്നേറ്റത്തിന്റെ ഭാഗമാണ് 'വിമൻ ഓൺ വേവ്സ്' (Women on Waves). അയർലൻഡ് പോലുള്ള രാജ്യങ്ങളിലെ പരിമിതമായ പ്രത്യുൽപാദന അവകാശങ്ങളെ പരീക്ഷിക്കാനും വെല്ലുവിളിക്കാനും, അതുവഴി ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള സൗകര്യങ്ങൾ കൂടുതൽ ലഭ്യമാക്കാൻ ശ്രമിക്കാനുമാണ് ഈ കപ്പൽ ഉപയോഗിക്കുന്നത്..<ref name=":13">{{Cite journal |last=Gomperts |first=Rebecca |date=January 2002 |title=Women on Waves: Where Next for the Abortion Boat? |journal=Reproductive Health Matters |language=en |volume=10 |issue=19 |pages=180–183 |doi=10.1016/S0968-8080(02)00004-6 |issn=0968-8080|doi-access=free |pmid=12369324 }}</ref>ലോകമെമ്പാടുമുള്ള 10 ഗർഭഛിദ്രങ്ങളിൽ 9-ൽ കൂടുതൽ സംഭവിക്കുന്നത് ഗോംപെർട്‌സും വിമൻ ഓൺ വേവ്സും സന്ദർശിക്കുന്ന വികസ്വര രാജ്യങ്ങളിലാണ് . ഇത് നിയമവിരുദ്ധമോ നിയന്ത്രിതമോ ആയ പ്രദേശങ്ങളിലെ സുരക്ഷിതമല്ലാത്ത ഗർഭഛിദ്രങ്ങളായതിനാലാണ് മാതൃമരണത്തിന് ഒരു പ്രധാന കാരണം.<ref>{{cite web | url=https://www.womenonwaves.org/en/page/650/who-are-we | title=Who Are We? }}</ref> വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സിനെതിരെ ഗോമ്പേർട്ട്സിന് കാര്യമായ എതിർപ്പുകൾ നേരിടേണ്ടി വന്നിട്ടുണ്ട്. 2014-ലെ ഡോക്യുമെന്ററി വെസൽ, പോളണ്ടിലെ ഗർഭഛിദ്ര വിരുദ്ധ പ്രതിഷേധക്കാർ അവരെ നാസി എന്ന് വിളിച്ചുകൊണ്ട് ഒരു മന്ത്രം ആലപിക്കുന്നതും സ്പെയിനിൽ വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ് കപ്പൽ കടലിലേക്ക് വലിച്ചിഴയ്ക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നതും കാണിക്കുന്നു.<ref>{{cite AV media |people= |last=Whitten |first=Diana |date=2014 |title=Vessel |url=https://vesselthefilm.com/ |trans-title= |format= |work= |type= |language= |location= |publisher= |time= |access-date=}}</ref> == റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ് == [[File:Rebeca Gompers Lodz 2017 by Jarek Sawiuk. cropped.jpg|thumb|Rebecca Gomperts, [[Łódź]], Poland, 2017]] ഒരു ജനറൽ പ്രാക്ടീഷണറായ ഡോക്ടറും, കലാകാരിയും, സ്ത്രീ അവകാശ പ്രവർത്തകയുമാണ് റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ്. 1966-ൽ ജനിച്ച ഗോംപെർട്സ് നെതർലൻഡ്സിലെ വ്ലിസിംഗൻ എന്ന തുറമുഖ നഗരത്തിലാണ് വളർന്നത്. 1980-കളിൽ ആംസ്റ്റർഡാമിലേക്ക് താമസം മാറിയ അവർ അവിടെ ഒരേസമയം കലയും വൈദ്യശാസ്ത്രവും പഠിച്ചു. ബാർട്ട് ജെ. ടെർവിയൽ ക്യാപ്റ്റനായിരുന്ന ഗ്രീൻപീസ് കപ്പലായ 'റെയിൻബോ വാരിയർ II'-ൽ റെസിഡന്റ് ഫിസിഷ്യനായി പ്രവർത്തിച്ച അനുഭവങ്ങളിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ടാണ്, നിയമവിരുദ്ധമായ ഗർഭച്ഛിദ്രം മൂലം ഉണ്ടാകുന്ന ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾ പരിഹരിക്കുന്നതിനായി ഗോംപെർട്സ് 'WoW' (Women on Waves) എന്ന സംഘടനയ്ക്ക് രൂപം നൽകിയത്. 'റെയിൻബോ വാരിയർ II'-ൽ ലാറ്റിൻ അമേരിക്ക സന്ദർശിക്കുന്ന വേളയിൽ, സാമൂഹിക മാറ്റത്തിനും സ്ത്രീകളുടെ ആരോഗ്യത്തിനും കൂടുതൽ പിന്തുണ നൽകുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെയാണ് ഈ സംഘടന പ്രവർത്തിച്ചു തുടങ്ങിയത്. നെതർലൻഡ്സ് പോലുള്ള വികസിത രാജ്യങ്ങളിൽ സുരക്ഷിതവും നിയമപരവുമായ ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനും ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങൾക്കും സൗകര്യങ്ങളുണ്ടെങ്കിൽ, ചില വികസ്വര രാജ്യങ്ങളിൽ ദിവസവും 800-ഓളം നിയമവിരുദ്ധവും സുരക്ഷിതമല്ലാത്തതുമായ ഗർഭച്ഛിദ്രങ്ങൾ നടക്കുന്നുണ്ട്. 'അറ്റലിയർ വാൻ ലീഷൗട്ട്' (Atelier van Lieshout) എന്ന സ്ഥാപനവുമായി സഹകരിച്ച്, വാടകയ്‌ക്കെടുത്ത കപ്പലുകളിൽ സജ്ജീകരിക്കാവുന്ന 'എ-പോർട്ടബിൾ' (A-portable) എന്ന് പേരിട്ടിരിക്കുന്ന, കൊണ്ടുപോകാൻ കഴിയുന്ന ഒരു ഗൈനക്കോളജി യൂണിറ്റ് അവർ രൂപകൽപ്പന ചെയ്തു. ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന നിയമങ്ങളെക്കുറിച്ച് അവബോധം വളർത്തുക, അവയെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകൾക്ക് തുടക്കമിടുക, കൂടാതെ ഗർഭച്ഛിദ്രം നിയമവിരുദ്ധമായ രാജ്യങ്ങളിൽ കഴിയുന്ന സ്ത്രീകൾക്ക് സുരക്ഷിതവും ശസ്ത്രക്രിയ ആവശ്യമില്ലാത്തതുമായ ഗർഭച്ഛിദ്ര സൗകര്യങ്ങൾ ഒരുക്കിക്കൊടുക്കുക എന്നിവയാണ് ഈ സംഘടനയുടെ പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങൾ..<ref name="FERRY">{{Citation | last =Ferry | first =Julie | date =14 November 2007 | title =The abortion ship's doctor | location =UK | newspaper =Guardian | url =https://www.theguardian.com/women/story/0,,2210593,00.html |access-date=2008-11-14}}</ref> == 'എ-പോർട്ടബിൾ' (A-Portable) == ഡച്ച് കലാകാരനും ശില്പിയുമായ അറ്റലിയർ വാൻ ലീഷൗട്ട് (Atelier van Lieshout) രൂപകൽപ്പന ചെയ്യുകയും പേരിടുകയും ചെയ്ത ഒരു മൊബൈൽ ഗൈനക്കോളജിക്കൽ ക്ലിനിക്കാണ് 'എ-പോർട്ടബിൾ'. ഒരു ഷിപ്പിംഗ് കണ്ടെയ്‌നർ പരിഷ്കരിച്ചാണ് ഈ ക്ലിനിക് ഒരുക്കിയിരിക്കുന്നത്. ഇളം നീല നിറത്തിൽ പെയിന്റ് ചെയ്തിരിക്കുന്ന ഇതിന്റെ വശങ്ങളിൽ 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (Women on Waves) എന്ന സംഘടനയുടെ ലോഗോ പതിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name=":1" /> നെതർലാൻഡ്‌സിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത കപ്പലുകളിൽ ഈ കണ്ടെയ്‌നർ ഘടിപ്പിച്ചാണ് യാത്ര ചെയ്യുന്നത്. 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' എന്ന സർക്കാരിതര സംഘടനയാണ് (NGO) ഈ കപ്പലുകൾ വാടകയ്‌ക്കെടുക്കുന്നത്. 2001-ൽ കീസ് റൈറ്റർ (Kees Ryter) രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത ഈ ലോഗോയെക്കുറിച്ച് ലാംബെർട്ട്-ബീറ്റി (Lambert-Beatty) ഇങ്ങനെ വിവരിക്കുന്നു: ക്ലിനിക്കിന്റെ വശത്ത് ഒരു പർപ്പിൾ നിറത്തിലുള്ള വൃത്തമുണ്ട്. അതിനുള്ളിൽ പിങ്ക് നിറത്തിലുള്ള ഔട്ട്‌ലൈനോടുകൂടിയ ഓറഞ്ച് നിറത്തിലുള്ള ഒരു രൂപമുണ്ട്; സൂക്ഷിച്ചു നോക്കിയാൽ, മാനുഷിക-വൈദ്യ സഹായത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന ഒരു തരം 'ചതുരാകൃതിയിലുള്ള കുരിശ്' (squared cross) ആണെന്ന് മനസ്സിലാക്കാം.<ref name=":1" /> p.&nbsp;309 ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ഉപദേശങ്ങൾ, സോണോഗ്രാമുകൾ, മരുന്നുകൾ വഴിയോ ശസ്ത്രക്രിയ വഴിയോ ഉള്ള ഗർഭച്ഛിദ്രം എന്നിവ ലഭ്യമാക്കുന്ന, പൂർണ്ണമായും പ്രവർത്തനക്ഷമമായ ഒരു ഗൈനക്കോളജിക്കൽ ക്ലിനിക്കാണ് ഇത്. സാധാരണയായി രണ്ട് ഡോക്ടർമാരും ഒരു നഴ്സുമാണ് ഇവിടെ സേവനമനുഷ്ഠിക്കുന്നത്. കൂടാതെ, ബോധവൽക്കരണവും കൗൺസിലിംഗും നൽകുന്നതിനായി പരിശീലനം ലഭിച്ച സന്നദ്ധപ്രവർത്തകരും കപ്പലിലുണ്ടാകും. കപ്പലിലെ ജീവനക്കാർ ഏതാണ്ട് പൂർണ്ണമായും സ്ത്രീകളാണ്.<ref name=":1" />ഇത്തരം പ്രവർത്തനങ്ങൾ അനുവദനീയമായ രാജ്യങ്ങളിലെ തുറമുഖങ്ങളിൽ, നിയമപരവും വൈദ്യശാസ്ത്രപരവുമായ വിഷയങ്ങളെക്കുറിച്ച് കപ്പലിലെ ജീവനക്കാർ ശിൽപ്പശാലകൾ നടത്താറുണ്ട്.<ref name=":1" />കർശനമായ നിയമങ്ങളുള്ള രാജ്യങ്ങൾ സന്ദർശിക്കുമ്പോൾ, സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നതിനായി കപ്പൽ അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രാതിർത്തിയിലേക്ക് (കരയിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 12 മൈൽ അകലെ) നീങ്ങുന്നു.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> 'എ-പോർട്ടബിൾ' ഒരു മെഡിക്കൽ ക്ലിനിക്കായി പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും, ഇതൊരു കലാസൃഷ്ടിയായും കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. 'വിഷ്വൽ ആർട്ടിനും സാംസ്കാരിക പൈതൃകത്തിനുമായി പൊതുഫണ്ടിൽ നിന്ന് സഹായം നൽകുന്ന' ഡച്ച് സ്ഥാപനമായ 'മോൺഡ്രിയാൻ ഫൗണ്ടേഷൻ' (Mondriaan Foundation) ആണ് 'എ-പോർട്ടബിൾ' നിർമ്മിക്കുന്നതിനുള്ള പ്രാരംഭ ഫണ്ട് നൽകിയത്.<ref>{{Cite news|url=https://www.mondriaanfonds.nl/en/about/|title=About - Mondriaan Fund|work=Mondriaan Fund|access-date=2018-06-08}}</ref> പോർച്ചുഗലിൽ നടന്ന 'വിമൻ ബിൽഡിംഗ് എക്സിബിഷൻ' (Ute Meta Bauer-ന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ), ആംസ്റ്റർഡാമിലെ 'മീഡിയമാറ്റിക്' (Mediamatic) ആർട്ട് സ്പേസ് എന്നിവിടങ്ങളിലും, 'ആർട്ട്‌ഫോറം' (Artforum) എന്ന പ്രസിദ്ധീകരണത്തിലും ഇത് ഇടം നേടിയിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://www.mediamatic.net/en/page/8963/women-on-waves|title=Women on Waves|website=Mediamatic|access-date=2018-06-08}}</ref>കലാ ചരിത്രകാരിയും നിരൂപകയും പ്രൊഫസറുമായ ക്ലെയർ ബിഷപ്പ് (Claire Bishop), 'എ-പോർട്ടബിൾ'-നെ ഒരു "നവ രാഷ്ട്രീയ കല" (new political art) ആയി വിശേഷിപ്പിക്കുന്നുവെന്ന് ലാംബെർട്ട്-ബീറ്റി ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.<ref name=":1" /><ref>{{Cite journal|last=Bishop|first=Claire|date=2006|title=The social turn: Collaboration and its discontents|journal=Artforum International|volume=44|issue=6|pages=178–83}}</ref> == യാത്രകൾ == 2002-ൽ, ഡച്ച് പാർലമെന്റിൽ നടന്ന ശക്തമായ വാദപ്രതിവാദങ്ങൾക്കൊടുവിൽ, 'വുമൺ ഓൺ വേവ്‌സ്' (Women on Waves) എന്ന സംഘടനയുടെ 'അറോറ' (Aurora) എന്ന കപ്പലിലുണ്ടായിരുന്ന മെഡിക്കൽ ജീവനക്കാർക്ക്, ഗർഭിണികളായ സ്ത്രീകൾക്ക് സാധാരണയായി 'ഗർഭച്ഛിദ്ര ഗുളിക' എന്ന് അറിയപ്പെടുന്ന 'ആർ.യു-486' (RU-486) ​​- നൽകാൻ നെതർലാൻഡ്‌സ് ആരോഗ്യ മന്ത്രി എൽസ് ബോർസ്റ്റ് അനുമതി നൽകി.<ref name=":0" /> സ്ത്രീകളുടെ ലൈംഗിക സ്വാതന്ത്ര്യവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഡച്ച് സർക്കാരിന്റെ നയത്തിന് അനുസൃതമായാണ് ഈ തീരുമാനമെന്ന് ബോർസ്റ്റ് വ്യക്തമാക്കി. ഒമ്പത് ആഴ്ച വരെ പ്രായമുള്ള ഗർഭാവസ്ഥ അവസാനിപ്പിക്കാൻ മാത്രമേ ഈ ഗുളിക ഉപയോഗിക്കാവൂ എന്നും, ഒരു ഗൈനക്കോളജിസ്റ്റിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ മാത്രമേ ഇത് നൽകാവൂ എന്നും നിബന്ധനയുണ്ടായിരുന്നു.<ref>{{cite news|author1=Geraldine Coughlan|title=Legal boost for Dutch abortion ship|url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/2080992.stm|publisher=BBC|date=2 July 2002}}</ref> ==അവലംബം== {{Reflist}} ==ബാഹ്യ കണ്ണികൾ== *[https://www.womenonwaves.org/ Women on Waves website] *[https://vesselthefilm.com/ Vessel] Documentary film about Women on Waves {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:ഗർഭച്ഛിദ്ര സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നവർ]] emlkyf4c9h7orhakur6skke5zadfvse 4682204 4682203 2026-11-02T06:30:00Z Meenakshi nandhini 99060 /* യാത്രകൾ */ 4682204 wikitext text/x-wiki {{prettyurl/wikidata}}{{Infobox organization | name = വുമൺ ഓൺ വേവ്സ് | image = Women on Waves logo.png | image_border = | alt = | caption = | abbreviation = WoW | formation = 1999 | type = [[Nonprofit organization|ലാഭേച്ഛയില്ലാത്ത സ്ഥാപനം]] | status = | purpose = ഗർഭച്ഛിദ്രം, ഇതുസംബന്ധമായ വിദ്യാഭ്യാസം തുടങ്ങിയ പ്രത്യുൽപാദന ആരോഗ്യ സേവനങ്ങൾ നിയന്ത്രിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന രാജ്യങ്ങളിലേക്ക് ഇവ എത്തിക്കുക | leader_title = Founder | leader_name = [[റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ്]] | headquarters = [[ആംസ്റ്റർഡാം]], [[നെതർലാൻഡ്സ്]] | location = | region_served = നിയന്ത്രിത പ്രത്യുൽപാദന ആരോഗ്യ സേവനങ്ങളുള്ള രാജ്യങ്ങൾ | website = [https://www.womenonwaves.org/en/ womenonwaves.org] }} നിയന്ത്രിത ഗർഭച്ഛിദ്ര നിയമങ്ങളുള്ള രാജ്യങ്ങളിലെ സ്ത്രീകൾക്ക് പ്രത്യുൽപാദനപരമായ ആരോഗ്യ സേവനങ്ങൾ, പ്രത്യേകിച്ച് നോൺ-സർജിക്കൽ അബോർഷൻ സേവനങ്ങളും വിദ്യാഭ്യാസവും എത്തിക്കുന്നതിനായി ഡച്ച് ഫിസിഷ്യൻ [[റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ്]] 1999-ൽ സ്ഥാപിച്ച ഒരു ഡച്ച് സർക്കാരിതര സംഘടനയാണ് '''വിമൻ ഓൺ വേവ്സ്''' (WoW).<ref name=":1">{{Cite journal|last=Lambert-Beatty|first=Carrie|date=2008|title=Twelve miles: Boundaries of the new art/activism|journal=Signs: Journal of Women in Culture and Society|volume=34|issue=1|pages=309–327|doi=10.1086/588446|issn=0097-9740}}</ref> WoW വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്ന മറ്റ് സേവനങ്ങളിൽ [[ഗർഭനിരോധന ഗുളികൾ|ഗർഭനിരോധനം]], വ്യക്തിഗത പ്രത്യുത്പാദന കൗൺസിലിംഗ്, വർക്ക്ഷോപ്പുകൾ, അനാവശ്യ ഗർഭധാരണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വിദ്യാഭ്യാസം എന്നിവയും ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref name=":0">{{Cite journal|last=Best|first=Alyssa|date=September 2005|title=Abortion Rights along the Irish-English Border and the Liminality of Women's Experiences|url=https://archive.org/details/sim_dialectical-anthropology_2005_29_3-4/page/423|journal=Dialectical Anthropology|volume=29|issue=3–4|pages=423–437|doi=10.1007/s10624-005-3863-x|s2cid=145318165|issn=0304-4092}}</ref> == രീതിയും പശ്ചാത്തലവും == ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങളെക്കുറിച്ചും, 'ആർ.യു-486' (RU-486) ​​എന്ന മരുന്ന് ഉപയോഗിച്ച് ശസ്ത്രക്രിയ കൂടാതെ സ്വയം ഗർഭച്ഛിദ്രം നടത്തുന്ന രീതിയെക്കുറിച്ചും (മെഡിക്കൽ അബോർഷൻ) പഠിക്കുന്നതിനായി അഭിഭാഷകർ, ഡോക്ടർമാർ, കലാകാരന്മാർ, എഴുത്തുകാർ, പൊതുജനാരോഗ്യ പ്രവർത്തകർ, കൂടാതെ സ്ത്രീകൾക്കും പുരുഷന്മാർക്കുമായി ശിൽപ്പശാലകൾ (വർക്ക്‌ഷോപ്പുകൾ) സംഘടിപ്പിക്കാറുണ്ട്.<ref name=":2">Whitten, Diana. 2014. ''Vessel''. Documentary film. Published by Sovereignty Productions.</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.thestar.com/life/health_wellness/2008/01/25/floating_clinic_spreads_word_on_abortion_pill.html|title=Floating clinic spreads word on abortion pill {{!}} The Star|work=thestar.com|access-date=2018-06-08}}</ref> 'എ-പോർട്ടബിൾ' (A-Portable) എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന, പ്രത്യേകം സജ്ജീകരിച്ച ഒരു മൊബൈൽ ക്ലിനിക്ക് ഉൾക്കൊള്ളുന്ന കപ്പലിലാണ് ഈ സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നത്. 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (Women on Waves - WoW) ഒരു രാജ്യത്ത് എത്തുമ്പോൾ, സ്ത്രീകൾ മുൻകൂട്ടി സമയം നിശ്ചയിക്കുകയും (അപ്പോയിന്റ്‌മെന്റ് എടുക്കുകയും) തുടർന്ന് കപ്പലിലേക്ക് എത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. കപ്പൽ ഏകദേശം 20 കിലോമീറ്റർ (12 മൈൽ) അകലെയുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിലേക്ക് സഞ്ചരിക്കുന്നു. നെതർലാൻഡ്‌സിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത കപ്പലുകളിൽ അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിൽ ഡച്ച് നിയമങ്ങളാണ് ബാധകമാകുന്നത്.<ref name=":1" /> അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിൽ എത്തിയ ശേഷം, കപ്പലിലെ മെഡിക്കൽ ജീവനക്കാർ ഗർഭച്ഛിദ്രം ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രത്യുൽപാദന ആരോഗ്യ സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നു<ref>{{cite web|title=Campaigns and Information|url=http://www.womenonwaves.org/|website=Women on Waves|access-date=17 October 2016}}</ref> ഗോംപെർട്‌സിന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, ഈ കപ്പൽ ആദ്യമായി യാത്ര തിരിച്ചപ്പോൾ, അത് ഡച്ച് സമുദ്രമേഖലയിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ട ഒരു ഡച്ച് കപ്പലായിരുന്നു. ഇതിനർത്ഥം, അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിൽ വിതരണം ചെയ്യുന്നതിനായി അവർക്ക് ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള ഗുളികകൾ കപ്പലിൽ കൊണ്ടുപോകാൻ സാധിച്ചു എന്നാണ്.<ref>{{Cite web |last=Urbina |first=Ian |date=October 17, 2022 |title=From the Sea, Freedom {{!}} The Outlaw Ocean Podcast |url=https://www.theoutlawocean.com/ |access-date=2023-11-24 |website=The Outlaw Ocean Project}}</ref> 'അറ്റലിയർ വാൻ ലീഷൗട്ട്' (Atelier van Lieshout) എന്ന ഡച്ച് സ്റ്റുഡിയോ രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത 'എ-പോർട്ടബിൾ', മെഡിക്കൽ ക്ലിനിക്കായും ആർട്ട് ഇൻസ്റ്റാളേഷനായും പ്രവർത്തിക്കുന്നു.<ref name=":1" /> ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെയോ ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങളെയോ എതിർക്കുന്ന സർക്കാർ അധികൃതർ, മതസംഘടനകൾ, പ്രാദേശിക ഗ്രൂപ്പുകൾ എന്നിവരുടെ ലക്ഷ്യസ്ഥാനമായി 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (WoW) സംഘടനയിലെ സന്നദ്ധപ്രവർത്തകരും ജീവനക്കാരും പലപ്പോഴും മാറിയിട്ടുണ്ട്.<ref name=":1" /> വിമൻ ഓൺ വേവ്സ് സന്ദർശിക്കുന്ന രാജ്യങ്ങളിൽ ഗർഭഛിദ്രത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകൾ പുനരുജ്ജീവിപ്പിച്ചതിന്റെ ബഹുമതി എൻ‌ജി‌ഒയ്ക്കാണ്.<ref name=":1" /> === പ്രത്യുൽപാദന അവകാശ പ്രസ്ഥാനം === ചില ഡച്ച് സംഘടനകളുടെയും സർക്കാർ സംരംഭങ്ങളുടെയും ഇന്നത്തെ പ്രധാന ശ്രദ്ധാകേന്ദ്രമാണ് ഗർഭഛിദ്രത്തിനുള്ള സൗകര്യം.<ref>{{Cite web |last=Zaken |first=Ministerie van Buitenlandse |title=Dutch Development results Sexual and reproductive health and rights including HIV / AIDS (SRHR) |url=https://www.dutchdevelopmentresults.nl/2019/theme/srhr |access-date=2023-11-28 |website=www.dutchdevelopmentresults.nl}}</ref>നെതർലാൻഡിൽ, ഗർഭത്തിൻറെ 24-ാം ആഴ്ച വരെ ഗർഭഛിദ്രം നിയമപരമാണ്. കൂടാതെ എക്സപ്ഷണൽ മെഡിക്കൽ എക്സ്പെൻസസ് ആക്റ്റ് അല്ലെങ്കിൽ ആരോഗ്യ ഇൻഷുറൻസ് കമ്പനികൾ ഇത് പരിരക്ഷിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web |last=Ministerie |date=2014-07-01 |title=Topics - Abortion - Government.nl |url=https://www.government.nl/topics/abortion/question-and-answer |access-date=2023-11-28 |website=www.government.nl |language=en-GB}}</ref> പ്രത്യുൽപാദന അവകാശങ്ങൾക്കായുള്ള ആഗോള മുന്നേറ്റത്തിന്റെ ഭാഗമാണ് 'വിമൻ ഓൺ വേവ്സ്' (Women on Waves). അയർലൻഡ് പോലുള്ള രാജ്യങ്ങളിലെ പരിമിതമായ പ്രത്യുൽപാദന അവകാശങ്ങളെ പരീക്ഷിക്കാനും വെല്ലുവിളിക്കാനും, അതുവഴി ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള സൗകര്യങ്ങൾ കൂടുതൽ ലഭ്യമാക്കാൻ ശ്രമിക്കാനുമാണ് ഈ കപ്പൽ ഉപയോഗിക്കുന്നത്..<ref name=":13">{{Cite journal |last=Gomperts |first=Rebecca |date=January 2002 |title=Women on Waves: Where Next for the Abortion Boat? |journal=Reproductive Health Matters |language=en |volume=10 |issue=19 |pages=180–183 |doi=10.1016/S0968-8080(02)00004-6 |issn=0968-8080|doi-access=free |pmid=12369324 }}</ref>ലോകമെമ്പാടുമുള്ള 10 ഗർഭഛിദ്രങ്ങളിൽ 9-ൽ കൂടുതൽ സംഭവിക്കുന്നത് ഗോംപെർട്‌സും വിമൻ ഓൺ വേവ്സും സന്ദർശിക്കുന്ന വികസ്വര രാജ്യങ്ങളിലാണ് . ഇത് നിയമവിരുദ്ധമോ നിയന്ത്രിതമോ ആയ പ്രദേശങ്ങളിലെ സുരക്ഷിതമല്ലാത്ത ഗർഭഛിദ്രങ്ങളായതിനാലാണ് മാതൃമരണത്തിന് ഒരു പ്രധാന കാരണം.<ref>{{cite web | url=https://www.womenonwaves.org/en/page/650/who-are-we | title=Who Are We? }}</ref> വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സിനെതിരെ ഗോമ്പേർട്ട്സിന് കാര്യമായ എതിർപ്പുകൾ നേരിടേണ്ടി വന്നിട്ടുണ്ട്. 2014-ലെ ഡോക്യുമെന്ററി വെസൽ, പോളണ്ടിലെ ഗർഭഛിദ്ര വിരുദ്ധ പ്രതിഷേധക്കാർ അവരെ നാസി എന്ന് വിളിച്ചുകൊണ്ട് ഒരു മന്ത്രം ആലപിക്കുന്നതും സ്പെയിനിൽ വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ് കപ്പൽ കടലിലേക്ക് വലിച്ചിഴയ്ക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നതും കാണിക്കുന്നു.<ref>{{cite AV media |people= |last=Whitten |first=Diana |date=2014 |title=Vessel |url=https://vesselthefilm.com/ |trans-title= |format= |work= |type= |language= |location= |publisher= |time= |access-date=}}</ref> == റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ് == [[File:Rebeca Gompers Lodz 2017 by Jarek Sawiuk. cropped.jpg|thumb|Rebecca Gomperts, [[Łódź]], Poland, 2017]] ഒരു ജനറൽ പ്രാക്ടീഷണറായ ഡോക്ടറും, കലാകാരിയും, സ്ത്രീ അവകാശ പ്രവർത്തകയുമാണ് റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ്. 1966-ൽ ജനിച്ച ഗോംപെർട്സ് നെതർലൻഡ്സിലെ വ്ലിസിംഗൻ എന്ന തുറമുഖ നഗരത്തിലാണ് വളർന്നത്. 1980-കളിൽ ആംസ്റ്റർഡാമിലേക്ക് താമസം മാറിയ അവർ അവിടെ ഒരേസമയം കലയും വൈദ്യശാസ്ത്രവും പഠിച്ചു. ബാർട്ട് ജെ. ടെർവിയൽ ക്യാപ്റ്റനായിരുന്ന ഗ്രീൻപീസ് കപ്പലായ 'റെയിൻബോ വാരിയർ II'-ൽ റെസിഡന്റ് ഫിസിഷ്യനായി പ്രവർത്തിച്ച അനുഭവങ്ങളിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ടാണ്, നിയമവിരുദ്ധമായ ഗർഭച്ഛിദ്രം മൂലം ഉണ്ടാകുന്ന ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾ പരിഹരിക്കുന്നതിനായി ഗോംപെർട്സ് 'WoW' (Women on Waves) എന്ന സംഘടനയ്ക്ക് രൂപം നൽകിയത്. 'റെയിൻബോ വാരിയർ II'-ൽ ലാറ്റിൻ അമേരിക്ക സന്ദർശിക്കുന്ന വേളയിൽ, സാമൂഹിക മാറ്റത്തിനും സ്ത്രീകളുടെ ആരോഗ്യത്തിനും കൂടുതൽ പിന്തുണ നൽകുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെയാണ് ഈ സംഘടന പ്രവർത്തിച്ചു തുടങ്ങിയത്. നെതർലൻഡ്സ് പോലുള്ള വികസിത രാജ്യങ്ങളിൽ സുരക്ഷിതവും നിയമപരവുമായ ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനും ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങൾക്കും സൗകര്യങ്ങളുണ്ടെങ്കിൽ, ചില വികസ്വര രാജ്യങ്ങളിൽ ദിവസവും 800-ഓളം നിയമവിരുദ്ധവും സുരക്ഷിതമല്ലാത്തതുമായ ഗർഭച്ഛിദ്രങ്ങൾ നടക്കുന്നുണ്ട്. 'അറ്റലിയർ വാൻ ലീഷൗട്ട്' (Atelier van Lieshout) എന്ന സ്ഥാപനവുമായി സഹകരിച്ച്, വാടകയ്‌ക്കെടുത്ത കപ്പലുകളിൽ സജ്ജീകരിക്കാവുന്ന 'എ-പോർട്ടബിൾ' (A-portable) എന്ന് പേരിട്ടിരിക്കുന്ന, കൊണ്ടുപോകാൻ കഴിയുന്ന ഒരു ഗൈനക്കോളജി യൂണിറ്റ് അവർ രൂപകൽപ്പന ചെയ്തു. ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന നിയമങ്ങളെക്കുറിച്ച് അവബോധം വളർത്തുക, അവയെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകൾക്ക് തുടക്കമിടുക, കൂടാതെ ഗർഭച്ഛിദ്രം നിയമവിരുദ്ധമായ രാജ്യങ്ങളിൽ കഴിയുന്ന സ്ത്രീകൾക്ക് സുരക്ഷിതവും ശസ്ത്രക്രിയ ആവശ്യമില്ലാത്തതുമായ ഗർഭച്ഛിദ്ര സൗകര്യങ്ങൾ ഒരുക്കിക്കൊടുക്കുക എന്നിവയാണ് ഈ സംഘടനയുടെ പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങൾ..<ref name="FERRY">{{Citation | last =Ferry | first =Julie | date =14 November 2007 | title =The abortion ship's doctor | location =UK | newspaper =Guardian | url =https://www.theguardian.com/women/story/0,,2210593,00.html |access-date=2008-11-14}}</ref> == 'എ-പോർട്ടബിൾ' (A-Portable) == ഡച്ച് കലാകാരനും ശില്പിയുമായ അറ്റലിയർ വാൻ ലീഷൗട്ട് (Atelier van Lieshout) രൂപകൽപ്പന ചെയ്യുകയും പേരിടുകയും ചെയ്ത ഒരു മൊബൈൽ ഗൈനക്കോളജിക്കൽ ക്ലിനിക്കാണ് 'എ-പോർട്ടബിൾ'. ഒരു ഷിപ്പിംഗ് കണ്ടെയ്‌നർ പരിഷ്കരിച്ചാണ് ഈ ക്ലിനിക് ഒരുക്കിയിരിക്കുന്നത്. ഇളം നീല നിറത്തിൽ പെയിന്റ് ചെയ്തിരിക്കുന്ന ഇതിന്റെ വശങ്ങളിൽ 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (Women on Waves) എന്ന സംഘടനയുടെ ലോഗോ പതിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name=":1" /> നെതർലാൻഡ്‌സിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത കപ്പലുകളിൽ ഈ കണ്ടെയ്‌നർ ഘടിപ്പിച്ചാണ് യാത്ര ചെയ്യുന്നത്. 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' എന്ന സർക്കാരിതര സംഘടനയാണ് (NGO) ഈ കപ്പലുകൾ വാടകയ്‌ക്കെടുക്കുന്നത്. 2001-ൽ കീസ് റൈറ്റർ (Kees Ryter) രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത ഈ ലോഗോയെക്കുറിച്ച് ലാംബെർട്ട്-ബീറ്റി (Lambert-Beatty) ഇങ്ങനെ വിവരിക്കുന്നു: ക്ലിനിക്കിന്റെ വശത്ത് ഒരു പർപ്പിൾ നിറത്തിലുള്ള വൃത്തമുണ്ട്. അതിനുള്ളിൽ പിങ്ക് നിറത്തിലുള്ള ഔട്ട്‌ലൈനോടുകൂടിയ ഓറഞ്ച് നിറത്തിലുള്ള ഒരു രൂപമുണ്ട്; സൂക്ഷിച്ചു നോക്കിയാൽ, മാനുഷിക-വൈദ്യ സഹായത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന ഒരു തരം 'ചതുരാകൃതിയിലുള്ള കുരിശ്' (squared cross) ആണെന്ന് മനസ്സിലാക്കാം.<ref name=":1" /> p.&nbsp;309 ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ഉപദേശങ്ങൾ, സോണോഗ്രാമുകൾ, മരുന്നുകൾ വഴിയോ ശസ്ത്രക്രിയ വഴിയോ ഉള്ള ഗർഭച്ഛിദ്രം എന്നിവ ലഭ്യമാക്കുന്ന, പൂർണ്ണമായും പ്രവർത്തനക്ഷമമായ ഒരു ഗൈനക്കോളജിക്കൽ ക്ലിനിക്കാണ് ഇത്. സാധാരണയായി രണ്ട് ഡോക്ടർമാരും ഒരു നഴ്സുമാണ് ഇവിടെ സേവനമനുഷ്ഠിക്കുന്നത്. കൂടാതെ, ബോധവൽക്കരണവും കൗൺസിലിംഗും നൽകുന്നതിനായി പരിശീലനം ലഭിച്ച സന്നദ്ധപ്രവർത്തകരും കപ്പലിലുണ്ടാകും. കപ്പലിലെ ജീവനക്കാർ ഏതാണ്ട് പൂർണ്ണമായും സ്ത്രീകളാണ്.<ref name=":1" />ഇത്തരം പ്രവർത്തനങ്ങൾ അനുവദനീയമായ രാജ്യങ്ങളിലെ തുറമുഖങ്ങളിൽ, നിയമപരവും വൈദ്യശാസ്ത്രപരവുമായ വിഷയങ്ങളെക്കുറിച്ച് കപ്പലിലെ ജീവനക്കാർ ശിൽപ്പശാലകൾ നടത്താറുണ്ട്.<ref name=":1" />കർശനമായ നിയമങ്ങളുള്ള രാജ്യങ്ങൾ സന്ദർശിക്കുമ്പോൾ, സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നതിനായി കപ്പൽ അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രാതിർത്തിയിലേക്ക് (കരയിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 12 മൈൽ അകലെ) നീങ്ങുന്നു.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> 'എ-പോർട്ടബിൾ' ഒരു മെഡിക്കൽ ക്ലിനിക്കായി പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും, ഇതൊരു കലാസൃഷ്ടിയായും കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. 'വിഷ്വൽ ആർട്ടിനും സാംസ്കാരിക പൈതൃകത്തിനുമായി പൊതുഫണ്ടിൽ നിന്ന് സഹായം നൽകുന്ന' ഡച്ച് സ്ഥാപനമായ 'മോൺഡ്രിയാൻ ഫൗണ്ടേഷൻ' (Mondriaan Foundation) ആണ് 'എ-പോർട്ടബിൾ' നിർമ്മിക്കുന്നതിനുള്ള പ്രാരംഭ ഫണ്ട് നൽകിയത്.<ref>{{Cite news|url=https://www.mondriaanfonds.nl/en/about/|title=About - Mondriaan Fund|work=Mondriaan Fund|access-date=2018-06-08}}</ref> പോർച്ചുഗലിൽ നടന്ന 'വിമൻ ബിൽഡിംഗ് എക്സിബിഷൻ' (Ute Meta Bauer-ന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ), ആംസ്റ്റർഡാമിലെ 'മീഡിയമാറ്റിക്' (Mediamatic) ആർട്ട് സ്പേസ് എന്നിവിടങ്ങളിലും, 'ആർട്ട്‌ഫോറം' (Artforum) എന്ന പ്രസിദ്ധീകരണത്തിലും ഇത് ഇടം നേടിയിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://www.mediamatic.net/en/page/8963/women-on-waves|title=Women on Waves|website=Mediamatic|access-date=2018-06-08}}</ref>കലാ ചരിത്രകാരിയും നിരൂപകയും പ്രൊഫസറുമായ ക്ലെയർ ബിഷപ്പ് (Claire Bishop), 'എ-പോർട്ടബിൾ'-നെ ഒരു "നവ രാഷ്ട്രീയ കല" (new political art) ആയി വിശേഷിപ്പിക്കുന്നുവെന്ന് ലാംബെർട്ട്-ബീറ്റി ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.<ref name=":1" /><ref>{{Cite journal|last=Bishop|first=Claire|date=2006|title=The social turn: Collaboration and its discontents|journal=Artforum International|volume=44|issue=6|pages=178–83}}</ref> == യാത്രകൾ == 2002-ൽ, ഡച്ച് പാർലമെന്റിൽ നടന്ന ശക്തമായ വാദപ്രതിവാദങ്ങൾക്കൊടുവിൽ, 'വുമൺ ഓൺ വേവ്‌സ്' (Women on Waves) എന്ന സംഘടനയുടെ 'അറോറ' (Aurora) എന്ന കപ്പലിലുണ്ടായിരുന്ന മെഡിക്കൽ ജീവനക്കാർക്ക്, ഗർഭിണികളായ സ്ത്രീകൾക്ക് സാധാരണയായി 'ഗർഭച്ഛിദ്ര ഗുളിക' എന്ന് അറിയപ്പെടുന്ന 'ആർ.യു-486' (RU-486) ​​- നൽകാൻ നെതർലാൻഡ്‌സ് ആരോഗ്യ മന്ത്രി എൽസ് ബോർസ്റ്റ് അനുമതി നൽകി.<ref name=":0" /> സ്ത്രീകളുടെ ലൈംഗിക സ്വാതന്ത്ര്യവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഡച്ച് സർക്കാരിന്റെ നയത്തിന് അനുസൃതമായാണ് ഈ തീരുമാനമെന്ന് ബോർസ്റ്റ് വ്യക്തമാക്കി. ഒമ്പത് ആഴ്ച വരെ പ്രായമുള്ള ഗർഭാവസ്ഥ അവസാനിപ്പിക്കാൻ മാത്രമേ ഈ ഗുളിക ഉപയോഗിക്കാവൂ എന്നും, ഒരു ഗൈനക്കോളജിസ്റ്റിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ മാത്രമേ ഇത് നൽകാവൂ എന്നും നിബന്ധനയുണ്ടായിരുന്നു.<ref>{{cite news|author1=Geraldine Coughlan|title=Legal boost for Dutch abortion ship|url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/2080992.stm|publisher=BBC|date=2 July 2002}}</ref> ഗർഭച്ഛിദ്രം, പ്രത്യുൽപാദന അവകാശങ്ങൾ എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിയമങ്ങൾ ദേശീയ അതിർത്തികൾക്കുള്ളിൽ (സമുദ്രാതിർത്തികൾ ഉൾപ്പെടെ) മാത്രമേ ബാധകമാകൂ. ഇക്കാരണത്താൽ, 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (Women on Waves) എന്ന സംഘടന അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിലുള്ള അധിക സ്വാതന്ത്ര്യം പ്രയോജനപ്പെടുത്തുന്നു.<ref name=":13"/> ഇവരുടെ ബോട്ട് തീരത്തുനിന്ന് 20 മൈൽ അകലേക്ക് സഞ്ചരിക്കുകയും, അവിടെ വെച്ച് നടപടിക്രമങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കാൻ ഒരു ദിവസം എടുക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.<ref>{{cite news |last1=Thornton |first1=Jacqui |title=Doctor's floating clinic to offer abortions offshore |url=https://www.newspapers.com/image/752646824/ |work=[[The Sunday Telegraph]] |date=11 June 2000}}</ref> [[File:Internationalwaters.png|thumb|356x356px|Boundaries of international waters worldwide]] ==അവലംബം== {{Reflist}} ==ബാഹ്യ കണ്ണികൾ== *[https://www.womenonwaves.org/ Women on Waves website] *[https://vesselthefilm.com/ Vessel] Documentary film about Women on Waves {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:ഗർഭച്ഛിദ്ര സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നവർ]] ozgu1pnqixbzv7xxrzfq8xz6iwmbfc4 4682206 4682204 2026-11-02T06:32:33Z Meenakshi nandhini 99060 /* യാത്രകൾ */ 4682206 wikitext text/x-wiki {{prettyurl/wikidata}}{{Infobox organization | name = വുമൺ ഓൺ വേവ്സ് | image = Women on Waves logo.png | image_border = | alt = | caption = | abbreviation = WoW | formation = 1999 | type = [[Nonprofit organization|ലാഭേച്ഛയില്ലാത്ത സ്ഥാപനം]] | status = | purpose = ഗർഭച്ഛിദ്രം, ഇതുസംബന്ധമായ വിദ്യാഭ്യാസം തുടങ്ങിയ പ്രത്യുൽപാദന ആരോഗ്യ സേവനങ്ങൾ നിയന്ത്രിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന രാജ്യങ്ങളിലേക്ക് ഇവ എത്തിക്കുക | leader_title = Founder | leader_name = [[റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ്]] | headquarters = [[ആംസ്റ്റർഡാം]], [[നെതർലാൻഡ്സ്]] | location = | region_served = നിയന്ത്രിത പ്രത്യുൽപാദന ആരോഗ്യ സേവനങ്ങളുള്ള രാജ്യങ്ങൾ | website = [https://www.womenonwaves.org/en/ womenonwaves.org] }} നിയന്ത്രിത ഗർഭച്ഛിദ്ര നിയമങ്ങളുള്ള രാജ്യങ്ങളിലെ സ്ത്രീകൾക്ക് പ്രത്യുൽപാദനപരമായ ആരോഗ്യ സേവനങ്ങൾ, പ്രത്യേകിച്ച് നോൺ-സർജിക്കൽ അബോർഷൻ സേവനങ്ങളും വിദ്യാഭ്യാസവും എത്തിക്കുന്നതിനായി ഡച്ച് ഫിസിഷ്യൻ [[റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ്]] 1999-ൽ സ്ഥാപിച്ച ഒരു ഡച്ച് സർക്കാരിതര സംഘടനയാണ് '''വിമൻ ഓൺ വേവ്സ്''' (WoW).<ref name=":1">{{Cite journal|last=Lambert-Beatty|first=Carrie|date=2008|title=Twelve miles: Boundaries of the new art/activism|journal=Signs: Journal of Women in Culture and Society|volume=34|issue=1|pages=309–327|doi=10.1086/588446|issn=0097-9740}}</ref> WoW വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്ന മറ്റ് സേവനങ്ങളിൽ [[ഗർഭനിരോധന ഗുളികൾ|ഗർഭനിരോധനം]], വ്യക്തിഗത പ്രത്യുത്പാദന കൗൺസിലിംഗ്, വർക്ക്ഷോപ്പുകൾ, അനാവശ്യ ഗർഭധാരണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വിദ്യാഭ്യാസം എന്നിവയും ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref name=":0">{{Cite journal|last=Best|first=Alyssa|date=September 2005|title=Abortion Rights along the Irish-English Border and the Liminality of Women's Experiences|url=https://archive.org/details/sim_dialectical-anthropology_2005_29_3-4/page/423|journal=Dialectical Anthropology|volume=29|issue=3–4|pages=423–437|doi=10.1007/s10624-005-3863-x|s2cid=145318165|issn=0304-4092}}</ref> == രീതിയും പശ്ചാത്തലവും == ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങളെക്കുറിച്ചും, 'ആർ.യു-486' (RU-486) ​​എന്ന മരുന്ന് ഉപയോഗിച്ച് ശസ്ത്രക്രിയ കൂടാതെ സ്വയം ഗർഭച്ഛിദ്രം നടത്തുന്ന രീതിയെക്കുറിച്ചും (മെഡിക്കൽ അബോർഷൻ) പഠിക്കുന്നതിനായി അഭിഭാഷകർ, ഡോക്ടർമാർ, കലാകാരന്മാർ, എഴുത്തുകാർ, പൊതുജനാരോഗ്യ പ്രവർത്തകർ, കൂടാതെ സ്ത്രീകൾക്കും പുരുഷന്മാർക്കുമായി ശിൽപ്പശാലകൾ (വർക്ക്‌ഷോപ്പുകൾ) സംഘടിപ്പിക്കാറുണ്ട്.<ref name=":2">Whitten, Diana. 2014. ''Vessel''. Documentary film. Published by Sovereignty Productions.</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.thestar.com/life/health_wellness/2008/01/25/floating_clinic_spreads_word_on_abortion_pill.html|title=Floating clinic spreads word on abortion pill {{!}} The Star|work=thestar.com|access-date=2018-06-08}}</ref> 'എ-പോർട്ടബിൾ' (A-Portable) എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന, പ്രത്യേകം സജ്ജീകരിച്ച ഒരു മൊബൈൽ ക്ലിനിക്ക് ഉൾക്കൊള്ളുന്ന കപ്പലിലാണ് ഈ സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നത്. 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (Women on Waves - WoW) ഒരു രാജ്യത്ത് എത്തുമ്പോൾ, സ്ത്രീകൾ മുൻകൂട്ടി സമയം നിശ്ചയിക്കുകയും (അപ്പോയിന്റ്‌മെന്റ് എടുക്കുകയും) തുടർന്ന് കപ്പലിലേക്ക് എത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. കപ്പൽ ഏകദേശം 20 കിലോമീറ്റർ (12 മൈൽ) അകലെയുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിലേക്ക് സഞ്ചരിക്കുന്നു. നെതർലാൻഡ്‌സിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത കപ്പലുകളിൽ അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിൽ ഡച്ച് നിയമങ്ങളാണ് ബാധകമാകുന്നത്.<ref name=":1" /> അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിൽ എത്തിയ ശേഷം, കപ്പലിലെ മെഡിക്കൽ ജീവനക്കാർ ഗർഭച്ഛിദ്രം ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രത്യുൽപാദന ആരോഗ്യ സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നു<ref>{{cite web|title=Campaigns and Information|url=http://www.womenonwaves.org/|website=Women on Waves|access-date=17 October 2016}}</ref> ഗോംപെർട്‌സിന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, ഈ കപ്പൽ ആദ്യമായി യാത്ര തിരിച്ചപ്പോൾ, അത് ഡച്ച് സമുദ്രമേഖലയിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ട ഒരു ഡച്ച് കപ്പലായിരുന്നു. ഇതിനർത്ഥം, അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിൽ വിതരണം ചെയ്യുന്നതിനായി അവർക്ക് ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള ഗുളികകൾ കപ്പലിൽ കൊണ്ടുപോകാൻ സാധിച്ചു എന്നാണ്.<ref>{{Cite web |last=Urbina |first=Ian |date=October 17, 2022 |title=From the Sea, Freedom {{!}} The Outlaw Ocean Podcast |url=https://www.theoutlawocean.com/ |access-date=2023-11-24 |website=The Outlaw Ocean Project}}</ref> 'അറ്റലിയർ വാൻ ലീഷൗട്ട്' (Atelier van Lieshout) എന്ന ഡച്ച് സ്റ്റുഡിയോ രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത 'എ-പോർട്ടബിൾ', മെഡിക്കൽ ക്ലിനിക്കായും ആർട്ട് ഇൻസ്റ്റാളേഷനായും പ്രവർത്തിക്കുന്നു.<ref name=":1" /> ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെയോ ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങളെയോ എതിർക്കുന്ന സർക്കാർ അധികൃതർ, മതസംഘടനകൾ, പ്രാദേശിക ഗ്രൂപ്പുകൾ എന്നിവരുടെ ലക്ഷ്യസ്ഥാനമായി 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (WoW) സംഘടനയിലെ സന്നദ്ധപ്രവർത്തകരും ജീവനക്കാരും പലപ്പോഴും മാറിയിട്ടുണ്ട്.<ref name=":1" /> വിമൻ ഓൺ വേവ്സ് സന്ദർശിക്കുന്ന രാജ്യങ്ങളിൽ ഗർഭഛിദ്രത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകൾ പുനരുജ്ജീവിപ്പിച്ചതിന്റെ ബഹുമതി എൻ‌ജി‌ഒയ്ക്കാണ്.<ref name=":1" /> === പ്രത്യുൽപാദന അവകാശ പ്രസ്ഥാനം === ചില ഡച്ച് സംഘടനകളുടെയും സർക്കാർ സംരംഭങ്ങളുടെയും ഇന്നത്തെ പ്രധാന ശ്രദ്ധാകേന്ദ്രമാണ് ഗർഭഛിദ്രത്തിനുള്ള സൗകര്യം.<ref>{{Cite web |last=Zaken |first=Ministerie van Buitenlandse |title=Dutch Development results Sexual and reproductive health and rights including HIV / AIDS (SRHR) |url=https://www.dutchdevelopmentresults.nl/2019/theme/srhr |access-date=2023-11-28 |website=www.dutchdevelopmentresults.nl}}</ref>നെതർലാൻഡിൽ, ഗർഭത്തിൻറെ 24-ാം ആഴ്ച വരെ ഗർഭഛിദ്രം നിയമപരമാണ്. കൂടാതെ എക്സപ്ഷണൽ മെഡിക്കൽ എക്സ്പെൻസസ് ആക്റ്റ് അല്ലെങ്കിൽ ആരോഗ്യ ഇൻഷുറൻസ് കമ്പനികൾ ഇത് പരിരക്ഷിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web |last=Ministerie |date=2014-07-01 |title=Topics - Abortion - Government.nl |url=https://www.government.nl/topics/abortion/question-and-answer |access-date=2023-11-28 |website=www.government.nl |language=en-GB}}</ref> പ്രത്യുൽപാദന അവകാശങ്ങൾക്കായുള്ള ആഗോള മുന്നേറ്റത്തിന്റെ ഭാഗമാണ് 'വിമൻ ഓൺ വേവ്സ്' (Women on Waves). അയർലൻഡ് പോലുള്ള രാജ്യങ്ങളിലെ പരിമിതമായ പ്രത്യുൽപാദന അവകാശങ്ങളെ പരീക്ഷിക്കാനും വെല്ലുവിളിക്കാനും, അതുവഴി ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള സൗകര്യങ്ങൾ കൂടുതൽ ലഭ്യമാക്കാൻ ശ്രമിക്കാനുമാണ് ഈ കപ്പൽ ഉപയോഗിക്കുന്നത്..<ref name=":13">{{Cite journal |last=Gomperts |first=Rebecca |date=January 2002 |title=Women on Waves: Where Next for the Abortion Boat? |journal=Reproductive Health Matters |language=en |volume=10 |issue=19 |pages=180–183 |doi=10.1016/S0968-8080(02)00004-6 |issn=0968-8080|doi-access=free |pmid=12369324 }}</ref>ലോകമെമ്പാടുമുള്ള 10 ഗർഭഛിദ്രങ്ങളിൽ 9-ൽ കൂടുതൽ സംഭവിക്കുന്നത് ഗോംപെർട്‌സും വിമൻ ഓൺ വേവ്സും സന്ദർശിക്കുന്ന വികസ്വര രാജ്യങ്ങളിലാണ് . ഇത് നിയമവിരുദ്ധമോ നിയന്ത്രിതമോ ആയ പ്രദേശങ്ങളിലെ സുരക്ഷിതമല്ലാത്ത ഗർഭഛിദ്രങ്ങളായതിനാലാണ് മാതൃമരണത്തിന് ഒരു പ്രധാന കാരണം.<ref>{{cite web | url=https://www.womenonwaves.org/en/page/650/who-are-we | title=Who Are We? }}</ref> വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സിനെതിരെ ഗോമ്പേർട്ട്സിന് കാര്യമായ എതിർപ്പുകൾ നേരിടേണ്ടി വന്നിട്ടുണ്ട്. 2014-ലെ ഡോക്യുമെന്ററി വെസൽ, പോളണ്ടിലെ ഗർഭഛിദ്ര വിരുദ്ധ പ്രതിഷേധക്കാർ അവരെ നാസി എന്ന് വിളിച്ചുകൊണ്ട് ഒരു മന്ത്രം ആലപിക്കുന്നതും സ്പെയിനിൽ വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ് കപ്പൽ കടലിലേക്ക് വലിച്ചിഴയ്ക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നതും കാണിക്കുന്നു.<ref>{{cite AV media |people= |last=Whitten |first=Diana |date=2014 |title=Vessel |url=https://vesselthefilm.com/ |trans-title= |format= |work= |type= |language= |location= |publisher= |time= |access-date=}}</ref> == റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ് == [[File:Rebeca Gompers Lodz 2017 by Jarek Sawiuk. cropped.jpg|thumb|Rebecca Gomperts, [[Łódź]], Poland, 2017]] ഒരു ജനറൽ പ്രാക്ടീഷണറായ ഡോക്ടറും, കലാകാരിയും, സ്ത്രീ അവകാശ പ്രവർത്തകയുമാണ് റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ്. 1966-ൽ ജനിച്ച ഗോംപെർട്സ് നെതർലൻഡ്സിലെ വ്ലിസിംഗൻ എന്ന തുറമുഖ നഗരത്തിലാണ് വളർന്നത്. 1980-കളിൽ ആംസ്റ്റർഡാമിലേക്ക് താമസം മാറിയ അവർ അവിടെ ഒരേസമയം കലയും വൈദ്യശാസ്ത്രവും പഠിച്ചു. ബാർട്ട് ജെ. ടെർവിയൽ ക്യാപ്റ്റനായിരുന്ന ഗ്രീൻപീസ് കപ്പലായ 'റെയിൻബോ വാരിയർ II'-ൽ റെസിഡന്റ് ഫിസിഷ്യനായി പ്രവർത്തിച്ച അനുഭവങ്ങളിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ടാണ്, നിയമവിരുദ്ധമായ ഗർഭച്ഛിദ്രം മൂലം ഉണ്ടാകുന്ന ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾ പരിഹരിക്കുന്നതിനായി ഗോംപെർട്സ് 'WoW' (Women on Waves) എന്ന സംഘടനയ്ക്ക് രൂപം നൽകിയത്. 'റെയിൻബോ വാരിയർ II'-ൽ ലാറ്റിൻ അമേരിക്ക സന്ദർശിക്കുന്ന വേളയിൽ, സാമൂഹിക മാറ്റത്തിനും സ്ത്രീകളുടെ ആരോഗ്യത്തിനും കൂടുതൽ പിന്തുണ നൽകുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെയാണ് ഈ സംഘടന പ്രവർത്തിച്ചു തുടങ്ങിയത്. നെതർലൻഡ്സ് പോലുള്ള വികസിത രാജ്യങ്ങളിൽ സുരക്ഷിതവും നിയമപരവുമായ ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനും ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങൾക്കും സൗകര്യങ്ങളുണ്ടെങ്കിൽ, ചില വികസ്വര രാജ്യങ്ങളിൽ ദിവസവും 800-ഓളം നിയമവിരുദ്ധവും സുരക്ഷിതമല്ലാത്തതുമായ ഗർഭച്ഛിദ്രങ്ങൾ നടക്കുന്നുണ്ട്. 'അറ്റലിയർ വാൻ ലീഷൗട്ട്' (Atelier van Lieshout) എന്ന സ്ഥാപനവുമായി സഹകരിച്ച്, വാടകയ്‌ക്കെടുത്ത കപ്പലുകളിൽ സജ്ജീകരിക്കാവുന്ന 'എ-പോർട്ടബിൾ' (A-portable) എന്ന് പേരിട്ടിരിക്കുന്ന, കൊണ്ടുപോകാൻ കഴിയുന്ന ഒരു ഗൈനക്കോളജി യൂണിറ്റ് അവർ രൂപകൽപ്പന ചെയ്തു. ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന നിയമങ്ങളെക്കുറിച്ച് അവബോധം വളർത്തുക, അവയെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകൾക്ക് തുടക്കമിടുക, കൂടാതെ ഗർഭച്ഛിദ്രം നിയമവിരുദ്ധമായ രാജ്യങ്ങളിൽ കഴിയുന്ന സ്ത്രീകൾക്ക് സുരക്ഷിതവും ശസ്ത്രക്രിയ ആവശ്യമില്ലാത്തതുമായ ഗർഭച്ഛിദ്ര സൗകര്യങ്ങൾ ഒരുക്കിക്കൊടുക്കുക എന്നിവയാണ് ഈ സംഘടനയുടെ പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങൾ..<ref name="FERRY">{{Citation | last =Ferry | first =Julie | date =14 November 2007 | title =The abortion ship's doctor | location =UK | newspaper =Guardian | url =https://www.theguardian.com/women/story/0,,2210593,00.html |access-date=2008-11-14}}</ref> == 'എ-പോർട്ടബിൾ' (A-Portable) == ഡച്ച് കലാകാരനും ശില്പിയുമായ അറ്റലിയർ വാൻ ലീഷൗട്ട് (Atelier van Lieshout) രൂപകൽപ്പന ചെയ്യുകയും പേരിടുകയും ചെയ്ത ഒരു മൊബൈൽ ഗൈനക്കോളജിക്കൽ ക്ലിനിക്കാണ് 'എ-പോർട്ടബിൾ'. ഒരു ഷിപ്പിംഗ് കണ്ടെയ്‌നർ പരിഷ്കരിച്ചാണ് ഈ ക്ലിനിക് ഒരുക്കിയിരിക്കുന്നത്. ഇളം നീല നിറത്തിൽ പെയിന്റ് ചെയ്തിരിക്കുന്ന ഇതിന്റെ വശങ്ങളിൽ 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (Women on Waves) എന്ന സംഘടനയുടെ ലോഗോ പതിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name=":1" /> നെതർലാൻഡ്‌സിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത കപ്പലുകളിൽ ഈ കണ്ടെയ്‌നർ ഘടിപ്പിച്ചാണ് യാത്ര ചെയ്യുന്നത്. 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' എന്ന സർക്കാരിതര സംഘടനയാണ് (NGO) ഈ കപ്പലുകൾ വാടകയ്‌ക്കെടുക്കുന്നത്. 2001-ൽ കീസ് റൈറ്റർ (Kees Ryter) രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത ഈ ലോഗോയെക്കുറിച്ച് ലാംബെർട്ട്-ബീറ്റി (Lambert-Beatty) ഇങ്ങനെ വിവരിക്കുന്നു: ക്ലിനിക്കിന്റെ വശത്ത് ഒരു പർപ്പിൾ നിറത്തിലുള്ള വൃത്തമുണ്ട്. അതിനുള്ളിൽ പിങ്ക് നിറത്തിലുള്ള ഔട്ട്‌ലൈനോടുകൂടിയ ഓറഞ്ച് നിറത്തിലുള്ള ഒരു രൂപമുണ്ട്; സൂക്ഷിച്ചു നോക്കിയാൽ, മാനുഷിക-വൈദ്യ സഹായത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന ഒരു തരം 'ചതുരാകൃതിയിലുള്ള കുരിശ്' (squared cross) ആണെന്ന് മനസ്സിലാക്കാം.<ref name=":1" /> p.&nbsp;309 ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ഉപദേശങ്ങൾ, സോണോഗ്രാമുകൾ, മരുന്നുകൾ വഴിയോ ശസ്ത്രക്രിയ വഴിയോ ഉള്ള ഗർഭച്ഛിദ്രം എന്നിവ ലഭ്യമാക്കുന്ന, പൂർണ്ണമായും പ്രവർത്തനക്ഷമമായ ഒരു ഗൈനക്കോളജിക്കൽ ക്ലിനിക്കാണ് ഇത്. സാധാരണയായി രണ്ട് ഡോക്ടർമാരും ഒരു നഴ്സുമാണ് ഇവിടെ സേവനമനുഷ്ഠിക്കുന്നത്. കൂടാതെ, ബോധവൽക്കരണവും കൗൺസിലിംഗും നൽകുന്നതിനായി പരിശീലനം ലഭിച്ച സന്നദ്ധപ്രവർത്തകരും കപ്പലിലുണ്ടാകും. കപ്പലിലെ ജീവനക്കാർ ഏതാണ്ട് പൂർണ്ണമായും സ്ത്രീകളാണ്.<ref name=":1" />ഇത്തരം പ്രവർത്തനങ്ങൾ അനുവദനീയമായ രാജ്യങ്ങളിലെ തുറമുഖങ്ങളിൽ, നിയമപരവും വൈദ്യശാസ്ത്രപരവുമായ വിഷയങ്ങളെക്കുറിച്ച് കപ്പലിലെ ജീവനക്കാർ ശിൽപ്പശാലകൾ നടത്താറുണ്ട്.<ref name=":1" />കർശനമായ നിയമങ്ങളുള്ള രാജ്യങ്ങൾ സന്ദർശിക്കുമ്പോൾ, സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നതിനായി കപ്പൽ അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രാതിർത്തിയിലേക്ക് (കരയിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 12 മൈൽ അകലെ) നീങ്ങുന്നു.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> 'എ-പോർട്ടബിൾ' ഒരു മെഡിക്കൽ ക്ലിനിക്കായി പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും, ഇതൊരു കലാസൃഷ്ടിയായും കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. 'വിഷ്വൽ ആർട്ടിനും സാംസ്കാരിക പൈതൃകത്തിനുമായി പൊതുഫണ്ടിൽ നിന്ന് സഹായം നൽകുന്ന' ഡച്ച് സ്ഥാപനമായ 'മോൺഡ്രിയാൻ ഫൗണ്ടേഷൻ' (Mondriaan Foundation) ആണ് 'എ-പോർട്ടബിൾ' നിർമ്മിക്കുന്നതിനുള്ള പ്രാരംഭ ഫണ്ട് നൽകിയത്.<ref>{{Cite news|url=https://www.mondriaanfonds.nl/en/about/|title=About - Mondriaan Fund|work=Mondriaan Fund|access-date=2018-06-08}}</ref> പോർച്ചുഗലിൽ നടന്ന 'വിമൻ ബിൽഡിംഗ് എക്സിബിഷൻ' (Ute Meta Bauer-ന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ), ആംസ്റ്റർഡാമിലെ 'മീഡിയമാറ്റിക്' (Mediamatic) ആർട്ട് സ്പേസ് എന്നിവിടങ്ങളിലും, 'ആർട്ട്‌ഫോറം' (Artforum) എന്ന പ്രസിദ്ധീകരണത്തിലും ഇത് ഇടം നേടിയിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://www.mediamatic.net/en/page/8963/women-on-waves|title=Women on Waves|website=Mediamatic|access-date=2018-06-08}}</ref>കലാ ചരിത്രകാരിയും നിരൂപകയും പ്രൊഫസറുമായ ക്ലെയർ ബിഷപ്പ് (Claire Bishop), 'എ-പോർട്ടബിൾ'-നെ ഒരു "നവ രാഷ്ട്രീയ കല" (new political art) ആയി വിശേഷിപ്പിക്കുന്നുവെന്ന് ലാംബെർട്ട്-ബീറ്റി ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.<ref name=":1" /><ref>{{Cite journal|last=Bishop|first=Claire|date=2006|title=The social turn: Collaboration and its discontents|journal=Artforum International|volume=44|issue=6|pages=178–83}}</ref> == യാത്രകൾ == 2002-ൽ, ഡച്ച് പാർലമെന്റിൽ നടന്ന ശക്തമായ വാദപ്രതിവാദങ്ങൾക്കൊടുവിൽ, 'വുമൺ ഓൺ വേവ്‌സ്' (Women on Waves) എന്ന സംഘടനയുടെ 'അറോറ' (Aurora) എന്ന കപ്പലിലുണ്ടായിരുന്ന മെഡിക്കൽ ജീവനക്കാർക്ക്, ഗർഭിണികളായ സ്ത്രീകൾക്ക് സാധാരണയായി 'ഗർഭച്ഛിദ്ര ഗുളിക' എന്ന് അറിയപ്പെടുന്ന 'ആർ.യു-486' (RU-486) ​​- നൽകാൻ നെതർലാൻഡ്‌സ് ആരോഗ്യ മന്ത്രി എൽസ് ബോർസ്റ്റ് അനുമതി നൽകി.<ref name=":0" /> സ്ത്രീകളുടെ ലൈംഗിക സ്വാതന്ത്ര്യവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഡച്ച് സർക്കാരിന്റെ നയത്തിന് അനുസൃതമായാണ് ഈ തീരുമാനമെന്ന് ബോർസ്റ്റ് വ്യക്തമാക്കി. ഒമ്പത് ആഴ്ച വരെ പ്രായമുള്ള ഗർഭാവസ്ഥ അവസാനിപ്പിക്കാൻ മാത്രമേ ഈ ഗുളിക ഉപയോഗിക്കാവൂ എന്നും, ഒരു ഗൈനക്കോളജിസ്റ്റിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ മാത്രമേ ഇത് നൽകാവൂ എന്നും നിബന്ധനയുണ്ടായിരുന്നു.<ref>{{cite news|author1=Geraldine Coughlan|title=Legal boost for Dutch abortion ship|url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/2080992.stm|publisher=BBC|date=2 July 2002}}</ref> ഗർഭച്ഛിദ്രം, പ്രത്യുൽപാദന അവകാശങ്ങൾ എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിയമങ്ങൾ ദേശീയ അതിർത്തികൾക്കുള്ളിൽ (സമുദ്രാതിർത്തികൾ ഉൾപ്പെടെ) മാത്രമേ ബാധകമാകൂ. ഇക്കാരണത്താൽ, 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (Women on Waves) എന്ന സംഘടന അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിലുള്ള അധിക സ്വാതന്ത്ര്യം പ്രയോജനപ്പെടുത്തുന്നു.<ref name=":13"/> ഇവരുടെ ബോട്ട് തീരത്തുനിന്ന് 20 മൈൽ അകലേക്ക് സഞ്ചരിക്കുകയും, അവിടെ വെച്ച് നടപടിക്രമങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കാൻ ഒരു ദിവസം എടുക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.<ref>{{cite news |last1=Thornton |first1=Jacqui |title=Doctor's floating clinic to offer abortions offshore |url=https://www.newspapers.com/image/752646824/ |work=[[The Sunday Telegraph]] |date=11 June 2000}}</ref> [[File:Internationalwaters.png|thumb|356x356px|Boundaries of international waters worldwide]] === അയർലൻഡ് === ==അവലംബം== {{Reflist}} ==ബാഹ്യ കണ്ണികൾ== *[https://www.womenonwaves.org/ Women on Waves website] *[https://vesselthefilm.com/ Vessel] Documentary film about Women on Waves {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:ഗർഭച്ഛിദ്ര സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നവർ]] rv28ybrk911c7y962rfo0c2ayassljp 4682212 4682206 2026-11-02T07:08:24Z Meenakshi nandhini 99060 /* അയർലൻഡ് */ 4682212 wikitext text/x-wiki {{prettyurl/wikidata}}{{Infobox organization | name = വുമൺ ഓൺ വേവ്സ് | image = Women on Waves logo.png | image_border = | alt = | caption = | abbreviation = WoW | formation = 1999 | type = [[Nonprofit organization|ലാഭേച്ഛയില്ലാത്ത സ്ഥാപനം]] | status = | purpose = ഗർഭച്ഛിദ്രം, ഇതുസംബന്ധമായ വിദ്യാഭ്യാസം തുടങ്ങിയ പ്രത്യുൽപാദന ആരോഗ്യ സേവനങ്ങൾ നിയന്ത്രിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന രാജ്യങ്ങളിലേക്ക് ഇവ എത്തിക്കുക | leader_title = Founder | leader_name = [[റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ്]] | headquarters = [[ആംസ്റ്റർഡാം]], [[നെതർലാൻഡ്സ്]] | location = | region_served = നിയന്ത്രിത പ്രത്യുൽപാദന ആരോഗ്യ സേവനങ്ങളുള്ള രാജ്യങ്ങൾ | website = [https://www.womenonwaves.org/en/ womenonwaves.org] }} നിയന്ത്രിത ഗർഭച്ഛിദ്ര നിയമങ്ങളുള്ള രാജ്യങ്ങളിലെ സ്ത്രീകൾക്ക് പ്രത്യുൽപാദനപരമായ ആരോഗ്യ സേവനങ്ങൾ, പ്രത്യേകിച്ച് നോൺ-സർജിക്കൽ അബോർഷൻ സേവനങ്ങളും വിദ്യാഭ്യാസവും എത്തിക്കുന്നതിനായി ഡച്ച് ഫിസിഷ്യൻ [[റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ്]] 1999-ൽ സ്ഥാപിച്ച ഒരു ഡച്ച് സർക്കാരിതര സംഘടനയാണ് '''വിമൻ ഓൺ വേവ്സ്''' (WoW).<ref name=":1">{{Cite journal|last=Lambert-Beatty|first=Carrie|date=2008|title=Twelve miles: Boundaries of the new art/activism|journal=Signs: Journal of Women in Culture and Society|volume=34|issue=1|pages=309–327|doi=10.1086/588446|issn=0097-9740}}</ref> WoW വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്ന മറ്റ് സേവനങ്ങളിൽ [[ഗർഭനിരോധന ഗുളികൾ|ഗർഭനിരോധനം]], വ്യക്തിഗത പ്രത്യുത്പാദന കൗൺസിലിംഗ്, വർക്ക്ഷോപ്പുകൾ, അനാവശ്യ ഗർഭധാരണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വിദ്യാഭ്യാസം എന്നിവയും ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref name=":0">{{Cite journal|last=Best|first=Alyssa|date=September 2005|title=Abortion Rights along the Irish-English Border and the Liminality of Women's Experiences|url=https://archive.org/details/sim_dialectical-anthropology_2005_29_3-4/page/423|journal=Dialectical Anthropology|volume=29|issue=3–4|pages=423–437|doi=10.1007/s10624-005-3863-x|s2cid=145318165|issn=0304-4092}}</ref> == രീതിയും പശ്ചാത്തലവും == ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങളെക്കുറിച്ചും, 'ആർ.യു-486' (RU-486) ​​എന്ന മരുന്ന് ഉപയോഗിച്ച് ശസ്ത്രക്രിയ കൂടാതെ സ്വയം ഗർഭച്ഛിദ്രം നടത്തുന്ന രീതിയെക്കുറിച്ചും (മെഡിക്കൽ അബോർഷൻ) പഠിക്കുന്നതിനായി അഭിഭാഷകർ, ഡോക്ടർമാർ, കലാകാരന്മാർ, എഴുത്തുകാർ, പൊതുജനാരോഗ്യ പ്രവർത്തകർ, കൂടാതെ സ്ത്രീകൾക്കും പുരുഷന്മാർക്കുമായി ശിൽപ്പശാലകൾ (വർക്ക്‌ഷോപ്പുകൾ) സംഘടിപ്പിക്കാറുണ്ട്.<ref name=":2">Whitten, Diana. 2014. ''Vessel''. Documentary film. Published by Sovereignty Productions.</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.thestar.com/life/health_wellness/2008/01/25/floating_clinic_spreads_word_on_abortion_pill.html|title=Floating clinic spreads word on abortion pill {{!}} The Star|work=thestar.com|access-date=2018-06-08}}</ref> 'എ-പോർട്ടബിൾ' (A-Portable) എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന, പ്രത്യേകം സജ്ജീകരിച്ച ഒരു മൊബൈൽ ക്ലിനിക്ക് ഉൾക്കൊള്ളുന്ന കപ്പലിലാണ് ഈ സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നത്. 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (Women on Waves - WoW) ഒരു രാജ്യത്ത് എത്തുമ്പോൾ, സ്ത്രീകൾ മുൻകൂട്ടി സമയം നിശ്ചയിക്കുകയും (അപ്പോയിന്റ്‌മെന്റ് എടുക്കുകയും) തുടർന്ന് കപ്പലിലേക്ക് എത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. കപ്പൽ ഏകദേശം 20 കിലോമീറ്റർ (12 മൈൽ) അകലെയുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിലേക്ക് സഞ്ചരിക്കുന്നു. നെതർലാൻഡ്‌സിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത കപ്പലുകളിൽ അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിൽ ഡച്ച് നിയമങ്ങളാണ് ബാധകമാകുന്നത്.<ref name=":1" /> അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിൽ എത്തിയ ശേഷം, കപ്പലിലെ മെഡിക്കൽ ജീവനക്കാർ ഗർഭച്ഛിദ്രം ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രത്യുൽപാദന ആരോഗ്യ സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നു<ref>{{cite web|title=Campaigns and Information|url=http://www.womenonwaves.org/|website=Women on Waves|access-date=17 October 2016}}</ref> ഗോംപെർട്‌സിന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, ഈ കപ്പൽ ആദ്യമായി യാത്ര തിരിച്ചപ്പോൾ, അത് ഡച്ച് സമുദ്രമേഖലയിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ട ഒരു ഡച്ച് കപ്പലായിരുന്നു. ഇതിനർത്ഥം, അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിൽ വിതരണം ചെയ്യുന്നതിനായി അവർക്ക് ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള ഗുളികകൾ കപ്പലിൽ കൊണ്ടുപോകാൻ സാധിച്ചു എന്നാണ്.<ref>{{Cite web |last=Urbina |first=Ian |date=October 17, 2022 |title=From the Sea, Freedom {{!}} The Outlaw Ocean Podcast |url=https://www.theoutlawocean.com/ |access-date=2023-11-24 |website=The Outlaw Ocean Project}}</ref> 'അറ്റലിയർ വാൻ ലീഷൗട്ട്' (Atelier van Lieshout) എന്ന ഡച്ച് സ്റ്റുഡിയോ രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത 'എ-പോർട്ടബിൾ', മെഡിക്കൽ ക്ലിനിക്കായും ആർട്ട് ഇൻസ്റ്റാളേഷനായും പ്രവർത്തിക്കുന്നു.<ref name=":1" /> ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെയോ ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങളെയോ എതിർക്കുന്ന സർക്കാർ അധികൃതർ, മതസംഘടനകൾ, പ്രാദേശിക ഗ്രൂപ്പുകൾ എന്നിവരുടെ ലക്ഷ്യസ്ഥാനമായി 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (WoW) സംഘടനയിലെ സന്നദ്ധപ്രവർത്തകരും ജീവനക്കാരും പലപ്പോഴും മാറിയിട്ടുണ്ട്.<ref name=":1" /> വിമൻ ഓൺ വേവ്സ് സന്ദർശിക്കുന്ന രാജ്യങ്ങളിൽ ഗർഭഛിദ്രത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകൾ പുനരുജ്ജീവിപ്പിച്ചതിന്റെ ബഹുമതി എൻ‌ജി‌ഒയ്ക്കാണ്.<ref name=":1" /> === പ്രത്യുൽപാദന അവകാശ പ്രസ്ഥാനം === ചില ഡച്ച് സംഘടനകളുടെയും സർക്കാർ സംരംഭങ്ങളുടെയും ഇന്നത്തെ പ്രധാന ശ്രദ്ധാകേന്ദ്രമാണ് ഗർഭഛിദ്രത്തിനുള്ള സൗകര്യം.<ref>{{Cite web |last=Zaken |first=Ministerie van Buitenlandse |title=Dutch Development results Sexual and reproductive health and rights including HIV / AIDS (SRHR) |url=https://www.dutchdevelopmentresults.nl/2019/theme/srhr |access-date=2023-11-28 |website=www.dutchdevelopmentresults.nl}}</ref>നെതർലാൻഡിൽ, ഗർഭത്തിൻറെ 24-ാം ആഴ്ച വരെ ഗർഭഛിദ്രം നിയമപരമാണ്. കൂടാതെ എക്സപ്ഷണൽ മെഡിക്കൽ എക്സ്പെൻസസ് ആക്റ്റ് അല്ലെങ്കിൽ ആരോഗ്യ ഇൻഷുറൻസ് കമ്പനികൾ ഇത് പരിരക്ഷിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web |last=Ministerie |date=2014-07-01 |title=Topics - Abortion - Government.nl |url=https://www.government.nl/topics/abortion/question-and-answer |access-date=2023-11-28 |website=www.government.nl |language=en-GB}}</ref> പ്രത്യുൽപാദന അവകാശങ്ങൾക്കായുള്ള ആഗോള മുന്നേറ്റത്തിന്റെ ഭാഗമാണ് 'വിമൻ ഓൺ വേവ്സ്' (Women on Waves). അയർലൻഡ് പോലുള്ള രാജ്യങ്ങളിലെ പരിമിതമായ പ്രത്യുൽപാദന അവകാശങ്ങളെ പരീക്ഷിക്കാനും വെല്ലുവിളിക്കാനും, അതുവഴി ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള സൗകര്യങ്ങൾ കൂടുതൽ ലഭ്യമാക്കാൻ ശ്രമിക്കാനുമാണ് ഈ കപ്പൽ ഉപയോഗിക്കുന്നത്..<ref name=":13">{{Cite journal |last=Gomperts |first=Rebecca |date=January 2002 |title=Women on Waves: Where Next for the Abortion Boat? |journal=Reproductive Health Matters |language=en |volume=10 |issue=19 |pages=180–183 |doi=10.1016/S0968-8080(02)00004-6 |issn=0968-8080|doi-access=free |pmid=12369324 }}</ref>ലോകമെമ്പാടുമുള്ള 10 ഗർഭഛിദ്രങ്ങളിൽ 9-ൽ കൂടുതൽ സംഭവിക്കുന്നത് ഗോംപെർട്‌സും വിമൻ ഓൺ വേവ്സും സന്ദർശിക്കുന്ന വികസ്വര രാജ്യങ്ങളിലാണ് . ഇത് നിയമവിരുദ്ധമോ നിയന്ത്രിതമോ ആയ പ്രദേശങ്ങളിലെ സുരക്ഷിതമല്ലാത്ത ഗർഭഛിദ്രങ്ങളായതിനാലാണ് മാതൃമരണത്തിന് ഒരു പ്രധാന കാരണം.<ref>{{cite web | url=https://www.womenonwaves.org/en/page/650/who-are-we | title=Who Are We? }}</ref> വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സിനെതിരെ ഗോമ്പേർട്ട്സിന് കാര്യമായ എതിർപ്പുകൾ നേരിടേണ്ടി വന്നിട്ടുണ്ട്. 2014-ലെ ഡോക്യുമെന്ററി വെസൽ, പോളണ്ടിലെ ഗർഭഛിദ്ര വിരുദ്ധ പ്രതിഷേധക്കാർ അവരെ നാസി എന്ന് വിളിച്ചുകൊണ്ട് ഒരു മന്ത്രം ആലപിക്കുന്നതും സ്പെയിനിൽ വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ് കപ്പൽ കടലിലേക്ക് വലിച്ചിഴയ്ക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നതും കാണിക്കുന്നു.<ref>{{cite AV media |people= |last=Whitten |first=Diana |date=2014 |title=Vessel |url=https://vesselthefilm.com/ |trans-title= |format= |work= |type= |language= |location= |publisher= |time= |access-date=}}</ref> == റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ് == [[File:Rebeca Gompers Lodz 2017 by Jarek Sawiuk. cropped.jpg|thumb|Rebecca Gomperts, [[Łódź]], Poland, 2017]] ഒരു ജനറൽ പ്രാക്ടീഷണറായ ഡോക്ടറും, കലാകാരിയും, സ്ത്രീ അവകാശ പ്രവർത്തകയുമാണ് റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ്. 1966-ൽ ജനിച്ച ഗോംപെർട്സ് നെതർലൻഡ്സിലെ വ്ലിസിംഗൻ എന്ന തുറമുഖ നഗരത്തിലാണ് വളർന്നത്. 1980-കളിൽ ആംസ്റ്റർഡാമിലേക്ക് താമസം മാറിയ അവർ അവിടെ ഒരേസമയം കലയും വൈദ്യശാസ്ത്രവും പഠിച്ചു. ബാർട്ട് ജെ. ടെർവിയൽ ക്യാപ്റ്റനായിരുന്ന ഗ്രീൻപീസ് കപ്പലായ 'റെയിൻബോ വാരിയർ II'-ൽ റെസിഡന്റ് ഫിസിഷ്യനായി പ്രവർത്തിച്ച അനുഭവങ്ങളിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ടാണ്, നിയമവിരുദ്ധമായ ഗർഭച്ഛിദ്രം മൂലം ഉണ്ടാകുന്ന ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾ പരിഹരിക്കുന്നതിനായി ഗോംപെർട്സ് 'WoW' (Women on Waves) എന്ന സംഘടനയ്ക്ക് രൂപം നൽകിയത്. 'റെയിൻബോ വാരിയർ II'-ൽ ലാറ്റിൻ അമേരിക്ക സന്ദർശിക്കുന്ന വേളയിൽ, സാമൂഹിക മാറ്റത്തിനും സ്ത്രീകളുടെ ആരോഗ്യത്തിനും കൂടുതൽ പിന്തുണ നൽകുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെയാണ് ഈ സംഘടന പ്രവർത്തിച്ചു തുടങ്ങിയത്. നെതർലൻഡ്സ് പോലുള്ള വികസിത രാജ്യങ്ങളിൽ സുരക്ഷിതവും നിയമപരവുമായ ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനും ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങൾക്കും സൗകര്യങ്ങളുണ്ടെങ്കിൽ, ചില വികസ്വര രാജ്യങ്ങളിൽ ദിവസവും 800-ഓളം നിയമവിരുദ്ധവും സുരക്ഷിതമല്ലാത്തതുമായ ഗർഭച്ഛിദ്രങ്ങൾ നടക്കുന്നുണ്ട്. 'അറ്റലിയർ വാൻ ലീഷൗട്ട്' (Atelier van Lieshout) എന്ന സ്ഥാപനവുമായി സഹകരിച്ച്, വാടകയ്‌ക്കെടുത്ത കപ്പലുകളിൽ സജ്ജീകരിക്കാവുന്ന 'എ-പോർട്ടബിൾ' (A-portable) എന്ന് പേരിട്ടിരിക്കുന്ന, കൊണ്ടുപോകാൻ കഴിയുന്ന ഒരു ഗൈനക്കോളജി യൂണിറ്റ് അവർ രൂപകൽപ്പന ചെയ്തു. ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന നിയമങ്ങളെക്കുറിച്ച് അവബോധം വളർത്തുക, അവയെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകൾക്ക് തുടക്കമിടുക, കൂടാതെ ഗർഭച്ഛിദ്രം നിയമവിരുദ്ധമായ രാജ്യങ്ങളിൽ കഴിയുന്ന സ്ത്രീകൾക്ക് സുരക്ഷിതവും ശസ്ത്രക്രിയ ആവശ്യമില്ലാത്തതുമായ ഗർഭച്ഛിദ്ര സൗകര്യങ്ങൾ ഒരുക്കിക്കൊടുക്കുക എന്നിവയാണ് ഈ സംഘടനയുടെ പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങൾ..<ref name="FERRY">{{Citation | last =Ferry | first =Julie | date =14 November 2007 | title =The abortion ship's doctor | location =UK | newspaper =Guardian | url =https://www.theguardian.com/women/story/0,,2210593,00.html |access-date=2008-11-14}}</ref> == 'എ-പോർട്ടബിൾ' (A-Portable) == ഡച്ച് കലാകാരനും ശില്പിയുമായ അറ്റലിയർ വാൻ ലീഷൗട്ട് (Atelier van Lieshout) രൂപകൽപ്പന ചെയ്യുകയും പേരിടുകയും ചെയ്ത ഒരു മൊബൈൽ ഗൈനക്കോളജിക്കൽ ക്ലിനിക്കാണ് 'എ-പോർട്ടബിൾ'. ഒരു ഷിപ്പിംഗ് കണ്ടെയ്‌നർ പരിഷ്കരിച്ചാണ് ഈ ക്ലിനിക് ഒരുക്കിയിരിക്കുന്നത്. ഇളം നീല നിറത്തിൽ പെയിന്റ് ചെയ്തിരിക്കുന്ന ഇതിന്റെ വശങ്ങളിൽ 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (Women on Waves) എന്ന സംഘടനയുടെ ലോഗോ പതിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name=":1" /> നെതർലാൻഡ്‌സിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത കപ്പലുകളിൽ ഈ കണ്ടെയ്‌നർ ഘടിപ്പിച്ചാണ് യാത്ര ചെയ്യുന്നത്. 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' എന്ന സർക്കാരിതര സംഘടനയാണ് (NGO) ഈ കപ്പലുകൾ വാടകയ്‌ക്കെടുക്കുന്നത്. 2001-ൽ കീസ് റൈറ്റർ (Kees Ryter) രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത ഈ ലോഗോയെക്കുറിച്ച് ലാംബെർട്ട്-ബീറ്റി (Lambert-Beatty) ഇങ്ങനെ വിവരിക്കുന്നു: ക്ലിനിക്കിന്റെ വശത്ത് ഒരു പർപ്പിൾ നിറത്തിലുള്ള വൃത്തമുണ്ട്. അതിനുള്ളിൽ പിങ്ക് നിറത്തിലുള്ള ഔട്ട്‌ലൈനോടുകൂടിയ ഓറഞ്ച് നിറത്തിലുള്ള ഒരു രൂപമുണ്ട്; സൂക്ഷിച്ചു നോക്കിയാൽ, മാനുഷിക-വൈദ്യ സഹായത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന ഒരു തരം 'ചതുരാകൃതിയിലുള്ള കുരിശ്' (squared cross) ആണെന്ന് മനസ്സിലാക്കാം.<ref name=":1" /> p.&nbsp;309 ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ഉപദേശങ്ങൾ, സോണോഗ്രാമുകൾ, മരുന്നുകൾ വഴിയോ ശസ്ത്രക്രിയ വഴിയോ ഉള്ള ഗർഭച്ഛിദ്രം എന്നിവ ലഭ്യമാക്കുന്ന, പൂർണ്ണമായും പ്രവർത്തനക്ഷമമായ ഒരു ഗൈനക്കോളജിക്കൽ ക്ലിനിക്കാണ് ഇത്. സാധാരണയായി രണ്ട് ഡോക്ടർമാരും ഒരു നഴ്സുമാണ് ഇവിടെ സേവനമനുഷ്ഠിക്കുന്നത്. കൂടാതെ, ബോധവൽക്കരണവും കൗൺസിലിംഗും നൽകുന്നതിനായി പരിശീലനം ലഭിച്ച സന്നദ്ധപ്രവർത്തകരും കപ്പലിലുണ്ടാകും. കപ്പലിലെ ജീവനക്കാർ ഏതാണ്ട് പൂർണ്ണമായും സ്ത്രീകളാണ്.<ref name=":1" />ഇത്തരം പ്രവർത്തനങ്ങൾ അനുവദനീയമായ രാജ്യങ്ങളിലെ തുറമുഖങ്ങളിൽ, നിയമപരവും വൈദ്യശാസ്ത്രപരവുമായ വിഷയങ്ങളെക്കുറിച്ച് കപ്പലിലെ ജീവനക്കാർ ശിൽപ്പശാലകൾ നടത്താറുണ്ട്.<ref name=":1" />കർശനമായ നിയമങ്ങളുള്ള രാജ്യങ്ങൾ സന്ദർശിക്കുമ്പോൾ, സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നതിനായി കപ്പൽ അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രാതിർത്തിയിലേക്ക് (കരയിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 12 മൈൽ അകലെ) നീങ്ങുന്നു.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> 'എ-പോർട്ടബിൾ' ഒരു മെഡിക്കൽ ക്ലിനിക്കായി പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും, ഇതൊരു കലാസൃഷ്ടിയായും കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. 'വിഷ്വൽ ആർട്ടിനും സാംസ്കാരിക പൈതൃകത്തിനുമായി പൊതുഫണ്ടിൽ നിന്ന് സഹായം നൽകുന്ന' ഡച്ച് സ്ഥാപനമായ 'മോൺഡ്രിയാൻ ഫൗണ്ടേഷൻ' (Mondriaan Foundation) ആണ് 'എ-പോർട്ടബിൾ' നിർമ്മിക്കുന്നതിനുള്ള പ്രാരംഭ ഫണ്ട് നൽകിയത്.<ref>{{Cite news|url=https://www.mondriaanfonds.nl/en/about/|title=About - Mondriaan Fund|work=Mondriaan Fund|access-date=2018-06-08}}</ref> പോർച്ചുഗലിൽ നടന്ന 'വിമൻ ബിൽഡിംഗ് എക്സിബിഷൻ' (Ute Meta Bauer-ന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ), ആംസ്റ്റർഡാമിലെ 'മീഡിയമാറ്റിക്' (Mediamatic) ആർട്ട് സ്പേസ് എന്നിവിടങ്ങളിലും, 'ആർട്ട്‌ഫോറം' (Artforum) എന്ന പ്രസിദ്ധീകരണത്തിലും ഇത് ഇടം നേടിയിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://www.mediamatic.net/en/page/8963/women-on-waves|title=Women on Waves|website=Mediamatic|access-date=2018-06-08}}</ref>കലാ ചരിത്രകാരിയും നിരൂപകയും പ്രൊഫസറുമായ ക്ലെയർ ബിഷപ്പ് (Claire Bishop), 'എ-പോർട്ടബിൾ'-നെ ഒരു "നവ രാഷ്ട്രീയ കല" (new political art) ആയി വിശേഷിപ്പിക്കുന്നുവെന്ന് ലാംബെർട്ട്-ബീറ്റി ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.<ref name=":1" /><ref>{{Cite journal|last=Bishop|first=Claire|date=2006|title=The social turn: Collaboration and its discontents|journal=Artforum International|volume=44|issue=6|pages=178–83}}</ref> == യാത്രകൾ == 2002-ൽ, ഡച്ച് പാർലമെന്റിൽ നടന്ന ശക്തമായ വാദപ്രതിവാദങ്ങൾക്കൊടുവിൽ, 'വുമൺ ഓൺ വേവ്‌സ്' (Women on Waves) എന്ന സംഘടനയുടെ 'അറോറ' (Aurora) എന്ന കപ്പലിലുണ്ടായിരുന്ന മെഡിക്കൽ ജീവനക്കാർക്ക്, ഗർഭിണികളായ സ്ത്രീകൾക്ക് സാധാരണയായി 'ഗർഭച്ഛിദ്ര ഗുളിക' എന്ന് അറിയപ്പെടുന്ന 'ആർ.യു-486' (RU-486) ​​- നൽകാൻ നെതർലാൻഡ്‌സ് ആരോഗ്യ മന്ത്രി എൽസ് ബോർസ്റ്റ് അനുമതി നൽകി.<ref name=":0" /> സ്ത്രീകളുടെ ലൈംഗിക സ്വാതന്ത്ര്യവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഡച്ച് സർക്കാരിന്റെ നയത്തിന് അനുസൃതമായാണ് ഈ തീരുമാനമെന്ന് ബോർസ്റ്റ് വ്യക്തമാക്കി. ഒമ്പത് ആഴ്ച വരെ പ്രായമുള്ള ഗർഭാവസ്ഥ അവസാനിപ്പിക്കാൻ മാത്രമേ ഈ ഗുളിക ഉപയോഗിക്കാവൂ എന്നും, ഒരു ഗൈനക്കോളജിസ്റ്റിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ മാത്രമേ ഇത് നൽകാവൂ എന്നും നിബന്ധനയുണ്ടായിരുന്നു.<ref>{{cite news|author1=Geraldine Coughlan|title=Legal boost for Dutch abortion ship|url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/2080992.stm|publisher=BBC|date=2 July 2002}}</ref> ഗർഭച്ഛിദ്രം, പ്രത്യുൽപാദന അവകാശങ്ങൾ എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിയമങ്ങൾ ദേശീയ അതിർത്തികൾക്കുള്ളിൽ (സമുദ്രാതിർത്തികൾ ഉൾപ്പെടെ) മാത്രമേ ബാധകമാകൂ. ഇക്കാരണത്താൽ, 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (Women on Waves) എന്ന സംഘടന അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിലുള്ള അധിക സ്വാതന്ത്ര്യം പ്രയോജനപ്പെടുത്തുന്നു.<ref name=":13"/> ഇവരുടെ ബോട്ട് തീരത്തുനിന്ന് 20 മൈൽ അകലേക്ക് സഞ്ചരിക്കുകയും, അവിടെ വെച്ച് നടപടിക്രമങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കാൻ ഒരു ദിവസം എടുക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.<ref>{{cite news |last1=Thornton |first1=Jacqui |title=Doctor's floating clinic to offer abortions offshore |url=https://www.newspapers.com/image/752646824/ |work=[[The Sunday Telegraph]] |date=11 June 2000}}</ref> [[File:Internationalwaters.png|thumb|356x356px|Boundaries of international waters worldwide]] === അയർലൻഡ് === 2001-ൽ 'അറോറ' (Aurora) എന്ന കപ്പലിൽ 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (Women on Waves) അയർലൻഡിലേക്ക് തങ്ങളുടെ ആദ്യ യാത്ര നടത്തി. ഡച്ചുകാരായ രണ്ട് ഡോക്ടർമാരും ഒരു നഴ്‌സും ഈ കപ്പലിലുണ്ടായിരുന്നു.<ref name="CHOCANO">{{cite web | last = Chocano | first = Carina | title = The "abortion boat" steams toward Ireland | work = Salon.com | url = http://dir.salon.com/story/mwt/feature/2001/06/14/abortion_boat/ | access-date = 2008-02-01 | archive-date = 20 July 2008 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080720043254/http://dir.salon.com/story/mwt/feature/2001/06/14/abortion_boat/ | url-status = dead }}</ref>അയർലൻഡിലെ ഗർഭച്ഛിദ്ര നിയമങ്ങൾ ഉദാരമാക്കുന്നതിനുള്ള പ്രസ്ഥാനത്തിന് ഉത്തേജനം നൽകുക എന്നതായിരുന്നു 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ് അയർലൻഡ്'-ന്റെ പ്രഖ്യാപിത ലക്ഷ്യം.<ref>{{Cite web|url=https://www.womenonwaves.org/en/page/769/ireland-2001|title=Ireland 2001|last=Worrell|first=Marc|website=Women on Waves|access-date=2018-06-08}}</ref> അക്കാലത്ത്, യൂറോപ്പിൽ ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനെതിരെ ഏറ്റവും കർശനമായ നിരോധനങ്ങളുള്ള രാജ്യമായിരുന്നു അയർലൻഡ്; 1861-ൽ നിലവിൽ വന്ന നിയമങ്ങളായിരുന്നു അവിടെ അപ്പോഴും തുടർന്നിരുന്നത്.<ref name=":0" /> 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ് അയർലൻഡ്' വിവിധ വർക്ക്‌ഷോപ്പുകളിലൂടെ വ്യക്തികൾക്കും ഗ്രൂപ്പുകൾക്കും ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെക്കുറിച്ചും അനാഗ്രഹ ഗർഭധാരണത്തെക്കുറിച്ചും അറിവ് പകർന്നു നൽകി. ഈ യാത്രയിൽ, ശസ്ത്രക്രിയ വഴിയോ മരുന്നുകൾ വഴിയോ ഗർഭച്ഛിദ്രം നടത്താൻ അവർക്ക് അനുവാദമുണ്ടായിരുന്നില്ല. ഡച്ച് നിയമപ്രകാരം, ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ നൽകാൻ മാത്രമേ അവർക്ക് അനുവാദമുണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ; ഗർഭനിരോധന ഉപാധികൾ നേരിട്ട് വിതരണം ചെയ്യാൻ പാടില്ലായിരുന്നു.<ref name=":0" />അയർലൻഡിലെ ഗർഭച്ഛിദ്ര അവകാശ സംഘടനകളുടെ ക്ഷണപ്രകാരമാണ് കപ്പൽ എത്തിയത്. 'അറോറ' എത്തുന്നതിന് മുന്നോടിയായി അവർ വിപുലമായ പ്രചാരണ പരിപാടികൾ സംഘടിപ്പിച്ചിരുന്നു. ഡബ്ലിൻ തുറമുഖത്ത് നങ്കൂരമിട്ട കപ്പൽ, അയർലൻഡിലെ നിയമം ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെക്കുറിച്ചും ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങളെക്കുറിച്ചുമുള്ള ചർച്ചകൾ നിരോധിച്ചിരുന്നതിനാൽ, ബോധവൽക്കരണ സേവനങ്ങൾ നൽകാനായി അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രാതിർത്തിയിലേക്ക് നീങ്ങി. ഡബ്ലിൻ തുറമുഖത്ത് കപ്പൽ എത്തിയപ്പോൾ ഏകദേശം 300 സ്ത്രീകൾ ഇതിൽ പങ്കെടുത്തു. കപ്പലിൽ നൽകിയ എല്ലാ സേവനങ്ങളും തികച്ചും സൗജന്യമായിരുന്നു.<ref name=":0" /> 2016-ൽ, വടക്കൻ അയർലൻഡിലെ സ്ത്രീകൾക്ക് ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള ഗുളികകൾ എത്തിക്കുന്നതിനായി 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്', ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെ അനുകൂലിക്കുന്ന സംഘടനകളുമായി ചേർന്ന് ഡ്രോണുകളും സ്പീഡ് ബോട്ടുകളും ഉപയോഗിച്ചു.<ref>{{Cite news|url=https://www.nbcnews.com/news/world/abortion-drone-women-web-delivers-pills-northern-ireland-n596176|title=Abortion by Air: Drone Delivers Pills Across Border to Northern Ireland|work=NBC News|access-date=2018-06-08}}</ref> ==അവലംബം== {{Reflist}} ==ബാഹ്യ കണ്ണികൾ== *[https://www.womenonwaves.org/ Women on Waves website] *[https://vesselthefilm.com/ Vessel] Documentary film about Women on Waves {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:ഗർഭച്ഛിദ്ര സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നവർ]] euw0sf512fub1jo5rgrqqsphweoqpfw 4682213 4682212 2026-11-02T07:12:01Z Meenakshi nandhini 99060 /* അയർലൻഡ് */ 4682213 wikitext text/x-wiki {{prettyurl/wikidata}}{{Infobox organization | name = വുമൺ ഓൺ വേവ്സ് | image = Women on Waves logo.png | image_border = | alt = | caption = | abbreviation = WoW | formation = 1999 | type = [[Nonprofit organization|ലാഭേച്ഛയില്ലാത്ത സ്ഥാപനം]] | status = | purpose = ഗർഭച്ഛിദ്രം, ഇതുസംബന്ധമായ വിദ്യാഭ്യാസം തുടങ്ങിയ പ്രത്യുൽപാദന ആരോഗ്യ സേവനങ്ങൾ നിയന്ത്രിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന രാജ്യങ്ങളിലേക്ക് ഇവ എത്തിക്കുക | leader_title = Founder | leader_name = [[റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ്]] | headquarters = [[ആംസ്റ്റർഡാം]], [[നെതർലാൻഡ്സ്]] | location = | region_served = നിയന്ത്രിത പ്രത്യുൽപാദന ആരോഗ്യ സേവനങ്ങളുള്ള രാജ്യങ്ങൾ | website = [https://www.womenonwaves.org/en/ womenonwaves.org] }} നിയന്ത്രിത ഗർഭച്ഛിദ്ര നിയമങ്ങളുള്ള രാജ്യങ്ങളിലെ സ്ത്രീകൾക്ക് പ്രത്യുൽപാദനപരമായ ആരോഗ്യ സേവനങ്ങൾ, പ്രത്യേകിച്ച് നോൺ-സർജിക്കൽ അബോർഷൻ സേവനങ്ങളും വിദ്യാഭ്യാസവും എത്തിക്കുന്നതിനായി ഡച്ച് ഫിസിഷ്യൻ [[റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ്]] 1999-ൽ സ്ഥാപിച്ച ഒരു ഡച്ച് സർക്കാരിതര സംഘടനയാണ് '''വിമൻ ഓൺ വേവ്സ്''' (WoW).<ref name=":1">{{Cite journal|last=Lambert-Beatty|first=Carrie|date=2008|title=Twelve miles: Boundaries of the new art/activism|journal=Signs: Journal of Women in Culture and Society|volume=34|issue=1|pages=309–327|doi=10.1086/588446|issn=0097-9740}}</ref> WoW വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്ന മറ്റ് സേവനങ്ങളിൽ [[ഗർഭനിരോധന ഗുളികൾ|ഗർഭനിരോധനം]], വ്യക്തിഗത പ്രത്യുത്പാദന കൗൺസിലിംഗ്, വർക്ക്ഷോപ്പുകൾ, അനാവശ്യ ഗർഭധാരണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വിദ്യാഭ്യാസം എന്നിവയും ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref name=":0">{{Cite journal|last=Best|first=Alyssa|date=September 2005|title=Abortion Rights along the Irish-English Border and the Liminality of Women's Experiences|url=https://archive.org/details/sim_dialectical-anthropology_2005_29_3-4/page/423|journal=Dialectical Anthropology|volume=29|issue=3–4|pages=423–437|doi=10.1007/s10624-005-3863-x|s2cid=145318165|issn=0304-4092}}</ref> == രീതിയും പശ്ചാത്തലവും == ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങളെക്കുറിച്ചും, 'ആർ.യു-486' (RU-486) ​​എന്ന മരുന്ന് ഉപയോഗിച്ച് ശസ്ത്രക്രിയ കൂടാതെ സ്വയം ഗർഭച്ഛിദ്രം നടത്തുന്ന രീതിയെക്കുറിച്ചും (മെഡിക്കൽ അബോർഷൻ) പഠിക്കുന്നതിനായി അഭിഭാഷകർ, ഡോക്ടർമാർ, കലാകാരന്മാർ, എഴുത്തുകാർ, പൊതുജനാരോഗ്യ പ്രവർത്തകർ, കൂടാതെ സ്ത്രീകൾക്കും പുരുഷന്മാർക്കുമായി ശിൽപ്പശാലകൾ (വർക്ക്‌ഷോപ്പുകൾ) സംഘടിപ്പിക്കാറുണ്ട്.<ref name=":2">Whitten, Diana. 2014. ''Vessel''. Documentary film. Published by Sovereignty Productions.</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.thestar.com/life/health_wellness/2008/01/25/floating_clinic_spreads_word_on_abortion_pill.html|title=Floating clinic spreads word on abortion pill {{!}} The Star|work=thestar.com|access-date=2018-06-08}}</ref> 'എ-പോർട്ടബിൾ' (A-Portable) എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന, പ്രത്യേകം സജ്ജീകരിച്ച ഒരു മൊബൈൽ ക്ലിനിക്ക് ഉൾക്കൊള്ളുന്ന കപ്പലിലാണ് ഈ സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നത്. 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (Women on Waves - WoW) ഒരു രാജ്യത്ത് എത്തുമ്പോൾ, സ്ത്രീകൾ മുൻകൂട്ടി സമയം നിശ്ചയിക്കുകയും (അപ്പോയിന്റ്‌മെന്റ് എടുക്കുകയും) തുടർന്ന് കപ്പലിലേക്ക് എത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. കപ്പൽ ഏകദേശം 20 കിലോമീറ്റർ (12 മൈൽ) അകലെയുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിലേക്ക് സഞ്ചരിക്കുന്നു. നെതർലാൻഡ്‌സിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത കപ്പലുകളിൽ അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിൽ ഡച്ച് നിയമങ്ങളാണ് ബാധകമാകുന്നത്.<ref name=":1" /> അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിൽ എത്തിയ ശേഷം, കപ്പലിലെ മെഡിക്കൽ ജീവനക്കാർ ഗർഭച്ഛിദ്രം ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രത്യുൽപാദന ആരോഗ്യ സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നു<ref>{{cite web|title=Campaigns and Information|url=http://www.womenonwaves.org/|website=Women on Waves|access-date=17 October 2016}}</ref> ഗോംപെർട്‌സിന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, ഈ കപ്പൽ ആദ്യമായി യാത്ര തിരിച്ചപ്പോൾ, അത് ഡച്ച് സമുദ്രമേഖലയിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ട ഒരു ഡച്ച് കപ്പലായിരുന്നു. ഇതിനർത്ഥം, അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിൽ വിതരണം ചെയ്യുന്നതിനായി അവർക്ക് ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള ഗുളികകൾ കപ്പലിൽ കൊണ്ടുപോകാൻ സാധിച്ചു എന്നാണ്.<ref>{{Cite web |last=Urbina |first=Ian |date=October 17, 2022 |title=From the Sea, Freedom {{!}} The Outlaw Ocean Podcast |url=https://www.theoutlawocean.com/ |access-date=2023-11-24 |website=The Outlaw Ocean Project}}</ref> 'അറ്റലിയർ വാൻ ലീഷൗട്ട്' (Atelier van Lieshout) എന്ന ഡച്ച് സ്റ്റുഡിയോ രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത 'എ-പോർട്ടബിൾ', മെഡിക്കൽ ക്ലിനിക്കായും ആർട്ട് ഇൻസ്റ്റാളേഷനായും പ്രവർത്തിക്കുന്നു.<ref name=":1" /> ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെയോ ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങളെയോ എതിർക്കുന്ന സർക്കാർ അധികൃതർ, മതസംഘടനകൾ, പ്രാദേശിക ഗ്രൂപ്പുകൾ എന്നിവരുടെ ലക്ഷ്യസ്ഥാനമായി 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (WoW) സംഘടനയിലെ സന്നദ്ധപ്രവർത്തകരും ജീവനക്കാരും പലപ്പോഴും മാറിയിട്ടുണ്ട്.<ref name=":1" /> വിമൻ ഓൺ വേവ്സ് സന്ദർശിക്കുന്ന രാജ്യങ്ങളിൽ ഗർഭഛിദ്രത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകൾ പുനരുജ്ജീവിപ്പിച്ചതിന്റെ ബഹുമതി എൻ‌ജി‌ഒയ്ക്കാണ്.<ref name=":1" /> === പ്രത്യുൽപാദന അവകാശ പ്രസ്ഥാനം === ചില ഡച്ച് സംഘടനകളുടെയും സർക്കാർ സംരംഭങ്ങളുടെയും ഇന്നത്തെ പ്രധാന ശ്രദ്ധാകേന്ദ്രമാണ് ഗർഭഛിദ്രത്തിനുള്ള സൗകര്യം.<ref>{{Cite web |last=Zaken |first=Ministerie van Buitenlandse |title=Dutch Development results Sexual and reproductive health and rights including HIV / AIDS (SRHR) |url=https://www.dutchdevelopmentresults.nl/2019/theme/srhr |access-date=2023-11-28 |website=www.dutchdevelopmentresults.nl}}</ref>നെതർലാൻഡിൽ, ഗർഭത്തിൻറെ 24-ാം ആഴ്ച വരെ ഗർഭഛിദ്രം നിയമപരമാണ്. കൂടാതെ എക്സപ്ഷണൽ മെഡിക്കൽ എക്സ്പെൻസസ് ആക്റ്റ് അല്ലെങ്കിൽ ആരോഗ്യ ഇൻഷുറൻസ് കമ്പനികൾ ഇത് പരിരക്ഷിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web |last=Ministerie |date=2014-07-01 |title=Topics - Abortion - Government.nl |url=https://www.government.nl/topics/abortion/question-and-answer |access-date=2023-11-28 |website=www.government.nl |language=en-GB}}</ref> പ്രത്യുൽപാദന അവകാശങ്ങൾക്കായുള്ള ആഗോള മുന്നേറ്റത്തിന്റെ ഭാഗമാണ് 'വിമൻ ഓൺ വേവ്സ്' (Women on Waves). അയർലൻഡ് പോലുള്ള രാജ്യങ്ങളിലെ പരിമിതമായ പ്രത്യുൽപാദന അവകാശങ്ങളെ പരീക്ഷിക്കാനും വെല്ലുവിളിക്കാനും, അതുവഴി ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള സൗകര്യങ്ങൾ കൂടുതൽ ലഭ്യമാക്കാൻ ശ്രമിക്കാനുമാണ് ഈ കപ്പൽ ഉപയോഗിക്കുന്നത്..<ref name=":13">{{Cite journal |last=Gomperts |first=Rebecca |date=January 2002 |title=Women on Waves: Where Next for the Abortion Boat? |journal=Reproductive Health Matters |language=en |volume=10 |issue=19 |pages=180–183 |doi=10.1016/S0968-8080(02)00004-6 |issn=0968-8080|doi-access=free |pmid=12369324 }}</ref>ലോകമെമ്പാടുമുള്ള 10 ഗർഭഛിദ്രങ്ങളിൽ 9-ൽ കൂടുതൽ സംഭവിക്കുന്നത് ഗോംപെർട്‌സും വിമൻ ഓൺ വേവ്സും സന്ദർശിക്കുന്ന വികസ്വര രാജ്യങ്ങളിലാണ് . ഇത് നിയമവിരുദ്ധമോ നിയന്ത്രിതമോ ആയ പ്രദേശങ്ങളിലെ സുരക്ഷിതമല്ലാത്ത ഗർഭഛിദ്രങ്ങളായതിനാലാണ് മാതൃമരണത്തിന് ഒരു പ്രധാന കാരണം.<ref>{{cite web | url=https://www.womenonwaves.org/en/page/650/who-are-we | title=Who Are We? }}</ref> വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സിനെതിരെ ഗോമ്പേർട്ട്സിന് കാര്യമായ എതിർപ്പുകൾ നേരിടേണ്ടി വന്നിട്ടുണ്ട്. 2014-ലെ ഡോക്യുമെന്ററി വെസൽ, പോളണ്ടിലെ ഗർഭഛിദ്ര വിരുദ്ധ പ്രതിഷേധക്കാർ അവരെ നാസി എന്ന് വിളിച്ചുകൊണ്ട് ഒരു മന്ത്രം ആലപിക്കുന്നതും സ്പെയിനിൽ വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ് കപ്പൽ കടലിലേക്ക് വലിച്ചിഴയ്ക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നതും കാണിക്കുന്നു.<ref>{{cite AV media |people= |last=Whitten |first=Diana |date=2014 |title=Vessel |url=https://vesselthefilm.com/ |trans-title= |format= |work= |type= |language= |location= |publisher= |time= |access-date=}}</ref> == റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ് == [[File:Rebeca Gompers Lodz 2017 by Jarek Sawiuk. cropped.jpg|thumb|Rebecca Gomperts, [[Łódź]], Poland, 2017]] ഒരു ജനറൽ പ്രാക്ടീഷണറായ ഡോക്ടറും, കലാകാരിയും, സ്ത്രീ അവകാശ പ്രവർത്തകയുമാണ് റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ്. 1966-ൽ ജനിച്ച ഗോംപെർട്സ് നെതർലൻഡ്സിലെ വ്ലിസിംഗൻ എന്ന തുറമുഖ നഗരത്തിലാണ് വളർന്നത്. 1980-കളിൽ ആംസ്റ്റർഡാമിലേക്ക് താമസം മാറിയ അവർ അവിടെ ഒരേസമയം കലയും വൈദ്യശാസ്ത്രവും പഠിച്ചു. ബാർട്ട് ജെ. ടെർവിയൽ ക്യാപ്റ്റനായിരുന്ന ഗ്രീൻപീസ് കപ്പലായ 'റെയിൻബോ വാരിയർ II'-ൽ റെസിഡന്റ് ഫിസിഷ്യനായി പ്രവർത്തിച്ച അനുഭവങ്ങളിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ടാണ്, നിയമവിരുദ്ധമായ ഗർഭച്ഛിദ്രം മൂലം ഉണ്ടാകുന്ന ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾ പരിഹരിക്കുന്നതിനായി ഗോംപെർട്സ് 'WoW' (Women on Waves) എന്ന സംഘടനയ്ക്ക് രൂപം നൽകിയത്. 'റെയിൻബോ വാരിയർ II'-ൽ ലാറ്റിൻ അമേരിക്ക സന്ദർശിക്കുന്ന വേളയിൽ, സാമൂഹിക മാറ്റത്തിനും സ്ത്രീകളുടെ ആരോഗ്യത്തിനും കൂടുതൽ പിന്തുണ നൽകുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെയാണ് ഈ സംഘടന പ്രവർത്തിച്ചു തുടങ്ങിയത്. നെതർലൻഡ്സ് പോലുള്ള വികസിത രാജ്യങ്ങളിൽ സുരക്ഷിതവും നിയമപരവുമായ ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനും ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങൾക്കും സൗകര്യങ്ങളുണ്ടെങ്കിൽ, ചില വികസ്വര രാജ്യങ്ങളിൽ ദിവസവും 800-ഓളം നിയമവിരുദ്ധവും സുരക്ഷിതമല്ലാത്തതുമായ ഗർഭച്ഛിദ്രങ്ങൾ നടക്കുന്നുണ്ട്. 'അറ്റലിയർ വാൻ ലീഷൗട്ട്' (Atelier van Lieshout) എന്ന സ്ഥാപനവുമായി സഹകരിച്ച്, വാടകയ്‌ക്കെടുത്ത കപ്പലുകളിൽ സജ്ജീകരിക്കാവുന്ന 'എ-പോർട്ടബിൾ' (A-portable) എന്ന് പേരിട്ടിരിക്കുന്ന, കൊണ്ടുപോകാൻ കഴിയുന്ന ഒരു ഗൈനക്കോളജി യൂണിറ്റ് അവർ രൂപകൽപ്പന ചെയ്തു. ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന നിയമങ്ങളെക്കുറിച്ച് അവബോധം വളർത്തുക, അവയെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകൾക്ക് തുടക്കമിടുക, കൂടാതെ ഗർഭച്ഛിദ്രം നിയമവിരുദ്ധമായ രാജ്യങ്ങളിൽ കഴിയുന്ന സ്ത്രീകൾക്ക് സുരക്ഷിതവും ശസ്ത്രക്രിയ ആവശ്യമില്ലാത്തതുമായ ഗർഭച്ഛിദ്ര സൗകര്യങ്ങൾ ഒരുക്കിക്കൊടുക്കുക എന്നിവയാണ് ഈ സംഘടനയുടെ പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങൾ..<ref name="FERRY">{{Citation | last =Ferry | first =Julie | date =14 November 2007 | title =The abortion ship's doctor | location =UK | newspaper =Guardian | url =https://www.theguardian.com/women/story/0,,2210593,00.html |access-date=2008-11-14}}</ref> == 'എ-പോർട്ടബിൾ' (A-Portable) == ഡച്ച് കലാകാരനും ശില്പിയുമായ അറ്റലിയർ വാൻ ലീഷൗട്ട് (Atelier van Lieshout) രൂപകൽപ്പന ചെയ്യുകയും പേരിടുകയും ചെയ്ത ഒരു മൊബൈൽ ഗൈനക്കോളജിക്കൽ ക്ലിനിക്കാണ് 'എ-പോർട്ടബിൾ'. ഒരു ഷിപ്പിംഗ് കണ്ടെയ്‌നർ പരിഷ്കരിച്ചാണ് ഈ ക്ലിനിക് ഒരുക്കിയിരിക്കുന്നത്. ഇളം നീല നിറത്തിൽ പെയിന്റ് ചെയ്തിരിക്കുന്ന ഇതിന്റെ വശങ്ങളിൽ 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (Women on Waves) എന്ന സംഘടനയുടെ ലോഗോ പതിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name=":1" /> നെതർലാൻഡ്‌സിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത കപ്പലുകളിൽ ഈ കണ്ടെയ്‌നർ ഘടിപ്പിച്ചാണ് യാത്ര ചെയ്യുന്നത്. 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' എന്ന സർക്കാരിതര സംഘടനയാണ് (NGO) ഈ കപ്പലുകൾ വാടകയ്‌ക്കെടുക്കുന്നത്. 2001-ൽ കീസ് റൈറ്റർ (Kees Ryter) രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത ഈ ലോഗോയെക്കുറിച്ച് ലാംബെർട്ട്-ബീറ്റി (Lambert-Beatty) ഇങ്ങനെ വിവരിക്കുന്നു: ക്ലിനിക്കിന്റെ വശത്ത് ഒരു പർപ്പിൾ നിറത്തിലുള്ള വൃത്തമുണ്ട്. അതിനുള്ളിൽ പിങ്ക് നിറത്തിലുള്ള ഔട്ട്‌ലൈനോടുകൂടിയ ഓറഞ്ച് നിറത്തിലുള്ള ഒരു രൂപമുണ്ട്; സൂക്ഷിച്ചു നോക്കിയാൽ, മാനുഷിക-വൈദ്യ സഹായത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന ഒരു തരം 'ചതുരാകൃതിയിലുള്ള കുരിശ്' (squared cross) ആണെന്ന് മനസ്സിലാക്കാം.<ref name=":1" /> p.&nbsp;309 ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ഉപദേശങ്ങൾ, സോണോഗ്രാമുകൾ, മരുന്നുകൾ വഴിയോ ശസ്ത്രക്രിയ വഴിയോ ഉള്ള ഗർഭച്ഛിദ്രം എന്നിവ ലഭ്യമാക്കുന്ന, പൂർണ്ണമായും പ്രവർത്തനക്ഷമമായ ഒരു ഗൈനക്കോളജിക്കൽ ക്ലിനിക്കാണ് ഇത്. സാധാരണയായി രണ്ട് ഡോക്ടർമാരും ഒരു നഴ്സുമാണ് ഇവിടെ സേവനമനുഷ്ഠിക്കുന്നത്. കൂടാതെ, ബോധവൽക്കരണവും കൗൺസിലിംഗും നൽകുന്നതിനായി പരിശീലനം ലഭിച്ച സന്നദ്ധപ്രവർത്തകരും കപ്പലിലുണ്ടാകും. കപ്പലിലെ ജീവനക്കാർ ഏതാണ്ട് പൂർണ്ണമായും സ്ത്രീകളാണ്.<ref name=":1" />ഇത്തരം പ്രവർത്തനങ്ങൾ അനുവദനീയമായ രാജ്യങ്ങളിലെ തുറമുഖങ്ങളിൽ, നിയമപരവും വൈദ്യശാസ്ത്രപരവുമായ വിഷയങ്ങളെക്കുറിച്ച് കപ്പലിലെ ജീവനക്കാർ ശിൽപ്പശാലകൾ നടത്താറുണ്ട്.<ref name=":1" />കർശനമായ നിയമങ്ങളുള്ള രാജ്യങ്ങൾ സന്ദർശിക്കുമ്പോൾ, സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നതിനായി കപ്പൽ അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രാതിർത്തിയിലേക്ക് (കരയിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 12 മൈൽ അകലെ) നീങ്ങുന്നു.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> 'എ-പോർട്ടബിൾ' ഒരു മെഡിക്കൽ ക്ലിനിക്കായി പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും, ഇതൊരു കലാസൃഷ്ടിയായും കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. 'വിഷ്വൽ ആർട്ടിനും സാംസ്കാരിക പൈതൃകത്തിനുമായി പൊതുഫണ്ടിൽ നിന്ന് സഹായം നൽകുന്ന' ഡച്ച് സ്ഥാപനമായ 'മോൺഡ്രിയാൻ ഫൗണ്ടേഷൻ' (Mondriaan Foundation) ആണ് 'എ-പോർട്ടബിൾ' നിർമ്മിക്കുന്നതിനുള്ള പ്രാരംഭ ഫണ്ട് നൽകിയത്.<ref>{{Cite news|url=https://www.mondriaanfonds.nl/en/about/|title=About - Mondriaan Fund|work=Mondriaan Fund|access-date=2018-06-08}}</ref> പോർച്ചുഗലിൽ നടന്ന 'വിമൻ ബിൽഡിംഗ് എക്സിബിഷൻ' (Ute Meta Bauer-ന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ), ആംസ്റ്റർഡാമിലെ 'മീഡിയമാറ്റിക്' (Mediamatic) ആർട്ട് സ്പേസ് എന്നിവിടങ്ങളിലും, 'ആർട്ട്‌ഫോറം' (Artforum) എന്ന പ്രസിദ്ധീകരണത്തിലും ഇത് ഇടം നേടിയിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://www.mediamatic.net/en/page/8963/women-on-waves|title=Women on Waves|website=Mediamatic|access-date=2018-06-08}}</ref>കലാ ചരിത്രകാരിയും നിരൂപകയും പ്രൊഫസറുമായ ക്ലെയർ ബിഷപ്പ് (Claire Bishop), 'എ-പോർട്ടബിൾ'-നെ ഒരു "നവ രാഷ്ട്രീയ കല" (new political art) ആയി വിശേഷിപ്പിക്കുന്നുവെന്ന് ലാംബെർട്ട്-ബീറ്റി ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.<ref name=":1" /><ref>{{Cite journal|last=Bishop|first=Claire|date=2006|title=The social turn: Collaboration and its discontents|journal=Artforum International|volume=44|issue=6|pages=178–83}}</ref> == യാത്രകൾ == 2002-ൽ, ഡച്ച് പാർലമെന്റിൽ നടന്ന ശക്തമായ വാദപ്രതിവാദങ്ങൾക്കൊടുവിൽ, 'വുമൺ ഓൺ വേവ്‌സ്' (Women on Waves) എന്ന സംഘടനയുടെ 'അറോറ' (Aurora) എന്ന കപ്പലിലുണ്ടായിരുന്ന മെഡിക്കൽ ജീവനക്കാർക്ക്, ഗർഭിണികളായ സ്ത്രീകൾക്ക് സാധാരണയായി 'ഗർഭച്ഛിദ്ര ഗുളിക' എന്ന് അറിയപ്പെടുന്ന 'ആർ.യു-486' (RU-486) ​​- നൽകാൻ നെതർലാൻഡ്‌സ് ആരോഗ്യ മന്ത്രി എൽസ് ബോർസ്റ്റ് അനുമതി നൽകി.<ref name=":0" /> സ്ത്രീകളുടെ ലൈംഗിക സ്വാതന്ത്ര്യവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഡച്ച് സർക്കാരിന്റെ നയത്തിന് അനുസൃതമായാണ് ഈ തീരുമാനമെന്ന് ബോർസ്റ്റ് വ്യക്തമാക്കി. ഒമ്പത് ആഴ്ച വരെ പ്രായമുള്ള ഗർഭാവസ്ഥ അവസാനിപ്പിക്കാൻ മാത്രമേ ഈ ഗുളിക ഉപയോഗിക്കാവൂ എന്നും, ഒരു ഗൈനക്കോളജിസ്റ്റിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ മാത്രമേ ഇത് നൽകാവൂ എന്നും നിബന്ധനയുണ്ടായിരുന്നു.<ref>{{cite news|author1=Geraldine Coughlan|title=Legal boost for Dutch abortion ship|url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/2080992.stm|publisher=BBC|date=2 July 2002}}</ref> ഗർഭച്ഛിദ്രം, പ്രത്യുൽപാദന അവകാശങ്ങൾ എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിയമങ്ങൾ ദേശീയ അതിർത്തികൾക്കുള്ളിൽ (സമുദ്രാതിർത്തികൾ ഉൾപ്പെടെ) മാത്രമേ ബാധകമാകൂ. ഇക്കാരണത്താൽ, 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (Women on Waves) എന്ന സംഘടന അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിലുള്ള അധിക സ്വാതന്ത്ര്യം പ്രയോജനപ്പെടുത്തുന്നു.<ref name=":13"/> ഇവരുടെ ബോട്ട് തീരത്തുനിന്ന് 20 മൈൽ അകലേക്ക് സഞ്ചരിക്കുകയും, അവിടെ വെച്ച് നടപടിക്രമങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കാൻ ഒരു ദിവസം എടുക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.<ref>{{cite news |last1=Thornton |first1=Jacqui |title=Doctor's floating clinic to offer abortions offshore |url=https://www.newspapers.com/image/752646824/ |work=[[The Sunday Telegraph]] |date=11 June 2000}}</ref> [[File:Internationalwaters.png|thumb|356x356px|Boundaries of international waters worldwide]] === അയർലൻഡ് === 2001-ൽ 'അറോറ' (Aurora) എന്ന കപ്പലിൽ 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (Women on Waves) അയർലൻഡിലേക്ക് തങ്ങളുടെ ആദ്യ യാത്ര നടത്തി. ഡച്ചുകാരായ രണ്ട് ഡോക്ടർമാരും ഒരു നഴ്‌സും ഈ കപ്പലിലുണ്ടായിരുന്നു.<ref name="CHOCANO">{{cite web | last = Chocano | first = Carina | title = The "abortion boat" steams toward Ireland | work = Salon.com | url = http://dir.salon.com/story/mwt/feature/2001/06/14/abortion_boat/ | access-date = 2008-02-01 | archive-date = 20 July 2008 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080720043254/http://dir.salon.com/story/mwt/feature/2001/06/14/abortion_boat/ | url-status = dead }}</ref>അയർലൻഡിലെ ഗർഭച്ഛിദ്ര നിയമങ്ങൾ ഉദാരമാക്കുന്നതിനുള്ള പ്രസ്ഥാനത്തിന് ഉത്തേജനം നൽകുക എന്നതായിരുന്നു 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ് അയർലൻഡ്'-ന്റെ പ്രഖ്യാപിത ലക്ഷ്യം.<ref>{{Cite web|url=https://www.womenonwaves.org/en/page/769/ireland-2001|title=Ireland 2001|last=Worrell|first=Marc|website=Women on Waves|access-date=2018-06-08}}</ref> അക്കാലത്ത്, യൂറോപ്പിൽ ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനെതിരെ ഏറ്റവും കർശനമായ നിരോധനങ്ങളുള്ള രാജ്യമായിരുന്നു അയർലൻഡ്; 1861-ൽ നിലവിൽ വന്ന നിയമങ്ങളായിരുന്നു അവിടെ അപ്പോഴും തുടർന്നിരുന്നത്.<ref name=":0" /> 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ് അയർലൻഡ്' വിവിധ വർക്ക്‌ഷോപ്പുകളിലൂടെ വ്യക്തികൾക്കും ഗ്രൂപ്പുകൾക്കും ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെക്കുറിച്ചും അനാഗ്രഹ ഗർഭധാരണത്തെക്കുറിച്ചും അറിവ് പകർന്നു നൽകി. ഈ യാത്രയിൽ, ശസ്ത്രക്രിയ വഴിയോ മരുന്നുകൾ വഴിയോ ഗർഭച്ഛിദ്രം നടത്താൻ അവർക്ക് അനുവാദമുണ്ടായിരുന്നില്ല. ഡച്ച് നിയമപ്രകാരം, ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ നൽകാൻ മാത്രമേ അവർക്ക് അനുവാദമുണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ; ഗർഭനിരോധന ഉപാധികൾ നേരിട്ട് വിതരണം ചെയ്യാൻ പാടില്ലായിരുന്നു.<ref name=":0" />അയർലൻഡിലെ ഗർഭച്ഛിദ്ര അവകാശ സംഘടനകളുടെ ക്ഷണപ്രകാരമാണ് കപ്പൽ എത്തിയത്. 'അറോറ' എത്തുന്നതിന് മുന്നോടിയായി അവർ വിപുലമായ പ്രചാരണ പരിപാടികൾ സംഘടിപ്പിച്ചിരുന്നു. ഡബ്ലിൻ തുറമുഖത്ത് നങ്കൂരമിട്ട കപ്പൽ, അയർലൻഡിലെ നിയമം ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെക്കുറിച്ചും ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങളെക്കുറിച്ചുമുള്ള ചർച്ചകൾ നിരോധിച്ചിരുന്നതിനാൽ, ബോധവൽക്കരണ സേവനങ്ങൾ നൽകാനായി അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രാതിർത്തിയിലേക്ക് നീങ്ങി. ഡബ്ലിൻ തുറമുഖത്ത് കപ്പൽ എത്തിയപ്പോൾ ഏകദേശം 300 സ്ത്രീകൾ ഇതിൽ പങ്കെടുത്തു. കപ്പലിൽ നൽകിയ എല്ലാ സേവനങ്ങളും തികച്ചും സൗജന്യമായിരുന്നു.<ref name=":0" /> 2016-ൽ, വടക്കൻ അയർലൻഡിലെ സ്ത്രീകൾക്ക് ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള ഗുളികകൾ എത്തിക്കുന്നതിനായി 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്', ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെ അനുകൂലിക്കുന്ന സംഘടനകളുമായി ചേർന്ന് ഡ്രോണുകളും സ്പീഡ് ബോട്ടുകളും ഉപയോഗിച്ചു.<ref>{{Cite news|url=https://www.nbcnews.com/news/world/abortion-drone-women-web-delivers-pills-northern-ireland-n596176|title=Abortion by Air: Drone Delivers Pills Across Border to Northern Ireland|work=NBC News|access-date=2018-06-08}}</ref> === പോളണ്ട് === 2003-ൽ 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (WoW) തങ്ങളുടെ 'ലാംഗനോർട്ട്' (Langenort) എന്ന കപ്പൽ പോളണ്ടിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി.<ref name=":1" /><ref name="FRENKIEL">{{Citation| last1 =Frenkiel | first1 =Olenka | last2 =Agnew | first2 =Lara | date = 26 October 2003 | editor-last =O'Connor | editor-first =Karen | title =Abortion Ship | place =UK | work =BBC News | url =https://news.bbc.co.uk/1/hi/programmes/correspondent/3187614.stm}}</ref>ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിന് ഉപയോഗിക്കുന്ന 'RU-486' എന്ന മരുന്ന് പോളണ്ടിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്നതിലൂടെ, ഗർഭച്ഛിദ്രം നിരോധിക്കുന്ന പോളണ്ടിലെ നിയമങ്ങൾ ലംഘിച്ചു എന്ന് ആരോപിച്ച് 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സി'നെതിരെ കേസെടുത്തു. കപ്പൽ തീരത്തടുപ്പിച്ചപ്പോൾ, പ്രതിഷേധക്കാർ കപ്പലിനു നേരെ കൃത്രിമ രക്തവും മുട്ടകളും എറിഞ്ഞു.<ref>{{Cite book|title=Living As Form|last=Thompson|first=Nato|publisher=Creative Time Books|year=2012|isbn=978-0-262-01734-3|location=New York City|pages=[https://archive.org/details/livingasformsoci0000unse/page/18 18]|url=https://archive.org/details/livingasformsoci0000unse/page/18}}</ref> നാല് മാസങ്ങൾക്ക് ശേഷം, 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' പോളണ്ടിലെ നിയമങ്ങൾ ലംഘിച്ചതിന് തെളിവുകളില്ലെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി പോളണ്ട് സർക്കാർ അവർക്കെതിരായ കുറ്റാരോപണങ്ങൾ പിൻവലിച്ചു.<ref name=":5">{{Cite web|url=http://feminist.org/news/newsbyte/uswirestory.asp?id=8151|title=Feminist Daily News 11/6/2003: Women on Waves Cleared of Accusations in Poland|website=feminist.org|access-date=2018-06-08|archive-date=27 September 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110927162701/http://feminist.org/news/newsbyte/uswirestory.asp?id=8151|url-status=dead}}</ref>പോളണ്ടിലെ ഔദ്യോഗിക അഭിപ്രായ സർവേ ഏജൻസിയായ 'സെൻട്രം ബദാനിയ ഒപിനി സ്പൊലെച്‌നെജ്' (Centrum Badania Opinii Społecznej) നടത്തിയ പഠനത്തിൽ, 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സി'ന്റെ സന്ദർശനത്തിന് മുമ്പ് ജനസംഖ്യയുടെ 44% പേർ ഗർഭച്ഛിദ്ര നിയമങ്ങളിൽ ഇളവുകൾ വരുത്തുന്നതിനെ അനുകൂലിച്ചിരുന്നുവെന്നും, സന്ദർശനത്തിന് ശേഷം ഈ നിരക്ക് 56% ആയി ഉയർന്നുവെന്നും കണ്ടെത്തി.<ref name=":5" /> 2015-ൽ, [[ജർമ്മനി]]യിലെ ഫ്രാങ്ക്ഫർട്ട് ആൻ ഡെർ ഓഡറിൽ (Frankfurt an der Oder) നിന്ന് പോളണ്ടിലെ സ്ലുബിസെയിലേക്ക് (Słubice) ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള ഗുളികകൾ വഹിച്ചുകൊണ്ട് ഒരു ഡ്രോൺ പറത്തി. ഡ്രോണുകൾ പുറപ്പെടുന്നത് തടയാൻ ജർമ്മൻ പോലീസ് ശ്രമിച്ചെങ്കിലും പരാജയപ്പെട്ടു. പോളിഷ് പോലീസ് ഡ്രോണുകളും, അവ നിയന്ത്രിച്ചിരുന്നവരുടെ വ്യക്തിഗത ഐപാഡുകളും (iPads) പിടിച്ചെടുത്തു.<ref>{{Cite web|url=https://www.womenonwaves.org/en/page/5832/first-flight-abortion-drone--poland-2015|title=First flight Abortion Drone, Poland 2015|last=Worrell|first=Marc|website=Women on Waves|access-date=2018-06-09}}</ref><ref>{{Citation|last=Ruptly|title=Germany/Poland: Drone delivers abortion pills to Slubice despite German police intervention|date=2015-06-27|url=https://www.youtube.com/watch?v=DV2h48Bevg8|access-date=2018-06-09}}</ref> ==അവലംബം== {{Reflist}} ==ബാഹ്യ കണ്ണികൾ== *[https://www.womenonwaves.org/ Women on Waves website] *[https://vesselthefilm.com/ Vessel] Documentary film about Women on Waves {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:ഗർഭച്ഛിദ്ര സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നവർ]] k9l9ay6k88vxynsdgny9752wynldkde 4682214 4682213 2026-11-02T07:15:40Z Meenakshi nandhini 99060 /* പോളണ്ട് */ 4682214 wikitext text/x-wiki {{prettyurl/wikidata}}{{Infobox organization | name = വുമൺ ഓൺ വേവ്സ് | image = Women on Waves logo.png | image_border = | alt = | caption = | abbreviation = WoW | formation = 1999 | type = [[Nonprofit organization|ലാഭേച്ഛയില്ലാത്ത സ്ഥാപനം]] | status = | purpose = ഗർഭച്ഛിദ്രം, ഇതുസംബന്ധമായ വിദ്യാഭ്യാസം തുടങ്ങിയ പ്രത്യുൽപാദന ആരോഗ്യ സേവനങ്ങൾ നിയന്ത്രിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന രാജ്യങ്ങളിലേക്ക് ഇവ എത്തിക്കുക | leader_title = Founder | leader_name = [[റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ്]] | headquarters = [[ആംസ്റ്റർഡാം]], [[നെതർലാൻഡ്സ്]] | location = | region_served = നിയന്ത്രിത പ്രത്യുൽപാദന ആരോഗ്യ സേവനങ്ങളുള്ള രാജ്യങ്ങൾ | website = [https://www.womenonwaves.org/en/ womenonwaves.org] }} നിയന്ത്രിത ഗർഭച്ഛിദ്ര നിയമങ്ങളുള്ള രാജ്യങ്ങളിലെ സ്ത്രീകൾക്ക് പ്രത്യുൽപാദനപരമായ ആരോഗ്യ സേവനങ്ങൾ, പ്രത്യേകിച്ച് നോൺ-സർജിക്കൽ അബോർഷൻ സേവനങ്ങളും വിദ്യാഭ്യാസവും എത്തിക്കുന്നതിനായി ഡച്ച് ഫിസിഷ്യൻ [[റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ്]] 1999-ൽ സ്ഥാപിച്ച ഒരു ഡച്ച് സർക്കാരിതര സംഘടനയാണ് '''വിമൻ ഓൺ വേവ്സ്''' (WoW).<ref name=":1">{{Cite journal|last=Lambert-Beatty|first=Carrie|date=2008|title=Twelve miles: Boundaries of the new art/activism|journal=Signs: Journal of Women in Culture and Society|volume=34|issue=1|pages=309–327|doi=10.1086/588446|issn=0097-9740}}</ref> WoW വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്ന മറ്റ് സേവനങ്ങളിൽ [[ഗർഭനിരോധന ഗുളികൾ|ഗർഭനിരോധനം]], വ്യക്തിഗത പ്രത്യുത്പാദന കൗൺസിലിംഗ്, വർക്ക്ഷോപ്പുകൾ, അനാവശ്യ ഗർഭധാരണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വിദ്യാഭ്യാസം എന്നിവയും ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref name=":0">{{Cite journal|last=Best|first=Alyssa|date=September 2005|title=Abortion Rights along the Irish-English Border and the Liminality of Women's Experiences|url=https://archive.org/details/sim_dialectical-anthropology_2005_29_3-4/page/423|journal=Dialectical Anthropology|volume=29|issue=3–4|pages=423–437|doi=10.1007/s10624-005-3863-x|s2cid=145318165|issn=0304-4092}}</ref> == രീതിയും പശ്ചാത്തലവും == ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങളെക്കുറിച്ചും, 'ആർ.യു-486' (RU-486) ​​എന്ന മരുന്ന് ഉപയോഗിച്ച് ശസ്ത്രക്രിയ കൂടാതെ സ്വയം ഗർഭച്ഛിദ്രം നടത്തുന്ന രീതിയെക്കുറിച്ചും (മെഡിക്കൽ അബോർഷൻ) പഠിക്കുന്നതിനായി അഭിഭാഷകർ, ഡോക്ടർമാർ, കലാകാരന്മാർ, എഴുത്തുകാർ, പൊതുജനാരോഗ്യ പ്രവർത്തകർ, കൂടാതെ സ്ത്രീകൾക്കും പുരുഷന്മാർക്കുമായി ശിൽപ്പശാലകൾ (വർക്ക്‌ഷോപ്പുകൾ) സംഘടിപ്പിക്കാറുണ്ട്.<ref name=":2">Whitten, Diana. 2014. ''Vessel''. Documentary film. Published by Sovereignty Productions.</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.thestar.com/life/health_wellness/2008/01/25/floating_clinic_spreads_word_on_abortion_pill.html|title=Floating clinic spreads word on abortion pill {{!}} The Star|work=thestar.com|access-date=2018-06-08}}</ref> 'എ-പോർട്ടബിൾ' (A-Portable) എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന, പ്രത്യേകം സജ്ജീകരിച്ച ഒരു മൊബൈൽ ക്ലിനിക്ക് ഉൾക്കൊള്ളുന്ന കപ്പലിലാണ് ഈ സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നത്. 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (Women on Waves - WoW) ഒരു രാജ്യത്ത് എത്തുമ്പോൾ, സ്ത്രീകൾ മുൻകൂട്ടി സമയം നിശ്ചയിക്കുകയും (അപ്പോയിന്റ്‌മെന്റ് എടുക്കുകയും) തുടർന്ന് കപ്പലിലേക്ക് എത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. കപ്പൽ ഏകദേശം 20 കിലോമീറ്റർ (12 മൈൽ) അകലെയുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിലേക്ക് സഞ്ചരിക്കുന്നു. നെതർലാൻഡ്‌സിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത കപ്പലുകളിൽ അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിൽ ഡച്ച് നിയമങ്ങളാണ് ബാധകമാകുന്നത്.<ref name=":1" /> അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിൽ എത്തിയ ശേഷം, കപ്പലിലെ മെഡിക്കൽ ജീവനക്കാർ ഗർഭച്ഛിദ്രം ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രത്യുൽപാദന ആരോഗ്യ സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നു<ref>{{cite web|title=Campaigns and Information|url=http://www.womenonwaves.org/|website=Women on Waves|access-date=17 October 2016}}</ref> ഗോംപെർട്‌സിന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, ഈ കപ്പൽ ആദ്യമായി യാത്ര തിരിച്ചപ്പോൾ, അത് ഡച്ച് സമുദ്രമേഖലയിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ട ഒരു ഡച്ച് കപ്പലായിരുന്നു. ഇതിനർത്ഥം, അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിൽ വിതരണം ചെയ്യുന്നതിനായി അവർക്ക് ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള ഗുളികകൾ കപ്പലിൽ കൊണ്ടുപോകാൻ സാധിച്ചു എന്നാണ്.<ref>{{Cite web |last=Urbina |first=Ian |date=October 17, 2022 |title=From the Sea, Freedom {{!}} The Outlaw Ocean Podcast |url=https://www.theoutlawocean.com/ |access-date=2023-11-24 |website=The Outlaw Ocean Project}}</ref> 'അറ്റലിയർ വാൻ ലീഷൗട്ട്' (Atelier van Lieshout) എന്ന ഡച്ച് സ്റ്റുഡിയോ രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത 'എ-പോർട്ടബിൾ', മെഡിക്കൽ ക്ലിനിക്കായും ആർട്ട് ഇൻസ്റ്റാളേഷനായും പ്രവർത്തിക്കുന്നു.<ref name=":1" /> ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെയോ ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങളെയോ എതിർക്കുന്ന സർക്കാർ അധികൃതർ, മതസംഘടനകൾ, പ്രാദേശിക ഗ്രൂപ്പുകൾ എന്നിവരുടെ ലക്ഷ്യസ്ഥാനമായി 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (WoW) സംഘടനയിലെ സന്നദ്ധപ്രവർത്തകരും ജീവനക്കാരും പലപ്പോഴും മാറിയിട്ടുണ്ട്.<ref name=":1" /> വിമൻ ഓൺ വേവ്സ് സന്ദർശിക്കുന്ന രാജ്യങ്ങളിൽ ഗർഭഛിദ്രത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകൾ പുനരുജ്ജീവിപ്പിച്ചതിന്റെ ബഹുമതി എൻ‌ജി‌ഒയ്ക്കാണ്.<ref name=":1" /> === പ്രത്യുൽപാദന അവകാശ പ്രസ്ഥാനം === ചില ഡച്ച് സംഘടനകളുടെയും സർക്കാർ സംരംഭങ്ങളുടെയും ഇന്നത്തെ പ്രധാന ശ്രദ്ധാകേന്ദ്രമാണ് ഗർഭഛിദ്രത്തിനുള്ള സൗകര്യം.<ref>{{Cite web |last=Zaken |first=Ministerie van Buitenlandse |title=Dutch Development results Sexual and reproductive health and rights including HIV / AIDS (SRHR) |url=https://www.dutchdevelopmentresults.nl/2019/theme/srhr |access-date=2023-11-28 |website=www.dutchdevelopmentresults.nl}}</ref>നെതർലാൻഡിൽ, ഗർഭത്തിൻറെ 24-ാം ആഴ്ച വരെ ഗർഭഛിദ്രം നിയമപരമാണ്. കൂടാതെ എക്സപ്ഷണൽ മെഡിക്കൽ എക്സ്പെൻസസ് ആക്റ്റ് അല്ലെങ്കിൽ ആരോഗ്യ ഇൻഷുറൻസ് കമ്പനികൾ ഇത് പരിരക്ഷിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web |last=Ministerie |date=2014-07-01 |title=Topics - Abortion - Government.nl |url=https://www.government.nl/topics/abortion/question-and-answer |access-date=2023-11-28 |website=www.government.nl |language=en-GB}}</ref> പ്രത്യുൽപാദന അവകാശങ്ങൾക്കായുള്ള ആഗോള മുന്നേറ്റത്തിന്റെ ഭാഗമാണ് 'വിമൻ ഓൺ വേവ്സ്' (Women on Waves). അയർലൻഡ് പോലുള്ള രാജ്യങ്ങളിലെ പരിമിതമായ പ്രത്യുൽപാദന അവകാശങ്ങളെ പരീക്ഷിക്കാനും വെല്ലുവിളിക്കാനും, അതുവഴി ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള സൗകര്യങ്ങൾ കൂടുതൽ ലഭ്യമാക്കാൻ ശ്രമിക്കാനുമാണ് ഈ കപ്പൽ ഉപയോഗിക്കുന്നത്..<ref name=":13">{{Cite journal |last=Gomperts |first=Rebecca |date=January 2002 |title=Women on Waves: Where Next for the Abortion Boat? |journal=Reproductive Health Matters |language=en |volume=10 |issue=19 |pages=180–183 |doi=10.1016/S0968-8080(02)00004-6 |issn=0968-8080|doi-access=free |pmid=12369324 }}</ref>ലോകമെമ്പാടുമുള്ള 10 ഗർഭഛിദ്രങ്ങളിൽ 9-ൽ കൂടുതൽ സംഭവിക്കുന്നത് ഗോംപെർട്‌സും വിമൻ ഓൺ വേവ്സും സന്ദർശിക്കുന്ന വികസ്വര രാജ്യങ്ങളിലാണ് . ഇത് നിയമവിരുദ്ധമോ നിയന്ത്രിതമോ ആയ പ്രദേശങ്ങളിലെ സുരക്ഷിതമല്ലാത്ത ഗർഭഛിദ്രങ്ങളായതിനാലാണ് മാതൃമരണത്തിന് ഒരു പ്രധാന കാരണം.<ref>{{cite web | url=https://www.womenonwaves.org/en/page/650/who-are-we | title=Who Are We? }}</ref> വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സിനെതിരെ ഗോമ്പേർട്ട്സിന് കാര്യമായ എതിർപ്പുകൾ നേരിടേണ്ടി വന്നിട്ടുണ്ട്. 2014-ലെ ഡോക്യുമെന്ററി വെസൽ, പോളണ്ടിലെ ഗർഭഛിദ്ര വിരുദ്ധ പ്രതിഷേധക്കാർ അവരെ നാസി എന്ന് വിളിച്ചുകൊണ്ട് ഒരു മന്ത്രം ആലപിക്കുന്നതും സ്പെയിനിൽ വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ് കപ്പൽ കടലിലേക്ക് വലിച്ചിഴയ്ക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നതും കാണിക്കുന്നു.<ref>{{cite AV media |people= |last=Whitten |first=Diana |date=2014 |title=Vessel |url=https://vesselthefilm.com/ |trans-title= |format= |work= |type= |language= |location= |publisher= |time= |access-date=}}</ref> == റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ് == [[File:Rebeca Gompers Lodz 2017 by Jarek Sawiuk. cropped.jpg|thumb|Rebecca Gomperts, [[Łódź]], Poland, 2017]] ഒരു ജനറൽ പ്രാക്ടീഷണറായ ഡോക്ടറും, കലാകാരിയും, സ്ത്രീ അവകാശ പ്രവർത്തകയുമാണ് റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ്. 1966-ൽ ജനിച്ച ഗോംപെർട്സ് നെതർലൻഡ്സിലെ വ്ലിസിംഗൻ എന്ന തുറമുഖ നഗരത്തിലാണ് വളർന്നത്. 1980-കളിൽ ആംസ്റ്റർഡാമിലേക്ക് താമസം മാറിയ അവർ അവിടെ ഒരേസമയം കലയും വൈദ്യശാസ്ത്രവും പഠിച്ചു. ബാർട്ട് ജെ. ടെർവിയൽ ക്യാപ്റ്റനായിരുന്ന ഗ്രീൻപീസ് കപ്പലായ 'റെയിൻബോ വാരിയർ II'-ൽ റെസിഡന്റ് ഫിസിഷ്യനായി പ്രവർത്തിച്ച അനുഭവങ്ങളിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ടാണ്, നിയമവിരുദ്ധമായ ഗർഭച്ഛിദ്രം മൂലം ഉണ്ടാകുന്ന ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾ പരിഹരിക്കുന്നതിനായി ഗോംപെർട്സ് 'WoW' (Women on Waves) എന്ന സംഘടനയ്ക്ക് രൂപം നൽകിയത്. 'റെയിൻബോ വാരിയർ II'-ൽ ലാറ്റിൻ അമേരിക്ക സന്ദർശിക്കുന്ന വേളയിൽ, സാമൂഹിക മാറ്റത്തിനും സ്ത്രീകളുടെ ആരോഗ്യത്തിനും കൂടുതൽ പിന്തുണ നൽകുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെയാണ് ഈ സംഘടന പ്രവർത്തിച്ചു തുടങ്ങിയത്. നെതർലൻഡ്സ് പോലുള്ള വികസിത രാജ്യങ്ങളിൽ സുരക്ഷിതവും നിയമപരവുമായ ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനും ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങൾക്കും സൗകര്യങ്ങളുണ്ടെങ്കിൽ, ചില വികസ്വര രാജ്യങ്ങളിൽ ദിവസവും 800-ഓളം നിയമവിരുദ്ധവും സുരക്ഷിതമല്ലാത്തതുമായ ഗർഭച്ഛിദ്രങ്ങൾ നടക്കുന്നുണ്ട്. 'അറ്റലിയർ വാൻ ലീഷൗട്ട്' (Atelier van Lieshout) എന്ന സ്ഥാപനവുമായി സഹകരിച്ച്, വാടകയ്‌ക്കെടുത്ത കപ്പലുകളിൽ സജ്ജീകരിക്കാവുന്ന 'എ-പോർട്ടബിൾ' (A-portable) എന്ന് പേരിട്ടിരിക്കുന്ന, കൊണ്ടുപോകാൻ കഴിയുന്ന ഒരു ഗൈനക്കോളജി യൂണിറ്റ് അവർ രൂപകൽപ്പന ചെയ്തു. ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന നിയമങ്ങളെക്കുറിച്ച് അവബോധം വളർത്തുക, അവയെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകൾക്ക് തുടക്കമിടുക, കൂടാതെ ഗർഭച്ഛിദ്രം നിയമവിരുദ്ധമായ രാജ്യങ്ങളിൽ കഴിയുന്ന സ്ത്രീകൾക്ക് സുരക്ഷിതവും ശസ്ത്രക്രിയ ആവശ്യമില്ലാത്തതുമായ ഗർഭച്ഛിദ്ര സൗകര്യങ്ങൾ ഒരുക്കിക്കൊടുക്കുക എന്നിവയാണ് ഈ സംഘടനയുടെ പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങൾ..<ref name="FERRY">{{Citation | last =Ferry | first =Julie | date =14 November 2007 | title =The abortion ship's doctor | location =UK | newspaper =Guardian | url =https://www.theguardian.com/women/story/0,,2210593,00.html |access-date=2008-11-14}}</ref> == 'എ-പോർട്ടബിൾ' (A-Portable) == ഡച്ച് കലാകാരനും ശില്പിയുമായ അറ്റലിയർ വാൻ ലീഷൗട്ട് (Atelier van Lieshout) രൂപകൽപ്പന ചെയ്യുകയും പേരിടുകയും ചെയ്ത ഒരു മൊബൈൽ ഗൈനക്കോളജിക്കൽ ക്ലിനിക്കാണ് 'എ-പോർട്ടബിൾ'. ഒരു ഷിപ്പിംഗ് കണ്ടെയ്‌നർ പരിഷ്കരിച്ചാണ് ഈ ക്ലിനിക് ഒരുക്കിയിരിക്കുന്നത്. ഇളം നീല നിറത്തിൽ പെയിന്റ് ചെയ്തിരിക്കുന്ന ഇതിന്റെ വശങ്ങളിൽ 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (Women on Waves) എന്ന സംഘടനയുടെ ലോഗോ പതിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name=":1" /> നെതർലാൻഡ്‌സിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത കപ്പലുകളിൽ ഈ കണ്ടെയ്‌നർ ഘടിപ്പിച്ചാണ് യാത്ര ചെയ്യുന്നത്. 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' എന്ന സർക്കാരിതര സംഘടനയാണ് (NGO) ഈ കപ്പലുകൾ വാടകയ്‌ക്കെടുക്കുന്നത്. 2001-ൽ കീസ് റൈറ്റർ (Kees Ryter) രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത ഈ ലോഗോയെക്കുറിച്ച് ലാംബെർട്ട്-ബീറ്റി (Lambert-Beatty) ഇങ്ങനെ വിവരിക്കുന്നു: ക്ലിനിക്കിന്റെ വശത്ത് ഒരു പർപ്പിൾ നിറത്തിലുള്ള വൃത്തമുണ്ട്. അതിനുള്ളിൽ പിങ്ക് നിറത്തിലുള്ള ഔട്ട്‌ലൈനോടുകൂടിയ ഓറഞ്ച് നിറത്തിലുള്ള ഒരു രൂപമുണ്ട്; സൂക്ഷിച്ചു നോക്കിയാൽ, മാനുഷിക-വൈദ്യ സഹായത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന ഒരു തരം 'ചതുരാകൃതിയിലുള്ള കുരിശ്' (squared cross) ആണെന്ന് മനസ്സിലാക്കാം.<ref name=":1" /> p.&nbsp;309 ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ഉപദേശങ്ങൾ, സോണോഗ്രാമുകൾ, മരുന്നുകൾ വഴിയോ ശസ്ത്രക്രിയ വഴിയോ ഉള്ള ഗർഭച്ഛിദ്രം എന്നിവ ലഭ്യമാക്കുന്ന, പൂർണ്ണമായും പ്രവർത്തനക്ഷമമായ ഒരു ഗൈനക്കോളജിക്കൽ ക്ലിനിക്കാണ് ഇത്. സാധാരണയായി രണ്ട് ഡോക്ടർമാരും ഒരു നഴ്സുമാണ് ഇവിടെ സേവനമനുഷ്ഠിക്കുന്നത്. കൂടാതെ, ബോധവൽക്കരണവും കൗൺസിലിംഗും നൽകുന്നതിനായി പരിശീലനം ലഭിച്ച സന്നദ്ധപ്രവർത്തകരും കപ്പലിലുണ്ടാകും. കപ്പലിലെ ജീവനക്കാർ ഏതാണ്ട് പൂർണ്ണമായും സ്ത്രീകളാണ്.<ref name=":1" />ഇത്തരം പ്രവർത്തനങ്ങൾ അനുവദനീയമായ രാജ്യങ്ങളിലെ തുറമുഖങ്ങളിൽ, നിയമപരവും വൈദ്യശാസ്ത്രപരവുമായ വിഷയങ്ങളെക്കുറിച്ച് കപ്പലിലെ ജീവനക്കാർ ശിൽപ്പശാലകൾ നടത്താറുണ്ട്.<ref name=":1" />കർശനമായ നിയമങ്ങളുള്ള രാജ്യങ്ങൾ സന്ദർശിക്കുമ്പോൾ, സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നതിനായി കപ്പൽ അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രാതിർത്തിയിലേക്ക് (കരയിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 12 മൈൽ അകലെ) നീങ്ങുന്നു.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> 'എ-പോർട്ടബിൾ' ഒരു മെഡിക്കൽ ക്ലിനിക്കായി പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും, ഇതൊരു കലാസൃഷ്ടിയായും കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. 'വിഷ്വൽ ആർട്ടിനും സാംസ്കാരിക പൈതൃകത്തിനുമായി പൊതുഫണ്ടിൽ നിന്ന് സഹായം നൽകുന്ന' ഡച്ച് സ്ഥാപനമായ 'മോൺഡ്രിയാൻ ഫൗണ്ടേഷൻ' (Mondriaan Foundation) ആണ് 'എ-പോർട്ടബിൾ' നിർമ്മിക്കുന്നതിനുള്ള പ്രാരംഭ ഫണ്ട് നൽകിയത്.<ref>{{Cite news|url=https://www.mondriaanfonds.nl/en/about/|title=About - Mondriaan Fund|work=Mondriaan Fund|access-date=2018-06-08}}</ref> പോർച്ചുഗലിൽ നടന്ന 'വിമൻ ബിൽഡിംഗ് എക്സിബിഷൻ' (Ute Meta Bauer-ന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ), ആംസ്റ്റർഡാമിലെ 'മീഡിയമാറ്റിക്' (Mediamatic) ആർട്ട് സ്പേസ് എന്നിവിടങ്ങളിലും, 'ആർട്ട്‌ഫോറം' (Artforum) എന്ന പ്രസിദ്ധീകരണത്തിലും ഇത് ഇടം നേടിയിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://www.mediamatic.net/en/page/8963/women-on-waves|title=Women on Waves|website=Mediamatic|access-date=2018-06-08}}</ref>കലാ ചരിത്രകാരിയും നിരൂപകയും പ്രൊഫസറുമായ ക്ലെയർ ബിഷപ്പ് (Claire Bishop), 'എ-പോർട്ടബിൾ'-നെ ഒരു "നവ രാഷ്ട്രീയ കല" (new political art) ആയി വിശേഷിപ്പിക്കുന്നുവെന്ന് ലാംബെർട്ട്-ബീറ്റി ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.<ref name=":1" /><ref>{{Cite journal|last=Bishop|first=Claire|date=2006|title=The social turn: Collaboration and its discontents|journal=Artforum International|volume=44|issue=6|pages=178–83}}</ref> == യാത്രകൾ == 2002-ൽ, ഡച്ച് പാർലമെന്റിൽ നടന്ന ശക്തമായ വാദപ്രതിവാദങ്ങൾക്കൊടുവിൽ, 'വുമൺ ഓൺ വേവ്‌സ്' (Women on Waves) എന്ന സംഘടനയുടെ 'അറോറ' (Aurora) എന്ന കപ്പലിലുണ്ടായിരുന്ന മെഡിക്കൽ ജീവനക്കാർക്ക്, ഗർഭിണികളായ സ്ത്രീകൾക്ക് സാധാരണയായി 'ഗർഭച്ഛിദ്ര ഗുളിക' എന്ന് അറിയപ്പെടുന്ന 'ആർ.യു-486' (RU-486) ​​- നൽകാൻ നെതർലാൻഡ്‌സ് ആരോഗ്യ മന്ത്രി എൽസ് ബോർസ്റ്റ് അനുമതി നൽകി.<ref name=":0" /> സ്ത്രീകളുടെ ലൈംഗിക സ്വാതന്ത്ര്യവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഡച്ച് സർക്കാരിന്റെ നയത്തിന് അനുസൃതമായാണ് ഈ തീരുമാനമെന്ന് ബോർസ്റ്റ് വ്യക്തമാക്കി. ഒമ്പത് ആഴ്ച വരെ പ്രായമുള്ള ഗർഭാവസ്ഥ അവസാനിപ്പിക്കാൻ മാത്രമേ ഈ ഗുളിക ഉപയോഗിക്കാവൂ എന്നും, ഒരു ഗൈനക്കോളജിസ്റ്റിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ മാത്രമേ ഇത് നൽകാവൂ എന്നും നിബന്ധനയുണ്ടായിരുന്നു.<ref>{{cite news|author1=Geraldine Coughlan|title=Legal boost for Dutch abortion ship|url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/2080992.stm|publisher=BBC|date=2 July 2002}}</ref> ഗർഭച്ഛിദ്രം, പ്രത്യുൽപാദന അവകാശങ്ങൾ എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിയമങ്ങൾ ദേശീയ അതിർത്തികൾക്കുള്ളിൽ (സമുദ്രാതിർത്തികൾ ഉൾപ്പെടെ) മാത്രമേ ബാധകമാകൂ. ഇക്കാരണത്താൽ, 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (Women on Waves) എന്ന സംഘടന അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിലുള്ള അധിക സ്വാതന്ത്ര്യം പ്രയോജനപ്പെടുത്തുന്നു.<ref name=":13"/> ഇവരുടെ ബോട്ട് തീരത്തുനിന്ന് 20 മൈൽ അകലേക്ക് സഞ്ചരിക്കുകയും, അവിടെ വെച്ച് നടപടിക്രമങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കാൻ ഒരു ദിവസം എടുക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.<ref>{{cite news |last1=Thornton |first1=Jacqui |title=Doctor's floating clinic to offer abortions offshore |url=https://www.newspapers.com/image/752646824/ |work=[[The Sunday Telegraph]] |date=11 June 2000}}</ref> [[File:Internationalwaters.png|thumb|356x356px|Boundaries of international waters worldwide]] === അയർലൻഡ് === 2001-ൽ 'അറോറ' (Aurora) എന്ന കപ്പലിൽ 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (Women on Waves) അയർലൻഡിലേക്ക് തങ്ങളുടെ ആദ്യ യാത്ര നടത്തി. ഡച്ചുകാരായ രണ്ട് ഡോക്ടർമാരും ഒരു നഴ്‌സും ഈ കപ്പലിലുണ്ടായിരുന്നു.<ref name="CHOCANO">{{cite web | last = Chocano | first = Carina | title = The "abortion boat" steams toward Ireland | work = Salon.com | url = http://dir.salon.com/story/mwt/feature/2001/06/14/abortion_boat/ | access-date = 2008-02-01 | archive-date = 20 July 2008 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080720043254/http://dir.salon.com/story/mwt/feature/2001/06/14/abortion_boat/ | url-status = dead }}</ref>അയർലൻഡിലെ ഗർഭച്ഛിദ്ര നിയമങ്ങൾ ഉദാരമാക്കുന്നതിനുള്ള പ്രസ്ഥാനത്തിന് ഉത്തേജനം നൽകുക എന്നതായിരുന്നു 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ് അയർലൻഡ്'-ന്റെ പ്രഖ്യാപിത ലക്ഷ്യം.<ref>{{Cite web|url=https://www.womenonwaves.org/en/page/769/ireland-2001|title=Ireland 2001|last=Worrell|first=Marc|website=Women on Waves|access-date=2018-06-08}}</ref> അക്കാലത്ത്, യൂറോപ്പിൽ ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനെതിരെ ഏറ്റവും കർശനമായ നിരോധനങ്ങളുള്ള രാജ്യമായിരുന്നു അയർലൻഡ്; 1861-ൽ നിലവിൽ വന്ന നിയമങ്ങളായിരുന്നു അവിടെ അപ്പോഴും തുടർന്നിരുന്നത്.<ref name=":0" /> 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ് അയർലൻഡ്' വിവിധ വർക്ക്‌ഷോപ്പുകളിലൂടെ വ്യക്തികൾക്കും ഗ്രൂപ്പുകൾക്കും ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെക്കുറിച്ചും അനാഗ്രഹ ഗർഭധാരണത്തെക്കുറിച്ചും അറിവ് പകർന്നു നൽകി. ഈ യാത്രയിൽ, ശസ്ത്രക്രിയ വഴിയോ മരുന്നുകൾ വഴിയോ ഗർഭച്ഛിദ്രം നടത്താൻ അവർക്ക് അനുവാദമുണ്ടായിരുന്നില്ല. ഡച്ച് നിയമപ്രകാരം, ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ നൽകാൻ മാത്രമേ അവർക്ക് അനുവാദമുണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ; ഗർഭനിരോധന ഉപാധികൾ നേരിട്ട് വിതരണം ചെയ്യാൻ പാടില്ലായിരുന്നു.<ref name=":0" />അയർലൻഡിലെ ഗർഭച്ഛിദ്ര അവകാശ സംഘടനകളുടെ ക്ഷണപ്രകാരമാണ് കപ്പൽ എത്തിയത്. 'അറോറ' എത്തുന്നതിന് മുന്നോടിയായി അവർ വിപുലമായ പ്രചാരണ പരിപാടികൾ സംഘടിപ്പിച്ചിരുന്നു. ഡബ്ലിൻ തുറമുഖത്ത് നങ്കൂരമിട്ട കപ്പൽ, അയർലൻഡിലെ നിയമം ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെക്കുറിച്ചും ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങളെക്കുറിച്ചുമുള്ള ചർച്ചകൾ നിരോധിച്ചിരുന്നതിനാൽ, ബോധവൽക്കരണ സേവനങ്ങൾ നൽകാനായി അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രാതിർത്തിയിലേക്ക് നീങ്ങി. ഡബ്ലിൻ തുറമുഖത്ത് കപ്പൽ എത്തിയപ്പോൾ ഏകദേശം 300 സ്ത്രീകൾ ഇതിൽ പങ്കെടുത്തു. കപ്പലിൽ നൽകിയ എല്ലാ സേവനങ്ങളും തികച്ചും സൗജന്യമായിരുന്നു.<ref name=":0" /> 2016-ൽ, വടക്കൻ അയർലൻഡിലെ സ്ത്രീകൾക്ക് ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള ഗുളികകൾ എത്തിക്കുന്നതിനായി 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്', ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെ അനുകൂലിക്കുന്ന സംഘടനകളുമായി ചേർന്ന് ഡ്രോണുകളും സ്പീഡ് ബോട്ടുകളും ഉപയോഗിച്ചു.<ref>{{Cite news|url=https://www.nbcnews.com/news/world/abortion-drone-women-web-delivers-pills-northern-ireland-n596176|title=Abortion by Air: Drone Delivers Pills Across Border to Northern Ireland|work=NBC News|access-date=2018-06-08}}</ref> === പോളണ്ട് === 2003-ൽ 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (WoW) തങ്ങളുടെ 'ലാംഗനോർട്ട്' (Langenort) എന്ന കപ്പൽ പോളണ്ടിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി.<ref name=":1" /><ref name="FRENKIEL">{{Citation| last1 =Frenkiel | first1 =Olenka | last2 =Agnew | first2 =Lara | date = 26 October 2003 | editor-last =O'Connor | editor-first =Karen | title =Abortion Ship | place =UK | work =BBC News | url =https://news.bbc.co.uk/1/hi/programmes/correspondent/3187614.stm}}</ref>ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിന് ഉപയോഗിക്കുന്ന 'RU-486' എന്ന മരുന്ന് പോളണ്ടിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്നതിലൂടെ, ഗർഭച്ഛിദ്രം നിരോധിക്കുന്ന പോളണ്ടിലെ നിയമങ്ങൾ ലംഘിച്ചു എന്ന് ആരോപിച്ച് 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സി'നെതിരെ കേസെടുത്തു. കപ്പൽ തീരത്തടുപ്പിച്ചപ്പോൾ, പ്രതിഷേധക്കാർ കപ്പലിനു നേരെ കൃത്രിമ രക്തവും മുട്ടകളും എറിഞ്ഞു.<ref>{{Cite book|title=Living As Form|last=Thompson|first=Nato|publisher=Creative Time Books|year=2012|isbn=978-0-262-01734-3|location=New York City|pages=[https://archive.org/details/livingasformsoci0000unse/page/18 18]|url=https://archive.org/details/livingasformsoci0000unse/page/18}}</ref> നാല് മാസങ്ങൾക്ക് ശേഷം, 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' പോളണ്ടിലെ നിയമങ്ങൾ ലംഘിച്ചതിന് തെളിവുകളില്ലെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി പോളണ്ട് സർക്കാർ അവർക്കെതിരായ കുറ്റാരോപണങ്ങൾ പിൻവലിച്ചു.<ref name=":5">{{Cite web|url=http://feminist.org/news/newsbyte/uswirestory.asp?id=8151|title=Feminist Daily News 11/6/2003: Women on Waves Cleared of Accusations in Poland|website=feminist.org|access-date=2018-06-08|archive-date=27 September 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110927162701/http://feminist.org/news/newsbyte/uswirestory.asp?id=8151|url-status=dead}}</ref>പോളണ്ടിലെ ഔദ്യോഗിക അഭിപ്രായ സർവേ ഏജൻസിയായ 'സെൻട്രം ബദാനിയ ഒപിനി സ്പൊലെച്‌നെജ്' (Centrum Badania Opinii Społecznej) നടത്തിയ പഠനത്തിൽ, 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സി'ന്റെ സന്ദർശനത്തിന് മുമ്പ് ജനസംഖ്യയുടെ 44% പേർ ഗർഭച്ഛിദ്ര നിയമങ്ങളിൽ ഇളവുകൾ വരുത്തുന്നതിനെ അനുകൂലിച്ചിരുന്നുവെന്നും, സന്ദർശനത്തിന് ശേഷം ഈ നിരക്ക് 56% ആയി ഉയർന്നുവെന്നും കണ്ടെത്തി.<ref name=":5" /> 2015-ൽ, [[ജർമ്മനി]]യിലെ ഫ്രാങ്ക്ഫർട്ട് ആൻ ഡെർ ഓഡറിൽ (Frankfurt an der Oder) നിന്ന് പോളണ്ടിലെ സ്ലുബിസെയിലേക്ക് (Słubice) ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള ഗുളികകൾ വഹിച്ചുകൊണ്ട് ഒരു ഡ്രോൺ പറത്തി. ഡ്രോണുകൾ പുറപ്പെടുന്നത് തടയാൻ ജർമ്മൻ പോലീസ് ശ്രമിച്ചെങ്കിലും പരാജയപ്പെട്ടു. പോളിഷ് പോലീസ് ഡ്രോണുകളും, അവ നിയന്ത്രിച്ചിരുന്നവരുടെ വ്യക്തിഗത ഐപാഡുകളും (iPads) പിടിച്ചെടുത്തു.<ref>{{Cite web|url=https://www.womenonwaves.org/en/page/5832/first-flight-abortion-drone--poland-2015|title=First flight Abortion Drone, Poland 2015|last=Worrell|first=Marc|website=Women on Waves|access-date=2018-06-09}}</ref><ref>{{Citation|last=Ruptly|title=Germany/Poland: Drone delivers abortion pills to Slubice despite German police intervention|date=2015-06-27|url=https://www.youtube.com/watch?v=DV2h48Bevg8|access-date=2018-06-09}}</ref> === സ്പെയിൻ ===. 2008-ൽ, വിമൻ ഓൺ വേവ്സിന്റെ കപ്പൽ സ്പെയിനിലെ വലൻസിയയിൽ വന്നിറങ്ങി. അവിടെ അതിന് സമ്മിശ്ര സ്വീകരണമാണ് ലഭിച്ചത്. ചില പ്രകടനക്കാർ ഗ്രൂപ്പിനെ പിന്തുണച്ചു, മറ്റുള്ളവർ അതിനെ എതിർത്തു. കാത്തലിക് ന്യൂസ് ഏജൻസിയുടെ റിപ്പോർട്ട് പ്രകാരം,<blockquote> ഒക്ടോബർ 18-ന്, ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെ എതിർക്കുന്നവരുടെ (pro-life) പ്രതിഷേധങ്ങളെ നേരിടാനായി 40 ഫെമിനിസ്റ്റുകൾ ഒത്തുചേർന്നു. എന്നാൽ, എതിർപക്ഷത്ത് ഇതിലും നാലുമടങ്ങ് ആളുകൾ അണിനിരന്നിരുന്നു. അവർ തീപ്പെട്ടികൾ വിതരണം ചെയ്തു; അതിൽ കത്തുന്ന ഒരു പള്ളിയുടെ ചിത്രവും, 'വെളിച്ചം നൽകുന്ന ഒരേയൊരു പള്ളി കത്തുന്ന പള്ളി മാത്രമാണ്. ഞങ്ങളോടൊപ്പം ചേരൂ!' എന്ന വാചകവും ഉണ്ടായിരുന്നു. ഒക്ടോബർ 19-നും ഫെമിനിസ്റ്റുകൾ തീപ്പെട്ടികൾ വിതരണം ചെയ്യാൻ ഒത്തുചേർന്നെങ്കിലും, ഗർഭച്ഛിദ്രം നടത്തുന്ന കപ്പൽ നങ്കൂരമിട്ടിരുന്ന തുറമുഖത്ത് ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെ എതിർക്കുന്നവരുടെ വൻ ജനക്കൂട്ടം തടിച്ചുകൂടിയതോടെ, അവർക്ക് പിന്മാറേണ്ടി വന്നു.</blockquote> ഇരുപക്ഷത്തുനിന്നുമുള്ള പ്രതിഷേധക്കാർക്കിടയിലൂടെ കപ്പൽ തുറമുഖത്തേക്ക് അടുക്കാൻ ശ്രമിച്ചപ്പോൾ, ഹാർബർ പട്രോൾ ഉദ്യോഗസ്ഥർ ഒരു ചെറിയ ബോട്ടിലെത്തി. കപ്പലിന്റെ ചുക്കാൻ (helm) ഭാഗത്ത് കയർ ചുറ്റി അതിനെ തുറമുഖത്തുനിന്ന് വലിച്ചുമാറ്റാൻ ശ്രമിച്ചു.<ref>{{Cite web | url=http://www.vesselthefilm.com | title=HOME}}</ref> ==അവലംബം== {{Reflist}} ==ബാഹ്യ കണ്ണികൾ== *[https://www.womenonwaves.org/ Women on Waves website] *[https://vesselthefilm.com/ Vessel] Documentary film about Women on Waves {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:ഗർഭച്ഛിദ്ര സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നവർ]] erbhn2zq4xmlk6cn4xk09scxoqghfwc 4682215 4682214 2026-11-02T07:16:27Z Meenakshi nandhini 99060 /* പോളണ്ട് */ 4682215 wikitext text/x-wiki {{prettyurl/wikidata}}{{Infobox organization | name = വുമൺ ഓൺ വേവ്സ് | image = Women on Waves logo.png | image_border = | alt = | caption = | abbreviation = WoW | formation = 1999 | type = [[Nonprofit organization|ലാഭേച്ഛയില്ലാത്ത സ്ഥാപനം]] | status = | purpose = ഗർഭച്ഛിദ്രം, ഇതുസംബന്ധമായ വിദ്യാഭ്യാസം തുടങ്ങിയ പ്രത്യുൽപാദന ആരോഗ്യ സേവനങ്ങൾ നിയന്ത്രിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന രാജ്യങ്ങളിലേക്ക് ഇവ എത്തിക്കുക | leader_title = Founder | leader_name = [[റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ്]] | headquarters = [[ആംസ്റ്റർഡാം]], [[നെതർലാൻഡ്സ്]] | location = | region_served = നിയന്ത്രിത പ്രത്യുൽപാദന ആരോഗ്യ സേവനങ്ങളുള്ള രാജ്യങ്ങൾ | website = [https://www.womenonwaves.org/en/ womenonwaves.org] }} നിയന്ത്രിത ഗർഭച്ഛിദ്ര നിയമങ്ങളുള്ള രാജ്യങ്ങളിലെ സ്ത്രീകൾക്ക് പ്രത്യുൽപാദനപരമായ ആരോഗ്യ സേവനങ്ങൾ, പ്രത്യേകിച്ച് നോൺ-സർജിക്കൽ അബോർഷൻ സേവനങ്ങളും വിദ്യാഭ്യാസവും എത്തിക്കുന്നതിനായി ഡച്ച് ഫിസിഷ്യൻ [[റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ്]] 1999-ൽ സ്ഥാപിച്ച ഒരു ഡച്ച് സർക്കാരിതര സംഘടനയാണ് '''വിമൻ ഓൺ വേവ്സ്''' (WoW).<ref name=":1">{{Cite journal|last=Lambert-Beatty|first=Carrie|date=2008|title=Twelve miles: Boundaries of the new art/activism|journal=Signs: Journal of Women in Culture and Society|volume=34|issue=1|pages=309–327|doi=10.1086/588446|issn=0097-9740}}</ref> WoW വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്ന മറ്റ് സേവനങ്ങളിൽ [[ഗർഭനിരോധന ഗുളികൾ|ഗർഭനിരോധനം]], വ്യക്തിഗത പ്രത്യുത്പാദന കൗൺസിലിംഗ്, വർക്ക്ഷോപ്പുകൾ, അനാവശ്യ ഗർഭധാരണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വിദ്യാഭ്യാസം എന്നിവയും ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref name=":0">{{Cite journal|last=Best|first=Alyssa|date=September 2005|title=Abortion Rights along the Irish-English Border and the Liminality of Women's Experiences|url=https://archive.org/details/sim_dialectical-anthropology_2005_29_3-4/page/423|journal=Dialectical Anthropology|volume=29|issue=3–4|pages=423–437|doi=10.1007/s10624-005-3863-x|s2cid=145318165|issn=0304-4092}}</ref> == രീതിയും പശ്ചാത്തലവും == ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങളെക്കുറിച്ചും, 'ആർ.യു-486' (RU-486) ​​എന്ന മരുന്ന് ഉപയോഗിച്ച് ശസ്ത്രക്രിയ കൂടാതെ സ്വയം ഗർഭച്ഛിദ്രം നടത്തുന്ന രീതിയെക്കുറിച്ചും (മെഡിക്കൽ അബോർഷൻ) പഠിക്കുന്നതിനായി അഭിഭാഷകർ, ഡോക്ടർമാർ, കലാകാരന്മാർ, എഴുത്തുകാർ, പൊതുജനാരോഗ്യ പ്രവർത്തകർ, കൂടാതെ സ്ത്രീകൾക്കും പുരുഷന്മാർക്കുമായി ശിൽപ്പശാലകൾ (വർക്ക്‌ഷോപ്പുകൾ) സംഘടിപ്പിക്കാറുണ്ട്.<ref name=":2">Whitten, Diana. 2014. ''Vessel''. Documentary film. Published by Sovereignty Productions.</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.thestar.com/life/health_wellness/2008/01/25/floating_clinic_spreads_word_on_abortion_pill.html|title=Floating clinic spreads word on abortion pill {{!}} The Star|work=thestar.com|access-date=2018-06-08}}</ref> 'എ-പോർട്ടബിൾ' (A-Portable) എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന, പ്രത്യേകം സജ്ജീകരിച്ച ഒരു മൊബൈൽ ക്ലിനിക്ക് ഉൾക്കൊള്ളുന്ന കപ്പലിലാണ് ഈ സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നത്. 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (Women on Waves - WoW) ഒരു രാജ്യത്ത് എത്തുമ്പോൾ, സ്ത്രീകൾ മുൻകൂട്ടി സമയം നിശ്ചയിക്കുകയും (അപ്പോയിന്റ്‌മെന്റ് എടുക്കുകയും) തുടർന്ന് കപ്പലിലേക്ക് എത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. കപ്പൽ ഏകദേശം 20 കിലോമീറ്റർ (12 മൈൽ) അകലെയുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിലേക്ക് സഞ്ചരിക്കുന്നു. നെതർലാൻഡ്‌സിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത കപ്പലുകളിൽ അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിൽ ഡച്ച് നിയമങ്ങളാണ് ബാധകമാകുന്നത്.<ref name=":1" /> അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിൽ എത്തിയ ശേഷം, കപ്പലിലെ മെഡിക്കൽ ജീവനക്കാർ ഗർഭച്ഛിദ്രം ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രത്യുൽപാദന ആരോഗ്യ സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നു<ref>{{cite web|title=Campaigns and Information|url=http://www.womenonwaves.org/|website=Women on Waves|access-date=17 October 2016}}</ref> ഗോംപെർട്‌സിന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, ഈ കപ്പൽ ആദ്യമായി യാത്ര തിരിച്ചപ്പോൾ, അത് ഡച്ച് സമുദ്രമേഖലയിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ട ഒരു ഡച്ച് കപ്പലായിരുന്നു. ഇതിനർത്ഥം, അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിൽ വിതരണം ചെയ്യുന്നതിനായി അവർക്ക് ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള ഗുളികകൾ കപ്പലിൽ കൊണ്ടുപോകാൻ സാധിച്ചു എന്നാണ്.<ref>{{Cite web |last=Urbina |first=Ian |date=October 17, 2022 |title=From the Sea, Freedom {{!}} The Outlaw Ocean Podcast |url=https://www.theoutlawocean.com/ |access-date=2023-11-24 |website=The Outlaw Ocean Project}}</ref> 'അറ്റലിയർ വാൻ ലീഷൗട്ട്' (Atelier van Lieshout) എന്ന ഡച്ച് സ്റ്റുഡിയോ രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത 'എ-പോർട്ടബിൾ', മെഡിക്കൽ ക്ലിനിക്കായും ആർട്ട് ഇൻസ്റ്റാളേഷനായും പ്രവർത്തിക്കുന്നു.<ref name=":1" /> ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെയോ ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങളെയോ എതിർക്കുന്ന സർക്കാർ അധികൃതർ, മതസംഘടനകൾ, പ്രാദേശിക ഗ്രൂപ്പുകൾ എന്നിവരുടെ ലക്ഷ്യസ്ഥാനമായി 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (WoW) സംഘടനയിലെ സന്നദ്ധപ്രവർത്തകരും ജീവനക്കാരും പലപ്പോഴും മാറിയിട്ടുണ്ട്.<ref name=":1" /> വിമൻ ഓൺ വേവ്സ് സന്ദർശിക്കുന്ന രാജ്യങ്ങളിൽ ഗർഭഛിദ്രത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകൾ പുനരുജ്ജീവിപ്പിച്ചതിന്റെ ബഹുമതി എൻ‌ജി‌ഒയ്ക്കാണ്.<ref name=":1" /> === പ്രത്യുൽപാദന അവകാശ പ്രസ്ഥാനം === ചില ഡച്ച് സംഘടനകളുടെയും സർക്കാർ സംരംഭങ്ങളുടെയും ഇന്നത്തെ പ്രധാന ശ്രദ്ധാകേന്ദ്രമാണ് ഗർഭഛിദ്രത്തിനുള്ള സൗകര്യം.<ref>{{Cite web |last=Zaken |first=Ministerie van Buitenlandse |title=Dutch Development results Sexual and reproductive health and rights including HIV / AIDS (SRHR) |url=https://www.dutchdevelopmentresults.nl/2019/theme/srhr |access-date=2023-11-28 |website=www.dutchdevelopmentresults.nl}}</ref>നെതർലാൻഡിൽ, ഗർഭത്തിൻറെ 24-ാം ആഴ്ച വരെ ഗർഭഛിദ്രം നിയമപരമാണ്. കൂടാതെ എക്സപ്ഷണൽ മെഡിക്കൽ എക്സ്പെൻസസ് ആക്റ്റ് അല്ലെങ്കിൽ ആരോഗ്യ ഇൻഷുറൻസ് കമ്പനികൾ ഇത് പരിരക്ഷിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web |last=Ministerie |date=2014-07-01 |title=Topics - Abortion - Government.nl |url=https://www.government.nl/topics/abortion/question-and-answer |access-date=2023-11-28 |website=www.government.nl |language=en-GB}}</ref> പ്രത്യുൽപാദന അവകാശങ്ങൾക്കായുള്ള ആഗോള മുന്നേറ്റത്തിന്റെ ഭാഗമാണ് 'വിമൻ ഓൺ വേവ്സ്' (Women on Waves). അയർലൻഡ് പോലുള്ള രാജ്യങ്ങളിലെ പരിമിതമായ പ്രത്യുൽപാദന അവകാശങ്ങളെ പരീക്ഷിക്കാനും വെല്ലുവിളിക്കാനും, അതുവഴി ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള സൗകര്യങ്ങൾ കൂടുതൽ ലഭ്യമാക്കാൻ ശ്രമിക്കാനുമാണ് ഈ കപ്പൽ ഉപയോഗിക്കുന്നത്..<ref name=":13">{{Cite journal |last=Gomperts |first=Rebecca |date=January 2002 |title=Women on Waves: Where Next for the Abortion Boat? |journal=Reproductive Health Matters |language=en |volume=10 |issue=19 |pages=180–183 |doi=10.1016/S0968-8080(02)00004-6 |issn=0968-8080|doi-access=free |pmid=12369324 }}</ref>ലോകമെമ്പാടുമുള്ള 10 ഗർഭഛിദ്രങ്ങളിൽ 9-ൽ കൂടുതൽ സംഭവിക്കുന്നത് ഗോംപെർട്‌സും വിമൻ ഓൺ വേവ്സും സന്ദർശിക്കുന്ന വികസ്വര രാജ്യങ്ങളിലാണ് . ഇത് നിയമവിരുദ്ധമോ നിയന്ത്രിതമോ ആയ പ്രദേശങ്ങളിലെ സുരക്ഷിതമല്ലാത്ത ഗർഭഛിദ്രങ്ങളായതിനാലാണ് മാതൃമരണത്തിന് ഒരു പ്രധാന കാരണം.<ref>{{cite web | url=https://www.womenonwaves.org/en/page/650/who-are-we | title=Who Are We? }}</ref> വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സിനെതിരെ ഗോമ്പേർട്ട്സിന് കാര്യമായ എതിർപ്പുകൾ നേരിടേണ്ടി വന്നിട്ടുണ്ട്. 2014-ലെ ഡോക്യുമെന്ററി വെസൽ, പോളണ്ടിലെ ഗർഭഛിദ്ര വിരുദ്ധ പ്രതിഷേധക്കാർ അവരെ നാസി എന്ന് വിളിച്ചുകൊണ്ട് ഒരു മന്ത്രം ആലപിക്കുന്നതും സ്പെയിനിൽ വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ് കപ്പൽ കടലിലേക്ക് വലിച്ചിഴയ്ക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നതും കാണിക്കുന്നു.<ref>{{cite AV media |people= |last=Whitten |first=Diana |date=2014 |title=Vessel |url=https://vesselthefilm.com/ |trans-title= |format= |work= |type= |language= |location= |publisher= |time= |access-date=}}</ref> == റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ് == [[File:Rebeca Gompers Lodz 2017 by Jarek Sawiuk. cropped.jpg|thumb|Rebecca Gomperts, [[Łódź]], Poland, 2017]] ഒരു ജനറൽ പ്രാക്ടീഷണറായ ഡോക്ടറും, കലാകാരിയും, സ്ത്രീ അവകാശ പ്രവർത്തകയുമാണ് റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ്. 1966-ൽ ജനിച്ച ഗോംപെർട്സ് നെതർലൻഡ്സിലെ വ്ലിസിംഗൻ എന്ന തുറമുഖ നഗരത്തിലാണ് വളർന്നത്. 1980-കളിൽ ആംസ്റ്റർഡാമിലേക്ക് താമസം മാറിയ അവർ അവിടെ ഒരേസമയം കലയും വൈദ്യശാസ്ത്രവും പഠിച്ചു. ബാർട്ട് ജെ. ടെർവിയൽ ക്യാപ്റ്റനായിരുന്ന ഗ്രീൻപീസ് കപ്പലായ 'റെയിൻബോ വാരിയർ II'-ൽ റെസിഡന്റ് ഫിസിഷ്യനായി പ്രവർത്തിച്ച അനുഭവങ്ങളിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ടാണ്, നിയമവിരുദ്ധമായ ഗർഭച്ഛിദ്രം മൂലം ഉണ്ടാകുന്ന ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾ പരിഹരിക്കുന്നതിനായി ഗോംപെർട്സ് 'WoW' (Women on Waves) എന്ന സംഘടനയ്ക്ക് രൂപം നൽകിയത്. 'റെയിൻബോ വാരിയർ II'-ൽ ലാറ്റിൻ അമേരിക്ക സന്ദർശിക്കുന്ന വേളയിൽ, സാമൂഹിക മാറ്റത്തിനും സ്ത്രീകളുടെ ആരോഗ്യത്തിനും കൂടുതൽ പിന്തുണ നൽകുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെയാണ് ഈ സംഘടന പ്രവർത്തിച്ചു തുടങ്ങിയത്. നെതർലൻഡ്സ് പോലുള്ള വികസിത രാജ്യങ്ങളിൽ സുരക്ഷിതവും നിയമപരവുമായ ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനും ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങൾക്കും സൗകര്യങ്ങളുണ്ടെങ്കിൽ, ചില വികസ്വര രാജ്യങ്ങളിൽ ദിവസവും 800-ഓളം നിയമവിരുദ്ധവും സുരക്ഷിതമല്ലാത്തതുമായ ഗർഭച്ഛിദ്രങ്ങൾ നടക്കുന്നുണ്ട്. 'അറ്റലിയർ വാൻ ലീഷൗട്ട്' (Atelier van Lieshout) എന്ന സ്ഥാപനവുമായി സഹകരിച്ച്, വാടകയ്‌ക്കെടുത്ത കപ്പലുകളിൽ സജ്ജീകരിക്കാവുന്ന 'എ-പോർട്ടബിൾ' (A-portable) എന്ന് പേരിട്ടിരിക്കുന്ന, കൊണ്ടുപോകാൻ കഴിയുന്ന ഒരു ഗൈനക്കോളജി യൂണിറ്റ് അവർ രൂപകൽപ്പന ചെയ്തു. ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന നിയമങ്ങളെക്കുറിച്ച് അവബോധം വളർത്തുക, അവയെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകൾക്ക് തുടക്കമിടുക, കൂടാതെ ഗർഭച്ഛിദ്രം നിയമവിരുദ്ധമായ രാജ്യങ്ങളിൽ കഴിയുന്ന സ്ത്രീകൾക്ക് സുരക്ഷിതവും ശസ്ത്രക്രിയ ആവശ്യമില്ലാത്തതുമായ ഗർഭച്ഛിദ്ര സൗകര്യങ്ങൾ ഒരുക്കിക്കൊടുക്കുക എന്നിവയാണ് ഈ സംഘടനയുടെ പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങൾ..<ref name="FERRY">{{Citation | last =Ferry | first =Julie | date =14 November 2007 | title =The abortion ship's doctor | location =UK | newspaper =Guardian | url =https://www.theguardian.com/women/story/0,,2210593,00.html |access-date=2008-11-14}}</ref> == 'എ-പോർട്ടബിൾ' (A-Portable) == ഡച്ച് കലാകാരനും ശില്പിയുമായ അറ്റലിയർ വാൻ ലീഷൗട്ട് (Atelier van Lieshout) രൂപകൽപ്പന ചെയ്യുകയും പേരിടുകയും ചെയ്ത ഒരു മൊബൈൽ ഗൈനക്കോളജിക്കൽ ക്ലിനിക്കാണ് 'എ-പോർട്ടബിൾ'. ഒരു ഷിപ്പിംഗ് കണ്ടെയ്‌നർ പരിഷ്കരിച്ചാണ് ഈ ക്ലിനിക് ഒരുക്കിയിരിക്കുന്നത്. ഇളം നീല നിറത്തിൽ പെയിന്റ് ചെയ്തിരിക്കുന്ന ഇതിന്റെ വശങ്ങളിൽ 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (Women on Waves) എന്ന സംഘടനയുടെ ലോഗോ പതിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name=":1" /> നെതർലാൻഡ്‌സിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത കപ്പലുകളിൽ ഈ കണ്ടെയ്‌നർ ഘടിപ്പിച്ചാണ് യാത്ര ചെയ്യുന്നത്. 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' എന്ന സർക്കാരിതര സംഘടനയാണ് (NGO) ഈ കപ്പലുകൾ വാടകയ്‌ക്കെടുക്കുന്നത്. 2001-ൽ കീസ് റൈറ്റർ (Kees Ryter) രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത ഈ ലോഗോയെക്കുറിച്ച് ലാംബെർട്ട്-ബീറ്റി (Lambert-Beatty) ഇങ്ങനെ വിവരിക്കുന്നു: ക്ലിനിക്കിന്റെ വശത്ത് ഒരു പർപ്പിൾ നിറത്തിലുള്ള വൃത്തമുണ്ട്. അതിനുള്ളിൽ പിങ്ക് നിറത്തിലുള്ള ഔട്ട്‌ലൈനോടുകൂടിയ ഓറഞ്ച് നിറത്തിലുള്ള ഒരു രൂപമുണ്ട്; സൂക്ഷിച്ചു നോക്കിയാൽ, മാനുഷിക-വൈദ്യ സഹായത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന ഒരു തരം 'ചതുരാകൃതിയിലുള്ള കുരിശ്' (squared cross) ആണെന്ന് മനസ്സിലാക്കാം.<ref name=":1" /> p.&nbsp;309 ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ഉപദേശങ്ങൾ, സോണോഗ്രാമുകൾ, മരുന്നുകൾ വഴിയോ ശസ്ത്രക്രിയ വഴിയോ ഉള്ള ഗർഭച്ഛിദ്രം എന്നിവ ലഭ്യമാക്കുന്ന, പൂർണ്ണമായും പ്രവർത്തനക്ഷമമായ ഒരു ഗൈനക്കോളജിക്കൽ ക്ലിനിക്കാണ് ഇത്. സാധാരണയായി രണ്ട് ഡോക്ടർമാരും ഒരു നഴ്സുമാണ് ഇവിടെ സേവനമനുഷ്ഠിക്കുന്നത്. കൂടാതെ, ബോധവൽക്കരണവും കൗൺസിലിംഗും നൽകുന്നതിനായി പരിശീലനം ലഭിച്ച സന്നദ്ധപ്രവർത്തകരും കപ്പലിലുണ്ടാകും. കപ്പലിലെ ജീവനക്കാർ ഏതാണ്ട് പൂർണ്ണമായും സ്ത്രീകളാണ്.<ref name=":1" />ഇത്തരം പ്രവർത്തനങ്ങൾ അനുവദനീയമായ രാജ്യങ്ങളിലെ തുറമുഖങ്ങളിൽ, നിയമപരവും വൈദ്യശാസ്ത്രപരവുമായ വിഷയങ്ങളെക്കുറിച്ച് കപ്പലിലെ ജീവനക്കാർ ശിൽപ്പശാലകൾ നടത്താറുണ്ട്.<ref name=":1" />കർശനമായ നിയമങ്ങളുള്ള രാജ്യങ്ങൾ സന്ദർശിക്കുമ്പോൾ, സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നതിനായി കപ്പൽ അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രാതിർത്തിയിലേക്ക് (കരയിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 12 മൈൽ അകലെ) നീങ്ങുന്നു.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> 'എ-പോർട്ടബിൾ' ഒരു മെഡിക്കൽ ക്ലിനിക്കായി പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും, ഇതൊരു കലാസൃഷ്ടിയായും കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. 'വിഷ്വൽ ആർട്ടിനും സാംസ്കാരിക പൈതൃകത്തിനുമായി പൊതുഫണ്ടിൽ നിന്ന് സഹായം നൽകുന്ന' ഡച്ച് സ്ഥാപനമായ 'മോൺഡ്രിയാൻ ഫൗണ്ടേഷൻ' (Mondriaan Foundation) ആണ് 'എ-പോർട്ടബിൾ' നിർമ്മിക്കുന്നതിനുള്ള പ്രാരംഭ ഫണ്ട് നൽകിയത്.<ref>{{Cite news|url=https://www.mondriaanfonds.nl/en/about/|title=About - Mondriaan Fund|work=Mondriaan Fund|access-date=2018-06-08}}</ref> പോർച്ചുഗലിൽ നടന്ന 'വിമൻ ബിൽഡിംഗ് എക്സിബിഷൻ' (Ute Meta Bauer-ന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ), ആംസ്റ്റർഡാമിലെ 'മീഡിയമാറ്റിക്' (Mediamatic) ആർട്ട് സ്പേസ് എന്നിവിടങ്ങളിലും, 'ആർട്ട്‌ഫോറം' (Artforum) എന്ന പ്രസിദ്ധീകരണത്തിലും ഇത് ഇടം നേടിയിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://www.mediamatic.net/en/page/8963/women-on-waves|title=Women on Waves|website=Mediamatic|access-date=2018-06-08}}</ref>കലാ ചരിത്രകാരിയും നിരൂപകയും പ്രൊഫസറുമായ ക്ലെയർ ബിഷപ്പ് (Claire Bishop), 'എ-പോർട്ടബിൾ'-നെ ഒരു "നവ രാഷ്ട്രീയ കല" (new political art) ആയി വിശേഷിപ്പിക്കുന്നുവെന്ന് ലാംബെർട്ട്-ബീറ്റി ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.<ref name=":1" /><ref>{{Cite journal|last=Bishop|first=Claire|date=2006|title=The social turn: Collaboration and its discontents|journal=Artforum International|volume=44|issue=6|pages=178–83}}</ref> == യാത്രകൾ == 2002-ൽ, ഡച്ച് പാർലമെന്റിൽ നടന്ന ശക്തമായ വാദപ്രതിവാദങ്ങൾക്കൊടുവിൽ, 'വുമൺ ഓൺ വേവ്‌സ്' (Women on Waves) എന്ന സംഘടനയുടെ 'അറോറ' (Aurora) എന്ന കപ്പലിലുണ്ടായിരുന്ന മെഡിക്കൽ ജീവനക്കാർക്ക്, ഗർഭിണികളായ സ്ത്രീകൾക്ക് സാധാരണയായി 'ഗർഭച്ഛിദ്ര ഗുളിക' എന്ന് അറിയപ്പെടുന്ന 'ആർ.യു-486' (RU-486) ​​- നൽകാൻ നെതർലാൻഡ്‌സ് ആരോഗ്യ മന്ത്രി എൽസ് ബോർസ്റ്റ് അനുമതി നൽകി.<ref name=":0" /> സ്ത്രീകളുടെ ലൈംഗിക സ്വാതന്ത്ര്യവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഡച്ച് സർക്കാരിന്റെ നയത്തിന് അനുസൃതമായാണ് ഈ തീരുമാനമെന്ന് ബോർസ്റ്റ് വ്യക്തമാക്കി. ഒമ്പത് ആഴ്ച വരെ പ്രായമുള്ള ഗർഭാവസ്ഥ അവസാനിപ്പിക്കാൻ മാത്രമേ ഈ ഗുളിക ഉപയോഗിക്കാവൂ എന്നും, ഒരു ഗൈനക്കോളജിസ്റ്റിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ മാത്രമേ ഇത് നൽകാവൂ എന്നും നിബന്ധനയുണ്ടായിരുന്നു.<ref>{{cite news|author1=Geraldine Coughlan|title=Legal boost for Dutch abortion ship|url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/2080992.stm|publisher=BBC|date=2 July 2002}}</ref> ഗർഭച്ഛിദ്രം, പ്രത്യുൽപാദന അവകാശങ്ങൾ എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിയമങ്ങൾ ദേശീയ അതിർത്തികൾക്കുള്ളിൽ (സമുദ്രാതിർത്തികൾ ഉൾപ്പെടെ) മാത്രമേ ബാധകമാകൂ. ഇക്കാരണത്താൽ, 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (Women on Waves) എന്ന സംഘടന അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിലുള്ള അധിക സ്വാതന്ത്ര്യം പ്രയോജനപ്പെടുത്തുന്നു.<ref name=":13"/> ഇവരുടെ ബോട്ട് തീരത്തുനിന്ന് 20 മൈൽ അകലേക്ക് സഞ്ചരിക്കുകയും, അവിടെ വെച്ച് നടപടിക്രമങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കാൻ ഒരു ദിവസം എടുക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.<ref>{{cite news |last1=Thornton |first1=Jacqui |title=Doctor's floating clinic to offer abortions offshore |url=https://www.newspapers.com/image/752646824/ |work=[[The Sunday Telegraph]] |date=11 June 2000}}</ref> [[File:Internationalwaters.png|thumb|356x356px|Boundaries of international waters worldwide]] === അയർലൻഡ് === 2001-ൽ 'അറോറ' (Aurora) എന്ന കപ്പലിൽ 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (Women on Waves) അയർലൻഡിലേക്ക് തങ്ങളുടെ ആദ്യ യാത്ര നടത്തി. ഡച്ചുകാരായ രണ്ട് ഡോക്ടർമാരും ഒരു നഴ്‌സും ഈ കപ്പലിലുണ്ടായിരുന്നു.<ref name="CHOCANO">{{cite web | last = Chocano | first = Carina | title = The "abortion boat" steams toward Ireland | work = Salon.com | url = http://dir.salon.com/story/mwt/feature/2001/06/14/abortion_boat/ | access-date = 2008-02-01 | archive-date = 20 July 2008 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080720043254/http://dir.salon.com/story/mwt/feature/2001/06/14/abortion_boat/ | url-status = dead }}</ref>അയർലൻഡിലെ ഗർഭച്ഛിദ്ര നിയമങ്ങൾ ഉദാരമാക്കുന്നതിനുള്ള പ്രസ്ഥാനത്തിന് ഉത്തേജനം നൽകുക എന്നതായിരുന്നു 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ് അയർലൻഡ്'-ന്റെ പ്രഖ്യാപിത ലക്ഷ്യം.<ref>{{Cite web|url=https://www.womenonwaves.org/en/page/769/ireland-2001|title=Ireland 2001|last=Worrell|first=Marc|website=Women on Waves|access-date=2018-06-08}}</ref> അക്കാലത്ത്, യൂറോപ്പിൽ ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനെതിരെ ഏറ്റവും കർശനമായ നിരോധനങ്ങളുള്ള രാജ്യമായിരുന്നു അയർലൻഡ്; 1861-ൽ നിലവിൽ വന്ന നിയമങ്ങളായിരുന്നു അവിടെ അപ്പോഴും തുടർന്നിരുന്നത്.<ref name=":0" /> 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ് അയർലൻഡ്' വിവിധ വർക്ക്‌ഷോപ്പുകളിലൂടെ വ്യക്തികൾക്കും ഗ്രൂപ്പുകൾക്കും ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെക്കുറിച്ചും അനാഗ്രഹ ഗർഭധാരണത്തെക്കുറിച്ചും അറിവ് പകർന്നു നൽകി. ഈ യാത്രയിൽ, ശസ്ത്രക്രിയ വഴിയോ മരുന്നുകൾ വഴിയോ ഗർഭച്ഛിദ്രം നടത്താൻ അവർക്ക് അനുവാദമുണ്ടായിരുന്നില്ല. ഡച്ച് നിയമപ്രകാരം, ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ നൽകാൻ മാത്രമേ അവർക്ക് അനുവാദമുണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ; ഗർഭനിരോധന ഉപാധികൾ നേരിട്ട് വിതരണം ചെയ്യാൻ പാടില്ലായിരുന്നു.<ref name=":0" />അയർലൻഡിലെ ഗർഭച്ഛിദ്ര അവകാശ സംഘടനകളുടെ ക്ഷണപ്രകാരമാണ് കപ്പൽ എത്തിയത്. 'അറോറ' എത്തുന്നതിന് മുന്നോടിയായി അവർ വിപുലമായ പ്രചാരണ പരിപാടികൾ സംഘടിപ്പിച്ചിരുന്നു. ഡബ്ലിൻ തുറമുഖത്ത് നങ്കൂരമിട്ട കപ്പൽ, അയർലൻഡിലെ നിയമം ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെക്കുറിച്ചും ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങളെക്കുറിച്ചുമുള്ള ചർച്ചകൾ നിരോധിച്ചിരുന്നതിനാൽ, ബോധവൽക്കരണ സേവനങ്ങൾ നൽകാനായി അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രാതിർത്തിയിലേക്ക് നീങ്ങി. ഡബ്ലിൻ തുറമുഖത്ത് കപ്പൽ എത്തിയപ്പോൾ ഏകദേശം 300 സ്ത്രീകൾ ഇതിൽ പങ്കെടുത്തു. കപ്പലിൽ നൽകിയ എല്ലാ സേവനങ്ങളും തികച്ചും സൗജന്യമായിരുന്നു.<ref name=":0" /> 2016-ൽ, വടക്കൻ അയർലൻഡിലെ സ്ത്രീകൾക്ക് ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള ഗുളികകൾ എത്തിക്കുന്നതിനായി 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്', ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെ അനുകൂലിക്കുന്ന സംഘടനകളുമായി ചേർന്ന് ഡ്രോണുകളും സ്പീഡ് ബോട്ടുകളും ഉപയോഗിച്ചു.<ref>{{Cite news|url=https://www.nbcnews.com/news/world/abortion-drone-women-web-delivers-pills-northern-ireland-n596176|title=Abortion by Air: Drone Delivers Pills Across Border to Northern Ireland|work=NBC News|access-date=2018-06-08}}</ref> === പോളണ്ട് === 2003-ൽ 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (WoW) തങ്ങളുടെ 'ലാംഗനോർട്ട്' (Langenort) എന്ന കപ്പൽ പോളണ്ടിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി.<ref name=":1" /><ref name="FRENKIEL">{{Citation| last1 =Frenkiel | first1 =Olenka | last2 =Agnew | first2 =Lara | date = 26 October 2003 | editor-last =O'Connor | editor-first =Karen | title =Abortion Ship | place =UK | work =BBC News | url =https://news.bbc.co.uk/1/hi/programmes/correspondent/3187614.stm}}</ref>ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിന് ഉപയോഗിക്കുന്ന 'RU-486' എന്ന മരുന്ന് പോളണ്ടിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്നതിലൂടെ, ഗർഭച്ഛിദ്രം നിരോധിക്കുന്ന പോളണ്ടിലെ നിയമങ്ങൾ ലംഘിച്ചു എന്ന് ആരോപിച്ച് 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സി'നെതിരെ കേസെടുത്തു. കപ്പൽ തീരത്തടുപ്പിച്ചപ്പോൾ, പ്രതിഷേധക്കാർ കപ്പലിനു നേരെ കൃത്രിമ രക്തവും മുട്ടകളും എറിഞ്ഞു.<ref>{{Cite book|title=Living As Form|last=Thompson|first=Nato|publisher=Creative Time Books|year=2012|isbn=978-0-262-01734-3|location=New York City|pages=[https://archive.org/details/livingasformsoci0000unse/page/18 18]|url=https://archive.org/details/livingasformsoci0000unse/page/18}}</ref> നാല് മാസങ്ങൾക്ക് ശേഷം, 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' പോളണ്ടിലെ നിയമങ്ങൾ ലംഘിച്ചതിന് തെളിവുകളില്ലെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി പോളണ്ട് സർക്കാർ അവർക്കെതിരായ കുറ്റാരോപണങ്ങൾ പിൻവലിച്ചു.<ref name=":5">{{Cite web|url=http://feminist.org/news/newsbyte/uswirestory.asp?id=8151|title=Feminist Daily News 11/6/2003: Women on Waves Cleared of Accusations in Poland|website=feminist.org|access-date=2018-06-08|archive-date=27 September 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110927162701/http://feminist.org/news/newsbyte/uswirestory.asp?id=8151|url-status=dead}}</ref>പോളണ്ടിലെ ഔദ്യോഗിക അഭിപ്രായ സർവേ ഏജൻസിയായ 'സെൻട്രം ബദാനിയ ഒപിനി സ്പൊലെച്‌നെജ്' (Centrum Badania Opinii Społecznej) നടത്തിയ പഠനത്തിൽ, 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സി'ന്റെ സന്ദർശനത്തിന് മുമ്പ് ജനസംഖ്യയുടെ 44% പേർ ഗർഭച്ഛിദ്ര നിയമങ്ങളിൽ ഇളവുകൾ വരുത്തുന്നതിനെ അനുകൂലിച്ചിരുന്നുവെന്നും, സന്ദർശനത്തിന് ശേഷം ഈ നിരക്ക് 56% ആയി ഉയർന്നുവെന്നും കണ്ടെത്തി.<ref name=":5" /> 2015-ൽ, [[ജർമ്മനി]]യിലെ ഫ്രാങ്ക്ഫർട്ട് ആൻ ഡെർ ഓഡറിൽ (Frankfurt an der Oder) നിന്ന് പോളണ്ടിലെ സ്ലുബിസെയിലേക്ക് (Słubice) ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള ഗുളികകൾ വഹിച്ചുകൊണ്ട് ഒരു ഡ്രോൺ പറത്തി. ഡ്രോണുകൾ പുറപ്പെടുന്നത് തടയാൻ ജർമ്മൻ പോലീസ് ശ്രമിച്ചെങ്കിലും പരാജയപ്പെട്ടു. പോളിഷ് പോലീസ് ഡ്രോണുകളും, അവ നിയന്ത്രിച്ചിരുന്നവരുടെ വ്യക്തിഗത ഐപാഡുകളും (iPads) പിടിച്ചെടുത്തു.<ref>{{Cite web|url=https://www.womenonwaves.org/en/page/5832/first-flight-abortion-drone--poland-2015|title=First flight Abortion Drone, Poland 2015|last=Worrell|first=Marc|website=Women on Waves|access-date=2018-06-09}}</ref><ref>{{Citation|last=Ruptly|title=Germany/Poland: Drone delivers abortion pills to Slubice despite German police intervention|date=2015-06-27|url=https://www.youtube.com/watch?v=DV2h48Bevg8|access-date=2018-06-09}}</ref> ===സ്പെയിൻ===. 2008-ൽ, വിമൻ ഓൺ വേവ്സിന്റെ കപ്പൽ സ്പെയിനിലെ വലൻസിയയിൽ വന്നിറങ്ങി. അവിടെ അതിന് സമ്മിശ്ര സ്വീകരണമാണ് ലഭിച്ചത്. ചില പ്രകടനക്കാർ ഗ്രൂപ്പിനെ പിന്തുണച്ചു, മറ്റുള്ളവർ അതിനെ എതിർത്തു. കാത്തലിക് ന്യൂസ് ഏജൻസിയുടെ റിപ്പോർട്ട് പ്രകാരം,<blockquote> ഒക്ടോബർ 18-ന്, ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെ എതിർക്കുന്നവരുടെ (pro-life) പ്രതിഷേധങ്ങളെ നേരിടാനായി 40 ഫെമിനിസ്റ്റുകൾ ഒത്തുചേർന്നു. എന്നാൽ, എതിർപക്ഷത്ത് ഇതിലും നാലുമടങ്ങ് ആളുകൾ അണിനിരന്നിരുന്നു. അവർ തീപ്പെട്ടികൾ വിതരണം ചെയ്തു; അതിൽ കത്തുന്ന ഒരു പള്ളിയുടെ ചിത്രവും, 'വെളിച്ചം നൽകുന്ന ഒരേയൊരു പള്ളി കത്തുന്ന പള്ളി മാത്രമാണ്. ഞങ്ങളോടൊപ്പം ചേരൂ!' എന്ന വാചകവും ഉണ്ടായിരുന്നു. ഒക്ടോബർ 19-നും ഫെമിനിസ്റ്റുകൾ തീപ്പെട്ടികൾ വിതരണം ചെയ്യാൻ ഒത്തുചേർന്നെങ്കിലും, ഗർഭച്ഛിദ്രം നടത്തുന്ന കപ്പൽ നങ്കൂരമിട്ടിരുന്ന തുറമുഖത്ത് ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെ എതിർക്കുന്നവരുടെ വൻ ജനക്കൂട്ടം തടിച്ചുകൂടിയതോടെ, അവർക്ക് പിന്മാറേണ്ടി വന്നു.</blockquote> ഇരുപക്ഷത്തുനിന്നുമുള്ള പ്രതിഷേധക്കാർക്കിടയിലൂടെ കപ്പൽ തുറമുഖത്തേക്ക് അടുക്കാൻ ശ്രമിച്ചപ്പോൾ, ഹാർബർ പട്രോൾ ഉദ്യോഗസ്ഥർ ഒരു ചെറിയ ബോട്ടിലെത്തി. കപ്പലിന്റെ ചുക്കാൻ (helm) ഭാഗത്ത് കയർ ചുറ്റി അതിനെ തുറമുഖത്തുനിന്ന് വലിച്ചുമാറ്റാൻ ശ്രമിച്ചു.<ref>{{Cite web | url=http://www.vesselthefilm.com | title=HOME}}</ref> ==അവലംബം== {{Reflist}} ==ബാഹ്യ കണ്ണികൾ== *[https://www.womenonwaves.org/ Women on Waves website] *[https://vesselthefilm.com/ Vessel] Documentary film about Women on Waves {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:ഗർഭച്ഛിദ്ര സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നവർ]] 3nvitjqh6ln17h0qe8493cy67m0g2nh 4682216 4682215 2026-11-02T07:16:57Z Meenakshi nandhini 99060 /* പോളണ്ട് */ 4682216 wikitext text/x-wiki {{prettyurl/wikidata}}{{Infobox organization | name = വുമൺ ഓൺ വേവ്സ് | image = Women on Waves logo.png | image_border = | alt = | caption = | abbreviation = WoW | formation = 1999 | type = [[Nonprofit organization|ലാഭേച്ഛയില്ലാത്ത സ്ഥാപനം]] | status = | purpose = ഗർഭച്ഛിദ്രം, ഇതുസംബന്ധമായ വിദ്യാഭ്യാസം തുടങ്ങിയ പ്രത്യുൽപാദന ആരോഗ്യ സേവനങ്ങൾ നിയന്ത്രിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന രാജ്യങ്ങളിലേക്ക് ഇവ എത്തിക്കുക | leader_title = Founder | leader_name = [[റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ്]] | headquarters = [[ആംസ്റ്റർഡാം]], [[നെതർലാൻഡ്സ്]] | location = | region_served = നിയന്ത്രിത പ്രത്യുൽപാദന ആരോഗ്യ സേവനങ്ങളുള്ള രാജ്യങ്ങൾ | website = [https://www.womenonwaves.org/en/ womenonwaves.org] }} നിയന്ത്രിത ഗർഭച്ഛിദ്ര നിയമങ്ങളുള്ള രാജ്യങ്ങളിലെ സ്ത്രീകൾക്ക് പ്രത്യുൽപാദനപരമായ ആരോഗ്യ സേവനങ്ങൾ, പ്രത്യേകിച്ച് നോൺ-സർജിക്കൽ അബോർഷൻ സേവനങ്ങളും വിദ്യാഭ്യാസവും എത്തിക്കുന്നതിനായി ഡച്ച് ഫിസിഷ്യൻ [[റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ്]] 1999-ൽ സ്ഥാപിച്ച ഒരു ഡച്ച് സർക്കാരിതര സംഘടനയാണ് '''വിമൻ ഓൺ വേവ്സ്''' (WoW).<ref name=":1">{{Cite journal|last=Lambert-Beatty|first=Carrie|date=2008|title=Twelve miles: Boundaries of the new art/activism|journal=Signs: Journal of Women in Culture and Society|volume=34|issue=1|pages=309–327|doi=10.1086/588446|issn=0097-9740}}</ref> WoW വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്ന മറ്റ് സേവനങ്ങളിൽ [[ഗർഭനിരോധന ഗുളികൾ|ഗർഭനിരോധനം]], വ്യക്തിഗത പ്രത്യുത്പാദന കൗൺസിലിംഗ്, വർക്ക്ഷോപ്പുകൾ, അനാവശ്യ ഗർഭധാരണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വിദ്യാഭ്യാസം എന്നിവയും ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref name=":0">{{Cite journal|last=Best|first=Alyssa|date=September 2005|title=Abortion Rights along the Irish-English Border and the Liminality of Women's Experiences|url=https://archive.org/details/sim_dialectical-anthropology_2005_29_3-4/page/423|journal=Dialectical Anthropology|volume=29|issue=3–4|pages=423–437|doi=10.1007/s10624-005-3863-x|s2cid=145318165|issn=0304-4092}}</ref> == രീതിയും പശ്ചാത്തലവും == ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങളെക്കുറിച്ചും, 'ആർ.യു-486' (RU-486) ​​എന്ന മരുന്ന് ഉപയോഗിച്ച് ശസ്ത്രക്രിയ കൂടാതെ സ്വയം ഗർഭച്ഛിദ്രം നടത്തുന്ന രീതിയെക്കുറിച്ചും (മെഡിക്കൽ അബോർഷൻ) പഠിക്കുന്നതിനായി അഭിഭാഷകർ, ഡോക്ടർമാർ, കലാകാരന്മാർ, എഴുത്തുകാർ, പൊതുജനാരോഗ്യ പ്രവർത്തകർ, കൂടാതെ സ്ത്രീകൾക്കും പുരുഷന്മാർക്കുമായി ശിൽപ്പശാലകൾ (വർക്ക്‌ഷോപ്പുകൾ) സംഘടിപ്പിക്കാറുണ്ട്.<ref name=":2">Whitten, Diana. 2014. ''Vessel''. Documentary film. Published by Sovereignty Productions.</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.thestar.com/life/health_wellness/2008/01/25/floating_clinic_spreads_word_on_abortion_pill.html|title=Floating clinic spreads word on abortion pill {{!}} The Star|work=thestar.com|access-date=2018-06-08}}</ref> 'എ-പോർട്ടബിൾ' (A-Portable) എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന, പ്രത്യേകം സജ്ജീകരിച്ച ഒരു മൊബൈൽ ക്ലിനിക്ക് ഉൾക്കൊള്ളുന്ന കപ്പലിലാണ് ഈ സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നത്. 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (Women on Waves - WoW) ഒരു രാജ്യത്ത് എത്തുമ്പോൾ, സ്ത്രീകൾ മുൻകൂട്ടി സമയം നിശ്ചയിക്കുകയും (അപ്പോയിന്റ്‌മെന്റ് എടുക്കുകയും) തുടർന്ന് കപ്പലിലേക്ക് എത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. കപ്പൽ ഏകദേശം 20 കിലോമീറ്റർ (12 മൈൽ) അകലെയുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിലേക്ക് സഞ്ചരിക്കുന്നു. നെതർലാൻഡ്‌സിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത കപ്പലുകളിൽ അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിൽ ഡച്ച് നിയമങ്ങളാണ് ബാധകമാകുന്നത്.<ref name=":1" /> അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിൽ എത്തിയ ശേഷം, കപ്പലിലെ മെഡിക്കൽ ജീവനക്കാർ ഗർഭച്ഛിദ്രം ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രത്യുൽപാദന ആരോഗ്യ സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നു<ref>{{cite web|title=Campaigns and Information|url=http://www.womenonwaves.org/|website=Women on Waves|access-date=17 October 2016}}</ref> ഗോംപെർട്‌സിന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, ഈ കപ്പൽ ആദ്യമായി യാത്ര തിരിച്ചപ്പോൾ, അത് ഡച്ച് സമുദ്രമേഖലയിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ട ഒരു ഡച്ച് കപ്പലായിരുന്നു. ഇതിനർത്ഥം, അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിൽ വിതരണം ചെയ്യുന്നതിനായി അവർക്ക് ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള ഗുളികകൾ കപ്പലിൽ കൊണ്ടുപോകാൻ സാധിച്ചു എന്നാണ്.<ref>{{Cite web |last=Urbina |first=Ian |date=October 17, 2022 |title=From the Sea, Freedom {{!}} The Outlaw Ocean Podcast |url=https://www.theoutlawocean.com/ |access-date=2023-11-24 |website=The Outlaw Ocean Project}}</ref> 'അറ്റലിയർ വാൻ ലീഷൗട്ട്' (Atelier van Lieshout) എന്ന ഡച്ച് സ്റ്റുഡിയോ രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത 'എ-പോർട്ടബിൾ', മെഡിക്കൽ ക്ലിനിക്കായും ആർട്ട് ഇൻസ്റ്റാളേഷനായും പ്രവർത്തിക്കുന്നു.<ref name=":1" /> ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെയോ ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങളെയോ എതിർക്കുന്ന സർക്കാർ അധികൃതർ, മതസംഘടനകൾ, പ്രാദേശിക ഗ്രൂപ്പുകൾ എന്നിവരുടെ ലക്ഷ്യസ്ഥാനമായി 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (WoW) സംഘടനയിലെ സന്നദ്ധപ്രവർത്തകരും ജീവനക്കാരും പലപ്പോഴും മാറിയിട്ടുണ്ട്.<ref name=":1" /> വിമൻ ഓൺ വേവ്സ് സന്ദർശിക്കുന്ന രാജ്യങ്ങളിൽ ഗർഭഛിദ്രത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകൾ പുനരുജ്ജീവിപ്പിച്ചതിന്റെ ബഹുമതി എൻ‌ജി‌ഒയ്ക്കാണ്.<ref name=":1" /> === പ്രത്യുൽപാദന അവകാശ പ്രസ്ഥാനം === ചില ഡച്ച് സംഘടനകളുടെയും സർക്കാർ സംരംഭങ്ങളുടെയും ഇന്നത്തെ പ്രധാന ശ്രദ്ധാകേന്ദ്രമാണ് ഗർഭഛിദ്രത്തിനുള്ള സൗകര്യം.<ref>{{Cite web |last=Zaken |first=Ministerie van Buitenlandse |title=Dutch Development results Sexual and reproductive health and rights including HIV / AIDS (SRHR) |url=https://www.dutchdevelopmentresults.nl/2019/theme/srhr |access-date=2023-11-28 |website=www.dutchdevelopmentresults.nl}}</ref>നെതർലാൻഡിൽ, ഗർഭത്തിൻറെ 24-ാം ആഴ്ച വരെ ഗർഭഛിദ്രം നിയമപരമാണ്. കൂടാതെ എക്സപ്ഷണൽ മെഡിക്കൽ എക്സ്പെൻസസ് ആക്റ്റ് അല്ലെങ്കിൽ ആരോഗ്യ ഇൻഷുറൻസ് കമ്പനികൾ ഇത് പരിരക്ഷിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web |last=Ministerie |date=2014-07-01 |title=Topics - Abortion - Government.nl |url=https://www.government.nl/topics/abortion/question-and-answer |access-date=2023-11-28 |website=www.government.nl |language=en-GB}}</ref> പ്രത്യുൽപാദന അവകാശങ്ങൾക്കായുള്ള ആഗോള മുന്നേറ്റത്തിന്റെ ഭാഗമാണ് 'വിമൻ ഓൺ വേവ്സ്' (Women on Waves). അയർലൻഡ് പോലുള്ള രാജ്യങ്ങളിലെ പരിമിതമായ പ്രത്യുൽപാദന അവകാശങ്ങളെ പരീക്ഷിക്കാനും വെല്ലുവിളിക്കാനും, അതുവഴി ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള സൗകര്യങ്ങൾ കൂടുതൽ ലഭ്യമാക്കാൻ ശ്രമിക്കാനുമാണ് ഈ കപ്പൽ ഉപയോഗിക്കുന്നത്..<ref name=":13">{{Cite journal |last=Gomperts |first=Rebecca |date=January 2002 |title=Women on Waves: Where Next for the Abortion Boat? |journal=Reproductive Health Matters |language=en |volume=10 |issue=19 |pages=180–183 |doi=10.1016/S0968-8080(02)00004-6 |issn=0968-8080|doi-access=free |pmid=12369324 }}</ref>ലോകമെമ്പാടുമുള്ള 10 ഗർഭഛിദ്രങ്ങളിൽ 9-ൽ കൂടുതൽ സംഭവിക്കുന്നത് ഗോംപെർട്‌സും വിമൻ ഓൺ വേവ്സും സന്ദർശിക്കുന്ന വികസ്വര രാജ്യങ്ങളിലാണ് . ഇത് നിയമവിരുദ്ധമോ നിയന്ത്രിതമോ ആയ പ്രദേശങ്ങളിലെ സുരക്ഷിതമല്ലാത്ത ഗർഭഛിദ്രങ്ങളായതിനാലാണ് മാതൃമരണത്തിന് ഒരു പ്രധാന കാരണം.<ref>{{cite web | url=https://www.womenonwaves.org/en/page/650/who-are-we | title=Who Are We? }}</ref> വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സിനെതിരെ ഗോമ്പേർട്ട്സിന് കാര്യമായ എതിർപ്പുകൾ നേരിടേണ്ടി വന്നിട്ടുണ്ട്. 2014-ലെ ഡോക്യുമെന്ററി വെസൽ, പോളണ്ടിലെ ഗർഭഛിദ്ര വിരുദ്ധ പ്രതിഷേധക്കാർ അവരെ നാസി എന്ന് വിളിച്ചുകൊണ്ട് ഒരു മന്ത്രം ആലപിക്കുന്നതും സ്പെയിനിൽ വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ് കപ്പൽ കടലിലേക്ക് വലിച്ചിഴയ്ക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നതും കാണിക്കുന്നു.<ref>{{cite AV media |people= |last=Whitten |first=Diana |date=2014 |title=Vessel |url=https://vesselthefilm.com/ |trans-title= |format= |work= |type= |language= |location= |publisher= |time= |access-date=}}</ref> == റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ് == [[File:Rebeca Gompers Lodz 2017 by Jarek Sawiuk. cropped.jpg|thumb|Rebecca Gomperts, [[Łódź]], Poland, 2017]] ഒരു ജനറൽ പ്രാക്ടീഷണറായ ഡോക്ടറും, കലാകാരിയും, സ്ത്രീ അവകാശ പ്രവർത്തകയുമാണ് റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ്. 1966-ൽ ജനിച്ച ഗോംപെർട്സ് നെതർലൻഡ്സിലെ വ്ലിസിംഗൻ എന്ന തുറമുഖ നഗരത്തിലാണ് വളർന്നത്. 1980-കളിൽ ആംസ്റ്റർഡാമിലേക്ക് താമസം മാറിയ അവർ അവിടെ ഒരേസമയം കലയും വൈദ്യശാസ്ത്രവും പഠിച്ചു. ബാർട്ട് ജെ. ടെർവിയൽ ക്യാപ്റ്റനായിരുന്ന ഗ്രീൻപീസ് കപ്പലായ 'റെയിൻബോ വാരിയർ II'-ൽ റെസിഡന്റ് ഫിസിഷ്യനായി പ്രവർത്തിച്ച അനുഭവങ്ങളിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ടാണ്, നിയമവിരുദ്ധമായ ഗർഭച്ഛിദ്രം മൂലം ഉണ്ടാകുന്ന ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾ പരിഹരിക്കുന്നതിനായി ഗോംപെർട്സ് 'WoW' (Women on Waves) എന്ന സംഘടനയ്ക്ക് രൂപം നൽകിയത്. 'റെയിൻബോ വാരിയർ II'-ൽ ലാറ്റിൻ അമേരിക്ക സന്ദർശിക്കുന്ന വേളയിൽ, സാമൂഹിക മാറ്റത്തിനും സ്ത്രീകളുടെ ആരോഗ്യത്തിനും കൂടുതൽ പിന്തുണ നൽകുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെയാണ് ഈ സംഘടന പ്രവർത്തിച്ചു തുടങ്ങിയത്. നെതർലൻഡ്സ് പോലുള്ള വികസിത രാജ്യങ്ങളിൽ സുരക്ഷിതവും നിയമപരവുമായ ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനും ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങൾക്കും സൗകര്യങ്ങളുണ്ടെങ്കിൽ, ചില വികസ്വര രാജ്യങ്ങളിൽ ദിവസവും 800-ഓളം നിയമവിരുദ്ധവും സുരക്ഷിതമല്ലാത്തതുമായ ഗർഭച്ഛിദ്രങ്ങൾ നടക്കുന്നുണ്ട്. 'അറ്റലിയർ വാൻ ലീഷൗട്ട്' (Atelier van Lieshout) എന്ന സ്ഥാപനവുമായി സഹകരിച്ച്, വാടകയ്‌ക്കെടുത്ത കപ്പലുകളിൽ സജ്ജീകരിക്കാവുന്ന 'എ-പോർട്ടബിൾ' (A-portable) എന്ന് പേരിട്ടിരിക്കുന്ന, കൊണ്ടുപോകാൻ കഴിയുന്ന ഒരു ഗൈനക്കോളജി യൂണിറ്റ് അവർ രൂപകൽപ്പന ചെയ്തു. ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന നിയമങ്ങളെക്കുറിച്ച് അവബോധം വളർത്തുക, അവയെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകൾക്ക് തുടക്കമിടുക, കൂടാതെ ഗർഭച്ഛിദ്രം നിയമവിരുദ്ധമായ രാജ്യങ്ങളിൽ കഴിയുന്ന സ്ത്രീകൾക്ക് സുരക്ഷിതവും ശസ്ത്രക്രിയ ആവശ്യമില്ലാത്തതുമായ ഗർഭച്ഛിദ്ര സൗകര്യങ്ങൾ ഒരുക്കിക്കൊടുക്കുക എന്നിവയാണ് ഈ സംഘടനയുടെ പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങൾ..<ref name="FERRY">{{Citation | last =Ferry | first =Julie | date =14 November 2007 | title =The abortion ship's doctor | location =UK | newspaper =Guardian | url =https://www.theguardian.com/women/story/0,,2210593,00.html |access-date=2008-11-14}}</ref> == 'എ-പോർട്ടബിൾ' (A-Portable) == ഡച്ച് കലാകാരനും ശില്പിയുമായ അറ്റലിയർ വാൻ ലീഷൗട്ട് (Atelier van Lieshout) രൂപകൽപ്പന ചെയ്യുകയും പേരിടുകയും ചെയ്ത ഒരു മൊബൈൽ ഗൈനക്കോളജിക്കൽ ക്ലിനിക്കാണ് 'എ-പോർട്ടബിൾ'. ഒരു ഷിപ്പിംഗ് കണ്ടെയ്‌നർ പരിഷ്കരിച്ചാണ് ഈ ക്ലിനിക് ഒരുക്കിയിരിക്കുന്നത്. ഇളം നീല നിറത്തിൽ പെയിന്റ് ചെയ്തിരിക്കുന്ന ഇതിന്റെ വശങ്ങളിൽ 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (Women on Waves) എന്ന സംഘടനയുടെ ലോഗോ പതിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name=":1" /> നെതർലാൻഡ്‌സിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത കപ്പലുകളിൽ ഈ കണ്ടെയ്‌നർ ഘടിപ്പിച്ചാണ് യാത്ര ചെയ്യുന്നത്. 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' എന്ന സർക്കാരിതര സംഘടനയാണ് (NGO) ഈ കപ്പലുകൾ വാടകയ്‌ക്കെടുക്കുന്നത്. 2001-ൽ കീസ് റൈറ്റർ (Kees Ryter) രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത ഈ ലോഗോയെക്കുറിച്ച് ലാംബെർട്ട്-ബീറ്റി (Lambert-Beatty) ഇങ്ങനെ വിവരിക്കുന്നു: ക്ലിനിക്കിന്റെ വശത്ത് ഒരു പർപ്പിൾ നിറത്തിലുള്ള വൃത്തമുണ്ട്. അതിനുള്ളിൽ പിങ്ക് നിറത്തിലുള്ള ഔട്ട്‌ലൈനോടുകൂടിയ ഓറഞ്ച് നിറത്തിലുള്ള ഒരു രൂപമുണ്ട്; സൂക്ഷിച്ചു നോക്കിയാൽ, മാനുഷിക-വൈദ്യ സഹായത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന ഒരു തരം 'ചതുരാകൃതിയിലുള്ള കുരിശ്' (squared cross) ആണെന്ന് മനസ്സിലാക്കാം.<ref name=":1" /> p.&nbsp;309 ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ഉപദേശങ്ങൾ, സോണോഗ്രാമുകൾ, മരുന്നുകൾ വഴിയോ ശസ്ത്രക്രിയ വഴിയോ ഉള്ള ഗർഭച്ഛിദ്രം എന്നിവ ലഭ്യമാക്കുന്ന, പൂർണ്ണമായും പ്രവർത്തനക്ഷമമായ ഒരു ഗൈനക്കോളജിക്കൽ ക്ലിനിക്കാണ് ഇത്. സാധാരണയായി രണ്ട് ഡോക്ടർമാരും ഒരു നഴ്സുമാണ് ഇവിടെ സേവനമനുഷ്ഠിക്കുന്നത്. കൂടാതെ, ബോധവൽക്കരണവും കൗൺസിലിംഗും നൽകുന്നതിനായി പരിശീലനം ലഭിച്ച സന്നദ്ധപ്രവർത്തകരും കപ്പലിലുണ്ടാകും. കപ്പലിലെ ജീവനക്കാർ ഏതാണ്ട് പൂർണ്ണമായും സ്ത്രീകളാണ്.<ref name=":1" />ഇത്തരം പ്രവർത്തനങ്ങൾ അനുവദനീയമായ രാജ്യങ്ങളിലെ തുറമുഖങ്ങളിൽ, നിയമപരവും വൈദ്യശാസ്ത്രപരവുമായ വിഷയങ്ങളെക്കുറിച്ച് കപ്പലിലെ ജീവനക്കാർ ശിൽപ്പശാലകൾ നടത്താറുണ്ട്.<ref name=":1" />കർശനമായ നിയമങ്ങളുള്ള രാജ്യങ്ങൾ സന്ദർശിക്കുമ്പോൾ, സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നതിനായി കപ്പൽ അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രാതിർത്തിയിലേക്ക് (കരയിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 12 മൈൽ അകലെ) നീങ്ങുന്നു.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> 'എ-പോർട്ടബിൾ' ഒരു മെഡിക്കൽ ക്ലിനിക്കായി പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും, ഇതൊരു കലാസൃഷ്ടിയായും കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. 'വിഷ്വൽ ആർട്ടിനും സാംസ്കാരിക പൈതൃകത്തിനുമായി പൊതുഫണ്ടിൽ നിന്ന് സഹായം നൽകുന്ന' ഡച്ച് സ്ഥാപനമായ 'മോൺഡ്രിയാൻ ഫൗണ്ടേഷൻ' (Mondriaan Foundation) ആണ് 'എ-പോർട്ടബിൾ' നിർമ്മിക്കുന്നതിനുള്ള പ്രാരംഭ ഫണ്ട് നൽകിയത്.<ref>{{Cite news|url=https://www.mondriaanfonds.nl/en/about/|title=About - Mondriaan Fund|work=Mondriaan Fund|access-date=2018-06-08}}</ref> പോർച്ചുഗലിൽ നടന്ന 'വിമൻ ബിൽഡിംഗ് എക്സിബിഷൻ' (Ute Meta Bauer-ന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ), ആംസ്റ്റർഡാമിലെ 'മീഡിയമാറ്റിക്' (Mediamatic) ആർട്ട് സ്പേസ് എന്നിവിടങ്ങളിലും, 'ആർട്ട്‌ഫോറം' (Artforum) എന്ന പ്രസിദ്ധീകരണത്തിലും ഇത് ഇടം നേടിയിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://www.mediamatic.net/en/page/8963/women-on-waves|title=Women on Waves|website=Mediamatic|access-date=2018-06-08}}</ref>കലാ ചരിത്രകാരിയും നിരൂപകയും പ്രൊഫസറുമായ ക്ലെയർ ബിഷപ്പ് (Claire Bishop), 'എ-പോർട്ടബിൾ'-നെ ഒരു "നവ രാഷ്ട്രീയ കല" (new political art) ആയി വിശേഷിപ്പിക്കുന്നുവെന്ന് ലാംബെർട്ട്-ബീറ്റി ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.<ref name=":1" /><ref>{{Cite journal|last=Bishop|first=Claire|date=2006|title=The social turn: Collaboration and its discontents|journal=Artforum International|volume=44|issue=6|pages=178–83}}</ref> == യാത്രകൾ == 2002-ൽ, ഡച്ച് പാർലമെന്റിൽ നടന്ന ശക്തമായ വാദപ്രതിവാദങ്ങൾക്കൊടുവിൽ, 'വുമൺ ഓൺ വേവ്‌സ്' (Women on Waves) എന്ന സംഘടനയുടെ 'അറോറ' (Aurora) എന്ന കപ്പലിലുണ്ടായിരുന്ന മെഡിക്കൽ ജീവനക്കാർക്ക്, ഗർഭിണികളായ സ്ത്രീകൾക്ക് സാധാരണയായി 'ഗർഭച്ഛിദ്ര ഗുളിക' എന്ന് അറിയപ്പെടുന്ന 'ആർ.യു-486' (RU-486) ​​- നൽകാൻ നെതർലാൻഡ്‌സ് ആരോഗ്യ മന്ത്രി എൽസ് ബോർസ്റ്റ് അനുമതി നൽകി.<ref name=":0" /> സ്ത്രീകളുടെ ലൈംഗിക സ്വാതന്ത്ര്യവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഡച്ച് സർക്കാരിന്റെ നയത്തിന് അനുസൃതമായാണ് ഈ തീരുമാനമെന്ന് ബോർസ്റ്റ് വ്യക്തമാക്കി. ഒമ്പത് ആഴ്ച വരെ പ്രായമുള്ള ഗർഭാവസ്ഥ അവസാനിപ്പിക്കാൻ മാത്രമേ ഈ ഗുളിക ഉപയോഗിക്കാവൂ എന്നും, ഒരു ഗൈനക്കോളജിസ്റ്റിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ മാത്രമേ ഇത് നൽകാവൂ എന്നും നിബന്ധനയുണ്ടായിരുന്നു.<ref>{{cite news|author1=Geraldine Coughlan|title=Legal boost for Dutch abortion ship|url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/2080992.stm|publisher=BBC|date=2 July 2002}}</ref> ഗർഭച്ഛിദ്രം, പ്രത്യുൽപാദന അവകാശങ്ങൾ എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിയമങ്ങൾ ദേശീയ അതിർത്തികൾക്കുള്ളിൽ (സമുദ്രാതിർത്തികൾ ഉൾപ്പെടെ) മാത്രമേ ബാധകമാകൂ. ഇക്കാരണത്താൽ, 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (Women on Waves) എന്ന സംഘടന അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിലുള്ള അധിക സ്വാതന്ത്ര്യം പ്രയോജനപ്പെടുത്തുന്നു.<ref name=":13"/> ഇവരുടെ ബോട്ട് തീരത്തുനിന്ന് 20 മൈൽ അകലേക്ക് സഞ്ചരിക്കുകയും, അവിടെ വെച്ച് നടപടിക്രമങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കാൻ ഒരു ദിവസം എടുക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.<ref>{{cite news |last1=Thornton |first1=Jacqui |title=Doctor's floating clinic to offer abortions offshore |url=https://www.newspapers.com/image/752646824/ |work=[[The Sunday Telegraph]] |date=11 June 2000}}</ref> [[File:Internationalwaters.png|thumb|356x356px|Boundaries of international waters worldwide]] === അയർലൻഡ് === 2001-ൽ 'അറോറ' (Aurora) എന്ന കപ്പലിൽ 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (Women on Waves) അയർലൻഡിലേക്ക് തങ്ങളുടെ ആദ്യ യാത്ര നടത്തി. ഡച്ചുകാരായ രണ്ട് ഡോക്ടർമാരും ഒരു നഴ്‌സും ഈ കപ്പലിലുണ്ടായിരുന്നു.<ref name="CHOCANO">{{cite web | last = Chocano | first = Carina | title = The "abortion boat" steams toward Ireland | work = Salon.com | url = http://dir.salon.com/story/mwt/feature/2001/06/14/abortion_boat/ | access-date = 2008-02-01 | archive-date = 20 July 2008 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080720043254/http://dir.salon.com/story/mwt/feature/2001/06/14/abortion_boat/ | url-status = dead }}</ref>അയർലൻഡിലെ ഗർഭച്ഛിദ്ര നിയമങ്ങൾ ഉദാരമാക്കുന്നതിനുള്ള പ്രസ്ഥാനത്തിന് ഉത്തേജനം നൽകുക എന്നതായിരുന്നു 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ് അയർലൻഡ്'-ന്റെ പ്രഖ്യാപിത ലക്ഷ്യം.<ref>{{Cite web|url=https://www.womenonwaves.org/en/page/769/ireland-2001|title=Ireland 2001|last=Worrell|first=Marc|website=Women on Waves|access-date=2018-06-08}}</ref> അക്കാലത്ത്, യൂറോപ്പിൽ ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനെതിരെ ഏറ്റവും കർശനമായ നിരോധനങ്ങളുള്ള രാജ്യമായിരുന്നു അയർലൻഡ്; 1861-ൽ നിലവിൽ വന്ന നിയമങ്ങളായിരുന്നു അവിടെ അപ്പോഴും തുടർന്നിരുന്നത്.<ref name=":0" /> 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ് അയർലൻഡ്' വിവിധ വർക്ക്‌ഷോപ്പുകളിലൂടെ വ്യക്തികൾക്കും ഗ്രൂപ്പുകൾക്കും ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെക്കുറിച്ചും അനാഗ്രഹ ഗർഭധാരണത്തെക്കുറിച്ചും അറിവ് പകർന്നു നൽകി. ഈ യാത്രയിൽ, ശസ്ത്രക്രിയ വഴിയോ മരുന്നുകൾ വഴിയോ ഗർഭച്ഛിദ്രം നടത്താൻ അവർക്ക് അനുവാദമുണ്ടായിരുന്നില്ല. ഡച്ച് നിയമപ്രകാരം, ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ നൽകാൻ മാത്രമേ അവർക്ക് അനുവാദമുണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ; ഗർഭനിരോധന ഉപാധികൾ നേരിട്ട് വിതരണം ചെയ്യാൻ പാടില്ലായിരുന്നു.<ref name=":0" />അയർലൻഡിലെ ഗർഭച്ഛിദ്ര അവകാശ സംഘടനകളുടെ ക്ഷണപ്രകാരമാണ് കപ്പൽ എത്തിയത്. 'അറോറ' എത്തുന്നതിന് മുന്നോടിയായി അവർ വിപുലമായ പ്രചാരണ പരിപാടികൾ സംഘടിപ്പിച്ചിരുന്നു. ഡബ്ലിൻ തുറമുഖത്ത് നങ്കൂരമിട്ട കപ്പൽ, അയർലൻഡിലെ നിയമം ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെക്കുറിച്ചും ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങളെക്കുറിച്ചുമുള്ള ചർച്ചകൾ നിരോധിച്ചിരുന്നതിനാൽ, ബോധവൽക്കരണ സേവനങ്ങൾ നൽകാനായി അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രാതിർത്തിയിലേക്ക് നീങ്ങി. ഡബ്ലിൻ തുറമുഖത്ത് കപ്പൽ എത്തിയപ്പോൾ ഏകദേശം 300 സ്ത്രീകൾ ഇതിൽ പങ്കെടുത്തു. കപ്പലിൽ നൽകിയ എല്ലാ സേവനങ്ങളും തികച്ചും സൗജന്യമായിരുന്നു.<ref name=":0" /> 2016-ൽ, വടക്കൻ അയർലൻഡിലെ സ്ത്രീകൾക്ക് ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള ഗുളികകൾ എത്തിക്കുന്നതിനായി 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്', ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെ അനുകൂലിക്കുന്ന സംഘടനകളുമായി ചേർന്ന് ഡ്രോണുകളും സ്പീഡ് ബോട്ടുകളും ഉപയോഗിച്ചു.<ref>{{Cite news|url=https://www.nbcnews.com/news/world/abortion-drone-women-web-delivers-pills-northern-ireland-n596176|title=Abortion by Air: Drone Delivers Pills Across Border to Northern Ireland|work=NBC News|access-date=2018-06-08}}</ref> === പോളണ്ട് === 2003-ൽ 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (WoW) തങ്ങളുടെ 'ലാംഗനോർട്ട്' (Langenort) എന്ന കപ്പൽ പോളണ്ടിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി.<ref name=":1" /><ref name="FRENKIEL">{{Citation| last1 =Frenkiel | first1 =Olenka | last2 =Agnew | first2 =Lara | date = 26 October 2003 | editor-last =O'Connor | editor-first =Karen | title =Abortion Ship | place =UK | work =BBC News | url =https://news.bbc.co.uk/1/hi/programmes/correspondent/3187614.stm}}</ref>ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിന് ഉപയോഗിക്കുന്ന 'RU-486' എന്ന മരുന്ന് പോളണ്ടിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്നതിലൂടെ, ഗർഭച്ഛിദ്രം നിരോധിക്കുന്ന പോളണ്ടിലെ നിയമങ്ങൾ ലംഘിച്ചു എന്ന് ആരോപിച്ച് 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സി'നെതിരെ കേസെടുത്തു. കപ്പൽ തീരത്തടുപ്പിച്ചപ്പോൾ, പ്രതിഷേധക്കാർ കപ്പലിനു നേരെ കൃത്രിമ രക്തവും മുട്ടകളും എറിഞ്ഞു.<ref>{{Cite book|title=Living As Form|last=Thompson|first=Nato|publisher=Creative Time Books|year=2012|isbn=978-0-262-01734-3|location=New York City|pages=[https://archive.org/details/livingasformsoci0000unse/page/18 18]|url=https://archive.org/details/livingasformsoci0000unse/page/18}}</ref> നാല് മാസങ്ങൾക്ക് ശേഷം, 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' പോളണ്ടിലെ നിയമങ്ങൾ ലംഘിച്ചതിന് തെളിവുകളില്ലെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി പോളണ്ട് സർക്കാർ അവർക്കെതിരായ കുറ്റാരോപണങ്ങൾ പിൻവലിച്ചു.<ref name=":5">{{Cite web|url=http://feminist.org/news/newsbyte/uswirestory.asp?id=8151|title=Feminist Daily News 11/6/2003: Women on Waves Cleared of Accusations in Poland|website=feminist.org|access-date=2018-06-08|archive-date=27 September 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110927162701/http://feminist.org/news/newsbyte/uswirestory.asp?id=8151|url-status=dead}}</ref>പോളണ്ടിലെ ഔദ്യോഗിക അഭിപ്രായ സർവേ ഏജൻസിയായ 'സെൻട്രം ബദാനിയ ഒപിനി സ്പൊലെച്‌നെജ്' (Centrum Badania Opinii Społecznej) നടത്തിയ പഠനത്തിൽ, 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സി'ന്റെ സന്ദർശനത്തിന് മുമ്പ് ജനസംഖ്യയുടെ 44% പേർ ഗർഭച്ഛിദ്ര നിയമങ്ങളിൽ ഇളവുകൾ വരുത്തുന്നതിനെ അനുകൂലിച്ചിരുന്നുവെന്നും, സന്ദർശനത്തിന് ശേഷം ഈ നിരക്ക് 56% ആയി ഉയർന്നുവെന്നും കണ്ടെത്തി.<ref name=":5" /> 2015-ൽ, [[ജർമ്മനി]]യിലെ ഫ്രാങ്ക്ഫർട്ട് ആൻ ഡെർ ഓഡറിൽ (Frankfurt an der Oder) നിന്ന് പോളണ്ടിലെ സ്ലുബിസെയിലേക്ക് (Słubice) ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള ഗുളികകൾ വഹിച്ചുകൊണ്ട് ഒരു ഡ്രോൺ പറത്തി. ഡ്രോണുകൾ പുറപ്പെടുന്നത് തടയാൻ ജർമ്മൻ പോലീസ് ശ്രമിച്ചെങ്കിലും പരാജയപ്പെട്ടു. പോളിഷ് പോലീസ് ഡ്രോണുകളും, അവ നിയന്ത്രിച്ചിരുന്നവരുടെ വ്യക്തിഗത ഐപാഡുകളും (iPads) പിടിച്ചെടുത്തു.<ref>{{Cite web|url=https://www.womenonwaves.org/en/page/5832/first-flight-abortion-drone--poland-2015|title=First flight Abortion Drone, Poland 2015|last=Worrell|first=Marc|website=Women on Waves|access-date=2018-06-09}}</ref><ref>{{Citation|last=Ruptly|title=Germany/Poland: Drone delivers abortion pills to Slubice despite German police intervention|date=2015-06-27|url=https://www.youtube.com/watch?v=DV2h48Bevg8|access-date=2018-06-09}}</ref> === സ്പെയിൻ === 2008-ൽ, വിമൻ ഓൺ വേവ്സിന്റെ കപ്പൽ സ്പെയിനിലെ വലൻസിയയിൽ വന്നിറങ്ങി. അവിടെ അതിന് സമ്മിശ്ര സ്വീകരണമാണ് ലഭിച്ചത്. ചില പ്രകടനക്കാർ ഗ്രൂപ്പിനെ പിന്തുണച്ചു, മറ്റുള്ളവർ അതിനെ എതിർത്തു. കാത്തലിക് ന്യൂസ് ഏജൻസിയുടെ റിപ്പോർട്ട് പ്രകാരം,<blockquote> ഒക്ടോബർ 18-ന്, ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെ എതിർക്കുന്നവരുടെ (pro-life) പ്രതിഷേധങ്ങളെ നേരിടാനായി 40 ഫെമിനിസ്റ്റുകൾ ഒത്തുചേർന്നു. എന്നാൽ, എതിർപക്ഷത്ത് ഇതിലും നാലുമടങ്ങ് ആളുകൾ അണിനിരന്നിരുന്നു. അവർ തീപ്പെട്ടികൾ വിതരണം ചെയ്തു; അതിൽ കത്തുന്ന ഒരു പള്ളിയുടെ ചിത്രവും, 'വെളിച്ചം നൽകുന്ന ഒരേയൊരു പള്ളി കത്തുന്ന പള്ളി മാത്രമാണ്. ഞങ്ങളോടൊപ്പം ചേരൂ!' എന്ന വാചകവും ഉണ്ടായിരുന്നു. ഒക്ടോബർ 19-നും ഫെമിനിസ്റ്റുകൾ തീപ്പെട്ടികൾ വിതരണം ചെയ്യാൻ ഒത്തുചേർന്നെങ്കിലും, ഗർഭച്ഛിദ്രം നടത്തുന്ന കപ്പൽ നങ്കൂരമിട്ടിരുന്ന തുറമുഖത്ത് ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെ എതിർക്കുന്നവരുടെ വൻ ജനക്കൂട്ടം തടിച്ചുകൂടിയതോടെ, അവർക്ക് പിന്മാറേണ്ടി വന്നു.</blockquote> ഇരുപക്ഷത്തുനിന്നുമുള്ള പ്രതിഷേധക്കാർക്കിടയിലൂടെ കപ്പൽ തുറമുഖത്തേക്ക് അടുക്കാൻ ശ്രമിച്ചപ്പോൾ, ഹാർബർ പട്രോൾ ഉദ്യോഗസ്ഥർ ഒരു ചെറിയ ബോട്ടിലെത്തി. കപ്പലിന്റെ ചുക്കാൻ (helm) ഭാഗത്ത് കയർ ചുറ്റി അതിനെ തുറമുഖത്തുനിന്ന് വലിച്ചുമാറ്റാൻ ശ്രമിച്ചു.<ref>{{Cite web | url=http://www.vesselthefilm.com | title=HOME}}</ref> ==അവലംബം== {{Reflist}} ==ബാഹ്യ കണ്ണികൾ== *[https://www.womenonwaves.org/ Women on Waves website] *[https://vesselthefilm.com/ Vessel] Documentary film about Women on Waves {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:ഗർഭച്ഛിദ്ര സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നവർ]] hudzhbf5rrhfzo55row8omvzbh5ljrn 4682217 4682216 2026-11-02T07:20:44Z Meenakshi nandhini 99060 /* സ്പെയിൻ */ 4682217 wikitext text/x-wiki {{prettyurl/wikidata}}{{Infobox organization | name = വുമൺ ഓൺ വേവ്സ് | image = Women on Waves logo.png | image_border = | alt = | caption = | abbreviation = WoW | formation = 1999 | type = [[Nonprofit organization|ലാഭേച്ഛയില്ലാത്ത സ്ഥാപനം]] | status = | purpose = ഗർഭച്ഛിദ്രം, ഇതുസംബന്ധമായ വിദ്യാഭ്യാസം തുടങ്ങിയ പ്രത്യുൽപാദന ആരോഗ്യ സേവനങ്ങൾ നിയന്ത്രിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന രാജ്യങ്ങളിലേക്ക് ഇവ എത്തിക്കുക | leader_title = Founder | leader_name = [[റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ്]] | headquarters = [[ആംസ്റ്റർഡാം]], [[നെതർലാൻഡ്സ്]] | location = | region_served = നിയന്ത്രിത പ്രത്യുൽപാദന ആരോഗ്യ സേവനങ്ങളുള്ള രാജ്യങ്ങൾ | website = [https://www.womenonwaves.org/en/ womenonwaves.org] }} നിയന്ത്രിത ഗർഭച്ഛിദ്ര നിയമങ്ങളുള്ള രാജ്യങ്ങളിലെ സ്ത്രീകൾക്ക് പ്രത്യുൽപാദനപരമായ ആരോഗ്യ സേവനങ്ങൾ, പ്രത്യേകിച്ച് നോൺ-സർജിക്കൽ അബോർഷൻ സേവനങ്ങളും വിദ്യാഭ്യാസവും എത്തിക്കുന്നതിനായി ഡച്ച് ഫിസിഷ്യൻ [[റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ്]] 1999-ൽ സ്ഥാപിച്ച ഒരു ഡച്ച് സർക്കാരിതര സംഘടനയാണ് '''വിമൻ ഓൺ വേവ്സ്''' (WoW).<ref name=":1">{{Cite journal|last=Lambert-Beatty|first=Carrie|date=2008|title=Twelve miles: Boundaries of the new art/activism|journal=Signs: Journal of Women in Culture and Society|volume=34|issue=1|pages=309–327|doi=10.1086/588446|issn=0097-9740}}</ref> WoW വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്ന മറ്റ് സേവനങ്ങളിൽ [[ഗർഭനിരോധന ഗുളികൾ|ഗർഭനിരോധനം]], വ്യക്തിഗത പ്രത്യുത്പാദന കൗൺസിലിംഗ്, വർക്ക്ഷോപ്പുകൾ, അനാവശ്യ ഗർഭധാരണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വിദ്യാഭ്യാസം എന്നിവയും ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref name=":0">{{Cite journal|last=Best|first=Alyssa|date=September 2005|title=Abortion Rights along the Irish-English Border and the Liminality of Women's Experiences|url=https://archive.org/details/sim_dialectical-anthropology_2005_29_3-4/page/423|journal=Dialectical Anthropology|volume=29|issue=3–4|pages=423–437|doi=10.1007/s10624-005-3863-x|s2cid=145318165|issn=0304-4092}}</ref> == രീതിയും പശ്ചാത്തലവും == ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങളെക്കുറിച്ചും, 'ആർ.യു-486' (RU-486) ​​എന്ന മരുന്ന് ഉപയോഗിച്ച് ശസ്ത്രക്രിയ കൂടാതെ സ്വയം ഗർഭച്ഛിദ്രം നടത്തുന്ന രീതിയെക്കുറിച്ചും (മെഡിക്കൽ അബോർഷൻ) പഠിക്കുന്നതിനായി അഭിഭാഷകർ, ഡോക്ടർമാർ, കലാകാരന്മാർ, എഴുത്തുകാർ, പൊതുജനാരോഗ്യ പ്രവർത്തകർ, കൂടാതെ സ്ത്രീകൾക്കും പുരുഷന്മാർക്കുമായി ശിൽപ്പശാലകൾ (വർക്ക്‌ഷോപ്പുകൾ) സംഘടിപ്പിക്കാറുണ്ട്.<ref name=":2">Whitten, Diana. 2014. ''Vessel''. Documentary film. Published by Sovereignty Productions.</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.thestar.com/life/health_wellness/2008/01/25/floating_clinic_spreads_word_on_abortion_pill.html|title=Floating clinic spreads word on abortion pill {{!}} The Star|work=thestar.com|access-date=2018-06-08}}</ref> 'എ-പോർട്ടബിൾ' (A-Portable) എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന, പ്രത്യേകം സജ്ജീകരിച്ച ഒരു മൊബൈൽ ക്ലിനിക്ക് ഉൾക്കൊള്ളുന്ന കപ്പലിലാണ് ഈ സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നത്. 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (Women on Waves - WoW) ഒരു രാജ്യത്ത് എത്തുമ്പോൾ, സ്ത്രീകൾ മുൻകൂട്ടി സമയം നിശ്ചയിക്കുകയും (അപ്പോയിന്റ്‌മെന്റ് എടുക്കുകയും) തുടർന്ന് കപ്പലിലേക്ക് എത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. കപ്പൽ ഏകദേശം 20 കിലോമീറ്റർ (12 മൈൽ) അകലെയുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിലേക്ക് സഞ്ചരിക്കുന്നു. നെതർലാൻഡ്‌സിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത കപ്പലുകളിൽ അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിൽ ഡച്ച് നിയമങ്ങളാണ് ബാധകമാകുന്നത്.<ref name=":1" /> അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിൽ എത്തിയ ശേഷം, കപ്പലിലെ മെഡിക്കൽ ജീവനക്കാർ ഗർഭച്ഛിദ്രം ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രത്യുൽപാദന ആരോഗ്യ സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നു<ref>{{cite web|title=Campaigns and Information|url=http://www.womenonwaves.org/|website=Women on Waves|access-date=17 October 2016}}</ref> ഗോംപെർട്‌സിന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, ഈ കപ്പൽ ആദ്യമായി യാത്ര തിരിച്ചപ്പോൾ, അത് ഡച്ച് സമുദ്രമേഖലയിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ട ഒരു ഡച്ച് കപ്പലായിരുന്നു. ഇതിനർത്ഥം, അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിൽ വിതരണം ചെയ്യുന്നതിനായി അവർക്ക് ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള ഗുളികകൾ കപ്പലിൽ കൊണ്ടുപോകാൻ സാധിച്ചു എന്നാണ്.<ref>{{Cite web |last=Urbina |first=Ian |date=October 17, 2022 |title=From the Sea, Freedom {{!}} The Outlaw Ocean Podcast |url=https://www.theoutlawocean.com/ |access-date=2023-11-24 |website=The Outlaw Ocean Project}}</ref> 'അറ്റലിയർ വാൻ ലീഷൗട്ട്' (Atelier van Lieshout) എന്ന ഡച്ച് സ്റ്റുഡിയോ രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത 'എ-പോർട്ടബിൾ', മെഡിക്കൽ ക്ലിനിക്കായും ആർട്ട് ഇൻസ്റ്റാളേഷനായും പ്രവർത്തിക്കുന്നു.<ref name=":1" /> ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെയോ ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങളെയോ എതിർക്കുന്ന സർക്കാർ അധികൃതർ, മതസംഘടനകൾ, പ്രാദേശിക ഗ്രൂപ്പുകൾ എന്നിവരുടെ ലക്ഷ്യസ്ഥാനമായി 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (WoW) സംഘടനയിലെ സന്നദ്ധപ്രവർത്തകരും ജീവനക്കാരും പലപ്പോഴും മാറിയിട്ടുണ്ട്.<ref name=":1" /> വിമൻ ഓൺ വേവ്സ് സന്ദർശിക്കുന്ന രാജ്യങ്ങളിൽ ഗർഭഛിദ്രത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകൾ പുനരുജ്ജീവിപ്പിച്ചതിന്റെ ബഹുമതി എൻ‌ജി‌ഒയ്ക്കാണ്.<ref name=":1" /> === പ്രത്യുൽപാദന അവകാശ പ്രസ്ഥാനം === ചില ഡച്ച് സംഘടനകളുടെയും സർക്കാർ സംരംഭങ്ങളുടെയും ഇന്നത്തെ പ്രധാന ശ്രദ്ധാകേന്ദ്രമാണ് ഗർഭഛിദ്രത്തിനുള്ള സൗകര്യം.<ref>{{Cite web |last=Zaken |first=Ministerie van Buitenlandse |title=Dutch Development results Sexual and reproductive health and rights including HIV / AIDS (SRHR) |url=https://www.dutchdevelopmentresults.nl/2019/theme/srhr |access-date=2023-11-28 |website=www.dutchdevelopmentresults.nl}}</ref>നെതർലാൻഡിൽ, ഗർഭത്തിൻറെ 24-ാം ആഴ്ച വരെ ഗർഭഛിദ്രം നിയമപരമാണ്. കൂടാതെ എക്സപ്ഷണൽ മെഡിക്കൽ എക്സ്പെൻസസ് ആക്റ്റ് അല്ലെങ്കിൽ ആരോഗ്യ ഇൻഷുറൻസ് കമ്പനികൾ ഇത് പരിരക്ഷിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web |last=Ministerie |date=2014-07-01 |title=Topics - Abortion - Government.nl |url=https://www.government.nl/topics/abortion/question-and-answer |access-date=2023-11-28 |website=www.government.nl |language=en-GB}}</ref> പ്രത്യുൽപാദന അവകാശങ്ങൾക്കായുള്ള ആഗോള മുന്നേറ്റത്തിന്റെ ഭാഗമാണ് 'വിമൻ ഓൺ വേവ്സ്' (Women on Waves). അയർലൻഡ് പോലുള്ള രാജ്യങ്ങളിലെ പരിമിതമായ പ്രത്യുൽപാദന അവകാശങ്ങളെ പരീക്ഷിക്കാനും വെല്ലുവിളിക്കാനും, അതുവഴി ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള സൗകര്യങ്ങൾ കൂടുതൽ ലഭ്യമാക്കാൻ ശ്രമിക്കാനുമാണ് ഈ കപ്പൽ ഉപയോഗിക്കുന്നത്..<ref name=":13">{{Cite journal |last=Gomperts |first=Rebecca |date=January 2002 |title=Women on Waves: Where Next for the Abortion Boat? |journal=Reproductive Health Matters |language=en |volume=10 |issue=19 |pages=180–183 |doi=10.1016/S0968-8080(02)00004-6 |issn=0968-8080|doi-access=free |pmid=12369324 }}</ref>ലോകമെമ്പാടുമുള്ള 10 ഗർഭഛിദ്രങ്ങളിൽ 9-ൽ കൂടുതൽ സംഭവിക്കുന്നത് ഗോംപെർട്‌സും വിമൻ ഓൺ വേവ്സും സന്ദർശിക്കുന്ന വികസ്വര രാജ്യങ്ങളിലാണ് . ഇത് നിയമവിരുദ്ധമോ നിയന്ത്രിതമോ ആയ പ്രദേശങ്ങളിലെ സുരക്ഷിതമല്ലാത്ത ഗർഭഛിദ്രങ്ങളായതിനാലാണ് മാതൃമരണത്തിന് ഒരു പ്രധാന കാരണം.<ref>{{cite web | url=https://www.womenonwaves.org/en/page/650/who-are-we | title=Who Are We? }}</ref> വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സിനെതിരെ ഗോമ്പേർട്ട്സിന് കാര്യമായ എതിർപ്പുകൾ നേരിടേണ്ടി വന്നിട്ടുണ്ട്. 2014-ലെ ഡോക്യുമെന്ററി വെസൽ, പോളണ്ടിലെ ഗർഭഛിദ്ര വിരുദ്ധ പ്രതിഷേധക്കാർ അവരെ നാസി എന്ന് വിളിച്ചുകൊണ്ട് ഒരു മന്ത്രം ആലപിക്കുന്നതും സ്പെയിനിൽ വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ് കപ്പൽ കടലിലേക്ക് വലിച്ചിഴയ്ക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നതും കാണിക്കുന്നു.<ref>{{cite AV media |people= |last=Whitten |first=Diana |date=2014 |title=Vessel |url=https://vesselthefilm.com/ |trans-title= |format= |work= |type= |language= |location= |publisher= |time= |access-date=}}</ref> == റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ് == [[File:Rebeca Gompers Lodz 2017 by Jarek Sawiuk. cropped.jpg|thumb|Rebecca Gomperts, [[Łódź]], Poland, 2017]] ഒരു ജനറൽ പ്രാക്ടീഷണറായ ഡോക്ടറും, കലാകാരിയും, സ്ത്രീ അവകാശ പ്രവർത്തകയുമാണ് റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ്. 1966-ൽ ജനിച്ച ഗോംപെർട്സ് നെതർലൻഡ്സിലെ വ്ലിസിംഗൻ എന്ന തുറമുഖ നഗരത്തിലാണ് വളർന്നത്. 1980-കളിൽ ആംസ്റ്റർഡാമിലേക്ക് താമസം മാറിയ അവർ അവിടെ ഒരേസമയം കലയും വൈദ്യശാസ്ത്രവും പഠിച്ചു. ബാർട്ട് ജെ. ടെർവിയൽ ക്യാപ്റ്റനായിരുന്ന ഗ്രീൻപീസ് കപ്പലായ 'റെയിൻബോ വാരിയർ II'-ൽ റെസിഡന്റ് ഫിസിഷ്യനായി പ്രവർത്തിച്ച അനുഭവങ്ങളിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ടാണ്, നിയമവിരുദ്ധമായ ഗർഭച്ഛിദ്രം മൂലം ഉണ്ടാകുന്ന ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾ പരിഹരിക്കുന്നതിനായി ഗോംപെർട്സ് 'WoW' (Women on Waves) എന്ന സംഘടനയ്ക്ക് രൂപം നൽകിയത്. 'റെയിൻബോ വാരിയർ II'-ൽ ലാറ്റിൻ അമേരിക്ക സന്ദർശിക്കുന്ന വേളയിൽ, സാമൂഹിക മാറ്റത്തിനും സ്ത്രീകളുടെ ആരോഗ്യത്തിനും കൂടുതൽ പിന്തുണ നൽകുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെയാണ് ഈ സംഘടന പ്രവർത്തിച്ചു തുടങ്ങിയത്. നെതർലൻഡ്സ് പോലുള്ള വികസിത രാജ്യങ്ങളിൽ സുരക്ഷിതവും നിയമപരവുമായ ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനും ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങൾക്കും സൗകര്യങ്ങളുണ്ടെങ്കിൽ, ചില വികസ്വര രാജ്യങ്ങളിൽ ദിവസവും 800-ഓളം നിയമവിരുദ്ധവും സുരക്ഷിതമല്ലാത്തതുമായ ഗർഭച്ഛിദ്രങ്ങൾ നടക്കുന്നുണ്ട്. 'അറ്റലിയർ വാൻ ലീഷൗട്ട്' (Atelier van Lieshout) എന്ന സ്ഥാപനവുമായി സഹകരിച്ച്, വാടകയ്‌ക്കെടുത്ത കപ്പലുകളിൽ സജ്ജീകരിക്കാവുന്ന 'എ-പോർട്ടബിൾ' (A-portable) എന്ന് പേരിട്ടിരിക്കുന്ന, കൊണ്ടുപോകാൻ കഴിയുന്ന ഒരു ഗൈനക്കോളജി യൂണിറ്റ് അവർ രൂപകൽപ്പന ചെയ്തു. ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന നിയമങ്ങളെക്കുറിച്ച് അവബോധം വളർത്തുക, അവയെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകൾക്ക് തുടക്കമിടുക, കൂടാതെ ഗർഭച്ഛിദ്രം നിയമവിരുദ്ധമായ രാജ്യങ്ങളിൽ കഴിയുന്ന സ്ത്രീകൾക്ക് സുരക്ഷിതവും ശസ്ത്രക്രിയ ആവശ്യമില്ലാത്തതുമായ ഗർഭച്ഛിദ്ര സൗകര്യങ്ങൾ ഒരുക്കിക്കൊടുക്കുക എന്നിവയാണ് ഈ സംഘടനയുടെ പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങൾ..<ref name="FERRY">{{Citation | last =Ferry | first =Julie | date =14 November 2007 | title =The abortion ship's doctor | location =UK | newspaper =Guardian | url =https://www.theguardian.com/women/story/0,,2210593,00.html |access-date=2008-11-14}}</ref> == 'എ-പോർട്ടബിൾ' (A-Portable) == ഡച്ച് കലാകാരനും ശില്പിയുമായ അറ്റലിയർ വാൻ ലീഷൗട്ട് (Atelier van Lieshout) രൂപകൽപ്പന ചെയ്യുകയും പേരിടുകയും ചെയ്ത ഒരു മൊബൈൽ ഗൈനക്കോളജിക്കൽ ക്ലിനിക്കാണ് 'എ-പോർട്ടബിൾ'. ഒരു ഷിപ്പിംഗ് കണ്ടെയ്‌നർ പരിഷ്കരിച്ചാണ് ഈ ക്ലിനിക് ഒരുക്കിയിരിക്കുന്നത്. ഇളം നീല നിറത്തിൽ പെയിന്റ് ചെയ്തിരിക്കുന്ന ഇതിന്റെ വശങ്ങളിൽ 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (Women on Waves) എന്ന സംഘടനയുടെ ലോഗോ പതിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name=":1" /> നെതർലാൻഡ്‌സിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത കപ്പലുകളിൽ ഈ കണ്ടെയ്‌നർ ഘടിപ്പിച്ചാണ് യാത്ര ചെയ്യുന്നത്. 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' എന്ന സർക്കാരിതര സംഘടനയാണ് (NGO) ഈ കപ്പലുകൾ വാടകയ്‌ക്കെടുക്കുന്നത്. 2001-ൽ കീസ് റൈറ്റർ (Kees Ryter) രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത ഈ ലോഗോയെക്കുറിച്ച് ലാംബെർട്ട്-ബീറ്റി (Lambert-Beatty) ഇങ്ങനെ വിവരിക്കുന്നു: ക്ലിനിക്കിന്റെ വശത്ത് ഒരു പർപ്പിൾ നിറത്തിലുള്ള വൃത്തമുണ്ട്. അതിനുള്ളിൽ പിങ്ക് നിറത്തിലുള്ള ഔട്ട്‌ലൈനോടുകൂടിയ ഓറഞ്ച് നിറത്തിലുള്ള ഒരു രൂപമുണ്ട്; സൂക്ഷിച്ചു നോക്കിയാൽ, മാനുഷിക-വൈദ്യ സഹായത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന ഒരു തരം 'ചതുരാകൃതിയിലുള്ള കുരിശ്' (squared cross) ആണെന്ന് മനസ്സിലാക്കാം.<ref name=":1" /> p.&nbsp;309 ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ഉപദേശങ്ങൾ, സോണോഗ്രാമുകൾ, മരുന്നുകൾ വഴിയോ ശസ്ത്രക്രിയ വഴിയോ ഉള്ള ഗർഭച്ഛിദ്രം എന്നിവ ലഭ്യമാക്കുന്ന, പൂർണ്ണമായും പ്രവർത്തനക്ഷമമായ ഒരു ഗൈനക്കോളജിക്കൽ ക്ലിനിക്കാണ് ഇത്. സാധാരണയായി രണ്ട് ഡോക്ടർമാരും ഒരു നഴ്സുമാണ് ഇവിടെ സേവനമനുഷ്ഠിക്കുന്നത്. കൂടാതെ, ബോധവൽക്കരണവും കൗൺസിലിംഗും നൽകുന്നതിനായി പരിശീലനം ലഭിച്ച സന്നദ്ധപ്രവർത്തകരും കപ്പലിലുണ്ടാകും. കപ്പലിലെ ജീവനക്കാർ ഏതാണ്ട് പൂർണ്ണമായും സ്ത്രീകളാണ്.<ref name=":1" />ഇത്തരം പ്രവർത്തനങ്ങൾ അനുവദനീയമായ രാജ്യങ്ങളിലെ തുറമുഖങ്ങളിൽ, നിയമപരവും വൈദ്യശാസ്ത്രപരവുമായ വിഷയങ്ങളെക്കുറിച്ച് കപ്പലിലെ ജീവനക്കാർ ശിൽപ്പശാലകൾ നടത്താറുണ്ട്.<ref name=":1" />കർശനമായ നിയമങ്ങളുള്ള രാജ്യങ്ങൾ സന്ദർശിക്കുമ്പോൾ, സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നതിനായി കപ്പൽ അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രാതിർത്തിയിലേക്ക് (കരയിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 12 മൈൽ അകലെ) നീങ്ങുന്നു.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> 'എ-പോർട്ടബിൾ' ഒരു മെഡിക്കൽ ക്ലിനിക്കായി പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും, ഇതൊരു കലാസൃഷ്ടിയായും കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. 'വിഷ്വൽ ആർട്ടിനും സാംസ്കാരിക പൈതൃകത്തിനുമായി പൊതുഫണ്ടിൽ നിന്ന് സഹായം നൽകുന്ന' ഡച്ച് സ്ഥാപനമായ 'മോൺഡ്രിയാൻ ഫൗണ്ടേഷൻ' (Mondriaan Foundation) ആണ് 'എ-പോർട്ടബിൾ' നിർമ്മിക്കുന്നതിനുള്ള പ്രാരംഭ ഫണ്ട് നൽകിയത്.<ref>{{Cite news|url=https://www.mondriaanfonds.nl/en/about/|title=About - Mondriaan Fund|work=Mondriaan Fund|access-date=2018-06-08}}</ref> പോർച്ചുഗലിൽ നടന്ന 'വിമൻ ബിൽഡിംഗ് എക്സിബിഷൻ' (Ute Meta Bauer-ന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ), ആംസ്റ്റർഡാമിലെ 'മീഡിയമാറ്റിക്' (Mediamatic) ആർട്ട് സ്പേസ് എന്നിവിടങ്ങളിലും, 'ആർട്ട്‌ഫോറം' (Artforum) എന്ന പ്രസിദ്ധീകരണത്തിലും ഇത് ഇടം നേടിയിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://www.mediamatic.net/en/page/8963/women-on-waves|title=Women on Waves|website=Mediamatic|access-date=2018-06-08}}</ref>കലാ ചരിത്രകാരിയും നിരൂപകയും പ്രൊഫസറുമായ ക്ലെയർ ബിഷപ്പ് (Claire Bishop), 'എ-പോർട്ടബിൾ'-നെ ഒരു "നവ രാഷ്ട്രീയ കല" (new political art) ആയി വിശേഷിപ്പിക്കുന്നുവെന്ന് ലാംബെർട്ട്-ബീറ്റി ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.<ref name=":1" /><ref>{{Cite journal|last=Bishop|first=Claire|date=2006|title=The social turn: Collaboration and its discontents|journal=Artforum International|volume=44|issue=6|pages=178–83}}</ref> == യാത്രകൾ == 2002-ൽ, ഡച്ച് പാർലമെന്റിൽ നടന്ന ശക്തമായ വാദപ്രതിവാദങ്ങൾക്കൊടുവിൽ, 'വുമൺ ഓൺ വേവ്‌സ്' (Women on Waves) എന്ന സംഘടനയുടെ 'അറോറ' (Aurora) എന്ന കപ്പലിലുണ്ടായിരുന്ന മെഡിക്കൽ ജീവനക്കാർക്ക്, ഗർഭിണികളായ സ്ത്രീകൾക്ക് സാധാരണയായി 'ഗർഭച്ഛിദ്ര ഗുളിക' എന്ന് അറിയപ്പെടുന്ന 'ആർ.യു-486' (RU-486) ​​- നൽകാൻ നെതർലാൻഡ്‌സ് ആരോഗ്യ മന്ത്രി എൽസ് ബോർസ്റ്റ് അനുമതി നൽകി.<ref name=":0" /> സ്ത്രീകളുടെ ലൈംഗിക സ്വാതന്ത്ര്യവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഡച്ച് സർക്കാരിന്റെ നയത്തിന് അനുസൃതമായാണ് ഈ തീരുമാനമെന്ന് ബോർസ്റ്റ് വ്യക്തമാക്കി. ഒമ്പത് ആഴ്ച വരെ പ്രായമുള്ള ഗർഭാവസ്ഥ അവസാനിപ്പിക്കാൻ മാത്രമേ ഈ ഗുളിക ഉപയോഗിക്കാവൂ എന്നും, ഒരു ഗൈനക്കോളജിസ്റ്റിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ മാത്രമേ ഇത് നൽകാവൂ എന്നും നിബന്ധനയുണ്ടായിരുന്നു.<ref>{{cite news|author1=Geraldine Coughlan|title=Legal boost for Dutch abortion ship|url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/2080992.stm|publisher=BBC|date=2 July 2002}}</ref> ഗർഭച്ഛിദ്രം, പ്രത്യുൽപാദന അവകാശങ്ങൾ എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിയമങ്ങൾ ദേശീയ അതിർത്തികൾക്കുള്ളിൽ (സമുദ്രാതിർത്തികൾ ഉൾപ്പെടെ) മാത്രമേ ബാധകമാകൂ. ഇക്കാരണത്താൽ, 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (Women on Waves) എന്ന സംഘടന അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിലുള്ള അധിക സ്വാതന്ത്ര്യം പ്രയോജനപ്പെടുത്തുന്നു.<ref name=":13"/> ഇവരുടെ ബോട്ട് തീരത്തുനിന്ന് 20 മൈൽ അകലേക്ക് സഞ്ചരിക്കുകയും, അവിടെ വെച്ച് നടപടിക്രമങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കാൻ ഒരു ദിവസം എടുക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.<ref>{{cite news |last1=Thornton |first1=Jacqui |title=Doctor's floating clinic to offer abortions offshore |url=https://www.newspapers.com/image/752646824/ |work=[[The Sunday Telegraph]] |date=11 June 2000}}</ref> [[File:Internationalwaters.png|thumb|356x356px|Boundaries of international waters worldwide]] === അയർലൻഡ് === 2001-ൽ 'അറോറ' (Aurora) എന്ന കപ്പലിൽ 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (Women on Waves) അയർലൻഡിലേക്ക് തങ്ങളുടെ ആദ്യ യാത്ര നടത്തി. ഡച്ചുകാരായ രണ്ട് ഡോക്ടർമാരും ഒരു നഴ്‌സും ഈ കപ്പലിലുണ്ടായിരുന്നു.<ref name="CHOCANO">{{cite web | last = Chocano | first = Carina | title = The "abortion boat" steams toward Ireland | work = Salon.com | url = http://dir.salon.com/story/mwt/feature/2001/06/14/abortion_boat/ | access-date = 2008-02-01 | archive-date = 20 July 2008 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080720043254/http://dir.salon.com/story/mwt/feature/2001/06/14/abortion_boat/ | url-status = dead }}</ref>അയർലൻഡിലെ ഗർഭച്ഛിദ്ര നിയമങ്ങൾ ഉദാരമാക്കുന്നതിനുള്ള പ്രസ്ഥാനത്തിന് ഉത്തേജനം നൽകുക എന്നതായിരുന്നു 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ് അയർലൻഡ്'-ന്റെ പ്രഖ്യാപിത ലക്ഷ്യം.<ref>{{Cite web|url=https://www.womenonwaves.org/en/page/769/ireland-2001|title=Ireland 2001|last=Worrell|first=Marc|website=Women on Waves|access-date=2018-06-08}}</ref> അക്കാലത്ത്, യൂറോപ്പിൽ ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനെതിരെ ഏറ്റവും കർശനമായ നിരോധനങ്ങളുള്ള രാജ്യമായിരുന്നു അയർലൻഡ്; 1861-ൽ നിലവിൽ വന്ന നിയമങ്ങളായിരുന്നു അവിടെ അപ്പോഴും തുടർന്നിരുന്നത്.<ref name=":0" /> 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ് അയർലൻഡ്' വിവിധ വർക്ക്‌ഷോപ്പുകളിലൂടെ വ്യക്തികൾക്കും ഗ്രൂപ്പുകൾക്കും ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെക്കുറിച്ചും അനാഗ്രഹ ഗർഭധാരണത്തെക്കുറിച്ചും അറിവ് പകർന്നു നൽകി. ഈ യാത്രയിൽ, ശസ്ത്രക്രിയ വഴിയോ മരുന്നുകൾ വഴിയോ ഗർഭച്ഛിദ്രം നടത്താൻ അവർക്ക് അനുവാദമുണ്ടായിരുന്നില്ല. ഡച്ച് നിയമപ്രകാരം, ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ നൽകാൻ മാത്രമേ അവർക്ക് അനുവാദമുണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ; ഗർഭനിരോധന ഉപാധികൾ നേരിട്ട് വിതരണം ചെയ്യാൻ പാടില്ലായിരുന്നു.<ref name=":0" />അയർലൻഡിലെ ഗർഭച്ഛിദ്ര അവകാശ സംഘടനകളുടെ ക്ഷണപ്രകാരമാണ് കപ്പൽ എത്തിയത്. 'അറോറ' എത്തുന്നതിന് മുന്നോടിയായി അവർ വിപുലമായ പ്രചാരണ പരിപാടികൾ സംഘടിപ്പിച്ചിരുന്നു. ഡബ്ലിൻ തുറമുഖത്ത് നങ്കൂരമിട്ട കപ്പൽ, അയർലൻഡിലെ നിയമം ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെക്കുറിച്ചും ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങളെക്കുറിച്ചുമുള്ള ചർച്ചകൾ നിരോധിച്ചിരുന്നതിനാൽ, ബോധവൽക്കരണ സേവനങ്ങൾ നൽകാനായി അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രാതിർത്തിയിലേക്ക് നീങ്ങി. ഡബ്ലിൻ തുറമുഖത്ത് കപ്പൽ എത്തിയപ്പോൾ ഏകദേശം 300 സ്ത്രീകൾ ഇതിൽ പങ്കെടുത്തു. കപ്പലിൽ നൽകിയ എല്ലാ സേവനങ്ങളും തികച്ചും സൗജന്യമായിരുന്നു.<ref name=":0" /> 2016-ൽ, വടക്കൻ അയർലൻഡിലെ സ്ത്രീകൾക്ക് ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള ഗുളികകൾ എത്തിക്കുന്നതിനായി 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്', ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെ അനുകൂലിക്കുന്ന സംഘടനകളുമായി ചേർന്ന് ഡ്രോണുകളും സ്പീഡ് ബോട്ടുകളും ഉപയോഗിച്ചു.<ref>{{Cite news|url=https://www.nbcnews.com/news/world/abortion-drone-women-web-delivers-pills-northern-ireland-n596176|title=Abortion by Air: Drone Delivers Pills Across Border to Northern Ireland|work=NBC News|access-date=2018-06-08}}</ref> === പോളണ്ട് === 2003-ൽ 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (WoW) തങ്ങളുടെ 'ലാംഗനോർട്ട്' (Langenort) എന്ന കപ്പൽ പോളണ്ടിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി.<ref name=":1" /><ref name="FRENKIEL">{{Citation| last1 =Frenkiel | first1 =Olenka | last2 =Agnew | first2 =Lara | date = 26 October 2003 | editor-last =O'Connor | editor-first =Karen | title =Abortion Ship | place =UK | work =BBC News | url =https://news.bbc.co.uk/1/hi/programmes/correspondent/3187614.stm}}</ref>ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിന് ഉപയോഗിക്കുന്ന 'RU-486' എന്ന മരുന്ന് പോളണ്ടിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്നതിലൂടെ, ഗർഭച്ഛിദ്രം നിരോധിക്കുന്ന പോളണ്ടിലെ നിയമങ്ങൾ ലംഘിച്ചു എന്ന് ആരോപിച്ച് 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സി'നെതിരെ കേസെടുത്തു. കപ്പൽ തീരത്തടുപ്പിച്ചപ്പോൾ, പ്രതിഷേധക്കാർ കപ്പലിനു നേരെ കൃത്രിമ രക്തവും മുട്ടകളും എറിഞ്ഞു.<ref>{{Cite book|title=Living As Form|last=Thompson|first=Nato|publisher=Creative Time Books|year=2012|isbn=978-0-262-01734-3|location=New York City|pages=[https://archive.org/details/livingasformsoci0000unse/page/18 18]|url=https://archive.org/details/livingasformsoci0000unse/page/18}}</ref> നാല് മാസങ്ങൾക്ക് ശേഷം, 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' പോളണ്ടിലെ നിയമങ്ങൾ ലംഘിച്ചതിന് തെളിവുകളില്ലെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി പോളണ്ട് സർക്കാർ അവർക്കെതിരായ കുറ്റാരോപണങ്ങൾ പിൻവലിച്ചു.<ref name=":5">{{Cite web|url=http://feminist.org/news/newsbyte/uswirestory.asp?id=8151|title=Feminist Daily News 11/6/2003: Women on Waves Cleared of Accusations in Poland|website=feminist.org|access-date=2018-06-08|archive-date=27 September 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110927162701/http://feminist.org/news/newsbyte/uswirestory.asp?id=8151|url-status=dead}}</ref>പോളണ്ടിലെ ഔദ്യോഗിക അഭിപ്രായ സർവേ ഏജൻസിയായ 'സെൻട്രം ബദാനിയ ഒപിനി സ്പൊലെച്‌നെജ്' (Centrum Badania Opinii Społecznej) നടത്തിയ പഠനത്തിൽ, 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സി'ന്റെ സന്ദർശനത്തിന് മുമ്പ് ജനസംഖ്യയുടെ 44% പേർ ഗർഭച്ഛിദ്ര നിയമങ്ങളിൽ ഇളവുകൾ വരുത്തുന്നതിനെ അനുകൂലിച്ചിരുന്നുവെന്നും, സന്ദർശനത്തിന് ശേഷം ഈ നിരക്ക് 56% ആയി ഉയർന്നുവെന്നും കണ്ടെത്തി.<ref name=":5" /> 2015-ൽ, [[ജർമ്മനി]]യിലെ ഫ്രാങ്ക്ഫർട്ട് ആൻ ഡെർ ഓഡറിൽ (Frankfurt an der Oder) നിന്ന് പോളണ്ടിലെ സ്ലുബിസെയിലേക്ക് (Słubice) ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള ഗുളികകൾ വഹിച്ചുകൊണ്ട് ഒരു ഡ്രോൺ പറത്തി. ഡ്രോണുകൾ പുറപ്പെടുന്നത് തടയാൻ ജർമ്മൻ പോലീസ് ശ്രമിച്ചെങ്കിലും പരാജയപ്പെട്ടു. പോളിഷ് പോലീസ് ഡ്രോണുകളും, അവ നിയന്ത്രിച്ചിരുന്നവരുടെ വ്യക്തിഗത ഐപാഡുകളും (iPads) പിടിച്ചെടുത്തു.<ref>{{Cite web|url=https://www.womenonwaves.org/en/page/5832/first-flight-abortion-drone--poland-2015|title=First flight Abortion Drone, Poland 2015|last=Worrell|first=Marc|website=Women on Waves|access-date=2018-06-09}}</ref><ref>{{Citation|last=Ruptly|title=Germany/Poland: Drone delivers abortion pills to Slubice despite German police intervention|date=2015-06-27|url=https://www.youtube.com/watch?v=DV2h48Bevg8|access-date=2018-06-09}}</ref> === സ്പെയിൻ === 2008-ൽ, വിമൻ ഓൺ വേവ്സിന്റെ കപ്പൽ സ്പെയിനിലെ വലൻസിയയിൽ വന്നിറങ്ങി. അവിടെ അതിന് സമ്മിശ്ര സ്വീകരണമാണ് ലഭിച്ചത്. ചില പ്രകടനക്കാർ ഗ്രൂപ്പിനെ പിന്തുണച്ചു, മറ്റുള്ളവർ അതിനെ എതിർത്തു. കാത്തലിക് ന്യൂസ് ഏജൻസിയുടെ റിപ്പോർട്ട് പ്രകാരം,<blockquote> ഒക്ടോബർ 18-ന്, ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെ എതിർക്കുന്നവരുടെ (pro-life) പ്രതിഷേധങ്ങളെ നേരിടാനായി 40 ഫെമിനിസ്റ്റുകൾ ഒത്തുചേർന്നു. എന്നാൽ, എതിർപക്ഷത്ത് ഇതിലും നാലുമടങ്ങ് ആളുകൾ അണിനിരന്നിരുന്നു. അവർ തീപ്പെട്ടികൾ വിതരണം ചെയ്തു; അതിൽ കത്തുന്ന ഒരു പള്ളിയുടെ ചിത്രവും, 'വെളിച്ചം നൽകുന്ന ഒരേയൊരു പള്ളി കത്തുന്ന പള്ളി മാത്രമാണ്. ഞങ്ങളോടൊപ്പം ചേരൂ!' എന്ന വാചകവും ഉണ്ടായിരുന്നു. ഒക്ടോബർ 19-നും ഫെമിനിസ്റ്റുകൾ തീപ്പെട്ടികൾ വിതരണം ചെയ്യാൻ ഒത്തുചേർന്നെങ്കിലും, ഗർഭച്ഛിദ്രം നടത്തുന്ന കപ്പൽ നങ്കൂരമിട്ടിരുന്ന തുറമുഖത്ത് ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെ എതിർക്കുന്നവരുടെ വൻ ജനക്കൂട്ടം തടിച്ചുകൂടിയതോടെ, അവർക്ക് പിന്മാറേണ്ടി വന്നു.</blockquote> ഇരുപക്ഷത്തുനിന്നുമുള്ള പ്രതിഷേധക്കാർക്കിടയിലൂടെ കപ്പൽ തുറമുഖത്തേക്ക് അടുക്കാൻ ശ്രമിച്ചപ്പോൾ, ഹാർബർ പട്രോൾ ഉദ്യോഗസ്ഥർ ഒരു ചെറിയ ബോട്ടിലെത്തി. കപ്പലിന്റെ ചുക്കാൻ (helm) ഭാഗത്ത് കയർ ചുറ്റി അതിനെ തുറമുഖത്തുനിന്ന് വലിച്ചുമാറ്റാൻ ശ്രമിച്ചു.<ref>{{Cite web | url=http://www.vesselthefilm.com | title=HOME}}</ref> == മൊറോക്കോ == മാലിയിലെ ഇബ്തിസം ലാച്ച്ഗർ (Mouvement alternatif pour les libertés individuelles) 2012-ൽ മൊറോക്കോ സന്ദർശിക്കാൻ വിമൻ ഓൺ വേവ്സിനെ ക്ഷണിച്ചു.<ref name="Smit">{{Cite news |url=https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/marokko-ontstemd-over-komst-abortusboot~bcdc4c7c/ |title=Marokko ontstemd over komst abortusboot |author=Mariken Smit |work=[[de Volkskrant]] |date=3 October 2012 |access-date=7 August 2019 |language=nl}}</ref> 2012 ഒക്ടോബർ 3-ന്, വിമൻ ഓൺ വേവ്സ് കപ്പലായ ലാംഗെനോർട്ടിന്റെ പ്രവേശനം തടയാൻ മൊറോക്കൻ ആരോഗ്യ മന്ത്രാലയം സ്മിർ തുറമുഖം അടച്ചു.<ref>{{Cite web | url=https://abcnews.go.com/blogs/headlines/2012/10/dutch-abortion-boat-barred-from-morocco/ | title=Dutch 'Abortion Boat' Barred from Morocco| website=[[ABC News (United States)|ABC News]]}}</ref> മുസ്ലീം ഭൂരിപക്ഷ രാജ്യത്ത് കരകയറാൻ വിമൻ ഓൺ വേവ്സ് നടത്തിയ ആദ്യ ശ്രമമായിരുന്നു ഇത്. ഗർഭഛിദ്ര വിരുദ്ധ പ്രതിഷേധക്കാർ അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു. പലരും ഗർഭഛിദ്രത്തിനെതിരായ അടയാളങ്ങൾ വഹിച്ചുകൊണ്ട് അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു. ആക്ടിവിസ്റ്റായ റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ് കപ്പലിനെ സ്വീകരിക്കാൻ തുറമുഖത്തെത്തിയിരുന്നുവെങ്കിലും, പ്രതിഷേധക്കാരെ കണ്ടതിനെത്തുടർന്ന് അവരെ അവിടെനിന്ന് മാറ്റുകയാണുണ്ടായത്<ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/world/2012/oct/04/abortion-campaigner-boat-moroccan-port|title=Abortion campaigners' boat turned away from Moroccan port|last=Morocco|first=Associated Press in|date=2012-10-04|newspaper=The Guardian|access-date=2018-06-09|agency=Associated Press}}</ref> ==അവലംബം== {{Reflist}} ==ബാഹ്യ കണ്ണികൾ== *[https://www.womenonwaves.org/ Women on Waves website] *[https://vesselthefilm.com/ Vessel] Documentary film about Women on Waves {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:ഗർഭച്ഛിദ്ര സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നവർ]] pcvbt83nllc7ka9brmz0up6su3o87br 4682218 4682217 2026-11-02T07:24:22Z Meenakshi nandhini 99060 /* മൊറോക്കോ */ 4682218 wikitext text/x-wiki {{prettyurl/wikidata}}{{Infobox organization | name = വുമൺ ഓൺ വേവ്സ് | image = Women on Waves logo.png | image_border = | alt = | caption = | abbreviation = WoW | formation = 1999 | type = [[Nonprofit organization|ലാഭേച്ഛയില്ലാത്ത സ്ഥാപനം]] | status = | purpose = ഗർഭച്ഛിദ്രം, ഇതുസംബന്ധമായ വിദ്യാഭ്യാസം തുടങ്ങിയ പ്രത്യുൽപാദന ആരോഗ്യ സേവനങ്ങൾ നിയന്ത്രിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന രാജ്യങ്ങളിലേക്ക് ഇവ എത്തിക്കുക | leader_title = Founder | leader_name = [[റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ്]] | headquarters = [[ആംസ്റ്റർഡാം]], [[നെതർലാൻഡ്സ്]] | location = | region_served = നിയന്ത്രിത പ്രത്യുൽപാദന ആരോഗ്യ സേവനങ്ങളുള്ള രാജ്യങ്ങൾ | website = [https://www.womenonwaves.org/en/ womenonwaves.org] }} നിയന്ത്രിത ഗർഭച്ഛിദ്ര നിയമങ്ങളുള്ള രാജ്യങ്ങളിലെ സ്ത്രീകൾക്ക് പ്രത്യുൽപാദനപരമായ ആരോഗ്യ സേവനങ്ങൾ, പ്രത്യേകിച്ച് നോൺ-സർജിക്കൽ അബോർഷൻ സേവനങ്ങളും വിദ്യാഭ്യാസവും എത്തിക്കുന്നതിനായി ഡച്ച് ഫിസിഷ്യൻ [[റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ്]] 1999-ൽ സ്ഥാപിച്ച ഒരു ഡച്ച് സർക്കാരിതര സംഘടനയാണ് '''വിമൻ ഓൺ വേവ്സ്''' (WoW).<ref name=":1">{{Cite journal|last=Lambert-Beatty|first=Carrie|date=2008|title=Twelve miles: Boundaries of the new art/activism|journal=Signs: Journal of Women in Culture and Society|volume=34|issue=1|pages=309–327|doi=10.1086/588446|issn=0097-9740}}</ref> WoW വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്ന മറ്റ് സേവനങ്ങളിൽ [[ഗർഭനിരോധന ഗുളികൾ|ഗർഭനിരോധനം]], വ്യക്തിഗത പ്രത്യുത്പാദന കൗൺസിലിംഗ്, വർക്ക്ഷോപ്പുകൾ, അനാവശ്യ ഗർഭധാരണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വിദ്യാഭ്യാസം എന്നിവയും ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref name=":0">{{Cite journal|last=Best|first=Alyssa|date=September 2005|title=Abortion Rights along the Irish-English Border and the Liminality of Women's Experiences|url=https://archive.org/details/sim_dialectical-anthropology_2005_29_3-4/page/423|journal=Dialectical Anthropology|volume=29|issue=3–4|pages=423–437|doi=10.1007/s10624-005-3863-x|s2cid=145318165|issn=0304-4092}}</ref> == രീതിയും പശ്ചാത്തലവും == ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങളെക്കുറിച്ചും, 'ആർ.യു-486' (RU-486) ​​എന്ന മരുന്ന് ഉപയോഗിച്ച് ശസ്ത്രക്രിയ കൂടാതെ സ്വയം ഗർഭച്ഛിദ്രം നടത്തുന്ന രീതിയെക്കുറിച്ചും (മെഡിക്കൽ അബോർഷൻ) പഠിക്കുന്നതിനായി അഭിഭാഷകർ, ഡോക്ടർമാർ, കലാകാരന്മാർ, എഴുത്തുകാർ, പൊതുജനാരോഗ്യ പ്രവർത്തകർ, കൂടാതെ സ്ത്രീകൾക്കും പുരുഷന്മാർക്കുമായി ശിൽപ്പശാലകൾ (വർക്ക്‌ഷോപ്പുകൾ) സംഘടിപ്പിക്കാറുണ്ട്.<ref name=":2">Whitten, Diana. 2014. ''Vessel''. Documentary film. Published by Sovereignty Productions.</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.thestar.com/life/health_wellness/2008/01/25/floating_clinic_spreads_word_on_abortion_pill.html|title=Floating clinic spreads word on abortion pill {{!}} The Star|work=thestar.com|access-date=2018-06-08}}</ref> 'എ-പോർട്ടബിൾ' (A-Portable) എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന, പ്രത്യേകം സജ്ജീകരിച്ച ഒരു മൊബൈൽ ക്ലിനിക്ക് ഉൾക്കൊള്ളുന്ന കപ്പലിലാണ് ഈ സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നത്. 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (Women on Waves - WoW) ഒരു രാജ്യത്ത് എത്തുമ്പോൾ, സ്ത്രീകൾ മുൻകൂട്ടി സമയം നിശ്ചയിക്കുകയും (അപ്പോയിന്റ്‌മെന്റ് എടുക്കുകയും) തുടർന്ന് കപ്പലിലേക്ക് എത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. കപ്പൽ ഏകദേശം 20 കിലോമീറ്റർ (12 മൈൽ) അകലെയുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിലേക്ക് സഞ്ചരിക്കുന്നു. നെതർലാൻഡ്‌സിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത കപ്പലുകളിൽ അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിൽ ഡച്ച് നിയമങ്ങളാണ് ബാധകമാകുന്നത്.<ref name=":1" /> അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിൽ എത്തിയ ശേഷം, കപ്പലിലെ മെഡിക്കൽ ജീവനക്കാർ ഗർഭച്ഛിദ്രം ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രത്യുൽപാദന ആരോഗ്യ സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നു<ref>{{cite web|title=Campaigns and Information|url=http://www.womenonwaves.org/|website=Women on Waves|access-date=17 October 2016}}</ref> ഗോംപെർട്‌സിന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, ഈ കപ്പൽ ആദ്യമായി യാത്ര തിരിച്ചപ്പോൾ, അത് ഡച്ച് സമുദ്രമേഖലയിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ട ഒരു ഡച്ച് കപ്പലായിരുന്നു. ഇതിനർത്ഥം, അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിൽ വിതരണം ചെയ്യുന്നതിനായി അവർക്ക് ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള ഗുളികകൾ കപ്പലിൽ കൊണ്ടുപോകാൻ സാധിച്ചു എന്നാണ്.<ref>{{Cite web |last=Urbina |first=Ian |date=October 17, 2022 |title=From the Sea, Freedom {{!}} The Outlaw Ocean Podcast |url=https://www.theoutlawocean.com/ |access-date=2023-11-24 |website=The Outlaw Ocean Project}}</ref> 'അറ്റലിയർ വാൻ ലീഷൗട്ട്' (Atelier van Lieshout) എന്ന ഡച്ച് സ്റ്റുഡിയോ രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത 'എ-പോർട്ടബിൾ', മെഡിക്കൽ ക്ലിനിക്കായും ആർട്ട് ഇൻസ്റ്റാളേഷനായും പ്രവർത്തിക്കുന്നു.<ref name=":1" /> ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെയോ ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങളെയോ എതിർക്കുന്ന സർക്കാർ അധികൃതർ, മതസംഘടനകൾ, പ്രാദേശിക ഗ്രൂപ്പുകൾ എന്നിവരുടെ ലക്ഷ്യസ്ഥാനമായി 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (WoW) സംഘടനയിലെ സന്നദ്ധപ്രവർത്തകരും ജീവനക്കാരും പലപ്പോഴും മാറിയിട്ടുണ്ട്.<ref name=":1" /> വിമൻ ഓൺ വേവ്സ് സന്ദർശിക്കുന്ന രാജ്യങ്ങളിൽ ഗർഭഛിദ്രത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകൾ പുനരുജ്ജീവിപ്പിച്ചതിന്റെ ബഹുമതി എൻ‌ജി‌ഒയ്ക്കാണ്.<ref name=":1" /> === പ്രത്യുൽപാദന അവകാശ പ്രസ്ഥാനം === ചില ഡച്ച് സംഘടനകളുടെയും സർക്കാർ സംരംഭങ്ങളുടെയും ഇന്നത്തെ പ്രധാന ശ്രദ്ധാകേന്ദ്രമാണ് ഗർഭഛിദ്രത്തിനുള്ള സൗകര്യം.<ref>{{Cite web |last=Zaken |first=Ministerie van Buitenlandse |title=Dutch Development results Sexual and reproductive health and rights including HIV / AIDS (SRHR) |url=https://www.dutchdevelopmentresults.nl/2019/theme/srhr |access-date=2023-11-28 |website=www.dutchdevelopmentresults.nl}}</ref>നെതർലാൻഡിൽ, ഗർഭത്തിൻറെ 24-ാം ആഴ്ച വരെ ഗർഭഛിദ്രം നിയമപരമാണ്. കൂടാതെ എക്സപ്ഷണൽ മെഡിക്കൽ എക്സ്പെൻസസ് ആക്റ്റ് അല്ലെങ്കിൽ ആരോഗ്യ ഇൻഷുറൻസ് കമ്പനികൾ ഇത് പരിരക്ഷിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web |last=Ministerie |date=2014-07-01 |title=Topics - Abortion - Government.nl |url=https://www.government.nl/topics/abortion/question-and-answer |access-date=2023-11-28 |website=www.government.nl |language=en-GB}}</ref> പ്രത്യുൽപാദന അവകാശങ്ങൾക്കായുള്ള ആഗോള മുന്നേറ്റത്തിന്റെ ഭാഗമാണ് 'വിമൻ ഓൺ വേവ്സ്' (Women on Waves). അയർലൻഡ് പോലുള്ള രാജ്യങ്ങളിലെ പരിമിതമായ പ്രത്യുൽപാദന അവകാശങ്ങളെ പരീക്ഷിക്കാനും വെല്ലുവിളിക്കാനും, അതുവഴി ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള സൗകര്യങ്ങൾ കൂടുതൽ ലഭ്യമാക്കാൻ ശ്രമിക്കാനുമാണ് ഈ കപ്പൽ ഉപയോഗിക്കുന്നത്..<ref name=":13">{{Cite journal |last=Gomperts |first=Rebecca |date=January 2002 |title=Women on Waves: Where Next for the Abortion Boat? |journal=Reproductive Health Matters |language=en |volume=10 |issue=19 |pages=180–183 |doi=10.1016/S0968-8080(02)00004-6 |issn=0968-8080|doi-access=free |pmid=12369324 }}</ref>ലോകമെമ്പാടുമുള്ള 10 ഗർഭഛിദ്രങ്ങളിൽ 9-ൽ കൂടുതൽ സംഭവിക്കുന്നത് ഗോംപെർട്‌സും വിമൻ ഓൺ വേവ്സും സന്ദർശിക്കുന്ന വികസ്വര രാജ്യങ്ങളിലാണ് . ഇത് നിയമവിരുദ്ധമോ നിയന്ത്രിതമോ ആയ പ്രദേശങ്ങളിലെ സുരക്ഷിതമല്ലാത്ത ഗർഭഛിദ്രങ്ങളായതിനാലാണ് മാതൃമരണത്തിന് ഒരു പ്രധാന കാരണം.<ref>{{cite web | url=https://www.womenonwaves.org/en/page/650/who-are-we | title=Who Are We? }}</ref> വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സിനെതിരെ ഗോമ്പേർട്ട്സിന് കാര്യമായ എതിർപ്പുകൾ നേരിടേണ്ടി വന്നിട്ടുണ്ട്. 2014-ലെ ഡോക്യുമെന്ററി വെസൽ, പോളണ്ടിലെ ഗർഭഛിദ്ര വിരുദ്ധ പ്രതിഷേധക്കാർ അവരെ നാസി എന്ന് വിളിച്ചുകൊണ്ട് ഒരു മന്ത്രം ആലപിക്കുന്നതും സ്പെയിനിൽ വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ് കപ്പൽ കടലിലേക്ക് വലിച്ചിഴയ്ക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നതും കാണിക്കുന്നു.<ref>{{cite AV media |people= |last=Whitten |first=Diana |date=2014 |title=Vessel |url=https://vesselthefilm.com/ |trans-title= |format= |work= |type= |language= |location= |publisher= |time= |access-date=}}</ref> == റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ് == [[File:Rebeca Gompers Lodz 2017 by Jarek Sawiuk. cropped.jpg|thumb|Rebecca Gomperts, [[Łódź]], Poland, 2017]] ഒരു ജനറൽ പ്രാക്ടീഷണറായ ഡോക്ടറും, കലാകാരിയും, സ്ത്രീ അവകാശ പ്രവർത്തകയുമാണ് റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ്. 1966-ൽ ജനിച്ച ഗോംപെർട്സ് നെതർലൻഡ്സിലെ വ്ലിസിംഗൻ എന്ന തുറമുഖ നഗരത്തിലാണ് വളർന്നത്. 1980-കളിൽ ആംസ്റ്റർഡാമിലേക്ക് താമസം മാറിയ അവർ അവിടെ ഒരേസമയം കലയും വൈദ്യശാസ്ത്രവും പഠിച്ചു. ബാർട്ട് ജെ. ടെർവിയൽ ക്യാപ്റ്റനായിരുന്ന ഗ്രീൻപീസ് കപ്പലായ 'റെയിൻബോ വാരിയർ II'-ൽ റെസിഡന്റ് ഫിസിഷ്യനായി പ്രവർത്തിച്ച അനുഭവങ്ങളിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ടാണ്, നിയമവിരുദ്ധമായ ഗർഭച്ഛിദ്രം മൂലം ഉണ്ടാകുന്ന ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾ പരിഹരിക്കുന്നതിനായി ഗോംപെർട്സ് 'WoW' (Women on Waves) എന്ന സംഘടനയ്ക്ക് രൂപം നൽകിയത്. 'റെയിൻബോ വാരിയർ II'-ൽ ലാറ്റിൻ അമേരിക്ക സന്ദർശിക്കുന്ന വേളയിൽ, സാമൂഹിക മാറ്റത്തിനും സ്ത്രീകളുടെ ആരോഗ്യത്തിനും കൂടുതൽ പിന്തുണ നൽകുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെയാണ് ഈ സംഘടന പ്രവർത്തിച്ചു തുടങ്ങിയത്. നെതർലൻഡ്സ് പോലുള്ള വികസിത രാജ്യങ്ങളിൽ സുരക്ഷിതവും നിയമപരവുമായ ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനും ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങൾക്കും സൗകര്യങ്ങളുണ്ടെങ്കിൽ, ചില വികസ്വര രാജ്യങ്ങളിൽ ദിവസവും 800-ഓളം നിയമവിരുദ്ധവും സുരക്ഷിതമല്ലാത്തതുമായ ഗർഭച്ഛിദ്രങ്ങൾ നടക്കുന്നുണ്ട്. 'അറ്റലിയർ വാൻ ലീഷൗട്ട്' (Atelier van Lieshout) എന്ന സ്ഥാപനവുമായി സഹകരിച്ച്, വാടകയ്‌ക്കെടുത്ത കപ്പലുകളിൽ സജ്ജീകരിക്കാവുന്ന 'എ-പോർട്ടബിൾ' (A-portable) എന്ന് പേരിട്ടിരിക്കുന്ന, കൊണ്ടുപോകാൻ കഴിയുന്ന ഒരു ഗൈനക്കോളജി യൂണിറ്റ് അവർ രൂപകൽപ്പന ചെയ്തു. ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന നിയമങ്ങളെക്കുറിച്ച് അവബോധം വളർത്തുക, അവയെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകൾക്ക് തുടക്കമിടുക, കൂടാതെ ഗർഭച്ഛിദ്രം നിയമവിരുദ്ധമായ രാജ്യങ്ങളിൽ കഴിയുന്ന സ്ത്രീകൾക്ക് സുരക്ഷിതവും ശസ്ത്രക്രിയ ആവശ്യമില്ലാത്തതുമായ ഗർഭച്ഛിദ്ര സൗകര്യങ്ങൾ ഒരുക്കിക്കൊടുക്കുക എന്നിവയാണ് ഈ സംഘടനയുടെ പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങൾ..<ref name="FERRY">{{Citation | last =Ferry | first =Julie | date =14 November 2007 | title =The abortion ship's doctor | location =UK | newspaper =Guardian | url =https://www.theguardian.com/women/story/0,,2210593,00.html |access-date=2008-11-14}}</ref> == 'എ-പോർട്ടബിൾ' (A-Portable) == ഡച്ച് കലാകാരനും ശില്പിയുമായ അറ്റലിയർ വാൻ ലീഷൗട്ട് (Atelier van Lieshout) രൂപകൽപ്പന ചെയ്യുകയും പേരിടുകയും ചെയ്ത ഒരു മൊബൈൽ ഗൈനക്കോളജിക്കൽ ക്ലിനിക്കാണ് 'എ-പോർട്ടബിൾ'. ഒരു ഷിപ്പിംഗ് കണ്ടെയ്‌നർ പരിഷ്കരിച്ചാണ് ഈ ക്ലിനിക് ഒരുക്കിയിരിക്കുന്നത്. ഇളം നീല നിറത്തിൽ പെയിന്റ് ചെയ്തിരിക്കുന്ന ഇതിന്റെ വശങ്ങളിൽ 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (Women on Waves) എന്ന സംഘടനയുടെ ലോഗോ പതിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name=":1" /> നെതർലാൻഡ്‌സിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത കപ്പലുകളിൽ ഈ കണ്ടെയ്‌നർ ഘടിപ്പിച്ചാണ് യാത്ര ചെയ്യുന്നത്. 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' എന്ന സർക്കാരിതര സംഘടനയാണ് (NGO) ഈ കപ്പലുകൾ വാടകയ്‌ക്കെടുക്കുന്നത്. 2001-ൽ കീസ് റൈറ്റർ (Kees Ryter) രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത ഈ ലോഗോയെക്കുറിച്ച് ലാംബെർട്ട്-ബീറ്റി (Lambert-Beatty) ഇങ്ങനെ വിവരിക്കുന്നു: ക്ലിനിക്കിന്റെ വശത്ത് ഒരു പർപ്പിൾ നിറത്തിലുള്ള വൃത്തമുണ്ട്. അതിനുള്ളിൽ പിങ്ക് നിറത്തിലുള്ള ഔട്ട്‌ലൈനോടുകൂടിയ ഓറഞ്ച് നിറത്തിലുള്ള ഒരു രൂപമുണ്ട്; സൂക്ഷിച്ചു നോക്കിയാൽ, മാനുഷിക-വൈദ്യ സഹായത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന ഒരു തരം 'ചതുരാകൃതിയിലുള്ള കുരിശ്' (squared cross) ആണെന്ന് മനസ്സിലാക്കാം.<ref name=":1" /> p.&nbsp;309 ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ഉപദേശങ്ങൾ, സോണോഗ്രാമുകൾ, മരുന്നുകൾ വഴിയോ ശസ്ത്രക്രിയ വഴിയോ ഉള്ള ഗർഭച്ഛിദ്രം എന്നിവ ലഭ്യമാക്കുന്ന, പൂർണ്ണമായും പ്രവർത്തനക്ഷമമായ ഒരു ഗൈനക്കോളജിക്കൽ ക്ലിനിക്കാണ് ഇത്. സാധാരണയായി രണ്ട് ഡോക്ടർമാരും ഒരു നഴ്സുമാണ് ഇവിടെ സേവനമനുഷ്ഠിക്കുന്നത്. കൂടാതെ, ബോധവൽക്കരണവും കൗൺസിലിംഗും നൽകുന്നതിനായി പരിശീലനം ലഭിച്ച സന്നദ്ധപ്രവർത്തകരും കപ്പലിലുണ്ടാകും. കപ്പലിലെ ജീവനക്കാർ ഏതാണ്ട് പൂർണ്ണമായും സ്ത്രീകളാണ്.<ref name=":1" />ഇത്തരം പ്രവർത്തനങ്ങൾ അനുവദനീയമായ രാജ്യങ്ങളിലെ തുറമുഖങ്ങളിൽ, നിയമപരവും വൈദ്യശാസ്ത്രപരവുമായ വിഷയങ്ങളെക്കുറിച്ച് കപ്പലിലെ ജീവനക്കാർ ശിൽപ്പശാലകൾ നടത്താറുണ്ട്.<ref name=":1" />കർശനമായ നിയമങ്ങളുള്ള രാജ്യങ്ങൾ സന്ദർശിക്കുമ്പോൾ, സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നതിനായി കപ്പൽ അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രാതിർത്തിയിലേക്ക് (കരയിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 12 മൈൽ അകലെ) നീങ്ങുന്നു.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> 'എ-പോർട്ടബിൾ' ഒരു മെഡിക്കൽ ക്ലിനിക്കായി പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും, ഇതൊരു കലാസൃഷ്ടിയായും കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. 'വിഷ്വൽ ആർട്ടിനും സാംസ്കാരിക പൈതൃകത്തിനുമായി പൊതുഫണ്ടിൽ നിന്ന് സഹായം നൽകുന്ന' ഡച്ച് സ്ഥാപനമായ 'മോൺഡ്രിയാൻ ഫൗണ്ടേഷൻ' (Mondriaan Foundation) ആണ് 'എ-പോർട്ടബിൾ' നിർമ്മിക്കുന്നതിനുള്ള പ്രാരംഭ ഫണ്ട് നൽകിയത്.<ref>{{Cite news|url=https://www.mondriaanfonds.nl/en/about/|title=About - Mondriaan Fund|work=Mondriaan Fund|access-date=2018-06-08}}</ref> പോർച്ചുഗലിൽ നടന്ന 'വിമൻ ബിൽഡിംഗ് എക്സിബിഷൻ' (Ute Meta Bauer-ന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ), ആംസ്റ്റർഡാമിലെ 'മീഡിയമാറ്റിക്' (Mediamatic) ആർട്ട് സ്പേസ് എന്നിവിടങ്ങളിലും, 'ആർട്ട്‌ഫോറം' (Artforum) എന്ന പ്രസിദ്ധീകരണത്തിലും ഇത് ഇടം നേടിയിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://www.mediamatic.net/en/page/8963/women-on-waves|title=Women on Waves|website=Mediamatic|access-date=2018-06-08}}</ref>കലാ ചരിത്രകാരിയും നിരൂപകയും പ്രൊഫസറുമായ ക്ലെയർ ബിഷപ്പ് (Claire Bishop), 'എ-പോർട്ടബിൾ'-നെ ഒരു "നവ രാഷ്ട്രീയ കല" (new political art) ആയി വിശേഷിപ്പിക്കുന്നുവെന്ന് ലാംബെർട്ട്-ബീറ്റി ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.<ref name=":1" /><ref>{{Cite journal|last=Bishop|first=Claire|date=2006|title=The social turn: Collaboration and its discontents|journal=Artforum International|volume=44|issue=6|pages=178–83}}</ref> == യാത്രകൾ == 2002-ൽ, ഡച്ച് പാർലമെന്റിൽ നടന്ന ശക്തമായ വാദപ്രതിവാദങ്ങൾക്കൊടുവിൽ, 'വുമൺ ഓൺ വേവ്‌സ്' (Women on Waves) എന്ന സംഘടനയുടെ 'അറോറ' (Aurora) എന്ന കപ്പലിലുണ്ടായിരുന്ന മെഡിക്കൽ ജീവനക്കാർക്ക്, ഗർഭിണികളായ സ്ത്രീകൾക്ക് സാധാരണയായി 'ഗർഭച്ഛിദ്ര ഗുളിക' എന്ന് അറിയപ്പെടുന്ന 'ആർ.യു-486' (RU-486) ​​- നൽകാൻ നെതർലാൻഡ്‌സ് ആരോഗ്യ മന്ത്രി എൽസ് ബോർസ്റ്റ് അനുമതി നൽകി.<ref name=":0" /> സ്ത്രീകളുടെ ലൈംഗിക സ്വാതന്ത്ര്യവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഡച്ച് സർക്കാരിന്റെ നയത്തിന് അനുസൃതമായാണ് ഈ തീരുമാനമെന്ന് ബോർസ്റ്റ് വ്യക്തമാക്കി. ഒമ്പത് ആഴ്ച വരെ പ്രായമുള്ള ഗർഭാവസ്ഥ അവസാനിപ്പിക്കാൻ മാത്രമേ ഈ ഗുളിക ഉപയോഗിക്കാവൂ എന്നും, ഒരു ഗൈനക്കോളജിസ്റ്റിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ മാത്രമേ ഇത് നൽകാവൂ എന്നും നിബന്ധനയുണ്ടായിരുന്നു.<ref>{{cite news|author1=Geraldine Coughlan|title=Legal boost for Dutch abortion ship|url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/2080992.stm|publisher=BBC|date=2 July 2002}}</ref> ഗർഭച്ഛിദ്രം, പ്രത്യുൽപാദന അവകാശങ്ങൾ എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിയമങ്ങൾ ദേശീയ അതിർത്തികൾക്കുള്ളിൽ (സമുദ്രാതിർത്തികൾ ഉൾപ്പെടെ) മാത്രമേ ബാധകമാകൂ. ഇക്കാരണത്താൽ, 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (Women on Waves) എന്ന സംഘടന അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിലുള്ള അധിക സ്വാതന്ത്ര്യം പ്രയോജനപ്പെടുത്തുന്നു.<ref name=":13"/> ഇവരുടെ ബോട്ട് തീരത്തുനിന്ന് 20 മൈൽ അകലേക്ക് സഞ്ചരിക്കുകയും, അവിടെ വെച്ച് നടപടിക്രമങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കാൻ ഒരു ദിവസം എടുക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.<ref>{{cite news |last1=Thornton |first1=Jacqui |title=Doctor's floating clinic to offer abortions offshore |url=https://www.newspapers.com/image/752646824/ |work=[[The Sunday Telegraph]] |date=11 June 2000}}</ref> [[File:Internationalwaters.png|thumb|356x356px|Boundaries of international waters worldwide]] === അയർലൻഡ് === 2001-ൽ 'അറോറ' (Aurora) എന്ന കപ്പലിൽ 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (Women on Waves) അയർലൻഡിലേക്ക് തങ്ങളുടെ ആദ്യ യാത്ര നടത്തി. ഡച്ചുകാരായ രണ്ട് ഡോക്ടർമാരും ഒരു നഴ്‌സും ഈ കപ്പലിലുണ്ടായിരുന്നു.<ref name="CHOCANO">{{cite web | last = Chocano | first = Carina | title = The "abortion boat" steams toward Ireland | work = Salon.com | url = http://dir.salon.com/story/mwt/feature/2001/06/14/abortion_boat/ | access-date = 2008-02-01 | archive-date = 20 July 2008 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080720043254/http://dir.salon.com/story/mwt/feature/2001/06/14/abortion_boat/ | url-status = dead }}</ref>അയർലൻഡിലെ ഗർഭച്ഛിദ്ര നിയമങ്ങൾ ഉദാരമാക്കുന്നതിനുള്ള പ്രസ്ഥാനത്തിന് ഉത്തേജനം നൽകുക എന്നതായിരുന്നു 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ് അയർലൻഡ്'-ന്റെ പ്രഖ്യാപിത ലക്ഷ്യം.<ref>{{Cite web|url=https://www.womenonwaves.org/en/page/769/ireland-2001|title=Ireland 2001|last=Worrell|first=Marc|website=Women on Waves|access-date=2018-06-08}}</ref> അക്കാലത്ത്, യൂറോപ്പിൽ ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനെതിരെ ഏറ്റവും കർശനമായ നിരോധനങ്ങളുള്ള രാജ്യമായിരുന്നു അയർലൻഡ്; 1861-ൽ നിലവിൽ വന്ന നിയമങ്ങളായിരുന്നു അവിടെ അപ്പോഴും തുടർന്നിരുന്നത്.<ref name=":0" /> 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ് അയർലൻഡ്' വിവിധ വർക്ക്‌ഷോപ്പുകളിലൂടെ വ്യക്തികൾക്കും ഗ്രൂപ്പുകൾക്കും ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെക്കുറിച്ചും അനാഗ്രഹ ഗർഭധാരണത്തെക്കുറിച്ചും അറിവ് പകർന്നു നൽകി. ഈ യാത്രയിൽ, ശസ്ത്രക്രിയ വഴിയോ മരുന്നുകൾ വഴിയോ ഗർഭച്ഛിദ്രം നടത്താൻ അവർക്ക് അനുവാദമുണ്ടായിരുന്നില്ല. ഡച്ച് നിയമപ്രകാരം, ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ നൽകാൻ മാത്രമേ അവർക്ക് അനുവാദമുണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ; ഗർഭനിരോധന ഉപാധികൾ നേരിട്ട് വിതരണം ചെയ്യാൻ പാടില്ലായിരുന്നു.<ref name=":0" />അയർലൻഡിലെ ഗർഭച്ഛിദ്ര അവകാശ സംഘടനകളുടെ ക്ഷണപ്രകാരമാണ് കപ്പൽ എത്തിയത്. 'അറോറ' എത്തുന്നതിന് മുന്നോടിയായി അവർ വിപുലമായ പ്രചാരണ പരിപാടികൾ സംഘടിപ്പിച്ചിരുന്നു. ഡബ്ലിൻ തുറമുഖത്ത് നങ്കൂരമിട്ട കപ്പൽ, അയർലൻഡിലെ നിയമം ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെക്കുറിച്ചും ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങളെക്കുറിച്ചുമുള്ള ചർച്ചകൾ നിരോധിച്ചിരുന്നതിനാൽ, ബോധവൽക്കരണ സേവനങ്ങൾ നൽകാനായി അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രാതിർത്തിയിലേക്ക് നീങ്ങി. ഡബ്ലിൻ തുറമുഖത്ത് കപ്പൽ എത്തിയപ്പോൾ ഏകദേശം 300 സ്ത്രീകൾ ഇതിൽ പങ്കെടുത്തു. കപ്പലിൽ നൽകിയ എല്ലാ സേവനങ്ങളും തികച്ചും സൗജന്യമായിരുന്നു.<ref name=":0" /> 2016-ൽ, വടക്കൻ അയർലൻഡിലെ സ്ത്രീകൾക്ക് ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള ഗുളികകൾ എത്തിക്കുന്നതിനായി 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്', ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെ അനുകൂലിക്കുന്ന സംഘടനകളുമായി ചേർന്ന് ഡ്രോണുകളും സ്പീഡ് ബോട്ടുകളും ഉപയോഗിച്ചു.<ref>{{Cite news|url=https://www.nbcnews.com/news/world/abortion-drone-women-web-delivers-pills-northern-ireland-n596176|title=Abortion by Air: Drone Delivers Pills Across Border to Northern Ireland|work=NBC News|access-date=2018-06-08}}</ref> === പോളണ്ട് === 2003-ൽ 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (WoW) തങ്ങളുടെ 'ലാംഗനോർട്ട്' (Langenort) എന്ന കപ്പൽ പോളണ്ടിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി.<ref name=":1" /><ref name="FRENKIEL">{{Citation| last1 =Frenkiel | first1 =Olenka | last2 =Agnew | first2 =Lara | date = 26 October 2003 | editor-last =O'Connor | editor-first =Karen | title =Abortion Ship | place =UK | work =BBC News | url =https://news.bbc.co.uk/1/hi/programmes/correspondent/3187614.stm}}</ref>ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിന് ഉപയോഗിക്കുന്ന 'RU-486' എന്ന മരുന്ന് പോളണ്ടിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്നതിലൂടെ, ഗർഭച്ഛിദ്രം നിരോധിക്കുന്ന പോളണ്ടിലെ നിയമങ്ങൾ ലംഘിച്ചു എന്ന് ആരോപിച്ച് 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സി'നെതിരെ കേസെടുത്തു. കപ്പൽ തീരത്തടുപ്പിച്ചപ്പോൾ, പ്രതിഷേധക്കാർ കപ്പലിനു നേരെ കൃത്രിമ രക്തവും മുട്ടകളും എറിഞ്ഞു.<ref>{{Cite book|title=Living As Form|last=Thompson|first=Nato|publisher=Creative Time Books|year=2012|isbn=978-0-262-01734-3|location=New York City|pages=[https://archive.org/details/livingasformsoci0000unse/page/18 18]|url=https://archive.org/details/livingasformsoci0000unse/page/18}}</ref> നാല് മാസങ്ങൾക്ക് ശേഷം, 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' പോളണ്ടിലെ നിയമങ്ങൾ ലംഘിച്ചതിന് തെളിവുകളില്ലെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി പോളണ്ട് സർക്കാർ അവർക്കെതിരായ കുറ്റാരോപണങ്ങൾ പിൻവലിച്ചു.<ref name=":5">{{Cite web|url=http://feminist.org/news/newsbyte/uswirestory.asp?id=8151|title=Feminist Daily News 11/6/2003: Women on Waves Cleared of Accusations in Poland|website=feminist.org|access-date=2018-06-08|archive-date=27 September 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110927162701/http://feminist.org/news/newsbyte/uswirestory.asp?id=8151|url-status=dead}}</ref>പോളണ്ടിലെ ഔദ്യോഗിക അഭിപ്രായ സർവേ ഏജൻസിയായ 'സെൻട്രം ബദാനിയ ഒപിനി സ്പൊലെച്‌നെജ്' (Centrum Badania Opinii Społecznej) നടത്തിയ പഠനത്തിൽ, 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സി'ന്റെ സന്ദർശനത്തിന് മുമ്പ് ജനസംഖ്യയുടെ 44% പേർ ഗർഭച്ഛിദ്ര നിയമങ്ങളിൽ ഇളവുകൾ വരുത്തുന്നതിനെ അനുകൂലിച്ചിരുന്നുവെന്നും, സന്ദർശനത്തിന് ശേഷം ഈ നിരക്ക് 56% ആയി ഉയർന്നുവെന്നും കണ്ടെത്തി.<ref name=":5" /> 2015-ൽ, [[ജർമ്മനി]]യിലെ ഫ്രാങ്ക്ഫർട്ട് ആൻ ഡെർ ഓഡറിൽ (Frankfurt an der Oder) നിന്ന് പോളണ്ടിലെ സ്ലുബിസെയിലേക്ക് (Słubice) ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള ഗുളികകൾ വഹിച്ചുകൊണ്ട് ഒരു ഡ്രോൺ പറത്തി. ഡ്രോണുകൾ പുറപ്പെടുന്നത് തടയാൻ ജർമ്മൻ പോലീസ് ശ്രമിച്ചെങ്കിലും പരാജയപ്പെട്ടു. പോളിഷ് പോലീസ് ഡ്രോണുകളും, അവ നിയന്ത്രിച്ചിരുന്നവരുടെ വ്യക്തിഗത ഐപാഡുകളും (iPads) പിടിച്ചെടുത്തു.<ref>{{Cite web|url=https://www.womenonwaves.org/en/page/5832/first-flight-abortion-drone--poland-2015|title=First flight Abortion Drone, Poland 2015|last=Worrell|first=Marc|website=Women on Waves|access-date=2018-06-09}}</ref><ref>{{Citation|last=Ruptly|title=Germany/Poland: Drone delivers abortion pills to Slubice despite German police intervention|date=2015-06-27|url=https://www.youtube.com/watch?v=DV2h48Bevg8|access-date=2018-06-09}}</ref> === സ്പെയിൻ === 2008-ൽ, വിമൻ ഓൺ വേവ്സിന്റെ കപ്പൽ സ്പെയിനിലെ വലൻസിയയിൽ വന്നിറങ്ങി. അവിടെ അതിന് സമ്മിശ്ര സ്വീകരണമാണ് ലഭിച്ചത്. ചില പ്രകടനക്കാർ ഗ്രൂപ്പിനെ പിന്തുണച്ചു, മറ്റുള്ളവർ അതിനെ എതിർത്തു. കാത്തലിക് ന്യൂസ് ഏജൻസിയുടെ റിപ്പോർട്ട് പ്രകാരം,<blockquote> ഒക്ടോബർ 18-ന്, ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെ എതിർക്കുന്നവരുടെ (pro-life) പ്രതിഷേധങ്ങളെ നേരിടാനായി 40 ഫെമിനിസ്റ്റുകൾ ഒത്തുചേർന്നു. എന്നാൽ, എതിർപക്ഷത്ത് ഇതിലും നാലുമടങ്ങ് ആളുകൾ അണിനിരന്നിരുന്നു. അവർ തീപ്പെട്ടികൾ വിതരണം ചെയ്തു; അതിൽ കത്തുന്ന ഒരു പള്ളിയുടെ ചിത്രവും, 'വെളിച്ചം നൽകുന്ന ഒരേയൊരു പള്ളി കത്തുന്ന പള്ളി മാത്രമാണ്. ഞങ്ങളോടൊപ്പം ചേരൂ!' എന്ന വാചകവും ഉണ്ടായിരുന്നു. ഒക്ടോബർ 19-നും ഫെമിനിസ്റ്റുകൾ തീപ്പെട്ടികൾ വിതരണം ചെയ്യാൻ ഒത്തുചേർന്നെങ്കിലും, ഗർഭച്ഛിദ്രം നടത്തുന്ന കപ്പൽ നങ്കൂരമിട്ടിരുന്ന തുറമുഖത്ത് ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെ എതിർക്കുന്നവരുടെ വൻ ജനക്കൂട്ടം തടിച്ചുകൂടിയതോടെ, അവർക്ക് പിന്മാറേണ്ടി വന്നു.</blockquote> ഇരുപക്ഷത്തുനിന്നുമുള്ള പ്രതിഷേധക്കാർക്കിടയിലൂടെ കപ്പൽ തുറമുഖത്തേക്ക് അടുക്കാൻ ശ്രമിച്ചപ്പോൾ, ഹാർബർ പട്രോൾ ഉദ്യോഗസ്ഥർ ഒരു ചെറിയ ബോട്ടിലെത്തി. കപ്പലിന്റെ ചുക്കാൻ (helm) ഭാഗത്ത് കയർ ചുറ്റി അതിനെ തുറമുഖത്തുനിന്ന് വലിച്ചുമാറ്റാൻ ശ്രമിച്ചു.<ref>{{Cite web | url=http://www.vesselthefilm.com | title=HOME}}</ref> == മൊറോക്കോ == മാലിയിലെ ഇബ്തിസം ലാച്ച്ഗർ (Mouvement alternatif pour les libertés individuelles) 2012-ൽ മൊറോക്കോ സന്ദർശിക്കാൻ വിമൻ ഓൺ വേവ്സിനെ ക്ഷണിച്ചു.<ref name="Smit">{{Cite news |url=https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/marokko-ontstemd-over-komst-abortusboot~bcdc4c7c/ |title=Marokko ontstemd over komst abortusboot |author=Mariken Smit |work=[[de Volkskrant]] |date=3 October 2012 |access-date=7 August 2019 |language=nl}}</ref> 2012 ഒക്ടോബർ 3-ന്, വിമൻ ഓൺ വേവ്സ് കപ്പലായ ലാംഗെനോർട്ടിന്റെ പ്രവേശനം തടയാൻ മൊറോക്കൻ ആരോഗ്യ മന്ത്രാലയം സ്മിർ തുറമുഖം അടച്ചു.<ref>{{Cite web | url=https://abcnews.go.com/blogs/headlines/2012/10/dutch-abortion-boat-barred-from-morocco/ | title=Dutch 'Abortion Boat' Barred from Morocco| website=[[ABC News (United States)|ABC News]]}}</ref> മുസ്ലീം ഭൂരിപക്ഷ രാജ്യത്ത് കരകയറാൻ വിമൻ ഓൺ വേവ്സ് നടത്തിയ ആദ്യ ശ്രമമായിരുന്നു ഇത്. ഗർഭഛിദ്ര വിരുദ്ധ പ്രതിഷേധക്കാർ അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു. പലരും ഗർഭഛിദ്രത്തിനെതിരായ അടയാളങ്ങൾ വഹിച്ചുകൊണ്ട് അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു. ആക്ടിവിസ്റ്റായ റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ് കപ്പലിനെ സ്വീകരിക്കാൻ തുറമുഖത്തെത്തിയിരുന്നുവെങ്കിലും, പ്രതിഷേധക്കാരെ കണ്ടതിനെത്തുടർന്ന് അവരെ അവിടെനിന്ന് മാറ്റുകയാണുണ്ടായത്<ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/world/2012/oct/04/abortion-campaigner-boat-moroccan-port|title=Abortion campaigners' boat turned away from Moroccan port|last=Morocco|first=Associated Press in|date=2012-10-04|newspaper=The Guardian|access-date=2018-06-09|agency=Associated Press}}</ref> === ഗ്വാട്ടിമാല === 2017 ഫെബ്രുവരി 22-ന്, പസഫിക് തീരത്തുള്ള പ്യൂർട്ടോ ക്വെറ്റ്‌സാലിൽ, അഞ്ച് ദിവസത്തെ സന്ദർശനത്തിനായി 'WoW' കപ്പൽ നങ്കൂരമിട്ടു. ഫെബ്രുവരി 23-ന്, നിശ്ചയിച്ചിരുന്ന ഒരു പത്രസമ്മേളനം ആരംഭിച്ച് അല്പസമയത്തിനകം തന്നെ നിർത്തിവെപ്പിക്കപ്പെട്ടു<ref>{{Cite web | url=http://www.womenonwaves.org/en/page/6588/guatemalan-army-declare-they-will-denounce-the-abortion-ship-without-legal-groun | title=Guatemalan army declare they will denounce the abortion ship without legal grounds}}</ref>. തുടർന്ന് സൈനികർ പ്രദേശം ഉപരോധിക്കുകയും, കപ്പലിലുള്ള പ്രവർത്തകരെ പുറത്തിറങ്ങുന്നതിൽ നിന്നും സന്ദർശകരെ കപ്പലിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നതിൽ നിന്നും തടയുകയും ചെയ്തു<ref name=":4" />. കത്തോലിക്കാ സഭാ നേതാക്കളും മറ്റ് മതനേതാക്കളും രാഷ്ട്രീയക്കാരും ഈ കപ്പലിനെയും അതിന്റെ ദൗത്യത്തെയും ശക്തമായി എതിർത്തു. ബുധനാഴ്ച നടന്ന കോൺഗ്രസ് സമ്മേളനത്തിനിടെ, നിയമനിർമ്മാതാവായ റൗൾ റൊമേറോ, "മരണത്തിന്റെ കപ്പൽ ഗ്വാട്ടിമാലയിൽ എത്തിയിരിക്കുന്നു" എന്ന് പ്രസ്താവിച്ചു<ref name=":4">{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-latin-america-39073367|title=Guatemala army blocks abortion boat|date=2017-02-24|work=BBC News|access-date=2018-06-09}}</ref> . ഗ്വാട്ടിമാലൻ സൈനിക കപ്പൽ ഉപയോഗിച്ച് 'WoW' കപ്പലിനെ അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രാതിർത്തിയിലേക്ക് നീക്കം ചെയ്തു. തങ്ങൾ വിനോദസഞ്ചാരികളാണെന്ന് ഇമിഗ്രേഷൻ അധികൃതരോട് കള്ളം പറഞ്ഞുവെന്നും, എന്നാൽ യഥാർത്ഥത്തിൽ സ്ത്രീകൾക്ക് ഗർഭച്ഛിദ്രം ലഭ്യമാക്കാൻ ലക്ഷ്യമിടുന്ന ഒരു ആരോഗ്യ സംഘടനയാണ് ഇവർ എന്നും ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയാണ് കപ്പലിനെ പുറത്താക്കിയത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.eleconomista.com.mx/internacionales/Expulsan-a-barco-de-ONG-proaborto-20170226-0048.html|title = Expulsan a barco de ONG proaborto}}</ref> ==അവലംബം== {{Reflist}} ==ബാഹ്യ കണ്ണികൾ== *[https://www.womenonwaves.org/ Women on Waves website] *[https://vesselthefilm.com/ Vessel] Documentary film about Women on Waves {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:ഗർഭച്ഛിദ്ര സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നവർ]] 82a39zmkzf6etoyx6hh5nyvvkgqbpf8 4682219 4682218 2026-11-02T07:25:49Z Meenakshi nandhini 99060 /* ഗ്വാട്ടിമാല */ 4682219 wikitext text/x-wiki {{prettyurl/wikidata}}{{Infobox organization | name = വുമൺ ഓൺ വേവ്സ് | image = Women on Waves logo.png | image_border = | alt = | caption = | abbreviation = WoW | formation = 1999 | type = [[Nonprofit organization|ലാഭേച്ഛയില്ലാത്ത സ്ഥാപനം]] | status = | purpose = ഗർഭച്ഛിദ്രം, ഇതുസംബന്ധമായ വിദ്യാഭ്യാസം തുടങ്ങിയ പ്രത്യുൽപാദന ആരോഗ്യ സേവനങ്ങൾ നിയന്ത്രിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന രാജ്യങ്ങളിലേക്ക് ഇവ എത്തിക്കുക | leader_title = Founder | leader_name = [[റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ്]] | headquarters = [[ആംസ്റ്റർഡാം]], [[നെതർലാൻഡ്സ്]] | location = | region_served = നിയന്ത്രിത പ്രത്യുൽപാദന ആരോഗ്യ സേവനങ്ങളുള്ള രാജ്യങ്ങൾ | website = [https://www.womenonwaves.org/en/ womenonwaves.org] }} നിയന്ത്രിത ഗർഭച്ഛിദ്ര നിയമങ്ങളുള്ള രാജ്യങ്ങളിലെ സ്ത്രീകൾക്ക് പ്രത്യുൽപാദനപരമായ ആരോഗ്യ സേവനങ്ങൾ, പ്രത്യേകിച്ച് നോൺ-സർജിക്കൽ അബോർഷൻ സേവനങ്ങളും വിദ്യാഭ്യാസവും എത്തിക്കുന്നതിനായി ഡച്ച് ഫിസിഷ്യൻ [[റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ്]] 1999-ൽ സ്ഥാപിച്ച ഒരു ഡച്ച് സർക്കാരിതര സംഘടനയാണ് '''വിമൻ ഓൺ വേവ്സ്''' (WoW).<ref name=":1">{{Cite journal|last=Lambert-Beatty|first=Carrie|date=2008|title=Twelve miles: Boundaries of the new art/activism|journal=Signs: Journal of Women in Culture and Society|volume=34|issue=1|pages=309–327|doi=10.1086/588446|issn=0097-9740}}</ref> WoW വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്ന മറ്റ് സേവനങ്ങളിൽ [[ഗർഭനിരോധന ഗുളികൾ|ഗർഭനിരോധനം]], വ്യക്തിഗത പ്രത്യുത്പാദന കൗൺസിലിംഗ്, വർക്ക്ഷോപ്പുകൾ, അനാവശ്യ ഗർഭധാരണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വിദ്യാഭ്യാസം എന്നിവയും ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref name=":0">{{Cite journal|last=Best|first=Alyssa|date=September 2005|title=Abortion Rights along the Irish-English Border and the Liminality of Women's Experiences|url=https://archive.org/details/sim_dialectical-anthropology_2005_29_3-4/page/423|journal=Dialectical Anthropology|volume=29|issue=3–4|pages=423–437|doi=10.1007/s10624-005-3863-x|s2cid=145318165|issn=0304-4092}}</ref> == രീതിയും പശ്ചാത്തലവും == ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങളെക്കുറിച്ചും, 'ആർ.യു-486' (RU-486) ​​എന്ന മരുന്ന് ഉപയോഗിച്ച് ശസ്ത്രക്രിയ കൂടാതെ സ്വയം ഗർഭച്ഛിദ്രം നടത്തുന്ന രീതിയെക്കുറിച്ചും (മെഡിക്കൽ അബോർഷൻ) പഠിക്കുന്നതിനായി അഭിഭാഷകർ, ഡോക്ടർമാർ, കലാകാരന്മാർ, എഴുത്തുകാർ, പൊതുജനാരോഗ്യ പ്രവർത്തകർ, കൂടാതെ സ്ത്രീകൾക്കും പുരുഷന്മാർക്കുമായി ശിൽപ്പശാലകൾ (വർക്ക്‌ഷോപ്പുകൾ) സംഘടിപ്പിക്കാറുണ്ട്.<ref name=":2">Whitten, Diana. 2014. ''Vessel''. Documentary film. Published by Sovereignty Productions.</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.thestar.com/life/health_wellness/2008/01/25/floating_clinic_spreads_word_on_abortion_pill.html|title=Floating clinic spreads word on abortion pill {{!}} The Star|work=thestar.com|access-date=2018-06-08}}</ref> 'എ-പോർട്ടബിൾ' (A-Portable) എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന, പ്രത്യേകം സജ്ജീകരിച്ച ഒരു മൊബൈൽ ക്ലിനിക്ക് ഉൾക്കൊള്ളുന്ന കപ്പലിലാണ് ഈ സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നത്. 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (Women on Waves - WoW) ഒരു രാജ്യത്ത് എത്തുമ്പോൾ, സ്ത്രീകൾ മുൻകൂട്ടി സമയം നിശ്ചയിക്കുകയും (അപ്പോയിന്റ്‌മെന്റ് എടുക്കുകയും) തുടർന്ന് കപ്പലിലേക്ക് എത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. കപ്പൽ ഏകദേശം 20 കിലോമീറ്റർ (12 മൈൽ) അകലെയുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിലേക്ക് സഞ്ചരിക്കുന്നു. നെതർലാൻഡ്‌സിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത കപ്പലുകളിൽ അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിൽ ഡച്ച് നിയമങ്ങളാണ് ബാധകമാകുന്നത്.<ref name=":1" /> അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിൽ എത്തിയ ശേഷം, കപ്പലിലെ മെഡിക്കൽ ജീവനക്കാർ ഗർഭച്ഛിദ്രം ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രത്യുൽപാദന ആരോഗ്യ സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നു<ref>{{cite web|title=Campaigns and Information|url=http://www.womenonwaves.org/|website=Women on Waves|access-date=17 October 2016}}</ref> ഗോംപെർട്‌സിന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, ഈ കപ്പൽ ആദ്യമായി യാത്ര തിരിച്ചപ്പോൾ, അത് ഡച്ച് സമുദ്രമേഖലയിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ട ഒരു ഡച്ച് കപ്പലായിരുന്നു. ഇതിനർത്ഥം, അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിൽ വിതരണം ചെയ്യുന്നതിനായി അവർക്ക് ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള ഗുളികകൾ കപ്പലിൽ കൊണ്ടുപോകാൻ സാധിച്ചു എന്നാണ്.<ref>{{Cite web |last=Urbina |first=Ian |date=October 17, 2022 |title=From the Sea, Freedom {{!}} The Outlaw Ocean Podcast |url=https://www.theoutlawocean.com/ |access-date=2023-11-24 |website=The Outlaw Ocean Project}}</ref> 'അറ്റലിയർ വാൻ ലീഷൗട്ട്' (Atelier van Lieshout) എന്ന ഡച്ച് സ്റ്റുഡിയോ രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത 'എ-പോർട്ടബിൾ', മെഡിക്കൽ ക്ലിനിക്കായും ആർട്ട് ഇൻസ്റ്റാളേഷനായും പ്രവർത്തിക്കുന്നു.<ref name=":1" /> ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെയോ ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങളെയോ എതിർക്കുന്ന സർക്കാർ അധികൃതർ, മതസംഘടനകൾ, പ്രാദേശിക ഗ്രൂപ്പുകൾ എന്നിവരുടെ ലക്ഷ്യസ്ഥാനമായി 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (WoW) സംഘടനയിലെ സന്നദ്ധപ്രവർത്തകരും ജീവനക്കാരും പലപ്പോഴും മാറിയിട്ടുണ്ട്.<ref name=":1" /> വിമൻ ഓൺ വേവ്സ് സന്ദർശിക്കുന്ന രാജ്യങ്ങളിൽ ഗർഭഛിദ്രത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകൾ പുനരുജ്ജീവിപ്പിച്ചതിന്റെ ബഹുമതി എൻ‌ജി‌ഒയ്ക്കാണ്.<ref name=":1" /> === പ്രത്യുൽപാദന അവകാശ പ്രസ്ഥാനം === ചില ഡച്ച് സംഘടനകളുടെയും സർക്കാർ സംരംഭങ്ങളുടെയും ഇന്നത്തെ പ്രധാന ശ്രദ്ധാകേന്ദ്രമാണ് ഗർഭഛിദ്രത്തിനുള്ള സൗകര്യം.<ref>{{Cite web |last=Zaken |first=Ministerie van Buitenlandse |title=Dutch Development results Sexual and reproductive health and rights including HIV / AIDS (SRHR) |url=https://www.dutchdevelopmentresults.nl/2019/theme/srhr |access-date=2023-11-28 |website=www.dutchdevelopmentresults.nl}}</ref>നെതർലാൻഡിൽ, ഗർഭത്തിൻറെ 24-ാം ആഴ്ച വരെ ഗർഭഛിദ്രം നിയമപരമാണ്. കൂടാതെ എക്സപ്ഷണൽ മെഡിക്കൽ എക്സ്പെൻസസ് ആക്റ്റ് അല്ലെങ്കിൽ ആരോഗ്യ ഇൻഷുറൻസ് കമ്പനികൾ ഇത് പരിരക്ഷിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web |last=Ministerie |date=2014-07-01 |title=Topics - Abortion - Government.nl |url=https://www.government.nl/topics/abortion/question-and-answer |access-date=2023-11-28 |website=www.government.nl |language=en-GB}}</ref> പ്രത്യുൽപാദന അവകാശങ്ങൾക്കായുള്ള ആഗോള മുന്നേറ്റത്തിന്റെ ഭാഗമാണ് 'വിമൻ ഓൺ വേവ്സ്' (Women on Waves). അയർലൻഡ് പോലുള്ള രാജ്യങ്ങളിലെ പരിമിതമായ പ്രത്യുൽപാദന അവകാശങ്ങളെ പരീക്ഷിക്കാനും വെല്ലുവിളിക്കാനും, അതുവഴി ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള സൗകര്യങ്ങൾ കൂടുതൽ ലഭ്യമാക്കാൻ ശ്രമിക്കാനുമാണ് ഈ കപ്പൽ ഉപയോഗിക്കുന്നത്..<ref name=":13">{{Cite journal |last=Gomperts |first=Rebecca |date=January 2002 |title=Women on Waves: Where Next for the Abortion Boat? |journal=Reproductive Health Matters |language=en |volume=10 |issue=19 |pages=180–183 |doi=10.1016/S0968-8080(02)00004-6 |issn=0968-8080|doi-access=free |pmid=12369324 }}</ref>ലോകമെമ്പാടുമുള്ള 10 ഗർഭഛിദ്രങ്ങളിൽ 9-ൽ കൂടുതൽ സംഭവിക്കുന്നത് ഗോംപെർട്‌സും വിമൻ ഓൺ വേവ്സും സന്ദർശിക്കുന്ന വികസ്വര രാജ്യങ്ങളിലാണ് . ഇത് നിയമവിരുദ്ധമോ നിയന്ത്രിതമോ ആയ പ്രദേശങ്ങളിലെ സുരക്ഷിതമല്ലാത്ത ഗർഭഛിദ്രങ്ങളായതിനാലാണ് മാതൃമരണത്തിന് ഒരു പ്രധാന കാരണം.<ref>{{cite web | url=https://www.womenonwaves.org/en/page/650/who-are-we | title=Who Are We? }}</ref> വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സിനെതിരെ ഗോമ്പേർട്ട്സിന് കാര്യമായ എതിർപ്പുകൾ നേരിടേണ്ടി വന്നിട്ടുണ്ട്. 2014-ലെ ഡോക്യുമെന്ററി വെസൽ, പോളണ്ടിലെ ഗർഭഛിദ്ര വിരുദ്ധ പ്രതിഷേധക്കാർ അവരെ നാസി എന്ന് വിളിച്ചുകൊണ്ട് ഒരു മന്ത്രം ആലപിക്കുന്നതും സ്പെയിനിൽ വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ് കപ്പൽ കടലിലേക്ക് വലിച്ചിഴയ്ക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നതും കാണിക്കുന്നു.<ref>{{cite AV media |people= |last=Whitten |first=Diana |date=2014 |title=Vessel |url=https://vesselthefilm.com/ |trans-title= |format= |work= |type= |language= |location= |publisher= |time= |access-date=}}</ref> == റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ് == [[File:Rebeca Gompers Lodz 2017 by Jarek Sawiuk. cropped.jpg|thumb|Rebecca Gomperts, [[Łódź]], Poland, 2017]] ഒരു ജനറൽ പ്രാക്ടീഷണറായ ഡോക്ടറും, കലാകാരിയും, സ്ത്രീ അവകാശ പ്രവർത്തകയുമാണ് റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ്. 1966-ൽ ജനിച്ച ഗോംപെർട്സ് നെതർലൻഡ്സിലെ വ്ലിസിംഗൻ എന്ന തുറമുഖ നഗരത്തിലാണ് വളർന്നത്. 1980-കളിൽ ആംസ്റ്റർഡാമിലേക്ക് താമസം മാറിയ അവർ അവിടെ ഒരേസമയം കലയും വൈദ്യശാസ്ത്രവും പഠിച്ചു. ബാർട്ട് ജെ. ടെർവിയൽ ക്യാപ്റ്റനായിരുന്ന ഗ്രീൻപീസ് കപ്പലായ 'റെയിൻബോ വാരിയർ II'-ൽ റെസിഡന്റ് ഫിസിഷ്യനായി പ്രവർത്തിച്ച അനുഭവങ്ങളിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ടാണ്, നിയമവിരുദ്ധമായ ഗർഭച്ഛിദ്രം മൂലം ഉണ്ടാകുന്ന ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾ പരിഹരിക്കുന്നതിനായി ഗോംപെർട്സ് 'WoW' (Women on Waves) എന്ന സംഘടനയ്ക്ക് രൂപം നൽകിയത്. 'റെയിൻബോ വാരിയർ II'-ൽ ലാറ്റിൻ അമേരിക്ക സന്ദർശിക്കുന്ന വേളയിൽ, സാമൂഹിക മാറ്റത്തിനും സ്ത്രീകളുടെ ആരോഗ്യത്തിനും കൂടുതൽ പിന്തുണ നൽകുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെയാണ് ഈ സംഘടന പ്രവർത്തിച്ചു തുടങ്ങിയത്. നെതർലൻഡ്സ് പോലുള്ള വികസിത രാജ്യങ്ങളിൽ സുരക്ഷിതവും നിയമപരവുമായ ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനും ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങൾക്കും സൗകര്യങ്ങളുണ്ടെങ്കിൽ, ചില വികസ്വര രാജ്യങ്ങളിൽ ദിവസവും 800-ഓളം നിയമവിരുദ്ധവും സുരക്ഷിതമല്ലാത്തതുമായ ഗർഭച്ഛിദ്രങ്ങൾ നടക്കുന്നുണ്ട്. 'അറ്റലിയർ വാൻ ലീഷൗട്ട്' (Atelier van Lieshout) എന്ന സ്ഥാപനവുമായി സഹകരിച്ച്, വാടകയ്‌ക്കെടുത്ത കപ്പലുകളിൽ സജ്ജീകരിക്കാവുന്ന 'എ-പോർട്ടബിൾ' (A-portable) എന്ന് പേരിട്ടിരിക്കുന്ന, കൊണ്ടുപോകാൻ കഴിയുന്ന ഒരു ഗൈനക്കോളജി യൂണിറ്റ് അവർ രൂപകൽപ്പന ചെയ്തു. ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന നിയമങ്ങളെക്കുറിച്ച് അവബോധം വളർത്തുക, അവയെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകൾക്ക് തുടക്കമിടുക, കൂടാതെ ഗർഭച്ഛിദ്രം നിയമവിരുദ്ധമായ രാജ്യങ്ങളിൽ കഴിയുന്ന സ്ത്രീകൾക്ക് സുരക്ഷിതവും ശസ്ത്രക്രിയ ആവശ്യമില്ലാത്തതുമായ ഗർഭച്ഛിദ്ര സൗകര്യങ്ങൾ ഒരുക്കിക്കൊടുക്കുക എന്നിവയാണ് ഈ സംഘടനയുടെ പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങൾ..<ref name="FERRY">{{Citation | last =Ferry | first =Julie | date =14 November 2007 | title =The abortion ship's doctor | location =UK | newspaper =Guardian | url =https://www.theguardian.com/women/story/0,,2210593,00.html |access-date=2008-11-14}}</ref> == 'എ-പോർട്ടബിൾ' (A-Portable) == ഡച്ച് കലാകാരനും ശില്പിയുമായ അറ്റലിയർ വാൻ ലീഷൗട്ട് (Atelier van Lieshout) രൂപകൽപ്പന ചെയ്യുകയും പേരിടുകയും ചെയ്ത ഒരു മൊബൈൽ ഗൈനക്കോളജിക്കൽ ക്ലിനിക്കാണ് 'എ-പോർട്ടബിൾ'. ഒരു ഷിപ്പിംഗ് കണ്ടെയ്‌നർ പരിഷ്കരിച്ചാണ് ഈ ക്ലിനിക് ഒരുക്കിയിരിക്കുന്നത്. ഇളം നീല നിറത്തിൽ പെയിന്റ് ചെയ്തിരിക്കുന്ന ഇതിന്റെ വശങ്ങളിൽ 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (Women on Waves) എന്ന സംഘടനയുടെ ലോഗോ പതിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name=":1" /> നെതർലാൻഡ്‌സിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത കപ്പലുകളിൽ ഈ കണ്ടെയ്‌നർ ഘടിപ്പിച്ചാണ് യാത്ര ചെയ്യുന്നത്. 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' എന്ന സർക്കാരിതര സംഘടനയാണ് (NGO) ഈ കപ്പലുകൾ വാടകയ്‌ക്കെടുക്കുന്നത്. 2001-ൽ കീസ് റൈറ്റർ (Kees Ryter) രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത ഈ ലോഗോയെക്കുറിച്ച് ലാംബെർട്ട്-ബീറ്റി (Lambert-Beatty) ഇങ്ങനെ വിവരിക്കുന്നു: ക്ലിനിക്കിന്റെ വശത്ത് ഒരു പർപ്പിൾ നിറത്തിലുള്ള വൃത്തമുണ്ട്. അതിനുള്ളിൽ പിങ്ക് നിറത്തിലുള്ള ഔട്ട്‌ലൈനോടുകൂടിയ ഓറഞ്ച് നിറത്തിലുള്ള ഒരു രൂപമുണ്ട്; സൂക്ഷിച്ചു നോക്കിയാൽ, മാനുഷിക-വൈദ്യ സഹായത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന ഒരു തരം 'ചതുരാകൃതിയിലുള്ള കുരിശ്' (squared cross) ആണെന്ന് മനസ്സിലാക്കാം.<ref name=":1" /> p.&nbsp;309 ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ഉപദേശങ്ങൾ, സോണോഗ്രാമുകൾ, മരുന്നുകൾ വഴിയോ ശസ്ത്രക്രിയ വഴിയോ ഉള്ള ഗർഭച്ഛിദ്രം എന്നിവ ലഭ്യമാക്കുന്ന, പൂർണ്ണമായും പ്രവർത്തനക്ഷമമായ ഒരു ഗൈനക്കോളജിക്കൽ ക്ലിനിക്കാണ് ഇത്. സാധാരണയായി രണ്ട് ഡോക്ടർമാരും ഒരു നഴ്സുമാണ് ഇവിടെ സേവനമനുഷ്ഠിക്കുന്നത്. കൂടാതെ, ബോധവൽക്കരണവും കൗൺസിലിംഗും നൽകുന്നതിനായി പരിശീലനം ലഭിച്ച സന്നദ്ധപ്രവർത്തകരും കപ്പലിലുണ്ടാകും. കപ്പലിലെ ജീവനക്കാർ ഏതാണ്ട് പൂർണ്ണമായും സ്ത്രീകളാണ്.<ref name=":1" />ഇത്തരം പ്രവർത്തനങ്ങൾ അനുവദനീയമായ രാജ്യങ്ങളിലെ തുറമുഖങ്ങളിൽ, നിയമപരവും വൈദ്യശാസ്ത്രപരവുമായ വിഷയങ്ങളെക്കുറിച്ച് കപ്പലിലെ ജീവനക്കാർ ശിൽപ്പശാലകൾ നടത്താറുണ്ട്.<ref name=":1" />കർശനമായ നിയമങ്ങളുള്ള രാജ്യങ്ങൾ സന്ദർശിക്കുമ്പോൾ, സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നതിനായി കപ്പൽ അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രാതിർത്തിയിലേക്ക് (കരയിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 12 മൈൽ അകലെ) നീങ്ങുന്നു.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> 'എ-പോർട്ടബിൾ' ഒരു മെഡിക്കൽ ക്ലിനിക്കായി പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും, ഇതൊരു കലാസൃഷ്ടിയായും കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. 'വിഷ്വൽ ആർട്ടിനും സാംസ്കാരിക പൈതൃകത്തിനുമായി പൊതുഫണ്ടിൽ നിന്ന് സഹായം നൽകുന്ന' ഡച്ച് സ്ഥാപനമായ 'മോൺഡ്രിയാൻ ഫൗണ്ടേഷൻ' (Mondriaan Foundation) ആണ് 'എ-പോർട്ടബിൾ' നിർമ്മിക്കുന്നതിനുള്ള പ്രാരംഭ ഫണ്ട് നൽകിയത്.<ref>{{Cite news|url=https://www.mondriaanfonds.nl/en/about/|title=About - Mondriaan Fund|work=Mondriaan Fund|access-date=2018-06-08}}</ref> പോർച്ചുഗലിൽ നടന്ന 'വിമൻ ബിൽഡിംഗ് എക്സിബിഷൻ' (Ute Meta Bauer-ന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ), ആംസ്റ്റർഡാമിലെ 'മീഡിയമാറ്റിക്' (Mediamatic) ആർട്ട് സ്പേസ് എന്നിവിടങ്ങളിലും, 'ആർട്ട്‌ഫോറം' (Artforum) എന്ന പ്രസിദ്ധീകരണത്തിലും ഇത് ഇടം നേടിയിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://www.mediamatic.net/en/page/8963/women-on-waves|title=Women on Waves|website=Mediamatic|access-date=2018-06-08}}</ref>കലാ ചരിത്രകാരിയും നിരൂപകയും പ്രൊഫസറുമായ ക്ലെയർ ബിഷപ്പ് (Claire Bishop), 'എ-പോർട്ടബിൾ'-നെ ഒരു "നവ രാഷ്ട്രീയ കല" (new political art) ആയി വിശേഷിപ്പിക്കുന്നുവെന്ന് ലാംബെർട്ട്-ബീറ്റി ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.<ref name=":1" /><ref>{{Cite journal|last=Bishop|first=Claire|date=2006|title=The social turn: Collaboration and its discontents|journal=Artforum International|volume=44|issue=6|pages=178–83}}</ref> == യാത്രകൾ == 2002-ൽ, ഡച്ച് പാർലമെന്റിൽ നടന്ന ശക്തമായ വാദപ്രതിവാദങ്ങൾക്കൊടുവിൽ, 'വുമൺ ഓൺ വേവ്‌സ്' (Women on Waves) എന്ന സംഘടനയുടെ 'അറോറ' (Aurora) എന്ന കപ്പലിലുണ്ടായിരുന്ന മെഡിക്കൽ ജീവനക്കാർക്ക്, ഗർഭിണികളായ സ്ത്രീകൾക്ക് സാധാരണയായി 'ഗർഭച്ഛിദ്ര ഗുളിക' എന്ന് അറിയപ്പെടുന്ന 'ആർ.യു-486' (RU-486) ​​- നൽകാൻ നെതർലാൻഡ്‌സ് ആരോഗ്യ മന്ത്രി എൽസ് ബോർസ്റ്റ് അനുമതി നൽകി.<ref name=":0" /> സ്ത്രീകളുടെ ലൈംഗിക സ്വാതന്ത്ര്യവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഡച്ച് സർക്കാരിന്റെ നയത്തിന് അനുസൃതമായാണ് ഈ തീരുമാനമെന്ന് ബോർസ്റ്റ് വ്യക്തമാക്കി. ഒമ്പത് ആഴ്ച വരെ പ്രായമുള്ള ഗർഭാവസ്ഥ അവസാനിപ്പിക്കാൻ മാത്രമേ ഈ ഗുളിക ഉപയോഗിക്കാവൂ എന്നും, ഒരു ഗൈനക്കോളജിസ്റ്റിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ മാത്രമേ ഇത് നൽകാവൂ എന്നും നിബന്ധനയുണ്ടായിരുന്നു.<ref>{{cite news|author1=Geraldine Coughlan|title=Legal boost for Dutch abortion ship|url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/2080992.stm|publisher=BBC|date=2 July 2002}}</ref> ഗർഭച്ഛിദ്രം, പ്രത്യുൽപാദന അവകാശങ്ങൾ എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിയമങ്ങൾ ദേശീയ അതിർത്തികൾക്കുള്ളിൽ (സമുദ്രാതിർത്തികൾ ഉൾപ്പെടെ) മാത്രമേ ബാധകമാകൂ. ഇക്കാരണത്താൽ, 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (Women on Waves) എന്ന സംഘടന അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിലുള്ള അധിക സ്വാതന്ത്ര്യം പ്രയോജനപ്പെടുത്തുന്നു.<ref name=":13"/> ഇവരുടെ ബോട്ട് തീരത്തുനിന്ന് 20 മൈൽ അകലേക്ക് സഞ്ചരിക്കുകയും, അവിടെ വെച്ച് നടപടിക്രമങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കാൻ ഒരു ദിവസം എടുക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.<ref>{{cite news |last1=Thornton |first1=Jacqui |title=Doctor's floating clinic to offer abortions offshore |url=https://www.newspapers.com/image/752646824/ |work=[[The Sunday Telegraph]] |date=11 June 2000}}</ref> [[File:Internationalwaters.png|thumb|356x356px|Boundaries of international waters worldwide]] === അയർലൻഡ് === 2001-ൽ 'അറോറ' (Aurora) എന്ന കപ്പലിൽ 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (Women on Waves) അയർലൻഡിലേക്ക് തങ്ങളുടെ ആദ്യ യാത്ര നടത്തി. ഡച്ചുകാരായ രണ്ട് ഡോക്ടർമാരും ഒരു നഴ്‌സും ഈ കപ്പലിലുണ്ടായിരുന്നു.<ref name="CHOCANO">{{cite web | last = Chocano | first = Carina | title = The "abortion boat" steams toward Ireland | work = Salon.com | url = http://dir.salon.com/story/mwt/feature/2001/06/14/abortion_boat/ | access-date = 2008-02-01 | archive-date = 20 July 2008 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080720043254/http://dir.salon.com/story/mwt/feature/2001/06/14/abortion_boat/ | url-status = dead }}</ref>അയർലൻഡിലെ ഗർഭച്ഛിദ്ര നിയമങ്ങൾ ഉദാരമാക്കുന്നതിനുള്ള പ്രസ്ഥാനത്തിന് ഉത്തേജനം നൽകുക എന്നതായിരുന്നു 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ് അയർലൻഡ്'-ന്റെ പ്രഖ്യാപിത ലക്ഷ്യം.<ref>{{Cite web|url=https://www.womenonwaves.org/en/page/769/ireland-2001|title=Ireland 2001|last=Worrell|first=Marc|website=Women on Waves|access-date=2018-06-08}}</ref> അക്കാലത്ത്, യൂറോപ്പിൽ ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനെതിരെ ഏറ്റവും കർശനമായ നിരോധനങ്ങളുള്ള രാജ്യമായിരുന്നു അയർലൻഡ്; 1861-ൽ നിലവിൽ വന്ന നിയമങ്ങളായിരുന്നു അവിടെ അപ്പോഴും തുടർന്നിരുന്നത്.<ref name=":0" /> 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ് അയർലൻഡ്' വിവിധ വർക്ക്‌ഷോപ്പുകളിലൂടെ വ്യക്തികൾക്കും ഗ്രൂപ്പുകൾക്കും ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെക്കുറിച്ചും അനാഗ്രഹ ഗർഭധാരണത്തെക്കുറിച്ചും അറിവ് പകർന്നു നൽകി. ഈ യാത്രയിൽ, ശസ്ത്രക്രിയ വഴിയോ മരുന്നുകൾ വഴിയോ ഗർഭച്ഛിദ്രം നടത്താൻ അവർക്ക് അനുവാദമുണ്ടായിരുന്നില്ല. ഡച്ച് നിയമപ്രകാരം, ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ നൽകാൻ മാത്രമേ അവർക്ക് അനുവാദമുണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ; ഗർഭനിരോധന ഉപാധികൾ നേരിട്ട് വിതരണം ചെയ്യാൻ പാടില്ലായിരുന്നു.<ref name=":0" />അയർലൻഡിലെ ഗർഭച്ഛിദ്ര അവകാശ സംഘടനകളുടെ ക്ഷണപ്രകാരമാണ് കപ്പൽ എത്തിയത്. 'അറോറ' എത്തുന്നതിന് മുന്നോടിയായി അവർ വിപുലമായ പ്രചാരണ പരിപാടികൾ സംഘടിപ്പിച്ചിരുന്നു. ഡബ്ലിൻ തുറമുഖത്ത് നങ്കൂരമിട്ട കപ്പൽ, അയർലൻഡിലെ നിയമം ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെക്കുറിച്ചും ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങളെക്കുറിച്ചുമുള്ള ചർച്ചകൾ നിരോധിച്ചിരുന്നതിനാൽ, ബോധവൽക്കരണ സേവനങ്ങൾ നൽകാനായി അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രാതിർത്തിയിലേക്ക് നീങ്ങി. ഡബ്ലിൻ തുറമുഖത്ത് കപ്പൽ എത്തിയപ്പോൾ ഏകദേശം 300 സ്ത്രീകൾ ഇതിൽ പങ്കെടുത്തു. കപ്പലിൽ നൽകിയ എല്ലാ സേവനങ്ങളും തികച്ചും സൗജന്യമായിരുന്നു.<ref name=":0" /> 2016-ൽ, വടക്കൻ അയർലൻഡിലെ സ്ത്രീകൾക്ക് ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള ഗുളികകൾ എത്തിക്കുന്നതിനായി 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്', ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെ അനുകൂലിക്കുന്ന സംഘടനകളുമായി ചേർന്ന് ഡ്രോണുകളും സ്പീഡ് ബോട്ടുകളും ഉപയോഗിച്ചു.<ref>{{Cite news|url=https://www.nbcnews.com/news/world/abortion-drone-women-web-delivers-pills-northern-ireland-n596176|title=Abortion by Air: Drone Delivers Pills Across Border to Northern Ireland|work=NBC News|access-date=2018-06-08}}</ref> === പോളണ്ട് === 2003-ൽ 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (WoW) തങ്ങളുടെ 'ലാംഗനോർട്ട്' (Langenort) എന്ന കപ്പൽ പോളണ്ടിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി.<ref name=":1" /><ref name="FRENKIEL">{{Citation| last1 =Frenkiel | first1 =Olenka | last2 =Agnew | first2 =Lara | date = 26 October 2003 | editor-last =O'Connor | editor-first =Karen | title =Abortion Ship | place =UK | work =BBC News | url =https://news.bbc.co.uk/1/hi/programmes/correspondent/3187614.stm}}</ref>ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിന് ഉപയോഗിക്കുന്ന 'RU-486' എന്ന മരുന്ന് പോളണ്ടിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്നതിലൂടെ, ഗർഭച്ഛിദ്രം നിരോധിക്കുന്ന പോളണ്ടിലെ നിയമങ്ങൾ ലംഘിച്ചു എന്ന് ആരോപിച്ച് 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സി'നെതിരെ കേസെടുത്തു. കപ്പൽ തീരത്തടുപ്പിച്ചപ്പോൾ, പ്രതിഷേധക്കാർ കപ്പലിനു നേരെ കൃത്രിമ രക്തവും മുട്ടകളും എറിഞ്ഞു.<ref>{{Cite book|title=Living As Form|last=Thompson|first=Nato|publisher=Creative Time Books|year=2012|isbn=978-0-262-01734-3|location=New York City|pages=[https://archive.org/details/livingasformsoci0000unse/page/18 18]|url=https://archive.org/details/livingasformsoci0000unse/page/18}}</ref> നാല് മാസങ്ങൾക്ക് ശേഷം, 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' പോളണ്ടിലെ നിയമങ്ങൾ ലംഘിച്ചതിന് തെളിവുകളില്ലെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി പോളണ്ട് സർക്കാർ അവർക്കെതിരായ കുറ്റാരോപണങ്ങൾ പിൻവലിച്ചു.<ref name=":5">{{Cite web|url=http://feminist.org/news/newsbyte/uswirestory.asp?id=8151|title=Feminist Daily News 11/6/2003: Women on Waves Cleared of Accusations in Poland|website=feminist.org|access-date=2018-06-08|archive-date=27 September 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110927162701/http://feminist.org/news/newsbyte/uswirestory.asp?id=8151|url-status=dead}}</ref>പോളണ്ടിലെ ഔദ്യോഗിക അഭിപ്രായ സർവേ ഏജൻസിയായ 'സെൻട്രം ബദാനിയ ഒപിനി സ്പൊലെച്‌നെജ്' (Centrum Badania Opinii Społecznej) നടത്തിയ പഠനത്തിൽ, 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സി'ന്റെ സന്ദർശനത്തിന് മുമ്പ് ജനസംഖ്യയുടെ 44% പേർ ഗർഭച്ഛിദ്ര നിയമങ്ങളിൽ ഇളവുകൾ വരുത്തുന്നതിനെ അനുകൂലിച്ചിരുന്നുവെന്നും, സന്ദർശനത്തിന് ശേഷം ഈ നിരക്ക് 56% ആയി ഉയർന്നുവെന്നും കണ്ടെത്തി.<ref name=":5" /> 2015-ൽ, [[ജർമ്മനി]]യിലെ ഫ്രാങ്ക്ഫർട്ട് ആൻ ഡെർ ഓഡറിൽ (Frankfurt an der Oder) നിന്ന് പോളണ്ടിലെ സ്ലുബിസെയിലേക്ക് (Słubice) ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള ഗുളികകൾ വഹിച്ചുകൊണ്ട് ഒരു ഡ്രോൺ പറത്തി. ഡ്രോണുകൾ പുറപ്പെടുന്നത് തടയാൻ ജർമ്മൻ പോലീസ് ശ്രമിച്ചെങ്കിലും പരാജയപ്പെട്ടു. പോളിഷ് പോലീസ് ഡ്രോണുകളും, അവ നിയന്ത്രിച്ചിരുന്നവരുടെ വ്യക്തിഗത ഐപാഡുകളും (iPads) പിടിച്ചെടുത്തു.<ref>{{Cite web|url=https://www.womenonwaves.org/en/page/5832/first-flight-abortion-drone--poland-2015|title=First flight Abortion Drone, Poland 2015|last=Worrell|first=Marc|website=Women on Waves|access-date=2018-06-09}}</ref><ref>{{Citation|last=Ruptly|title=Germany/Poland: Drone delivers abortion pills to Slubice despite German police intervention|date=2015-06-27|url=https://www.youtube.com/watch?v=DV2h48Bevg8|access-date=2018-06-09}}</ref> === സ്പെയിൻ === 2008-ൽ, വിമൻ ഓൺ വേവ്സിന്റെ കപ്പൽ സ്പെയിനിലെ വലൻസിയയിൽ വന്നിറങ്ങി. അവിടെ അതിന് സമ്മിശ്ര സ്വീകരണമാണ് ലഭിച്ചത്. ചില പ്രകടനക്കാർ ഗ്രൂപ്പിനെ പിന്തുണച്ചു, മറ്റുള്ളവർ അതിനെ എതിർത്തു. കാത്തലിക് ന്യൂസ് ഏജൻസിയുടെ റിപ്പോർട്ട് പ്രകാരം,<blockquote> ഒക്ടോബർ 18-ന്, ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെ എതിർക്കുന്നവരുടെ (pro-life) പ്രതിഷേധങ്ങളെ നേരിടാനായി 40 ഫെമിനിസ്റ്റുകൾ ഒത്തുചേർന്നു. എന്നാൽ, എതിർപക്ഷത്ത് ഇതിലും നാലുമടങ്ങ് ആളുകൾ അണിനിരന്നിരുന്നു. അവർ തീപ്പെട്ടികൾ വിതരണം ചെയ്തു; അതിൽ കത്തുന്ന ഒരു പള്ളിയുടെ ചിത്രവും, 'വെളിച്ചം നൽകുന്ന ഒരേയൊരു പള്ളി കത്തുന്ന പള്ളി മാത്രമാണ്. ഞങ്ങളോടൊപ്പം ചേരൂ!' എന്ന വാചകവും ഉണ്ടായിരുന്നു. ഒക്ടോബർ 19-നും ഫെമിനിസ്റ്റുകൾ തീപ്പെട്ടികൾ വിതരണം ചെയ്യാൻ ഒത്തുചേർന്നെങ്കിലും, ഗർഭച്ഛിദ്രം നടത്തുന്ന കപ്പൽ നങ്കൂരമിട്ടിരുന്ന തുറമുഖത്ത് ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെ എതിർക്കുന്നവരുടെ വൻ ജനക്കൂട്ടം തടിച്ചുകൂടിയതോടെ, അവർക്ക് പിന്മാറേണ്ടി വന്നു.</blockquote> ഇരുപക്ഷത്തുനിന്നുമുള്ള പ്രതിഷേധക്കാർക്കിടയിലൂടെ കപ്പൽ തുറമുഖത്തേക്ക് അടുക്കാൻ ശ്രമിച്ചപ്പോൾ, ഹാർബർ പട്രോൾ ഉദ്യോഗസ്ഥർ ഒരു ചെറിയ ബോട്ടിലെത്തി. കപ്പലിന്റെ ചുക്കാൻ (helm) ഭാഗത്ത് കയർ ചുറ്റി അതിനെ തുറമുഖത്തുനിന്ന് വലിച്ചുമാറ്റാൻ ശ്രമിച്ചു.<ref>{{Cite web | url=http://www.vesselthefilm.com | title=HOME}}</ref> == മൊറോക്കോ == മാലിയിലെ ഇബ്തിസം ലാച്ച്ഗർ (Mouvement alternatif pour les libertés individuelles) 2012-ൽ മൊറോക്കോ സന്ദർശിക്കാൻ വിമൻ ഓൺ വേവ്സിനെ ക്ഷണിച്ചു.<ref name="Smit">{{Cite news |url=https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/marokko-ontstemd-over-komst-abortusboot~bcdc4c7c/ |title=Marokko ontstemd over komst abortusboot |author=Mariken Smit |work=[[de Volkskrant]] |date=3 October 2012 |access-date=7 August 2019 |language=nl}}</ref> 2012 ഒക്ടോബർ 3-ന്, വിമൻ ഓൺ വേവ്സ് കപ്പലായ ലാംഗെനോർട്ടിന്റെ പ്രവേശനം തടയാൻ മൊറോക്കൻ ആരോഗ്യ മന്ത്രാലയം സ്മിർ തുറമുഖം അടച്ചു.<ref>{{Cite web | url=https://abcnews.go.com/blogs/headlines/2012/10/dutch-abortion-boat-barred-from-morocco/ | title=Dutch 'Abortion Boat' Barred from Morocco| website=[[ABC News (United States)|ABC News]]}}</ref> മുസ്ലീം ഭൂരിപക്ഷ രാജ്യത്ത് കരകയറാൻ വിമൻ ഓൺ വേവ്സ് നടത്തിയ ആദ്യ ശ്രമമായിരുന്നു ഇത്. ഗർഭഛിദ്ര വിരുദ്ധ പ്രതിഷേധക്കാർ അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു. പലരും ഗർഭഛിദ്രത്തിനെതിരായ അടയാളങ്ങൾ വഹിച്ചുകൊണ്ട് അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു. ആക്ടിവിസ്റ്റായ റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ് കപ്പലിനെ സ്വീകരിക്കാൻ തുറമുഖത്തെത്തിയിരുന്നുവെങ്കിലും, പ്രതിഷേധക്കാരെ കണ്ടതിനെത്തുടർന്ന് അവരെ അവിടെനിന്ന് മാറ്റുകയാണുണ്ടായത്<ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/world/2012/oct/04/abortion-campaigner-boat-moroccan-port|title=Abortion campaigners' boat turned away from Moroccan port|last=Morocco|first=Associated Press in|date=2012-10-04|newspaper=The Guardian|access-date=2018-06-09|agency=Associated Press}}</ref> === ഗ്വാട്ടിമാല === 2017 ഫെബ്രുവരി 22-ന്, പസഫിക് തീരത്തുള്ള പ്യൂർട്ടോ ക്വെറ്റ്‌സാലിൽ, അഞ്ച് ദിവസത്തെ സന്ദർശനത്തിനായി 'WoW' കപ്പൽ നങ്കൂരമിട്ടു. ഫെബ്രുവരി 23-ന്, നിശ്ചയിച്ചിരുന്ന ഒരു പത്രസമ്മേളനം ആരംഭിച്ച് അല്പസമയത്തിനകം തന്നെ നിർത്തിവെപ്പിക്കപ്പെട്ടു<ref>{{Cite web | url=http://www.womenonwaves.org/en/page/6588/guatemalan-army-declare-they-will-denounce-the-abortion-ship-without-legal-groun | title=Guatemalan army declare they will denounce the abortion ship without legal grounds}}</ref>. തുടർന്ന് സൈനികർ പ്രദേശം ഉപരോധിക്കുകയും, കപ്പലിലുള്ള പ്രവർത്തകരെ പുറത്തിറങ്ങുന്നതിൽ നിന്നും സന്ദർശകരെ കപ്പലിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നതിൽ നിന്നും തടയുകയും ചെയ്തു<ref name=":4" />. കത്തോലിക്കാ സഭാ നേതാക്കളും മറ്റ് മതനേതാക്കളും രാഷ്ട്രീയക്കാരും ഈ കപ്പലിനെയും അതിന്റെ ദൗത്യത്തെയും ശക്തമായി എതിർത്തു. ബുധനാഴ്ച നടന്ന കോൺഗ്രസ് സമ്മേളനത്തിനിടെ, നിയമനിർമ്മാതാവായ റൗൾ റൊമേറോ, "മരണത്തിന്റെ കപ്പൽ ഗ്വാട്ടിമാലയിൽ എത്തിയിരിക്കുന്നു" എന്ന് പ്രസ്താവിച്ചു<ref name=":4">{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-latin-america-39073367|title=Guatemala army blocks abortion boat|date=2017-02-24|work=BBC News|access-date=2018-06-09}}</ref> . ഗ്വാട്ടിമാലൻ സൈനിക കപ്പൽ ഉപയോഗിച്ച് 'WoW' കപ്പലിനെ അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രാതിർത്തിയിലേക്ക് നീക്കം ചെയ്തു. തങ്ങൾ വിനോദസഞ്ചാരികളാണെന്ന് ഇമിഗ്രേഷൻ അധികൃതരോട് കള്ളം പറഞ്ഞുവെന്നും, എന്നാൽ യഥാർത്ഥത്തിൽ സ്ത്രീകൾക്ക് ഗർഭച്ഛിദ്രം ലഭ്യമാക്കാൻ ലക്ഷ്യമിടുന്ന ഒരു ആരോഗ്യ സംഘടനയാണ് ഇവർ എന്നും ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയാണ് കപ്പലിനെ പുറത്താക്കിയത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.eleconomista.com.mx/internacionales/Expulsan-a-barco-de-ONG-proaborto-20170226-0048.html|title = Expulsan a barco de ONG proaborto}}</ref> === മെക്സിക്കോ === [[File:28 de septiembre. Día por la despenalización del aborto en América Latina y el Caribe. México DF.jpg|thumb|മെക്സിക്കോയിൽ ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള അവകാശത്തെ അനുകൂലിക്കുന്ന പ്രതിഷേധക്കാർ]] 2017 ഏപ്രിലിൽ, 'അഡ്ലെയ്ഡ്' (Adelaide) എന്ന കപ്പൽ [[മെക്സിക്കോ]യിലെ ഇക്സ്റ്റാപയിൽ (Ixtapa) എത്തിച്ചേർന്നു. അക്കാലത്ത് മെക്സിക്കോയുടെ മിക്ക ഭാഗങ്ങളിലും ഗർഭച്ഛിദ്രം നിയമവിരുദ്ധമായിരുന്നു. ഗർഭച്ഛിദ്രം ആഗ്രഹിക്കുന്ന സ്ത്രീകളെ, മെക്സിക്കോയുടെ പസഫിക് തീരത്തുനിന്ന് അന്താരാഷ്ട്ര ജലാശയങ്ങളിലേക്ക് കപ്പൽ ജീവനക്കാർ എത്തിച്ചു. മെക്സിക്കൻ ക്രിമിനൽ നിയമങ്ങൾ ബാധകമല്ലാത്ത അന്താരാഷ്ട്ര ജലാശയങ്ങളിൽ വെച്ചാണ് ഈ നടപടിക്രമങ്ങൾ നടത്തിയത്.<ref>{{Cite web |date=2017-04-22 |title=Abortion boat makes first visit to Mexico |url=https://mexiconewsdaily.com/news/abortion-boat-makes-first-visit-to-mexico/ |access-date=2022-08-24 |website=[[Mexico News Daily]]}}</ref> ==അവലംബം== {{Reflist}} ==ബാഹ്യ കണ്ണികൾ== *[https://www.womenonwaves.org/ Women on Waves website] *[https://vesselthefilm.com/ Vessel] Documentary film about Women on Waves {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:ഗർഭച്ഛിദ്ര സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നവർ]] 3l7h98jtuzimo71vwl6ydrx4bik9ots 4682220 4682219 2026-11-02T07:28:22Z Meenakshi nandhini 99060 /* മെക്സിക്കോ */ 4682220 wikitext text/x-wiki {{prettyurl/wikidata}}{{Infobox organization | name = വുമൺ ഓൺ വേവ്സ് | image = Women on Waves logo.png | image_border = | alt = | caption = | abbreviation = WoW | formation = 1999 | type = [[Nonprofit organization|ലാഭേച്ഛയില്ലാത്ത സ്ഥാപനം]] | status = | purpose = ഗർഭച്ഛിദ്രം, ഇതുസംബന്ധമായ വിദ്യാഭ്യാസം തുടങ്ങിയ പ്രത്യുൽപാദന ആരോഗ്യ സേവനങ്ങൾ നിയന്ത്രിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന രാജ്യങ്ങളിലേക്ക് ഇവ എത്തിക്കുക | leader_title = Founder | leader_name = [[റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ്]] | headquarters = [[ആംസ്റ്റർഡാം]], [[നെതർലാൻഡ്സ്]] | location = | region_served = നിയന്ത്രിത പ്രത്യുൽപാദന ആരോഗ്യ സേവനങ്ങളുള്ള രാജ്യങ്ങൾ | website = [https://www.womenonwaves.org/en/ womenonwaves.org] }} നിയന്ത്രിത ഗർഭച്ഛിദ്ര നിയമങ്ങളുള്ള രാജ്യങ്ങളിലെ സ്ത്രീകൾക്ക് പ്രത്യുൽപാദനപരമായ ആരോഗ്യ സേവനങ്ങൾ, പ്രത്യേകിച്ച് നോൺ-സർജിക്കൽ അബോർഷൻ സേവനങ്ങളും വിദ്യാഭ്യാസവും എത്തിക്കുന്നതിനായി ഡച്ച് ഫിസിഷ്യൻ [[റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ്]] 1999-ൽ സ്ഥാപിച്ച ഒരു ഡച്ച് സർക്കാരിതര സംഘടനയാണ് '''വിമൻ ഓൺ വേവ്സ്''' (WoW).<ref name=":1">{{Cite journal|last=Lambert-Beatty|first=Carrie|date=2008|title=Twelve miles: Boundaries of the new art/activism|journal=Signs: Journal of Women in Culture and Society|volume=34|issue=1|pages=309–327|doi=10.1086/588446|issn=0097-9740}}</ref> WoW വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്ന മറ്റ് സേവനങ്ങളിൽ [[ഗർഭനിരോധന ഗുളികൾ|ഗർഭനിരോധനം]], വ്യക്തിഗത പ്രത്യുത്പാദന കൗൺസിലിംഗ്, വർക്ക്ഷോപ്പുകൾ, അനാവശ്യ ഗർഭധാരണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വിദ്യാഭ്യാസം എന്നിവയും ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref name=":0">{{Cite journal|last=Best|first=Alyssa|date=September 2005|title=Abortion Rights along the Irish-English Border and the Liminality of Women's Experiences|url=https://archive.org/details/sim_dialectical-anthropology_2005_29_3-4/page/423|journal=Dialectical Anthropology|volume=29|issue=3–4|pages=423–437|doi=10.1007/s10624-005-3863-x|s2cid=145318165|issn=0304-4092}}</ref> == രീതിയും പശ്ചാത്തലവും == ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങളെക്കുറിച്ചും, 'ആർ.യു-486' (RU-486) ​​എന്ന മരുന്ന് ഉപയോഗിച്ച് ശസ്ത്രക്രിയ കൂടാതെ സ്വയം ഗർഭച്ഛിദ്രം നടത്തുന്ന രീതിയെക്കുറിച്ചും (മെഡിക്കൽ അബോർഷൻ) പഠിക്കുന്നതിനായി അഭിഭാഷകർ, ഡോക്ടർമാർ, കലാകാരന്മാർ, എഴുത്തുകാർ, പൊതുജനാരോഗ്യ പ്രവർത്തകർ, കൂടാതെ സ്ത്രീകൾക്കും പുരുഷന്മാർക്കുമായി ശിൽപ്പശാലകൾ (വർക്ക്‌ഷോപ്പുകൾ) സംഘടിപ്പിക്കാറുണ്ട്.<ref name=":2">Whitten, Diana. 2014. ''Vessel''. Documentary film. Published by Sovereignty Productions.</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.thestar.com/life/health_wellness/2008/01/25/floating_clinic_spreads_word_on_abortion_pill.html|title=Floating clinic spreads word on abortion pill {{!}} The Star|work=thestar.com|access-date=2018-06-08}}</ref> 'എ-പോർട്ടബിൾ' (A-Portable) എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന, പ്രത്യേകം സജ്ജീകരിച്ച ഒരു മൊബൈൽ ക്ലിനിക്ക് ഉൾക്കൊള്ളുന്ന കപ്പലിലാണ് ഈ സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നത്. 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (Women on Waves - WoW) ഒരു രാജ്യത്ത് എത്തുമ്പോൾ, സ്ത്രീകൾ മുൻകൂട്ടി സമയം നിശ്ചയിക്കുകയും (അപ്പോയിന്റ്‌മെന്റ് എടുക്കുകയും) തുടർന്ന് കപ്പലിലേക്ക് എത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. കപ്പൽ ഏകദേശം 20 കിലോമീറ്റർ (12 മൈൽ) അകലെയുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിലേക്ക് സഞ്ചരിക്കുന്നു. നെതർലാൻഡ്‌സിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത കപ്പലുകളിൽ അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിൽ ഡച്ച് നിയമങ്ങളാണ് ബാധകമാകുന്നത്.<ref name=":1" /> അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിൽ എത്തിയ ശേഷം, കപ്പലിലെ മെഡിക്കൽ ജീവനക്കാർ ഗർഭച്ഛിദ്രം ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രത്യുൽപാദന ആരോഗ്യ സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നു<ref>{{cite web|title=Campaigns and Information|url=http://www.womenonwaves.org/|website=Women on Waves|access-date=17 October 2016}}</ref> ഗോംപെർട്‌സിന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, ഈ കപ്പൽ ആദ്യമായി യാത്ര തിരിച്ചപ്പോൾ, അത് ഡച്ച് സമുദ്രമേഖലയിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ട ഒരു ഡച്ച് കപ്പലായിരുന്നു. ഇതിനർത്ഥം, അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിൽ വിതരണം ചെയ്യുന്നതിനായി അവർക്ക് ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള ഗുളികകൾ കപ്പലിൽ കൊണ്ടുപോകാൻ സാധിച്ചു എന്നാണ്.<ref>{{Cite web |last=Urbina |first=Ian |date=October 17, 2022 |title=From the Sea, Freedom {{!}} The Outlaw Ocean Podcast |url=https://www.theoutlawocean.com/ |access-date=2023-11-24 |website=The Outlaw Ocean Project}}</ref> 'അറ്റലിയർ വാൻ ലീഷൗട്ട്' (Atelier van Lieshout) എന്ന ഡച്ച് സ്റ്റുഡിയോ രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത 'എ-പോർട്ടബിൾ', മെഡിക്കൽ ക്ലിനിക്കായും ആർട്ട് ഇൻസ്റ്റാളേഷനായും പ്രവർത്തിക്കുന്നു.<ref name=":1" /> ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെയോ ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങളെയോ എതിർക്കുന്ന സർക്കാർ അധികൃതർ, മതസംഘടനകൾ, പ്രാദേശിക ഗ്രൂപ്പുകൾ എന്നിവരുടെ ലക്ഷ്യസ്ഥാനമായി 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (WoW) സംഘടനയിലെ സന്നദ്ധപ്രവർത്തകരും ജീവനക്കാരും പലപ്പോഴും മാറിയിട്ടുണ്ട്.<ref name=":1" /> വിമൻ ഓൺ വേവ്സ് സന്ദർശിക്കുന്ന രാജ്യങ്ങളിൽ ഗർഭഛിദ്രത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകൾ പുനരുജ്ജീവിപ്പിച്ചതിന്റെ ബഹുമതി എൻ‌ജി‌ഒയ്ക്കാണ്.<ref name=":1" /> === പ്രത്യുൽപാദന അവകാശ പ്രസ്ഥാനം === ചില ഡച്ച് സംഘടനകളുടെയും സർക്കാർ സംരംഭങ്ങളുടെയും ഇന്നത്തെ പ്രധാന ശ്രദ്ധാകേന്ദ്രമാണ് ഗർഭഛിദ്രത്തിനുള്ള സൗകര്യം.<ref>{{Cite web |last=Zaken |first=Ministerie van Buitenlandse |title=Dutch Development results Sexual and reproductive health and rights including HIV / AIDS (SRHR) |url=https://www.dutchdevelopmentresults.nl/2019/theme/srhr |access-date=2023-11-28 |website=www.dutchdevelopmentresults.nl}}</ref>നെതർലാൻഡിൽ, ഗർഭത്തിൻറെ 24-ാം ആഴ്ച വരെ ഗർഭഛിദ്രം നിയമപരമാണ്. കൂടാതെ എക്സപ്ഷണൽ മെഡിക്കൽ എക്സ്പെൻസസ് ആക്റ്റ് അല്ലെങ്കിൽ ആരോഗ്യ ഇൻഷുറൻസ് കമ്പനികൾ ഇത് പരിരക്ഷിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web |last=Ministerie |date=2014-07-01 |title=Topics - Abortion - Government.nl |url=https://www.government.nl/topics/abortion/question-and-answer |access-date=2023-11-28 |website=www.government.nl |language=en-GB}}</ref> പ്രത്യുൽപാദന അവകാശങ്ങൾക്കായുള്ള ആഗോള മുന്നേറ്റത്തിന്റെ ഭാഗമാണ് 'വിമൻ ഓൺ വേവ്സ്' (Women on Waves). അയർലൻഡ് പോലുള്ള രാജ്യങ്ങളിലെ പരിമിതമായ പ്രത്യുൽപാദന അവകാശങ്ങളെ പരീക്ഷിക്കാനും വെല്ലുവിളിക്കാനും, അതുവഴി ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള സൗകര്യങ്ങൾ കൂടുതൽ ലഭ്യമാക്കാൻ ശ്രമിക്കാനുമാണ് ഈ കപ്പൽ ഉപയോഗിക്കുന്നത്..<ref name=":13">{{Cite journal |last=Gomperts |first=Rebecca |date=January 2002 |title=Women on Waves: Where Next for the Abortion Boat? |journal=Reproductive Health Matters |language=en |volume=10 |issue=19 |pages=180–183 |doi=10.1016/S0968-8080(02)00004-6 |issn=0968-8080|doi-access=free |pmid=12369324 }}</ref>ലോകമെമ്പാടുമുള്ള 10 ഗർഭഛിദ്രങ്ങളിൽ 9-ൽ കൂടുതൽ സംഭവിക്കുന്നത് ഗോംപെർട്‌സും വിമൻ ഓൺ വേവ്സും സന്ദർശിക്കുന്ന വികസ്വര രാജ്യങ്ങളിലാണ് . ഇത് നിയമവിരുദ്ധമോ നിയന്ത്രിതമോ ആയ പ്രദേശങ്ങളിലെ സുരക്ഷിതമല്ലാത്ത ഗർഭഛിദ്രങ്ങളായതിനാലാണ് മാതൃമരണത്തിന് ഒരു പ്രധാന കാരണം.<ref>{{cite web | url=https://www.womenonwaves.org/en/page/650/who-are-we | title=Who Are We? }}</ref> വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സിനെതിരെ ഗോമ്പേർട്ട്സിന് കാര്യമായ എതിർപ്പുകൾ നേരിടേണ്ടി വന്നിട്ടുണ്ട്. 2014-ലെ ഡോക്യുമെന്ററി വെസൽ, പോളണ്ടിലെ ഗർഭഛിദ്ര വിരുദ്ധ പ്രതിഷേധക്കാർ അവരെ നാസി എന്ന് വിളിച്ചുകൊണ്ട് ഒരു മന്ത്രം ആലപിക്കുന്നതും സ്പെയിനിൽ വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ് കപ്പൽ കടലിലേക്ക് വലിച്ചിഴയ്ക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നതും കാണിക്കുന്നു.<ref>{{cite AV media |people= |last=Whitten |first=Diana |date=2014 |title=Vessel |url=https://vesselthefilm.com/ |trans-title= |format= |work= |type= |language= |location= |publisher= |time= |access-date=}}</ref> == റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ് == [[File:Rebeca Gompers Lodz 2017 by Jarek Sawiuk. cropped.jpg|thumb|Rebecca Gomperts, [[Łódź]], Poland, 2017]] ഒരു ജനറൽ പ്രാക്ടീഷണറായ ഡോക്ടറും, കലാകാരിയും, സ്ത്രീ അവകാശ പ്രവർത്തകയുമാണ് റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ്. 1966-ൽ ജനിച്ച ഗോംപെർട്സ് നെതർലൻഡ്സിലെ വ്ലിസിംഗൻ എന്ന തുറമുഖ നഗരത്തിലാണ് വളർന്നത്. 1980-കളിൽ ആംസ്റ്റർഡാമിലേക്ക് താമസം മാറിയ അവർ അവിടെ ഒരേസമയം കലയും വൈദ്യശാസ്ത്രവും പഠിച്ചു. ബാർട്ട് ജെ. ടെർവിയൽ ക്യാപ്റ്റനായിരുന്ന ഗ്രീൻപീസ് കപ്പലായ 'റെയിൻബോ വാരിയർ II'-ൽ റെസിഡന്റ് ഫിസിഷ്യനായി പ്രവർത്തിച്ച അനുഭവങ്ങളിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ടാണ്, നിയമവിരുദ്ധമായ ഗർഭച്ഛിദ്രം മൂലം ഉണ്ടാകുന്ന ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾ പരിഹരിക്കുന്നതിനായി ഗോംപെർട്സ് 'WoW' (Women on Waves) എന്ന സംഘടനയ്ക്ക് രൂപം നൽകിയത്. 'റെയിൻബോ വാരിയർ II'-ൽ ലാറ്റിൻ അമേരിക്ക സന്ദർശിക്കുന്ന വേളയിൽ, സാമൂഹിക മാറ്റത്തിനും സ്ത്രീകളുടെ ആരോഗ്യത്തിനും കൂടുതൽ പിന്തുണ നൽകുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെയാണ് ഈ സംഘടന പ്രവർത്തിച്ചു തുടങ്ങിയത്. നെതർലൻഡ്സ് പോലുള്ള വികസിത രാജ്യങ്ങളിൽ സുരക്ഷിതവും നിയമപരവുമായ ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനും ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങൾക്കും സൗകര്യങ്ങളുണ്ടെങ്കിൽ, ചില വികസ്വര രാജ്യങ്ങളിൽ ദിവസവും 800-ഓളം നിയമവിരുദ്ധവും സുരക്ഷിതമല്ലാത്തതുമായ ഗർഭച്ഛിദ്രങ്ങൾ നടക്കുന്നുണ്ട്. 'അറ്റലിയർ വാൻ ലീഷൗട്ട്' (Atelier van Lieshout) എന്ന സ്ഥാപനവുമായി സഹകരിച്ച്, വാടകയ്‌ക്കെടുത്ത കപ്പലുകളിൽ സജ്ജീകരിക്കാവുന്ന 'എ-പോർട്ടബിൾ' (A-portable) എന്ന് പേരിട്ടിരിക്കുന്ന, കൊണ്ടുപോകാൻ കഴിയുന്ന ഒരു ഗൈനക്കോളജി യൂണിറ്റ് അവർ രൂപകൽപ്പന ചെയ്തു. ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന നിയമങ്ങളെക്കുറിച്ച് അവബോധം വളർത്തുക, അവയെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകൾക്ക് തുടക്കമിടുക, കൂടാതെ ഗർഭച്ഛിദ്രം നിയമവിരുദ്ധമായ രാജ്യങ്ങളിൽ കഴിയുന്ന സ്ത്രീകൾക്ക് സുരക്ഷിതവും ശസ്ത്രക്രിയ ആവശ്യമില്ലാത്തതുമായ ഗർഭച്ഛിദ്ര സൗകര്യങ്ങൾ ഒരുക്കിക്കൊടുക്കുക എന്നിവയാണ് ഈ സംഘടനയുടെ പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങൾ..<ref name="FERRY">{{Citation | last =Ferry | first =Julie | date =14 November 2007 | title =The abortion ship's doctor | location =UK | newspaper =Guardian | url =https://www.theguardian.com/women/story/0,,2210593,00.html |access-date=2008-11-14}}</ref> == 'എ-പോർട്ടബിൾ' (A-Portable) == ഡച്ച് കലാകാരനും ശില്പിയുമായ അറ്റലിയർ വാൻ ലീഷൗട്ട് (Atelier van Lieshout) രൂപകൽപ്പന ചെയ്യുകയും പേരിടുകയും ചെയ്ത ഒരു മൊബൈൽ ഗൈനക്കോളജിക്കൽ ക്ലിനിക്കാണ് 'എ-പോർട്ടബിൾ'. ഒരു ഷിപ്പിംഗ് കണ്ടെയ്‌നർ പരിഷ്കരിച്ചാണ് ഈ ക്ലിനിക് ഒരുക്കിയിരിക്കുന്നത്. ഇളം നീല നിറത്തിൽ പെയിന്റ് ചെയ്തിരിക്കുന്ന ഇതിന്റെ വശങ്ങളിൽ 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (Women on Waves) എന്ന സംഘടനയുടെ ലോഗോ പതിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name=":1" /> നെതർലാൻഡ്‌സിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത കപ്പലുകളിൽ ഈ കണ്ടെയ്‌നർ ഘടിപ്പിച്ചാണ് യാത്ര ചെയ്യുന്നത്. 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' എന്ന സർക്കാരിതര സംഘടനയാണ് (NGO) ഈ കപ്പലുകൾ വാടകയ്‌ക്കെടുക്കുന്നത്. 2001-ൽ കീസ് റൈറ്റർ (Kees Ryter) രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത ഈ ലോഗോയെക്കുറിച്ച് ലാംബെർട്ട്-ബീറ്റി (Lambert-Beatty) ഇങ്ങനെ വിവരിക്കുന്നു: ക്ലിനിക്കിന്റെ വശത്ത് ഒരു പർപ്പിൾ നിറത്തിലുള്ള വൃത്തമുണ്ട്. അതിനുള്ളിൽ പിങ്ക് നിറത്തിലുള്ള ഔട്ട്‌ലൈനോടുകൂടിയ ഓറഞ്ച് നിറത്തിലുള്ള ഒരു രൂപമുണ്ട്; സൂക്ഷിച്ചു നോക്കിയാൽ, മാനുഷിക-വൈദ്യ സഹായത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന ഒരു തരം 'ചതുരാകൃതിയിലുള്ള കുരിശ്' (squared cross) ആണെന്ന് മനസ്സിലാക്കാം.<ref name=":1" /> p.&nbsp;309 ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ഉപദേശങ്ങൾ, സോണോഗ്രാമുകൾ, മരുന്നുകൾ വഴിയോ ശസ്ത്രക്രിയ വഴിയോ ഉള്ള ഗർഭച്ഛിദ്രം എന്നിവ ലഭ്യമാക്കുന്ന, പൂർണ്ണമായും പ്രവർത്തനക്ഷമമായ ഒരു ഗൈനക്കോളജിക്കൽ ക്ലിനിക്കാണ് ഇത്. സാധാരണയായി രണ്ട് ഡോക്ടർമാരും ഒരു നഴ്സുമാണ് ഇവിടെ സേവനമനുഷ്ഠിക്കുന്നത്. കൂടാതെ, ബോധവൽക്കരണവും കൗൺസിലിംഗും നൽകുന്നതിനായി പരിശീലനം ലഭിച്ച സന്നദ്ധപ്രവർത്തകരും കപ്പലിലുണ്ടാകും. കപ്പലിലെ ജീവനക്കാർ ഏതാണ്ട് പൂർണ്ണമായും സ്ത്രീകളാണ്.<ref name=":1" />ഇത്തരം പ്രവർത്തനങ്ങൾ അനുവദനീയമായ രാജ്യങ്ങളിലെ തുറമുഖങ്ങളിൽ, നിയമപരവും വൈദ്യശാസ്ത്രപരവുമായ വിഷയങ്ങളെക്കുറിച്ച് കപ്പലിലെ ജീവനക്കാർ ശിൽപ്പശാലകൾ നടത്താറുണ്ട്.<ref name=":1" />കർശനമായ നിയമങ്ങളുള്ള രാജ്യങ്ങൾ സന്ദർശിക്കുമ്പോൾ, സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നതിനായി കപ്പൽ അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രാതിർത്തിയിലേക്ക് (കരയിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 12 മൈൽ അകലെ) നീങ്ങുന്നു.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> 'എ-പോർട്ടബിൾ' ഒരു മെഡിക്കൽ ക്ലിനിക്കായി പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും, ഇതൊരു കലാസൃഷ്ടിയായും കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. 'വിഷ്വൽ ആർട്ടിനും സാംസ്കാരിക പൈതൃകത്തിനുമായി പൊതുഫണ്ടിൽ നിന്ന് സഹായം നൽകുന്ന' ഡച്ച് സ്ഥാപനമായ 'മോൺഡ്രിയാൻ ഫൗണ്ടേഷൻ' (Mondriaan Foundation) ആണ് 'എ-പോർട്ടബിൾ' നിർമ്മിക്കുന്നതിനുള്ള പ്രാരംഭ ഫണ്ട് നൽകിയത്.<ref>{{Cite news|url=https://www.mondriaanfonds.nl/en/about/|title=About - Mondriaan Fund|work=Mondriaan Fund|access-date=2018-06-08}}</ref> പോർച്ചുഗലിൽ നടന്ന 'വിമൻ ബിൽഡിംഗ് എക്സിബിഷൻ' (Ute Meta Bauer-ന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ), ആംസ്റ്റർഡാമിലെ 'മീഡിയമാറ്റിക്' (Mediamatic) ആർട്ട് സ്പേസ് എന്നിവിടങ്ങളിലും, 'ആർട്ട്‌ഫോറം' (Artforum) എന്ന പ്രസിദ്ധീകരണത്തിലും ഇത് ഇടം നേടിയിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://www.mediamatic.net/en/page/8963/women-on-waves|title=Women on Waves|website=Mediamatic|access-date=2018-06-08}}</ref>കലാ ചരിത്രകാരിയും നിരൂപകയും പ്രൊഫസറുമായ ക്ലെയർ ബിഷപ്പ് (Claire Bishop), 'എ-പോർട്ടബിൾ'-നെ ഒരു "നവ രാഷ്ട്രീയ കല" (new political art) ആയി വിശേഷിപ്പിക്കുന്നുവെന്ന് ലാംബെർട്ട്-ബീറ്റി ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.<ref name=":1" /><ref>{{Cite journal|last=Bishop|first=Claire|date=2006|title=The social turn: Collaboration and its discontents|journal=Artforum International|volume=44|issue=6|pages=178–83}}</ref> == യാത്രകൾ == 2002-ൽ, ഡച്ച് പാർലമെന്റിൽ നടന്ന ശക്തമായ വാദപ്രതിവാദങ്ങൾക്കൊടുവിൽ, 'വുമൺ ഓൺ വേവ്‌സ്' (Women on Waves) എന്ന സംഘടനയുടെ 'അറോറ' (Aurora) എന്ന കപ്പലിലുണ്ടായിരുന്ന മെഡിക്കൽ ജീവനക്കാർക്ക്, ഗർഭിണികളായ സ്ത്രീകൾക്ക് സാധാരണയായി 'ഗർഭച്ഛിദ്ര ഗുളിക' എന്ന് അറിയപ്പെടുന്ന 'ആർ.യു-486' (RU-486) ​​- നൽകാൻ നെതർലാൻഡ്‌സ് ആരോഗ്യ മന്ത്രി എൽസ് ബോർസ്റ്റ് അനുമതി നൽകി.<ref name=":0" /> സ്ത്രീകളുടെ ലൈംഗിക സ്വാതന്ത്ര്യവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഡച്ച് സർക്കാരിന്റെ നയത്തിന് അനുസൃതമായാണ് ഈ തീരുമാനമെന്ന് ബോർസ്റ്റ് വ്യക്തമാക്കി. ഒമ്പത് ആഴ്ച വരെ പ്രായമുള്ള ഗർഭാവസ്ഥ അവസാനിപ്പിക്കാൻ മാത്രമേ ഈ ഗുളിക ഉപയോഗിക്കാവൂ എന്നും, ഒരു ഗൈനക്കോളജിസ്റ്റിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ മാത്രമേ ഇത് നൽകാവൂ എന്നും നിബന്ധനയുണ്ടായിരുന്നു.<ref>{{cite news|author1=Geraldine Coughlan|title=Legal boost for Dutch abortion ship|url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/2080992.stm|publisher=BBC|date=2 July 2002}}</ref> ഗർഭച്ഛിദ്രം, പ്രത്യുൽപാദന അവകാശങ്ങൾ എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിയമങ്ങൾ ദേശീയ അതിർത്തികൾക്കുള്ളിൽ (സമുദ്രാതിർത്തികൾ ഉൾപ്പെടെ) മാത്രമേ ബാധകമാകൂ. ഇക്കാരണത്താൽ, 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (Women on Waves) എന്ന സംഘടന അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിലുള്ള അധിക സ്വാതന്ത്ര്യം പ്രയോജനപ്പെടുത്തുന്നു.<ref name=":13"/> ഇവരുടെ ബോട്ട് തീരത്തുനിന്ന് 20 മൈൽ അകലേക്ക് സഞ്ചരിക്കുകയും, അവിടെ വെച്ച് നടപടിക്രമങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കാൻ ഒരു ദിവസം എടുക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.<ref>{{cite news |last1=Thornton |first1=Jacqui |title=Doctor's floating clinic to offer abortions offshore |url=https://www.newspapers.com/image/752646824/ |work=[[The Sunday Telegraph]] |date=11 June 2000}}</ref> [[File:Internationalwaters.png|thumb|356x356px|Boundaries of international waters worldwide]] === അയർലൻഡ് === 2001-ൽ 'അറോറ' (Aurora) എന്ന കപ്പലിൽ 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (Women on Waves) അയർലൻഡിലേക്ക് തങ്ങളുടെ ആദ്യ യാത്ര നടത്തി. ഡച്ചുകാരായ രണ്ട് ഡോക്ടർമാരും ഒരു നഴ്‌സും ഈ കപ്പലിലുണ്ടായിരുന്നു.<ref name="CHOCANO">{{cite web | last = Chocano | first = Carina | title = The "abortion boat" steams toward Ireland | work = Salon.com | url = http://dir.salon.com/story/mwt/feature/2001/06/14/abortion_boat/ | access-date = 2008-02-01 | archive-date = 20 July 2008 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080720043254/http://dir.salon.com/story/mwt/feature/2001/06/14/abortion_boat/ | url-status = dead }}</ref>അയർലൻഡിലെ ഗർഭച്ഛിദ്ര നിയമങ്ങൾ ഉദാരമാക്കുന്നതിനുള്ള പ്രസ്ഥാനത്തിന് ഉത്തേജനം നൽകുക എന്നതായിരുന്നു 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ് അയർലൻഡ്'-ന്റെ പ്രഖ്യാപിത ലക്ഷ്യം.<ref>{{Cite web|url=https://www.womenonwaves.org/en/page/769/ireland-2001|title=Ireland 2001|last=Worrell|first=Marc|website=Women on Waves|access-date=2018-06-08}}</ref> അക്കാലത്ത്, യൂറോപ്പിൽ ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനെതിരെ ഏറ്റവും കർശനമായ നിരോധനങ്ങളുള്ള രാജ്യമായിരുന്നു അയർലൻഡ്; 1861-ൽ നിലവിൽ വന്ന നിയമങ്ങളായിരുന്നു അവിടെ അപ്പോഴും തുടർന്നിരുന്നത്.<ref name=":0" /> 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ് അയർലൻഡ്' വിവിധ വർക്ക്‌ഷോപ്പുകളിലൂടെ വ്യക്തികൾക്കും ഗ്രൂപ്പുകൾക്കും ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെക്കുറിച്ചും അനാഗ്രഹ ഗർഭധാരണത്തെക്കുറിച്ചും അറിവ് പകർന്നു നൽകി. ഈ യാത്രയിൽ, ശസ്ത്രക്രിയ വഴിയോ മരുന്നുകൾ വഴിയോ ഗർഭച്ഛിദ്രം നടത്താൻ അവർക്ക് അനുവാദമുണ്ടായിരുന്നില്ല. ഡച്ച് നിയമപ്രകാരം, ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ നൽകാൻ മാത്രമേ അവർക്ക് അനുവാദമുണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ; ഗർഭനിരോധന ഉപാധികൾ നേരിട്ട് വിതരണം ചെയ്യാൻ പാടില്ലായിരുന്നു.<ref name=":0" />അയർലൻഡിലെ ഗർഭച്ഛിദ്ര അവകാശ സംഘടനകളുടെ ക്ഷണപ്രകാരമാണ് കപ്പൽ എത്തിയത്. 'അറോറ' എത്തുന്നതിന് മുന്നോടിയായി അവർ വിപുലമായ പ്രചാരണ പരിപാടികൾ സംഘടിപ്പിച്ചിരുന്നു. ഡബ്ലിൻ തുറമുഖത്ത് നങ്കൂരമിട്ട കപ്പൽ, അയർലൻഡിലെ നിയമം ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെക്കുറിച്ചും ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങളെക്കുറിച്ചുമുള്ള ചർച്ചകൾ നിരോധിച്ചിരുന്നതിനാൽ, ബോധവൽക്കരണ സേവനങ്ങൾ നൽകാനായി അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രാതിർത്തിയിലേക്ക് നീങ്ങി. ഡബ്ലിൻ തുറമുഖത്ത് കപ്പൽ എത്തിയപ്പോൾ ഏകദേശം 300 സ്ത്രീകൾ ഇതിൽ പങ്കെടുത്തു. കപ്പലിൽ നൽകിയ എല്ലാ സേവനങ്ങളും തികച്ചും സൗജന്യമായിരുന്നു.<ref name=":0" /> 2016-ൽ, വടക്കൻ അയർലൻഡിലെ സ്ത്രീകൾക്ക് ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള ഗുളികകൾ എത്തിക്കുന്നതിനായി 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്', ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെ അനുകൂലിക്കുന്ന സംഘടനകളുമായി ചേർന്ന് ഡ്രോണുകളും സ്പീഡ് ബോട്ടുകളും ഉപയോഗിച്ചു.<ref>{{Cite news|url=https://www.nbcnews.com/news/world/abortion-drone-women-web-delivers-pills-northern-ireland-n596176|title=Abortion by Air: Drone Delivers Pills Across Border to Northern Ireland|work=NBC News|access-date=2018-06-08}}</ref> === പോളണ്ട് === 2003-ൽ 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (WoW) തങ്ങളുടെ 'ലാംഗനോർട്ട്' (Langenort) എന്ന കപ്പൽ പോളണ്ടിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി.<ref name=":1" /><ref name="FRENKIEL">{{Citation| last1 =Frenkiel | first1 =Olenka | last2 =Agnew | first2 =Lara | date = 26 October 2003 | editor-last =O'Connor | editor-first =Karen | title =Abortion Ship | place =UK | work =BBC News | url =https://news.bbc.co.uk/1/hi/programmes/correspondent/3187614.stm}}</ref>ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിന് ഉപയോഗിക്കുന്ന 'RU-486' എന്ന മരുന്ന് പോളണ്ടിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്നതിലൂടെ, ഗർഭച്ഛിദ്രം നിരോധിക്കുന്ന പോളണ്ടിലെ നിയമങ്ങൾ ലംഘിച്ചു എന്ന് ആരോപിച്ച് 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സി'നെതിരെ കേസെടുത്തു. കപ്പൽ തീരത്തടുപ്പിച്ചപ്പോൾ, പ്രതിഷേധക്കാർ കപ്പലിനു നേരെ കൃത്രിമ രക്തവും മുട്ടകളും എറിഞ്ഞു.<ref>{{Cite book|title=Living As Form|last=Thompson|first=Nato|publisher=Creative Time Books|year=2012|isbn=978-0-262-01734-3|location=New York City|pages=[https://archive.org/details/livingasformsoci0000unse/page/18 18]|url=https://archive.org/details/livingasformsoci0000unse/page/18}}</ref> നാല് മാസങ്ങൾക്ക് ശേഷം, 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' പോളണ്ടിലെ നിയമങ്ങൾ ലംഘിച്ചതിന് തെളിവുകളില്ലെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി പോളണ്ട് സർക്കാർ അവർക്കെതിരായ കുറ്റാരോപണങ്ങൾ പിൻവലിച്ചു.<ref name=":5">{{Cite web|url=http://feminist.org/news/newsbyte/uswirestory.asp?id=8151|title=Feminist Daily News 11/6/2003: Women on Waves Cleared of Accusations in Poland|website=feminist.org|access-date=2018-06-08|archive-date=27 September 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110927162701/http://feminist.org/news/newsbyte/uswirestory.asp?id=8151|url-status=dead}}</ref>പോളണ്ടിലെ ഔദ്യോഗിക അഭിപ്രായ സർവേ ഏജൻസിയായ 'സെൻട്രം ബദാനിയ ഒപിനി സ്പൊലെച്‌നെജ്' (Centrum Badania Opinii Społecznej) നടത്തിയ പഠനത്തിൽ, 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സി'ന്റെ സന്ദർശനത്തിന് മുമ്പ് ജനസംഖ്യയുടെ 44% പേർ ഗർഭച്ഛിദ്ര നിയമങ്ങളിൽ ഇളവുകൾ വരുത്തുന്നതിനെ അനുകൂലിച്ചിരുന്നുവെന്നും, സന്ദർശനത്തിന് ശേഷം ഈ നിരക്ക് 56% ആയി ഉയർന്നുവെന്നും കണ്ടെത്തി.<ref name=":5" /> 2015-ൽ, [[ജർമ്മനി]]യിലെ ഫ്രാങ്ക്ഫർട്ട് ആൻ ഡെർ ഓഡറിൽ (Frankfurt an der Oder) നിന്ന് പോളണ്ടിലെ സ്ലുബിസെയിലേക്ക് (Słubice) ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള ഗുളികകൾ വഹിച്ചുകൊണ്ട് ഒരു ഡ്രോൺ പറത്തി. ഡ്രോണുകൾ പുറപ്പെടുന്നത് തടയാൻ ജർമ്മൻ പോലീസ് ശ്രമിച്ചെങ്കിലും പരാജയപ്പെട്ടു. പോളിഷ് പോലീസ് ഡ്രോണുകളും, അവ നിയന്ത്രിച്ചിരുന്നവരുടെ വ്യക്തിഗത ഐപാഡുകളും (iPads) പിടിച്ചെടുത്തു.<ref>{{Cite web|url=https://www.womenonwaves.org/en/page/5832/first-flight-abortion-drone--poland-2015|title=First flight Abortion Drone, Poland 2015|last=Worrell|first=Marc|website=Women on Waves|access-date=2018-06-09}}</ref><ref>{{Citation|last=Ruptly|title=Germany/Poland: Drone delivers abortion pills to Slubice despite German police intervention|date=2015-06-27|url=https://www.youtube.com/watch?v=DV2h48Bevg8|access-date=2018-06-09}}</ref> === സ്പെയിൻ === 2008-ൽ, വിമൻ ഓൺ വേവ്സിന്റെ കപ്പൽ സ്പെയിനിലെ വലൻസിയയിൽ വന്നിറങ്ങി. അവിടെ അതിന് സമ്മിശ്ര സ്വീകരണമാണ് ലഭിച്ചത്. ചില പ്രകടനക്കാർ ഗ്രൂപ്പിനെ പിന്തുണച്ചു, മറ്റുള്ളവർ അതിനെ എതിർത്തു. കാത്തലിക് ന്യൂസ് ഏജൻസിയുടെ റിപ്പോർട്ട് പ്രകാരം,<blockquote> ഒക്ടോബർ 18-ന്, ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെ എതിർക്കുന്നവരുടെ (pro-life) പ്രതിഷേധങ്ങളെ നേരിടാനായി 40 ഫെമിനിസ്റ്റുകൾ ഒത്തുചേർന്നു. എന്നാൽ, എതിർപക്ഷത്ത് ഇതിലും നാലുമടങ്ങ് ആളുകൾ അണിനിരന്നിരുന്നു. അവർ തീപ്പെട്ടികൾ വിതരണം ചെയ്തു; അതിൽ കത്തുന്ന ഒരു പള്ളിയുടെ ചിത്രവും, 'വെളിച്ചം നൽകുന്ന ഒരേയൊരു പള്ളി കത്തുന്ന പള്ളി മാത്രമാണ്. ഞങ്ങളോടൊപ്പം ചേരൂ!' എന്ന വാചകവും ഉണ്ടായിരുന്നു. ഒക്ടോബർ 19-നും ഫെമിനിസ്റ്റുകൾ തീപ്പെട്ടികൾ വിതരണം ചെയ്യാൻ ഒത്തുചേർന്നെങ്കിലും, ഗർഭച്ഛിദ്രം നടത്തുന്ന കപ്പൽ നങ്കൂരമിട്ടിരുന്ന തുറമുഖത്ത് ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെ എതിർക്കുന്നവരുടെ വൻ ജനക്കൂട്ടം തടിച്ചുകൂടിയതോടെ, അവർക്ക് പിന്മാറേണ്ടി വന്നു.</blockquote> ഇരുപക്ഷത്തുനിന്നുമുള്ള പ്രതിഷേധക്കാർക്കിടയിലൂടെ കപ്പൽ തുറമുഖത്തേക്ക് അടുക്കാൻ ശ്രമിച്ചപ്പോൾ, ഹാർബർ പട്രോൾ ഉദ്യോഗസ്ഥർ ഒരു ചെറിയ ബോട്ടിലെത്തി. കപ്പലിന്റെ ചുക്കാൻ (helm) ഭാഗത്ത് കയർ ചുറ്റി അതിനെ തുറമുഖത്തുനിന്ന് വലിച്ചുമാറ്റാൻ ശ്രമിച്ചു.<ref>{{Cite web | url=http://www.vesselthefilm.com | title=HOME}}</ref> == മൊറോക്കോ == മാലിയിലെ ഇബ്തിസം ലാച്ച്ഗർ (Mouvement alternatif pour les libertés individuelles) 2012-ൽ മൊറോക്കോ സന്ദർശിക്കാൻ വിമൻ ഓൺ വേവ്സിനെ ക്ഷണിച്ചു.<ref name="Smit">{{Cite news |url=https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/marokko-ontstemd-over-komst-abortusboot~bcdc4c7c/ |title=Marokko ontstemd over komst abortusboot |author=Mariken Smit |work=[[de Volkskrant]] |date=3 October 2012 |access-date=7 August 2019 |language=nl}}</ref> 2012 ഒക്ടോബർ 3-ന്, വിമൻ ഓൺ വേവ്സ് കപ്പലായ ലാംഗെനോർട്ടിന്റെ പ്രവേശനം തടയാൻ മൊറോക്കൻ ആരോഗ്യ മന്ത്രാലയം സ്മിർ തുറമുഖം അടച്ചു.<ref>{{Cite web | url=https://abcnews.go.com/blogs/headlines/2012/10/dutch-abortion-boat-barred-from-morocco/ | title=Dutch 'Abortion Boat' Barred from Morocco| website=[[ABC News (United States)|ABC News]]}}</ref> മുസ്ലീം ഭൂരിപക്ഷ രാജ്യത്ത് കരകയറാൻ വിമൻ ഓൺ വേവ്സ് നടത്തിയ ആദ്യ ശ്രമമായിരുന്നു ഇത്. ഗർഭഛിദ്ര വിരുദ്ധ പ്രതിഷേധക്കാർ അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു. പലരും ഗർഭഛിദ്രത്തിനെതിരായ അടയാളങ്ങൾ വഹിച്ചുകൊണ്ട് അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു. ആക്ടിവിസ്റ്റായ റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ് കപ്പലിനെ സ്വീകരിക്കാൻ തുറമുഖത്തെത്തിയിരുന്നുവെങ്കിലും, പ്രതിഷേധക്കാരെ കണ്ടതിനെത്തുടർന്ന് അവരെ അവിടെനിന്ന് മാറ്റുകയാണുണ്ടായത്<ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/world/2012/oct/04/abortion-campaigner-boat-moroccan-port|title=Abortion campaigners' boat turned away from Moroccan port|last=Morocco|first=Associated Press in|date=2012-10-04|newspaper=The Guardian|access-date=2018-06-09|agency=Associated Press}}</ref> === ഗ്വാട്ടിമാല === 2017 ഫെബ്രുവരി 22-ന്, പസഫിക് തീരത്തുള്ള പ്യൂർട്ടോ ക്വെറ്റ്‌സാലിൽ, അഞ്ച് ദിവസത്തെ സന്ദർശനത്തിനായി 'WoW' കപ്പൽ നങ്കൂരമിട്ടു. ഫെബ്രുവരി 23-ന്, നിശ്ചയിച്ചിരുന്ന ഒരു പത്രസമ്മേളനം ആരംഭിച്ച് അല്പസമയത്തിനകം തന്നെ നിർത്തിവെപ്പിക്കപ്പെട്ടു<ref>{{Cite web | url=http://www.womenonwaves.org/en/page/6588/guatemalan-army-declare-they-will-denounce-the-abortion-ship-without-legal-groun | title=Guatemalan army declare they will denounce the abortion ship without legal grounds}}</ref>. തുടർന്ന് സൈനികർ പ്രദേശം ഉപരോധിക്കുകയും, കപ്പലിലുള്ള പ്രവർത്തകരെ പുറത്തിറങ്ങുന്നതിൽ നിന്നും സന്ദർശകരെ കപ്പലിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നതിൽ നിന്നും തടയുകയും ചെയ്തു<ref name=":4" />. കത്തോലിക്കാ സഭാ നേതാക്കളും മറ്റ് മതനേതാക്കളും രാഷ്ട്രീയക്കാരും ഈ കപ്പലിനെയും അതിന്റെ ദൗത്യത്തെയും ശക്തമായി എതിർത്തു. ബുധനാഴ്ച നടന്ന കോൺഗ്രസ് സമ്മേളനത്തിനിടെ, നിയമനിർമ്മാതാവായ റൗൾ റൊമേറോ, "മരണത്തിന്റെ കപ്പൽ ഗ്വാട്ടിമാലയിൽ എത്തിയിരിക്കുന്നു" എന്ന് പ്രസ്താവിച്ചു<ref name=":4">{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-latin-america-39073367|title=Guatemala army blocks abortion boat|date=2017-02-24|work=BBC News|access-date=2018-06-09}}</ref> . ഗ്വാട്ടിമാലൻ സൈനിക കപ്പൽ ഉപയോഗിച്ച് 'WoW' കപ്പലിനെ അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രാതിർത്തിയിലേക്ക് നീക്കം ചെയ്തു. തങ്ങൾ വിനോദസഞ്ചാരികളാണെന്ന് ഇമിഗ്രേഷൻ അധികൃതരോട് കള്ളം പറഞ്ഞുവെന്നും, എന്നാൽ യഥാർത്ഥത്തിൽ സ്ത്രീകൾക്ക് ഗർഭച്ഛിദ്രം ലഭ്യമാക്കാൻ ലക്ഷ്യമിടുന്ന ഒരു ആരോഗ്യ സംഘടനയാണ് ഇവർ എന്നും ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയാണ് കപ്പലിനെ പുറത്താക്കിയത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.eleconomista.com.mx/internacionales/Expulsan-a-barco-de-ONG-proaborto-20170226-0048.html|title = Expulsan a barco de ONG proaborto}}</ref> === മെക്സിക്കോ === [[File:28 de septiembre. Día por la despenalización del aborto en América Latina y el Caribe. México DF.jpg|thumb|മെക്സിക്കോയിൽ ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള അവകാശത്തെ അനുകൂലിക്കുന്ന പ്രതിഷേധക്കാർ]] 2017 ഏപ്രിലിൽ, 'അഡ്ലെയ്ഡ്' (Adelaide) എന്ന കപ്പൽ [[മെക്സിക്കോ]യിലെ ഇക്സ്റ്റാപയിൽ (Ixtapa) എത്തിച്ചേർന്നു. അക്കാലത്ത് മെക്സിക്കോയുടെ മിക്ക ഭാഗങ്ങളിലും ഗർഭച്ഛിദ്രം നിയമവിരുദ്ധമായിരുന്നു. ഗർഭച്ഛിദ്രം ആഗ്രഹിക്കുന്ന സ്ത്രീകളെ, മെക്സിക്കോയുടെ പസഫിക് തീരത്തുനിന്ന് അന്താരാഷ്ട്ര ജലാശയങ്ങളിലേക്ക് കപ്പൽ ജീവനക്കാർ എത്തിച്ചു. മെക്സിക്കൻ ക്രിമിനൽ നിയമങ്ങൾ ബാധകമല്ലാത്ത അന്താരാഷ്ട്ര ജലാശയങ്ങളിൽ വെച്ചാണ് ഈ നടപടിക്രമങ്ങൾ നടത്തിയത്.<ref>{{Cite web |date=2017-04-22 |title=Abortion boat makes first visit to Mexico |url=https://mexiconewsdaily.com/news/abortion-boat-makes-first-visit-to-mexico/ |access-date=2022-08-24 |website=[[Mexico News Daily]]}}</ref> == ഡോക്യുമെന്ററി == 'വുമൺ ഓൺ വേവ്‌സ്' (Women on Waves) എന്ന സംഘടനയെ ആസ്പദമാക്കി ഡയാന വിറ്റൻ സംവിധാനം ചെയ്ത 'വെസൽ' (Vessel) എന്ന ഡോക്യുമെന്ററി, 2014-ൽ ടെക്സാസിലെ ഓസ്റ്റിനിൽ നടന്ന SXSW ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവലിൽ പ്രദർശിപ്പിച്ചു. അവിടെ മികച്ച ഡോക്യുമെന്ററി ഫീച്ചറിനുള്ള ഓഡിയൻസ് അവാർഡും പ്രത്യേക ജൂറി അവാർഡും ഈ ചിത്രം നേടി.<ref>{{Citation |title=Vessel (2014) - Awards - IMDb |url=https://www.imdb.com/title/tt3311588/awards/ |access-date=2023-11-27 |language=en-US}}</ref> നിരൂപകരിൽ നിന്നും പ്രേക്ഷകരിൽ നിന്നും 'വെസൽ' മികച്ച പ്രതികരണമാണ് നേടിയത്. ഗോംപെർട്ട്‌സിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള "ആവേശകരമായ" ഒരു കാഴ്ചയായാണ് 'സിനിമ ആക്സിസി'ലെ (Cinema Axis) കോർട്ട്‌നി സ്മോൾ ഇതിനെ വിശേഷിപ്പിച്ചത്.<ref>{{Cite web |last=Small |first=Courtney |date=2014-04-24 |title=Hot Docs Review: Vessel |url=https://cinemaaxis.com/2014/04/24/hot-docs-review-vessel/ |access-date=2023-11-27 |website=Cinema Axis |language=en}}</ref>'ന്യൂയോർക്ക് ടൈംസി'ലെ ബെൻ കെനിഗ്‌സ്‌ബെർഗ് ഇതിനെ "തുറന്നുപറച്ചിലുകളുള്ള ഒരു പ്രചാരണ ചിത്രം" (unabashed work of advocacy) എന്ന് വിളിച്ചു.<ref>{{Cite news |last=Kenigsberg |first=Ben |date=2015-01-09 |title='Vessel,' Directed by Diana Whitten |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2015/01/10/movies/vessel-directed-by-diana-whitten.html |access-date=2023-11-27 |issn=0362-4331}}</ref>ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രേക്ഷകരുടെ അഭിപ്രായങ്ങളിൽ വലിയ മാറ്റമൊന്നും വരുത്താൻ ഈ ചിത്രത്തിന് കഴിഞ്ഞേക്കില്ലെങ്കിലും, ഇതൊരു ഹൃദയസ്പർശിയായ സിനിമയാണെന്ന് 'ദി ഹോളിവുഡ് റിപ്പോർട്ടർ' അഭിപ്രായപ്പെട്ടു.<ref>{{Cite web |author=T. H. R. Staff |date=2015-01-08 |title='Vessel': Film Review |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-reviews/vessel-film-review-761998/ |access-date=2023-11-27 |website=The Hollywood Reporter |language=en-US}}</ref> മെറ്റാക്രിട്ടിക് (Metacritic) പ്ലാറ്റ്‌ഫോമിൽ 68 മെറ്റാസ്‌കോർ ഈ ചിത്രത്തിനുണ്ട്.<ref>{{Cite web |title=Vessel |url=https://www.metacritic.com/movie/vessel/ |access-date=2023-11-27 |website=www.metacritic.com |language=en}}</ref> ഇതുകൂടാതെ, മത്സര വിഭാഗത്തിലെ ഡോക്യുമെന്ററിക്കുള്ള ഓഡിയൻസ് അവാർഡും, രാഷ്ട്രീയ ധീരതയ്ക്കുള്ള പ്രത്യേക ജൂറി അവാർഡും ഉൾപ്പെടെ നിരവധി പുരസ്‌കാരങ്ങൾ ഈ ചിത്രം സ്വന്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web |title=HOME |url=https://vesselthefilm.com/ |access-date=2023-11-24 |website=VESSEL |language=en}}</ref> ==അവലംബം== {{Reflist}} ==ബാഹ്യ കണ്ണികൾ== *[https://www.womenonwaves.org/ Women on Waves website] *[https://vesselthefilm.com/ Vessel] Documentary film about Women on Waves {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:ഗർഭച്ഛിദ്ര സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നവർ]] dsoajvrwj32cfs5dtfs5mfocsg9gfyi 4682221 4682220 2026-11-02T07:29:36Z Meenakshi nandhini 99060 /* ഡോക്യുമെന്ററി */ 4682221 wikitext text/x-wiki {{prettyurl/wikidata}}{{Infobox organization | name = വുമൺ ഓൺ വേവ്സ് | image = Women on Waves logo.png | image_border = | alt = | caption = | abbreviation = WoW | formation = 1999 | type = [[Nonprofit organization|ലാഭേച്ഛയില്ലാത്ത സ്ഥാപനം]] | status = | purpose = ഗർഭച്ഛിദ്രം, ഇതുസംബന്ധമായ വിദ്യാഭ്യാസം തുടങ്ങിയ പ്രത്യുൽപാദന ആരോഗ്യ സേവനങ്ങൾ നിയന്ത്രിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന രാജ്യങ്ങളിലേക്ക് ഇവ എത്തിക്കുക | leader_title = Founder | leader_name = [[റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ്]] | headquarters = [[ആംസ്റ്റർഡാം]], [[നെതർലാൻഡ്സ്]] | location = | region_served = നിയന്ത്രിത പ്രത്യുൽപാദന ആരോഗ്യ സേവനങ്ങളുള്ള രാജ്യങ്ങൾ | website = [https://www.womenonwaves.org/en/ womenonwaves.org] }} നിയന്ത്രിത ഗർഭച്ഛിദ്ര നിയമങ്ങളുള്ള രാജ്യങ്ങളിലെ സ്ത്രീകൾക്ക് പ്രത്യുൽപാദനപരമായ ആരോഗ്യ സേവനങ്ങൾ, പ്രത്യേകിച്ച് നോൺ-സർജിക്കൽ അബോർഷൻ സേവനങ്ങളും വിദ്യാഭ്യാസവും എത്തിക്കുന്നതിനായി ഡച്ച് ഫിസിഷ്യൻ [[റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ്]] 1999-ൽ സ്ഥാപിച്ച ഒരു ഡച്ച് സർക്കാരിതര സംഘടനയാണ് '''വിമൻ ഓൺ വേവ്സ്''' (WoW).<ref name=":1">{{Cite journal|last=Lambert-Beatty|first=Carrie|date=2008|title=Twelve miles: Boundaries of the new art/activism|journal=Signs: Journal of Women in Culture and Society|volume=34|issue=1|pages=309–327|doi=10.1086/588446|issn=0097-9740}}</ref> WoW വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്ന മറ്റ് സേവനങ്ങളിൽ [[ഗർഭനിരോധന ഗുളികൾ|ഗർഭനിരോധനം]], വ്യക്തിഗത പ്രത്യുത്പാദന കൗൺസിലിംഗ്, വർക്ക്ഷോപ്പുകൾ, അനാവശ്യ ഗർഭധാരണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വിദ്യാഭ്യാസം എന്നിവയും ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref name=":0">{{Cite journal|last=Best|first=Alyssa|date=September 2005|title=Abortion Rights along the Irish-English Border and the Liminality of Women's Experiences|url=https://archive.org/details/sim_dialectical-anthropology_2005_29_3-4/page/423|journal=Dialectical Anthropology|volume=29|issue=3–4|pages=423–437|doi=10.1007/s10624-005-3863-x|s2cid=145318165|issn=0304-4092}}</ref> == രീതിയും പശ്ചാത്തലവും == ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങളെക്കുറിച്ചും, 'ആർ.യു-486' (RU-486) ​​എന്ന മരുന്ന് ഉപയോഗിച്ച് ശസ്ത്രക്രിയ കൂടാതെ സ്വയം ഗർഭച്ഛിദ്രം നടത്തുന്ന രീതിയെക്കുറിച്ചും (മെഡിക്കൽ അബോർഷൻ) പഠിക്കുന്നതിനായി അഭിഭാഷകർ, ഡോക്ടർമാർ, കലാകാരന്മാർ, എഴുത്തുകാർ, പൊതുജനാരോഗ്യ പ്രവർത്തകർ, കൂടാതെ സ്ത്രീകൾക്കും പുരുഷന്മാർക്കുമായി ശിൽപ്പശാലകൾ (വർക്ക്‌ഷോപ്പുകൾ) സംഘടിപ്പിക്കാറുണ്ട്.<ref name=":2">Whitten, Diana. 2014. ''Vessel''. Documentary film. Published by Sovereignty Productions.</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.thestar.com/life/health_wellness/2008/01/25/floating_clinic_spreads_word_on_abortion_pill.html|title=Floating clinic spreads word on abortion pill {{!}} The Star|work=thestar.com|access-date=2018-06-08}}</ref> 'എ-പോർട്ടബിൾ' (A-Portable) എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന, പ്രത്യേകം സജ്ജീകരിച്ച ഒരു മൊബൈൽ ക്ലിനിക്ക് ഉൾക്കൊള്ളുന്ന കപ്പലിലാണ് ഈ സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നത്. 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (Women on Waves - WoW) ഒരു രാജ്യത്ത് എത്തുമ്പോൾ, സ്ത്രീകൾ മുൻകൂട്ടി സമയം നിശ്ചയിക്കുകയും (അപ്പോയിന്റ്‌മെന്റ് എടുക്കുകയും) തുടർന്ന് കപ്പലിലേക്ക് എത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. കപ്പൽ ഏകദേശം 20 കിലോമീറ്റർ (12 മൈൽ) അകലെയുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിലേക്ക് സഞ്ചരിക്കുന്നു. നെതർലാൻഡ്‌സിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത കപ്പലുകളിൽ അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിൽ ഡച്ച് നിയമങ്ങളാണ് ബാധകമാകുന്നത്.<ref name=":1" /> അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിൽ എത്തിയ ശേഷം, കപ്പലിലെ മെഡിക്കൽ ജീവനക്കാർ ഗർഭച്ഛിദ്രം ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രത്യുൽപാദന ആരോഗ്യ സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നു<ref>{{cite web|title=Campaigns and Information|url=http://www.womenonwaves.org/|website=Women on Waves|access-date=17 October 2016}}</ref> ഗോംപെർട്‌സിന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, ഈ കപ്പൽ ആദ്യമായി യാത്ര തിരിച്ചപ്പോൾ, അത് ഡച്ച് സമുദ്രമേഖലയിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ട ഒരു ഡച്ച് കപ്പലായിരുന്നു. ഇതിനർത്ഥം, അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിൽ വിതരണം ചെയ്യുന്നതിനായി അവർക്ക് ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള ഗുളികകൾ കപ്പലിൽ കൊണ്ടുപോകാൻ സാധിച്ചു എന്നാണ്.<ref>{{Cite web |last=Urbina |first=Ian |date=October 17, 2022 |title=From the Sea, Freedom {{!}} The Outlaw Ocean Podcast |url=https://www.theoutlawocean.com/ |access-date=2023-11-24 |website=The Outlaw Ocean Project}}</ref> 'അറ്റലിയർ വാൻ ലീഷൗട്ട്' (Atelier van Lieshout) എന്ന ഡച്ച് സ്റ്റുഡിയോ രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത 'എ-പോർട്ടബിൾ', മെഡിക്കൽ ക്ലിനിക്കായും ആർട്ട് ഇൻസ്റ്റാളേഷനായും പ്രവർത്തിക്കുന്നു.<ref name=":1" /> ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെയോ ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങളെയോ എതിർക്കുന്ന സർക്കാർ അധികൃതർ, മതസംഘടനകൾ, പ്രാദേശിക ഗ്രൂപ്പുകൾ എന്നിവരുടെ ലക്ഷ്യസ്ഥാനമായി 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (WoW) സംഘടനയിലെ സന്നദ്ധപ്രവർത്തകരും ജീവനക്കാരും പലപ്പോഴും മാറിയിട്ടുണ്ട്.<ref name=":1" /> വിമൻ ഓൺ വേവ്സ് സന്ദർശിക്കുന്ന രാജ്യങ്ങളിൽ ഗർഭഛിദ്രത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകൾ പുനരുജ്ജീവിപ്പിച്ചതിന്റെ ബഹുമതി എൻ‌ജി‌ഒയ്ക്കാണ്.<ref name=":1" /> === പ്രത്യുൽപാദന അവകാശ പ്രസ്ഥാനം === ചില ഡച്ച് സംഘടനകളുടെയും സർക്കാർ സംരംഭങ്ങളുടെയും ഇന്നത്തെ പ്രധാന ശ്രദ്ധാകേന്ദ്രമാണ് ഗർഭഛിദ്രത്തിനുള്ള സൗകര്യം.<ref>{{Cite web |last=Zaken |first=Ministerie van Buitenlandse |title=Dutch Development results Sexual and reproductive health and rights including HIV / AIDS (SRHR) |url=https://www.dutchdevelopmentresults.nl/2019/theme/srhr |access-date=2023-11-28 |website=www.dutchdevelopmentresults.nl}}</ref>നെതർലാൻഡിൽ, ഗർഭത്തിൻറെ 24-ാം ആഴ്ച വരെ ഗർഭഛിദ്രം നിയമപരമാണ്. കൂടാതെ എക്സപ്ഷണൽ മെഡിക്കൽ എക്സ്പെൻസസ് ആക്റ്റ് അല്ലെങ്കിൽ ആരോഗ്യ ഇൻഷുറൻസ് കമ്പനികൾ ഇത് പരിരക്ഷിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web |last=Ministerie |date=2014-07-01 |title=Topics - Abortion - Government.nl |url=https://www.government.nl/topics/abortion/question-and-answer |access-date=2023-11-28 |website=www.government.nl |language=en-GB}}</ref> പ്രത്യുൽപാദന അവകാശങ്ങൾക്കായുള്ള ആഗോള മുന്നേറ്റത്തിന്റെ ഭാഗമാണ് 'വിമൻ ഓൺ വേവ്സ്' (Women on Waves). അയർലൻഡ് പോലുള്ള രാജ്യങ്ങളിലെ പരിമിതമായ പ്രത്യുൽപാദന അവകാശങ്ങളെ പരീക്ഷിക്കാനും വെല്ലുവിളിക്കാനും, അതുവഴി ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള സൗകര്യങ്ങൾ കൂടുതൽ ലഭ്യമാക്കാൻ ശ്രമിക്കാനുമാണ് ഈ കപ്പൽ ഉപയോഗിക്കുന്നത്..<ref name=":13">{{Cite journal |last=Gomperts |first=Rebecca |date=January 2002 |title=Women on Waves: Where Next for the Abortion Boat? |journal=Reproductive Health Matters |language=en |volume=10 |issue=19 |pages=180–183 |doi=10.1016/S0968-8080(02)00004-6 |issn=0968-8080|doi-access=free |pmid=12369324 }}</ref>ലോകമെമ്പാടുമുള്ള 10 ഗർഭഛിദ്രങ്ങളിൽ 9-ൽ കൂടുതൽ സംഭവിക്കുന്നത് ഗോംപെർട്‌സും വിമൻ ഓൺ വേവ്സും സന്ദർശിക്കുന്ന വികസ്വര രാജ്യങ്ങളിലാണ് . ഇത് നിയമവിരുദ്ധമോ നിയന്ത്രിതമോ ആയ പ്രദേശങ്ങളിലെ സുരക്ഷിതമല്ലാത്ത ഗർഭഛിദ്രങ്ങളായതിനാലാണ് മാതൃമരണത്തിന് ഒരു പ്രധാന കാരണം.<ref>{{cite web | url=https://www.womenonwaves.org/en/page/650/who-are-we | title=Who Are We? }}</ref> വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സിനെതിരെ ഗോമ്പേർട്ട്സിന് കാര്യമായ എതിർപ്പുകൾ നേരിടേണ്ടി വന്നിട്ടുണ്ട്. 2014-ലെ ഡോക്യുമെന്ററി വെസൽ, പോളണ്ടിലെ ഗർഭഛിദ്ര വിരുദ്ധ പ്രതിഷേധക്കാർ അവരെ നാസി എന്ന് വിളിച്ചുകൊണ്ട് ഒരു മന്ത്രം ആലപിക്കുന്നതും സ്പെയിനിൽ വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ് കപ്പൽ കടലിലേക്ക് വലിച്ചിഴയ്ക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നതും കാണിക്കുന്നു.<ref>{{cite AV media |people= |last=Whitten |first=Diana |date=2014 |title=Vessel |url=https://vesselthefilm.com/ |trans-title= |format= |work= |type= |language= |location= |publisher= |time= |access-date=}}</ref> == റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ് == [[File:Rebeca Gompers Lodz 2017 by Jarek Sawiuk. cropped.jpg|thumb|Rebecca Gomperts, [[Łódź]], Poland, 2017]] ഒരു ജനറൽ പ്രാക്ടീഷണറായ ഡോക്ടറും, കലാകാരിയും, സ്ത്രീ അവകാശ പ്രവർത്തകയുമാണ് റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ്. 1966-ൽ ജനിച്ച ഗോംപെർട്സ് നെതർലൻഡ്സിലെ വ്ലിസിംഗൻ എന്ന തുറമുഖ നഗരത്തിലാണ് വളർന്നത്. 1980-കളിൽ ആംസ്റ്റർഡാമിലേക്ക് താമസം മാറിയ അവർ അവിടെ ഒരേസമയം കലയും വൈദ്യശാസ്ത്രവും പഠിച്ചു. ബാർട്ട് ജെ. ടെർവിയൽ ക്യാപ്റ്റനായിരുന്ന ഗ്രീൻപീസ് കപ്പലായ 'റെയിൻബോ വാരിയർ II'-ൽ റെസിഡന്റ് ഫിസിഷ്യനായി പ്രവർത്തിച്ച അനുഭവങ്ങളിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ടാണ്, നിയമവിരുദ്ധമായ ഗർഭച്ഛിദ്രം മൂലം ഉണ്ടാകുന്ന ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾ പരിഹരിക്കുന്നതിനായി ഗോംപെർട്സ് 'WoW' (Women on Waves) എന്ന സംഘടനയ്ക്ക് രൂപം നൽകിയത്. 'റെയിൻബോ വാരിയർ II'-ൽ ലാറ്റിൻ അമേരിക്ക സന്ദർശിക്കുന്ന വേളയിൽ, സാമൂഹിക മാറ്റത്തിനും സ്ത്രീകളുടെ ആരോഗ്യത്തിനും കൂടുതൽ പിന്തുണ നൽകുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെയാണ് ഈ സംഘടന പ്രവർത്തിച്ചു തുടങ്ങിയത്. നെതർലൻഡ്സ് പോലുള്ള വികസിത രാജ്യങ്ങളിൽ സുരക്ഷിതവും നിയമപരവുമായ ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനും ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങൾക്കും സൗകര്യങ്ങളുണ്ടെങ്കിൽ, ചില വികസ്വര രാജ്യങ്ങളിൽ ദിവസവും 800-ഓളം നിയമവിരുദ്ധവും സുരക്ഷിതമല്ലാത്തതുമായ ഗർഭച്ഛിദ്രങ്ങൾ നടക്കുന്നുണ്ട്. 'അറ്റലിയർ വാൻ ലീഷൗട്ട്' (Atelier van Lieshout) എന്ന സ്ഥാപനവുമായി സഹകരിച്ച്, വാടകയ്‌ക്കെടുത്ത കപ്പലുകളിൽ സജ്ജീകരിക്കാവുന്ന 'എ-പോർട്ടബിൾ' (A-portable) എന്ന് പേരിട്ടിരിക്കുന്ന, കൊണ്ടുപോകാൻ കഴിയുന്ന ഒരു ഗൈനക്കോളജി യൂണിറ്റ് അവർ രൂപകൽപ്പന ചെയ്തു. ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന നിയമങ്ങളെക്കുറിച്ച് അവബോധം വളർത്തുക, അവയെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകൾക്ക് തുടക്കമിടുക, കൂടാതെ ഗർഭച്ഛിദ്രം നിയമവിരുദ്ധമായ രാജ്യങ്ങളിൽ കഴിയുന്ന സ്ത്രീകൾക്ക് സുരക്ഷിതവും ശസ്ത്രക്രിയ ആവശ്യമില്ലാത്തതുമായ ഗർഭച്ഛിദ്ര സൗകര്യങ്ങൾ ഒരുക്കിക്കൊടുക്കുക എന്നിവയാണ് ഈ സംഘടനയുടെ പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങൾ..<ref name="FERRY">{{Citation | last =Ferry | first =Julie | date =14 November 2007 | title =The abortion ship's doctor | location =UK | newspaper =Guardian | url =https://www.theguardian.com/women/story/0,,2210593,00.html |access-date=2008-11-14}}</ref> == 'എ-പോർട്ടബിൾ' (A-Portable) == ഡച്ച് കലാകാരനും ശില്പിയുമായ അറ്റലിയർ വാൻ ലീഷൗട്ട് (Atelier van Lieshout) രൂപകൽപ്പന ചെയ്യുകയും പേരിടുകയും ചെയ്ത ഒരു മൊബൈൽ ഗൈനക്കോളജിക്കൽ ക്ലിനിക്കാണ് 'എ-പോർട്ടബിൾ'. ഒരു ഷിപ്പിംഗ് കണ്ടെയ്‌നർ പരിഷ്കരിച്ചാണ് ഈ ക്ലിനിക് ഒരുക്കിയിരിക്കുന്നത്. ഇളം നീല നിറത്തിൽ പെയിന്റ് ചെയ്തിരിക്കുന്ന ഇതിന്റെ വശങ്ങളിൽ 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (Women on Waves) എന്ന സംഘടനയുടെ ലോഗോ പതിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name=":1" /> നെതർലാൻഡ്‌സിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത കപ്പലുകളിൽ ഈ കണ്ടെയ്‌നർ ഘടിപ്പിച്ചാണ് യാത്ര ചെയ്യുന്നത്. 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' എന്ന സർക്കാരിതര സംഘടനയാണ് (NGO) ഈ കപ്പലുകൾ വാടകയ്‌ക്കെടുക്കുന്നത്. 2001-ൽ കീസ് റൈറ്റർ (Kees Ryter) രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത ഈ ലോഗോയെക്കുറിച്ച് ലാംബെർട്ട്-ബീറ്റി (Lambert-Beatty) ഇങ്ങനെ വിവരിക്കുന്നു: ക്ലിനിക്കിന്റെ വശത്ത് ഒരു പർപ്പിൾ നിറത്തിലുള്ള വൃത്തമുണ്ട്. അതിനുള്ളിൽ പിങ്ക് നിറത്തിലുള്ള ഔട്ട്‌ലൈനോടുകൂടിയ ഓറഞ്ച് നിറത്തിലുള്ള ഒരു രൂപമുണ്ട്; സൂക്ഷിച്ചു നോക്കിയാൽ, മാനുഷിക-വൈദ്യ സഹായത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന ഒരു തരം 'ചതുരാകൃതിയിലുള്ള കുരിശ്' (squared cross) ആണെന്ന് മനസ്സിലാക്കാം.<ref name=":1" /> p.&nbsp;309 ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ഉപദേശങ്ങൾ, സോണോഗ്രാമുകൾ, മരുന്നുകൾ വഴിയോ ശസ്ത്രക്രിയ വഴിയോ ഉള്ള ഗർഭച്ഛിദ്രം എന്നിവ ലഭ്യമാക്കുന്ന, പൂർണ്ണമായും പ്രവർത്തനക്ഷമമായ ഒരു ഗൈനക്കോളജിക്കൽ ക്ലിനിക്കാണ് ഇത്. സാധാരണയായി രണ്ട് ഡോക്ടർമാരും ഒരു നഴ്സുമാണ് ഇവിടെ സേവനമനുഷ്ഠിക്കുന്നത്. കൂടാതെ, ബോധവൽക്കരണവും കൗൺസിലിംഗും നൽകുന്നതിനായി പരിശീലനം ലഭിച്ച സന്നദ്ധപ്രവർത്തകരും കപ്പലിലുണ്ടാകും. കപ്പലിലെ ജീവനക്കാർ ഏതാണ്ട് പൂർണ്ണമായും സ്ത്രീകളാണ്.<ref name=":1" />ഇത്തരം പ്രവർത്തനങ്ങൾ അനുവദനീയമായ രാജ്യങ്ങളിലെ തുറമുഖങ്ങളിൽ, നിയമപരവും വൈദ്യശാസ്ത്രപരവുമായ വിഷയങ്ങളെക്കുറിച്ച് കപ്പലിലെ ജീവനക്കാർ ശിൽപ്പശാലകൾ നടത്താറുണ്ട്.<ref name=":1" />കർശനമായ നിയമങ്ങളുള്ള രാജ്യങ്ങൾ സന്ദർശിക്കുമ്പോൾ, സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നതിനായി കപ്പൽ അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രാതിർത്തിയിലേക്ക് (കരയിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 12 മൈൽ അകലെ) നീങ്ങുന്നു.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> 'എ-പോർട്ടബിൾ' ഒരു മെഡിക്കൽ ക്ലിനിക്കായി പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും, ഇതൊരു കലാസൃഷ്ടിയായും കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. 'വിഷ്വൽ ആർട്ടിനും സാംസ്കാരിക പൈതൃകത്തിനുമായി പൊതുഫണ്ടിൽ നിന്ന് സഹായം നൽകുന്ന' ഡച്ച് സ്ഥാപനമായ 'മോൺഡ്രിയാൻ ഫൗണ്ടേഷൻ' (Mondriaan Foundation) ആണ് 'എ-പോർട്ടബിൾ' നിർമ്മിക്കുന്നതിനുള്ള പ്രാരംഭ ഫണ്ട് നൽകിയത്.<ref>{{Cite news|url=https://www.mondriaanfonds.nl/en/about/|title=About - Mondriaan Fund|work=Mondriaan Fund|access-date=2018-06-08}}</ref> പോർച്ചുഗലിൽ നടന്ന 'വിമൻ ബിൽഡിംഗ് എക്സിബിഷൻ' (Ute Meta Bauer-ന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ), ആംസ്റ്റർഡാമിലെ 'മീഡിയമാറ്റിക്' (Mediamatic) ആർട്ട് സ്പേസ് എന്നിവിടങ്ങളിലും, 'ആർട്ട്‌ഫോറം' (Artforum) എന്ന പ്രസിദ്ധീകരണത്തിലും ഇത് ഇടം നേടിയിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://www.mediamatic.net/en/page/8963/women-on-waves|title=Women on Waves|website=Mediamatic|access-date=2018-06-08}}</ref>കലാ ചരിത്രകാരിയും നിരൂപകയും പ്രൊഫസറുമായ ക്ലെയർ ബിഷപ്പ് (Claire Bishop), 'എ-പോർട്ടബിൾ'-നെ ഒരു "നവ രാഷ്ട്രീയ കല" (new political art) ആയി വിശേഷിപ്പിക്കുന്നുവെന്ന് ലാംബെർട്ട്-ബീറ്റി ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.<ref name=":1" /><ref>{{Cite journal|last=Bishop|first=Claire|date=2006|title=The social turn: Collaboration and its discontents|journal=Artforum International|volume=44|issue=6|pages=178–83}}</ref> == യാത്രകൾ == 2002-ൽ, ഡച്ച് പാർലമെന്റിൽ നടന്ന ശക്തമായ വാദപ്രതിവാദങ്ങൾക്കൊടുവിൽ, 'വുമൺ ഓൺ വേവ്‌സ്' (Women on Waves) എന്ന സംഘടനയുടെ 'അറോറ' (Aurora) എന്ന കപ്പലിലുണ്ടായിരുന്ന മെഡിക്കൽ ജീവനക്കാർക്ക്, ഗർഭിണികളായ സ്ത്രീകൾക്ക് സാധാരണയായി 'ഗർഭച്ഛിദ്ര ഗുളിക' എന്ന് അറിയപ്പെടുന്ന 'ആർ.യു-486' (RU-486) ​​- നൽകാൻ നെതർലാൻഡ്‌സ് ആരോഗ്യ മന്ത്രി എൽസ് ബോർസ്റ്റ് അനുമതി നൽകി.<ref name=":0" /> സ്ത്രീകളുടെ ലൈംഗിക സ്വാതന്ത്ര്യവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഡച്ച് സർക്കാരിന്റെ നയത്തിന് അനുസൃതമായാണ് ഈ തീരുമാനമെന്ന് ബോർസ്റ്റ് വ്യക്തമാക്കി. ഒമ്പത് ആഴ്ച വരെ പ്രായമുള്ള ഗർഭാവസ്ഥ അവസാനിപ്പിക്കാൻ മാത്രമേ ഈ ഗുളിക ഉപയോഗിക്കാവൂ എന്നും, ഒരു ഗൈനക്കോളജിസ്റ്റിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ മാത്രമേ ഇത് നൽകാവൂ എന്നും നിബന്ധനയുണ്ടായിരുന്നു.<ref>{{cite news|author1=Geraldine Coughlan|title=Legal boost for Dutch abortion ship|url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/2080992.stm|publisher=BBC|date=2 July 2002}}</ref> ഗർഭച്ഛിദ്രം, പ്രത്യുൽപാദന അവകാശങ്ങൾ എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിയമങ്ങൾ ദേശീയ അതിർത്തികൾക്കുള്ളിൽ (സമുദ്രാതിർത്തികൾ ഉൾപ്പെടെ) മാത്രമേ ബാധകമാകൂ. ഇക്കാരണത്താൽ, 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (Women on Waves) എന്ന സംഘടന അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിലുള്ള അധിക സ്വാതന്ത്ര്യം പ്രയോജനപ്പെടുത്തുന്നു.<ref name=":13"/> ഇവരുടെ ബോട്ട് തീരത്തുനിന്ന് 20 മൈൽ അകലേക്ക് സഞ്ചരിക്കുകയും, അവിടെ വെച്ച് നടപടിക്രമങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കാൻ ഒരു ദിവസം എടുക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.<ref>{{cite news |last1=Thornton |first1=Jacqui |title=Doctor's floating clinic to offer abortions offshore |url=https://www.newspapers.com/image/752646824/ |work=[[The Sunday Telegraph]] |date=11 June 2000}}</ref> [[File:Internationalwaters.png|thumb|356x356px|Boundaries of international waters worldwide]] === അയർലൻഡ് === 2001-ൽ 'അറോറ' (Aurora) എന്ന കപ്പലിൽ 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (Women on Waves) അയർലൻഡിലേക്ക് തങ്ങളുടെ ആദ്യ യാത്ര നടത്തി. ഡച്ചുകാരായ രണ്ട് ഡോക്ടർമാരും ഒരു നഴ്‌സും ഈ കപ്പലിലുണ്ടായിരുന്നു.<ref name="CHOCANO">{{cite web | last = Chocano | first = Carina | title = The "abortion boat" steams toward Ireland | work = Salon.com | url = http://dir.salon.com/story/mwt/feature/2001/06/14/abortion_boat/ | access-date = 2008-02-01 | archive-date = 20 July 2008 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080720043254/http://dir.salon.com/story/mwt/feature/2001/06/14/abortion_boat/ | url-status = dead }}</ref>അയർലൻഡിലെ ഗർഭച്ഛിദ്ര നിയമങ്ങൾ ഉദാരമാക്കുന്നതിനുള്ള പ്രസ്ഥാനത്തിന് ഉത്തേജനം നൽകുക എന്നതായിരുന്നു 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ് അയർലൻഡ്'-ന്റെ പ്രഖ്യാപിത ലക്ഷ്യം.<ref>{{Cite web|url=https://www.womenonwaves.org/en/page/769/ireland-2001|title=Ireland 2001|last=Worrell|first=Marc|website=Women on Waves|access-date=2018-06-08}}</ref> അക്കാലത്ത്, യൂറോപ്പിൽ ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനെതിരെ ഏറ്റവും കർശനമായ നിരോധനങ്ങളുള്ള രാജ്യമായിരുന്നു അയർലൻഡ്; 1861-ൽ നിലവിൽ വന്ന നിയമങ്ങളായിരുന്നു അവിടെ അപ്പോഴും തുടർന്നിരുന്നത്.<ref name=":0" /> 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ് അയർലൻഡ്' വിവിധ വർക്ക്‌ഷോപ്പുകളിലൂടെ വ്യക്തികൾക്കും ഗ്രൂപ്പുകൾക്കും ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെക്കുറിച്ചും അനാഗ്രഹ ഗർഭധാരണത്തെക്കുറിച്ചും അറിവ് പകർന്നു നൽകി. ഈ യാത്രയിൽ, ശസ്ത്രക്രിയ വഴിയോ മരുന്നുകൾ വഴിയോ ഗർഭച്ഛിദ്രം നടത്താൻ അവർക്ക് അനുവാദമുണ്ടായിരുന്നില്ല. ഡച്ച് നിയമപ്രകാരം, ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ നൽകാൻ മാത്രമേ അവർക്ക് അനുവാദമുണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ; ഗർഭനിരോധന ഉപാധികൾ നേരിട്ട് വിതരണം ചെയ്യാൻ പാടില്ലായിരുന്നു.<ref name=":0" />അയർലൻഡിലെ ഗർഭച്ഛിദ്ര അവകാശ സംഘടനകളുടെ ക്ഷണപ്രകാരമാണ് കപ്പൽ എത്തിയത്. 'അറോറ' എത്തുന്നതിന് മുന്നോടിയായി അവർ വിപുലമായ പ്രചാരണ പരിപാടികൾ സംഘടിപ്പിച്ചിരുന്നു. ഡബ്ലിൻ തുറമുഖത്ത് നങ്കൂരമിട്ട കപ്പൽ, അയർലൻഡിലെ നിയമം ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെക്കുറിച്ചും ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങളെക്കുറിച്ചുമുള്ള ചർച്ചകൾ നിരോധിച്ചിരുന്നതിനാൽ, ബോധവൽക്കരണ സേവനങ്ങൾ നൽകാനായി അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രാതിർത്തിയിലേക്ക് നീങ്ങി. ഡബ്ലിൻ തുറമുഖത്ത് കപ്പൽ എത്തിയപ്പോൾ ഏകദേശം 300 സ്ത്രീകൾ ഇതിൽ പങ്കെടുത്തു. കപ്പലിൽ നൽകിയ എല്ലാ സേവനങ്ങളും തികച്ചും സൗജന്യമായിരുന്നു.<ref name=":0" /> 2016-ൽ, വടക്കൻ അയർലൻഡിലെ സ്ത്രീകൾക്ക് ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള ഗുളികകൾ എത്തിക്കുന്നതിനായി 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്', ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെ അനുകൂലിക്കുന്ന സംഘടനകളുമായി ചേർന്ന് ഡ്രോണുകളും സ്പീഡ് ബോട്ടുകളും ഉപയോഗിച്ചു.<ref>{{Cite news|url=https://www.nbcnews.com/news/world/abortion-drone-women-web-delivers-pills-northern-ireland-n596176|title=Abortion by Air: Drone Delivers Pills Across Border to Northern Ireland|work=NBC News|access-date=2018-06-08}}</ref> === പോളണ്ട് === 2003-ൽ 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (WoW) തങ്ങളുടെ 'ലാംഗനോർട്ട്' (Langenort) എന്ന കപ്പൽ പോളണ്ടിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി.<ref name=":1" /><ref name="FRENKIEL">{{Citation| last1 =Frenkiel | first1 =Olenka | last2 =Agnew | first2 =Lara | date = 26 October 2003 | editor-last =O'Connor | editor-first =Karen | title =Abortion Ship | place =UK | work =BBC News | url =https://news.bbc.co.uk/1/hi/programmes/correspondent/3187614.stm}}</ref>ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിന് ഉപയോഗിക്കുന്ന 'RU-486' എന്ന മരുന്ന് പോളണ്ടിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്നതിലൂടെ, ഗർഭച്ഛിദ്രം നിരോധിക്കുന്ന പോളണ്ടിലെ നിയമങ്ങൾ ലംഘിച്ചു എന്ന് ആരോപിച്ച് 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സി'നെതിരെ കേസെടുത്തു. കപ്പൽ തീരത്തടുപ്പിച്ചപ്പോൾ, പ്രതിഷേധക്കാർ കപ്പലിനു നേരെ കൃത്രിമ രക്തവും മുട്ടകളും എറിഞ്ഞു.<ref>{{Cite book|title=Living As Form|last=Thompson|first=Nato|publisher=Creative Time Books|year=2012|isbn=978-0-262-01734-3|location=New York City|pages=[https://archive.org/details/livingasformsoci0000unse/page/18 18]|url=https://archive.org/details/livingasformsoci0000unse/page/18}}</ref> നാല് മാസങ്ങൾക്ക് ശേഷം, 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' പോളണ്ടിലെ നിയമങ്ങൾ ലംഘിച്ചതിന് തെളിവുകളില്ലെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി പോളണ്ട് സർക്കാർ അവർക്കെതിരായ കുറ്റാരോപണങ്ങൾ പിൻവലിച്ചു.<ref name=":5">{{Cite web|url=http://feminist.org/news/newsbyte/uswirestory.asp?id=8151|title=Feminist Daily News 11/6/2003: Women on Waves Cleared of Accusations in Poland|website=feminist.org|access-date=2018-06-08|archive-date=27 September 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110927162701/http://feminist.org/news/newsbyte/uswirestory.asp?id=8151|url-status=dead}}</ref>പോളണ്ടിലെ ഔദ്യോഗിക അഭിപ്രായ സർവേ ഏജൻസിയായ 'സെൻട്രം ബദാനിയ ഒപിനി സ്പൊലെച്‌നെജ്' (Centrum Badania Opinii Społecznej) നടത്തിയ പഠനത്തിൽ, 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സി'ന്റെ സന്ദർശനത്തിന് മുമ്പ് ജനസംഖ്യയുടെ 44% പേർ ഗർഭച്ഛിദ്ര നിയമങ്ങളിൽ ഇളവുകൾ വരുത്തുന്നതിനെ അനുകൂലിച്ചിരുന്നുവെന്നും, സന്ദർശനത്തിന് ശേഷം ഈ നിരക്ക് 56% ആയി ഉയർന്നുവെന്നും കണ്ടെത്തി.<ref name=":5" /> 2015-ൽ, [[ജർമ്മനി]]യിലെ ഫ്രാങ്ക്ഫർട്ട് ആൻ ഡെർ ഓഡറിൽ (Frankfurt an der Oder) നിന്ന് പോളണ്ടിലെ സ്ലുബിസെയിലേക്ക് (Słubice) ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള ഗുളികകൾ വഹിച്ചുകൊണ്ട് ഒരു ഡ്രോൺ പറത്തി. ഡ്രോണുകൾ പുറപ്പെടുന്നത് തടയാൻ ജർമ്മൻ പോലീസ് ശ്രമിച്ചെങ്കിലും പരാജയപ്പെട്ടു. പോളിഷ് പോലീസ് ഡ്രോണുകളും, അവ നിയന്ത്രിച്ചിരുന്നവരുടെ വ്യക്തിഗത ഐപാഡുകളും (iPads) പിടിച്ചെടുത്തു.<ref>{{Cite web|url=https://www.womenonwaves.org/en/page/5832/first-flight-abortion-drone--poland-2015|title=First flight Abortion Drone, Poland 2015|last=Worrell|first=Marc|website=Women on Waves|access-date=2018-06-09}}</ref><ref>{{Citation|last=Ruptly|title=Germany/Poland: Drone delivers abortion pills to Slubice despite German police intervention|date=2015-06-27|url=https://www.youtube.com/watch?v=DV2h48Bevg8|access-date=2018-06-09}}</ref> === സ്പെയിൻ === 2008-ൽ, വിമൻ ഓൺ വേവ്സിന്റെ കപ്പൽ സ്പെയിനിലെ വലൻസിയയിൽ വന്നിറങ്ങി. അവിടെ അതിന് സമ്മിശ്ര സ്വീകരണമാണ് ലഭിച്ചത്. ചില പ്രകടനക്കാർ ഗ്രൂപ്പിനെ പിന്തുണച്ചു, മറ്റുള്ളവർ അതിനെ എതിർത്തു. കാത്തലിക് ന്യൂസ് ഏജൻസിയുടെ റിപ്പോർട്ട് പ്രകാരം,<blockquote> ഒക്ടോബർ 18-ന്, ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെ എതിർക്കുന്നവരുടെ (pro-life) പ്രതിഷേധങ്ങളെ നേരിടാനായി 40 ഫെമിനിസ്റ്റുകൾ ഒത്തുചേർന്നു. എന്നാൽ, എതിർപക്ഷത്ത് ഇതിലും നാലുമടങ്ങ് ആളുകൾ അണിനിരന്നിരുന്നു. അവർ തീപ്പെട്ടികൾ വിതരണം ചെയ്തു; അതിൽ കത്തുന്ന ഒരു പള്ളിയുടെ ചിത്രവും, 'വെളിച്ചം നൽകുന്ന ഒരേയൊരു പള്ളി കത്തുന്ന പള്ളി മാത്രമാണ്. ഞങ്ങളോടൊപ്പം ചേരൂ!' എന്ന വാചകവും ഉണ്ടായിരുന്നു. ഒക്ടോബർ 19-നും ഫെമിനിസ്റ്റുകൾ തീപ്പെട്ടികൾ വിതരണം ചെയ്യാൻ ഒത്തുചേർന്നെങ്കിലും, ഗർഭച്ഛിദ്രം നടത്തുന്ന കപ്പൽ നങ്കൂരമിട്ടിരുന്ന തുറമുഖത്ത് ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെ എതിർക്കുന്നവരുടെ വൻ ജനക്കൂട്ടം തടിച്ചുകൂടിയതോടെ, അവർക്ക് പിന്മാറേണ്ടി വന്നു.</blockquote> ഇരുപക്ഷത്തുനിന്നുമുള്ള പ്രതിഷേധക്കാർക്കിടയിലൂടെ കപ്പൽ തുറമുഖത്തേക്ക് അടുക്കാൻ ശ്രമിച്ചപ്പോൾ, ഹാർബർ പട്രോൾ ഉദ്യോഗസ്ഥർ ഒരു ചെറിയ ബോട്ടിലെത്തി. കപ്പലിന്റെ ചുക്കാൻ (helm) ഭാഗത്ത് കയർ ചുറ്റി അതിനെ തുറമുഖത്തുനിന്ന് വലിച്ചുമാറ്റാൻ ശ്രമിച്ചു.<ref>{{Cite web | url=http://www.vesselthefilm.com | title=HOME}}</ref> == മൊറോക്കോ == മാലിയിലെ ഇബ്തിസം ലാച്ച്ഗർ (Mouvement alternatif pour les libertés individuelles) 2012-ൽ മൊറോക്കോ സന്ദർശിക്കാൻ വിമൻ ഓൺ വേവ്സിനെ ക്ഷണിച്ചു.<ref name="Smit">{{Cite news |url=https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/marokko-ontstemd-over-komst-abortusboot~bcdc4c7c/ |title=Marokko ontstemd over komst abortusboot |author=Mariken Smit |work=[[de Volkskrant]] |date=3 October 2012 |access-date=7 August 2019 |language=nl}}</ref> 2012 ഒക്ടോബർ 3-ന്, വിമൻ ഓൺ വേവ്സ് കപ്പലായ ലാംഗെനോർട്ടിന്റെ പ്രവേശനം തടയാൻ മൊറോക്കൻ ആരോഗ്യ മന്ത്രാലയം സ്മിർ തുറമുഖം അടച്ചു.<ref>{{Cite web | url=https://abcnews.go.com/blogs/headlines/2012/10/dutch-abortion-boat-barred-from-morocco/ | title=Dutch 'Abortion Boat' Barred from Morocco| website=[[ABC News (United States)|ABC News]]}}</ref> മുസ്ലീം ഭൂരിപക്ഷ രാജ്യത്ത് കരകയറാൻ വിമൻ ഓൺ വേവ്സ് നടത്തിയ ആദ്യ ശ്രമമായിരുന്നു ഇത്. ഗർഭഛിദ്ര വിരുദ്ധ പ്രതിഷേധക്കാർ അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു. പലരും ഗർഭഛിദ്രത്തിനെതിരായ അടയാളങ്ങൾ വഹിച്ചുകൊണ്ട് അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു. ആക്ടിവിസ്റ്റായ റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ് കപ്പലിനെ സ്വീകരിക്കാൻ തുറമുഖത്തെത്തിയിരുന്നുവെങ്കിലും, പ്രതിഷേധക്കാരെ കണ്ടതിനെത്തുടർന്ന് അവരെ അവിടെനിന്ന് മാറ്റുകയാണുണ്ടായത്<ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/world/2012/oct/04/abortion-campaigner-boat-moroccan-port|title=Abortion campaigners' boat turned away from Moroccan port|last=Morocco|first=Associated Press in|date=2012-10-04|newspaper=The Guardian|access-date=2018-06-09|agency=Associated Press}}</ref> === ഗ്വാട്ടിമാല === 2017 ഫെബ്രുവരി 22-ന്, പസഫിക് തീരത്തുള്ള പ്യൂർട്ടോ ക്വെറ്റ്‌സാലിൽ, അഞ്ച് ദിവസത്തെ സന്ദർശനത്തിനായി 'WoW' കപ്പൽ നങ്കൂരമിട്ടു. ഫെബ്രുവരി 23-ന്, നിശ്ചയിച്ചിരുന്ന ഒരു പത്രസമ്മേളനം ആരംഭിച്ച് അല്പസമയത്തിനകം തന്നെ നിർത്തിവെപ്പിക്കപ്പെട്ടു<ref>{{Cite web | url=http://www.womenonwaves.org/en/page/6588/guatemalan-army-declare-they-will-denounce-the-abortion-ship-without-legal-groun | title=Guatemalan army declare they will denounce the abortion ship without legal grounds}}</ref>. തുടർന്ന് സൈനികർ പ്രദേശം ഉപരോധിക്കുകയും, കപ്പലിലുള്ള പ്രവർത്തകരെ പുറത്തിറങ്ങുന്നതിൽ നിന്നും സന്ദർശകരെ കപ്പലിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നതിൽ നിന്നും തടയുകയും ചെയ്തു<ref name=":4" />. കത്തോലിക്കാ സഭാ നേതാക്കളും മറ്റ് മതനേതാക്കളും രാഷ്ട്രീയക്കാരും ഈ കപ്പലിനെയും അതിന്റെ ദൗത്യത്തെയും ശക്തമായി എതിർത്തു. ബുധനാഴ്ച നടന്ന കോൺഗ്രസ് സമ്മേളനത്തിനിടെ, നിയമനിർമ്മാതാവായ റൗൾ റൊമേറോ, "മരണത്തിന്റെ കപ്പൽ ഗ്വാട്ടിമാലയിൽ എത്തിയിരിക്കുന്നു" എന്ന് പ്രസ്താവിച്ചു<ref name=":4">{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-latin-america-39073367|title=Guatemala army blocks abortion boat|date=2017-02-24|work=BBC News|access-date=2018-06-09}}</ref> . ഗ്വാട്ടിമാലൻ സൈനിക കപ്പൽ ഉപയോഗിച്ച് 'WoW' കപ്പലിനെ അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രാതിർത്തിയിലേക്ക് നീക്കം ചെയ്തു. തങ്ങൾ വിനോദസഞ്ചാരികളാണെന്ന് ഇമിഗ്രേഷൻ അധികൃതരോട് കള്ളം പറഞ്ഞുവെന്നും, എന്നാൽ യഥാർത്ഥത്തിൽ സ്ത്രീകൾക്ക് ഗർഭച്ഛിദ്രം ലഭ്യമാക്കാൻ ലക്ഷ്യമിടുന്ന ഒരു ആരോഗ്യ സംഘടനയാണ് ഇവർ എന്നും ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയാണ് കപ്പലിനെ പുറത്താക്കിയത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.eleconomista.com.mx/internacionales/Expulsan-a-barco-de-ONG-proaborto-20170226-0048.html|title = Expulsan a barco de ONG proaborto}}</ref> === മെക്സിക്കോ === [[File:28 de septiembre. Día por la despenalización del aborto en América Latina y el Caribe. México DF.jpg|thumb|മെക്സിക്കോയിൽ ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള അവകാശത്തെ അനുകൂലിക്കുന്ന പ്രതിഷേധക്കാർ]] 2017 ഏപ്രിലിൽ, 'അഡ്ലെയ്ഡ്' (Adelaide) എന്ന കപ്പൽ [[മെക്സിക്കോ]യിലെ ഇക്സ്റ്റാപയിൽ (Ixtapa) എത്തിച്ചേർന്നു. അക്കാലത്ത് മെക്സിക്കോയുടെ മിക്ക ഭാഗങ്ങളിലും ഗർഭച്ഛിദ്രം നിയമവിരുദ്ധമായിരുന്നു. ഗർഭച്ഛിദ്രം ആഗ്രഹിക്കുന്ന സ്ത്രീകളെ, മെക്സിക്കോയുടെ പസഫിക് തീരത്തുനിന്ന് അന്താരാഷ്ട്ര ജലാശയങ്ങളിലേക്ക് കപ്പൽ ജീവനക്കാർ എത്തിച്ചു. മെക്സിക്കൻ ക്രിമിനൽ നിയമങ്ങൾ ബാധകമല്ലാത്ത അന്താരാഷ്ട്ര ജലാശയങ്ങളിൽ വെച്ചാണ് ഈ നടപടിക്രമങ്ങൾ നടത്തിയത്.<ref>{{Cite web |date=2017-04-22 |title=Abortion boat makes first visit to Mexico |url=https://mexiconewsdaily.com/news/abortion-boat-makes-first-visit-to-mexico/ |access-date=2022-08-24 |website=[[Mexico News Daily]]}}</ref> == ഡോക്യുമെന്ററി == 'വുമൺ ഓൺ വേവ്‌സ്' (Women on Waves) എന്ന സംഘടനയെ ആസ്പദമാക്കി ഡയാന വിറ്റൻ സംവിധാനം ചെയ്ത 'വെസൽ' (Vessel) എന്ന ഡോക്യുമെന്ററി, 2014-ൽ ടെക്സാസിലെ ഓസ്റ്റിനിൽ നടന്ന SXSW ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവലിൽ പ്രദർശിപ്പിച്ചു. അവിടെ മികച്ച ഡോക്യുമെന്ററി ഫീച്ചറിനുള്ള ഓഡിയൻസ് അവാർഡും പ്രത്യേക ജൂറി അവാർഡും ഈ ചിത്രം നേടി.<ref>{{Citation |title=Vessel (2014) - Awards - IMDb |url=https://www.imdb.com/title/tt3311588/awards/ |access-date=2023-11-27 |language=en-US}}</ref> നിരൂപകരിൽ നിന്നും പ്രേക്ഷകരിൽ നിന്നും 'വെസൽ' മികച്ച പ്രതികരണമാണ് നേടിയത്. ഗോംപെർട്ട്‌സിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള "ആവേശകരമായ" ഒരു കാഴ്ചയായാണ് 'സിനിമ ആക്സിസി'ലെ (Cinema Axis) കോർട്ട്‌നി സ്മോൾ ഇതിനെ വിശേഷിപ്പിച്ചത്.<ref>{{Cite web |last=Small |first=Courtney |date=2014-04-24 |title=Hot Docs Review: Vessel |url=https://cinemaaxis.com/2014/04/24/hot-docs-review-vessel/ |access-date=2023-11-27 |website=Cinema Axis |language=en}}</ref>'ന്യൂയോർക്ക് ടൈംസി'ലെ ബെൻ കെനിഗ്‌സ്‌ബെർഗ് ഇതിനെ "തുറന്നുപറച്ചിലുകളുള്ള ഒരു പ്രചാരണ ചിത്രം" (unabashed work of advocacy) എന്ന് വിളിച്ചു.<ref>{{Cite news |last=Kenigsberg |first=Ben |date=2015-01-09 |title='Vessel,' Directed by Diana Whitten |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2015/01/10/movies/vessel-directed-by-diana-whitten.html |access-date=2023-11-27 |issn=0362-4331}}</ref>ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രേക്ഷകരുടെ അഭിപ്രായങ്ങളിൽ വലിയ മാറ്റമൊന്നും വരുത്താൻ ഈ ചിത്രത്തിന് കഴിഞ്ഞേക്കില്ലെങ്കിലും, ഇതൊരു ഹൃദയസ്പർശിയായ സിനിമയാണെന്ന് 'ദി ഹോളിവുഡ് റിപ്പോർട്ടർ' അഭിപ്രായപ്പെട്ടു.<ref>{{Cite web |author=T. H. R. Staff |date=2015-01-08 |title='Vessel': Film Review |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-reviews/vessel-film-review-761998/ |access-date=2023-11-27 |website=The Hollywood Reporter |language=en-US}}</ref> മെറ്റാക്രിട്ടിക് (Metacritic) പ്ലാറ്റ്‌ഫോമിൽ 68 മെറ്റാസ്‌കോർ ഈ ചിത്രത്തിനുണ്ട്.<ref>{{Cite web |title=Vessel |url=https://www.metacritic.com/movie/vessel/ |access-date=2023-11-27 |website=www.metacritic.com |language=en}}</ref> ഇതുകൂടാതെ, മത്സര വിഭാഗത്തിലെ ഡോക്യുമെന്ററിക്കുള്ള ഓഡിയൻസ് അവാർഡും, രാഷ്ട്രീയ ധീരതയ്ക്കുള്ള പ്രത്യേക ജൂറി അവാർഡും ഉൾപ്പെടെ നിരവധി പുരസ്‌കാരങ്ങൾ ഈ ചിത്രം സ്വന്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web |title=HOME |url=https://vesselthefilm.com/ |access-date=2023-11-24 |website=VESSEL |language=en}}</ref> == സ്ത്രീവാദപരമായ പ്രവർത്തനങ്ങൾ == 'സൈൻസ്: ജേണൽ ഓഫ് വിമൻ ഇൻ കൾച്ചർ ആൻഡ് സൊസൈറ്റി' (Signs: Journal of Women in Culture and Society) എന്ന പ്രസിദ്ധീകരണത്തിൽ വന്ന ഒരു അക്കാദമിക് ലേഖനത്തിൽ, 'ദി വെസൽ' (The Vessel) എന്നത് "സമീപകാലത്തെ ഏറ്റവും ധീരമായ സ്ത്രീവാദ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്" എന്ന് കാരി ലാംബെർട്ട്-ബീറ്റി അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു.<ref name=":1" /> ==അവലംബം== {{Reflist}} ==ബാഹ്യ കണ്ണികൾ== *[https://www.womenonwaves.org/ Women on Waves website] *[https://vesselthefilm.com/ Vessel] Documentary film about Women on Waves {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:ഗർഭച്ഛിദ്ര സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നവർ]] qpbo5ioifswjvb62pd41526zzqaelvi 4682222 4682221 2026-11-02T07:30:43Z Meenakshi nandhini 99060 /* സ്ത്രീവാദപരമായ പ്രവർത്തനങ്ങൾ */ 4682222 wikitext text/x-wiki {{prettyurl/wikidata}}{{Infobox organization | name = വുമൺ ഓൺ വേവ്സ് | image = Women on Waves logo.png | image_border = | alt = | caption = | abbreviation = WoW | formation = 1999 | type = [[Nonprofit organization|ലാഭേച്ഛയില്ലാത്ത സ്ഥാപനം]] | status = | purpose = ഗർഭച്ഛിദ്രം, ഇതുസംബന്ധമായ വിദ്യാഭ്യാസം തുടങ്ങിയ പ്രത്യുൽപാദന ആരോഗ്യ സേവനങ്ങൾ നിയന്ത്രിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന രാജ്യങ്ങളിലേക്ക് ഇവ എത്തിക്കുക | leader_title = Founder | leader_name = [[റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ്]] | headquarters = [[ആംസ്റ്റർഡാം]], [[നെതർലാൻഡ്സ്]] | location = | region_served = നിയന്ത്രിത പ്രത്യുൽപാദന ആരോഗ്യ സേവനങ്ങളുള്ള രാജ്യങ്ങൾ | website = [https://www.womenonwaves.org/en/ womenonwaves.org] }} നിയന്ത്രിത ഗർഭച്ഛിദ്ര നിയമങ്ങളുള്ള രാജ്യങ്ങളിലെ സ്ത്രീകൾക്ക് പ്രത്യുൽപാദനപരമായ ആരോഗ്യ സേവനങ്ങൾ, പ്രത്യേകിച്ച് നോൺ-സർജിക്കൽ അബോർഷൻ സേവനങ്ങളും വിദ്യാഭ്യാസവും എത്തിക്കുന്നതിനായി ഡച്ച് ഫിസിഷ്യൻ [[റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ്]] 1999-ൽ സ്ഥാപിച്ച ഒരു ഡച്ച് സർക്കാരിതര സംഘടനയാണ് '''വിമൻ ഓൺ വേവ്സ്''' (WoW).<ref name=":1">{{Cite journal|last=Lambert-Beatty|first=Carrie|date=2008|title=Twelve miles: Boundaries of the new art/activism|journal=Signs: Journal of Women in Culture and Society|volume=34|issue=1|pages=309–327|doi=10.1086/588446|issn=0097-9740}}</ref> WoW വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്ന മറ്റ് സേവനങ്ങളിൽ [[ഗർഭനിരോധന ഗുളികൾ|ഗർഭനിരോധനം]], വ്യക്തിഗത പ്രത്യുത്പാദന കൗൺസിലിംഗ്, വർക്ക്ഷോപ്പുകൾ, അനാവശ്യ ഗർഭധാരണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വിദ്യാഭ്യാസം എന്നിവയും ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref name=":0">{{Cite journal|last=Best|first=Alyssa|date=September 2005|title=Abortion Rights along the Irish-English Border and the Liminality of Women's Experiences|url=https://archive.org/details/sim_dialectical-anthropology_2005_29_3-4/page/423|journal=Dialectical Anthropology|volume=29|issue=3–4|pages=423–437|doi=10.1007/s10624-005-3863-x|s2cid=145318165|issn=0304-4092}}</ref> == രീതിയും പശ്ചാത്തലവും == ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങളെക്കുറിച്ചും, 'ആർ.യു-486' (RU-486) ​​എന്ന മരുന്ന് ഉപയോഗിച്ച് ശസ്ത്രക്രിയ കൂടാതെ സ്വയം ഗർഭച്ഛിദ്രം നടത്തുന്ന രീതിയെക്കുറിച്ചും (മെഡിക്കൽ അബോർഷൻ) പഠിക്കുന്നതിനായി അഭിഭാഷകർ, ഡോക്ടർമാർ, കലാകാരന്മാർ, എഴുത്തുകാർ, പൊതുജനാരോഗ്യ പ്രവർത്തകർ, കൂടാതെ സ്ത്രീകൾക്കും പുരുഷന്മാർക്കുമായി ശിൽപ്പശാലകൾ (വർക്ക്‌ഷോപ്പുകൾ) സംഘടിപ്പിക്കാറുണ്ട്.<ref name=":2">Whitten, Diana. 2014. ''Vessel''. Documentary film. Published by Sovereignty Productions.</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.thestar.com/life/health_wellness/2008/01/25/floating_clinic_spreads_word_on_abortion_pill.html|title=Floating clinic spreads word on abortion pill {{!}} The Star|work=thestar.com|access-date=2018-06-08}}</ref> 'എ-പോർട്ടബിൾ' (A-Portable) എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന, പ്രത്യേകം സജ്ജീകരിച്ച ഒരു മൊബൈൽ ക്ലിനിക്ക് ഉൾക്കൊള്ളുന്ന കപ്പലിലാണ് ഈ സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നത്. 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (Women on Waves - WoW) ഒരു രാജ്യത്ത് എത്തുമ്പോൾ, സ്ത്രീകൾ മുൻകൂട്ടി സമയം നിശ്ചയിക്കുകയും (അപ്പോയിന്റ്‌മെന്റ് എടുക്കുകയും) തുടർന്ന് കപ്പലിലേക്ക് എത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. കപ്പൽ ഏകദേശം 20 കിലോമീറ്റർ (12 മൈൽ) അകലെയുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിലേക്ക് സഞ്ചരിക്കുന്നു. നെതർലാൻഡ്‌സിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത കപ്പലുകളിൽ അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിൽ ഡച്ച് നിയമങ്ങളാണ് ബാധകമാകുന്നത്.<ref name=":1" /> അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിൽ എത്തിയ ശേഷം, കപ്പലിലെ മെഡിക്കൽ ജീവനക്കാർ ഗർഭച്ഛിദ്രം ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രത്യുൽപാദന ആരോഗ്യ സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നു<ref>{{cite web|title=Campaigns and Information|url=http://www.womenonwaves.org/|website=Women on Waves|access-date=17 October 2016}}</ref> ഗോംപെർട്‌സിന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, ഈ കപ്പൽ ആദ്യമായി യാത്ര തിരിച്ചപ്പോൾ, അത് ഡച്ച് സമുദ്രമേഖലയിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ട ഒരു ഡച്ച് കപ്പലായിരുന്നു. ഇതിനർത്ഥം, അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിൽ വിതരണം ചെയ്യുന്നതിനായി അവർക്ക് ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള ഗുളികകൾ കപ്പലിൽ കൊണ്ടുപോകാൻ സാധിച്ചു എന്നാണ്.<ref>{{Cite web |last=Urbina |first=Ian |date=October 17, 2022 |title=From the Sea, Freedom {{!}} The Outlaw Ocean Podcast |url=https://www.theoutlawocean.com/ |access-date=2023-11-24 |website=The Outlaw Ocean Project}}</ref> 'അറ്റലിയർ വാൻ ലീഷൗട്ട്' (Atelier van Lieshout) എന്ന ഡച്ച് സ്റ്റുഡിയോ രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത 'എ-പോർട്ടബിൾ', മെഡിക്കൽ ക്ലിനിക്കായും ആർട്ട് ഇൻസ്റ്റാളേഷനായും പ്രവർത്തിക്കുന്നു.<ref name=":1" /> ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെയോ ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങളെയോ എതിർക്കുന്ന സർക്കാർ അധികൃതർ, മതസംഘടനകൾ, പ്രാദേശിക ഗ്രൂപ്പുകൾ എന്നിവരുടെ ലക്ഷ്യസ്ഥാനമായി 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (WoW) സംഘടനയിലെ സന്നദ്ധപ്രവർത്തകരും ജീവനക്കാരും പലപ്പോഴും മാറിയിട്ടുണ്ട്.<ref name=":1" /> വിമൻ ഓൺ വേവ്സ് സന്ദർശിക്കുന്ന രാജ്യങ്ങളിൽ ഗർഭഛിദ്രത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകൾ പുനരുജ്ജീവിപ്പിച്ചതിന്റെ ബഹുമതി എൻ‌ജി‌ഒയ്ക്കാണ്.<ref name=":1" /> === പ്രത്യുൽപാദന അവകാശ പ്രസ്ഥാനം === ചില ഡച്ച് സംഘടനകളുടെയും സർക്കാർ സംരംഭങ്ങളുടെയും ഇന്നത്തെ പ്രധാന ശ്രദ്ധാകേന്ദ്രമാണ് ഗർഭഛിദ്രത്തിനുള്ള സൗകര്യം.<ref>{{Cite web |last=Zaken |first=Ministerie van Buitenlandse |title=Dutch Development results Sexual and reproductive health and rights including HIV / AIDS (SRHR) |url=https://www.dutchdevelopmentresults.nl/2019/theme/srhr |access-date=2023-11-28 |website=www.dutchdevelopmentresults.nl}}</ref>നെതർലാൻഡിൽ, ഗർഭത്തിൻറെ 24-ാം ആഴ്ച വരെ ഗർഭഛിദ്രം നിയമപരമാണ്. കൂടാതെ എക്സപ്ഷണൽ മെഡിക്കൽ എക്സ്പെൻസസ് ആക്റ്റ് അല്ലെങ്കിൽ ആരോഗ്യ ഇൻഷുറൻസ് കമ്പനികൾ ഇത് പരിരക്ഷിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web |last=Ministerie |date=2014-07-01 |title=Topics - Abortion - Government.nl |url=https://www.government.nl/topics/abortion/question-and-answer |access-date=2023-11-28 |website=www.government.nl |language=en-GB}}</ref> പ്രത്യുൽപാദന അവകാശങ്ങൾക്കായുള്ള ആഗോള മുന്നേറ്റത്തിന്റെ ഭാഗമാണ് 'വിമൻ ഓൺ വേവ്സ്' (Women on Waves). അയർലൻഡ് പോലുള്ള രാജ്യങ്ങളിലെ പരിമിതമായ പ്രത്യുൽപാദന അവകാശങ്ങളെ പരീക്ഷിക്കാനും വെല്ലുവിളിക്കാനും, അതുവഴി ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള സൗകര്യങ്ങൾ കൂടുതൽ ലഭ്യമാക്കാൻ ശ്രമിക്കാനുമാണ് ഈ കപ്പൽ ഉപയോഗിക്കുന്നത്..<ref name=":13">{{Cite journal |last=Gomperts |first=Rebecca |date=January 2002 |title=Women on Waves: Where Next for the Abortion Boat? |journal=Reproductive Health Matters |language=en |volume=10 |issue=19 |pages=180–183 |doi=10.1016/S0968-8080(02)00004-6 |issn=0968-8080|doi-access=free |pmid=12369324 }}</ref>ലോകമെമ്പാടുമുള്ള 10 ഗർഭഛിദ്രങ്ങളിൽ 9-ൽ കൂടുതൽ സംഭവിക്കുന്നത് ഗോംപെർട്‌സും വിമൻ ഓൺ വേവ്സും സന്ദർശിക്കുന്ന വികസ്വര രാജ്യങ്ങളിലാണ് . ഇത് നിയമവിരുദ്ധമോ നിയന്ത്രിതമോ ആയ പ്രദേശങ്ങളിലെ സുരക്ഷിതമല്ലാത്ത ഗർഭഛിദ്രങ്ങളായതിനാലാണ് മാതൃമരണത്തിന് ഒരു പ്രധാന കാരണം.<ref>{{cite web | url=https://www.womenonwaves.org/en/page/650/who-are-we | title=Who Are We? }}</ref> വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സിനെതിരെ ഗോമ്പേർട്ട്സിന് കാര്യമായ എതിർപ്പുകൾ നേരിടേണ്ടി വന്നിട്ടുണ്ട്. 2014-ലെ ഡോക്യുമെന്ററി വെസൽ, പോളണ്ടിലെ ഗർഭഛിദ്ര വിരുദ്ധ പ്രതിഷേധക്കാർ അവരെ നാസി എന്ന് വിളിച്ചുകൊണ്ട് ഒരു മന്ത്രം ആലപിക്കുന്നതും സ്പെയിനിൽ വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ് കപ്പൽ കടലിലേക്ക് വലിച്ചിഴയ്ക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നതും കാണിക്കുന്നു.<ref>{{cite AV media |people= |last=Whitten |first=Diana |date=2014 |title=Vessel |url=https://vesselthefilm.com/ |trans-title= |format= |work= |type= |language= |location= |publisher= |time= |access-date=}}</ref> == റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ് == [[File:Rebeca Gompers Lodz 2017 by Jarek Sawiuk. cropped.jpg|thumb|Rebecca Gomperts, [[Łódź]], Poland, 2017]] ഒരു ജനറൽ പ്രാക്ടീഷണറായ ഡോക്ടറും, കലാകാരിയും, സ്ത്രീ അവകാശ പ്രവർത്തകയുമാണ് റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ്. 1966-ൽ ജനിച്ച ഗോംപെർട്സ് നെതർലൻഡ്സിലെ വ്ലിസിംഗൻ എന്ന തുറമുഖ നഗരത്തിലാണ് വളർന്നത്. 1980-കളിൽ ആംസ്റ്റർഡാമിലേക്ക് താമസം മാറിയ അവർ അവിടെ ഒരേസമയം കലയും വൈദ്യശാസ്ത്രവും പഠിച്ചു. ബാർട്ട് ജെ. ടെർവിയൽ ക്യാപ്റ്റനായിരുന്ന ഗ്രീൻപീസ് കപ്പലായ 'റെയിൻബോ വാരിയർ II'-ൽ റെസിഡന്റ് ഫിസിഷ്യനായി പ്രവർത്തിച്ച അനുഭവങ്ങളിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ടാണ്, നിയമവിരുദ്ധമായ ഗർഭച്ഛിദ്രം മൂലം ഉണ്ടാകുന്ന ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾ പരിഹരിക്കുന്നതിനായി ഗോംപെർട്സ് 'WoW' (Women on Waves) എന്ന സംഘടനയ്ക്ക് രൂപം നൽകിയത്. 'റെയിൻബോ വാരിയർ II'-ൽ ലാറ്റിൻ അമേരിക്ക സന്ദർശിക്കുന്ന വേളയിൽ, സാമൂഹിക മാറ്റത്തിനും സ്ത്രീകളുടെ ആരോഗ്യത്തിനും കൂടുതൽ പിന്തുണ നൽകുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെയാണ് ഈ സംഘടന പ്രവർത്തിച്ചു തുടങ്ങിയത്. നെതർലൻഡ്സ് പോലുള്ള വികസിത രാജ്യങ്ങളിൽ സുരക്ഷിതവും നിയമപരവുമായ ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനും ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങൾക്കും സൗകര്യങ്ങളുണ്ടെങ്കിൽ, ചില വികസ്വര രാജ്യങ്ങളിൽ ദിവസവും 800-ഓളം നിയമവിരുദ്ധവും സുരക്ഷിതമല്ലാത്തതുമായ ഗർഭച്ഛിദ്രങ്ങൾ നടക്കുന്നുണ്ട്. 'അറ്റലിയർ വാൻ ലീഷൗട്ട്' (Atelier van Lieshout) എന്ന സ്ഥാപനവുമായി സഹകരിച്ച്, വാടകയ്‌ക്കെടുത്ത കപ്പലുകളിൽ സജ്ജീകരിക്കാവുന്ന 'എ-പോർട്ടബിൾ' (A-portable) എന്ന് പേരിട്ടിരിക്കുന്ന, കൊണ്ടുപോകാൻ കഴിയുന്ന ഒരു ഗൈനക്കോളജി യൂണിറ്റ് അവർ രൂപകൽപ്പന ചെയ്തു. ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന നിയമങ്ങളെക്കുറിച്ച് അവബോധം വളർത്തുക, അവയെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകൾക്ക് തുടക്കമിടുക, കൂടാതെ ഗർഭച്ഛിദ്രം നിയമവിരുദ്ധമായ രാജ്യങ്ങളിൽ കഴിയുന്ന സ്ത്രീകൾക്ക് സുരക്ഷിതവും ശസ്ത്രക്രിയ ആവശ്യമില്ലാത്തതുമായ ഗർഭച്ഛിദ്ര സൗകര്യങ്ങൾ ഒരുക്കിക്കൊടുക്കുക എന്നിവയാണ് ഈ സംഘടനയുടെ പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങൾ..<ref name="FERRY">{{Citation | last =Ferry | first =Julie | date =14 November 2007 | title =The abortion ship's doctor | location =UK | newspaper =Guardian | url =https://www.theguardian.com/women/story/0,,2210593,00.html |access-date=2008-11-14}}</ref> == 'എ-പോർട്ടബിൾ' (A-Portable) == ഡച്ച് കലാകാരനും ശില്പിയുമായ അറ്റലിയർ വാൻ ലീഷൗട്ട് (Atelier van Lieshout) രൂപകൽപ്പന ചെയ്യുകയും പേരിടുകയും ചെയ്ത ഒരു മൊബൈൽ ഗൈനക്കോളജിക്കൽ ക്ലിനിക്കാണ് 'എ-പോർട്ടബിൾ'. ഒരു ഷിപ്പിംഗ് കണ്ടെയ്‌നർ പരിഷ്കരിച്ചാണ് ഈ ക്ലിനിക് ഒരുക്കിയിരിക്കുന്നത്. ഇളം നീല നിറത്തിൽ പെയിന്റ് ചെയ്തിരിക്കുന്ന ഇതിന്റെ വശങ്ങളിൽ 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (Women on Waves) എന്ന സംഘടനയുടെ ലോഗോ പതിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name=":1" /> നെതർലാൻഡ്‌സിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത കപ്പലുകളിൽ ഈ കണ്ടെയ്‌നർ ഘടിപ്പിച്ചാണ് യാത്ര ചെയ്യുന്നത്. 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' എന്ന സർക്കാരിതര സംഘടനയാണ് (NGO) ഈ കപ്പലുകൾ വാടകയ്‌ക്കെടുക്കുന്നത്. 2001-ൽ കീസ് റൈറ്റർ (Kees Ryter) രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത ഈ ലോഗോയെക്കുറിച്ച് ലാംബെർട്ട്-ബീറ്റി (Lambert-Beatty) ഇങ്ങനെ വിവരിക്കുന്നു: ക്ലിനിക്കിന്റെ വശത്ത് ഒരു പർപ്പിൾ നിറത്തിലുള്ള വൃത്തമുണ്ട്. അതിനുള്ളിൽ പിങ്ക് നിറത്തിലുള്ള ഔട്ട്‌ലൈനോടുകൂടിയ ഓറഞ്ച് നിറത്തിലുള്ള ഒരു രൂപമുണ്ട്; സൂക്ഷിച്ചു നോക്കിയാൽ, മാനുഷിക-വൈദ്യ സഹായത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന ഒരു തരം 'ചതുരാകൃതിയിലുള്ള കുരിശ്' (squared cross) ആണെന്ന് മനസ്സിലാക്കാം.<ref name=":1" /> p.&nbsp;309 ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ഉപദേശങ്ങൾ, സോണോഗ്രാമുകൾ, മരുന്നുകൾ വഴിയോ ശസ്ത്രക്രിയ വഴിയോ ഉള്ള ഗർഭച്ഛിദ്രം എന്നിവ ലഭ്യമാക്കുന്ന, പൂർണ്ണമായും പ്രവർത്തനക്ഷമമായ ഒരു ഗൈനക്കോളജിക്കൽ ക്ലിനിക്കാണ് ഇത്. സാധാരണയായി രണ്ട് ഡോക്ടർമാരും ഒരു നഴ്സുമാണ് ഇവിടെ സേവനമനുഷ്ഠിക്കുന്നത്. കൂടാതെ, ബോധവൽക്കരണവും കൗൺസിലിംഗും നൽകുന്നതിനായി പരിശീലനം ലഭിച്ച സന്നദ്ധപ്രവർത്തകരും കപ്പലിലുണ്ടാകും. കപ്പലിലെ ജീവനക്കാർ ഏതാണ്ട് പൂർണ്ണമായും സ്ത്രീകളാണ്.<ref name=":1" />ഇത്തരം പ്രവർത്തനങ്ങൾ അനുവദനീയമായ രാജ്യങ്ങളിലെ തുറമുഖങ്ങളിൽ, നിയമപരവും വൈദ്യശാസ്ത്രപരവുമായ വിഷയങ്ങളെക്കുറിച്ച് കപ്പലിലെ ജീവനക്കാർ ശിൽപ്പശാലകൾ നടത്താറുണ്ട്.<ref name=":1" />കർശനമായ നിയമങ്ങളുള്ള രാജ്യങ്ങൾ സന്ദർശിക്കുമ്പോൾ, സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നതിനായി കപ്പൽ അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രാതിർത്തിയിലേക്ക് (കരയിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 12 മൈൽ അകലെ) നീങ്ങുന്നു.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> 'എ-പോർട്ടബിൾ' ഒരു മെഡിക്കൽ ക്ലിനിക്കായി പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും, ഇതൊരു കലാസൃഷ്ടിയായും കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. 'വിഷ്വൽ ആർട്ടിനും സാംസ്കാരിക പൈതൃകത്തിനുമായി പൊതുഫണ്ടിൽ നിന്ന് സഹായം നൽകുന്ന' ഡച്ച് സ്ഥാപനമായ 'മോൺഡ്രിയാൻ ഫൗണ്ടേഷൻ' (Mondriaan Foundation) ആണ് 'എ-പോർട്ടബിൾ' നിർമ്മിക്കുന്നതിനുള്ള പ്രാരംഭ ഫണ്ട് നൽകിയത്.<ref>{{Cite news|url=https://www.mondriaanfonds.nl/en/about/|title=About - Mondriaan Fund|work=Mondriaan Fund|access-date=2018-06-08}}</ref> പോർച്ചുഗലിൽ നടന്ന 'വിമൻ ബിൽഡിംഗ് എക്സിബിഷൻ' (Ute Meta Bauer-ന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ), ആംസ്റ്റർഡാമിലെ 'മീഡിയമാറ്റിക്' (Mediamatic) ആർട്ട് സ്പേസ് എന്നിവിടങ്ങളിലും, 'ആർട്ട്‌ഫോറം' (Artforum) എന്ന പ്രസിദ്ധീകരണത്തിലും ഇത് ഇടം നേടിയിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://www.mediamatic.net/en/page/8963/women-on-waves|title=Women on Waves|website=Mediamatic|access-date=2018-06-08}}</ref>കലാ ചരിത്രകാരിയും നിരൂപകയും പ്രൊഫസറുമായ ക്ലെയർ ബിഷപ്പ് (Claire Bishop), 'എ-പോർട്ടബിൾ'-നെ ഒരു "നവ രാഷ്ട്രീയ കല" (new political art) ആയി വിശേഷിപ്പിക്കുന്നുവെന്ന് ലാംബെർട്ട്-ബീറ്റി ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.<ref name=":1" /><ref>{{Cite journal|last=Bishop|first=Claire|date=2006|title=The social turn: Collaboration and its discontents|journal=Artforum International|volume=44|issue=6|pages=178–83}}</ref> == യാത്രകൾ == 2002-ൽ, ഡച്ച് പാർലമെന്റിൽ നടന്ന ശക്തമായ വാദപ്രതിവാദങ്ങൾക്കൊടുവിൽ, 'വുമൺ ഓൺ വേവ്‌സ്' (Women on Waves) എന്ന സംഘടനയുടെ 'അറോറ' (Aurora) എന്ന കപ്പലിലുണ്ടായിരുന്ന മെഡിക്കൽ ജീവനക്കാർക്ക്, ഗർഭിണികളായ സ്ത്രീകൾക്ക് സാധാരണയായി 'ഗർഭച്ഛിദ്ര ഗുളിക' എന്ന് അറിയപ്പെടുന്ന 'ആർ.യു-486' (RU-486) ​​- നൽകാൻ നെതർലാൻഡ്‌സ് ആരോഗ്യ മന്ത്രി എൽസ് ബോർസ്റ്റ് അനുമതി നൽകി.<ref name=":0" /> സ്ത്രീകളുടെ ലൈംഗിക സ്വാതന്ത്ര്യവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഡച്ച് സർക്കാരിന്റെ നയത്തിന് അനുസൃതമായാണ് ഈ തീരുമാനമെന്ന് ബോർസ്റ്റ് വ്യക്തമാക്കി. ഒമ്പത് ആഴ്ച വരെ പ്രായമുള്ള ഗർഭാവസ്ഥ അവസാനിപ്പിക്കാൻ മാത്രമേ ഈ ഗുളിക ഉപയോഗിക്കാവൂ എന്നും, ഒരു ഗൈനക്കോളജിസ്റ്റിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ മാത്രമേ ഇത് നൽകാവൂ എന്നും നിബന്ധനയുണ്ടായിരുന്നു.<ref>{{cite news|author1=Geraldine Coughlan|title=Legal boost for Dutch abortion ship|url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/2080992.stm|publisher=BBC|date=2 July 2002}}</ref> ഗർഭച്ഛിദ്രം, പ്രത്യുൽപാദന അവകാശങ്ങൾ എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിയമങ്ങൾ ദേശീയ അതിർത്തികൾക്കുള്ളിൽ (സമുദ്രാതിർത്തികൾ ഉൾപ്പെടെ) മാത്രമേ ബാധകമാകൂ. ഇക്കാരണത്താൽ, 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (Women on Waves) എന്ന സംഘടന അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിലുള്ള അധിക സ്വാതന്ത്ര്യം പ്രയോജനപ്പെടുത്തുന്നു.<ref name=":13"/> ഇവരുടെ ബോട്ട് തീരത്തുനിന്ന് 20 മൈൽ അകലേക്ക് സഞ്ചരിക്കുകയും, അവിടെ വെച്ച് നടപടിക്രമങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കാൻ ഒരു ദിവസം എടുക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.<ref>{{cite news |last1=Thornton |first1=Jacqui |title=Doctor's floating clinic to offer abortions offshore |url=https://www.newspapers.com/image/752646824/ |work=[[The Sunday Telegraph]] |date=11 June 2000}}</ref> [[File:Internationalwaters.png|thumb|356x356px|Boundaries of international waters worldwide]] === അയർലൻഡ് === 2001-ൽ 'അറോറ' (Aurora) എന്ന കപ്പലിൽ 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (Women on Waves) അയർലൻഡിലേക്ക് തങ്ങളുടെ ആദ്യ യാത്ര നടത്തി. ഡച്ചുകാരായ രണ്ട് ഡോക്ടർമാരും ഒരു നഴ്‌സും ഈ കപ്പലിലുണ്ടായിരുന്നു.<ref name="CHOCANO">{{cite web | last = Chocano | first = Carina | title = The "abortion boat" steams toward Ireland | work = Salon.com | url = http://dir.salon.com/story/mwt/feature/2001/06/14/abortion_boat/ | access-date = 2008-02-01 | archive-date = 20 July 2008 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080720043254/http://dir.salon.com/story/mwt/feature/2001/06/14/abortion_boat/ | url-status = dead }}</ref>അയർലൻഡിലെ ഗർഭച്ഛിദ്ര നിയമങ്ങൾ ഉദാരമാക്കുന്നതിനുള്ള പ്രസ്ഥാനത്തിന് ഉത്തേജനം നൽകുക എന്നതായിരുന്നു 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ് അയർലൻഡ്'-ന്റെ പ്രഖ്യാപിത ലക്ഷ്യം.<ref>{{Cite web|url=https://www.womenonwaves.org/en/page/769/ireland-2001|title=Ireland 2001|last=Worrell|first=Marc|website=Women on Waves|access-date=2018-06-08}}</ref> അക്കാലത്ത്, യൂറോപ്പിൽ ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനെതിരെ ഏറ്റവും കർശനമായ നിരോധനങ്ങളുള്ള രാജ്യമായിരുന്നു അയർലൻഡ്; 1861-ൽ നിലവിൽ വന്ന നിയമങ്ങളായിരുന്നു അവിടെ അപ്പോഴും തുടർന്നിരുന്നത്.<ref name=":0" /> 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ് അയർലൻഡ്' വിവിധ വർക്ക്‌ഷോപ്പുകളിലൂടെ വ്യക്തികൾക്കും ഗ്രൂപ്പുകൾക്കും ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെക്കുറിച്ചും അനാഗ്രഹ ഗർഭധാരണത്തെക്കുറിച്ചും അറിവ് പകർന്നു നൽകി. ഈ യാത്രയിൽ, ശസ്ത്രക്രിയ വഴിയോ മരുന്നുകൾ വഴിയോ ഗർഭച്ഛിദ്രം നടത്താൻ അവർക്ക് അനുവാദമുണ്ടായിരുന്നില്ല. ഡച്ച് നിയമപ്രകാരം, ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ നൽകാൻ മാത്രമേ അവർക്ക് അനുവാദമുണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ; ഗർഭനിരോധന ഉപാധികൾ നേരിട്ട് വിതരണം ചെയ്യാൻ പാടില്ലായിരുന്നു.<ref name=":0" />അയർലൻഡിലെ ഗർഭച്ഛിദ്ര അവകാശ സംഘടനകളുടെ ക്ഷണപ്രകാരമാണ് കപ്പൽ എത്തിയത്. 'അറോറ' എത്തുന്നതിന് മുന്നോടിയായി അവർ വിപുലമായ പ്രചാരണ പരിപാടികൾ സംഘടിപ്പിച്ചിരുന്നു. ഡബ്ലിൻ തുറമുഖത്ത് നങ്കൂരമിട്ട കപ്പൽ, അയർലൻഡിലെ നിയമം ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെക്കുറിച്ചും ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങളെക്കുറിച്ചുമുള്ള ചർച്ചകൾ നിരോധിച്ചിരുന്നതിനാൽ, ബോധവൽക്കരണ സേവനങ്ങൾ നൽകാനായി അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രാതിർത്തിയിലേക്ക് നീങ്ങി. ഡബ്ലിൻ തുറമുഖത്ത് കപ്പൽ എത്തിയപ്പോൾ ഏകദേശം 300 സ്ത്രീകൾ ഇതിൽ പങ്കെടുത്തു. കപ്പലിൽ നൽകിയ എല്ലാ സേവനങ്ങളും തികച്ചും സൗജന്യമായിരുന്നു.<ref name=":0" /> 2016-ൽ, വടക്കൻ അയർലൻഡിലെ സ്ത്രീകൾക്ക് ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള ഗുളികകൾ എത്തിക്കുന്നതിനായി 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്', ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെ അനുകൂലിക്കുന്ന സംഘടനകളുമായി ചേർന്ന് ഡ്രോണുകളും സ്പീഡ് ബോട്ടുകളും ഉപയോഗിച്ചു.<ref>{{Cite news|url=https://www.nbcnews.com/news/world/abortion-drone-women-web-delivers-pills-northern-ireland-n596176|title=Abortion by Air: Drone Delivers Pills Across Border to Northern Ireland|work=NBC News|access-date=2018-06-08}}</ref> === പോളണ്ട് === 2003-ൽ 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (WoW) തങ്ങളുടെ 'ലാംഗനോർട്ട്' (Langenort) എന്ന കപ്പൽ പോളണ്ടിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി.<ref name=":1" /><ref name="FRENKIEL">{{Citation| last1 =Frenkiel | first1 =Olenka | last2 =Agnew | first2 =Lara | date = 26 October 2003 | editor-last =O'Connor | editor-first =Karen | title =Abortion Ship | place =UK | work =BBC News | url =https://news.bbc.co.uk/1/hi/programmes/correspondent/3187614.stm}}</ref>ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിന് ഉപയോഗിക്കുന്ന 'RU-486' എന്ന മരുന്ന് പോളണ്ടിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്നതിലൂടെ, ഗർഭച്ഛിദ്രം നിരോധിക്കുന്ന പോളണ്ടിലെ നിയമങ്ങൾ ലംഘിച്ചു എന്ന് ആരോപിച്ച് 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സി'നെതിരെ കേസെടുത്തു. കപ്പൽ തീരത്തടുപ്പിച്ചപ്പോൾ, പ്രതിഷേധക്കാർ കപ്പലിനു നേരെ കൃത്രിമ രക്തവും മുട്ടകളും എറിഞ്ഞു.<ref>{{Cite book|title=Living As Form|last=Thompson|first=Nato|publisher=Creative Time Books|year=2012|isbn=978-0-262-01734-3|location=New York City|pages=[https://archive.org/details/livingasformsoci0000unse/page/18 18]|url=https://archive.org/details/livingasformsoci0000unse/page/18}}</ref> നാല് മാസങ്ങൾക്ക് ശേഷം, 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' പോളണ്ടിലെ നിയമങ്ങൾ ലംഘിച്ചതിന് തെളിവുകളില്ലെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി പോളണ്ട് സർക്കാർ അവർക്കെതിരായ കുറ്റാരോപണങ്ങൾ പിൻവലിച്ചു.<ref name=":5">{{Cite web|url=http://feminist.org/news/newsbyte/uswirestory.asp?id=8151|title=Feminist Daily News 11/6/2003: Women on Waves Cleared of Accusations in Poland|website=feminist.org|access-date=2018-06-08|archive-date=27 September 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110927162701/http://feminist.org/news/newsbyte/uswirestory.asp?id=8151|url-status=dead}}</ref>പോളണ്ടിലെ ഔദ്യോഗിക അഭിപ്രായ സർവേ ഏജൻസിയായ 'സെൻട്രം ബദാനിയ ഒപിനി സ്പൊലെച്‌നെജ്' (Centrum Badania Opinii Społecznej) നടത്തിയ പഠനത്തിൽ, 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സി'ന്റെ സന്ദർശനത്തിന് മുമ്പ് ജനസംഖ്യയുടെ 44% പേർ ഗർഭച്ഛിദ്ര നിയമങ്ങളിൽ ഇളവുകൾ വരുത്തുന്നതിനെ അനുകൂലിച്ചിരുന്നുവെന്നും, സന്ദർശനത്തിന് ശേഷം ഈ നിരക്ക് 56% ആയി ഉയർന്നുവെന്നും കണ്ടെത്തി.<ref name=":5" /> 2015-ൽ, [[ജർമ്മനി]]യിലെ ഫ്രാങ്ക്ഫർട്ട് ആൻ ഡെർ ഓഡറിൽ (Frankfurt an der Oder) നിന്ന് പോളണ്ടിലെ സ്ലുബിസെയിലേക്ക് (Słubice) ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള ഗുളികകൾ വഹിച്ചുകൊണ്ട് ഒരു ഡ്രോൺ പറത്തി. ഡ്രോണുകൾ പുറപ്പെടുന്നത് തടയാൻ ജർമ്മൻ പോലീസ് ശ്രമിച്ചെങ്കിലും പരാജയപ്പെട്ടു. പോളിഷ് പോലീസ് ഡ്രോണുകളും, അവ നിയന്ത്രിച്ചിരുന്നവരുടെ വ്യക്തിഗത ഐപാഡുകളും (iPads) പിടിച്ചെടുത്തു.<ref>{{Cite web|url=https://www.womenonwaves.org/en/page/5832/first-flight-abortion-drone--poland-2015|title=First flight Abortion Drone, Poland 2015|last=Worrell|first=Marc|website=Women on Waves|access-date=2018-06-09}}</ref><ref>{{Citation|last=Ruptly|title=Germany/Poland: Drone delivers abortion pills to Slubice despite German police intervention|date=2015-06-27|url=https://www.youtube.com/watch?v=DV2h48Bevg8|access-date=2018-06-09}}</ref> === സ്പെയിൻ === 2008-ൽ, വിമൻ ഓൺ വേവ്സിന്റെ കപ്പൽ സ്പെയിനിലെ വലൻസിയയിൽ വന്നിറങ്ങി. അവിടെ അതിന് സമ്മിശ്ര സ്വീകരണമാണ് ലഭിച്ചത്. ചില പ്രകടനക്കാർ ഗ്രൂപ്പിനെ പിന്തുണച്ചു, മറ്റുള്ളവർ അതിനെ എതിർത്തു. കാത്തലിക് ന്യൂസ് ഏജൻസിയുടെ റിപ്പോർട്ട് പ്രകാരം,<blockquote> ഒക്ടോബർ 18-ന്, ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെ എതിർക്കുന്നവരുടെ (pro-life) പ്രതിഷേധങ്ങളെ നേരിടാനായി 40 ഫെമിനിസ്റ്റുകൾ ഒത്തുചേർന്നു. എന്നാൽ, എതിർപക്ഷത്ത് ഇതിലും നാലുമടങ്ങ് ആളുകൾ അണിനിരന്നിരുന്നു. അവർ തീപ്പെട്ടികൾ വിതരണം ചെയ്തു; അതിൽ കത്തുന്ന ഒരു പള്ളിയുടെ ചിത്രവും, 'വെളിച്ചം നൽകുന്ന ഒരേയൊരു പള്ളി കത്തുന്ന പള്ളി മാത്രമാണ്. ഞങ്ങളോടൊപ്പം ചേരൂ!' എന്ന വാചകവും ഉണ്ടായിരുന്നു. ഒക്ടോബർ 19-നും ഫെമിനിസ്റ്റുകൾ തീപ്പെട്ടികൾ വിതരണം ചെയ്യാൻ ഒത്തുചേർന്നെങ്കിലും, ഗർഭച്ഛിദ്രം നടത്തുന്ന കപ്പൽ നങ്കൂരമിട്ടിരുന്ന തുറമുഖത്ത് ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെ എതിർക്കുന്നവരുടെ വൻ ജനക്കൂട്ടം തടിച്ചുകൂടിയതോടെ, അവർക്ക് പിന്മാറേണ്ടി വന്നു.</blockquote> ഇരുപക്ഷത്തുനിന്നുമുള്ള പ്രതിഷേധക്കാർക്കിടയിലൂടെ കപ്പൽ തുറമുഖത്തേക്ക് അടുക്കാൻ ശ്രമിച്ചപ്പോൾ, ഹാർബർ പട്രോൾ ഉദ്യോഗസ്ഥർ ഒരു ചെറിയ ബോട്ടിലെത്തി. കപ്പലിന്റെ ചുക്കാൻ (helm) ഭാഗത്ത് കയർ ചുറ്റി അതിനെ തുറമുഖത്തുനിന്ന് വലിച്ചുമാറ്റാൻ ശ്രമിച്ചു.<ref>{{Cite web | url=http://www.vesselthefilm.com | title=HOME}}</ref> == മൊറോക്കോ == മാലിയിലെ ഇബ്തിസം ലാച്ച്ഗർ (Mouvement alternatif pour les libertés individuelles) 2012-ൽ മൊറോക്കോ സന്ദർശിക്കാൻ വിമൻ ഓൺ വേവ്സിനെ ക്ഷണിച്ചു.<ref name="Smit">{{Cite news |url=https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/marokko-ontstemd-over-komst-abortusboot~bcdc4c7c/ |title=Marokko ontstemd over komst abortusboot |author=Mariken Smit |work=[[de Volkskrant]] |date=3 October 2012 |access-date=7 August 2019 |language=nl}}</ref> 2012 ഒക്ടോബർ 3-ന്, വിമൻ ഓൺ വേവ്സ് കപ്പലായ ലാംഗെനോർട്ടിന്റെ പ്രവേശനം തടയാൻ മൊറോക്കൻ ആരോഗ്യ മന്ത്രാലയം സ്മിർ തുറമുഖം അടച്ചു.<ref>{{Cite web | url=https://abcnews.go.com/blogs/headlines/2012/10/dutch-abortion-boat-barred-from-morocco/ | title=Dutch 'Abortion Boat' Barred from Morocco| website=[[ABC News (United States)|ABC News]]}}</ref> മുസ്ലീം ഭൂരിപക്ഷ രാജ്യത്ത് കരകയറാൻ വിമൻ ഓൺ വേവ്സ് നടത്തിയ ആദ്യ ശ്രമമായിരുന്നു ഇത്. ഗർഭഛിദ്ര വിരുദ്ധ പ്രതിഷേധക്കാർ അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു. പലരും ഗർഭഛിദ്രത്തിനെതിരായ അടയാളങ്ങൾ വഹിച്ചുകൊണ്ട് അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു. ആക്ടിവിസ്റ്റായ റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ് കപ്പലിനെ സ്വീകരിക്കാൻ തുറമുഖത്തെത്തിയിരുന്നുവെങ്കിലും, പ്രതിഷേധക്കാരെ കണ്ടതിനെത്തുടർന്ന് അവരെ അവിടെനിന്ന് മാറ്റുകയാണുണ്ടായത്<ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/world/2012/oct/04/abortion-campaigner-boat-moroccan-port|title=Abortion campaigners' boat turned away from Moroccan port|last=Morocco|first=Associated Press in|date=2012-10-04|newspaper=The Guardian|access-date=2018-06-09|agency=Associated Press}}</ref> === ഗ്വാട്ടിമാല === 2017 ഫെബ്രുവരി 22-ന്, പസഫിക് തീരത്തുള്ള പ്യൂർട്ടോ ക്വെറ്റ്‌സാലിൽ, അഞ്ച് ദിവസത്തെ സന്ദർശനത്തിനായി 'WoW' കപ്പൽ നങ്കൂരമിട്ടു. ഫെബ്രുവരി 23-ന്, നിശ്ചയിച്ചിരുന്ന ഒരു പത്രസമ്മേളനം ആരംഭിച്ച് അല്പസമയത്തിനകം തന്നെ നിർത്തിവെപ്പിക്കപ്പെട്ടു<ref>{{Cite web | url=http://www.womenonwaves.org/en/page/6588/guatemalan-army-declare-they-will-denounce-the-abortion-ship-without-legal-groun | title=Guatemalan army declare they will denounce the abortion ship without legal grounds}}</ref>. തുടർന്ന് സൈനികർ പ്രദേശം ഉപരോധിക്കുകയും, കപ്പലിലുള്ള പ്രവർത്തകരെ പുറത്തിറങ്ങുന്നതിൽ നിന്നും സന്ദർശകരെ കപ്പലിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നതിൽ നിന്നും തടയുകയും ചെയ്തു<ref name=":4" />. കത്തോലിക്കാ സഭാ നേതാക്കളും മറ്റ് മതനേതാക്കളും രാഷ്ട്രീയക്കാരും ഈ കപ്പലിനെയും അതിന്റെ ദൗത്യത്തെയും ശക്തമായി എതിർത്തു. ബുധനാഴ്ച നടന്ന കോൺഗ്രസ് സമ്മേളനത്തിനിടെ, നിയമനിർമ്മാതാവായ റൗൾ റൊമേറോ, "മരണത്തിന്റെ കപ്പൽ ഗ്വാട്ടിമാലയിൽ എത്തിയിരിക്കുന്നു" എന്ന് പ്രസ്താവിച്ചു<ref name=":4">{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-latin-america-39073367|title=Guatemala army blocks abortion boat|date=2017-02-24|work=BBC News|access-date=2018-06-09}}</ref> . ഗ്വാട്ടിമാലൻ സൈനിക കപ്പൽ ഉപയോഗിച്ച് 'WoW' കപ്പലിനെ അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രാതിർത്തിയിലേക്ക് നീക്കം ചെയ്തു. തങ്ങൾ വിനോദസഞ്ചാരികളാണെന്ന് ഇമിഗ്രേഷൻ അധികൃതരോട് കള്ളം പറഞ്ഞുവെന്നും, എന്നാൽ യഥാർത്ഥത്തിൽ സ്ത്രീകൾക്ക് ഗർഭച്ഛിദ്രം ലഭ്യമാക്കാൻ ലക്ഷ്യമിടുന്ന ഒരു ആരോഗ്യ സംഘടനയാണ് ഇവർ എന്നും ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയാണ് കപ്പലിനെ പുറത്താക്കിയത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.eleconomista.com.mx/internacionales/Expulsan-a-barco-de-ONG-proaborto-20170226-0048.html|title = Expulsan a barco de ONG proaborto}}</ref> === മെക്സിക്കോ === [[File:28 de septiembre. Día por la despenalización del aborto en América Latina y el Caribe. México DF.jpg|thumb|മെക്സിക്കോയിൽ ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള അവകാശത്തെ അനുകൂലിക്കുന്ന പ്രതിഷേധക്കാർ]] 2017 ഏപ്രിലിൽ, 'അഡ്ലെയ്ഡ്' (Adelaide) എന്ന കപ്പൽ [[മെക്സിക്കോ]യിലെ ഇക്സ്റ്റാപയിൽ (Ixtapa) എത്തിച്ചേർന്നു. അക്കാലത്ത് മെക്സിക്കോയുടെ മിക്ക ഭാഗങ്ങളിലും ഗർഭച്ഛിദ്രം നിയമവിരുദ്ധമായിരുന്നു. ഗർഭച്ഛിദ്രം ആഗ്രഹിക്കുന്ന സ്ത്രീകളെ, മെക്സിക്കോയുടെ പസഫിക് തീരത്തുനിന്ന് അന്താരാഷ്ട്ര ജലാശയങ്ങളിലേക്ക് കപ്പൽ ജീവനക്കാർ എത്തിച്ചു. മെക്സിക്കൻ ക്രിമിനൽ നിയമങ്ങൾ ബാധകമല്ലാത്ത അന്താരാഷ്ട്ര ജലാശയങ്ങളിൽ വെച്ചാണ് ഈ നടപടിക്രമങ്ങൾ നടത്തിയത്.<ref>{{Cite web |date=2017-04-22 |title=Abortion boat makes first visit to Mexico |url=https://mexiconewsdaily.com/news/abortion-boat-makes-first-visit-to-mexico/ |access-date=2022-08-24 |website=[[Mexico News Daily]]}}</ref> == ഡോക്യുമെന്ററി == 'വുമൺ ഓൺ വേവ്‌സ്' (Women on Waves) എന്ന സംഘടനയെ ആസ്പദമാക്കി ഡയാന വിറ്റൻ സംവിധാനം ചെയ്ത 'വെസൽ' (Vessel) എന്ന ഡോക്യുമെന്ററി, 2014-ൽ ടെക്സാസിലെ ഓസ്റ്റിനിൽ നടന്ന SXSW ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവലിൽ പ്രദർശിപ്പിച്ചു. അവിടെ മികച്ച ഡോക്യുമെന്ററി ഫീച്ചറിനുള്ള ഓഡിയൻസ് അവാർഡും പ്രത്യേക ജൂറി അവാർഡും ഈ ചിത്രം നേടി.<ref>{{Citation |title=Vessel (2014) - Awards - IMDb |url=https://www.imdb.com/title/tt3311588/awards/ |access-date=2023-11-27 |language=en-US}}</ref> നിരൂപകരിൽ നിന്നും പ്രേക്ഷകരിൽ നിന്നും 'വെസൽ' മികച്ച പ്രതികരണമാണ് നേടിയത്. ഗോംപെർട്ട്‌സിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള "ആവേശകരമായ" ഒരു കാഴ്ചയായാണ് 'സിനിമ ആക്സിസി'ലെ (Cinema Axis) കോർട്ട്‌നി സ്മോൾ ഇതിനെ വിശേഷിപ്പിച്ചത്.<ref>{{Cite web |last=Small |first=Courtney |date=2014-04-24 |title=Hot Docs Review: Vessel |url=https://cinemaaxis.com/2014/04/24/hot-docs-review-vessel/ |access-date=2023-11-27 |website=Cinema Axis |language=en}}</ref>'ന്യൂയോർക്ക് ടൈംസി'ലെ ബെൻ കെനിഗ്‌സ്‌ബെർഗ് ഇതിനെ "തുറന്നുപറച്ചിലുകളുള്ള ഒരു പ്രചാരണ ചിത്രം" (unabashed work of advocacy) എന്ന് വിളിച്ചു.<ref>{{Cite news |last=Kenigsberg |first=Ben |date=2015-01-09 |title='Vessel,' Directed by Diana Whitten |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2015/01/10/movies/vessel-directed-by-diana-whitten.html |access-date=2023-11-27 |issn=0362-4331}}</ref>ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രേക്ഷകരുടെ അഭിപ്രായങ്ങളിൽ വലിയ മാറ്റമൊന്നും വരുത്താൻ ഈ ചിത്രത്തിന് കഴിഞ്ഞേക്കില്ലെങ്കിലും, ഇതൊരു ഹൃദയസ്പർശിയായ സിനിമയാണെന്ന് 'ദി ഹോളിവുഡ് റിപ്പോർട്ടർ' അഭിപ്രായപ്പെട്ടു.<ref>{{Cite web |author=T. H. R. Staff |date=2015-01-08 |title='Vessel': Film Review |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-reviews/vessel-film-review-761998/ |access-date=2023-11-27 |website=The Hollywood Reporter |language=en-US}}</ref> മെറ്റാക്രിട്ടിക് (Metacritic) പ്ലാറ്റ്‌ഫോമിൽ 68 മെറ്റാസ്‌കോർ ഈ ചിത്രത്തിനുണ്ട്.<ref>{{Cite web |title=Vessel |url=https://www.metacritic.com/movie/vessel/ |access-date=2023-11-27 |website=www.metacritic.com |language=en}}</ref> ഇതുകൂടാതെ, മത്സര വിഭാഗത്തിലെ ഡോക്യുമെന്ററിക്കുള്ള ഓഡിയൻസ് അവാർഡും, രാഷ്ട്രീയ ധീരതയ്ക്കുള്ള പ്രത്യേക ജൂറി അവാർഡും ഉൾപ്പെടെ നിരവധി പുരസ്‌കാരങ്ങൾ ഈ ചിത്രം സ്വന്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web |title=HOME |url=https://vesselthefilm.com/ |access-date=2023-11-24 |website=VESSEL |language=en}}</ref> == സ്ത്രീവാദപരമായ പ്രവർത്തനങ്ങൾ == 'സൈൻസ്: ജേണൽ ഓഫ് വിമൻ ഇൻ കൾച്ചർ ആൻഡ് സൊസൈറ്റി' (Signs: Journal of Women in Culture and Society) എന്ന പ്രസിദ്ധീകരണത്തിൽ വന്ന ഒരു അക്കാദമിക് ലേഖനത്തിൽ, 'ദി വെസൽ' (The Vessel) എന്നത് "സമീപകാലത്തെ ഏറ്റവും ധീരമായ സ്ത്രീവാദ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്" എന്ന് കാരി ലാംബെർട്ട്-ബീറ്റി അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു.<ref name=":1" /> ==ഇതും കാണുക== * [[വിമൻ ഓൺ വെബ്]] ==അവലംബം== {{Reflist}} ==ബാഹ്യ കണ്ണികൾ== *[https://www.womenonwaves.org/ Women on Waves website] *[https://vesselthefilm.com/ Vessel] Documentary film about Women on Waves {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:ഗർഭച്ഛിദ്ര സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നവർ]] t6mwiw6oeadoc4u558kzofsv2ken9or 4682233 4682222 2026-11-02T09:32:11Z Malikaveedu 16584 4682233 wikitext text/x-wiki {{prettyurl/wikidata}}{{Infobox organization | name = വിമൻ ഓൺ വേവ്സ് | image = Women on Waves logo.png | image_border = | alt = | caption = | abbreviation = WoW | formation = 1999 | type = [[Nonprofit organization|ലാഭേച്ഛയില്ലാത്ത സ്ഥാപനം]] | status = | purpose = ഗർഭച്ഛിദ്രം, ഇതുസംബന്ധമായ വിദ്യാഭ്യാസം തുടങ്ങിയ പ്രത്യുൽപാദന ആരോഗ്യ സേവനങ്ങൾ നിയന്ത്രിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന രാജ്യങ്ങളിലേക്ക് ഇവ എത്തിക്കുക | leader_title = Founder | leader_name = [[റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ്]] | headquarters = [[ആംസ്റ്റർഡാം]], [[നെതർലാൻഡ്സ്]] | location = | region_served = നിയന്ത്രിത പ്രത്യുൽപാദന ആരോഗ്യ സേവനങ്ങളുള്ള രാജ്യങ്ങൾ | website = [https://www.womenonwaves.org/en/ womenonwaves.org] }} നിയന്ത്രിത ഗർഭച്ഛിദ്ര നിയമങ്ങളുള്ള രാജ്യങ്ങളിലെ സ്ത്രീകൾക്ക് പ്രത്യുൽപാദനപരമായ ആരോഗ്യ സേവനങ്ങൾ, പ്രത്യേകിച്ച് നോൺ-സർജിക്കൽ അബോർഷൻ സേവനങ്ങളും വിദ്യാഭ്യാസവും എത്തിക്കുന്നതിനായി ഡച്ച് ഫിസിഷ്യൻ [[റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ്]] 1999-ൽ സ്ഥാപിച്ച ഒരു ഡച്ച് സർക്കാരിതര സംഘടനയാണ് '''വിമൻ ഓൺ വേവ്സ്''' (WoW).<ref name=":1">{{Cite journal|last=Lambert-Beatty|first=Carrie|date=2008|title=Twelve miles: Boundaries of the new art/activism|journal=Signs: Journal of Women in Culture and Society|volume=34|issue=1|pages=309–327|doi=10.1086/588446|issn=0097-9740}}</ref> WoW വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്ന മറ്റ് സേവനങ്ങളിൽ [[ഗർഭനിരോധന ഗുളികൾ|ഗർഭനിരോധനം]], വ്യക്തിഗത പ്രത്യുത്പാദന കൗൺസിലിംഗ്, വർക്ക്ഷോപ്പുകൾ, അനാവശ്യ ഗർഭധാരണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വിദ്യാഭ്യാസം എന്നിവയും ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref name=":0">{{Cite journal|last=Best|first=Alyssa|date=September 2005|title=Abortion Rights along the Irish-English Border and the Liminality of Women's Experiences|url=https://archive.org/details/sim_dialectical-anthropology_2005_29_3-4/page/423|journal=Dialectical Anthropology|volume=29|issue=3–4|pages=423–437|doi=10.1007/s10624-005-3863-x|s2cid=145318165|issn=0304-4092}}</ref> == രീതിയും പശ്ചാത്തലവും == ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങളെക്കുറിച്ചും, 'ആർ.യു-486' (RU-486) ​​എന്ന മരുന്ന് ഉപയോഗിച്ച് ശസ്ത്രക്രിയ കൂടാതെ സ്വയം ഗർഭച്ഛിദ്രം നടത്തുന്ന രീതിയെക്കുറിച്ചും (മെഡിക്കൽ അബോർഷൻ) പഠിക്കുന്നതിനായി അഭിഭാഷകർ, ഡോക്ടർമാർ, കലാകാരന്മാർ, എഴുത്തുകാർ, പൊതുജനാരോഗ്യ പ്രവർത്തകർ, കൂടാതെ സ്ത്രീകൾക്കും പുരുഷന്മാർക്കുമായി ശിൽപ്പശാലകൾ (വർക്ക്‌ഷോപ്പുകൾ) സംഘടിപ്പിക്കാറുണ്ട്.<ref name=":2">Whitten, Diana. 2014. ''Vessel''. Documentary film. Published by Sovereignty Productions.</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.thestar.com/life/health_wellness/2008/01/25/floating_clinic_spreads_word_on_abortion_pill.html|title=Floating clinic spreads word on abortion pill {{!}} The Star|work=thestar.com|access-date=2018-06-08}}</ref> 'എ-പോർട്ടബിൾ' (A-Portable) എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന, പ്രത്യേകം സജ്ജീകരിച്ച ഒരു മൊബൈൽ ക്ലിനിക്ക് ഉൾക്കൊള്ളുന്ന കപ്പലിലാണ് ഈ സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നത്. 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (Women on Waves - WoW) ഒരു രാജ്യത്ത് എത്തുമ്പോൾ, സ്ത്രീകൾ മുൻകൂട്ടി സമയം നിശ്ചയിക്കുകയും (അപ്പോയിന്റ്‌മെന്റ് എടുക്കുകയും) തുടർന്ന് കപ്പലിലേക്ക് എത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. കപ്പൽ ഏകദേശം 20 കിലോമീറ്റർ (12 മൈൽ) അകലെയുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിലേക്ക് സഞ്ചരിക്കുന്നു. നെതർലാൻഡ്‌സിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത കപ്പലുകളിൽ അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിൽ ഡച്ച് നിയമങ്ങളാണ് ബാധകമാകുന്നത്.<ref name=":1" /> അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിൽ എത്തിയ ശേഷം, കപ്പലിലെ മെഡിക്കൽ ജീവനക്കാർ ഗർഭച്ഛിദ്രം ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രത്യുൽപാദന ആരോഗ്യ സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നു<ref>{{cite web|title=Campaigns and Information|url=http://www.womenonwaves.org/|website=Women on Waves|access-date=17 October 2016}}</ref> ഗോംപെർട്‌സിന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, ഈ കപ്പൽ ആദ്യമായി യാത്ര തിരിച്ചപ്പോൾ, അത് ഡച്ച് സമുദ്രമേഖലയിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ട ഒരു ഡച്ച് കപ്പലായിരുന്നു. ഇതിനർത്ഥം, അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിൽ വിതരണം ചെയ്യുന്നതിനായി അവർക്ക് ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള ഗുളികകൾ കപ്പലിൽ കൊണ്ടുപോകാൻ സാധിച്ചു എന്നാണ്.<ref>{{Cite web |last=Urbina |first=Ian |date=October 17, 2022 |title=From the Sea, Freedom {{!}} The Outlaw Ocean Podcast |url=https://www.theoutlawocean.com/ |access-date=2023-11-24 |website=The Outlaw Ocean Project}}</ref> 'അറ്റലിയർ വാൻ ലീഷൗട്ട്' (Atelier van Lieshout) എന്ന ഡച്ച് സ്റ്റുഡിയോ രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത 'എ-പോർട്ടബിൾ', മെഡിക്കൽ ക്ലിനിക്കായും ആർട്ട് ഇൻസ്റ്റാളേഷനായും പ്രവർത്തിക്കുന്നു.<ref name=":1" /> ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെയോ ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങളെയോ എതിർക്കുന്ന സർക്കാർ അധികൃതർ, മതസംഘടനകൾ, പ്രാദേശിക ഗ്രൂപ്പുകൾ എന്നിവരുടെ ലക്ഷ്യസ്ഥാനമായി 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (WoW) സംഘടനയിലെ സന്നദ്ധപ്രവർത്തകരും ജീവനക്കാരും പലപ്പോഴും മാറിയിട്ടുണ്ട്.<ref name=":1" /> വിമൻ ഓൺ വേവ്സ് സന്ദർശിക്കുന്ന രാജ്യങ്ങളിൽ ഗർഭഛിദ്രത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകൾ പുനരുജ്ജീവിപ്പിച്ചതിന്റെ ബഹുമതി എൻ‌ജി‌ഒയ്ക്കാണ്.<ref name=":1" /> === പ്രത്യുൽപാദന അവകാശ പ്രസ്ഥാനം === ചില ഡച്ച് സംഘടനകളുടെയും സർക്കാർ സംരംഭങ്ങളുടെയും ഇന്നത്തെ പ്രധാന ശ്രദ്ധാകേന്ദ്രമാണ് ഗർഭഛിദ്രത്തിനുള്ള സൗകര്യം.<ref>{{Cite web |last=Zaken |first=Ministerie van Buitenlandse |title=Dutch Development results Sexual and reproductive health and rights including HIV / AIDS (SRHR) |url=https://www.dutchdevelopmentresults.nl/2019/theme/srhr |access-date=2023-11-28 |website=www.dutchdevelopmentresults.nl}}</ref>നെതർലാൻഡിൽ, ഗർഭത്തിൻറെ 24-ാം ആഴ്ച വരെ ഗർഭഛിദ്രം നിയമപരമാണ്. കൂടാതെ എക്സപ്ഷണൽ മെഡിക്കൽ എക്സ്പെൻസസ് ആക്റ്റ് അല്ലെങ്കിൽ ആരോഗ്യ ഇൻഷുറൻസ് കമ്പനികൾ ഇത് പരിരക്ഷിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web |last=Ministerie |date=2014-07-01 |title=Topics - Abortion - Government.nl |url=https://www.government.nl/topics/abortion/question-and-answer |access-date=2023-11-28 |website=www.government.nl |language=en-GB}}</ref> പ്രത്യുൽപാദന അവകാശങ്ങൾക്കായുള്ള ആഗോള മുന്നേറ്റത്തിന്റെ ഭാഗമാണ് 'വിമൻ ഓൺ വേവ്സ്' (Women on Waves). അയർലൻഡ് പോലുള്ള രാജ്യങ്ങളിലെ പരിമിതമായ പ്രത്യുൽപാദന അവകാശങ്ങളെ പരീക്ഷിക്കാനും വെല്ലുവിളിക്കാനും, അതുവഴി ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള സൗകര്യങ്ങൾ കൂടുതൽ ലഭ്യമാക്കാൻ ശ്രമിക്കാനുമാണ് ഈ കപ്പൽ ഉപയോഗിക്കുന്നത്..<ref name=":13">{{Cite journal |last=Gomperts |first=Rebecca |date=January 2002 |title=Women on Waves: Where Next for the Abortion Boat? |journal=Reproductive Health Matters |language=en |volume=10 |issue=19 |pages=180–183 |doi=10.1016/S0968-8080(02)00004-6 |issn=0968-8080|doi-access=free |pmid=12369324 }}</ref>ലോകമെമ്പാടുമുള്ള 10 ഗർഭഛിദ്രങ്ങളിൽ 9-ൽ കൂടുതൽ സംഭവിക്കുന്നത് ഗോംപെർട്‌സും വിമൻ ഓൺ വേവ്സും സന്ദർശിക്കുന്ന വികസ്വര രാജ്യങ്ങളിലാണ് . ഇത് നിയമവിരുദ്ധമോ നിയന്ത്രിതമോ ആയ പ്രദേശങ്ങളിലെ സുരക്ഷിതമല്ലാത്ത ഗർഭഛിദ്രങ്ങളായതിനാലാണ് മാതൃമരണത്തിന് ഒരു പ്രധാന കാരണം.<ref>{{cite web | url=https://www.womenonwaves.org/en/page/650/who-are-we | title=Who Are We? }}</ref> വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സിനെതിരെ ഗോമ്പേർട്ട്സിന് കാര്യമായ എതിർപ്പുകൾ നേരിടേണ്ടി വന്നിട്ടുണ്ട്. 2014-ലെ ഡോക്യുമെന്ററി വെസൽ, പോളണ്ടിലെ ഗർഭഛിദ്ര വിരുദ്ധ പ്രതിഷേധക്കാർ അവരെ നാസി എന്ന് വിളിച്ചുകൊണ്ട് ഒരു മന്ത്രം ആലപിക്കുന്നതും സ്പെയിനിൽ വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ് കപ്പൽ കടലിലേക്ക് വലിച്ചിഴയ്ക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നതും കാണിക്കുന്നു.<ref>{{cite AV media |people= |last=Whitten |first=Diana |date=2014 |title=Vessel |url=https://vesselthefilm.com/ |trans-title= |format= |work= |type= |language= |location= |publisher= |time= |access-date=}}</ref> == റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ് == [[File:Rebeca Gompers Lodz 2017 by Jarek Sawiuk. cropped.jpg|thumb|Rebecca Gomperts, [[Łódź]], Poland, 2017]] ഒരു ജനറൽ പ്രാക്ടീഷണറായ ഡോക്ടറും, കലാകാരിയും, സ്ത്രീ അവകാശ പ്രവർത്തകയുമാണ് റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ്. 1966-ൽ ജനിച്ച ഗോംപെർട്സ് നെതർലൻഡ്സിലെ വ്ലിസിംഗൻ എന്ന തുറമുഖ നഗരത്തിലാണ് വളർന്നത്. 1980-കളിൽ ആംസ്റ്റർഡാമിലേക്ക് താമസം മാറിയ അവർ അവിടെ ഒരേസമയം കലയും വൈദ്യശാസ്ത്രവും പഠിച്ചു. ബാർട്ട് ജെ. ടെർവിയൽ ക്യാപ്റ്റനായിരുന്ന ഗ്രീൻപീസ് കപ്പലായ 'റെയിൻബോ വാരിയർ II'-ൽ റെസിഡന്റ് ഫിസിഷ്യനായി പ്രവർത്തിച്ച അനുഭവങ്ങളിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ടാണ്, നിയമവിരുദ്ധമായ ഗർഭച്ഛിദ്രം മൂലം ഉണ്ടാകുന്ന ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾ പരിഹരിക്കുന്നതിനായി ഗോംപെർട്സ് 'WoW' (Women on Waves) എന്ന സംഘടനയ്ക്ക് രൂപം നൽകിയത്. 'റെയിൻബോ വാരിയർ II'-ൽ ലാറ്റിൻ അമേരിക്ക സന്ദർശിക്കുന്ന വേളയിൽ, സാമൂഹിക മാറ്റത്തിനും സ്ത്രീകളുടെ ആരോഗ്യത്തിനും കൂടുതൽ പിന്തുണ നൽകുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെയാണ് ഈ സംഘടന പ്രവർത്തിച്ചു തുടങ്ങിയത്. നെതർലൻഡ്സ് പോലുള്ള വികസിത രാജ്യങ്ങളിൽ സുരക്ഷിതവും നിയമപരവുമായ ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനും ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങൾക്കും സൗകര്യങ്ങളുണ്ടെങ്കിൽ, ചില വികസ്വര രാജ്യങ്ങളിൽ ദിവസവും 800-ഓളം നിയമവിരുദ്ധവും സുരക്ഷിതമല്ലാത്തതുമായ ഗർഭച്ഛിദ്രങ്ങൾ നടക്കുന്നുണ്ട്. 'അറ്റലിയർ വാൻ ലീഷൗട്ട്' (Atelier van Lieshout) എന്ന സ്ഥാപനവുമായി സഹകരിച്ച്, വാടകയ്‌ക്കെടുത്ത കപ്പലുകളിൽ സജ്ജീകരിക്കാവുന്ന 'എ-പോർട്ടബിൾ' (A-portable) എന്ന് പേരിട്ടിരിക്കുന്ന, കൊണ്ടുപോകാൻ കഴിയുന്ന ഒരു ഗൈനക്കോളജി യൂണിറ്റ് അവർ രൂപകൽപ്പന ചെയ്തു. ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന നിയമങ്ങളെക്കുറിച്ച് അവബോധം വളർത്തുക, അവയെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകൾക്ക് തുടക്കമിടുക, കൂടാതെ ഗർഭച്ഛിദ്രം നിയമവിരുദ്ധമായ രാജ്യങ്ങളിൽ കഴിയുന്ന സ്ത്രീകൾക്ക് സുരക്ഷിതവും ശസ്ത്രക്രിയ ആവശ്യമില്ലാത്തതുമായ ഗർഭച്ഛിദ്ര സൗകര്യങ്ങൾ ഒരുക്കിക്കൊടുക്കുക എന്നിവയാണ് ഈ സംഘടനയുടെ പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങൾ..<ref name="FERRY">{{Citation | last =Ferry | first =Julie | date =14 November 2007 | title =The abortion ship's doctor | location =UK | newspaper =Guardian | url =https://www.theguardian.com/women/story/0,,2210593,00.html |access-date=2008-11-14}}</ref> == 'എ-പോർട്ടബിൾ' (A-Portable) == ഡച്ച് കലാകാരനും ശില്പിയുമായ അറ്റലിയർ വാൻ ലീഷൗട്ട് (Atelier van Lieshout) രൂപകൽപ്പന ചെയ്യുകയും പേരിടുകയും ചെയ്ത ഒരു മൊബൈൽ ഗൈനക്കോളജിക്കൽ ക്ലിനിക്കാണ് 'എ-പോർട്ടബിൾ'. ഒരു ഷിപ്പിംഗ് കണ്ടെയ്‌നർ പരിഷ്കരിച്ചാണ് ഈ ക്ലിനിക് ഒരുക്കിയിരിക്കുന്നത്. ഇളം നീല നിറത്തിൽ പെയിന്റ് ചെയ്തിരിക്കുന്ന ഇതിന്റെ വശങ്ങളിൽ 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (Women on Waves) എന്ന സംഘടനയുടെ ലോഗോ പതിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name=":1" /> നെതർലാൻഡ്‌സിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത കപ്പലുകളിൽ ഈ കണ്ടെയ്‌നർ ഘടിപ്പിച്ചാണ് യാത്ര ചെയ്യുന്നത്. 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' എന്ന സർക്കാരിതര സംഘടനയാണ് (NGO) ഈ കപ്പലുകൾ വാടകയ്‌ക്കെടുക്കുന്നത്. 2001-ൽ കീസ് റൈറ്റർ (Kees Ryter) രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത ഈ ലോഗോയെക്കുറിച്ച് ലാംബെർട്ട്-ബീറ്റി (Lambert-Beatty) ഇങ്ങനെ വിവരിക്കുന്നു: ക്ലിനിക്കിന്റെ വശത്ത് ഒരു പർപ്പിൾ നിറത്തിലുള്ള വൃത്തമുണ്ട്. അതിനുള്ളിൽ പിങ്ക് നിറത്തിലുള്ള ഔട്ട്‌ലൈനോടുകൂടിയ ഓറഞ്ച് നിറത്തിലുള്ള ഒരു രൂപമുണ്ട്; സൂക്ഷിച്ചു നോക്കിയാൽ, മാനുഷിക-വൈദ്യ സഹായത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന ഒരു തരം 'ചതുരാകൃതിയിലുള്ള കുരിശ്' (squared cross) ആണെന്ന് മനസ്സിലാക്കാം.<ref name=":1" /> p.&nbsp;309 ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ഉപദേശങ്ങൾ, സോണോഗ്രാമുകൾ, മരുന്നുകൾ വഴിയോ ശസ്ത്രക്രിയ വഴിയോ ഉള്ള ഗർഭച്ഛിദ്രം എന്നിവ ലഭ്യമാക്കുന്ന, പൂർണ്ണമായും പ്രവർത്തനക്ഷമമായ ഒരു ഗൈനക്കോളജിക്കൽ ക്ലിനിക്കാണ് ഇത്. സാധാരണയായി രണ്ട് ഡോക്ടർമാരും ഒരു നഴ്സുമാണ് ഇവിടെ സേവനമനുഷ്ഠിക്കുന്നത്. കൂടാതെ, ബോധവൽക്കരണവും കൗൺസിലിംഗും നൽകുന്നതിനായി പരിശീലനം ലഭിച്ച സന്നദ്ധപ്രവർത്തകരും കപ്പലിലുണ്ടാകും. കപ്പലിലെ ജീവനക്കാർ ഏതാണ്ട് പൂർണ്ണമായും സ്ത്രീകളാണ്.<ref name=":1" />ഇത്തരം പ്രവർത്തനങ്ങൾ അനുവദനീയമായ രാജ്യങ്ങളിലെ തുറമുഖങ്ങളിൽ, നിയമപരവും വൈദ്യശാസ്ത്രപരവുമായ വിഷയങ്ങളെക്കുറിച്ച് കപ്പലിലെ ജീവനക്കാർ ശിൽപ്പശാലകൾ നടത്താറുണ്ട്.<ref name=":1" />കർശനമായ നിയമങ്ങളുള്ള രാജ്യങ്ങൾ സന്ദർശിക്കുമ്പോൾ, സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നതിനായി കപ്പൽ അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രാതിർത്തിയിലേക്ക് (കരയിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 12 മൈൽ അകലെ) നീങ്ങുന്നു.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> 'എ-പോർട്ടബിൾ' ഒരു മെഡിക്കൽ ക്ലിനിക്കായി പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും, ഇതൊരു കലാസൃഷ്ടിയായും കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. 'വിഷ്വൽ ആർട്ടിനും സാംസ്കാരിക പൈതൃകത്തിനുമായി പൊതുഫണ്ടിൽ നിന്ന് സഹായം നൽകുന്ന' ഡച്ച് സ്ഥാപനമായ 'മോൺഡ്രിയാൻ ഫൗണ്ടേഷൻ' (Mondriaan Foundation) ആണ് 'എ-പോർട്ടബിൾ' നിർമ്മിക്കുന്നതിനുള്ള പ്രാരംഭ ഫണ്ട് നൽകിയത്.<ref>{{Cite news|url=https://www.mondriaanfonds.nl/en/about/|title=About - Mondriaan Fund|work=Mondriaan Fund|access-date=2018-06-08}}</ref> പോർച്ചുഗലിൽ നടന്ന 'വിമൻ ബിൽഡിംഗ് എക്സിബിഷൻ' (Ute Meta Bauer-ന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ), ആംസ്റ്റർഡാമിലെ 'മീഡിയമാറ്റിക്' (Mediamatic) ആർട്ട് സ്പേസ് എന്നിവിടങ്ങളിലും, 'ആർട്ട്‌ഫോറം' (Artforum) എന്ന പ്രസിദ്ധീകരണത്തിലും ഇത് ഇടം നേടിയിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://www.mediamatic.net/en/page/8963/women-on-waves|title=Women on Waves|website=Mediamatic|access-date=2018-06-08}}</ref>കലാ ചരിത്രകാരിയും നിരൂപകയും പ്രൊഫസറുമായ ക്ലെയർ ബിഷപ്പ് (Claire Bishop), 'എ-പോർട്ടബിൾ'-നെ ഒരു "നവ രാഷ്ട്രീയ കല" (new political art) ആയി വിശേഷിപ്പിക്കുന്നുവെന്ന് ലാംബെർട്ട്-ബീറ്റി ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.<ref name=":1" /><ref>{{Cite journal|last=Bishop|first=Claire|date=2006|title=The social turn: Collaboration and its discontents|journal=Artforum International|volume=44|issue=6|pages=178–83}}</ref> == യാത്രകൾ == 2002-ൽ, ഡച്ച് പാർലമെന്റിൽ നടന്ന ശക്തമായ വാദപ്രതിവാദങ്ങൾക്കൊടുവിൽ, 'വുമൺ ഓൺ വേവ്‌സ്' (Women on Waves) എന്ന സംഘടനയുടെ 'അറോറ' (Aurora) എന്ന കപ്പലിലുണ്ടായിരുന്ന മെഡിക്കൽ ജീവനക്കാർക്ക്, ഗർഭിണികളായ സ്ത്രീകൾക്ക് സാധാരണയായി 'ഗർഭച്ഛിദ്ര ഗുളിക' എന്ന് അറിയപ്പെടുന്ന 'ആർ.യു-486' (RU-486) ​​- നൽകാൻ നെതർലാൻഡ്‌സ് ആരോഗ്യ മന്ത്രി എൽസ് ബോർസ്റ്റ് അനുമതി നൽകി.<ref name=":0" /> സ്ത്രീകളുടെ ലൈംഗിക സ്വാതന്ത്ര്യവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഡച്ച് സർക്കാരിന്റെ നയത്തിന് അനുസൃതമായാണ് ഈ തീരുമാനമെന്ന് ബോർസ്റ്റ് വ്യക്തമാക്കി. ഒമ്പത് ആഴ്ച വരെ പ്രായമുള്ള ഗർഭാവസ്ഥ അവസാനിപ്പിക്കാൻ മാത്രമേ ഈ ഗുളിക ഉപയോഗിക്കാവൂ എന്നും, ഒരു ഗൈനക്കോളജിസ്റ്റിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ മാത്രമേ ഇത് നൽകാവൂ എന്നും നിബന്ധനയുണ്ടായിരുന്നു.<ref>{{cite news|author1=Geraldine Coughlan|title=Legal boost for Dutch abortion ship|url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/2080992.stm|publisher=BBC|date=2 July 2002}}</ref> ഗർഭച്ഛിദ്രം, പ്രത്യുൽപാദന അവകാശങ്ങൾ എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിയമങ്ങൾ ദേശീയ അതിർത്തികൾക്കുള്ളിൽ (സമുദ്രാതിർത്തികൾ ഉൾപ്പെടെ) മാത്രമേ ബാധകമാകൂ. ഇക്കാരണത്താൽ, 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (Women on Waves) എന്ന സംഘടന അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിലുള്ള അധിക സ്വാതന്ത്ര്യം പ്രയോജനപ്പെടുത്തുന്നു.<ref name=":13"/> ഇവരുടെ ബോട്ട് തീരത്തുനിന്ന് 20 മൈൽ അകലേക്ക് സഞ്ചരിക്കുകയും, അവിടെ വെച്ച് നടപടിക്രമങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കാൻ ഒരു ദിവസം എടുക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.<ref>{{cite news |last1=Thornton |first1=Jacqui |title=Doctor's floating clinic to offer abortions offshore |url=https://www.newspapers.com/image/752646824/ |work=[[The Sunday Telegraph]] |date=11 June 2000}}</ref> [[File:Internationalwaters.png|thumb|356x356px|Boundaries of international waters worldwide]] === അയർലൻഡ് === 2001-ൽ 'അറോറ' (Aurora) എന്ന കപ്പലിൽ 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (Women on Waves) അയർലൻഡിലേക്ക് തങ്ങളുടെ ആദ്യ യാത്ര നടത്തി. ഡച്ചുകാരായ രണ്ട് ഡോക്ടർമാരും ഒരു നഴ്‌സും ഈ കപ്പലിലുണ്ടായിരുന്നു.<ref name="CHOCANO">{{cite web | last = Chocano | first = Carina | title = The "abortion boat" steams toward Ireland | work = Salon.com | url = http://dir.salon.com/story/mwt/feature/2001/06/14/abortion_boat/ | access-date = 2008-02-01 | archive-date = 20 July 2008 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080720043254/http://dir.salon.com/story/mwt/feature/2001/06/14/abortion_boat/ | url-status = dead }}</ref>അയർലൻഡിലെ ഗർഭച്ഛിദ്ര നിയമങ്ങൾ ഉദാരമാക്കുന്നതിനുള്ള പ്രസ്ഥാനത്തിന് ഉത്തേജനം നൽകുക എന്നതായിരുന്നു 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ് അയർലൻഡ്'-ന്റെ പ്രഖ്യാപിത ലക്ഷ്യം.<ref>{{Cite web|url=https://www.womenonwaves.org/en/page/769/ireland-2001|title=Ireland 2001|last=Worrell|first=Marc|website=Women on Waves|access-date=2018-06-08}}</ref> അക്കാലത്ത്, യൂറോപ്പിൽ ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനെതിരെ ഏറ്റവും കർശനമായ നിരോധനങ്ങളുള്ള രാജ്യമായിരുന്നു അയർലൻഡ്; 1861-ൽ നിലവിൽ വന്ന നിയമങ്ങളായിരുന്നു അവിടെ അപ്പോഴും തുടർന്നിരുന്നത്.<ref name=":0" /> 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ് അയർലൻഡ്' വിവിധ വർക്ക്‌ഷോപ്പുകളിലൂടെ വ്യക്തികൾക്കും ഗ്രൂപ്പുകൾക്കും ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെക്കുറിച്ചും അനാഗ്രഹ ഗർഭധാരണത്തെക്കുറിച്ചും അറിവ് പകർന്നു നൽകി. ഈ യാത്രയിൽ, ശസ്ത്രക്രിയ വഴിയോ മരുന്നുകൾ വഴിയോ ഗർഭച്ഛിദ്രം നടത്താൻ അവർക്ക് അനുവാദമുണ്ടായിരുന്നില്ല. ഡച്ച് നിയമപ്രകാരം, ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ നൽകാൻ മാത്രമേ അവർക്ക് അനുവാദമുണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ; ഗർഭനിരോധന ഉപാധികൾ നേരിട്ട് വിതരണം ചെയ്യാൻ പാടില്ലായിരുന്നു.<ref name=":0" />അയർലൻഡിലെ ഗർഭച്ഛിദ്ര അവകാശ സംഘടനകളുടെ ക്ഷണപ്രകാരമാണ് കപ്പൽ എത്തിയത്. 'അറോറ' എത്തുന്നതിന് മുന്നോടിയായി അവർ വിപുലമായ പ്രചാരണ പരിപാടികൾ സംഘടിപ്പിച്ചിരുന്നു. ഡബ്ലിൻ തുറമുഖത്ത് നങ്കൂരമിട്ട കപ്പൽ, അയർലൻഡിലെ നിയമം ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെക്കുറിച്ചും ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങളെക്കുറിച്ചുമുള്ള ചർച്ചകൾ നിരോധിച്ചിരുന്നതിനാൽ, ബോധവൽക്കരണ സേവനങ്ങൾ നൽകാനായി അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രാതിർത്തിയിലേക്ക് നീങ്ങി. ഡബ്ലിൻ തുറമുഖത്ത് കപ്പൽ എത്തിയപ്പോൾ ഏകദേശം 300 സ്ത്രീകൾ ഇതിൽ പങ്കെടുത്തു. കപ്പലിൽ നൽകിയ എല്ലാ സേവനങ്ങളും തികച്ചും സൗജന്യമായിരുന്നു.<ref name=":0" /> 2016-ൽ, വടക്കൻ അയർലൻഡിലെ സ്ത്രീകൾക്ക് ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള ഗുളികകൾ എത്തിക്കുന്നതിനായി 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്', ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെ അനുകൂലിക്കുന്ന സംഘടനകളുമായി ചേർന്ന് ഡ്രോണുകളും സ്പീഡ് ബോട്ടുകളും ഉപയോഗിച്ചു.<ref>{{Cite news|url=https://www.nbcnews.com/news/world/abortion-drone-women-web-delivers-pills-northern-ireland-n596176|title=Abortion by Air: Drone Delivers Pills Across Border to Northern Ireland|work=NBC News|access-date=2018-06-08}}</ref> === പോളണ്ട് === 2003-ൽ 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (WoW) തങ്ങളുടെ 'ലാംഗനോർട്ട്' (Langenort) എന്ന കപ്പൽ പോളണ്ടിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി.<ref name=":1" /><ref name="FRENKIEL">{{Citation| last1 =Frenkiel | first1 =Olenka | last2 =Agnew | first2 =Lara | date = 26 October 2003 | editor-last =O'Connor | editor-first =Karen | title =Abortion Ship | place =UK | work =BBC News | url =https://news.bbc.co.uk/1/hi/programmes/correspondent/3187614.stm}}</ref>ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിന് ഉപയോഗിക്കുന്ന 'RU-486' എന്ന മരുന്ന് പോളണ്ടിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്നതിലൂടെ, ഗർഭച്ഛിദ്രം നിരോധിക്കുന്ന പോളണ്ടിലെ നിയമങ്ങൾ ലംഘിച്ചു എന്ന് ആരോപിച്ച് 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സി'നെതിരെ കേസെടുത്തു. കപ്പൽ തീരത്തടുപ്പിച്ചപ്പോൾ, പ്രതിഷേധക്കാർ കപ്പലിനു നേരെ കൃത്രിമ രക്തവും മുട്ടകളും എറിഞ്ഞു.<ref>{{Cite book|title=Living As Form|last=Thompson|first=Nato|publisher=Creative Time Books|year=2012|isbn=978-0-262-01734-3|location=New York City|pages=[https://archive.org/details/livingasformsoci0000unse/page/18 18]|url=https://archive.org/details/livingasformsoci0000unse/page/18}}</ref> നാല് മാസങ്ങൾക്ക് ശേഷം, 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' പോളണ്ടിലെ നിയമങ്ങൾ ലംഘിച്ചതിന് തെളിവുകളില്ലെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി പോളണ്ട് സർക്കാർ അവർക്കെതിരായ കുറ്റാരോപണങ്ങൾ പിൻവലിച്ചു.<ref name=":5">{{Cite web|url=http://feminist.org/news/newsbyte/uswirestory.asp?id=8151|title=Feminist Daily News 11/6/2003: Women on Waves Cleared of Accusations in Poland|website=feminist.org|access-date=2018-06-08|archive-date=27 September 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110927162701/http://feminist.org/news/newsbyte/uswirestory.asp?id=8151|url-status=dead}}</ref>പോളണ്ടിലെ ഔദ്യോഗിക അഭിപ്രായ സർവേ ഏജൻസിയായ 'സെൻട്രം ബദാനിയ ഒപിനി സ്പൊലെച്‌നെജ്' (Centrum Badania Opinii Społecznej) നടത്തിയ പഠനത്തിൽ, 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സി'ന്റെ സന്ദർശനത്തിന് മുമ്പ് ജനസംഖ്യയുടെ 44% പേർ ഗർഭച്ഛിദ്ര നിയമങ്ങളിൽ ഇളവുകൾ വരുത്തുന്നതിനെ അനുകൂലിച്ചിരുന്നുവെന്നും, സന്ദർശനത്തിന് ശേഷം ഈ നിരക്ക് 56% ആയി ഉയർന്നുവെന്നും കണ്ടെത്തി.<ref name=":5" /> 2015-ൽ, [[ജർമ്മനി]]യിലെ ഫ്രാങ്ക്ഫർട്ട് ആൻ ഡെർ ഓഡറിൽ (Frankfurt an der Oder) നിന്ന് പോളണ്ടിലെ സ്ലുബിസെയിലേക്ക് (Słubice) ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള ഗുളികകൾ വഹിച്ചുകൊണ്ട് ഒരു ഡ്രോൺ പറത്തി. ഡ്രോണുകൾ പുറപ്പെടുന്നത് തടയാൻ ജർമ്മൻ പോലീസ് ശ്രമിച്ചെങ്കിലും പരാജയപ്പെട്ടു. പോളിഷ് പോലീസ് ഡ്രോണുകളും, അവ നിയന്ത്രിച്ചിരുന്നവരുടെ വ്യക്തിഗത ഐപാഡുകളും (iPads) പിടിച്ചെടുത്തു.<ref>{{Cite web|url=https://www.womenonwaves.org/en/page/5832/first-flight-abortion-drone--poland-2015|title=First flight Abortion Drone, Poland 2015|last=Worrell|first=Marc|website=Women on Waves|access-date=2018-06-09}}</ref><ref>{{Citation|last=Ruptly|title=Germany/Poland: Drone delivers abortion pills to Slubice despite German police intervention|date=2015-06-27|url=https://www.youtube.com/watch?v=DV2h48Bevg8|access-date=2018-06-09}}</ref> === സ്പെയിൻ === 2008-ൽ, വിമൻ ഓൺ വേവ്സിന്റെ കപ്പൽ സ്പെയിനിലെ വലൻസിയയിൽ വന്നിറങ്ങി. അവിടെ അതിന് സമ്മിശ്ര സ്വീകരണമാണ് ലഭിച്ചത്. ചില പ്രകടനക്കാർ ഗ്രൂപ്പിനെ പിന്തുണച്ചു, മറ്റുള്ളവർ അതിനെ എതിർത്തു. കാത്തലിക് ന്യൂസ് ഏജൻസിയുടെ റിപ്പോർട്ട് പ്രകാരം,<blockquote> ഒക്ടോബർ 18-ന്, ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെ എതിർക്കുന്നവരുടെ (pro-life) പ്രതിഷേധങ്ങളെ നേരിടാനായി 40 ഫെമിനിസ്റ്റുകൾ ഒത്തുചേർന്നു. എന്നാൽ, എതിർപക്ഷത്ത് ഇതിലും നാലുമടങ്ങ് ആളുകൾ അണിനിരന്നിരുന്നു. അവർ തീപ്പെട്ടികൾ വിതരണം ചെയ്തു; അതിൽ കത്തുന്ന ഒരു പള്ളിയുടെ ചിത്രവും, 'വെളിച്ചം നൽകുന്ന ഒരേയൊരു പള്ളി കത്തുന്ന പള്ളി മാത്രമാണ്. ഞങ്ങളോടൊപ്പം ചേരൂ!' എന്ന വാചകവും ഉണ്ടായിരുന്നു. ഒക്ടോബർ 19-നും ഫെമിനിസ്റ്റുകൾ തീപ്പെട്ടികൾ വിതരണം ചെയ്യാൻ ഒത്തുചേർന്നെങ്കിലും, ഗർഭച്ഛിദ്രം നടത്തുന്ന കപ്പൽ നങ്കൂരമിട്ടിരുന്ന തുറമുഖത്ത് ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെ എതിർക്കുന്നവരുടെ വൻ ജനക്കൂട്ടം തടിച്ചുകൂടിയതോടെ, അവർക്ക് പിന്മാറേണ്ടി വന്നു.</blockquote> ഇരുപക്ഷത്തുനിന്നുമുള്ള പ്രതിഷേധക്കാർക്കിടയിലൂടെ കപ്പൽ തുറമുഖത്തേക്ക് അടുക്കാൻ ശ്രമിച്ചപ്പോൾ, ഹാർബർ പട്രോൾ ഉദ്യോഗസ്ഥർ ഒരു ചെറിയ ബോട്ടിലെത്തി. കപ്പലിന്റെ ചുക്കാൻ (helm) ഭാഗത്ത് കയർ ചുറ്റി അതിനെ തുറമുഖത്തുനിന്ന് വലിച്ചുമാറ്റാൻ ശ്രമിച്ചു.<ref>{{Cite web | url=http://www.vesselthefilm.com | title=HOME}}</ref> == മൊറോക്കോ == മാലിയിലെ ഇബ്തിസം ലാച്ച്ഗർ (Mouvement alternatif pour les libertés individuelles) 2012-ൽ മൊറോക്കോ സന്ദർശിക്കാൻ വിമൻ ഓൺ വേവ്സിനെ ക്ഷണിച്ചു.<ref name="Smit">{{Cite news |url=https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/marokko-ontstemd-over-komst-abortusboot~bcdc4c7c/ |title=Marokko ontstemd over komst abortusboot |author=Mariken Smit |work=[[de Volkskrant]] |date=3 October 2012 |access-date=7 August 2019 |language=nl}}</ref> 2012 ഒക്ടോബർ 3-ന്, വിമൻ ഓൺ വേവ്സ് കപ്പലായ ലാംഗെനോർട്ടിന്റെ പ്രവേശനം തടയാൻ മൊറോക്കൻ ആരോഗ്യ മന്ത്രാലയം സ്മിർ തുറമുഖം അടച്ചു.<ref>{{Cite web | url=https://abcnews.go.com/blogs/headlines/2012/10/dutch-abortion-boat-barred-from-morocco/ | title=Dutch 'Abortion Boat' Barred from Morocco| website=[[ABC News (United States)|ABC News]]}}</ref> മുസ്ലീം ഭൂരിപക്ഷ രാജ്യത്ത് കരകയറാൻ വിമൻ ഓൺ വേവ്സ് നടത്തിയ ആദ്യ ശ്രമമായിരുന്നു ഇത്. ഗർഭഛിദ്ര വിരുദ്ധ പ്രതിഷേധക്കാർ അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു. പലരും ഗർഭഛിദ്രത്തിനെതിരായ അടയാളങ്ങൾ വഹിച്ചുകൊണ്ട് അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു. ആക്ടിവിസ്റ്റായ റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ് കപ്പലിനെ സ്വീകരിക്കാൻ തുറമുഖത്തെത്തിയിരുന്നുവെങ്കിലും, പ്രതിഷേധക്കാരെ കണ്ടതിനെത്തുടർന്ന് അവരെ അവിടെനിന്ന് മാറ്റുകയാണുണ്ടായത്<ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/world/2012/oct/04/abortion-campaigner-boat-moroccan-port|title=Abortion campaigners' boat turned away from Moroccan port|last=Morocco|first=Associated Press in|date=2012-10-04|newspaper=The Guardian|access-date=2018-06-09|agency=Associated Press}}</ref> === ഗ്വാട്ടിമാല === 2017 ഫെബ്രുവരി 22-ന്, പസഫിക് തീരത്തുള്ള പ്യൂർട്ടോ ക്വെറ്റ്‌സാലിൽ, അഞ്ച് ദിവസത്തെ സന്ദർശനത്തിനായി 'WoW' കപ്പൽ നങ്കൂരമിട്ടു. ഫെബ്രുവരി 23-ന്, നിശ്ചയിച്ചിരുന്ന ഒരു പത്രസമ്മേളനം ആരംഭിച്ച് അല്പസമയത്തിനകം തന്നെ നിർത്തിവെപ്പിക്കപ്പെട്ടു<ref>{{Cite web | url=http://www.womenonwaves.org/en/page/6588/guatemalan-army-declare-they-will-denounce-the-abortion-ship-without-legal-groun | title=Guatemalan army declare they will denounce the abortion ship without legal grounds}}</ref>. തുടർന്ന് സൈനികർ പ്രദേശം ഉപരോധിക്കുകയും, കപ്പലിലുള്ള പ്രവർത്തകരെ പുറത്തിറങ്ങുന്നതിൽ നിന്നും സന്ദർശകരെ കപ്പലിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നതിൽ നിന്നും തടയുകയും ചെയ്തു<ref name=":4" />. കത്തോലിക്കാ സഭാ നേതാക്കളും മറ്റ് മതനേതാക്കളും രാഷ്ട്രീയക്കാരും ഈ കപ്പലിനെയും അതിന്റെ ദൗത്യത്തെയും ശക്തമായി എതിർത്തു. ബുധനാഴ്ച നടന്ന കോൺഗ്രസ് സമ്മേളനത്തിനിടെ, നിയമനിർമ്മാതാവായ റൗൾ റൊമേറോ, "മരണത്തിന്റെ കപ്പൽ ഗ്വാട്ടിമാലയിൽ എത്തിയിരിക്കുന്നു" എന്ന് പ്രസ്താവിച്ചു<ref name=":4">{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-latin-america-39073367|title=Guatemala army blocks abortion boat|date=2017-02-24|work=BBC News|access-date=2018-06-09}}</ref> . ഗ്വാട്ടിമാലൻ സൈനിക കപ്പൽ ഉപയോഗിച്ച് 'WoW' കപ്പലിനെ അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രാതിർത്തിയിലേക്ക് നീക്കം ചെയ്തു. തങ്ങൾ വിനോദസഞ്ചാരികളാണെന്ന് ഇമിഗ്രേഷൻ അധികൃതരോട് കള്ളം പറഞ്ഞുവെന്നും, എന്നാൽ യഥാർത്ഥത്തിൽ സ്ത്രീകൾക്ക് ഗർഭച്ഛിദ്രം ലഭ്യമാക്കാൻ ലക്ഷ്യമിടുന്ന ഒരു ആരോഗ്യ സംഘടനയാണ് ഇവർ എന്നും ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയാണ് കപ്പലിനെ പുറത്താക്കിയത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.eleconomista.com.mx/internacionales/Expulsan-a-barco-de-ONG-proaborto-20170226-0048.html|title = Expulsan a barco de ONG proaborto}}</ref> === മെക്സിക്കോ === [[File:28 de septiembre. Día por la despenalización del aborto en América Latina y el Caribe. México DF.jpg|thumb|മെക്സിക്കോയിൽ ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള അവകാശത്തെ അനുകൂലിക്കുന്ന പ്രതിഷേധക്കാർ]] 2017 ഏപ്രിലിൽ, 'അഡ്ലെയ്ഡ്' (Adelaide) എന്ന കപ്പൽ [[മെക്സിക്കോ]യിലെ ഇക്സ്റ്റാപയിൽ (Ixtapa) എത്തിച്ചേർന്നു. അക്കാലത്ത് മെക്സിക്കോയുടെ മിക്ക ഭാഗങ്ങളിലും ഗർഭച്ഛിദ്രം നിയമവിരുദ്ധമായിരുന്നു. ഗർഭച്ഛിദ്രം ആഗ്രഹിക്കുന്ന സ്ത്രീകളെ, മെക്സിക്കോയുടെ പസഫിക് തീരത്തുനിന്ന് അന്താരാഷ്ട്ര ജലാശയങ്ങളിലേക്ക് കപ്പൽ ജീവനക്കാർ എത്തിച്ചു. മെക്സിക്കൻ ക്രിമിനൽ നിയമങ്ങൾ ബാധകമല്ലാത്ത അന്താരാഷ്ട്ര ജലാശയങ്ങളിൽ വെച്ചാണ് ഈ നടപടിക്രമങ്ങൾ നടത്തിയത്.<ref>{{Cite web |date=2017-04-22 |title=Abortion boat makes first visit to Mexico |url=https://mexiconewsdaily.com/news/abortion-boat-makes-first-visit-to-mexico/ |access-date=2022-08-24 |website=[[Mexico News Daily]]}}</ref> == ഡോക്യുമെന്ററി == 'വുമൺ ഓൺ വേവ്‌സ്' (Women on Waves) എന്ന സംഘടനയെ ആസ്പദമാക്കി ഡയാന വിറ്റൻ സംവിധാനം ചെയ്ത 'വെസൽ' (Vessel) എന്ന ഡോക്യുമെന്ററി, 2014-ൽ ടെക്സാസിലെ ഓസ്റ്റിനിൽ നടന്ന SXSW ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവലിൽ പ്രദർശിപ്പിച്ചു. അവിടെ മികച്ച ഡോക്യുമെന്ററി ഫീച്ചറിനുള്ള ഓഡിയൻസ് അവാർഡും പ്രത്യേക ജൂറി അവാർഡും ഈ ചിത്രം നേടി.<ref>{{Citation |title=Vessel (2014) - Awards - IMDb |url=https://www.imdb.com/title/tt3311588/awards/ |access-date=2023-11-27 |language=en-US}}</ref> നിരൂപകരിൽ നിന്നും പ്രേക്ഷകരിൽ നിന്നും 'വെസൽ' മികച്ച പ്രതികരണമാണ് നേടിയത്. ഗോംപെർട്ട്‌സിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള "ആവേശകരമായ" ഒരു കാഴ്ചയായാണ് 'സിനിമ ആക്സിസി'ലെ (Cinema Axis) കോർട്ട്‌നി സ്മോൾ ഇതിനെ വിശേഷിപ്പിച്ചത്.<ref>{{Cite web |last=Small |first=Courtney |date=2014-04-24 |title=Hot Docs Review: Vessel |url=https://cinemaaxis.com/2014/04/24/hot-docs-review-vessel/ |access-date=2023-11-27 |website=Cinema Axis |language=en}}</ref>'ന്യൂയോർക്ക് ടൈംസി'ലെ ബെൻ കെനിഗ്‌സ്‌ബെർഗ് ഇതിനെ "തുറന്നുപറച്ചിലുകളുള്ള ഒരു പ്രചാരണ ചിത്രം" (unabashed work of advocacy) എന്ന് വിളിച്ചു.<ref>{{Cite news |last=Kenigsberg |first=Ben |date=2015-01-09 |title='Vessel,' Directed by Diana Whitten |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2015/01/10/movies/vessel-directed-by-diana-whitten.html |access-date=2023-11-27 |issn=0362-4331}}</ref>ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രേക്ഷകരുടെ അഭിപ്രായങ്ങളിൽ വലിയ മാറ്റമൊന്നും വരുത്താൻ ഈ ചിത്രത്തിന് കഴിഞ്ഞേക്കില്ലെങ്കിലും, ഇതൊരു ഹൃദയസ്പർശിയായ സിനിമയാണെന്ന് 'ദി ഹോളിവുഡ് റിപ്പോർട്ടർ' അഭിപ്രായപ്പെട്ടു.<ref>{{Cite web |author=T. H. R. Staff |date=2015-01-08 |title='Vessel': Film Review |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-reviews/vessel-film-review-761998/ |access-date=2023-11-27 |website=The Hollywood Reporter |language=en-US}}</ref> മെറ്റാക്രിട്ടിക് (Metacritic) പ്ലാറ്റ്‌ഫോമിൽ 68 മെറ്റാസ്‌കോർ ഈ ചിത്രത്തിനുണ്ട്.<ref>{{Cite web |title=Vessel |url=https://www.metacritic.com/movie/vessel/ |access-date=2023-11-27 |website=www.metacritic.com |language=en}}</ref> ഇതുകൂടാതെ, മത്സര വിഭാഗത്തിലെ ഡോക്യുമെന്ററിക്കുള്ള ഓഡിയൻസ് അവാർഡും, രാഷ്ട്രീയ ധീരതയ്ക്കുള്ള പ്രത്യേക ജൂറി അവാർഡും ഉൾപ്പെടെ നിരവധി പുരസ്‌കാരങ്ങൾ ഈ ചിത്രം സ്വന്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web |title=HOME |url=https://vesselthefilm.com/ |access-date=2023-11-24 |website=VESSEL |language=en}}</ref> == സ്ത്രീവാദപരമായ പ്രവർത്തനങ്ങൾ == 'സൈൻസ്: ജേണൽ ഓഫ് വിമൻ ഇൻ കൾച്ചർ ആൻഡ് സൊസൈറ്റി' (Signs: Journal of Women in Culture and Society) എന്ന പ്രസിദ്ധീകരണത്തിൽ വന്ന ഒരു അക്കാദമിക് ലേഖനത്തിൽ, 'ദി വെസൽ' (The Vessel) എന്നത് "സമീപകാലത്തെ ഏറ്റവും ധീരമായ സ്ത്രീവാദ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്" എന്ന് കാരി ലാംബെർട്ട്-ബീറ്റി അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു.<ref name=":1" /> ==ഇതും കാണുക== * [[വിമൻ ഓൺ വെബ്]] ==അവലംബം== {{Reflist}} ==ബാഹ്യ കണ്ണികൾ== *[https://www.womenonwaves.org/ Women on Waves website] *[https://vesselthefilm.com/ Vessel] Documentary film about Women on Waves {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:ഗർഭച്ഛിദ്ര സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നവർ]] ko4xlxb7dxbekzlk6s20kn9ownusp2x 4682234 4682233 2026-11-02T09:34:17Z Malikaveedu 16584 /* യാത്രകൾ */ 4682234 wikitext text/x-wiki {{prettyurl/wikidata}}{{Infobox organization | name = വിമൻ ഓൺ വേവ്സ് | image = Women on Waves logo.png | image_border = | alt = | caption = | abbreviation = WoW | formation = 1999 | type = [[Nonprofit organization|ലാഭേച്ഛയില്ലാത്ത സ്ഥാപനം]] | status = | purpose = ഗർഭച്ഛിദ്രം, ഇതുസംബന്ധമായ വിദ്യാഭ്യാസം തുടങ്ങിയ പ്രത്യുൽപാദന ആരോഗ്യ സേവനങ്ങൾ നിയന്ത്രിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന രാജ്യങ്ങളിലേക്ക് ഇവ എത്തിക്കുക | leader_title = Founder | leader_name = [[റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ്]] | headquarters = [[ആംസ്റ്റർഡാം]], [[നെതർലാൻഡ്സ്]] | location = | region_served = നിയന്ത്രിത പ്രത്യുൽപാദന ആരോഗ്യ സേവനങ്ങളുള്ള രാജ്യങ്ങൾ | website = [https://www.womenonwaves.org/en/ womenonwaves.org] }} നിയന്ത്രിത ഗർഭച്ഛിദ്ര നിയമങ്ങളുള്ള രാജ്യങ്ങളിലെ സ്ത്രീകൾക്ക് പ്രത്യുൽപാദനപരമായ ആരോഗ്യ സേവനങ്ങൾ, പ്രത്യേകിച്ച് നോൺ-സർജിക്കൽ അബോർഷൻ സേവനങ്ങളും വിദ്യാഭ്യാസവും എത്തിക്കുന്നതിനായി ഡച്ച് ഫിസിഷ്യൻ [[റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ്]] 1999-ൽ സ്ഥാപിച്ച ഒരു ഡച്ച് സർക്കാരിതര സംഘടനയാണ് '''വിമൻ ഓൺ വേവ്സ്''' (WoW).<ref name=":1">{{Cite journal|last=Lambert-Beatty|first=Carrie|date=2008|title=Twelve miles: Boundaries of the new art/activism|journal=Signs: Journal of Women in Culture and Society|volume=34|issue=1|pages=309–327|doi=10.1086/588446|issn=0097-9740}}</ref> WoW വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്ന മറ്റ് സേവനങ്ങളിൽ [[ഗർഭനിരോധന ഗുളികൾ|ഗർഭനിരോധനം]], വ്യക്തിഗത പ്രത്യുത്പാദന കൗൺസിലിംഗ്, വർക്ക്ഷോപ്പുകൾ, അനാവശ്യ ഗർഭധാരണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വിദ്യാഭ്യാസം എന്നിവയും ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref name=":0">{{Cite journal|last=Best|first=Alyssa|date=September 2005|title=Abortion Rights along the Irish-English Border and the Liminality of Women's Experiences|url=https://archive.org/details/sim_dialectical-anthropology_2005_29_3-4/page/423|journal=Dialectical Anthropology|volume=29|issue=3–4|pages=423–437|doi=10.1007/s10624-005-3863-x|s2cid=145318165|issn=0304-4092}}</ref> == രീതിയും പശ്ചാത്തലവും == ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങളെക്കുറിച്ചും, 'ആർ.യു-486' (RU-486) ​​എന്ന മരുന്ന് ഉപയോഗിച്ച് ശസ്ത്രക്രിയ കൂടാതെ സ്വയം ഗർഭച്ഛിദ്രം നടത്തുന്ന രീതിയെക്കുറിച്ചും (മെഡിക്കൽ അബോർഷൻ) പഠിക്കുന്നതിനായി അഭിഭാഷകർ, ഡോക്ടർമാർ, കലാകാരന്മാർ, എഴുത്തുകാർ, പൊതുജനാരോഗ്യ പ്രവർത്തകർ, കൂടാതെ സ്ത്രീകൾക്കും പുരുഷന്മാർക്കുമായി ശിൽപ്പശാലകൾ (വർക്ക്‌ഷോപ്പുകൾ) സംഘടിപ്പിക്കാറുണ്ട്.<ref name=":2">Whitten, Diana. 2014. ''Vessel''. Documentary film. Published by Sovereignty Productions.</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.thestar.com/life/health_wellness/2008/01/25/floating_clinic_spreads_word_on_abortion_pill.html|title=Floating clinic spreads word on abortion pill {{!}} The Star|work=thestar.com|access-date=2018-06-08}}</ref> 'എ-പോർട്ടബിൾ' (A-Portable) എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന, പ്രത്യേകം സജ്ജീകരിച്ച ഒരു മൊബൈൽ ക്ലിനിക്ക് ഉൾക്കൊള്ളുന്ന കപ്പലിലാണ് ഈ സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നത്. 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (Women on Waves - WoW) ഒരു രാജ്യത്ത് എത്തുമ്പോൾ, സ്ത്രീകൾ മുൻകൂട്ടി സമയം നിശ്ചയിക്കുകയും (അപ്പോയിന്റ്‌മെന്റ് എടുക്കുകയും) തുടർന്ന് കപ്പലിലേക്ക് എത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. കപ്പൽ ഏകദേശം 20 കിലോമീറ്റർ (12 മൈൽ) അകലെയുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിലേക്ക് സഞ്ചരിക്കുന്നു. നെതർലാൻഡ്‌സിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത കപ്പലുകളിൽ അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിൽ ഡച്ച് നിയമങ്ങളാണ് ബാധകമാകുന്നത്.<ref name=":1" /> അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിൽ എത്തിയ ശേഷം, കപ്പലിലെ മെഡിക്കൽ ജീവനക്കാർ ഗർഭച്ഛിദ്രം ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രത്യുൽപാദന ആരോഗ്യ സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നു<ref>{{cite web|title=Campaigns and Information|url=http://www.womenonwaves.org/|website=Women on Waves|access-date=17 October 2016}}</ref> ഗോംപെർട്‌സിന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, ഈ കപ്പൽ ആദ്യമായി യാത്ര തിരിച്ചപ്പോൾ, അത് ഡച്ച് സമുദ്രമേഖലയിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ട ഒരു ഡച്ച് കപ്പലായിരുന്നു. ഇതിനർത്ഥം, അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിൽ വിതരണം ചെയ്യുന്നതിനായി അവർക്ക് ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള ഗുളികകൾ കപ്പലിൽ കൊണ്ടുപോകാൻ സാധിച്ചു എന്നാണ്.<ref>{{Cite web |last=Urbina |first=Ian |date=October 17, 2022 |title=From the Sea, Freedom {{!}} The Outlaw Ocean Podcast |url=https://www.theoutlawocean.com/ |access-date=2023-11-24 |website=The Outlaw Ocean Project}}</ref> 'അറ്റലിയർ വാൻ ലീഷൗട്ട്' (Atelier van Lieshout) എന്ന ഡച്ച് സ്റ്റുഡിയോ രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത 'എ-പോർട്ടബിൾ', മെഡിക്കൽ ക്ലിനിക്കായും ആർട്ട് ഇൻസ്റ്റാളേഷനായും പ്രവർത്തിക്കുന്നു.<ref name=":1" /> ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെയോ ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങളെയോ എതിർക്കുന്ന സർക്കാർ അധികൃതർ, മതസംഘടനകൾ, പ്രാദേശിക ഗ്രൂപ്പുകൾ എന്നിവരുടെ ലക്ഷ്യസ്ഥാനമായി 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (WoW) സംഘടനയിലെ സന്നദ്ധപ്രവർത്തകരും ജീവനക്കാരും പലപ്പോഴും മാറിയിട്ടുണ്ട്.<ref name=":1" /> വിമൻ ഓൺ വേവ്സ് സന്ദർശിക്കുന്ന രാജ്യങ്ങളിൽ ഗർഭഛിദ്രത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകൾ പുനരുജ്ജീവിപ്പിച്ചതിന്റെ ബഹുമതി എൻ‌ജി‌ഒയ്ക്കാണ്.<ref name=":1" /> === പ്രത്യുൽപാദന അവകാശ പ്രസ്ഥാനം === ചില ഡച്ച് സംഘടനകളുടെയും സർക്കാർ സംരംഭങ്ങളുടെയും ഇന്നത്തെ പ്രധാന ശ്രദ്ധാകേന്ദ്രമാണ് ഗർഭഛിദ്രത്തിനുള്ള സൗകര്യം.<ref>{{Cite web |last=Zaken |first=Ministerie van Buitenlandse |title=Dutch Development results Sexual and reproductive health and rights including HIV / AIDS (SRHR) |url=https://www.dutchdevelopmentresults.nl/2019/theme/srhr |access-date=2023-11-28 |website=www.dutchdevelopmentresults.nl}}</ref>നെതർലാൻഡിൽ, ഗർഭത്തിൻറെ 24-ാം ആഴ്ച വരെ ഗർഭഛിദ്രം നിയമപരമാണ്. കൂടാതെ എക്സപ്ഷണൽ മെഡിക്കൽ എക്സ്പെൻസസ് ആക്റ്റ് അല്ലെങ്കിൽ ആരോഗ്യ ഇൻഷുറൻസ് കമ്പനികൾ ഇത് പരിരക്ഷിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web |last=Ministerie |date=2014-07-01 |title=Topics - Abortion - Government.nl |url=https://www.government.nl/topics/abortion/question-and-answer |access-date=2023-11-28 |website=www.government.nl |language=en-GB}}</ref> പ്രത്യുൽപാദന അവകാശങ്ങൾക്കായുള്ള ആഗോള മുന്നേറ്റത്തിന്റെ ഭാഗമാണ് 'വിമൻ ഓൺ വേവ്സ്' (Women on Waves). അയർലൻഡ് പോലുള്ള രാജ്യങ്ങളിലെ പരിമിതമായ പ്രത്യുൽപാദന അവകാശങ്ങളെ പരീക്ഷിക്കാനും വെല്ലുവിളിക്കാനും, അതുവഴി ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള സൗകര്യങ്ങൾ കൂടുതൽ ലഭ്യമാക്കാൻ ശ്രമിക്കാനുമാണ് ഈ കപ്പൽ ഉപയോഗിക്കുന്നത്..<ref name=":13">{{Cite journal |last=Gomperts |first=Rebecca |date=January 2002 |title=Women on Waves: Where Next for the Abortion Boat? |journal=Reproductive Health Matters |language=en |volume=10 |issue=19 |pages=180–183 |doi=10.1016/S0968-8080(02)00004-6 |issn=0968-8080|doi-access=free |pmid=12369324 }}</ref>ലോകമെമ്പാടുമുള്ള 10 ഗർഭഛിദ്രങ്ങളിൽ 9-ൽ കൂടുതൽ സംഭവിക്കുന്നത് ഗോംപെർട്‌സും വിമൻ ഓൺ വേവ്സും സന്ദർശിക്കുന്ന വികസ്വര രാജ്യങ്ങളിലാണ് . ഇത് നിയമവിരുദ്ധമോ നിയന്ത്രിതമോ ആയ പ്രദേശങ്ങളിലെ സുരക്ഷിതമല്ലാത്ത ഗർഭഛിദ്രങ്ങളായതിനാലാണ് മാതൃമരണത്തിന് ഒരു പ്രധാന കാരണം.<ref>{{cite web | url=https://www.womenonwaves.org/en/page/650/who-are-we | title=Who Are We? }}</ref> വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സിനെതിരെ ഗോമ്പേർട്ട്സിന് കാര്യമായ എതിർപ്പുകൾ നേരിടേണ്ടി വന്നിട്ടുണ്ട്. 2014-ലെ ഡോക്യുമെന്ററി വെസൽ, പോളണ്ടിലെ ഗർഭഛിദ്ര വിരുദ്ധ പ്രതിഷേധക്കാർ അവരെ നാസി എന്ന് വിളിച്ചുകൊണ്ട് ഒരു മന്ത്രം ആലപിക്കുന്നതും സ്പെയിനിൽ വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ് കപ്പൽ കടലിലേക്ക് വലിച്ചിഴയ്ക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നതും കാണിക്കുന്നു.<ref>{{cite AV media |people= |last=Whitten |first=Diana |date=2014 |title=Vessel |url=https://vesselthefilm.com/ |trans-title= |format= |work= |type= |language= |location= |publisher= |time= |access-date=}}</ref> == റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ് == [[File:Rebeca Gompers Lodz 2017 by Jarek Sawiuk. cropped.jpg|thumb|Rebecca Gomperts, [[Łódź]], Poland, 2017]] ഒരു ജനറൽ പ്രാക്ടീഷണറായ ഡോക്ടറും, കലാകാരിയും, സ്ത്രീ അവകാശ പ്രവർത്തകയുമാണ് റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ്. 1966-ൽ ജനിച്ച ഗോംപെർട്സ് നെതർലൻഡ്സിലെ വ്ലിസിംഗൻ എന്ന തുറമുഖ നഗരത്തിലാണ് വളർന്നത്. 1980-കളിൽ ആംസ്റ്റർഡാമിലേക്ക് താമസം മാറിയ അവർ അവിടെ ഒരേസമയം കലയും വൈദ്യശാസ്ത്രവും പഠിച്ചു. ബാർട്ട് ജെ. ടെർവിയൽ ക്യാപ്റ്റനായിരുന്ന ഗ്രീൻപീസ് കപ്പലായ 'റെയിൻബോ വാരിയർ II'-ൽ റെസിഡന്റ് ഫിസിഷ്യനായി പ്രവർത്തിച്ച അനുഭവങ്ങളിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ടാണ്, നിയമവിരുദ്ധമായ ഗർഭച്ഛിദ്രം മൂലം ഉണ്ടാകുന്ന ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾ പരിഹരിക്കുന്നതിനായി ഗോംപെർട്സ് 'WoW' (Women on Waves) എന്ന സംഘടനയ്ക്ക് രൂപം നൽകിയത്. 'റെയിൻബോ വാരിയർ II'-ൽ ലാറ്റിൻ അമേരിക്ക സന്ദർശിക്കുന്ന വേളയിൽ, സാമൂഹിക മാറ്റത്തിനും സ്ത്രീകളുടെ ആരോഗ്യത്തിനും കൂടുതൽ പിന്തുണ നൽകുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെയാണ് ഈ സംഘടന പ്രവർത്തിച്ചു തുടങ്ങിയത്. നെതർലൻഡ്സ് പോലുള്ള വികസിത രാജ്യങ്ങളിൽ സുരക്ഷിതവും നിയമപരവുമായ ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനും ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങൾക്കും സൗകര്യങ്ങളുണ്ടെങ്കിൽ, ചില വികസ്വര രാജ്യങ്ങളിൽ ദിവസവും 800-ഓളം നിയമവിരുദ്ധവും സുരക്ഷിതമല്ലാത്തതുമായ ഗർഭച്ഛിദ്രങ്ങൾ നടക്കുന്നുണ്ട്. 'അറ്റലിയർ വാൻ ലീഷൗട്ട്' (Atelier van Lieshout) എന്ന സ്ഥാപനവുമായി സഹകരിച്ച്, വാടകയ്‌ക്കെടുത്ത കപ്പലുകളിൽ സജ്ജീകരിക്കാവുന്ന 'എ-പോർട്ടബിൾ' (A-portable) എന്ന് പേരിട്ടിരിക്കുന്ന, കൊണ്ടുപോകാൻ കഴിയുന്ന ഒരു ഗൈനക്കോളജി യൂണിറ്റ് അവർ രൂപകൽപ്പന ചെയ്തു. ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന നിയമങ്ങളെക്കുറിച്ച് അവബോധം വളർത്തുക, അവയെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകൾക്ക് തുടക്കമിടുക, കൂടാതെ ഗർഭച്ഛിദ്രം നിയമവിരുദ്ധമായ രാജ്യങ്ങളിൽ കഴിയുന്ന സ്ത്രീകൾക്ക് സുരക്ഷിതവും ശസ്ത്രക്രിയ ആവശ്യമില്ലാത്തതുമായ ഗർഭച്ഛിദ്ര സൗകര്യങ്ങൾ ഒരുക്കിക്കൊടുക്കുക എന്നിവയാണ് ഈ സംഘടനയുടെ പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങൾ..<ref name="FERRY">{{Citation | last =Ferry | first =Julie | date =14 November 2007 | title =The abortion ship's doctor | location =UK | newspaper =Guardian | url =https://www.theguardian.com/women/story/0,,2210593,00.html |access-date=2008-11-14}}</ref> == 'എ-പോർട്ടബിൾ' (A-Portable) == ഡച്ച് കലാകാരനും ശില്പിയുമായ അറ്റലിയർ വാൻ ലീഷൗട്ട് (Atelier van Lieshout) രൂപകൽപ്പന ചെയ്യുകയും പേരിടുകയും ചെയ്ത ഒരു മൊബൈൽ ഗൈനക്കോളജിക്കൽ ക്ലിനിക്കാണ് 'എ-പോർട്ടബിൾ'. ഒരു ഷിപ്പിംഗ് കണ്ടെയ്‌നർ പരിഷ്കരിച്ചാണ് ഈ ക്ലിനിക് ഒരുക്കിയിരിക്കുന്നത്. ഇളം നീല നിറത്തിൽ പെയിന്റ് ചെയ്തിരിക്കുന്ന ഇതിന്റെ വശങ്ങളിൽ 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (Women on Waves) എന്ന സംഘടനയുടെ ലോഗോ പതിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name=":1" /> നെതർലാൻഡ്‌സിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത കപ്പലുകളിൽ ഈ കണ്ടെയ്‌നർ ഘടിപ്പിച്ചാണ് യാത്ര ചെയ്യുന്നത്. 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' എന്ന സർക്കാരിതര സംഘടനയാണ് (NGO) ഈ കപ്പലുകൾ വാടകയ്‌ക്കെടുക്കുന്നത്. 2001-ൽ കീസ് റൈറ്റർ (Kees Ryter) രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത ഈ ലോഗോയെക്കുറിച്ച് ലാംബെർട്ട്-ബീറ്റി (Lambert-Beatty) ഇങ്ങനെ വിവരിക്കുന്നു: ക്ലിനിക്കിന്റെ വശത്ത് ഒരു പർപ്പിൾ നിറത്തിലുള്ള വൃത്തമുണ്ട്. അതിനുള്ളിൽ പിങ്ക് നിറത്തിലുള്ള ഔട്ട്‌ലൈനോടുകൂടിയ ഓറഞ്ച് നിറത്തിലുള്ള ഒരു രൂപമുണ്ട്; സൂക്ഷിച്ചു നോക്കിയാൽ, മാനുഷിക-വൈദ്യ സഹായത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന ഒരു തരം 'ചതുരാകൃതിയിലുള്ള കുരിശ്' (squared cross) ആണെന്ന് മനസ്സിലാക്കാം.<ref name=":1" /> p.&nbsp;309 ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ഉപദേശങ്ങൾ, സോണോഗ്രാമുകൾ, മരുന്നുകൾ വഴിയോ ശസ്ത്രക്രിയ വഴിയോ ഉള്ള ഗർഭച്ഛിദ്രം എന്നിവ ലഭ്യമാക്കുന്ന, പൂർണ്ണമായും പ്രവർത്തനക്ഷമമായ ഒരു ഗൈനക്കോളജിക്കൽ ക്ലിനിക്കാണ് ഇത്. സാധാരണയായി രണ്ട് ഡോക്ടർമാരും ഒരു നഴ്സുമാണ് ഇവിടെ സേവനമനുഷ്ഠിക്കുന്നത്. കൂടാതെ, ബോധവൽക്കരണവും കൗൺസിലിംഗും നൽകുന്നതിനായി പരിശീലനം ലഭിച്ച സന്നദ്ധപ്രവർത്തകരും കപ്പലിലുണ്ടാകും. കപ്പലിലെ ജീവനക്കാർ ഏതാണ്ട് പൂർണ്ണമായും സ്ത്രീകളാണ്.<ref name=":1" />ഇത്തരം പ്രവർത്തനങ്ങൾ അനുവദനീയമായ രാജ്യങ്ങളിലെ തുറമുഖങ്ങളിൽ, നിയമപരവും വൈദ്യശാസ്ത്രപരവുമായ വിഷയങ്ങളെക്കുറിച്ച് കപ്പലിലെ ജീവനക്കാർ ശിൽപ്പശാലകൾ നടത്താറുണ്ട്.<ref name=":1" />കർശനമായ നിയമങ്ങളുള്ള രാജ്യങ്ങൾ സന്ദർശിക്കുമ്പോൾ, സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നതിനായി കപ്പൽ അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രാതിർത്തിയിലേക്ക് (കരയിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 12 മൈൽ അകലെ) നീങ്ങുന്നു.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> 'എ-പോർട്ടബിൾ' ഒരു മെഡിക്കൽ ക്ലിനിക്കായി പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും, ഇതൊരു കലാസൃഷ്ടിയായും കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. 'വിഷ്വൽ ആർട്ടിനും സാംസ്കാരിക പൈതൃകത്തിനുമായി പൊതുഫണ്ടിൽ നിന്ന് സഹായം നൽകുന്ന' ഡച്ച് സ്ഥാപനമായ 'മോൺഡ്രിയാൻ ഫൗണ്ടേഷൻ' (Mondriaan Foundation) ആണ് 'എ-പോർട്ടബിൾ' നിർമ്മിക്കുന്നതിനുള്ള പ്രാരംഭ ഫണ്ട് നൽകിയത്.<ref>{{Cite news|url=https://www.mondriaanfonds.nl/en/about/|title=About - Mondriaan Fund|work=Mondriaan Fund|access-date=2018-06-08}}</ref> പോർച്ചുഗലിൽ നടന്ന 'വിമൻ ബിൽഡിംഗ് എക്സിബിഷൻ' (Ute Meta Bauer-ന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ), ആംസ്റ്റർഡാമിലെ 'മീഡിയമാറ്റിക്' (Mediamatic) ആർട്ട് സ്പേസ് എന്നിവിടങ്ങളിലും, 'ആർട്ട്‌ഫോറം' (Artforum) എന്ന പ്രസിദ്ധീകരണത്തിലും ഇത് ഇടം നേടിയിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://www.mediamatic.net/en/page/8963/women-on-waves|title=Women on Waves|website=Mediamatic|access-date=2018-06-08}}</ref>കലാ ചരിത്രകാരിയും നിരൂപകയും പ്രൊഫസറുമായ ക്ലെയർ ബിഷപ്പ് (Claire Bishop), 'എ-പോർട്ടബിൾ'-നെ ഒരു "നവ രാഷ്ട്രീയ കല" (new political art) ആയി വിശേഷിപ്പിക്കുന്നുവെന്ന് ലാംബെർട്ട്-ബീറ്റി ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.<ref name=":1" /><ref>{{Cite journal|last=Bishop|first=Claire|date=2006|title=The social turn: Collaboration and its discontents|journal=Artforum International|volume=44|issue=6|pages=178–83}}</ref> == യാത്രകൾ == 2002-ൽ, ഡച്ച് പാർലമെന്റിൽ നടന്ന ശക്തമായ വാദപ്രതിവാദങ്ങൾക്കൊടുവിൽ, 'വിമൺ ഓൺ വേവ്‌സ്' (Women on Waves) എന്ന സംഘടനയുടെ 'അറോറ' (Aurora) എന്ന കപ്പലിലുണ്ടായിരുന്ന മെഡിക്കൽ ജീവനക്കാർക്ക്, ഗർഭിണികളായ സ്ത്രീകൾക്ക് സാധാരണയായി 'ഗർഭച്ഛിദ്ര ഗുളിക' എന്ന് അറിയപ്പെടുന്ന 'ആർ.യു-486' (RU-486) ​​- നൽകാൻ നെതർലാൻഡ്‌സ് ആരോഗ്യ മന്ത്രി എൽസ് ബോർസ്റ്റ് അനുമതി നൽകി.<ref name=":0" /> സ്ത്രീകളുടെ ലൈംഗിക സ്വാതന്ത്ര്യവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഡച്ച് സർക്കാരിന്റെ നയത്തിന് അനുസൃതമായാണ് ഈ തീരുമാനമെന്ന് ബോർസ്റ്റ് വ്യക്തമാക്കി. ഒമ്പത് ആഴ്ച വരെ പ്രായമുള്ള ഗർഭാവസ്ഥ അവസാനിപ്പിക്കാൻ മാത്രമേ ഈ ഗുളിക ഉപയോഗിക്കാവൂ എന്നും, ഒരു ഗൈനക്കോളജിസ്റ്റിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ മാത്രമേ ഇത് നൽകാവൂ എന്നും നിബന്ധനയുണ്ടായിരുന്നു.<ref>{{cite news|author1=Geraldine Coughlan|title=Legal boost for Dutch abortion ship|url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/2080992.stm|publisher=BBC|date=2 July 2002}}</ref> ഗർഭച്ഛിദ്രം, പ്രത്യുൽപാദന അവകാശങ്ങൾ എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിയമങ്ങൾ ദേശീയ അതിർത്തികൾക്കുള്ളിൽ (സമുദ്രാതിർത്തികൾ ഉൾപ്പെടെ) മാത്രമേ ബാധകമാകൂ. ഇക്കാരണത്താൽ, 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (Women on Waves) എന്ന സംഘടന അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രമേഖലയിലുള്ള അധിക സ്വാതന്ത്ര്യം പ്രയോജനപ്പെടുത്തുന്നു.<ref name=":13"/> ഇവരുടെ ബോട്ട് തീരത്തുനിന്ന് 20 മൈൽ അകലേക്ക് സഞ്ചരിക്കുകയും, അവിടെ വെച്ച് നടപടിക്രമങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കാൻ ഒരു ദിവസം എടുക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.<ref>{{cite news |last1=Thornton |first1=Jacqui |title=Doctor's floating clinic to offer abortions offshore |url=https://www.newspapers.com/image/752646824/ |work=[[The Sunday Telegraph]] |date=11 June 2000}}</ref> [[File:Internationalwaters.png|thumb|356x356px|Boundaries of international waters worldwide]] === അയർലൻഡ് === 2001-ൽ 'അറോറ' (Aurora) എന്ന കപ്പലിൽ 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (Women on Waves) അയർലൻഡിലേക്ക് തങ്ങളുടെ ആദ്യ യാത്ര നടത്തി. ഡച്ചുകാരായ രണ്ട് ഡോക്ടർമാരും ഒരു നഴ്‌സും ഈ കപ്പലിലുണ്ടായിരുന്നു.<ref name="CHOCANO">{{cite web | last = Chocano | first = Carina | title = The "abortion boat" steams toward Ireland | work = Salon.com | url = http://dir.salon.com/story/mwt/feature/2001/06/14/abortion_boat/ | access-date = 2008-02-01 | archive-date = 20 July 2008 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080720043254/http://dir.salon.com/story/mwt/feature/2001/06/14/abortion_boat/ | url-status = dead }}</ref>അയർലൻഡിലെ ഗർഭച്ഛിദ്ര നിയമങ്ങൾ ഉദാരമാക്കുന്നതിനുള്ള പ്രസ്ഥാനത്തിന് ഉത്തേജനം നൽകുക എന്നതായിരുന്നു 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ് അയർലൻഡ്'-ന്റെ പ്രഖ്യാപിത ലക്ഷ്യം.<ref>{{Cite web|url=https://www.womenonwaves.org/en/page/769/ireland-2001|title=Ireland 2001|last=Worrell|first=Marc|website=Women on Waves|access-date=2018-06-08}}</ref> അക്കാലത്ത്, യൂറോപ്പിൽ ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനെതിരെ ഏറ്റവും കർശനമായ നിരോധനങ്ങളുള്ള രാജ്യമായിരുന്നു അയർലൻഡ്; 1861-ൽ നിലവിൽ വന്ന നിയമങ്ങളായിരുന്നു അവിടെ അപ്പോഴും തുടർന്നിരുന്നത്.<ref name=":0" /> 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ് അയർലൻഡ്' വിവിധ വർക്ക്‌ഷോപ്പുകളിലൂടെ വ്യക്തികൾക്കും ഗ്രൂപ്പുകൾക്കും ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെക്കുറിച്ചും അനാഗ്രഹ ഗർഭധാരണത്തെക്കുറിച്ചും അറിവ് പകർന്നു നൽകി. ഈ യാത്രയിൽ, ശസ്ത്രക്രിയ വഴിയോ മരുന്നുകൾ വഴിയോ ഗർഭച്ഛിദ്രം നടത്താൻ അവർക്ക് അനുവാദമുണ്ടായിരുന്നില്ല. ഡച്ച് നിയമപ്രകാരം, ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ നൽകാൻ മാത്രമേ അവർക്ക് അനുവാദമുണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ; ഗർഭനിരോധന ഉപാധികൾ നേരിട്ട് വിതരണം ചെയ്യാൻ പാടില്ലായിരുന്നു.<ref name=":0" />അയർലൻഡിലെ ഗർഭച്ഛിദ്ര അവകാശ സംഘടനകളുടെ ക്ഷണപ്രകാരമാണ് കപ്പൽ എത്തിയത്. 'അറോറ' എത്തുന്നതിന് മുന്നോടിയായി അവർ വിപുലമായ പ്രചാരണ പരിപാടികൾ സംഘടിപ്പിച്ചിരുന്നു. ഡബ്ലിൻ തുറമുഖത്ത് നങ്കൂരമിട്ട കപ്പൽ, അയർലൻഡിലെ നിയമം ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെക്കുറിച്ചും ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങളെക്കുറിച്ചുമുള്ള ചർച്ചകൾ നിരോധിച്ചിരുന്നതിനാൽ, ബോധവൽക്കരണ സേവനങ്ങൾ നൽകാനായി അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രാതിർത്തിയിലേക്ക് നീങ്ങി. ഡബ്ലിൻ തുറമുഖത്ത് കപ്പൽ എത്തിയപ്പോൾ ഏകദേശം 300 സ്ത്രീകൾ ഇതിൽ പങ്കെടുത്തു. കപ്പലിൽ നൽകിയ എല്ലാ സേവനങ്ങളും തികച്ചും സൗജന്യമായിരുന്നു.<ref name=":0" /> 2016-ൽ, വടക്കൻ അയർലൻഡിലെ സ്ത്രീകൾക്ക് ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള ഗുളികകൾ എത്തിക്കുന്നതിനായി 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്', ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെ അനുകൂലിക്കുന്ന സംഘടനകളുമായി ചേർന്ന് ഡ്രോണുകളും സ്പീഡ് ബോട്ടുകളും ഉപയോഗിച്ചു.<ref>{{Cite news|url=https://www.nbcnews.com/news/world/abortion-drone-women-web-delivers-pills-northern-ireland-n596176|title=Abortion by Air: Drone Delivers Pills Across Border to Northern Ireland|work=NBC News|access-date=2018-06-08}}</ref> === പോളണ്ട് === 2003-ൽ 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' (WoW) തങ്ങളുടെ 'ലാംഗനോർട്ട്' (Langenort) എന്ന കപ്പൽ പോളണ്ടിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി.<ref name=":1" /><ref name="FRENKIEL">{{Citation| last1 =Frenkiel | first1 =Olenka | last2 =Agnew | first2 =Lara | date = 26 October 2003 | editor-last =O'Connor | editor-first =Karen | title =Abortion Ship | place =UK | work =BBC News | url =https://news.bbc.co.uk/1/hi/programmes/correspondent/3187614.stm}}</ref>ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിന് ഉപയോഗിക്കുന്ന 'RU-486' എന്ന മരുന്ന് പോളണ്ടിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്നതിലൂടെ, ഗർഭച്ഛിദ്രം നിരോധിക്കുന്ന പോളണ്ടിലെ നിയമങ്ങൾ ലംഘിച്ചു എന്ന് ആരോപിച്ച് 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സി'നെതിരെ കേസെടുത്തു. കപ്പൽ തീരത്തടുപ്പിച്ചപ്പോൾ, പ്രതിഷേധക്കാർ കപ്പലിനു നേരെ കൃത്രിമ രക്തവും മുട്ടകളും എറിഞ്ഞു.<ref>{{Cite book|title=Living As Form|last=Thompson|first=Nato|publisher=Creative Time Books|year=2012|isbn=978-0-262-01734-3|location=New York City|pages=[https://archive.org/details/livingasformsoci0000unse/page/18 18]|url=https://archive.org/details/livingasformsoci0000unse/page/18}}</ref> നാല് മാസങ്ങൾക്ക് ശേഷം, 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സ്' പോളണ്ടിലെ നിയമങ്ങൾ ലംഘിച്ചതിന് തെളിവുകളില്ലെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി പോളണ്ട് സർക്കാർ അവർക്കെതിരായ കുറ്റാരോപണങ്ങൾ പിൻവലിച്ചു.<ref name=":5">{{Cite web|url=http://feminist.org/news/newsbyte/uswirestory.asp?id=8151|title=Feminist Daily News 11/6/2003: Women on Waves Cleared of Accusations in Poland|website=feminist.org|access-date=2018-06-08|archive-date=27 September 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110927162701/http://feminist.org/news/newsbyte/uswirestory.asp?id=8151|url-status=dead}}</ref>പോളണ്ടിലെ ഔദ്യോഗിക അഭിപ്രായ സർവേ ഏജൻസിയായ 'സെൻട്രം ബദാനിയ ഒപിനി സ്പൊലെച്‌നെജ്' (Centrum Badania Opinii Społecznej) നടത്തിയ പഠനത്തിൽ, 'വിമൻ ഓൺ വേവ്‌സി'ന്റെ സന്ദർശനത്തിന് മുമ്പ് ജനസംഖ്യയുടെ 44% പേർ ഗർഭച്ഛിദ്ര നിയമങ്ങളിൽ ഇളവുകൾ വരുത്തുന്നതിനെ അനുകൂലിച്ചിരുന്നുവെന്നും, സന്ദർശനത്തിന് ശേഷം ഈ നിരക്ക് 56% ആയി ഉയർന്നുവെന്നും കണ്ടെത്തി.<ref name=":5" /> 2015-ൽ, [[ജർമ്മനി]]യിലെ ഫ്രാങ്ക്ഫർട്ട് ആൻ ഡെർ ഓഡറിൽ (Frankfurt an der Oder) നിന്ന് പോളണ്ടിലെ സ്ലുബിസെയിലേക്ക് (Słubice) ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള ഗുളികകൾ വഹിച്ചുകൊണ്ട് ഒരു ഡ്രോൺ പറത്തി. ഡ്രോണുകൾ പുറപ്പെടുന്നത് തടയാൻ ജർമ്മൻ പോലീസ് ശ്രമിച്ചെങ്കിലും പരാജയപ്പെട്ടു. പോളിഷ് പോലീസ് ഡ്രോണുകളും, അവ നിയന്ത്രിച്ചിരുന്നവരുടെ വ്യക്തിഗത ഐപാഡുകളും (iPads) പിടിച്ചെടുത്തു.<ref>{{Cite web|url=https://www.womenonwaves.org/en/page/5832/first-flight-abortion-drone--poland-2015|title=First flight Abortion Drone, Poland 2015|last=Worrell|first=Marc|website=Women on Waves|access-date=2018-06-09}}</ref><ref>{{Citation|last=Ruptly|title=Germany/Poland: Drone delivers abortion pills to Slubice despite German police intervention|date=2015-06-27|url=https://www.youtube.com/watch?v=DV2h48Bevg8|access-date=2018-06-09}}</ref> === സ്പെയിൻ === 2008-ൽ, വിമൻ ഓൺ വേവ്സിന്റെ കപ്പൽ സ്പെയിനിലെ വലൻസിയയിൽ വന്നിറങ്ങി. അവിടെ അതിന് സമ്മിശ്ര സ്വീകരണമാണ് ലഭിച്ചത്. ചില പ്രകടനക്കാർ ഗ്രൂപ്പിനെ പിന്തുണച്ചു, മറ്റുള്ളവർ അതിനെ എതിർത്തു. കാത്തലിക് ന്യൂസ് ഏജൻസിയുടെ റിപ്പോർട്ട് പ്രകാരം,<blockquote> ഒക്ടോബർ 18-ന്, ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെ എതിർക്കുന്നവരുടെ (pro-life) പ്രതിഷേധങ്ങളെ നേരിടാനായി 40 ഫെമിനിസ്റ്റുകൾ ഒത്തുചേർന്നു. എന്നാൽ, എതിർപക്ഷത്ത് ഇതിലും നാലുമടങ്ങ് ആളുകൾ അണിനിരന്നിരുന്നു. അവർ തീപ്പെട്ടികൾ വിതരണം ചെയ്തു; അതിൽ കത്തുന്ന ഒരു പള്ളിയുടെ ചിത്രവും, 'വെളിച്ചം നൽകുന്ന ഒരേയൊരു പള്ളി കത്തുന്ന പള്ളി മാത്രമാണ്. ഞങ്ങളോടൊപ്പം ചേരൂ!' എന്ന വാചകവും ഉണ്ടായിരുന്നു. ഒക്ടോബർ 19-നും ഫെമിനിസ്റ്റുകൾ തീപ്പെട്ടികൾ വിതരണം ചെയ്യാൻ ഒത്തുചേർന്നെങ്കിലും, ഗർഭച്ഛിദ്രം നടത്തുന്ന കപ്പൽ നങ്കൂരമിട്ടിരുന്ന തുറമുഖത്ത് ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെ എതിർക്കുന്നവരുടെ വൻ ജനക്കൂട്ടം തടിച്ചുകൂടിയതോടെ, അവർക്ക് പിന്മാറേണ്ടി വന്നു.</blockquote> ഇരുപക്ഷത്തുനിന്നുമുള്ള പ്രതിഷേധക്കാർക്കിടയിലൂടെ കപ്പൽ തുറമുഖത്തേക്ക് അടുക്കാൻ ശ്രമിച്ചപ്പോൾ, ഹാർബർ പട്രോൾ ഉദ്യോഗസ്ഥർ ഒരു ചെറിയ ബോട്ടിലെത്തി. കപ്പലിന്റെ ചുക്കാൻ (helm) ഭാഗത്ത് കയർ ചുറ്റി അതിനെ തുറമുഖത്തുനിന്ന് വലിച്ചുമാറ്റാൻ ശ്രമിച്ചു.<ref>{{Cite web | url=http://www.vesselthefilm.com | title=HOME}}</ref> == മൊറോക്കോ == മാലിയിലെ ഇബ്തിസം ലാച്ച്ഗർ (Mouvement alternatif pour les libertés individuelles) 2012-ൽ മൊറോക്കോ സന്ദർശിക്കാൻ വിമൻ ഓൺ വേവ്സിനെ ക്ഷണിച്ചു.<ref name="Smit">{{Cite news |url=https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/marokko-ontstemd-over-komst-abortusboot~bcdc4c7c/ |title=Marokko ontstemd over komst abortusboot |author=Mariken Smit |work=[[de Volkskrant]] |date=3 October 2012 |access-date=7 August 2019 |language=nl}}</ref> 2012 ഒക്ടോബർ 3-ന്, വിമൻ ഓൺ വേവ്സ് കപ്പലായ ലാംഗെനോർട്ടിന്റെ പ്രവേശനം തടയാൻ മൊറോക്കൻ ആരോഗ്യ മന്ത്രാലയം സ്മിർ തുറമുഖം അടച്ചു.<ref>{{Cite web | url=https://abcnews.go.com/blogs/headlines/2012/10/dutch-abortion-boat-barred-from-morocco/ | title=Dutch 'Abortion Boat' Barred from Morocco| website=[[ABC News (United States)|ABC News]]}}</ref> മുസ്ലീം ഭൂരിപക്ഷ രാജ്യത്ത് കരകയറാൻ വിമൻ ഓൺ വേവ്സ് നടത്തിയ ആദ്യ ശ്രമമായിരുന്നു ഇത്. ഗർഭഛിദ്ര വിരുദ്ധ പ്രതിഷേധക്കാർ അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു. പലരും ഗർഭഛിദ്രത്തിനെതിരായ അടയാളങ്ങൾ വഹിച്ചുകൊണ്ട് അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു. ആക്ടിവിസ്റ്റായ റെബേക്ക ഗോംപെർട്സ് കപ്പലിനെ സ്വീകരിക്കാൻ തുറമുഖത്തെത്തിയിരുന്നുവെങ്കിലും, പ്രതിഷേധക്കാരെ കണ്ടതിനെത്തുടർന്ന് അവരെ അവിടെനിന്ന് മാറ്റുകയാണുണ്ടായത്<ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/world/2012/oct/04/abortion-campaigner-boat-moroccan-port|title=Abortion campaigners' boat turned away from Moroccan port|last=Morocco|first=Associated Press in|date=2012-10-04|newspaper=The Guardian|access-date=2018-06-09|agency=Associated Press}}</ref> === ഗ്വാട്ടിമാല === 2017 ഫെബ്രുവരി 22-ന്, പസഫിക് തീരത്തുള്ള പ്യൂർട്ടോ ക്വെറ്റ്‌സാലിൽ, അഞ്ച് ദിവസത്തെ സന്ദർശനത്തിനായി 'WoW' കപ്പൽ നങ്കൂരമിട്ടു. ഫെബ്രുവരി 23-ന്, നിശ്ചയിച്ചിരുന്ന ഒരു പത്രസമ്മേളനം ആരംഭിച്ച് അല്പസമയത്തിനകം തന്നെ നിർത്തിവെപ്പിക്കപ്പെട്ടു<ref>{{Cite web | url=http://www.womenonwaves.org/en/page/6588/guatemalan-army-declare-they-will-denounce-the-abortion-ship-without-legal-groun | title=Guatemalan army declare they will denounce the abortion ship without legal grounds}}</ref>. തുടർന്ന് സൈനികർ പ്രദേശം ഉപരോധിക്കുകയും, കപ്പലിലുള്ള പ്രവർത്തകരെ പുറത്തിറങ്ങുന്നതിൽ നിന്നും സന്ദർശകരെ കപ്പലിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നതിൽ നിന്നും തടയുകയും ചെയ്തു<ref name=":4" />. കത്തോലിക്കാ സഭാ നേതാക്കളും മറ്റ് മതനേതാക്കളും രാഷ്ട്രീയക്കാരും ഈ കപ്പലിനെയും അതിന്റെ ദൗത്യത്തെയും ശക്തമായി എതിർത്തു. ബുധനാഴ്ച നടന്ന കോൺഗ്രസ് സമ്മേളനത്തിനിടെ, നിയമനിർമ്മാതാവായ റൗൾ റൊമേറോ, "മരണത്തിന്റെ കപ്പൽ ഗ്വാട്ടിമാലയിൽ എത്തിയിരിക്കുന്നു" എന്ന് പ്രസ്താവിച്ചു<ref name=":4">{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-latin-america-39073367|title=Guatemala army blocks abortion boat|date=2017-02-24|work=BBC News|access-date=2018-06-09}}</ref> . ഗ്വാട്ടിമാലൻ സൈനിക കപ്പൽ ഉപയോഗിച്ച് 'WoW' കപ്പലിനെ അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രാതിർത്തിയിലേക്ക് നീക്കം ചെയ്തു. തങ്ങൾ വിനോദസഞ്ചാരികളാണെന്ന് ഇമിഗ്രേഷൻ അധികൃതരോട് കള്ളം പറഞ്ഞുവെന്നും, എന്നാൽ യഥാർത്ഥത്തിൽ സ്ത്രീകൾക്ക് ഗർഭച്ഛിദ്രം ലഭ്യമാക്കാൻ ലക്ഷ്യമിടുന്ന ഒരു ആരോഗ്യ സംഘടനയാണ് ഇവർ എന്നും ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയാണ് കപ്പലിനെ പുറത്താക്കിയത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.eleconomista.com.mx/internacionales/Expulsan-a-barco-de-ONG-proaborto-20170226-0048.html|title = Expulsan a barco de ONG proaborto}}</ref> === മെക്സിക്കോ === [[File:28 de septiembre. Día por la despenalización del aborto en América Latina y el Caribe. México DF.jpg|thumb|മെക്സിക്കോയിൽ ഗർഭച്ഛിദ്രത്തിനുള്ള അവകാശത്തെ അനുകൂലിക്കുന്ന പ്രതിഷേധക്കാർ]] 2017 ഏപ്രിലിൽ, 'അഡ്ലെയ്ഡ്' (Adelaide) എന്ന കപ്പൽ [[മെക്സിക്കോ]യിലെ ഇക്സ്റ്റാപയിൽ (Ixtapa) എത്തിച്ചേർന്നു. അക്കാലത്ത് മെക്സിക്കോയുടെ മിക്ക ഭാഗങ്ങളിലും ഗർഭച്ഛിദ്രം നിയമവിരുദ്ധമായിരുന്നു. ഗർഭച്ഛിദ്രം ആഗ്രഹിക്കുന്ന സ്ത്രീകളെ, മെക്സിക്കോയുടെ പസഫിക് തീരത്തുനിന്ന് അന്താരാഷ്ട്ര ജലാശയങ്ങളിലേക്ക് കപ്പൽ ജീവനക്കാർ എത്തിച്ചു. മെക്സിക്കൻ ക്രിമിനൽ നിയമങ്ങൾ ബാധകമല്ലാത്ത അന്താരാഷ്ട്ര ജലാശയങ്ങളിൽ വെച്ചാണ് ഈ നടപടിക്രമങ്ങൾ നടത്തിയത്.<ref>{{Cite web |date=2017-04-22 |title=Abortion boat makes first visit to Mexico |url=https://mexiconewsdaily.com/news/abortion-boat-makes-first-visit-to-mexico/ |access-date=2022-08-24 |website=[[Mexico News Daily]]}}</ref> == ഡോക്യുമെന്ററി == 'വിമൺ ഓൺ വേവ്‌സ്' (Women on Waves) എന്ന സംഘടനയെ ആസ്പദമാക്കി ഡയാന വിറ്റൻ സംവിധാനം ചെയ്ത 'വെസൽ' (Vessel) എന്ന ഡോക്യുമെന്ററി, 2014-ൽ ടെക്സാസിലെ ഓസ്റ്റിനിൽ നടന്ന SXSW ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവലിൽ പ്രദർശിപ്പിച്ചു. അവിടെ മികച്ച ഡോക്യുമെന്ററി ഫീച്ചറിനുള്ള ഓഡിയൻസ് അവാർഡും പ്രത്യേക ജൂറി അവാർഡും ഈ ചിത്രം നേടി.<ref>{{Citation |title=Vessel (2014) - Awards - IMDb |url=https://www.imdb.com/title/tt3311588/awards/ |access-date=2023-11-27 |language=en-US}}</ref> നിരൂപകരിൽ നിന്നും പ്രേക്ഷകരിൽ നിന്നും 'വെസൽ' മികച്ച പ്രതികരണമാണ് നേടിയത്. ഗോംപെർട്ട്‌സിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള "ആവേശകരമായ" ഒരു കാഴ്ചയായാണ് 'സിനിമ ആക്സിസി'ലെ (Cinema Axis) കോർട്ട്‌നി സ്മോൾ ഇതിനെ വിശേഷിപ്പിച്ചത്.<ref>{{Cite web |last=Small |first=Courtney |date=2014-04-24 |title=Hot Docs Review: Vessel |url=https://cinemaaxis.com/2014/04/24/hot-docs-review-vessel/ |access-date=2023-11-27 |website=Cinema Axis |language=en}}</ref>'ന്യൂയോർക്ക് ടൈംസി'ലെ ബെൻ കെനിഗ്‌സ്‌ബെർഗ് ഇതിനെ "തുറന്നുപറച്ചിലുകളുള്ള ഒരു പ്രചാരണ ചിത്രം" (unabashed work of advocacy) എന്ന് വിളിച്ചു.<ref>{{Cite news |last=Kenigsberg |first=Ben |date=2015-01-09 |title='Vessel,' Directed by Diana Whitten |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2015/01/10/movies/vessel-directed-by-diana-whitten.html |access-date=2023-11-27 |issn=0362-4331}}</ref>ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രേക്ഷകരുടെ അഭിപ്രായങ്ങളിൽ വലിയ മാറ്റമൊന്നും വരുത്താൻ ഈ ചിത്രത്തിന് കഴിഞ്ഞേക്കില്ലെങ്കിലും, ഇതൊരു ഹൃദയസ്പർശിയായ സിനിമയാണെന്ന് 'ദി ഹോളിവുഡ് റിപ്പോർട്ടർ' അഭിപ്രായപ്പെട്ടു.<ref>{{Cite web |author=T. H. R. Staff |date=2015-01-08 |title='Vessel': Film Review |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-reviews/vessel-film-review-761998/ |access-date=2023-11-27 |website=The Hollywood Reporter |language=en-US}}</ref> മെറ്റാക്രിട്ടിക് (Metacritic) പ്ലാറ്റ്‌ഫോമിൽ 68 മെറ്റാസ്‌കോർ ഈ ചിത്രത്തിനുണ്ട്.<ref>{{Cite web |title=Vessel |url=https://www.metacritic.com/movie/vessel/ |access-date=2023-11-27 |website=www.metacritic.com |language=en}}</ref> ഇതുകൂടാതെ, മത്സര വിഭാഗത്തിലെ ഡോക്യുമെന്ററിക്കുള്ള ഓഡിയൻസ് അവാർഡും, രാഷ്ട്രീയ ധീരതയ്ക്കുള്ള പ്രത്യേക ജൂറി അവാർഡും ഉൾപ്പെടെ നിരവധി പുരസ്‌കാരങ്ങൾ ഈ ചിത്രം സ്വന്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web |title=HOME |url=https://vesselthefilm.com/ |access-date=2023-11-24 |website=VESSEL |language=en}}</ref> == സ്ത്രീവാദപരമായ പ്രവർത്തനങ്ങൾ == 'സൈൻസ്: ജേണൽ ഓഫ് വിമൻ ഇൻ കൾച്ചർ ആൻഡ് സൊസൈറ്റി' (Signs: Journal of Women in Culture and Society) എന്ന പ്രസിദ്ധീകരണത്തിൽ വന്ന ഒരു അക്കാദമിക് ലേഖനത്തിൽ, 'ദി വെസൽ' (The Vessel) എന്നത് "സമീപകാലത്തെ ഏറ്റവും ധീരമായ സ്ത്രീവാദ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്" എന്ന് കാരി ലാംബെർട്ട്-ബീറ്റി അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു.<ref name=":1" /> ==ഇതും കാണുക== * [[വിമൻ ഓൺ വെബ്]] ==അവലംബം== {{Reflist}} ==ബാഹ്യ കണ്ണികൾ== *[https://www.womenonwaves.org/ Women on Waves website] *[https://vesselthefilm.com/ Vessel] Documentary film about Women on Waves {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:ഗർഭച്ഛിദ്ര സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നവർ]] sk35ls88dmw8gohyaxea5b8zsp9bnkv 0 603789 4682100 3969328 2026-11-01T17:50:39Z DogandPerson85910 210821 English: Fixed to show existing image 4682100 wikitext text/x-wiki {{pu|Google Books}} {{Infobox website | name = ഗൂഗിൾ ബുക്സ് | logo = Google Books logo 2020.svg | collapsible = അതേ | collapsetext = Screenshot | screenshot = [[File:Google_Books_UI,_showing_Frankenstein,_Or,_The_Modern_Prometheus.png|250px]] | owner = [[ഗൂഗിൾ]] | launch_date = {{Start date and age|2004|10}} (as Google Print) | type = [[Digital library|ഡിജിറ്റൽ ലൈബ്രറി]] | license = | url = {{URL|1=https://books.google.com}} | current_status = പ്രവർത്തനക്ഷമം }} ഉപയോക്താക്കൾക്ക് ഓൺലൈൻ ആയി പുസ്തകങ്ങൾ വായിക്കാൻ അല്ലെങ്കിൽ ഏതെങ്കിലും വാക്കുകൾ പുസ്തകങ്ങൾക്കുള്ളിൽ തിരയാൻ സഹായിക്കുന്ന പൂർണ്ണമായ [[Digital library|ഡിജിറ്റൽ ലൈബ്രറി]] സൃഷ്‌ടിക്കാൻ [[ഗൂഗിൾ]] കമ്പനി ആരംഭിച്ച ഒരു പ്രോജക്റ്റാണ് '''ഗൂഗിൾ ബുക്‌സ്'''. ഇത് [[Web search|വെബ് സെർച്ച്]] പോലെ തന്നെ തിരയുന്ന പദങ്ങൾ അടങ്ങിയ പുസ്തക താളുകൾ അല്ലെങ്കിൽ പദങ്ങൾ ഉള്ള വരികൾ കാണിച്ചു തരുന്നു. ഗൂഗിൾ ബുക്‌സ് മുമ്പ് '''ഗൂഗിൾ ബുക്ക് സെർച്ച്''' അല്ലെങ്കിൽ '''ഗൂഗിൾ പ്രിന്റ്''' എന്നും അതിന്റെ കോഡ് നാമമായ '''പ്രോജക്റ്റ് ഓഷ്യൻ''' എന്നും അറിയപ്പെട്ടിരുന്നു.<ref>{{Cite web|url=http://www.businessinsider.com/google-books-2013-12|title=An Inside Look At One Of Google's Most Controversial Projects|access-date=21 October 2017|last=Love|first=Dylan|website=Business Insider|archive-url=https://web.archive.org/web/20171021164705/http://www.businessinsider.com/google-books-2013-12|archive-date=21 October 2017}}</ref><ref name="GoogleLinks">The basic Google book link is found at: https://books.google.com/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140626170830/http://books.google./|date=2014-06-26}}. The "advanced" interface allowing more specific searches is found at: https://books.google.com/advanced_book_search</ref> [[ഗൂഗിൾ സെർച്ച്]] അല്ലെങ്കിൽ സമർപ്പിത ഗൂഗിൾ ബുക്സ് തിരയൽ വെബ്‌സൈറ്റ് (''ബുക്സ്.ഗൂഗിൾ.കോം'') വഴി പദങ്ങൾ തിരയുമ്പോൾ, സ്കാൻ ചെയ്ത് [[ഒപ്റ്റിക്കൽ കാരക്റ്റർ റെക്കഗ്നിഷൻ|ഒപ്റ്റിക്കൽ ക്യാരക്ടർ റെക്കഗ്നിഷൻ]] (OCR) ഉപയോഗിച്ച് ടെക്‌സ്‌റ്റിലേക്ക് പരിവർത്തനം ചെയ്‌ത്, ഗൂഗിൾ അതിന്റെ ഡിജിറ്റൽ ഡാറ്റാബേസിൽ സംഭരിച്ചിരിക്കുന്ന പുസ്‌തകങ്ങളിൽ അല്ലെങ്കിൽ മാസികകളിൽ നിന്നും തിരയൽ പദങ്ങളുമായി പൊരുത്തപ്പെടുന്ന ഉള്ളടക്കമുള്ള ഭാഗം കാണിച്ചു തരുന്നു. പ്രസാധകരും രചയിതാക്കളും ഗൂഗിൾ ബുക്‌സ് പാർട്‌ണർ പ്രോഗ്രാം വഴിയോ ഗൂഗിളിന്റെ ലൈബ്രറി പങ്കാളികൾ ലൈബ്രറി പ്രോജക്റ്റ് വഴിയോ ആണ് ഡാറ്റാബേസിൽ സംഭരിച്ചിരിക്കുന്ന പുസ്തകങ്ങൾ ലഭിക്കുന്നത്.<ref name="book sources">{{Cite web|url=https://support.google.com/books/answer/43726?hl=en-IN&ref_topic=4359341|title=Where do these books come from?|access-date=10 November 2014|website=Google Books Help|archive-url=https://web.archive.org/web/20141224075455/https://support.google.com/books/answer/43726?hl=en-IN&ref_topic=4359341|archive-date=24 December 2014}}</ref> കൂടാതെ, അവരുടെ ആർക്കൈവുകൾ ഡിജിറ്റൈസ് ചെയ്യുന്നതിനായി ഗൂഗിൾ നിരവധി മാഗസിൻ പ്രസാധകരുമായി സഹകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=http://www.makeuseof.com/tag/read-complete-magazine-archives-in-google-books/|title=Read Complete Magazines Online in Google Books|access-date=15 April 2016|last=Mark O'Neill|date=28 January 2009|website=Make Use Of|archive-url=https://web.archive.org/web/20160402125554/http://www.makeuseof.com/tag/read-complete-magazine-archives-in-google-books/|archive-date=2 April 2016}}</ref><ref name="magazines">{{Cite web|url=https://support.google.com/books/answer/116502?hl=en-IN&ref_topic=4359341|title=About Magazines search|access-date=13 January 2015|website=Google Books Help|archive-url=https://web.archive.org/web/20150514114726/https://support.google.com/books/answer/116502?hl=en-IN&ref_topic=4359341|archive-date=14 May 2015}}</ref> 2004 ഒക്ടോബറിൽ [[ഫ്രങ്ക് ഫർട്ട് പുസ്തകമേള|ഫ്രാങ്ക്ഫർട്ട് പുസ്തകമേളയിൽ]] അവതരിപ്പിക്കുമ്പോൾ പബ്ലിഷർ പ്രോഗ്രാം, ഗൂഗിൾ പ്രിന്റ് എന്നാണ് അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. പങ്കാളികളായ ലൈബ്രറികളുടെ ശേഖരത്തിലെ സൃഷ്ടികൾ സ്കാൻ ചെയ്ത് ഡിജിറ്റൽ ഇൻവെന്ററിയിലേക്ക് ചേർക്കുന്ന ഗൂഗിൾ ബുക്സ് ലൈബ്രറി പ്രോജക്റ്റ് 2004 ഡിസംബറിൽ പ്രഖ്യാപിച്ചു. മാനുഷിക അറിവിന്റെ ജനാധിപത്യവൽക്കരണത്തെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതും, അറിവിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ഓൺലൈൻ ബോഡിയായി മാറിയേക്കാവുന്നതും ആയ ഗൂഗിൾ ബുക്സ് സംരംഭം<ref>{{Cite web|url=http://www.ala.org/ala/alonline/techspeaking/2006columnsa/techJan2006.cfm|title=Is This the Renaissance or the Dark Ages?|access-date=2007-04-11|last=Pace|first=Andrew K.|date=January 2006|website=American Libraries|publisher=[[American Library Association]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20070403083647/http://www.ala.org/ala/alonline/techspeaking/2006columnsa/techJan2006.cfm|archive-date=2007-04-03|quote=Google made instant e-book believers out of skeptics even though 10 years of e-book evangelism among librarians had barely made progress.}}</ref> വിവര ശേഖരത്തിലേക്ക് അഭൂതപൂർവമായ പ്രവേശനം വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നതിനുള്ള സാധ്യതകളുടെ പേരിൽ പ്രശംസിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.<ref name="spiegel">[http://www.spiegel.de/international/business/0,1518,473529-2,00.html Malte Herwig, "Google's Total Library"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120128001828/http://www.spiegel.de/international/business/0,1518,473529-2,00.html|date=2012-01-28}}, ''Spiegel Online International'', March 28, 2007.</ref> എന്നിരുന്നാലും, പകർപ്പവകാശ ലംഘനങ്ങളുടെ പേരിലും,<ref name="spiegel" /><ref name="LAWSUITS"/> ഓസിആർ പ്രോസസ്സ് വഴി സ്കാൻ ചെയ്ത ടെക്സ്റ്റുകളിലെ പിശകുകൾ തിരുത്താത്തതിൻ്റെ പേരിലും ഇത് വിമർശിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. 2019 ഒക്‌ടോബറിൽ ഗൂഗിൾ ബുക്‌സിന്റെ 15 ആം വർഷം ആഘോഷിക്കുകയും, ആ കാലയളവിൽ സ്‌കാൻ ചെയ്‌ത പുസ്‌തകങ്ങളുടെ എണ്ണം 40 ദശലക്ഷത്തിലധികം ആകുകയും ചെയ്‌തു.<ref>{{Cite web|url=https://www.blog.google/products/search/15-years-google-books/|title=15 years of Google Books|access-date=20 October 2019|date=17 October 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20200929212731/https://www.blog.google/products/search/15-years-google-books/|archive-date=29 September 2020}}</ref> 2010 ൽ, ലോകത്ത് ഏകദേശം 130 ദശലക്ഷം വ്യത്യസ്ത പുസ്തകങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു എന്നും,<ref name="PCWORLD">[http://www.pcworld.com/article/202803/google_129_million_different_books_have_been_published.html Google: 129 Million Different Books Have Been Published] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150614142942/http://www.pcworld.com/article/202803/google_129_million_different_books_have_been_published.html|date=2015-06-14}} PC World</ref><ref>{{Cite web|url=http://booksearch.blogspot.com/2010/08/books-of-world-stand-up-and-be-counted.html|title=Books of the world|access-date=2010-08-15|date=August 5, 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100815112336/http://booksearch.blogspot.com/2010/08/books-of-world-stand-up-and-be-counted.html|archive-date=2010-08-15|quote=After we exclude serials, we can finally count all the books in the world. There are 129,864,880 of them. At least until Sunday}}</ref> അവയെല്ലാം സ്കാൻ ചെയ്ത് സൂക്ഷിക്കുകയാണ് തങ്ങളുടെ ലക്ഷ്യം എന്നും ഗൂഗിൾ പ്രഖ്യാപിക്കുകയുണ്ടായി.<ref name="PCWORLD" /> എന്നിരുന്നാലും, അമേരിക്കൻ അക്കാദമിക് ലൈബ്രറികളിലെ സ്കാനിംഗ് പ്രക്രിയ മന്ദഗതിയിലാണ്.<ref name="nytimes.com">{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2015/10/29/arts/international/google-books-a-complex-and-controversial-experiment.html|title=Google Books: A Complex and Controversial Experiment|first=Stephen|last=Heyman|newspaper=The New York Times|date=28 October 2015|access-date=21 February 2017|archive-date=8 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201108125412/http://www.nytimes.com/2015/10/29/arts/international/google-books-a-complex-and-controversial-experiment.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite magazine|url=https://www.newyorker.com/business/currency/what-ever-happened-to-google-books|title=What Ever Happened to Google Books?|magazine=[[The New Yorker]]|date=11 September 2015|access-date=20 February 2020|archive-date=12 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200412002843/https://www.newyorker.com/business/currency/what-ever-happened-to-google-books|url-status=live}}</ref> ഗൂഗിൾ ബുക്കിന്റെ സ്കാനിംഗ് ശ്രമങ്ങൾ കോടതി നടപടികൾക്കും കാരണമായിട്ടുണ്ട്. യു എസ് കോടതിയിലെ ഓതേഴ്സ് ഗിൽഡ് v. ഗൂഗിൾ കേസിൽ ഗൂഗിളിന് അനുകൂലമായി വിധി വരികയുണ്ടായി (ചുവടെ കാണുക). യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സിലെ, പകർപ്പവകാശമുള്ള ഉടമ ആരെന്നറിയാത്തതോ അല്ലെങ്കിൽ പകർപ്പവകാശമുള്ള ഉടമയുമായി ബന്ധപ്പെടാൻ കഴിയാത്തതോ അനാഥ സൃഷ്ടികളുടെ പകർപ്പവകാശ സമ്പ്രദായങ്ങൾ മാറ്റുന്ന വിഷയത്തിലെ ഒരു പ്രധാന കേസായിരുന്നു ഇത്.<ref name="atlantic">{{Cite web|url=https://www.theatlantic.com/technology/archive/2017/04/the-tragedy-of-google-books/523320/|title=Torching the Modern-Day Library of Alexandria|access-date=22 April 2017|last=James Somers|date=20 April 2017|publisher=The Atlantic|archive-url=https://web.archive.org/web/20201223203456/https://www.theatlantic.com/technology/archive/2017/04/the-tragedy-of-google-books/523320/|archive-date=23 December 2020}}</ref> == വിശദാംശങ്ങൾ == ഗൂഗിൾ ബുക്സ്-ൽ നിന്നുള്ള ഫലങ്ങൾ [[ഗൂഗിൾ സെർച്ച്|ഗൂഗിൾ തിരയലിലും]] സമർപ്പിത ഗൂഗിൾ ബുക്സ് തിരയൽ വെബ്‌സൈറ്റിലും (''books.google.com'') കാണിക്കുന്നു. തിരയലിന് മറുപടിയായി, പുസ്തകം പകർപ്പവകാശത്തിന് പുറത്താണെങ്കിൽ അല്ലെങ്കിൽ പകർപ്പവകാശ ഉടമ അനുമതി നൽകിയിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, തിരയൽ പദങ്ങൾ ഉള്ള പുസ്തകങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള മുഴുവൻ പേജുകളും കാണാൻ ഗൂഗിൾ ബുക്സ് ഉപയോക്താക്കളെ അനുവദിക്കുന്നു. പുസ്തകം ഇപ്പോഴും പകർപ്പവകാശത്തിൻ കീഴിലാണെന്ന് ഗൂഗിൾ ബുക്സ് വിശ്വസിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, മുഴുവൻ പേജിന് പകരം ഉപയോക്താവ് അന്വേഷിച്ച പദങ്ങൾക്ക് ചുറ്റുമുള്ള വാചകത്തിന്റെ "സ്‌നിപ്പെറ്റുകൾ" മാത്രം കാണിക്കുന്നു, ഒപ്പം പുസ്‌തകത്തിലെ ആ പദങ്ങൾ മഞ്ഞനിറത്തിൽ ഹൈലൈറ്റ് ചെയ്ത് ദൃശ്യമാകും. ഗൂഗിൾ ബുക്സിൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന നാല് ആക്സസ് ലെവലുകൾ ഇവയാണ്: <ref name="Google">{{Cite book|url=https://books.google.com/googlebooks/library/index.html|title=Google Books Library Project – An enhanced card catalog of the world's books|access-date=26 January 2015}}</ref> * '''ഫുൾ വ്യൂ''': [[പൊതുസഞ്ചയം|പൊതുസഞ്ചയത്തിലുള്ള]] പുസ്‌തകങ്ങളുടെ പേജ് പൂർണ്ണമായി കാണാൻ കഴിയും, കൂടാതെ അവ സൗജന്യമായി ഡൗൺലോഡ് ചെയ്യാവുന്നതുമാണ്. അപൂർവമാണെങ്കിലും, പാർട്‌ണർ പ്രോഗ്രാമിലൂടെ നേടിയ ഇൻ-പ്രിന്റ് ബുക്കുകളും പ്രസാധകൻ അനുമതി നൽകിയിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ പൂർണ്ണമായി കാണുന്നതിന് ലഭ്യമാണ്. * '''പ്രിവ്യൂ''': അനുമതി നൽകിയിട്ടുള്ള ഇൻ-പ്രിന്റ് ബുക്കുകൾക്ക്, കാണാവുന്ന പേജുകളുടെ എണ്ണം വിവിധ ആക്സസ് നിയന്ത്രണങ്ങളും സുരക്ഷാ നടപടികളും ഉപയോഗിച്ച് സജ്ജമാക്കിയ ഒരു "പ്രിവ്യൂ" ആയി പരിമിതപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. സാധാരണയായി, പ്രിവ്യൂവിന് ലഭ്യമായ പുസ്തക പേജുകളുടെ ശതമാനം പ്രസാധകന് സജ്ജമാക്കാൻ കഴിയും. <ref>{{Cite web|url=http://www.kuro5hin.org/story/2005/3/7/95844/59875|title=Google's Cookie and Hacking Google Print|access-date=2006-11-28|last=Duffy|first=Greg|date=March 2005|website=[[Kuro5hin]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20210126201516/http://www.kuro5hin.org/story/2005/3/7/95844/59875|archive-date=2021-01-26}}</ref> പ്രിവ്യൂ പുസ്തകങ്ങൾ പകർത്തുന്നതിനോ ഡൗൺലോഡ് ചെയ്യുന്നതിനോ പ്രിന്റ് ചെയ്യുന്നതിനോ ഉപയോക്താക്കൾക്ക് നിയന്ത്രണമുണ്ട്. "പകർപ്പവകാശമുള്ള മെറ്റീരിയൽ" എന്ന വാട്ടർമാർക്ക് വായനയ്ക്ക് ദൃശ്യമാകുന്ന പേജുകളുടെ ചുവടെ ദൃശ്യമാകുന്നു. പാർട്ണർ പ്രോഗ്രാമിലൂടെ നേടിയ എല്ലാ പുസ്‌തകങ്ങളും പ്രിവ്യൂ വായനയിൽ ലഭ്യമാണ്. * '''സ്‌നിപ്പെറ്റ് വ്യൂ''': പകർപ്പവകാശ ഉടമയുടെ അനുമതിയില്ലാത്ത സന്ദർഭങ്ങളിൽ ഒരു "സ്‌നിപ്പെറ്റ് വ്യൂ" വഴി ഗൂഗിൾ, അന്വേഷിച്ച തിരയൽ പദത്തെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയുള്ള രണ്ട് മൂന്ന് വരികൾ മാത്രം പ്രദർശിപ്പിക്കും. ഗൂഗിളിന് ഉടമയെ തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയാത്തതിനാലോ ഉടമ അനുമതി നിരസിച്ചതിനാലോ ആകാം ഇത്. ഒരു പുസ്‌തകത്തിൽ ഒരു തിരയൽ പദം നിരവധി തവണ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുകയാണെങ്കിൽ, ഗൂഗിൾ മൂന്നിൽ കൂടുതൽ സ്‌നിപ്പെറ്റുകൾ പ്രദർശിപ്പിക്കില്ല, അതുവഴി ഉപയോക്താവ് പുസ്തകത്തിന്റെ വളരെയധികം ഭാഗം കാണുന്നത് തടയുന്നു. കൂടാതെ, നിഘണ്ടുക്കൾ പോലുള്ള ചില റഫറൻസ് പുസ്‌തകങ്ങൾക്ക് ഗൂഗിൾ സ്‌നിപ്പെറ്റുകൾ പോലും പ്രദർശിപ്പിക്കില്ല, കാരണം സ്‌നിപ്പെറ്റുകൾ പ്രദർശിപ്പിക്കുന്നത് പോലും സൃഷ്ടിയുടെ വിപണിയെ ദോഷകരമായി ബാധിക്കും. സ്‌നിപ്പറ്റ് കാഴ്‌ച പ്രദർശിപ്പിക്കുന്നതിന് പകർപ്പവകാശ നിയമപ്രകാരം അനുമതി ആവശ്യമില്ലെന്ന് ഗൂഗിൾ വാദിക്കുന്നു.<ref name="Jonathan">{{Cite journal|url=http://quod.lib.umich.edu/p/plag/5240451.0001.002/--google-library-project-both-sides-of-the-story?rgn=main;view=fulltext|title=The Google Library Project: Both Sides of the Story|first=Jonathan|last=Band|journal=Plagiary: Cross-Disciplinary Studies in Plagiarism, Fabrication, and Falsification|date=2006|publisher=University of Michigan|accessdate=2015-01-26|archivedate=2020-10-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201021171520/https://quod.lib.umich.edu/p/plag/5240451.0001.002/--google-library-project-both-sides-of-the-story?rgn=main;view=fulltext}}</ref> * '''നൊ പ്രിവ്യൂ''': ഡിജിറ്റൈസ് ചെയ്യാത്ത പുസ്തകങ്ങൾക്കായുള്ള തിരയൽ ഫലങ്ങളും ഗൂഗിൾ പ്രദർശിപ്പിക്കുന്നു. ഈ പുസ്‌തകങ്ങൾ സ്‌കാൻ ചെയ്‌തിട്ടില്ലാത്തതിനാൽ, അവയുടെ വാചകം തിരയാൻ കഴിയില്ല, എന്നാൽ ശീർഷകം, രചയിതാവ്, പ്രസാധകൻ, പേജുകളുടെ എണ്ണം, ഐഎസ്ബിഎൻ, വിഷയം, പകർപ്പവകാശ വിവരങ്ങൾ എന്നിവ പോലുള്ള [[മെറ്റാഡാറ്റ|മെറ്റാഡാറ്റയും]] ചില സന്ദർഭങ്ങളിൽ, ഉള്ളടക്ക പട്ടികയും പുസ്തക സംഗ്രഹവും ലഭ്യമാകും. ഫലത്തിൽ, ഇത് ഒരു ഓൺലൈൻ ലൈബ്രറി കാർഡ് കാറ്റലോഗിന് സമാനമാണ്. <ref name="book sources">{{Cite web|url=https://support.google.com/books/answer/43726?hl=en-IN&ref_topic=4359341|title=Where do these books come from?|access-date=10 November 2014|website=Google Books Help|archive-url=https://web.archive.org/web/20141224075455/https://support.google.com/books/answer/43726?hl=en-IN&ref_topic=4359341|archive-date=24 December 2014}}</ref> അമേരിക്കൻ അസോസിയേഷൻ ഓഫ് പബ്ലിഷേഴ്‌സ്, ഓതേഴ്‌സ് ഗിൽഡ് തുടങ്ങിയ ഗ്രൂപ്പുകളിൽ നിന്നുള്ള വിമർശനങ്ങൾക്ക് മറുപടിയായി, ഗൂഗിൾ 2005 ഓഗസ്റ്റിൽ ഒരു ഓപ്റ്റ്-ഔട്ട് നയം പ്രഖ്യാപിച്ചു, അതിലൂടെ പകർപ്പവകാശ ഉടമകൾക്ക് ഗൂഗിളിനെ സ്കാൻ ചെയ്യാൻ അനുവദിക്കേണ്ടതില്ലാത്ത പുസ്തക ശീർഷകങ്ങളുടെ ഒരു ലിസ്റ്റ് നൽകാം. 2005 ആഗസ്‌റ്റിനും നവംബർ 1 നും ഇടയിൽ പകർപ്പവകാശമുള്ള പുസ്‌തകങ്ങളൊന്നും സ്‌കാൻ ചെയ്യില്ലെന്നും, പ്രോജക്‌റ്റിൽ നിന്ന് ഏതൊക്കെ പുസ്‌തകങ്ങൾ ഒഴിവാക്കണമെന്ന് ഉടമകൾക്ക് തീരുമാനിക്കാനുള്ള അവസരം നൽകുമെന്നും കമ്പനി വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു. അതിനാൽ, പകർപ്പവകാശ ഉടമകൾക്ക് ഏതൊരു സൃഷ്ടിയെയും സംബന്ധിച്ച് മൂന്ന് തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ ഉണ്ട്: <ref name="Jonathan">{{Cite journal|url=http://quod.lib.umich.edu/p/plag/5240451.0001.002/--google-library-project-both-sides-of-the-story?rgn=main;view=fulltext|title=The Google Library Project: Both Sides of the Story|first=Jonathan|last=Band|journal=Plagiary: Cross-Disciplinary Studies in Plagiarism, Fabrication, and Falsification|date=2006|publisher=University of Michigan|accessdate=2015-01-26|archivedate=2020-10-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201021171520/https://quod.lib.umich.edu/p/plag/5240451.0001.002/--google-library-project-both-sides-of-the-story?rgn=main;view=fulltext}}</ref> # പ്രിവ്യൂവിനോ പൂർണ്ണമായ കാഴ്‌ചയ്‌ക്കോ ഒരു പുസ്‌തകം ലഭ്യമാക്കുന്നതിന് ഗൂഗിളിന്റെ പാർട്ട്ണർഷിപ്പ് പ്രോഗ്രാമിൽ പങ്കെടുക്കാം, ഈ സാഹചര്യത്തിൽ പേജുകളുടെ പ്രദർശനത്തിൽ നിന്ന് ലഭിക്കുന്ന വരുമാനം പങ്കിടും. # ലൈബ്രറി പ്രോജക്റ്റിന് കീഴിലുള്ള പുസ്തകം സ്‌കാൻ ചെയ്യാനും ഉപയോക്തൃ ചോദ്യങ്ങൾക്ക് മറുപടിയായി സ്‌നിപ്പെറ്റുകൾ പ്രദർശിപ്പിക്കാനും ഇത് ഗൂഗിളിനെ അനുവദിക്കും. # വേണമെങ്കിൽ ലൈബ്രറി പ്രോജക്‌റ്റിൽ നിന്ന് പുസ്തകം ഒഴിവാക്കാനാകും, ഈ സാഹചര്യത്തിൽ ഗൂഗിൾ പുസ്തകം സ്കാൻ ചെയ്യില്ല. പുസ്തകം ഇതിനകം സ്‌കാൻ ചെയ്‌തിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, ഗൂഗിൾ അതിന്റെ ആക്‌സസ് ലെവൽ 'പ്രിവ്യൂ ഇല്ല' എന്ന് പുനഃസജ്ജമാക്കും. സ്‌കാൻ ചെയ്‌ത മിക്ക സൃഷ്ടികളും ഇപ്പോൾ അച്ചടിയിലോ വാണിജ്യാടിസ്ഥാനത്തിലോ ലഭ്യമല്ല. ലൈബ്രറികളിൽ നിന്ന് ശേഖരിക്കുന്നതിന് പുറമേ, പ്രസാധകരെയും രചയിതാക്കളെയും അവരുടെ പുസ്‌തകങ്ങൾ പ്രമോട്ട് ചെയ്യാൻ സഹായിക്കുന്നതിന് രൂപകൽപ്പന ചെയ്‌തിരിക്കുന്ന "പാർട്ട്ണർ പ്രോഗ്രാം" വഴിയും ഗൂഗിൾ അതിന്റെ പ്രസാധക പങ്കാളികളിൽ നിന്ന് പുസ്‌തകങ്ങൾ നേടുന്നു. പ്രസാധകരും രചയിതാക്കളും അവരുടെ പുസ്‌തകത്തിന്റെ ഒരു ഡിജിറ്റൽ കോപ്പി (ഇപബ് അല്ലെങ്കിൽ [[പോർട്ടബിൾ ഡോക്യുമെന്റ് ഫോർമാറ്റ്|പിഡിഎഫ്]]) അല്ലെങ്കിൽ ഒരു പ്രിന്റ് കോപ്പി ഗൂഗിളിന് നല്കുന്നു. പുസ്തകത്തിന്റെ പ്രിവ്യൂവിന് ലഭ്യമായ ശതമാനം പ്രസാധകന് നിയന്ത്രിക്കാനാകും, എന്നിരുന്നാലും കുറഞ്ഞത് 20% ആണ്. അവർക്ക് പുസ്‌തകം പൂർണ്ണമായി കാണാവുന്നതാക്കാനും ഉപയോക്താക്കളെ ഒരു പിഡിഎഫ് പകർപ്പ് ഡൗൺലോഡ് ചെയ്യാൻ അനുവദിക്കാനും കഴിയും. ഗൂഗിൾ പ്ലേയിൽ പുസ്തകങ്ങൾ വിൽപ്പനയ്ക്ക് ലഭ്യമാക്കുകയും ചെയ്യാം.<ref name="book sources">{{Cite web|url=https://support.google.com/books/answer/43726?hl=en-IN&ref_topic=4359341|title=Where do these books come from?|access-date=10 November 2014|website=Google Books Help|archive-url=https://web.archive.org/web/20141224075455/https://support.google.com/books/answer/43726?hl=en-IN&ref_topic=4359341|archive-date=24 December 2014}}</ref> ലൈബ്രറി പ്രോജക്‌റ്റിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി, ഇത് പ്രസാധകരുമായുള്ള കരാറിന് അനുസൃതമായി നടക്കുന്നതിനാൽ പകർപ്പവകാശ ആശങ്കകളൊന്നും ഉയർത്തുന്നില്ല. പ്രസാധകന് എപ്പോൾ വേണമെങ്കിലും കരാറിൽ നിന്ന് പിന്മാറാം.<ref name="Jonathan">{{Cite journal|url=http://quod.lib.umich.edu/p/plag/5240451.0001.002/--google-library-project-both-sides-of-the-story?rgn=main;view=fulltext|title=The Google Library Project: Both Sides of the Story|first=Jonathan|last=Band|journal=Plagiary: Cross-Disciplinary Studies in Plagiarism, Fabrication, and Falsification|date=2006|publisher=University of Michigan|accessdate=2015-01-26|archivedate=2020-10-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201021171520/https://quod.lib.umich.edu/p/plag/5240451.0001.002/--google-library-project-both-sides-of-the-story?rgn=main;view=fulltext}}</ref> പല പുസ്‌തകങ്ങൾക്കും, ഗൂഗിൾ ബുക്സ് യഥാർത്ഥ പേജ് നമ്പറുകൾ പ്രദർശിപ്പിക്കുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, 2014-ൽ ''ന്യൂയോർക്ക് റിവ്യൂ ഓഫ് ബുക്‌സിൽ'' ടിം പാർക്ക്‌സ്, ഗൂഗിൾ സമീപകാല പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങൾക്ക് (പാർട്ടണർഷിപ്പ് പ്രോഗ്രാമിലൂടെ നേടിയവ) പേജ് നമ്പർ നൽകുന്നത് നിർത്തിയതായി അഭിപ്രായപ്പെട്ടു.<ref>{{Cite web|url=http://www.nybooks.com/blogs/nyrblog/2014/sep/13/references-please/|title=References, Please|access-date=26 January 2015|last=Parks|first=Tim|date=13 September 2014|website=[[The New York Review of Books]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20150207004751/http://www.nybooks.com/blogs/nyrblog/2014/sep/13/references-please/|archive-date=7 February 2015}}</ref> == പുസ്തകങ്ങളുടെ സ്കാനിംഗ് == പ്രോജക്ട് ഓഷ്യൻ എന്ന രഹസ്യനാമത്തിൽ 2002 ലാണ് പദ്ധതി ആരംഭിച്ചത്. ഗൂഗിൾ സഹസ്ഥാപകനായ [[ലാറി പേജ്|ലാറി പേജിന്]] എപ്പോഴും പുസ്തകങ്ങൾ ഡിജിറ്റൈസ് ചെയ്യുന്നതിൽ താൽപ്പര്യമുണ്ടായിരുന്നു. 2002-ൽ അദ്ദേഹവും [[മരിസ്സ മേയർ|മരിസ മേയറും]] ബുക്ക് സ്‌കാനിംഗ് പരീക്ഷിക്കാൻ തുടങ്ങിയപ്പോൾ, 300 പേജുള്ള ഒരു പുസ്തകം ഡിജിറ്റൈസ് ചെയ്യാൻ 40 മിനിറ്റെടുത്തു. എന്നാൽ മണിക്കൂറിൽ 6000 പേജുകൾ വരെ സ്കാൻ ചെയ്യാൻ കഴിയുന്ന തരത്തിൽ പിന്നീട് സാങ്കേതികവിദ്യ വികസിച്ചു.<ref name="atlantic">{{Cite web|url=https://www.theatlantic.com/technology/archive/2017/04/the-tragedy-of-google-books/523320/|title=Torching the Modern-Day Library of Alexandria|access-date=22 April 2017|last=James Somers|date=20 April 2017|publisher=The Atlantic|archive-url=https://web.archive.org/web/20201223203456/https://www.theatlantic.com/technology/archive/2017/04/the-tragedy-of-google-books/523320/|archive-date=23 December 2020}}</ref> സ്കാൻ ചെയ്യാൻ ഗൂഗിൾ പ്രത്യേക സ്കാനിംഗ് കേന്ദ്രങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ചു. അവിടേക്ക് ട്രക്കുകളിൽ പുസ്തകങ്ങൾ കൊണ്ടുപോകുന്നു. കസ്റ്റമൈസ് ചെയ്ത എൽഫെൽ 323 ക്യാമറ <ref>{{Cite web|url=http://googlecode.blogspot.co.uk/2007/08/weekly-google-code-roundup-for-august.html|title=Weekly Google Code Roundup for August 10th|access-date=27 August 2013|last=Almaer|first=Dion|date=11 August 2007|website=Google Code|archive-url=https://web.archive.org/web/20200807082840/http://googlecode.blogspot.com/2007/08/weekly-google-code-roundup-for-august.html|archive-date=7 August 2020}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.embuildsw.com/TedMerrill_Resume.html|title=Resume of Ted Merrill, Software Engineer|access-date=27 August 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20060103212258/http://www.embuildsw.com/TedMerrill_Resume.html|archive-date=3 January 2006|quote="Adapted firmware of Elphel 323 camera to meet needs of Google Book Search"}}</ref> ഉപയോഗിച്ചു മണിക്കൂറിൽ 1,000 പേജുകൾ എന്ന നിരക്കിൽ ആണ് പല പുസ്തകങ്ങളും സ്കാൻ ചെയ്യുന്നത്. പുസ്തകങ്ങളുടെ ഡിജിറ്റയിസെഷൻ മൂന്ന് തലങ്ങളിൽ ആയാണ് നടക്കുന്നത്. ആദ്യം, ഡി-വാർപ്പിംഗ് അൽഗോരിതങ്ങൾ ലിഡാർ ഡാറ്റ ഉപയോഗിച്ചു പേജുകളുടെ വക്രത പരിഹരിക്കുന്നു, തുടർന്ന്, [[ഒപ്റ്റിക്കൽ കാരക്റ്റർ റെക്കഗ്നിഷൻ|ഒപ്റ്റിക്കൽ ക്യാരക്ടർ റെക്കഗ്നിഷൻ]] (OCR) സോഫ്‌റ്റ്‌വെയർ ചിത്രങ്ങളെ ടെക്‌സ്‌റ്റാക്കി മാറ്റുന്നു, അവസാനമായി, മറ്റൊരു റൗണ്ട് അൽഗോരിതം പേജ് നമ്പറുകളും അടിക്കുറിപ്പുകളും ചിത്രീകരണങ്ങളും ഡയഗ്രാമുകളും എക്‌സ്‌ട്രാക്‌റ്റ് ചെയ്യുന്നു. <ref name="atlantic">{{Cite web|url=https://www.theatlantic.com/technology/archive/2017/04/the-tragedy-of-google-books/523320/|title=Torching the Modern-Day Library of Alexandria|access-date=22 April 2017|last=James Somers|date=20 April 2017|publisher=The Atlantic|archive-url=https://web.archive.org/web/20201223203456/https://www.theatlantic.com/technology/archive/2017/04/the-tragedy-of-google-books/523320/|archive-date=23 December 2020}}</ref> 2009-ൽ ഗൂഗിളിന് ലഭിച്ച ഒരു [[നിർമ്മാണാവകാശം|പേറ്റന്റ്]], രണ്ട് ക്യാമറകളും ഇൻഫ്രാറെഡ് ലൈറ്റും ഉപയോഗിച്ച് പുസ്‌തകങ്ങൾ സ്‌കാൻ ചെയ്യുന്നതിനുള്ള ഒരു നൂതന സംവിധാനം ഗൂഗിൾ കൊണ്ടുവന്നതായി വെളിപ്പെടുത്തി. ഓരോ പേജിന്റെയും ഒരു 3D മോഡൽ നിർമ്മിച്ച് അതിനെ "ഡി-വാർപ്പ്" ചെയ്യുന്നതിലൂടെ, പേജുകൾ ഫ്ലാറ്റ് ആക്കാതെ തന്നെ പരന്ന രൂപത്തിലുള്ള പേജുകൾ അവതരിപ്പിക്കാൻ ഗൂഗിളിന് കഴിയും, ഇതിന് വ്യക്തിഗതമായി അൺബൈൻഡിംഗ് അല്ലെങ്കിൽ ഗ്ലാസ് പ്ലേറ്റുകൾ പോലുള്ള രീതികൾ ആവശ്യമാണ്. വലിയ തോതിലുള്ള സ്കാനിംഗിന് ഇത് കാര്യക്ഷമമല്ല.<ref>{{Cite web|url=https://www.cnet.com/news/patent-reveals-googles-book-scanning-advantage/|title=Patent reveals Google's book-scanning advantage|access-date=20 February 2020|last=Shankland|first=Stephen|date=4 May 2009|website=CNET|archive-url=https://web.archive.org/web/20200715080054/https://www.cnet.com/news/patent-reveals-googles-book-scanning-advantage/|archive-date=15 July 2020}}</ref> അക്കാലത്ത് പകർപ്പവകാശത്തിന് പുറത്തുള്ള മിക്ക പുസ്തകങ്ങളിലും നിറങ്ങൾ അടങ്ങിയിട്ടില്ലാത്തതിനാൽ, മികച്ച സ്പേഷ്യൽ റെസല്യൂഷന് വേണ്ടി വർണ്ണ വിവരങ്ങൾ ഒഴിവാക്കാൻ ഗൂഗിൾ തീരുമാനിച്ചു. ഫുൾ-ടെക്‌സ്റ്റ് തിരയൽ പ്രവർത്തനക്ഷമമാക്കാൻ ടെക്‌സ്‌റ്റ് റീജിയണുകൾ ഓസിആർ വഴി പ്രോസസ്സ് ചെയ്തു. കുറഞ്ഞ ബാൻഡ്‌വിഡ്‌ത്ത് ഉള്ള ഇന്റർനെറ്റ് ഉപയോക്താക്കൾക്ക് ആക്‌സസ്സ് പ്രാപ്‌തമാക്കുന്നതിന് ഫയൽ വലുപ്പങ്ങൾ കുറച്ചുകൊണ്ടു തന്നെ ഉയർന്ന ഇമേജ് നിലവാരം കൈവരിക്കുന്നത് ലക്ഷ്യമിട്ട് ഒപ്റ്റിമൽ കംപ്രഷൻ ടെക്‌നിക്കുകൾ കൊണ്ടുവരുന്നതിനും ഗൂഗിൾ ശ്രമങ്ങൾ നടത്തി.<ref>{{Cite journal|last=Leetaru|first=Kalev|date=2008-10-11|title=Mass book digitization: The deeper story of Google Books and the Open Content Alliance|url=https://journals.uic.edu/ojs/index.php/fm/article/view/2101|journal=First Monday|language=en|doi=10.5210/fm.v13i10.2101|issn=1396-0466|accessdate=2022-06-07|archivedate=2022-07-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220725050101/https://journals.uic.edu/ojs/index.php/fm/article/view/2101}}</ref> == വെബ്സൈറ്റ് പ്രവർത്തനം == ഓരോ വർക്കിനും, ഗൂഗിൾ ബുക്സ് സ്വയമേവ ഒരു അവലോകന പേജ് സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ഈ പേജ്, പുസ്തകത്തിൽ നിന്ന് വേർതിരിച്ചെടുത്ത വിവരങ്ങൾ, അതിന്റെ പ്രസിദ്ധീകരണ വിശദാംശങ്ങൾ, ഉയർന്ന ഫ്രീക്വൻസി വേഡ് മാപ്പ്, ഉള്ളടക്ക പട്ടിക-അതുപോലെ സംഗ്രഹങ്ങൾ, റീഡർ റിവ്യൂകൾ (വെബ്സൈറ്റിന്റെ മൊബൈൽ പതിപ്പിൽ വായിക്കാൻ കഴിയില്ല), ലിങ്കുകൾ എന്നിവ പോലുള്ള ദ്വിതീയ മെറ്റീരിയലുകൾ പ്രദർശിപ്പിക്കുന്നു. മറ്റ് പ്രസക്തമായ ഗ്രന്ഥങ്ങളിലേക്ക്. ഉദാഹരണത്തിന്, പേജിലെ ഒരു സന്ദർശകൻ സമാനമായ വിഭാഗവും തീമും പങ്കിടുന്ന പുസ്തകങ്ങളുടെ ഒരു ലിസ്റ്റ് കണ്ടേക്കാം. ഈ ഉള്ളടക്കം, കൂടാതെ, അവരുടെ [[ഗൂഗിൾ അക്കൗണ്ട്|ഗൂഗിൾ അക്കൗണ്ടിൽ]] സൈൻ ഇൻ ചെയ്‌തിരിക്കുന്ന ഉപയോക്താക്കൾക്ക്, ഗ്രന്ഥസൂചിക ഡാറ്റയും അവലംബങ്ങളും സ്റ്റാൻഡേർഡ് ഫോർമാറ്റുകളിൽ എക്‌സ്‌പോർട്ടുചെയ്യാനും അവരുടെ സ്വന്തം അവലോകനങ്ങൾ എഴുതാനും ടാഗ് ചെയ്യാനും ഓർഗനൈസ് ചെയ്യാനും മറ്റ് ആളുകളുമായി പങ്കിടാനും അത് അവരുടെ ലൈബ്രറിയിൽ ചേർക്കാനും കഴിയും. <ref name="Salon">{{Cite web|url=http://www.salon.com/2010/12/08/google_ebookstore/|title=Is Google leading an e-book revolution?|access-date=11 January 2015|last=Miller|first=Laura|date=8 December 2010|website=Salon|archive-url=https://web.archive.org/web/20170625214147/http://www.salon.com/2010/12/08/google_ebookstore/|archive-date=25 June 2017|quote=Google has incorporated reader reviews from the social networking service GoodReads, which helps, as these are often more thoughtful than the average Amazon reader review, but the "related books" suggestion lists still have some kinks to iron out — fans of Rebecca Skloot's "The Immortal Life of Henrietta Lacks" are referred to a trashy novel titled "Bling Addiction," for example}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://support.google.com/books/answer/75375?topic=9259|title=My Library FAQ|access-date=6 November 2014|website=Google Books Help|archive-url=https://web.archive.org/web/20141026123451/https://support.google.com/books/answer/75375?topic=9259|archive-date=26 October 2014}}</ref> അതിനാൽ, ഗൂഗിൾ ബുക്സ് ഉപയോക്താക്കൾ, ഗുഡ്റീഡ്സ് പോലുള്ള മൂന്നാം കക്ഷി സൈറ്റുകൾ, പുസ്തകത്തിന്റെ രചയിതാവ്, പ്രസാധകൻ എന്നിവരുൾപ്പെടെ നിരവധി ഉറവിടങ്ങളിൽ നിന്ന് കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ ശേഖരിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://support.google.com/books/answer/53549|title=Where do you get the information for the 'About this book' page?|access-date=14 November 2014|website=Google Books Help|archive-url=https://web.archive.org/web/20150128115704/https://support.google.com/books/answer/53549|archive-date=28 January 2015}}</ref> സ്വന്തം പുസ്തകങ്ങൾ അപ്‌ലോഡ് ചെയ്യാൻ രചയിതാക്കളെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിന്, ഗൂഗിൾ അവരുടെ വെബ്‌സൈറ്റിലേക്ക് നിരവധി പ്രത്യേകതകൾ ചേർത്തിട്ടുണ്ട്. രചയിതാക്കൾക്ക് അവരുടെ ഇബുക്ക് സൗജന്യമായി ഡൗൺലോഡ് ചെയ്യാൻ സന്ദർശകരെ അനുവദിക്കാം, അല്ലെങ്കിൽ അവർക്ക് അവരുടെ വാങ്ങൽ വില നിശ്ചയിക്കാം. അവർക്ക് വില അങ്ങോട്ടും ഇങ്ങോട്ടും മാറ്റാൻ കഴിയും, അതുവഴി അനുയോജ്യമാകുമ്പോഴെല്ലാം കിഴിവുകൾ വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു. കൂടാതെ, ഒരു പുസ്‌തകത്തിന്റെ രചയിതാവ് ഒരു [[ഇന്റർനാഷണൽ സ്റ്റാൻഡേർഡ് ബുക്ക് നമ്പർ|ഐഎസ്ബിഎൻ]], [[ലൈബ്രറി ഓഫ് കോൺഗ്രസ് കണ്ട്രോൾ നമ്പർ|എൽസിസിഎൻ]] അല്ലെങ്കിൽ [[ഒ.സി.എൽ.സി.|ഒഎൽഎൽസി]] റെക്കോർഡ് നമ്പർ ചേർക്കാൻ തിരഞ്ഞെടുക്കുകയാണെങ്കിൽ, അത് ഉൾപ്പെടുത്തുന്നതിനായി പുസ്തകത്തിന്റെ യുആർഎൽ അപ്‌ഡേറ്റ് ചെയ്യും. തുടർന്ന്, ലിങ്കിന്റെ ആങ്കറായി രചയിതാവിന് ഒരു നിർദ്ദിഷ്ട പേജ് സജ്ജമാക്കാൻ കഴിയും. ഈ ഓപ്ഷൻ അവരുടെ പുസ്തകം കൂടുതൽ എളുപ്പത്തിൽ കണ്ടെത്താവുന്നതാക്കുന്നു. == എൻഗ്രാം വ്യൂവർ == അവരുടെ പുസ്‌തക ശേഖരത്തിലുടനീളമുള്ള പദ ഉപയോഗത്തിന്റെ ആവൃത്തി ഗ്രാഫ് ചെയ്യുന്ന ഗൂഗിൾ ബുക്‌സുമായി ബന്ധിപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന ഒരു സേവനമാണ് എൻ‌ഗ്രാം വ്യൂവർ. ചരിത്രകാരന്മാർക്കും ഭാഷാശാസ്ത്രജ്ഞർക്കും ഈ സേവനം പ്രധാനമാണ്, കാരണം കാലാകാലങ്ങളിലെ പദ ഉപയോഗത്തിലൂടെ മനുഷ്യ സംസ്കാരത്തിലേക്ക് ഒരു ഉൾക്കാഴ്ച നൽകാൻ ഇതിന് കഴിയും. <ref name="Zimmer">{{Cite web|url=https://www.theatlantic.com/technology/archive/2012/10/bigger-better-google-ngrams-brace-yourself-for-the-power-of-grammar/263487/|title=Bigger, Better Google Ngrams: Brace Yourself for the Power of Grammar|access-date=2016-09-20|last=Zimmer|first=Ben|date=18 October 2012|website=[[The Atlantic]]|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20161003003940/http://www.theatlantic.com/technology/archive/2012/10/bigger-better-google-ngrams-brace-yourself-for-the-power-of-grammar/263487/|archive-date=2016-10-03}}</ref> പ്രോഗ്രാമിൽ ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്ന മെറ്റാഡാറ്റയിലെ പിശകുകൾ കാരണം ഈ പ്രോഗ്രാം വിമർശനത്തിന് വിധേയമായിട്ടുണ്ട്. <ref name=":1">{{Cite web|url=http://www.salon.com/2010/09/09/google_books/|title=The trouble with Google Books|access-date=12 January 2015|last=Miller|first=Laura|date=9 September 2010|website=Salon|archive-url=https://web.archive.org/web/20150111233245/http://www.salon.com/2010/09/09/google_books/|archive-date=11 January 2015}}</ref> == ഉള്ളടക്ക പ്രശ്നങ്ങളും വിമർശനങ്ങളും == സ്‌കാൻ ചെയ്‌ത ഡാറ്റയിൽ പിശകുകളുള്ളതും അത്തരം പ്രശ്‌നങ്ങൾ പരിഹരിക്കപ്പെടാത്തതും കാരണം അച്ചടി അവസാനിച്ച സൃഷ്ടികൾ സംരക്ഷിക്കുക എന്ന അതിന്റെ പ്രഖ്യാപിത ലക്ഷ്യം അപകടത്തിലാണെന്ന വിമർശനം ഈ പ്രോജക്റ്റിന് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>{{cite news |url = https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2009/02/06/AR2009020601069.html |title = paidContent.org - The Plot Thickens For E-Books: Google And Amazon Putting More Titles On Mobile Phones |first = Dianne See |last = Morrison |date = 6 February 2009 |newspaper = The Washington Post |access-date = 4 December 2017 |archive-date = 11 January 2019 |archive-url = https://web.archive.org/web/20190111192749/http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2009/02/06/AR2009020601069.html |url-status = live }}</ref><ref>{{cite web |url=https://musictechpolicy.wordpress.com/2009/09/29/google-books-how-bad-is-the-metadata-let-me-count-the-ways/ |title=Google Books: How bad is the metadata? Let me count the ways… |date=29 September 2009 |website=Music - Technology - Policy |publisher=WordPress |access-date=16 April 2016 |archive-date=4 March 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304105924/https://musictechpolicy.wordpress.com/2009/09/29/google-books-how-bad-is-the-metadata-let-me-count-the-ways/ |url-status=live }}</ref> === സ്കാനിംഗ് പിശകുകൾ === [[പ്രമാണം:Hand_of_Google.png|വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം| ഗൂഗിൾ ബുക്കിൽ സ്കാൻ ചെയ്ത കൈ]] സ്കാനിംഗ് പ്രക്രിയ പിശകുകൾക്ക് വിധേയമാണ്. ഉദാഹരണത്തിന്, ചില പേജുകൾ വായിക്കാൻ കഴിയാത്തതോ തലകീഴായിട്ടോ അല്ലെങ്കിൽ തെറ്റായ ക്രമത്തിലോ ആയിരിക്കാം. തകർന്ന പേജുകൾ, മങ്ങിയ ചിത്രങ്ങൾ, വിരലുകൾ എന്നിവ പോലും പണ്ഡിതന്മാർ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=http://www.salon.com/2010/12/08/google_ebookstore/|title=Is Google leading an e-book revolution?|access-date=11 January 2015|last=Miller|first=Laura|date=8 December 2010|website=Salon|archive-url=https://web.archive.org/web/20170625214147/http://www.salon.com/2010/12/08/google_ebookstore/|archive-date=25 June 2017}}</ref> ഈ വിഷയത്തിന്റെ ഭാഗമായി സ്‌കാൻ ചെയ്‌ത പുസ്‌തകങ്ങളുടെ അവസാനം ഗൂഗിൾ ഇങ്ങനെ പറയുന്നു: {{Cquote|The digitization at the most basic level is based on page images of the physical books. To make this book available as an ePub formatted file we have taken those page images and extracted the text using Optical Character Recognition (or OCR for short) technology. The extraction of text from page images is a difficult engineering task. Smudges on the physical books' pages, fancy fonts, old fonts, torn pages, etc. can all lead to errors in the extracted text. Imperfect OCR is only the first challenge in the ultimate goal of moving from collections of page images to extracted-text based books. Our computer algorithms also have to automatically determine the structure of the book (what are the headers and footers, where images are placed, whether text is verse or prose, and so forth). Getting this right allows us to render the book in a way that follows the format of the original book. Despite our best efforts you may see spelling mistakes, garbage characters, extraneous images, or missing pages in this book. Based on our estimates, these errors should not prevent you from enjoying the content of the book. The technical challenges of automatically constructing a perfect book are daunting, but we continue to make enhancements to our OCR and book structure extraction technologies.<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=fhUXAAAAYAAJ&pg=GBS.PA527|title=''Great Expections'' by Charles Dickens on Google Books reader|year=1881|last1=Dickens|first1=Charles|access-date=2020-10-21|archive-date=2021-03-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20210322133321/https://books.google.com/books?id=fhUXAAAAYAAJ&pg=GBS.PA527|url-status=live}}</ref> (ഏകദേശ അർഥം- ഏറ്റവും അടിസ്ഥാന തലത്തിലുള്ള ഡിജിറ്റൈസേഷൻ ഫിസിക്കൽ ബുക്കുകളുടെ പേജ് ഇമേജുകളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്. ഈ പുസ്‌തകം ഇപബ് ഫോർമാറ്റ് ഫയലായി ലഭ്യമാക്കുന്നതിന് ഞങ്ങൾ പേജ് ഇമേജ് എടുത്ത് ഒപ്റ്റിക്കൽ ക്യാരക്ടർ റെക്കഗ്നിഷൻ (അല്ലെങ്കിൽ ചുരുക്കത്തിൽ ഓസിആർ) സാങ്കേതികവിദ്യ ഉപയോഗിച്ച് ടെക്‌സ്‌റ്റ് എക്‌സ്‌ട്രാക്‌റ്റ് ചെയ്യുന്നു. പേജ് ചിത്രങ്ങളിൽ നിന്ന് വാചകം വേർതിരിച്ചെടുക്കുന്നത് ബുദ്ധിമുട്ടുള്ള ഒരു എഞ്ചിനീയറിംഗ് ജോലിയാണ്. ഫിസിക്കൽ ബുക്കുകളുടെ പേജുകൾ, ഫാൻസി ഫോണ്ടുകൾ, പഴയ ഫോണ്ടുകൾ, കീറിപ്പോയ പേജുകൾ മുതലായവയിലെ സ്മഡ്ജുകൾ എക്‌സ്‌ട്രാക്റ്റുചെയ്‌ത വാചകത്തിലെ പിശകുകളിലേക്ക് നയിച്ചേക്കാം. പേജ് ചിത്രങ്ങളുടെ ശേഖരത്തിൽ നിന്ന് എക്‌സ്‌ട്രാക്‌റ്റ് ചെയ്‌ത ടെക്‌സ്‌റ്റ് അധിഷ്‌ഠിത പുസ്‌തകങ്ങളിലേക്ക് മാറുക എന്ന ആത്യന്തിക ലക്ഷ്യത്തിലെ ആദ്യ വെല്ലുവിളി മാത്രമാണ് അപൂർണ്ണമായ ഓസിആർ. ഞങ്ങളുടെ കമ്പ്യൂട്ടർ അൽഗോരിതങ്ങൾ പുസ്തകത്തിന്റെ ഘടന സ്വയമേവ നിർണ്ണയിക്കേണ്ടതുണ്ട് (തലക്കെട്ടുകളും അടിക്കുറിപ്പുകളും എന്തൊക്കെയാണ്, എവിടെയാണ് ചിത്രങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നത്, പദ്യമോ ഗദ്യമോ മുതലായവ). ഇത് ശരിയാക്കുന്നത്, യഥാർത്ഥ പുസ്തകത്തിന്റെ ഫോർമാറ്റ് പിന്തുടരുന്ന രീതിയിൽ പുസ്തകം റെൻഡർ ചെയ്യാൻ ഞങ്ങളെ അനുവദിക്കുന്നു. ഞങ്ങൾ പരമാവധി ശ്രമിച്ചിട്ടും ഈ പുസ്‌തകത്തിൽ അക്ഷരപ്പിശകുകൾ, മാലിന്യ പ്രതീകങ്ങൾ, ബാഹ്യമായ ചിത്രങ്ങൾ, അല്ലെങ്കിൽ കാണാത്ത പേജുകൾ എന്നിവ നിങ്ങൾ കണ്ടേക്കാം. ഞങ്ങളുടെ അനുമാനങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കി, ഈ പിശകുകൾ പുസ്തകത്തിന്റെ ഉള്ളടക്കം ആസ്വദിക്കുന്നതിൽ നിന്ന് നിങ്ങളെ തടയരുത്. ഒരു മികച്ച പുസ്തകം നിർമ്മിക്കുന്നതിനുള്ള സാങ്കേതിക വെല്ലുവിളികൾ വലുതാണ്, എന്നാൽ ഞങ്ങളുടെ ഓസിആർ, പുസ്തക ഘടന വേർതിരിച്ചെടുക്കൽ സാങ്കേതികവിദ്യകളിൽ ഞങ്ങൾ മെച്ചപ്പെടുത്തലുകൾ തുടരുകയാണ്.)}} 2009-ലെ കണക്കനുസരിച്ച്, ഗൂഗിൾ ബുക്ക് സ്‌കാനുകളിൽ കണ്ടെത്തിയ പിശകുകൾ പരിഹരിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നതിന് അവർ reCAPTCHA ഉപയോഗിച്ച് തുടങ്ങുമെന്ന് ഗൂഗിൾ പ്രസ്താവിച്ചു. സ്കാനിംഗ് പ്രക്രിയ കാരണം തിരിച്ചറിയാൻ പ്രയാസമുള്ള സ്കാൻ ചെയ്ത പദങ്ങൾ മാത്രമേ ഈ രീതി മെച്ചപ്പെടുത്തൂ, അല്ലാതെ തലതിരിഞ്ഞ പേജുകൾ അല്ലെങ്കിൽ തടഞ്ഞ വാക്കുകൾ പോലുള്ള പിശകുകൾ പരിഹരിക്കാൻ ഇതിന് കഴിയില്ല. <ref>{{Cite web|url=http://www.cbsnews.com/news/google-acquisition-will-help-correct-errors-in-scanned-works/|title=Google Acquisition Will Help Correct Errors in Scanned Works|access-date=2016-09-20|date=17 September 2009|website=[[CBS News]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20170202002621/http://www.cbsnews.com/news/google-acquisition-will-help-correct-errors-in-scanned-works/|archive-date=2017-02-02}}</ref> === മെറ്റാഡാറ്റയിലെ പിശകുകൾ === ഗൂഗിൾ ബുക്‌സിലെ [[മെറ്റാഡാറ്റ]] വിവരങ്ങളിൽ, രചയിതാക്കളുടെ പേര് തെറ്റായി നല്കിയതും തെറ്റായ പ്രസിദ്ധീകരണ തീയതികളും ഉൾപ്പെടെ വ്യാപകമായ പിശകുകൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്‌തിട്ടുണ്ട്. കാലക്രമേണ വാക്കുകളുടെ ഉപയോഗത്തിലെ മാറ്റങ്ങളെക്കുറിച്ച് ഗവേഷണം നടത്തുന്ന ഭാഷാശാസ്ത്രജ്ഞനായ [[Geoffrey Nunberg|ജെഫ്രി നൻബെർഗ്]] 1950-ന് മുമ്പ് പ്രസിദ്ധീകരിച്ചതും "ഇന്റർനെറ്റ്" എന്ന വാക്ക് അടങ്ങിയതുമായ പുസ്തകങ്ങൾക്കായി നടത്തിയ തിരച്ചിലിൽ 527 ഫലങ്ങൾ ലഭിച്ചതായി ശ്രദ്ധിച്ചു. വുഡി അലൻ ജനിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് പ്രസിദ്ധീകരിച്ച 325 പുസ്തകങ്ങളിൽ ആ പേര് പരാമർശിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ഭൂരിഭാഗം പിശകുകളും പുറത്തുനിന്നുള്ള കരാറുകാരുടെ ഭാഗത്ത് നിന്ന് ഉണ്ടായതാണെന്ന് കുറ്റപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ടാണ് ഗൂഗിൾ നൻബെർഗിനോട് പ്രതികരിച്ചത്. <ref name=":1">{{Cite web|url=http://www.salon.com/2010/09/09/google_books/|title=The trouble with Google Books|access-date=12 January 2015|last=Miller|first=Laura|date=9 September 2010|website=Salon|archive-url=https://web.archive.org/web/20150111233245/http://www.salon.com/2010/09/09/google_books/|archive-date=11 January 2015}}</ref> റിപ്പോർട്ടുചെയ്‌ത മറ്റ് മെറ്റാഡാറ്റ പിശകുകളിൽ രചയിതാവിന്റെ ജനനത്തിനു മുമ്പുള്ള പ്രസിദ്ധീകരണ തീയതികള് (ഉദാ. ചാൾസ് ഡിക്കൻസിന്റെ ജനനത്തിനു മുമ്പുള്ള 182 കൃതികൾ); തെറ്റായ വിഷയ വർഗ്ഗീകരണങ്ങൾ ("കമ്പ്യൂട്ടറുകൾ" എന്നതിന് കീഴിൽ കണ്ടെത്തിയ ''മോബി ഡിക്കിന്റെ'' ഒരു പുസ്തകം, "മതം" എന്നതിന് കീഴിൽ തരംതിരിക്കപ്പെട്ട മേ വെസ്റ്റിന്റെ ജീവചരിത്രം), വൈരുദ്ധ്യമുള്ള വർഗ്ഗീകരണങ്ങൾ, തെറ്റായി എഴുതിയ ശീർഷകങ്ങൾ, രചയിതാക്കൾ, പ്രസാധകർ, കൂടാതെ ഒരു പുസ്തകത്തിന്റെ മെറ്റാഡാറ്റ തികച്ചും വ്യത്യസ്തമായ ഒരു പുസ്തകത്തിൽ തെറ്റായി ചേർത്തിരിക്കുന്നു (1818 ലെ ഒരു ഗണിതശാസ്ത്ര സൃഷ്ടിയുടെ മെറ്റാഡാറ്റ 1963 ലെ പ്രണയ നോവലിലേക്ക് നയിക്കുന്നു) എന്നതുപോലെ നിരവധി പിശകുകൾ ഉണ്ട്. <ref>{{Cite web|url=https://www.timeshighereducation.com/news/major-errors-prompt-questions-over-google-book-searchs-scholarly-value/408085.article|title=Major errors prompt questions over Google Book Search's scholarly value|access-date=14 June 2016|date=10 September 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20200801031124/https://www.timeshighereducation.com/news/major-errors-prompt-questions-over-google-book-searchs-scholarly-value/408085.article|archive-date=1 August 2020}}</ref> <ref>[http://people.ischool.berkeley.edu/~nunberg/GBook/GoogBookMetadataSh.pdf "Google Books: The Metadata Mess"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160604091225/http://people.ischool.berkeley.edu/~nunberg/GBook/GoogBookMetadataSh.pdf|date=2016-06-04}}, Geoffrey Nunberg</ref> {{Quotation|ക്രമരഹിതമായി തിരഞ്ഞെടുത്ത 400 ഗൂഗിൾ ബുക്കുകളിലെ, രചയിതാവ്, ശീർഷകം, പ്രസാധകൻ, പ്രസിദ്ധീകരണ വർഷം തുടങ്ങിയ മെറ്റാഡാറ്റ ഘടകങ്ങളുടെ പിശക് കണ്ടെത്തുന്നതിനുള്ള ഒരു അവലോകനം നടത്തി. ഡിജിറ്റൈസേഷൻ പ്രോജക്റ്റിലെ 36% സാമ്പിൾ ബുക്കുകളിലും മെറ്റാഡാറ്റ പിശകുകൾ അടങ്ങിയിട്ടുണ്ടെന്ന് ഫലങ്ങൾ കാണിക്കുന്നു. ഒരു സാധാരണ ലൈബ്രറി ഓൺലൈൻ കാറ്റലോഗിൽ ഒരാൾ പ്രതീക്ഷിക്കുന്നതിനേക്കാൾ കൂടുതലാണ് ഈ പിശക് നിരക്ക്.<ref name=JamesWeiss2012>{{Cite journal|doi=10.1080/19386389.2012.652566|title=An Assessment of Google Books' Metadata|year=2012|last1=James|first1=Ryan|last2=Weiss|first2=Andrew|journal=Journal of Library Metadata|volume=12|pages=15–22| hdl=10125/22228 |s2cid=55947527}}</ref>}} {{Quotation|ഈ പഠനത്തിൽ കണ്ടെത്തിയ 36.75% എന്ന മൊത്തത്തിലുള്ള പിശക് നിരക്ക്, ഗൂഗിൾ ബുക്‌സിന്റെ മെറ്റാഡാറ്റയിൽ ഉയർന്ന പിശക് നിരക്ക് ഉണ്ടെന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഈ പഠനത്തിൽ പരിശോധിച്ച നാല് മെറ്റാഡാറ്റ ഘടകങ്ങളിൽ കണ്ടെത്തിയ പിശകുകൾ എല്ലാം പ്രധാനമായി കണക്കാക്കണം.<ref name=JamesWeiss2012/>}} തെറ്റായ സ്കാൻ ചെയ്ത തീയതികളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള മെറ്റാഡാറ്റ പിശകുകൾ ഗൂഗിൾ ബുക്സ് പ്രോജക്ട് ഡാറ്റാബേസ് ഉപയോഗിച്ചുള്ള ഗവേഷണം ബുദ്ധിമുട്ടാക്കുന്നു. ഈ പിശകുകൾ മായ്‌ക്കുന്നതിൽ ഗൂഗിൾ പരിമിതമായ താൽപ്പര്യം മാത്രമേ കാണിച്ചിട്ടുള്ളൂ.<ref>{{cite news |last=Nunberg |first=Geoffrey |date=August 31, 2009 |title=Google's Book Search: A Disaster for Scholars |url=http://chronicle.com/article/Googles-Book-Search-A/48245/ |work=[[The Chronicle of Higher Education]] |access-date=25 December 2019 |archive-date=4 September 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090904143908/http://chronicle.com/article/Googles-Book-Search-A/48245/ |url-status=live }}</ref> === ഭാഷാ പ്രശ്നങ്ങൾ === ചില യൂറോപ്യൻ രാഷ്ട്രീയക്കാരും ബുദ്ധിജീവികളും ഭാഷാപരമായ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഗൂഗിളിന്റെ ശ്രമത്തെ വിമർശിച്ചിട്ടുണ്ട്. സ്കാൻ ചെയ്യാൻ നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്ന പുസ്തകങ്ങളിൽ ഭൂരിഭാഗവും ഇംഗ്ലീഷിലുള്ളതിനാൽ, അത് ഡിജിറ്റൽ ലോകത്ത് മറ്റ് ഭാഷകളുമായി താരതമ്യ പ്പെടുത്തുമ്പോൾ ഇംഗ്ലീഷിന് ആനുപാതികമല്ലാത്ത പ്രാതിനിധ്യത്തിന് കാരണമാകുമെന്ന് അവർ വാദിക്കുന്നു. ഉദാഹരണത്തിന്, ജർമ്മൻ, റഷ്യൻ, ഫ്രഞ്ച്, സ്പാനിഷ് എന്നിവ സ്കോളർഷിപ്പിൽ ജനപ്രിയ ഭാഷകളാണ്. എന്നിരുന്നാലും, ഇംഗ്ലീഷിനുള്ള ആനുപാതികമല്ലാത്ത ഓൺലൈൻ ഊന്നൽ സ്കോളർഷിപ്പിലേക്കുള്ള പ്രവേശനത്തെയും ആത്യന്തികമായി, ഭാവിയിലെ സ്കോളർഷിപ്പിന്റെ വളർച്ചയെയും ബാധിക്കും. ഈ വിമർശകരിൽ {{Lang|fr|[[Bibliothèque nationale de France]]}} മുൻ പ്രസിഡന്റ് ജീൻ-നോയൽ ജീനെനി ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref>{{cite book |isbn=978-0-226-39577-7 |author=Jean-Noël Jeanneney |title=Google and the Myth of Universal Knowledge: A View from Europe |format=book abstract; Foreword by Ian Wilson |date=2006-10-23 |url=https://books.google.com/books?id=rc19MRhlUEgC |pages=vii–xiii |publisher=University of Chicago Press |author-link=Jean-Noël Jeanneney |access-date=2015-08-13 |archive-date=2023-02-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230215124550/https://books.google.com/books?id=rc19MRhlUEgC |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite news |last=Riding |first=Alan |date=2005-04-11 |title=France Detects a Cultural Threat in Google |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2005/04/11/technology/france-detects-a-cultural-threat-in-google.html |access-date=2022-06-07 |issn=0362-4331 |archive-date=2022-06-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220607173618/https://www.nytimes.com/2005/04/11/technology/france-detects-a-cultural-threat-in-google.html |url-status=live }}</ref> === ഗൂഗിൾ ബുക്‌സും ഗൂഗിൾ സ്‌കോളറും === ഗൂഗിൾ ബുക്‌സ് ധാരാളം ജേണൽ ബാക്ക് ലക്കങ്ങൾ ഡിജിറ്റൈസ് ചെയ്‌തിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, അതിന്റെ സ്‌കാനുകളിൽ നിർദ്ദിഷ്ട ലക്കങ്ങളിലെ പ്രത്യേക ലേഖനങ്ങൾ തിരിച്ചറിയുന്നതിന് ആവശ്യമായ മെറ്റാഡാറ്റ ഉൾപ്പെടുന്നില്ല. ഇത് പഴയ ജേണൽ ലേഖനങ്ങൾ (അവരുടെ പ്രസാധകരുമായി ധാരണയിൽ) ഡിജിറ്റൈസ് ചെയ്യുന്നതിനും ഹോസ്റ്റുചെയ്യുന്നതിനുമുള്ള സ്വന്തം പ്രോഗ്രാം നിർമ്മിക്കാൻ [[ഗൂഗിൾ സ്കോളർ]] നിർമ്മാതാക്കളെ പ്രേരിപ്പിച്ചു.<ref>Barbara Quint, [http://newsbreaks.infotoday.com/nbReader.asp?ArticleId=37309 "Changes at Google Scholar: A Conversation With Anurag Acharya"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110326003109/http://newsbreaks.infotoday.com/nbReader.asp?ArticleId=37309|date=2011-03-26}}, ''Information Today'', August 27, 2007.</ref> == ലൈബ്രറി പങ്കാളികൾ == ഗൂഗിൾ ബുക്‌സ് ലൈബ്രറി പ്രോജക്റ്റ് നിരവധി പ്രധാന ഗവേഷണ [[ഗ്രന്ഥശാല|ലൈബ്രറികളുടെ]] ശേഖരങ്ങൾ സ്കാൻ ചെയ്യാനും തിരയാനും ലക്ഷ്യമിടുന്നു.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=PydRWpl4OTYC&pg=PA261|title=Literary Research and the American Realism and Naturalism Period: Strategies and Sources|last=Stein|first=Linda L.|last2=Lehu|first2=Peter, J|publisher=Scarecrow Press|year=2009|isbn=9780810861411|page=261|access-date=2016-04-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20230215124550/https://books.google.com/books?id=PydRWpl4OTYC&pg=PA261|archive-date=2023-02-15}}</ref> ഗ്രന്ഥസൂചിക വിവരങ്ങളോടൊപ്പം, ഒരു പുസ്തകത്തിൽ നിന്നുള്ള വാചകത്തിന്റെ സ്‌നിപ്പെറ്റുകൾ പലപ്പോഴും കാണാൻ കഴിയും. ഒരു പുസ്തകം [[പകർപ്പവകാശം|പകർപ്പവകാശത്തിന്]] പുറത്തുള്ളതും പൊതുസഞ്ചയത്തിലുമാണെങ്കിൽ, പുസ്തകം പൂർണ്ണമായി വായിക്കാനോ ഡൗൺലോഡ് ചെയ്യാനോ ലഭ്യമാവും.<ref name="Google">{{Cite book|url=https://books.google.com/googlebooks/library/index.html|title=Google Books Library Project – An enhanced card catalog of the world's books|access-date=26 January 2015}}</ref> ലൈബ്രറി പ്രോജക്‌റ്റിലൂടെ സ്‌കാൻ ചെയ്‌ത പകർപ്പവകാശമുള്ള പുസ്‌തകങ്ങളുടെ സ്‌നിപ്പറ്റ് കാഴ്‌ച മാത്രമാണ് ഗൂഗിൾ ബുക്സിൽ ലഭ്യമാവുക. സ്കാനുകളുടെ ഗുണനിലവാരം സംബന്ധിച്ച്, ഗൂഗിൾ പ്ലേയിൽ വിൽപ്പനയ്‌ക്കായി നല്കുമ്പോൾ അവ "വേണ്ടത്ര ഉയർന്ന നിലവാരമുള്ളതാകണമെന്നില്ല" എന്ന് ഗൂഗിൾ സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തുന്നു. കൂടാതെ, കരുതപ്പെടുന്ന സാങ്കേതിക പരിമിതികൾ കാരണം, പ്രസാധകർ നൽകിയേക്കാവുന്ന ഉയർന്ന നിലവാരമുള്ള പതിപ്പുകൾ ഉപയോഗിച്ച് ഗൂഗിൾ സ്കാനുകൾ മാറ്റിസ്ഥാപിക്കുന്നില്ല.<ref name="books-help">{{Cite web|url=https://support.google.com/books/partner/faq/3396243?rd=1|title=Books Help|access-date=26 January 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150110093239/https://support.google.com/books/partner/faq/3396243?rd=1|archive-date=10 January 2015}}</ref> ഈ പ്രൊജക്റ്റ് 2005 ൽ ''ഓതേഴ്സ് ഗിൽഡ് വി. ഗൂഗിൾ'' എന്ന കോടതി കേസ് ആകുകയും, കേസിൻമേൽ 2013-ൽ ഗൂഗിളിന് അനുകൂലമായി വിധിക്കുകയും ചെയ്തു, വീണ്ടും അപ്പീലിൽ, 2015-ലും വിധി ഗൂഗിളിന് അനുകൂലമായിരുന്നു. പകർപ്പവകാശമുള്ള ഉടമകൾക്ക് സ്‌കാൻ ചെയ്‌ത ഒരു പുസ്‌തകത്തിന്റെ അവകാശങ്ങൾ ക്ലെയിം ചെയ്‌ത് അത് പ്രിവ്യൂവിനോ പൂർണ്ണമായ കാഴ്‌ചയ്‌ക്കോ ലഭ്യമാക്കാം (അത് അവരുടെ പാർട്ട്ണർ പ്രോഗ്രാം അക്കൗണ്ടിലേക്ക് "കൈമാറിക്കൊണ്ട്"), അല്ലെങ്കിൽ പുസ്തകത്തിലുള്ള വാചകം കാണിക്കുന്നത് തടയാൻ ഗൂഗിളിനോട് അഭ്യർത്ഥിക്കാം.<ref name="books-help">{{Cite web|url=https://support.google.com/books/partner/faq/3396243?rd=1|title=Books Help|access-date=26 January 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150110093239/https://support.google.com/books/partner/faq/3396243?rd=1|archive-date=10 January 2015}}</ref> ലൈബ്രറി പ്രോജക്ട് പദ്ധതിയിൽ പങ്കെടുക്കുന്ന സ്ഥാപനങ്ങളുടെ എണ്ണം അതിന്റെ തുടക്കം മുതൽ വർദ്ധിച്ചുവരുന്നു.<ref name="gblp1">O'Sullivan, Joseph and Adam Smith. [http://googleblog.blogspot.com/2004/12/all-booked-up.html "All booked up,"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201221112805/http://googleblog.blogspot.com/2004/12/all-booked-up.html|date=2020-12-21}} ''Googleblog.'' December 14, 2004.</ref> === പ്രാരംഭ പങ്കാളികൾ === [[പ്രമാണം:Google_Book_Search_-_notice_board_at_michigan_university_library.jpg|ലഘുചിത്രം| മിഷിഗൺ യൂണിവേഴ്സിറ്റി ലൈബ്രറിയിലെ പ്രോജക്റ്റിനെക്കുറിച്ചുള്ള നോട്ടീസ്]] * [[ഹാർവാർഡ് സർവകലാശാല|ഹാർവാർഡ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി]], ഹാർവാർഡ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി ലൈബ്രറി <ref>{{Cite web|url=http://hul.harvard.edu/hgproject/index.html|title=Harvard-Google Project|access-date=28 August 2013|website=Harvard University Library|archive-url=https://web.archive.org/web/20181229103933/http://hul.harvard.edu/hgproject/index.html|archive-date=29 December 2018}}</ref> *: ഹാർവാർഡ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി ലൈബ്രറിയും ഗൂഗിളും 2005-ൽ 15.8 ദശലക്ഷത്തിലധികം വാല്യങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഹാർവാർഡ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി ലൈബ്രറിയുടെ ഹോൾഡിംഗുകളിലേക്കുള്ള ഓൺലൈൻ പ്രവേശനം വർദ്ധിപ്പിക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ ഹാർവാർഡ്-ഗൂഗിൾ പ്രോജക്റ്റ് എന്ന ഒരു പദ്ധതി പരീക്ഷിച്ചു. ഹാർവാർഡിന്റെ ലൈബ്രറി മെറ്റീരിയലുകളിലേക്കുള്ള ഭൗതിക പ്രവേശനം പൊതുവെ നിലവിലുള്ള ഹാർവാർഡ് വിദ്യാർത്ഥികൾക്കും അധ്യാപകർക്കും ഗവേഷകർക്കും കേംബ്രിഡ്ജിൽ വരാൻ കഴിയുന്ന പണ്ഡിതന്മാർക്കും മാത്രമായി പരിമിതപ്പെടുത്തിയിരിക്കുമ്പോൾ, ഹാർവാർഡ് കമ്മ്യൂണിറ്റിയിലെ അംഗങ്ങൾക്കും അതല്ലാതെ എല്ലായിടത്തും ഉള്ള ഉപയോക്താക്കൾക്കും വിവരങ്ങൾ കണ്ടെത്താൻ കഴിയുന്ന തരത്തിലാണ് ഹാർവാർഡ്-ഗൂഗിൾ പ്രോജക്റ്റ് രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിരിക്കുന്നത്. * [[യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് മിഷിഗൺ]], യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് മിഷിഗൺ ലൈബ്രറി <ref>{{Cite web|url=http://www.lib.umich.edu/michigan-digitization-project|title=Michigan Digitization Project|access-date=28 August 2013|publisher=University of Michigan|archive-url=https://web.archive.org/web/20190816031407/https://www.lib.umich.edu/michigan-digitization-project|archive-date=16 August 2019}}</ref> *: 2012 മാർച്ച് വരെ, 5.5 ദശലക്ഷം വാല്യങ്ങൾ സ്കാൻ ചെയ്തു. <ref name="chronicle">{{Cite web|url=https://www.chronicle.com/article/Google-Begins-to-Scale-Back/131109|title=Google Begins to Scale Back Its Scanning of Books From University Libraries|access-date=20 December 2017|last=Jennifer Howard|date=9 March 2012|publisher=The Chronicle of Higher Education|archive-url=https://web.archive.org/web/20171222052503/https://www.chronicle.com/article/Google-Begins-to-Scale-Back/131109|archive-date=22 December 2017}}</ref> * [[ന്യൂയോർക്ക് പബ്ലിക് ലൈബ്രറി]] <ref name="nypl2004" /> *: ഈ പൈലറ്റ് പ്രോഗ്രാമിൽ, ന്യൂയോർക്ക് പബ്ലിക് ലൈബ്രറി അതിന്റെ പൊതു സഞ്ചയത്തിലുള്ള പുസ്തകങ്ങളുടെ ഒരു ശേഖരം ഗൂഗിളിന്റെ സഹകരണത്തോടെ അവ മുഴുവനായും സ്കാൻ ചെയ്ത് ഓൺലൈനിൽ പൊതുജനങ്ങൾക്ക് സൗജന്യമായി ലഭ്യമാക്കുന്നതിനായി ഗൂഗിളുമായി ചേർന്ന് പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഉപയോക്താക്കൾക്ക് ഈ കൃതികളുടെ മുഴുവൻ വാചകവും തിരയാനും ബ്രൗസ് ചെയ്യാനും കഴിയും. സ്കാനിംഗ് പ്രക്രിയ പൂർത്തിയാകുമ്പോൾ, ന്യൂയോർക്ക് പബ്ലിക് ലൈബ്രറിയുടെ വെബ്‌സൈറ്റിൽ നിന്നും ഗൂഗിൾ സെർച്ച് എഞ്ചിനിൽ നിന്നും പുസ്തകങ്ങൾ ആക്‌സസ് ചെയ്യാവുന്നതാണ്.<ref name="nypl2004">{{Cite web|url=http://www.nypl.org/press/2004/google.cfm|title=Press Releases|access-date=2007-05-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20201204094415/http://www.nypl.org/press/2004/google.cfm|archive-date=2020-12-04}}</ref> * [[ഓക്സ്ഫഡ് സർവകലാശാല|യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് ഓക്സ്ഫോർഡ്]], ബോഡ്ലിയൻ ലൈബ്രറി <ref>{{Cite web|url=http://www.bodleian.ox.ac.uk/dbooks|title=Oxford Google Books Project|access-date=28 August 2013|website=Bodleian Libraries, University of Oxford|archive-url=https://web.archive.org/web/20111129044607/http://www.bodleian.ox.ac.uk/dbooks/|archive-date=29 November 2011}}</ref> * [[സ്റ്റാൻഫോർഡ് സർവ്വകലാശാല|സ്റ്റാൻഫോർഡ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി]], സ്റ്റാൻഫോർഡ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി ലൈബ്രറികൾ (സുലൈർ) <ref>{{Cite web|url=http://lib.stanford.edu/google-books/stanfords-role-google-books|title=Stanford's Role in Google Books|access-date=28 August 2013|website=Stanford University Libraries|archive-url=https://web.archive.org/web/20130606145122/http://lib.stanford.edu/google-books/stanfords-role-google-books|archive-date=2013-06-06}}</ref> === അധിക പങ്കാളികൾ === പങ്കാളിത്തം ആദ്യമായി പ്രഖ്യാപിച്ചതു മുതൽ താഴെ പറയുന്നവ ഉൾപ്പടെ നിരവധി മറ്റ് സ്ഥാപന പങ്കാളികൾ പദ്ധതിയിൽ ചേർന്നു: <ref>{{Cite web|url=https://books.google.com/googlebooks/library/partners.html|title=Library Partners – Google Books|access-date=2019-07-09|website=books.google.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20230215124540/https://support.google.com/books/partner/faq/3396243/|archive-date=2023-02-15}}</ref> * ഓസ്ട്രിയൻ നാഷണൽ ലൈബ്രറി <ref>{{Cite web|url=http://www.onb.ac.at/ev/about/austrianbooksonline.htm|title=Austrian Books Online|access-date=14 January 2015|publisher=Austrian National Library|archive-url=https://web.archive.org/web/20150303000552/http://www.onb.ac.at/ev/about/austrianbooksonline.htm|archive-date=2015-03-03}}</ref> * ബവേറിയൻ സ്റ്റേറ്റ് ലൈബ്രറി <ref name="libraryjournal2007">{{Cite web|url=http://lj.libraryjournal.com/2007/06/industry-news/google-book-search-grows/|title=Google Book Search Grows|access-date=28 August 2013|last=Albanese|first=Andrew|date=2007-06-15|website=Library Journal|archive-url=https://web.archive.org/web/20141118061012/http://lj.libraryjournal.com/2007/06/industry-news/google-book-search-grows/|archive-date=2014-11-18}}</ref> * ബിബ്ലിയോതെക്ക് മുനിസിപ്പൽ ഡി ലിയോൺ <ref>{{Cite web|url=http://www.actualitte.com/actualite/3396-Google-numeriser-bibliotheque-Lyon-fonds.htm|title=Google partenaire numérique officiel de la bibliothèque de Lyon|access-date=2008-12-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20100113051131/http://www.actualitte.com/actualite/3396-Google-numeriser-bibliotheque-Lyon-fonds.htm|archive-date=2010-01-13}}</ref> * ബിഗ് ടെൻ അക്കാദമിക് അലയൻസ് <ref name="btaa">{{Cite web|url=http://www.btaa.org/projects/library/book-search/introduction|title=Google Book Search Project - Menu|access-date=30 June 2016|publisher=Big Ten Academic Alliance|archive-url=https://web.archive.org/web/20160711054533/http://www.btaa.org/projects/library/book-search/introduction|archive-date=11 July 2016}}</ref> * [[കൊളംബിയ സർവ്വകലാശാല|കൊളംബിയ യൂണിവേഴ്സിറ്റി]], കൊളംബിയ യൂണിവേഴ്സിറ്റി ലൈബ്രറി സിസ്റ്റം <ref>{{Cite web|url=http://library.columbia.edu/news/libraries/2007/20071213_google.html|title=Columbia University Libraries Becomes Newest Partner in Google Book Search Library Project|access-date=28 August 2013|date=2007-12-13|website=Columbia University Libraries|archive-url=https://web.archive.org/web/20130824203201/http://library.columbia.edu/news/libraries/2007/20071213_google.html|archive-date=2013-08-24}}</ref> * [[കംപ്ലൂട്ടൻസ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് മാഡ്രിഡ്|കോംപ്ലൂട്ടൻസ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് മാഡ്രിഡ്]] <ref name="libraryjournal2007" /> <ref>{{Cite web|url=http://www.ucm.es/info/ucmp/cont/descargas/prensa/tribuna859.pdf|title=Complutense Universidad + Google|language=es|archive-url=https://web.archive.org/web/20080228211251/http://www.ucm.es/info/ucmp/cont/descargas/prensa/tribuna859.pdf|archive-date=2008-02-28}}</ref> * [[കോർണെൽ സർവ്വകലാശാല|കോർണൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റി]], കോർണൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റി ലൈബ്രറി <ref>{{Cite web|url=http://www.library.cornell.edu/communications/Google/|title=Cornell University Library becomes newest partner in Google Book Search Library Project|access-date=28 August 2013|website=Cornell University Library|archive-url=https://web.archive.org/web/20130911084718/http://www.library.cornell.edu/communications/Google/|archive-date=11 September 2013}}</ref> * ഗെന്റ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി, ഗെന്റ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി ലൈബ്രറി / ബോകെൻറോറൻ <ref name="libraryjournal2007" /> <ref>{{Cite web|url=http://search.ugent.be/meercat/x/all?q=source:bkt01|title=Ghent University Library Search Results|access-date=2009-04-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20090426010048/http://search.ugent.be/meercat/x/all?q=source:bkt01|archive-date=2009-04-26}}</ref> * കെയോ യൂണിവേഴ്സിറ്റി, കിയോ മീഡിയ സെന്ററുകൾ (ലൈബ്രറികൾ) <ref>{{Cite web|url=http://www.keio.ac.jp/en/press_releases/2007/pdf/070706e.pdf|title=Keio University to partner with Google, Inc. for digitalization and release of its library collection to the world For "Formation of Knowledge of the digital era"|access-date=28 August 2013|date=2007-07-06|website=Keio University|archive-url=https://web.archive.org/web/20130829000623/http://www.keio.ac.jp/en/press_releases/2007/pdf/070706e.pdf|archive-date=2013-08-29}}</ref> * നാഷണൽ ലൈബ്രറി ഓഫ് കാറ്റലോണിയ, ''ബിബ്ലിയോട്ടെക്ക ഡി കാറ്റലൂനിയ'' <ref>{{Cite web|url=http://www.lavanguardia.com/internet-y-tecnologia/noticias/20090727/53753696854/google-digitaliza-35-mil-libros-de-la-biblioteca-de-catalunya-libres-de-derechos-de-autor.html|title=Google digitaliza 35 mil libros de la Biblioteca de Catalunya libres de derechos de autor|access-date=2012-12-04|website=LA VANGUARDIA|archive-url=https://web.archive.org/web/20150513022128/http://www.lavanguardia.com/internet-y-tecnologia/noticias/20090727/53753696854/google-digitaliza-35-mil-libros-de-la-biblioteca-de-catalunya-libres-de-derechos-de-autor.html|archive-date=2015-05-13}}</ref> * [[പ്രിൻസ്ടൺ സർവ്വകലാശാല|പ്രിൻസ്റ്റൺ യൂണിവേഴ്സിറ്റി]], പ്രിൻസ്റ്റൺ യൂണിവേഴ്സിറ്റി ലൈബ്രറി <ref>{{Cite web|url=http://www.princeton.edu/main/news/archive/S16/84/71S02/index.xml?section=topstories|title=Library joins Google project to make books available online|access-date=30 August 2013|last=Cliatt|first=Cass|date=2007-02-05|website=Princeton University|archive-url=https://web.archive.org/web/20170109021856/http://www.princeton.edu/main/news/archive/S16/84/71S02/index.xml?section=topstories|archive-date=2017-01-09}}</ref> * യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് കാലിഫോർണിയ, കാലിഫോർണിയ ഡിജിറ്റൽ ലൈബ്രറി <ref>{{Cite web|url=http://www.universityofcalifornia.edu/news/2006/aug09.html|title=UC libraries partner with Google to digitize books|access-date=30 August 2013|date=2006-08-09|website=University of California|archive-url=https://web.archive.org/web/20060815010156/http://www.universityofcalifornia.edu/news/2006/aug09.html|archive-date=2006-08-15}}</ref> * യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് ലോസാൻ, കന്റോണൽ, യൂണിവേഴ്സിറ്റി ലൈബ്രറി ഓഫ് ലോസാൻ <ref name="libraryjournal2007" /> * [[മൈസൂർ സർവ്വകലാശാല|മൈസൂർ യൂണിവേഴ്സിറ്റി]], മൈസൂർ യൂണിവേഴ്സിറ്റി ലൈബ്രറി *: എട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിലെ താളിയോലകളിൽ എഴുതിയ കൈയെഴുത്തുപ്രതികൾ ഉൾപ്പെടെ 800,000 ഗ്രന്ഥങ്ങൾ ഡിജിറ്റൈസ് ചെയ്യുന്നതിനാണ് പങ്കാളിത്തം. <ref name=":2">{{Cite web|url=http://www.hindustantimes.com/columnsbusiness/google-to-digitise-books-at-mysore-varsity/article1-223964.aspx|title=Google to digitise books at Mysore varsity|access-date=2015-01-22|date=20 May 2007|publisher=Hindustan Times|archive-url=https://web.archive.org/web/20150125120800/http://www.hindustantimes.com/columnsbusiness/google-to-digitise-books-at-mysore-varsity/article1-223964.aspx|archive-date=2015-01-25}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://arstechnica.com/uncategorized/2007/05/google-to-scan-800000-manuscripts-books-from-indian-university/|title=Google to scan 800,000 manuscripts, books from Indian university|access-date=2017-06-14|last=Anderson|first=Nate|date=2007-05-22|website=Ars Technica|archive-url=https://web.archive.org/web/20170706113310/https://arstechnica.com/uncategorized/2007/05/google-to-scan-800000-manuscripts-books-from-indian-university/|archive-date=2017-07-06}}</ref> * യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് ടെക്സസ് ഓസ്റ്റിൻ, യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് ടെക്സസ് ലൈബ്രറികൾ <ref>{{Cite web|url=http://www.lib.utexas.edu/about/news/google/|title=The University of Texas Libraries Partner with Google to Digitize Books|access-date=30 August 2013|date=2007-01-19|website=The University of Texas Libraries|archive-url=https://web.archive.org/web/20130913104439/http://www.lib.utexas.edu/about/news/google/|archive-date=2013-09-13}}</ref> *: ഏകദേശം അര ദശലക്ഷം വാല്യങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ലൈബ്രറിയുടെ ലാറ്റിനമേരിക്കൻ ശേഖരം ഡിജിറ്റൈസ് ചെയ്യുന്നതിനാണ് ഈ പങ്കാളിത്തം. <ref name="chronicle">{{Cite web|url=https://www.chronicle.com/article/Google-Begins-to-Scale-Back/131109|title=Google Begins to Scale Back Its Scanning of Books From University Libraries|access-date=20 December 2017|last=Jennifer Howard|date=9 March 2012|publisher=The Chronicle of Higher Education|archive-url=https://web.archive.org/web/20171222052503/https://www.chronicle.com/article/Google-Begins-to-Scale-Back/131109|archive-date=22 December 2017}}</ref> * [[വിർജീനിയ സർവകലാശാല|യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് വിർജീനിയ]], [[വിർജീനിയ സർവകലാശാല|യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് വെർജീനിയ ലൈബ്രറി]] <ref>{{Cite web|url=http://news.virginia.edu/content/uva-library-joins-google-books-library-project|title=U.Va. Library Joins the Google Books Library Project|access-date=30 August 2013|last=Wood|first=Carol, S.|date=2006-11-14|website=University of Virginia|archive-url=https://web.archive.org/web/20140201193508/http://news.virginia.edu/content/uva-library-joins-google-books-library-project|archive-date=2014-02-01}}</ref> * യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് വിസ്കോൺസിൻ–മാഡിസൺ, യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് വിസ്കോൺസിൻ ലൈബ്രറികൾ <ref>{{Cite web|url=http://www.library.wisc.edu/digitization/|title=University of Wisconsin-Madison Google Digitization Initiative|access-date=30 August 2013|website=University of Wisconsin-Madison|archive-url=https://web.archive.org/web/20130901183839/http://www.library.wisc.edu/digitization/|archive-date=1 September 2013}}</ref> *: 2012 മാർച്ച് വരെ ഏകദേശം 600,000 വാല്യങ്ങൾ സ്കാൻ ചെയ്തു. <ref name="chronicle" /> == ചരിത്രം == '''2002''': ഗൂഗിളിലെ ഒരു കൂട്ടം ടീം അംഗങ്ങൾ "സീക്രട്ട് ബുക്സ് പ്രോജക്ട്' പദ്ധതി ഔദ്യോഗികമായി സമാരംഭിച്ചു. <ref name="books.google.com">{{Cite book|url=https://books.google.com/googlebooks/about/history.html|title=Google Books History – Google Books|access-date=2016-02-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20160206043510/http://books.google.com/googlebooks/about/history.html|archive-date=2016-02-06}}</ref> ഗൂഗിൾ സ്ഥാപകരായ [[സെർജി ബ്രിൻ|സെർജി ബ്രിനും]] [[ലാറി പേജ്|ലാറി പേജും]] 1996-ൽ സ്റ്റാൻഫോർഡിലെ ബിരുദ വിദ്യാർത്ഥികളായിരിക്കെ തന്നെ ഗൂഗിൾ ബുക്‌സായി മാറിയ ആശയം മുന്നോട്ടുവച്ചിരുന്നു. അവ എങ്ങനെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു എന്നറിയാൻ, ലൈബ്രറി ഓഫ് കോൺഗ്രസിന്റെ അമേരിക്കൻ മെമ്മറി പ്രോജക്റ്റ്, [[പ്രോജക്ട് ഗുട്ടൻബർഗ്|പ്രോജക്റ്റ് ഗുട്ടൻബർഗ്]], യൂണിവേഴ്സൽ ലൈബ്രറി എന്നിവയുൾപ്പെടെ അക്കാലത്തെ ചില വലിയ ഡിജിറ്റലൈസേഷൻ ശ്രമങ്ങളുടെ സൈറ്റുകൾ ഈ സംഘം സന്ദർശിച്ചു. അക്കാലത്തെ യൂണിവേഴ്സിറ്റി പ്രസിഡണ്ട് മേരി സ്യൂ കോൾമാനുമായുള്ള ഒരു സംഭാഷണത്തിൽ, ലൈബ്രറിയുടെ എല്ലാ വാല്യങ്ങളും സ്കാൻ ചെയ്യുന്നതിനുള്ള സർവകലാശാലയുടെ നിലവിലെ എസ്റ്റിമേറ്റ് 1,000 വർഷമാണെന്ന് ലാറി പേജ് കണ്ടെത്തിയപ്പോൾ, "ആറ് വർഷത്തിനുള്ളിൽ ഗൂഗിൾ ഇത് സാധ്യമാക്കുമെന്ന് താൻ വിശ്വസിക്കുന്നുവെന്ന് പേജ് കോൾമാനോട് പറഞ്ഞു."<ref name="books.google.com" /> '''2003''': ഒരു ഹൈ-സ്പീഡ് സ്കാനിംഗ് പ്രക്രിയയും പ്രശ്നങ്ങൾ പരിഹരിക്കുന്നതിനുള്ള സോഫ്റ്റ്വെയറും വികസിപ്പിക്കാൻ ടീം പ്രവർത്തിക്കാൻ തുടങ്ങുന്നു. <ref name="books.google.com">{{Cite book|url=https://books.google.com/googlebooks/about/history.html|title=Google Books History – Google Books|access-date=2016-02-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20160206043510/http://books.google.com/googlebooks/about/history.html|archive-date=2016-02-06}}</ref> '''ഡിസംബർ 2004''': ഗൂഗിൾ പ്രിന്റ് ലൈബ്രറി പ്രൊജക്റ്റ് എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഗൂഗിൾ പ്രിന്റ് സംരംഭത്തിനു ഒരു വിപുലീകരണമുണ്ടാകുമെന്ന സൂചന ഗൂഗിൾ നൽകി.<ref name="gblp1">O'Sullivan, Joseph and Adam Smith. [http://googleblog.blogspot.com/2004/12/all-booked-up.html "All booked up,"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201221112805/http://googleblog.blogspot.com/2004/12/all-booked-up.html|date=2020-12-21}} ''Googleblog.'' December 14, 2004.</ref> [[യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് മിഷിഗൺ|യൂണിവേഴ്‌സിറ്റി ഓഫ് മിഷിഗൺ]], [[ഹാർവാർഡ് സർവകലാശാല|ഹാർവാർഡ്]] (ഹാർവാർഡ് യൂണിവേഴ്‌സിറ്റി ലൈബ്രറി), [[സ്റ്റാൻഫോർഡ് സർവ്വകലാശാല|സ്റ്റാൻഫോർഡ്]] (ഗ്രീൻ ലൈബ്രറി), [[ഓക്സ്ഫഡ് സർവകലാശാല|ഓക്‌സ്‌ഫോർഡ്]] (ബോഡ്‌ലിയൻ ലൈബ്രറി), [[ന്യൂയോർക്ക് പബ്ലിക് ലൈബ്രറി]] എന്നിവയുൾപ്പെടെ നിരവധി ഉന്നത സർവകലാശാലകളുമായും പൊതു ലൈബ്രറികളുമായും ഗൂഗിൾ പങ്കാളിത്തം പ്രഖ്യാപിച്ചു. പ്രസ് റിലീസുകളും യൂണിവേഴ്സിറ്റി ലൈബ്രേറിയന്മാരും പറയുന്നതനുസരിച്ച്, ഗൂഗിൾ ഒരു ദശകത്തിനുള്ളിൽ ഏകദേശം 15 ദശലക്ഷം വാല്യങ്ങൾ ഡിജിറ്റൈസ് ചെയ്യാനും ലഭ്യമാക്കാനും പദ്ധതിയിട്ടിരുന്നു. പബ്ലിക് ഡൊമെയ്‌നിലെ പുസ്തകങ്ങൾ മാത്രമല്ല, ഇപ്പോഴും പകർപ്പവകാശത്തിന് കീഴിലുള്ളവയും ഡിജിറ്റൈസ് ചെയ്യാനുള്ള ഗൂഗിളിന്റെ പദ്ധതി പ്രസാധകരുടെയും രചയിതാക്കളുടെയും അസോസിയേഷനുകൾ വെല്ലുവിളിച്ചതിനാൽ ഈ പ്രഖ്യാപനം ഉടൻ വിവാദത്തിന് കാരണമായി. '''സെപ്റ്റംബർ-ഒക്‌ടോബർ 2005''': കമ്പനി [[പകർപ്പവകാശം|പകർപ്പവകാശത്തെ]] മാനിച്ചിട്ടില്ലെന്നും രചയിതാക്കൾക്കും പ്രസാധകർക്കും ശരിയായ നഷ്ടപരിഹാരം നൽകുന്നതിൽ പരാജയപ്പെട്ടുവെന്നും കാണിച്ച് ഗൂഗിളിനെതിരെ രണ്ട് കേസുകൾ ചുമത്തി. ഓതേഴ്സ് ഗിൽഡിന് വേണ്ടിയുള്ള ഒരു ക്ലാസ് ആക്ഷൻ സ്യൂട്ടാണ് ഒന്ന് (ഓതേഴ്സ് ഗിൽഡ് വി. ഗൂഗിൾ, സെപ്തംബർ 20, 2005) അഞ്ച് വലിയ പ്രസാധകരും അസോസിയേഷൻ ഓഫ് അമേരിക്കൻ പബ്ലിഷേഴ്‌സും ചേർന്ന് കൊണ്ടുവന്ന ഒരു സിവിൽ വ്യവഹാരമാണ് (മക്ഗ്രോ ഹിൽ വി. ഗൂഗിൾ, ഒക്ടോബർ 19, 2005) മറ്റൊന്ന്.<ref name=LAWSUITS>Copyright infringement suits against Google and their settlement: {{cite web | publisher=Google Press Center | title=Copyright Accord Would Make Millions More Books Available Online | url=https://www.google.com/intl/en/press/pressrel/20081027_booksearchagreement.html | access-date=November 22, 2008 | archive-date=November 1, 2008 | archive-url=https://web.archive.org/web/20081101073722/http://www.google.com/intl/en/press/pressrel/20081027_booksearchagreement.html | url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |publisher = Authors Guild |title = Authors Guild v. Google Settlement Resources Page |url = http://www.authorsguild.org/advocacy/articles/settlement-resources.html |access-date = November 22, 2008 |url-status = dead |archive-url = https://web.archive.org/web/20081113145948/http://www.authorsguild.org/advocacy/articles/settlement-resources.html |archive-date = November 13, 2008 }}</ref><ref>{{cite news | newspaper=The Economist | url=http://www.economist.com/business/displaystory.cfm?story_id=12523914 | access-date=November 22, 2008 | title=A new chapter | date=October 30, 2008 | archive-date=May 7, 2009 | archive-url=https://web.archive.org/web/20090507233143/http://www.economist.com/business/displaystory.cfm?story_id=12523914 | url-status=live }}</ref><ref>{{cite web | title=Authors Guild Sues Google, Citing "Massive Copyright Infringement" | last=Aiken | first=Paul | url=http://www.authorsguild.org/news/sues_google_citing.htm |access-date=2007-04-11 |date=2005-09-20 | publisher=[[Authors Guild]] |archive-url = https://web.archive.org/web/20070209223903/http://www.authorsguild.org/news/sues_google_citing.htm <!-- Bot retrieved archive --> |archive-date = 2007-02-09}}</ref><ref>{{cite web | first=Alorie | last=Gilbert | title=Publishers sue Google over book search project | url=http://news.cnet.com/Publishers+sue+Google+over+book+search+project/2100-1030_3-5902115.html | access-date=2007-04-11 | publisher=[[CNET]] News | date=2005-10-19 | archive-date=2014-07-14 | archive-url=https://web.archive.org/web/20140714203428/http://news.cnet.com/Publishers+sue+Google+over+book+search+project/2100-1030_3-5902115.html | url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |title=The McGraw Hill Companies, Inc.; Pearson Education, Inc.; Penguin Group (USA) Inc.; Simon and Schuster, Inc.; John Wiley and Sons, Inc. Plaintiffs, v. Google Inc., Defendant |url=http://publishers.org/main/Copyright/attachments/40_McGraw-Hill_v_Google.pdf |access-date=2007-10-05 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090713224529/http://www.publishers.org/main/Copyright/attachments/40_McGraw-Hill_v_Google.pdf |archive-date=2009-07-13 }} PDF file of the complaint. SD. N.Y. Case No. 05-CV-8881-JES. </ref> '''നവംബർ 2005''': ഗൂഗിൾ ഈ സേവനത്തിന്റെ പേര് ഗൂഗിൾ പ്രിന്റിൽ നിന്ന് ഗൂഗിൾ ബുക്ക് സെർച്ച് എന്നാക്കി മാറ്റി.<ref>{{Cite web|url=http://googleblog.blogspot.com/2005/11/judging-book-search-by-its-cover.html|title=Judging Book Search by its cover|access-date=May 19, 2006|last=Jen Grant|date=November 17, 2005|website=Googleblog|format=blog|archive-url=https://web.archive.org/web/20210106234558/https://googleblog.blogspot.com/2005/11/judging-book-search-by-its-cover.html|archive-date=January 6, 2021}}</ref> പ്രസാധകരെയും രചയിതാക്കളെയും അവരുടെ പുസ്തകങ്ങളെ സേവനത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്താൻ പ്രാപ്തരാക്കുന്ന അതിന്റെ പ്രോഗ്രാം ഗൂഗിൾ ബുക്സ് പാർട്ണർ പ്രോഗ്രാം എന്ന് പുനർനാമകരണം ചെയ്യപ്പെട്ടു,<ref>{{Cite web|url=https://books.google.com/googlebooks/partners.html|title=Library partners|access-date=2013-02-27|website=Google books}}</ref> ലൈബ്രറികളുമായുള്ള പങ്കാളിത്തം ഗൂഗിൾ ബുക്സ് ലൈബ്രറി പ്രോജക്ടായി മാറി. '''2006''': ഗൂഗിൾ അതിന്റെ എല്ലാ പകർപ്പവകാശത്തിന് പുറത്തുള്ള, പൊതു സഞ്ചയ പുസ്‌തകങ്ങളിലും "ഒരു പിഡിഎഫ് ഡൗൺലോഡ്" ബട്ടൺ ചേർത്തു. ഒപ്പം "അബൌട്ട് ദിസ് ബുക്ക്" പേജുകൾക്കൊപ്പം ഒരു പുതിയ ബ്രൗസിംഗ് ഇന്റർഫേസും ചേർത്തു.<ref name="books.google.com">{{Cite book|url=https://books.google.com/googlebooks/about/history.html|title=Google Books History – Google Books|access-date=2016-02-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20160206043510/http://books.google.com/googlebooks/about/history.html|archive-date=2016-02-06}}</ref> '''ഓഗസ്റ്റ് 2006''': ബുക്സ് ഡിജിറ്റൈസേഷൻ പദ്ധതിയിൽ ചേരുമെന്ന് കാലിഫോർണിയ യൂണിവേഴ്സിറ്റി സിസ്റ്റം പ്രഖ്യാപിച്ചു. ഇതിൽ സിസ്റ്റം നിയന്ത്രിക്കുന്ന ഏകദേശം 100 ലൈബ്രറികൾക്കുള്ളിൽ വരുന്ന 34 ദശലക്ഷം വാല്യത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗം ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref>{{Cite web|url=http://www.universityofcalifornia.edu/news/2006/aug09.html|title=UC libraries partner with Google to digitize books|access-date=27 August 2013|last=Colvin|first=Jennifer|website=University of California|archive-url=https://web.archive.org/web/20060815010156/http://www.universityofcalifornia.edu/news/2006/aug09.html|archive-date=15 August 2006}}</ref> '''സെപ്റ്റംബർ 2006''': ഗൂഗിൾ ബുക്സ് ലൈബ്രറി പ്രോജക്ടിൽ ചേരുന്ന ആദ്യത്തെ സ്പാനിഷ് ഭാഷാ ലൈബ്രറിയായി [[കംപ്ലൂട്ടൻസ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് മാഡ്രിഡ്|മാഡ്രിട് കംപ്ലൂട്ടൻസ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി]] മാറി.<ref>{{Cite web|url=http://googlepress.blogspot.co.uk/2006/09/university-complutense-of-madrid-and_26.html|title=University Complutense of Madrid and Google to Make Hundreds of Thousands of Books Available Online|access-date=28 August 2013|website=Google|archive-url=https://web.archive.org/web/20161126131039/http://googlepress.blogspot.co.uk/2006/09/university-complutense-of-madrid-and_26.html|archive-date=26 November 2016}}</ref> '''ഒക്ടോബർ 2006''': വിസ്കോൺസിൻ-മാഡിസൺ യൂണിവേഴ്സിറ്റി, വിസ്കോൺസിൻ ഹിസ്റ്റോറിക്കൽ സൊസൈറ്റി ലൈബ്രറിയോടൊപ്പം ബുക്ക് സെർച്ച് ഡിജിറ്റൈസേഷൻ പദ്ധതിയിൽ ചേരുമെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു. സംയോജിതമായി, ലൈബ്രറികൾക്ക് 7.2 ദശലക്ഷം ഹോൾഡിംഗ്സ് ഉണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=http://www.news.wisc.edu/releases/13010.html|title=New release: UW-Madison Joins Google's Worldwide Book Digitization Project|access-date=28 August 2013|website=University of Wisconsin-Madison|archive-url=https://web.archive.org/web/20130909125649/http://www.news.wisc.edu/releases/13010.html|archive-date=9 September 2013}}</ref> '''നവംബർ 2006''': [[വിർജീനിയ സർവകലാശാല|യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് വെർജീനിയ]] പദ്ധതിയിൽ ചേർന്നു. അതിന്റെ ലൈബ്രറികളിൽ അഞ്ച് ദശലക്ഷത്തിലധികം വാല്യങ്ങളും 17-ദശലക്ഷത്തിലധികം കൈയെഴുത്തുപ്രതികളും അപൂർവ പുസ്തകങ്ങളും ആർക്കൈവുകളും ഉണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=http://googlepress.blogspot.co.uk/2006/11/university-of-virginia-library-joins_14.html|title=The University of Virginia Library Joins the Google Books Library Project|access-date=28 August 2013|website=Google|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304121609/http://googlepress.blogspot.co.uk/2006/11/university-of-virginia-library-joins_14.html|archive-date=4 March 2016}}</ref> '''ജനുവരി 2007''': ഓസ്റ്റിനിലെ ടെക്സാസ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി ബുക്ക് സെർച്ച് ഡിജിറ്റൈസേഷൻ പദ്ധതിയിൽ ചേരുമെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു. യൂണിവേഴ്സിറ്റിയുടെ 13 ലൈബ്രറി ലൊക്കേഷനുകളിൽ നിന്ന് കുറഞ്ഞത് ഒരു ദശലക്ഷം വാല്യങ്ങൾ ഡിജിറ്റൈസ് ചെയ്യും എന്നും പ്രഖ്യാപിച്ചു. '''മാർച്ച് 2007''': ജർമ്മൻ, ഫ്രഞ്ച്, ഇറ്റാലിയൻ, ലാറ്റിൻ, സ്പാനിഷ് ഭാഷകളിൽ ഒരു ദശലക്ഷത്തിലധികം പൊതു സഞ്ചയ പുസ്തകങ്ങളും ഔട്ട് ഓഫ് പ്രിന്റ് വർക്കുകളും സ്‌കാൻ ചെയ്യുന്നതിനായി ബവേറിയൻ സ്റ്റേറ്റ് ലൈബ്രറി ഗൂഗിളുമായി ഒരു പങ്കാളിത്തം പ്രഖ്യാപിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=http://news.cnet.com/8301-10784_3-6164875-7.html|title=Bavarian library joins Google book search project|access-date=28 August 2013|last=Mills|first=Elinor|website=Cnet|archive-url=https://web.archive.org/web/20140302033350/http://news.cnet.com/8301-10784_3-6164875-7.html|archive-date=2 March 2014}}</ref> '''മെയ് 2007''': ഗൂഗിളും [[Cantonal and University Library of Lausanne|കന്റോണൽ ആൻഡ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി ലൈബ്രറി ഓഫ് ലൌസെനും]] സംയുക്തമായി ഒരു ബുക്ക് ഡിജിറ്റൈസ് പ്രോജക്ട് പങ്കാളിത്തം പ്രഖ്യാപിച്ചു.<ref>[http://chronicle.com/wiredcampus/article/?id=2077 Reed, Brock. "La Bibliothèque, C'est Google" (''Wired Campus Newsletter'')] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081207104434/http://chronicle.com/wiredcampus/article/?id=2077|date=2008-12-07}}, ''[[Chronicle of Higher Education]]''. May 17, 2007.</ref> '''മെയ് 2007''': ഫ്രഞ്ച്, ഡച്ച് ഭാഷകളിലുള്ള 19-ആം നൂറ്റാണ്ടിലെ പുസ്തകങ്ങൾ ഡിജിറ്റൈസ് ചെയ്യുന്നതിനും ഡിജിറ്റൈസ് ചെയ്ത പതിപ്പുകൾ ഓൺലൈനിൽ ലഭ്യമാക്കുന്നതിനും ഗൂഗിളിനൊപ്പം പങ്കെടുക്കുമെന്ന് ഗെന്റ് യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിലെ ബോകെൻറോറൻ ലൈബ്രറി പ്രഖ്യാപിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://www.ugent.be/en/ghentuniv/facilities/library/google-project.htm|title=Google Books @ UGent|access-date=2019-07-09|website=Universiteitsbibliotheek Gent|archive-url=https://web.archive.org/web/20190709145514/https://www.ugent.be/en/ghentuniv/facilities/library/google-project.htm|archive-date=2019-07-09}}</ref> '''മെയ് 2007:''' കടലാസിലും താളിയോലയിലും ആയി സംസ്‌കൃതത്തിലോ കന്നഡയിലോ എഴുതിയ ഏകദേശം 100,000 കയ്യെഴുത്തുപ്രതികൾ ഉൾപ്പെടെ 800,000-ലധികം പുസ്തകങ്ങളും കൈയെഴുത്തുപ്രതികളും ഗൂഗിളുമായി ചേർന്ന് ഡിജിറ്റൈസ് ചെയ്യുമെന്ന് മൈസൂർ സർവകലാശാല പ്രഖ്യാപിച്ചു.<ref name=":2">{{Cite web|url=http://www.hindustantimes.com/columnsbusiness/google-to-digitise-books-at-mysore-varsity/article1-223964.aspx|title=Google to digitise books at Mysore varsity|access-date=2015-01-22|date=20 May 2007|publisher=Hindustan Times|archive-url=https://web.archive.org/web/20150125120800/http://www.hindustantimes.com/columnsbusiness/google-to-digitise-books-at-mysore-varsity/article1-223964.aspx|archive-date=2015-01-25}}</ref> '''ജൂൺ 2007''': ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂഷണൽ കോ-ഓപ്പറേഷൻ കമ്മിറ്റി (2016-ൽ ബിഗ് ടെൻ അക്കാദമിക് അലയൻസ് എന്ന് പുനർനാമകരണം ചെയ്യപ്പെട്ടു) അതിന്റെ പന്ത്രണ്ട് അംഗ ലൈബ്രറികൾ അടുത്ത ആറ് വർഷത്തിനുള്ളിൽ 10 ദശലക്ഷം പുസ്തകങ്ങൾ 10 സ്കാൻ ചെയ്യുമെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു.<ref name="btaa">{{Cite web|url=http://www.btaa.org/projects/library/book-search/introduction|title=Google Book Search Project - Menu|access-date=30 June 2016|publisher=Big Ten Academic Alliance|archive-url=https://web.archive.org/web/20160711054533/http://www.btaa.org/projects/library/book-search/introduction|archive-date=11 July 2016}}</ref> '''ജൂലൈ 2007''': 120,000 പൊതു സഞ്ചയ പുസ്‌തകങ്ങളെങ്കിലും ഡിജിറ്റൈസ് ചെയ്യുമെന്ന പ്രഖ്യാപനത്തോടെ കിയോ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റി [[ജപ്പാൻ|ജപ്പാനിലെ]] ഗൂഗിളിന്റെ ആദ്യ ലൈബ്രറി പങ്കാളിയായി. <ref>{{Cite web|url=http://booksearch.blogspot.com/2007/07/keio-university-joins-googles-library.html|title=Keio University Joins Google's Library Project|access-date=28 August 2013|last=DeBonis|first=Laura|website=Google Books Search|archive-url=https://web.archive.org/web/20130309052919/http://booksearch.blogspot.com/2007/07/keio-university-joins-googles-library.html|archive-date=9 March 2013}}</ref> '''ഓഗസ്റ്റ് 2007''': കോർണെൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റി ലൈബ്രറിയിൽ നിന്ന് പകർപ്പവകാശമുള്ളതും ഇല്ലാത്തതുമായ 500,000 ഓളം പുസ്തകങ്ങൾ ഡിജിറ്റൈസ് ചെയ്യുമെന്ന് ഗൂഗിൾ പ്രഖ്യാപിച്ചു. സർവ്വകലാശാലയുടെ സ്വന്തം ലൈബ്രറി സിസ്റ്റത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തുന്നതിനായി സ്കാൻ ചെയ്ത എല്ലാ സൃഷ്ടികളുടെയും ഡിജിറ്റൽ പകർപ്പും ഗൂഗിൾ നൽകും.<ref>{{Cite web|url=https://www.library.cornell.edu/about/news/press-releases/cornell-university-library-becomes-newest-partner-google-book-search|title=Cornell University Library becomes newest partner in Google Book Search Library Project|access-date=27 March 2019|website=Cornell University Library|archive-url=https://web.archive.org/web/20190327182443/https://www.library.cornell.edu/about/news/press-releases/cornell-university-library-becomes-newest-partner-google-book-search|archive-date=27 March 2019}}</ref> '''സെപ്റ്റംബർ 2007''': പൊതുസഞ്ചയത്തിലുള്ള പുസ്തകങ്ങളുടെ സ്‌നിപ്പെറ്റുകൾ പങ്കിടാൻ ഉപയോക്താക്കളെ അനുവദിക്കുന്ന ഒരു ഫീച്ചർ ഗൂഗിൾ ചേർത്തു. സ്‌നിപ്പെറ്റുകൾ പുസ്‌തകത്തിന്റെ സ്‌കാൻ പോലെ അല്ലെങ്കിൽ പ്ലെയിൻ ടെക്‌സ്‌റ്റായി ദൃശ്യമാകാം.<ref>{{Cite web|url=http://booksearch.blogspot.com/2007/08/share-and-enjoy.html|title=Share and enjoy|access-date=28 August 2013|last=Tungare|first=Manas|website=Google Books Search|archive-url=https://web.archive.org/web/20130815034737/http://booksearch.blogspot.com/2007/08/share-and-enjoy.html|archive-date=15 August 2013}}</ref> '''സെപ്തംബർ 2007''': ഗൂഗിൾ "മൈ ലൈബ്രറി" എന്ന പേരിൽ ഒരു പുതിയ ഫീച്ചർ അവതരിപ്പിച്ചു, അത് വ്യക്തിഗതമായ പുസ്തക ശേഖരങ്ങൾ ലേബൽ ചെയ്യാനോ അവലോകനം ചെയ്യാനോ റേറ്റുചെയ്യാനോ പൂർണ്ണമായ വാചകം തിരയാനോ ഉപയോക്താക്കളെ അനുവദിക്കുന്നു. <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/googlebooks/mylibrary/|title=Google Books}}</ref> '''ഡിസംബർ 2007''': പൊതു സഞ്ചയ വർക്കുകൾ ഡിജിറ്റൈസ് ചെയ്യുന്നതിൽ [[കൊളംബിയ സർവ്വകലാശാല|കൊളംബിയ യൂണിവേഴ്സിറ്റി]] ഒരു പങ്കാളിയായി.<ref>{{Cite web|url=http://booksearch.blogspot.com/2007/12/columbia-university-joins-google-book.html|title=Columbia University joins the Google Book Search Library Project|access-date=28 August 2013|last=Stricker|first=Gabriel|website=Google Books Search|archive-url=https://web.archive.org/web/20130309052329/http://booksearch.blogspot.com/2007/12/columbia-university-joins-google-book.html|archive-date=9 March 2013}}</ref> '''മെയ് 2008''': [[മൈക്രോസോഫ്റ്റ്]] അവരുടെ 750,000 പുസ്തകങ്ങളും 80 ദശലക്ഷം ജേണൽ ലേഖനങ്ങളും എത്തിയ സ്കാനിംഗ് പ്രോജക്റ്റ് അവസാനിപ്പിക്കാൻ പദ്ധതിയിട്ടു.<ref>{{cite news |title=Microsoft Will Shut Down Book Search Program |url=https://www.nytimes.com/2008/05/24/technology/24soft.html |quote=Microsoft said it had digitized 750,000 books and indexed 80&nbsp;million journal articles. |work=[[The New York Times]] |date=May 24, 2008 |access-date=2008-05-24 |first=Miguel |last=Helft |archive-date=2020-12-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201212145251/https://www.nytimes.com/2008/05/24/technology/24soft.html |url-status=live }}</ref> '''ഒക്‌ടോബർ 2008''': രണ്ട് വർഷത്തെ ചർച്ചകൾക്ക് ശേഷം പ്രസിദ്ധീകരണ വ്യവസായികളും ഗൂഗിളും തമ്മിൽ ഒത്തുതീർപ്പിലെത്തി. ദശലക്ഷക്കണക്കിന് പുസ്തകങ്ങൾ പൊതുജനങ്ങൾക്ക് ലഭ്യമാക്കാനുള്ള അവകാശത്തിന് പകരമായി രചയിതാക്കൾക്കും പ്രസാധകരും നഷ്ടപരിഹാരം നൽകാൻ ഗൂഗിൾ സമ്മതിച്ചു.<ref name="LAWSUITS"/> '''ഒക്‌ടോബർ 2008''': ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂഷണൽ കോ-ഓപ്പറേഷൻ കമ്മിറ്റിയും കാലിഫോർണിയ സർവകലാശാലയിലെ 11 യൂണിവേഴ്‌സിറ്റി ലൈബ്രറികളും സംയുക്തമായി ഹാത്തിട്രസ്റ്റ് "ഷെയർഡ് ഡിജിറ്റൽ റിപ്പോസിറ്ററി" (പിന്നീട് ഹാത്തിട്രസ്റ്റ് ഡിജിറ്റൽ ലൈബ്രറി എന്നറിയപ്പെട്ടു) സമാരംഭിച്ചു, ഇവയെല്ലാം പ്രോജക്ടിൽ പങ്കാളികളായ ലൈബ്രറികളായിരുന്നു. ഗൂഗിളും മറ്റുള്ളവരും സ്‌കാൻ ചെയ്‌ത ശേഖരങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള പുസ്‌തകങ്ങളിലേക്ക് ആർക്കൈവ് ചെയ്യാനും അക്കാദമിക് ആക്‌സസ് നൽകാനും ഇത് സഹായിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://www.hathitrust.org/press_10-13-2008|title=Launch of HathiTrust - October 13, 2008 {{!}} www.hathitrust.org {{!}} HathiTrust Digital Library|access-date=2021-08-07|website=www.hathitrust.org|archive-url=https://web.archive.org/web/20200811005738/https://www.hathitrust.org/press_10-13-2008|archive-date=2020-08-11}}</ref> '''നവംബർ 2008''': ഗൂഗിളും അവരുടെ പ്രസിദ്ധീകരണ പങ്കാളികളും സ്‌കാൻ ചെയ്‌ത ഇനങ്ങളുടെ ബുക്ക് മാർക്ക് 7 മില്ല്യൺ കവിഞ്ഞു. ഇതിൽ 1 ദശലക്ഷത്തിൽ അധികം പൂർണ്ണ പ്രിവ്യൂ മോഡിലുളവയും 1 ദശലക്ഷത്തിൽ അധികം പൂർണ്ണമായി കാണാവുന്നതും ഡൗൺലോഡ് ചെയ്യാവുന്നതുമായ പൊതു സഞ്ചയത്തിൽ ഉള്ളവയും ആയിരുന്നു. ഏകദേശം അഞ്ചുലക്ഷത്തോളം അച്ചടി തീർന്ന പുസ്തകങ്ങളായിരുന്നു.<ref name="pcworldscan" /><ref>{{cite news |title = Massive EU online library looks to compete with Google |url = https://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5gQBJ3FLg32GX_cAVFLQo1feO6Ckg |quote = Google, one of the pioneers in this domain on the other hand, claims to have seven million books available for its "Google Book Search" project, which saw the light of day at the end of 2004. |agency = [[Agence France-Presse]] |date = November 2008 |access-date = 2008-11-24 |archive-date = 2009-02-13 |archive-url = https://web.archive.org/web/20090213213714/https://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5gQBJ3FLg32GX_cAVFLQo1feO6Ckg |url-status = dead }}</ref><ref>{{cite news |title=Google Hopes to Open a Trove of Little-Seen Books |url=https://www.nytimes.com/2009/01/05/technology/internet/05google.html |quote=The settlement may give new life to copyrighted out-of-print books in a digital form and allow writers to make money from titles that had been out of commercial circulation for years. Of the seven million books Google has scanned so far, about five million are in this category. |newspaper=New York Times |date=January 4, 2009 |access-date=2009-01-05 |first=Motoko |last=Rich |archive-date=2009-04-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090410000308/http://www.nytimes.com/2009/01/05/technology/internet/05google.html |url-status=live }}</ref> '''ഡിസംബർ 2008''': ഗൂഗിൾ ബുക്സിൽ മാഗസിനുകൾ ഉൾപ്പെടുത്തുന്നതായി ഗൂഗിൾ പ്രഖ്യാപിച്ചു. ''ന്യൂയോർക്ക് മാഗസിൻ'', ''എബോണി'', ''പോപ്പുലർ മെക്കാനിക്സ്'' എന്നിവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref>{{cite news |title=Google updates search index with old magazines |url=http://www.nbcnews.com/id/28156997 |quote=As part of its quest to corral more content published on paper, Google Inc. has made digital copies of more than 1&nbsp;million articles from magazines that hit the newsstands decades ago. |work=NBC News |agency=[[Associated Press]] |date=December 10, 2008 |access-date=June 29, 2009 |archive-date=March 2, 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140302071413/http://www.nbcnews.com/id/28156997/ |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |url=http://googleblog.blogspot.com/2008/12/search-and-find-magazines-on-google.html |title=Official Google Blog: Search and find magazines on Google Book Search |website=Official Google Blog |access-date=2009-06-29 |archive-date=2009-08-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090802172848/http://googleblog.blogspot.com/2008/12/search-and-find-magazines-on-google.html |url-status=live }}</ref> '''ഫെബ്രുവരി 2009''': ഐഫോൺ, ആൻഡ്രോയിഡ് ഫോൺ ഉപയോക്താക്കൾക്ക് യുഎസിലെ 1.5 ദശലക്ഷത്തിലധികം പബ്ലിക് ഡൊമെയ്‌ൻ വർക്കുകൾ (യുഎസിനു പുറത്ത് 500,000-ത്തിലധികം) ഒരു മൊബൈൽ ബ്രൗസർ ഉപയോഗിച്ച് വായിക്കാൻ അനുവദിക്കുന്ന ഗൂഗിൾ ബുക്ക് സെർച്ചിന്റെ ഒരു മൊബൈൽ പതിപ്പ് ഗൂഗിൾ പുറത്തിറക്കി. ഇതിൽ പേജ് ഇമേജുകൾക്ക് പകരം, പുസ്തകത്തിന്റെ പ്ലെയിൻ ടെക്സ്റ്റ് പ്രദർശിപ്പിക്കും.<ref>{{Cite web|url=http://booksearch.blogspot.in/2009/02/15-million-books-in-your-pocket.html|title=1.5 million books in your pocket|access-date=31 January 2015|date=5 February 2009|website=Inside Google Books|archive-url=https://web.archive.org/web/20130727071257/http://booksearch.blogspot.in/2009/02/15-million-books-in-your-pocket.html|archive-date=27 July 2013}}</ref> '''മെയ് 2009''': ന്യൂയോർക്കിലെ വാർഷിക ബുക്ക് എക്‌സ്‌പോ കൺവെൻഷനിൽ, പ്രസാധകർക്ക് അവരുടെ ഏറ്റവും പുതിയ പുസ്തകങ്ങളുടെ ഡിജിറ്റൽ പതിപ്പുകൾ ഗൂഗിൾ വഴി നേരിട്ട് ഉപഭോക്താക്കൾക്ക് വിൽക്കാൻ പ്രാപ്തമാക്കുന്ന ഒരു പ്രോഗ്രാം അവതരിപ്പിക്കാനുള്ള ഉദ്ദേശ്യം ഗൂഗിൾ സൂചിപ്പിച്ചു.<ref>{{cite news | title=Preparing to Sell E-Books, Google Takes on Amazon | url=https://www.nytimes.com/2009/06/01/technology/internet/01google.html | work=The New York Times | access-date=2009-05-31 | first=Motoko | last=Rich | date=2009-06-01 | archive-date=2009-06-08 | archive-url=https://web.archive.org/web/20090608183510/http://www.nytimes.com/2009/06/01/technology/internet/01google.html | url-status=live }}</ref> '''ഡിസംബർ 2009''': പകർപ്പവകാശ നിയമങ്ങൾ ലംഘിച്ചു എന്ന് ആരോപിച്ച് ഫ്രാൻസിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച പകർപ്പവകാശമുള്ള പുസ്തകങ്ങളുടെ സ്കാനിംഗ് ഒരു ഫ്രഞ്ച് കോടതി തടഞ്ഞു. സ്കാനിംഗ് പ്രോജക്റ്റിന്റെ നിയപരമായുള്ള ആദ്യത്തെ വലിയ പരാജയമായിരുന്നു അത്.<ref>{{cite news |title=French court shuts down Google Books project |url=https://www.latimes.com/news/nation-and-world/la-fg-france-google19-2009dec19,0,548537.story |work=[[Los Angeles Times]] |date=December 19, 2009 |access-date=2009-12-19 |first=Gaelle |last=Faure |archive-date=2009-12-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091222073120/http://www.latimes.com/news/nation-and-world/la-fg-france-google19-2009dec19,0,548537.story |url-status=live }}</ref> '''മെയ് 2010''': ആമസോൺ, ബാൺസ് & നോബിൾ, ആപ്പിൾ, മറ്റ് ഇലക്ട്രോണിക് ബുക്ക് റീട്ടെയിലർമാർ എന്നിവരുമായി മത്സരിക്കുണത്തിന് ഗൂഗിൾ എഡിഷൻസ് എന്ന പേരിൽ ഒരു ഡിജിറ്റൽ ബുക്ക് സ്റ്റോർ ഗൂഗിൾ ആരംഭിക്കുമെന്ന് റിപ്പോർട്ടുണ്ടായിരുന്നു. <ref>{{Cite web|url=https://www.wsj.com/articles/SB10001424052748703866704575224232417931818|title=Google Readies Its E-Book Plan, Bringing in a New Sales Approach|access-date=28 August 2013|last=Vascellaro|first=Jessica E.|date=4 May 2010|website=The Wall Street Journal|archive-url=https://web.archive.org/web/20150312153114/http://www.wsj.com/articles/SB10001424052748703866704575224232417931818|archive-date=12 March 2015}}</ref> മറ്റുള്ളവയിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി, ഗൂഗിൾ പതിപ്പുകൾ പൂർണ്ണമായും ഓൺലൈനിലായിരിക്കും, കൂടാതെ ഒരു പ്രത്യേക ഉപകരണം (കിൻഡിൽ, നൂക്ക് അല്ലെങ്കിൽ ഐപാഡ് പോലുള്ളവ) ഇതിന് ആവശ്യമില്ല. '''ജൂൺ 2010''': ഗൂഗിൾ 12 ദശലക്ഷം പുസ്തകങ്ങൾ സ്കാൻ ചെയ്തു.<ref name="PCWORLD">[http://www.pcworld.com/article/202803/google_129_million_different_books_have_been_published.html Google: 129 Million Different Books Have Been Published] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150614142942/http://www.pcworld.com/article/202803/google_129_million_different_books_have_been_published.html|date=2015-06-14}} PC World</ref> '''ഓഗസ്റ്റ് 2010''': ഒരു ദശാബ്ദത്തിനുള്ളിൽ നിലവിലുള്ള 129,864,880 പുസ്‌തകങ്ങൾ സ്‌കാൻ ചെയ്യാൻ ഗൂഗിൾ ഉദ്ദേശിക്കുന്നതായി പ്രഖ്യാപിച്ചു, മൊത്തം 4 ബില്യണിലധികം ഡിജിറ്റൽ പേജുകളും 2 ട്രില്യൺ വാക്കുകളും ആണ് ഇതിലുണ്ടാകുക. <ref name="PCWORLD">[http://www.pcworld.com/article/202803/google_129_million_different_books_have_been_published.html Google: 129 Million Different Books Have Been Published] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150614142942/http://www.pcworld.com/article/202803/google_129_million_different_books_have_been_published.html|date=2015-06-14}} PC World</ref> '''ഡിസംബർ 2010''': ഗൂഗിൾ ഇബുക്കുകൾ യുഎസിൽ ആരംഭിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=http://www.macworld.com/article/156194/2010/12/google_ebookstore_launch.html|title=Google launches eBookstore with more than 3 million titles|access-date=2011-01-02|publisher=MacWorld|archive-url=https://web.archive.org/web/20101210072308/http://www.macworld.com/article/156194/2010/12/google_ebookstore_launch.html|archive-date=2010-12-10}}</ref> '''ഡിസംബർ 2010''': ഗൂഗിൾ എൻഗ്രാം വ്യൂവർ അവതരിപ്പിച്ചു, അത് അതിന്റെ പുസ്തക ശേഖരത്തിലുടനീളമുള്ള പദ ഉപയോഗത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഡാറ്റ ശേഖരിക്കുകയും ഗ്രാഫ് ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നു.<ref name="Zimmer">{{Cite web|url=https://www.theatlantic.com/technology/archive/2012/10/bigger-better-google-ngrams-brace-yourself-for-the-power-of-grammar/263487/|title=Bigger, Better Google Ngrams: Brace Yourself for the Power of Grammar|access-date=2016-09-20|last=Zimmer|first=Ben|date=18 October 2012|website=[[The Atlantic]]|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20161003003940/http://www.theatlantic.com/technology/archive/2012/10/bigger-better-google-ngrams-brace-yourself-for-the-power-of-grammar/263487/|archive-date=2016-10-03}}</ref> '''മാർച്ച് 2011''': പ്രസിദ്ധീകരണ വ്യവസായികളും ഗൂഗിളും തമ്മിലുള്ള ഒത്തുതീർപ്പ് ഫെഡറൽ ജഡ്ജി നിരസിച്ചു.<ref>{{cite news |url = http://www.marketwatch.com/story/judge-rejects-google-settlement-with-authors-2011-03-22-170430 |title = Judge rejects Google settlement with authors |publisher = [[Market Watch]] |access-date = 2012-02-21 |archive-date = 2023-02-15 |archive-url = https://web.archive.org/web/20230215124502/https://www.marketwatch.com/story/judge-rejects-google-settlement-with-authors-2011-03-22-170430 |url-status = live }}</ref> '''മാർച്ച് 2012''': ഗൂഗിൾ 20 ദശലക്ഷം പുസ്തകങ്ങൾ സ്കാൻ ചെയ്തു.<ref name="LP">{{Cite web|url=http://lawprofessors.typepad.com/law_librarian_blog/2012/03/google-book-scan-project-slows-down.html|title=Google book scan project slows down|access-date=<!-- March 2012 -->|website=Law Librarian Blog|archive-url=https://web.archive.org/web/20120315101155/http://lawprofessors.typepad.com/law_librarian_blog/2012/03/google-book-scan-project-slows-down.html|archive-date=2012-03-15}}</ref><ref name="Howard20120309">Howard, Jennifer [https://chronicle.com/article/Google-Begins-to-Scale-Back/131109/ ''Google Begins to Scale Back Its Scanning of Books From University Libraries''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131029201356/https://chronicle.com/article/Google-Begins-to-Scale-Back/131109/|date=2013-10-29}}, March 9, 2012</ref> '''മാർച്ച് 2012''': ഗൂഗിൾ പ്രസാധകരുമായി ഒത്തുതീർപ്പിലെത്തി.<ref>{{Cite web|url=http://www.publishers.org/press/85/|title=The Association of American Publishers|access-date=2013-11-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20131103165236/http://publishers.org/press/85/|archive-date=2013-11-03}}</ref> '''ജനുവരി 2013''': ''ഗൂഗിൾ ആൻഡ് ദ വേൾഡ് ബ്രെയിൻ'' എന്ന ഡോക്യുമെന്ററി [[സൺഡാൻസ് ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവൽ|സൺഡാൻസ് ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവലിൽ]] പ്രദർശിപ്പിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=http://www.worldbrainthefilm.com/|title=Google and the world brain - Polar Star Films|access-date=2013-09-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20130902195504/http://www.worldbrainthefilm.com/|archive-date=2013-09-02}}</ref> '''നവംബർ 2013''': ''ഓതേഴ്സ് ഗിൽഡ് വി. ഗൂഗിൾ'' കേസിൽ ന്യായമായ ഉപയോഗം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി യുഎസ് ഡിസ്ട്രിക്റ്റ് ജഡ്ജ് ഡെന്നി ചിൻ ഗൂഗിളിനു അനുകൂലമായി വിധിച്ചു.<ref name="Ars Technica">{{cite news |url=https://arstechnica.com/tech-policy/2013/11/google-books-ruled-legal-in-massive-win-for-fair-use |title=Google Books ruled legal in massive win for fair use |access-date=2017-06-14 |archive-date=2017-04-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170430033608/https://arstechnica.com/tech-policy/2013/11/google-books-ruled-legal-in-massive-win-for-fair-use/ |url-status=live }}</ref> അപ്പീൽ നൽകുമെന്ന് ഒതേഴ്സ് പറഞ്ഞു.<ref>[https://www.nytimes.com/2013/11/15/business/media/judge-sides-with-google-on-book-scanning-suit.html "Siding With Google, Judge Says Book Search Does Not Infringe Copyright"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170120173442/http://www.nytimes.com/2013/11/15/business/media/judge-sides-with-google-on-book-scanning-suit.html|date=2017-01-20}}, Claire Cain Miller and Julie Bosman, ''New York Times'', November 14, 2013. Retrieved November 17, 2013.</ref> '''ഒക്ടോബർ 2015''': ഗൂഗിൾ പകർപ്പവകാശ നിയമം ലംഘിച്ചിട്ടില്ലെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ച് അപ്പീൽ കോടതിയും ഗൂഗിളിനൊപ്പം നിന്നു.<ref name="reuters_2015_10_16">{{cite news|url=https://www.reuters.com/article/us-google-books-idUSKCN0SA1S020151016|title=Google book-scanning project legal, says U.S. appeals court|publisher=Reuters|access-date=2021-07-10|archive-date=2015-10-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20151022204532/http://www.reuters.com/article/2015/10/16/us-google-books-idUSKCN0SA1S020151016|url-status=live}}</ref> ന്യൂയോർക്ക് ടൈംസ് പറയുന്നതനുസരിച്ച്, ഗൂഗിൾ 25 ദശലക്ഷത്തിലധികം പുസ്തകങ്ങൾ സ്കാൻ ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. '''ഏപ്രിൽ 2016''': ഓതേഴ്‌സ് ഗിൽഡിന്റെ അപ്പീൽ കേൾക്കാൻ യുഎസ് സുപ്രീം കോടതി വിസമ്മതിച്ചു, അതിനർത്ഥം കീഴ്‌ക്കോടതിയുടെ തീരുമാനം നിലനിൽക്കുകയും, നിയമം ലംഘിക്കാതെ ലൈബ്രറി പുസ്‌തകങ്ങൾ സ്‌കാൻ ചെയ്യാനും തിരയൽ ഫലങ്ങളിൽ സ്‌നിപ്പെറ്റുകൾ പ്രദർശിപ്പിക്കാനും ഗൂഗിളിന് തടസ്സങ്ങളില്ല എന്നാണ്. <ref>[http://the-digital-reader.com/2016/04/18/supreme-court-rejects-challenge-to-google-book-scanning-project/ US Supreme Court Rejects Challenge to Google Book-Scanning Project] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160418172749/http://the-digital-reader.com/2016/04/18/supreme-court-rejects-challenge-to-google-book-scanning-project/|date=2016-04-18}} April 18, 2016</ref> == സമാന പദ്ധതികൾ == * [[പ്രോജക്ട് ഗുട്ടൻബർഗ്]]- സാംസ്കാരിക സൃഷ്ടികൾ ഡിജിറ്റൈസ് ചെയ്യുന്നതിനും ആർക്കൈവ് ചെയ്യുന്നതിനുമുള്ള ഒരു സന്നദ്ധപ്രവർത്തനമാണ് [[പ്രോജക്ട് ഗുട്ടൻബർഗ്]]. 1971-ൽ മൈക്കൽ എസ്. ഹാർട്ട് സ്ഥാപിച്ച ഇത് ഏറ്റവും പഴയ ഡിജിറ്റൽ ലൈബ്രറിയാണ്. 2015 ഒക്ടോബർ പ്രകാരം പ്രോജക്റ്റ് ഗുട്ടൻബർഗ്ന്റെ ശേഖരം 50,000 ഇനങ്ങളിൽ എത്തി. * [[ഇന്റർനെറ്റ് ആർകൈവ്|ഇൻറർനെറ്റ് ആർക്കൈവ്]]- ലാഭേച്ഛയില്ലാതെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു സ്ഥാപനമാണ് [[ഇന്റർനെറ്റ് ആർകൈവ്|ഇൻറർനെറ്റ് ആർക്കൈവ്]], അത് പ്രതിദിനം 1000-ലധികം പുസ്തകങ്ങൾ ഡിജിറ്റൈസ് ചെയ്യുന്നു, കൂടാതെ ഗൂഗിൾ ബുക്സിൽ നിന്നും മറ്റ് ഉറവിടങ്ങളിൽ നിന്നുമുള്ള പുസ്തകങ്ങളെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു. 2011 മെയ് പ്രകാരം ഇത് 2.8 ദശലക്ഷത്തിലധികം പൊതു സഞ്ചയ പുസ്‌തകങ്ങൾ ഹോസ്റ്റുചെയ്‌തു, ഗൂഗിൾ ബുക്‌സിലെ ഏകദേശം 1 ദശലക്ഷം പൊതു സഞ്ചയ പുസ്‌തകങ്ങളേക്കാൾ വലുതാണ് ഇത്. <ref>The number of Public Domain books at Google Books can be calculated by looking at the number of Public Domain books at [[HathiTrust]], which is the academic mirror of Google Books. As of May 2010 [[HathiTrust]] had over 1 million Public Domain books.</ref> ഇന്റർനെറ്റ് ആർക്കൈവിന്റെ സഹോദര പദ്ധതിയായ [[ഓപ്പൺ ലൈബ്രറി]], 150 ലൈബ്രറികളിലെ സന്ദർശകർക്ക് സ്കാൻ ചെയ്ത് വാങ്ങിയ 80,000 വാണിജ്യ ഇ-ബുക്കുകൾ നൽകുന്നു. * 2008 ഒക്‌ടോബർ 13 മുതൽ ഹായിത്തീ ട്രസ്റ്റ് ഡിജിറ്റൽ ലൈബ്രറി പരിപാലിക്കുന്നു, <ref>{{Cite web|url=http://www.languagehat.com/archives/003251.php|title=languagehat.com : TRUST HATHI, NOT GOOGLE|access-date=2010-01-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20090603104718/http://www.languagehat.com/archives/003251.php|archive-date=2009-06-03}}</ref> ഗൂഗിൾ സ്‌കാൻ ചെയ്‌ത മെറ്റീരിയലുകൾ, ചില ഇന്റർനെറ്റ് ആർക്കൈവ് പുസ്‌തകങ്ങൾ, പങ്കാളി സ്ഥാപനങ്ങൾ പ്രാദേശികമായി സ്‌കാൻ ചെയ്‌തവ എന്നിവ ഇത് സംരക്ഷിക്കുകയും ആക്‌സസ് നൽകുകയും ചെയ്യുന്നു. മയ് 2010 പ്രകാരം അതിൽ ഏകദേശം 6 ദശലക്ഷം വാല്യങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുന്നു, അതിൽ 1 ദശലക്ഷത്തിലധികം പൊതു സഞ്ചയമാണ് (കുറഞ്ഞത് യുഎസിലെങ്കിലും). * [https://www.humanitiesebook.org എസിഎൽഎസ് ഹ്യുമാനിറ്റീസ് ഇ-ബുക്ക്], ഹ്യുമാനിറ്റീസിലും അനുബന്ധ സാമൂഹിക ശാസ്ത്രങ്ങളിലും ഉള്ള ഉയർന്ന നിലവാരമുള്ള 5,400-ലധികം പുസ്തകങ്ങളുടെ ഓൺലൈൻ ശേഖരം, സ്ഥാപനപരമായ സബ്‌സ്‌ക്രിപ്‌ഷൻ വഴി ആക്‌സസ് ചെയ്യാവുന്നതാണ്. * 2006 അവസാനത്തോടെ ലൈവ് സെർച്ച് ബുക്‌സ് സൃഷ്‌ടിക്കാൻ 300,000 പുസ്‌തകങ്ങൾ സ്‌കാൻ ചെയ്യാൻ മൈക്രോസോഫ്റ്റ് ധനസഹായം നൽകി. 2008 മെയ് വരെ ഇത് തുടർന്നു, പദ്ധതി ഉപേക്ഷിക്കപ്പെടുകയും പുസ്തകങ്ങൾ ഇന്റർനെറ്റ് ആർക്കൈവിൽ സൗജന്യമായി ലഭ്യമാക്കുകയും ചെയ്തു. <ref>{{Cite web|url=http://www.google-books.com/218664-Google-Books-An-Other-Popular-Service-By-Google.html|title=Google Books-An Other Popular Service By Google|access-date=4 August 2012|last=Xio|first=Christina|archive-url=https://web.archive.org/web/20130404112919/http://www.google-books.com/218664-Google-Books-An-Other-Popular-Service-By-Google.html|archive-date=4 April 2013|quote=Few years back the Microsoft abandoned the project and now all the books are freely available at the Internet archive.}}</ref> * നാഷണൽ ഡിജിറ്റൽ ലൈബ്രറി ഓഫ് ഇന്ത്യ (NDLI) ഇന്ത്യയുടെ മാനവ വിഭവശേഷി വികസന മന്ത്രാലയത്തിന് കീഴിലുള്ള ഒരു പദ്ധതിയാണ്. ഒരൊറ്റ വെബ് പോർട്ടലിൽ നിരവധി ദേശീയ അന്തർദേശീയ ഡിജിറ്റൽ ലൈബ്രറികൾ സംയോജിപ്പിക്കുക എന്നതാണ് ലക്ഷ്യം. എൻ‌ഡി‌എൽ‌ഐ ഇംഗ്ലീഷിലും ഇന്ത്യൻ ഭാഷകളിലുമുള്ള നിരവധി പുസ്തകങ്ങളിലേക്ക് സൗജന്യ പ്രവേശനം നൽകുന്നു. * 2010 പ്രകാരം ഏകദേശം 10 ദശലക്ഷം ഡിജിറ്റൽ ഒബ്‌ജക്‌റ്റുകളിലേക്ക് യൂറോപ്യന ലിങ്ക് ചെയ്യുന്നു, യൂറോപ്യൻ യൂണിയനിലെ 1,000-ലധികം ആർക്കൈവുകളിൽ നിന്നുള്ള കഴിഞ്ഞ 2,000 വർഷത്തെ യൂറോപ്യൻ ചരിത്രത്തിൽ നിന്നുള്ള വീഡിയോ, ഫോട്ടോകൾ, പെയിന്റിംഗുകൾ, ഓഡിയോ, മാപ്പുകൾ, കൈയെഴുത്തുപ്രതികൾ, അച്ചടിച്ച പുസ്തകങ്ങൾ, പത്രങ്ങൾ എന്നിവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. <ref>http://version1.europeana.eu/{{dead link|date=January 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * ഫ്രഞ്ച് നാഷണൽ ലൈബ്രറിയിൽ നിന്നുള്ള [[ബിബ്ലിയോത്തിക് നാഷണേൽ ഡി ഫ്രാൻസ്|ഗാലിക്ക]], ഏകദേശം 4,000,000 ഡിജിറ്റൈസ് ചെയ്ത പുസ്തകങ്ങൾ, പത്രങ്ങൾ, കൈയെഴുത്തുപ്രതികൾ, ഭൂപടങ്ങൾ, ഡ്രോയിംഗുകൾ തുടങ്ങിയവയുമായി ലിങ്ക് ചെയ്യുന്നു. 1997-ൽ സൃഷ്ടിച്ച ഈ ഡിജിറ്റൽ ലൈബ്രറി പ്രതിമാസം 5000 പുതിയ ഡോക്യുമെന്റുകൾ എന്ന തോതിൽ വിപുലീകരിക്കുന്നത് തുടരുന്നു. 2008 അവസാനം മുതൽ, പുതിയ സ്കാൻ ചെയ്ത പ്രമാണങ്ങളിൽ ഭൂരിഭാഗവും ഇമേജ്, ടെക്സ്റ്റ് ഫോർമാറ്റുകളിൽ ലഭ്യമാണ്. ഈ രേഖകളിൽ ഭൂരിഭാഗവും ഫ്രഞ്ച് ഭാഷയിലാണ് എഴുതിയിരിക്കുന്നത്. * [[വിക്കിഗ്രന്ഥശാല]] * റണ്ണിവേഴ്സ് == ഇതും കാണുക == * A9.com, [[ആമസോൺ.കോം|Amazon.com]] ന്റെ പുസ്തക തിരയൽ * ബുക്ക് റൈറ്റ്സ് രജിസ്ട്രി * [[ഡിജിറ്റൽ ലൈബ്രറി]] * ഡിജിറ്റൽ ലൈബ്രറി പദ്ധതികളുടെ പട്ടിക * യൂണിവേഴ്സൽ ലൈബ്രറി * ദേശീയ ഇലക്ട്രോണിക് ലൈബ്രറി == അവലംബം == {{reflist}} == കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക് == * {{Cite journal|first=Anna Lauren|last=Hoffmann|title=Google Books, Libraries, and Self-Respect: Information Justice beyond Distributions|doi=10.1086/684141|journal=[[Library Quarterly]]|volume=86|pages=76–92|year=2016}} * {{Cite book|title=Google and the Myth of Universal Knowledge: A View from Europe|url=https://archive.org/details/googlemythofuniv0000jean|last=Jeanneney|first=Jean-Noël|publisher=University of Chicago Press|year=2008|location=Chicago, IL}} == പുറം കണ്ണികൾ == * {{ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്}} ** [https://books.google.com/intl/en/googlebooks/about.html About Google Books] * {{Cite web|url=https://elisabethjones.wordpress.com/2013/05/14/new-google-books-library-project-timeline-now-with-more-citations/|title=New Google Books Library Project Timeline: Now With (more) Citations!|last=Jones|first=Elisabeth|date=May 14, 2013}} *   * {{Cite web|url=http://www.publicdomainreprints.org/|title=Public Domain Archive and Reprints Service|publisher=Public Domain Reprints|quote=An experimental project dedicated to reprinting public domain books<br />Utilizing: [[Alibris]], [[Amazon (company)|Amazon]], [[BookFinder.com|Book Finder]], [[Google]], [[LibraryThing]], and [[WorldCat]]}} * {{Cite web|url=https://www.theatlantic.com/technology/archive/2017/04/the-tragedy-of-google-books/523320/|title=Torching the Modern-Day Library of Alexandria|last=Somers|first=James|date=Apr 20, 2017|website=[[The Atlantic]]|quote=Somewhere at Google there is a database containing 25 million books and nobody is allowed to read them}} *   {{ഗൂഗിൾ}}{{Ebooks}}{{Books}}{{Authority Control}} [[വർഗ്ഗം:ഗൂഗിൾ സേവനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:Pages with unreviewed translations]] 4wnpezbrnh0op8uvs0avisbm8mq8uzc 0 614014 4682225 4122203 2026-11-02T07:55:21Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 4682225 wikitext text/x-wiki {{Infobox Roman emperor | name = തിയോഡോഷ്യസ് ഒന്നാമൻ | image = Bust of Theodosius I.jpg | image_size = | alt = | caption = അഫ്രോദിയാസിസിൽ (ആധുനിക [[അയ്ദിൻ]], [[തുർക്കി]]) നിന്ന് കണ്ടെടുത്ത, തിയോഡോഷ്യസ് ഒന്നാമന്റേത് എന്ന് അനുമാനിക്കപ്പെടുന്ന, അർദ്ധകായ പ്രതിമ<ref>{{Cite book |last1=Ruiz |first1=María Pilar García |url=https://books.google.com/books?id=xo8cEAAAQBAJ&pg=PA160 |title=Emperors and Emperorship in Late Antiquity |last2=Puertas |first2=Alberto J. Quiroga |date=2021|publisher=BRILL |isbn=978-90-04-44692-2 |pages=160, 165}}</ref>{{efn-lr|The head was found near a headless statue and a columnar base honoring "Flavius Claudius Theodosius" (originally [[Julian (emperor)|Julian]]).<ref>{{Cite web |last=Lenaghan |first=J. |date=2012a|title=High imperial togate statue and re-cut portrait head of emperor. Aphrodisias (Caria). |url=http://laststatues.classics.ox.ac.uk/database/discussion.php?id=568|website=Last Statues of Antiquity|id=LSA-196}}</ref>{{sfn|Smith|Ratté|pp=243–244}} The portrait is incompatible with busts identified as [[Theodosius II]], which have more youthful attributes.<ref>{{Cite book |last=Weitzmann |first=Kurt |url=https://books.google.com/books?id=efLuB7QPDm8C&pg=PA28 |title=Age of Spirituality: Late Antique and Early Christian Ar |date=1977 |publisher=[[Metropolitan Museum of Art]] |pages=28–29|isbn=9780870991790 }}</ref><ref>{{Cite web |last=Lenaghan |first=J. |date=2012b |title=Portrait head of Emperor, Theodosius II (?). Unknown provenance. Fifth century. |url=http://laststatues.classics.ox.ac.uk/database/discussion.php?id=825 |access-date= |website=Last Statues of Antiquity |id=LSA-453 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241130184635/http://laststatues.classics.ox.ac.uk/database/discussion.php?id=825 |archive-date=2024-11-30 |url-status=dead}}</ref>}} | succession = [[റോമാ ചക്രവർത്തി]] | reign = 379 ജനുവരി 19– {{awrap| 395 ജനുവരി 17}}{{efn-lr|Initially emperor of the [[Eastern Roman Empire]]; sole senior emperor from [[Battle of the Frigidus|6 September 394]].}} | reign-type = ''[[അഗസ്റ്റസ് (ശീർഷകം)|അഗസ്റ്റസ്]]'' | predecessor = {{ubl|[[വാലെൻസ്]] ([[കിഴക്കൻ റോമാ സാമ്രാജ്യം|കിഴക്ക്]])|[[വാലന്തീനുസ് രണ്ടാമൻ|വാലന്തീനുസ് 2ാമൻ]] ([[പടിഞ്ഞാറൻ റോമാ സാമ്രാജ്യം|പടിഞ്ഞാറ്]])}} | successor = {{ubl|[[അർക്കാദിയുസ്]] (കിഴക്ക്)|[[ഹൊണോറിയുസ് (ചക്രവർത്തി)|ഹൊണോറിയുസ്]] (പടിഞ്ഞാറ്)}} | regent = {{List collapsed|title={{nobold|''See list''}} | [[ഗ്രേഷ്യൻ]] (379–383) | [[വാലൻ്റീനിയൻ II]] (379–392) | ഹോണോറിയുസ് (393–395) | [[മാഗ്നസ് മാക്സിമസ്]] (383–388) | [[വിക്ടർ (ചക്രവർത്തി)|വിക്ടർ]] (384–388) | [[യൂജീനിയുസ്]] (392–394) | ആർക്കാദിയുസ് (393–395) }} | reg-type = സഹ-ഭരണകർത്താക്കൾ | birth_date = 347 ജനുവരി 11 | birth_place = കൗകാ, [[ഹിസ്പാനിയ]], റോമാ സാമ്രാജ്യം<ref>[[Hydatius]] and [[Zosimus (historian)|Zosimus]]</ref> അല്ലെങ്കിൽ [[ഇറ്റാലിക്ക]], ഹിസ്പാനിയ, റോമാ സാമ്രാജ്യം<ref>[[Marcellinus Comes]] and [[Jordanes]]</ref> | death_date = 395 ജനുവരി 17 (48ാ വയസ്സിൽ) | death_place = [[മെദിയൊലാനം]], റോമാ സാമ്രാജ്യം | burial_place = [[വിശുദ്ധ അപ്പസ്തോലന്മാരുടെ പള്ളി]], കോൺസ്റ്റാന്റിനോപ്പിൾ | spouse = {{ubl|[[ഏലിയാ ഫ്ലാക്കില്ലാ]] (376–386 ഇടയിൽ)|[[ഗല്ലാ]] (387–394 ഇടയിൽ)}} | issue = {{ubl|[[ആർക്കാദിയുസ്]]|[[ഹൊണോറിയുസ് (ചക്രവർത്തി)|ഹൊണോറിയുസ്]]|[[പുൾക്കേറിയ]]|ഗ്രാസിയാൻ|[[ഗല്ലാ പ്ലാക്കിദിയാ]]}} | full name = | regnal_name = [[ഇംപെറാത്തൂർ]] [[കെയ്സർ (ശീർഷകം)|കെയ്സർ]] (സീസർ) [[ഫ്ലാവിയാ ഗെൻസ്|ഫ്ലാവിയുസ്]] തിയോഡോഷ്യസ് അഗസ്റ്റസ്{{efn-lr|The name "Flavius" had become a status marker for men of non-senatorial background who rose to eminence as a result of imperial service.{{sfn|Bagnall|Cameron|Schwartz|Worp|pp=36–40}} }} | dynasty = [[തിയോഡോഷ്യൻ രാജകുടുംബം|തിയോഡോഷ്യൻ]] | father = [[തിയോഡോഷ്യസ് പ്രഭു]] | mother = ഥെർമാന്തിയാ | religion = [[നിഖ്യൻ ക്രിസ്തീയത]] |title=റോമാ ചക്രവർത്തി}} [[ക്രി. വ.]] 379 മുതൽ 395 വരെ ഭരിച്ച റോമാ ചക്രവർത്തി ആയിരുന്നു '''തെവോദോസിയോസ് ഒന്നാമൻ''' അഥവാ തിയോഡോഷ്യസ് ഒന്നാമൻ ({{lang-grc-gre|Θεοδόσιος}} ''തെഒദോസിയോസ്''; 347 ജനുവരി 11&nbsp;– 395 ജനുവരി 17). '''മഹാനായ തിയോഡോഷ്യസ്''' എന്നും ഇദ്ദേഹം അറിയപ്പെടുന്നു. ഭരണപരമായി [[കിഴക്കൻ റോമാ സാമ്രാജ്യം|കിഴക്ക്]], [[പടിഞ്ഞാറൻ റോമാ സാമ്രാജ്യം|പടിഞ്ഞാറ്]] എന്നിങ്ങനെ രണ്ട് മേഖലകളായുള്ള വിഭജനം സ്ഥിരമാക്കപ്പെടുന്നതിന് മുമ്പ് റോമാ സാമ്രാജ്യം പുനരേകീകരിച്ച് സമ്പൂർണ്ണമായി ഭരിച്ച അവസാന ചക്രവർത്തി ഇദ്ദേഹമാണ്. [[ഗോഥിക് യുദ്ധം|ഗോഥിക് യുദ്ധവും]] രണ്ട് ആഭ്യന്തര യുദ്ധങ്ങളും വിജയകരമായി നേരിട്ട ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭരണകാലം [[ക്രിസ്തുമതം]] റോമാ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ഔദ്യോഗിക മതമായി പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെടുന്നതിനും [[ഒന്നാം നിഖ്യാ സൂനഹദോസ്|നിഖ്യൻ ക്രിസ്തീയത]] അതിന്റെ അംഗീകൃത രൂപമായി സ്ഥിരീകരിക്കപ്പെടുന്നതിനും സാക്ഷിയായി. റോമാ സാമ്രാജ്യത്തിലെ ഉന്നത സൈനിക നേതാവായിരുന്ന തേവോദോസിയോസ് പ്രഭുവിന്റെ മകനായി [[സ്പെയിൻ|ഹിസ്പാനിയയിൽ]] ജനിച്ച തേവോദോസിയോസ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ കീഴിൽ റോമൻ സൈന്യത്തിലെ ഉന്നത ശ്രേണിയിൽ എത്തി. മൊവേഷ്യയിൽ ഒരു സ്വതന്ത്ര സൈനികവിഭാഗത്തിന്റെ അധികാരിയായി മാറിയ തേവോദോസിയോസ് 374ൽ സർമാതിയൻ അധിനിവേശക്കാരെ ഒരു പരിധിവരെ പരാജയപ്പെടുത്തി. പക്ഷേ അധികം വൈകാതെ അദ്ദേഹം നിർബന്ധിത വിരമിക്കലിന് വിധേയനാവുകയും ദുരൂഹമായ കാരണങ്ങളാൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ് വധശിക്ഷയ്ക്ക് ഇരയാവുകയും ചെയ്തു. ഗ്രാസിയാൻ ചക്രവർത്തിയുടെ സദസ്സിൽ അരങ്ങേറിയ നിരവധി വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കലുകൾക്കും ചരടുവലികൾക്കും ശേഷം അധികം താമസിയാതെ തേവോദോസിയോസ് തന്റെ നഷ്ടപ്പെട്ട പദവി തിരികെപ്പിടിച്ചു. ഗോഥുകൾക്ക് എതിരായി നടന്ന അദ്രിയാനോപ്പിൾ യുദ്ധത്തിൽ കിഴക്കൻ റോമാ ചക്രവർത്തി വാലെൻസ് പരാജയപ്പെടുകയും വധിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തതിനെത്തുടർന്ന് 379ൽ ഗ്രാസിയാൻ തേവോദോസിയോസിനെ വാലെൻസിന്റെ പിൻഗാമിയായി പ്രഖ്യാപിക്കുകയും അപ്പോഴേക്കും വ്യാപകമായിത്തീർന്നിരുന്ന സൈനിക അടിയന്തരാവസ്ഥ നേരിടാൻ ആദ്ദേഹത്തെ ചുമതലപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ പുതിയ ചക്രവർത്തിയുടെ ശോഷിച്ച ഖജനാവും ദുർബ്ബലമായ സൈന്യവും അധിനിവേശക്കാരെ പുറന്തള്ളാൻ പര്യാപ്തമായിരുന്നില്ല. അതിനാൽ 382ൽ ഗോഥുകളെ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ സ്വയംഭരണാധികാരമുള്ള സഖ്യകക്ഷികളായി [[ഡാന്യൂബ്|ഡാന്യൂബിന്]] തെക്കുഭാഗത്ത് അധിവസിക്കാൻ തേവോദോസിയോസ് അനുവദിച്ചു. 386ൽ [[സസാനിയൻ സാമ്രാജ്യം|സസ്സാനിയൻ സാമ്രാജ്യവുമായി]] സന്ധിയിൽ ഒപ്പുവെച്ച അദ്ദേഹം ദീർഘനാളുകളായി തർക്കവിഷയമായിരുന്ന [[അർമേനിയ|അർമേനിയാ രാജ്യം]] രണ്ടായി വിഭജിച്ചുകൊണ്ട് ഇരു സാമ്രാജ്യങ്ങൾക്കും ഇടയിൽ ശാശ്വതമായ സമാധാനത്തിന് നടപടി സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref name=wwcw386>Simon Hornblower, ''Who's Who in the Classical World'' (Oxford University Press, 2000), pp. 386–387</ref> തൻ്റെ ഭരണത്തിന്റെ ആദ്യകാലത്ത് സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ കിഴക്കൻ പ്രവിശ്യകളുടെ അധികാരമാണ് തെവോദോസിയോസിന് ഉണ്ടായിരുന്നത്. അക്കാലത്ത് പടിഞ്ഞാറൻ മേഖലയുടെ ഭരണം കയ്യാളിയിരുന്നത് ചക്രവർത്തിമാരായ ഗ്രാസിയാനും അദ്ദേഹത്തിൻറെ പിൻഗാമിയായ വാലന്റീനിയൻ 2ാമനും ആയിരുന്നു. വാലന്റീനിയന്റെ സഹോദരിയായ ഗല്ലായെ തെവോദോസിയോസ് വിവാഹം കഴിച്ചു. തൻറെ ഭരണസിരാകേന്ദ്രമായ കോൺസ്റ്റാന്റിനോപ്പിളിനെ വികസിപ്പിക്കുന്നതിനും മോടി പിടിപ്പിക്കുന്നതിനും തേവോദോസിയോസ് പ്രത്യേക ശ്രദ്ധ ചെലുത്തി. പുരാതനകാലത്ത് ഏറ്റവും വിസ്തൃതമായ പൊതു ചത്വരം ആയി അറിയപ്പെടുന്ന ''[[ഫോറം തൗറി]]'' വിപുലപ്പെടുത്തിയത് ഇവയിൽ ശ്രദ്ധേയമായ പ്രവർത്തിയാണ്.<ref>{{cite web|last=Lippold|first=Adolf|year=2022|title=Theodosius I|url=https://www.britannica.com/biography/Theodosius-I|website=[[Encyclopedia Britannica]]}}</ref> ഗ്രാസിയാനും വാലന്റീനിയനും വധിക്കപ്പെട്ടതിനെ തുടർന്ന് പടിഞ്ഞാറൻ മേഖലയുടെ ഭരണം അനധികൃതമായി പിടിച്ചെടുത്ത [[മാഗ്നസ് മാക്സിമസ്]], [[യൂഗേനിയസ്]] എന്നിവരെ താഴെയിറക്കാൻ 388ലും 394ലും തെവോദോസിയോസ് അവിടേക്ക് പടയോട്ടങ്ങൾ നടത്തി. 394 സെപ്റ്റംബറിൽ അന്തിമ വിജയം നേടിയ തെവോദോസിയോസ് അങ്ങനെ കിഴക്കിന്റെയും പടിഞ്ഞാറിന്റെയും മേൽ അധികാരം കൈവശമാക്കി. റോമാസാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ഏകഛത്രാധിപതിയായ ശേഷം ഏതാനും മാസങ്ങൾ കഴിഞ്ഞ് തെവോദോസിയോസ് മരണപ്പെട്ടു. തുടർന്ന് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിൻഗാമികളായി മക്കളായ അർക്കാദിയൂസും ഹൊണോറിയൂസും യഥാക്രമം കിഴക്കിന്റെയും പടിഞ്ഞാറിന്റെയും ചക്രവർത്തിമാരായി അധികാരമേറ്റു. അടിയുറച്ച നിഖ്യൻ ക്രൈസ്തവ വിശ്വാസിയായിരുന്ന തെവോദോസിയോസ് അറിയൻവാദത്തെ എതിർക്കുകയും ഏകസത്താവാദത്തെ അനുകൂലിക്കുകയും ചെയ്തു. ഇത് ക്രൈസ്തവ സഭയിൽ ഉടനീളം നടപ്പിലാക്കുക എന്ന ഉദ്ദേശലക്ഷ്യത്തോടെ [[ഒന്നാം കോൺസ്റ്റാന്റിനോപ്പിൾ സൂനഹദോസ്|381ൽ കോൺസ്റ്റാന്റിനോപ്പിളിൽ അദ്ദേഹം സഭാ സൂനഹദോസ്]] സംഘടിപ്പിച്ചു. അതേസമയം പരമ്പരാഗത പേഗൻ മതവിഭാഗങ്ങളുടെ മേൽ അദ്ദേഹം കാര്യമായ ഇടപെടലുകൾ ഒന്നും നടത്തിയില്ല, മാത്രവുമല്ല ഈ മതവിഭാഗങ്ങളിൽ പെട്ട ആളുകളെ സാമ്രാജ്യത്തിലെ പല ഉന്നത പദവികളിലും അദ്ദേഹം നിയമിക്കുകയും ചെയ്തു. എന്നിരുന്നാലും അലക്സാണ്ട്രിയയിലെ സേറാപ്പെയും മുതലായ നിരവധി പൗരാണികമായ യവന ക്ഷേത്രങ്ങൾ മൗലികവാദികളായ ക്രൈസ്തവരുടെ ആക്രമണത്തിൽ തകർക്കപ്പെടുന്നത് തടയുന്നതിൽ അദ്ദേഹം പരാജയപ്പെട്ടിരുന്നു.<ref>{{cite web|last=Lippold|first=Adolf|year=2022|title=Theodosius I|url=https://www.britannica.com/biography/Theodosius-I|website=[[Encyclopedia Britannica]]}}</ref> ഒരു ഭരണാധികാരി എന്ന നിലയിൽ തെവോദോസിയോസ് ആത്മാർത്ഥതയും ദയയും തൻ്റെ നയങ്ങളിലും ശീലങ്ങളിലും കാർക്കശ്യവും ഉള്ള വ്യക്തിയും സംശുദ്ധനായ ഒരു ക്രൈസ്തവനും ആയാണ് വിവരിക്കപ്പെടുന്നത്.<ref>''[[Epitome de Caesaribus]]'' 48. 8–19</ref><ref>Gibbon, ''Decline and Fall'', chapter 27</ref> തന്റെ മരണത്തിനുശേഷം നൂറ്റാണ്ടുകളോളം പേഗൻ മതത്തിന്റെ സ്വാധീനങ്ങളെ ഇല്ലാതാക്കിയ ക്രൈസ്തവ സത്യവിശ്വാസത്തിന്റെ മുന്നണി പോരാളിയായാണ് തെവോദോസിയോസ് അറിയപ്പെട്ടത്. എന്നാൽ ആധുനിക പണ്ഡിതർ ഇതിനെ ചരിത്രത്തിൻറെ കൃത്യമായ ഒരു വിവരണമായി കണക്കാക്കുന്നില്ല പകരം, ക്രൈസ്തവ രചയിതാക്കളുടെ ചരിത്രഭാഷ്യമായി മാത്രമാണ് ഇതിനെ വിശകലനം ചെയ്യുന്നത്. പരമ്പരാഗത കലയിൽ ''തെവോദോസിയോസിയൻ നവോത്ഥാനം'' എന്നറിയപ്പെടുന്ന മുന്നേറ്റത്തിന്റെ ഉപജ്ഞാതാവായും ഇദ്ദേഹം അറിയപ്പെടുന്നു.<ref>''Oxford Dictionary of Late Antiquity'', pp. 1482, 1484</ref> ഗോഥുകളുമായി അദ്ദേഹം രൂപപ്പെടുത്തിയ സമാധാന സന്ധി അദ്ദേഹത്തിന്റെ വാഴ്ചക്കാലത്ത് സാമ്രാജ്യത്തിൽ സമാധാനം ഉറപ്പാക്കിയെങ്കിലും അവർക്ക് അദ്ദേഹം അനുവദിച്ച സ്വയംഭരണ അവകാശങ്ങൾ തുടർന്നുള്ള റോമൻ ചക്രവർത്തിമാർക്ക് ആഭ്യന്തരമായ തലവേദനയ്ക്ക് കാരണമായി. തൻറെ രാജകുടുംബത്തിന്റെ താൽപര്യങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി രണ്ട് ആഭ്യന്തര യുദ്ധങ്ങൾക്ക് കാരണഭൂതനായി എന്ന നിലയിലും അദ്ദേഹം വിമർശിക്കപ്പെടുന്നു.{{sfn|Woods|2023|loc=Family and Succession}} അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിൻഗാമികളായി അധികാരമേറ്റ രണ്ടു മക്കളും ദുർബലരും അസമർത്ഥരുമായ ഭരണാധികാരികളായിരുന്നു. അവരുടെ കാലത്ത് റോമാസാമ്രാജ്യം നിരവധി വൈദേശിക അധിനിവേശങ്ങൾക്കും കൊട്ടാര വിപ്ലവങ്ങൾക്കും വിധേയമായി. തുടർന്നുള്ള ആറു ദശാബ്ദ കാലവും തെവോദോസിയോസിന്റെ രാജകുടുംബത്തിൽ പെട്ടവരാണ് റോമാസാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ഭരണചക്രം കയ്യാളിയത്. അദ്ദേഹത്തിൻറെ മരണശേഷം റോമാസാമ്രാജ്യത്തിലെ കിഴക്ക് - പടിഞ്ഞാറ് വിഭജനം വീണ്ടും പുനഃസ്ഥാപിതമാവുകയും അഞ്ചാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാന പകുതിയിൽ പടിഞ്ഞാറൻ സാമ്രാജ്യം തകരുന്നതുവരെ രണ്ട് സമാന്തര ചക്രവർത്തിമാരുടെ ഭരണത്തിന് കീഴിൽ നിലകൊള്ളുകയും ചെയ്തു. ==അവലംബം== {{notelist-lr}} n4jfqi3p0hk9o0tnq5gepl7sul3vp20 0 630059 4682132 4592939 2026-11-01T20:47:42Z ~2026-58142-30 224875 /* */ 4682132 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = വടവുകോട് | other_name = | nickname = | settlement_type = Village | image_skyline = Vadavucode junction.jpg | image_alt = | image_caption = Vadavucode_junction | pushpin_map = India Kerala# | pushpin_label_position = right | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = Location in Kerala, India | coordinates = {{coord|9.98571|N|76.428886|E|display=inline,title}} | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|India}} | subdivision_type1 = [[States and territories of India|State]] | subdivision_name1 = [[Kerala]] | subdivision_type2 = [[List of districts of India|District]] | subdivision_name2 = [[Ernakulam district|Ernakulam]] | established_title = <!-- Established --> | established_date = | subdivision_type3 = [[Taluk]] | subdivision_name3 = [[Kunnathunad]] | subdivision_type4 =[[PanchayathiRaj|Block Panchayath]] | subdivision_name4 = [[Kolenchery]] | subdivision_type5 = [[PanchayathiRaj|District Panchayath]] | subdivision_name5 = [[Vadavucode - Puthencruz]] | named_for = | government_type = | governing_body = | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_total = | population_as_of = | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = Languages | demographics1_title1 = Official | demographics1_info1 = [[Malayalam language|Malayalam]], [[English language|English]] | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = [[Postal Index Number|PIN]] | postal_code = 682310 | area_code_type = Telephone code | area_code = 0484 | registration_plate = KL-39 | blank1_name_sec1 = Nearest city | blank1_info_sec1 = Puthencruz, | blank2_name_sec1 =[[Loksabha constituency]] | blank2_info_sec1 = Chalakkudy | website = | footnotes = }} കേരളത്തിലെ [[എറണാകുളം ജില്ല|എറണാകുളം ജില്ലയിലെ]] [[പുത്തൻകുരിശ്]] പട്ടണത്തിനടുത്തുള്ള ഒരു ഗ്രാമമാണ് '''വടവുകോട്'''. [[വടവുകോട് ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്|വടവുകോട് ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്തിൽ]] [[വടവുകോട്-പുത്തൻകുരിശ് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|വടവുകോട്-പുത്തൻകുരിശ് ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലുൾപ്പെട്ടതാണ്]] ഈ ഗ്രാമം. സമുദ്രനിരപ്പിൽനിന്ന് ഏകദേശം 12 മീറ്റർ ഉയരത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുുന്ന ഈ ഗ്രാമം പുത്തൻകുരിശ് പട്ടണത്തിന് സമീപത്തെ വികസ്വര ഗ്രാമങ്ങളിലൊന്നാണിത്. കാണിനാട്, പാങ്കോട് എന്നീ സമീപത്തുള്ള രണ്ട് ഗ്രാമങ്ങളെ തമ്മിൽ ഇത് ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു.<ref name="censusindia">{{cite web|url=http://www.censusindia.gov.in/Census_Data_2001/Village_Directory/List_of_Villages/List_of_Villages_Alphabetical.aspx?ComboState_Code=32|title=Census of India : List of villages by Alphabetical : Kerala|access-date=2008-12-10|work=Registrar General & Census Commissioner, India}}</ref> വടവുകോട് എല്ലാ മലയാള മാസത്തിലെയും ആദ്യ ദിവസം നടക്കുന്ന കാളച്ചന്തയുടെ പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു.ചലച്ചിത്രതാരവും സംഗീതഞ്‌ജനുമായിരുന്ന മാള അരവിന്ദൻ ജനിച്ചത് ഈ സ്ഥലത്താണ് . == സ്ഥാപനങ്ങൾ == === വിദ്യാലങ്ങൾ === * രാജർഷി മെമ്മോറിയൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ * ഗവ. എൽ.പി. സ്കൂൾ വടവുകാട് * RMTTI, വടവുകോട്. === സർക്കാർ ഓഫീസുകൾ === * വില്ലേജ് ഓഫീസ് * കമ്മ്യൂണിറ്റി ഹെൽത്ത് സെൻ്റർ * കൃഷി ഓഫീസ്. === ആരാധനാലയങ്ങൾ === * സെൻ്റ് മേരീസ് ഓർത്തഡോക്സ് പള്ളി * സെൻ്റ് മേരീസ് സുറിയാനി യാക്കോബായ പള്ളി == അവലംബം == <references />{{Ernakulam district}} q9pxa3sxz49t7zuhutc2zgpjaedt0s1 0 653526 4682054 4517658 2026-11-01T12:35:02Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 4682054 wikitext text/x-wiki കേരളത്തിലെ [[ഇടുക്കി]] ജില്ലയിൽ [[തൊടുപുഴ]] താലൂക്കിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു ഗ്രാമമാണ് '''ചെപ്പുകുളം'''. ഉടുമ്പന്നൂർ പഞ്ചായത്തിലാണ് ചെപ്പുകുളം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. [[തട്ടക്കുഴ]]<nowiki/>യിൽ നിന്നും വളരെ കുറച്ച് ദൂരം സഞ്ചരിച്ചാൽ ഇവിടെ വരാം.<ref>{{Cite web|url=https://www.onefivenine.com/india/villages/Idukki/Elemdesam/Cheppukulam|title=Cheppukulam Village|access-date=2025-04-01}}</ref> സെന്റ്. തോമസ് ചർച്ച്,<ref>{{Cite web|url=https://www.dioceseofkothamangalam.org/parishes/st.-thomas-church-cheppukulam|title=St. Thomas Church Cheppukulam {{!}} Eparchy of Kothamangalam {{!}} Kothamangalam Diocese|access-date=2025-04-01|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20250214172637/https://www.dioceseofkothamangalam.org/parishes/st.-thomas-church-cheppukulam|archive-date=2025-02-14|url-status=dead}}</ref> സെ.ജോൺസ് CSI പള്ളി എന്നിവയാണ് ഇവിടെ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന മുഖ്യ ആരാധനാലയങ്ങൾ. സെന്റ്. തോമസ് UP സ്‌കൂളാണ് ഇവിടത്തെ ഏക പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസ കേന്ദ്രം. കോതമംഗലം രൂപതയുടെ കീഴിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു എയ്ഡഡ് വിദ്യാലയമാണ് ഇത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.dioceseofkothamangalam.org/educational|title=Educational {{!}} Kothamangalam Diocese {{!}} Eparchy of Kothamangalam|access-date=2025-04-01|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20250316085503/https://www.dioceseofkothamangalam.org/educational|archive-date=2025-03-16|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://stackschools.com/schools/29322/st-thomas-l-p-school-cheppukulam|title=St. Thomas L. P. School Cheppukulam - - Stack Schools|access-date=2025-04-01}}</ref> ==പേരിനു പിന്നിൽ== 'ചെപ്പ്' എന്നാൽ ചെറിയ പാത്രമെന്ന് അർത്ഥം ഉണ്ട്. 'ചെമ്പ്' എന്ന പദം സമാസത്തിൽ പൂർ‌വപദമായി വരുമ്പോൾ 'ചെപ്പ്' അയിത്തീരുന്നു.<ref>{{Citation|title=ചെമ്പ്|date=2023-07-23|url=https://ml.m.wiktionary.org/wiki/%E0%B4%9A%E0%B5%86%E0%B4%AE%E0%B5%8D%E0%B4%AA%E0%B5%8D|work=വിക്കിനിഘണ്ടു|language=ml|access-date=2025-04-01}}</ref> 'ചെമ്പ്' എന്ന പദത്തിന് ഒരു ചെറു വൃക്ഷം എന്നും അർത്ഥം ഉണ്ട്. വൃക്ഷവും കുളവും ഈ പ്രദേശത്തിന്റെ ഭൂപ്രകൃതിയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. അതിൽ നിന്നുമാകാം 'ചെമ്പ് + കുളം' സമാസപ്പെട്ട് 'ചെപ്പുകുളം' എന്ന സ്ഥല നാമം ഉത്ഭവിച്ചിട്ടുണ്ടാവുക. ==വിനോദസഞ്ചാരം== ഇരുകല്ലുംമുടി, ഓന്തുംപാറ, കല്ലുചാടി വ്യൂ പോയിന്റ് എന്നിവ വിനോദസഞ്ചാരികളെ ആകർഷിക്കുന്ന പ്രദേശങ്ങളാണ്.<ref>{{Cite web|url=https://www.southexplore.in/2016/06/irukallumudi-idukki-kerala.html?m=1|title=IRUKALLUMUDI {{!}} CHEPPUKULAM {{!}} IDUKKI - KERALA {{!}} UNEXPLORED BEAUTY OF IDUKKI|access-date=2025-04-01|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/district-news/idukki/2024/11/26/velumpanthode-bridge-cheppukulam-danger.html|title=വെളുമ്പൻതോട് പാലം അതീവ അപകടാവസ്ഥയിൽ; അധികൃതരുടെ ശ്രദ്ധയിൽപെടുത്തിയിട്ടും നടപടിയില്ലെന്ന് നാട്ടുകാർ|access-date=2025-04-01|language=ml}}</ref> ==അവലംബം== ji519wa0m510vxtwtdzgom6au8tsn2p 0 657568 4682101 4681459 2026-11-01T17:55:22Z ~2026-58195-24 224868 4682101 wikitext text/x-wiki {{unreferenced|date=2025 ജൂലൈ}} '''രാഘവ ചേകോൻ''', ജനപ്രിയമായി അറിയപ്പെടുന്നത് '''റണകീര്ത്തി ചേകവർ''' എന്ന പേരിലാണ്. 18-ാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മധ്യഭാഗത്തെ പ്രമുഖ ([[തീയർ|ഈഴവ]] യുദ്ധമല്ലനും, [[മാർത്താണ്ഡവർമ്മ|മാർത്താണ്ഡ വർമ്മയുടെ]] ഭരണകാലത്ത് (1729–1758) [[തിരുവിതാംകൂർ]] സൈന്യത്തിന്റെ നേതാവായിരുന്നു രാഘവ ചേകവർ. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ധൈര്യവും കഴിവുകളും കണ്ട് അത്ഭുതപ്പെട്ട അന്നത്തെ തിരുവിതാംകൂർ രാജാവ് [[മാർത്താണ്ഡവർമ്മ|ശ്രീ അനിഴം തിരുനാൾ മാർത്താണ്ഡവർമ്മ]], രാഘവ ചേകവർക്ക് "''റണകീര്ത്തി''" എന്ന ഉപാധി നൽകി ആദരിച്ചു. 7x2ypry85gkemd5lyx5673q5v39diip 0 662726 4682069 4593054 2026-11-01T14:47:52Z ~2026-58187-19 224859 /* */ 4682069 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = കടക്കരപ്പള്ളി | native_name = | native_name_lang = ml | other_name = | nickname = | settlement_type = ഗ്രാമം | image_skyline = | image_alt = | image_caption = | pushpin_map = India Kerala#India | pushpin_label_position = right | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = Location in Kerala, India | coordinates = {{coord|9|42|0|N|76|18|0|E|display=inline,title}} | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|ഇന്ത്യ}} | subdivision_type1 = [[States and territories of India|State]] | subdivision_name1 = [[കേരളം]] | subdivision_type2 = [[List of districts of India|District]] | subdivision_name2 = [[Alappuzha district|ആലപ്പുഴ]] | established_title = <!-- Established --> | established_date = | founder = | named_for = | government_type = | governing_body = | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_total = 20010 | population_as_of = 2001 | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = Languages | demographics1_title1 = Official | demographics1_info1 = [[Malayalam language|മലയാളം]], [[English language|ഇംഗ്ലീഷ്]] | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = [[Postal Index Number|PIN]] | postal_code = 688529 | registration_plate = kl-32 | blank1_name_sec1 = Nearest city | blank1_info_sec1 = ചേർത്തല | website = {{URL|www.cherthalaonline.com}} | footnotes = }} കേരളത്തിലെ [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ]], [[കടക്കരപ്പള്ളി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|കടക്കരപ്പള്ളി ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലുൾപ്പെട്ട]] ഒരു ഗ്രാമമാണ് '''കടക്കരപ്പള്ളി'''.<ref name="censusindia">{{Cite web|url=http://www.censusindia.gov.in/Census_Data_2001/Village_Directory/P|title=Census of India:Villages with population 5000 & above|access-date=2008-12-10|publisher=Registrar General & Census Commissioner, India|archive-url=https://web.archive.org/web/20081208044522/http://www.censusindia.gov.in/Census_Data_2001/Village_Directory/Population_data/Population_5000_and_Above.aspx|archive-date=8 December 2008}}</ref> ഇത് [[ചേർത്തല]] നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിൽ വരുന്ന പ്രദേശമാണ്. തങ്കിയിലെ സെന്റ് മേരീസ് ഫെറോന പള്ളി ഈ ഗ്രാമത്തിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.<ref>{{Cite web|url=http://www.dioceseofcochin.org/parish/st-marys-church-estd-1832|title=ST MAry's CHURCH (Estd. 1832) &#124; Diocese}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=iZ5n2AimXig|title=Thankiyile Athbutha Thiru Swaroopam|website=[[YouTube]]|access-date=2025-12-27|archive-date=2020-02-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20200228211138/https://www.youtube.com/watch?v=iZ5n2AimXig|url-status=bot: unknown}}: {{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=iZ5n2AimXig|title=Thankiyile Athbutha Thiru Swaroopam|website=[[YouTube]]}}</ref> പ്രസിദ്ധമായ കണ്ടമംഗലം ശ്രീ രാജരാജേശ്വരി ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത് കടക്കരപ്പള്ളിയിൽ ആണ്. കണ്ടമംഗലം ഹയർസെക്കന്ററി സ്കൂൾ സ്ഥിച്ചെയ്യുന്നതും കടക്കരപ്പള്ളി panchayathilaanu == ഭരണനിർവ്വഹണം == പഞ്ചായത്ത് പ്രസിഡണ്ടാണ് ഈ ഗ്രാമം ഉൾപ്പെടുന്ന പഞ്ചായത്തിന്റെ തലവൻ. ജനങ്ങൾ നേരിട്ട് പ്രസിഡന്റിനെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നില്ല. അംഗങ്ങളുടെ പിന്തുണയോടെ അഞ്ച് വർഷം ഭരിക്കാൻ കഴിയുന്ന പ്രസിഡന്റിനെ വാർഡ് അംഗങ്ങൾ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നു. == ജനസംഖ്യാശാസ്ത്രം == 2011 ലെ ഇന്ത്യൻ [[കാനേഷുമാരി|സെൻസസ്]] പ്രകാരം കടക്കരപ്പള്ളിയിലെ ജനസംഖ്യ 10,142 പുരുഷന്മാരും 10,345 സ്ത്രീകളും ഉൾപ്പെടെ 20,487 ആയിരുന്നു.<ref>{{Cite web|url=http://www.dioceseofcochin.org/parish/st-marys-church-estd-1832|title=ST MAry's CHURCH (Estd. 1832) &#124; Diocese}}</ref><ref name="censusindia"/> == ചിത്രശാല == <gallery> പ്രമാണം:A_boat_at_Ottamassery_Beach.jpg|ഒട്ടമശ്ശേരി ബീച്ച് പ്രമാണം:Thaickal_beach_pano.jpg|തൈക്കൽ ബീച്ച് പ്രമാണം:Kandamangalam_temple_09.jpg|കണ്ടമംഗലം ക്ഷേത്രം പ്രമാണം:Thankey_church.jpg|തങ്കിയിലെ സെന്റ് മേരീസ് ഫെറോന പള്ളി </gallery> == അവലംബം == {{ആലപ്പുഴ ജില്ല}} [[വർഗ്ഗം:ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ ഗ്രാമങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:Coordinates on Wikidata]] 6ulc2vsy6viimjwwuy1p5x3uj1u0ert 4682070 4682069 2026-11-01T14:55:13Z ~2026-58187-19 224859 /* */ 4682070 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = കടക്കരപ്പള്ളി | native_name = | native_name_lang = ml | other_name = | nickname = | settlement_type = ഗ്രാമം | image_skyline = | image_alt = | image_caption = | pushpin_map = India Kerala#India | pushpin_label_position = right | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = Location in Kerala, India | coordinates = {{coord|9|42|0|N|76|18|0|E|display=inline,title}} | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|ഇന്ത്യ}} | subdivision_type1 = [[States and territories of India|State]] | subdivision_name1 = [[കേരളം]] | subdivision_type2 = [[List of districts of India|District]] | subdivision_name2 = [[Alappuzha district|ആലപ്പുഴ]] | established_title = <!-- Established --> | established_date = | founder = | named_for = | government_type = | governing_body = | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_total = 20010 | population_as_of = 2001 | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = Languages | demographics1_title1 = Official | demographics1_info1 = [[Malayalam language|മലയാളം]], [[English language|ഇംഗ്ലീഷ്]] | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = [[Postal Index Number|PIN]] | postal_code = 688529 | registration_plate = kl-32 | blank1_name_sec1 = Nearest city | blank1_info_sec1 = ചേർത്തല | website = {{URL|www.cherthalaonline.com}} | footnotes = }} കേരളത്തിലെ [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ]], [[കടക്കരപ്പള്ളി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|കടക്കരപ്പള്ളി ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലുൾപ്പെട്ട]] ഒരു ഗ്രാമമാണ് '''കടക്കരപ്പള്ളി'''.<ref name="censusindia">{{Cite web|url=http://www.censusindia.gov.in/Census_Data_2001/Village_Directory/P|title=Census of India:Villages with population 5000 & above|access-date=2008-12-10|publisher=Registrar General & Census Commissioner, India|archive-url=https://web.archive.org/web/20081208044522/http://www.censusindia.gov.in/Census_Data_2001/Village_Directory/Population_data/Population_5000_and_Above.aspx|archive-date=8 December 2008}}</ref> ഇത് [[ചേർത്തല]] നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിൽ വരുന്ന പ്രദേശമാണ്. തങ്കിയിലെ സെന്റ് മേരീസ് ഫെറോന പള്ളി ഈ ഗ്രാമത്തിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.<ref>{{Cite web|url=http://www.dioceseofcochin.org/parish/st-marys-church-estd-1832|title=ST MAry's CHURCH (Estd. 1832) &#124; Diocese}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=iZ5n2AimXig|title=Thankiyile Athbutha Thiru Swaroopam|website=[[YouTube]]|access-date=2025-12-27|archive-date=2020-02-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20200228211138/https://www.youtube.com/watch?v=iZ5n2AimXig|url-status=bot: unknown}}: {{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=iZ5n2AimXig|title=Thankiyile Athbutha Thiru Swaroopam|website=[[YouTube]]}}</ref> പ്രസിദ്ധമായ കണ്ടമംഗലം ശ്രീ രാജരാജേശ്വരി ദേവി ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത് കടക്കരപ്പള്ളിയിൽ ആണ്. കണ്ടമംഗലം ഹയർസെക്കന്ററി സ്കൂൾ സ്ഥിച്ചെയ്യുന്നതും കടക്കരപ്പള്ളിയിലാണ് == ഭരണനിർവ്വഹണം == പഞ്ചായത്ത് പ്രസിഡണ്ടാണ് ഈ ഗ്രാമം ഉൾപ്പെടുന്ന പഞ്ചായത്തിന്റെ തലവൻ. ജനങ്ങൾ നേരിട്ട് പ്രസിഡന്റിനെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നില്ല. അംഗങ്ങളുടെ പിന്തുണയോടെ അഞ്ച് വർഷം ഭരിക്കാൻ കഴിയുന്ന പ്രസിഡന്റിനെ വാർഡ് അംഗങ്ങൾ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നു. കോൺഗ്രസ്‌ ഭരണസമിതിയാണ് 2020 മുതൽ പഞ്ചായത്ത് ഭരിക്കുന്നത്‌. == ജനസംഖ്യാശാസ്ത്രം == 2011 ലെ ഇന്ത്യൻ [[കാനേഷുമാരി|സെൻസസ്]] പ്രകാരം കടക്കരപ്പള്ളിയിലെ ജനസംഖ്യ 10,142 പുരുഷന്മാരും 10,345 സ്ത്രീകളും ഉൾപ്പെടെ 20,487 ആയിരുന്നു.<ref>{{Cite web|url=http://www.dioceseofcochin.org/parish/st-marys-church-estd-1832|title=ST MAry's CHURCH (Estd. 1832) &#124; Diocese}}</ref><ref name="censusindia"/> == ചിത്രശാല == <gallery> പ്രമാണം:A_boat_at_Ottamassery_Beach.jpg|ഒട്ടമശ്ശേരി ബീച്ച് പ്രമാണം:Thaickal_beach_pano.jpg|തൈക്കൽ ബീച്ച് പ്രമാണം:Kandamangalam_temple_09.jpg|കണ്ടമംഗലം ക്ഷേത്രം പ്രമാണം:Thankey_church.jpg|തങ്കിയിലെ സെന്റ് മേരീസ് ഫെറോന പള്ളി </gallery> == അവലംബം == {{ആലപ്പുഴ ജില്ല}} [[വർഗ്ഗം:ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ ഗ്രാമങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:Coordinates on Wikidata]] qqbmjy6ovdy73c5fzdoein9ng4mxigp 0 663789 4682126 4627602 2026-11-01T20:10:42Z ~2026-58216-24 224874 4682126 wikitext text/x-wiki രാജ്യത്തെ പരമോന്നത സിവിലിയൻ അവാർഡുകളിലൊന്നായ പത്മ അവാർഡുകൾ മൂന്ന് വിഭാഗങ്ങളിലാണ് നൽകുന്നത്, അതായത് പത്മവിഭൂഷൺ, പത്മഭൂഷൺ, [[പത്മശ്രീ]]. കല, സാമൂഹിക പ്രവർത്തനം, പൊതുകാര്യങ്ങൾ, ശാസ്ത്രം, എഞ്ചിനീയറിംഗ്, വ്യാപാരം, വ്യവസായം, വൈദ്യശാസ്ത്രം, സാഹിത്യം, വിദ്യാഭ്യാസം, കായികം, സിവിൽ സർവീസ് തുടങ്ങിയ വിവിധ മേഖലകളിൽ / പ്രവർത്തന മേഖലകളിലാണ് അവാർഡുകൾ നൽകുന്നത്. അസാധാരണവും വിശിഷ്ടവുമായ സേവനത്തിന് 'പത്മവിഭൂഷൺ' നൽകുന്നു; ഉന്നത സേവനത്തിന് 'പത്മഭൂഷൺ' നൽകുന്നു, ഏത് മേഖലയിലും വിശിഷ്ട സേവനത്തിന് 'പത്മശ്രീ' നൽകുന്നു. എല്ലാ വർഷവും റിപ്പബ്ലിക് ദിനത്തോടനുബന്ധിച്ച് അവാർഡുകൾ പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://www.mha.gov.in/sites/default/files/Padma_Awards2026W_25012026.pdf|title=Padma Awards - MINISTRY OF HOME AFFAIRS PRESS NOTE}}</ref> 2026 ലെ പത്മ പുരസ്കാരങ്ങൾ 2026 ജനുവരി 25 ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു. പ്രഖ്യാപിച്ചു, അഞ്ച് പേർക്ക് പത്മവിഭൂഷൺ, 13 പേർക്ക് പത്മഭൂഷൺ, 113 പേർക്ക് പത്മശ്രീ അവാർഡുകൾ. കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള എട്ട് പേർക്കും പശ്ചിമ ബംഗാളിൽ നിന്നുള്ള 11 പേർക്കും തമിഴ്‌നാട്ടിൽ നിന്നുള്ള 13 പേർക്കും അവാർഡുകൾ ലഭിച്ചു. അവാർഡ് ജേതാക്കളിൽ 19 പേർ സ്ത്രീകളാണ്, പട്ടികയിൽ വിദേശികൾ / എൻആർഐ / പിഐഒ / ഒസിഐ വിഭാഗത്തിൽ നിന്നുള്ള 6 പേരും മരണാനന്തര അവാർഡ് ജേതാക്കളായ 16 പേരും ഉൾപ്പെടുന്നു. == പദ്മവിഭൂഷൺ പുരസ്കാരത്തിന് അർഹരായവർ == {| class="wikitable" ! SN ! പേര് ! മേഖല ! സംസ്ഥാനം |- | 1 | [[ധർമ്മേന്ദ്ര|ധർമേന്ദ്ര സിംഗ് ഡിയോൾ]] (മരണാനന്തരം) | കല | മഹാരാഷ്ട്ര |- | 2 | [[കെ.ടി. തോമസ് (ജസ്റ്റിസ്)|കെ.ടി. തോമസ്]] | സാമൂഹ്യ പ്രവർത്തനം | കേരളം |- | 3 | [[എൻ. രാജം]] | കല | ഉത്തർ പ്രദേശ് |- | 4 | [[പി. നാരായണൻ]] | സാഹിത്യവും വിദ്യാഭ്യാസവും | കേരളം |- | 5 | [[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]] (മരണാനന്തരം) | സാമൂഹ്യ പ്രവർത്തനം | കേരളം |} ==പദ്മഭൂഷൺ പുരസ്കാരത്തിന് അർഹരായവർ== {| class="wikitable" ! SN ! പേര് ! മേഖല ! സംസ്ഥാനം / രാജ്യം |- | 6 | [[അൽക യാഗ്നിക്|അൽക യാഗ്നിക്]] | കല | മഹാരാഷ്ട്ര |- | 7 | [[ഭഗത് സിംഗ് കോശ്യാരി|ഭഗത് സിംഗ് കോശ്യാരി]] | പൊതു കാര്യങ്ങൾ | ഉത്തരാഖണ്ഡ് |- | 8 | [[കലിപ്പട്ടി രാമമൂർത്തി പളനിയപ്പൻ|കലിപ്പട്ടി രാമമൂർത്തി പളനിഅപ്പൻ]] | വൈദ്യശാസ്ത്രം | തമിഴ്‌നാട് |- | 9 | [[മമ്മൂട്ടി| |- | 11 | [[പിയൂഷ് പാണ്ഡേ]] (മരണാനന്തരം) | കല | മഹാരാഷ്ട്ര |- | 12 | [[എസ്.എം. കാമിലന്ദൻ]] | സാമൂഹ്യ പ്രവർത്തനം | തമിഴ്‌നാട് |- | 13 | [[ശിവവാദിൻ ആർ. ഗണേഷ്]] | കല | കർണാടക |- | 14 | [[ഷിബു സോറൻ]] (മരണാനന്തരം) | പൊതു കാര്യങ്ങൾ | ഝാർഖണ്ഡ് |- | 15 | [[ഉദയ് കൊട്ടക്]] | വ്യാപാരവും വ്യവസായവും | മഹാരാഷ്ട്ര |- | 16 | [[വി.കെ. മൽഹോത്ര]] (മരണാനന്തരം) | ==പത്മശ്രീ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ== {| class="wikitable sortable" ! SN ! പേര് ! മേഖല ! സംസ്ഥാനം / രാജ്യം |- | 19 || [[എ.ഇ. മുത്തുനായഗം]] || ശാസ്ത്രവും എഞ്ചിനീയറിംഗും || കേരളം |- | 20 || [[അനിൽ കുമാർ രസ്തോഗി]] || കല || ഉത്തർ പ്രദേശ് |- | 21 || [[അൻകെ ഗൗഡ. എം]] || സാമൂഹ്യ പ്രവർത്തനം || കർണാടക |- | 22 || [[അർമിഡ ഫെർണാണ്ടസ്]] || വൈദ്യശാസ്ത്രം || മഹാരാഷ്ട്ര |- | 23 || [[അർവിന്ദ് വൈദ്യ]] || കല || ഗുജറാത്ത് |- | 24 || [[അശോക് ഖാഡെ]] || വ്യാപാരവും വ്യവസായവും || മഹാരാഷ്ട്ര |- | 25 || [[അശോക് കുമാർ സിംഗ്]] || ശാസ്ത്രവും എഞ്ചിനീയറിംഗും || ഉത്തർ പ്രദേശ് |- | 26 || [[അശോക് കുമാർ ഹാൾദാർ]] || സാഹിത്യവും വിദ്യാഭ്യാസവും || പശ്ചിമ ബംഗാൾ |- | 27 || [[ബൽദേവ് സിംഗ്]] || കായികം || പഞ്ചാബ് |- | 28 || [[ഭഗവാൻദാസ് രാജ്ക്വാർ]] || കായികം || മധ്യപ്രദേശ് |- | 29 || [[ഭാരത് സിംഗ് ഭാരതി]] || കല || ബിഹാർ |- | 30 || [[ഭിക്യ ലഡ്ക്യ ഡിന്ദ]] || കല || മഹാരാഷ്ട്ര |- | 31 || [[ബിഷ്ണു ബന്ധു]] (മരണാനന്തരം) || കല || ബിഹാർ |- | 32 || [[ബ്രിജ് ലാൽ ഭട്ട്]] || സാമൂഹ്യ പ്രവർത്തനം || ജമ്മു കാശ്മീർ |- | 33 || [[ബുദ്ധ രശ്മി മണി]] || മറ്റു – പുരാവസ്തുശാസ്ത്രം || ഉത്തർ പ്രദേശ് |- | 34 || [[ബുധ്രി താതി|ഡോ. ബുധ്രി താതി]] || സാമൂഹ്യ പ്രവർത്തനം || ഛത്തീസ്ഗഢ് |- | 35 || [[ചന്ദ്രമൗലി ഗദ്ദമാനു]] || ശാസ്ത്രവും എഞ്ചിനീയറിംഗും || തെലങ്കാന |- | 36 || [[ചരൺ ഹെംബ്രോം]] || സാഹിത്യവും വിദ്യാഭ്യാസവും || ഒഡീഷ |- | 37 || [[ചിന്നാജി ലാൽ യാദവ്]] || കല || ഉത്തർ പ്രദേശ് |- | 38 || [[ദീപിക റെഡ്ഡി]] || കല || തെലങ്കാന |- | 39 || [[ധർമിക ചിന്തൽ പാണ്ഡ്യ]] || കല || ഗുജറാത്ത് |- | 40 || [[ഗദ്ദേ ബാബു രാജേന്ദ്ര പ്രസാദ്]] || കല || ആന്ധ്ര പ്രദേശ് |- | 41 || [[ഗരുഡം മെവതി യോഗി]] || കല || രാജസ്ഥാൻ |- | 42 || [[ഗംഭീർ സിംഗ് യോൺസോൺ]] || സാഹിത്യവും വിദ്യാഭ്യാസവും || പശ്ചിമ ബംഗാൾ |- | 43 || [[ഗമീല ബാലകൃഷ്ണ പ്രസാദ്]] (മരണാനന്തരം) || കല || ആന്ധ്ര പ്രദേശ് |- | 44 || [[ഗായത്രി ബാലസുബ്രഹ്മണ്യൻ]], [[രഞ്ജനി ബാലസുബ്രഹ്മണ്യൻ]] (ഡ്യൂവോ) || കല || തമിഴ്‌നാട് |- | 45 || [[ഗോപാൽജി തിവാരി]] || ശാസ്ത്രവും എഞ്ചിനീയറിംഗും || ബിഹാർ |- | 46 || [[ഗുദുരു വെങ്കട റാവു]] || വൈദ്യശാസ്ത്രം || തെലങ്കാന |- | 47 || [[എച്ച്. വി. ഹണ്ടെ]] || വൈദ്യശാസ്ത്രം || തമിഴ്‌നാട് |- | 48 || [[ഹാലി വാർ]] || സാമൂഹ്യ പ്രവർത്തനം || മേഘാലയ |- | 49 || [[ഹരി മാധ മുകോപാധ്യായ്]] (മരണാനന്തരം) || കല || പശ്ചിമ ബംഗാൾ |- | 50 || [[ഹരിചരൺ സൈകിയ]] || കല || അസം |- | 51 || [[ഹർമൻപ്രീത് കൗർ ഭുല്ലർ]] || കായികം || പഞ്ചാബ് |- | 52 || [[ഇന്ദർജിത് സിംഗ് സിദ്ധു]] || സാമൂഹ്യ പ്രവർത്തനം || ചണ്ഡീഗഢ് |- | 53 || [[ജനാർദ്ദൻ ബാപുജി ബൂത്തേ]] || സാമൂഹ്യ പ്രവർത്തനം || മഹാരാഷ്ട്ര |- | 54 || [[യോഗേഷ് ദേവി]] || മറ്റു – കൃഷി || അസം |- | 55 || [[ജുസർ വാസി]] || ശാസ്ത്രവും എഞ്ചിനീയറിംഗും || മഹാരാഷ്ട്ര |- | 56 || [[ജ്യോതിഷ് ദേബ്നാഥ്]] || കല || പശ്ചിമ ബംഗാൾ |- | 57 || [[കെ. പി. ജനിവേൽ]] || കായികം || പുതുച്ചേരി |- | 58 || [[കെ. രാമസാമി]] || ശാസ്ത്രവും എഞ്ചിനീയറിംഗും || തമിഴ്‌നാട് |- | 59 || [[കെ. വിജയ് കുമാർ]] || സിവിൽ സർവീസ് || തമിഴ്‌നാട് |- | 60 || [[കബീന്ദ്ര പുരകായസ്ഥ]] (മരണാനന്തരം) || പൊതു കാര്യങ്ങൾ || അസം |- | 61 || [[കൈലാസ് ചന്ദ്ര പന്ത്]] || സാഹിത്യവും വിദ്യാഭ്യാസവും || മധ്യപ്രദേശ് |- | 62 || [[കലാമണ്ഡലം വിമല മേനോൻ]] || കല || കേരളം |- | 63 || [[കെവൽ കൃഷ്ണ താക്കൂർ]] || വൈദ്യശാസ്ത്രം || ഉത്തർ പ്രദേശ് |- | 64 || [[ഖേം രാജ് സുന്ദ്രിയാൽ]] || കല || ഹരിയാന |- | 65 || [[കൊല്ലക്കൽ ദേവകി അമ്മ ജി]] || സാമൂഹ്യ പ്രവർത്തനം || കേരളം |- | 66 || [[കൃഷ്ണമൂർത്തി ബാലസുബ്രഹ്മണ്യൻ]] || ശാസ്ത്രവും എഞ്ചിനീയറിംഗും || തെലങ്കാന |- | 67 || [[കുമാർ ബോസ്]] || കല || പശ്ചിമ ബംഗാൾ |- | 68 || [[കുമസ്വാമി തങ്കവേൽ]] || ശാസ്ത്രവും എഞ്ചിനീയറിംഗും || തെലങ്കാന |- | 69 || [[ലാർസ് ക്രിസ്റ്റ്യൻ കൊക്ക്|പ്രൊഫ. (ഡോ.) ലാർസ് ക്രിസ്റ്റ്യൻ കൊക്ക്]] || കല || ജർമ്മനി |- | 70 || [[ലുഡ്മില വിക്ഹോറോവ ഖോക്ലോവ]] || സാഹിത്യവും വിദ്യാഭ്യാസവും || റഷ്യ |- | 71 || [[മാധവൻ രംഗനാഥൻ]] || കല || മഹാരാഷ്ട്ര |- | 72 || [[മഗന്തി മുരളി മോഹൻ]] || കല || ആന്ധ്ര പ്രദേശ് |- | 73 || [[മഹേന്ദ്ര കുമാർ മിശ്ര]] || സാഹിത്യവും വിദ്യാഭ്യാസവും || ഒഡീഷ |- | 74 || [[മഹേന്ദ്ര നാഥ് റോയ്]] || സാഹിത്യവും വിദ്യാഭ്യാസവും || പശ്ചിമ ബംഗാൾ |- | 75 || [[മമിഡാല ജഗദീഷ് കുമാർ]] || സാഹിത്യവും വിദ്യാഭ്യാസവും || ഡെൽഹി |- | 76 || [[മംഗള കപൂർ]] || സാഹിത്യവും വിദ്യാഭ്യാസവും || ഉത്തർ പ്രദേശ് |- | 77 || [[മിർ ഹാജിഭായ് കാസംബി]] || കല || ഗുജറാത്ത് |- | 78 || [[മോഹൻ നഗർ]] || സാമൂഹ്യ പ്രവർത്തനം || മധ്യപ്രദേശ് |- | 79 || [[നാരായൺ വ്യാസ്]] || മറ്റു – പുരാവസ്തുശാസ്ത്രം || മധ്യപ്രദേശ് |- | 80 || [[നരേഷ് ചന്ദ്ര ദേവ് വർമ്മ]] || സാഹിത്യവും വിദ്യാഭ്യാസവും || ത്രിപുര |- | 81 || [[നിലേഷ് വിനോദ്ചന്ദ്ര മണ്ഡലേവാല]] || സാമൂഹ്യ പ്രവർത്തനം || ഗുജറാത്ത് |- | 82 || [[നുദ്ദിൻ അഹമ്മദ്]] || കല || അസം |- | 83 || [[ഓഹുറാവോ തിരുത്താണി സ്വാമിനാഥൻ]] || കല || തമിഴ്‌നാട് |- | 84 || [[പദ്മ ഗുർമെത്|ഡോ. പദ്മ ഗുർമെത്]] || വൈദ്യശാസ്ത്രം || ലഡാക്ക് |- | 85 || [[പൽക്കൊണ്ട വിജയ് ആനന്ദ് റെഡ്ഡി]] || വൈദ്യശാസ്ത്രം || തെലങ്കാന |- | 86 || [[പോഷില ലേഖ്പി]] || കല || അസം |- | 87 || [[പ്രഭാകർ ബസവപ്രഭു കോരെ|ഡോ. പ്രഭാകർ ബസവപ്രഭു കോരെ]] || സാഹിത്യവും വിദ്യാഭ്യാസവും || കർണാടക |- | 88 || [[പ്രദീപ് ശർമ്മ]] || വൈദ്യശാസ്ത്രം || അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ |- | 89 || [[പ്രവീൺ കുമാർ]] || കായികം || ഉത്തർ പ്രദേശ് |- | 90 || [[പ്രേം ലാൽ ഗൗതം]] || ശാസ്ത്രവും എഞ്ചിനീയറിംഗും || ഹിമാചൽ പ്രദേശ് |- | 91 || [[പ്രസെൻജിത് ചാറ്റർജി]] || കല || പശ്ചിമ ബംഗാൾ |- | 92 || [[പുന്നയ്യനാഥ് നടേശൻ|ഡോ. പുന്നയ്യനാഥ് നടേശൻ]] || വൈദ്യശാസ്ത്രം || തമിഴ്‌നാട് |- | 93 || [[ആർ. കൃഷ്ണൻ]] (മരണാനന്തരം) || കല || തമിഴ്‌നാട് |- | 94 || [[ആർ. വി. എസ്. മണി]] || സിവിൽ സർവീസ് || ഡെൽഹി |- | 95 || [[റബീന്ദ്ര ടുഡു]] || സാഹിത്യവും വിദ്യാഭ്യാസവും || പശ്ചിമ ബംഗാൾ |- | 96 || [[രാജീവ് സിംഗ്]] (മരണാനന്തരം) || മറ്റു – കൃഷി || ഉത്തർ പ്രദേശ് |- | 97 || [[രഘുവീർ തുകാരം ഖേദ്കർ]] || കല || മഹാരാഷ്ട്ര |- | 98 || [[രാജസ്തേഫാ കാലിപ്പ ഗൗണ്ടർ]] || കല || തമിഴ്‌നാട് |- | 99 || [[രാജേന്ദ്ര പ്രസാദ്]] || വൈദ്യശാസ്ത്രം || ഉത്തർ പ്രദേശ് |- | 100 || [[രാമ റെഡ്ഡി മാമിഡി]] (മരണാനന്തരം) || മറ്റു – മൃഗസംരക്ഷണം || തെലങ്കാന |- | 101 || [[രാമമൂർത്തി ശ്രീധർ]] || മറ്റു – റേഡിയോ പ്രക്ഷേപണം || ഡെൽഹി |- | 102 || [[സാഞ്ചന്ദ്ര ഗോദ്ബോലെ]], [[സുനീത ഗോദ്ബോലെ]] (ഡ്യൂവോ) || വൈദ്യശാസ്ത്രം || ഛത്തീസ്ഗഢ് |- | 103 || [[രതിലാൽ ബോർസിഗർ]] || സാഹിത്യവും വിദ്യാഭ്യാസവും || ഗുജറാത്ത് |- | 104 || [[രോഹിത് ശർമ്മ]] || കായികം || മഹാരാഷ്ട്ര |- | 105 || [[എസ്.ജി. സുശീലമ്മ]] || സാമൂഹ്യ പ്രവർത്തനം || കർണാടക |- | 106 || [[സംഗയുങ് എസ്. പോംഗനർ]] || കല || നാഗാലാൻഡ് |- | 107 || [[സന്ത് നിരഞ്ജൻ ദാസ്]] || മറ്റു – ആത്മീയത || പഞ്ചാബ് |- | 108 || [[സരു കുമാർ പാട]] || കല || ഒഡീഷ |- | 109 || [[സരോജ് മണ്ഡൽ]] || വൈദ്യശാസ്ത്രം || പശ്ചിമ ബംഗാൾ |- | 110 || [[സതീഷ് ഷാ]] (മരണാനന്തരം) || കല || മഹാരാഷ്ട്ര |- | 111 || [[സത്യനാരായൺ നുവാൽ]] || വ്യാപാരവും വ്യവസായവും || മഹാരാഷ്ട്ര |- | 112 || [[സവിത പുനിയ]] || കായികം || ഹരിയാന |- | 113 || [[പ്രൊഫ. ഷാഫി ഷൗഖ്]] || സാഹിത്യവും വിദ്യാഭ്യാസവും || ജമ്മു കാശ്മീർ |- | 114 || [[ശശി ശേഖർ വെമ്പാട്ടി]] || സാഹിത്യവും വിദ്യാഭ്യാസവും || കർണാടക |- | 115 || [[ശ്രിരംഗ് ദേവോബ ലാഡ്]] || മറ്റു – കൃഷി || മഹാരാഷ്ട്ര |- | 116 || [[ശുഭ വെങ്കടേഷ് അയ്യങ്കാർ]] || ശാസ്ത്രവും എഞ്ചിനീയറിംഗും || കർണാടക |- | 117 || [[ശ്യാം സുന്ദർ]] || വൈദ്യശാസ്ത്രം || ഉത്തർ പ്രദേശ് |- | 118 || [[സിമാഞ്ചൽ പത്രോ]] || കല || ഒഡീഷ |- | 119 || [[ശിവശങ്കരി]] || സാഹിത്യവും വിദ്യാഭ്യാസവും || തമിഴ്‌നാട് |- | 120 || [[സുരേഷ് ഹഗ്നവാടി|ഡോ. സുരേഷ് ഹഗ്നവാടി]] || വൈദ്യശാസ്ത്രം || കർണാടക |- | 121 || [[സ്വാമി ബ്രഹ്മദേവ് ജി മഹാരാജ്]] || സാമൂഹ്യ പ്രവർത്തനം || രാജസ്ഥാൻ |- | 122 || [[ടി. ടി. ജഗന്നാഥൻ]] (മരണാനന്തരം) || വ്യാപാരവും വ്യവസായവും || കർണാടക |- | 123 || [[തപൻ രാം ഭീൽ]] || കല || രാജസ്ഥാൻ |- | 124 || [[തരുണ് ഭട്ടാചാര്യ]] || കല || പശ്ചിമ ബംഗാൾ |- | 125 || [[ടെച്ചി ക്യൂബിൻ]] || സാമൂഹ്യ പ്രവർത്തനം || അരുണാചൽ പ്രദേശ് |- | 126 || [[തിരുവൂർവർ ബഖവത്സലം]] || കല || തമിഴ്‌നാട് |- | 127 || [[തൃപ്തി മുഖർജി]] || കല || പശ്ചിമ ബംഗാൾ |- | 128 || [[വീഴിനാഥൻ കാമകോട്ടി]] || ശാസ്ത്രവും എഞ്ചിനീയറിംഗും || തമിഴ്‌നാട് |- | 129 || [[വെമ്പാട്ടി കുതുംബ ശാസ്ത്രി]] || സാഹിത്യവും വിദ്യാഭ്യാസവും || ആന്ധ്ര പ്രദേശ് |- | 130 || [[വിദ്യൂർ മെഹ്ര]] || കായികം || ജോർജിയ |- | 131 || [[യുമ്നം ജാര സിംഗ്]] (മരണാനന്തരം) || കല || മണിപ്പൂർ |} ==അവലംബം== <references/> o8gfifdybkxhg9ezy6ik5op1ck59hdh 4 669638 4682211 4681831 2026-11-02T07:03:07Z Varghesepunnamada 141207 4682211 wikitext text/x-wiki <!-- Add your username here after a # like this #~~~~ --> #[[ഉപയോക്താവ്:Mustafdesam|Mustafdesam]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Mustafdesam|സംവാദം]]) 14:53, 31 ഒൿറ്റൊബർ 2026 (UTC) #[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 11:22, 27 ജൂലൈ 2026 (UTC) #[[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px;">Vijayan Rajapuram </span>{വിജയൻ രാജപുരം}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 11:47, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Anoopgnm|Anoopgnm]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Anoopgnm|സംവാദം]]) 14:58, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Sakkirapk|Sakkirapk]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Sakkirapk|സംവാദം]]) 15:00, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:BinduSaju|BinduSaju]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:BinduSaju|സംവാദം]]) 15:00, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Sunilpalottil|Sunilpalottil]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Sunilpalottil|സംവാദം]]) 15:04, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Spj2026|Spj2026]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Spj2026|സംവാദം]]) 15:07, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC #--[[ഉപയോക്താവ്:Shajinss|Shajinss]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Shajinss|സംവാദം]]) 15:10, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Aneshanikkat|Aneshanikkat]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Aneshanikkat|സംവാദം]]) 15:16, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Tonynirappathu|Tonynirappathu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Tonynirappathu|സംവാദം]]) 15:21, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:ManjuIDK|ManjuIDK]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:ManjuIDK|സംവാദം]]) 15:48, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:RajasreeRamapuram|RajasreeRamapuram]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:RajasreeRamapuram|സംവാദം]]) 16:49, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Satheeshvayalar|Satheeshvayalar]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Satheeshvayalar|സംവാദം]]) 17:29, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Lubi2026|Lubi2026]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Lubi2026|സംവാദം]]) 18:05, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Sreeja Venugopal,Prayar|Sreeja Venugopal,Prayar]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Sreeja Venugopal,Prayar|സംവാദം]]) 17:44, 10 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Shagil Muzhappilangad|Shagil Kannur &#124; ഷഗിൽ കണ്ണൂർ]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Shagil Muzhappilangad|സംവാദം]]) 03:07, 11 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Malikaveedu|Malikaveedu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Malikaveedu|സംവാദം]]) 07:16, 8 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Vijayan1965|Vijayan1965]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vijayan1965|സംവാദം]]) 14:29, 22 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Abhilashkvp|Abhilashkvp]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Abhilashkvp|സംവാദം]]) 15:45, 24 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Kunjilikattilnisha|Kunjilikattilnisha]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kunjilikattilnisha|സംവാദം]]) 14:09, 25 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Villansam|Villansam]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Villansam|സംവാദം]]) 14:18, 25 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:DHARMAJAS|DHARMAJAS]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:DHARMAJAS|സംവാദം]]) 14:55, 25 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:DrSSivapriya|DrSSivapriya]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:DrSSivapriya|സംവാദം]]) 14:40, 2 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Shabinraj|Shabinraj]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Shabinraj|സംവാദം]]) 14:43, 2 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Seenu1971|Seenu1971]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Seenu1971|സംവാദം]]) 14:49, 2 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:K25045|K25045]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:K25045|സംവാദം]]) #--[[ഉപയോക്താവ്:AGHOSH.N.M|AGHOSH.N.M]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:AGHOSH.N.M|സംവാദം]]) 15:13, 2 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Sajomjoseph|Sajomjoseph]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Sajomjoseph|സംവാദം]]) 15:14, 2 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) #--[[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/~2026-53045-17|~2026-53045-17]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:~2026-53045-17|talk]]) 15:16, 2 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Jafarkolakkadan|Jafarkolakkadan]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Jafarkolakkadan|സംവാദം]]) 15:17, 2 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Navas229|Navas229]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Navas229|സംവാദം]]) 15:34, 2 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:18317-wiki|18317-wiki]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:18317-wiki|സംവാദം]]) 15:44, 2 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Asmanoushad|Asmanoushad]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Asmanoushad|സംവാദം]]) 16:21, 2 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Aneshanikkat|Aneshanikkat]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Aneshanikkat|സംവാദം]]) 15:14, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Hema25priya|Hema25priya]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Hema25priya|സംവാദം]]) 14:53, 2 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Shreelatha.Halemane|Shreelatha.Halemane]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Shreelatha.Halemane|സംവാദം]]) 06:48, 8 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) #-[[ഉപയോക്താവ്:Martinkottayam|Martinkottayam]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Martinkottayam|സംവാദം]]) 04:37, 4 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:NIBES JOSEPH|NIBES JOSEPH]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:NIBES JOSEPH|സംവാദം]]) 14:11, 5 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Manaftb|Manaftb]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Manaftb|സംവാദം]]) 14:26, 5 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) #----[[ഉപയോക്താവ്:JAIVK|JAIVK]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:JAIVK|സംവാദം]]) 14:28, 5 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) #----[[ഉപയോക്താവ്:എൽ.രഞ്ജിനി കൃഷ്ണൻ|എൽ.രഞ്ജിനി കൃഷ്ണൻ]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:എൽ.രഞ്ജിനി കൃഷ്ണൻ|സംവാദം]]) 15:27, 5 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Saif Arash|Saif Arash]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Saif Arash|സംവാദം]]) 16:30, 12 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) #-[[User:Gnoeee|<span style="color:#990000">❙❚❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span><span style="color:#000"> ജിനോയ് </span><span style="color:#006699">❚❙❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span>]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 05:45, 30 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) #[[ഉപയോക്താവ്:Varghesepunnamada|Varghesepunnamada]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Varghesepunnamada|സംവാദം]]) 07:03, 2 നവംബർ 2026 (UTC) ern8ji2gqnofc0eqb5odf1jjyfylz1k 0 670528 4682154 4660699 2026-11-02T01:00:00Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 4682154 wikitext text/x-wiki {{Infobox badminton player | name = ട്രീസ ജോളി | country = ഇന്ത്യ | birth_date = {{birth date and age|df=yes|2003|05|27}} | birth_place = [[Cherupuzha (Kannur)|ചെറുപുഴ]], കേരളം | residence = | height = 1.76 m<ref name="bio22">{{cite web |title=Treesa Jolly |url=https://www.birmingham2022.com/athletes/treesa-jolly/db206e17-17f4-4d5a-8c7e-e84d9bda449c |website=Birmingham2022.com |publisher=[[Birmingham Organising Committee for the 2022 Commonwealth Games Limited]] |access-date=12 August 2022 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220812102706/https://www.birmingham2022.com/athletes/treesa-jolly/db206e17-17f4-4d5a-8c7e-e84d9bda449c |archive-date=12 August 2022}}</ref> | weight = 48 kg<ref name="bio22"/> | years_active = | handedness = വലത് | coach = [[Pullela Gopichand |പുല്ലേല ഗോപിചന്ദ്]]<br />[[Arun Vishnu| അരുൺ വിഷ്ണു]] | event = Women's doubles | highest_ranking = 9 ([[Gayatri Gopichand |ഗായത്രി ഗോപിചന്ദിന്]] ഒപ്പം, 14 ജനുവരി 2025) | current_ranking = 42 (ഗായത്രി ഗോപിചന്ദിന് ഒപ്പം, 30 ജൂൺ 2026) | played = | bwfbadminton_id = 71612/treesa-jolly | medal_templates = {{MedalSport | Women's [[badminton]] }} {{MedalCountry | {{IND}} }} {{MedalCompetition | [[Badminton at the Commonwealth Games|Commonwealth Games]] }} {{MedalSilver | [[Badminton at the 2022 Commonwealth Games|2022 Birmingham]] | [[Badminton at the 2022 Commonwealth Games – Mixed team|Mixed team]] }} {{MedalBronze | 2022 Birmingham | [[Badminton at the 2022 Commonwealth Games – Women's doubles|Women's doubles]] }} {{MedalCompetition | [[Badminton Asia Mixed Team Championships|Asian Mixed Team Championships]] }} {{MedalBronze | [[2023 Badminton Asia Mixed Team Championships|2023 Dubai]] | Mixed team }} {{MedalCompetition | [[Badminton Asia Team Championships|Asian Team Championships]] }} {{MedalGold | [[2024 Badminton Asia Team Championships|2024 Selangor]] | Women's team }} }} ഇന്ത്യയെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന ഒരു അന്താരാഷ്ട്ര ബാഡ്മിന്റൺ താരമാണ് '''ട്രീസ ജോളി''' (ജനനം: 27 മേയ് 2003).<ref>{{Cite web |date=2022-09-23 |title=From mud courts in Cherupuzha to CWG medals in Birmingham – Treesa Jolly's fascinating journey |url=https://www.espn.in/badminton/story/_/id/34642686/treesa-jolly-badminton-mud-courts-cherupuzha-medals-birmingham-cwg |access-date=2022-09-23 |website=ESPN |language=en}}</ref><ref>{{cite web | url=https://www.newindianexpress.com/sport/other/2021/jan/24/jolly-good-story-treesa-indias-new-kid-on-the-badminton-block-2254305.html |title=Jolly good story: Treesa, India's new kid on the badminton block | newspaper=The New Indian Express | date=24 January 2021 | access-date=23 January 2022}}</ref> വനിതാ ഡബിൾസ് ഇനത്തിൽ [[ഗായത്രി ഗോപിചന്ദ്]] ആണ് അവരുടെ പ്രധാന പങ്കാളി. 2022-ലെ [[കോമൺവെൽത്ത് ഗെയിംസ്|കോമൺവെൽത്ത് ഗെയിംസിൽ]] വനിതാ ഡബിൾസിൽ വെങ്കലമെഡൽ നേടിയ അവർ 2024-ലെ ഏഷ്യൻ ടീം ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിൽ സ്വർണമെഡൽ നേടിയ ഇന്ത്യൻ ടീമിലും അംഗമായിരുന്നു.<ref name="cwg22">{{cite web |title=CWG 2022: India's Treesa Jolly-Gayatri Gopichand pair claim bronze in women's doubles |url=https://telanganatoday.com/cwg-2022-indias-treesa-jolly-gayatri-gopichand-pair-claim-bronze-in-womens-doubles |publisher=Telangana Today |date=8 August 2022 |access-date=28 November 2024}}</ref><ref name="BWF">{{cite web |title=Treesa Jolly |url=https://bwfbadminton.com/player/71612/treesa-jolly |website=[[Badminton World Federation]] |access-date=19 August 2026 }}</ref><ref name="awtc24">{{cite web |title=Badminton Asia Team Championships 2024: Indian women beat Thailand 3-2 in final, clinch historic gold |url=https://www.thehindu.com/sport/other-sports/badminton-asia-team-championships-2024-indian-women-beat-thailand-3-2-in-final-clinch-historic-gold/article67859981.ece |work=The Hindu |date=18 February 2024 |access-date=28 November 2024}}</ref> ഗോപീചന്ദ് ബാഡ്മിന്റൺ അക്കാദമിയിലാണ് ട്രീസ പരിശീലനം നടത്തുന്നത്.<ref>{{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/badminton/overcoming-odds-shuttler-treesa-jolly-aims-to-be-best-in-her-sport/articleshow/90581841.cms |title=Overcoming odds, shuttler Treesa Jolly aims to be best in her sport |work=[[The Times of India]] |last=Rajan |first=Adwaidh |date=1 April 2022 |access-date=8 August 2022}}</ref> പുല്ലേല ഗോപീചന്ദും അരുൺ വിഷ്ണുവുമാണ് പരിശീലകർ.<ref name="BWF"/> ==ജീവിതരേഖ== 2003 മെയ് 27 ന്<ref>{{cite web |title=Treesa JOLLY {{!}} TOURNAMENT RESULTS {{!}} Profile |url=https://bwfworldtourfinals.bwfbadminton.com/zh-cn/player/71612/treesa-jolly/tournament-results |website=bwfworldtourfinals.bwfbadminton.com}}</ref> കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ ചെറുപ്പുഴയിലാണ് ട്രീസ ജനിച്ചത്. അവരുടെ അച്ഛൻ ജോളി മാത്യു, ഫിസിക്കൽ എഡ്യൂക്കേഷൻ അധ്യാപകനും പ്രാദേശിക സ്കൂൾ ടീമിന്റെ വോളിബോൾ പരിശീലകനുമായിരുന്നു.<ref name ="espn">{{cite web |title=From mud courts in Cherupuzha to CWG medals in Birmingham - Treesa Jolly's fascinating journey |url=https://www.espn.in/badminton/story/_/id/34642686/treesa-jolly-badminton-mud-courts-cherupuzha-medals-birmingham-cwg |website=www.espn.in}}</ref> അമ്മ ഡെയ്‌സി ജോളി അധ്യാപികയാണ്.<ref name="etv">{{cite news |title=പുളിങ്ങോം ഗ്രാമത്തിന് അർജുന തിളക്കം; ബാഡ്മിൻ്റൺ കോർട്ടിൽ ചരിത്രമെഴുതി ട്രീസ ജോളി |url=https://www.etvbharat.com/ml/sports/arjuna-award-2025-winner-treesa-jolly-from-kannur-kls26081806932 |work=ETV Bharat News |date=18 August 2026 |language=ml}}</ref> അച്ഛൻ്റെ കീഴിലാണ് ട്രീസ ആദ്യം ബാഡ്മിൻറൺ പരിശീലനം തുടങ്ങുന്നത്.<ref name="etv"/> അഞ്ചാം വയസ്സിൽ ബാഡ്മിൻറൺ പരിശീലനം ആരംഭിച്ച ട്രീസ, വിവിധ പ്രായപരിധിയിലുള്ള ചാമ്പ്യൻഷിപ്പുകൾ നേടിയ ശേഷം, 13 ആം വയസ്സിൽ വീട്ടിൽ നിന്ന് മാറി കണ്ണൂർ സർവകലാശാലയിലെ സ്‌പോർട്‌സ് ഡയറക്ടർ ഡോ. അനിൽ രാമചന്ദ്രന്റെ കീഴിൽ വിദഗ്ധ പരിശീലനം നേടി.<ref name ="espn"/> ഖേലോ ഇന്ത്യ യൂത്ത് ഗെയിംസിലെ മികച്ച പ്രകടനത്തിന് ശേഷം, 2020 ന്റെ തുടക്കത്തിൽ ട്രീസ ഗോപിചന്ദ് അക്കാദമിയിൽ ചേരുകയും ഗായത്രിക്കൊപ്പം ഡബിൾസിലേക്ക് മാറുകയും ചെയ്തു.<ref name ="espn"/> == കായികജീവിതം == ട്രീസ ജോളി ജൂനിയർ തലത്തിൽ തന്നെ അന്താരാഷ്ട്ര ബാഡ്മിന്റൺ മത്സരങ്ങളിൽ ശ്രദ്ധേയമായ പ്രകടനങ്ങൾ നടത്തി. 2018-ലെ ബംഗ്ലാദേശ് ജൂനിയർ ഇന്റർനാഷണലിൽ പെൺകുട്ടികളുടെ സിംഗിൾസ് ഇനത്തിൽ ജേതാവായി. അതേ വർഷം മിക്സഡ് ഡബിൾസിലും കിരീടം നേടി. 2019-ലെ ദുബായ് ജൂനിയർ ഇന്റർനാഷണലിൽ പെൺകുട്ടികളുടെ സിംഗിൾസിലും ഡബിൾസിലും റണ്ണറപ്പായി.<ref name="BWF"/> 2021-ൽ ഗായത്രി ഗോപിചന്ദിനൊപ്പം വനിതാ ഡബിൾസ് വിഭാഗത്തിൽ അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിൽ കൂടുതൽ സജീവമായി. 2021-ലെ ഇന്ത്യ ഇന്റർനാഷണൽ ചലഞ്ചിൽ ഇരുവരും കിരീടം നേടി. അതേ വർഷം പോളിഷ് ഇന്റർനാഷണലിലും വെൽഷ് ഇന്റർനാഷണലിലും റണ്ണറപ്പായി.<ref name="BWF"/> == നേട്ടങ്ങൾ == === കോമൺവെൽത്ത് ഗെയിംസ് === [[File:The six medallists in the women's doubles.jpg|thumb|2022-ലെ ബർമിംഗ്ഹാം കോമൺവെൽത്ത് ഗെയിംസിലെ വനിതാ ബാഡ്മിന്റൺ ഡബിൾസിലെ ആറ് മെഡൽ ജേതാക്കൾ. ഇടത്തുനിന്ന്: [[Chloe Birch|ക്ലോ ബർച്ച്]], [[Lauren Smith (badminton)|ലോറൻ സ്മിത്ത്]] (ഇംഗ്ലണ്ട്), [[Pearly Tan|പേർലി ടാൻ]], [[Thinaah Muralitharan|തീന മുരളീധരൻ]] (മലേഷ്യ), ട്രീസ ജോളി, [[Gayatri Gopichand|ഗായത്രി ഗോപിചന്ദ്]] (ഇന്ത്യ).]] ''വനിതാ ഡബിൾസ്'' {| class="sortable wikitable" style="font-size: 90%;" ! വർഷം ! വേദി ! പങ്കാളി ! എതിരാളികൾ ! സ്കോർ ! ഫലം |- style="background:#FFE4B5" | align="center" | [[Badminton at the 2022 Commonwealth Games – Women's doubles|2022]] | align="left" | [[National Exhibition Centre]], ബർമിംഗ്ഹാം, ഇംഗ്ലണ്ട് | align="left" | {{flagicon|IND}} [[Gayatri Gopichand|ഗായത്രി ഗോപിചന്ദ്]] | align="left" | {{flagicon|AUS}} [[Chen Hsuan-yu|ചെൻ ഹ്സുവാൻ-യു]]<br />{{flagicon|AUS}} [[Gronya Somerville|ഗ്രോണ്യ സോമർവിൽ]] | align="left" | 21–15, 21–18 | style="text-align:left; background:white" | [[File:Med 3.png|വെങ്കലം]] '''വെങ്കലം''' |} === BWF വേൾഡ് ടൂർ (3 കിരീടങ്ങൾ, 2 റണ്ണറപ്പുകൾ) === 2017 മാർച്ച് 19-ന് പ്രഖ്യാപിക്കുകയും 2018-ൽ നടപ്പിലാക്കുകയും ചെയ്ത [[BWF വേൾഡ് ടൂർ]]<ref>{{cite web |last=Alleyne |first=Gayle |title=BWF Launches New Events Structure |url=http://bwfbadminton.com/news-single/2017/03/19/bwf-launches-new-event-structure/ |publisher=[[Badminton World Federation]] |date=19 March 2017 |access-date=29 November 2017 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20171201164159/http://bwfbadminton.com/news-single/2017/03/19/bwf-launches-new-event-structure/ |archive-date=1 December 2017 }}</ref> [[Badminton World Federation|ബാഡ്മിന്റൺ വേൾഡ് ഫെഡറേഷൻ]] (BWF) അംഗീകരിച്ചിട്ടുള്ള ഉന്നതനിലവാരത്തിലുള്ള ബാഡ്മിന്റൺ ടൂർണമെന്റുകളുടെ പരമ്പരയാണ്. വേൾഡ് ടൂർ ഫൈനൽസ്, Super 1000, Super 750, Super 500, Super 300 (HSBC വേൾഡ് ടൂറിന്റെ ഭാഗം), BWF Tour Super 100 എന്നിങ്ങനെ വിവിധ വിഭാഗങ്ങളായാണ് BWF വേൾഡ് ടൂർ സംഘടിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നത്.<ref>{{cite web |last=Sukumar |first=Dev |title=Action-Packed Season Ahead! |url=http://bwfworldtour.com/news-single/2018/01/10/action-packed-season-ahead/ |publisher=Badminton World Federation |date=10 January 2018 |access-date=15 January 2018 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180113162925/http://bwfworldtour.com/news-single/2018/01/10/action-packed-season-ahead/ |archive-date=13 January 2018 }}</ref> ''വനിതാ ഡബിൾസ്'' {| class="sortable wikitable" style="font-size: 90%;" ! വർഷം ! ടൂർണമെന്റ് ! വിഭാഗം ! പങ്കാളി ! എതിരാളികൾ ! സ്കോർ ! ഫലം |- | align="center" | [[2022 Syed Modi International#Finals 4|2022]] | align="left" | [[Syed Modi International Badminton Championships|സയ്യിദ് മോദി ഇന്റർനാഷണൽ]] | align="left" | Super 300 | align="left" | {{flagicon|IND}} [[Gayatri Gopichand|ഗായത്രി ഗോപിചന്ദ്]] | align="left" | {{flagicon|MAS}} [[Anna Cheong|അന്ന ചെങ്]]<br />{{flagicon|MAS}} [[Teoh Mei Xing|ടിയോ മേയ് സിംഗ്]] | align="left" | 12–21, 13–21 | style="text-align:left; background:white" | {{silver2}} '''റണ്ണറപ്പ്''' |- | align="center" | [[2022 Odisha Open#Finals 4|2022]] | align="left" | [[Odisha Open|ഒഡിഷ ഓപ്പൺ]] | align="left" | Super 100 | align="left" | {{flagicon|IND}} [[Gayatri Gopichand|ഗായത്രി ഗോപിചന്ദ്]] | align="left" | {{flagicon|IND}} [[Sanyogita Ghorpade|സന്യോഗിത ഘോർപഡെ]]<br />{{flagicon|IND}} [[Shruti Mishra|ശ്രുതി മിശ്ര]] | align="left" | 21–12, 21–10 | style="text-align:left; background:white" | {{gold1}} '''ജേതാവ്''' |- | align="center" | [[2024 Syed Modi International#Finals 4|2024]] | align="left" | സയ്യിദ് മോദി ഇന്റർനാഷണൽ | align="left" | Super 300 | align="left" | {{flagicon|IND}} [[Gayatri Gopichand|ഗായത്രി ഗോപിചന്ദ്]] | align="left" | {{flagicon|CHN}} [[Bao Lijing|ബാവോ ലിജിംഗ്]]<br />{{flagicon|CHN}} [[Li Qian (badminton)|ലി കിയാൻ]] | align="left" | 21–18, 21–11 | style="text-align:left; background:white" | {{gold1}} '''ജേതാവ്''' |- | align="center" | [[2025 Syed Modi International#Finals 4|2025]] | align="left" | സയ്യിദ് മോദി ഇന്റർനാഷണൽ | align="left" | Super 300 | align="left" | {{flagicon|IND}} [[Gayatri Gopichand|ഗായത്രി ഗോപിചന്ദ്]] | align="left" | {{flagicon|JPN}} [[Kaho Osawa|കാഹോ ഒസാവ]]<br />{{flagicon|JPN}} [[Mai Tanabe|മൈ തനാബെ]] | align="left" | 17–21, 21–13, 21–15 | style="text-align:left; background:white" | {{gold1}} '''ജേതാവ്''' |} ''മിക്സഡ് ഡബിൾസ്'' {| class="sortable wikitable" style="font-size: 90%;" ! വർഷം ! ടൂർണമെന്റ് ! വിഭാഗം ! പങ്കാളി ! എതിരാളികൾ ! സ്കോർ ! ഫലം |- | align="center" | [[2022 Odisha Open#Finals 5|2022]] | align="left" | [[Odisha Open|ഒഡിഷ ഓപ്പൺ]] | align="left" | Super 100 | align="left" | {{flagicon|IND}} [[Arjun M. R.|അർജുൻ എം. ആർ.]] | align="left" | {{flagicon|SRI}} [[Sachin Dias|സച്ചിൻ ഡയസ്]]<br />{{flagicon|SRI}} [[Thilini Hendahewa|തിലിനി ഹെൻഡഹേവ]] | align="left" | 16–21, 20–22 | style="text-align:left; background:white" | {{silver2}} '''റണ്ണറപ്പ്''' |} === BWF ഇന്റർനാഷണൽ ചലഞ്ച് / സീരീസ് (3 കിരീടങ്ങൾ, 3 റണ്ണറപ്പുകൾ) === ''വനിതാ ഡബിൾസ്'' {| class="sortable wikitable" style="font-size: 90%;" ! വർഷം ! ടൂർണമെന്റ് ! പങ്കാളി ! എതിരാളികൾ ! സ്കോർ ! ഫലം |- style="background:#D5D5D5" | align="center" | 2021 | align="left" | [[Polish International|പോളിഷ് ഇന്റർനാഷണൽ]] | align="left" | {{flagicon|IND}} [[Gayatri Gopichand|ഗായത്രി ഗോപിചന്ദ്]] | align="left" | {{flagicon|FRA}} [[Margot Lambert|മാർഗോട്ട് ലാംബർട്ട്]]<br />{{flagicon|FRA}} [[Anne Tran|ആൻ ട്രാൻ]] | align="left" | 10–21, 18–21 | style="text-align:left; background:white" | {{silver2}} '''റണ്ണറപ്പ്''' |- style="background:#D8CEF6" | align="center" | 2021 | align="left" | [[India International Challenge|ഇന്ത്യ ഇന്റർനാഷണൽ ചലഞ്ച്]] | align="left" | {{flagicon|IND}} [[Gayatri Gopichand|ഗായത്രി ഗോപിചന്ദ്]] | align="left" | {{flagicon|IND}} [[Tanisha Crasto|തനിഷ ക്രാസ്റ്റോ]]<br />{{flagicon|IND}} [[Rutaparna Panda|രുതപർണ പാണ്ഡ]] | align="left" | 23–21, 21–14 | style="text-align:left; background:white" | {{gold1}} '''ജേതാവ്''' |- style="background:#D8CEF6" | align="center" | 2021 | align="left" | [[Welsh International|വെൽഷ് ഇന്റർനാഷണൽ]] | align="left" | {{flagicon|IND}} [[Gayatri Gopichand|ഗായത്രി ഗോപിചന്ദ്]] | align="left" | {{flagicon|FRA}} മാർഗോട്ട് ലാംബർട്ട്<br />{{flagicon|FRA}} ആൻ ട്രാൻ | align="left" | 20–22, 21–17, 14–21 | style="text-align:left; background:white" | {{silver2}} '''റണ്ണറപ്പ്''' |- style="background:#D8CEF6" | align="center" | 2022 | align="left" | [[Bahrain International Challenge|ബഹ്റൈൻ ഇന്റർനാഷണൽ ചലഞ്ച്]] | align="left" | {{flagicon|IND}} [[Gayatri Gopichand|ഗായത്രി ഗോപിചന്ദ്]] | align="left" | {{flagicon|INA}} [[Lanny Tria Mayasari|ലാനി ട്രിയ മയസാരി]]<br />{{flagicon|INA}} [[Ribka Sugiarto|റിബ്ക സ്യുഗിയാർട്ടോ]] | align="left" | 18–21, 16–21 | style="text-align:left; background:white" | {{silver2}} '''റണ്ണറപ്പ്''' |- bgcolor="#D8CEF6" | align="center" | 2026 | align="left" | [[Philippine International (badminton)|ഫിലിപ്പീൻ ഇന്റർനാഷണൽ]] | align="left" | {{flagicon|IND}} [[Gayatri Gopichand|ഗായത്രി ഗോപിചന്ദ്]] | align="left" | {{flagicon|JPN}} [[Miki Kanehiro|മിക്കി കനേഹിറോ]]<br />{{flagicon|JPN}} [[Yuna Kato|യുന കാറ്റോ]] | align="left" | 16–21, 21–4, 21–17 | style="text-align:left; background:white" | {{gold1}} '''ജേതാവ്''' |} ''മിക്സഡ് ഡബിൾസ്'' {| class="sortable wikitable" style="font-size: 90%;" ! വർഷം ! ടൂർണമെന്റ് ! പങ്കാളി ! എതിരാളികൾ ! സ്കോർ ! ഫലം |- style="background:#D8CEF6" | align="center" | 2025 | align="left" | [[Turkey International|ടർക്കി ഇന്റർനാഷണൽ]] | align="left" | {{flagicon|IND}} [[Hariharan Amsakarunan|ഹരിഹരൻ അംസാകരുണൻ]] | align="left" | {{flagicon|INA}} [[M. Nawaf Khoiriyansyah|എം. നവാഫ് ഖോയിരിയാൻസ്യ]]<br />{{flagicon|INA}} [[Nahya Muhyifa|നഹ്യ മുഹൈഫ]] | align="left" | 21–14, 18–21, 21–11 | style="text-align:left; background:white" | {{gold1}} '''ജേതാവ്''' |} : {{Color box|#D8CEF6|border=darkgray}} [[BWF International Challenge]] ടൂർണമെന്റ് : {{Color box|#D5D5D5|border=darkgray}} [[BWF International Series]] ടൂർണമെന്റ് : {{Color box|#E9E9E9|border=darkgray}} [[BWF Future Series]] ടൂർണമെന്റ് === BWF ജൂനിയർ ഇന്റർനാഷണൽ (2 കിരീടങ്ങൾ, 2 റണ്ണറപ്പുകൾ) === ''പെൺകുട്ടികളുടെ സിംഗിൾസ്'' {| class="sortable wikitable" style="font-size: 90%;" ! വർഷം ! ടൂർണമെന്റ് ! എതിരാളി ! സ്കോർ ! ഫലം |- style="background:#BDB8AD" | align="center" | 2018 | align="left" | ബംഗ്ലാദേശ് ജൂനിയർ ഇന്റർനാഷണൽ | align="left" | {{flagicon|USA}} [[Ruhi Raju|റൂഹി രാജു]] | align="left" | 21–15, 21–11 | style="text-align:left; background:white" | {{gold1}} '''ജേതാവ്''' |- style="background:#BDB8AD" | align="center" | 2019 | align="left" | ദുബായ് ജൂനിയർ ഇന്റർനാഷണൽ | align="left" | {{flagicon|IND}} [[Tasnim Mir|തസ്നിം മിർ]] | align="left" | 15–21, 19–21 | style="text-align:left; background:white" | {{silver2}} '''റണ്ണറപ്പ്''' |} ''പെൺകുട്ടികളുടെ ഡബിൾസ്'' {| class="sortable wikitable" style="font-size: 90%;" ! വർഷം ! ടൂർണമെന്റ് ! പങ്കാളി ! എതിരാളികൾ ! സ്കോർ ! ഫലം |- style="background:#BDB8AD" | align="center" | 2019 | align="left" | ദുബായ് ജൂനിയർ ഇന്റർനാഷണൽ | align="left" | {{flagicon|IND}} [[Varshini Vishwanath Sri|വർഷിണി വിശ്വനാഥ് ശ്രീ]] | align="left" | {{flagicon|IND}} [[Tanisha Crasto|തനിഷ ക്രാസ്റ്റോ]]<br />{{flagicon|IND}} [[Aditi Bhatt|അദിതി ഭട്ട്]] | align="left" | 17–21, 17–21 | style="text-align:left; background:white" | {{silver2}} '''റണ്ണറപ്പ്''' |} ''മിക്സഡ് ഡബിൾസ്'' {| class="sortable wikitable" style="font-size: 90%;" ! വർഷം ! ടൂർണമെന്റ് ! പങ്കാളി ! എതിരാളികൾ ! സ്കോർ ! ഫലം |- style="background:#BDB8AD" | align="center" | 2018 | align="left" | ബംഗ്ലാദേശ് ജൂനിയർ ഇന്റർനാഷണൽ | align="left" | {{flagicon|IND}} [[Manav Raj Sumith|മാനവ് രാജ് സുമിത്]] | align="left" | {{flagicon|BAN}} [[Gourab Singha|ഗൗരബ് സിംഗ]]<br />{{flagicon|BAN}} [[Urmi Akter|ഉർമി അക്തർ]] | align="left" | 21–14, 21–14 | style="text-align:left; background:white" | {{gold1}} '''ജേതാവ്''' |} : {{Color box|#AE9C45|border=darkgray}} BWF ജൂനിയർ ഇന്റർനാഷണൽ ഗ്രാൻഡ് പ്രിക്സ് ടൂർണമെന്റ് : {{Color box|#C6D4E1|border=darkgray}} BWF ജൂനിയർ ഇന്റർനാഷണൽ ചലഞ്ച് ടൂർണമെന്റ് : {{Color box|#BDB8AD|border=darkgray}} BWF ജൂനിയർ ഇന്റർനാഷണൽ സീരീസ് ടൂർണമെന്റ് : {{Color box|#EBE7E0|border=darkgray}} BWF ജൂനിയർ ഫ്യൂച്ചർ സീരീസ് ടൂർണമെന്റ് == അവാർഡുകളും നാമനിർദ്ദേശങ്ങളും == {| class="wikitable" ! വർഷം !! പുരസ്കാരം !! വിഭാഗം !! ഫലം |- | 2025 || [[അർജുന അവാർഡ്]] || ബാഡ്മിന്റൺ || ലഭിച്ചു |- | 2025 || ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ സ്പോർട്സ് അവാർഡ്സ് || ബാഡ്മിന്റൺ പ്ലെയർ ഓഫ് ദി ഇയർ – വനിത || നാമനിർദ്ദേശം |} 2025-ലെ [[അർജുന അവാർഡ്]] ജേതാക്കളിൽ ട്രീസ ജോളിയും ഉൾപ്പെട്ടു. കേന്ദ്ര യുവജനകാര്യ-കായിക മന്ത്രാലയമാണ് പുരസ്കാര പട്ടിക പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത്.<ref name="Arjuna2025">{{cite web |title=Arjuna Award and Arjuna Award (Lifetime), 2025 |url=https://yas.gov.in/sports/arjuna-award-and-arjuna-award-lifetime-2025 |website=[[യുവജനകാര്യ-കായിക മന്ത്രാലയം]] |publisher=Government of India |access-date=19 August 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260819132406/https://yas.gov.in/sports/arjuna-award-and-arjuna-award-lifetime-2025 |archive-date=2026-08-19 |url-status=dead }}</ref> == ലോക റാങ്കിങ് == വനിതാ ഡബിൾസിൽ ഗായത്രി ഗോപിചന്ദിനൊപ്പം 2025 ജനുവരി 14-ന് ട്രീസ തന്റെ കരിയറിലെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന ഒൻപതാം റാങ്കിലെത്തി. 2026 ജൂൺ 30-നുള്ള റാങ്കിങ്ങിൽ ഇരുവരും 42-ാം സ്ഥാനത്തായിരുന്നു.<ref name="BWF"/> == അവലംബങ്ങൾ == {{Reflist}} == പുറം കണ്ണികൾ == * [https://bwfbadminton.com/player/71612/treesa-jolly ട്രീസ ജോളി] — [[Badminton World Federation|BWF]] [[വർഗ്ഗം:2003-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ കായികതാരങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:അർജ്ജുന പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] 0000frmgf92j96c4iqjq4bphl34efrq 2 672403 4682243 4681830 2026-11-02T11:33:42Z 4-RAZOR 01 178591 /* എന്റെ വിവർത്തനങ്ങൾ */ 4682243 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #ffffff;e border: 2px solid #1DACD6; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); -moz-box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba((0,0,0,0.75)); -webkit-box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); border-radius: 1em; -moz-border-radius: 1m; -webkit-border-radius: 1em; padding: 1em 2em 0 2em;"> <div style="width:100%; float:center;height:16px; background:#FF671F;"></div> <center><div style="width:10%; float:center;height:16px; background:#06038D;"></div></center> <div style="width:100%; float:center;height:16px; background:#046A38;"></div> <center> '''{{huge|നമസ്കാരം!!!!}}</big>''' </center> Not the best Malayali here, most of my articles will be translations of ones i create in English {| style="text-align:center; border:2px solid; background-color:white; margin: auto" | style="font-size: 120%" |'''ഇന്ത്യൻ എഡിറ്റർ''' [[:en:Category:Wikipedians_in_India|Indian Wikipedian]] '''<span style="font-size:medium; color:#FFA500">______________________________</span>'''[[File:Emblem_of_India_(navy_blue).svg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Emblem_of_India_(navy_blue).svg|ശൂന്യം|481x481ബിന്ദു]]'''<span style="font-size:medium; color:#008000">______________________________</span>''' <span style="font-size:medium"><big>'''ഇന്ത്യൻ ജനാധിപത്യഭരണം'''</big></span> <span style="font-size:medium"><big>'''[[:en:Republic_of_India|Republic of India]]'''</big></span> |} {{Calendar clock with Wikipedia stats}} == എന്റെ വിവർത്തനങ്ങൾ == # [[കൊച്ചിൻ എയർപോർട്ട് റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ]] - 15-10-2026 01:00 # [[ജിസാറ്റ്-7ബി]] - 15-10-2026 22:22 # [[എൽ.എം.ഇ-1100]] - 28-10-2026 02:07 <br> # [[മുരസു]] - 02-11-2026 17:00 <br><br><br><br> <div style="width:100%; float:center;height:16px; background:#FF671F;"></div> <center><div style="width:10%; float:center;height:16px; background:#06038D;"></div></center> <div style="width:100%; float:center;height:16px; background:#046A38;"></div> [[en:User:4-RAZOR_01]] getcb5p4av3ux2rggpkycmkl15p1a8d 0 672783 4682223 4680636 2026-11-02T07:43:35Z Ashik Jose 63611 കൃതികളുടെ പട്ടികയിൽ പരിഭാഷ ചെയ്യപ്പെട്ടത് ചേർത്തു 4682223 wikitext text/x-wiki {{മായ്ക്കുക/ലേഖനം}} {{Notability}} {{Infobox writer | name = ഡോ. ആനന്ദൻ കെ.ആർ. | birth_place = [[നെല്ലായി]], [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല]] | occupation = എഴുത്തുകാരൻ, അധ്യാപകൻ | language = മലയാളം | genre = നോവൽ, ബാലസാഹിത്യം, മാനസികാരോഗ്യ രചനകൾ | notableworks = ''അനന്തുവിന്റെ സ്വപ്നങ്ങൾ'', ''രാധാപർവം'' | awards = അഷിത സ്മാരക പുരസ്കാരം (2023, 2025), എസ്.കെ. പൊറ്റെക്കാട്ട് സ്മാരക പുരസ്കാരം (2023), ഒ.വി. വിജയൻ പുരസ്കാരം – പ്രത്യേക ജൂറി അവാർഡ് (2026) }} '''ഡോ. ആനന്ദൻ കെ.ആർ.''' (ആനന്ദൻ രാഘവൻ) ഒരു [[മലയാളം|മലയാള]] എഴുത്തുകാരനും മെഡിക്കൽ കോളേജ് അധ്യാപകനുമാണ്. അഷിത സ്മാരക പുരസ്കാരം (2023, 2025), എസ്.കെ. പൊറ്റെക്കാട്ട് സ്മാരക സാഹിത്യ പുരസ്കാരം (2023) എന്നിവ നേടിയിട്ടുണ്ട്.<ref name="madhyamam2023" /><ref name="athma2023" /><ref name="kaumudi2025" /> == ജീവിതരേഖ == [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല]]യിലെ [[നെല്ലായി]]യിൽ ജനിച്ചു. 21 വർഷം [[ഗവൺമെന്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, തൃശ്ശൂർ|തൃശ്ശൂർ മെഡിക്കൽ കോളേജിൽ]] അധ്യാപകനായിരുന്നു. നിലവിൽ [[പെരിന്തൽമണ്ണ]]യിലെ എം.ഇ.എസ്. മെഡിക്കൽ കോളേജിൽ അധ്യാപകനാണ്.<ref name="greenbooks">{{Cite web |url=https://greenbooksindia.com/dr-aanandan-k-r |title=Dr Aanandan KR |publisher=ഗ്രീൻ ബുക്സ് |access-date=2026-10-08 |language=ml}}</ref> ''മനസ്സിന്റെ ജീവശാസ്ത്രം'' (2009), ''ചുവന്ന സൗധങ്ങൾ'' (2016) തുടങ്ങിയ മാനസികാരോഗ്യ സംബന്ധിയായ രചനകളിലൂടെയാണ് എഴുത്തുജീവിതം ആരംഭിച്ചത്.<ref name="greenbooks" /> പിന്നീട് നോവലുകളിലേക്കും ബാലസാഹിത്യത്തിലേക്കും തിരിഞ്ഞു. ഒന്നാം ക്ലാസ് മുതൽ പത്താം ക്ലാസ് വരെയുള്ള ഒരു വിദ്യാർത്ഥിയുടെ ഓർമ്മകളിലൂടെ സഞ്ചരിക്കുന്ന ''അനന്തുവിന്റെ സ്വപ്നങ്ങൾ'', ''രാധാപർവം'', ''ചെമന്ന ചെറകറ്റ പക്ഷി'', ''സാംബൻ'' എന്നിവയാണ് നോവലുകൾ.<ref name="greenbooks" /><ref name="athma2023" /><ref name="kaumudi2025" /><ref name="kaumudi2026" /> == കൃതികൾ == * ''അനന്തുവിന്റെ സ്വപ്നങ്ങൾ''<ref>{{Cite web|url=https://greenbooksindia.com/ananthuvinte-swapnangal-dr-aanandhan-k-r|title=Ananthuvinte Swapnangal|access-date=2026-11-01|website=Green Books|publisher=}}</ref> * ''രാധാപർവം''<ref>{{cite book |title=Radhaparvam |author=Dr. Anandan |date=2023-03-10 |publisher=Hornbill Publications |language=ml |isbn=978-93-93106-28-5|publication-date=2023-03-10}}</ref> * ''ചെമന്ന ചെറകറ്റ പക്ഷി''<ref>{{cite book |title=Chemanna Chirakatta Pakshi |author=Dr. Anandan |publisher=Hornbill Publications |date=2024-07-28 |isbn=978-93-93106-74-2 |language=ml|publication-date=2024-07-28}}</ref> * ''സാംബൻ''<ref>{{cite book |title=Samban |author=Dr. Anandan |date=2025-12-15 |publisher=Hornbill Publications |language=ml |isbn=978-93-93106-96-4|publication-date=2025-12-15}}</ref> * ''മനസ്സ് ഒരു പ്രതിഭാസം''<ref>{{Cite web|url=https://currentbooksonline.in/product/manass-oru-prathibhaasam-2/|title=Manass – Oru Prathibhaasam – Current Books|access-date=2026-11-01|language=en-US}}</ref> * ''ചുവന്ന സൗധങ്ങൾ'' * ''മനസ്സിന്റെ ജീവശാസ്ത്രം'' * ''ടെൻഷൻ അകറ്റാം, മനഃസമാധാനം നേടാം''<ref>{{Cite web|url=https://handcbooks.com/shop/tension-akattam-manasamadhanam-nedaam/|title=Tension Akattam Manasamadhanam Nedaam - H&C Publishing House|access-date=2026-11-01|language=en-US}}</ref> * ''ദുഃഖമകറ്റാൻ''<ref>{{Cite web|url=https://greenbooksindia.com/dr-aanandan-k-r/dukhamakattan-aanandan|title=Dukhamakattan written by Dr Aanandan KR|access-date=2026-11-01|website=Green Books}}</ref> * ''മനസ്സും ഫോക്‌ലോറും''<ref>{{Cite web|url=https://greenbooksindia.com/dr-aanandan-k-r/manassum-folklorum-aanandan|title=Manassum Folklorum Book by Dr.Anandhan K R|access-date=2026-11-01|website=Green Books}}</ref> ''അനന്തുവിന്റെ സ്വപ്നങ്ങൾ'' ഓസ്റ്റിൻ അജിത്തും ഷൈനി അജിത്തും ചേർന്ന് ''Ananthu's Dream'' എന്ന പേരിൽ ഇംഗ്ലീഷിലേക്ക് വിവർത്തനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web |url=https://www.ukiyoto.com/product-page/ananthu-s-dream |title=Ananthu's Dream |publisher=Ukiyoto Publishing |access-date=2026-11-02 |language=en|publication-date=2025-04-02}}</ref> == പുരസ്കാരങ്ങൾ == * അഷിത സ്മാരക പുരസ്കാരം – ബാലസാഹിത്യം (2023) – ''അനന്തുവിന്റെ സ്വപ്നങ്ങൾ''<ref name="madhyamam2023">{{Cite news |url=https://www.madhyamam.com/culture/literature/ashitha-memorial-literature-award-to-subhash-chandran-1139653 |title=അഷിത സ്മാരക പുരസ്കാരം സുഭാഷ് ചന്ദ്രന് |work=മാധ്യമം |date=2023-03-16 |access-date=2026-10-08 |language=ml}}</ref> * എസ്.കെ. പൊറ്റെക്കാട്ട് സ്മാരക സാഹിത്യ പുരസ്കാരം – നോവൽ (2023) – ''രാധാപർവം''<ref name="athma2023">{{Cite news |url=https://athmaonline.in/sk-potekkad-literary-awards-announced/ |title=എസ്‌കെ പൊറ്റെക്കാട് സാഹിത്യ പുരസ്‌കാരങ്ങൾ പ്രഖ്യാപിച്ചു |work=ആത്മ ഓൺലൈൻ |date=2023-08-07 |access-date=2026-10-08 |language=ml}}</ref><ref name="kaumudi2023">{{Cite news |url=https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=1123836 |title=എസ്.കെ.പൊറ്റെക്കാട് പുരസ്കാരങ്ങൾ പ്രഖ്യാപിച്ചു |work=കേരള കൗമുദി |date=2023 |access-date=2026-10-08 |language=ml}}</ref> * അഷിത സ്മാരക പുരസ്കാരം – നോവൽ (2025) – ''ചെമന്ന ചെറകറ്റ പക്ഷി''<ref name="kaumudi2025">{{Cite news |url=https://keralakaumudi.com/local/thrissur/local-news-thrissur-1499329 |title=എം.മുകുന്ദന് അഷിതാ സ്മാരക പുരസ്കാരം |work=കേരള കൗമുദി |date=2025-03-16 |access-date=2026-10-08 |language=ml}}</ref><ref name="deshabhimani2025">{{Cite news |url=https://www.deshabhimani.com/News/kerala/m-mukundan-83045 |title=അഷിത സ്മാരക പുരസ്കാരം എം മുകുന്ദന് സമ്മാനിച്ചു |work=ദേശാഭിമാനി |date=2025-03-28 |access-date=2026-10-08 |language=ml}}</ref><ref name="madhyamam2025">{{Cite news |url=https://www.madhyamam.com/culture/literature/ashita-memorial-awards-presented-1394409 |title=എഴുത്തുകാർ ഇൻസ്റ്റഗ്രാം വിട്ട് സമൂഹത്തിനിടയിലേക്ക് തിരികെ വരണം -എം. മുകുന്ദൻ |work=മാധ്യമം |date=2025-03-29 |access-date=2026-10-08 |language=ml}}</ref> * ഒ.വി. വിജയൻ പുരസ്കാരം – പ്രത്യേക ജൂറി അവാർഡ് (2026) – ''സാംബൻ''<ref name="kaumudi2026">{{Cite news |url=https://keralakaumudi.com/kerala/general/babu-kuzhimattam-1735710 |title=ഒ.വി.വിജയൻ പുരസ്കാരം ബാബു കുഴിമറ്റത്തിന് |work=കേരള കൗമുദി |date=2026-04-23 |access-date=2026-10-08 |language=ml}}</ref> == അവലംബം == {{reflist}} {{DEFAULTSORT:ആനന്ദൻ കെ.ആർ.}} [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാള കഥാകൃത്തുക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാള ബാലസാഹിത്യകാരന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] 0pyaczgfpj5pqwmoelq7jl8widmrqtv 0 672951 4682143 4676395 2026-11-01T22:22:05Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 4682143 wikitext text/x-wiki {{Infobox school | name = ടി.എസ്.എസ്. ജി.യു.പി.എസ്. തകഴി | image = | image_size = | caption = ടി.എസ്.എസ്. ജി.യു.പി.എസ്. തകഴി | location = [[തകഴി]] | country = ഇന്ത്യ | coordinates = | other_name = | type = പൊതുവിദ്യാലയം (സർക്കാർ) | established = {{Start date|1894|df=yes}} | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = ആലപ്പുഴ | educational_authority = തലവടി ഉപജില്ല | grades = | medium_of_language = മലയാളം | website = | udisce_code = 32110900105 | Kerala_school_code = 46326 }} [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ]] [[അമ്പലപ്പുഴ താലൂക്ക്|അമ്പലപ്പുഴ താലൂക്കിൽ]] [[തകഴി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|തകഴി പഞ്ചായത്തിൽ]] [[തകഴി]] എന്ന പ്രദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു സർക്കാർ വിദ്യാലയമാണ് '''ടി.എസ്.എസ്. ജി.യു.പി.എസ്. തകഴി'''.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/46326|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-10-15}}</ref> കേരളസംസ്ഥാന പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിന്റെ കീഴിലുള്ള സ്ഥാപനമാണ് ഇത്. <ref>{{Cite web|url=https://kys.udiseplus.gov.in/|title=udiseplus.gov.in|access-date=October 15, 2026}}</ref> [[കുട്ടനാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|കുട്ടനാട് നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിലും]] മാവേലിക്കര ലോകസഭ മണ്ഡലത്തിലുമായാണ് ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. 1894 ലാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥാപിതമായത്. ആലപ്പുഴ ജില്ലാ ആസ്ഥാനത്തു നിന്നും 16 കിലോമീറ്റർ ദൂരത്താണ് ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. കൊച്ചി അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളത്തിൽ നിന്നും 87 കിലോമീറ്റർ ദൂരമാണ് ഇങ്ങോട്ടുള്ളത്. ==ചരിത്രം== ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ആദ്യ ദശകങ്ങളിൽ തിരുവിതാംകൂർ ഭരണകാലത്താണ് ഈ വിദ്യാലയം ഒരു പ്രാഥമിക പാഠശാലയായി പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചത്. കുട്ടനാടൻ കർഷകത്തൊഴിലാളികൾക്കും സാധാരണക്കാർക്കും അടിസ്ഥാന വിദ്യാഭ്യാസം ലഭ്യമാക്കുക എന്നതായിരുന്നു സ്കൂളിന്റെ സ്ഥാപനോദ്ദേശ്യം.വിഖ്യാത സാഹിത്യകാരനും ജ്ഞാനപീഠ പുരസ്കാര ജേതാവുമായ തകഴി ശിവശങ്കരപ്പിള്ള പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം നേടിയത് ഈ വിദ്യാലയത്തിലാണ്.[[തകഴി ശിവശങ്കരപ്പിള്ള|തകഴി ശിവശങ്കരപ്പിള്ളയുടെ]] സ്മരണാർത്ഥമാണ് പിന്നീട് ഈ വിദ്യാലയത്തിന് തകഴി ശിവശങ്കരപ്പിള്ള സ്മാരക (ടി.എസ്.എസ്.) ഗവൺമെന്റ് യു.പി. സ്കൂൾ എന്ന് നാമകരണം ചെയ്തത്.തകഴി ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിൽ, തകഴി ശിവശങ്കരപ്പിള്ളയുടെ തറവാടായ ശങ്കരമംഗലത്തിന് സമീപത്തായാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. <ref> [https://schools.org.in/alappuzha/32110900105/tss-gups-thakazhy.html | School.org] </ref> ==ഭൗതിക സൗകര്യങ്ങൾ== 1000 പുസ്തകങ്ങളുള്ള വായനശാലയും വായനാമുറിയും ഈ വിദ്യാലയത്തിനുണ്ട്. കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബും ശാസ്ത്രലാബും ഇവിടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഉച്ചഭക്ഷണ പദ്ധതിക്കായി അടുക്കളയും സ്കൂളിലുണ്ട്. ആകെ 25 ക്ലാസ് മുറികളുണ്ട്. 1 ഏക്കർ 50 സെന്റ് വിസ്തൃതിയുമുള്ള കാമ്പസാണ് ഈ വിദ്യാലയത്തിനുള്ളത്.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/46326|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-10-15}}</ref> ==അവലംബങ്ങൾ== {{Reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== *[https://web.archive.org/web/20260124000651/https://schoolwiki.in/46326 സ്കൂൾ വിക്കി വെബ്സൈറ്റ്] [[വർഗ്ഗം:ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:തലവടി വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:തലവടി വിദ്യാഭ്യാസ ഉപജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] 2p0das0eisbyqhcomyqefftu5sgt60i 0 673010 4682103 4677105 2026-11-01T17:59:41Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 4682103 wikitext text/x-wiki [[File:Lee_Hu-rak_and_Kim_Il_Sung.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Lee_Hu-rak_and_Kim_Il_Sung.jpg|ലഘുചിത്രം|[[ലീ ഹൂ-റാക്ക്|ലീ ഹു-റാക്കും]] [[കിം ഇൽ സങ്|കിം ഇൽ സങ്ങും]]]] '''ജൂലൈ 4-ലെ ദക്ഷിണ–ഉത്തര സംയുക്ത പ്രസ്താവന''' '''(ജൂലൈ 4-ലെ ദക്ഷിണ–ഉത്തര സംയുക്ത ഔദ്യോഗിക അറിയിപ്പ് എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു)'''<ref>{{cite web|url=https://overseas.mofa.go.kr/us-en/brd/m_4497/view.do?seq=761845|title=2022 New Year's Address by President Moon Jae-in|date=January 3, 2022|publisher=Embassy of the Republic of Korea in the USA|author=Moon Jae-in}}</ref><ref>{{cite news|last1=Yang|first1=Moo-jin|title=Why leaflets should stop|url=https://www.koreatimes.co.kr/www/opinion/2020/12/197_301077.html|access-date=June 1, 2022|work=The Korea Times|date=December 21, 2020|language=en}}</ref><ref>{{cite news|last1=Yang|first1=Jung-ah|title=Minister Kim Ha Joong: "We Are Waiting for a Request for Food from North Korea"|url=https://www.dailynk.com/english/minister-kim-ha-joong-we-are-waiti/|access-date=June 1, 2022|work=Daily NK|date=May 9, 2008}}</ref> ദക്ഷിണ കൊറിയയുടെയും ഉത്തര കൊറിയയുടെയും സർക്കാരുകൾ ആദ്യമായി സംയുക്തമായി പുറപ്പെടുവിച്ച പ്രസ്താവനയായിരുന്നു ഇത്.<ref name="full statement">{{cite web|url=https://peacemaker.un.org/sites/peacemaker.un.org/files/KR%20KP_720704_The%20July%204%20South-North%20Joint%20Communiqu%C3%A9.pdf|title=The July 4 South-North Joint Communiqué|author2=Kim Young-joo|date=July 4, 1972|work=Ministry of Unification of the Republic of Korea|publisher=United Nations Peacemaker|author1=Lee Hu-rak}}</ref><ref>{{cite book |last1=Kim |first1=Dong Jin |url=https://books.google.com/books?id=sNdvDwAAQBAJ |title=The Korean Peace Process and Civil Society: Towards Strategic Peacebuilding |date=September 21, 2018 |publisher=Springer |isbn=978-3-319-97100-1 |location=Berlin |page=89 |language=en}}</ref><ref>{{cite book |last1=Byeong-cheon |first1=Lee |url=https://books.google.com/books?id=lQdg8OXfUkEC |title=Developmental Dictatorship and the Park Chung-hee Era: The Shaping of Modernity in the Republic of Korea |date=2006 |publisher=Homa & Sekey Books |isbn=978-1-931907-35-4 |location=Paramus, New Jersey |page=239 |language=en}}</ref> 1972 ജൂലൈ 4-നാണ് ഇതിൽ ഒപ്പുവെച്ചത്. ദക്ഷിണ കൊറിയയുടെയും ഉത്തര കൊറിയയുടെയും പ്രതിനിധി സംഘങ്ങളെ യഥാക്രമം പ്രതിനിധീകരിച്ച ലീ ഹു-റാക്കും കിം യോങ്-ജുവുമായിരുന്നു പ്രസ്താവനയിൽ ഒപ്പുവെച്ചത്.<ref>{{cite journal |last1=Limyingcharoen |first1=Budsayapan |date=December 2019 |title=The Role of South Korea in Nuclear Crisis on the Korean Peninsula in 2000–2018 |url=https://so02.tci-thaijo.org/index.php/easttu/article/view/241353 |journal=Thai Journal of East Asian Studies |volume=23 |issue=2 |pages=294–311}}</ref> == പ്രസ്താവനയ്ക്കു മുമ്പുള്ള കൂടിക്കാഴ്ചകൾ == 1972 മേയ് 2-ന് ദക്ഷിണ കൊറിയൻ പ്രസിഡന്റ് പാർക്ക് ചുങ്-ഹീ, അന്നത്തെ കൊറിയൻ സെൻട്രൽ ഇന്റലിജൻസ് ഏജൻസിയുടെ (KCIA) ഡയറക്ടറായിരുന്ന ലീ ഹു-റാക്കിനെ ഉത്തര കൊറിയയിലെ പ്യോങ്‌യാങ്ങിലേക്ക് അയച്ചു. ഉത്തര കൊറിയൻ പ്രധാനമന്ത്രി [[കിം ഇൽ സങ്|കിം ഇൽ-സങ്ങുമായി]] കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തി, ഇരു കൊറിയകൾക്കുമിടയിലെ ബന്ധങ്ങൾ മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനും കൊറിയൻ പുനരേകീകരണത്തിനുമുള്ള സാധ്യതകൾ ചർച്ച ചെയ്യുന്നതിനായിരുന്നു ഈ നീക്കം. എന്നാൽ കിം ഇൽ-സങ്ങിനു പകരം, ഉത്തര കൊറിയയുടെ ഓർഗനൈസേഷൻ ആൻഡ് ഗൈഡൻസ് ഡിപ്പാർട്ട്‌മെന്റ് ഡയറക്ടറും കിം ഇൽ-സങ്ങിന്റെ ഇളയ സഹോദരനുമായ [[കിം യോങ്-ജു]]<nowiki/>വാണ് ഉത്തര കൊറിയൻ പ്രതിനിധി സംഘത്തെ നയിച്ചത്. ലീയും കിമ്മും നയിച്ച ഇരു പ്രതിനിധി സംഘങ്ങളും 1972 മേയ് 2 മുതൽ 5 വരെ നാലു ദിവസം ചർച്ചകൾ നടത്തി. തുടർന്ന്, [[കിം യോങ്-ജു]]<nowiki/>വിന്റെ പ്രതിനിധിയായി ഉത്തര കൊറിയൻ ഉപപ്രധാനമന്ത്രി [[പാക് സോങ്-ചോൾ]] ദക്ഷിണ കൊറിയൻ തലസ്ഥാനമായ [[സോൾ|സോളിലെത്തി]]. 1972 മേയ് 29 മുതൽ ജൂൺ 1 വരെ അദ്ദേഹം ലീ ഹു-റാക്കുമായി കൂടുതൽ ചർച്ചകൾ നടത്തി. ഇതിന്റെ തുടർച്ചയായി, ഇരു കൊറിയകളുടെയും സർക്കാരുകൾ തമ്മിലുള്ള സംയുക്ത പ്രസ്താവന 1972 ജൂലൈ 4-ന് അന്തിമമാക്കി.<ref name="full statement2">{{cite web|url=https://peacemaker.un.org/sites/peacemaker.un.org/files/KR%20KP_720704_The%20July%204%20South-North%20Joint%20Communiqu%C3%A9.pdf|title=The July 4 South-North Joint Communiqué|author2=Kim Young-joo|date=July 4, 1972|work=Ministry of Unification of the Republic of Korea|publisher=United Nations Peacemaker|author1=Lee Hu-rak}}</ref> == ദേശീയ പുനരേകീകരണത്തിന്റെ മൂന്ന് തത്ത്വങ്ങൾ == [[File:Arch_of_Reunification,_North_Korea_09.JPG|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Arch_of_Reunification,_North_Korea_09.JPG|ലഘുചിത്രം|മൂന്ന് തത്വങ്ങളെ (3대헌장) പരാമർശിക്കുന്ന, ഉത്തര കൊറിയയിലെ [[ആർച്ച് ഓഫ് റീയൂണിഫിക്കേഷൻ]]]] ദേശീയ പുനരേകീകരണത്തിന്റെ മൂന്ന് തത്ത്വങ്ങൾ (3대헌장) 1972-ൽ ഉത്തര കൊറിയയുടെ ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായിരുന്ന കിം ഇൽ-സുങ് മുന്നോട്ടുവെച്ചതാണ്. കൊറിയയുടെ പുനരേകീകരണം സ്വതന്ത്രമായി, ഐക്യത്തോടെ, സമാധാനപരമായി കൈവരിക്കുക എന്നതായിരുന്നു ഈ തത്ത്വങ്ങളുടെ സാരം. അവയിൽ താഴെപ്പറയുന്ന കാര്യങ്ങൾ ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നു: # ഒന്നാമതായി, വിദേശശക്തികളെ ആശ്രയിക്കാതെയും അവയുടെ ഇടപെടലുകളിൽനിന്ന് മുക്തമായും ദേശീയ പുനരേകീകരണം കൈവരിക്കണം. # രണ്ടാമതായി, ആശയങ്ങൾ, രാഷ്ട്രീയ നിലപാടുകൾ, സാമൂഹിക വ്യവസ്ഥകൾ എന്നിവയിലെ വ്യത്യാസങ്ങൾ മറികടന്ന് ദേശീയ ഐക്യം ശക്തിപ്പെടുത്തണം. # മൂന്നാമതായി, ആയുധബലം പ്രയോഗിക്കാതെ സമാധാനപരമായ മാർഗങ്ങളിലൂടെ ദേശീയ പുനരേകീകരണം കൈവരിക്കണം.<ref>{{Cite web|url=http://www.korea-dpr.com/lib/9004.pdf|title=Three Principles of National Reunification|access-date=|last=|first=|date=|website=Korean Friendship Association|archive-url=https://web.archive.org/web/20211104215142/https://www.korea-dpr.com/lib/9004.pdf|archive-date=November 4, 2021|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://kkfonline.com/2020/09/19/three-principles-for-national-reunification-2/|title=Korea is One: Three Principles for National Reunification|access-date=16 January 2024|date=19 September 2020|website=Kim Il Sung - Kim Jong Il Foundation|publisher=Members of the Kim Il Sung - Kim Jong Il Foundation in Europe|archive-url=https://web.archive.org/web/20241208214735/https://kkfonline.com/2020/09/19/three-principles-for-national-reunification-2/|archive-date=2024-12-08|url-status=dead}}</ref> മൂന്ന് ചാർട്ടറുകളുടെയും ചിഹ്നമായ ദേശീയ പുനരേകീകരണത്തിന്റെ മൂന്ന് തത്ത്വങ്ങൾ, പ്യോങ്‌യാങ്ങിനും കേസോങ്ങിനുമിടയിലെ ദേശീയപാതയിൽ സ്ഥിതിചെയ്തിരുന്ന പുനരേകീകരണ കമാനത്തിൽ ആലേഖനം ചെയ്തിരുന്നു. ദക്ഷിണ കൊറിയയ്ക്കും ഉത്തര കൊറിയയ്ക്കുമിടയിലെ തെറ്റിദ്ധാരണകളും അവിശ്വാസവും നീക്കുക, വർധിച്ചുവരുന്ന സംഘർഷങ്ങൾ ലഘൂകരിക്കുക, പുനരേകീകരണ പ്രക്രിയ വേഗത്തിലാക്കുക എന്നിവയായിരുന്നു പ്രസ്താവനയുടെ പ്രഖ്യാപിത ലക്ഷ്യങ്ങൾ.<ref name="full statement3">{{cite web|url=https://peacemaker.un.org/sites/peacemaker.un.org/files/KR%20KP_720704_The%20July%204%20South-North%20Joint%20Communiqu%C3%A9.pdf|title=The July 4 South-North Joint Communiqué|author2=Kim Young-joo|date=July 4, 1972|work=Ministry of Unification of the Republic of Korea|publisher=United Nations Peacemaker|author1=Lee Hu-rak}}</ref> == അവലംബങ്ങൾ == dmbcgkbdiuvj5l9jqcf9ymce8zxf19p 1 673641 4682135 4681184 2026-11-01T20:59:02Z ~2026-58060-61 224870 /* SENIOR INDIAN ARMY YOU SIR --PRAYER --- */ പുതിയ ഉപവിഭാഗം 4682135 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{delete|1=Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small>}}</noinclude> == INDIAN ARMY [AUGUSTA MEDAL -VICTORIA CROSS --THREE TIME ONE PERSON ---ON AS WAGES INDIAN ARMY SOLIDER ---SAALARIAA CODE NAME --KAANGOO AFRICA WAR PURE ON ATLERY FIRE EXPARTEE ---- CHINA WAR --CODE N AME -AB DUAL HAMID ---1971 WAR BASSANTER RIVER --WHEN GENRAL AYOOB TAN K DIRECT HIT B OMB TO ME ---SAV E LIFE WITH IN DIAN ARMY LASAT B REATH ARUAAN KHATER PAL GEARSHIFT COMMAN TO ME EARNN -PERM VEER CHAAKAAR --- KAARGAAL WAR 1999 --EARN TWO NISHAAN HIEADAAR MEDAL ---- KILL EAT 350 GOHRKHAA COMMANDO WITH CORNOAL LALIT ---TWO RESERVE IN 60- MINUTE FIRE --GOHRKHAA RULE IF SOME ONE DEFEAT IT OR KILL ITS HIGH COMMAN -GHORKHAA BEHIND HIM RUN ---- AFTER KAARGAAL WAR 1999 ---PASS OUT 149-L-C LONG COURSE KAKOOL ACADEMY PAK-ARMY ---LAST 15 YEARS ON OUT FOOT STEP HON E MURDER ASSAULT BY CIVIL FACE PERSON DIRECT A-K 47 RIFFAL CHINA FIRE ----CHINA PISTOL FIRE SOUND SPEED --ACCIDENT CAR MODE--POLICE EN COUN TER WITH LAHORE POLICE ENCOUNTER ESPESLIST ABID BOXER --- LAHORE POLICE ---MY AGE RETIREMENT 60 YEARS ---DAILY MURDER ATTACK CANT FACE HOW EVER UN TILL I KILL MY ALL MURDER ASSAULTER ON PELICAN GERMANY ARCHERY EXPARTEE ----- YOUR FRIEND WHO EAT YOUR MOTHER HAND MADE COW DEASI GHEE PRHATAA --SHE SAYS I NOURISH FROM CHILD HOOD DAGANDEER KUMMAR ON DESSAI COW GHEE PRAHTAA -----PRAYER ALSO NASSAA U-S-A ASTRONAUTS FIVE TIME FOOT STEEPER ON MOON MARASD PLATOO VEINAS ---POST PAKISTAN GREEN C RECENT MOON STAR ON NEIAL AAMAANG STAANG MONUMENTS-----ASIM NMEVID --HOUSE N O -50 A -JUDICIAL COLONY PHASE TWO LALLAA ZAAR LAHORE PUNJAB PAKISTAN -N -I-D ---36203-1773886-1--- YOU SENT ME GHORKHAA COMMANDO TROOP AT LAHORE TO SAVE THEIR NEW COMMAN LIFE WHO DEFEAT THEM IN KAARGAAL WAR 1999 ---PAK ARMY MAY LOOK TO BE END FINISH -- == '''DEAR SIR --ABOVE TITLE SUBJECT PRAYER RE DRESS AS APPLICATION MEMO DITTO ---- PRAYER --ASIM NEVID ---HOUSE NO --50-A JUDICIAL COLONY PHASE TWO LALLAA ZAAR LAHORE PUNJAB PAKISTAN ---N-I-D-NADRAA -INTERNATIONAL ---36203-1773886-1--''' [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/~2026-57514-21|~2026-57514-21]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:~2026-57514-21|talk]]) 02:46, 29 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) == DAILY MURDER ATTACK WITH DIRECT HIT A-K 47 RIFILE ORIGINAL RUSSIA/CHINA BURST VITAL PART --ON OUT DOOR FOOT STEP ---YOUR MOTHER OR YOUR FRIEND FAST --WITH HER HANDS MADE DEASEE COW GHEE PRAHTAA EAT THAT SHE CLAIM THAT I NOURISH MY SON WHOLE LIFE ON COW DASEE GHEE PRAHTAA --KIHYAAL RAKHNAA AAGAAR KHABEE SAAMNAA AIYAA MUQAABAAL --- AS PER RULE GOHRKHAA COMMANDO INDIIAN ARMY WHO ON E EAT KILL THEIR COMMMAND CORONOAL OR EAT KILL AT ONE HOUR 350 GHORKHAA COMMANDOO --GHORHKAA IN NEXT ALL COMBAT WAR FUTURE UN DER COMMANAD NEW OFFICER WHO KILL ALL THEIR COMMANAD OR 350 COMMANDOO SOLIDER ELEPHANT HUMAN BODY --ORDER GOHRKAA RESERVE AT LEAST 250 COMMANDOO REPORTED AT CORNOAAL THAAPAA --THAAPAA KOO GOALI LAAG GEE HAA ----BURST A-K 47--- ARRAA OO DAGAAN DEER TOO BARDIHIYAA POSITION MAAHOVAA --- MAAR INN SAAB KUTNOO KOO ------NASAA ASTRONAUTS U-S-A PAKISTAN ----HOUSE NO -50-A JUDIC IAL COLONY PHASE TWO LALLAA ZAAR LAHORE PUNJAB PAKISTAN --N-I-D --NADRAA --INTERNATIONAL ---36203-1773886-1-- RAPIDLY HELP ---- THAAPAA --- == '''DEAR SIR --ABOVE SUBJECT PRAYER RE DRESS AS APPLICATION MEMO PAGE -DITTO - ASIM NEVID -- NASAA ASTRONAUTS--U-S-A-- HOUSE NO-50-A JUDICIAL COLON Y PHASE TWO LALLAA ZAAR LAHORE PUN JAB PAKISTAN --N-I-D-NADRAA-INTERNATIONAL--36203-1773886-1---CELL # 0324--4739005---0320---4070014---''' [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/~2026-57514-21|~2026-57514-21]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:~2026-57514-21|talk]]) 11:17, 29 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) == SENIOR INDIAN ARMY YOU SIR --PRAYER --- == '''DEAR SIR --PROFILE CADET P-A-F REGISTER NO SIX [6] BADGE 1974-75 M-M- ALLAM BASE MINAWALI ---FOUR MASTER DEGREE IN SOCIAL SCIENCE [POLITICAL SCIENCE + HISTORY +ENGLISH +} LAW -L-L-B -EQUIVALENT MASTER DEGREE ] FRENCH LANGUAGE & LINGUISTICS THREE TIME BASICS COURSE ORIENTAL COLLAGE LAHORE --PUNJAB UNIVERSITY OXFORD LAHORE --WORLD Q-S RANKING [550] ASIAN --[138] -- PASS OUT --- ARMY CAREER---P-A-F REGISTER NO SIX [6] 1974-75--- PELICAN GERMAN STATE BHAWALPUR COMMAN WEALTH QUEEN U-K CANTONMENT --G-3 RIFFAL GERMAN FACTORY ORIGINAL [BISMARK & JINHAA M-O-U] --[2642671] RIFFAL CHASSIS BERYL BODY NO --ALSO BELT BELLY NO ---1987-89 ---KAKOOL ACADEMY SELECTION ON LONG COURSE ARTILLERY GROUND SARGODHA DISTRICT ---LONG COURSE 29-L-C --YEAR 1990 --ALONG PERVEEZ MUSHERAF S-S-G COMB AT WITH PELICAN GERMAN THREE HOURS COMB AT ARCHERY B OTH SELECT ON ONE LONG COURSE SEAT BOTH REPORTED AT KAKOOL ACADEMY --ROOM MADE --- ONE MONTH ---I LEAVE BACK PREFER PERVEEZ MUSHERAF S-S-G -- PROFESSIONAL AGAINST STUDENT --- WAR INNER OR INTERNATIONAL SERVICE UNIFORM BADGE [12] ---WORLD WAR TWO GENERAL HITTALER GERMANY KID BUDDY EARN [IRON CROSS MEDAL ] SNATCH PISTOL FROM ATTACKER B LACK AFRICAN STUDENT --- JHON FRENDEDY MURDER ---- BURMAA STAR MOUGHAL CLAD ARMY ON REGENERATE BHUDER SHAHA ZAFER WITH PRINCES JHAAN ARAA --- THREE TIME [PERAM VEER CHAAKER MEDAL VICTORIA CROSS --WITH CODE NAME IN DIAN ARMY ON WAGES ---SAALARIYAA NAME AFRICAA KAANGO WAR ---AB DUAL HAMID CHINA INDIA WAR ---ARUAAN KHETRAAN PAAL RIVER JASSANTER SPOT 1971 WAR ----U-K ARMY CROSS KUKERRAM ASSAAM KILLING 60 JAPAN ENGINEER 30 IN DIAN SOLIDER LOST EIGHT PAK ARMY SOLIDER BARGADEER BIRVAARABN CORNAL KAARGAAL ON SPOT CONFER --- ELEVEN TIME NISHAAN HIEADEER MEDAL SECOND IN COMMAND [VEER GAATI -INDIAN ARMY TERMINOLOGY ON SOME TIME FULL FLEDGED NISHAAN HIEADEER --- SIACHEEN GALASHEER FIVE MIN UTE BEFORE OR AFTER FLAG POSTING INDIA PAK ARMY COMBAT 100 INDIAN ARMY SOLIDER SNIPER WITH G-3 GERMAN --- 1971 WAR FULL ALONG FOUR NISHAAN HIEADER -- 1987-89 CHOLISTAN RAJIHSTAN WAR ---TILL CEASE FIRE CIVIL LIFE --- RUSSIA RIGO COLD AFGAN WAR --1979 TO 1990 ---BOSANIA WAR U-N -O JEEP PATROLLING --IRAN IRAQ WAR --IRAQ KOVIAAT WAR F-16 LOCKY MARTIN U-S-A U-N -O PATROLLING --- WEAAT NAAM WAR LAST SIX MONTH --STATE SECTERY HENERY KISNGER ON PATROLLING HELICOPTER STEEP DOWN REWARD B EST SNIPER WEAAT NAAM WAR --CASH DOLLAR U-S-A FROM PERSONAL VIOLET --- CHINA JAPAN MANCHAAOO WAR --CHINA RUSSIA SOCIALITE THOUGHT WAR --- FAALAAK LAND WAR ---U-K -- TAAMIL SRI LANKAA WAR ---SPAIN SUCCESSION WAR --- PLAASI WAR HIND ---TIPUU SULTAN MURDER COMB AT U-K ARMY AFTER LIBERATION --- HONG KONG CHINA HOLDING DISPUTE U-K WAR --- KAARGAAL WAR 1999 ---WORLD WAR THREE U-KAREENAA -EARN FIELD MARSHAL RANK NATOO ---149-L-C LONG COURSE KAKOOL PASS OUT PROVOKING SELECTION RECORD ALONG PERVEEZ MUSHERAF 29-L-C LONG COURSE --SWORD OF HONER KAARGAAL WAR 1999 EARN TWO NISHAAN HIEADER ---PRESIDENT GOLD MEDAL --- NASSAA ASTRONAUT'S U-S-A KORE --FIVE TIME FOOT STEP MOON MARAS PLATOO VEINAS SUN -U-S-A PRESIDENT CON FER GOLD MEDAL EXTRA ORNERY PERFORMANCE ---POST PAKISTAN[GREEN C RECENT MOON STAR ] -INDIA BOTH FLAG ON MONUMENTS OF NEIAL AAMAANAG STAANG - --OLYMPICS SPORTS FIVE MEDAL SWIMMING SILVER -WEIGHT LIFTING GOLD --WATER PISTOL ARCHERY BRONZE --- DICSCS THROW U-K COMAN WEALTH MEDAL --SQUASH -HOCKY BOTH SILVER MEDAL --- HOCKY-CRICKET -FOOTBAL FIFA - SQAUASH --INTERNATIONAL CREW TEAM PLAYER MANY TIME ---B ELCAN BELGIUAM --LOCKY MARTIN F-SERIES -15-16-18-22-35-- FRENCH RIFFILE GENERAL-NAVEL BOTH PIOLET ---COLAMBIA SPACE SHUTAAL BOTH HYDROGEN -HIGH AUCATIN LED FREE PATROL FUEL BOTH PIOLET ---U-S-A LIBERATION WAR 18 CENTURY GENERAL CLIDE BUDDY KID --GENERAL DIYER BUDDY KID ---GENERAL GRACY B ADAGE MADE --- FIRST ARMY CHIEF APPOINTED B Y GOVERNOR GENERAL JIN HAA FOR KASHMIR LIBERATION VICTORY AS HALLAL KASHMIR MEDAL --- UN TILL PRIME MINISTER LIAQAT ALI U-S-A PRESIDENT CEASE FIRE TO RE ENTER INDIAN ARMY -- FATIMA JINHAA P-S-O JINHA HUSBAND TILL HER DEATH --- GENERAL AYOOB TORCH ER JAIL REMISSION ERA --- M-M- ALLAM ALL RECORD IN AIR FORCE COMB AT BROKE WORLD WAR THREE U-KAREENAA [700--AIR CRAFAT 7TH GENERATION ON DIFFERENT COUNTRIES AIR FORCE SCORDAN LEADER SEAT ON WAGES INDIVIDUAL ON LY ALONE ONE PERSON --WITH MANNUAL HUMAN ORGAN EYE HAND BODY LAB-OUR --THREE STEP -RAADAAR JAAM --AIM TARGET --MIZILE FIRE SHORT --ENEMY CRAFAT ON MARK ONE SPEED DELAY LOST AIM TARGET DID IT --SCHOOL P-A-F CHILD HOOD NAME JUNIOR M-M- ALLAAM LABEL --CHV ANDAA TANK WAR COMB AT TROPHY PRIZE HOLDER ---TWO TIME AIR FORCE [HALAAL JURAT MEDAL ] FLIEX SPACE MEXICOO -U-S-A PARAA SHOOT JUMP AT ITALIA RECORD HOLDER --AIEKANAS NET THREAD WITH OUT PARAA SHOOT SPACE JUMP REC ORD HOLDER ---FUJI ARMY COURSE JAPAN PASS OUT -DEHEER DAAN ACED-MY INDIA TWO MONTH COURSE PASS OUT CODE NAME CADET KUMMAR SHAANO --- S-S-G CHRAAT TWO MONTH WEAPON COURSE ---- COMMISSIONED POLICE INSPECTOR EXAM --25-11-1993---&1998-99---- POLICE COLLAGE SIHALAA ISLAMABAD PROBATIONER COMMISSIONED COURSE PASS OUT --YEAR 1994-95--- POLICE TARING ELITE S-S-G PAK ARMY -GLOCK AUSTRIA 9-M-M PISTOL WING BADGE THREE 1998 PASS OUT ----POLICE TRAINING F-I-R DRAFTING COURSE SECOND POSITION MULTAN PASS OUT ---AIR FORCE ACADEMY PAKISTAN PASS OUT ---- SRI LANKAA COMMANDO COURSE PASS OUT ALONG WITH YOU --- I OR YOU [IN IN DIA] BOTH ARMY SELECTION BY CORONAL KAARAAM JEET SINGH ALSO COMMAND CORONAL IN PELICAN WITH MUSLIM NAME TILL GENERAL ZIA AIR CRASH C-130--U-S-A AIR FORCE COERCE PASS OUT --BLUE ANGEL FRANCE COURSE PASS OUT --- P-S-O ARMY --MR-JINHAA--FATIMAA JINHAA ---ZULFQAR ALI BHUTOO---INDRAA GHANDI ----BAA NAZIER ----NAWAZ SHRIEF --PRESIDENT SADAAM IRAQ --- ---N-C-C LAHORE CANT BARGADE 1984-86-- BRIGADEER BILAL AMEEN BABAR ERA --- PASS OUT ---PRINCIPAL FINE ART OR LAW COLLAGE --DEPUTY CONTROLLER / PUNJAB UNIVERSITY OXFORD LAHORE SOME MONTH --- PRAYER IS THAT DAILY OUT FOOT STEP MURDER ATTACK WITH DIRECT CHIN A RUSSIA A-K 47 RIFFILE OR CHINA PISTOL SOUND SPEED BULLET --OR DAILY LAHORE POLICE ENCOUNTER B Y ABID BOXER INSPECTOR POLICE ENCOUNTER ESPESLIST OR [P-S-P] CLASH WAR MADE ME POLICE ABSCONDER OFFICIALLY BY [P-S-P -CLASS ] UN TILL IN THAT ERA ABSCONDER I COMBAT KAARGAAL WAR 1999 OR WORLD WAR THREE NATOO --OR KILL P-CAP HOLDER [2 LAKH --OFFICER ] MY SALARY MONTHLY BLOCK ON WRONG JUDGEMENT AUGUSTA COURTS SUPREME/HIGH COURT PAKISTAN LAST FIFTY YER -----OR PAK ARMY EVERY UNIFORM OFFICIAL SHOUT AS [CHOTAA --TEADDY ---GRIP ME EMO-NATION WAR ] OR ONLY SENAA MEDAL SIMPAL CONFER ----DAGEENDAAR TEREE POSITION BARI BARHIYAA HAA MAAR IINN KUTN OO KOO ------ DAGANDEER HINDI WORD ---[ ENIYAA HAA ENIYAA BHGWAAN --VISHNOO--- ENIAA HAA -- A WIDOW MOTHER SHOUTING ] YOU SENIOR SOME STATE RIMED US -----LEGAL CASE YOUR PUBLIC'S RELATION IN ARMY HIND AT LARGE SCALE ----PRAYER --ASIM NEVID --NASSAA ASTRONAUTS U-S-A -----HOUSE NO --50 A JUDICIAL COLON Y PHASE TWO LALLAA ZAAR LAHORE PUN JAB PAKISTAN ----N-I-D -NADRAA -INTERNATIONAL --- 36203-1773886-1---DISABLE KNEE LEGS FRACTURES---MERCY PAUPER PRAYER -----''' [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/~2026-58060-61|~2026-58060-61]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:~2026-58060-61|talk]]) 20:59, 1 നവംബർ 2026 (UTC) 7awgfe0lfwbsvbuftsz6ll1qxqah33x 0 673652 4682085 4681255 2026-11-01T16:55:34Z TheGreatEditor024 211141 4682085 wikitext text/x-wiki {{Infobox river | name = വാൽഡിവ്യ നദി (റിയോ വാൽഡിവ്യ) |map= Forts of Valdivia-es.svg |map_caption=വാൽഡിവിയ നദീമുഖത്തിന്റെ ഭൂപടം | image = Rio Valdivia lobos marinos.jpg | image_caption = വാൽഡിവ്യ നദിയുടെ മുകൾ ഭാഗത്തിന്റെ കാഴ്ച. [[പെഡ്രോ ഡി വാൽഡിവ്യ പാലം]] പശ്ചാത്തലത്തിൽ കാണാം. | source1_location = [[കാലെ-കാലെ നദി]], [[കോക്കോ നദി]] | mouth_location = [[കോറൽ ബേ]], [[പസിഫിക് സമുദ്രം]] | mouth_coordinates = {{Coord|39|52|37|S|73|22|56|W|type:river_region:CL_scale:100000|display=inline,title}} | subdivision_type1 = രാജ്യം | subdivision_name1 = {{flagicon|Chile}}[[ചിലി]] | length = {{cvt|15|km}}<ref name="sinia">{{Cite web |url=http://www.sinia.cl/1292/articles-31018_Valdivia.pdf |title=Cuenca del río Valdivia |access-date=2007-10-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070927201416/http://www.sinia.cl/1292/articles-31018_Valdivia.pdf |archive-date=2007-09-27 |url-status=dead}}</ref> | source1_elevation = | mouth_elevation = {{cvt|0|m}} | discharge1_avg = {{cvt|687|m3/s|cuft/s}}<ref name=BCN>{{Cite web |url=https://www.bcn.cl/siit/nuestropais/region14/hidrografia.htm |title=Hidrografía Región de los Ríos |access-date=2022-03-02 |website=Biblioteca del Congreso Nacional de Chile |language=Spanish |archive-date=2022-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220304132427/https://www.bcn.cl/siit/nuestropais/region14/hidrografia.htm |url-status=live }}</ref> | basin_size = {{cvt|10,275|km2}}<ref name="sinia"/> | custom_label = നദീതട ജനസംഖ്യ | custom_data = 168,489 (2002)<ref name="sinia"/> }} '''വാൽഡിവിയ''' അല്ലെങ്കിൽ പ്രാദേശികമായി '''റിയോ വാൽഡിവ്യ''' എന്നറിയപ്പെടുന്ന നദി, തെക്കൻ ചിലിയിലെ ഒരു പ്രധാന നദിയാണ്. വാൽഡിവ്യ നഗരത്തിൽ കാവ്-കൗ നദിയുമായി ചേരുന്നിടത്ത് നിന്നുള്ള കാലെ-കാലെ നദിയുടെ തുടർച്ചയാണിത്. പസഫിക് തീരത്തുള്ള കോറൽ ഉൾക്കടലിലാണ് വാൽഡിവ്യ നദി അവസാനിക്കുന്നത്. ക്രൂസസ് നദി, ടൊർണാഗലിയോൺസ് നദി, ഫ്യൂട്ട നദി എന്നിവയാണ് ഇതിന്റെ മറ്റ് പോഷകനദികൾ. വാൽഡിവിയ നഗരമധ്യത്തിൽവച്ച് പെഡ്രോ ഡി വാൽഡിവ്യ പാലം നദി മുറിച്ചുകടന്നുപോകുന്നു. കാലികമായി നദിയിലെ ജലനിരപ്പ് വ്യത്യാസപ്പെടുന്നു. ഏറ്റവും കൂടുതൽ ജലനിരപ്പ് ജൂലൈ മാസത്തിലും (1293 ഘനമീറ്റർ/സെക്കൻഡ്) ഏറ്റവും കുറവ് ജലനിരപ്പ് മാർച്ച് മാസത്തിലുമാണ് (592 ഘനമീറ്റർ/സെക്കൻഡ്).<ref name="aqlatam">{{Cite journal |last=Garcés-Vargas |first=José |last2=Ruiz |first2=Marcela |last3=Pardo |first3=Luis Miguel |last4=Nuñez |first4=Sergio |last5=Pérez-Santos |first5=Iván |year=2013 |title=Caracterización hidrográfica del estuario del río Valdivia, centro-sur de Chile |trans-title=Hydrographic features of Valdivia river estuary south-central Chile |url=https://www.scielo.cl/scielo.php?script=sci_arttext&pid=S0718-560X2013000100009 |journal=Latin American Journal of Aquatic Research |language=Spanish |volume=41 |issue=1 |doi=10.3856/vol41-issue1-fulltext-9}}</ref> താഴ്ന്ന ജലനിരപ്പ് അനുഭവപ്പെടുന്ന സമയങ്ങളിൽ ഉപ്പുവെള്ളം മുകളിലേക്ക് ഒഴുകി അതിന്റെ പോഷകനദിയായ കാലെ-കാലെ നദിയിലേക്ക് ഒഴുകുന്നു.<ref name="intrusion">{{Cite news|title=Científicos proyectan en 80 años la llegada de mar a toma de agua en Valdivia para buscar soluciones|url=https://www.biobiochile.cl/especial/aqui-tierra/noticias/2020/09/21/cientificos-proyectan-en-80-anos-la-llegada-de-mar-a-toma-de-agua-en-valdivia-para-buscar-soluciones.shtml|last=Jara|first=Yonatan|date=2020-09-21|access-date=2022-03-07|work=[[Radio Bío-Bío]]|last2=Stuardo|first2=Manuel|language=Spanish}}</ref><ref name="Laraintrusion">{{Cite news|title=El mar se acerca a principal toma de agua dulce en Valdivia y amenaza calidad del recurso|url=https://www.biobiochile.cl/noticias/nacional/region-de-los-rios/2020/09/16/agua-salada-se-acerca-a-principal-toma-de-agua-en-valdivia-y-amenaza-calidad-del-recurso.shtml|last=Lara|first=Emilio|date=2020-09-16|access-date=2022-03-07|work=[[Radio Bío-Bío]]|language=Spanish}}</ref> == അവലംബം == 57zdol1qfg7yieew9j82d498nrmwxce 0 673705 4682072 4681936 2026-11-01T15:24:07Z Vinayaraj 25055 [[ഹനുമാൻ നമ്പർ 1]] എന്ന താൾ [[ഹനുമാൻ നമ്പർ 1 (വള്ളം)]] എന്ന തലക്കെട്ടിലേയ്ക്ക് തിരിച്ചുവിടലില്ലാതെ Vinayaraj മാറ്റി 4681936 wikitext text/x-wiki {{ആധികാരികത}} ഹനുമാൻ നമ്പർ 1 {| class="infobox" style="width:300px; float:right; border:1px solid #aaa; background:#f9f9f9; padding:5px; font-size:90%;" |+ style="font-size:120%; font-weight:bold;" | ഹനുമാൻ നമ്പർ 1 |- ! colspan="2" | [[File:Kumarakom Vallamkali 20.jpg|frameless|300px]] |- ! തരം | കളിവള്ളം |- ! വിഭാഗം | ഇരുട്ടുകുത്തി ബി ഗ്രേഡ് |- ! നിർമ്മാണകാലം | 1799–1801 |- ! നിർമ്മാതാവ് | ശ്രീ അനന്തപത്മനാഭൻ തച്ചൻ |- ! ആദ്യനാമം | ശ്രീ പത്മനാഭൻ |- ! നിലവിലെ പേര് | ഹനുമാൻ No1 |- ! ഉടമസ്ഥർ | തൈലംപറമ്പിൽ കുടുംബം |- ! നീളം | 25.16 കോൽ (പുനർനിർമ്മാണത്തിനുശേഷം) |- ! സ്ഥാനം | കേരളം, ഇന്ത്യ |} '''ഹനുമാൻ നമ്പർ 1''' കേരളത്തിലെ പരമ്പരാഗത ജലോത്സവങ്ങളിൽ പങ്കെടുക്കുന്ന ഇരുട്ടുകുത്തി ബി ഗ്രേഡ് വിഭാഗത്തിലുള്ള ഒരു കളിവള്ളമാണ്. ഏകദേശം 218 വർഷത്തിലധികം പഴക്കമുള്ളതായി കരുതപ്പെടുന്ന ഈ വള്ളം കേരളത്തിലെ പഴക്കമേറിയ മത്സരവള്ളങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്. മധ്യകേരളത്തിലെ ജലോത്സവങ്ങളിൽ പങ്കെടുക്കുന്ന വള്ളം നിലവിൽ തൈലംപറമ്പിൽ കുടുംബത്തിന്റെ ഉടമസ്ഥതയിലാണ്. == ചരിത്രം == 1799-ൽ പാലിയത്തച്ചന്റെ ആവശ്യപ്രകാരമാണ് ഹരിപ്പാട്ടുനിന്നെത്തിയ ശ്രീ പത്മനാഭൻ ആചാരിയുടെ കൂട്ടുകുടുംബം ഈ വള്ളത്തിന്റെ നിർമ്മാണം ആരംഭിച്ചതെന്ന് വള്ളത്തിന്റെ ഉടമസ്ഥ കുടുംബത്തിൽനിന്നുള്ള ചരിത്രവിവരങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. വള്ളം നിർമ്മിക്കുന്നതിനായി എത്തിയ ആചാരി കുടുംബം അവിടെ കൂട്ടുകുടുംബമായി താമസിച്ചുകൊണ്ടായിരുന്നു നിർമ്മാണപ്രവർത്തനങ്ങൾ നടത്തിയത്. ഏകദേശം രണ്ടുവർഷം കൊണ്ടാണ് വള്ളത്തിന്റെ നിർമ്മാണം പൂർത്തിയാക്കിയത്. ശ്രീ പത്മനാഭൻ ആചാരിയുടെ നേതൃത്വത്തിലായിരുന്നു നിർമ്മാണം. ആദ്യകാലത്ത് വള്ളങ്ങൾക്ക് അവ നിർമ്മിച്ചിരുന്ന തച്ചന്മാരുടെ പേരുകൾ നൽകുന്ന പതിവുണ്ടായിരുന്നു. അതനുസരിച്ച് ഈ വള്ളത്തിന് ശ്രീ പത്മനാഭൻ എന്നായിരുന്നു ആദ്യമായി പേര് നൽകിയത്. പിന്നീട് ചെമ്പിലെ വലിയ അരയൻ ശ്രീ ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രത്തിൽ ദർശനത്തിനും പൂജയ്ക്കുമായി പോയി മടങ്ങിയെത്തിയതിനു ശേഷമാണ് വള്ളത്തിന് ഹനുമാൻ എന്ന പേര് നൽകിയത് എന്നാണ് കുടുംബത്തിൽനിന്ന് ലഭിക്കുന്ന ചരിത്രവിവരം. രാജഭരണത്തിനുശേഷം പടയാളികളായിരുന്ന ചെമ്പിലെ അരയന്മാർക്ക് വള്ളം ഇഷ്ടദാനമായി ലഭിച്ചു. പിന്നീട് അവരിൽനിന്ന് തൈലംപറമ്പിൽ കുടുംബത്തിന്റെ പൂർവികർക്ക് വള്ളം കൈമാറി ലഭിച്ചു. അന്നുമുതൽ തൈലംപറമ്പിൽ കുടുംബമാണ് വള്ളത്തിന്റെ ഉടമസ്ഥതയും സംരക്ഷണവും നിർവഹിക്കുന്നത്. == വള്ളനിർമ്മാണ പാരമ്പര്യം == ഹനുമാൻ വള്ളത്തിന്റെ നിർമ്മാണത്തിന് നേതൃത്വം നൽകിയ ശ്രീ പത്മനാഭൻ ആചാരിയുടെ അനുജന്മാരും പരമ്പരാഗത വള്ളനിർമ്മാണത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടിരുന്നു. ശ്രീ പത്മനാഭൻ ആചാരിയുടെ അനുജനായ ശ്രീ അയ്യപ്പൻ ആചാരിയാണ് വലിയ അയ്യപ്പൻ വള്ളം നിർമ്മിച്ചത്. രണ്ടാമത്തെ അനുജനായ ശ്രീ കൊച്ചയ്യപ്പൻ കൊച്ചയ്യപ്പൻ വള്ളവും നിർമ്മിച്ചു. നീലകണ്ഠൻ ആചാരി നീലകണ്ഠൻ വള്ളം നിർമ്മിച്ചു. ഈ വള്ളങ്ങളുടെ നിർമ്മാണത്തിനുശേഷം ശേഷിച്ച തടികൾ ഉപയോഗിച്ചാണ് മദറക്കൽ വള്ളം നിർമ്മിച്ചതെന്നും കുടുംബത്തിൽനിന്നുള്ള വിവരങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു. ഈ വിവരങ്ങൾ കേരളത്തിലെ പരമ്പരാഗത കളിവള്ളനിർമ്മാണത്തിൽ ആചാരി കുടുംബങ്ങൾ വഹിച്ചിരുന്ന പങ്കിനെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രാദേശിക ചരിത്രത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്. == നിർമ്മാണവും സാങ്കേതിക സവിശേഷതകളും == ഹനുമാൻ ഇരുട്ടുകുത്തി ബി ഗ്രേഡ് വിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ട ഒരു പരമ്പരാഗത മത്സരവള്ളമാണ്. ദീർഘകാലം പഴയ ഘടനയിൽ കാര്യമായ മാറ്റങ്ങളില്ലാതെ സംരക്ഷിച്ചുവന്നിരുന്ന വള്ളം പിന്നീട് പുനർനിർമ്മാണത്തിന് വിധേയമായി. പുനർനിർമ്മാണത്തിൽ ഏകദേശം നാലു കോൽ നീളം കൂട്ടി. നിലവിലെ നീളം 25.16 കോലാണ്. പ്രധാനമായും അമരഭാഗത്താണ് മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തിയത്. വൈക്കം സ്വദേശിയായ ശ്രീ സദാനന്ദൻ തച്ചനായിരുന്നു പുനർനിർമ്മാണ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് നേതൃത്വം നൽകിയത്. == മത്സരരംഗം == മധ്യകേരളത്തിലെ ജലോത്സവങ്ങളിൽ ചരിത്രപരമായ സാന്നിധ്യമുള്ള വള്ളമാണ് ഹനുമാൻ. ഇരുട്ടുകുത്തി ബി ഗ്രേഡ് വിഭാഗത്തിലാണ് മത്സരിക്കുന്നത്. ദീർഘകാലത്തെ ചരിത്രപാരമ്പര്യം നിലനിർത്തിക്കൊണ്ട് ഇപ്പോഴും മത്സരരംഗത്ത് സജീവമായി പങ്കെടുക്കുന്നു. == ഉടമസ്ഥതയും സംരക്ഷണവും == തൈലംപറമ്പിൽ കുടുംബമാണ് തലമുറകളായി ഹനുമാൻ വള്ളത്തിന്റെ ഉടമസ്ഥതയും സംരക്ഷണവും നിർവഹിക്കുന്നത്. == അവലംബങ്ങൾ == == ഇതും കാണുക == [[ദാനിയേൽ ഇരുട്ടുകുത്തി വള്ളം ]] [[കേരളത്തിലെ ജലോത്സവങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ കളിവള്ളങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ജലോത്സവങ്ങൾ]] riga7bkoagscw5400wb8exy86zect9w 0 673709 4682071 4681965 2026-11-01T15:23:12Z Vinayaraj 25055 4682071 wikitext text/x-wiki {| class="infobox ib-settlement vcard" ! colspan="2" class="infobox-above" |<div class="fn org">ചാലപ്പുറം, കോഴിക്കോട്</div> |- class="mergedtoprow" | colspan="2" class="infobox-full-data" |[[File:Tali_Shiva_Temple,_Kozhikode.jpg|417x417ബിന്ദു|Thali Shiva Temple]]<div class="ib-settlement-caption">തളി ശിവ ക്ഷേത്രം</div> |- | colspan="2" class="infobox-full-data" |<mapframe zoom="10" align="center" frameless="1" height="200" width="250">[ {"properties":{"title":"Chalappuram","fill-opacity":0.1,"stroke":"#FF0000","stroke-width":2,"fill":"#606060"},"type":"ExternalData","service":"geoshape","ids":"Q24942515"}, {"properties":{"stroke-width":2,"stroke":"#FF0000","title":"Chalappuram"},"type":"ExternalData","service":"geoline","ids":"Q24942515"}, {"type":"Feature","geometry":{"coordinates":[75.78609,11.24281],"type":"Point"},"properties":{"marker-color":"#5E74F3","title":"Chalappuram","marker-symbol":"town"}} ]</mapframe><div class="infobox-caption">ചാലപ്പുരം, കോഴിക്കോട് എന്നിവയുടെ പരസ്പരബന്ധിതമായ ഭൂപടം</div> |- | colspan="2" class="infobox-full-data" |കോർഡിനേറ്റുകൾഃ<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles><span class="geo-inline"><span class="plainlinks nourlexpansion">[https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=Chalappuram&params=11.24281_N_75.78609_E_type:city_region:IN-KL <span class="geo-nondefault"><span class="geo-dms" title="Maps, aerial photos, and other data for this location">11°14′34′′N <span class="longitude">75°47′10′′E</span></span></span><span class="geo-multi-punct">/&#x2E;</span><span class="geo-default"><span class="geo-dec" title="Maps, aerial photos, and other data for this location">11.24281 ° N 75.78609 ° E</span><span style="display:none"> / <span class="geo">11.24281; 75.78609</span></span></span>]</span></span> |- class="mergedtoprow" ! class="infobox-label" scope="row" |രാജ്യം | class="infobox-data" |[[ഇന്ത്യ]] |- class="mergedrow" ! class="infobox-label" scope="row" |സംസ്ഥാനം | class="infobox-data" |[[കേരളം]] |} [[File:Tali_Subramanya_Temple,_Chalappuram,_Kozhikode.1.jpg|ലഘുചിത്രം| സുബ്രഹ്മണ്യ ക്ഷേത്രം, ചാലപ്പുറം]] [[കോഴിക്കോട്]] നഗരത്തിന്റെ ഭാഗമായിട്ടുള്ള ഒരു പ്രദേശമാണ് '''ചാലപ്പുറം'''.<ref>{{Cite web|url=https://pincode.net.in/KERALA/KOZHIKODE/C/CHALAPURAM|title=Pin Code: CHALAPURAM, KOZHIKODE, KERALA, India, Pincode.net.in|access-date=2015-12-14|website=pincode.net.in}}</ref> == സ്ഥലം == കോഴിക്കോട് നഗരത്തിലെ ഒരു പഴയ പാർപ്പിട പ്രദേശമാണ് ചാലപ്പുറം. പ്രധാന പാതയായ മങ്കാവ്-പുഷ്പ ജംഗ്ഷൻ റോഡിന് ചേർന്നാണ് ഈ സ്ഥലം നിലകൊള്ളുന്നത്. ഇവിടെ നിന്ന് റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനും ബസ് സ്റ്റാന്റുകളും നടന്നെത്താവുന്ന ദൂരത്താണുള്ളത്. മങ്കാവ് പുഷ്പ റോഡുമായി ചേരുന്ന ജംഗ്ഷനിലാണ് ചാലപ്പുറം പോസ്റ്റ് ഓഫീസ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. പുഷ്പ ജംഗ്ഷന് പടിഞ്ഞാറ് പോകുന്ന റോഡിനെ ഫ്രാൻസിസ് റോഡ് എന്ന് വിളിക്കുന്നു, ഇത് ചാലപ്പുറത്തെ [[കുറ്റിച്ചിറ]], കോഴിക്കോട് ബീച്ചുകളുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു. ആനി ഹാൾ റോഡ് ചാലപ്പുറത്തെ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു. തളി ക്ഷേത്രം, പാളയം പ്രദേശങ്ങളുമായി സമൂഹം റോഡ് ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു. പാളയത്തിനും റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനും ഇടയിൽ ഒരു ലിങ്ക് റോഡ് ഉണ്ട്, അത് നഗരത്തിലെ യാത്രക്കാരുടെ ഒരു പ്രധാന സ്ഥലമാണ്. കോഴിക്കോട് മുൻ ജില്ലാ കളക്ടർ അമിതാഭ് കാന്തിന്റെ പരിശ്രമഫലമായാണ് ഈ റോഡ് നിലവിൽ വന്നത്. ==പാളയം ജംഗ്ഷൻ== പാളയം ജംഗ്ഷനിൽ പച്ചക്കറി മാർക്കറ്റും ചെറിയ ബസ് സ്റ്റേഷനും ഉണ്ട്. മുതലക്കുളം വഴി ഈ ജംഗ്ഷൻ മാനഞ്ചിറ കുളവുമായി നേരിട്ട് ബന്ധിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. അഹ്മദിയ പള്ളിയും ടൂറിംഗ് ബുക്ക് സ്റ്റാളും ഈ പ്രദേശത്താണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. മൌലാന മുഹമ്മദ് അലി റോഡ് പാളയത്തെ മാവൂർ റോഡുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു. ==ഇതും കാണുക== [[കല്ലായി]] [[ബേപ്പൂർ]] [[നല്ലളം ബസാർ|നല്ലളം]] == References == {{Reflist}} {{Kozhikode district}} rdwn8ic25o1tb6ensdqh212d5vec8rl 0 673710 4682164 4681976 2026-11-02T04:07:03Z Martinkottayam 84843 4682164 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Deputy mayor}} പ്രധാനമായും നഗര തദ്ദേശ ഭരണസ്ഥാപനങ്ങളിലുള്ള മേയർക്ക് തൊട്ടുതാഴെയുള്ള രണ്ടാമത്തെ ഉയർന്നഭാരവാഹിയാണ് '''ഡെപ്യൂട്ടി മേയർ ('''വൈസ് മേയർ, മേയർ പ്രോ ടെമ്പോർ, അസിസ്റ്റൻ്റ് മേയർ എന്നും ചിലയിടങ്ങളിൽ ഇത് അറിയപ്പെടുന്നു). അതാത് പ്രാദേശിക നിയമമനുസരിച്ച് ഡെപ്യൂട്ടി മേയർ പദവി ആ നഗരഭരണ സ്ഥാപനത്തിലെ തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട അംഗങ്ങളിൽ നിന്നും തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടതോ അല്ലെങ്കിൽ ജനങ്ങൾ നേരിട്ട് തെരഞ്ഞെടുത്തതോ അല്ലെങ്കിൽ മേയറാലോ മറ്റ് ഉയർന്ന അധികാര സ്ഥാനങ്ങളാലോ നിയമിക്കപ്പെട്ടതോ ആകാം. ചില സ്ഥലങ്ങളിൽ ഒന്നിലധികം ഡെപ്യൂട്ടി മേയർ പദവി ഉണ്ടാകാം. മേയറുടെ അഭ്യർത്ഥനപ്രകാരമോ, രോഗം, അസാന്നിധ്യം അല്ലെങ്കിൽ മറ്റ് കാരണങ്ങളാൽ മേയർക്ക് ചുമതലകൾ നിർവ്വഹിക്കാൻ സാധിക്കാതെ വരുമ്പോഴോ, മേയറുടെ പദവിയിൽ താത്കാലികമായി ഒഴിവ് വരികയോ ചെയ്യുമ്പോൾ, മേയറുടെ ഏതൊരു ചുമതലയും നിർവ്വഹിക്കാൻ ഡെപ്യൂട്ടി മേയർക്ക് സാധാരണ ഗതിയിൽ അധികാരമുണ്ടായിരിക്കുന്നതാണ്.<ref name="test1">[https://www.cppr.in/centre-for-comparative-studies/functions-of-the-deputy-mayor-corporation-of-cochin-december-2010-2 Functions of the Deputy Mayor, Corporation of Cochin] </ref> <ref name="test2">[https://www.federationcouncil.nsw.gov.au/Council/Our-Organisation/Councillors/What-is-the-role-of-the-Deputy-Mayor What is the role of the Deputy Mayor?] </ref> == അവലംബം == <references/> [[വർഗ്ഗം:തദ്ദേശ ഭരണം]] [[വർഗ്ഗം:സർക്കാർ ഉദ്യോഗസ്ഥർ]] [[വർഗ്ഗം:സ്ഥാനപ്പേരുകൾ]] 3xfhl42uu6xydikormbk9xyk211pdsy 0 673713 4682060 4682020 2026-11-01T13:12:18Z Malikaveedu 16584 /* പ്രകൃതി ചരിത്രം */ 4682060 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Lake of Ghosts}} {{Infobox body of water |name = മംറാസ് കോട്ടി: ഹോൺബീം തടാകം അഥവാ പ്രേതങ്ങളുടെ തടാകം |image = Lake of Ghosts 2018.jpg |caption = [[വാനുഷ്]]-ഗ്രാമത്തിലെ ഗോസ്റ്റ് ലേക്ക് |image_bathymetry = |caption_bathymetry = |pushpin_map = Iran |location = [[വനുഷ്]], [[മസാന്ദരാൻ]]. |coordinates = {{coord|36|30|18.7|N|51|50|12.4|E|region:IR|display =inline,title}} |catchment = |countries = Iran |length = {{cvt|700|m}} |width = {{cvt|300|m}} |area = {{cvt|40|acre}} |depth = {{cvt|10|m}} |max_depth = {{cvt|10|m}} |volume = |residence_time = |shore = |elevation = |frozen = |settlements = |reference = |mapframe = yes |mapframe-zoom = 15 |mapframe-wikidata = yes |embedded = {{Designation list | embed = yes| designation1 = Ramsar | designation1_offname = Lake Urmia [or Orumiyeh] | designation1_date = 23 June 1975 | designation1_number = 38}} }} [[ഇറാൻ|ഇറാനിലെ]] വനനിരകളാൽ സമ്പന്നമായ [[മാസന്ദരാൻ പ്രവിശ്യ|മസന്ദരാൻ പ്രവിശ്യയിൽ]], നൗഷഹർ നഗരത്തിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 48 കിലോമീറ്റർ (30 മൈൽ) ദൂരെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു ചെറു തടാകമാണ് ' '''ദ ലേക്ക് ഓഫ് ഗോസ്റ്റ്‌സ്'''<nowiki/>' (മമ്രാസ് തടാകം) അഥവാ പ്രേതങ്ങളുടെ തടാകം. തടാകത്തോട് എറ്റവുമടുത്തുള്ള മനുഷ്യ വാസസ്ഥലം വാനുഷ് എന്ന ഗ്രാമമാണ്.<ref>{{Cite web|url=http://persiadigest.com/en/news/146|title=The ghost lake in northern Iran|access-date=2019-09-17|last=Digest|first=Persia|date=2017-08-24|website=en|language=en}}</ref> ഈ തടാകത്തിന് 'മംറാസ്' (പേർഷ്യൻ ഭാഷയിൽ 'ഹോൺബീം' എന്നർത്ഥം) എന്നാണ് പ്രാദേശികമായി പേര്. എന്നാൽ, 'ഗോസ്റ്റ് ലേക്ക്' അഥവാ 'ലേക് ഓഫ് ഗോസ്റ്റ്‌സ്' എന്നീ പേരുകളിലാണ് ഇത് കൂടുതൽ അറിയപ്പെടുന്നത്. തടാകത്തിലെ ചതുപ്പുനിലങ്ങളിൽ, പാതിയോളം ജലത്തിലാണ്ടുനിൽക്കുന്ന അനവധി വൃക്ഷങ്ങൾ കാണാം. മിക്കപ്പോഴും മൂടൽമഞ്ഞാൽ ആവൃതമായിരിക്കുന്ന ഈ വൃക്ഷങ്ങൾ കാഴ്ച്ചയിൽ പ്രേതങ്ങളെപ്പോലെ തോന്നിക്കുന്നതിനാലാണ് തടാകത്തിന് ഈ പേര് ലഭിച്ചത്.<ref>{{Cite web|url=https://irantravelx.com/arvah-lake-in-noshahr-ghost-lake/|title=Arvah Lake in Noshahr - Ghost Lake|access-date=2019-09-17|date=2018-08-28|website=IRAN Travel Experience|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20210117095643/https://irantravelx.com/arvah-lake-in-noshahr-ghost-lake/|archive-date=2021-01-17|url-status=dead}}</ref> == പ്രകൃതി ചരിത്രം == 'പ്രേതങ്ങളുടെ തടാകം' അല്ലെങ്കിൽ 'ഹോൺബീം തടാകം' അതിൻ്റെ ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ സ്ഥാനം കൊണ്ടുമാത്രമല്ല ശ്രദ്ധിക്കപ്പെടുന്നത്, മരങ്ങളും ചെടികളും ഉൾപ്പെടെ വൈവിധ്യമാർന്ന സസ്യജാലങ്ങൾ സമ്പന്നമായതിന്റേയും പേരിലാണ്.<ref>{{Cite web|url=https://www.tasnimnews.com/en/news/2018/06/12/1746015/mamarz-lake-a-ghosts-lake-north-of-iran|title=Mamarz Lake: A Ghosts Lake North of Iran - Tourism news|access-date=2019-09-17|website=Tasnim News Agency|language=en}}</ref> ഈ തടാകത്തിലെ ജന്തു-സസ്യജാലങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കുന്നതിനായി, ഇറാനിലെ സാംസ്കാരിക പൈതൃക, ടൂറിസം, കരകൗശല മന്ത്രാലയം, 402 എന്ന രജിസ്ട്രേഷൻ നമ്പറിൽ ഇതിനെ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://translate.google.com/translate?hl=en&sl=fa&u=https://www.yjc.ir/fa/news/6346100/%25D8%25AB%25D8%25A8%25D8%25AA-%25D9%2585%25D9%2584%25DB%258C-%25D8%25AF%25D8%25B1%25DB%258C%25D8%25A7%25DA%2586%25D9%2587-%25D8%25A7%25D8%25B1%25D9%2588%25D8%25A7%25D8%25AD-%25D9%2586%25D9%2588%25D8%25B4%25D9%2587%25D8%25B1&prev=search|title=Google Translate|access-date=2019-09-17|website=translate.google.com}}</ref> [[ക്രിറ്റേഷ്യസ്]] യുഗത്തിന്റെ മധ്യഘട്ടം മുതൽ ക്വാട്ടേണറി കാലഘട്ടം വരെയുള്ള ഭൗമശാസ്ത്രപരമായ ഒരു സമയപരിധിക്കുള്ളിലാണ് ഈ തടാകം രൂപപ്പെട്ടത്.<ref>{{Cite web|url=https://translate.google.com/translate?hl=en&sl=fa&u=http://mazandaran.isna.ir/default.aspx?NSID=5&SSLID=46&NID=48432&prev=search|title=Google Translate|access-date=2019-09-17|website=translate.google.com}}</ref> ഈ തടാകത്തിന് 300 മീറ്റർ (980 അടി) നീളവും 70 മീറ്റർ (230 അടി) വീതിയുമുണ്ട്. മൊത്തം 40 ഹെക്ടർ (99 ഏക്കർ) വിസ്തൃതിയിൽ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന ഇതിന്റെ ഉപരിതലവും പരിസരപ്രദേശങ്ങളും ആൽഡർ, ഹോൺബീം മരങ്ങളാൽ മൂടപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://www.piniran.com/attraction/nowshahr-ghost-lake|title=Nowshahr Ghost Lake, Lake in Nowshahr|access-date=2019-09-17|website=PinIran|language=en}}</ref> ഇറാനിൽ കണ്ടുവരുന്ന ഒരു വൃക്ഷയിനമാണ് ഹോൺബീം (Hornbeam). ഏകദേശം 15 മുതൽ 25 മീറ്റർ വരെ (49 മുതൽ 82 അടി വരെ) ഉയരത്തിൽ വളരുന്ന ഇവയുടെ തടിയിൽ മിനുസമുള്ള, ചാര-പച്ച നിറത്തിലുള്ള തൊലിയാണുള്ളത്. തടാകത്തിൽ ഭാഗികമായി മുങ്ങിനിൽക്കുന്ന, നശിച്ചതോ നശിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നതോ ആയ ഈ വൃക്ഷങ്ങൾ, വർഷങ്ങളോളം ഭാഗികമായി ജലത്തിലാണ്ടുകിടന്നതുമൂലം കാര്യമായ ജീർണനത്തിന് വിധേയമായിട്ടുണ്ട്. ഹോൺബീം മരങ്ങളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി, തടാകക്കരയിലെ ചതുപ്പു സാഹചര്യങ്ങളുമായി നന്നായി ഇണങ്ങിയിട്ടുള്ള ആൽഡർ മരങ്ങൾ കൂടുതൽ ആരോഗ്യത്തോടെയാണ് ഇവിടെ കാണപ്പെടുന്നത്.<ref>{{Cite web|url=http://mydorna.com/ghosts-lake-beautiful-and-frightening/|title=in Nowshahr city, there is a frightening lake known as Ghosts lake.|access-date=2019-09-17|date=2018-10-19|website=DornaTrip|language=en-US}}{{dead link|date=May 2025|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}}</ref> == ചിത്രശാല == <gallery mode="packed-hover"> File:Ghost_Lake_02.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Ghost_Lake_02.jpg|ഇറാന്റെ വടക്കുഭാഗത്തെ [[മാസന്ദരാൻ പ്രവിശ്യ|മസന്ദരാനിലുള്ള]] 'ഗോസ്റ്റ് ലേക്ക്'. File:Ghost_Lake_01.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Ghost_Lake_01.jpg|ഗോസ്റ്റ് ലേക്കിന്റെ മറ്റൊരു കാഴ്ച്ച. </gallery> == അവലംബങ്ങൾ == <references />{{Protected Areas of Iran}}{{Mazandaran Province}} lcpiiym2bonkkyprrp4ih8r3pdmdlz2 4682062 4682060 2026-11-01T13:16:30Z Malikaveedu 16584 4682062 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Lake of Ghosts}} {{Infobox body of water |name = മംറാസ് കോട്ടി: ഹോൺബീം തടാകം അഥവാ പ്രേതങ്ങളുടെ തടാകം |image = Lake of Ghosts 2018.jpg |caption = [[വാനുഷ്]]-ഗ്രാമത്തിലെ ഗോസ്റ്റ് ലേക്ക് |image_bathymetry = |caption_bathymetry = |pushpin_map = Iran |location = [[വനുഷ്]], [[മസാന്ദരാൻ]]. |coordinates = {{coord|36|30|18.7|N|51|50|12.4|E|region:IR|display =inline,title}} |catchment = |countries = Iran |length = {{cvt|700|m}} |width = {{cvt|300|m}} |area = {{cvt|40|acre}} |depth = {{cvt|10|m}} |max_depth = {{cvt|10|m}} |volume = |residence_time = |shore = |elevation = |frozen = |settlements = |reference = |mapframe = yes |mapframe-zoom = 15 |mapframe-wikidata = yes |embedded = {{Designation list | embed = yes| designation1 = Ramsar | designation1_offname = Lake Urmia [or Orumiyeh] | designation1_date = 23 June 1975 | designation1_number = 38}} }} [[ഇറാൻ|ഇറാനിലെ]] വനനിരകളാൽ സമ്പന്നമായ [[മാസന്ദരാൻ പ്രവിശ്യ|മസന്ദരാൻ പ്രവിശ്യയിൽ]], നൗഷഹർ നഗരത്തിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 48 കിലോമീറ്റർ (30 മൈൽ) ദൂരെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു ചെറു തടാകമാണ് ' '''ദ ലേക്ക് ഓഫ് ഗോസ്റ്റ്‌സ്'''<nowiki/>' (മമ്രാസ് തടാകം) അഥവാ പ്രേതങ്ങളുടെ തടാകം. തടാകത്തോട് എറ്റവുമടുത്തുള്ള മനുഷ്യ വാസസ്ഥലം വാനുഷ് എന്ന ഗ്രാമമാണ്.<ref>{{Cite web|url=http://persiadigest.com/en/news/146|title=The ghost lake in northern Iran|access-date=2019-09-17|last=Digest|first=Persia|date=2017-08-24|website=en|language=en}}</ref> ഈ തടാകത്തിന് 'മംറാസ്' (പേർഷ്യൻ ഭാഷയിൽ 'ഹോൺബീം' എന്നർത്ഥം) എന്നാണ് പ്രാദേശികമായി പേര്. എന്നാൽ, 'ഗോസ്റ്റ് ലേക്ക്' അഥവാ 'ലേക് ഓഫ് ഗോസ്റ്റ്‌സ്' എന്നീ പേരുകളിലാണ് ഇത് കൂടുതൽ അറിയപ്പെടുന്നത്. തടാകത്തിലെ ചതുപ്പുനിലങ്ങളിൽ, പാതിയോളം ജലത്തിലാണ്ടുനിൽക്കുന്ന അനവധി വൃക്ഷങ്ങൾ കാണാം. മിക്കപ്പോഴും മൂടൽമഞ്ഞാൽ ആവൃതമായിരിക്കുന്ന ഈ വൃക്ഷങ്ങൾ കാഴ്ച്ചയിൽ പ്രേതങ്ങളെപ്പോലെ തോന്നിക്കുന്നതിനാലാണ് തടാകത്തിന് ഈ പേര് ലഭിച്ചത്.<ref>{{Cite web|url=https://irantravelx.com/arvah-lake-in-noshahr-ghost-lake/|title=Arvah Lake in Noshahr - Ghost Lake|access-date=2019-09-17|date=2018-08-28|website=IRAN Travel Experience|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20210117095643/https://irantravelx.com/arvah-lake-in-noshahr-ghost-lake/|archive-date=2021-01-17|url-status=dead}}</ref> == പ്രകൃതി ചരിത്രം == 'പ്രേതങ്ങളുടെ തടാകം' അല്ലെങ്കിൽ 'ഹോൺബീം തടാകം' അതിൻ്റെ ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ സ്ഥാനം കൊണ്ടുമാത്രമല്ല ശ്രദ്ധിക്കപ്പെടുന്നത്, മരങ്ങളും ചെടികളും ഉൾപ്പെടെ വൈവിധ്യമാർന്ന സസ്യജാലങ്ങൾ സമ്പന്നമായതിന്റേയും പേരിലാണ്.<ref>{{Cite web|url=https://www.tasnimnews.com/en/news/2018/06/12/1746015/mamarz-lake-a-ghosts-lake-north-of-iran|title=Mamarz Lake: A Ghosts Lake North of Iran - Tourism news|access-date=2019-09-17|website=Tasnim News Agency|language=en}}</ref> ഈ തടാകത്തിലെ ജന്തു-സസ്യജാലങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കുന്നതിനായി, ഇറാനിലെ സാംസ്കാരിക പൈതൃക, ടൂറിസം, കരകൗശല മന്ത്രാലയം, 402 എന്ന രജിസ്ട്രേഷൻ നമ്പറിൽ ഇതിനെ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://translate.google.com/translate?hl=en&sl=fa&u=https://www.yjc.ir/fa/news/6346100/%25D8%25AB%25D8%25A8%25D8%25AA-%25D9%2585%25D9%2584%25DB%258C-%25D8%25AF%25D8%25B1%25DB%258C%25D8%25A7%25DA%2586%25D9%2587-%25D8%25A7%25D8%25B1%25D9%2588%25D8%25A7%25D8%25AD-%25D9%2586%25D9%2588%25D8%25B4%25D9%2587%25D8%25B1&prev=search|title=Google Translate|access-date=2019-09-17|website=translate.google.com}}</ref> [[ക്രിറ്റേഷ്യസ്]] യുഗത്തിന്റെ മധ്യഘട്ടം മുതൽ ക്വാട്ടേണറി കാലഘട്ടം വരെയുള്ള ഭൗമശാസ്ത്രപരമായ ഒരു സമയപരിധിക്കുള്ളിലാണ് ഈ തടാകം രൂപപ്പെട്ടത്.<ref>{{Cite web|url=https://translate.google.com/translate?hl=en&sl=fa&u=http://mazandaran.isna.ir/default.aspx?NSID=5&SSLID=46&NID=48432&prev=search|title=Google Translate|access-date=2019-09-17|website=translate.google.com}}</ref> ഈ തടാകത്തിന് 300 മീറ്റർ (980 അടി) നീളവും 70 മീറ്റർ (230 അടി) വീതിയുമുണ്ട്. മൊത്തം 40 ഹെക്ടർ (99 ഏക്കർ) വിസ്തൃതിയിൽ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന ഇതിന്റെ ഉപരിതലവും പരിസരപ്രദേശങ്ങളും ആൽഡർ, ഹോൺബീം മരങ്ങളാൽ മൂടപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://www.piniran.com/attraction/nowshahr-ghost-lake|title=Nowshahr Ghost Lake, Lake in Nowshahr|access-date=2019-09-17|website=PinIran|language=en}}</ref> ഇറാനിൽ കണ്ടുവരുന്ന ഒരു വൃക്ഷയിനമാണ് ഹോൺബീം (Hornbeam). ഏകദേശം 15 മുതൽ 25 മീറ്റർ വരെ (49 മുതൽ 82 അടി വരെ) ഉയരത്തിൽ വളരുന്ന ഇവയുടെ തടിയിൽ മിനുസമുള്ള, ചാര-പച്ച നിറത്തിലുള്ള തൊലിയാണുള്ളത്. തടാകത്തിൽ ഭാഗികമായി മുങ്ങിനിൽക്കുന്ന, നശിച്ചതോ നശിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നതോ ആയ ഈ വൃക്ഷങ്ങൾ, വർഷങ്ങളോളം ഭാഗികമായി ജലത്തിലാണ്ടുകിടന്നതുമൂലം കാര്യമായ ജീർണനത്തിന് വിധേയമായിട്ടുണ്ട്. ഹോൺബീം മരങ്ങളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി, തടാകക്കരയിലെ ചതുപ്പു സാഹചര്യങ്ങളുമായി നന്നായി ഇണങ്ങിയിട്ടുള്ള ആൽഡർ മരങ്ങൾ കൂടുതൽ ആരോഗ്യത്തോടെയാണ് ഇവിടെ കാണപ്പെടുന്നത്.<ref>{{Cite web|url=http://mydorna.com/ghosts-lake-beautiful-and-frightening/|title=in Nowshahr city, there is a frightening lake known as Ghosts lake.|access-date=2019-09-17|date=2018-10-19|website=DornaTrip|language=en-US}}{{dead link|date=May 2025|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}}</ref> അസാധാരണമായ സൗന്ദര്യമുണ്ടെങ്കിലും, 'ലേക് ഓഫ് ഗോസ്റ്റ്‌സ്' സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പ്രദേശം ഒരു വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രമെന്ന നിലയിൽ വികസിക്കുകയോ ഇതുവരെ കാര്യമായി പ്രചരിപ്പിക്കപ്പെടുകയോ ചെയ്തിട്ടില്ല.; അത്തരമൊരു കേന്ദ്രത്തിന് ആവശ്യമായ യാതൊരു സൗകര്യങ്ങളൊന്നും ഇവിടെയില്ലെന്നുമാത്രമല്ല, ഫോർ-വീൽ ഡ്രൈവ് വാഹനങ്ങളിൽ മാത്രമേ ഇവിടെ എത്തിച്ചേരാനാകൂ. വർഷത്തിലെ ചില പ്രത്യേക സമയങ്ങളിൽ മാത്രമാണ് ഇവിടെ സുരക്ഷിതമായി എത്തിച്ചേരാൻ സാധിക്കുകയുള്ളൂ.<ref>{{Cite web|url=https://www.tasnimnews.com/en/news/2018/06/12/1746015/mamarz-lake-a-ghosts-lake-north-of-iran|title=Mamarz Lake: A Ghosts Lake North of Iran - Tourism news|access-date=2019-09-17|website=Tasnim News Agency|language=en}}</ref> == ചിത്രശാല == <gallery mode="packed-hover"> File:Ghost_Lake_02.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Ghost_Lake_02.jpg|ഇറാന്റെ വടക്കുഭാഗത്തെ [[മാസന്ദരാൻ പ്രവിശ്യ|മസന്ദരാനിലുള്ള]] 'ഗോസ്റ്റ് ലേക്ക്'. File:Ghost_Lake_01.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Ghost_Lake_01.jpg|ഗോസ്റ്റ് ലേക്കിന്റെ മറ്റൊരു കാഴ്ച്ച. </gallery> == അവലംബങ്ങൾ == <references />{{Protected Areas of Iran}}{{Mazandaran Province}} t9yuurh2arp0p463w2cxmecdfhkbvw2 4682063 4682062 2026-11-01T13:22:40Z Malikaveedu 16584 4682063 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Lake of Ghosts}} {{Infobox body of water |name = മംറാസ് കോട്ടി: ഹോൺബീം തടാകം അഥവാ പ്രേതങ്ങളുടെ തടാകം |image = Lake of Ghosts 2018.jpg |caption = [[വാനുഷ്]]-ഗ്രാമത്തിലെ ഗോസ്റ്റ് ലേക്ക് |image_bathymetry = |caption_bathymetry = |pushpin_map = Iran |location = [[വനുഷ്]], [[മസാന്ദരാൻ]]. |coordinates = {{coord|36|30|18.7|N|51|50|12.4|E|region:IR|display =inline,title}} |catchment = |countries = Iran |length = {{cvt|700|m}} |width = {{cvt|300|m}} |area = {{cvt|40|acre}} |depth = {{cvt|10|m}} |max_depth = {{cvt|10|m}} |volume = |residence_time = |shore = |elevation = |frozen = |settlements = |reference = |mapframe = yes |mapframe-zoom = 15 |mapframe-wikidata = yes |embedded = {{Designation list | embed = yes| designation1 = Ramsar | designation1_offname = Lake Urmia [or Orumiyeh] | designation1_date = 23 June 1975 | designation1_number = 38}} }} [[ഇറാൻ|ഇറാനിലെ]] വനനിരകളാൽ സമ്പന്നമായ [[മാസന്ദരാൻ പ്രവിശ്യ|മസന്ദരാൻ പ്രവിശ്യയിൽ]], നൗഷഹർ നഗരത്തിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 48 കിലോമീറ്റർ (30 മൈൽ) ദൂരെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു ചെറു തടാകമാണ് ' '''ദ ലേക്ക് ഓഫ് ഗോസ്റ്റ്‌സ്'''<nowiki/>' (മമ്രാസ് തടാകം) അഥവാ പ്രേതങ്ങളുടെ തടാകം. തടാകത്തോട് എറ്റവുമടുത്തുള്ള മനുഷ്യ വാസസ്ഥലം വാനുഷ് എന്ന ഗ്രാമമാണ്.<ref>{{Cite web|url=http://persiadigest.com/en/news/146|title=The ghost lake in northern Iran|access-date=2019-09-17|last=Digest|first=Persia|date=2017-08-24|website=en|language=en}}</ref> ഈ തടാകത്തിന് 'മംറാസ്' (പേർഷ്യൻ ഭാഷയിൽ 'ഹോൺബീം' എന്നർത്ഥം) എന്നാണ് പ്രാദേശികമായി പേര്. എന്നാൽ, 'ഗോസ്റ്റ് ലേക്ക്' അഥവാ 'ലേക് ഓഫ് ഗോസ്റ്റ്‌സ്' എന്നീ പേരുകളിലാണ് ഇത് കൂടുതൽ അറിയപ്പെടുന്നത്. തടാകത്തിലെ ചതുപ്പുനിലങ്ങളിൽ, പാതിയോളം ജലത്തിലാണ്ടുനിൽക്കുന്ന അനവധി വൃക്ഷങ്ങൾ കാണാം. മിക്കപ്പോഴും മൂടൽമഞ്ഞാൽ ആവൃതമായിരിക്കുന്ന ഈ വൃക്ഷങ്ങൾ കാഴ്ച്ചയിൽ പ്രേതങ്ങളെപ്പോലെ തോന്നിക്കുന്നതിനാലാണ് തടാകത്തിന് ഈ പേര് ലഭിച്ചത്.<ref>{{Cite web|url=https://irantravelx.com/arvah-lake-in-noshahr-ghost-lake/|title=Arvah Lake in Noshahr - Ghost Lake|access-date=2019-09-17|date=2018-08-28|website=IRAN Travel Experience|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20210117095643/https://irantravelx.com/arvah-lake-in-noshahr-ghost-lake/|archive-date=2021-01-17|url-status=dead}}</ref> == പ്രകൃതി ചരിത്രം == 'പ്രേതങ്ങളുടെ തടാകം' അല്ലെങ്കിൽ 'ഹോൺബീം തടാകം' അതിൻ്റെ ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ സ്ഥാനം കൊണ്ടുമാത്രമല്ല ശ്രദ്ധിക്കപ്പെടുന്നത്, മരങ്ങളും ചെടികളും ഉൾപ്പെടെ വൈവിധ്യമാർന്ന സസ്യജാലങ്ങൾ സമ്പന്നമായതിന്റേയും പേരിലാണ്.<ref>{{Cite web|url=https://www.tasnimnews.com/en/news/2018/06/12/1746015/mamarz-lake-a-ghosts-lake-north-of-iran|title=Mamarz Lake: A Ghosts Lake North of Iran - Tourism news|access-date=2019-09-17|website=Tasnim News Agency|language=en}}</ref> ഈ തടാകത്തിലെ ജന്തു-സസ്യജാലങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കുന്നതിനായി, ഇറാനിലെ സാംസ്കാരിക പൈതൃക, ടൂറിസം, കരകൗശല മന്ത്രാലയം, 402 എന്ന രജിസ്ട്രേഷൻ നമ്പറിൽ ഇതിനെ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://translate.google.com/translate?hl=en&sl=fa&u=https://www.yjc.ir/fa/news/6346100/%25D8%25AB%25D8%25A8%25D8%25AA-%25D9%2585%25D9%2584%25DB%258C-%25D8%25AF%25D8%25B1%25DB%258C%25D8%25A7%25DA%2586%25D9%2587-%25D8%25A7%25D8%25B1%25D9%2588%25D8%25A7%25D8%25AD-%25D9%2586%25D9%2588%25D8%25B4%25D9%2587%25D8%25B1&prev=search|title=Google Translate|access-date=2019-09-17|website=translate.google.com}}</ref> [[ക്രിറ്റേഷ്യസ്]] യുഗത്തിന്റെ മധ്യഘട്ടം മുതൽ ക്വാട്ടേണറി കാലഘട്ടം വരെയുള്ള ഭൗമശാസ്ത്രപരമായ ഒരു സമയപരിധിക്കുള്ളിലാണ് ഈ തടാകം രൂപപ്പെട്ടത്.<ref>{{Cite web|url=https://translate.google.com/translate?hl=en&sl=fa&u=http://mazandaran.isna.ir/default.aspx?NSID=5&SSLID=46&NID=48432&prev=search|title=Google Translate|access-date=2019-09-17|website=translate.google.com}}</ref> ഈ തടാകത്തിന് 300 മീറ്റർ (980 അടി) നീളവും 70 മീറ്റർ (230 അടി) വീതിയുമുണ്ട്. മൊത്തം 40 ഹെക്ടർ (99 ഏക്കർ) വിസ്തൃതിയിൽ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന ഇതിന്റെ ഉപരിതലവും പരിസരപ്രദേശങ്ങളും ആൽഡർ, ഹോൺബീം മരങ്ങളാൽ മൂടപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://www.piniran.com/attraction/nowshahr-ghost-lake|title=Nowshahr Ghost Lake, Lake in Nowshahr|access-date=2019-09-17|website=PinIran|language=en}}</ref> ഇറാനിൽ കണ്ടുവരുന്ന ഒരു വൃക്ഷയിനമാണ് ഹോൺബീം (Hornbeam). ഏകദേശം 15 മുതൽ 25 മീറ്റർ വരെ (49 മുതൽ 82 അടി വരെ) ഉയരത്തിൽ വളരുന്ന ഇവയുടെ തടിയിൽ മിനുസമുള്ള, ചാര-പച്ച നിറത്തിലുള്ള തൊലിയാണുള്ളത്. തടാകത്തിൽ ഭാഗികമായി മുങ്ങിനിൽക്കുന്ന, നശിച്ചതോ നശിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നതോ ആയ ഈ വൃക്ഷങ്ങൾ, വർഷങ്ങളോളം ഭാഗികമായി ജലത്തിലാണ്ടുകിടന്നതുമൂലം കാര്യമായ ജീർണനത്തിന് വിധേയമായിട്ടുണ്ട്. ഹോൺബീം മരങ്ങളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി, തടാകക്കരയിലെ ചതുപ്പു സാഹചര്യങ്ങളുമായി നന്നായി ഇണങ്ങിയിട്ടുള്ള ആൽഡർ മരങ്ങൾ കൂടുതൽ ആരോഗ്യത്തോടെയാണ് ഇവിടെ കാണപ്പെടുന്നത്.<ref>{{Cite web|url=http://mydorna.com/ghosts-lake-beautiful-and-frightening/|title=in Nowshahr city, there is a frightening lake known as Ghosts lake.|access-date=2019-09-17|date=2018-10-19|website=DornaTrip|language=en-US}}{{dead link|date=May 2025|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}}</ref> അസാധാരണമായ സൗന്ദര്യമുണ്ടെങ്കിലും, 'ലേക് ഓഫ് ഗോസ്റ്റ്‌സ്' സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പ്രദേശം ഒരു വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രമെന്ന നിലയിൽ വികസിക്കുകയോ ഇതുവരെ കാര്യമായി പ്രചരിപ്പിക്കപ്പെടുകയോ ചെയ്തിട്ടില്ല.; അത്തരമൊരു കേന്ദ്രത്തിന് ആവശ്യമായ യാതൊരു സൗകര്യങ്ങളൊന്നും ഇവിടെയില്ലെന്നുമാത്രമല്ല, ഫോർ-വീൽ ഡ്രൈവ് വാഹനങ്ങളിൽ മാത്രമേ ഇവിടെ എത്തിച്ചേരാനാകൂ. വർഷത്തിലെ ചില പ്രത്യേക സമയങ്ങളിൽ മാത്രമാണ് ഇവിടെ സുരക്ഷിതമായി എത്തിച്ചേരാൻ സാധിക്കുകയുള്ളൂ.<ref>{{Cite web|url=https://www.tasnimnews.com/en/news/2018/06/12/1746015/mamarz-lake-a-ghosts-lake-north-of-iran|title=Mamarz Lake: A Ghosts Lake North of Iran - Tourism news|access-date=2019-09-17|website=Tasnim News Agency|language=en}}</ref> == മാധ്യമങ്ങളും അനുബന്ധ വീഡിയോകളും == ഈ തടാകത്തെ ആസ്പദമാക്കി സിനിമകളും ഡോക്യുമെന്ററികളും നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ചിലത് നിർമ്മാണത്തിലിരിക്കുകയുമാണ്. ഇതിലൊന്നാണ് ഡോ. ഹെസാം ബാനി-എഗ്ബാലിനൊപ്പം റെസ ജാഫരി ജോസാനി ഒരുക്കിയ '<nowiki/>''ദ ലേക്ക് ഓഫ് ഗോസ്റ്റ്‌സ്''<nowiki/>' ആണ്.<ref>{{Cite web|url=https://www.tasnimnews.com/en/news/2019/09/14/2095696/the-lake-of-ghosts-finishes-filming-in-iran-s-north|title='The Lake of Ghosts' Finishes Filming in Iran's North - Society/Culture news|access-date=2019-09-17|website=Tasnim News Agency|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://en.ifilmtv.com/News/Content/24013?En|title='Ghost Lake' reaches last stop|access-date=2019-09-17|website=ifilm-آیفیلم|language=en}}{{Dead link|date=July 2025|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}</ref> ഈ തടാകത്തിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ട സാഹിത്യസൃഷ്ടികളിൽ ഐറിഷ് എഴുത്തുകാരനും നോവലിസ്റ്റുമായ ഡാരൻ ഷാൻ എഴുതിയ '''ദ ലേക്ക് ഓഫ് സോൾസ്''<nowiki/>' എന്ന നോവലും ഉൾപ്പെട്ടേക്കാം. == ചിത്രശാല == <gallery mode="packed-hover"> File:Ghost_Lake_02.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Ghost_Lake_02.jpg|ഇറാന്റെ വടക്കുഭാഗത്തെ [[മാസന്ദരാൻ പ്രവിശ്യ|മസന്ദരാനിലുള്ള]] 'ഗോസ്റ്റ് ലേക്ക്'. File:Ghost_Lake_01.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Ghost_Lake_01.jpg|ഗോസ്റ്റ് ലേക്കിന്റെ മറ്റൊരു കാഴ്ച്ച. </gallery> == അവലംബങ്ങൾ == <references />{{Protected Areas of Iran}}{{Mazandaran Province}} dezj4hqpwckuho04cozykvsq9ywpv2d 4682235 4682063 2026-11-02T09:38:09Z Malikaveedu 16584 4682235 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Lake of Ghosts}} {{Infobox body of water |name = മംറാസ് കോട്ടി: ഹോൺബീം തടാകം അഥവാ പ്രേതങ്ങളുടെ തടാകം |image = Lake of Ghosts 2018.jpg |caption = [[വാനുഷ്]]-ഗ്രാമത്തിലെ ഗോസ്റ്റ് ലേക്ക് |image_bathymetry = |caption_bathymetry = |pushpin_map = Iran |location = [[വനുഷ്]], [[മസാന്ദരാൻ]]. |coordinates = {{coord|36|30|18.7|N|51|50|12.4|E|region:IR|display =inline,title}} |catchment = |countries = Iran |length = {{cvt|700|m}} |width = {{cvt|300|m}} |area = {{cvt|40|acre}} |depth = {{cvt|10|m}} |max_depth = {{cvt|10|m}} |volume = |residence_time = |shore = |elevation = |frozen = |settlements = |reference = |mapframe = yes |mapframe-zoom = 15 |mapframe-wikidata = yes |embedded = {{Designation list | embed = yes| designation1 = Ramsar | designation1_offname = Lake Urmia [or Orumiyeh] | designation1_date = 23 June 1975 | designation1_number = 38}} }} [[ഇറാൻ|ഇറാനിലെ]] വനനിരകളാൽ സമ്പന്നമായ [[മാസന്ദരാൻ പ്രവിശ്യ|മസന്ദരാൻ പ്രവിശ്യയിൽ]], നൗഷഹർ നഗരത്തിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 48 കിലോമീറ്റർ (30 മൈൽ) ദൂരെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു ചെറു തടാകമാണ് ' '''ദ ലേക്ക് ഓഫ് ഗോസ്റ്റ്‌സ്'''<nowiki/>' (മമ്രാസ് തടാകം) അഥവാ പ്രേതങ്ങളുടെ തടാകം. തടാകത്തോട് എറ്റവുമടുത്തുള്ള മനുഷ്യ വാസസ്ഥലം വാനുഷ് എന്ന ഗ്രാമമാണ്.<ref>{{Cite web|url=http://persiadigest.com/en/news/146|title=The ghost lake in northern Iran|access-date=2019-09-17|last=Digest|first=Persia|date=2017-08-24|website=en|language=en}}</ref> ഈ തടാകത്തെ 'മംറാസ്' (പേർഷ്യൻ ഭാഷയിൽ 'ഹോൺബീം' എന്നർത്ഥം) എന്നാണ് പ്രാദേശികമായി വിളിക്കുന്നത്. എന്നാൽ, 'ഗോസ്റ്റ് ലേക്ക്' അഥവാ 'ലേക് ഓഫ് ഗോസ്റ്റ്‌സ്' എന്നീ പേരുകളിലാണ് ഇത് കൂടുതൽ അറിയപ്പെടുന്നത്. തടാകത്തിലെ ചതുപ്പുനിലങ്ങളിൽ, പാതിയോളം ജലത്തിലാണ്ടുനിൽക്കുന്ന അനവധി വൃക്ഷങ്ങൾ കാണാം. മിക്കപ്പോഴും മൂടൽമഞ്ഞ് പൊതിഞ്ഞിരിക്കുന്ന ഈ വൃക്ഷങ്ങൾ കാഴ്ച്ചയിൽ പ്രേതങ്ങളെപ്പോലെ തോന്നിക്കുന്നതിനാലാണ് തടാകത്തിന് ഈ പേര് ലഭിച്ചത്.<ref>{{Cite web|url=https://irantravelx.com/arvah-lake-in-noshahr-ghost-lake/|title=Arvah Lake in Noshahr - Ghost Lake|access-date=2019-09-17|date=2018-08-28|website=IRAN Travel Experience|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20210117095643/https://irantravelx.com/arvah-lake-in-noshahr-ghost-lake/|archive-date=2021-01-17|url-status=dead}}</ref> == പ്രകൃതി ചരിത്രം == 'പ്രേതങ്ങളുടെ തടാകം' അല്ലെങ്കിൽ 'ഹോൺബീം തടാകം' അതിൻ്റെ ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ സ്ഥാനം കൊണ്ടുമാത്രമല്ല ശ്രദ്ധിക്കപ്പെടുന്നത്, മരങ്ങളും ചെടികളും ഉൾപ്പെടെ വൈവിധ്യമാർന്ന സസ്യജാലങ്ങൾ കൊണ്ട് സമ്പന്നമായതിന്റേയും പേരിലാണ്.<ref>{{Cite web|url=https://www.tasnimnews.com/en/news/2018/06/12/1746015/mamarz-lake-a-ghosts-lake-north-of-iran|title=Mamarz Lake: A Ghosts Lake North of Iran - Tourism news|access-date=2019-09-17|website=Tasnim News Agency|language=en}}</ref> ഈ തടാകത്തിലെ ജന്തു-സസ്യജാലങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കുന്നതിനായി, ഇറാനിലെ സാംസ്കാരിക പൈതൃക, ടൂറിസം, കരകൗശല മന്ത്രാലയം, 402 എന്ന രജിസ്ട്രേഷൻ നമ്പറിൽ ഇതിനെ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://translate.google.com/translate?hl=en&sl=fa&u=https://www.yjc.ir/fa/news/6346100/%25D8%25AB%25D8%25A8%25D8%25AA-%25D9%2585%25D9%2584%25DB%258C-%25D8%25AF%25D8%25B1%25DB%258C%25D8%25A7%25DA%2586%25D9%2587-%25D8%25A7%25D8%25B1%25D9%2588%25D8%25A7%25D8%25AD-%25D9%2586%25D9%2588%25D8%25B4%25D9%2587%25D8%25B1&prev=search|title=Google Translate|access-date=2019-09-17|website=translate.google.com}}</ref> [[ക്രിറ്റേഷ്യസ്]] യുഗത്തിന്റെ മധ്യഘട്ടം മുതൽ ക്വാട്ടേണറി കാലഘട്ടം വരെയുള്ള ഭൗമശാസ്ത്രപരമായ ഒരു സമയപരിധിക്കുള്ളിലാണ് ഈ തടാകം രൂപപ്പെട്ടത്.<ref>{{Cite web|url=https://translate.google.com/translate?hl=en&sl=fa&u=http://mazandaran.isna.ir/default.aspx?NSID=5&SSLID=46&NID=48432&prev=search|title=Google Translate|access-date=2019-09-17|website=translate.google.com}}</ref> ഈ തടാകത്തിന് 300 മീറ്റർ (980 അടി) നീളവും 70 മീറ്റർ (230 അടി) വീതിയുമുണ്ട്. മൊത്തം 40 ഹെക്ടർ (99 ഏക്കർ) വിസ്തൃതിയിൽ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന ഇതിന്റെ ഉപരിതലവും പരിസരപ്രദേശങ്ങളും ആൽഡർ, ഹോൺബീം മരങ്ങളാൽ മൂടപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://www.piniran.com/attraction/nowshahr-ghost-lake|title=Nowshahr Ghost Lake, Lake in Nowshahr|access-date=2019-09-17|website=PinIran|language=en}}</ref> ഇറാനിൽ കണ്ടുവരുന്ന ഒരു വൃക്ഷയിനമാണ് ഹോൺബീം (Hornbeam). ഏകദേശം 15 മുതൽ 25 മീറ്റർ വരെ (49 മുതൽ 82 അടി വരെ) ഉയരത്തിൽ വളരുന്ന ഇവയുടെ തടിയിൽ മിനുസമുള്ള, ചാര-പച്ച നിറത്തിലുള്ള തൊലിയാണുള്ളത്. തടാകത്തിൽ ഭാഗികമായി മുങ്ങിനിൽക്കുന്ന, നശിച്ചതോ നശിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നതോ ആയ ഈ വൃക്ഷങ്ങൾ, വർഷങ്ങളോളം ഭാഗികമായി ജലത്തിലാണ്ടുകിടന്നതുമൂലം കാര്യമായ ജീർണനത്തിന് വിധേയമായിട്ടുണ്ട്. ഹോൺബീം മരങ്ങളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി, തടാകക്കരയിലെ ചതുപ്പു സാഹചര്യങ്ങളുമായി നന്നായി ഇണങ്ങിയിട്ടുള്ള ആൽഡർ മരങ്ങൾ കൂടുതൽ ആരോഗ്യത്തോടെയാണ് ഇവിടെ കാണപ്പെടുന്നത്.<ref>{{Cite web|url=http://mydorna.com/ghosts-lake-beautiful-and-frightening/|title=in Nowshahr city, there is a frightening lake known as Ghosts lake.|access-date=2019-09-17|date=2018-10-19|website=DornaTrip|language=en-US}}{{dead link|date=May 2025|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}}</ref> അസാധാരണമായ സൗന്ദര്യമുണ്ടെങ്കിലും, 'ലേക് ഓഫ് ഗോസ്റ്റ്‌സ്' സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പ്രദേശം ഒരു വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രമെന്ന നിലയിൽ വികസിക്കുകയോ ഇതുവരെ കാര്യമായി പ്രചരിപ്പിക്കപ്പെടുകയോ ചെയ്തിട്ടില്ല.; അത്തരമൊരു കേന്ദ്രത്തിന് ആവശ്യമായ യാതൊരു സൗകര്യങ്ങളൊന്നും ഇവിടെയില്ലെന്നുമാത്രമല്ല, ഫോർ-വീൽ ഡ്രൈവ് വാഹനങ്ങളിൽ മാത്രമേ ഇവിടെ എത്തിച്ചേരാനാകൂ. വർഷത്തിലെ ചില പ്രത്യേക സമയങ്ങളിൽ മാത്രമാണ് ഇവിടെ സുരക്ഷിതമായി എത്തിച്ചേരാൻ സാധിക്കുകയുള്ളൂ.<ref>{{Cite web|url=https://www.tasnimnews.com/en/news/2018/06/12/1746015/mamarz-lake-a-ghosts-lake-north-of-iran|title=Mamarz Lake: A Ghosts Lake North of Iran - Tourism news|access-date=2019-09-17|website=Tasnim News Agency|language=en}}</ref> == മാധ്യമങ്ങളും അനുബന്ധ വീഡിയോകളും == ഈ തടാകത്തെ ആസ്പദമാക്കി സിനിമകളും ഡോക്യുമെന്ററികളും നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ചിലത് നിർമ്മാണത്തിലിരിക്കുകയുമാണ്. ഇതിലൊന്നാണ് ഡോ. ഹെസാം ബാനി-എഗ്ബാലിനൊപ്പം റെസ ജാഫരി ജോസാനി ഒരുക്കിയ '<nowiki/>''ദ ലേക്ക് ഓഫ് ഗോസ്റ്റ്‌സ്''<nowiki/>' ആണ്.<ref>{{Cite web|url=https://www.tasnimnews.com/en/news/2019/09/14/2095696/the-lake-of-ghosts-finishes-filming-in-iran-s-north|title='The Lake of Ghosts' Finishes Filming in Iran's North - Society/Culture news|access-date=2019-09-17|website=Tasnim News Agency|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://en.ifilmtv.com/News/Content/24013?En|title='Ghost Lake' reaches last stop|access-date=2019-09-17|website=ifilm-آیفیلم|language=en}}{{Dead link|date=July 2025|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}</ref> ഈ തടാകത്തിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ട സാഹിത്യസൃഷ്ടികളിൽ ഐറിഷ് എഴുത്തുകാരനും നോവലിസ്റ്റുമായ ഡാരൻ ഷാൻ എഴുതിയ '''ദ ലേക്ക് ഓഫ് സോൾസ്''<nowiki/>' എന്ന നോവലും ഉൾപ്പെട്ടേക്കാം. == ചിത്രശാല == <gallery mode="packed-hover"> File:Ghost_Lake_02.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Ghost_Lake_02.jpg|ഇറാന്റെ വടക്കുഭാഗത്തെ [[മാസന്ദരാൻ പ്രവിശ്യ|മസന്ദരാനിലുള്ള]] 'ഗോസ്റ്റ് ലേക്ക്'. File:Ghost_Lake_01.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Ghost_Lake_01.jpg|ഗോസ്റ്റ് ലേക്കിന്റെ മറ്റൊരു കാഴ്ച്ച. </gallery> == അവലംബങ്ങൾ == <references />{{Protected Areas of Iran}}{{Mazandaran Province}} t3k8g3982gwm31wu9qsu3h4ts6ervne 2 673716 4682050 4682044 2026-11-01T12:03:07Z Manojk 9257 4682050 javascript text/javascript /** * Media Hunter * ============ * A user script for Wikipedia (and other Wikimedia wikis) that finds free * images for the page you are on and gives you ready-to-paste wikitext. * * Created by Manoj Karingamadathil (https://orcid.org/0000-0003-3885-6595) as part of the Wikimedia Biodiversity Taskforce. * License: CC BY-SA 4.0 /* global mw, $, ve */ (function () { 'use strict'; if (window.MediaHunterLoaded) { return; } window.MediaHunterLoaded = true; // On Commons itself the "Commons category" idea does not apply. if (mw.config.get('wgDBname') === 'commonswiki') { return; } var VERSION = '1.1.0'; var CREDIT = { name: 'Manoj Karingamadathil', orcid: '', // TODO: add the ORCID iD here, e.g. '0000-0000-0000-0000' project: 'Wikimedia Biodiversity Taskforce' }; var cfg = $.extend({ autoOpen: false, includeSubcats: false, subcatDepth: 1, maxCategories: 30, maxFiles: 800, pageSize: 60, galleryMode: 'packed', pushContent: true, hashtag: '#MediaHunter', hashtagHours: 6, category: null, // force a Commons category for every page (rarely useful) namespaces: [0, 2, 118] // articles, user pages (drafts), Draft: }, window.MediaHunterConfig || {}); var PAGE = mw.config.get('wgPageName'); var ACTION = mw.config.get('wgAction'); var IS_EDIT = ACTION === 'edit' || ACTION === 'submit'; var IS_ENWIKI = mw.config.get('wgDBname') === 'enwiki'; var THUMB_FETCH = 320; // thumbnail width requested from Commons var PREF_KEY = 'mediahunter-prefs'; // localStorage: panel preferences var FLAG_KEY = 'mediahunter-used'; // localStorage: pages where code was copied var IMG_EXT = /\.(jpe?g|png|gif|svg|tiff?|webp|xcf)$/i; // Icons and logos used by templates; never useful as article images. var JUNK = /(OOjs|Commons-logo|Wik(i|t)ionary|Wikiquote|Wikisource|Wikimedia|Wikispecies|Wikidata|Wikinews|Wikiversity|Wikibooks|Wikivoyage|Symbol_|Symbol |Ambox|Padlock|Question_book|Question book|Text_document|Crystal_Clear|Increase|Decrease|Steady|Edit-clear|_pog\.| pog\.|Loudspeaker|Sound-icon|Star_full|Star_empty|Cscr-|Disambig|Magnify-clip|Gtk-dialog|Status_iucn|Status iucn|Folder_Hexagonal|Portal-puzzle|Red_Pencil|Red Pencil)/i; var PREF_DEFAULTS = { thumb: 140, width: 440, sort: 'default', view: 'grid', galleryMode: cfg.galleryMode, subcats: !!cfg.includeSubcats, depth: cfg.subcatDepth, full: false }; var prefs = loadPrefs(); // Everything the panel knows about. var S = { items: [], // image objects, in load order byKey: {}, // key -> image object used: {}, // key -> true for files already on this page selected: [], // keys, in the order they will be pasted roots: [], // the Commons categories to load, e.g. ["Category:Xyz"] found: [], // [{ cat, via: [...] }] — where each root category was found cats: [], // the root categories plus collected subcategories enTitle: null, // English Wikipedia article title shown: cfg.pageSize, loading: false, f: { text: '', source: 'all', type: 'all', minWidth: 0, hideUsed: false, onlySel: false } }; var api, commons, wikidata, enApi; var $panel = null; var ui = {}; // ------------------------------------------------------------------ // Small helpers // ------------------------------------------------------------------ function resolved(v) { return $.Deferred().resolve(v).promise(); } // Run promise-returning functions one after another. function sequence(fns) { return fns.reduce(function (p, fn) { return p.then(fn); }, resolved()); } function debounce(fn, ms) { var t; return function () { var self = this, args = arguments; clearTimeout(t); t = setTimeout(function () { fn.apply(self, args); }, ms); }; } // "File:Some_name.jpg" / "പ്രമാണം:Some name.jpg" -> "Some name.jpg" function norm(title) { var t = String(title || '').replace(/^[^:]*:/, '').replace(/_/g, ' ').replace(/\s+/g, ' ').trim(); return t.charAt(0).toUpperCase() + t.slice(1); } function key(title) { return norm(title).replace(/ /g, '_'); } function normCat(s) { s = String(s || '').trim().replace(/^category\s*:/i, '').replace(/_/g, ' ').trim(); return s ? 'Category:' + s.charAt(0).toUpperCase() + s.slice(1) : null; } // Plain text from Commons metadata HTML, parsed safely (no scripts run). function stripHtml(html) { if (!html) { return ''; } try { return (new DOMParser().parseFromString(html, 'text/html').body.textContent || '').trim(); } catch (e) { return ''; } } function fmtBytes(n) { if (!n) { return ''; } if (n < 1024 * 1024) { return Math.round(n / 1024) + ' KB'; } return (n / 1024 / 1024).toFixed(1) + ' MB'; } // A starting caption from the file name: "Danaus chrysippus 01.jpg" -> "Danaus chrysippus" function defaultCaption(name) { return name.replace(/\.[^.]+$/, '').replace(/_/g, ' ') .replace(/\s*\(\d+\)$/, '').replace(/[\s\-–]+\d+$/, '').trim(); } function fileType(it) { var m = it.mime || ''; if (m === 'image/jpeg') { return 'photo'; } if (m === 'image/png') { return 'png'; } if (m === 'image/svg+xml') { return 'svg'; } if (m === 'image/gif') { return 'gif'; } return 'other'; } function hasSource(it, type) { return it.sources.some(function (s) { return s.type === type; }); } function sourceClass(it) { var c = hasSource(it, 'cat'), e = hasSource(it, 'en'); return c && e ? 'mh-src-both' : c ? 'mh-src-cat' : e ? 'mh-src-en' : ''; } function loadPrefs() { var p = {}; try { p = JSON.parse(localStorage.getItem(PREF_KEY) || '{}') || {}; } catch (e) {} return $.extend({}, PREF_DEFAULTS, p); } function savePrefs() { try { localStorage.setItem(PREF_KEY, JSON.stringify(prefs)); } catch (e) {} } // Fetch every batch of a query, following "continue" until done or stop() says so. function getAll(apiObj, params, onBatch, stop) { var base = $.extend({ action: 'query', formatversion: 2 }, params); function next(cont) { return apiObj.get($.extend({}, base, cont || {})).then(function (d) { onBatch(d); if (d['continue'] && !(stop && stop())) { return next(d['continue']); } }); } return next(null); } // ------------------------------------------------------------------ // #MediaHunter hashtag in edit summaries // ------------------------------------------------------------------ // When code is copied or inserted, the page is remembered for a few hours. // The next edit of that page (source editor or VisualEditor) gets the // hashtag in its summary; after the edit is saved the mark is cleared. function readFlags() { try { return JSON.parse(localStorage.getItem(FLAG_KEY) || '{}') || {}; } catch (e) { return {}; } } function writeFlags(f) { try { localStorage.setItem(FLAG_KEY, JSON.stringify(f)); } catch (e) {} } function flagPage() { var f = readFlags(), now = Date.now(), maxAge = cfg.hashtagHours * 3600 * 1000; Object.keys(f).forEach(function (k) { if (now - f[k] > maxAge) { delete f[k]; } }); f[PAGE] = now; writeFlags(f); addHashtagToForm(); } function isFlagged() { var t = readFlags()[PAGE]; return !!t && Date.now() - t < cfg.hashtagHours * 3600 * 1000; } function withTag(s) { s = (s || '').trim(); if (s.indexOf(cfg.hashtag) !== -1) { return s; } return (s ? s + ' ' : '') + cfg.hashtag; } function addHashtagToForm() { var $s = $('#wpSummary'); if ($s.length) { $s.val(withTag($s.val())); } } function setupHashtag() { if (IS_EDIT && isFlagged()) { addHashtagToForm(); } // Safety net in case the summary box was edited afterwards. $(document).on('submit', '#editform', function () { if (isFlagged()) { addHashtagToForm(); } }); // VisualEditor save dialog. mw.hook('ve.saveDialog.stateChanged').add(function () { if (!isFlagged()) { return; } try { var dlg = ve.init.target.saveDialog; var input = dlg && dlg.editSummaryInput; if (input && input.getValue().indexOf(cfg.hashtag) === -1) { input.setValue(withTag(input.getValue())); } } catch (e) {} }); mw.hook('postEdit').add(function () { var f = readFlags(); if (f[PAGE]) { delete f[PAGE]; writeFlags(f); } }); } // ------------------------------------------------------------------ // Finding the sources // ------------------------------------------------------------------ // String values of a Wikidata property (deprecated statements skipped). function claimValues(entity, prop) { var list = (entity && entity.claims && entity.claims[prop]) || []; return list.filter(function (c) { return c.rank !== 'deprecated'; }).map(function (c) { var v = c.mainsnak && c.mainsnak.datavalue && c.mainsnak.datavalue.value; return v && typeof v === 'object' ? v.id : v; }).filter(Boolean); } // The Commons sitelink ("Multilingual sites → commons") if it is a category. function commonsCatSitelink(entity) { var sl = entity && entity.sitelinks && entity.sitelinks.commonswiki; var t = sl && (sl.title || sl); return typeof t === 'string' && /^Category:/i.test(t) ? t : null; } function getEntity(qid) { return wikidata.get({ action: 'wbgetentities', ids: qid, props: 'claims|sitelinks', sitefilter: 'commonswiki', format: 'json' }).then(function (w) { return (w.entities && w.entities[qid]) || null; }, function () { return null; }); } // Reads the current page: files already used, the English langlink and // the Wikidata item. Resolves to a list of Commons categories, each with // where it was found: // 1. Wikidata "Commons category" (P373) // 2. Wikidata sitelink under "Multilingual sites" → commons (Category:…) // 3. Wikidata "topic's main category" (P910) → its P373 / commons sitelink // 4. Fallback: a Commons category named like the English (or this) article function discover() { var found = []; function add(cat, via) { cat = normCat(cat); if (!cat) { return; } var hit = found.filter(function (f) { return f.cat === cat; })[0]; if (hit) { if (hit.via.indexOf(via) === -1) { hit.via.push(via); } } else { found.push({ cat: cat, via: [via] }); } } return api.get({ action: 'query', prop: 'pageprops|langlinks|images', ppprop: 'wikibase_item', lllang: 'en', imlimit: 'max', titles: PAGE, redirects: 1, formatversion: 2 }).then(function (d) { var p = (d.query && d.query.pages && d.query.pages[0]) || {}; (p.images || []).forEach(function (i) { S.used[key(i.title)] = true; }); if (IS_ENWIKI) { S.enTitle = p.missing ? null : p.title; } else { S.enTitle = (p.langlinks && p.langlinks[0] && p.langlinks[0].title) || null; } if (cfg.category) { add(cfg.category, 'settings'); return found; } var qid = p.pageprops && p.pageprops.wikibase_item; var wdStep = !qid ? resolved() : getEntity(qid).then(function (e) { if (!e) { return; } claimValues(e, 'P373').forEach(function (v) { add(v, 'Wikidata P373'); }); var sl = commonsCatSitelink(e); if (sl) { add(sl, 'Commons sitelink'); } if (found.length) { return; } var mainCat = claimValues(e, 'P910')[0]; if (!mainCat) { return; } return getEntity(mainCat).then(function (e2) { if (!e2) { return; } claimValues(e2, 'P373').forEach(function (v) { add(v, 'Wikidata P910 → P373'); }); var sl2 = commonsCatSitelink(e2); if (sl2) { add(sl2, 'Wikidata P910 → sitelink'); } }); }); return wdStep.then(function () { if (found.length) { return found; } var guesses = [S.enTitle, mw.config.get('wgTitle')].filter(Boolean) .map(function (t) { return 'Category:' + t.replace(/_/g, ' '); }); if (!guesses.length) { return found; } return commons.get({ action: 'query', titles: guesses.join('|'), prop: 'categoryinfo', formatversion: 2 }).then(function (c) { ((c.query && c.query.pages) || []).forEach(function (pg) { var ci = pg.categoryinfo; if (!pg.missing && ci && (ci.files + ci.subcats) > 0) { add(pg.title, 'name match on Commons'); } }); return found; }, function () { return found; }); }); }); } // The root categories plus (optionally) their subcategories, breadth-first. function collectCategories(roots) { var cats = roots.slice(); if (!prefs.subcats) { return resolved(cats); } var seen = {}; roots.forEach(function (r) { seen[r] = true; }); var frontier = roots.slice(); var depth = 0; function full() { return cats.length >= cfg.maxCategories; } function level() { if (depth >= prefs.depth || !frontier.length || full()) { return resolved(cats); } depth++; var next = []; return sequence(frontier.map(function (cat) { return function () { if (full()) { return resolved(); } setStatus('Collecting subcategories… (' + cats.length + ' found)'); return getAll(commons, { list: 'categorymembers', cmtitle: cat, cmtype: 'subcat', cmlimit: 'max' }, function (d) { ((d.query && d.query.categorymembers) || []).forEach(function (m) { if (!seen[m.title] && !full()) { seen[m.title] = true; cats.push(m.title); next.push(m.title); } }); }, full).then(null, function () { /* skip a failing category */ }); }; })).then(function () { frontier = next; return level(); }); } return level(); } // Add one Commons API page result as an image (or add a source to an existing one). function addItem(p, src) { if (!p || p.missing || !p.imageinfo || !p.imageinfo.length) { return; } var ii = p.imageinfo[0]; if (!/^image\//.test(ii.mime || '')) { return; } // skip video, audio, PDF… var name = norm(p.title); if (JUNK.test(name)) { return; } var k = key(p.title); var it = S.byKey[k]; if (!it) { if (src.type === 'cat' && S.items.length >= cfg.maxFiles) { return; } var em = ii.extmetadata || {}; it = { key: k, name: name, thumb: ii.thumburl || ii.url, url: ii.url, descUrl: ii.descriptionurl, width: ii.width || 0, height: ii.height || 0, size: ii.size || 0, mime: ii.mime, time: ii.timestamp || '', license: (em.LicenseShortName && em.LicenseShortName.value) || '', artist: stripHtml(em.Artist && em.Artist.value), sources: [], lead: false, order: S.items.length, caption: defaultCaption(name) }; S.items.push(it); S.byKey[k] = it; } if (!it.sources.some(function (s) { return s.type === src.type && s.label === src.label; })) { it.sources.push(src); } } var IMAGEINFO = { prop: 'imageinfo', iiprop: 'url|size|mime|timestamp|extmetadata', iiextmetadatafilter: 'LicenseShortName|Artist', iiurlwidth: THUMB_FETCH }; function loadCategoryFiles(cats) { return sequence(cats.map(function (cat, i) { return function () { if (S.items.length >= cfg.maxFiles) { return resolved(); } setStatus('Loading Commons files… category ' + (i + 1) + ' of ' + cats.length + ' (' + S.items.length + ' images)'); return getAll(commons, $.extend({ generator: 'categorymembers', gcmtitle: cat, gcmtype: 'file', gcmlimit: 50 }, IMAGEINFO), function (d) { ((d.query && d.query.pages) || []).forEach(function (p) { addItem(p, { type: 'cat', label: cat }); }); renderSoon(); }, function () { return S.items.length >= cfg.maxFiles; }) .then(null, function () { /* skip a failing category */ }); }; })); } function loadEnwiki() { if (!S.enTitle) { return resolved(); } var titles = []; var seen = {}; var lead = null; return getAll(enApi, { prop: 'images|pageimages', titles: S.enTitle, imlimit: 'max', piprop: 'name', pilicense: 'free', redirects: 1 }, function (d) { var p = d.query && d.query.pages && d.query.pages[0]; if (!p) { return; } if (p.pageimage) { lead = p.pageimage; } (p.images || []).forEach(function (i) { if (IMG_EXT.test(i.title) && !JUNK.test(i.title) && !seen[i.title]) { seen[i.title] = true; titles.push(i.title); } }); }).then(function () { var chunks = []; for (var i = 0; i < titles.length; i += 50) { chunks.push(titles.slice(i, i + 50)); } // Ask Commons about each file; files only on English Wikipedia // (usually non-free) come back "missing" and are dropped. return sequence(chunks.map(function (chunk) { return function () { return commons.get($.extend({ action: 'query', titles: chunk.join('|'), redirects: 1, formatversion: 2 }, IMAGEINFO)).then(function (d) { ((d.query && d.query.pages) || []).forEach(function (p) { addItem(p, { type: 'en', label: S.enTitle }); }); renderSoon(); }, function () {}); }; })); }).then(function () { if (lead && S.byKey[key('File:' + lead)]) { S.byKey[key('File:' + lead)].lead = true; } }); } function loadAll() { if (S.loading) { return; } S.loading = true; ui.load.prop('disabled', true); // Keep the current selection across reloads. var keep = S.selected.map(function (k) { return S.byKey[k]; }).filter(Boolean); S.items = []; S.byKey = {}; keep.forEach(function (it) { it.sources = []; it.order = S.items.length; S.items.push(it); S.byKey[it.key] = it; }); S.shown = cfg.pageSize; S.cats = []; updateCatLink(); render(); var step = resolved(); if (S.roots.length) { step = step.then(function () { setStatus(prefs.subcats ? 'Collecting subcategories…' : 'Loading Commons files…'); return collectCategories(S.roots); }).then(function (cats) { S.cats = cats; return loadCategoryFiles(cats); }); } step.then(function () { if (S.enTitle) { setStatus('Loading images from English Wikipedia…'); } return loadEnwiki(); }).then(function () { var nCat = S.items.filter(function (it) { return hasSource(it, 'cat'); }).length; var nEn = S.items.filter(function (it) { return hasSource(it, 'en'); }).length; var msg = 'Done: ' + nCat + ' from Commons' + (S.cats.length > 1 ? ' (' + S.cats.length + ' categories)' : '') + ', ' + nEn + ' from English Wikipedia.'; if (!S.roots.length) { msg += ' No Commons category found — type one above and press Load.'; } if (!S.enTitle) { msg += ' No English Wikipedia article is linked.'; } if (nCat >= cfg.maxFiles) { msg += ' Stopped at the limit of ' + cfg.maxFiles + ' files.'; } setStatus(msg); }, function () { setStatus('Something went wrong while loading images. Please try again.'); }).always(function () { S.loading = false; ui.load.prop('disabled', false); render(); }); } // ------------------------------------------------------------------ // Filtering, sorting, rendering // ------------------------------------------------------------------ var SORTERS = { 'default': function (a, b) { return (b.lead - a.lead) || (a.order - b.order); }, notused: function (a, b) { return ((S.used[a.key] ? 1 : 0) - (S.used[b.key] ? 1 : 0)) || (a.order - b.order); }, name: function (a, b) { return a.name.localeCompare(b.name); }, newest: function (a, b) { return b.time.localeCompare(a.time); }, oldest: function (a, b) { return a.time.localeCompare(b.time); }, largest: function (a, b) { return (b.width * b.height) - (a.width * a.height); }, filesize: function (a, b) { return b.size - a.size; } }; function visibleItems() { var f = S.f; var q = f.text.toLowerCase(); var list = S.items.filter(function (it) { if (q && (it.name + ' ' + it.caption + ' ' + it.license + ' ' + it.artist) .toLowerCase().indexOf(q) === -1) { return false; } if (f.source === 'cat' && !hasSource(it, 'cat')) { return false; } if (f.source === 'en' && !hasSource(it, 'en')) { return false; } if (f.source === 'both' && !(hasSource(it, 'cat') && hasSource(it, 'en'))) { return false; } if (f.type !== 'all' && fileType(it) !== f.type) { return false; } if (f.minWidth && it.width < f.minWidth) { return false; } if (f.hideUsed && S.used[it.key]) { return false; } if (f.onlySel && S.selected.indexOf(it.key) === -1) { return false; } return true; }); return list.sort(SORTERS[prefs.sort] || SORTERS['default']); } function render() { if (!$panel) { return; } var list = visibleItems(); ui.grid.empty(); list.slice(0, S.shown).forEach(function (it) { ui.grid.append(card(it)); }); if (!list.length && !S.loading) { ui.grid.append($('<div>').addClass('mh-empty') .text(S.items.length ? 'No images match the filters.' : 'No images found yet.')); } var left = list.length - S.shown; ui.more.toggle(left > 0).text('Show more (' + left + ' more)'); var nUsed = S.items.filter(function (it) { return S.used[it.key]; }).length; ui.stats.text('Showing ' + Math.min(S.shown, list.length) + ' of ' + list.length + ' matching · ' + S.items.length + ' found · ' + nUsed + ' already on this page'); } var renderSoon = debounce(render, 200); function badge(text, cls, title) { return $('<span>').addClass('mh-badge ' + cls).text(text).attr('title', title || ''); } function card(it) { var $c = $('<div>').addClass('mh-card ' + sourceClass(it)) .attr('data-key', it.key) .attr('title', it.name + (it.artist ? '\nAuthor: ' + it.artist : '') + '\nClick to select') .toggleClass('mh-used', !!S.used[it.key]) .toggleClass('mh-sel', S.selected.indexOf(it.key) !== -1); var $t = $('<div>').addClass('mh-thumb').appendTo($c); $('<img>').attr({ src: it.thumb, loading: 'lazy', alt: '' }).appendTo($t); $('<span>').addClass('mh-check').text('✓').appendTo($t); $('<a>').addClass('mh-open') .attr({ href: it.descUrl, target: '_blank', rel: 'noopener', title: 'Open the file page on Commons' }) .text('↗') .on('click', function (e) { e.stopPropagation(); }) .appendTo($t); var $m = $('<div>').addClass('mh-meta').appendTo($c); $('<div>').addClass('mh-name').text(it.name).appendTo($m); var $b = $('<div>').addClass('mh-badges').appendTo($m); if (S.used[it.key]) { $b.append(badge('Already on page', 'mh-b-used')); } if (it.lead) { $b.append(badge('Lead image', 'mh-b-lead', 'Main image of the English article')); } var cats = it.sources.filter(function (s) { return s.type === 'cat'; }).map(function (s) { return s.label; }); if (cats.length) { var sub = !cats.some(function (c) { return S.roots.indexOf(c) !== -1; }); $b.append(badge(sub ? 'Commons · subcat' : 'Commons', 'mh-b-cat', cats.join('\n'))); } if (hasSource(it, 'en')) { $b.append(badge('en.wiki', 'mh-b-en', 'Used on en:' + S.enTitle)); } var info = []; if (it.width) { info.push(it.width + '×' + it.height); } if (it.size) { info.push(fmtBytes(it.size)); } if (it.license) { info.push(it.license); } $('<div>').addClass('mh-info').text(info.join(' · ')).appendTo($m); $c.on('click', function () { toggleSelect(it.key); }); return $c; } function cardFor(k) { return ui.grid.children('.mh-card').filter(function () { return $(this).attr('data-key') === k; }); } function toggleSelect(k) { var i = S.selected.indexOf(k); if (i === -1) { S.selected.push(k); } else { S.selected.splice(i, 1); } if (S.f.onlySel) { render(); } else { cardFor(k).toggleClass('mh-sel', i === -1); } renderTray(); } function moveSelected(i, dir) { var j = i + dir; if (j < 0 || j >= S.selected.length) { return; } var t = S.selected[i]; S.selected[i] = S.selected[j]; S.selected[j] = t; renderTray(); } function renderTray() { var n = S.selected.length; ui.trayTitle.text(n ? n + ' image' + (n > 1 ? 's' : '') + ' selected' : 'Click images to select them'); ui.selList.empty().toggle(n > 0); S.selected.forEach(function (k, idx) { var it = S.byKey[k]; if (!it) { return; } var $r = $('<div>').addClass('mh-selrow').appendTo(ui.selList); $('<img>').attr({ src: it.thumb, alt: '' }).appendTo($r); var $m = $('<div>').addClass('mh-grow').appendTo($r); $('<div>').addClass('mh-name').text(it.name).appendTo($m); $('<input>').attr({ type: 'text', placeholder: 'Caption' }).val(it.caption) .on('input', function () { it.caption = this.value; }) .appendTo($m); button('↑', 'Move up', function () { moveSelected(idx, -1); }).prop('disabled', idx === 0).appendTo($r); button('↓', 'Move down', function () { moveSelected(idx, 1); }).prop('disabled', idx === n - 1).appendTo($r); button('✕', 'Remove from selection', function () { toggleSelect(k); }).appendTo($r); }); ui.copyThumb.prop('disabled', n < 1); ui.copyGallery.prop('disabled', n < 2); if (ui.insThumb) { ui.insThumb.prop('disabled', n < 1); ui.insGallery.prop('disabled', n < 2); } ui.clear.prop('disabled', n < 1); } // ------------------------------------------------------------------ // Wikitext output // ------------------------------------------------------------------ function selectedItems() { return S.selected.map(function (k) { return S.byKey[k]; }).filter(Boolean); } function thumbCode(it) { var cap = (it.caption || '').trim(); return '[[File:' + it.name + '|thumb' + (cap ? '|' + cap : '') + ']]'; } function galleryCode(items) { var mode = prefs.galleryMode; var open = '<gallery' + (mode && mode !== 'traditional' ? ' mode="' + mode + '"' : '') + '>'; return open + '\n' + items.map(function (it) { var cap = (it.caption || '').trim(); return 'File:' + it.name + (cap ? '|' + cap : ''); }).join('\n') + '\n</gallery>'; } function copyText(text) { var d = $.Deferred(); function legacy() { var $t = $('<textarea>').val(text).css({ position: 'fixed', top: '-1000px' }).appendTo(document.body); $t[0].select(); var ok = false; try { ok = document.execCommand('copy'); } catch (e) {} $t.remove(); if (ok) { d.resolve(); } else { d.reject(); } } if (navigator.clipboard && navigator.clipboard.writeText) { navigator.clipboard.writeText(text).then(function () { d.resolve(); }, legacy); } else { legacy(); } return d.promise(); } function copyCode(code) { ui.out.val(code).show(); copyText(code).then(function () { mw.notify('Copied! Paste it into the page.'); }, function () { ui.out.trigger('focus').trigger('select'); mw.notify('Press Ctrl+C (⌘+C) to copy the selected code.'); }); flagPage(); } function insertCode(code) { var $tb = $('#wpTextbox1'); if (!$tb.length) { copyCode(code); return; } mw.loader.using('jquery.textSelection').then(function () { $tb.textSelection('replaceSelection', code); selectedItems().forEach(function (it) { S.used[it.key] = true; }); flagPage(); render(); mw.notify('Inserted at the cursor. ' + cfg.hashtag + ' was added to the edit summary.'); }); } // ------------------------------------------------------------------ // Panel // ------------------------------------------------------------------ function button(text, title, fn) { return $('<button>').attr({ type: 'button', title: title || '' }).addClass('mh-btn').text(text) .on('click', function (e) { e.preventDefault(); fn.call(this, e); }); } function select(options, value, onChange) { var $s = $('<select>'); options.forEach(function (o) { $('<option>').val(o[0]).text(o[1]).appendTo($s); }); return $s.val(String(value)).on('change', function () { onChange($s.val()); }); } function checkbox(label, checked, onChange) { var $cb = $('<input>').attr('type', 'checkbox').prop('checked', !!checked) .on('change', function () { onChange(this.checked); }); return $('<label>').addClass('mh-cb').append($cb, document.createTextNode(' ' + label)); } function setStatus(text) { if (ui.status) { ui.status.text(text); } } // Parse the category box: several categories may be separated by "|". function parseCats(text) { var out = []; String(text || '').split('|').forEach(function (part) { var c = normCat(part); if (c && out.indexOf(c) === -1) { out.push(c); } }); return out; } // Under the category box: each category as a Commons link, plus where // it was found (Wikidata P373, Commons sitelink, …). function updateCatLink() { ui.catInfo.empty(); if (!S.roots.length) { ui.catInfo.append($('<span>').addClass('mh-muted') .text('No Commons category on Wikidata (P373 or Commons sitelink). Type one above.')); return; } S.roots.forEach(function (cat, i) { if (i) { ui.catInfo.append(document.createTextNode(' · ')); } $('<a>').attr({ href: 'https://commons.wikimedia.org/wiki/' + encodeURIComponent(cat.replace(/ /g, '_')), target: '_blank', rel: 'noopener', title: 'Open on Commons' }).text(cat).appendTo(ui.catInfo); var f = S.found.filter(function (x) { return x.cat === cat; })[0]; ui.catInfo.append($('<span>').addClass('mh-muted') .text(' (' + (f ? f.via.join(' + ') : 'typed') + ')')); }); } function renderEnLink() { ui.en.empty().append(badge('en.wiki', 'mh-b-en')); if (S.enTitle) { $('<a>').attr({ href: 'https://en.wikipedia.org/wiki/' + encodeURIComponent(S.enTitle.replace(/ /g, '_')), target: '_blank', rel: 'noopener' }).text(S.enTitle).appendTo(ui.en); } else { $('<span>').addClass('mh-muted').text('No English Wikipedia article linked').appendTo(ui.en); } } // The main article column, whatever the skin. function contentEl() { return document.querySelector('.mw-body') || document.getElementById('content') || document.getElementById('bodyContent'); } // Set the panel width and move the page so that the article column // starts exactly where the panel ends — no empty strip in between. The // skin's own left sidebar slides under the panel while it is docked. function applyWidth() { if (!$panel) { return; } $panel.css('width', prefs.full ? '' : prefs.width + 'px'); var docked = cfg.pushContent && $panel.is(':visible') && !prefs.full; var html = document.documentElement; var body = document.body; html.classList.toggle('mh-docked', docked); if (!docked) { body.style.marginLeft = ''; return; } var el = contentEl(); var edge = prefs.width; var m = edge; body.style.marginLeft = m + 'px'; if (!el) { return; } // A few rounds are enough for left-aligned and centred layouts alike. for (var i = 0; i < 8; i++) { var gap = el.getBoundingClientRect().left - edge; if (Math.abs(gap) < 1) { break; } var next = Math.max(0, m - gap); if (next === m) { break; } m = next; body.style.marginLeft = m + 'px'; } } function applyThumb() { if ($panel) { $panel[0].style.setProperty('--mh-thumb', prefs.thumb + 'px'); } } function toggleFull(state) { prefs.full = typeof state === 'boolean' ? state : !prefs.full; $panel.toggleClass('mh-full', prefs.full); ui.full.text(prefs.full ? '⤡' : '⛶') .attr('title', prefs.full ? 'Exit full screen (Esc)' : 'Full screen'); applyWidth(); savePrefs(); } function closePanel() { $panel.hide(); applyWidth(); } function openPanel() { if ($panel) { $panel.show(); applyWidth(); return; } build(); applyWidth(); setStatus('Looking for the Commons category on Wikidata…'); discover().then(function (found) { S.found = found || []; S.roots = S.found.map(function (f) { return f.cat; }); ui.cat.val(S.roots.map(function (c) { return c.replace(/^Category:/, ''); }).join(' | ')); renderEnLink(); loadAll(); }, function () { setStatus('Could not read this page. Type a Commons category and press Load.'); }); } function build() { $panel = $('<div>').attr('id', 'mh-panel') .toggleClass('mh-full', !!prefs.full) .toggleClass('mh-list', prefs.view === 'list') .appendTo(document.body); applyThumb(); // Header var $head = $('<div>').addClass('mh-head').appendTo($panel); $('<span>').addClass('mh-title').text('🔍 Media Hunter').appendTo($head); ui.full = button(prefs.full ? '⤡' : '⛶', prefs.full ? 'Exit full screen (Esc)' : 'Full screen', function () { toggleFull(); }).addClass('mh-icon').appendTo($head); button('✕', 'Close', closePanel).addClass('mh-icon').appendTo($head); var $scroll = $('<div>').addClass('mh-scroll').appendTo($panel); // Sources var $src = $('<div>').addClass('mh-section').appendTo($scroll); var $r1 = $('<div>').addClass('mh-row').appendTo($src); $r1.append(badge('Commons', 'mh-b-cat')); ui.cat = $('<input>').attr({ type: 'text', placeholder: 'Commons category (several: A | B)', list: 'mh-catlist' }).addClass('mh-grow').appendTo($r1); ui.catList = $('<datalist>').attr('id', 'mh-catlist').appendTo($r1); ui.catInfo = $('<div>').addClass('mh-catinfo').appendTo($src); var $r2 = $('<div>').addClass('mh-row').appendTo($src); $r2.append(checkbox('Include subcategories', prefs.subcats, function (v) { prefs.subcats = v; ui.depth.prop('disabled', !v); savePrefs(); })); ui.depth = select([['1', '1 level'], ['2', '2 levels'], ['3', '3 levels']], prefs.depth, function (v) { prefs.depth = parseInt(v, 10); savePrefs(); }).prop('disabled', !prefs.subcats).appendTo($r2); ui.load = button('Load', 'Load images from the category and English Wikipedia', function () { S.roots = parseCats(ui.cat.val()); loadAll(); }).addClass('mh-primary').appendTo($r2); ui.en = $('<div>').addClass('mh-row').appendTo($src); renderEnLink(); // Commons category autocomplete var acTimer; ui.cat.on('input', function () { clearTimeout(acTimer); // Suggest for the part after the last "|", keeping what comes before it. var full = $(this).val(); var cut = full.lastIndexOf('|'); var before = cut === -1 ? '' : full.slice(0, cut + 1) + ' '; var v = full.slice(cut + 1).trim().replace(/^category\s*:/i, ''); if (v.length < 2) { ui.catList.empty(); return; } acTimer = setTimeout(function () { commons.get({ action: 'query', list: 'prefixsearch', pssearch: v, psnamespace: 14, pslimit: 10, formatversion: 2 }).then(function (d) { ui.catList.empty(); ((d.query && d.query.prefixsearch) || []).forEach(function (r) { $('<option>').attr('value', before + r.title.replace(/^Category:/, '')).appendTo(ui.catList); }); }); }, 300); }).on('keydown', function (e) { if (e.key === 'Enter') { e.preventDefault(); ui.load.trigger('click'); } }); // Filters, sort and thumbnail manager var $tools = $('<div>').addClass('mh-section').appendTo($scroll); var resetAndRender = function () { S.shown = cfg.pageSize; render(); }; $('<input>').attr({ type: 'search', placeholder: 'Filter by name, caption, license, author…' }) .addClass('mh-search') .on('input', debounce(function () { S.f.text = this.value.trim(); resetAndRender(); }, 250)) .appendTo($tools); var $r3 = $('<div>').addClass('mh-row').appendTo($tools); $r3.append($('<span>').addClass('mh-muted').text('Sort')); select([ ['default', 'Lead first, load order'], ['notused', 'Not yet added first'], ['name', 'Name A–Z'], ['newest', 'Newest upload'], ['oldest', 'Oldest upload'], ['largest', 'Largest (pixels)'], ['filesize', 'Largest (file size)'] ], prefs.sort, function (v) { prefs.sort = v; savePrefs(); resetAndRender(); }).appendTo($r3); select([['all', 'All sources'], ['cat', 'Commons category'], ['en', 'English Wikipedia'], ['both', 'In both']], S.f.source, function (v) { S.f.source = v; resetAndRender(); }).appendTo($r3); var $r4 = $('<div>').addClass('mh-row').appendTo($tools); select([['all', 'All types'], ['photo', 'Photos (JPG)'], ['png', 'PNG'], ['svg', 'SVG / drawings'], ['gif', 'GIF'], ['other', 'Other (TIFF, WebP…)']], S.f.type, function (v) { S.f.type = v; resetAndRender(); }).appendTo($r4); select([['0', 'Any size'], ['800', 'Width ≥ 800 px'], ['1500', 'Width ≥ 1500 px'], ['3000', 'Width ≥ 3000 px']], S.f.minWidth, function (v) { S.f.minWidth = parseInt(v, 10); resetAndRender(); }).appendTo($r4); var $r5 = $('<div>').addClass('mh-row').appendTo($tools); $r5.append(checkbox('Hide already added', false, function (v) { S.f.hideUsed = v; resetAndRender(); })); $r5.append(checkbox('Selected only', false, function (v) { S.f.onlySel = v; resetAndRender(); })); var $r6 = $('<div>').addClass('mh-row').appendTo($tools); $r6.append($('<span>').addClass('mh-muted').text('Thumbnails')); $('<input>').attr({ type: 'range', min: 80, max: 300, step: 10, title: 'Thumbnail size' }) .val(prefs.thumb).addClass('mh-grow') .on('input', function () { prefs.thumb = parseInt(this.value, 10); applyThumb(); }) .on('change', savePrefs) .appendTo($r6); var viewBtn = button(prefs.view === 'list' ? 'Grid view' : 'List view', 'Switch layout', function () { prefs.view = prefs.view === 'list' ? 'grid' : 'list'; $panel.toggleClass('mh-list', prefs.view === 'list'); viewBtn.text(prefs.view === 'list' ? 'Grid view' : 'List view'); savePrefs(); }).appendTo($r6); button('Select shown', 'Select every image currently shown', function () { visibleItems().slice(0, S.shown).forEach(function (it) { if (S.selected.indexOf(it.key) === -1) { S.selected.push(it.key); } }); render(); renderTray(); }).appendTo($r6); // Legend $('<div>').addClass('mh-legend') .append($('<span>').addClass('mh-lg mh-lg-cat').text('Commons category')) .append($('<span>').addClass('mh-lg mh-lg-en').text('English Wikipedia')) .append($('<span>').addClass('mh-lg mh-lg-both').text('Both')) .append($('<span>').addClass('mh-lg mh-lg-used').text('Already on page')) .append($('<span>').addClass('mh-lg mh-lg-sel').text('Selected')) .appendTo($scroll); ui.status = $('<div>').addClass('mh-status').appendTo($scroll); ui.stats = $('<div>').addClass('mh-stats').appendTo($scroll); ui.grid = $('<div>').addClass('mh-grid').appendTo($scroll); ui.more = button('Show more', '', function () { S.shown += cfg.pageSize; render(); }) .addClass('mh-more').hide().appendTo($scroll); // Selection tray var $tray = $('<div>').addClass('mh-tray').appendTo($panel); var $th = $('<div>').addClass('mh-row').appendTo($tray); ui.trayTitle = $('<strong>').addClass('mh-grow').appendTo($th); ui.clear = button('Clear', 'Clear the selection', function () { S.selected = []; ui.out.hide(); render(); renderTray(); }).appendTo($th); ui.selList = $('<div>').addClass('mh-sellist').appendTo($tray); var $ta = $('<div>').addClass('mh-row').appendTo($tray); ui.copyThumb = button('Copy thumb code', 'Copy [[File:…|thumb|Caption]] for each selected image', function () { copyCode(selectedItems().map(thumbCode).join('\n')); }).addClass('mh-primary').appendTo($ta); ui.copyGallery = button('Copy gallery', 'Copy a <gallery> block with all selected images', function () { copyCode(galleryCode(selectedItems())); }).addClass('mh-primary').appendTo($ta); select([['packed', 'packed'], ['traditional', 'traditional'], ['packed-hover', 'packed-hover'], ['packed-overlay', 'packed-overlay'], ['nolines', 'nolines'], ['slideshow', 'slideshow']], prefs.galleryMode, function (v) { prefs.galleryMode = v; savePrefs(); }) .attr('title', 'Gallery mode').appendTo($ta); if (IS_EDIT && $('#wpTextbox1').length) { var $ti = $('<div>').addClass('mh-row').appendTo($tray); ui.insThumb = button('Insert thumb at cursor', 'Insert into the edit box', function () { insertCode(selectedItems().map(thumbCode).join('\n')); }).appendTo($ti); ui.insGallery = button('Insert gallery at cursor', 'Insert into the edit box', function () { insertCode(galleryCode(selectedItems())); }).appendTo($ti); } ui.out = $('<textarea>').addClass('mh-out').attr({ readonly: 'readonly', rows: 4 }).hide() .on('focus', function () { this.select(); }) .appendTo($tray); // Credit var $foot = $('<div>').addClass('mh-foot').appendTo($panel); $foot.append(document.createTextNode('Media Hunter v' + VERSION + ' · Created by ')); if (CREDIT.orcid) { $('<a>').attr({ href: 'https://orcid.org/' + CREDIT.orcid, target: '_blank', rel: 'noopener' }) .text(CREDIT.name + ' (ORCID)').appendTo($foot); } else { $foot.append(document.createTextNode(CREDIT.name + ' (ORCID)')); } $foot.append(document.createTextNode(' as part of the ' + CREDIT.project)); // Drag the right edge to resize. $('<div>').addClass('mh-resize').attr('title', 'Drag to resize').appendTo($panel) .on('mousedown', function (e) { e.preventDefault(); $(document).on('mousemove.mhresize', function (ev) { prefs.width = Math.max(320, Math.min(window.innerWidth - 120, ev.clientX)); applyWidth(); }).on('mouseup.mhresize', function () { $(document).off('.mhresize'); savePrefs(); }); }); $(window).on('resize.mh', debounce(applyWidth, 150)); $(document).on('keydown.mh', function (e) { if (e.key === 'Escape' && prefs.full && $panel.is(':visible')) { toggleFull(false); } }); renderTray(); } // ------------------------------------------------------------------ // Styles // ------------------------------------------------------------------ function addStyles() { mw.util.addCSS([ '#mh-panel{position:fixed;top:0;left:0;bottom:0;width:440px;z-index:1050;display:flex;flex-direction:column;', 'background:var(--background-color-base,#fff);color:var(--color-base,#202122);', 'border-right:1px solid var(--border-color-base,#a2a9b1);box-shadow:2px 0 14px rgba(0,0,0,.22);', 'font-size:13px;line-height:1.4;--mh-thumb:140px;}', '#mh-panel *{box-sizing:border-box;}', '#mh-panel.mh-full{right:0;width:auto;}', '.mh-head{display:flex;align-items:center;gap:4px;padding:8px 10px;background:#14866d;color:#fff;}', '.mh-title{flex:1;font-weight:bold;font-size:15px;}', '#mh-panel .mh-icon{background:transparent;border:0;color:#fff;font-size:16px;padding:2px 7px;}', '#mh-panel .mh-icon:hover{background:rgba(255,255,255,.2);}', '.mh-scroll{flex:1;min-height:0;overflow-y:auto;}', '.mh-section{padding:8px 10px;border-bottom:1px solid var(--border-color-subtle,#eaecf0);', 'display:flex;flex-direction:column;gap:6px;}', '.mh-row{display:flex;align-items:center;gap:6px;flex-wrap:wrap;}', '.mh-grow{flex:1;min-width:0;}', '.mh-muted{color:var(--color-subtle,#54595d);font-size:12px;}', '.mh-cb{white-space:nowrap;cursor:pointer;}', '#mh-panel input[type=text],#mh-panel input[type=search],#mh-panel select,#mh-panel textarea{', 'padding:3px 6px;border:1px solid #a2a9b1;border-radius:3px;font:inherit;', 'background:var(--background-color-base,#fff);color:inherit;}', '.mh-search{width:100%;}', '#mh-panel .mh-btn{border:1px solid #a2a9b1;background:var(--background-color-interactive-subtle,#f8f9fa);', 'color:inherit;border-radius:3px;padding:3px 10px;cursor:pointer;font:inherit;}', '#mh-panel .mh-btn:hover{background:var(--background-color-interactive,#eaecf0);}', '#mh-panel .mh-primary{background:#36c;border-color:#36c;color:#fff;}', '#mh-panel .mh-primary:hover{background:#2a4b8d;}', '#mh-panel .mh-btn:disabled{opacity:.45;cursor:default;}', '.mh-badge{display:inline-block;font-size:10.5px;padding:0 5px;border-radius:3px;color:#fff;white-space:nowrap;}', '.mh-b-cat{background:#14866d;}.mh-b-en{background:#36c;}', '.mh-b-used{background:#ac6600;}.mh-b-lead{background:#fc3;color:#202122;}', '.mh-legend{display:flex;flex-wrap:wrap;gap:8px;padding:6px 10px;font-size:11px;}', '.mh-lg::before{content:"";display:inline-block;width:10px;height:10px;margin-right:4px;', 'border-radius:2px;vertical-align:-1px;}', '.mh-lg-cat::before{background:#14866d;}.mh-lg-en::before{background:#36c;}', '.mh-lg-both::before{background:#7b3fa0;}.mh-lg-used::before{background:#f6c443;}', '.mh-lg-sel::before{border:2px solid #36c;}', '.mh-status{padding:4px 10px;color:var(--color-subtle,#54595d);}', '.mh-stats{padding:0 10px;font-size:11px;color:var(--color-subtle,#54595d);}', '.mh-grid{display:grid;grid-template-columns:repeat(auto-fill,minmax(var(--mh-thumb),1fr));gap:8px;padding:8px 10px;}', '.mh-card{position:relative;border:2px solid transparent;border-left-width:6px;border-radius:5px;', 'background:var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa);cursor:pointer;overflow:hidden;}', '.mh-card:hover{box-shadow:0 2px 8px rgba(0,0,0,.18);}', '.mh-src-cat{border-left-color:#14866d;}.mh-src-en{border-left-color:#36c;}', '.mh-src-both{border-left-color:#7b3fa0;}', '.mh-card.mh-used{background:#fdf0c8;border-top-color:#f6c443;border-right-color:#f6c443;border-bottom-color:#f6c443;}', 'html.skin-theme-clientpref-night .mh-card.mh-used{background:#4a3a12;}', '.mh-card.mh-sel{outline:3px solid #36c;outline-offset:-1px;}', '.mh-thumb{position:relative;height:calc(var(--mh-thumb) * 0.75);display:flex;align-items:center;', 'justify-content:center;background:var(--background-color-interactive,#eaecf0);}', '.mh-thumb img{max-width:100%;max-height:100%;object-fit:contain;}', '.mh-check{display:none;position:absolute;top:4px;left:4px;width:20px;height:20px;border-radius:50%;', 'background:#36c;color:#fff;font-size:12px;text-align:center;line-height:20px;}', '.mh-sel .mh-check{display:block;}', '.mh-open{position:absolute;top:3px;right:3px;background:rgba(0,0,0,.55);color:#fff !important;', 'border-radius:3px;padding:0 5px;text-decoration:none !important;font-size:12px;}', '.mh-meta{padding:4px 6px;display:flex;flex-direction:column;gap:3px;min-width:0;}', '.mh-name{font-size:11px;font-weight:bold;word-break:break-all;overflow:hidden;', 'display:-webkit-box;-webkit-line-clamp:2;-webkit-box-orient:vertical;}', '.mh-badges{display:flex;flex-wrap:wrap;gap:3px;}', '.mh-info{font-size:10.5px;color:var(--color-subtle,#54595d);}', '.mh-list .mh-grid{grid-template-columns:1fr;}', '.mh-list .mh-card{display:flex;}', '.mh-list .mh-thumb{width:var(--mh-thumb);flex-shrink:0;}', '.mh-list .mh-meta{flex:1;}', '.mh-empty{grid-column:1/-1;padding:16px;text-align:center;color:var(--color-subtle,#54595d);}', '#mh-panel .mh-more{display:block;margin:4px auto 12px;}', '.mh-tray{border-top:3px solid #36c;padding:8px 10px;display:flex;flex-direction:column;gap:6px;', 'max-height:55vh;overflow-y:auto;background:var(--background-color-base,#fff);}', '.mh-sellist{max-height:28vh;overflow-y:auto;}', '.mh-selrow{display:flex;align-items:center;gap:5px;padding:3px 0;border-bottom:1px solid var(--border-color-subtle,#eaecf0);}', '.mh-selrow img{width:48px;height:36px;object-fit:cover;border-radius:3px;flex-shrink:0;}', '.mh-selrow input{width:100%;margin-top:2px;}', '#mh-panel .mh-selrow .mh-btn{padding:1px 6px;}', '#mh-panel .mh-out{width:100%;font-family:monospace;font-size:12px;resize:vertical;}', '.mh-foot{padding:5px 10px;font-size:11px;color:var(--color-subtle,#54595d);', 'border-top:1px solid var(--border-color-subtle,#eaecf0);}', '.mh-resize{position:absolute;top:0;right:-4px;width:8px;height:100%;cursor:ew-resize;}', '.mh-full .mh-resize{display:none;}', '.mh-catinfo{font-size:12px;word-break:break-word;}', // While docked: page starts flush against the panel (Vector 2022 centres it otherwise). 'html.mh-docked .mw-page-container{margin-left:0 !important;}', 'html.mh-docked body{overflow-x:hidden;}' ].join('')); } // ------------------------------------------------------------------ // Start // ------------------------------------------------------------------ function init() { api = new mw.Api(); commons = new mw.ForeignApi('https://commons.wikimedia.org/w/api.php', { anonymous: true }); wikidata = new mw.ForeignApi('https://www.wikidata.org/w/api.php', { anonymous: true }); enApi = IS_ENWIKI ? api : new mw.ForeignApi('https://en.wikipedia.org/w/api.php', { anonymous: true }); setupHashtag(); if (cfg.namespaces.indexOf(mw.config.get('wgNamespaceNumber')) === -1) { return; } if (ACTION !== 'view' && !IS_EDIT) { return; } addStyles(); var link = mw.util.addPortletLink('p-tb', '#', 'Media Hunter', 't-mediahunter', 'Find images on Commons and English Wikipedia for this page'); if (link) { $(link).on('click', function (e) { e.preventDefault(); if ($panel && $panel.is(':visible')) { closePanel(); } else { openPanel(); } }); } if (cfg.autoOpen && !IS_EDIT) { openPanel(); } } mw.loader.using(['mediawiki.api', 'mediawiki.ForeignApi', 'mediawiki.util']).then(function () { $(init); }); }()); 4fima6ayj80fr9no3vyxysl4fvv65gs 4682051 4682050 2026-11-01T12:22:37Z Manojk 9257 4682051 javascript text/javascript /** * Media Hunter * ============ * A user script for Wikipedia (and other Wikimedia wikis) that finds free * images for the page you are on and gives you ready-to-paste wikitext. * * Created by Manoj Karingamadathil (https://orcid.org/0000-0003-3885-6595) as part of the Wikimedia Biodiversity Taskforce. * License: CC BY-SA 4.0 /* global mw, $, ve */ (function () { 'use strict'; if (window.MediaHunterLoaded) { return; } window.MediaHunterLoaded = true; // On Commons itself the "Commons category" idea does not apply. if (mw.config.get('wgDBname') === 'commonswiki') { return; } var VERSION = '1.2.1'; var CREDIT = { name: 'Manoj Karingamadathil', orcid: '', // TODO: add the ORCID iD here, e.g. '0000-0000-0000-0000' project: 'Wikimedia Biodiversity Taskforce' }; var cfg = $.extend({ autoOpen: false, includeSubcats: false, subcatDepth: 1, maxCategories: 30, maxFiles: 800, pageSize: 60, galleryMode: 'packed', pushContent: true, hashtag: '#MediaHunter', hashtagHours: 6, galleryHeading: mw.config.get('wgDBname') === 'mlwiki' ? 'ചിത്രശാല' : 'Gallery', fillInfobox: true, category: null, // force a Commons category for every page (rarely useful) namespaces: [0, 2, 118] // articles, user pages (drafts), Draft: }, window.MediaHunterConfig || {}); var PAGE = mw.config.get('wgPageName'); var ACTION = mw.config.get('wgAction'); var IS_EDIT = ACTION === 'edit' || ACTION === 'submit'; var IS_ENWIKI = mw.config.get('wgDBname') === 'enwiki'; var THUMB_FETCH = 320; // thumbnail width requested from Commons var PREF_KEY = 'mediahunter-prefs'; // localStorage: panel preferences var FLAG_KEY = 'mediahunter-used'; // localStorage: pages where code was copied var OPEN_KEY = 'mediahunter-open'; // sessionStorage: keep the panel open across pages var SEL_KEY = 'mediahunter-sel:' + PAGE; // sessionStorage: this page's selection var IS_LOGGED_IN = !!mw.config.get('wgUserName'); // Section names after which nothing should be inserted (lower case). var END_SECTIONS = ['see also', 'references', 'notes', 'footnotes', 'citations', 'external links', 'further reading', 'bibliography', 'sources', 'ഇതും കാണുക', 'അവലംബം', 'അവലംബങ്ങൾ', 'കുറിപ്പുകൾ', 'പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ', 'പുറം കണ്ണികൾ', 'ബാഹ്യ കണ്ണികൾ', 'സ്രോതസ്സുകൾ']; var GALLERY_SECTIONS = ['gallery', 'image gallery', 'images', 'ചിത്രശാല', 'ചിത്രങ്ങൾ']; var IMG_EXT = /\.(jpe?g|png|gif|svg|tiff?|webp|xcf)$/i; // Icons and logos used by templates; never useful as article images. var JUNK = /(OOjs|Commons-logo|Wik(i|t)ionary|Wikiquote|Wikisource|Wikimedia|Wikispecies|Wikidata|Wikinews|Wikiversity|Wikibooks|Wikivoyage|Symbol_|Symbol |Ambox|Padlock|Question_book|Question book|Text_document|Crystal_Clear|Increase|Decrease|Steady|Edit-clear|_pog\.| pog\.|Loudspeaker|Sound-icon|Star_full|Star_empty|Cscr-|Disambig|Magnify-clip|Gtk-dialog|Status_iucn|Status iucn|Folder_Hexagonal|Portal-puzzle|Red_Pencil|Red Pencil)/i; var PREF_DEFAULTS = { thumb: 140, width: 440, sort: 'default', view: 'grid', galleryMode: cfg.galleryMode, subcats: !!cfg.includeSubcats, depth: cfg.subcatDepth, full: false }; var prefs = loadPrefs(); // Everything the panel knows about. var S = { items: [], // image objects, in load order byKey: {}, // key -> image object used: {}, // key -> true for files already on this page selected: [], // keys, in the order they will be pasted roots: [], // the Commons categories to load, e.g. ["Category:Xyz"] found: [], // [{ cat, via: [...] }] — where each root category was found cats: [], // the root categories plus collected subcategories enTitle: null, // English Wikipedia article title shown: cfg.pageSize, loading: false, pendingSel: [], // [{ key, caption }] restored from this tab's session trayDirty: false, f: { text: '', source: 'all', type: 'all', minWidth: 0, hideUsed: false, onlySel: false } }; var api, commons, wikidata, enApi; var $panel = null; var ui = {}; // ------------------------------------------------------------------ // Small helpers // ------------------------------------------------------------------ function resolved(v) { return $.Deferred().resolve(v).promise(); } // Run promise-returning functions one after another. function sequence(fns) { return fns.reduce(function (p, fn) { return p.then(fn); }, resolved()); } function debounce(fn, ms) { var t; return function () { var self = this, args = arguments; clearTimeout(t); t = setTimeout(function () { fn.apply(self, args); }, ms); }; } // "File:Some_name.jpg" / "പ്രമാണം:Some name.jpg" -> "Some name.jpg" function norm(title) { var t = String(title || '').replace(/^[^:]*:/, '').replace(/_/g, ' ').replace(/\s+/g, ' ').trim(); return t.charAt(0).toUpperCase() + t.slice(1); } function key(title) { return norm(title).replace(/ /g, '_'); } function normCat(s) { s = String(s || '').trim().replace(/^category\s*:/i, '').replace(/_/g, ' ').trim(); return s ? 'Category:' + s.charAt(0).toUpperCase() + s.slice(1) : null; } // Plain text from Commons metadata HTML, parsed safely (no scripts run). function stripHtml(html) { if (!html) { return ''; } try { return (new DOMParser().parseFromString(html, 'text/html').body.textContent || '').trim(); } catch (e) { return ''; } } function fmtBytes(n) { if (!n) { return ''; } if (n < 1024 * 1024) { return Math.round(n / 1024) + ' KB'; } return (n / 1024 / 1024).toFixed(1) + ' MB'; } // A starting caption from the file name: "Danaus chrysippus 01.jpg" -> "Danaus chrysippus" function defaultCaption(name) { return name.replace(/\.[^.]+$/, '').replace(/_/g, ' ') .replace(/\s*\(\d+\)$/, '').replace(/[\s\-–]+\d+$/, '').trim(); } function fileType(it) { var m = it.mime || ''; if (m === 'image/jpeg') { return 'photo'; } if (m === 'image/png') { return 'png'; } if (m === 'image/svg+xml') { return 'svg'; } if (m === 'image/gif') { return 'gif'; } return 'other'; } function hasSource(it, type) { return it.sources.some(function (s) { return s.type === type; }); } function sourceClass(it) { var c = hasSource(it, 'cat'), e = hasSource(it, 'en'); return c && e ? 'mh-src-both' : c ? 'mh-src-cat' : e ? 'mh-src-en' : ''; } function loadPrefs() { var p = {}; try { p = JSON.parse(localStorage.getItem(PREF_KEY) || '{}') || {}; } catch (e) {} return $.extend({}, PREF_DEFAULTS, p); } function savePrefs() { try { localStorage.setItem(PREF_KEY, JSON.stringify(prefs)); } catch (e) {} } // sessionStorage lives as long as the browser tab, so the panel and the // selection survive moving between reading and editing the same page. function ssGet(k) { try { return JSON.parse(sessionStorage.getItem(k) || 'null'); } catch (e) { return null; } } function ssSet(k, v) { try { if (v === null) { sessionStorage.removeItem(k); } else { sessionStorage.setItem(k, JSON.stringify(v)); } } catch (e) {} } function saveSel() { ssSet(SEL_KEY, S.selected.length ? selectedItems().map(function (it) { return { key: it.key, caption: it.caption }; }) : null); } function commonsUrl(t) { return 'https://commons.wikimedia.org/wiki/' + encodeURIComponent(t.replace(/ /g, '_')); } function enUrl(t) { return 'https://en.wikipedia.org/wiki/' + encodeURIComponent(t.replace(/ /g, '_')); } // Fetch every batch of a query, following "continue" until done or stop() says so. function getAll(apiObj, params, onBatch, stop) { var base = $.extend({ action: 'query', formatversion: 2 }, params); function next(cont) { return apiObj.get($.extend({}, base, cont || {})).then(function (d) { onBatch(d); if (d['continue'] && !(stop && stop())) { return next(d['continue']); } }); } return next(null); } // ------------------------------------------------------------------ // #MediaHunter hashtag in edit summaries // ------------------------------------------------------------------ // When code is copied or inserted, the page is remembered for a few hours. // The next edit of that page (source editor or VisualEditor) gets the // hashtag in its summary; after the edit is saved the mark is cleared. function readFlags() { try { return JSON.parse(localStorage.getItem(FLAG_KEY) || '{}') || {}; } catch (e) { return {}; } } function writeFlags(f) { try { localStorage.setItem(FLAG_KEY, JSON.stringify(f)); } catch (e) {} } function flagPage() { var f = readFlags(), now = Date.now(), maxAge = cfg.hashtagHours * 3600 * 1000; Object.keys(f).forEach(function (k) { if (now - f[k] > maxAge) { delete f[k]; } }); f[PAGE] = now; writeFlags(f); addHashtagToForm(); } function isFlagged() { var t = readFlags()[PAGE]; return !!t && Date.now() - t < cfg.hashtagHours * 3600 * 1000; } function withTag(s) { s = (s || '').trim(); if (s.indexOf(cfg.hashtag) !== -1) { return s; } return (s ? s + ' ' : '') + cfg.hashtag; } function addHashtagToForm() { var $s = $('#wpSummary'); if ($s.length) { $s.val(withTag($s.val())); } } function setupHashtag() { if (IS_EDIT && isFlagged()) { addHashtagToForm(); } // Safety net in case the summary box was edited afterwards. $(document).on('submit', '#editform', function () { if (isFlagged()) { addHashtagToForm(); } }); // VisualEditor save dialog. mw.hook('ve.saveDialog.stateChanged').add(function () { if (!isFlagged()) { return; } try { var dlg = ve.init.target.saveDialog; var input = dlg && dlg.editSummaryInput; if (input && input.getValue().indexOf(cfg.hashtag) === -1) { input.setValue(withTag(input.getValue())); } } catch (e) {} }); mw.hook('postEdit').add(function () { var f = readFlags(); if (f[PAGE]) { delete f[PAGE]; writeFlags(f); } }); } // ------------------------------------------------------------------ // Finding the sources // ------------------------------------------------------------------ // String values of a Wikidata property (deprecated statements skipped). function claimValues(entity, prop) { var list = (entity && entity.claims && entity.claims[prop]) || []; return list.filter(function (c) { return c.rank !== 'deprecated'; }).map(function (c) { var v = c.mainsnak && c.mainsnak.datavalue && c.mainsnak.datavalue.value; return v && typeof v === 'object' ? v.id : v; }).filter(Boolean); } // The Commons sitelink ("Multilingual sites → commons") if it is a category. function commonsCatSitelink(entity) { var sl = entity && entity.sitelinks && entity.sitelinks.commonswiki; var t = sl && (sl.title || sl); return typeof t === 'string' && /^Category:/i.test(t) ? t : null; } function getEntity(qid) { return wikidata.get({ action: 'wbgetentities', ids: qid, props: 'claims|sitelinks', sitefilter: 'commonswiki', format: 'json' }).then(function (w) { return (w.entities && w.entities[qid]) || null; }, function () { return null; }); } // Reads the current page: files already used, the English langlink and // the Wikidata item. Resolves to a list of Commons categories, each with // where it was found: // 1. Wikidata "Commons category" (P373) // 2. Wikidata sitelink under "Multilingual sites" → commons (Category:…) // 3. Wikidata "topic's main category" (P910) → its P373 / commons sitelink // 4. Fallback: a Commons category named like the English (or this) article function discover() { var found = []; function add(cat, via) { cat = normCat(cat); if (!cat) { return; } var hit = found.filter(function (f) { return f.cat === cat; })[0]; if (hit) { if (hit.via.indexOf(via) === -1) { hit.via.push(via); } } else { found.push({ cat: cat, via: [via] }); } } return api.get({ action: 'query', prop: 'pageprops|langlinks|images', ppprop: 'wikibase_item', lllang: 'en', imlimit: 'max', titles: PAGE, redirects: 1, formatversion: 2 }).then(function (d) { var p = (d.query && d.query.pages && d.query.pages[0]) || {}; (p.images || []).forEach(function (i) { S.used[key(i.title)] = true; }); if (IS_ENWIKI) { S.enTitle = p.missing ? null : p.title; } else { S.enTitle = (p.langlinks && p.langlinks[0] && p.langlinks[0].title) || null; } if (cfg.category) { add(cfg.category, 'settings'); return found; } var qid = p.pageprops && p.pageprops.wikibase_item; var wdStep = !qid ? resolved() : getEntity(qid).then(function (e) { if (!e) { return; } claimValues(e, 'P373').forEach(function (v) { add(v, 'Wikidata P373'); }); var sl = commonsCatSitelink(e); if (sl) { add(sl, 'Commons sitelink'); } if (found.length) { return; } var mainCat = claimValues(e, 'P910')[0]; if (!mainCat) { return; } return getEntity(mainCat).then(function (e2) { if (!e2) { return; } claimValues(e2, 'P373').forEach(function (v) { add(v, 'Wikidata P910 → P373'); }); var sl2 = commonsCatSitelink(e2); if (sl2) { add(sl2, 'Wikidata P910 → sitelink'); } }); }); return wdStep.then(function () { if (found.length) { return found; } var guesses = [S.enTitle, mw.config.get('wgTitle')].filter(Boolean) .map(function (t) { return 'Category:' + t.replace(/_/g, ' '); }); if (!guesses.length) { return found; } return commons.get({ action: 'query', titles: guesses.join('|'), prop: 'categoryinfo', formatversion: 2 }).then(function (c) { ((c.query && c.query.pages) || []).forEach(function (pg) { var ci = pg.categoryinfo; if (!pg.missing && ci && (ci.files + ci.subcats) > 0) { add(pg.title, 'name match on Commons'); } }); return found; }, function () { return found; }); }); }); } // The root categories plus (optionally) their subcategories, breadth-first. function collectCategories(roots) { var cats = roots.slice(); if (!prefs.subcats) { return resolved(cats); } var seen = {}; roots.forEach(function (r) { seen[r] = true; }); var frontier = roots.slice(); var depth = 0; function full() { return cats.length >= cfg.maxCategories; } function level() { if (depth >= prefs.depth || !frontier.length || full()) { return resolved(cats); } depth++; var next = []; return sequence(frontier.map(function (cat) { return function () { if (full()) { return resolved(); } setStatus('Collecting subcategories… (' + cats.length + ' found)'); return getAll(commons, { list: 'categorymembers', cmtitle: cat, cmtype: 'subcat', cmlimit: 'max' }, function (d) { ((d.query && d.query.categorymembers) || []).forEach(function (m) { if (!seen[m.title] && !full()) { seen[m.title] = true; cats.push(m.title); next.push(m.title); } }); }, full).then(null, function () { /* skip a failing category */ }); }; })).then(function () { frontier = next; return level(); }); } return level(); } // Add one Commons API page result as an image (or add a source to an existing one). function addItem(p, src) { if (!p || p.missing || !p.imageinfo || !p.imageinfo.length) { return; } var ii = p.imageinfo[0]; if (!/^image\//.test(ii.mime || '')) { return; } // skip video, audio, PDF… var name = norm(p.title); if (JUNK.test(name)) { return; } var k = key(p.title); var it = S.byKey[k]; if (!it) { if (src.type === 'cat' && S.items.length >= cfg.maxFiles) { return; } var em = ii.extmetadata || {}; it = { key: k, name: name, thumb: ii.thumburl || ii.url, url: ii.url, descUrl: ii.descriptionurl, width: ii.width || 0, height: ii.height || 0, size: ii.size || 0, mime: ii.mime, time: ii.timestamp || '', license: (em.LicenseShortName && em.LicenseShortName.value) || '', artist: stripHtml(em.Artist && em.Artist.value), sources: [], lead: false, order: S.items.length, caption: defaultCaption(name) }; S.items.push(it); S.byKey[k] = it; var pend = S.pendingSel.filter(function (x) { return x.key === k; })[0]; if (pend && S.selected.indexOf(k) === -1) { if (pend.caption !== undefined) { it.caption = pend.caption; } S.selected.push(k); S.trayDirty = true; } } if (!it.sources.some(function (s) { return s.type === src.type && s.label === src.label; })) { it.sources.push(src); } } var IMAGEINFO = { prop: 'imageinfo', iiprop: 'url|size|mime|timestamp|extmetadata', iiextmetadatafilter: 'LicenseShortName|Artist', iiurlwidth: THUMB_FETCH }; function loadCategoryFiles(cats) { return sequence(cats.map(function (cat, i) { return function () { if (S.items.length >= cfg.maxFiles) { return resolved(); } setStatus('Loading Commons files… category ' + (i + 1) + ' of ' + cats.length + ' (' + S.items.length + ' images)'); return getAll(commons, $.extend({ generator: 'categorymembers', gcmtitle: cat, gcmtype: 'file', gcmlimit: 50 }, IMAGEINFO), function (d) { ((d.query && d.query.pages) || []).forEach(function (p) { addItem(p, { type: 'cat', label: cat }); }); renderSoon(); }, function () { return S.items.length >= cfg.maxFiles; }) .then(null, function () { /* skip a failing category */ }); }; })); } function loadEnwiki() { if (!S.enTitle) { return resolved(); } var titles = []; var seen = {}; var lead = null; return getAll(enApi, { prop: 'images|pageimages', titles: S.enTitle, imlimit: 'max', piprop: 'name', pilicense: 'free', redirects: 1 }, function (d) { var p = d.query && d.query.pages && d.query.pages[0]; if (!p) { return; } if (p.pageimage) { lead = p.pageimage; } (p.images || []).forEach(function (i) { if (IMG_EXT.test(i.title) && !JUNK.test(i.title) && !seen[i.title]) { seen[i.title] = true; titles.push(i.title); } }); }).then(function () { var chunks = []; for (var i = 0; i < titles.length; i += 50) { chunks.push(titles.slice(i, i + 50)); } // Ask Commons about each file; files only on English Wikipedia // (usually non-free) come back "missing" and are dropped. return sequence(chunks.map(function (chunk) { return function () { return commons.get($.extend({ action: 'query', titles: chunk.join('|'), redirects: 1, formatversion: 2 }, IMAGEINFO)).then(function (d) { ((d.query && d.query.pages) || []).forEach(function (p) { addItem(p, { type: 'en', label: S.enTitle }); }); renderSoon(); }, function () {}); }; })); }).then(function () { if (lead && S.byKey[key('File:' + lead)]) { S.byKey[key('File:' + lead)].lead = true; } }); } function loadAll() { if (S.loading) { return; } S.loading = true; ui.load.prop('disabled', true); // Keep the current selection across reloads. var keep = S.selected.map(function (k) { return S.byKey[k]; }).filter(Boolean); S.items = []; S.byKey = {}; keep.forEach(function (it) { it.sources = []; it.order = S.items.length; S.items.push(it); S.byKey[it.key] = it; }); S.shown = cfg.pageSize; S.cats = []; updateCatLink(); render(); var step = resolved(); if (S.roots.length) { step = step.then(function () { setStatus(prefs.subcats ? 'Collecting subcategories…' : 'Loading Commons files…'); return collectCategories(S.roots); }).then(function (cats) { S.cats = cats; return loadCategoryFiles(cats); }); } step.then(function () { if (S.enTitle) { setStatus('Loading images from English Wikipedia…'); } return loadEnwiki(); }).then(function () { var nCat = S.items.filter(function (it) { return hasSource(it, 'cat'); }).length; var nEn = S.items.filter(function (it) { return hasSource(it, 'en'); }).length; var msg = 'Done: ' + nCat + ' from Commons' + (S.cats.length > 1 ? ' (' + S.cats.length + ' categories)' : '') + ', ' + nEn + ' from English Wikipedia.'; if (!S.roots.length) { msg += ' No Commons category found — type one above and press Load.'; } if (!S.enTitle) { msg += ' No English Wikipedia article is linked.'; } if (nCat >= cfg.maxFiles) { msg += ' Stopped at the limit of ' + cfg.maxFiles + ' files.'; } setStatus(msg); }, function () { setStatus('Something went wrong while loading images. Please try again.'); }).always(function () { S.loading = false; ui.load.prop('disabled', false); // Put a restored selection back in its saved order. if (S.pendingSel.length) { var order = S.pendingSel.map(function (x) { return x.key; }); var pos = function (k) { var i = order.indexOf(k); return i === -1 ? 1e9 : i; }; S.selected.sort(function (a, b) { return pos(a) - pos(b); }); S.pendingSel = []; } lastText = null; scanEditor(); render(); renderTray(); }); } // ------------------------------------------------------------------ // Filtering, sorting, rendering // ------------------------------------------------------------------ var SORTERS = { 'default': function (a, b) { return (b.lead - a.lead) || (a.order - b.order); }, notused: function (a, b) { return ((S.used[a.key] ? 1 : 0) - (S.used[b.key] ? 1 : 0)) || (a.order - b.order); }, name: function (a, b) { return a.name.localeCompare(b.name); }, newest: function (a, b) { return b.time.localeCompare(a.time); }, oldest: function (a, b) { return a.time.localeCompare(b.time); }, largest: function (a, b) { return (b.width * b.height) - (a.width * a.height); }, filesize: function (a, b) { return b.size - a.size; } }; function visibleItems() { var f = S.f; var q = f.text.toLowerCase(); var list = S.items.filter(function (it) { if (q && (it.name + ' ' + it.caption + ' ' + it.license + ' ' + it.artist) .toLowerCase().indexOf(q) === -1) { return false; } if (f.source === 'cat' && !hasSource(it, 'cat')) { return false; } if (f.source === 'en' && !hasSource(it, 'en')) { return false; } if (f.source === 'both' && !(hasSource(it, 'cat') && hasSource(it, 'en'))) { return false; } if (f.type !== 'all' && fileType(it) !== f.type) { return false; } if (f.minWidth && it.width < f.minWidth) { return false; } if (f.hideUsed && S.used[it.key]) { return false; } if (f.onlySel && S.selected.indexOf(it.key) === -1) { return false; } return true; }); return list.sort(SORTERS[prefs.sort] || SORTERS['default']); } function render() { if (!$panel) { return; } var list = visibleItems(); ui.grid.empty(); list.slice(0, S.shown).forEach(function (it) { ui.grid.append(card(it)); }); if (!list.length && !S.loading) { ui.grid.append($('<div>').addClass('mh-empty') .text(S.items.length ? 'No images match the filters.' : 'No images found yet.')); } var left = list.length - S.shown; ui.more.toggle(left > 0).text('Show more (' + left + ' more)'); var nUsed = S.items.filter(function (it) { return S.used[it.key]; }).length; ui.stats.text('Showing ' + Math.min(S.shown, list.length) + ' of ' + list.length + ' matching · ' + S.items.length + ' found · ' + nUsed + ' already on this page'); } var renderSoon = debounce(function () { render(); if (S.trayDirty) { S.trayDirty = false; renderTray(); } }, 200); function badge(text, cls, title) { return $('<span>').addClass('mh-badge ' + cls).text(text).attr('title', title || ''); } // A badge that opens a page (Commons category, English article) in a new tab. function linkBadge(text, cls, title, href) { if (!href) { return badge(text, cls, title); } return $('<a>').addClass('mh-badge ' + cls).text(text) .attr({ href: href, target: '_blank', rel: 'noopener', title: title || '' }) .on('click', function (e) { e.stopPropagation(); }); } function card(it) { var $c = $('<div>').addClass('mh-card ' + sourceClass(it)) .attr('data-key', it.key) .attr('title', it.name + (it.artist ? '\nAuthor: ' + it.artist : '') + '\nClick to select') .toggleClass('mh-used', !!S.used[it.key]) .toggleClass('mh-sel', S.selected.indexOf(it.key) !== -1); var $t = $('<div>').addClass('mh-thumb').appendTo($c); $('<img>').attr({ src: it.thumb, loading: 'lazy', alt: '' }).appendTo($t); $('<span>').addClass('mh-check').text('✓').appendTo($t); $('<a>').addClass('mh-open') .attr({ href: it.descUrl, target: '_blank', rel: 'noopener', title: 'Open the file page on Commons' }) .text('↗') .on('click', function (e) { e.stopPropagation(); }) .appendTo($t); var $m = $('<div>').addClass('mh-meta').appendTo($c); $('<div>').addClass('mh-name').text(it.name).appendTo($m); var $b = $('<div>').addClass('mh-badges').appendTo($m); if (S.used[it.key]) { $b.append(badge('Already on page', 'mh-b-used')); } if (it.lead) { $b.append(badge('Lead image', 'mh-b-lead', 'Main image of the English article')); } var cats = it.sources.filter(function (s) { return s.type === 'cat'; }).map(function (s) { return s.label; }); if (cats.length) { var sub = !cats.some(function (c) { return S.roots.indexOf(c) !== -1; }); $b.append(linkBadge(sub ? 'Commons · subcat' : 'Commons', 'mh-b-cat', 'Open on Commons:\n' + cats.join('\n'), commonsUrl(cats[0]))); } if (hasSource(it, 'en')) { $b.append(linkBadge('en.wiki', 'mh-b-en', 'Open en:' + S.enTitle, enUrl(S.enTitle))); } var info = []; if (it.width) { info.push(it.width + '×' + it.height); } if (it.size) { info.push(fmtBytes(it.size)); } if (it.license) { info.push(it.license); } $('<div>').addClass('mh-info').text(info.join(' · ')).appendTo($m); $c.on('click', function () { toggleSelect(it.key); }); return $c; } function cardFor(k) { return ui.grid.children('.mh-card').filter(function () { return $(this).attr('data-key') === k; }); } function toggleSelect(k) { var i = S.selected.indexOf(k); if (i === -1) { S.selected.push(k); } else { S.selected.splice(i, 1); } if (S.f.onlySel) { render(); } else { cardFor(k).toggleClass('mh-sel', i === -1); } renderTray(); } function moveSelected(i, dir) { var j = i + dir; if (j < 0 || j >= S.selected.length) { return; } var t = S.selected[i]; S.selected[i] = S.selected[j]; S.selected[j] = t; renderTray(); } function renderTray() { var n = S.selected.length; saveSel(); ui.trayTitle.text(n ? n + ' image' + (n > 1 ? 's' : '') + ' selected' : 'Click images to select them'); ui.selList.empty().toggle(n > 0); S.selected.forEach(function (k, idx) { var it = S.byKey[k]; if (!it) { return; } var $r = $('<div>').addClass('mh-selrow').appendTo(ui.selList); $('<img>').attr({ src: it.thumb, alt: '' }).appendTo($r); var $m = $('<div>').addClass('mh-grow').appendTo($r); $('<div>').addClass('mh-name').text(it.name).appendTo($m); $('<input>').attr({ type: 'text', placeholder: 'Caption' }).val(it.caption) .on('input', function () { it.caption = this.value; saveSel(); }) .appendTo($m); button('↑', 'Move up', function () { moveSelected(idx, -1); }).prop('disabled', idx === 0).appendTo($r); button('↓', 'Move down', function () { moveSelected(idx, 1); }).prop('disabled', idx === n - 1).appendTo($r); button('✕', 'Remove from selection', function () { toggleSelect(k); }).appendTo($r); }); ui.copyThumb.prop('disabled', n < 1); ui.copyGallery.prop('disabled', n < 2); if (ui.insThumb) { ui.insThumb.prop('disabled', n < 1); ui.insGallery.prop('disabled', n < 2); } ui.clear.prop('disabled', n < 1); if (ui.save && !EDIT_FORM()) { ui.save.prop('disabled', n < 1 || !IS_LOGGED_IN); } } // ------------------------------------------------------------------ // Wikitext output // ------------------------------------------------------------------ function selectedItems() { return S.selected.map(function (k) { return S.byKey[k]; }).filter(Boolean); } function thumbCode(it) { var cap = (it.caption || '').trim(); return '[[File:' + it.name + '|thumb' + (cap ? '|' + cap : '') + ']]'; } function galleryCode(items) { var mode = prefs.galleryMode; var open = '<gallery' + (mode && mode !== 'traditional' ? ' mode="' + mode + '"' : '') + '>'; return open + '\n' + items.map(function (it) { var cap = (it.caption || '').trim(); return 'File:' + it.name + (cap ? '|' + cap : ''); }).join('\n') + '\n</gallery>'; } // The gallery as pasted: "== ചിത്രശാല ==" (cfg.galleryHeading) + <gallery>. function galleryBlock(items) { var head = ui.galHead && ui.galHead.find('input').prop('checked'); return (head ? '== ' + cfg.galleryHeading + ' ==\n' : '') + galleryCode(items); } // Does the page already have a gallery section? Then no new heading is needed. function hasGallerySection() { var text = null; if (EDIT_FORM() && $.fn.textSelection) { try { text = $('#wpTextbox1').textSelection('getContents'); } catch (e) {} } if (typeof text === 'string') { return text.split('\n').some(function (l) { var h = headingOf(l); return h !== null && GALLERY_SECTIONS.indexOf(h) !== -1; }); } return $('#mw-content-text').find('h2, h3').toArray().some(function (el) { var t = $(el).clone().find('.mw-editsection').remove().end().text().trim().toLowerCase(); return GALLERY_SECTIONS.indexOf(t) !== -1; }); } function copyText(text) { var d = $.Deferred(); function legacy() { var $t = $('<textarea>').val(text).css({ position: 'fixed', top: '-1000px' }).appendTo(document.body); $t[0].select(); var ok = false; try { ok = document.execCommand('copy'); } catch (e) {} $t.remove(); if (ok) { d.resolve(); } else { d.reject(); } } if (navigator.clipboard && navigator.clipboard.writeText) { navigator.clipboard.writeText(text).then(function () { d.resolve(); }, legacy); } else { legacy(); } return d.promise(); } function copyCode(code) { ui.out.val(code).show(); copyText(code).then(function () { mw.notify('Copied! Paste it into the page.'); }, function () { ui.out.trigger('focus').trigger('select'); mw.notify('Press Ctrl+C (⌘+C) to copy the selected code.'); }); flagPage(); } function insertCode(code) { var $tb = $('#wpTextbox1'); if (!$tb.length) { copyCode(code); return; } mw.loader.using('jquery.textSelection').then(function () { $tb.textSelection('replaceSelection', code); selectedItems().forEach(function (it) { S.used[it.key] = true; }); flagPage(); render(); mw.notify('Inserted at the cursor. ' + cfg.hashtag + ' was added to the edit summary.'); }); } // ------------------------------------------------------------------ // Keeping "already on page" up to date // ------------------------------------------------------------------ // True on the source editor page (the classic edit box is present). function EDIT_FORM() { return IS_EDIT && $('#wpTextbox1').length > 0; } // Read view: ask the wiki again which files the page uses. function refreshUsed() { return api.get({ action: 'query', prop: 'images', imlimit: 'max', titles: PAGE, redirects: 1, formatversion: 2 }).then(function (d) { var p = (d.query && d.query.pages && d.query.pages[0]) || {}; S.used = {}; (p.images || []).forEach(function (i) { S.used[key(i.title)] = true; }); render(); }); } // Edit view: look for each image's file name in the edit box text, so the // orange "already on page" mark follows what you type, paste or delete. var lastText = null; function scanEditor() { if (!$panel || !$panel.is(':visible') || !EDIT_FORM() || !$.fn.textSelection) { return; } var text; try { text = $('#wpTextbox1').textSelection('getContents'); } catch (e) { return; } if (typeof text !== 'string' || text === lastText) { return; } lastText = text; var hay = text.replace(/_/g, ' ').toLowerCase(); var changed = false; S.items.forEach(function (it) { var on = hay.indexOf(it.name.toLowerCase()) !== -1; if (!!S.used[it.key] !== on) { changed = true; if (on) { S.used[it.key] = true; } else { delete S.used[it.key]; } } }); if (changed) { render(); } } // ------------------------------------------------------------------ // Save with Media Hunter // ------------------------------------------------------------------ function autoSummary(n, asGallery) { var from = S.roots.length ? ' from [[:commons:' + S.roots[0] + '|Commons]]' : ' from Wikimedia Commons'; if (asGallery) { return 'Added a gallery of ' + n + ' image' + (n > 1 ? 's' : '') + from; } return (n === 1 ? 'Added an image' : 'Added ' + n + ' images') + from; } // Section heading text of a wikitext line, lower case, or null. function headingOf(line) { var m = /^(={2,6})\s*(.*?)\s*\1\s*$/.exec(line); return m ? m[2].replace(/<!--[\s\S]*?-->/g, '').trim().toLowerCase() : null; } // Put a <gallery> block in the right place: // • under an existing "Gallery" section, else // • as a new section before See also / References / External links, else // • before the categories and stub templates at the end of the page. function placeGallery(text, code) { var lines = text.split('\n'); var i, h; for (i = 0; i < lines.length; i++) { h = headingOf(lines[i]); if (h !== null && GALLERY_SECTIONS.indexOf(h) !== -1) { lines.splice(i + 1, 0, code); return lines.join('\n'); } } var block = ['== ' + cfg.galleryHeading + ' ==', code, '']; for (i = 0; i < lines.length; i++) { h = headingOf(lines[i]); if (h !== null && END_SECTIONS.indexOf(h) !== -1) { lines.splice.apply(lines, [i, 0].concat(block)); return lines.join('\n'); } } var j = lines.length; while (j > 0 && /^\s*$|^\s*\[\[\s*(category|വർഗ്ഗം)\s*:|^\s*\{\{[^{}]*\}\}\s*$|^\s*__[A-Z]+__\s*$/i.test(lines[j - 1])) { j--; } // lines[j] (if any) is already a blank line or the end-matter itself. var tail = j < lines.length && lines[j].trim() === '' ? block.slice(0, -1) : block; lines.splice.apply(lines, [j, 0].concat([''].concat(tail))); return lines.join('\n'); } // First line that is prose: skip blank lines, comments and the templates // at the top of the page (infobox included, multi-line aware). function findInsertLine(lines) { var depth = 0; var inComment = false; for (var i = 0; i < lines.length; i++) { var line = lines[i]; if (!inComment && depth === 0 && line.trim() !== '' && !/^\s*(\{\{|<!--|__|\[\[\s*(file|image|പ്രമാണം|ചിത്രം)\s*:)/i.test(line)) { return i; } depth += (line.match(/\{\{/g) || []).length; depth -= (line.match(/\}\}/g) || []).length; if (depth < 0) { depth = 0; } if (/<!--/.test(line) && !/-->/.test(line.split('<!--').pop())) { inComment = true; } if (inComment && /-->/.test(line)) { inComment = false; } } return 0; } function insertLead(text, code) { var lines = text.split('\n'); lines.splice(findInsertLine(lines), 0, code); return lines.join('\n'); } // Thumbnails: one image fills an empty infobox image= field when there is // one; otherwise the thumbnails go at the top of the article text. function placeThumbs(text, items) { if (items.length === 1 && cfg.fillInfobox) { var it = items[0]; var re = /(\|[ \t]*(?:image|ചിത്രം)[ \t]*=)([ \t]*)([^\n|}]*)/i; var m = text.match(re); if (m && !m[3].replace(/<!--[\s\S]*?-->/g, '').trim()) { var t = text.replace(re, function (all, a) { return a + ' ' + it.name; }); var cap = (it.caption || '').trim(); if (cap) { t = t.replace(/(\|[ \t]*(?:caption|അടിക്കുറിപ്പ്)[ \t]*=)[ \t]*(?=\r?\n|\||\})/i, function (all, a) { return a + ' ' + cap; }); } return { text: t, how: 'infobox' }; } } return { text: insertLead(text, items.map(thumbCode).join('\n')), how: 'lead' }; } // Some infoboxes ignore a bare file name; check that it really renders. function verifyRenders(wikitext, fileName) { return api.post({ action: 'parse', title: PAGE, text: wikitext, prop: 'images', contentmodel: 'wikitext', formatversion: 2 }).then(function (d) { var want = fileName.replace(/ /g, '_').toLowerCase(); return ((d.parse && d.parse.images) || []).some(function (im) { return im.replace(/ /g, '_').toLowerCase() === want; }); }, function () { return true; }); } // Read view: add the selected images to the page and save it. function saveToPage() { var items = selectedItems(); var n = items.length; if (!n) { return; } if (!IS_LOGGED_IN) { mw.notify('Please log in to save.', { type: 'warn' }); return; } if (document.documentElement.classList.contains('ve-active')) { mw.notify('The visual editor is open. Close it first, or copy the code and paste it there.', { type: 'warn' }); return; } var mode = ui.saveAs.val(); var asGallery = mode === 'gallery' || (mode === 'auto' && n > 1); var summary = withTag(ui.summary.val().trim() || autoSummary(n, asGallery)); var what = asGallery ? 'a gallery of ' + n + ' image' + (n > 1 ? 's' : '') : (n === 1 ? '1 image' : n + ' images') + ' as thumbnail' + (n > 1 ? 's' : ''); if (!window.confirm('Media Hunter will add ' + what + ' to "' + mw.config.get('wgTitle') + '" and save the page.\n\nEdit summary: ' + summary + '\n\nContinue?')) { return; } ui.save.prop('disabled', true).text('Saving…'); api.get({ action: 'query', prop: 'revisions', rvprop: 'content|timestamp', rvslots: 'main', titles: PAGE, curtimestamp: 1, formatversion: 2 }).then(function (d) { var page = d.query && d.query.pages && d.query.pages[0]; if (!page || page.missing || !page.revisions) { return $.Deferred().reject('page-missing').promise(); } var rev = page.revisions[0]; var text = rev.slots.main.content; var placed = asGallery ? { text: placeGallery(text, galleryCode(items)), how: 'gallery' } : placeThumbs(text, items); var check = placed.how === 'infobox' ? verifyRenders(placed.text, items[0].name) : resolved(true); return check.then(function (ok) { if (!ok) { placed = { text: insertLead(text, items.map(thumbCode).join('\n')), how: 'lead' }; } return api.postWithEditToken({ action: 'edit', title: PAGE, text: placed.text, summary: summary, basetimestamp: rev.timestamp, starttimestamp: d.curtimestamp, nocreate: 1, formatversion: 2 }); }); }).then(function (r) { if (!r || !r.edit || r.edit.result !== 'Success') { return $.Deferred().reject((r && r.edit && r.edit.result) || 'unknown').promise(); } ssSet(SEL_KEY, null); var f = readFlags(); if (f[PAGE]) { delete f[PAGE]; writeFlags(f); } mw.notify('Saved. Reloading the page…'); location.reload(); }).then(null, function (code) { ui.save.prop('disabled', false).text('💾 Save with Media Hunter'); var msg = code === 'editconflict' ? 'Someone else edited the page just now. Reload and try again.' : 'Save failed: ' + code; mw.notify(msg, { type: 'error' }); }); } // Edit view: put the summary (plus hashtag) in the edit form and save it. function saveEditForm() { var $sum = $('#wpSummary'); var $btn = $('#wpSave'); if (!$btn.length) { mw.notify('Could not find the Save button of the editor.', { type: 'error' }); return; } var own = ui.summary.val().trim(); var current = $sum.val() || ''; var section = (current.match(/^\/\*.*?\*\/\s*/) || [''])[0]; // keep "/* Section */" $sum.val(withTag(own ? section + own : current)); if (!window.confirm('Save this page now?\n\nEdit summary: ' + $sum.val())) { return; } flagPage(); ssSet(SEL_KEY, null); $btn.trigger('click'); } // ------------------------------------------------------------------ // Panel // ------------------------------------------------------------------ function button(text, title, fn) { return $('<button>').attr({ type: 'button', title: title || '' }).addClass('mh-btn').text(text) .on('click', function (e) { e.preventDefault(); fn.call(this, e); }); } function select(options, value, onChange) { var $s = $('<select>'); options.forEach(function (o) { $('<option>').val(o[0]).text(o[1]).appendTo($s); }); return $s.val(String(value)).on('change', function () { onChange($s.val()); }); } function checkbox(label, checked, onChange) { var $cb = $('<input>').attr('type', 'checkbox').prop('checked', !!checked) .on('change', function () { onChange(this.checked); }); return $('<label>').addClass('mh-cb').append($cb, document.createTextNode(' ' + label)); } function setStatus(text) { if (ui.status) { ui.status.text(text); } } // Parse the category box: several categories may be separated by "|". function parseCats(text) { var out = []; String(text || '').split('|').forEach(function (part) { var c = normCat(part); if (c && out.indexOf(c) === -1) { out.push(c); } }); return out; } // Under the category box: each category as a Commons link, plus where // it was found (Wikidata P373, Commons sitelink, …). function updateCatLink() { ui.catInfo.empty(); ui.catBadge.attr('href', S.roots.length ? commonsUrl(S.roots[0]) : 'https://commons.wikimedia.org/w/index.php?search=' + encodeURIComponent(S.enTitle || mw.config.get('wgTitle')) + '&ns14=1'); if (!S.roots.length) { ui.catInfo.append($('<span>').addClass('mh-muted') .text('No Commons category on Wikidata (P373 or Commons sitelink). Type one above.')); return; } S.roots.forEach(function (cat, i) { if (i) { ui.catInfo.append(document.createTextNode(' · ')); } $('<a>').attr({ href: commonsUrl(cat), target: '_blank', rel: 'noopener', title: 'Open on Commons' }).text(cat).appendTo(ui.catInfo); var f = S.found.filter(function (x) { return x.cat === cat; })[0]; ui.catInfo.append($('<span>').addClass('mh-muted') .text(' (' + (f ? f.via.join(' + ') : 'typed') + ')')); }); } function renderEnLink() { ui.en.empty().append(linkBadge('en.wiki', 'mh-b-en', S.enTitle ? 'Open en:' + S.enTitle : '', S.enTitle ? enUrl(S.enTitle) : null)); if (S.enTitle) { $('<a>').attr({ href: enUrl(S.enTitle), target: '_blank', rel: 'noopener' }).text(S.enTitle).appendTo(ui.en); } else { $('<span>').addClass('mh-muted').text('No English Wikipedia article linked').appendTo(ui.en); } } // The main article column, whatever the skin. function contentEl() { return document.querySelector('.mw-body') || document.getElementById('content') || document.getElementById('bodyContent'); } // Set the panel width and move the page so that the article column // starts exactly where the panel ends — no empty strip in between. The // skin's own left sidebar slides under the panel while it is docked. function applyWidth() { if (!$panel) { return; } $panel.css('width', prefs.full ? '' : prefs.width + 'px'); var docked = cfg.pushContent && $panel.is(':visible') && !prefs.full; var html = document.documentElement; var body = document.body; html.classList.toggle('mh-docked', docked); if (!docked) { body.style.marginLeft = ''; return; } var el = contentEl(); var edge = prefs.width; var m = edge; body.style.marginLeft = m + 'px'; if (!el) { return; } // A few rounds are enough for left-aligned and centred layouts alike. for (var i = 0; i < 8; i++) { var gap = el.getBoundingClientRect().left - edge; if (Math.abs(gap) < 1) { break; } var next = Math.max(0, m - gap); if (next === m) { break; } m = next; body.style.marginLeft = m + 'px'; } } function applyThumb() { if ($panel) { $panel[0].style.setProperty('--mh-thumb', prefs.thumb + 'px'); } } function toggleFull(state) { prefs.full = typeof state === 'boolean' ? state : !prefs.full; $panel.toggleClass('mh-full', prefs.full); ui.full.text(prefs.full ? '⤡' : '⛶') .attr('title', prefs.full ? 'Exit full screen (Esc)' : 'Full screen'); applyWidth(); savePrefs(); } function closePanel() { $panel.hide(); ssSet(OPEN_KEY, null); applyWidth(); } function openPanel() { ssSet(OPEN_KEY, true); if ($panel) { $panel.show(); applyWidth(); return; } S.pendingSel = ssGet(SEL_KEY) || []; build(); applyWidth(); setStatus('Looking for the Commons category on Wikidata…'); discover().then(function (found) { S.found = found || []; S.roots = S.found.map(function (f) { return f.cat; }); ui.cat.val(S.roots.map(function (c) { return c.replace(/^Category:/, ''); }).join(' | ')); renderEnLink(); loadAll(); }, function () { setStatus('Could not read this page. Type a Commons category and press Load.'); }); } function build() { $panel = $('<div>').attr('id', 'mh-panel') .toggleClass('mh-full', !!prefs.full) .toggleClass('mh-list', prefs.view === 'list') .appendTo(document.body); applyThumb(); // Header var $head = $('<div>').addClass('mh-head').appendTo($panel); $('<span>').addClass('mh-title').text('🔍 Media Hunter').appendTo($head); ui.full = button(prefs.full ? '⤡' : '⛶', prefs.full ? 'Exit full screen (Esc)' : 'Full screen', function () { toggleFull(); }).addClass('mh-icon').appendTo($head); button('✕', 'Close', closePanel).addClass('mh-icon').appendTo($head); var $scroll = $('<div>').addClass('mh-scroll').appendTo($panel); // Sources var $src = $('<div>').addClass('mh-section').appendTo($scroll); var $r1 = $('<div>').addClass('mh-row').appendTo($src); ui.catBadge = linkBadge('Commons', 'mh-b-cat', 'Open the category on Commons', 'https://commons.wikimedia.org/'); $r1.append(ui.catBadge); ui.cat = $('<input>').attr({ type: 'text', placeholder: 'Commons category (several: A | B)', list: 'mh-catlist' }).addClass('mh-grow').appendTo($r1); ui.catList = $('<datalist>').attr('id', 'mh-catlist').appendTo($r1); ui.catInfo = $('<div>').addClass('mh-catinfo').appendTo($src); var $r2 = $('<div>').addClass('mh-row').appendTo($src); $r2.append(checkbox('Include subcategories', prefs.subcats, function (v) { prefs.subcats = v; ui.depth.prop('disabled', !v); savePrefs(); })); ui.depth = select([['1', '1 level'], ['2', '2 levels'], ['3', '3 levels']], prefs.depth, function (v) { prefs.depth = parseInt(v, 10); savePrefs(); }).prop('disabled', !prefs.subcats).appendTo($r2); ui.load = button('Load', 'Load images from the category and English Wikipedia', function () { S.roots = parseCats(ui.cat.val()); loadAll(); }).addClass('mh-primary').appendTo($r2); ui.en = $('<div>').addClass('mh-row').appendTo($src); renderEnLink(); // Commons category autocomplete var acTimer; ui.cat.on('input', function () { clearTimeout(acTimer); // Suggest for the part after the last "|", keeping what comes before it. var full = $(this).val(); var cut = full.lastIndexOf('|'); var before = cut === -1 ? '' : full.slice(0, cut + 1) + ' '; var v = full.slice(cut + 1).trim().replace(/^category\s*:/i, ''); if (v.length < 2) { ui.catList.empty(); return; } acTimer = setTimeout(function () { commons.get({ action: 'query', list: 'prefixsearch', pssearch: v, psnamespace: 14, pslimit: 10, formatversion: 2 }).then(function (d) { ui.catList.empty(); ((d.query && d.query.prefixsearch) || []).forEach(function (r) { $('<option>').attr('value', before + r.title.replace(/^Category:/, '')).appendTo(ui.catList); }); }); }, 300); }).on('keydown', function (e) { if (e.key === 'Enter') { e.preventDefault(); ui.load.trigger('click'); } }); // Filters, sort and thumbnail manager var $tools = $('<div>').addClass('mh-section').appendTo($scroll); var resetAndRender = function () { S.shown = cfg.pageSize; render(); }; $('<input>').attr({ type: 'search', placeholder: 'Filter by name, caption, license, author…' }) .addClass('mh-search') .on('input', debounce(function () { S.f.text = this.value.trim(); resetAndRender(); }, 250)) .appendTo($tools); var $r3 = $('<div>').addClass('mh-row').appendTo($tools); $r3.append($('<span>').addClass('mh-muted').text('Sort')); select([ ['default', 'Lead first, load order'], ['notused', 'Not yet added first'], ['name', 'Name A–Z'], ['newest', 'Newest upload'], ['oldest', 'Oldest upload'], ['largest', 'Largest (pixels)'], ['filesize', 'Largest (file size)'] ], prefs.sort, function (v) { prefs.sort = v; savePrefs(); resetAndRender(); }).appendTo($r3); select([['all', 'All sources'], ['cat', 'Commons category'], ['en', 'English Wikipedia'], ['both', 'In both']], S.f.source, function (v) { S.f.source = v; resetAndRender(); }).appendTo($r3); var $r4 = $('<div>').addClass('mh-row').appendTo($tools); select([['all', 'All types'], ['photo', 'Photos (JPG)'], ['png', 'PNG'], ['svg', 'SVG / drawings'], ['gif', 'GIF'], ['other', 'Other (TIFF, WebP…)']], S.f.type, function (v) { S.f.type = v; resetAndRender(); }).appendTo($r4); select([['0', 'Any size'], ['800', 'Width ≥ 800 px'], ['1500', 'Width ≥ 1500 px'], ['3000', 'Width ≥ 3000 px']], S.f.minWidth, function (v) { S.f.minWidth = parseInt(v, 10); resetAndRender(); }).appendTo($r4); var $r5 = $('<div>').addClass('mh-row').appendTo($tools); $r5.append(checkbox('Hide already added', false, function (v) { S.f.hideUsed = v; resetAndRender(); })); $r5.append(checkbox('Selected only', false, function (v) { S.f.onlySel = v; resetAndRender(); })); var $r6 = $('<div>').addClass('mh-row').appendTo($tools); $r6.append($('<span>').addClass('mh-muted').text('Thumbnails')); $('<input>').attr({ type: 'range', min: 80, max: 300, step: 10, title: 'Thumbnail size' }) .val(prefs.thumb).addClass('mh-grow') .on('input', function () { prefs.thumb = parseInt(this.value, 10); applyThumb(); }) .on('change', savePrefs) .appendTo($r6); var viewBtn = button(prefs.view === 'list' ? 'Grid view' : 'List view', 'Switch layout', function () { prefs.view = prefs.view === 'list' ? 'grid' : 'list'; $panel.toggleClass('mh-list', prefs.view === 'list'); viewBtn.text(prefs.view === 'list' ? 'Grid view' : 'List view'); savePrefs(); }).appendTo($r6); button('Select shown', 'Select every image currently shown', function () { visibleItems().slice(0, S.shown).forEach(function (it) { if (S.selected.indexOf(it.key) === -1) { S.selected.push(it.key); } }); render(); renderTray(); }).appendTo($r6); // Legend $('<div>').addClass('mh-legend') .append($('<span>').addClass('mh-lg mh-lg-cat').text('Commons category')) .append($('<span>').addClass('mh-lg mh-lg-en').text('English Wikipedia')) .append($('<span>').addClass('mh-lg mh-lg-both').text('Both')) .append($('<span>').addClass('mh-lg mh-lg-used').text('Already on page')) .append($('<span>').addClass('mh-lg mh-lg-sel').text('Selected')) .appendTo($scroll); ui.status = $('<div>').addClass('mh-status').appendTo($scroll); ui.stats = $('<div>').addClass('mh-stats').appendTo($scroll); ui.grid = $('<div>').addClass('mh-grid').appendTo($scroll); ui.more = button('Show more', '', function () { S.shown += cfg.pageSize; render(); }) .addClass('mh-more').hide().appendTo($scroll); // Selection tray var $tray = $('<div>').addClass('mh-tray').appendTo($panel); var $th = $('<div>').addClass('mh-row').appendTo($tray); ui.trayTitle = $('<strong>').addClass('mh-grow').appendTo($th); ui.clear = button('Clear', 'Clear the selection', function () { S.selected = []; ssSet(SEL_KEY, null); ui.out.hide(); render(); renderTray(); }).appendTo($th); ui.selList = $('<div>').addClass('mh-sellist').appendTo($tray); var $ta = $('<div>').addClass('mh-row').appendTo($tray); ui.copyThumb = button('Copy thumb code', 'Copy [[File:…|thumb|Caption]] for each selected image', function () { copyCode(selectedItems().map(thumbCode).join('\n')); }).addClass('mh-primary').appendTo($ta); ui.copyGallery = button('Copy gallery', 'Copy a <gallery> block with all selected images', function () { copyCode(galleryBlock(selectedItems())); }).addClass('mh-primary').appendTo($ta); select([['packed', 'packed'], ['traditional', 'traditional'], ['packed-hover', 'packed-hover'], ['packed-overlay', 'packed-overlay'], ['nolines', 'nolines'], ['slideshow', 'slideshow']], prefs.galleryMode, function (v) { prefs.galleryMode = v; savePrefs(); }) .attr('title', 'Gallery mode').appendTo($ta); // Add "== ചിത്രശാല ==" above the copied/inserted gallery — on by // default, off when the page already has a gallery section. ui.galHead = checkbox('Add "== ' + cfg.galleryHeading + ' ==" heading', true, function () {}) .attr('title', 'Put a section heading above the gallery').appendTo($ta); try { if (hasGallerySection()) { ui.galHead.find('input').prop('checked', false); } } catch (e) {} if (IS_EDIT && $('#wpTextbox1').length) { var $ti = $('<div>').addClass('mh-row').appendTo($tray); ui.insThumb = button('Insert thumb at cursor', 'Insert into the edit box', function () { insertCode(selectedItems().map(thumbCode).join('\n')); }).appendTo($ti); ui.insGallery = button('Insert gallery at cursor', 'Insert into the edit box', function () { insertCode(galleryBlock(selectedItems())); }).appendTo($ti); } // Save with Media Hunter var $sv = $('<div>').addClass('mh-save').appendTo($tray); ui.summary = $('<input>').attr({ type: 'text', placeholder: 'Edit summary (optional) — ' + cfg.hashtag + ' is added automatically' }).appendTo($sv); var $svr = $('<div>').addClass('mh-row').appendTo($sv); if (EDIT_FORM()) { ui.save = button('💾 Save page with ' + cfg.hashtag, 'Save this edit (uses the edit summary box; ' + cfg.hashtag + ' is added)', saveEditForm).addClass('mh-save-btn').appendTo($svr); } else { ui.saveAs = select([['auto', 'Auto (1 → thumb, 2+ → gallery)'], ['thumb', 'As thumbnail(s)'], ['gallery', 'As gallery']], 'auto', function () {}).attr('title', 'How to add the images').appendTo($svr); ui.save = button('💾 Save with Media Hunter', IS_LOGGED_IN ? 'Add the selected images to this page and save it' : 'Log in to save', saveToPage).addClass('mh-save-btn').appendTo($svr); } ui.out = $('<textarea>').addClass('mh-out').attr({ readonly: 'readonly', rows: 4 }).hide() .on('focus', function () { this.select(); }) .appendTo($tray); // Credit var $foot = $('<div>').addClass('mh-foot').appendTo($panel); $foot.append(document.createTextNode('Media Hunter v' + VERSION + ' · Created by ')); if (CREDIT.orcid) { $('<a>').attr({ href: 'https://orcid.org/' + CREDIT.orcid, target: '_blank', rel: 'noopener' }) .text(CREDIT.name + ' (ORCID)').appendTo($foot); } else { $foot.append(document.createTextNode(CREDIT.name + ' (ORCID)')); } $foot.append(document.createTextNode(' as part of the ' + CREDIT.project)); // Drag the right edge to resize. $('<div>').addClass('mh-resize').attr('title', 'Drag to resize').appendTo($panel) .on('mousedown', function (e) { e.preventDefault(); $(document).on('mousemove.mhresize', function (ev) { prefs.width = Math.max(320, Math.min(window.innerWidth - 120, ev.clientX)); applyWidth(); }).on('mouseup.mhresize', function () { $(document).off('.mhresize'); savePrefs(); }); }); $(window).on('resize.mh', debounce(applyWidth, 150)); $(document).on('keydown.mh', function (e) { if (e.key === 'Escape' && prefs.full && $panel.is(':visible')) { toggleFull(false); } }); renderTray(); } // ------------------------------------------------------------------ // Styles // ------------------------------------------------------------------ function addStyles() { mw.util.addCSS([ '#mh-panel{position:fixed;top:0;left:0;bottom:0;width:440px;z-index:1050;display:flex;flex-direction:column;', 'background:var(--background-color-base,#fff);color:var(--color-base,#202122);', 'border-right:1px solid var(--border-color-base,#a2a9b1);box-shadow:2px 0 14px rgba(0,0,0,.22);', 'font-size:13px;line-height:1.4;--mh-thumb:140px;}', '#mh-panel *{box-sizing:border-box;}', '#mh-panel.mh-full{right:0;width:auto;}', '.mh-head{display:flex;align-items:center;gap:4px;padding:8px 10px;background:#14866d;color:#fff;}', '.mh-title{flex:1;font-weight:bold;font-size:15px;}', '#mh-panel .mh-icon{background:transparent;border:0;color:#fff;font-size:16px;padding:2px 7px;}', '#mh-panel .mh-icon:hover{background:rgba(255,255,255,.2);}', '.mh-scroll{flex:1;min-height:0;overflow-y:auto;}', '.mh-section{padding:8px 10px;border-bottom:1px solid var(--border-color-subtle,#eaecf0);', 'display:flex;flex-direction:column;gap:6px;}', '.mh-row{display:flex;align-items:center;gap:6px;flex-wrap:wrap;}', '.mh-grow{flex:1;min-width:0;}', '.mh-muted{color:var(--color-subtle,#54595d);font-size:12px;}', '.mh-cb{white-space:nowrap;cursor:pointer;}', '#mh-panel input[type=text],#mh-panel input[type=search],#mh-panel select,#mh-panel textarea{', 'padding:3px 6px;border:1px solid #a2a9b1;border-radius:3px;font:inherit;', 'background:var(--background-color-base,#fff);color:inherit;}', '.mh-search{width:100%;}', '#mh-panel .mh-btn{border:1px solid #a2a9b1;background:var(--background-color-interactive-subtle,#f8f9fa);', 'color:inherit;border-radius:3px;padding:3px 10px;cursor:pointer;font:inherit;}', '#mh-panel .mh-btn:hover{background:var(--background-color-interactive,#eaecf0);}', '#mh-panel .mh-primary{background:#36c;border-color:#36c;color:#fff;}', '#mh-panel .mh-primary:hover{background:#2a4b8d;}', '#mh-panel .mh-btn:disabled{opacity:.45;cursor:default;}', '.mh-badge{display:inline-block;font-size:10.5px;padding:0 5px;border-radius:3px;color:#fff;white-space:nowrap;}', '.mh-b-cat{background:#14866d;}.mh-b-en{background:#36c;}', '.mh-b-used{background:#ac6600;}.mh-b-lead{background:#fc3;color:#202122;}', '.mh-legend{display:flex;flex-wrap:wrap;gap:8px;padding:6px 10px;font-size:11px;}', '.mh-lg::before{content:"";display:inline-block;width:10px;height:10px;margin-right:4px;', 'border-radius:2px;vertical-align:-1px;}', '.mh-lg-cat::before{background:#14866d;}.mh-lg-en::before{background:#36c;}', '.mh-lg-both::before{background:#7b3fa0;}.mh-lg-used::before{background:#f6c443;}', '.mh-lg-sel::before{border:2px solid #36c;}', '.mh-status{padding:4px 10px;color:var(--color-subtle,#54595d);}', '.mh-stats{padding:0 10px;font-size:11px;color:var(--color-subtle,#54595d);}', '.mh-grid{display:grid;grid-template-columns:repeat(auto-fill,minmax(var(--mh-thumb),1fr));gap:8px;padding:8px 10px;}', '.mh-card{position:relative;border:2px solid transparent;border-left-width:6px;border-radius:5px;', 'background:var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa);cursor:pointer;overflow:hidden;}', '.mh-card:hover{box-shadow:0 2px 8px rgba(0,0,0,.18);}', '.mh-src-cat{border-left-color:#14866d;}.mh-src-en{border-left-color:#36c;}', '.mh-src-both{border-left-color:#7b3fa0;}', '.mh-card.mh-used{background:#fdf0c8;border-top-color:#f6c443;border-right-color:#f6c443;border-bottom-color:#f6c443;}', 'html.skin-theme-clientpref-night .mh-card.mh-used{background:#4a3a12;}', '.mh-card.mh-sel{outline:3px solid #36c;outline-offset:-1px;}', '.mh-thumb{position:relative;height:calc(var(--mh-thumb) * 0.75);display:flex;align-items:center;', 'justify-content:center;background:var(--background-color-interactive,#eaecf0);}', '.mh-thumb img{max-width:100%;max-height:100%;object-fit:contain;}', '.mh-check{display:none;position:absolute;top:4px;left:4px;width:20px;height:20px;border-radius:50%;', 'background:#36c;color:#fff;font-size:12px;text-align:center;line-height:20px;}', '.mh-sel .mh-check{display:block;}', '.mh-open{position:absolute;top:3px;right:3px;background:rgba(0,0,0,.55);color:#fff !important;', 'border-radius:3px;padding:0 5px;text-decoration:none !important;font-size:12px;}', '.mh-meta{padding:4px 6px;display:flex;flex-direction:column;gap:3px;min-width:0;}', '.mh-name{font-size:11px;font-weight:bold;word-break:break-all;overflow:hidden;', 'display:-webkit-box;-webkit-line-clamp:2;-webkit-box-orient:vertical;}', '.mh-badges{display:flex;flex-wrap:wrap;gap:3px;}', '.mh-info{font-size:10.5px;color:var(--color-subtle,#54595d);}', '.mh-list .mh-grid{grid-template-columns:1fr;}', '.mh-list .mh-card{display:flex;}', '.mh-list .mh-thumb{width:var(--mh-thumb);flex-shrink:0;}', '.mh-list .mh-meta{flex:1;}', '.mh-empty{grid-column:1/-1;padding:16px;text-align:center;color:var(--color-subtle,#54595d);}', '#mh-panel .mh-more{display:block;margin:4px auto 12px;}', '.mh-tray{border-top:3px solid #36c;padding:8px 10px;display:flex;flex-direction:column;gap:6px;', 'max-height:55vh;overflow-y:auto;background:var(--background-color-base,#fff);}', '.mh-sellist{max-height:28vh;overflow-y:auto;}', '.mh-selrow{display:flex;align-items:center;gap:5px;padding:3px 0;border-bottom:1px solid var(--border-color-subtle,#eaecf0);}', '.mh-selrow img{width:48px;height:36px;object-fit:cover;border-radius:3px;flex-shrink:0;}', '.mh-selrow input{width:100%;margin-top:2px;}', '#mh-panel .mh-selrow .mh-btn{padding:1px 6px;}', '#mh-panel .mh-out{width:100%;font-family:monospace;font-size:12px;resize:vertical;}', '.mh-foot{padding:5px 10px;font-size:11px;color:var(--color-subtle,#54595d);', 'border-top:1px solid var(--border-color-subtle,#eaecf0);}', '.mh-resize{position:absolute;top:0;right:-4px;width:8px;height:100%;cursor:ew-resize;}', '.mh-full .mh-resize{display:none;}', '.mh-catinfo{font-size:12px;word-break:break-word;}', 'a.mh-badge{color:#fff !important;text-decoration:none !important;}', 'a.mh-badge.mh-b-lead{color:#202122 !important;}', 'a.mh-badge:hover{filter:brightness(1.15);text-decoration:underline !important;}', '.mh-save{display:flex;flex-direction:column;gap:6px;border-top:1px dashed #c8ccd1;padding-top:6px;}', '.mh-save input{width:100%;}', '#mh-panel .mh-save-btn{background:#14866d;border-color:#14866d;color:#fff;font-weight:bold;}', '#mh-panel .mh-save-btn:hover{background:#0f6b56;}', // While docked: page starts flush against the panel (Vector 2022 centres it otherwise). 'html.mh-docked .mw-page-container{margin-left:0 !important;}', 'html.mh-docked body{overflow-x:hidden;}' ].join('')); } // ------------------------------------------------------------------ // Start // ------------------------------------------------------------------ function init() { api = new mw.Api(); commons = new mw.ForeignApi('https://commons.wikimedia.org/w/api.php', { anonymous: true }); wikidata = new mw.ForeignApi('https://www.wikidata.org/w/api.php', { anonymous: true }); enApi = IS_ENWIKI ? api : new mw.ForeignApi('https://en.wikipedia.org/w/api.php', { anonymous: true }); setupHashtag(); if (cfg.namespaces.indexOf(mw.config.get('wgNamespaceNumber')) === -1) { return; } if (ACTION !== 'view' && !IS_EDIT) { return; } addStyles(); var link = mw.util.addPortletLink('p-tb', '#', 'Media Hunter', 't-mediahunter', 'Find images on Commons and English Wikipedia for this page'); if (link) { $(link).on('click', function (e) { e.preventDefault(); if ($panel && $panel.is(':visible')) { closePanel(); } else { openPanel(); } }); } if (ssGet(OPEN_KEY) || (cfg.autoOpen && !IS_EDIT)) { openPanel(); } // Keep "already on page" current as the page changes. if (IS_EDIT) { mw.loader.using('jquery.textSelection').then(function () { setInterval(scanEditor, 1500); }); } else { // Fires when the article content is re-rendered (e.g. after a // VisualEditor save) — re-read which files the page uses. mw.hook('wikipage.content').add(debounce(function () { if ($panel && !S.loading) { refreshUsed(); } }, 600)); } } mw.loader.using(['mediawiki.api', 'mediawiki.ForeignApi', 'mediawiki.util']).then(function () { $(init); }); }()); cyg4au3aybpvtd17dossh09wt3jgbhm 4682053 4682051 2026-11-01T12:34:50Z Manojk 9257 4682053 javascript text/javascript /** * Media Hunter * ============ * A user script for Wikipedia (and other Wikimedia wikis) that finds free * images for the page you are on and gives you ready-to-paste wikitext. * * Created by Manoj Karingamadathil (https://orcid.org/0000-0003-3885-6595) as part of the Wikimedia Biodiversity Taskforce. * License: CC BY-SA 4.0 /* global mw, $, ve */ (function () { 'use strict'; if (window.MediaHunterLoaded) { return; } window.MediaHunterLoaded = true; // On Commons itself the "Commons category" idea does not apply. if (mw.config.get('wgDBname') === 'commonswiki') { return; } var VERSION = '1.2.2'; var CREDIT = { name: 'Manoj Karingamadathil', orcid: '', // TODO: add the ORCID iD here, e.g. '0000-0000-0000-0000' project: 'Wikimedia Biodiversity Taskforce' }; var cfg = $.extend({ autoOpen: false, includeSubcats: false, subcatDepth: 1, maxCategories: 30, maxFiles: 800, pageSize: 60, galleryMode: 'packed', pushContent: true, hashtag: '#MediaHunter', hashtagHours: 6, summary: 'Image Discovered and Added with', // the hashtag is appended to this galleryHeading: mw.config.get('wgDBname') === 'mlwiki' ? 'ചിത്രശാല' : 'Gallery', fillInfobox: true, category: null, // force a Commons category for every page (rarely useful) namespaces: [0, 2, 118] // articles, user pages (drafts), Draft: }, window.MediaHunterConfig || {}); var PAGE = mw.config.get('wgPageName'); var ACTION = mw.config.get('wgAction'); var IS_EDIT = ACTION === 'edit' || ACTION === 'submit'; var IS_ENWIKI = mw.config.get('wgDBname') === 'enwiki'; var THUMB_FETCH = 320; // thumbnail width requested from Commons var PREF_KEY = 'mediahunter-prefs'; // localStorage: panel preferences var FLAG_KEY = 'mediahunter-used'; // localStorage: pages where code was copied var OPEN_KEY = 'mediahunter-open'; // sessionStorage: keep the panel open across pages var SEL_KEY = 'mediahunter-sel:' + PAGE; // sessionStorage: this page's selection var IS_LOGGED_IN = !!mw.config.get('wgUserName'); // Section names after which nothing should be inserted (lower case). var END_SECTIONS = ['see also', 'references', 'notes', 'footnotes', 'citations', 'external links', 'further reading', 'bibliography', 'sources', 'ഇതും കാണുക', 'അവലംബം', 'അവലംബങ്ങൾ', 'കുറിപ്പുകൾ', 'പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ', 'പുറം കണ്ണികൾ', 'ബാഹ്യ കണ്ണികൾ', 'സ്രോതസ്സുകൾ']; var GALLERY_SECTIONS = ['gallery', 'image gallery', 'images', 'ചിത്രശാല', 'ചിത്രങ്ങൾ']; var IMG_EXT = /\.(jpe?g|png|gif|svg|tiff?|webp|xcf)$/i; // Icons and logos used by templates; never useful as article images. var JUNK = /(OOjs|Commons-logo|Wik(i|t)ionary|Wikiquote|Wikisource|Wikimedia|Wikispecies|Wikidata|Wikinews|Wikiversity|Wikibooks|Wikivoyage|Symbol_|Symbol |Ambox|Padlock|Question_book|Question book|Text_document|Crystal_Clear|Increase|Decrease|Steady|Edit-clear|_pog\.| pog\.|Loudspeaker|Sound-icon|Star_full|Star_empty|Cscr-|Disambig|Magnify-clip|Gtk-dialog|Status_iucn|Status iucn|Folder_Hexagonal|Portal-puzzle|Red_Pencil|Red Pencil)/i; var PREF_DEFAULTS = { thumb: 140, width: 440, sort: 'default', view: 'grid', galleryMode: cfg.galleryMode, noAutoCap: false, // gallery: leave out captions made from the file name subcats: !!cfg.includeSubcats, depth: cfg.subcatDepth, full: false }; var prefs = loadPrefs(); // Everything the panel knows about. var S = { items: [], // image objects, in load order byKey: {}, // key -> image object used: {}, // key -> true for files already on this page selected: [], // keys, in the order they will be pasted roots: [], // the Commons categories to load, e.g. ["Category:Xyz"] found: [], // [{ cat, via: [...] }] — where each root category was found cats: [], // the root categories plus collected subcategories enTitle: null, // English Wikipedia article title shown: cfg.pageSize, loading: false, pendingSel: [], // [{ key, caption }] restored from this tab's session trayDirty: false, f: { text: '', source: 'all', type: 'all', minWidth: 0, hideUsed: false, onlySel: false } }; var api, commons, wikidata, enApi; var $panel = null; var ui = {}; // ------------------------------------------------------------------ // Small helpers // ------------------------------------------------------------------ function resolved(v) { return $.Deferred().resolve(v).promise(); } // Run promise-returning functions one after another. function sequence(fns) { return fns.reduce(function (p, fn) { return p.then(fn); }, resolved()); } function debounce(fn, ms) { var t; return function () { var self = this, args = arguments; clearTimeout(t); t = setTimeout(function () { fn.apply(self, args); }, ms); }; } // "File:Some_name.jpg" / "പ്രമാണം:Some name.jpg" -> "Some name.jpg" function norm(title) { var t = String(title || '').replace(/^[^:]*:/, '').replace(/_/g, ' ').replace(/\s+/g, ' ').trim(); return t.charAt(0).toUpperCase() + t.slice(1); } function key(title) { return norm(title).replace(/ /g, '_'); } function normCat(s) { s = String(s || '').trim().replace(/^category\s*:/i, '').replace(/_/g, ' ').trim(); return s ? 'Category:' + s.charAt(0).toUpperCase() + s.slice(1) : null; } // Plain text from Commons metadata HTML, parsed safely (no scripts run). function stripHtml(html) { if (!html) { return ''; } try { return (new DOMParser().parseFromString(html, 'text/html').body.textContent || '').trim(); } catch (e) { return ''; } } function fmtBytes(n) { if (!n) { return ''; } if (n < 1024 * 1024) { return Math.round(n / 1024) + ' KB'; } return (n / 1024 / 1024).toFixed(1) + ' MB'; } // A starting caption from the file name: "Danaus chrysippus 01.jpg" -> "Danaus chrysippus" function defaultCaption(name) { return name.replace(/\.[^.]+$/, '').replace(/_/g, ' ') .replace(/\s*\(\d+\)$/, '').replace(/[\s\-–]+\d+$/, '').trim(); } function fileType(it) { var m = it.mime || ''; if (m === 'image/jpeg') { return 'photo'; } if (m === 'image/png') { return 'png'; } if (m === 'image/svg+xml') { return 'svg'; } if (m === 'image/gif') { return 'gif'; } return 'other'; } function hasSource(it, type) { return it.sources.some(function (s) { return s.type === type; }); } function sourceClass(it) { var c = hasSource(it, 'cat'), e = hasSource(it, 'en'); return c && e ? 'mh-src-both' : c ? 'mh-src-cat' : e ? 'mh-src-en' : ''; } function loadPrefs() { var p = {}; try { p = JSON.parse(localStorage.getItem(PREF_KEY) || '{}') || {}; } catch (e) {} return $.extend({}, PREF_DEFAULTS, p); } function savePrefs() { try { localStorage.setItem(PREF_KEY, JSON.stringify(prefs)); } catch (e) {} } // sessionStorage lives as long as the browser tab, so the panel and the // selection survive moving between reading and editing the same page. function ssGet(k) { try { return JSON.parse(sessionStorage.getItem(k) || 'null'); } catch (e) { return null; } } function ssSet(k, v) { try { if (v === null) { sessionStorage.removeItem(k); } else { sessionStorage.setItem(k, JSON.stringify(v)); } } catch (e) {} } function saveSel() { ssSet(SEL_KEY, S.selected.length ? selectedItems().map(function (it) { return { key: it.key, caption: it.caption }; }) : null); } function commonsUrl(t) { return 'https://commons.wikimedia.org/wiki/' + encodeURIComponent(t.replace(/ /g, '_')); } function enUrl(t) { return 'https://en.wikipedia.org/wiki/' + encodeURIComponent(t.replace(/ /g, '_')); } // Fetch every batch of a query, following "continue" until done or stop() says so. function getAll(apiObj, params, onBatch, stop) { var base = $.extend({ action: 'query', formatversion: 2 }, params); function next(cont) { return apiObj.get($.extend({}, base, cont || {})).then(function (d) { onBatch(d); if (d['continue'] && !(stop && stop())) { return next(d['continue']); } }); } return next(null); } // ------------------------------------------------------------------ // #MediaHunter hashtag in edit summaries // ------------------------------------------------------------------ // When code is copied or inserted, the page is remembered for a few hours. // The next edit of that page (source editor or VisualEditor) gets the // hashtag in its summary; after the edit is saved the mark is cleared. function readFlags() { try { return JSON.parse(localStorage.getItem(FLAG_KEY) || '{}') || {}; } catch (e) { return {}; } } function writeFlags(f) { try { localStorage.setItem(FLAG_KEY, JSON.stringify(f)); } catch (e) {} } function flagPage() { var f = readFlags(), now = Date.now(), maxAge = cfg.hashtagHours * 3600 * 1000; Object.keys(f).forEach(function (k) { if (now - f[k] > maxAge) { delete f[k]; } }); f[PAGE] = now; writeFlags(f); addHashtagToForm(); } function isFlagged() { var t = readFlags()[PAGE]; return !!t && Date.now() - t < cfg.hashtagHours * 3600 * 1000; } function withTag(s) { s = (s || '').trim(); if (s.indexOf(cfg.hashtag) !== -1) { return s; } return (s ? s + ' ' : '') + cfg.hashtag; } // Empty summary → the default one; otherwise just add the hashtag. function summaryWithTag(current) { current = (current || '').trim(); var section = (current.match(/^\/\*.*?\*\/\s*/) || [''])[0]; // "/* Section */" var rest = current.slice(section.length).trim(); return withTag((section ? section.trim() + ' ' : '') + (rest || cfg.summary)); } function addHashtagToForm() { var $s = $('#wpSummary'); if ($s.length) { $s.val(summaryWithTag($s.val())); } } function setupHashtag() { if (IS_EDIT && isFlagged()) { addHashtagToForm(); } // Safety net in case the summary box was edited afterwards. $(document).on('submit', '#editform', function () { if (isFlagged()) { addHashtagToForm(); } }); // VisualEditor save dialog. mw.hook('ve.saveDialog.stateChanged').add(function () { if (!isFlagged()) { return; } try { var dlg = ve.init.target.saveDialog; var input = dlg && dlg.editSummaryInput; if (input && input.getValue().indexOf(cfg.hashtag) === -1) { input.setValue(summaryWithTag(input.getValue())); } } catch (e) {} }); mw.hook('postEdit').add(function () { var f = readFlags(); if (f[PAGE]) { delete f[PAGE]; writeFlags(f); } }); } // ------------------------------------------------------------------ // Finding the sources // ------------------------------------------------------------------ // String values of a Wikidata property (deprecated statements skipped). function claimValues(entity, prop) { var list = (entity && entity.claims && entity.claims[prop]) || []; return list.filter(function (c) { return c.rank !== 'deprecated'; }).map(function (c) { var v = c.mainsnak && c.mainsnak.datavalue && c.mainsnak.datavalue.value; return v && typeof v === 'object' ? v.id : v; }).filter(Boolean); } // The Commons sitelink ("Multilingual sites → commons") if it is a category. function commonsCatSitelink(entity) { var sl = entity && entity.sitelinks && entity.sitelinks.commonswiki; var t = sl && (sl.title || sl); return typeof t === 'string' && /^Category:/i.test(t) ? t : null; } function getEntity(qid) { return wikidata.get({ action: 'wbgetentities', ids: qid, props: 'claims|sitelinks', sitefilter: 'commonswiki', format: 'json' }).then(function (w) { return (w.entities && w.entities[qid]) || null; }, function () { return null; }); } // Reads the current page: files already used, the English langlink and // the Wikidata item. Resolves to a list of Commons categories, each with // where it was found: // 1. Wikidata "Commons category" (P373) // 2. Wikidata sitelink under "Multilingual sites" → commons (Category:…) // 3. Wikidata "topic's main category" (P910) → its P373 / commons sitelink // 4. Fallback: a Commons category named like the English (or this) article function discover() { var found = []; function add(cat, via) { cat = normCat(cat); if (!cat) { return; } var hit = found.filter(function (f) { return f.cat === cat; })[0]; if (hit) { if (hit.via.indexOf(via) === -1) { hit.via.push(via); } } else { found.push({ cat: cat, via: [via] }); } } return api.get({ action: 'query', prop: 'pageprops|langlinks|images', ppprop: 'wikibase_item', lllang: 'en', imlimit: 'max', titles: PAGE, redirects: 1, formatversion: 2 }).then(function (d) { var p = (d.query && d.query.pages && d.query.pages[0]) || {}; (p.images || []).forEach(function (i) { S.used[key(i.title)] = true; }); if (IS_ENWIKI) { S.enTitle = p.missing ? null : p.title; } else { S.enTitle = (p.langlinks && p.langlinks[0] && p.langlinks[0].title) || null; } if (cfg.category) { add(cfg.category, 'settings'); return found; } var qid = p.pageprops && p.pageprops.wikibase_item; var wdStep = !qid ? resolved() : getEntity(qid).then(function (e) { if (!e) { return; } claimValues(e, 'P373').forEach(function (v) { add(v, 'Wikidata P373'); }); var sl = commonsCatSitelink(e); if (sl) { add(sl, 'Commons sitelink'); } if (found.length) { return; } var mainCat = claimValues(e, 'P910')[0]; if (!mainCat) { return; } return getEntity(mainCat).then(function (e2) { if (!e2) { return; } claimValues(e2, 'P373').forEach(function (v) { add(v, 'Wikidata P910 → P373'); }); var sl2 = commonsCatSitelink(e2); if (sl2) { add(sl2, 'Wikidata P910 → sitelink'); } }); }); return wdStep.then(function () { if (found.length) { return found; } var guesses = [S.enTitle, mw.config.get('wgTitle')].filter(Boolean) .map(function (t) { return 'Category:' + t.replace(/_/g, ' '); }); if (!guesses.length) { return found; } return commons.get({ action: 'query', titles: guesses.join('|'), prop: 'categoryinfo', formatversion: 2 }).then(function (c) { ((c.query && c.query.pages) || []).forEach(function (pg) { var ci = pg.categoryinfo; if (!pg.missing && ci && (ci.files + ci.subcats) > 0) { add(pg.title, 'name match on Commons'); } }); return found; }, function () { return found; }); }); }); } // The root categories plus (optionally) their subcategories, breadth-first. function collectCategories(roots) { var cats = roots.slice(); if (!prefs.subcats) { return resolved(cats); } var seen = {}; roots.forEach(function (r) { seen[r] = true; }); var frontier = roots.slice(); var depth = 0; function full() { return cats.length >= cfg.maxCategories; } function level() { if (depth >= prefs.depth || !frontier.length || full()) { return resolved(cats); } depth++; var next = []; return sequence(frontier.map(function (cat) { return function () { if (full()) { return resolved(); } setStatus('Collecting subcategories… (' + cats.length + ' found)'); return getAll(commons, { list: 'categorymembers', cmtitle: cat, cmtype: 'subcat', cmlimit: 'max' }, function (d) { ((d.query && d.query.categorymembers) || []).forEach(function (m) { if (!seen[m.title] && !full()) { seen[m.title] = true; cats.push(m.title); next.push(m.title); } }); }, full).then(null, function () { /* skip a failing category */ }); }; })).then(function () { frontier = next; return level(); }); } return level(); } // Add one Commons API page result as an image (or add a source to an existing one). function addItem(p, src) { if (!p || p.missing || !p.imageinfo || !p.imageinfo.length) { return; } var ii = p.imageinfo[0]; if (!/^image\//.test(ii.mime || '')) { return; } // skip video, audio, PDF… var name = norm(p.title); if (JUNK.test(name)) { return; } var k = key(p.title); var it = S.byKey[k]; if (!it) { if (src.type === 'cat' && S.items.length >= cfg.maxFiles) { return; } var em = ii.extmetadata || {}; it = { key: k, name: name, thumb: ii.thumburl || ii.url, url: ii.url, descUrl: ii.descriptionurl, width: ii.width || 0, height: ii.height || 0, size: ii.size || 0, mime: ii.mime, time: ii.timestamp || '', license: (em.LicenseShortName && em.LicenseShortName.value) || '', artist: stripHtml(em.Artist && em.Artist.value), sources: [], lead: false, order: S.items.length, caption: defaultCaption(name) }; S.items.push(it); S.byKey[k] = it; var pend = S.pendingSel.filter(function (x) { return x.key === k; })[0]; if (pend && S.selected.indexOf(k) === -1) { if (pend.caption !== undefined) { it.caption = pend.caption; } S.selected.push(k); S.trayDirty = true; } } if (!it.sources.some(function (s) { return s.type === src.type && s.label === src.label; })) { it.sources.push(src); } } var IMAGEINFO = { prop: 'imageinfo', iiprop: 'url|size|mime|timestamp|extmetadata', iiextmetadatafilter: 'LicenseShortName|Artist', iiurlwidth: THUMB_FETCH }; function loadCategoryFiles(cats) { return sequence(cats.map(function (cat, i) { return function () { if (S.items.length >= cfg.maxFiles) { return resolved(); } setStatus('Loading Commons files… category ' + (i + 1) + ' of ' + cats.length + ' (' + S.items.length + ' images)'); return getAll(commons, $.extend({ generator: 'categorymembers', gcmtitle: cat, gcmtype: 'file', gcmlimit: 50 }, IMAGEINFO), function (d) { ((d.query && d.query.pages) || []).forEach(function (p) { addItem(p, { type: 'cat', label: cat }); }); renderSoon(); }, function () { return S.items.length >= cfg.maxFiles; }) .then(null, function () { /* skip a failing category */ }); }; })); } function loadEnwiki() { if (!S.enTitle) { return resolved(); } var titles = []; var seen = {}; var lead = null; return getAll(enApi, { prop: 'images|pageimages', titles: S.enTitle, imlimit: 'max', piprop: 'name', pilicense: 'free', redirects: 1 }, function (d) { var p = d.query && d.query.pages && d.query.pages[0]; if (!p) { return; } if (p.pageimage) { lead = p.pageimage; } (p.images || []).forEach(function (i) { if (IMG_EXT.test(i.title) && !JUNK.test(i.title) && !seen[i.title]) { seen[i.title] = true; titles.push(i.title); } }); }).then(function () { var chunks = []; for (var i = 0; i < titles.length; i += 50) { chunks.push(titles.slice(i, i + 50)); } // Ask Commons about each file; files only on English Wikipedia // (usually non-free) come back "missing" and are dropped. return sequence(chunks.map(function (chunk) { return function () { return commons.get($.extend({ action: 'query', titles: chunk.join('|'), redirects: 1, formatversion: 2 }, IMAGEINFO)).then(function (d) { ((d.query && d.query.pages) || []).forEach(function (p) { addItem(p, { type: 'en', label: S.enTitle }); }); renderSoon(); }, function () {}); }; })); }).then(function () { if (lead && S.byKey[key('File:' + lead)]) { S.byKey[key('File:' + lead)].lead = true; } }); } function loadAll() { if (S.loading) { return; } S.loading = true; ui.load.prop('disabled', true); // Keep the current selection across reloads. var keep = S.selected.map(function (k) { return S.byKey[k]; }).filter(Boolean); S.items = []; S.byKey = {}; keep.forEach(function (it) { it.sources = []; it.order = S.items.length; S.items.push(it); S.byKey[it.key] = it; }); S.shown = cfg.pageSize; S.cats = []; updateCatLink(); render(); var step = resolved(); if (S.roots.length) { step = step.then(function () { setStatus(prefs.subcats ? 'Collecting subcategories…' : 'Loading Commons files…'); return collectCategories(S.roots); }).then(function (cats) { S.cats = cats; return loadCategoryFiles(cats); }); } step.then(function () { if (S.enTitle) { setStatus('Loading images from English Wikipedia…'); } return loadEnwiki(); }).then(function () { var nCat = S.items.filter(function (it) { return hasSource(it, 'cat'); }).length; var nEn = S.items.filter(function (it) { return hasSource(it, 'en'); }).length; var msg = 'Done: ' + nCat + ' from Commons' + (S.cats.length > 1 ? ' (' + S.cats.length + ' categories)' : '') + ', ' + nEn + ' from English Wikipedia.'; if (!S.roots.length) { msg += ' No Commons category found — type one above and press Load.'; } if (!S.enTitle) { msg += ' No English Wikipedia article is linked.'; } if (nCat >= cfg.maxFiles) { msg += ' Stopped at the limit of ' + cfg.maxFiles + ' files.'; } setStatus(msg); }, function () { setStatus('Something went wrong while loading images. Please try again.'); }).always(function () { S.loading = false; ui.load.prop('disabled', false); // Put a restored selection back in its saved order. if (S.pendingSel.length) { var order = S.pendingSel.map(function (x) { return x.key; }); var pos = function (k) { var i = order.indexOf(k); return i === -1 ? 1e9 : i; }; S.selected.sort(function (a, b) { return pos(a) - pos(b); }); S.pendingSel = []; } lastText = null; scanEditor(); render(); renderTray(); }); } // ------------------------------------------------------------------ // Filtering, sorting, rendering // ------------------------------------------------------------------ var SORTERS = { 'default': function (a, b) { return (b.lead - a.lead) || (a.order - b.order); }, notused: function (a, b) { return ((S.used[a.key] ? 1 : 0) - (S.used[b.key] ? 1 : 0)) || (a.order - b.order); }, name: function (a, b) { return a.name.localeCompare(b.name); }, newest: function (a, b) { return b.time.localeCompare(a.time); }, oldest: function (a, b) { return a.time.localeCompare(b.time); }, largest: function (a, b) { return (b.width * b.height) - (a.width * a.height); }, filesize: function (a, b) { return b.size - a.size; } }; function visibleItems() { var f = S.f; var q = f.text.toLowerCase(); var list = S.items.filter(function (it) { if (q && (it.name + ' ' + it.caption + ' ' + it.license + ' ' + it.artist) .toLowerCase().indexOf(q) === -1) { return false; } if (f.source === 'cat' && !hasSource(it, 'cat')) { return false; } if (f.source === 'en' && !hasSource(it, 'en')) { return false; } if (f.source === 'both' && !(hasSource(it, 'cat') && hasSource(it, 'en'))) { return false; } if (f.type !== 'all' && fileType(it) !== f.type) { return false; } if (f.minWidth && it.width < f.minWidth) { return false; } if (f.hideUsed && S.used[it.key]) { return false; } if (f.onlySel && S.selected.indexOf(it.key) === -1) { return false; } return true; }); return list.sort(SORTERS[prefs.sort] || SORTERS['default']); } function render() { if (!$panel) { return; } var list = visibleItems(); ui.grid.empty(); list.slice(0, S.shown).forEach(function (it) { ui.grid.append(card(it)); }); if (!list.length && !S.loading) { ui.grid.append($('<div>').addClass('mh-empty') .text(S.items.length ? 'No images match the filters.' : 'No images found yet.')); } var left = list.length - S.shown; ui.more.toggle(left > 0).text('Show more (' + left + ' more)'); var nUsed = S.items.filter(function (it) { return S.used[it.key]; }).length; ui.stats.text('Showing ' + Math.min(S.shown, list.length) + ' of ' + list.length + ' matching · ' + S.items.length + ' found · ' + nUsed + ' already on this page'); } var renderSoon = debounce(function () { render(); if (S.trayDirty) { S.trayDirty = false; renderTray(); } }, 200); function badge(text, cls, title) { return $('<span>').addClass('mh-badge ' + cls).text(text).attr('title', title || ''); } // A badge that opens a page (Commons category, English article) in a new tab. function linkBadge(text, cls, title, href) { if (!href) { return badge(text, cls, title); } return $('<a>').addClass('mh-badge ' + cls).text(text) .attr({ href: href, target: '_blank', rel: 'noopener', title: title || '' }) .on('click', function (e) { e.stopPropagation(); }); } function card(it) { var $c = $('<div>').addClass('mh-card ' + sourceClass(it)) .attr('data-key', it.key) .attr('title', it.name + (it.artist ? '\nAuthor: ' + it.artist : '') + '\nClick to select') .toggleClass('mh-used', !!S.used[it.key]) .toggleClass('mh-sel', S.selected.indexOf(it.key) !== -1); var $t = $('<div>').addClass('mh-thumb').appendTo($c); $('<img>').attr({ src: it.thumb, loading: 'lazy', alt: '' }).appendTo($t); $('<span>').addClass('mh-check').text('✓').appendTo($t); $('<a>').addClass('mh-open') .attr({ href: it.descUrl, target: '_blank', rel: 'noopener', title: 'Open the file page on Commons' }) .text('↗') .on('click', function (e) { e.stopPropagation(); }) .appendTo($t); var $m = $('<div>').addClass('mh-meta').appendTo($c); $('<div>').addClass('mh-name').text(it.name).appendTo($m); var $b = $('<div>').addClass('mh-badges').appendTo($m); if (S.used[it.key]) { $b.append(badge('Already on page', 'mh-b-used')); } if (it.lead) { $b.append(badge('Lead image', 'mh-b-lead', 'Main image of the English article')); } var cats = it.sources.filter(function (s) { return s.type === 'cat'; }).map(function (s) { return s.label; }); if (cats.length) { var sub = !cats.some(function (c) { return S.roots.indexOf(c) !== -1; }); $b.append(linkBadge(sub ? 'Commons · subcat' : 'Commons', 'mh-b-cat', 'Open on Commons:\n' + cats.join('\n'), commonsUrl(cats[0]))); } if (hasSource(it, 'en')) { $b.append(linkBadge('en.wiki', 'mh-b-en', 'Open en:' + S.enTitle, enUrl(S.enTitle))); } var info = []; if (it.width) { info.push(it.width + '×' + it.height); } if (it.size) { info.push(fmtBytes(it.size)); } if (it.license) { info.push(it.license); } $('<div>').addClass('mh-info').text(info.join(' · ')).appendTo($m); $c.on('click', function () { toggleSelect(it.key); }); return $c; } function cardFor(k) { return ui.grid.children('.mh-card').filter(function () { return $(this).attr('data-key') === k; }); } function toggleSelect(k) { var i = S.selected.indexOf(k); if (i === -1) { S.selected.push(k); } else { S.selected.splice(i, 1); } if (S.f.onlySel) { render(); } else { cardFor(k).toggleClass('mh-sel', i === -1); } renderTray(); } function moveSelected(i, dir) { var j = i + dir; if (j < 0 || j >= S.selected.length) { return; } var t = S.selected[i]; S.selected[i] = S.selected[j]; S.selected[j] = t; renderTray(); } function renderTray() { var n = S.selected.length; saveSel(); ui.trayTitle.text(n ? n + ' image' + (n > 1 ? 's' : '') + ' selected' : 'Click images to select them'); ui.selList.empty().toggle(n > 0); S.selected.forEach(function (k, idx) { var it = S.byKey[k]; if (!it) { return; } var $r = $('<div>').addClass('mh-selrow').appendTo(ui.selList); $('<img>').attr({ src: it.thumb, alt: '' }).appendTo($r); var $m = $('<div>').addClass('mh-grow').appendTo($r); $('<div>').addClass('mh-name').text(it.name).appendTo($m); $('<input>').attr({ type: 'text', placeholder: 'Caption' }).val(it.caption) .on('input', function () { it.caption = this.value; saveSel(); }) .appendTo($m); button('↑', 'Move up', function () { moveSelected(idx, -1); }).prop('disabled', idx === 0).appendTo($r); button('↓', 'Move down', function () { moveSelected(idx, 1); }).prop('disabled', idx === n - 1).appendTo($r); button('✕', 'Remove from selection', function () { toggleSelect(k); }).appendTo($r); }); ui.copyThumb.prop('disabled', n < 1); ui.copyGallery.prop('disabled', n < 2); if (ui.insThumb) { ui.insThumb.prop('disabled', n < 1); ui.insGallery.prop('disabled', n < 2); } ui.clear.prop('disabled', n < 1); if (ui.save && !EDIT_FORM()) { ui.save.prop('disabled', n < 1 || !IS_LOGGED_IN); } } // ------------------------------------------------------------------ // Wikitext output // ------------------------------------------------------------------ function selectedItems() { return S.selected.map(function (k) { return S.byKey[k]; }).filter(Boolean); } function thumbCode(it) { var cap = (it.caption || '').trim(); return '[[File:' + it.name + '|thumb' + (cap ? '|' + cap : '') + ']]'; } function galleryCode(items) { var mode = prefs.galleryMode; var open = '<gallery' + (mode && mode !== 'traditional' ? ' mode="' + mode + '"' : '') + '>'; return open + '\n' + items.map(function (it) { var cap = (it.caption || '').trim(); // "No default captions": drop a caption that is still the one made // from the file name; captions you typed yourself are kept. if (prefs.noAutoCap && cap === defaultCaption(it.name)) { cap = ''; } return 'File:' + it.name + (cap ? '|' + cap : ''); }).join('\n') + '\n</gallery>'; } // The gallery as pasted: "== ചിത്രശാല ==" (cfg.galleryHeading) + <gallery>. function galleryBlock(items) { var head = ui.galHead && ui.galHead.find('input').prop('checked'); return (head ? '== ' + cfg.galleryHeading + ' ==\n' : '') + galleryCode(items); } // Does the page already have a gallery section? Then no new heading is needed. function hasGallerySection() { var text = null; if (EDIT_FORM() && $.fn.textSelection) { try { text = $('#wpTextbox1').textSelection('getContents'); } catch (e) {} } if (typeof text === 'string') { return text.split('\n').some(function (l) { var h = headingOf(l); return h !== null && GALLERY_SECTIONS.indexOf(h) !== -1; }); } return $('#mw-content-text').find('h2, h3').toArray().some(function (el) { var t = $(el).clone().find('.mw-editsection').remove().end().text().trim().toLowerCase(); return GALLERY_SECTIONS.indexOf(t) !== -1; }); } function copyText(text) { var d = $.Deferred(); function legacy() { var $t = $('<textarea>').val(text).css({ position: 'fixed', top: '-1000px' }).appendTo(document.body); $t[0].select(); var ok = false; try { ok = document.execCommand('copy'); } catch (e) {} $t.remove(); if (ok) { d.resolve(); } else { d.reject(); } } if (navigator.clipboard && navigator.clipboard.writeText) { navigator.clipboard.writeText(text).then(function () { d.resolve(); }, legacy); } else { legacy(); } return d.promise(); } function copyCode(code) { ui.out.val(code).show(); copyText(code).then(function () { mw.notify('Copied! Paste it into the page.'); }, function () { ui.out.trigger('focus').trigger('select'); mw.notify('Press Ctrl+C (⌘+C) to copy the selected code.'); }); flagPage(); } function insertCode(code) { var $tb = $('#wpTextbox1'); if (!$tb.length) { copyCode(code); return; } mw.loader.using('jquery.textSelection').then(function () { $tb.textSelection('replaceSelection', code); selectedItems().forEach(function (it) { S.used[it.key] = true; }); flagPage(); render(); mw.notify('Inserted at the cursor. ' + cfg.hashtag + ' was added to the edit summary.'); }); } // ------------------------------------------------------------------ // Keeping "already on page" up to date // ------------------------------------------------------------------ // True on the source editor page (the classic edit box is present). function EDIT_FORM() { return IS_EDIT && $('#wpTextbox1').length > 0; } // Read view: ask the wiki again which files the page uses. function refreshUsed() { return api.get({ action: 'query', prop: 'images', imlimit: 'max', titles: PAGE, redirects: 1, formatversion: 2 }).then(function (d) { var p = (d.query && d.query.pages && d.query.pages[0]) || {}; S.used = {}; (p.images || []).forEach(function (i) { S.used[key(i.title)] = true; }); render(); }); } // Edit view: look for each image's file name in the edit box text, so the // orange "already on page" mark follows what you type, paste or delete. var lastText = null; function scanEditor() { if (!$panel || !$panel.is(':visible') || !EDIT_FORM() || !$.fn.textSelection) { return; } var text; try { text = $('#wpTextbox1').textSelection('getContents'); } catch (e) { return; } if (typeof text !== 'string' || text === lastText) { return; } lastText = text; var hay = text.replace(/_/g, ' ').toLowerCase(); var changed = false; S.items.forEach(function (it) { var on = hay.indexOf(it.name.toLowerCase()) !== -1; if (!!S.used[it.key] !== on) { changed = true; if (on) { S.used[it.key] = true; } else { delete S.used[it.key]; } } }); if (changed) { render(); } } // ------------------------------------------------------------------ // Save with Media Hunter // ------------------------------------------------------------------ function autoSummary() { return cfg.summary; } // Section heading text of a wikitext line, lower case, or null. function headingOf(line) { var m = /^(={2,6})\s*(.*?)\s*\1\s*$/.exec(line); return m ? m[2].replace(/<!--[\s\S]*?-->/g, '').trim().toLowerCase() : null; } // Put a <gallery> block in the right place: // • under an existing "Gallery" section, else // • as a new section before See also / References / External links, else // • before the categories and stub templates at the end of the page. function placeGallery(text, code) { var lines = text.split('\n'); var i, h; for (i = 0; i < lines.length; i++) { h = headingOf(lines[i]); if (h !== null && GALLERY_SECTIONS.indexOf(h) !== -1) { lines.splice(i + 1, 0, code); return lines.join('\n'); } } var block = ['== ' + cfg.galleryHeading + ' ==', code, '']; for (i = 0; i < lines.length; i++) { h = headingOf(lines[i]); if (h !== null && END_SECTIONS.indexOf(h) !== -1) { lines.splice.apply(lines, [i, 0].concat(block)); return lines.join('\n'); } } var j = lines.length; while (j > 0 && /^\s*$|^\s*\[\[\s*(category|വർഗ്ഗം)\s*:|^\s*\{\{[^{}]*\}\}\s*$|^\s*__[A-Z]+__\s*$/i.test(lines[j - 1])) { j--; } // lines[j] (if any) is already a blank line or the end-matter itself. var tail = j < lines.length && lines[j].trim() === '' ? block.slice(0, -1) : block; lines.splice.apply(lines, [j, 0].concat([''].concat(tail))); return lines.join('\n'); } // First line that is prose: skip blank lines, comments and the templates // at the top of the page (infobox included, multi-line aware). function findInsertLine(lines) { var depth = 0; var inComment = false; for (var i = 0; i < lines.length; i++) { var line = lines[i]; if (!inComment && depth === 0 && line.trim() !== '' && !/^\s*(\{\{|<!--|__|\[\[\s*(file|image|പ്രമാണം|ചിത്രം)\s*:)/i.test(line)) { return i; } depth += (line.match(/\{\{/g) || []).length; depth -= (line.match(/\}\}/g) || []).length; if (depth < 0) { depth = 0; } if (/<!--/.test(line) && !/-->/.test(line.split('<!--').pop())) { inComment = true; } if (inComment && /-->/.test(line)) { inComment = false; } } return 0; } function insertLead(text, code) { var lines = text.split('\n'); lines.splice(findInsertLine(lines), 0, code); return lines.join('\n'); } // Thumbnails: one image fills an empty infobox image= field when there is // one; otherwise the thumbnails go at the top of the article text. function placeThumbs(text, items) { if (items.length === 1 && cfg.fillInfobox) { var it = items[0]; var re = /(\|[ \t]*(?:image|ചിത്രം)[ \t]*=)([ \t]*)([^\n|}]*)/i; var m = text.match(re); if (m && !m[3].replace(/<!--[\s\S]*?-->/g, '').trim()) { var t = text.replace(re, function (all, a) { return a + ' ' + it.name; }); var cap = (it.caption || '').trim(); if (cap) { t = t.replace(/(\|[ \t]*(?:caption|അടിക്കുറിപ്പ്)[ \t]*=)[ \t]*(?=\r?\n|\||\})/i, function (all, a) { return a + ' ' + cap; }); } return { text: t, how: 'infobox' }; } } return { text: insertLead(text, items.map(thumbCode).join('\n')), how: 'lead' }; } // Some infoboxes ignore a bare file name; check that it really renders. function verifyRenders(wikitext, fileName) { return api.post({ action: 'parse', title: PAGE, text: wikitext, prop: 'images', contentmodel: 'wikitext', formatversion: 2 }).then(function (d) { var want = fileName.replace(/ /g, '_').toLowerCase(); return ((d.parse && d.parse.images) || []).some(function (im) { return im.replace(/ /g, '_').toLowerCase() === want; }); }, function () { return true; }); } // Read view: add the selected images to the page and save it. function saveToPage() { var items = selectedItems(); var n = items.length; if (!n) { return; } if (!IS_LOGGED_IN) { mw.notify('Please log in to save.', { type: 'warn' }); return; } if (document.documentElement.classList.contains('ve-active')) { mw.notify('The visual editor is open. Close it first, or copy the code and paste it there.', { type: 'warn' }); return; } var mode = ui.saveAs.val(); var asGallery = mode === 'gallery' || (mode === 'auto' && n > 1); var summary = withTag(ui.summary.val().trim() || autoSummary(n, asGallery)); var what = asGallery ? 'a gallery of ' + n + ' image' + (n > 1 ? 's' : '') : (n === 1 ? '1 image' : n + ' images') + ' as thumbnail' + (n > 1 ? 's' : ''); if (!window.confirm('Media Hunter will add ' + what + ' to "' + mw.config.get('wgTitle') + '" and save the page.\n\nEdit summary: ' + summary + '\n\nContinue?')) { return; } ui.save.prop('disabled', true).text('Saving…'); api.get({ action: 'query', prop: 'revisions', rvprop: 'content|timestamp', rvslots: 'main', titles: PAGE, curtimestamp: 1, formatversion: 2 }).then(function (d) { var page = d.query && d.query.pages && d.query.pages[0]; if (!page || page.missing || !page.revisions) { return $.Deferred().reject('page-missing').promise(); } var rev = page.revisions[0]; var text = rev.slots.main.content; var placed = asGallery ? { text: placeGallery(text, galleryCode(items)), how: 'gallery' } : placeThumbs(text, items); var check = placed.how === 'infobox' ? verifyRenders(placed.text, items[0].name) : resolved(true); return check.then(function (ok) { if (!ok) { placed = { text: insertLead(text, items.map(thumbCode).join('\n')), how: 'lead' }; } return api.postWithEditToken({ action: 'edit', title: PAGE, text: placed.text, summary: summary, basetimestamp: rev.timestamp, starttimestamp: d.curtimestamp, nocreate: 1, formatversion: 2 }); }); }).then(function (r) { if (!r || !r.edit || r.edit.result !== 'Success') { return $.Deferred().reject((r && r.edit && r.edit.result) || 'unknown').promise(); } ssSet(SEL_KEY, null); var f = readFlags(); if (f[PAGE]) { delete f[PAGE]; writeFlags(f); } mw.notify('Saved. Reloading the page…'); location.reload(); }).then(null, function (code) { ui.save.prop('disabled', false).text('💾 Save with Media Hunter'); var msg = code === 'editconflict' ? 'Someone else edited the page just now. Reload and try again.' : 'Save failed: ' + code; mw.notify(msg, { type: 'error' }); }); } // Edit view: put the summary (plus hashtag) in the edit form and save it. function saveEditForm() { var $sum = $('#wpSummary'); var $btn = $('#wpSave'); if (!$btn.length) { mw.notify('Could not find the Save button of the editor.', { type: 'error' }); return; } var own = ui.summary.val().trim(); var current = $sum.val() || ''; var section = (current.match(/^\/\*.*?\*\/\s*/) || [''])[0]; // keep "/* Section */" $sum.val(own ? withTag(section + own) : summaryWithTag(current)); if (!window.confirm('Save this page now?\n\nEdit summary: ' + $sum.val())) { return; } flagPage(); ssSet(SEL_KEY, null); $btn.trigger('click'); } // ------------------------------------------------------------------ // Panel // ------------------------------------------------------------------ function button(text, title, fn) { return $('<button>').attr({ type: 'button', title: title || '' }).addClass('mh-btn').text(text) .on('click', function (e) { e.preventDefault(); fn.call(this, e); }); } function select(options, value, onChange) { var $s = $('<select>'); options.forEach(function (o) { $('<option>').val(o[0]).text(o[1]).appendTo($s); }); return $s.val(String(value)).on('change', function () { onChange($s.val()); }); } function checkbox(label, checked, onChange) { var $cb = $('<input>').attr('type', 'checkbox').prop('checked', !!checked) .on('change', function () { onChange(this.checked); }); return $('<label>').addClass('mh-cb').append($cb, document.createTextNode(' ' + label)); } function setStatus(text) { if (ui.status) { ui.status.text(text); } } // Parse the category box: several categories may be separated by "|". function parseCats(text) { var out = []; String(text || '').split('|').forEach(function (part) { var c = normCat(part); if (c && out.indexOf(c) === -1) { out.push(c); } }); return out; } // Under the category box: each category as a Commons link, plus where // it was found (Wikidata P373, Commons sitelink, …). function updateCatLink() { ui.catInfo.empty(); ui.catBadge.attr('href', S.roots.length ? commonsUrl(S.roots[0]) : 'https://commons.wikimedia.org/w/index.php?search=' + encodeURIComponent(S.enTitle || mw.config.get('wgTitle')) + '&ns14=1'); if (!S.roots.length) { ui.catInfo.append($('<span>').addClass('mh-muted') .text('No Commons category on Wikidata (P373 or Commons sitelink). Type one above.')); return; } S.roots.forEach(function (cat, i) { if (i) { ui.catInfo.append(document.createTextNode(' · ')); } $('<a>').attr({ href: commonsUrl(cat), target: '_blank', rel: 'noopener', title: 'Open on Commons' }).text(cat).appendTo(ui.catInfo); var f = S.found.filter(function (x) { return x.cat === cat; })[0]; ui.catInfo.append($('<span>').addClass('mh-muted') .text(' (' + (f ? f.via.join(' + ') : 'typed') + ')')); }); } function renderEnLink() { ui.en.empty().append(linkBadge('en.wiki', 'mh-b-en', S.enTitle ? 'Open en:' + S.enTitle : '', S.enTitle ? enUrl(S.enTitle) : null)); if (S.enTitle) { $('<a>').attr({ href: enUrl(S.enTitle), target: '_blank', rel: 'noopener' }).text(S.enTitle).appendTo(ui.en); } else { $('<span>').addClass('mh-muted').text('No English Wikipedia article linked').appendTo(ui.en); } } // The main article column, whatever the skin. function contentEl() { return document.querySelector('.mw-body') || document.getElementById('content') || document.getElementById('bodyContent'); } // Set the panel width and move the page so that the article column // starts exactly where the panel ends — no empty strip in between. The // skin's own left sidebar slides under the panel while it is docked. function applyWidth() { if (!$panel) { return; } $panel.css('width', prefs.full ? '' : prefs.width + 'px'); var docked = cfg.pushContent && $panel.is(':visible') && !prefs.full; var html = document.documentElement; var body = document.body; html.classList.toggle('mh-docked', docked); if (!docked) { body.style.marginLeft = ''; return; } var el = contentEl(); var edge = prefs.width; var m = edge; body.style.marginLeft = m + 'px'; if (!el) { return; } // A few rounds are enough for left-aligned and centred layouts alike. for (var i = 0; i < 8; i++) { var gap = el.getBoundingClientRect().left - edge; if (Math.abs(gap) < 1) { break; } var next = Math.max(0, m - gap); if (next === m) { break; } m = next; body.style.marginLeft = m + 'px'; } } function applyThumb() { if ($panel) { $panel[0].style.setProperty('--mh-thumb', prefs.thumb + 'px'); } } function toggleFull(state) { prefs.full = typeof state === 'boolean' ? state : !prefs.full; $panel.toggleClass('mh-full', prefs.full); ui.full.text(prefs.full ? '⤡' : '⛶') .attr('title', prefs.full ? 'Exit full screen (Esc)' : 'Full screen'); applyWidth(); savePrefs(); } function closePanel() { $panel.hide(); ssSet(OPEN_KEY, null); applyWidth(); } function openPanel() { ssSet(OPEN_KEY, true); if ($panel) { $panel.show(); applyWidth(); return; } S.pendingSel = ssGet(SEL_KEY) || []; build(); applyWidth(); setStatus('Looking for the Commons category on Wikidata…'); discover().then(function (found) { S.found = found || []; S.roots = S.found.map(function (f) { return f.cat; }); ui.cat.val(S.roots.map(function (c) { return c.replace(/^Category:/, ''); }).join(' | ')); renderEnLink(); loadAll(); }, function () { setStatus('Could not read this page. Type a Commons category and press Load.'); }); } function build() { $panel = $('<div>').attr('id', 'mh-panel') .toggleClass('mh-full', !!prefs.full) .toggleClass('mh-list', prefs.view === 'list') .appendTo(document.body); applyThumb(); // Header var $head = $('<div>').addClass('mh-head').appendTo($panel); $('<span>').addClass('mh-title').text('🔍 Media Hunter').appendTo($head); ui.full = button(prefs.full ? '⤡' : '⛶', prefs.full ? 'Exit full screen (Esc)' : 'Full screen', function () { toggleFull(); }).addClass('mh-icon').appendTo($head); button('✕', 'Close', closePanel).addClass('mh-icon').appendTo($head); var $scroll = $('<div>').addClass('mh-scroll').appendTo($panel); // Sources var $src = $('<div>').addClass('mh-section').appendTo($scroll); var $r1 = $('<div>').addClass('mh-row').appendTo($src); ui.catBadge = linkBadge('Commons', 'mh-b-cat', 'Open the category on Commons', 'https://commons.wikimedia.org/'); $r1.append(ui.catBadge); ui.cat = $('<input>').attr({ type: 'text', placeholder: 'Commons category (several: A | B)', list: 'mh-catlist' }).addClass('mh-grow').appendTo($r1); ui.catList = $('<datalist>').attr('id', 'mh-catlist').appendTo($r1); ui.catInfo = $('<div>').addClass('mh-catinfo').appendTo($src); var $r2 = $('<div>').addClass('mh-row').appendTo($src); $r2.append(checkbox('Include subcategories', prefs.subcats, function (v) { prefs.subcats = v; ui.depth.prop('disabled', !v); savePrefs(); })); ui.depth = select([['1', '1 level'], ['2', '2 levels'], ['3', '3 levels']], prefs.depth, function (v) { prefs.depth = parseInt(v, 10); savePrefs(); }).prop('disabled', !prefs.subcats).appendTo($r2); ui.load = button('Load', 'Load images from the category and English Wikipedia', function () { S.roots = parseCats(ui.cat.val()); loadAll(); }).addClass('mh-primary').appendTo($r2); ui.en = $('<div>').addClass('mh-row').appendTo($src); renderEnLink(); // Commons category autocomplete var acTimer; ui.cat.on('input', function () { clearTimeout(acTimer); // Suggest for the part after the last "|", keeping what comes before it. var full = $(this).val(); var cut = full.lastIndexOf('|'); var before = cut === -1 ? '' : full.slice(0, cut + 1) + ' '; var v = full.slice(cut + 1).trim().replace(/^category\s*:/i, ''); if (v.length < 2) { ui.catList.empty(); return; } acTimer = setTimeout(function () { commons.get({ action: 'query', list: 'prefixsearch', pssearch: v, psnamespace: 14, pslimit: 10, formatversion: 2 }).then(function (d) { ui.catList.empty(); ((d.query && d.query.prefixsearch) || []).forEach(function (r) { $('<option>').attr('value', before + r.title.replace(/^Category:/, '')).appendTo(ui.catList); }); }); }, 300); }).on('keydown', function (e) { if (e.key === 'Enter') { e.preventDefault(); ui.load.trigger('click'); } }); // Filters, sort and thumbnail manager var $tools = $('<div>').addClass('mh-section').appendTo($scroll); var resetAndRender = function () { S.shown = cfg.pageSize; render(); }; $('<input>').attr({ type: 'search', placeholder: 'Filter by name, caption, license, author…' }) .addClass('mh-search') .on('input', debounce(function () { S.f.text = this.value.trim(); resetAndRender(); }, 250)) .appendTo($tools); var $r3 = $('<div>').addClass('mh-row').appendTo($tools); $r3.append($('<span>').addClass('mh-muted').text('Sort')); select([ ['default', 'Lead first, load order'], ['notused', 'Not yet added first'], ['name', 'Name A–Z'], ['newest', 'Newest upload'], ['oldest', 'Oldest upload'], ['largest', 'Largest (pixels)'], ['filesize', 'Largest (file size)'] ], prefs.sort, function (v) { prefs.sort = v; savePrefs(); resetAndRender(); }).appendTo($r3); select([['all', 'All sources'], ['cat', 'Commons category'], ['en', 'English Wikipedia'], ['both', 'In both']], S.f.source, function (v) { S.f.source = v; resetAndRender(); }).appendTo($r3); var $r4 = $('<div>').addClass('mh-row').appendTo($tools); select([['all', 'All types'], ['photo', 'Photos (JPG)'], ['png', 'PNG'], ['svg', 'SVG / drawings'], ['gif', 'GIF'], ['other', 'Other (TIFF, WebP…)']], S.f.type, function (v) { S.f.type = v; resetAndRender(); }).appendTo($r4); select([['0', 'Any size'], ['800', 'Width ≥ 800 px'], ['1500', 'Width ≥ 1500 px'], ['3000', 'Width ≥ 3000 px']], S.f.minWidth, function (v) { S.f.minWidth = parseInt(v, 10); resetAndRender(); }).appendTo($r4); var $r5 = $('<div>').addClass('mh-row').appendTo($tools); $r5.append(checkbox('Hide already added', false, function (v) { S.f.hideUsed = v; resetAndRender(); })); $r5.append(checkbox('Selected only', false, function (v) { S.f.onlySel = v; resetAndRender(); })); var $r6 = $('<div>').addClass('mh-row').appendTo($tools); $r6.append($('<span>').addClass('mh-muted').text('Thumbnails')); $('<input>').attr({ type: 'range', min: 80, max: 300, step: 10, title: 'Thumbnail size' }) .val(prefs.thumb).addClass('mh-grow') .on('input', function () { prefs.thumb = parseInt(this.value, 10); applyThumb(); }) .on('change', savePrefs) .appendTo($r6); var viewBtn = button(prefs.view === 'list' ? 'Grid view' : 'List view', 'Switch layout', function () { prefs.view = prefs.view === 'list' ? 'grid' : 'list'; $panel.toggleClass('mh-list', prefs.view === 'list'); viewBtn.text(prefs.view === 'list' ? 'Grid view' : 'List view'); savePrefs(); }).appendTo($r6); button('Select shown', 'Select every image currently shown', function () { visibleItems().slice(0, S.shown).forEach(function (it) { if (S.selected.indexOf(it.key) === -1) { S.selected.push(it.key); } }); render(); renderTray(); }).appendTo($r6); // Legend $('<div>').addClass('mh-legend') .append($('<span>').addClass('mh-lg mh-lg-cat').text('Commons category')) .append($('<span>').addClass('mh-lg mh-lg-en').text('English Wikipedia')) .append($('<span>').addClass('mh-lg mh-lg-both').text('Both')) .append($('<span>').addClass('mh-lg mh-lg-used').text('Already on page')) .append($('<span>').addClass('mh-lg mh-lg-sel').text('Selected')) .appendTo($scroll); ui.status = $('<div>').addClass('mh-status').appendTo($scroll); ui.stats = $('<div>').addClass('mh-stats').appendTo($scroll); ui.grid = $('<div>').addClass('mh-grid').appendTo($scroll); ui.more = button('Show more', '', function () { S.shown += cfg.pageSize; render(); }) .addClass('mh-more').hide().appendTo($scroll); // Selection tray var $tray = $('<div>').addClass('mh-tray').appendTo($panel); var $th = $('<div>').addClass('mh-row').appendTo($tray); ui.trayTitle = $('<strong>').addClass('mh-grow').appendTo($th); ui.clear = button('Clear', 'Clear the selection', function () { S.selected = []; ssSet(SEL_KEY, null); ui.out.hide(); render(); renderTray(); }).appendTo($th); ui.selList = $('<div>').addClass('mh-sellist').appendTo($tray); var $ta = $('<div>').addClass('mh-row').appendTo($tray); ui.copyThumb = button('Copy thumb code', 'Copy [[File:…|thumb|Caption]] for each selected image', function () { copyCode(selectedItems().map(thumbCode).join('\n')); }).addClass('mh-primary').appendTo($ta); ui.copyGallery = button('Copy gallery', 'Copy a <gallery> block with all selected images', function () { copyCode(galleryBlock(selectedItems())); }).addClass('mh-primary').appendTo($ta); select([['packed', 'packed'], ['traditional', 'traditional'], ['packed-hover', 'packed-hover'], ['packed-overlay', 'packed-overlay'], ['nolines', 'nolines'], ['slideshow', 'slideshow']], prefs.galleryMode, function (v) { prefs.galleryMode = v; savePrefs(); }) .attr('title', 'Gallery mode').appendTo($ta); // Add "== ചിത്രശാല ==" above the copied/inserted gallery — on by // default, off when the page already has a gallery section. ui.galHead = checkbox('Add "== ' + cfg.galleryHeading + ' ==" heading', true, function () {}) .attr('title', 'Put a section heading above the gallery').appendTo($ta); try { if (hasGallerySection()) { ui.galHead.find('input').prop('checked', false); } } catch (e) {} checkbox('No default captions', prefs.noAutoCap, function (v) { prefs.noAutoCap = v; savePrefs(); }) .attr('title', 'Gallery: leave out the captions made from file names (captions you typed are kept)') .appendTo($ta); if (IS_EDIT && $('#wpTextbox1').length) { var $ti = $('<div>').addClass('mh-row').appendTo($tray); ui.insThumb = button('Insert thumb at cursor', 'Insert into the edit box', function () { insertCode(selectedItems().map(thumbCode).join('\n')); }).appendTo($ti); ui.insGallery = button('Insert gallery at cursor', 'Insert into the edit box', function () { insertCode(galleryBlock(selectedItems())); }).appendTo($ti); } // Save with Media Hunter var $sv = $('<div>').addClass('mh-save').appendTo($tray); ui.summary = $('<input>').attr({ type: 'text', placeholder: 'Edit summary — default: ' + cfg.summary + ' ' + cfg.hashtag }).appendTo($sv); var $svr = $('<div>').addClass('mh-row').appendTo($sv); if (EDIT_FORM()) { ui.save = button('💾 Save page with ' + cfg.hashtag, 'Save this edit (uses the edit summary box; ' + cfg.hashtag + ' is added)', saveEditForm).addClass('mh-save-btn').appendTo($svr); } else { ui.saveAs = select([['auto', 'Auto (1 → thumb, 2+ → gallery)'], ['thumb', 'As thumbnail(s)'], ['gallery', 'As gallery']], 'auto', function () {}).attr('title', 'How to add the images').appendTo($svr); ui.save = button('💾 Save with Media Hunter', IS_LOGGED_IN ? 'Add the selected images to this page and save it' : 'Log in to save', saveToPage).addClass('mh-save-btn').appendTo($svr); } ui.out = $('<textarea>').addClass('mh-out').attr({ readonly: 'readonly', rows: 4 }).hide() .on('focus', function () { this.select(); }) .appendTo($tray); // Credit var $foot = $('<div>').addClass('mh-foot').appendTo($panel); $foot.append(document.createTextNode('Media Hunter v' + VERSION + ' · Created by ')); if (CREDIT.orcid) { $('<a>').attr({ href: 'https://orcid.org/' + CREDIT.orcid, target: '_blank', rel: 'noopener' }) .text(CREDIT.name + ' (ORCID)').appendTo($foot); } else { $foot.append(document.createTextNode(CREDIT.name + ' (ORCID)')); } $foot.append(document.createTextNode(' as part of the ' + CREDIT.project)); // Drag the right edge to resize. $('<div>').addClass('mh-resize').attr('title', 'Drag to resize').appendTo($panel) .on('mousedown', function (e) { e.preventDefault(); $(document).on('mousemove.mhresize', function (ev) { prefs.width = Math.max(320, Math.min(window.innerWidth - 120, ev.clientX)); applyWidth(); }).on('mouseup.mhresize', function () { $(document).off('.mhresize'); savePrefs(); }); }); $(window).on('resize.mh', debounce(applyWidth, 150)); $(document).on('keydown.mh', function (e) { if (e.key === 'Escape' && prefs.full && $panel.is(':visible')) { toggleFull(false); } }); renderTray(); } // ------------------------------------------------------------------ // Styles // ------------------------------------------------------------------ function addStyles() { mw.util.addCSS([ '#mh-panel{position:fixed;top:0;left:0;bottom:0;width:440px;z-index:1050;display:flex;flex-direction:column;', 'background:var(--background-color-base,#fff);color:var(--color-base,#202122);', 'border-right:1px solid var(--border-color-base,#a2a9b1);box-shadow:2px 0 14px rgba(0,0,0,.22);', 'font-size:13px;line-height:1.4;--mh-thumb:140px;}', '#mh-panel *{box-sizing:border-box;}', '#mh-panel.mh-full{right:0;width:auto;}', '.mh-head{display:flex;align-items:center;gap:4px;padding:8px 10px;background:#14866d;color:#fff;}', '.mh-title{flex:1;font-weight:bold;font-size:15px;}', '#mh-panel .mh-icon{background:transparent;border:0;color:#fff;font-size:16px;padding:2px 7px;}', '#mh-panel .mh-icon:hover{background:rgba(255,255,255,.2);}', '.mh-scroll{flex:1;min-height:0;overflow-y:auto;}', '.mh-section{padding:8px 10px;border-bottom:1px solid var(--border-color-subtle,#eaecf0);', 'display:flex;flex-direction:column;gap:6px;}', '.mh-row{display:flex;align-items:center;gap:6px;flex-wrap:wrap;}', '.mh-grow{flex:1;min-width:0;}', '.mh-muted{color:var(--color-subtle,#54595d);font-size:12px;}', '.mh-cb{white-space:nowrap;cursor:pointer;}', '#mh-panel input[type=text],#mh-panel input[type=search],#mh-panel select,#mh-panel textarea{', 'padding:3px 6px;border:1px solid #a2a9b1;border-radius:3px;font:inherit;', 'background:var(--background-color-base,#fff);color:inherit;}', '.mh-search{width:100%;}', '#mh-panel .mh-btn{border:1px solid #a2a9b1;background:var(--background-color-interactive-subtle,#f8f9fa);', 'color:inherit;border-radius:3px;padding:3px 10px;cursor:pointer;font:inherit;}', '#mh-panel .mh-btn:hover{background:var(--background-color-interactive,#eaecf0);}', '#mh-panel .mh-primary{background:#36c;border-color:#36c;color:#fff;}', '#mh-panel .mh-primary:hover{background:#2a4b8d;}', '#mh-panel .mh-btn:disabled{opacity:.45;cursor:default;}', '.mh-badge{display:inline-block;font-size:10.5px;padding:0 5px;border-radius:3px;color:#fff;white-space:nowrap;}', '.mh-b-cat{background:#14866d;}.mh-b-en{background:#36c;}', '.mh-b-used{background:#ac6600;}.mh-b-lead{background:#fc3;color:#202122;}', '.mh-legend{display:flex;flex-wrap:wrap;gap:8px;padding:6px 10px;font-size:11px;}', '.mh-lg::before{content:"";display:inline-block;width:10px;height:10px;margin-right:4px;', 'border-radius:2px;vertical-align:-1px;}', '.mh-lg-cat::before{background:#14866d;}.mh-lg-en::before{background:#36c;}', '.mh-lg-both::before{background:#7b3fa0;}.mh-lg-used::before{background:#f6c443;}', '.mh-lg-sel::before{border:2px solid #36c;}', '.mh-status{padding:4px 10px;color:var(--color-subtle,#54595d);}', '.mh-stats{padding:0 10px;font-size:11px;color:var(--color-subtle,#54595d);}', '.mh-grid{display:grid;grid-template-columns:repeat(auto-fill,minmax(var(--mh-thumb),1fr));gap:8px;padding:8px 10px;}', '.mh-card{position:relative;border:2px solid transparent;border-left-width:6px;border-radius:5px;', 'background:var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa);cursor:pointer;overflow:hidden;}', '.mh-card:hover{box-shadow:0 2px 8px rgba(0,0,0,.18);}', '.mh-src-cat{border-left-color:#14866d;}.mh-src-en{border-left-color:#36c;}', '.mh-src-both{border-left-color:#7b3fa0;}', '.mh-card.mh-used{background:#fdf0c8;border-top-color:#f6c443;border-right-color:#f6c443;border-bottom-color:#f6c443;}', 'html.skin-theme-clientpref-night .mh-card.mh-used{background:#4a3a12;}', '.mh-card.mh-sel{outline:3px solid #36c;outline-offset:-1px;}', '.mh-thumb{position:relative;height:calc(var(--mh-thumb) * 0.75);display:flex;align-items:center;', 'justify-content:center;background:var(--background-color-interactive,#eaecf0);}', '.mh-thumb img{max-width:100%;max-height:100%;object-fit:contain;}', '.mh-check{display:none;position:absolute;top:4px;left:4px;width:20px;height:20px;border-radius:50%;', 'background:#36c;color:#fff;font-size:12px;text-align:center;line-height:20px;}', '.mh-sel .mh-check{display:block;}', '.mh-open{position:absolute;top:3px;right:3px;background:rgba(0,0,0,.55);color:#fff !important;', 'border-radius:3px;padding:0 5px;text-decoration:none !important;font-size:12px;}', '.mh-meta{padding:4px 6px;display:flex;flex-direction:column;gap:3px;min-width:0;}', '.mh-name{font-size:11px;font-weight:bold;word-break:break-all;overflow:hidden;', 'display:-webkit-box;-webkit-line-clamp:2;-webkit-box-orient:vertical;}', '.mh-badges{display:flex;flex-wrap:wrap;gap:3px;}', '.mh-info{font-size:10.5px;color:var(--color-subtle,#54595d);}', '.mh-list .mh-grid{grid-template-columns:1fr;}', '.mh-list .mh-card{display:flex;}', '.mh-list .mh-thumb{width:var(--mh-thumb);flex-shrink:0;}', '.mh-list .mh-meta{flex:1;}', '.mh-empty{grid-column:1/-1;padding:16px;text-align:center;color:var(--color-subtle,#54595d);}', '#mh-panel .mh-more{display:block;margin:4px auto 12px;}', '.mh-tray{border-top:3px solid #36c;padding:8px 10px;display:flex;flex-direction:column;gap:6px;', 'max-height:55vh;overflow-y:auto;background:var(--background-color-base,#fff);}', '.mh-sellist{max-height:28vh;overflow-y:auto;}', '.mh-selrow{display:flex;align-items:center;gap:5px;padding:3px 0;border-bottom:1px solid var(--border-color-subtle,#eaecf0);}', '.mh-selrow img{width:48px;height:36px;object-fit:cover;border-radius:3px;flex-shrink:0;}', '.mh-selrow input{width:100%;margin-top:2px;}', '#mh-panel .mh-selrow .mh-btn{padding:1px 6px;}', '#mh-panel .mh-out{width:100%;font-family:monospace;font-size:12px;resize:vertical;}', '.mh-foot{padding:5px 10px;font-size:11px;color:var(--color-subtle,#54595d);', 'border-top:1px solid var(--border-color-subtle,#eaecf0);}', '.mh-resize{position:absolute;top:0;right:-4px;width:8px;height:100%;cursor:ew-resize;}', '.mh-full .mh-resize{display:none;}', '.mh-catinfo{font-size:12px;word-break:break-word;}', 'a.mh-badge{color:#fff !important;text-decoration:none !important;}', 'a.mh-badge.mh-b-lead{color:#202122 !important;}', 'a.mh-badge:hover{filter:brightness(1.15);text-decoration:underline !important;}', '.mh-save{display:flex;flex-direction:column;gap:6px;border-top:1px dashed #c8ccd1;padding-top:6px;}', '.mh-save input{width:100%;}', '#mh-panel .mh-save-btn{background:#14866d;border-color:#14866d;color:#fff;font-weight:bold;}', '#mh-panel .mh-save-btn:hover{background:#0f6b56;}', // While docked: page starts flush against the panel (Vector 2022 centres it otherwise). 'html.mh-docked .mw-page-container{margin-left:0 !important;}', 'html.mh-docked body{overflow-x:hidden;}' ].join('')); } // ------------------------------------------------------------------ // Start // ------------------------------------------------------------------ function init() { api = new mw.Api(); commons = new mw.ForeignApi('https://commons.wikimedia.org/w/api.php', { anonymous: true }); wikidata = new mw.ForeignApi('https://www.wikidata.org/w/api.php', { anonymous: true }); enApi = IS_ENWIKI ? api : new mw.ForeignApi('https://en.wikipedia.org/w/api.php', { anonymous: true }); setupHashtag(); if (cfg.namespaces.indexOf(mw.config.get('wgNamespaceNumber')) === -1) { return; } if (ACTION !== 'view' && !IS_EDIT) { return; } addStyles(); var link = mw.util.addPortletLink('p-tb', '#', 'Media Hunter', 't-mediahunter', 'Find images on Commons and English Wikipedia for this page'); if (link) { $(link).on('click', function (e) { e.preventDefault(); if ($panel && $panel.is(':visible')) { closePanel(); } else { openPanel(); } }); } if (ssGet(OPEN_KEY) || (cfg.autoOpen && !IS_EDIT)) { openPanel(); } // Keep "already on page" current as the page changes. if (IS_EDIT) { mw.loader.using('jquery.textSelection').then(function () { setInterval(scanEditor, 1500); }); } else { // Fires when the article content is re-rendered (e.g. after a // VisualEditor save) — re-read which files the page uses. mw.hook('wikipage.content').add(debounce(function () { if ($panel && !S.loading) { refreshUsed(); } }, 600)); } } mw.loader.using(['mediawiki.api', 'mediawiki.ForeignApi', 'mediawiki.util']).then(function () { $(init); }); }()); 90m308zmjte5y256l23z0zu8x9bx7i5 4682056 4682053 2026-11-01T12:54:43Z Manojk 9257 4682056 javascript text/javascript /** * Media Hunter * ============ * A user script for Wikipedia (and other Wikimedia wikis) that finds free * images for the page you are on and gives you ready-to-paste wikitext. * * Created by Manoj Karingamadathil (https://orcid.org/0000-0003-3885-6595) as part of the Wikimedia Biodiversity Taskforce. * License: CC BY-SA 4.0 /* global mw, $, ve */ /** (function () { 'use strict'; if (window.MediaHunterLoaded) { return; } window.MediaHunterLoaded = true; // On Commons itself the "Commons category" idea does not apply. if (mw.config.get('wgDBname') === 'commonswiki') { return; } var VERSION = '1.3.0'; var CREDIT = { name: 'Manoj Karingamadathil', orcid: '', // TODO: add the ORCID iD here, e.g. '0000-0000-0000-0000' project: 'Wikimedia Biodiversity Taskforce' }; var cfg = $.extend({ autoOpen: false, includeSubcats: false, subcatDepth: 1, maxCategories: 30, maxFiles: 800, pageSize: 60, galleryMode: 'packed', pushContent: true, hashtag: '#MediaHunter', hashtagHours: 6, summary: 'Image Discovered and Added with', // the hashtag is appended to this galleryHeading: mw.config.get('wgDBname') === 'mlwiki' ? 'ചിത്രശാല' : 'Gallery', fillInfobox: true, category: null, // force a Commons category for every page (rarely useful) namespaces: [0, 2, 118] // articles, user pages (drafts), Draft: }, window.MediaHunterConfig || {}); var PAGE = mw.config.get('wgPageName'); var ACTION = mw.config.get('wgAction'); var IS_EDIT = ACTION === 'edit' || ACTION === 'submit'; var IS_ENWIKI = mw.config.get('wgDBname') === 'enwiki'; var THUMB_FETCH = 320; // thumbnail width requested from Commons var PREF_KEY = 'mediahunter-prefs'; // localStorage: panel preferences var FLAG_KEY = 'mediahunter-used'; // localStorage: pages where code was copied var OPEN_KEY = 'mediahunter-open'; // sessionStorage: keep the panel open across pages var SEL_KEY = 'mediahunter-sel:' + PAGE; // sessionStorage: this page's selection var WL_KEY = 'mediahunter-worklist'; // localStorage: the list of pages to work through var NEXT_KEY = 'mediahunter-next'; // sessionStorage: go to the next page after this save var IS_LOGGED_IN = !!mw.config.get('wgUserName'); // Section names after which nothing should be inserted (lower case). var END_SECTIONS = ['see also', 'references', 'notes', 'footnotes', 'citations', 'external links', 'further reading', 'bibliography', 'sources', 'ഇതും കാണുക', 'അവലംബം', 'അവലംബങ്ങൾ', 'കുറിപ്പുകൾ', 'പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ', 'പുറം കണ്ണികൾ', 'ബാഹ്യ കണ്ണികൾ', 'സ്രോതസ്സുകൾ']; var GALLERY_SECTIONS = ['gallery', 'image gallery', 'images', 'ചിത്രശാല', 'ചിത്രങ്ങൾ']; var IMG_EXT = /\.(jpe?g|png|gif|svg|tiff?|webp|xcf)$/i; // Icons and logos used by templates; never useful as article images. var JUNK = /(OOjs|Commons-logo|Wik(i|t)ionary|Wikiquote|Wikisource|Wikimedia|Wikispecies|Wikidata|Wikinews|Wikiversity|Wikibooks|Wikivoyage|Symbol_|Symbol |Ambox|Padlock|Question_book|Question book|Text_document|Crystal_Clear|Increase|Decrease|Steady|Edit-clear|_pog\.| pog\.|Loudspeaker|Sound-icon|Star_full|Star_empty|Cscr-|Disambig|Magnify-clip|Gtk-dialog|Status_iucn|Status iucn|Folder_Hexagonal|Portal-puzzle|Red_Pencil|Red Pencil)/i; var PREF_DEFAULTS = { thumb: 140, width: 440, sort: 'default', view: 'grid', galleryMode: cfg.galleryMode, noAutoCap: false, // gallery: leave out captions made from the file name autoNext: false, // worklist: open the next page after saving subcats: !!cfg.includeSubcats, depth: cfg.subcatDepth, full: false }; var prefs = loadPrefs(); // Everything the panel knows about. var S = { items: [], // image objects, in load order byKey: {}, // key -> image object used: {}, // key -> true for files already on this page selected: [], // keys, in the order they will be pasted roots: [], // the Commons categories to load, e.g. ["Category:Xyz"] found: [], // [{ cat, via: [...] }] — where each root category was found cats: [], // the root categories plus collected subcategories enTitle: null, // English Wikipedia article title shown: cfg.pageSize, loading: false, pendingSel: [], // [{ key, caption }] restored from this tab's session trayDirty: false, f: { text: '', source: 'all', type: 'all', minWidth: 0, hideUsed: false, onlySel: false } }; var api, commons, wikidata, enApi; var $panel = null; var ui = {}; // ------------------------------------------------------------------ // Small helpers // ------------------------------------------------------------------ function resolved(v) { return $.Deferred().resolve(v).promise(); } // Run promise-returning functions one after another. function sequence(fns) { return fns.reduce(function (p, fn) { return p.then(fn); }, resolved()); } function debounce(fn, ms) { var t; return function () { var self = this, args = arguments; clearTimeout(t); t = setTimeout(function () { fn.apply(self, args); }, ms); }; } // "File:Some_name.jpg" / "പ്രമാണം:Some name.jpg" -> "Some name.jpg" function norm(title) { var t = String(title || '').replace(/^[^:]*:/, '').replace(/_/g, ' ').replace(/\s+/g, ' ').trim(); return t.charAt(0).toUpperCase() + t.slice(1); } function key(title) { return norm(title).replace(/ /g, '_'); } function normCat(s) { s = String(s || '').trim().replace(/^category\s*:/i, '').replace(/_/g, ' ').trim(); return s ? 'Category:' + s.charAt(0).toUpperCase() + s.slice(1) : null; } // Plain text from Commons metadata HTML, parsed safely (no scripts run). function stripHtml(html) { if (!html) { return ''; } try { return (new DOMParser().parseFromString(html, 'text/html').body.textContent || '').trim(); } catch (e) { return ''; } } function fmtBytes(n) { if (!n) { return ''; } if (n < 1024 * 1024) { return Math.round(n / 1024) + ' KB'; } return (n / 1024 / 1024).toFixed(1) + ' MB'; } // A starting caption from the file name: "Danaus chrysippus 01.jpg" -> "Danaus chrysippus" function defaultCaption(name) { return name.replace(/\.[^.]+$/, '').replace(/_/g, ' ') .replace(/\s*\(\d+\)$/, '').replace(/[\s\-–]+\d+$/, '').trim(); } function fileType(it) { var m = it.mime || ''; if (m === 'image/jpeg') { return 'photo'; } if (m === 'image/png') { return 'png'; } if (m === 'image/svg+xml') { return 'svg'; } if (m === 'image/gif') { return 'gif'; } return 'other'; } function hasSource(it, type) { return it.sources.some(function (s) { return s.type === type; }); } function sourceClass(it) { var c = hasSource(it, 'cat'), e = hasSource(it, 'en'); return c && e ? 'mh-src-both' : c ? 'mh-src-cat' : e ? 'mh-src-en' : ''; } function loadPrefs() { var p = {}; try { p = JSON.parse(localStorage.getItem(PREF_KEY) || '{}') || {}; } catch (e) {} return $.extend({}, PREF_DEFAULTS, p); } function savePrefs() { try { localStorage.setItem(PREF_KEY, JSON.stringify(prefs)); } catch (e) {} } // sessionStorage lives as long as the browser tab, so the panel and the // selection survive moving between reading and editing the same page. function ssGet(k) { try { return JSON.parse(sessionStorage.getItem(k) || 'null'); } catch (e) { return null; } } function ssSet(k, v) { try { if (v === null) { sessionStorage.removeItem(k); } else { sessionStorage.setItem(k, JSON.stringify(v)); } } catch (e) {} } function saveSel() { ssSet(SEL_KEY, S.selected.length ? selectedItems().map(function (it) { return { key: it.key, caption: it.caption }; }) : null); } function commonsUrl(t) { return 'https://commons.wikimedia.org/wiki/' + encodeURIComponent(t.replace(/ /g, '_')); } function enUrl(t) { return 'https://en.wikipedia.org/wiki/' + encodeURIComponent(t.replace(/ /g, '_')); } // Fetch every batch of a query, following "continue" until done or stop() says so. function getAll(apiObj, params, onBatch, stop) { var base = $.extend({ action: 'query', formatversion: 2 }, params); function next(cont) { return apiObj.get($.extend({}, base, cont || {})).then(function (d) { onBatch(d); if (d['continue'] && !(stop && stop())) { return next(d['continue']); } }); } return next(null); } // ------------------------------------------------------------------ // #MediaHunter hashtag in edit summaries // ------------------------------------------------------------------ // When code is copied or inserted, the page is remembered for a few hours. // The next edit of that page (source editor or VisualEditor) gets the // hashtag in its summary; after the edit is saved the mark is cleared. function readFlags() { try { return JSON.parse(localStorage.getItem(FLAG_KEY) || '{}') || {}; } catch (e) { return {}; } } function writeFlags(f) { try { localStorage.setItem(FLAG_KEY, JSON.stringify(f)); } catch (e) {} } function flagPage() { var f = readFlags(), now = Date.now(), maxAge = cfg.hashtagHours * 3600 * 1000; Object.keys(f).forEach(function (k) { if (now - f[k] > maxAge) { delete f[k]; } }); f[PAGE] = now; writeFlags(f); addHashtagToForm(); } function isFlagged() { var t = readFlags()[PAGE]; return !!t && Date.now() - t < cfg.hashtagHours * 3600 * 1000; } function withTag(s) { s = (s || '').trim(); if (s.indexOf(cfg.hashtag) !== -1) { return s; } return (s ? s + ' ' : '') + cfg.hashtag; } // Empty summary → the default one; otherwise just add the hashtag. function summaryWithTag(current) { current = (current || '').trim(); var section = (current.match(/^\/\*.*?\*\/\s*/) || [''])[0]; // "/* Section */" var rest = current.slice(section.length).trim(); return withTag((section ? section.trim() + ' ' : '') + (rest || cfg.summary)); } function addHashtagToForm() { var $s = $('#wpSummary'); if ($s.length) { $s.val(summaryWithTag($s.val())); } } function setupHashtag() { if (IS_EDIT && isFlagged()) { addHashtagToForm(); } // Safety net in case the summary box was edited afterwards. $(document).on('submit', '#editform', function () { if (isFlagged()) { addHashtagToForm(); } }); // VisualEditor save dialog. mw.hook('ve.saveDialog.stateChanged').add(function () { if (!isFlagged()) { return; } try { var dlg = ve.init.target.saveDialog; var input = dlg && dlg.editSummaryInput; if (input && input.getValue().indexOf(cfg.hashtag) === -1) { input.setValue(summaryWithTag(input.getValue())); } } catch (e) {} }); mw.hook('postEdit').add(function () { var f = readFlags(); if (f[PAGE]) { delete f[PAGE]; writeFlags(f); } }); } // ------------------------------------------------------------------ // Finding the sources // ------------------------------------------------------------------ // String values of a Wikidata property (deprecated statements skipped). function claimValues(entity, prop) { var list = (entity && entity.claims && entity.claims[prop]) || []; return list.filter(function (c) { return c.rank !== 'deprecated'; }).map(function (c) { var v = c.mainsnak && c.mainsnak.datavalue && c.mainsnak.datavalue.value; return v && typeof v === 'object' ? v.id : v; }).filter(Boolean); } // The Commons sitelink ("Multilingual sites → commons") if it is a category. function commonsCatSitelink(entity) { var sl = entity && entity.sitelinks && entity.sitelinks.commonswiki; var t = sl && (sl.title || sl); return typeof t === 'string' && /^Category:/i.test(t) ? t : null; } function getEntity(qid) { return wikidata.get({ action: 'wbgetentities', ids: qid, props: 'claims|sitelinks', sitefilter: 'commonswiki', format: 'json' }).then(function (w) { return (w.entities && w.entities[qid]) || null; }, function () { return null; }); } // Reads the current page: files already used, the English langlink and // the Wikidata item. Resolves to a list of Commons categories, each with // where it was found: // 1. Wikidata "Commons category" (P373) // 2. Wikidata sitelink under "Multilingual sites" → commons (Category:…) // 3. Wikidata "topic's main category" (P910) → its P373 / commons sitelink // 4. Fallback: a Commons category named like the English (or this) article function discover() { var found = []; function add(cat, via) { cat = normCat(cat); if (!cat) { return; } var hit = found.filter(function (f) { return f.cat === cat; })[0]; if (hit) { if (hit.via.indexOf(via) === -1) { hit.via.push(via); } } else { found.push({ cat: cat, via: [via] }); } } return api.get({ action: 'query', prop: 'pageprops|langlinks|images', ppprop: 'wikibase_item', lllang: 'en', imlimit: 'max', titles: PAGE, redirects: 1, formatversion: 2 }).then(function (d) { var p = (d.query && d.query.pages && d.query.pages[0]) || {}; (p.images || []).forEach(function (i) { S.used[key(i.title)] = true; }); if (IS_ENWIKI) { S.enTitle = p.missing ? null : p.title; } else { S.enTitle = (p.langlinks && p.langlinks[0] && p.langlinks[0].title) || null; } if (cfg.category) { add(cfg.category, 'settings'); return found; } var qid = p.pageprops && p.pageprops.wikibase_item; var wdStep = !qid ? resolved() : getEntity(qid).then(function (e) { if (!e) { return; } claimValues(e, 'P373').forEach(function (v) { add(v, 'Wikidata P373'); }); var sl = commonsCatSitelink(e); if (sl) { add(sl, 'Commons sitelink'); } if (found.length) { return; } var mainCat = claimValues(e, 'P910')[0]; if (!mainCat) { return; } return getEntity(mainCat).then(function (e2) { if (!e2) { return; } claimValues(e2, 'P373').forEach(function (v) { add(v, 'Wikidata P910 → P373'); }); var sl2 = commonsCatSitelink(e2); if (sl2) { add(sl2, 'Wikidata P910 → sitelink'); } }); }); return wdStep.then(function () { if (found.length) { return found; } var guesses = [S.enTitle, mw.config.get('wgTitle')].filter(Boolean) .map(function (t) { return 'Category:' + t.replace(/_/g, ' '); }); if (!guesses.length) { return found; } return commons.get({ action: 'query', titles: guesses.join('|'), prop: 'categoryinfo', formatversion: 2 }).then(function (c) { ((c.query && c.query.pages) || []).forEach(function (pg) { var ci = pg.categoryinfo; if (!pg.missing && ci && (ci.files + ci.subcats) > 0) { add(pg.title, 'name match on Commons'); } }); return found; }, function () { return found; }); }); }); } // The root categories plus (optionally) their subcategories, breadth-first. function collectCategories(roots) { var cats = roots.slice(); if (!prefs.subcats) { return resolved(cats); } var seen = {}; roots.forEach(function (r) { seen[r] = true; }); var frontier = roots.slice(); var depth = 0; function full() { return cats.length >= cfg.maxCategories; } function level() { if (depth >= prefs.depth || !frontier.length || full()) { return resolved(cats); } depth++; var next = []; return sequence(frontier.map(function (cat) { return function () { if (full()) { return resolved(); } setStatus('Collecting subcategories… (' + cats.length + ' found)'); return getAll(commons, { list: 'categorymembers', cmtitle: cat, cmtype: 'subcat', cmlimit: 'max' }, function (d) { ((d.query && d.query.categorymembers) || []).forEach(function (m) { if (!seen[m.title] && !full()) { seen[m.title] = true; cats.push(m.title); next.push(m.title); } }); }, full).then(null, function () { /* skip a failing category */ }); }; })).then(function () { frontier = next; return level(); }); } return level(); } // Add one Commons API page result as an image (or add a source to an existing one). function addItem(p, src) { if (!p || p.missing || !p.imageinfo || !p.imageinfo.length) { return; } var ii = p.imageinfo[0]; if (!/^image\//.test(ii.mime || '')) { return; } // skip video, audio, PDF… var name = norm(p.title); if (JUNK.test(name)) { return; } var k = key(p.title); var it = S.byKey[k]; if (!it) { if (src.type === 'cat' && S.items.length >= cfg.maxFiles) { return; } var em = ii.extmetadata || {}; it = { key: k, name: name, thumb: ii.thumburl || ii.url, url: ii.url, descUrl: ii.descriptionurl, width: ii.width || 0, height: ii.height || 0, size: ii.size || 0, mime: ii.mime, time: ii.timestamp || '', license: (em.LicenseShortName && em.LicenseShortName.value) || '', artist: stripHtml(em.Artist && em.Artist.value), sources: [], lead: false, order: S.items.length, caption: defaultCaption(name) }; S.items.push(it); S.byKey[k] = it; var pend = S.pendingSel.filter(function (x) { return x.key === k; })[0]; if (pend && S.selected.indexOf(k) === -1) { if (pend.caption !== undefined) { it.caption = pend.caption; } S.selected.push(k); S.trayDirty = true; } } if (!it.sources.some(function (s) { return s.type === src.type && s.label === src.label; })) { it.sources.push(src); } } var IMAGEINFO = { prop: 'imageinfo', iiprop: 'url|size|mime|timestamp|extmetadata', iiextmetadatafilter: 'LicenseShortName|Artist', iiurlwidth: THUMB_FETCH }; function loadCategoryFiles(cats) { return sequence(cats.map(function (cat, i) { return function () { if (S.items.length >= cfg.maxFiles) { return resolved(); } setStatus('Loading Commons files… category ' + (i + 1) + ' of ' + cats.length + ' (' + S.items.length + ' images)'); return getAll(commons, $.extend({ generator: 'categorymembers', gcmtitle: cat, gcmtype: 'file', gcmlimit: 50 }, IMAGEINFO), function (d) { ((d.query && d.query.pages) || []).forEach(function (p) { addItem(p, { type: 'cat', label: cat }); }); renderSoon(); }, function () { return S.items.length >= cfg.maxFiles; }) .then(null, function () { /* skip a failing category */ }); }; })); } function loadEnwiki() { if (!S.enTitle) { return resolved(); } var titles = []; var seen = {}; var lead = null; return getAll(enApi, { prop: 'images|pageimages', titles: S.enTitle, imlimit: 'max', piprop: 'name', pilicense: 'free', redirects: 1 }, function (d) { var p = d.query && d.query.pages && d.query.pages[0]; if (!p) { return; } if (p.pageimage) { lead = p.pageimage; } (p.images || []).forEach(function (i) { if (IMG_EXT.test(i.title) && !JUNK.test(i.title) && !seen[i.title]) { seen[i.title] = true; titles.push(i.title); } }); }).then(function () { var chunks = []; for (var i = 0; i < titles.length; i += 50) { chunks.push(titles.slice(i, i + 50)); } // Ask Commons about each file; files only on English Wikipedia // (usually non-free) come back "missing" and are dropped. return sequence(chunks.map(function (chunk) { return function () { return commons.get($.extend({ action: 'query', titles: chunk.join('|'), redirects: 1, formatversion: 2 }, IMAGEINFO)).then(function (d) { ((d.query && d.query.pages) || []).forEach(function (p) { addItem(p, { type: 'en', label: S.enTitle }); }); renderSoon(); }, function () {}); }; })); }).then(function () { if (lead && S.byKey[key('File:' + lead)]) { S.byKey[key('File:' + lead)].lead = true; } }); } function loadAll() { if (S.loading) { return; } S.loading = true; ui.load.prop('disabled', true); // Keep the current selection across reloads. var keep = S.selected.map(function (k) { return S.byKey[k]; }).filter(Boolean); S.items = []; S.byKey = {}; keep.forEach(function (it) { it.sources = []; it.order = S.items.length; S.items.push(it); S.byKey[it.key] = it; }); S.shown = cfg.pageSize; S.cats = []; updateCatLink(); render(); var step = resolved(); if (S.roots.length) { step = step.then(function () { setStatus(prefs.subcats ? 'Collecting subcategories…' : 'Loading Commons files…'); return collectCategories(S.roots); }).then(function (cats) { S.cats = cats; return loadCategoryFiles(cats); }); } step.then(function () { if (S.enTitle) { setStatus('Loading images from English Wikipedia…'); } return loadEnwiki(); }).then(function () { var nCat = S.items.filter(function (it) { return hasSource(it, 'cat'); }).length; var nEn = S.items.filter(function (it) { return hasSource(it, 'en'); }).length; var msg = 'Done: ' + nCat + ' from Commons' + (S.cats.length > 1 ? ' (' + S.cats.length + ' categories)' : '') + ', ' + nEn + ' from English Wikipedia.'; if (!S.roots.length) { msg += ' No Commons category found — type one above and press Load.'; } if (!S.enTitle) { msg += ' No English Wikipedia article is linked.'; } if (nCat >= cfg.maxFiles) { msg += ' Stopped at the limit of ' + cfg.maxFiles + ' files.'; } setStatus(msg); }, function () { setStatus('Something went wrong while loading images. Please try again.'); }).always(function () { S.loading = false; ui.load.prop('disabled', false); // Put a restored selection back in its saved order. if (S.pendingSel.length) { var order = S.pendingSel.map(function (x) { return x.key; }); var pos = function (k) { var i = order.indexOf(k); return i === -1 ? 1e9 : i; }; S.selected.sort(function (a, b) { return pos(a) - pos(b); }); S.pendingSel = []; } lastText = null; scanEditor(); render(); renderTray(); }); } // ------------------------------------------------------------------ // Filtering, sorting, rendering // ------------------------------------------------------------------ var SORTERS = { 'default': function (a, b) { return (b.lead - a.lead) || (a.order - b.order); }, notused: function (a, b) { return ((S.used[a.key] ? 1 : 0) - (S.used[b.key] ? 1 : 0)) || (a.order - b.order); }, name: function (a, b) { return a.name.localeCompare(b.name); }, newest: function (a, b) { return b.time.localeCompare(a.time); }, oldest: function (a, b) { return a.time.localeCompare(b.time); }, largest: function (a, b) { return (b.width * b.height) - (a.width * a.height); }, filesize: function (a, b) { return b.size - a.size; } }; function visibleItems() { var f = S.f; var q = f.text.toLowerCase(); var list = S.items.filter(function (it) { if (q && (it.name + ' ' + it.caption + ' ' + it.license + ' ' + it.artist) .toLowerCase().indexOf(q) === -1) { return false; } if (f.source === 'cat' && !hasSource(it, 'cat')) { return false; } if (f.source === 'en' && !hasSource(it, 'en')) { return false; } if (f.source === 'both' && !(hasSource(it, 'cat') && hasSource(it, 'en'))) { return false; } if (f.type !== 'all' && fileType(it) !== f.type) { return false; } if (f.minWidth && it.width < f.minWidth) { return false; } if (f.hideUsed && S.used[it.key]) { return false; } if (f.onlySel && S.selected.indexOf(it.key) === -1) { return false; } return true; }); return list.sort(SORTERS[prefs.sort] || SORTERS['default']); } function render() { if (!$panel) { return; } var list = visibleItems(); ui.grid.empty(); list.slice(0, S.shown).forEach(function (it) { ui.grid.append(card(it)); }); if (!list.length && !S.loading) { ui.grid.append($('<div>').addClass('mh-empty') .text(S.items.length ? 'No images match the filters.' : 'No images found yet.')); } var left = list.length - S.shown; ui.more.toggle(left > 0).text('Show more (' + left + ' more)'); var nUsed = S.items.filter(function (it) { return S.used[it.key]; }).length; ui.stats.text('Showing ' + Math.min(S.shown, list.length) + ' of ' + list.length + ' matching · ' + S.items.length + ' found · ' + nUsed + ' already on this page'); } var renderSoon = debounce(function () { render(); if (S.trayDirty) { S.trayDirty = false; renderTray(); } }, 200); function badge(text, cls, title) { return $('<span>').addClass('mh-badge ' + cls).text(text).attr('title', title || ''); } // A badge that opens a page (Commons category, English article) in a new tab. function linkBadge(text, cls, title, href) { if (!href) { return badge(text, cls, title); } return $('<a>').addClass('mh-badge ' + cls).text(text) .attr({ href: href, target: '_blank', rel: 'noopener', title: title || '' }) .on('click', function (e) { e.stopPropagation(); }); } function card(it) { var $c = $('<div>').addClass('mh-card ' + sourceClass(it)) .attr('data-key', it.key) .attr('title', it.name + (it.artist ? '\nAuthor: ' + it.artist : '') + '\nClick to select') .toggleClass('mh-used', !!S.used[it.key]) .toggleClass('mh-sel', S.selected.indexOf(it.key) !== -1); var $t = $('<div>').addClass('mh-thumb').appendTo($c); $('<img>').attr({ src: it.thumb, loading: 'lazy', alt: '' }).appendTo($t); $('<span>').addClass('mh-check').text('✓').appendTo($t); $('<a>').addClass('mh-open') .attr({ href: it.descUrl, target: '_blank', rel: 'noopener', title: 'Open the file page on Commons' }) .text('↗') .on('click', function (e) { e.stopPropagation(); }) .appendTo($t); var $m = $('<div>').addClass('mh-meta').appendTo($c); $('<div>').addClass('mh-name').text(it.name).appendTo($m); var $b = $('<div>').addClass('mh-badges').appendTo($m); if (S.used[it.key]) { $b.append(badge('Already on page', 'mh-b-used')); } if (it.lead) { $b.append(badge('Lead image', 'mh-b-lead', 'Main image of the English article')); } var cats = it.sources.filter(function (s) { return s.type === 'cat'; }).map(function (s) { return s.label; }); if (cats.length) { var sub = !cats.some(function (c) { return S.roots.indexOf(c) !== -1; }); $b.append(linkBadge(sub ? 'Commons · subcat' : 'Commons', 'mh-b-cat', 'Open on Commons:\n' + cats.join('\n'), commonsUrl(cats[0]))); } if (hasSource(it, 'en')) { $b.append(linkBadge('en.wiki', 'mh-b-en', 'Open en:' + S.enTitle, enUrl(S.enTitle))); } var info = []; if (it.width) { info.push(it.width + '×' + it.height); } if (it.size) { info.push(fmtBytes(it.size)); } if (it.license) { info.push(it.license); } $('<div>').addClass('mh-info').text(info.join(' · ')).appendTo($m); $c.on('click', function () { toggleSelect(it.key); }); return $c; } function cardFor(k) { return ui.grid.children('.mh-card').filter(function () { return $(this).attr('data-key') === k; }); } function toggleSelect(k) { var i = S.selected.indexOf(k); if (i === -1) { S.selected.push(k); } else { S.selected.splice(i, 1); } if (S.f.onlySel) { render(); } else { cardFor(k).toggleClass('mh-sel', i === -1); } renderTray(); } function moveSelected(i, dir) { var j = i + dir; if (j < 0 || j >= S.selected.length) { return; } var t = S.selected[i]; S.selected[i] = S.selected[j]; S.selected[j] = t; renderTray(); } function renderTray() { var n = S.selected.length; saveSel(); ui.trayTitle.text(n ? n + ' image' + (n > 1 ? 's' : '') + ' selected' : 'Click images to select them'); ui.selList.empty().toggle(n > 0); S.selected.forEach(function (k, idx) { var it = S.byKey[k]; if (!it) { return; } var $r = $('<div>').addClass('mh-selrow').appendTo(ui.selList); $('<img>').attr({ src: it.thumb, alt: '' }).appendTo($r); var $m = $('<div>').addClass('mh-grow').appendTo($r); $('<div>').addClass('mh-name').text(it.name).appendTo($m); $('<input>').attr({ type: 'text', placeholder: 'Caption' }).val(it.caption) .on('input', function () { it.caption = this.value; saveSel(); }) .appendTo($m); button('↑', 'Move up', function () { moveSelected(idx, -1); }).prop('disabled', idx === 0).appendTo($r); button('↓', 'Move down', function () { moveSelected(idx, 1); }).prop('disabled', idx === n - 1).appendTo($r); button('✕', 'Remove from selection', function () { toggleSelect(k); }).appendTo($r); }); ui.copyThumb.prop('disabled', n < 1); ui.copyGallery.prop('disabled', n < 2); if (ui.insThumb) { ui.insThumb.prop('disabled', n < 1); ui.insGallery.prop('disabled', n < 2); } ui.clear.prop('disabled', n < 1); if (ui.save && !EDIT_FORM()) { ui.save.prop('disabled', n < 1 || !IS_LOGGED_IN); } } // ------------------------------------------------------------------ // Wikitext output // ------------------------------------------------------------------ function selectedItems() { return S.selected.map(function (k) { return S.byKey[k]; }).filter(Boolean); } function thumbCode(it) { var cap = (it.caption || '').trim(); return '[[File:' + it.name + '|thumb' + (cap ? '|' + cap : '') + ']]'; } function galleryCode(items) { var mode = prefs.galleryMode; var open = '<gallery' + (mode && mode !== 'traditional' ? ' mode="' + mode + '"' : '') + '>'; return open + '\n' + items.map(function (it) { var cap = (it.caption || '').trim(); // "No default captions": drop a caption that is still the one made // from the file name; captions you typed yourself are kept. if (prefs.noAutoCap && cap === defaultCaption(it.name)) { cap = ''; } return 'File:' + it.name + (cap ? '|' + cap : ''); }).join('\n') + '\n</gallery>'; } // The gallery as pasted: "== ചിത്രശാല ==" (cfg.galleryHeading) + <gallery>. function galleryBlock(items) { var head = ui.galHead && ui.galHead.find('input').prop('checked'); return (head ? '== ' + cfg.galleryHeading + ' ==\n' : '') + galleryCode(items); } // Does the page already have a gallery section? Then no new heading is needed. function hasGallerySection() { var text = null; if (EDIT_FORM() && $.fn.textSelection) { try { text = $('#wpTextbox1').textSelection('getContents'); } catch (e) {} } if (typeof text === 'string') { return text.split('\n').some(function (l) { var h = headingOf(l); return h !== null && GALLERY_SECTIONS.indexOf(h) !== -1; }); } return $('#mw-content-text').find('h2, h3').toArray().some(function (el) { var t = $(el).clone().find('.mw-editsection').remove().end().text().trim().toLowerCase(); return GALLERY_SECTIONS.indexOf(t) !== -1; }); } function copyText(text) { var d = $.Deferred(); function legacy() { var $t = $('<textarea>').val(text).css({ position: 'fixed', top: '-1000px' }).appendTo(document.body); $t[0].select(); var ok = false; try { ok = document.execCommand('copy'); } catch (e) {} $t.remove(); if (ok) { d.resolve(); } else { d.reject(); } } if (navigator.clipboard && navigator.clipboard.writeText) { navigator.clipboard.writeText(text).then(function () { d.resolve(); }, legacy); } else { legacy(); } return d.promise(); } function copyCode(code) { ui.out.val(code).show(); copyText(code).then(function () { mw.notify('Copied! Paste it into the page.'); }, function () { ui.out.trigger('focus').trigger('select'); mw.notify('Press Ctrl+C (⌘+C) to copy the selected code.'); }); flagPage(); } function insertCode(code) { var $tb = $('#wpTextbox1'); if (!$tb.length) { copyCode(code); return; } mw.loader.using('jquery.textSelection').then(function () { $tb.textSelection('replaceSelection', code); selectedItems().forEach(function (it) { S.used[it.key] = true; }); flagPage(); render(); mw.notify('Inserted at the cursor. ' + cfg.hashtag + ' was added to the edit summary.'); }); } // ------------------------------------------------------------------ // Keeping "already on page" up to date // ------------------------------------------------------------------ // True on the source editor page (the classic edit box is present). function EDIT_FORM() { return IS_EDIT && $('#wpTextbox1').length > 0; } // Read view: ask the wiki again which files the page uses. function refreshUsed() { return api.get({ action: 'query', prop: 'images', imlimit: 'max', titles: PAGE, redirects: 1, formatversion: 2 }).then(function (d) { var p = (d.query && d.query.pages && d.query.pages[0]) || {}; S.used = {}; (p.images || []).forEach(function (i) { S.used[key(i.title)] = true; }); render(); }); } // Edit view: look for each image's file name in the edit box text, so the // orange "already on page" mark follows what you type, paste or delete. var lastText = null; function scanEditor() { if (!$panel || !$panel.is(':visible') || !EDIT_FORM() || !$.fn.textSelection) { return; } var text; try { text = $('#wpTextbox1').textSelection('getContents'); } catch (e) { return; } if (typeof text !== 'string' || text === lastText) { return; } lastText = text; var hay = text.replace(/_/g, ' ').toLowerCase(); var changed = false; S.items.forEach(function (it) { var on = hay.indexOf(it.name.toLowerCase()) !== -1; if (!!S.used[it.key] !== on) { changed = true; if (on) { S.used[it.key] = true; } else { delete S.used[it.key]; } } }); if (changed) { render(); } } // ------------------------------------------------------------------ // Save with Media Hunter // ------------------------------------------------------------------ function autoSummary() { return cfg.summary; } // Section heading text of a wikitext line, lower case, or null. function headingOf(line) { var m = /^(={2,6})\s*(.*?)\s*\1\s*$/.exec(line); return m ? m[2].replace(/<!--[\s\S]*?-->/g, '').trim().toLowerCase() : null; } // Put a <gallery> block in the right place: // • under an existing "Gallery" section, else // • as a new section before See also / References / External links, else // • before the categories and stub templates at the end of the page. function placeGallery(text, code) { var lines = text.split('\n'); var i, h; for (i = 0; i < lines.length; i++) { h = headingOf(lines[i]); if (h !== null && GALLERY_SECTIONS.indexOf(h) !== -1) { lines.splice(i + 1, 0, code); return lines.join('\n'); } } var block = ['== ' + cfg.galleryHeading + ' ==', code, '']; for (i = 0; i < lines.length; i++) { h = headingOf(lines[i]); if (h !== null && END_SECTIONS.indexOf(h) !== -1) { lines.splice.apply(lines, [i, 0].concat(block)); return lines.join('\n'); } } var j = lines.length; while (j > 0 && /^\s*$|^\s*\[\[\s*(category|വർഗ്ഗം)\s*:|^\s*\{\{[^{}]*\}\}\s*$|^\s*__[A-Z]+__\s*$/i.test(lines[j - 1])) { j--; } // lines[j] (if any) is already a blank line or the end-matter itself. var tail = j < lines.length && lines[j].trim() === '' ? block.slice(0, -1) : block; lines.splice.apply(lines, [j, 0].concat([''].concat(tail))); return lines.join('\n'); } // First line that is prose: skip blank lines, comments and the templates // at the top of the page (infobox included, multi-line aware). function findInsertLine(lines) { var depth = 0; var inComment = false; for (var i = 0; i < lines.length; i++) { var line = lines[i]; if (!inComment && depth === 0 && line.trim() !== '' && !/^\s*(\{\{|<!--|__|\[\[\s*(file|image|പ്രമാണം|ചിത്രം)\s*:)/i.test(line)) { return i; } depth += (line.match(/\{\{/g) || []).length; depth -= (line.match(/\}\}/g) || []).length; if (depth < 0) { depth = 0; } if (/<!--/.test(line) && !/-->/.test(line.split('<!--').pop())) { inComment = true; } if (inComment && /-->/.test(line)) { inComment = false; } } return 0; } function insertLead(text, code) { var lines = text.split('\n'); lines.splice(findInsertLine(lines), 0, code); return lines.join('\n'); } // Thumbnails: one image fills an empty infobox image= field when there is // one; otherwise the thumbnails go at the top of the article text. function placeThumbs(text, items) { if (items.length === 1 && cfg.fillInfobox) { var it = items[0]; var re = /(\|[ \t]*(?:image|ചിത്രം)[ \t]*=)([ \t]*)([^\n|}]*)/i; var m = text.match(re); if (m && !m[3].replace(/<!--[\s\S]*?-->/g, '').trim()) { var t = text.replace(re, function (all, a) { return a + ' ' + it.name; }); var cap = (it.caption || '').trim(); if (cap) { t = t.replace(/(\|[ \t]*(?:caption|അടിക്കുറിപ്പ്)[ \t]*=)[ \t]*(?=\r?\n|\||\})/i, function (all, a) { return a + ' ' + cap; }); } return { text: t, how: 'infobox' }; } } return { text: insertLead(text, items.map(thumbCode).join('\n')), how: 'lead' }; } // Some infoboxes ignore a bare file name; check that it really renders. function verifyRenders(wikitext, fileName) { return api.post({ action: 'parse', title: PAGE, text: wikitext, prop: 'images', contentmodel: 'wikitext', formatversion: 2 }).then(function (d) { var want = fileName.replace(/ /g, '_').toLowerCase(); return ((d.parse && d.parse.images) || []).some(function (im) { return im.replace(/ /g, '_').toLowerCase() === want; }); }, function () { return true; }); } // Read view: add the selected images to the page and save it. function saveToPage() { var items = selectedItems(); var n = items.length; if (!n) { return; } if (!IS_LOGGED_IN) { mw.notify('Please log in to save.', { type: 'warn' }); return; } if (document.documentElement.classList.contains('ve-active')) { mw.notify('The visual editor is open. Close it first, or copy the code and paste it there.', { type: 'warn' }); return; } var mode = ui.saveAs.val(); var asGallery = mode === 'gallery' || (mode === 'auto' && n > 1); var summary = withTag(ui.summary.val().trim() || autoSummary(n, asGallery)); var what = asGallery ? 'a gallery of ' + n + ' image' + (n > 1 ? 's' : '') : (n === 1 ? '1 image' : n + ' images') + ' as thumbnail' + (n > 1 ? 's' : ''); if (!window.confirm('Media Hunter will add ' + what + ' to "' + mw.config.get('wgTitle') + '" and save the page.\n\nEdit summary: ' + summary + '\n\nContinue?')) { return; } ui.save.prop('disabled', true).text('Saving…'); api.get({ action: 'query', prop: 'revisions', rvprop: 'content|timestamp', rvslots: 'main', titles: PAGE, curtimestamp: 1, formatversion: 2 }).then(function (d) { var page = d.query && d.query.pages && d.query.pages[0]; if (!page || page.missing || !page.revisions) { return $.Deferred().reject('page-missing').promise(); } var rev = page.revisions[0]; var text = rev.slots.main.content; var placed = asGallery ? { text: placeGallery(text, galleryCode(items)), how: 'gallery' } : placeThumbs(text, items); var check = placed.how === 'infobox' ? verifyRenders(placed.text, items[0].name) : resolved(true); return check.then(function (ok) { if (!ok) { placed = { text: insertLead(text, items.map(thumbCode).join('\n')), how: 'lead' }; } return api.postWithEditToken({ action: 'edit', title: PAGE, text: placed.text, summary: summary, basetimestamp: rev.timestamp, starttimestamp: d.curtimestamp, nocreate: 1, formatversion: 2 }); }); }).then(function (r) { if (!r || !r.edit || r.edit.result !== 'Success') { return $.Deferred().reject((r && r.edit && r.edit.result) || 'unknown').promise(); } ssSet(SEL_KEY, null); var f = readFlags(); if (f[PAGE]) { delete f[PAGE]; writeFlags(f); } wlMarkDone(); var nextI = prefs.autoNext ? wlNextIndex(1) : -1; if (nextI !== -1) { mw.notify('Saved. Opening the next page…'); wlGo(nextI); } else { mw.notify('Saved. Reloading the page…'); location.reload(); } }).then(null, function (code) { ui.save.prop('disabled', false).text('💾 Save with Media Hunter'); var msg = code === 'editconflict' ? 'Someone else edited the page just now. Reload and try again.' : 'Save failed: ' + code; mw.notify(msg, { type: 'error' }); }); } // Edit view: put the summary (plus hashtag) in the edit form and save it. function saveEditForm() { var $sum = $('#wpSummary'); var $btn = $('#wpSave'); if (!$btn.length) { mw.notify('Could not find the Save button of the editor.', { type: 'error' }); return; } var own = ui.summary.val().trim(); var current = $sum.val() || ''; var section = (current.match(/^\/\*.*?\*\/\s*/) || [''])[0]; // keep "/* Section */" $sum.val(own ? withTag(section + own) : summaryWithTag(current)); if (!window.confirm('Save this page now?\n\nEdit summary: ' + $sum.val())) { return; } flagPage(); ssSet(SEL_KEY, null); wlMarkDone(); if (prefs.autoNext) { ssSet(NEXT_KEY, PAGE); } $btn.trigger('click'); } // ------------------------------------------------------------------ // Worklist: a list of pages / Wikidata IDs to go through one by one // ------------------------------------------------------------------ // Saved in localStorage as { items: [{ input, qid, title, status, note }], idx }. // status: pending · visited · done · missing var WL = loadWL(); function loadWL() { try { var w = JSON.parse(localStorage.getItem(WL_KEY) || 'null'); if (w && w.items) { return w; } } catch (e) {} return { items: [], idx: -1 }; } function saveWL() { try { localStorage.setItem(WL_KEY, JSON.stringify(WL)); } catch (e) {} } function normT(t) { return String(t || '').replace(/_/g, ' ').trim(); } function chunk(arr, n) { var out = []; for (var i = 0; i < arr.length; i += n) { out.push(arr.slice(i, i + n)); } return out; } // One entry per line: a title, a link to a page, [[Title]], or Q12345. function parseWorklist(text) { var out = []; var seen = {}; String(text || '').split(/\r?\n/).forEach(function (line) { var v = line.trim().replace(/^[*#•-]+\s*/, ''); if (!v) { return; } var m = v.match(/[?&]title=([^&#]+)/) || v.match(/\/wiki\/([^?#]+)/); if (m) { try { v = decodeURIComponent(m[1]); } catch (e) { v = m[1]; } } v = v.replace(/^\[\[|\]\]$/g, '').split('|')[0].replace(/_/g, ' ').trim(); if (!v) { return; } var q = /^Q\d+$/i.test(v) ? v.toUpperCase() : null; var k = q || v; if (seen[k]) { return; } seen[k] = true; out.push({ input: k, qid: q, title: q ? null : v, status: 'pending' }); }); return out; } // Wikidata IDs → this wiki's article (sitelink); titles → checked to // exist, following redirects. Entries that cannot be used get "missing". function resolveWorklist(items) { var dbn = mw.config.get('wgDBname'); var withQ = items.filter(function (i) { return i.qid; }); return sequence(chunk(withQ, 50).map(function (ch) { return function () { return wikidata.get({ action: 'wbgetentities', ids: ch.map(function (i) { return i.qid; }).join('|'), props: 'sitelinks', sitefilter: dbn, format: 'json' }).then(function (w) { ch.forEach(function (i) { var e = w.entities && w.entities[i.qid]; var sl = e && e.sitelinks && e.sitelinks[dbn]; if (sl && sl.title) { i.title = sl.title; } else { i.status = 'missing'; i.note = !e || e.missing !== undefined ? 'Wikidata item not found' : 'No article on this wiki'; } }); }, function () { ch.forEach(function (i) { i.status = 'missing'; i.note = 'Could not reach Wikidata'; }); }); }; })).then(function () { var withT = items.filter(function (i) { return i.title; }); return sequence(chunk(withT, 50).map(function (ch) { return function () { return api.get({ action: 'query', titles: ch.map(function (i) { return i.title; }).join('|'), redirects: 1, formatversion: 2 }).then(function (d) { var q = d.query || {}; var map = {}; (q.normalized || []).concat(q.redirects || []).forEach(function (m) { map[m.from] = m.to; }); var pages = {}; (q.pages || []).forEach(function (p) { pages[p.title] = p; }); ch.forEach(function (i) { var t = i.title; var hops = 0; while (map[t] && hops < 5) { t = map[t]; hops++; } var p = pages[t]; if (!p || p.missing || p.invalid) { i.status = 'missing'; i.note = 'Page does not exist on this wiki'; } else { i.title = p.title; } }); }, function () {}); }; })); }); } // If the page being shown is in the list, make it the current entry. function wlSyncCurrent() { var here = normT(PAGE); for (var i = 0; i < WL.items.length; i++) { if (WL.items[i].title && normT(WL.items[i].title) === here) { WL.idx = i; if (WL.items[i].status === 'pending') { WL.items[i].status = 'visited'; } saveWL(); return true; } } return false; } function wlNextIndex(dir) { for (var i = WL.idx + dir; i >= 0 && i < WL.items.length; i += dir) { if (WL.items[i].title && WL.items[i].status !== 'missing') { return i; } } return -1; } function wlGo(i) { var it = WL.items[i]; if (!it || !it.title) { return; } WL.idx = i; saveWL(); ssSet(OPEN_KEY, true); // the panel opens again on the next page location.href = mw.util.getUrl(it.title, IS_EDIT ? { action: 'edit' } : undefined); } function wlStep(dir) { if (!WL.items.length) { toggleWorklist(true); return; } var i = wlNextIndex(dir); if (i === -1) { mw.notify(dir > 0 ? 'That was the last page in the list.' : 'This is the first page in the list.'); return; } wlGo(i); } function wlMarkDone() { var it = WL.items[WL.idx]; if (it && normT(it.title) === normT(PAGE)) { it.status = 'done'; saveWL(); } } function renderNav() { if (!ui.counter) { return; } var n = WL.items.length; var cur = WL.items[WL.idx]; var here = cur && normT(cur.title) === normT(PAGE); ui.prev.prop('disabled', !n || wlNextIndex(-1) === -1); ui.next.prop('disabled', n > 0 && wlNextIndex(1) === -1); ui.counter.text(n ? (here ? WL.idx + 1 : '–') + ' / ' + n : '☰ List') .attr('title', n ? 'Worklist' + (cur ? ' — current: ' + (cur.title || cur.input) : '') + ' (click to show the list)' : 'Load a list of pages or Wikidata IDs'); } function renderWL() { if (!ui.wlList) { return; } ui.wlList.empty().toggle(WL.items.length > 0); var done = 0; var missing = 0; WL.items.forEach(function (it, i) { if (it.status === 'done') { done++; } if (it.status === 'missing') { missing++; } var $r = $('<div>').addClass('mh-wl-row') .toggleClass('mh-wl-cur', i === WL.idx) .toggleClass('mh-wl-missing', it.status === 'missing') .attr('title', it.note || '') .appendTo(ui.wlList); $('<span>').addClass('mh-wl-num').text(i + 1).appendTo($r); $('<span>').addClass('mh-wl-st') .text({ done: '✓', visited: '•', missing: '✕' }[it.status] || '').appendTo($r); var label = it.title || it.input; var $a = it.title && it.status !== 'missing' ? $('<a>').attr('href', mw.util.getUrl(it.title)).on('click', function (e) { e.preventDefault(); wlGo(i); }) : $('<span>'); $a.addClass('mh-grow').text(label).appendTo($r); if (it.qid) { $('<span>').addClass('mh-muted').text(it.qid).appendTo($r); } }); ui.wlStats.text(WL.items.length ? WL.items.length + ' entries · ' + done + ' done' + (missing ? ' · ' + missing + ' not usable (hover for why)' : '') : ''); renderNav(); } function toggleWorklist(show) { var on = typeof show === 'boolean' ? show : !ui.wl.is(':visible'); ui.wl.toggle(on); if (on) { renderWL(); var $cur = ui.wlList.find('.mh-wl-cur'); if ($cur.length) { ui.wlList.scrollTop($cur[0].offsetTop - ui.wlList[0].offsetTop - 40); } if (!WL.items.length) { ui.wlText.trigger('focus'); } } } function buildWorklist($scroll) { ui.wl = $('<div>').addClass('mh-section mh-wl').hide().appendTo($scroll); $('<strong>').text('Worklist').appendTo(ui.wl); ui.wlText = $('<textarea>').attr({ rows: 4, placeholder: 'One per line: page titles, page links or Wikidata IDs (Q12345)' }).appendTo(ui.wl); var $r = $('<div>').addClass('mh-row').appendTo(ui.wl); var $load = button('Load list', 'Check the entries and start the list', function () { var items = parseWorklist(ui.wlText.val()); if (!items.length) { mw.notify('Paste at least one page title or Wikidata ID.'); return; } if (WL.items.length && !window.confirm('Replace the current list of ' + WL.items.length + ' entries?')) { return; } $load.prop('disabled', true); ui.wlStats.text('Checking ' + items.length + ' entries…'); resolveWorklist(items).then(function () { // A Wikidata ID and a title may lead to the same article: keep one. var seenT = {}; items = items.filter(function (i) { if (!i.title || i.status === 'missing') { return true; } var k = normT(i.title); if (seenT[k]) { return false; } seenT[k] = true; return true; }); WL = { items: items, idx: -1 }; wlSyncCurrent(); saveWL(); ui.wlText.val(''); renderWL(); mw.notify('List ready. Press ▶ to open the next page.'); }).always(function () { $load.prop('disabled', false); }); }).addClass('mh-primary').appendTo($r); button('Clear list', 'Remove the list', function () { if (!WL.items.length || !window.confirm('Remove the list of ' + WL.items.length + ' entries?')) { return; } WL = { items: [], idx: -1 }; saveWL(); renderWL(); }).appendTo($r); $r.append(checkbox('After saving, open the next page', prefs.autoNext, function (v) { prefs.autoNext = v; savePrefs(); })); ui.wlStats = $('<div>').addClass('mh-muted').appendTo(ui.wl); ui.wlList = $('<div>').addClass('mh-wl-list').appendTo(ui.wl); renderWL(); } // ------------------------------------------------------------------ // Panel // ------------------------------------------------------------------ function button(text, title, fn) { return $('<button>').attr({ type: 'button', title: title || '' }).addClass('mh-btn').text(text) .on('click', function (e) { e.preventDefault(); fn.call(this, e); }); } function select(options, value, onChange) { var $s = $('<select>'); options.forEach(function (o) { $('<option>').val(o[0]).text(o[1]).appendTo($s); }); return $s.val(String(value)).on('change', function () { onChange($s.val()); }); } function checkbox(label, checked, onChange) { var $cb = $('<input>').attr('type', 'checkbox').prop('checked', !!checked) .on('change', function () { onChange(this.checked); }); return $('<label>').addClass('mh-cb').append($cb, document.createTextNode(' ' + label)); } function setStatus(text) { if (ui.status) { ui.status.text(text); } } // Parse the category box: several categories may be separated by "|". function parseCats(text) { var out = []; String(text || '').split('|').forEach(function (part) { var c = normCat(part); if (c && out.indexOf(c) === -1) { out.push(c); } }); return out; } // Under the category box: each category as a Commons link, plus where // it was found (Wikidata P373, Commons sitelink, …). function updateCatLink() { ui.catInfo.empty(); ui.catBadge.attr('href', S.roots.length ? commonsUrl(S.roots[0]) : 'https://commons.wikimedia.org/w/index.php?search=' + encodeURIComponent(S.enTitle || mw.config.get('wgTitle')) + '&ns14=1'); if (!S.roots.length) { ui.catInfo.append($('<span>').addClass('mh-muted') .text('No Commons category on Wikidata (P373 or Commons sitelink). Type one above.')); return; } S.roots.forEach(function (cat, i) { if (i) { ui.catInfo.append(document.createTextNode(' · ')); } $('<a>').attr({ href: commonsUrl(cat), target: '_blank', rel: 'noopener', title: 'Open on Commons' }).text(cat).appendTo(ui.catInfo); var f = S.found.filter(function (x) { return x.cat === cat; })[0]; ui.catInfo.append($('<span>').addClass('mh-muted') .text(' (' + (f ? f.via.join(' + ') : 'typed') + ')')); }); } function renderEnLink() { ui.en.empty().append(linkBadge('en.wiki', 'mh-b-en', S.enTitle ? 'Open en:' + S.enTitle : '', S.enTitle ? enUrl(S.enTitle) : null)); if (S.enTitle) { $('<a>').attr({ href: enUrl(S.enTitle), target: '_blank', rel: 'noopener' }).text(S.enTitle).appendTo(ui.en); } else { $('<span>').addClass('mh-muted').text('No English Wikipedia article linked').appendTo(ui.en); } } // The main article column, whatever the skin. function contentEl() { return document.querySelector('.mw-body') || document.getElementById('content') || document.getElementById('bodyContent'); } // Set the panel width and move the page so that the article column // starts exactly where the panel ends — no empty strip in between. The // skin's own left sidebar slides under the panel while it is docked. function applyWidth() { if (!$panel) { return; } $panel.css('width', prefs.full ? '' : prefs.width + 'px'); var docked = cfg.pushContent && $panel.is(':visible') && !prefs.full; var html = document.documentElement; var body = document.body; html.classList.toggle('mh-docked', docked); if (!docked) { body.style.marginLeft = ''; return; } var el = contentEl(); var edge = prefs.width; var m = edge; body.style.marginLeft = m + 'px'; if (!el) { return; } // A few rounds are enough for left-aligned and centred layouts alike. for (var i = 0; i < 8; i++) { var gap = el.getBoundingClientRect().left - edge; if (Math.abs(gap) < 1) { break; } var next = Math.max(0, m - gap); if (next === m) { break; } m = next; body.style.marginLeft = m + 'px'; } } function applyThumb() { if ($panel) { $panel[0].style.setProperty('--mh-thumb', prefs.thumb + 'px'); } } function toggleFull(state) { prefs.full = typeof state === 'boolean' ? state : !prefs.full; $panel.toggleClass('mh-full', prefs.full); ui.full.text(prefs.full ? '⤡' : '⛶') .attr('title', prefs.full ? 'Exit full screen (Esc)' : 'Full screen'); applyWidth(); savePrefs(); } function closePanel() { $panel.hide(); ssSet(OPEN_KEY, null); applyWidth(); } function openPanel() { ssSet(OPEN_KEY, true); if ($panel) { $panel.show(); applyWidth(); return; } S.pendingSel = ssGet(SEL_KEY) || []; build(); applyWidth(); setStatus('Looking for the Commons category on Wikidata…'); discover().then(function (found) { S.found = found || []; S.roots = S.found.map(function (f) { return f.cat; }); ui.cat.val(S.roots.map(function (c) { return c.replace(/^Category:/, ''); }).join(' | ')); renderEnLink(); loadAll(); }, function () { setStatus('Could not read this page. Type a Commons category and press Load.'); }); } function build() { $panel = $('<div>').attr('id', 'mh-panel') .toggleClass('mh-full', !!prefs.full) .toggleClass('mh-list', prefs.view === 'list') .appendTo(document.body); applyThumb(); // Header var $head = $('<div>').addClass('mh-head').appendTo($panel); var $hl = $('<div>').addClass('mh-head-group').appendTo($head); button('✕', 'Close', closePanel).appendTo($hl); ui.full = button(prefs.full ? '⤡' : '⛶', prefs.full ? 'Exit full screen (Esc)' : 'Full screen', function () { toggleFull(); }).appendTo($hl); $('<span>').addClass('mh-title').text('🔍 Media Hunter').appendTo($head); var $hr = $('<div>').addClass('mh-head-group').appendTo($head); ui.prev = button('◀', 'Previous page in the list', function () { wlStep(-1); }).appendTo($hr); ui.counter = button('☰ List', '', function () { toggleWorklist(); }).addClass('mh-counter').appendTo($hr); ui.next = button('▶', 'Next page in the list', function () { wlStep(1); }).appendTo($hr); var $scroll = $('<div>').addClass('mh-scroll').appendTo($panel); buildWorklist($scroll); // Sources var $src = $('<div>').addClass('mh-section').appendTo($scroll); var $r1 = $('<div>').addClass('mh-row').appendTo($src); ui.catBadge = linkBadge('Commons', 'mh-b-cat', 'Open the category on Commons', 'https://commons.wikimedia.org/'); $r1.append(ui.catBadge); ui.cat = $('<input>').attr({ type: 'text', placeholder: 'Commons category (several: A | B)', list: 'mh-catlist' }).addClass('mh-grow').appendTo($r1); ui.catList = $('<datalist>').attr('id', 'mh-catlist').appendTo($r1); ui.catInfo = $('<div>').addClass('mh-catinfo').appendTo($src); var $r2 = $('<div>').addClass('mh-row').appendTo($src); $r2.append(checkbox('Include subcategories', prefs.subcats, function (v) { prefs.subcats = v; ui.depth.prop('disabled', !v); savePrefs(); })); ui.depth = select([['1', '1 level'], ['2', '2 levels'], ['3', '3 levels']], prefs.depth, function (v) { prefs.depth = parseInt(v, 10); savePrefs(); }).prop('disabled', !prefs.subcats).appendTo($r2); ui.load = button('Load', 'Load images from the category and English Wikipedia', function () { S.roots = parseCats(ui.cat.val()); loadAll(); }).addClass('mh-primary').appendTo($r2); ui.en = $('<div>').addClass('mh-row').appendTo($src); renderEnLink(); // Commons category autocomplete var acTimer; ui.cat.on('input', function () { clearTimeout(acTimer); // Suggest for the part after the last "|", keeping what comes before it. var full = $(this).val(); var cut = full.lastIndexOf('|'); var before = cut === -1 ? '' : full.slice(0, cut + 1) + ' '; var v = full.slice(cut + 1).trim().replace(/^category\s*:/i, ''); if (v.length < 2) { ui.catList.empty(); return; } acTimer = setTimeout(function () { commons.get({ action: 'query', list: 'prefixsearch', pssearch: v, psnamespace: 14, pslimit: 10, formatversion: 2 }).then(function (d) { ui.catList.empty(); ((d.query && d.query.prefixsearch) || []).forEach(function (r) { $('<option>').attr('value', before + r.title.replace(/^Category:/, '')).appendTo(ui.catList); }); }); }, 300); }).on('keydown', function (e) { if (e.key === 'Enter') { e.preventDefault(); ui.load.trigger('click'); } }); // Filters, sort and thumbnail manager var $tools = $('<div>').addClass('mh-section').appendTo($scroll); var resetAndRender = function () { S.shown = cfg.pageSize; render(); }; $('<input>').attr({ type: 'search', placeholder: 'Filter by name, caption, license, author…' }) .addClass('mh-search') .on('input', debounce(function () { S.f.text = this.value.trim(); resetAndRender(); }, 250)) .appendTo($tools); var $r3 = $('<div>').addClass('mh-row').appendTo($tools); $r3.append($('<span>').addClass('mh-muted').text('Sort')); select([ ['default', 'Lead first, load order'], ['notused', 'Not yet added first'], ['name', 'Name A–Z'], ['newest', 'Newest upload'], ['oldest', 'Oldest upload'], ['largest', 'Largest (pixels)'], ['filesize', 'Largest (file size)'] ], prefs.sort, function (v) { prefs.sort = v; savePrefs(); resetAndRender(); }).appendTo($r3); select([['all', 'All sources'], ['cat', 'Commons category'], ['en', 'English Wikipedia'], ['both', 'In both']], S.f.source, function (v) { S.f.source = v; resetAndRender(); }).appendTo($r3); var $r4 = $('<div>').addClass('mh-row').appendTo($tools); select([['all', 'All types'], ['photo', 'Photos (JPG)'], ['png', 'PNG'], ['svg', 'SVG / drawings'], ['gif', 'GIF'], ['other', 'Other (TIFF, WebP…)']], S.f.type, function (v) { S.f.type = v; resetAndRender(); }).appendTo($r4); select([['0', 'Any size'], ['800', 'Width ≥ 800 px'], ['1500', 'Width ≥ 1500 px'], ['3000', 'Width ≥ 3000 px']], S.f.minWidth, function (v) { S.f.minWidth = parseInt(v, 10); resetAndRender(); }).appendTo($r4); var $r5 = $('<div>').addClass('mh-row').appendTo($tools); $r5.append(checkbox('Hide already added', false, function (v) { S.f.hideUsed = v; resetAndRender(); })); $r5.append(checkbox('Selected only', false, function (v) { S.f.onlySel = v; resetAndRender(); })); var $r6 = $('<div>').addClass('mh-row').appendTo($tools); $r6.append($('<span>').addClass('mh-muted').text('Thumbnails')); $('<input>').attr({ type: 'range', min: 80, max: 300, step: 10, title: 'Thumbnail size' }) .val(prefs.thumb).addClass('mh-grow') .on('input', function () { prefs.thumb = parseInt(this.value, 10); applyThumb(); }) .on('change', savePrefs) .appendTo($r6); var viewBtn = button(prefs.view === 'list' ? 'Grid view' : 'List view', 'Switch layout', function () { prefs.view = prefs.view === 'list' ? 'grid' : 'list'; $panel.toggleClass('mh-list', prefs.view === 'list'); viewBtn.text(prefs.view === 'list' ? 'Grid view' : 'List view'); savePrefs(); }).appendTo($r6); button('Select shown', 'Select every image currently shown', function () { visibleItems().slice(0, S.shown).forEach(function (it) { if (S.selected.indexOf(it.key) === -1) { S.selected.push(it.key); } }); render(); renderTray(); }).appendTo($r6); // Legend $('<div>').addClass('mh-legend') .append($('<span>').addClass('mh-lg mh-lg-cat').text('Commons category')) .append($('<span>').addClass('mh-lg mh-lg-en').text('English Wikipedia')) .append($('<span>').addClass('mh-lg mh-lg-both').text('Both')) .append($('<span>').addClass('mh-lg mh-lg-used').text('Already on page')) .append($('<span>').addClass('mh-lg mh-lg-sel').text('Selected')) .appendTo($scroll); ui.status = $('<div>').addClass('mh-status').appendTo($scroll); ui.stats = $('<div>').addClass('mh-stats').appendTo($scroll); ui.grid = $('<div>').addClass('mh-grid').appendTo($scroll); ui.more = button('Show more', '', function () { S.shown += cfg.pageSize; render(); }) .addClass('mh-more').hide().appendTo($scroll); // Selection tray var $tray = $('<div>').addClass('mh-tray').appendTo($panel); var $th = $('<div>').addClass('mh-row').appendTo($tray); ui.trayTitle = $('<strong>').addClass('mh-grow').appendTo($th); ui.clear = button('Clear', 'Clear the selection', function () { S.selected = []; ssSet(SEL_KEY, null); ui.out.hide(); render(); renderTray(); }).appendTo($th); ui.selList = $('<div>').addClass('mh-sellist').appendTo($tray); var $ta = $('<div>').addClass('mh-row').appendTo($tray); ui.copyThumb = button('Copy thumb code', 'Copy [[File:…|thumb|Caption]] for each selected image', function () { copyCode(selectedItems().map(thumbCode).join('\n')); }).addClass('mh-primary').appendTo($ta); ui.copyGallery = button('Copy gallery', 'Copy a <gallery> block with all selected images', function () { copyCode(galleryBlock(selectedItems())); }).addClass('mh-primary').appendTo($ta); select([['packed', 'packed'], ['traditional', 'traditional'], ['packed-hover', 'packed-hover'], ['packed-overlay', 'packed-overlay'], ['nolines', 'nolines'], ['slideshow', 'slideshow']], prefs.galleryMode, function (v) { prefs.galleryMode = v; savePrefs(); }) .attr('title', 'Gallery mode').appendTo($ta); // Add "== ചിത്രശാല ==" above the copied/inserted gallery — on by // default, off when the page already has a gallery section. ui.galHead = checkbox('Add "== ' + cfg.galleryHeading + ' ==" heading', true, function () {}) .attr('title', 'Put a section heading above the gallery').appendTo($ta); try { if (hasGallerySection()) { ui.galHead.find('input').prop('checked', false); } } catch (e) {} checkbox('No default captions', prefs.noAutoCap, function (v) { prefs.noAutoCap = v; savePrefs(); }) .attr('title', 'Gallery: leave out the captions made from file names (captions you typed are kept)') .appendTo($ta); if (IS_EDIT && $('#wpTextbox1').length) { var $ti = $('<div>').addClass('mh-row').appendTo($tray); ui.insThumb = button('Insert thumb at cursor', 'Insert into the edit box', function () { insertCode(selectedItems().map(thumbCode).join('\n')); }).appendTo($ti); ui.insGallery = button('Insert gallery at cursor', 'Insert into the edit box', function () { insertCode(galleryBlock(selectedItems())); }).appendTo($ti); } // Save with Media Hunter var $sv = $('<div>').addClass('mh-save').appendTo($tray); ui.summary = $('<input>').attr({ type: 'text', placeholder: 'Edit summary — default: ' + cfg.summary + ' ' + cfg.hashtag }).appendTo($sv); var $svr = $('<div>').addClass('mh-row').appendTo($sv); if (EDIT_FORM()) { ui.save = button('💾 Save page with ' + cfg.hashtag, 'Save this edit (uses the edit summary box; ' + cfg.hashtag + ' is added)', saveEditForm).addClass('mh-save-btn').appendTo($svr); } else { ui.saveAs = select([['auto', 'Auto (1 → thumb, 2+ → gallery)'], ['thumb', 'As thumbnail(s)'], ['gallery', 'As gallery']], 'auto', function () {}).attr('title', 'How to add the images').appendTo($svr); ui.save = button('💾 Save with Media Hunter', IS_LOGGED_IN ? 'Add the selected images to this page and save it' : 'Log in to save', saveToPage).addClass('mh-save-btn').appendTo($svr); } ui.out = $('<textarea>').addClass('mh-out').attr({ readonly: 'readonly', rows: 4 }).hide() .on('focus', function () { this.select(); }) .appendTo($tray); // Credit var $foot = $('<div>').addClass('mh-foot').appendTo($panel); $foot.append(document.createTextNode('Media Hunter v' + VERSION + ' · Created by ')); if (CREDIT.orcid) { $('<a>').attr({ href: 'https://orcid.org/' + CREDIT.orcid, target: '_blank', rel: 'noopener' }) .text(CREDIT.name + ' (ORCID)').appendTo($foot); } else { $foot.append(document.createTextNode(CREDIT.name + ' (ORCID)')); } $foot.append(document.createTextNode(' as part of the ' + CREDIT.project)); // Drag the right edge to resize. $('<div>').addClass('mh-resize').attr('title', 'Drag to resize').appendTo($panel) .on('mousedown', function (e) { e.preventDefault(); $(document).on('mousemove.mhresize', function (ev) { prefs.width = Math.max(320, Math.min(window.innerWidth - 120, ev.clientX)); applyWidth(); }).on('mouseup.mhresize', function () { $(document).off('.mhresize'); savePrefs(); }); }); $(window).on('resize.mh', debounce(applyWidth, 150)); $(document).on('keydown.mh', function (e) { if (e.key === 'Escape' && prefs.full && $panel.is(':visible')) { toggleFull(false); } }); renderTray(); } // ------------------------------------------------------------------ // Styles // ------------------------------------------------------------------ function addStyles() { mw.util.addCSS([ '#mh-panel{position:fixed;top:0;left:0;bottom:0;width:440px;z-index:1050;display:flex;flex-direction:column;', 'background:var(--background-color-base,#fff);color:var(--color-base,#202122);', 'border-right:1px solid var(--border-color-base,#a2a9b1);box-shadow:2px 0 14px rgba(0,0,0,.22);', 'font-size:13px;line-height:1.4;--mh-thumb:140px;}', '#mh-panel *{box-sizing:border-box;}', '#mh-panel.mh-full{right:0;width:auto;}', '.mh-head{display:flex;align-items:center;gap:4px;padding:8px 10px;background:#14866d;color:#fff;}', '.mh-title{flex:1;min-width:0;font-weight:bold;font-size:15px;white-space:nowrap;overflow:hidden;text-overflow:ellipsis;}', '.mh-head-group{display:flex;align-items:center;gap:4px;flex-shrink:0;}', '#mh-panel .mh-head .mh-btn{background:rgba(255,255,255,.18);border:1px solid rgba(255,255,255,.6);', 'color:#fff;font-size:14px;line-height:1;padding:5px 8px;min-width:30px;border-radius:4px;}', '#mh-panel .mh-head .mh-btn:hover{background:rgba(255,255,255,.35);}', '#mh-panel .mh-head .mh-btn:disabled{opacity:.4;}', '#mh-panel .mh-head .mh-counter{font-size:12px;font-variant-numeric:tabular-nums;}', '.mh-wl textarea{width:100%;font:inherit;}', '.mh-wl-list{max-height:30vh;overflow-y:auto;border:1px solid var(--border-color-subtle,#eaecf0);border-radius:3px;}', '.mh-wl-row{display:flex;gap:6px;align-items:center;padding:3px 6px;font-size:12px;}', '.mh-wl-row:nth-child(odd){background:var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa);}', '.mh-wl-row.mh-wl-cur{background:#eaf3ff;font-weight:bold;}', 'html.skin-theme-clientpref-night .mh-wl-row.mh-wl-cur{background:#1f3a5f;}', '.mh-wl-missing{opacity:.55;}', '.mh-wl-num{width:28px;text-align:right;color:var(--color-subtle,#72777d);flex-shrink:0;}', '.mh-wl-st{width:12px;color:#14866d;flex-shrink:0;}', '#mh-panel .mh-icon{background:transparent;border:0;color:#fff;font-size:16px;padding:2px 7px;}', '#mh-panel .mh-icon:hover{background:rgba(255,255,255,.2);}', '.mh-scroll{flex:1;min-height:0;overflow-y:auto;}', '.mh-section{padding:8px 10px;border-bottom:1px solid var(--border-color-subtle,#eaecf0);', 'display:flex;flex-direction:column;gap:6px;}', '.mh-row{display:flex;align-items:center;gap:6px;flex-wrap:wrap;}', '.mh-grow{flex:1;min-width:0;}', '.mh-muted{color:var(--color-subtle,#54595d);font-size:12px;}', '.mh-cb{white-space:nowrap;cursor:pointer;}', '#mh-panel input[type=text],#mh-panel input[type=search],#mh-panel select,#mh-panel textarea{', 'padding:3px 6px;border:1px solid #a2a9b1;border-radius:3px;font:inherit;', 'background:var(--background-color-base,#fff);color:inherit;}', '.mh-search{width:100%;}', '#mh-panel .mh-btn{border:1px solid #a2a9b1;background:var(--background-color-interactive-subtle,#f8f9fa);', 'color:inherit;border-radius:3px;padding:3px 10px;cursor:pointer;font:inherit;}', '#mh-panel .mh-btn:hover{background:var(--background-color-interactive,#eaecf0);}', '#mh-panel .mh-primary{background:#36c;border-color:#36c;color:#fff;}', '#mh-panel .mh-primary:hover{background:#2a4b8d;}', '#mh-panel .mh-btn:disabled{opacity:.45;cursor:default;}', '.mh-badge{display:inline-block;font-size:10.5px;padding:0 5px;border-radius:3px;color:#fff;white-space:nowrap;}', '.mh-b-cat{background:#14866d;}.mh-b-en{background:#36c;}', '.mh-b-used{background:#ac6600;}.mh-b-lead{background:#fc3;color:#202122;}', '.mh-legend{display:flex;flex-wrap:wrap;gap:8px;padding:6px 10px;font-size:11px;}', '.mh-lg::before{content:"";display:inline-block;width:10px;height:10px;margin-right:4px;', 'border-radius:2px;vertical-align:-1px;}', '.mh-lg-cat::before{background:#14866d;}.mh-lg-en::before{background:#36c;}', '.mh-lg-both::before{background:#7b3fa0;}.mh-lg-used::before{background:#f6c443;}', '.mh-lg-sel::before{border:2px solid #36c;}', '.mh-status{padding:4px 10px;color:var(--color-subtle,#54595d);}', '.mh-stats{padding:0 10px;font-size:11px;color:var(--color-subtle,#54595d);}', '.mh-grid{display:grid;grid-template-columns:repeat(auto-fill,minmax(var(--mh-thumb),1fr));gap:8px;padding:8px 10px;}', '.mh-card{position:relative;border:2px solid transparent;border-left-width:6px;border-radius:5px;', 'background:var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa);cursor:pointer;overflow:hidden;}', '.mh-card:hover{box-shadow:0 2px 8px rgba(0,0,0,.18);}', '.mh-src-cat{border-left-color:#14866d;}.mh-src-en{border-left-color:#36c;}', '.mh-src-both{border-left-color:#7b3fa0;}', '.mh-card.mh-used{background:#fdf0c8;border-top-color:#f6c443;border-right-color:#f6c443;border-bottom-color:#f6c443;}', 'html.skin-theme-clientpref-night .mh-card.mh-used{background:#4a3a12;}', '.mh-card.mh-sel{outline:3px solid #36c;outline-offset:-1px;}', '.mh-thumb{position:relative;height:calc(var(--mh-thumb) * 0.75);display:flex;align-items:center;', 'justify-content:center;background:var(--background-color-interactive,#eaecf0);}', '.mh-thumb img{max-width:100%;max-height:100%;object-fit:contain;}', '.mh-check{display:none;position:absolute;top:4px;left:4px;width:20px;height:20px;border-radius:50%;', 'background:#36c;color:#fff;font-size:12px;text-align:center;line-height:20px;}', '.mh-sel .mh-check{display:block;}', '.mh-open{position:absolute;top:3px;right:3px;background:rgba(0,0,0,.55);color:#fff !important;', 'border-radius:3px;padding:0 5px;text-decoration:none !important;font-size:12px;}', '.mh-meta{padding:4px 6px;display:flex;flex-direction:column;gap:3px;min-width:0;}', '.mh-name{font-size:11px;font-weight:bold;word-break:break-all;overflow:hidden;', 'display:-webkit-box;-webkit-line-clamp:2;-webkit-box-orient:vertical;}', '.mh-badges{display:flex;flex-wrap:wrap;gap:3px;}', '.mh-info{font-size:10.5px;color:var(--color-subtle,#54595d);}', '.mh-list .mh-grid{grid-template-columns:1fr;}', '.mh-list .mh-card{display:flex;}', '.mh-list .mh-thumb{width:var(--mh-thumb);flex-shrink:0;}', '.mh-list .mh-meta{flex:1;}', '.mh-empty{grid-column:1/-1;padding:16px;text-align:center;color:var(--color-subtle,#54595d);}', '#mh-panel .mh-more{display:block;margin:4px auto 12px;}', '.mh-tray{border-top:3px solid #36c;padding:8px 10px;display:flex;flex-direction:column;gap:6px;', 'max-height:55vh;overflow-y:auto;background:var(--background-color-base,#fff);}', '.mh-sellist{max-height:28vh;overflow-y:auto;}', '.mh-selrow{display:flex;align-items:center;gap:5px;padding:3px 0;border-bottom:1px solid var(--border-color-subtle,#eaecf0);}', '.mh-selrow img{width:48px;height:36px;object-fit:cover;border-radius:3px;flex-shrink:0;}', '.mh-selrow input{width:100%;margin-top:2px;}', '#mh-panel .mh-selrow .mh-btn{padding:1px 6px;}', '#mh-panel .mh-out{width:100%;font-family:monospace;font-size:12px;resize:vertical;}', '.mh-foot{padding:5px 10px;font-size:11px;color:var(--color-subtle,#54595d);', 'border-top:1px solid var(--border-color-subtle,#eaecf0);}', '.mh-resize{position:absolute;top:0;right:-4px;width:8px;height:100%;cursor:ew-resize;}', '.mh-full .mh-resize{display:none;}', '.mh-catinfo{font-size:12px;word-break:break-word;}', 'a.mh-badge{color:#fff !important;text-decoration:none !important;}', 'a.mh-badge.mh-b-lead{color:#202122 !important;}', 'a.mh-badge:hover{filter:brightness(1.15);text-decoration:underline !important;}', '.mh-save{display:flex;flex-direction:column;gap:6px;border-top:1px dashed #c8ccd1;padding-top:6px;}', '.mh-save input{width:100%;}', '#mh-panel .mh-save-btn{background:#14866d;border-color:#14866d;color:#fff;font-weight:bold;}', '#mh-panel .mh-save-btn:hover{background:#0f6b56;}', // While docked: page starts flush against the panel (Vector 2022 centres it otherwise). 'html.mh-docked .mw-page-container{margin-left:0 !important;}', 'html.mh-docked body{overflow-x:hidden;}' ].join('')); } // ------------------------------------------------------------------ // Start // ------------------------------------------------------------------ function init() { api = new mw.Api(); commons = new mw.ForeignApi('https://commons.wikimedia.org/w/api.php', { anonymous: true }); wikidata = new mw.ForeignApi('https://www.wikidata.org/w/api.php', { anonymous: true }); enApi = IS_ENWIKI ? api : new mw.ForeignApi('https://en.wikipedia.org/w/api.php', { anonymous: true }); setupHashtag(); // Worklist: is this page in the list? (Then the panel works here even // outside the usual namespaces.) var inList = wlSyncCurrent(); mw.hook('postEdit').add(function () { if (ssGet(NEXT_KEY) === PAGE) { ssSet(NEXT_KEY, null); var i = wlNextIndex(1); if (i !== -1) { mw.notify('Saved. Opening the next page…'); wlGo(i); } } }); if (!inList && cfg.namespaces.indexOf(mw.config.get('wgNamespaceNumber')) === -1) { return; } if (ACTION !== 'view' && !IS_EDIT) { return; } addStyles(); var link = mw.util.addPortletLink('p-tb', '#', 'Media Hunter', 't-mediahunter', 'Find images on Commons and English Wikipedia for this page'); if (link) { $(link).on('click', function (e) { e.preventDefault(); if ($panel && $panel.is(':visible')) { closePanel(); } else { openPanel(); } }); } if (ssGet(OPEN_KEY) || (cfg.autoOpen && !IS_EDIT)) { openPanel(); } // Keep "already on page" current as the page changes. if (IS_EDIT) { mw.loader.using('jquery.textSelection').then(function () { setInterval(scanEditor, 1500); }); } else { // Fires when the article content is re-rendered (e.g. after a // VisualEditor save) — re-read which files the page uses. mw.hook('wikipage.content').add(debounce(function () { if ($panel && !S.loading) { refreshUsed(); } }, 600)); } } mw.loader.using(['mediawiki.api', 'mediawiki.ForeignApi', 'mediawiki.util']).then(function () { $(init); }); }()); p9nzugldmrg3xizubpx50cl7vx9kwbw 4682057 4682056 2026-11-01T12:55:24Z Manojk 9257 4682057 javascript text/javascript /** * Media Hunter * ============ * A user script for Wikipedia (and other Wikimedia wikis) that finds free * images for the page you are on and gives you ready-to-paste wikitext. * * Created by Manoj Karingamadathil (https://orcid.org/0000-0003-3885-6595) as part of the Wikimedia Biodiversity Taskforce. * License: CC BY-SA 4.0 /* global mw, $, ve */ /** (function () { 'use strict'; if (window.MediaHunterLoaded) { return; } window.MediaHunterLoaded = true; // On Commons itself the "Commons category" idea does not apply. if (mw.config.get('wgDBname') === 'commonswiki') { return; } var VERSION = '1.3.0'; var CREDIT = { name: 'Manoj Karingamadathil', orcid: '', project: 'Wikimedia Biodiversity Taskforce' }; var cfg = $.extend({ autoOpen: false, includeSubcats: false, subcatDepth: 1, maxCategories: 30, maxFiles: 800, pageSize: 60, galleryMode: 'packed', pushContent: true, hashtag: '#MediaHunter', hashtagHours: 6, summary: 'Image Discovered and Added with', // the hashtag is appended to this galleryHeading: mw.config.get('wgDBname') === 'mlwiki' ? 'ചിത്രശാല' : 'Gallery', fillInfobox: true, category: null, // force a Commons category for every page (rarely useful) namespaces: [0, 2, 118] // articles, user pages (drafts), Draft: }, window.MediaHunterConfig || {}); var PAGE = mw.config.get('wgPageName'); var ACTION = mw.config.get('wgAction'); var IS_EDIT = ACTION === 'edit' || ACTION === 'submit'; var IS_ENWIKI = mw.config.get('wgDBname') === 'enwiki'; var THUMB_FETCH = 320; // thumbnail width requested from Commons var PREF_KEY = 'mediahunter-prefs'; // localStorage: panel preferences var FLAG_KEY = 'mediahunter-used'; // localStorage: pages where code was copied var OPEN_KEY = 'mediahunter-open'; // sessionStorage: keep the panel open across pages var SEL_KEY = 'mediahunter-sel:' + PAGE; // sessionStorage: this page's selection var WL_KEY = 'mediahunter-worklist'; // localStorage: the list of pages to work through var NEXT_KEY = 'mediahunter-next'; // sessionStorage: go to the next page after this save var IS_LOGGED_IN = !!mw.config.get('wgUserName'); // Section names after which nothing should be inserted (lower case). var END_SECTIONS = ['see also', 'references', 'notes', 'footnotes', 'citations', 'external links', 'further reading', 'bibliography', 'sources', 'ഇതും കാണുക', 'അവലംബം', 'അവലംബങ്ങൾ', 'കുറിപ്പുകൾ', 'പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ', 'പുറം കണ്ണികൾ', 'ബാഹ്യ കണ്ണികൾ', 'സ്രോതസ്സുകൾ']; var GALLERY_SECTIONS = ['gallery', 'image gallery', 'images', 'ചിത്രശാല', 'ചിത്രങ്ങൾ']; var IMG_EXT = /\.(jpe?g|png|gif|svg|tiff?|webp|xcf)$/i; // Icons and logos used by templates; never useful as article images. var JUNK = /(OOjs|Commons-logo|Wik(i|t)ionary|Wikiquote|Wikisource|Wikimedia|Wikispecies|Wikidata|Wikinews|Wikiversity|Wikibooks|Wikivoyage|Symbol_|Symbol |Ambox|Padlock|Question_book|Question book|Text_document|Crystal_Clear|Increase|Decrease|Steady|Edit-clear|_pog\.| pog\.|Loudspeaker|Sound-icon|Star_full|Star_empty|Cscr-|Disambig|Magnify-clip|Gtk-dialog|Status_iucn|Status iucn|Folder_Hexagonal|Portal-puzzle|Red_Pencil|Red Pencil)/i; var PREF_DEFAULTS = { thumb: 140, width: 440, sort: 'default', view: 'grid', galleryMode: cfg.galleryMode, noAutoCap: false, // gallery: leave out captions made from the file name autoNext: false, // worklist: open the next page after saving subcats: !!cfg.includeSubcats, depth: cfg.subcatDepth, full: false }; var prefs = loadPrefs(); // Everything the panel knows about. var S = { items: [], // image objects, in load order byKey: {}, // key -> image object used: {}, // key -> true for files already on this page selected: [], // keys, in the order they will be pasted roots: [], // the Commons categories to load, e.g. ["Category:Xyz"] found: [], // [{ cat, via: [...] }] — where each root category was found cats: [], // the root categories plus collected subcategories enTitle: null, // English Wikipedia article title shown: cfg.pageSize, loading: false, pendingSel: [], // [{ key, caption }] restored from this tab's session trayDirty: false, f: { text: '', source: 'all', type: 'all', minWidth: 0, hideUsed: false, onlySel: false } }; var api, commons, wikidata, enApi; var $panel = null; var ui = {}; // ------------------------------------------------------------------ // Small helpers // ------------------------------------------------------------------ function resolved(v) { return $.Deferred().resolve(v).promise(); } // Run promise-returning functions one after another. function sequence(fns) { return fns.reduce(function (p, fn) { return p.then(fn); }, resolved()); } function debounce(fn, ms) { var t; return function () { var self = this, args = arguments; clearTimeout(t); t = setTimeout(function () { fn.apply(self, args); }, ms); }; } // "File:Some_name.jpg" / "പ്രമാണം:Some name.jpg" -> "Some name.jpg" function norm(title) { var t = String(title || '').replace(/^[^:]*:/, '').replace(/_/g, ' ').replace(/\s+/g, ' ').trim(); return t.charAt(0).toUpperCase() + t.slice(1); } function key(title) { return norm(title).replace(/ /g, '_'); } function normCat(s) { s = String(s || '').trim().replace(/^category\s*:/i, '').replace(/_/g, ' ').trim(); return s ? 'Category:' + s.charAt(0).toUpperCase() + s.slice(1) : null; } // Plain text from Commons metadata HTML, parsed safely (no scripts run). function stripHtml(html) { if (!html) { return ''; } try { return (new DOMParser().parseFromString(html, 'text/html').body.textContent || '').trim(); } catch (e) { return ''; } } function fmtBytes(n) { if (!n) { return ''; } if (n < 1024 * 1024) { return Math.round(n / 1024) + ' KB'; } return (n / 1024 / 1024).toFixed(1) + ' MB'; } // A starting caption from the file name: "Danaus chrysippus 01.jpg" -> "Danaus chrysippus" function defaultCaption(name) { return name.replace(/\.[^.]+$/, '').replace(/_/g, ' ') .replace(/\s*\(\d+\)$/, '').replace(/[\s\-–]+\d+$/, '').trim(); } function fileType(it) { var m = it.mime || ''; if (m === 'image/jpeg') { return 'photo'; } if (m === 'image/png') { return 'png'; } if (m === 'image/svg+xml') { return 'svg'; } if (m === 'image/gif') { return 'gif'; } return 'other'; } function hasSource(it, type) { return it.sources.some(function (s) { return s.type === type; }); } function sourceClass(it) { var c = hasSource(it, 'cat'), e = hasSource(it, 'en'); return c && e ? 'mh-src-both' : c ? 'mh-src-cat' : e ? 'mh-src-en' : ''; } function loadPrefs() { var p = {}; try { p = JSON.parse(localStorage.getItem(PREF_KEY) || '{}') || {}; } catch (e) {} return $.extend({}, PREF_DEFAULTS, p); } function savePrefs() { try { localStorage.setItem(PREF_KEY, JSON.stringify(prefs)); } catch (e) {} } // sessionStorage lives as long as the browser tab, so the panel and the // selection survive moving between reading and editing the same page. function ssGet(k) { try { return JSON.parse(sessionStorage.getItem(k) || 'null'); } catch (e) { return null; } } function ssSet(k, v) { try { if (v === null) { sessionStorage.removeItem(k); } else { sessionStorage.setItem(k, JSON.stringify(v)); } } catch (e) {} } function saveSel() { ssSet(SEL_KEY, S.selected.length ? selectedItems().map(function (it) { return { key: it.key, caption: it.caption }; }) : null); } function commonsUrl(t) { return 'https://commons.wikimedia.org/wiki/' + encodeURIComponent(t.replace(/ /g, '_')); } function enUrl(t) { return 'https://en.wikipedia.org/wiki/' + encodeURIComponent(t.replace(/ /g, '_')); } // Fetch every batch of a query, following "continue" until done or stop() says so. function getAll(apiObj, params, onBatch, stop) { var base = $.extend({ action: 'query', formatversion: 2 }, params); function next(cont) { return apiObj.get($.extend({}, base, cont || {})).then(function (d) { onBatch(d); if (d['continue'] && !(stop && stop())) { return next(d['continue']); } }); } return next(null); } // ------------------------------------------------------------------ // #MediaHunter hashtag in edit summaries // ------------------------------------------------------------------ // When code is copied or inserted, the page is remembered for a few hours. // The next edit of that page (source editor or VisualEditor) gets the // hashtag in its summary; after the edit is saved the mark is cleared. function readFlags() { try { return JSON.parse(localStorage.getItem(FLAG_KEY) || '{}') || {}; } catch (e) { return {}; } } function writeFlags(f) { try { localStorage.setItem(FLAG_KEY, JSON.stringify(f)); } catch (e) {} } function flagPage() { var f = readFlags(), now = Date.now(), maxAge = cfg.hashtagHours * 3600 * 1000; Object.keys(f).forEach(function (k) { if (now - f[k] > maxAge) { delete f[k]; } }); f[PAGE] = now; writeFlags(f); addHashtagToForm(); } function isFlagged() { var t = readFlags()[PAGE]; return !!t && Date.now() - t < cfg.hashtagHours * 3600 * 1000; } function withTag(s) { s = (s || '').trim(); if (s.indexOf(cfg.hashtag) !== -1) { return s; } return (s ? s + ' ' : '') + cfg.hashtag; } // Empty summary → the default one; otherwise just add the hashtag. function summaryWithTag(current) { current = (current || '').trim(); var section = (current.match(/^\/\*.*?\*\/\s*/) || [''])[0]; // "/* Section */" var rest = current.slice(section.length).trim(); return withTag((section ? section.trim() + ' ' : '') + (rest || cfg.summary)); } function addHashtagToForm() { var $s = $('#wpSummary'); if ($s.length) { $s.val(summaryWithTag($s.val())); } } function setupHashtag() { if (IS_EDIT && isFlagged()) { addHashtagToForm(); } // Safety net in case the summary box was edited afterwards. $(document).on('submit', '#editform', function () { if (isFlagged()) { addHashtagToForm(); } }); // VisualEditor save dialog. mw.hook('ve.saveDialog.stateChanged').add(function () { if (!isFlagged()) { return; } try { var dlg = ve.init.target.saveDialog; var input = dlg && dlg.editSummaryInput; if (input && input.getValue().indexOf(cfg.hashtag) === -1) { input.setValue(summaryWithTag(input.getValue())); } } catch (e) {} }); mw.hook('postEdit').add(function () { var f = readFlags(); if (f[PAGE]) { delete f[PAGE]; writeFlags(f); } }); } // ------------------------------------------------------------------ // Finding the sources // ------------------------------------------------------------------ // String values of a Wikidata property (deprecated statements skipped). function claimValues(entity, prop) { var list = (entity && entity.claims && entity.claims[prop]) || []; return list.filter(function (c) { return c.rank !== 'deprecated'; }).map(function (c) { var v = c.mainsnak && c.mainsnak.datavalue && c.mainsnak.datavalue.value; return v && typeof v === 'object' ? v.id : v; }).filter(Boolean); } // The Commons sitelink ("Multilingual sites → commons") if it is a category. function commonsCatSitelink(entity) { var sl = entity && entity.sitelinks && entity.sitelinks.commonswiki; var t = sl && (sl.title || sl); return typeof t === 'string' && /^Category:/i.test(t) ? t : null; } function getEntity(qid) { return wikidata.get({ action: 'wbgetentities', ids: qid, props: 'claims|sitelinks', sitefilter: 'commonswiki', format: 'json' }).then(function (w) { return (w.entities && w.entities[qid]) || null; }, function () { return null; }); } // Reads the current page: files already used, the English langlink and // the Wikidata item. Resolves to a list of Commons categories, each with // where it was found: // 1. Wikidata "Commons category" (P373) // 2. Wikidata sitelink under "Multilingual sites" → commons (Category:…) // 3. Wikidata "topic's main category" (P910) → its P373 / commons sitelink // 4. Fallback: a Commons category named like the English (or this) article function discover() { var found = []; function add(cat, via) { cat = normCat(cat); if (!cat) { return; } var hit = found.filter(function (f) { return f.cat === cat; })[0]; if (hit) { if (hit.via.indexOf(via) === -1) { hit.via.push(via); } } else { found.push({ cat: cat, via: [via] }); } } return api.get({ action: 'query', prop: 'pageprops|langlinks|images', ppprop: 'wikibase_item', lllang: 'en', imlimit: 'max', titles: PAGE, redirects: 1, formatversion: 2 }).then(function (d) { var p = (d.query && d.query.pages && d.query.pages[0]) || {}; (p.images || []).forEach(function (i) { S.used[key(i.title)] = true; }); if (IS_ENWIKI) { S.enTitle = p.missing ? null : p.title; } else { S.enTitle = (p.langlinks && p.langlinks[0] && p.langlinks[0].title) || null; } if (cfg.category) { add(cfg.category, 'settings'); return found; } var qid = p.pageprops && p.pageprops.wikibase_item; var wdStep = !qid ? resolved() : getEntity(qid).then(function (e) { if (!e) { return; } claimValues(e, 'P373').forEach(function (v) { add(v, 'Wikidata P373'); }); var sl = commonsCatSitelink(e); if (sl) { add(sl, 'Commons sitelink'); } if (found.length) { return; } var mainCat = claimValues(e, 'P910')[0]; if (!mainCat) { return; } return getEntity(mainCat).then(function (e2) { if (!e2) { return; } claimValues(e2, 'P373').forEach(function (v) { add(v, 'Wikidata P910 → P373'); }); var sl2 = commonsCatSitelink(e2); if (sl2) { add(sl2, 'Wikidata P910 → sitelink'); } }); }); return wdStep.then(function () { if (found.length) { return found; } var guesses = [S.enTitle, mw.config.get('wgTitle')].filter(Boolean) .map(function (t) { return 'Category:' + t.replace(/_/g, ' '); }); if (!guesses.length) { return found; } return commons.get({ action: 'query', titles: guesses.join('|'), prop: 'categoryinfo', formatversion: 2 }).then(function (c) { ((c.query && c.query.pages) || []).forEach(function (pg) { var ci = pg.categoryinfo; if (!pg.missing && ci && (ci.files + ci.subcats) > 0) { add(pg.title, 'name match on Commons'); } }); return found; }, function () { return found; }); }); }); } // The root categories plus (optionally) their subcategories, breadth-first. function collectCategories(roots) { var cats = roots.slice(); if (!prefs.subcats) { return resolved(cats); } var seen = {}; roots.forEach(function (r) { seen[r] = true; }); var frontier = roots.slice(); var depth = 0; function full() { return cats.length >= cfg.maxCategories; } function level() { if (depth >= prefs.depth || !frontier.length || full()) { return resolved(cats); } depth++; var next = []; return sequence(frontier.map(function (cat) { return function () { if (full()) { return resolved(); } setStatus('Collecting subcategories… (' + cats.length + ' found)'); return getAll(commons, { list: 'categorymembers', cmtitle: cat, cmtype: 'subcat', cmlimit: 'max' }, function (d) { ((d.query && d.query.categorymembers) || []).forEach(function (m) { if (!seen[m.title] && !full()) { seen[m.title] = true; cats.push(m.title); next.push(m.title); } }); }, full).then(null, function () { /* skip a failing category */ }); }; })).then(function () { frontier = next; return level(); }); } return level(); } // Add one Commons API page result as an image (or add a source to an existing one). function addItem(p, src) { if (!p || p.missing || !p.imageinfo || !p.imageinfo.length) { return; } var ii = p.imageinfo[0]; if (!/^image\//.test(ii.mime || '')) { return; } // skip video, audio, PDF… var name = norm(p.title); if (JUNK.test(name)) { return; } var k = key(p.title); var it = S.byKey[k]; if (!it) { if (src.type === 'cat' && S.items.length >= cfg.maxFiles) { return; } var em = ii.extmetadata || {}; it = { key: k, name: name, thumb: ii.thumburl || ii.url, url: ii.url, descUrl: ii.descriptionurl, width: ii.width || 0, height: ii.height || 0, size: ii.size || 0, mime: ii.mime, time: ii.timestamp || '', license: (em.LicenseShortName && em.LicenseShortName.value) || '', artist: stripHtml(em.Artist && em.Artist.value), sources: [], lead: false, order: S.items.length, caption: defaultCaption(name) }; S.items.push(it); S.byKey[k] = it; var pend = S.pendingSel.filter(function (x) { return x.key === k; })[0]; if (pend && S.selected.indexOf(k) === -1) { if (pend.caption !== undefined) { it.caption = pend.caption; } S.selected.push(k); S.trayDirty = true; } } if (!it.sources.some(function (s) { return s.type === src.type && s.label === src.label; })) { it.sources.push(src); } } var IMAGEINFO = { prop: 'imageinfo', iiprop: 'url|size|mime|timestamp|extmetadata', iiextmetadatafilter: 'LicenseShortName|Artist', iiurlwidth: THUMB_FETCH }; function loadCategoryFiles(cats) { return sequence(cats.map(function (cat, i) { return function () { if (S.items.length >= cfg.maxFiles) { return resolved(); } setStatus('Loading Commons files… category ' + (i + 1) + ' of ' + cats.length + ' (' + S.items.length + ' images)'); return getAll(commons, $.extend({ generator: 'categorymembers', gcmtitle: cat, gcmtype: 'file', gcmlimit: 50 }, IMAGEINFO), function (d) { ((d.query && d.query.pages) || []).forEach(function (p) { addItem(p, { type: 'cat', label: cat }); }); renderSoon(); }, function () { return S.items.length >= cfg.maxFiles; }) .then(null, function () { /* skip a failing category */ }); }; })); } function loadEnwiki() { if (!S.enTitle) { return resolved(); } var titles = []; var seen = {}; var lead = null; return getAll(enApi, { prop: 'images|pageimages', titles: S.enTitle, imlimit: 'max', piprop: 'name', pilicense: 'free', redirects: 1 }, function (d) { var p = d.query && d.query.pages && d.query.pages[0]; if (!p) { return; } if (p.pageimage) { lead = p.pageimage; } (p.images || []).forEach(function (i) { if (IMG_EXT.test(i.title) && !JUNK.test(i.title) && !seen[i.title]) { seen[i.title] = true; titles.push(i.title); } }); }).then(function () { var chunks = []; for (var i = 0; i < titles.length; i += 50) { chunks.push(titles.slice(i, i + 50)); } // Ask Commons about each file; files only on English Wikipedia // (usually non-free) come back "missing" and are dropped. return sequence(chunks.map(function (chunk) { return function () { return commons.get($.extend({ action: 'query', titles: chunk.join('|'), redirects: 1, formatversion: 2 }, IMAGEINFO)).then(function (d) { ((d.query && d.query.pages) || []).forEach(function (p) { addItem(p, { type: 'en', label: S.enTitle }); }); renderSoon(); }, function () {}); }; })); }).then(function () { if (lead && S.byKey[key('File:' + lead)]) { S.byKey[key('File:' + lead)].lead = true; } }); } function loadAll() { if (S.loading) { return; } S.loading = true; ui.load.prop('disabled', true); // Keep the current selection across reloads. var keep = S.selected.map(function (k) { return S.byKey[k]; }).filter(Boolean); S.items = []; S.byKey = {}; keep.forEach(function (it) { it.sources = []; it.order = S.items.length; S.items.push(it); S.byKey[it.key] = it; }); S.shown = cfg.pageSize; S.cats = []; updateCatLink(); render(); var step = resolved(); if (S.roots.length) { step = step.then(function () { setStatus(prefs.subcats ? 'Collecting subcategories…' : 'Loading Commons files…'); return collectCategories(S.roots); }).then(function (cats) { S.cats = cats; return loadCategoryFiles(cats); }); } step.then(function () { if (S.enTitle) { setStatus('Loading images from English Wikipedia…'); } return loadEnwiki(); }).then(function () { var nCat = S.items.filter(function (it) { return hasSource(it, 'cat'); }).length; var nEn = S.items.filter(function (it) { return hasSource(it, 'en'); }).length; var msg = 'Done: ' + nCat + ' from Commons' + (S.cats.length > 1 ? ' (' + S.cats.length + ' categories)' : '') + ', ' + nEn + ' from English Wikipedia.'; if (!S.roots.length) { msg += ' No Commons category found — type one above and press Load.'; } if (!S.enTitle) { msg += ' No English Wikipedia article is linked.'; } if (nCat >= cfg.maxFiles) { msg += ' Stopped at the limit of ' + cfg.maxFiles + ' files.'; } setStatus(msg); }, function () { setStatus('Something went wrong while loading images. Please try again.'); }).always(function () { S.loading = false; ui.load.prop('disabled', false); // Put a restored selection back in its saved order. if (S.pendingSel.length) { var order = S.pendingSel.map(function (x) { return x.key; }); var pos = function (k) { var i = order.indexOf(k); return i === -1 ? 1e9 : i; }; S.selected.sort(function (a, b) { return pos(a) - pos(b); }); S.pendingSel = []; } lastText = null; scanEditor(); render(); renderTray(); }); } // ------------------------------------------------------------------ // Filtering, sorting, rendering // ------------------------------------------------------------------ var SORTERS = { 'default': function (a, b) { return (b.lead - a.lead) || (a.order - b.order); }, notused: function (a, b) { return ((S.used[a.key] ? 1 : 0) - (S.used[b.key] ? 1 : 0)) || (a.order - b.order); }, name: function (a, b) { return a.name.localeCompare(b.name); }, newest: function (a, b) { return b.time.localeCompare(a.time); }, oldest: function (a, b) { return a.time.localeCompare(b.time); }, largest: function (a, b) { return (b.width * b.height) - (a.width * a.height); }, filesize: function (a, b) { return b.size - a.size; } }; function visibleItems() { var f = S.f; var q = f.text.toLowerCase(); var list = S.items.filter(function (it) { if (q && (it.name + ' ' + it.caption + ' ' + it.license + ' ' + it.artist) .toLowerCase().indexOf(q) === -1) { return false; } if (f.source === 'cat' && !hasSource(it, 'cat')) { return false; } if (f.source === 'en' && !hasSource(it, 'en')) { return false; } if (f.source === 'both' && !(hasSource(it, 'cat') && hasSource(it, 'en'))) { return false; } if (f.type !== 'all' && fileType(it) !== f.type) { return false; } if (f.minWidth && it.width < f.minWidth) { return false; } if (f.hideUsed && S.used[it.key]) { return false; } if (f.onlySel && S.selected.indexOf(it.key) === -1) { return false; } return true; }); return list.sort(SORTERS[prefs.sort] || SORTERS['default']); } function render() { if (!$panel) { return; } var list = visibleItems(); ui.grid.empty(); list.slice(0, S.shown).forEach(function (it) { ui.grid.append(card(it)); }); if (!list.length && !S.loading) { ui.grid.append($('<div>').addClass('mh-empty') .text(S.items.length ? 'No images match the filters.' : 'No images found yet.')); } var left = list.length - S.shown; ui.more.toggle(left > 0).text('Show more (' + left + ' more)'); var nUsed = S.items.filter(function (it) { return S.used[it.key]; }).length; ui.stats.text('Showing ' + Math.min(S.shown, list.length) + ' of ' + list.length + ' matching · ' + S.items.length + ' found · ' + nUsed + ' already on this page'); } var renderSoon = debounce(function () { render(); if (S.trayDirty) { S.trayDirty = false; renderTray(); } }, 200); function badge(text, cls, title) { return $('<span>').addClass('mh-badge ' + cls).text(text).attr('title', title || ''); } // A badge that opens a page (Commons category, English article) in a new tab. function linkBadge(text, cls, title, href) { if (!href) { return badge(text, cls, title); } return $('<a>').addClass('mh-badge ' + cls).text(text) .attr({ href: href, target: '_blank', rel: 'noopener', title: title || '' }) .on('click', function (e) { e.stopPropagation(); }); } function card(it) { var $c = $('<div>').addClass('mh-card ' + sourceClass(it)) .attr('data-key', it.key) .attr('title', it.name + (it.artist ? '\nAuthor: ' + it.artist : '') + '\nClick to select') .toggleClass('mh-used', !!S.used[it.key]) .toggleClass('mh-sel', S.selected.indexOf(it.key) !== -1); var $t = $('<div>').addClass('mh-thumb').appendTo($c); $('<img>').attr({ src: it.thumb, loading: 'lazy', alt: '' }).appendTo($t); $('<span>').addClass('mh-check').text('✓').appendTo($t); $('<a>').addClass('mh-open') .attr({ href: it.descUrl, target: '_blank', rel: 'noopener', title: 'Open the file page on Commons' }) .text('↗') .on('click', function (e) { e.stopPropagation(); }) .appendTo($t); var $m = $('<div>').addClass('mh-meta').appendTo($c); $('<div>').addClass('mh-name').text(it.name).appendTo($m); var $b = $('<div>').addClass('mh-badges').appendTo($m); if (S.used[it.key]) { $b.append(badge('Already on page', 'mh-b-used')); } if (it.lead) { $b.append(badge('Lead image', 'mh-b-lead', 'Main image of the English article')); } var cats = it.sources.filter(function (s) { return s.type === 'cat'; }).map(function (s) { return s.label; }); if (cats.length) { var sub = !cats.some(function (c) { return S.roots.indexOf(c) !== -1; }); $b.append(linkBadge(sub ? 'Commons · subcat' : 'Commons', 'mh-b-cat', 'Open on Commons:\n' + cats.join('\n'), commonsUrl(cats[0]))); } if (hasSource(it, 'en')) { $b.append(linkBadge('en.wiki', 'mh-b-en', 'Open en:' + S.enTitle, enUrl(S.enTitle))); } var info = []; if (it.width) { info.push(it.width + '×' + it.height); } if (it.size) { info.push(fmtBytes(it.size)); } if (it.license) { info.push(it.license); } $('<div>').addClass('mh-info').text(info.join(' · ')).appendTo($m); $c.on('click', function () { toggleSelect(it.key); }); return $c; } function cardFor(k) { return ui.grid.children('.mh-card').filter(function () { return $(this).attr('data-key') === k; }); } function toggleSelect(k) { var i = S.selected.indexOf(k); if (i === -1) { S.selected.push(k); } else { S.selected.splice(i, 1); } if (S.f.onlySel) { render(); } else { cardFor(k).toggleClass('mh-sel', i === -1); } renderTray(); } function moveSelected(i, dir) { var j = i + dir; if (j < 0 || j >= S.selected.length) { return; } var t = S.selected[i]; S.selected[i] = S.selected[j]; S.selected[j] = t; renderTray(); } function renderTray() { var n = S.selected.length; saveSel(); ui.trayTitle.text(n ? n + ' image' + (n > 1 ? 's' : '') + ' selected' : 'Click images to select them'); ui.selList.empty().toggle(n > 0); S.selected.forEach(function (k, idx) { var it = S.byKey[k]; if (!it) { return; } var $r = $('<div>').addClass('mh-selrow').appendTo(ui.selList); $('<img>').attr({ src: it.thumb, alt: '' }).appendTo($r); var $m = $('<div>').addClass('mh-grow').appendTo($r); $('<div>').addClass('mh-name').text(it.name).appendTo($m); $('<input>').attr({ type: 'text', placeholder: 'Caption' }).val(it.caption) .on('input', function () { it.caption = this.value; saveSel(); }) .appendTo($m); button('↑', 'Move up', function () { moveSelected(idx, -1); }).prop('disabled', idx === 0).appendTo($r); button('↓', 'Move down', function () { moveSelected(idx, 1); }).prop('disabled', idx === n - 1).appendTo($r); button('✕', 'Remove from selection', function () { toggleSelect(k); }).appendTo($r); }); ui.copyThumb.prop('disabled', n < 1); ui.copyGallery.prop('disabled', n < 2); if (ui.insThumb) { ui.insThumb.prop('disabled', n < 1); ui.insGallery.prop('disabled', n < 2); } ui.clear.prop('disabled', n < 1); if (ui.save && !EDIT_FORM()) { ui.save.prop('disabled', n < 1 || !IS_LOGGED_IN); } } // ------------------------------------------------------------------ // Wikitext output // ------------------------------------------------------------------ function selectedItems() { return S.selected.map(function (k) { return S.byKey[k]; }).filter(Boolean); } function thumbCode(it) { var cap = (it.caption || '').trim(); return '[[File:' + it.name + '|thumb' + (cap ? '|' + cap : '') + ']]'; } function galleryCode(items) { var mode = prefs.galleryMode; var open = '<gallery' + (mode && mode !== 'traditional' ? ' mode="' + mode + '"' : '') + '>'; return open + '\n' + items.map(function (it) { var cap = (it.caption || '').trim(); // "No default captions": drop a caption that is still the one made // from the file name; captions you typed yourself are kept. if (prefs.noAutoCap && cap === defaultCaption(it.name)) { cap = ''; } return 'File:' + it.name + (cap ? '|' + cap : ''); }).join('\n') + '\n</gallery>'; } // The gallery as pasted: "== ചിത്രശാല ==" (cfg.galleryHeading) + <gallery>. function galleryBlock(items) { var head = ui.galHead && ui.galHead.find('input').prop('checked'); return (head ? '== ' + cfg.galleryHeading + ' ==\n' : '') + galleryCode(items); } // Does the page already have a gallery section? Then no new heading is needed. function hasGallerySection() { var text = null; if (EDIT_FORM() && $.fn.textSelection) { try { text = $('#wpTextbox1').textSelection('getContents'); } catch (e) {} } if (typeof text === 'string') { return text.split('\n').some(function (l) { var h = headingOf(l); return h !== null && GALLERY_SECTIONS.indexOf(h) !== -1; }); } return $('#mw-content-text').find('h2, h3').toArray().some(function (el) { var t = $(el).clone().find('.mw-editsection').remove().end().text().trim().toLowerCase(); return GALLERY_SECTIONS.indexOf(t) !== -1; }); } function copyText(text) { var d = $.Deferred(); function legacy() { var $t = $('<textarea>').val(text).css({ position: 'fixed', top: '-1000px' }).appendTo(document.body); $t[0].select(); var ok = false; try { ok = document.execCommand('copy'); } catch (e) {} $t.remove(); if (ok) { d.resolve(); } else { d.reject(); } } if (navigator.clipboard && navigator.clipboard.writeText) { navigator.clipboard.writeText(text).then(function () { d.resolve(); }, legacy); } else { legacy(); } return d.promise(); } function copyCode(code) { ui.out.val(code).show(); copyText(code).then(function () { mw.notify('Copied! Paste it into the page.'); }, function () { ui.out.trigger('focus').trigger('select'); mw.notify('Press Ctrl+C (⌘+C) to copy the selected code.'); }); flagPage(); } function insertCode(code) { var $tb = $('#wpTextbox1'); if (!$tb.length) { copyCode(code); return; } mw.loader.using('jquery.textSelection').then(function () { $tb.textSelection('replaceSelection', code); selectedItems().forEach(function (it) { S.used[it.key] = true; }); flagPage(); render(); mw.notify('Inserted at the cursor. ' + cfg.hashtag + ' was added to the edit summary.'); }); } // ------------------------------------------------------------------ // Keeping "already on page" up to date // ------------------------------------------------------------------ // True on the source editor page (the classic edit box is present). function EDIT_FORM() { return IS_EDIT && $('#wpTextbox1').length > 0; } // Read view: ask the wiki again which files the page uses. function refreshUsed() { return api.get({ action: 'query', prop: 'images', imlimit: 'max', titles: PAGE, redirects: 1, formatversion: 2 }).then(function (d) { var p = (d.query && d.query.pages && d.query.pages[0]) || {}; S.used = {}; (p.images || []).forEach(function (i) { S.used[key(i.title)] = true; }); render(); }); } // Edit view: look for each image's file name in the edit box text, so the // orange "already on page" mark follows what you type, paste or delete. var lastText = null; function scanEditor() { if (!$panel || !$panel.is(':visible') || !EDIT_FORM() || !$.fn.textSelection) { return; } var text; try { text = $('#wpTextbox1').textSelection('getContents'); } catch (e) { return; } if (typeof text !== 'string' || text === lastText) { return; } lastText = text; var hay = text.replace(/_/g, ' ').toLowerCase(); var changed = false; S.items.forEach(function (it) { var on = hay.indexOf(it.name.toLowerCase()) !== -1; if (!!S.used[it.key] !== on) { changed = true; if (on) { S.used[it.key] = true; } else { delete S.used[it.key]; } } }); if (changed) { render(); } } // ------------------------------------------------------------------ // Save with Media Hunter // ------------------------------------------------------------------ function autoSummary() { return cfg.summary; } // Section heading text of a wikitext line, lower case, or null. function headingOf(line) { var m = /^(={2,6})\s*(.*?)\s*\1\s*$/.exec(line); return m ? m[2].replace(/<!--[\s\S]*?-->/g, '').trim().toLowerCase() : null; } // Put a <gallery> block in the right place: // • under an existing "Gallery" section, else // • as a new section before See also / References / External links, else // • before the categories and stub templates at the end of the page. function placeGallery(text, code) { var lines = text.split('\n'); var i, h; for (i = 0; i < lines.length; i++) { h = headingOf(lines[i]); if (h !== null && GALLERY_SECTIONS.indexOf(h) !== -1) { lines.splice(i + 1, 0, code); return lines.join('\n'); } } var block = ['== ' + cfg.galleryHeading + ' ==', code, '']; for (i = 0; i < lines.length; i++) { h = headingOf(lines[i]); if (h !== null && END_SECTIONS.indexOf(h) !== -1) { lines.splice.apply(lines, [i, 0].concat(block)); return lines.join('\n'); } } var j = lines.length; while (j > 0 && /^\s*$|^\s*\[\[\s*(category|വർഗ്ഗം)\s*:|^\s*\{\{[^{}]*\}\}\s*$|^\s*__[A-Z]+__\s*$/i.test(lines[j - 1])) { j--; } // lines[j] (if any) is already a blank line or the end-matter itself. var tail = j < lines.length && lines[j].trim() === '' ? block.slice(0, -1) : block; lines.splice.apply(lines, [j, 0].concat([''].concat(tail))); return lines.join('\n'); } // First line that is prose: skip blank lines, comments and the templates // at the top of the page (infobox included, multi-line aware). function findInsertLine(lines) { var depth = 0; var inComment = false; for (var i = 0; i < lines.length; i++) { var line = lines[i]; if (!inComment && depth === 0 && line.trim() !== '' && !/^\s*(\{\{|<!--|__|\[\[\s*(file|image|പ്രമാണം|ചിത്രം)\s*:)/i.test(line)) { return i; } depth += (line.match(/\{\{/g) || []).length; depth -= (line.match(/\}\}/g) || []).length; if (depth < 0) { depth = 0; } if (/<!--/.test(line) && !/-->/.test(line.split('<!--').pop())) { inComment = true; } if (inComment && /-->/.test(line)) { inComment = false; } } return 0; } function insertLead(text, code) { var lines = text.split('\n'); lines.splice(findInsertLine(lines), 0, code); return lines.join('\n'); } // Thumbnails: one image fills an empty infobox image= field when there is // one; otherwise the thumbnails go at the top of the article text. function placeThumbs(text, items) { if (items.length === 1 && cfg.fillInfobox) { var it = items[0]; var re = /(\|[ \t]*(?:image|ചിത്രം)[ \t]*=)([ \t]*)([^\n|}]*)/i; var m = text.match(re); if (m && !m[3].replace(/<!--[\s\S]*?-->/g, '').trim()) { var t = text.replace(re, function (all, a) { return a + ' ' + it.name; }); var cap = (it.caption || '').trim(); if (cap) { t = t.replace(/(\|[ \t]*(?:caption|അടിക്കുറിപ്പ്)[ \t]*=)[ \t]*(?=\r?\n|\||\})/i, function (all, a) { return a + ' ' + cap; }); } return { text: t, how: 'infobox' }; } } return { text: insertLead(text, items.map(thumbCode).join('\n')), how: 'lead' }; } // Some infoboxes ignore a bare file name; check that it really renders. function verifyRenders(wikitext, fileName) { return api.post({ action: 'parse', title: PAGE, text: wikitext, prop: 'images', contentmodel: 'wikitext', formatversion: 2 }).then(function (d) { var want = fileName.replace(/ /g, '_').toLowerCase(); return ((d.parse && d.parse.images) || []).some(function (im) { return im.replace(/ /g, '_').toLowerCase() === want; }); }, function () { return true; }); } // Read view: add the selected images to the page and save it. function saveToPage() { var items = selectedItems(); var n = items.length; if (!n) { return; } if (!IS_LOGGED_IN) { mw.notify('Please log in to save.', { type: 'warn' }); return; } if (document.documentElement.classList.contains('ve-active')) { mw.notify('The visual editor is open. Close it first, or copy the code and paste it there.', { type: 'warn' }); return; } var mode = ui.saveAs.val(); var asGallery = mode === 'gallery' || (mode === 'auto' && n > 1); var summary = withTag(ui.summary.val().trim() || autoSummary(n, asGallery)); var what = asGallery ? 'a gallery of ' + n + ' image' + (n > 1 ? 's' : '') : (n === 1 ? '1 image' : n + ' images') + ' as thumbnail' + (n > 1 ? 's' : ''); if (!window.confirm('Media Hunter will add ' + what + ' to "' + mw.config.get('wgTitle') + '" and save the page.\n\nEdit summary: ' + summary + '\n\nContinue?')) { return; } ui.save.prop('disabled', true).text('Saving…'); api.get({ action: 'query', prop: 'revisions', rvprop: 'content|timestamp', rvslots: 'main', titles: PAGE, curtimestamp: 1, formatversion: 2 }).then(function (d) { var page = d.query && d.query.pages && d.query.pages[0]; if (!page || page.missing || !page.revisions) { return $.Deferred().reject('page-missing').promise(); } var rev = page.revisions[0]; var text = rev.slots.main.content; var placed = asGallery ? { text: placeGallery(text, galleryCode(items)), how: 'gallery' } : placeThumbs(text, items); var check = placed.how === 'infobox' ? verifyRenders(placed.text, items[0].name) : resolved(true); return check.then(function (ok) { if (!ok) { placed = { text: insertLead(text, items.map(thumbCode).join('\n')), how: 'lead' }; } return api.postWithEditToken({ action: 'edit', title: PAGE, text: placed.text, summary: summary, basetimestamp: rev.timestamp, starttimestamp: d.curtimestamp, nocreate: 1, formatversion: 2 }); }); }).then(function (r) { if (!r || !r.edit || r.edit.result !== 'Success') { return $.Deferred().reject((r && r.edit && r.edit.result) || 'unknown').promise(); } ssSet(SEL_KEY, null); var f = readFlags(); if (f[PAGE]) { delete f[PAGE]; writeFlags(f); } wlMarkDone(); var nextI = prefs.autoNext ? wlNextIndex(1) : -1; if (nextI !== -1) { mw.notify('Saved. Opening the next page…'); wlGo(nextI); } else { mw.notify('Saved. Reloading the page…'); location.reload(); } }).then(null, function (code) { ui.save.prop('disabled', false).text('💾 Save with Media Hunter'); var msg = code === 'editconflict' ? 'Someone else edited the page just now. Reload and try again.' : 'Save failed: ' + code; mw.notify(msg, { type: 'error' }); }); } // Edit view: put the summary (plus hashtag) in the edit form and save it. function saveEditForm() { var $sum = $('#wpSummary'); var $btn = $('#wpSave'); if (!$btn.length) { mw.notify('Could not find the Save button of the editor.', { type: 'error' }); return; } var own = ui.summary.val().trim(); var current = $sum.val() || ''; var section = (current.match(/^\/\*.*?\*\/\s*/) || [''])[0]; // keep "/* Section */" $sum.val(own ? withTag(section + own) : summaryWithTag(current)); if (!window.confirm('Save this page now?\n\nEdit summary: ' + $sum.val())) { return; } flagPage(); ssSet(SEL_KEY, null); wlMarkDone(); if (prefs.autoNext) { ssSet(NEXT_KEY, PAGE); } $btn.trigger('click'); } // ------------------------------------------------------------------ // Worklist: a list of pages / Wikidata IDs to go through one by one // ------------------------------------------------------------------ // Saved in localStorage as { items: [{ input, qid, title, status, note }], idx }. // status: pending · visited · done · missing var WL = loadWL(); function loadWL() { try { var w = JSON.parse(localStorage.getItem(WL_KEY) || 'null'); if (w && w.items) { return w; } } catch (e) {} return { items: [], idx: -1 }; } function saveWL() { try { localStorage.setItem(WL_KEY, JSON.stringify(WL)); } catch (e) {} } function normT(t) { return String(t || '').replace(/_/g, ' ').trim(); } function chunk(arr, n) { var out = []; for (var i = 0; i < arr.length; i += n) { out.push(arr.slice(i, i + n)); } return out; } // One entry per line: a title, a link to a page, [[Title]], or Q12345. function parseWorklist(text) { var out = []; var seen = {}; String(text || '').split(/\r?\n/).forEach(function (line) { var v = line.trim().replace(/^[*#•-]+\s*/, ''); if (!v) { return; } var m = v.match(/[?&]title=([^&#]+)/) || v.match(/\/wiki\/([^?#]+)/); if (m) { try { v = decodeURIComponent(m[1]); } catch (e) { v = m[1]; } } v = v.replace(/^\[\[|\]\]$/g, '').split('|')[0].replace(/_/g, ' ').trim(); if (!v) { return; } var q = /^Q\d+$/i.test(v) ? v.toUpperCase() : null; var k = q || v; if (seen[k]) { return; } seen[k] = true; out.push({ input: k, qid: q, title: q ? null : v, status: 'pending' }); }); return out; } // Wikidata IDs → this wiki's article (sitelink); titles → checked to // exist, following redirects. Entries that cannot be used get "missing". function resolveWorklist(items) { var dbn = mw.config.get('wgDBname'); var withQ = items.filter(function (i) { return i.qid; }); return sequence(chunk(withQ, 50).map(function (ch) { return function () { return wikidata.get({ action: 'wbgetentities', ids: ch.map(function (i) { return i.qid; }).join('|'), props: 'sitelinks', sitefilter: dbn, format: 'json' }).then(function (w) { ch.forEach(function (i) { var e = w.entities && w.entities[i.qid]; var sl = e && e.sitelinks && e.sitelinks[dbn]; if (sl && sl.title) { i.title = sl.title; } else { i.status = 'missing'; i.note = !e || e.missing !== undefined ? 'Wikidata item not found' : 'No article on this wiki'; } }); }, function () { ch.forEach(function (i) { i.status = 'missing'; i.note = 'Could not reach Wikidata'; }); }); }; })).then(function () { var withT = items.filter(function (i) { return i.title; }); return sequence(chunk(withT, 50).map(function (ch) { return function () { return api.get({ action: 'query', titles: ch.map(function (i) { return i.title; }).join('|'), redirects: 1, formatversion: 2 }).then(function (d) { var q = d.query || {}; var map = {}; (q.normalized || []).concat(q.redirects || []).forEach(function (m) { map[m.from] = m.to; }); var pages = {}; (q.pages || []).forEach(function (p) { pages[p.title] = p; }); ch.forEach(function (i) { var t = i.title; var hops = 0; while (map[t] && hops < 5) { t = map[t]; hops++; } var p = pages[t]; if (!p || p.missing || p.invalid) { i.status = 'missing'; i.note = 'Page does not exist on this wiki'; } else { i.title = p.title; } }); }, function () {}); }; })); }); } // If the page being shown is in the list, make it the current entry. function wlSyncCurrent() { var here = normT(PAGE); for (var i = 0; i < WL.items.length; i++) { if (WL.items[i].title && normT(WL.items[i].title) === here) { WL.idx = i; if (WL.items[i].status === 'pending') { WL.items[i].status = 'visited'; } saveWL(); return true; } } return false; } function wlNextIndex(dir) { for (var i = WL.idx + dir; i >= 0 && i < WL.items.length; i += dir) { if (WL.items[i].title && WL.items[i].status !== 'missing') { return i; } } return -1; } function wlGo(i) { var it = WL.items[i]; if (!it || !it.title) { return; } WL.idx = i; saveWL(); ssSet(OPEN_KEY, true); // the panel opens again on the next page location.href = mw.util.getUrl(it.title, IS_EDIT ? { action: 'edit' } : undefined); } function wlStep(dir) { if (!WL.items.length) { toggleWorklist(true); return; } var i = wlNextIndex(dir); if (i === -1) { mw.notify(dir > 0 ? 'That was the last page in the list.' : 'This is the first page in the list.'); return; } wlGo(i); } function wlMarkDone() { var it = WL.items[WL.idx]; if (it && normT(it.title) === normT(PAGE)) { it.status = 'done'; saveWL(); } } function renderNav() { if (!ui.counter) { return; } var n = WL.items.length; var cur = WL.items[WL.idx]; var here = cur && normT(cur.title) === normT(PAGE); ui.prev.prop('disabled', !n || wlNextIndex(-1) === -1); ui.next.prop('disabled', n > 0 && wlNextIndex(1) === -1); ui.counter.text(n ? (here ? WL.idx + 1 : '–') + ' / ' + n : '☰ List') .attr('title', n ? 'Worklist' + (cur ? ' — current: ' + (cur.title || cur.input) : '') + ' (click to show the list)' : 'Load a list of pages or Wikidata IDs'); } function renderWL() { if (!ui.wlList) { return; } ui.wlList.empty().toggle(WL.items.length > 0); var done = 0; var missing = 0; WL.items.forEach(function (it, i) { if (it.status === 'done') { done++; } if (it.status === 'missing') { missing++; } var $r = $('<div>').addClass('mh-wl-row') .toggleClass('mh-wl-cur', i === WL.idx) .toggleClass('mh-wl-missing', it.status === 'missing') .attr('title', it.note || '') .appendTo(ui.wlList); $('<span>').addClass('mh-wl-num').text(i + 1).appendTo($r); $('<span>').addClass('mh-wl-st') .text({ done: '✓', visited: '•', missing: '✕' }[it.status] || '').appendTo($r); var label = it.title || it.input; var $a = it.title && it.status !== 'missing' ? $('<a>').attr('href', mw.util.getUrl(it.title)).on('click', function (e) { e.preventDefault(); wlGo(i); }) : $('<span>'); $a.addClass('mh-grow').text(label).appendTo($r); if (it.qid) { $('<span>').addClass('mh-muted').text(it.qid).appendTo($r); } }); ui.wlStats.text(WL.items.length ? WL.items.length + ' entries · ' + done + ' done' + (missing ? ' · ' + missing + ' not usable (hover for why)' : '') : ''); renderNav(); } function toggleWorklist(show) { var on = typeof show === 'boolean' ? show : !ui.wl.is(':visible'); ui.wl.toggle(on); if (on) { renderWL(); var $cur = ui.wlList.find('.mh-wl-cur'); if ($cur.length) { ui.wlList.scrollTop($cur[0].offsetTop - ui.wlList[0].offsetTop - 40); } if (!WL.items.length) { ui.wlText.trigger('focus'); } } } function buildWorklist($scroll) { ui.wl = $('<div>').addClass('mh-section mh-wl').hide().appendTo($scroll); $('<strong>').text('Worklist').appendTo(ui.wl); ui.wlText = $('<textarea>').attr({ rows: 4, placeholder: 'One per line: page titles, page links or Wikidata IDs (Q12345)' }).appendTo(ui.wl); var $r = $('<div>').addClass('mh-row').appendTo(ui.wl); var $load = button('Load list', 'Check the entries and start the list', function () { var items = parseWorklist(ui.wlText.val()); if (!items.length) { mw.notify('Paste at least one page title or Wikidata ID.'); return; } if (WL.items.length && !window.confirm('Replace the current list of ' + WL.items.length + ' entries?')) { return; } $load.prop('disabled', true); ui.wlStats.text('Checking ' + items.length + ' entries…'); resolveWorklist(items).then(function () { // A Wikidata ID and a title may lead to the same article: keep one. var seenT = {}; items = items.filter(function (i) { if (!i.title || i.status === 'missing') { return true; } var k = normT(i.title); if (seenT[k]) { return false; } seenT[k] = true; return true; }); WL = { items: items, idx: -1 }; wlSyncCurrent(); saveWL(); ui.wlText.val(''); renderWL(); mw.notify('List ready. Press ▶ to open the next page.'); }).always(function () { $load.prop('disabled', false); }); }).addClass('mh-primary').appendTo($r); button('Clear list', 'Remove the list', function () { if (!WL.items.length || !window.confirm('Remove the list of ' + WL.items.length + ' entries?')) { return; } WL = { items: [], idx: -1 }; saveWL(); renderWL(); }).appendTo($r); $r.append(checkbox('After saving, open the next page', prefs.autoNext, function (v) { prefs.autoNext = v; savePrefs(); })); ui.wlStats = $('<div>').addClass('mh-muted').appendTo(ui.wl); ui.wlList = $('<div>').addClass('mh-wl-list').appendTo(ui.wl); renderWL(); } // ------------------------------------------------------------------ // Panel // ------------------------------------------------------------------ function button(text, title, fn) { return $('<button>').attr({ type: 'button', title: title || '' }).addClass('mh-btn').text(text) .on('click', function (e) { e.preventDefault(); fn.call(this, e); }); } function select(options, value, onChange) { var $s = $('<select>'); options.forEach(function (o) { $('<option>').val(o[0]).text(o[1]).appendTo($s); }); return $s.val(String(value)).on('change', function () { onChange($s.val()); }); } function checkbox(label, checked, onChange) { var $cb = $('<input>').attr('type', 'checkbox').prop('checked', !!checked) .on('change', function () { onChange(this.checked); }); return $('<label>').addClass('mh-cb').append($cb, document.createTextNode(' ' + label)); } function setStatus(text) { if (ui.status) { ui.status.text(text); } } // Parse the category box: several categories may be separated by "|". function parseCats(text) { var out = []; String(text || '').split('|').forEach(function (part) { var c = normCat(part); if (c && out.indexOf(c) === -1) { out.push(c); } }); return out; } // Under the category box: each category as a Commons link, plus where // it was found (Wikidata P373, Commons sitelink, …). function updateCatLink() { ui.catInfo.empty(); ui.catBadge.attr('href', S.roots.length ? commonsUrl(S.roots[0]) : 'https://commons.wikimedia.org/w/index.php?search=' + encodeURIComponent(S.enTitle || mw.config.get('wgTitle')) + '&ns14=1'); if (!S.roots.length) { ui.catInfo.append($('<span>').addClass('mh-muted') .text('No Commons category on Wikidata (P373 or Commons sitelink). Type one above.')); return; } S.roots.forEach(function (cat, i) { if (i) { ui.catInfo.append(document.createTextNode(' · ')); } $('<a>').attr({ href: commonsUrl(cat), target: '_blank', rel: 'noopener', title: 'Open on Commons' }).text(cat).appendTo(ui.catInfo); var f = S.found.filter(function (x) { return x.cat === cat; })[0]; ui.catInfo.append($('<span>').addClass('mh-muted') .text(' (' + (f ? f.via.join(' + ') : 'typed') + ')')); }); } function renderEnLink() { ui.en.empty().append(linkBadge('en.wiki', 'mh-b-en', S.enTitle ? 'Open en:' + S.enTitle : '', S.enTitle ? enUrl(S.enTitle) : null)); if (S.enTitle) { $('<a>').attr({ href: enUrl(S.enTitle), target: '_blank', rel: 'noopener' }).text(S.enTitle).appendTo(ui.en); } else { $('<span>').addClass('mh-muted').text('No English Wikipedia article linked').appendTo(ui.en); } } // The main article column, whatever the skin. function contentEl() { return document.querySelector('.mw-body') || document.getElementById('content') || document.getElementById('bodyContent'); } // Set the panel width and move the page so that the article column // starts exactly where the panel ends — no empty strip in between. The // skin's own left sidebar slides under the panel while it is docked. function applyWidth() { if (!$panel) { return; } $panel.css('width', prefs.full ? '' : prefs.width + 'px'); var docked = cfg.pushContent && $panel.is(':visible') && !prefs.full; var html = document.documentElement; var body = document.body; html.classList.toggle('mh-docked', docked); if (!docked) { body.style.marginLeft = ''; return; } var el = contentEl(); var edge = prefs.width; var m = edge; body.style.marginLeft = m + 'px'; if (!el) { return; } // A few rounds are enough for left-aligned and centred layouts alike. for (var i = 0; i < 8; i++) { var gap = el.getBoundingClientRect().left - edge; if (Math.abs(gap) < 1) { break; } var next = Math.max(0, m - gap); if (next === m) { break; } m = next; body.style.marginLeft = m + 'px'; } } function applyThumb() { if ($panel) { $panel[0].style.setProperty('--mh-thumb', prefs.thumb + 'px'); } } function toggleFull(state) { prefs.full = typeof state === 'boolean' ? state : !prefs.full; $panel.toggleClass('mh-full', prefs.full); ui.full.text(prefs.full ? '⤡' : '⛶') .attr('title', prefs.full ? 'Exit full screen (Esc)' : 'Full screen'); applyWidth(); savePrefs(); } function closePanel() { $panel.hide(); ssSet(OPEN_KEY, null); applyWidth(); } function openPanel() { ssSet(OPEN_KEY, true); if ($panel) { $panel.show(); applyWidth(); return; } S.pendingSel = ssGet(SEL_KEY) || []; build(); applyWidth(); setStatus('Looking for the Commons category on Wikidata…'); discover().then(function (found) { S.found = found || []; S.roots = S.found.map(function (f) { return f.cat; }); ui.cat.val(S.roots.map(function (c) { return c.replace(/^Category:/, ''); }).join(' | ')); renderEnLink(); loadAll(); }, function () { setStatus('Could not read this page. Type a Commons category and press Load.'); }); } function build() { $panel = $('<div>').attr('id', 'mh-panel') .toggleClass('mh-full', !!prefs.full) .toggleClass('mh-list', prefs.view === 'list') .appendTo(document.body); applyThumb(); // Header var $head = $('<div>').addClass('mh-head').appendTo($panel); var $hl = $('<div>').addClass('mh-head-group').appendTo($head); button('✕', 'Close', closePanel).appendTo($hl); ui.full = button(prefs.full ? '⤡' : '⛶', prefs.full ? 'Exit full screen (Esc)' : 'Full screen', function () { toggleFull(); }).appendTo($hl); $('<span>').addClass('mh-title').text('🔍 Media Hunter').appendTo($head); var $hr = $('<div>').addClass('mh-head-group').appendTo($head); ui.prev = button('◀', 'Previous page in the list', function () { wlStep(-1); }).appendTo($hr); ui.counter = button('☰ List', '', function () { toggleWorklist(); }).addClass('mh-counter').appendTo($hr); ui.next = button('▶', 'Next page in the list', function () { wlStep(1); }).appendTo($hr); var $scroll = $('<div>').addClass('mh-scroll').appendTo($panel); buildWorklist($scroll); // Sources var $src = $('<div>').addClass('mh-section').appendTo($scroll); var $r1 = $('<div>').addClass('mh-row').appendTo($src); ui.catBadge = linkBadge('Commons', 'mh-b-cat', 'Open the category on Commons', 'https://commons.wikimedia.org/'); $r1.append(ui.catBadge); ui.cat = $('<input>').attr({ type: 'text', placeholder: 'Commons category (several: A | B)', list: 'mh-catlist' }).addClass('mh-grow').appendTo($r1); ui.catList = $('<datalist>').attr('id', 'mh-catlist').appendTo($r1); ui.catInfo = $('<div>').addClass('mh-catinfo').appendTo($src); var $r2 = $('<div>').addClass('mh-row').appendTo($src); $r2.append(checkbox('Include subcategories', prefs.subcats, function (v) { prefs.subcats = v; ui.depth.prop('disabled', !v); savePrefs(); })); ui.depth = select([['1', '1 level'], ['2', '2 levels'], ['3', '3 levels']], prefs.depth, function (v) { prefs.depth = parseInt(v, 10); savePrefs(); }).prop('disabled', !prefs.subcats).appendTo($r2); ui.load = button('Load', 'Load images from the category and English Wikipedia', function () { S.roots = parseCats(ui.cat.val()); loadAll(); }).addClass('mh-primary').appendTo($r2); ui.en = $('<div>').addClass('mh-row').appendTo($src); renderEnLink(); // Commons category autocomplete var acTimer; ui.cat.on('input', function () { clearTimeout(acTimer); // Suggest for the part after the last "|", keeping what comes before it. var full = $(this).val(); var cut = full.lastIndexOf('|'); var before = cut === -1 ? '' : full.slice(0, cut + 1) + ' '; var v = full.slice(cut + 1).trim().replace(/^category\s*:/i, ''); if (v.length < 2) { ui.catList.empty(); return; } acTimer = setTimeout(function () { commons.get({ action: 'query', list: 'prefixsearch', pssearch: v, psnamespace: 14, pslimit: 10, formatversion: 2 }).then(function (d) { ui.catList.empty(); ((d.query && d.query.prefixsearch) || []).forEach(function (r) { $('<option>').attr('value', before + r.title.replace(/^Category:/, '')).appendTo(ui.catList); }); }); }, 300); }).on('keydown', function (e) { if (e.key === 'Enter') { e.preventDefault(); ui.load.trigger('click'); } }); // Filters, sort and thumbnail manager var $tools = $('<div>').addClass('mh-section').appendTo($scroll); var resetAndRender = function () { S.shown = cfg.pageSize; render(); }; $('<input>').attr({ type: 'search', placeholder: 'Filter by name, caption, license, author…' }) .addClass('mh-search') .on('input', debounce(function () { S.f.text = this.value.trim(); resetAndRender(); }, 250)) .appendTo($tools); var $r3 = $('<div>').addClass('mh-row').appendTo($tools); $r3.append($('<span>').addClass('mh-muted').text('Sort')); select([ ['default', 'Lead first, load order'], ['notused', 'Not yet added first'], ['name', 'Name A–Z'], ['newest', 'Newest upload'], ['oldest', 'Oldest upload'], ['largest', 'Largest (pixels)'], ['filesize', 'Largest (file size)'] ], prefs.sort, function (v) { prefs.sort = v; savePrefs(); resetAndRender(); }).appendTo($r3); select([['all', 'All sources'], ['cat', 'Commons category'], ['en', 'English Wikipedia'], ['both', 'In both']], S.f.source, function (v) { S.f.source = v; resetAndRender(); }).appendTo($r3); var $r4 = $('<div>').addClass('mh-row').appendTo($tools); select([['all', 'All types'], ['photo', 'Photos (JPG)'], ['png', 'PNG'], ['svg', 'SVG / drawings'], ['gif', 'GIF'], ['other', 'Other (TIFF, WebP…)']], S.f.type, function (v) { S.f.type = v; resetAndRender(); }).appendTo($r4); select([['0', 'Any size'], ['800', 'Width ≥ 800 px'], ['1500', 'Width ≥ 1500 px'], ['3000', 'Width ≥ 3000 px']], S.f.minWidth, function (v) { S.f.minWidth = parseInt(v, 10); resetAndRender(); }).appendTo($r4); var $r5 = $('<div>').addClass('mh-row').appendTo($tools); $r5.append(checkbox('Hide already added', false, function (v) { S.f.hideUsed = v; resetAndRender(); })); $r5.append(checkbox('Selected only', false, function (v) { S.f.onlySel = v; resetAndRender(); })); var $r6 = $('<div>').addClass('mh-row').appendTo($tools); $r6.append($('<span>').addClass('mh-muted').text('Thumbnails')); $('<input>').attr({ type: 'range', min: 80, max: 300, step: 10, title: 'Thumbnail size' }) .val(prefs.thumb).addClass('mh-grow') .on('input', function () { prefs.thumb = parseInt(this.value, 10); applyThumb(); }) .on('change', savePrefs) .appendTo($r6); var viewBtn = button(prefs.view === 'list' ? 'Grid view' : 'List view', 'Switch layout', function () { prefs.view = prefs.view === 'list' ? 'grid' : 'list'; $panel.toggleClass('mh-list', prefs.view === 'list'); viewBtn.text(prefs.view === 'list' ? 'Grid view' : 'List view'); savePrefs(); }).appendTo($r6); button('Select shown', 'Select every image currently shown', function () { visibleItems().slice(0, S.shown).forEach(function (it) { if (S.selected.indexOf(it.key) === -1) { S.selected.push(it.key); } }); render(); renderTray(); }).appendTo($r6); // Legend $('<div>').addClass('mh-legend') .append($('<span>').addClass('mh-lg mh-lg-cat').text('Commons category')) .append($('<span>').addClass('mh-lg mh-lg-en').text('English Wikipedia')) .append($('<span>').addClass('mh-lg mh-lg-both').text('Both')) .append($('<span>').addClass('mh-lg mh-lg-used').text('Already on page')) .append($('<span>').addClass('mh-lg mh-lg-sel').text('Selected')) .appendTo($scroll); ui.status = $('<div>').addClass('mh-status').appendTo($scroll); ui.stats = $('<div>').addClass('mh-stats').appendTo($scroll); ui.grid = $('<div>').addClass('mh-grid').appendTo($scroll); ui.more = button('Show more', '', function () { S.shown += cfg.pageSize; render(); }) .addClass('mh-more').hide().appendTo($scroll); // Selection tray var $tray = $('<div>').addClass('mh-tray').appendTo($panel); var $th = $('<div>').addClass('mh-row').appendTo($tray); ui.trayTitle = $('<strong>').addClass('mh-grow').appendTo($th); ui.clear = button('Clear', 'Clear the selection', function () { S.selected = []; ssSet(SEL_KEY, null); ui.out.hide(); render(); renderTray(); }).appendTo($th); ui.selList = $('<div>').addClass('mh-sellist').appendTo($tray); var $ta = $('<div>').addClass('mh-row').appendTo($tray); ui.copyThumb = button('Copy thumb code', 'Copy [[File:…|thumb|Caption]] for each selected image', function () { copyCode(selectedItems().map(thumbCode).join('\n')); }).addClass('mh-primary').appendTo($ta); ui.copyGallery = button('Copy gallery', 'Copy a <gallery> block with all selected images', function () { copyCode(galleryBlock(selectedItems())); }).addClass('mh-primary').appendTo($ta); select([['packed', 'packed'], ['traditional', 'traditional'], ['packed-hover', 'packed-hover'], ['packed-overlay', 'packed-overlay'], ['nolines', 'nolines'], ['slideshow', 'slideshow']], prefs.galleryMode, function (v) { prefs.galleryMode = v; savePrefs(); }) .attr('title', 'Gallery mode').appendTo($ta); // Add "== ചിത്രശാല ==" above the copied/inserted gallery — on by // default, off when the page already has a gallery section. ui.galHead = checkbox('Add "== ' + cfg.galleryHeading + ' ==" heading', true, function () {}) .attr('title', 'Put a section heading above the gallery').appendTo($ta); try { if (hasGallerySection()) { ui.galHead.find('input').prop('checked', false); } } catch (e) {} checkbox('No default captions', prefs.noAutoCap, function (v) { prefs.noAutoCap = v; savePrefs(); }) .attr('title', 'Gallery: leave out the captions made from file names (captions you typed are kept)') .appendTo($ta); if (IS_EDIT && $('#wpTextbox1').length) { var $ti = $('<div>').addClass('mh-row').appendTo($tray); ui.insThumb = button('Insert thumb at cursor', 'Insert into the edit box', function () { insertCode(selectedItems().map(thumbCode).join('\n')); }).appendTo($ti); ui.insGallery = button('Insert gallery at cursor', 'Insert into the edit box', function () { insertCode(galleryBlock(selectedItems())); }).appendTo($ti); } // Save with Media Hunter var $sv = $('<div>').addClass('mh-save').appendTo($tray); ui.summary = $('<input>').attr({ type: 'text', placeholder: 'Edit summary — default: ' + cfg.summary + ' ' + cfg.hashtag }).appendTo($sv); var $svr = $('<div>').addClass('mh-row').appendTo($sv); if (EDIT_FORM()) { ui.save = button('💾 Save page with ' + cfg.hashtag, 'Save this edit (uses the edit summary box; ' + cfg.hashtag + ' is added)', saveEditForm).addClass('mh-save-btn').appendTo($svr); } else { ui.saveAs = select([['auto', 'Auto (1 → thumb, 2+ → gallery)'], ['thumb', 'As thumbnail(s)'], ['gallery', 'As gallery']], 'auto', function () {}).attr('title', 'How to add the images').appendTo($svr); ui.save = button('💾 Save with Media Hunter', IS_LOGGED_IN ? 'Add the selected images to this page and save it' : 'Log in to save', saveToPage).addClass('mh-save-btn').appendTo($svr); } ui.out = $('<textarea>').addClass('mh-out').attr({ readonly: 'readonly', rows: 4 }).hide() .on('focus', function () { this.select(); }) .appendTo($tray); // Credit var $foot = $('<div>').addClass('mh-foot').appendTo($panel); $foot.append(document.createTextNode('Media Hunter v' + VERSION + ' · Created by ')); if (CREDIT.orcid) { $('<a>').attr({ href: 'https://orcid.org/' + CREDIT.orcid, target: '_blank', rel: 'noopener' }) .text(CREDIT.name + ' (ORCID)').appendTo($foot); } else { $foot.append(document.createTextNode(CREDIT.name + ' (ORCID)')); } $foot.append(document.createTextNode(' as part of the ' + CREDIT.project)); // Drag the right edge to resize. $('<div>').addClass('mh-resize').attr('title', 'Drag to resize').appendTo($panel) .on('mousedown', function (e) { e.preventDefault(); $(document).on('mousemove.mhresize', function (ev) { prefs.width = Math.max(320, Math.min(window.innerWidth - 120, ev.clientX)); applyWidth(); }).on('mouseup.mhresize', function () { $(document).off('.mhresize'); savePrefs(); }); }); $(window).on('resize.mh', debounce(applyWidth, 150)); $(document).on('keydown.mh', function (e) { if (e.key === 'Escape' && prefs.full && $panel.is(':visible')) { toggleFull(false); } }); renderTray(); } // ------------------------------------------------------------------ // Styles // ------------------------------------------------------------------ function addStyles() { mw.util.addCSS([ '#mh-panel{position:fixed;top:0;left:0;bottom:0;width:440px;z-index:1050;display:flex;flex-direction:column;', 'background:var(--background-color-base,#fff);color:var(--color-base,#202122);', 'border-right:1px solid var(--border-color-base,#a2a9b1);box-shadow:2px 0 14px rgba(0,0,0,.22);', 'font-size:13px;line-height:1.4;--mh-thumb:140px;}', '#mh-panel *{box-sizing:border-box;}', '#mh-panel.mh-full{right:0;width:auto;}', '.mh-head{display:flex;align-items:center;gap:4px;padding:8px 10px;background:#14866d;color:#fff;}', '.mh-title{flex:1;min-width:0;font-weight:bold;font-size:15px;white-space:nowrap;overflow:hidden;text-overflow:ellipsis;}', '.mh-head-group{display:flex;align-items:center;gap:4px;flex-shrink:0;}', '#mh-panel .mh-head .mh-btn{background:rgba(255,255,255,.18);border:1px solid rgba(255,255,255,.6);', 'color:#fff;font-size:14px;line-height:1;padding:5px 8px;min-width:30px;border-radius:4px;}', '#mh-panel .mh-head .mh-btn:hover{background:rgba(255,255,255,.35);}', '#mh-panel .mh-head .mh-btn:disabled{opacity:.4;}', '#mh-panel .mh-head .mh-counter{font-size:12px;font-variant-numeric:tabular-nums;}', '.mh-wl textarea{width:100%;font:inherit;}', '.mh-wl-list{max-height:30vh;overflow-y:auto;border:1px solid var(--border-color-subtle,#eaecf0);border-radius:3px;}', '.mh-wl-row{display:flex;gap:6px;align-items:center;padding:3px 6px;font-size:12px;}', '.mh-wl-row:nth-child(odd){background:var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa);}', '.mh-wl-row.mh-wl-cur{background:#eaf3ff;font-weight:bold;}', 'html.skin-theme-clientpref-night .mh-wl-row.mh-wl-cur{background:#1f3a5f;}', '.mh-wl-missing{opacity:.55;}', '.mh-wl-num{width:28px;text-align:right;color:var(--color-subtle,#72777d);flex-shrink:0;}', '.mh-wl-st{width:12px;color:#14866d;flex-shrink:0;}', '#mh-panel .mh-icon{background:transparent;border:0;color:#fff;font-size:16px;padding:2px 7px;}', '#mh-panel .mh-icon:hover{background:rgba(255,255,255,.2);}', '.mh-scroll{flex:1;min-height:0;overflow-y:auto;}', '.mh-section{padding:8px 10px;border-bottom:1px solid var(--border-color-subtle,#eaecf0);', 'display:flex;flex-direction:column;gap:6px;}', '.mh-row{display:flex;align-items:center;gap:6px;flex-wrap:wrap;}', '.mh-grow{flex:1;min-width:0;}', '.mh-muted{color:var(--color-subtle,#54595d);font-size:12px;}', '.mh-cb{white-space:nowrap;cursor:pointer;}', '#mh-panel input[type=text],#mh-panel input[type=search],#mh-panel select,#mh-panel textarea{', 'padding:3px 6px;border:1px solid #a2a9b1;border-radius:3px;font:inherit;', 'background:var(--background-color-base,#fff);color:inherit;}', '.mh-search{width:100%;}', '#mh-panel .mh-btn{border:1px solid #a2a9b1;background:var(--background-color-interactive-subtle,#f8f9fa);', 'color:inherit;border-radius:3px;padding:3px 10px;cursor:pointer;font:inherit;}', '#mh-panel .mh-btn:hover{background:var(--background-color-interactive,#eaecf0);}', '#mh-panel .mh-primary{background:#36c;border-color:#36c;color:#fff;}', '#mh-panel .mh-primary:hover{background:#2a4b8d;}', '#mh-panel .mh-btn:disabled{opacity:.45;cursor:default;}', '.mh-badge{display:inline-block;font-size:10.5px;padding:0 5px;border-radius:3px;color:#fff;white-space:nowrap;}', '.mh-b-cat{background:#14866d;}.mh-b-en{background:#36c;}', '.mh-b-used{background:#ac6600;}.mh-b-lead{background:#fc3;color:#202122;}', '.mh-legend{display:flex;flex-wrap:wrap;gap:8px;padding:6px 10px;font-size:11px;}', '.mh-lg::before{content:"";display:inline-block;width:10px;height:10px;margin-right:4px;', 'border-radius:2px;vertical-align:-1px;}', '.mh-lg-cat::before{background:#14866d;}.mh-lg-en::before{background:#36c;}', '.mh-lg-both::before{background:#7b3fa0;}.mh-lg-used::before{background:#f6c443;}', '.mh-lg-sel::before{border:2px solid #36c;}', '.mh-status{padding:4px 10px;color:var(--color-subtle,#54595d);}', '.mh-stats{padding:0 10px;font-size:11px;color:var(--color-subtle,#54595d);}', '.mh-grid{display:grid;grid-template-columns:repeat(auto-fill,minmax(var(--mh-thumb),1fr));gap:8px;padding:8px 10px;}', '.mh-card{position:relative;border:2px solid transparent;border-left-width:6px;border-radius:5px;', 'background:var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa);cursor:pointer;overflow:hidden;}', '.mh-card:hover{box-shadow:0 2px 8px rgba(0,0,0,.18);}', '.mh-src-cat{border-left-color:#14866d;}.mh-src-en{border-left-color:#36c;}', '.mh-src-both{border-left-color:#7b3fa0;}', '.mh-card.mh-used{background:#fdf0c8;border-top-color:#f6c443;border-right-color:#f6c443;border-bottom-color:#f6c443;}', 'html.skin-theme-clientpref-night .mh-card.mh-used{background:#4a3a12;}', '.mh-card.mh-sel{outline:3px solid #36c;outline-offset:-1px;}', '.mh-thumb{position:relative;height:calc(var(--mh-thumb) * 0.75);display:flex;align-items:center;', 'justify-content:center;background:var(--background-color-interactive,#eaecf0);}', '.mh-thumb img{max-width:100%;max-height:100%;object-fit:contain;}', '.mh-check{display:none;position:absolute;top:4px;left:4px;width:20px;height:20px;border-radius:50%;', 'background:#36c;color:#fff;font-size:12px;text-align:center;line-height:20px;}', '.mh-sel .mh-check{display:block;}', '.mh-open{position:absolute;top:3px;right:3px;background:rgba(0,0,0,.55);color:#fff !important;', 'border-radius:3px;padding:0 5px;text-decoration:none !important;font-size:12px;}', '.mh-meta{padding:4px 6px;display:flex;flex-direction:column;gap:3px;min-width:0;}', '.mh-name{font-size:11px;font-weight:bold;word-break:break-all;overflow:hidden;', 'display:-webkit-box;-webkit-line-clamp:2;-webkit-box-orient:vertical;}', '.mh-badges{display:flex;flex-wrap:wrap;gap:3px;}', '.mh-info{font-size:10.5px;color:var(--color-subtle,#54595d);}', '.mh-list .mh-grid{grid-template-columns:1fr;}', '.mh-list .mh-card{display:flex;}', '.mh-list .mh-thumb{width:var(--mh-thumb);flex-shrink:0;}', '.mh-list .mh-meta{flex:1;}', '.mh-empty{grid-column:1/-1;padding:16px;text-align:center;color:var(--color-subtle,#54595d);}', '#mh-panel .mh-more{display:block;margin:4px auto 12px;}', '.mh-tray{border-top:3px solid #36c;padding:8px 10px;display:flex;flex-direction:column;gap:6px;', 'max-height:55vh;overflow-y:auto;background:var(--background-color-base,#fff);}', '.mh-sellist{max-height:28vh;overflow-y:auto;}', '.mh-selrow{display:flex;align-items:center;gap:5px;padding:3px 0;border-bottom:1px solid var(--border-color-subtle,#eaecf0);}', '.mh-selrow img{width:48px;height:36px;object-fit:cover;border-radius:3px;flex-shrink:0;}', '.mh-selrow input{width:100%;margin-top:2px;}', '#mh-panel .mh-selrow .mh-btn{padding:1px 6px;}', '#mh-panel .mh-out{width:100%;font-family:monospace;font-size:12px;resize:vertical;}', '.mh-foot{padding:5px 10px;font-size:11px;color:var(--color-subtle,#54595d);', 'border-top:1px solid var(--border-color-subtle,#eaecf0);}', '.mh-resize{position:absolute;top:0;right:-4px;width:8px;height:100%;cursor:ew-resize;}', '.mh-full .mh-resize{display:none;}', '.mh-catinfo{font-size:12px;word-break:break-word;}', 'a.mh-badge{color:#fff !important;text-decoration:none !important;}', 'a.mh-badge.mh-b-lead{color:#202122 !important;}', 'a.mh-badge:hover{filter:brightness(1.15);text-decoration:underline !important;}', '.mh-save{display:flex;flex-direction:column;gap:6px;border-top:1px dashed #c8ccd1;padding-top:6px;}', '.mh-save input{width:100%;}', '#mh-panel .mh-save-btn{background:#14866d;border-color:#14866d;color:#fff;font-weight:bold;}', '#mh-panel .mh-save-btn:hover{background:#0f6b56;}', // While docked: page starts flush against the panel (Vector 2022 centres it otherwise). 'html.mh-docked .mw-page-container{margin-left:0 !important;}', 'html.mh-docked body{overflow-x:hidden;}' ].join('')); } // ------------------------------------------------------------------ // Start // ------------------------------------------------------------------ function init() { api = new mw.Api(); commons = new mw.ForeignApi('https://commons.wikimedia.org/w/api.php', { anonymous: true }); wikidata = new mw.ForeignApi('https://www.wikidata.org/w/api.php', { anonymous: true }); enApi = IS_ENWIKI ? api : new mw.ForeignApi('https://en.wikipedia.org/w/api.php', { anonymous: true }); setupHashtag(); // Worklist: is this page in the list? (Then the panel works here even // outside the usual namespaces.) var inList = wlSyncCurrent(); mw.hook('postEdit').add(function () { if (ssGet(NEXT_KEY) === PAGE) { ssSet(NEXT_KEY, null); var i = wlNextIndex(1); if (i !== -1) { mw.notify('Saved. Opening the next page…'); wlGo(i); } } }); if (!inList && cfg.namespaces.indexOf(mw.config.get('wgNamespaceNumber')) === -1) { return; } if (ACTION !== 'view' && !IS_EDIT) { return; } addStyles(); var link = mw.util.addPortletLink('p-tb', '#', 'Media Hunter', 't-mediahunter', 'Find images on Commons and English Wikipedia for this page'); if (link) { $(link).on('click', function (e) { e.preventDefault(); if ($panel && $panel.is(':visible')) { closePanel(); } else { openPanel(); } }); } if (ssGet(OPEN_KEY) || (cfg.autoOpen && !IS_EDIT)) { openPanel(); } // Keep "already on page" current as the page changes. if (IS_EDIT) { mw.loader.using('jquery.textSelection').then(function () { setInterval(scanEditor, 1500); }); } else { // Fires when the article content is re-rendered (e.g. after a // VisualEditor save) — re-read which files the page uses. mw.hook('wikipage.content').add(debounce(function () { if ($panel && !S.loading) { refreshUsed(); } }, 600)); } } mw.loader.using(['mediawiki.api', 'mediawiki.ForeignApi', 'mediawiki.util']).then(function () { $(init); }); }()); alcl1wdo6lagq2svi77zxwoo6r3jeg9 4682059 4682057 2026-11-01T13:00:04Z Manojk 9257 4682059 javascript text/javascript /** * Media Hunter * ============ * A user script for Wikipedia (and other Wikimedia wikis) that finds free * images for the page you are on and gives you ready-to-paste wikitext. * * Created by Manoj Karingamadathil (https://orcid.org/0000-0003-3885-6595) as part of the Wikimedia Biodiversity Taskforce. * License: CC BY-SA 4.0 * * INSTALL * On one wiki: add this line to Special:MyPage/common.js * * mw.loader.load('https://<wiki>/w/index.php?title=User:Manojk/MediaHunter.js&action=raw&ctype=text/javascript'); * */ /* global mw, $, ve */ (function () { 'use strict'; if (window.MediaHunterLoaded) { return; } window.MediaHunterLoaded = true; // On Commons itself the "Commons category" idea does not apply. if (mw.config.get('wgDBname') === 'commonswiki') { return; } var VERSION = '1.3.0'; var CREDIT = { name: 'Manoj Karingamadathil', orcid: 'https://orcid.org/0000-0003-3885-6595', project: 'Wikimedia Biodiversity Taskforce' }; var cfg = $.extend({ autoOpen: false, includeSubcats: false, subcatDepth: 1, maxCategories: 30, maxFiles: 800, pageSize: 60, galleryMode: 'packed', pushContent: true, hashtag: '#MediaHunter', hashtagHours: 6, summary: 'Image Discovered and Added with', // the hashtag is appended to this galleryHeading: mw.config.get('wgDBname') === 'mlwiki' ? 'ചിത്രശാല' : 'Gallery', fillInfobox: true, category: null, // force a Commons category for every page (rarely useful) namespaces: [0, 2, 118] // articles, user pages (drafts), Draft: }, window.MediaHunterConfig || {}); var PAGE = mw.config.get('wgPageName'); var ACTION = mw.config.get('wgAction'); var IS_EDIT = ACTION === 'edit' || ACTION === 'submit'; var IS_ENWIKI = mw.config.get('wgDBname') === 'enwiki'; var THUMB_FETCH = 320; // thumbnail width requested from Commons var PREF_KEY = 'mediahunter-prefs'; // localStorage: panel preferences var FLAG_KEY = 'mediahunter-used'; // localStorage: pages where code was copied var OPEN_KEY = 'mediahunter-open'; // sessionStorage: keep the panel open across pages var SEL_KEY = 'mediahunter-sel:' + PAGE; // sessionStorage: this page's selection var WL_KEY = 'mediahunter-worklist'; // localStorage: the list of pages to work through var NEXT_KEY = 'mediahunter-next'; // sessionStorage: go to the next page after this save var IS_LOGGED_IN = !!mw.config.get('wgUserName'); // Section names after which nothing should be inserted (lower case). var END_SECTIONS = ['see also', 'references', 'notes', 'footnotes', 'citations', 'external links', 'further reading', 'bibliography', 'sources', 'ഇതും കാണുക', 'അവലംബം', 'അവലംബങ്ങൾ', 'കുറിപ്പുകൾ', 'പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ', 'പുറം കണ്ണികൾ', 'ബാഹ്യ കണ്ണികൾ', 'സ്രോതസ്സുകൾ']; var GALLERY_SECTIONS = ['gallery', 'image gallery', 'images', 'ചിത്രശാല', 'ചിത്രങ്ങൾ']; var IMG_EXT = /\.(jpe?g|png|gif|svg|tiff?|webp|xcf)$/i; // Icons and logos used by templates; never useful as article images. var JUNK = /(OOjs|Commons-logo|Wik(i|t)ionary|Wikiquote|Wikisource|Wikimedia|Wikispecies|Wikidata|Wikinews|Wikiversity|Wikibooks|Wikivoyage|Symbol_|Symbol |Ambox|Padlock|Question_book|Question book|Text_document|Crystal_Clear|Increase|Decrease|Steady|Edit-clear|_pog\.| pog\.|Loudspeaker|Sound-icon|Star_full|Star_empty|Cscr-|Disambig|Magnify-clip|Gtk-dialog|Status_iucn|Status iucn|Folder_Hexagonal|Portal-puzzle|Red_Pencil|Red Pencil)/i; var PREF_DEFAULTS = { thumb: 140, width: 440, sort: 'default', view: 'grid', galleryMode: cfg.galleryMode, noAutoCap: false, // gallery: leave out captions made from the file name autoNext: false, // worklist: open the next page after saving subcats: !!cfg.includeSubcats, depth: cfg.subcatDepth, full: false }; var prefs = loadPrefs(); // Everything the panel knows about. var S = { items: [], // image objects, in load order byKey: {}, // key -> image object used: {}, // key -> true for files already on this page selected: [], // keys, in the order they will be pasted roots: [], // the Commons categories to load, e.g. ["Category:Xyz"] found: [], // [{ cat, via: [...] }] — where each root category was found cats: [], // the root categories plus collected subcategories enTitle: null, // English Wikipedia article title shown: cfg.pageSize, loading: false, pendingSel: [], // [{ key, caption }] restored from this tab's session trayDirty: false, f: { text: '', source: 'all', type: 'all', minWidth: 0, hideUsed: false, onlySel: false } }; var api, commons, wikidata, enApi; var $panel = null; var ui = {}; // ------------------------------------------------------------------ // Small helpers // ------------------------------------------------------------------ function resolved(v) { return $.Deferred().resolve(v).promise(); } // Run promise-returning functions one after another. function sequence(fns) { return fns.reduce(function (p, fn) { return p.then(fn); }, resolved()); } function debounce(fn, ms) { var t; return function () { var self = this, args = arguments; clearTimeout(t); t = setTimeout(function () { fn.apply(self, args); }, ms); }; } // "File:Some_name.jpg" / "പ്രമാണം:Some name.jpg" -> "Some name.jpg" function norm(title) { var t = String(title || '').replace(/^[^:]*:/, '').replace(/_/g, ' ').replace(/\s+/g, ' ').trim(); return t.charAt(0).toUpperCase() + t.slice(1); } function key(title) { return norm(title).replace(/ /g, '_'); } function normCat(s) { s = String(s || '').trim().replace(/^category\s*:/i, '').replace(/_/g, ' ').trim(); return s ? 'Category:' + s.charAt(0).toUpperCase() + s.slice(1) : null; } // Plain text from Commons metadata HTML, parsed safely (no scripts run). function stripHtml(html) { if (!html) { return ''; } try { return (new DOMParser().parseFromString(html, 'text/html').body.textContent || '').trim(); } catch (e) { return ''; } } function fmtBytes(n) { if (!n) { return ''; } if (n < 1024 * 1024) { return Math.round(n / 1024) + ' KB'; } return (n / 1024 / 1024).toFixed(1) + ' MB'; } // A starting caption from the file name: "Danaus chrysippus 01.jpg" -> "Danaus chrysippus" function defaultCaption(name) { return name.replace(/\.[^.]+$/, '').replace(/_/g, ' ') .replace(/\s*\(\d+\)$/, '').replace(/[\s\-–]+\d+$/, '').trim(); } function fileType(it) { var m = it.mime || ''; if (m === 'image/jpeg') { return 'photo'; } if (m === 'image/png') { return 'png'; } if (m === 'image/svg+xml') { return 'svg'; } if (m === 'image/gif') { return 'gif'; } return 'other'; } function hasSource(it, type) { return it.sources.some(function (s) { return s.type === type; }); } function sourceClass(it) { var c = hasSource(it, 'cat'), e = hasSource(it, 'en'); return c && e ? 'mh-src-both' : c ? 'mh-src-cat' : e ? 'mh-src-en' : ''; } function loadPrefs() { var p = {}; try { p = JSON.parse(localStorage.getItem(PREF_KEY) || '{}') || {}; } catch (e) {} return $.extend({}, PREF_DEFAULTS, p); } function savePrefs() { try { localStorage.setItem(PREF_KEY, JSON.stringify(prefs)); } catch (e) {} } // sessionStorage lives as long as the browser tab, so the panel and the // selection survive moving between reading and editing the same page. function ssGet(k) { try { return JSON.parse(sessionStorage.getItem(k) || 'null'); } catch (e) { return null; } } function ssSet(k, v) { try { if (v === null) { sessionStorage.removeItem(k); } else { sessionStorage.setItem(k, JSON.stringify(v)); } } catch (e) {} } function saveSel() { ssSet(SEL_KEY, S.selected.length ? selectedItems().map(function (it) { return { key: it.key, caption: it.caption }; }) : null); } function commonsUrl(t) { return 'https://commons.wikimedia.org/wiki/' + encodeURIComponent(t.replace(/ /g, '_')); } function enUrl(t) { return 'https://en.wikipedia.org/wiki/' + encodeURIComponent(t.replace(/ /g, '_')); } // Fetch every batch of a query, following "continue" until done or stop() says so. function getAll(apiObj, params, onBatch, stop) { var base = $.extend({ action: 'query', formatversion: 2 }, params); function next(cont) { return apiObj.get($.extend({}, base, cont || {})).then(function (d) { onBatch(d); if (d['continue'] && !(stop && stop())) { return next(d['continue']); } }); } return next(null); } // ------------------------------------------------------------------ // #MediaHunter hashtag in edit summaries // ------------------------------------------------------------------ // When code is copied or inserted, the page is remembered for a few hours. // The next edit of that page (source editor or VisualEditor) gets the // hashtag in its summary; after the edit is saved the mark is cleared. function readFlags() { try { return JSON.parse(localStorage.getItem(FLAG_KEY) || '{}') || {}; } catch (e) { return {}; } } function writeFlags(f) { try { localStorage.setItem(FLAG_KEY, JSON.stringify(f)); } catch (e) {} } function flagPage() { var f = readFlags(), now = Date.now(), maxAge = cfg.hashtagHours * 3600 * 1000; Object.keys(f).forEach(function (k) { if (now - f[k] > maxAge) { delete f[k]; } }); f[PAGE] = now; writeFlags(f); addHashtagToForm(); } function isFlagged() { var t = readFlags()[PAGE]; return !!t && Date.now() - t < cfg.hashtagHours * 3600 * 1000; } function withTag(s) { s = (s || '').trim(); if (s.indexOf(cfg.hashtag) !== -1) { return s; } return (s ? s + ' ' : '') + cfg.hashtag; } // Empty summary → the default one; otherwise just add the hashtag. function summaryWithTag(current) { current = (current || '').trim(); var section = (current.match(/^\/\*.*?\*\/\s*/) || [''])[0]; // "/* Section */" var rest = current.slice(section.length).trim(); return withTag((section ? section.trim() + ' ' : '') + (rest || cfg.summary)); } function addHashtagToForm() { var $s = $('#wpSummary'); if ($s.length) { $s.val(summaryWithTag($s.val())); } } function setupHashtag() { if (IS_EDIT && isFlagged()) { addHashtagToForm(); } // Safety net in case the summary box was edited afterwards. $(document).on('submit', '#editform', function () { if (isFlagged()) { addHashtagToForm(); } }); // VisualEditor save dialog. mw.hook('ve.saveDialog.stateChanged').add(function () { if (!isFlagged()) { return; } try { var dlg = ve.init.target.saveDialog; var input = dlg && dlg.editSummaryInput; if (input && input.getValue().indexOf(cfg.hashtag) === -1) { input.setValue(summaryWithTag(input.getValue())); } } catch (e) {} }); mw.hook('postEdit').add(function () { var f = readFlags(); if (f[PAGE]) { delete f[PAGE]; writeFlags(f); } }); } // ------------------------------------------------------------------ // Finding the sources // ------------------------------------------------------------------ // String values of a Wikidata property (deprecated statements skipped). function claimValues(entity, prop) { var list = (entity && entity.claims && entity.claims[prop]) || []; return list.filter(function (c) { return c.rank !== 'deprecated'; }).map(function (c) { var v = c.mainsnak && c.mainsnak.datavalue && c.mainsnak.datavalue.value; return v && typeof v === 'object' ? v.id : v; }).filter(Boolean); } // The Commons sitelink ("Multilingual sites → commons") if it is a category. function commonsCatSitelink(entity) { var sl = entity && entity.sitelinks && entity.sitelinks.commonswiki; var t = sl && (sl.title || sl); return typeof t === 'string' && /^Category:/i.test(t) ? t : null; } function getEntity(qid) { return wikidata.get({ action: 'wbgetentities', ids: qid, props: 'claims|sitelinks', sitefilter: 'commonswiki', format: 'json' }).then(function (w) { return (w.entities && w.entities[qid]) || null; }, function () { return null; }); } // Reads the current page: files already used, the English langlink and // the Wikidata item. Resolves to a list of Commons categories, each with // where it was found: // 1. Wikidata "Commons category" (P373) // 2. Wikidata sitelink under "Multilingual sites" → commons (Category:…) // 3. Wikidata "topic's main category" (P910) → its P373 / commons sitelink // 4. Fallback: a Commons category named like the English (or this) article function discover() { var found = []; function add(cat, via) { cat = normCat(cat); if (!cat) { return; } var hit = found.filter(function (f) { return f.cat === cat; })[0]; if (hit) { if (hit.via.indexOf(via) === -1) { hit.via.push(via); } } else { found.push({ cat: cat, via: [via] }); } } return api.get({ action: 'query', prop: 'pageprops|langlinks|images', ppprop: 'wikibase_item', lllang: 'en', imlimit: 'max', titles: PAGE, redirects: 1, formatversion: 2 }).then(function (d) { var p = (d.query && d.query.pages && d.query.pages[0]) || {}; (p.images || []).forEach(function (i) { S.used[key(i.title)] = true; }); if (IS_ENWIKI) { S.enTitle = p.missing ? null : p.title; } else { S.enTitle = (p.langlinks && p.langlinks[0] && p.langlinks[0].title) || null; } if (cfg.category) { add(cfg.category, 'settings'); return found; } var qid = p.pageprops && p.pageprops.wikibase_item; var wdStep = !qid ? resolved() : getEntity(qid).then(function (e) { if (!e) { return; } claimValues(e, 'P373').forEach(function (v) { add(v, 'Wikidata P373'); }); var sl = commonsCatSitelink(e); if (sl) { add(sl, 'Commons sitelink'); } if (found.length) { return; } var mainCat = claimValues(e, 'P910')[0]; if (!mainCat) { return; } return getEntity(mainCat).then(function (e2) { if (!e2) { return; } claimValues(e2, 'P373').forEach(function (v) { add(v, 'Wikidata P910 → P373'); }); var sl2 = commonsCatSitelink(e2); if (sl2) { add(sl2, 'Wikidata P910 → sitelink'); } }); }); return wdStep.then(function () { if (found.length) { return found; } var guesses = [S.enTitle, mw.config.get('wgTitle')].filter(Boolean) .map(function (t) { return 'Category:' + t.replace(/_/g, ' '); }); if (!guesses.length) { return found; } return commons.get({ action: 'query', titles: guesses.join('|'), prop: 'categoryinfo', formatversion: 2 }).then(function (c) { ((c.query && c.query.pages) || []).forEach(function (pg) { var ci = pg.categoryinfo; if (!pg.missing && ci && (ci.files + ci.subcats) > 0) { add(pg.title, 'name match on Commons'); } }); return found; }, function () { return found; }); }); }); } // The root categories plus (optionally) their subcategories, breadth-first. function collectCategories(roots) { var cats = roots.slice(); if (!prefs.subcats) { return resolved(cats); } var seen = {}; roots.forEach(function (r) { seen[r] = true; }); var frontier = roots.slice(); var depth = 0; function full() { return cats.length >= cfg.maxCategories; } function level() { if (depth >= prefs.depth || !frontier.length || full()) { return resolved(cats); } depth++; var next = []; return sequence(frontier.map(function (cat) { return function () { if (full()) { return resolved(); } setStatus('Collecting subcategories… (' + cats.length + ' found)'); return getAll(commons, { list: 'categorymembers', cmtitle: cat, cmtype: 'subcat', cmlimit: 'max' }, function (d) { ((d.query && d.query.categorymembers) || []).forEach(function (m) { if (!seen[m.title] && !full()) { seen[m.title] = true; cats.push(m.title); next.push(m.title); } }); }, full).then(null, function () { /* skip a failing category */ }); }; })).then(function () { frontier = next; return level(); }); } return level(); } // Add one Commons API page result as an image (or add a source to an existing one). function addItem(p, src) { if (!p || p.missing || !p.imageinfo || !p.imageinfo.length) { return; } var ii = p.imageinfo[0]; if (!/^image\//.test(ii.mime || '')) { return; } // skip video, audio, PDF… var name = norm(p.title); if (JUNK.test(name)) { return; } var k = key(p.title); var it = S.byKey[k]; if (!it) { if (src.type === 'cat' && S.items.length >= cfg.maxFiles) { return; } var em = ii.extmetadata || {}; it = { key: k, name: name, thumb: ii.thumburl || ii.url, url: ii.url, descUrl: ii.descriptionurl, width: ii.width || 0, height: ii.height || 0, size: ii.size || 0, mime: ii.mime, time: ii.timestamp || '', license: (em.LicenseShortName && em.LicenseShortName.value) || '', artist: stripHtml(em.Artist && em.Artist.value), sources: [], lead: false, order: S.items.length, caption: defaultCaption(name) }; S.items.push(it); S.byKey[k] = it; var pend = S.pendingSel.filter(function (x) { return x.key === k; })[0]; if (pend && S.selected.indexOf(k) === -1) { if (pend.caption !== undefined) { it.caption = pend.caption; } S.selected.push(k); S.trayDirty = true; } } if (!it.sources.some(function (s) { return s.type === src.type && s.label === src.label; })) { it.sources.push(src); } } var IMAGEINFO = { prop: 'imageinfo', iiprop: 'url|size|mime|timestamp|extmetadata', iiextmetadatafilter: 'LicenseShortName|Artist', iiurlwidth: THUMB_FETCH }; function loadCategoryFiles(cats) { return sequence(cats.map(function (cat, i) { return function () { if (S.items.length >= cfg.maxFiles) { return resolved(); } setStatus('Loading Commons files… category ' + (i + 1) + ' of ' + cats.length + ' (' + S.items.length + ' images)'); return getAll(commons, $.extend({ generator: 'categorymembers', gcmtitle: cat, gcmtype: 'file', gcmlimit: 50 }, IMAGEINFO), function (d) { ((d.query && d.query.pages) || []).forEach(function (p) { addItem(p, { type: 'cat', label: cat }); }); renderSoon(); }, function () { return S.items.length >= cfg.maxFiles; }) .then(null, function () { /* skip a failing category */ }); }; })); } function loadEnwiki() { if (!S.enTitle) { return resolved(); } var titles = []; var seen = {}; var lead = null; return getAll(enApi, { prop: 'images|pageimages', titles: S.enTitle, imlimit: 'max', piprop: 'name', pilicense: 'free', redirects: 1 }, function (d) { var p = d.query && d.query.pages && d.query.pages[0]; if (!p) { return; } if (p.pageimage) { lead = p.pageimage; } (p.images || []).forEach(function (i) { if (IMG_EXT.test(i.title) && !JUNK.test(i.title) && !seen[i.title]) { seen[i.title] = true; titles.push(i.title); } }); }).then(function () { var chunks = []; for (var i = 0; i < titles.length; i += 50) { chunks.push(titles.slice(i, i + 50)); } // Ask Commons about each file; files only on English Wikipedia // (usually non-free) come back "missing" and are dropped. return sequence(chunks.map(function (chunk) { return function () { return commons.get($.extend({ action: 'query', titles: chunk.join('|'), redirects: 1, formatversion: 2 }, IMAGEINFO)).then(function (d) { ((d.query && d.query.pages) || []).forEach(function (p) { addItem(p, { type: 'en', label: S.enTitle }); }); renderSoon(); }, function () {}); }; })); }).then(function () { if (lead && S.byKey[key('File:' + lead)]) { S.byKey[key('File:' + lead)].lead = true; } }); } function loadAll() { if (S.loading) { return; } S.loading = true; ui.load.prop('disabled', true); // Keep the current selection across reloads. var keep = S.selected.map(function (k) { return S.byKey[k]; }).filter(Boolean); S.items = []; S.byKey = {}; keep.forEach(function (it) { it.sources = []; it.order = S.items.length; S.items.push(it); S.byKey[it.key] = it; }); S.shown = cfg.pageSize; S.cats = []; updateCatLink(); render(); var step = resolved(); if (S.roots.length) { step = step.then(function () { setStatus(prefs.subcats ? 'Collecting subcategories…' : 'Loading Commons files…'); return collectCategories(S.roots); }).then(function (cats) { S.cats = cats; return loadCategoryFiles(cats); }); } step.then(function () { if (S.enTitle) { setStatus('Loading images from English Wikipedia…'); } return loadEnwiki(); }).then(function () { var nCat = S.items.filter(function (it) { return hasSource(it, 'cat'); }).length; var nEn = S.items.filter(function (it) { return hasSource(it, 'en'); }).length; var msg = 'Done: ' + nCat + ' from Commons' + (S.cats.length > 1 ? ' (' + S.cats.length + ' categories)' : '') + ', ' + nEn + ' from English Wikipedia.'; if (!S.roots.length) { msg += ' No Commons category found — type one above and press Load.'; } if (!S.enTitle) { msg += ' No English Wikipedia article is linked.'; } if (nCat >= cfg.maxFiles) { msg += ' Stopped at the limit of ' + cfg.maxFiles + ' files.'; } setStatus(msg); }, function () { setStatus('Something went wrong while loading images. Please try again.'); }).always(function () { S.loading = false; ui.load.prop('disabled', false); // Put a restored selection back in its saved order. if (S.pendingSel.length) { var order = S.pendingSel.map(function (x) { return x.key; }); var pos = function (k) { var i = order.indexOf(k); return i === -1 ? 1e9 : i; }; S.selected.sort(function (a, b) { return pos(a) - pos(b); }); S.pendingSel = []; } lastText = null; scanEditor(); render(); renderTray(); }); } // ------------------------------------------------------------------ // Filtering, sorting, rendering // ------------------------------------------------------------------ var SORTERS = { 'default': function (a, b) { return (b.lead - a.lead) || (a.order - b.order); }, notused: function (a, b) { return ((S.used[a.key] ? 1 : 0) - (S.used[b.key] ? 1 : 0)) || (a.order - b.order); }, name: function (a, b) { return a.name.localeCompare(b.name); }, newest: function (a, b) { return b.time.localeCompare(a.time); }, oldest: function (a, b) { return a.time.localeCompare(b.time); }, largest: function (a, b) { return (b.width * b.height) - (a.width * a.height); }, filesize: function (a, b) { return b.size - a.size; } }; function visibleItems() { var f = S.f; var q = f.text.toLowerCase(); var list = S.items.filter(function (it) { if (q && (it.name + ' ' + it.caption + ' ' + it.license + ' ' + it.artist) .toLowerCase().indexOf(q) === -1) { return false; } if (f.source === 'cat' && !hasSource(it, 'cat')) { return false; } if (f.source === 'en' && !hasSource(it, 'en')) { return false; } if (f.source === 'both' && !(hasSource(it, 'cat') && hasSource(it, 'en'))) { return false; } if (f.type !== 'all' && fileType(it) !== f.type) { return false; } if (f.minWidth && it.width < f.minWidth) { return false; } if (f.hideUsed && S.used[it.key]) { return false; } if (f.onlySel && S.selected.indexOf(it.key) === -1) { return false; } return true; }); return list.sort(SORTERS[prefs.sort] || SORTERS['default']); } function render() { if (!$panel) { return; } var list = visibleItems(); ui.grid.empty(); list.slice(0, S.shown).forEach(function (it) { ui.grid.append(card(it)); }); if (!list.length && !S.loading) { ui.grid.append($('<div>').addClass('mh-empty') .text(S.items.length ? 'No images match the filters.' : 'No images found yet.')); } var left = list.length - S.shown; ui.more.toggle(left > 0).text('Show more (' + left + ' more)'); var nUsed = S.items.filter(function (it) { return S.used[it.key]; }).length; ui.stats.text('Showing ' + Math.min(S.shown, list.length) + ' of ' + list.length + ' matching · ' + S.items.length + ' found · ' + nUsed + ' already on this page'); } var renderSoon = debounce(function () { render(); if (S.trayDirty) { S.trayDirty = false; renderTray(); } }, 200); function badge(text, cls, title) { return $('<span>').addClass('mh-badge ' + cls).text(text).attr('title', title || ''); } // A badge that opens a page (Commons category, English article) in a new tab. function linkBadge(text, cls, title, href) { if (!href) { return badge(text, cls, title); } return $('<a>').addClass('mh-badge ' + cls).text(text) .attr({ href: href, target: '_blank', rel: 'noopener', title: title || '' }) .on('click', function (e) { e.stopPropagation(); }); } function card(it) { var $c = $('<div>').addClass('mh-card ' + sourceClass(it)) .attr('data-key', it.key) .attr('title', it.name + (it.artist ? '\nAuthor: ' + it.artist : '') + '\nClick to select') .toggleClass('mh-used', !!S.used[it.key]) .toggleClass('mh-sel', S.selected.indexOf(it.key) !== -1); var $t = $('<div>').addClass('mh-thumb').appendTo($c); $('<img>').attr({ src: it.thumb, loading: 'lazy', alt: '' }).appendTo($t); $('<span>').addClass('mh-check').text('✓').appendTo($t); $('<a>').addClass('mh-open') .attr({ href: it.descUrl, target: '_blank', rel: 'noopener', title: 'Open the file page on Commons' }) .text('↗') .on('click', function (e) { e.stopPropagation(); }) .appendTo($t); var $m = $('<div>').addClass('mh-meta').appendTo($c); $('<div>').addClass('mh-name').text(it.name).appendTo($m); var $b = $('<div>').addClass('mh-badges').appendTo($m); if (S.used[it.key]) { $b.append(badge('Already on page', 'mh-b-used')); } if (it.lead) { $b.append(badge('Lead image', 'mh-b-lead', 'Main image of the English article')); } var cats = it.sources.filter(function (s) { return s.type === 'cat'; }).map(function (s) { return s.label; }); if (cats.length) { var sub = !cats.some(function (c) { return S.roots.indexOf(c) !== -1; }); $b.append(linkBadge(sub ? 'Commons · subcat' : 'Commons', 'mh-b-cat', 'Open on Commons:\n' + cats.join('\n'), commonsUrl(cats[0]))); } if (hasSource(it, 'en')) { $b.append(linkBadge('en.wiki', 'mh-b-en', 'Open en:' + S.enTitle, enUrl(S.enTitle))); } var info = []; if (it.width) { info.push(it.width + '×' + it.height); } if (it.size) { info.push(fmtBytes(it.size)); } if (it.license) { info.push(it.license); } $('<div>').addClass('mh-info').text(info.join(' · ')).appendTo($m); $c.on('click', function () { toggleSelect(it.key); }); return $c; } function cardFor(k) { return ui.grid.children('.mh-card').filter(function () { return $(this).attr('data-key') === k; }); } function toggleSelect(k) { var i = S.selected.indexOf(k); if (i === -1) { S.selected.push(k); } else { S.selected.splice(i, 1); } if (S.f.onlySel) { render(); } else { cardFor(k).toggleClass('mh-sel', i === -1); } renderTray(); } function moveSelected(i, dir) { var j = i + dir; if (j < 0 || j >= S.selected.length) { return; } var t = S.selected[i]; S.selected[i] = S.selected[j]; S.selected[j] = t; renderTray(); } function renderTray() { var n = S.selected.length; saveSel(); ui.trayTitle.text(n ? n + ' image' + (n > 1 ? 's' : '') + ' selected' : 'Click images to select them'); ui.selList.empty().toggle(n > 0); S.selected.forEach(function (k, idx) { var it = S.byKey[k]; if (!it) { return; } var $r = $('<div>').addClass('mh-selrow').appendTo(ui.selList); $('<img>').attr({ src: it.thumb, alt: '' }).appendTo($r); var $m = $('<div>').addClass('mh-grow').appendTo($r); $('<div>').addClass('mh-name').text(it.name).appendTo($m); $('<input>').attr({ type: 'text', placeholder: 'Caption' }).val(it.caption) .on('input', function () { it.caption = this.value; saveSel(); }) .appendTo($m); button('↑', 'Move up', function () { moveSelected(idx, -1); }).prop('disabled', idx === 0).appendTo($r); button('↓', 'Move down', function () { moveSelected(idx, 1); }).prop('disabled', idx === n - 1).appendTo($r); button('✕', 'Remove from selection', function () { toggleSelect(k); }).appendTo($r); }); ui.copyThumb.prop('disabled', n < 1); ui.copyGallery.prop('disabled', n < 2); if (ui.insThumb) { ui.insThumb.prop('disabled', n < 1); ui.insGallery.prop('disabled', n < 2); } ui.clear.prop('disabled', n < 1); if (ui.save && !EDIT_FORM()) { ui.save.prop('disabled', n < 1 || !IS_LOGGED_IN); } } // ------------------------------------------------------------------ // Wikitext output // ------------------------------------------------------------------ function selectedItems() { return S.selected.map(function (k) { return S.byKey[k]; }).filter(Boolean); } function thumbCode(it) { var cap = (it.caption || '').trim(); return '[[File:' + it.name + '|thumb' + (cap ? '|' + cap : '') + ']]'; } function galleryCode(items) { var mode = prefs.galleryMode; var open = '<gallery' + (mode && mode !== 'traditional' ? ' mode="' + mode + '"' : '') + '>'; return open + '\n' + items.map(function (it) { var cap = (it.caption || '').trim(); // "No default captions": drop a caption that is still the one made // from the file name; captions you typed yourself are kept. if (prefs.noAutoCap && cap === defaultCaption(it.name)) { cap = ''; } return 'File:' + it.name + (cap ? '|' + cap : ''); }).join('\n') + '\n</gallery>'; } // The gallery as pasted: "== ചിത്രശാല ==" (cfg.galleryHeading) + <gallery>. function galleryBlock(items) { var head = ui.galHead && ui.galHead.find('input').prop('checked'); return (head ? '== ' + cfg.galleryHeading + ' ==\n' : '') + galleryCode(items); } // Does the page already have a gallery section? Then no new heading is needed. function hasGallerySection() { var text = null; if (EDIT_FORM() && $.fn.textSelection) { try { text = $('#wpTextbox1').textSelection('getContents'); } catch (e) {} } if (typeof text === 'string') { return text.split('\n').some(function (l) { var h = headingOf(l); return h !== null && GALLERY_SECTIONS.indexOf(h) !== -1; }); } return $('#mw-content-text').find('h2, h3').toArray().some(function (el) { var t = $(el).clone().find('.mw-editsection').remove().end().text().trim().toLowerCase(); return GALLERY_SECTIONS.indexOf(t) !== -1; }); } function copyText(text) { var d = $.Deferred(); function legacy() { var $t = $('<textarea>').val(text).css({ position: 'fixed', top: '-1000px' }).appendTo(document.body); $t[0].select(); var ok = false; try { ok = document.execCommand('copy'); } catch (e) {} $t.remove(); if (ok) { d.resolve(); } else { d.reject(); } } if (navigator.clipboard && navigator.clipboard.writeText) { navigator.clipboard.writeText(text).then(function () { d.resolve(); }, legacy); } else { legacy(); } return d.promise(); } function copyCode(code) { ui.out.val(code).show(); copyText(code).then(function () { mw.notify('Copied! Paste it into the page.'); }, function () { ui.out.trigger('focus').trigger('select'); mw.notify('Press Ctrl+C (⌘+C) to copy the selected code.'); }); flagPage(); } function insertCode(code) { var $tb = $('#wpTextbox1'); if (!$tb.length) { copyCode(code); return; } mw.loader.using('jquery.textSelection').then(function () { $tb.textSelection('replaceSelection', code); selectedItems().forEach(function (it) { S.used[it.key] = true; }); flagPage(); render(); mw.notify('Inserted at the cursor. ' + cfg.hashtag + ' was added to the edit summary.'); }); } // ------------------------------------------------------------------ // Keeping "already on page" up to date // ------------------------------------------------------------------ // True on the source editor page (the classic edit box is present). function EDIT_FORM() { return IS_EDIT && $('#wpTextbox1').length > 0; } // Read view: ask the wiki again which files the page uses. function refreshUsed() { return api.get({ action: 'query', prop: 'images', imlimit: 'max', titles: PAGE, redirects: 1, formatversion: 2 }).then(function (d) { var p = (d.query && d.query.pages && d.query.pages[0]) || {}; S.used = {}; (p.images || []).forEach(function (i) { S.used[key(i.title)] = true; }); render(); }); } // Edit view: look for each image's file name in the edit box text, so the // orange "already on page" mark follows what you type, paste or delete. var lastText = null; function scanEditor() { if (!$panel || !$panel.is(':visible') || !EDIT_FORM() || !$.fn.textSelection) { return; } var text; try { text = $('#wpTextbox1').textSelection('getContents'); } catch (e) { return; } if (typeof text !== 'string' || text === lastText) { return; } lastText = text; var hay = text.replace(/_/g, ' ').toLowerCase(); var changed = false; S.items.forEach(function (it) { var on = hay.indexOf(it.name.toLowerCase()) !== -1; if (!!S.used[it.key] !== on) { changed = true; if (on) { S.used[it.key] = true; } else { delete S.used[it.key]; } } }); if (changed) { render(); } } // ------------------------------------------------------------------ // Save with Media Hunter // ------------------------------------------------------------------ function autoSummary() { return cfg.summary; } // Section heading text of a wikitext line, lower case, or null. function headingOf(line) { var m = /^(={2,6})\s*(.*?)\s*\1\s*$/.exec(line); return m ? m[2].replace(/<!--[\s\S]*?-->/g, '').trim().toLowerCase() : null; } // Put a <gallery> block in the right place: // • under an existing "Gallery" section, else // • as a new section before See also / References / External links, else // • before the categories and stub templates at the end of the page. function placeGallery(text, code) { var lines = text.split('\n'); var i, h; for (i = 0; i < lines.length; i++) { h = headingOf(lines[i]); if (h !== null && GALLERY_SECTIONS.indexOf(h) !== -1) { lines.splice(i + 1, 0, code); return lines.join('\n'); } } var block = ['== ' + cfg.galleryHeading + ' ==', code, '']; for (i = 0; i < lines.length; i++) { h = headingOf(lines[i]); if (h !== null && END_SECTIONS.indexOf(h) !== -1) { lines.splice.apply(lines, [i, 0].concat(block)); return lines.join('\n'); } } var j = lines.length; while (j > 0 && /^\s*$|^\s*\[\[\s*(category|വർഗ്ഗം)\s*:|^\s*\{\{[^{}]*\}\}\s*$|^\s*__[A-Z]+__\s*$/i.test(lines[j - 1])) { j--; } // lines[j] (if any) is already a blank line or the end-matter itself. var tail = j < lines.length && lines[j].trim() === '' ? block.slice(0, -1) : block; lines.splice.apply(lines, [j, 0].concat([''].concat(tail))); return lines.join('\n'); } // First line that is prose: skip blank lines, comments and the templates // at the top of the page (infobox included, multi-line aware). function findInsertLine(lines) { var depth = 0; var inComment = false; for (var i = 0; i < lines.length; i++) { var line = lines[i]; if (!inComment && depth === 0 && line.trim() !== '' && !/^\s*(\{\{|<!--|__|\[\[\s*(file|image|പ്രമാണം|ചിത്രം)\s*:)/i.test(line)) { return i; } depth += (line.match(/\{\{/g) || []).length; depth -= (line.match(/\}\}/g) || []).length; if (depth < 0) { depth = 0; } if (/<!--/.test(line) && !/-->/.test(line.split('<!--').pop())) { inComment = true; } if (inComment && /-->/.test(line)) { inComment = false; } } return 0; } function insertLead(text, code) { var lines = text.split('\n'); lines.splice(findInsertLine(lines), 0, code); return lines.join('\n'); } // Thumbnails: one image fills an empty infobox image= field when there is // one; otherwise the thumbnails go at the top of the article text. function placeThumbs(text, items) { if (items.length === 1 && cfg.fillInfobox) { var it = items[0]; var re = /(\|[ \t]*(?:image|ചിത്രം)[ \t]*=)([ \t]*)([^\n|}]*)/i; var m = text.match(re); if (m && !m[3].replace(/<!--[\s\S]*?-->/g, '').trim()) { var t = text.replace(re, function (all, a) { return a + ' ' + it.name; }); var cap = (it.caption || '').trim(); if (cap) { t = t.replace(/(\|[ \t]*(?:caption|അടിക്കുറിപ്പ്)[ \t]*=)[ \t]*(?=\r?\n|\||\})/i, function (all, a) { return a + ' ' + cap; }); } return { text: t, how: 'infobox' }; } } return { text: insertLead(text, items.map(thumbCode).join('\n')), how: 'lead' }; } // Some infoboxes ignore a bare file name; check that it really renders. function verifyRenders(wikitext, fileName) { return api.post({ action: 'parse', title: PAGE, text: wikitext, prop: 'images', contentmodel: 'wikitext', formatversion: 2 }).then(function (d) { var want = fileName.replace(/ /g, '_').toLowerCase(); return ((d.parse && d.parse.images) || []).some(function (im) { return im.replace(/ /g, '_').toLowerCase() === want; }); }, function () { return true; }); } // Read view: add the selected images to the page and save it. function saveToPage() { var items = selectedItems(); var n = items.length; if (!n) { return; } if (!IS_LOGGED_IN) { mw.notify('Please log in to save.', { type: 'warn' }); return; } if (document.documentElement.classList.contains('ve-active')) { mw.notify('The visual editor is open. Close it first, or copy the code and paste it there.', { type: 'warn' }); return; } var mode = ui.saveAs.val(); var asGallery = mode === 'gallery' || (mode === 'auto' && n > 1); var summary = withTag(ui.summary.val().trim() || autoSummary(n, asGallery)); var what = asGallery ? 'a gallery of ' + n + ' image' + (n > 1 ? 's' : '') : (n === 1 ? '1 image' : n + ' images') + ' as thumbnail' + (n > 1 ? 's' : ''); if (!window.confirm('Media Hunter will add ' + what + ' to "' + mw.config.get('wgTitle') + '" and save the page.\n\nEdit summary: ' + summary + '\n\nContinue?')) { return; } ui.save.prop('disabled', true).text('Saving…'); api.get({ action: 'query', prop: 'revisions', rvprop: 'content|timestamp', rvslots: 'main', titles: PAGE, curtimestamp: 1, formatversion: 2 }).then(function (d) { var page = d.query && d.query.pages && d.query.pages[0]; if (!page || page.missing || !page.revisions) { return $.Deferred().reject('page-missing').promise(); } var rev = page.revisions[0]; var text = rev.slots.main.content; var placed = asGallery ? { text: placeGallery(text, galleryCode(items)), how: 'gallery' } : placeThumbs(text, items); var check = placed.how === 'infobox' ? verifyRenders(placed.text, items[0].name) : resolved(true); return check.then(function (ok) { if (!ok) { placed = { text: insertLead(text, items.map(thumbCode).join('\n')), how: 'lead' }; } return api.postWithEditToken({ action: 'edit', title: PAGE, text: placed.text, summary: summary, basetimestamp: rev.timestamp, starttimestamp: d.curtimestamp, nocreate: 1, formatversion: 2 }); }); }).then(function (r) { if (!r || !r.edit || r.edit.result !== 'Success') { return $.Deferred().reject((r && r.edit && r.edit.result) || 'unknown').promise(); } ssSet(SEL_KEY, null); var f = readFlags(); if (f[PAGE]) { delete f[PAGE]; writeFlags(f); } wlMarkDone(); var nextI = prefs.autoNext ? wlNextIndex(1) : -1; if (nextI !== -1) { mw.notify('Saved. Opening the next page…'); wlGo(nextI); } else { mw.notify('Saved. Reloading the page…'); location.reload(); } }).then(null, function (code) { ui.save.prop('disabled', false).text('💾 Save with Media Hunter'); var msg = code === 'editconflict' ? 'Someone else edited the page just now. Reload and try again.' : 'Save failed: ' + code; mw.notify(msg, { type: 'error' }); }); } // Edit view: put the summary (plus hashtag) in the edit form and save it. function saveEditForm() { var $sum = $('#wpSummary'); var $btn = $('#wpSave'); if (!$btn.length) { mw.notify('Could not find the Save button of the editor.', { type: 'error' }); return; } var own = ui.summary.val().trim(); var current = $sum.val() || ''; var section = (current.match(/^\/\*.*?\*\/\s*/) || [''])[0]; // keep "/* Section */" $sum.val(own ? withTag(section + own) : summaryWithTag(current)); if (!window.confirm('Save this page now?\n\nEdit summary: ' + $sum.val())) { return; } flagPage(); ssSet(SEL_KEY, null); wlMarkDone(); if (prefs.autoNext) { ssSet(NEXT_KEY, PAGE); } $btn.trigger('click'); } // ------------------------------------------------------------------ // Worklist: a list of pages / Wikidata IDs to go through one by one // ------------------------------------------------------------------ // Saved in localStorage as { items: [{ input, qid, title, status, note }], idx }. // status: pending · visited · done · missing var WL = loadWL(); function loadWL() { try { var w = JSON.parse(localStorage.getItem(WL_KEY) || 'null'); if (w && w.items) { return w; } } catch (e) {} return { items: [], idx: -1 }; } function saveWL() { try { localStorage.setItem(WL_KEY, JSON.stringify(WL)); } catch (e) {} } function normT(t) { return String(t || '').replace(/_/g, ' ').trim(); } function chunk(arr, n) { var out = []; for (var i = 0; i < arr.length; i += n) { out.push(arr.slice(i, i + n)); } return out; } // One entry per line: a title, a link to a page, [[Title]], or Q12345. function parseWorklist(text) { var out = []; var seen = {}; String(text || '').split(/\r?\n/).forEach(function (line) { var v = line.trim().replace(/^[*#•-]+\s*/, ''); if (!v) { return; } var m = v.match(/[?&]title=([^&#]+)/) || v.match(/\/wiki\/([^?#]+)/); if (m) { try { v = decodeURIComponent(m[1]); } catch (e) { v = m[1]; } } v = v.replace(/^\[\[|\]\]$/g, '').split('|')[0].replace(/_/g, ' ').trim(); if (!v) { return; } var q = /^Q\d+$/i.test(v) ? v.toUpperCase() : null; var k = q || v; if (seen[k]) { return; } seen[k] = true; out.push({ input: k, qid: q, title: q ? null : v, status: 'pending' }); }); return out; } // Wikidata IDs → this wiki's article (sitelink); titles → checked to // exist, following redirects. Entries that cannot be used get "missing". function resolveWorklist(items) { var dbn = mw.config.get('wgDBname'); var withQ = items.filter(function (i) { return i.qid; }); return sequence(chunk(withQ, 50).map(function (ch) { return function () { return wikidata.get({ action: 'wbgetentities', ids: ch.map(function (i) { return i.qid; }).join('|'), props: 'sitelinks', sitefilter: dbn, format: 'json' }).then(function (w) { ch.forEach(function (i) { var e = w.entities && w.entities[i.qid]; var sl = e && e.sitelinks && e.sitelinks[dbn]; if (sl && sl.title) { i.title = sl.title; } else { i.status = 'missing'; i.note = !e || e.missing !== undefined ? 'Wikidata item not found' : 'No article on this wiki'; } }); }, function () { ch.forEach(function (i) { i.status = 'missing'; i.note = 'Could not reach Wikidata'; }); }); }; })).then(function () { var withT = items.filter(function (i) { return i.title; }); return sequence(chunk(withT, 50).map(function (ch) { return function () { return api.get({ action: 'query', titles: ch.map(function (i) { return i.title; }).join('|'), redirects: 1, formatversion: 2 }).then(function (d) { var q = d.query || {}; var map = {}; (q.normalized || []).concat(q.redirects || []).forEach(function (m) { map[m.from] = m.to; }); var pages = {}; (q.pages || []).forEach(function (p) { pages[p.title] = p; }); ch.forEach(function (i) { var t = i.title; var hops = 0; while (map[t] && hops < 5) { t = map[t]; hops++; } var p = pages[t]; if (!p || p.missing || p.invalid) { i.status = 'missing'; i.note = 'Page does not exist on this wiki'; } else { i.title = p.title; } }); }, function () {}); }; })); }); } // If the page being shown is in the list, make it the current entry. function wlSyncCurrent() { var here = normT(PAGE); for (var i = 0; i < WL.items.length; i++) { if (WL.items[i].title && normT(WL.items[i].title) === here) { WL.idx = i; if (WL.items[i].status === 'pending') { WL.items[i].status = 'visited'; } saveWL(); return true; } } return false; } function wlNextIndex(dir) { for (var i = WL.idx + dir; i >= 0 && i < WL.items.length; i += dir) { if (WL.items[i].title && WL.items[i].status !== 'missing') { return i; } } return -1; } function wlGo(i) { var it = WL.items[i]; if (!it || !it.title) { return; } WL.idx = i; saveWL(); ssSet(OPEN_KEY, true); // the panel opens again on the next page location.href = mw.util.getUrl(it.title, IS_EDIT ? { action: 'edit' } : undefined); } function wlStep(dir) { if (!WL.items.length) { toggleWorklist(true); return; } var i = wlNextIndex(dir); if (i === -1) { mw.notify(dir > 0 ? 'That was the last page in the list.' : 'This is the first page in the list.'); return; } wlGo(i); } function wlMarkDone() { var it = WL.items[WL.idx]; if (it && normT(it.title) === normT(PAGE)) { it.status = 'done'; saveWL(); } } function renderNav() { if (!ui.counter) { return; } var n = WL.items.length; var cur = WL.items[WL.idx]; var here = cur && normT(cur.title) === normT(PAGE); ui.prev.prop('disabled', !n || wlNextIndex(-1) === -1); ui.next.prop('disabled', n > 0 && wlNextIndex(1) === -1); ui.counter.text(n ? (here ? WL.idx + 1 : '–') + ' / ' + n : '☰ List') .attr('title', n ? 'Worklist' + (cur ? ' — current: ' + (cur.title || cur.input) : '') + ' (click to show the list)' : 'Load a list of pages or Wikidata IDs'); } function renderWL() { if (!ui.wlList) { return; } ui.wlList.empty().toggle(WL.items.length > 0); var done = 0; var missing = 0; WL.items.forEach(function (it, i) { if (it.status === 'done') { done++; } if (it.status === 'missing') { missing++; } var $r = $('<div>').addClass('mh-wl-row') .toggleClass('mh-wl-cur', i === WL.idx) .toggleClass('mh-wl-missing', it.status === 'missing') .attr('title', it.note || '') .appendTo(ui.wlList); $('<span>').addClass('mh-wl-num').text(i + 1).appendTo($r); $('<span>').addClass('mh-wl-st') .text({ done: '✓', visited: '•', missing: '✕' }[it.status] || '').appendTo($r); var label = it.title || it.input; var $a = it.title && it.status !== 'missing' ? $('<a>').attr('href', mw.util.getUrl(it.title)).on('click', function (e) { e.preventDefault(); wlGo(i); }) : $('<span>'); $a.addClass('mh-grow').text(label).appendTo($r); if (it.qid) { $('<span>').addClass('mh-muted').text(it.qid).appendTo($r); } }); ui.wlStats.text(WL.items.length ? WL.items.length + ' entries · ' + done + ' done' + (missing ? ' · ' + missing + ' not usable (hover for why)' : '') : ''); renderNav(); } function toggleWorklist(show) { var on = typeof show === 'boolean' ? show : !ui.wl.is(':visible'); ui.wl.toggle(on); if (on) { renderWL(); var $cur = ui.wlList.find('.mh-wl-cur'); if ($cur.length) { ui.wlList.scrollTop($cur[0].offsetTop - ui.wlList[0].offsetTop - 40); } if (!WL.items.length) { ui.wlText.trigger('focus'); } } } function buildWorklist($scroll) { ui.wl = $('<div>').addClass('mh-section mh-wl').hide().appendTo($scroll); $('<strong>').text('Worklist').appendTo(ui.wl); ui.wlText = $('<textarea>').attr({ rows: 4, placeholder: 'One per line: page titles, page links or Wikidata IDs (Q12345)' }).appendTo(ui.wl); var $r = $('<div>').addClass('mh-row').appendTo(ui.wl); var $load = button('Load list', 'Check the entries and start the list', function () { var items = parseWorklist(ui.wlText.val()); if (!items.length) { mw.notify('Paste at least one page title or Wikidata ID.'); return; } if (WL.items.length && !window.confirm('Replace the current list of ' + WL.items.length + ' entries?')) { return; } $load.prop('disabled', true); ui.wlStats.text('Checking ' + items.length + ' entries…'); resolveWorklist(items).then(function () { // A Wikidata ID and a title may lead to the same article: keep one. var seenT = {}; items = items.filter(function (i) { if (!i.title || i.status === 'missing') { return true; } var k = normT(i.title); if (seenT[k]) { return false; } seenT[k] = true; return true; }); WL = { items: items, idx: -1 }; wlSyncCurrent(); saveWL(); ui.wlText.val(''); renderWL(); mw.notify('List ready. Press ▶ to open the next page.'); }).always(function () { $load.prop('disabled', false); }); }).addClass('mh-primary').appendTo($r); button('Clear list', 'Remove the list', function () { if (!WL.items.length || !window.confirm('Remove the list of ' + WL.items.length + ' entries?')) { return; } WL = { items: [], idx: -1 }; saveWL(); renderWL(); }).appendTo($r); $r.append(checkbox('After saving, open the next page', prefs.autoNext, function (v) { prefs.autoNext = v; savePrefs(); })); ui.wlStats = $('<div>').addClass('mh-muted').appendTo(ui.wl); ui.wlList = $('<div>').addClass('mh-wl-list').appendTo(ui.wl); renderWL(); } // ------------------------------------------------------------------ // Panel // ------------------------------------------------------------------ function button(text, title, fn) { return $('<button>').attr({ type: 'button', title: title || '' }).addClass('mh-btn').text(text) .on('click', function (e) { e.preventDefault(); fn.call(this, e); }); } function select(options, value, onChange) { var $s = $('<select>'); options.forEach(function (o) { $('<option>').val(o[0]).text(o[1]).appendTo($s); }); return $s.val(String(value)).on('change', function () { onChange($s.val()); }); } function checkbox(label, checked, onChange) { var $cb = $('<input>').attr('type', 'checkbox').prop('checked', !!checked) .on('change', function () { onChange(this.checked); }); return $('<label>').addClass('mh-cb').append($cb, document.createTextNode(' ' + label)); } function setStatus(text) { if (ui.status) { ui.status.text(text); } } // Parse the category box: several categories may be separated by "|". function parseCats(text) { var out = []; String(text || '').split('|').forEach(function (part) { var c = normCat(part); if (c && out.indexOf(c) === -1) { out.push(c); } }); return out; } // Under the category box: each category as a Commons link, plus where // it was found (Wikidata P373, Commons sitelink, …). function updateCatLink() { ui.catInfo.empty(); ui.catBadge.attr('href', S.roots.length ? commonsUrl(S.roots[0]) : 'https://commons.wikimedia.org/w/index.php?search=' + encodeURIComponent(S.enTitle || mw.config.get('wgTitle')) + '&ns14=1'); if (!S.roots.length) { ui.catInfo.append($('<span>').addClass('mh-muted') .text('No Commons category on Wikidata (P373 or Commons sitelink). Type one above.')); return; } S.roots.forEach(function (cat, i) { if (i) { ui.catInfo.append(document.createTextNode(' · ')); } $('<a>').attr({ href: commonsUrl(cat), target: '_blank', rel: 'noopener', title: 'Open on Commons' }).text(cat).appendTo(ui.catInfo); var f = S.found.filter(function (x) { return x.cat === cat; })[0]; ui.catInfo.append($('<span>').addClass('mh-muted') .text(' (' + (f ? f.via.join(' + ') : 'typed') + ')')); }); } function renderEnLink() { ui.en.empty().append(linkBadge('en.wiki', 'mh-b-en', S.enTitle ? 'Open en:' + S.enTitle : '', S.enTitle ? enUrl(S.enTitle) : null)); if (S.enTitle) { $('<a>').attr({ href: enUrl(S.enTitle), target: '_blank', rel: 'noopener' }).text(S.enTitle).appendTo(ui.en); } else { $('<span>').addClass('mh-muted').text('No English Wikipedia article linked').appendTo(ui.en); } } // The main article column, whatever the skin. function contentEl() { return document.querySelector('.mw-body') || document.getElementById('content') || document.getElementById('bodyContent'); } // Set the panel width and move the page so that the article column // starts exactly where the panel ends — no empty strip in between. The // skin's own left sidebar slides under the panel while it is docked. function applyWidth() { if (!$panel) { return; } $panel.css('width', prefs.full ? '' : prefs.width + 'px'); var docked = cfg.pushContent && $panel.is(':visible') && !prefs.full; var html = document.documentElement; var body = document.body; html.classList.toggle('mh-docked', docked); if (!docked) { body.style.marginLeft = ''; return; } var el = contentEl(); var edge = prefs.width; var m = edge; body.style.marginLeft = m + 'px'; if (!el) { return; } // A few rounds are enough for left-aligned and centred layouts alike. for (var i = 0; i < 8; i++) { var gap = el.getBoundingClientRect().left - edge; if (Math.abs(gap) < 1) { break; } var next = Math.max(0, m - gap); if (next === m) { break; } m = next; body.style.marginLeft = m + 'px'; } } function applyThumb() { if ($panel) { $panel[0].style.setProperty('--mh-thumb', prefs.thumb + 'px'); } } function toggleFull(state) { prefs.full = typeof state === 'boolean' ? state : !prefs.full; $panel.toggleClass('mh-full', prefs.full); ui.full.text(prefs.full ? '⤡' : '⛶') .attr('title', prefs.full ? 'Exit full screen (Esc)' : 'Full screen'); applyWidth(); savePrefs(); } function closePanel() { $panel.hide(); ssSet(OPEN_KEY, null); applyWidth(); } function openPanel() { ssSet(OPEN_KEY, true); if ($panel) { $panel.show(); applyWidth(); return; } S.pendingSel = ssGet(SEL_KEY) || []; build(); applyWidth(); setStatus('Looking for the Commons category on Wikidata…'); discover().then(function (found) { S.found = found || []; S.roots = S.found.map(function (f) { return f.cat; }); ui.cat.val(S.roots.map(function (c) { return c.replace(/^Category:/, ''); }).join(' | ')); renderEnLink(); loadAll(); }, function () { setStatus('Could not read this page. Type a Commons category and press Load.'); }); } function build() { $panel = $('<div>').attr('id', 'mh-panel') .toggleClass('mh-full', !!prefs.full) .toggleClass('mh-list', prefs.view === 'list') .appendTo(document.body); applyThumb(); // Header var $head = $('<div>').addClass('mh-head').appendTo($panel); var $hl = $('<div>').addClass('mh-head-group').appendTo($head); button('✕', 'Close', closePanel).appendTo($hl); ui.full = button(prefs.full ? '⤡' : '⛶', prefs.full ? 'Exit full screen (Esc)' : 'Full screen', function () { toggleFull(); }).appendTo($hl); $('<span>').addClass('mh-title').text('🔍 Media Hunter').appendTo($head); var $hr = $('<div>').addClass('mh-head-group').appendTo($head); ui.prev = button('◀', 'Previous page in the list', function () { wlStep(-1); }).appendTo($hr); ui.counter = button('☰ List', '', function () { toggleWorklist(); }).addClass('mh-counter').appendTo($hr); ui.next = button('▶', 'Next page in the list', function () { wlStep(1); }).appendTo($hr); var $scroll = $('<div>').addClass('mh-scroll').appendTo($panel); buildWorklist($scroll); // Sources var $src = $('<div>').addClass('mh-section').appendTo($scroll); var $r1 = $('<div>').addClass('mh-row').appendTo($src); ui.catBadge = linkBadge('Commons', 'mh-b-cat', 'Open the category on Commons', 'https://commons.wikimedia.org/'); $r1.append(ui.catBadge); ui.cat = $('<input>').attr({ type: 'text', placeholder: 'Commons category (several: A | B)', list: 'mh-catlist' }).addClass('mh-grow').appendTo($r1); ui.catList = $('<datalist>').attr('id', 'mh-catlist').appendTo($r1); ui.catInfo = $('<div>').addClass('mh-catinfo').appendTo($src); var $r2 = $('<div>').addClass('mh-row').appendTo($src); $r2.append(checkbox('Include subcategories', prefs.subcats, function (v) { prefs.subcats = v; ui.depth.prop('disabled', !v); savePrefs(); })); ui.depth = select([['1', '1 level'], ['2', '2 levels'], ['3', '3 levels']], prefs.depth, function (v) { prefs.depth = parseInt(v, 10); savePrefs(); }).prop('disabled', !prefs.subcats).appendTo($r2); ui.load = button('Load', 'Load images from the category and English Wikipedia', function () { S.roots = parseCats(ui.cat.val()); loadAll(); }).addClass('mh-primary').appendTo($r2); ui.en = $('<div>').addClass('mh-row').appendTo($src); renderEnLink(); // Commons category autocomplete var acTimer; ui.cat.on('input', function () { clearTimeout(acTimer); // Suggest for the part after the last "|", keeping what comes before it. var full = $(this).val(); var cut = full.lastIndexOf('|'); var before = cut === -1 ? '' : full.slice(0, cut + 1) + ' '; var v = full.slice(cut + 1).trim().replace(/^category\s*:/i, ''); if (v.length < 2) { ui.catList.empty(); return; } acTimer = setTimeout(function () { commons.get({ action: 'query', list: 'prefixsearch', pssearch: v, psnamespace: 14, pslimit: 10, formatversion: 2 }).then(function (d) { ui.catList.empty(); ((d.query && d.query.prefixsearch) || []).forEach(function (r) { $('<option>').attr('value', before + r.title.replace(/^Category:/, '')).appendTo(ui.catList); }); }); }, 300); }).on('keydown', function (e) { if (e.key === 'Enter') { e.preventDefault(); ui.load.trigger('click'); } }); // Filters, sort and thumbnail manager var $tools = $('<div>').addClass('mh-section').appendTo($scroll); var resetAndRender = function () { S.shown = cfg.pageSize; render(); }; $('<input>').attr({ type: 'search', placeholder: 'Filter by name, caption, license, author…' }) .addClass('mh-search') .on('input', debounce(function () { S.f.text = this.value.trim(); resetAndRender(); }, 250)) .appendTo($tools); var $r3 = $('<div>').addClass('mh-row').appendTo($tools); $r3.append($('<span>').addClass('mh-muted').text('Sort')); select([ ['default', 'Lead first, load order'], ['notused', 'Not yet added first'], ['name', 'Name A–Z'], ['newest', 'Newest upload'], ['oldest', 'Oldest upload'], ['largest', 'Largest (pixels)'], ['filesize', 'Largest (file size)'] ], prefs.sort, function (v) { prefs.sort = v; savePrefs(); resetAndRender(); }).appendTo($r3); select([['all', 'All sources'], ['cat', 'Commons category'], ['en', 'English Wikipedia'], ['both', 'In both']], S.f.source, function (v) { S.f.source = v; resetAndRender(); }).appendTo($r3); var $r4 = $('<div>').addClass('mh-row').appendTo($tools); select([['all', 'All types'], ['photo', 'Photos (JPG)'], ['png', 'PNG'], ['svg', 'SVG / drawings'], ['gif', 'GIF'], ['other', 'Other (TIFF, WebP…)']], S.f.type, function (v) { S.f.type = v; resetAndRender(); }).appendTo($r4); select([['0', 'Any size'], ['800', 'Width ≥ 800 px'], ['1500', 'Width ≥ 1500 px'], ['3000', 'Width ≥ 3000 px']], S.f.minWidth, function (v) { S.f.minWidth = parseInt(v, 10); resetAndRender(); }).appendTo($r4); var $r5 = $('<div>').addClass('mh-row').appendTo($tools); $r5.append(checkbox('Hide already added', false, function (v) { S.f.hideUsed = v; resetAndRender(); })); $r5.append(checkbox('Selected only', false, function (v) { S.f.onlySel = v; resetAndRender(); })); var $r6 = $('<div>').addClass('mh-row').appendTo($tools); $r6.append($('<span>').addClass('mh-muted').text('Thumbnails')); $('<input>').attr({ type: 'range', min: 80, max: 300, step: 10, title: 'Thumbnail size' }) .val(prefs.thumb).addClass('mh-grow') .on('input', function () { prefs.thumb = parseInt(this.value, 10); applyThumb(); }) .on('change', savePrefs) .appendTo($r6); var viewBtn = button(prefs.view === 'list' ? 'Grid view' : 'List view', 'Switch layout', function () { prefs.view = prefs.view === 'list' ? 'grid' : 'list'; $panel.toggleClass('mh-list', prefs.view === 'list'); viewBtn.text(prefs.view === 'list' ? 'Grid view' : 'List view'); savePrefs(); }).appendTo($r6); button('Select shown', 'Select every image currently shown', function () { visibleItems().slice(0, S.shown).forEach(function (it) { if (S.selected.indexOf(it.key) === -1) { S.selected.push(it.key); } }); render(); renderTray(); }).appendTo($r6); // Legend $('<div>').addClass('mh-legend') .append($('<span>').addClass('mh-lg mh-lg-cat').text('Commons category')) .append($('<span>').addClass('mh-lg mh-lg-en').text('English Wikipedia')) .append($('<span>').addClass('mh-lg mh-lg-both').text('Both')) .append($('<span>').addClass('mh-lg mh-lg-used').text('Already on page')) .append($('<span>').addClass('mh-lg mh-lg-sel').text('Selected')) .appendTo($scroll); ui.status = $('<div>').addClass('mh-status').appendTo($scroll); ui.stats = $('<div>').addClass('mh-stats').appendTo($scroll); ui.grid = $('<div>').addClass('mh-grid').appendTo($scroll); ui.more = button('Show more', '', function () { S.shown += cfg.pageSize; render(); }) .addClass('mh-more').hide().appendTo($scroll); // Selection tray var $tray = $('<div>').addClass('mh-tray').appendTo($panel); var $th = $('<div>').addClass('mh-row').appendTo($tray); ui.trayTitle = $('<strong>').addClass('mh-grow').appendTo($th); ui.clear = button('Clear', 'Clear the selection', function () { S.selected = []; ssSet(SEL_KEY, null); ui.out.hide(); render(); renderTray(); }).appendTo($th); ui.selList = $('<div>').addClass('mh-sellist').appendTo($tray); var $ta = $('<div>').addClass('mh-row').appendTo($tray); ui.copyThumb = button('Copy thumb code', 'Copy [[File:…|thumb|Caption]] for each selected image', function () { copyCode(selectedItems().map(thumbCode).join('\n')); }).addClass('mh-primary').appendTo($ta); ui.copyGallery = button('Copy gallery', 'Copy a <gallery> block with all selected images', function () { copyCode(galleryBlock(selectedItems())); }).addClass('mh-primary').appendTo($ta); select([['packed', 'packed'], ['traditional', 'traditional'], ['packed-hover', 'packed-hover'], ['packed-overlay', 'packed-overlay'], ['nolines', 'nolines'], ['slideshow', 'slideshow']], prefs.galleryMode, function (v) { prefs.galleryMode = v; savePrefs(); }) .attr('title', 'Gallery mode').appendTo($ta); // Add "== ചിത്രശാല ==" above the copied/inserted gallery — on by // default, off when the page already has a gallery section. ui.galHead = checkbox('Add "== ' + cfg.galleryHeading + ' ==" heading', true, function () {}) .attr('title', 'Put a section heading above the gallery').appendTo($ta); try { if (hasGallerySection()) { ui.galHead.find('input').prop('checked', false); } } catch (e) {} checkbox('No default captions', prefs.noAutoCap, function (v) { prefs.noAutoCap = v; savePrefs(); }) .attr('title', 'Gallery: leave out the captions made from file names (captions you typed are kept)') .appendTo($ta); if (IS_EDIT && $('#wpTextbox1').length) { var $ti = $('<div>').addClass('mh-row').appendTo($tray); ui.insThumb = button('Insert thumb at cursor', 'Insert into the edit box', function () { insertCode(selectedItems().map(thumbCode).join('\n')); }).appendTo($ti); ui.insGallery = button('Insert gallery at cursor', 'Insert into the edit box', function () { insertCode(galleryBlock(selectedItems())); }).appendTo($ti); } // Save with Media Hunter var $sv = $('<div>').addClass('mh-save').appendTo($tray); ui.summary = $('<input>').attr({ type: 'text', placeholder: 'Edit summary — default: ' + cfg.summary + ' ' + cfg.hashtag }).appendTo($sv); var $svr = $('<div>').addClass('mh-row').appendTo($sv); if (EDIT_FORM()) { ui.save = button('💾 Save page with ' + cfg.hashtag, 'Save this edit (uses the edit summary box; ' + cfg.hashtag + ' is added)', saveEditForm).addClass('mh-save-btn').appendTo($svr); } else { ui.saveAs = select([['auto', 'Auto (1 → thumb, 2+ → gallery)'], ['thumb', 'As thumbnail(s)'], ['gallery', 'As gallery']], 'auto', function () {}).attr('title', 'How to add the images').appendTo($svr); ui.save = button('💾 Save with Media Hunter', IS_LOGGED_IN ? 'Add the selected images to this page and save it' : 'Log in to save', saveToPage).addClass('mh-save-btn').appendTo($svr); } ui.out = $('<textarea>').addClass('mh-out').attr({ readonly: 'readonly', rows: 4 }).hide() .on('focus', function () { this.select(); }) .appendTo($tray); // Credit var $foot = $('<div>').addClass('mh-foot').appendTo($panel); $foot.append(document.createTextNode('Media Hunter v' + VERSION + ' · Created by ')); if (CREDIT.orcid) { $('<a>').attr({ href: 'https://orcid.org/' + CREDIT.orcid, target: '_blank', rel: 'noopener' }) .text(CREDIT.name + ' (ORCID)').appendTo($foot); } else { $foot.append(document.createTextNode(CREDIT.name + ' (ORCID)')); } $foot.append(document.createTextNode(' as part of the ' + CREDIT.project)); // Drag the right edge to resize. $('<div>').addClass('mh-resize').attr('title', 'Drag to resize').appendTo($panel) .on('mousedown', function (e) { e.preventDefault(); $(document).on('mousemove.mhresize', function (ev) { prefs.width = Math.max(320, Math.min(window.innerWidth - 120, ev.clientX)); applyWidth(); }).on('mouseup.mhresize', function () { $(document).off('.mhresize'); savePrefs(); }); }); $(window).on('resize.mh', debounce(applyWidth, 150)); $(document).on('keydown.mh', function (e) { if (e.key === 'Escape' && prefs.full && $panel.is(':visible')) { toggleFull(false); } }); renderTray(); } // ------------------------------------------------------------------ // Styles // ------------------------------------------------------------------ function addStyles() { mw.util.addCSS([ '#mh-panel{position:fixed;top:0;left:0;bottom:0;width:440px;z-index:1050;display:flex;flex-direction:column;', 'background:var(--background-color-base,#fff);color:var(--color-base,#202122);', 'border-right:1px solid var(--border-color-base,#a2a9b1);box-shadow:2px 0 14px rgba(0,0,0,.22);', 'font-size:13px;line-height:1.4;--mh-thumb:140px;}', '#mh-panel *{box-sizing:border-box;}', '#mh-panel.mh-full{right:0;width:auto;}', '.mh-head{display:flex;align-items:center;gap:4px;padding:8px 10px;background:#14866d;color:#fff;}', '.mh-title{flex:1;min-width:0;font-weight:bold;font-size:15px;white-space:nowrap;overflow:hidden;text-overflow:ellipsis;}', '.mh-head-group{display:flex;align-items:center;gap:4px;flex-shrink:0;}', '#mh-panel .mh-head .mh-btn{background:rgba(255,255,255,.18);border:1px solid rgba(255,255,255,.6);', 'color:#fff;font-size:14px;line-height:1;padding:5px 8px;min-width:30px;border-radius:4px;}', '#mh-panel .mh-head .mh-btn:hover{background:rgba(255,255,255,.35);}', '#mh-panel .mh-head .mh-btn:disabled{opacity:.4;}', '#mh-panel .mh-head .mh-counter{font-size:12px;font-variant-numeric:tabular-nums;}', '.mh-wl textarea{width:100%;font:inherit;}', '.mh-wl-list{max-height:30vh;overflow-y:auto;border:1px solid var(--border-color-subtle,#eaecf0);border-radius:3px;}', '.mh-wl-row{display:flex;gap:6px;align-items:center;padding:3px 6px;font-size:12px;}', '.mh-wl-row:nth-child(odd){background:var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa);}', '.mh-wl-row.mh-wl-cur{background:#eaf3ff;font-weight:bold;}', 'html.skin-theme-clientpref-night .mh-wl-row.mh-wl-cur{background:#1f3a5f;}', '.mh-wl-missing{opacity:.55;}', '.mh-wl-num{width:28px;text-align:right;color:var(--color-subtle,#72777d);flex-shrink:0;}', '.mh-wl-st{width:12px;color:#14866d;flex-shrink:0;}', '#mh-panel .mh-icon{background:transparent;border:0;color:#fff;font-size:16px;padding:2px 7px;}', '#mh-panel .mh-icon:hover{background:rgba(255,255,255,.2);}', '.mh-scroll{flex:1;min-height:0;overflow-y:auto;}', '.mh-section{padding:8px 10px;border-bottom:1px solid var(--border-color-subtle,#eaecf0);', 'display:flex;flex-direction:column;gap:6px;}', '.mh-row{display:flex;align-items:center;gap:6px;flex-wrap:wrap;}', '.mh-grow{flex:1;min-width:0;}', '.mh-muted{color:var(--color-subtle,#54595d);font-size:12px;}', '.mh-cb{white-space:nowrap;cursor:pointer;}', '#mh-panel input[type=text],#mh-panel input[type=search],#mh-panel select,#mh-panel textarea{', 'padding:3px 6px;border:1px solid #a2a9b1;border-radius:3px;font:inherit;', 'background:var(--background-color-base,#fff);color:inherit;}', '.mh-search{width:100%;}', '#mh-panel .mh-btn{border:1px solid #a2a9b1;background:var(--background-color-interactive-subtle,#f8f9fa);', 'color:inherit;border-radius:3px;padding:3px 10px;cursor:pointer;font:inherit;}', '#mh-panel .mh-btn:hover{background:var(--background-color-interactive,#eaecf0);}', '#mh-panel .mh-primary{background:#36c;border-color:#36c;color:#fff;}', '#mh-panel .mh-primary:hover{background:#2a4b8d;}', '#mh-panel .mh-btn:disabled{opacity:.45;cursor:default;}', '.mh-badge{display:inline-block;font-size:10.5px;padding:0 5px;border-radius:3px;color:#fff;white-space:nowrap;}', '.mh-b-cat{background:#14866d;}.mh-b-en{background:#36c;}', '.mh-b-used{background:#ac6600;}.mh-b-lead{background:#fc3;color:#202122;}', '.mh-legend{display:flex;flex-wrap:wrap;gap:8px;padding:6px 10px;font-size:11px;}', '.mh-lg::before{content:"";display:inline-block;width:10px;height:10px;margin-right:4px;', 'border-radius:2px;vertical-align:-1px;}', '.mh-lg-cat::before{background:#14866d;}.mh-lg-en::before{background:#36c;}', '.mh-lg-both::before{background:#7b3fa0;}.mh-lg-used::before{background:#f6c443;}', '.mh-lg-sel::before{border:2px solid #36c;}', '.mh-status{padding:4px 10px;color:var(--color-subtle,#54595d);}', '.mh-stats{padding:0 10px;font-size:11px;color:var(--color-subtle,#54595d);}', '.mh-grid{display:grid;grid-template-columns:repeat(auto-fill,minmax(var(--mh-thumb),1fr));gap:8px;padding:8px 10px;}', '.mh-card{position:relative;border:2px solid transparent;border-left-width:6px;border-radius:5px;', 'background:var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa);cursor:pointer;overflow:hidden;}', '.mh-card:hover{box-shadow:0 2px 8px rgba(0,0,0,.18);}', '.mh-src-cat{border-left-color:#14866d;}.mh-src-en{border-left-color:#36c;}', '.mh-src-both{border-left-color:#7b3fa0;}', '.mh-card.mh-used{background:#fdf0c8;border-top-color:#f6c443;border-right-color:#f6c443;border-bottom-color:#f6c443;}', 'html.skin-theme-clientpref-night .mh-card.mh-used{background:#4a3a12;}', '.mh-card.mh-sel{outline:3px solid #36c;outline-offset:-1px;}', '.mh-thumb{position:relative;height:calc(var(--mh-thumb) * 0.75);display:flex;align-items:center;', 'justify-content:center;background:var(--background-color-interactive,#eaecf0);}', '.mh-thumb img{max-width:100%;max-height:100%;object-fit:contain;}', '.mh-check{display:none;position:absolute;top:4px;left:4px;width:20px;height:20px;border-radius:50%;', 'background:#36c;color:#fff;font-size:12px;text-align:center;line-height:20px;}', '.mh-sel .mh-check{display:block;}', '.mh-open{position:absolute;top:3px;right:3px;background:rgba(0,0,0,.55);color:#fff !important;', 'border-radius:3px;padding:0 5px;text-decoration:none !important;font-size:12px;}', '.mh-meta{padding:4px 6px;display:flex;flex-direction:column;gap:3px;min-width:0;}', '.mh-name{font-size:11px;font-weight:bold;word-break:break-all;overflow:hidden;', 'display:-webkit-box;-webkit-line-clamp:2;-webkit-box-orient:vertical;}', '.mh-badges{display:flex;flex-wrap:wrap;gap:3px;}', '.mh-info{font-size:10.5px;color:var(--color-subtle,#54595d);}', '.mh-list .mh-grid{grid-template-columns:1fr;}', '.mh-list .mh-card{display:flex;}', '.mh-list .mh-thumb{width:var(--mh-thumb);flex-shrink:0;}', '.mh-list .mh-meta{flex:1;}', '.mh-empty{grid-column:1/-1;padding:16px;text-align:center;color:var(--color-subtle,#54595d);}', '#mh-panel .mh-more{display:block;margin:4px auto 12px;}', '.mh-tray{border-top:3px solid #36c;padding:8px 10px;display:flex;flex-direction:column;gap:6px;', 'max-height:55vh;overflow-y:auto;background:var(--background-color-base,#fff);}', '.mh-sellist{max-height:28vh;overflow-y:auto;}', '.mh-selrow{display:flex;align-items:center;gap:5px;padding:3px 0;border-bottom:1px solid var(--border-color-subtle,#eaecf0);}', '.mh-selrow img{width:48px;height:36px;object-fit:cover;border-radius:3px;flex-shrink:0;}', '.mh-selrow input{width:100%;margin-top:2px;}', '#mh-panel .mh-selrow .mh-btn{padding:1px 6px;}', '#mh-panel .mh-out{width:100%;font-family:monospace;font-size:12px;resize:vertical;}', '.mh-foot{padding:5px 10px;font-size:11px;color:var(--color-subtle,#54595d);', 'border-top:1px solid var(--border-color-subtle,#eaecf0);}', '.mh-resize{position:absolute;top:0;right:-4px;width:8px;height:100%;cursor:ew-resize;}', '.mh-full .mh-resize{display:none;}', '.mh-catinfo{font-size:12px;word-break:break-word;}', 'a.mh-badge{color:#fff !important;text-decoration:none !important;}', 'a.mh-badge.mh-b-lead{color:#202122 !important;}', 'a.mh-badge:hover{filter:brightness(1.15);text-decoration:underline !important;}', '.mh-save{display:flex;flex-direction:column;gap:6px;border-top:1px dashed #c8ccd1;padding-top:6px;}', '.mh-save input{width:100%;}', '#mh-panel .mh-save-btn{background:#14866d;border-color:#14866d;color:#fff;font-weight:bold;}', '#mh-panel .mh-save-btn:hover{background:#0f6b56;}', // While docked: page starts flush against the panel (Vector 2022 centres it otherwise). 'html.mh-docked .mw-page-container{margin-left:0 !important;}', 'html.mh-docked body{overflow-x:hidden;}' ].join('')); } // ------------------------------------------------------------------ // Start // ------------------------------------------------------------------ function init() { api = new mw.Api(); commons = new mw.ForeignApi('https://commons.wikimedia.org/w/api.php', { anonymous: true }); wikidata = new mw.ForeignApi('https://www.wikidata.org/w/api.php', { anonymous: true }); enApi = IS_ENWIKI ? api : new mw.ForeignApi('https://en.wikipedia.org/w/api.php', { anonymous: true }); setupHashtag(); // Worklist: is this page in the list? (Then the panel works here even // outside the usual namespaces.) var inList = wlSyncCurrent(); mw.hook('postEdit').add(function () { if (ssGet(NEXT_KEY) === PAGE) { ssSet(NEXT_KEY, null); var i = wlNextIndex(1); if (i !== -1) { mw.notify('Saved. Opening the next page…'); wlGo(i); } } }); if (!inList && cfg.namespaces.indexOf(mw.config.get('wgNamespaceNumber')) === -1) { return; } if (ACTION !== 'view' && !IS_EDIT) { return; } addStyles(); var link = mw.util.addPortletLink('p-tb', '#', 'Media Hunter', 't-mediahunter', 'Find images on Commons and English Wikipedia for this page'); if (link) { $(link).on('click', function (e) { e.preventDefault(); if ($panel && $panel.is(':visible')) { closePanel(); } else { openPanel(); } }); } if (ssGet(OPEN_KEY) || (cfg.autoOpen && !IS_EDIT)) { openPanel(); } // Keep "already on page" current as the page changes. if (IS_EDIT) { mw.loader.using('jquery.textSelection').then(function () { setInterval(scanEditor, 1500); }); } else { // Fires when the article content is re-rendered (e.g. after a // VisualEditor save) — re-read which files the page uses. mw.hook('wikipage.content').add(debounce(function () { if ($panel && !S.loading) { refreshUsed(); } }, 600)); } } mw.loader.using(['mediawiki.api', 'mediawiki.ForeignApi', 'mediawiki.util']).then(function () { $(init); }); }()); q39k8xcq59jg0qjzo5fyvjnj77rshp5 3 673718 4682073 2026-11-01T15:35:12Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4682073 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Ransipan | Ransipan | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 15:35, 1 നവംബർ 2026 (UTC) ra1w714hkzsm4anki04nahz4t0zs3as 3 673719 4682074 2026-11-01T15:49:40Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4682074 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: ചിഞ് | ചിഞ് | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 15:49, 1 നവംബർ 2026 (UTC) i1ld3fmt6dgm9eoqs5zwgp41ja6egsa 0 673720 4682081 2026-11-01T16:36:28Z Malikaveedu 16584 '{{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> |name = സിൻജിബാർ |other_name = |native_name = {{lang|ar|زنجبار}} |nickname = |type = Town |motto = <!-- images and maps -----------> |image = Zinjiba...' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു 4682081 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> |name = സിൻജിബാർ |other_name = |native_name = {{lang|ar|زنجبار}} |nickname = |type = Town |motto = <!-- images and maps -----------> |image = Zinjibar, 2011.png |image_size = |caption = Zinjibar in 2011, during the [[Battle of Zinjibar (2011–2012)|Battle of Zinjibar]] |image_flag = |flag_size = |image_seal = |seal_size = |image_shield = |shield_size = |image_map = |map_size = |map_caption = |pushpin_map = Yemen<!-- the name of a location map as per http://en.wikipedia.org/wiki/Template:Location_map --> |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map_size = 300 |pushpin_caption = Location in Yemen <!-- Location ------------------> |subdivision_type = Country |subdivision_name = {{flag|Yemen}} |subdivision_type1 = [[Governorates of Yemen|Governorate]] |subdivision_name1 = [[Abyan Governorate|Abyan]] |subdivision_type2 = [[Districts of Yemen|District]] |subdivision_name2 = [[Zinjibar District|Zinjibar]] |subdivision_type3 = |subdivision_name3 = |p1 = |<!-- Politics -----------------> |government_footnotes = |government_type = |leader_title = |leader_name = |leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> |leader_name1 = |established_title = <!-- Settled --> |established_date = <!-- Area ---------------------> |area_magnitude = |unit_pref = Imperial <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> |area_footnotes = |area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> |population_as_of = 2004 |population_footnotes = |population_note = |population_total = 19,879 |population_density_km2 = |population_density_sq_mi = |population_metro = |population_density_metro_km2 = |population_density_metro_sq_mi = |population_blank1_title = Ethnicities |population_blank1 = |population_density_blank1_km2 = |population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> |time_zone = Yemen Standard Time |utc_offset = +3 |time_zone_DST = |utc_offset_DST = |coordinates = {{coord|13|7|42|N|45|22|49|E|region:YE|display=inline,title}} |elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> |elevation_m = 5 |elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> |postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> |postal_code = |area_code = |custom_label_sec1 = |custom_data_sec1 = |custom_label1_sec1 = |custom_data1_sec1 = |website = |footnotes = }} യെമന്റെ തെക്ക്-മധ്യ മേഖലയിലെ ഒരു തുറമുഖവും തീരദേശ പട്ടണവുമാണ് '''സിൻജിബാർ''' ([[അറബി ഭാഷ|അറബിക്]]: زِنْجِبَار). സിൻജിബാർ ജില്ലയുടെയും അബ്യാൻ ഗവർണറേറ്റിന്റെയും തലസ്ഥാനമാണിത്. അബ്യാൻ ഡെൽറ്റയിൽ, വാദി ബാനയ്ക്ക് സമീപമാണ് ഈ പട്ടണം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. 1962 മുതൽ 1967 വരെ, സിൻജിബാർ പട്ടണം ഫദ്‌ലി സുൽത്താനേറ്റിന്റെ ഭരണതലസ്ഥാനമായിരുന്നുവെങ്കിലും; രാജകുടുംബത്തിന്റെ വസതി പഴയ തലസ്ഥാനമായ ഷുഖ്‌റയിൽ തന്നെ തുടർന്നു. 2004-ലെ സെൻസസ് പ്രകാരം, സിൻജിബാർ പട്ടണത്തിലെ ജനസംഖ്യ 19,879 ആയിരുന്നു. ഇവിടെ ഒരു ചെറിയ കടലോര റിസോർട്ടും മത്സ്യബന്ധന വ്യവസായവും പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. ഈ പ്രദേശത്ത് കൃഷി ചെയ്യുന്ന പരുത്തി ഇവിടെ വിപണനം ചെയ്യപ്പെടുന്നു. == അവലംബങ്ങൾ == bml46aoajfukowb22ft2yxx1zft8kbi 4682082 4682081 2026-11-01T16:37:36Z Malikaveedu 16584 4682082 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> |name = സിൻജിബാർ |other_name = |native_name = {{lang|ar|زنجبار}} |nickname = |type = Town |motto = <!-- images and maps -----------> |image = Zinjibar, 2011.png |image_size = |caption = Zinjibar in 2011, during the [[Battle of Zinjibar (2011–2012)|Battle of Zinjibar]] |image_flag = |flag_size = |image_seal = |seal_size = |image_shield = |shield_size = |image_map = |map_size = |map_caption = |pushpin_map = Yemen<!-- the name of a location map as per http://en.wikipedia.org/wiki/Template:Location_map --> |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map_size = 300 |pushpin_caption = Location in Yemen <!-- Location ------------------> |subdivision_type = Country |subdivision_name = {{flag|Yemen}} |subdivision_type1 = [[Governorates of Yemen|Governorate]] |subdivision_name1 = [[Abyan Governorate|Abyan]] |subdivision_type2 = [[Districts of Yemen|District]] |subdivision_name2 = [[Zinjibar District|Zinjibar]] |subdivision_type3 = |subdivision_name3 = |p1 = |<!-- Politics -----------------> |government_footnotes = |government_type = |leader_title = |leader_name = |leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> |leader_name1 = |established_title = <!-- Settled --> |established_date = <!-- Area ---------------------> |area_magnitude = |unit_pref = Imperial <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> |area_footnotes = |area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> |population_as_of = 2004 |population_footnotes = |population_note = |population_total = 19,879 |population_density_km2 = |population_density_sq_mi = |population_metro = |population_density_metro_km2 = |population_density_metro_sq_mi = |population_blank1_title = Ethnicities |population_blank1 = |population_density_blank1_km2 = |population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> |time_zone = Yemen Standard Time |utc_offset = +3 |time_zone_DST = |utc_offset_DST = |coordinates = {{coord|13|7|42|N|45|22|49|E|region:YE|display=inline,title}} |elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> |elevation_m = 5 |elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> |postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> |postal_code = |area_code = |custom_label_sec1 = |custom_data_sec1 = |custom_label1_sec1 = |custom_data1_sec1 = |website = |footnotes = }} യെമന്റെ തെക്ക്-മധ്യ മേഖലയിലെ ഒരു തുറമുഖവും തീരദേശ പട്ടണവുമാണ് '''സിൻജിബാർ''' ([[അറബി ഭാഷ|അറബിക്]]: زِنْجِبَار). സിൻജിബാർ ജില്ലയുടെയും അബ്യാൻ ഗവർണറേറ്റിന്റെയും തലസ്ഥാനമാണിത്. അബ്യാൻ ഡെൽറ്റയിൽ, വാദി ബാനയ്ക്ക് സമീപമാണ് ഈ പട്ടണം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.<ref>Hämäläinen, Pertti (1999) ''Yemen'' Lonely Planet, Melbourne, Victoria, Australia, page 195, {{ISBN|0-86442-603-8}}</ref> 1962 മുതൽ 1967 വരെ, സിൻജിബാർ പട്ടണം ഫദ്‌ലി സുൽത്താനേറ്റിന്റെ ഭരണതലസ്ഥാനമായിരുന്നുവെങ്കിലും; രാജകുടുംബത്തിന്റെ വസതി പഴയ തലസ്ഥാനമായ ഷുഖ്‌റയിൽ തന്നെ തുടർന്നു. 2004-ലെ സെൻസസ് പ്രകാരം, സിൻജിബാർ പട്ടണത്തിലെ ജനസംഖ്യ 19,879 ആയിരുന്നു. ഇവിടെ ഒരു ചെറിയ കടലോര റിസോർട്ടും മത്സ്യബന്ധന വ്യവസായവും പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്.<ref>Hämäläinen, Pertti (1999) ''Yemen'' Lonely Planet, Melbourne, Victoria, Australia, page 230, {{ISBN|0-86442-603-8}}</ref> ഈ പ്രദേശത്ത് കൃഷി ചെയ്യുന്ന പരുത്തി ഇവിടെ വിപണനം ചെയ്യപ്പെടുന്നു.<ref>Dresch, Paul (2000) ''A history of modern Yemen'' Cambridge University Press, New York, [https://books.google.com/books?id=7jxR2q-F3o4C&pg=PA121 page 121], {{ISBN|0-521-79092-1}}</ref> == അവലംബങ്ങൾ == gnsb8ji64go2ykdpisyous9jruufrj0 4682200 4682082 2026-11-02T06:21:52Z Malikaveedu 16584 4682200 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> |name = സിൻജിബാർ |other_name = |native_name = {{lang|ar|زنجبار}} |nickname = |type = Town |motto = <!-- images and maps -----------> |image = Zinjibar, 2011.png |image_size = |caption = Zinjibar in 2011, during the [[Battle of Zinjibar (2011–2012)|Battle of Zinjibar]] |image_flag = |flag_size = |image_seal = |seal_size = |image_shield = |shield_size = |image_map = |map_size = |map_caption = |pushpin_map = Yemen<!-- the name of a location map as per http://en.wikipedia.org/wiki/Template:Location_map --> |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map_size = 300 |pushpin_caption = Location in Yemen <!-- Location ------------------> |subdivision_type = Country |subdivision_name = {{flag|Yemen}} |subdivision_type1 = [[Governorates of Yemen|Governorate]] |subdivision_name1 = [[Abyan Governorate|Abyan]] |subdivision_type2 = [[Districts of Yemen|District]] |subdivision_name2 = [[Zinjibar District|Zinjibar]] |subdivision_type3 = |subdivision_name3 = |p1 = |<!-- Politics -----------------> |government_footnotes = |government_type = |leader_title = |leader_name = |leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> |leader_name1 = |established_title = <!-- Settled --> |established_date = <!-- Area ---------------------> |area_magnitude = |unit_pref = Imperial <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> |area_footnotes = |area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> |population_as_of = 2004 |population_footnotes = |population_note = |population_total = 19,879 |population_density_km2 = |population_density_sq_mi = |population_metro = |population_density_metro_km2 = |population_density_metro_sq_mi = |population_blank1_title = Ethnicities |population_blank1 = |population_density_blank1_km2 = |population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> |time_zone = Yemen Standard Time |utc_offset = +3 |time_zone_DST = |utc_offset_DST = |coordinates = {{coord|13|7|42|N|45|22|49|E|region:YE|display=inline,title}} |elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> |elevation_m = 5 |elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> |postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> |postal_code = |area_code = |custom_label_sec1 = |custom_data_sec1 = |custom_label1_sec1 = |custom_data1_sec1 = |website = |footnotes = }} [[യെമൻ|യെമന്റെ]] തെക്ക്-മധ്യ മേഖലയിലെ ഒരു തുറമുഖവും തീരദേശ പട്ടണവുമാണ് '''സിൻജിബാർ''' ([[അറബി ഭാഷ|അറബിക്]]: زِنْجِبَار). സിൻജിബാർ ജില്ലയുടെയും അബ്യാൻ ഗവർണറേറ്റിന്റെയും തലസ്ഥാനമാണിത്. അബ്യാൻ ഡെൽറ്റയിൽ, വാദി ബാനയ്ക്ക് സമീപമാണ് ഈ പട്ടണം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.<ref>Hämäläinen, Pertti (1999) ''Yemen'' Lonely Planet, Melbourne, Victoria, Australia, page 195, {{ISBN|0-86442-603-8}}</ref> 1962 മുതൽ 1967 വരെ, സിൻജിബാർ പട്ടണം ഫദ്‌ലി സുൽത്താനേറ്റിന്റെ ഭരണതലസ്ഥാനമായിരുന്നുവെങ്കിലും; രാജകുടുംബത്തിന്റെ വസതി പഴയ തലസ്ഥാനമായ ഷുഖ്‌റയിൽ തന്നെ തുടർന്നു. 2004-ലെ സെൻസസ് പ്രകാരം, സിൻജിബാർ പട്ടണത്തിലെ ജനസംഖ്യ 19,879 ആയിരുന്നു. ഇവിടെ ഒരു ചെറിയ കടലോര റിസോർട്ടും മത്സ്യബന്ധന വ്യവസായവും പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്.<ref>Hämäläinen, Pertti (1999) ''Yemen'' Lonely Planet, Melbourne, Victoria, Australia, page 230, {{ISBN|0-86442-603-8}}</ref> ഈ പ്രദേശത്ത് കൃഷി ചെയ്യുന്ന പരുത്തി ഇവിടെ വിപണനം ചെയ്യപ്പെടുന്നു.<ref>Dresch, Paul (2000) ''A history of modern Yemen'' Cambridge University Press, New York, [https://books.google.com/books?id=7jxR2q-F3o4C&pg=PA121 page 121], {{ISBN|0-521-79092-1}}</ref> == അവലംബങ്ങൾ == 9sn8jtwhwnacgdbvpjnle566h4g0m7r 0 673721 4682088 2026-11-01T17:04:11Z TheGreatEditor024 211141 Translated from [[en:Mil Mi-54]] 4682088 wikitext text/x-wiki {{Short description|പ്രൊജക്റ്റ് ചെയ്ത യൂട്ടിലിറ്റി ഹെലികോപ്റ്റർ}} {{Infobox aircraft|name=Mi-54|logo=|logo_size=|image=Khokhloma helicopter.jpg|alt=|caption=MAKS 2007 എയർഷോയിൽ മിൽ മി-54 മോക്ക്അപ്പ്|long_caption=|other_names=|aircraft_type=സിവിൽ യൂട്ടിലിറ്റി ഹെലികോപ്റ്റർ|aim=|outcome=|related=|national_origin=[[റഷ്യ]]|manufacturer=[[മിൽ മോസ്കോ ഹെലികോപ്റ്റർ പ്ലാന്റ്]]|design_group=|designer=|builder=|issuer=|status=|owners=|primary_user=|more_users=|service=|major_applications=|proposals=|prototypes=|number_built=|construction_number=|civil_registration=|military_serial=|radio_code=|requirement=|aircraft_carried=|flights=|total_hours=|total_distance=|construction_date=|introduction=|retired=|first_flight=|initiated=|in_service=|last_flight=|expected=|developed_from=|variants=|developed_into=|preservation=|fate=|predecessors=|successors=|concluded=}} '''മിൽ മി-54''' രണ്ട് ടർബൈൻ എൻജിനുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നതിനായി രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത ഒരു സിവിലിയൻ ആവശ്യങ്ങൾക്കുള്ള ഹെലികോപ്റ്ററായിരുന്നു. 1992-ലാണ് ഈ പദ്ധതി ആദ്യമായി പ്രഖ്യാപിച്ചത്. മിൽ മി-2, മിൽ മി-8 ഹെലികോപ്റ്ററുകൾക്ക് പകരക്കാരനായാണ് ഇത് വിഭാവനം ചെയ്തത്. 574 കിലോവാട്ട് ശേഷിയുള്ള രണ്ട് സാറ്റേൺ/ല്യൂൽക്ക AL-32 ടർബോഷാഫ്റ്റ് എൻജിനുകൾ ഘടിപ്പിക്കാനായിരുന്നു പദ്ധതി. പ്രധാന റോട്ടറിനും ടെയിൽ റോട്ടറിനും നാല് ബ്ലേഡുകൾ വീതം ഉണ്ടായിരിക്കുമായിരുന്നു. മുൻവശത്ത് ഒരു ചക്രവും പിന്നിൽ രണ്ട് ചക്രങ്ങളുമുള്ള സ്ഥിരമായ ട്രൈസൈക്കിൾ ലാൻഡിങ് ഗിയറും ഇതിന്റെ രൂപകൽപ്പനയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. പിന്നിലെ ചക്രങ്ങൾ ഹെലികോപ്റ്ററിന്റെ ഇരുവശങ്ങളിലുമുള്ള നീണ്ട ഭാഗങ്ങളിൽ ഘടിപ്പിക്കാനായിരുന്നു ഉദ്ദേശിച്ചിരുന്നത്.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.aerospace-technology.com/projects/mil-mi-54-transport/|title=Mil Moscow Mi-54 Multirole Transport Helicopter - Aerospace Technology|access-date=2022-03-21|website=www.aerospace-technology.com}}</ref> == സാങ്കേതിക വിവരങ്ങൾ == അവലംബം:<ref name=":1" /> === പൊതുവായ സവിശേഷതകൾ === * ജീവനക്കാർ: 2 * യാത്രക്കാരുടെ ശേഷി: 10–12 പേർ * നീളം: 13.113 മീറ്റർ (43 അടി) * ഉയരം: 4.8 മീറ്റർ (15 അടി 9 ഇഞ്ച്) * ശൂന്യഭാരം: 3,000 കിലോഗ്രാം (6,614 പൗണ്ട്) * പരമാവധി പറന്നുയരൽ ഭാരം: പുറത്ത് ചരക്ക് തൂക്കിയുള്ള നിലയിൽ 4,700 കിലോഗ്രാം (10,362 പൗണ്ട്); ഉള്ളിൽ ചരക്ക് വഹിക്കുമ്പോൾ 4,500 കിലോഗ്രാം * എൻജിനുകൾ: 2 × സാറ്റേൺ/ല്യൂൽക്ക AL-32 ടർബോഷാഫ്റ്റ് എൻജിനുകൾ; ഓരോന്നിനും 575 കിലോവാട്ട് (771 കുതിരശക്തി) * പ്രധാന റോട്ടറിന്റെ വ്യാസം: 13.5 മീറ്റർ (44 അടി 3 ഇഞ്ച്) * പ്രധാന റോട്ടറിന്റെ വിസ്തീർണം: 143.16 ചതുരശ്ര മീറ്റർ (1,541 ചതുരശ്ര അടി) === പ്രകടനം === * പരമാവധി വേഗത: മണിക്കൂറിൽ 280 കിലോമീറ്റർ (170 മൈൽ; 150 നോട്ട്) * യാത്രാവേഗം: മണിക്കൂറിൽ 260 കിലോമീറ്റർ (160 മൈൽ; 140 നോട്ട്) * ദൂരപരിധി: 600 കിലോമീറ്റർ (370 മൈൽ; 320 നോട്ടിക്കൽ മൈൽ) * സർവീസ് സീലിങ്: 5,500 മീറ്റർ (18,000 അടി) == അവലംബങ്ങൾ == 62dgpfez1u4fulmzprdzjol51f8fism 4682092 4682088 2026-11-01T17:07:36Z TheGreatEditor024 211141 4682092 wikitext text/x-wiki {{Short description|പ്രൊജക്റ്റ് ചെയ്ത യൂട്ടിലിറ്റി ഹെലികോപ്റ്റർ}} {{Infobox aircraft|name=Mi-54|logo=|logo_size=|image=Khokhloma helicopter.jpg|alt=|caption=MAKS 2007 എയർഷോയിൽ മിൽ മി-54 മോക്ക്അപ്പ്|long_caption=|other_names=|aircraft_type=സിവിൽ യൂട്ടിലിറ്റി ഹെലികോപ്റ്റർ|aim=|outcome=|related=|national_origin=[[റഷ്യ]]|manufacturer=[[മിൽ മോസ്കോ ഹെലികോപ്റ്റർ പ്ലാന്റ്]]|design_group=|designer=|builder=|issuer=|status=|owners=|primary_user=|more_users=|service=|major_applications=|proposals=|prototypes=|number_built=|construction_number=|civil_registration=|military_serial=|radio_code=|requirement=|aircraft_carried=|flights=|total_hours=|total_distance=|construction_date=|introduction=|retired=|first_flight=|initiated=|in_service=|last_flight=|expected=|developed_from=|variants=|developed_into=|preservation=|fate=|predecessors=|successors=|concluded=}} '''മിൽ മി-54''' രണ്ട് ടർബൈൻ എൻജിനുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നതിനായി രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത ഒരു സിവിലിയൻ ആവശ്യങ്ങൾക്കുള്ള ഹെലികോപ്റ്ററായിരുന്നു. 1992-ലാണ് ഈ പദ്ധതി ആദ്യമായി പ്രഖ്യാപിച്ചത്. മിൽ മി-2, മിൽ മി-8 ഹെലികോപ്റ്ററുകൾക്ക് പകരക്കാരനായാണ് ഇത് വിഭാവനം ചെയ്തത്. 574 കിലോവാട്ട് ശേഷിയുള്ള രണ്ട് സാറ്റേൺ/ല്യൂൽക്ക AL-32 ടർബോഷാഫ്റ്റ് എൻജിനുകൾ ഘടിപ്പിക്കാനായിരുന്നു പദ്ധതി. പ്രധാന റോട്ടറിനും ടെയിൽ റോട്ടറിനും നാല് ബ്ലേഡുകൾ വീതം ഉണ്ടായിരിക്കുമായിരുന്നു. മുൻവശത്ത് ഒരു ചക്രവും പിന്നിൽ രണ്ട് ചക്രങ്ങളുമുള്ള സ്ഥിരമായ ട്രൈസൈക്കിൾ ലാൻഡിങ് ഗിയറും ഇതിന്റെ രൂപകൽപ്പനയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. പിന്നിലെ ചക്രങ്ങൾ ഹെലികോപ്റ്ററിന്റെ ഇരുവശങ്ങളിലുമുള്ള നീണ്ട ഭാഗങ്ങളിൽ ഘടിപ്പിക്കാനായിരുന്നു ഉദ്ദേശിച്ചിരുന്നത്.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.aerospace-technology.com/projects/mil-mi-54-transport/|title=Mil Moscow Mi-54 Multirole Transport Helicopter - Aerospace Technology|access-date=2022-03-21|website=www.aerospace-technology.com}}</ref> == സാങ്കേതിക വിവരങ്ങൾ == അവലംബം:<ref name=":1" /> === പൊതുവായ സവിശേഷതകൾ === * ജീവനക്കാർ: 2 * യാത്രക്കാരുടെ ശേഷി: 10–12 പേർ * നീളം: 13.113 മീറ്റർ (43 അടി) * ഉയരം: 4.8 മീറ്റർ (15 അടി 9 ഇഞ്ച്) * ശൂന്യഭാരം: 3,000 കിലോഗ്രാം (6,614 പൗണ്ട്) * പരമാവധി പറന്നുയരൽ ഭാരം: പുറത്ത് ചരക്ക് തൂക്കിയുള്ള നിലയിൽ 4,700 കിലോഗ്രാം (10,362 പൗണ്ട്); ഉള്ളിൽ ചരക്ക് വഹിക്കുമ്പോൾ 4,500 കിലോഗ്രാം * എൻജിനുകൾ: 2 × സാറ്റേൺ/ല്യൂൽക്ക AL-32 ടർബോഷാഫ്റ്റ് എൻജിനുകൾ; ഓരോന്നിനും 575 കിലോവാട്ട് (771 കുതിരശക്തി) * പ്രധാന റോട്ടറിന്റെ വ്യാസം: 13.5 മീറ്റർ (44 അടി 3 ഇഞ്ച്) * പ്രധാന റോട്ടറിന്റെ വിസ്തീർണം: 143.16 ചതുരശ്ര മീറ്റർ (1,541 ചതുരശ്ര അടി) === പ്രകടനം === * പരമാവധി വേഗത: മണിക്കൂറിൽ 280 കിലോമീറ്റർ (170 മൈൽ; 150 നോട്ട്) * യാത്രാവേഗം: മണിക്കൂറിൽ 260 കിലോമീറ്റർ (160 മൈൽ; 140 നോട്ട്) * ദൂരപരിധി: 600 കിലോമീറ്റർ (370 മൈൽ; 320 നോട്ടിക്കൽ മൈൽ) * സർവീസ് സീലിങ്: 5,500 മീറ്റർ (18,000 അടി) == അവലംബങ്ങൾ == [[വർഗ്ഗം:ഹെലിക്കോപ്പ്റ്ററുകൾ]] tiz2gr4qvtl2cviq5ry1xn8qeyamwyf 4682093 4682092 2026-11-01T17:08:14Z TheGreatEditor024 211141 4682093 wikitext text/x-wiki {{Short description|പ്രൊജക്റ്റ് ചെയ്ത യൂട്ടിലിറ്റി ഹെലികോപ്റ്റർ}} {{Infobox aircraft|name=മിൽ മി-54|logo=|logo_size=|image=Khokhloma helicopter.jpg|alt=|caption=MAKS 2007 എയർഷോയിൽ മിൽ മി-54 മോക്ക്അപ്പ്|long_caption=|other_names=|aircraft_type=സിവിൽ യൂട്ടിലിറ്റി ഹെലികോപ്റ്റർ|aim=|outcome=|related=|national_origin=[[റഷ്യ]]|manufacturer=[[മിൽ മോസ്കോ ഹെലികോപ്റ്റർ പ്ലാന്റ്]]|design_group=|designer=|builder=|issuer=|status=|owners=|primary_user=|more_users=|service=|major_applications=|proposals=|prototypes=|number_built=|construction_number=|civil_registration=|military_serial=|radio_code=|requirement=|aircraft_carried=|flights=|total_hours=|total_distance=|construction_date=|introduction=|retired=|first_flight=|initiated=|in_service=|last_flight=|expected=|developed_from=|variants=|developed_into=|preservation=|fate=|predecessors=|successors=|concluded=}} '''മിൽ മി-54''' രണ്ട് ടർബൈൻ എൻജിനുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നതിനായി രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത ഒരു സിവിലിയൻ ആവശ്യങ്ങൾക്കുള്ള ഹെലികോപ്റ്ററായിരുന്നു. 1992-ലാണ് ഈ പദ്ധതി ആദ്യമായി പ്രഖ്യാപിച്ചത്. മിൽ മി-2, മിൽ മി-8 ഹെലികോപ്റ്ററുകൾക്ക് പകരക്കാരനായാണ് ഇത് വിഭാവനം ചെയ്തത്. 574 കിലോവാട്ട് ശേഷിയുള്ള രണ്ട് സാറ്റേൺ/ല്യൂൽക്ക AL-32 ടർബോഷാഫ്റ്റ് എൻജിനുകൾ ഘടിപ്പിക്കാനായിരുന്നു പദ്ധതി. പ്രധാന റോട്ടറിനും ടെയിൽ റോട്ടറിനും നാല് ബ്ലേഡുകൾ വീതം ഉണ്ടായിരിക്കുമായിരുന്നു. മുൻവശത്ത് ഒരു ചക്രവും പിന്നിൽ രണ്ട് ചക്രങ്ങളുമുള്ള സ്ഥിരമായ ട്രൈസൈക്കിൾ ലാൻഡിങ് ഗിയറും ഇതിന്റെ രൂപകൽപ്പനയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. പിന്നിലെ ചക്രങ്ങൾ ഹെലികോപ്റ്ററിന്റെ ഇരുവശങ്ങളിലുമുള്ള നീണ്ട ഭാഗങ്ങളിൽ ഘടിപ്പിക്കാനായിരുന്നു ഉദ്ദേശിച്ചിരുന്നത്.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.aerospace-technology.com/projects/mil-mi-54-transport/|title=Mil Moscow Mi-54 Multirole Transport Helicopter - Aerospace Technology|access-date=2022-03-21|website=www.aerospace-technology.com}}</ref> == സാങ്കേതിക വിവരങ്ങൾ == അവലംബം:<ref name=":1" /> === പൊതുവായ സവിശേഷതകൾ === * ജീവനക്കാർ: 2 * യാത്രക്കാരുടെ ശേഷി: 10–12 പേർ * നീളം: 13.113 മീറ്റർ (43 അടി) * ഉയരം: 4.8 മീറ്റർ (15 അടി 9 ഇഞ്ച്) * ശൂന്യഭാരം: 3,000 കിലോഗ്രാം (6,614 പൗണ്ട്) * പരമാവധി പറന്നുയരൽ ഭാരം: പുറത്ത് ചരക്ക് തൂക്കിയുള്ള നിലയിൽ 4,700 കിലോഗ്രാം (10,362 പൗണ്ട്); ഉള്ളിൽ ചരക്ക് വഹിക്കുമ്പോൾ 4,500 കിലോഗ്രാം * എൻജിനുകൾ: 2 × സാറ്റേൺ/ല്യൂൽക്ക AL-32 ടർബോഷാഫ്റ്റ് എൻജിനുകൾ; ഓരോന്നിനും 575 കിലോവാട്ട് (771 കുതിരശക്തി) * പ്രധാന റോട്ടറിന്റെ വ്യാസം: 13.5 മീറ്റർ (44 അടി 3 ഇഞ്ച്) * പ്രധാന റോട്ടറിന്റെ വിസ്തീർണം: 143.16 ചതുരശ്ര മീറ്റർ (1,541 ചതുരശ്ര അടി) === പ്രകടനം === * പരമാവധി വേഗത: മണിക്കൂറിൽ 280 കിലോമീറ്റർ (170 മൈൽ; 150 നോട്ട്) * യാത്രാവേഗം: മണിക്കൂറിൽ 260 കിലോമീറ്റർ (160 മൈൽ; 140 നോട്ട്) * ദൂരപരിധി: 600 കിലോമീറ്റർ (370 മൈൽ; 320 നോട്ടിക്കൽ മൈൽ) * സർവീസ് സീലിങ്: 5,500 മീറ്റർ (18,000 അടി) == അവലംബങ്ങൾ == [[വർഗ്ഗം:ഹെലിക്കോപ്പ്റ്ററുകൾ]] r7mevbzfieawdfpacop73tlfygoi6lq 4682094 4682093 2026-11-01T17:08:45Z TheGreatEditor024 211141 4682094 wikitext text/x-wiki {{Short description|പ്രൊജക്റ്റ് ചെയ്ത യൂട്ടിലിറ്റി ഹെലികോപ്റ്റർ}} {{Infobox aircraft|name=മിൽ മി-54|logo=|logo_size=|image=Khokhloma helicopter.jpg|alt=|caption=MAKS 2007 എയർഷോയിൽ മിൽ മി-54 മോക്ക്അപ്പ്|long_caption=|other_names=|aircraft_type=സിവിൽ യൂട്ടിലിറ്റി ഹെലികോപ്റ്റർ|aim=|outcome=|related=|national_origin=[[റഷ്യ]]|manufacturer=[[മിൽ മോസ്കോ ഹെലികോപ്റ്റർ പ്ലാന്റ്]]|design_group=|designer=|builder=|issuer=|status=|owners=|primary_user=|more_users=|service=|major_applications=|proposals=|prototypes=|number_built=|construction_number=|civil_registration=|military_serial=|radio_code=|requirement=|aircraft_carried=|flights=|total_hours=|total_distance=|construction_date=|introduction=|retired=|first_flight=|initiated=|in_service=|last_flight=|expected=|developed_from=|variants=|developed_into=|preservation=|fate=|predecessors=|successors=|concluded=}} '''മിൽ മി-54''' രണ്ട് ടർബൈൻ എൻജിനുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നതിനായി രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത ഒരു സിവിലിയൻ ആവശ്യങ്ങൾക്കുള്ള ഹെലികോപ്റ്ററായിരുന്നു. 1992-ലാണ് ഈ പദ്ധതി ആദ്യമായി പ്രഖ്യാപിച്ചത്. മിൽ മി-2, മിൽ മി-8 ഹെലികോപ്റ്ററുകൾക്ക് പകരക്കാരനായാണ് ഇത് വിഭാവനം ചെയ്തത്. 574 കിലോവാട്ട് ശേഷിയുള്ള രണ്ട് സാറ്റേൺ/ല്യൂൽക്ക AL-32 ടർബോഷാഫ്റ്റ് എൻജിനുകൾ ഘടിപ്പിക്കാനായിരുന്നു പദ്ധതി. പ്രധാന റോട്ടറിനും ടെയിൽ റോട്ടറിനും നാല് ബ്ലേഡുകൾ വീതം ഉണ്ടായിരിക്കുമായിരുന്നു. മുൻവശത്ത് ഒരു ചക്രവും പിന്നിൽ രണ്ട് ചക്രങ്ങളുമുള്ള സ്ഥിരമായ ട്രൈസൈക്കിൾ ലാൻഡിങ് ഗിയറും ഇതിന്റെ രൂപകൽപ്പനയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. പിന്നിലെ ചക്രങ്ങൾ ഹെലികോപ്റ്ററിന്റെ ഇരുവശങ്ങളിലുമുള്ള നീണ്ട ഭാഗങ്ങളിൽ ഘടിപ്പിക്കാനായിരുന്നു ഉദ്ദേശിച്ചിരുന്നത്.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.aerospace-technology.com/projects/mil-mi-54-transport/|title=Mil Moscow Mi-54 Multirole Transport Helicopter - Aerospace Technology|access-date=2022-03-21|website=www.aerospace-technology.com}}</ref> == സാങ്കേതിക വിവരങ്ങൾ == അവലംബം:<ref name=":1" /> === പൊതുവായ സവിശേഷതകൾ === * ജീവനക്കാർ: 2 * യാത്രക്കാരുടെ ശേഷി: 10–12 പേർ * നീളം: 13.113 മീറ്റർ (43 അടി) * ഉയരം: 4.8 മീറ്റർ (15 അടി 9 ഇഞ്ച്) * ശൂന്യഭാരം: 3,000 കിലോഗ്രാം (6,614 പൗണ്ട്) * പരമാവധി പറന്നുയരൽ ഭാരം: പുറത്ത് ചരക്ക് തൂക്കിയുള്ള നിലയിൽ 4,700 കിലോഗ്രാം (10,362 പൗണ്ട്); ഉള്ളിൽ ചരക്ക് വഹിക്കുമ്പോൾ 4,500 കിലോഗ്രാം * എൻജിനുകൾ: 2 × സാറ്റേൺ/ല്യൂൽക്ക AL-32 ടർബോഷാഫ്റ്റ് എൻജിനുകൾ; ഓരോന്നിനും 575 കിലോവാട്ട് (771 കുതിരശക്തി) * പ്രധാന റോട്ടറിന്റെ വ്യാസം: 13.5 മീറ്റർ (44 അടി 3 ഇഞ്ച്) * പ്രധാന റോട്ടറിന്റെ വിസ്തീർണം: 143.16 ചതുരശ്ര മീറ്റർ (1,541 ചതുരശ്ര അടി) === പ്രകടനം === * പരമാവധി വേഗത: മണിക്കൂറിൽ 280 കിലോമീറ്റർ (170 മൈൽ; 150 നോട്ട്) * യാത്രാവേഗം: മണിക്കൂറിൽ 260 കിലോമീറ്റർ (160 മൈൽ; 140 നോട്ട്) * ദൂരപരിധി: 600 കിലോമീറ്റർ (370 മൈൽ; 320 നോട്ടിക്കൽ മൈൽ) * സർവീസ് സീലിങ്: 5,500 മീറ്റർ (18,000 അടി) == അവലംബങ്ങൾ == [[വർഗ്ഗം:ഹെലിക്കോപ്പ്റ്ററുകൾ]] <references />{{Mil aircraft}} h85xak8ceawfozh7kk2zt373fczm1s1 0 673722 4682104 2026-11-01T18:06:56Z Ayshamarjana 131632 '{{Infobox school | name = ജി.ജി.എൽ.പി.എസ്. ഈസ്റ്റ് കല്ലായി | image = | image_size = | caption = ജി.ജി.എൽ.പി.എസ്. ഈസ്റ്റ് കല്ലായി | location = [[കല്ലായി]] | country = ഇന്ത്യ | coordinates = | other_n...' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു 4682104 wikitext text/x-wiki {{Infobox school | name = ജി.ജി.എൽ.പി.എസ്. ഈസ്റ്റ് കല്ലായി | image = | image_size = | caption = ജി.ജി.എൽ.പി.എസ്. ഈസ്റ്റ് കല്ലായി | location = [[കല്ലായി]] | country = ഇന്ത്യ | coordinates = | other_name = | type = പൊതുവിദ്യാലയം (സർക്കാർ) | established = {{Start date|1936|df=yes}} | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = കോഴിക്കോട് | educational_authority = കോഴിക്കോട് സിറ്റി ഉപജില്ല | grades = 1 മുതൽ 4 വരെ | medium_of_language = മലയാളം | website = | udisce_code = 32041401331 | Kerala_school_code = 17201 }} [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[കോഴിക്കോട് ജില്ല|കോഴിക്കോട് ജില്ലയിലെ]] [[കോഴിക്കോട് താലൂക്ക്|കോഴിക്കോട് താലൂക്കിൽ]] [[കല്ലായി]] എന്ന പ്രദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു സർക്കാർ വിദ്യാലയമാണ് '''ജി.ജി.എൽ.പി.എസ്. ഈസ്റ്റ് കല്ലായി'''.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/17201|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-10-15}}</ref> കേരളസംസ്ഥാന പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിന്റെ കീഴിലുള്ള സ്ഥാപനമാണ് ഇത്. <ref>{{Cite web|url=https://kys.udiseplus.gov.in/|title=udiseplus.gov.in|access-date=October 15, 2026}}</ref> [[കോഴിക്കോട് സൗത്ത് നിയമസഭാമണ്ഡലം|കോഴിക്കോട് സൗത്ത് നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിലും]] കോഴിക്കോട് ലോകസഭ മണ്ഡലത്തിലുമായാണ് ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. 1936 ലാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥാപിതമായത്. കോഴിക്കോട് ജില്ലാ ആസ്ഥാനത്തു നിന്നും 3 കിലോമീറ്റർ ദൂരത്താണ് ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. കോഴിക്കോട് അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളത്തിൽ നിന്നും 20 കിലോമീറ്റർ ദൂരമാണ് ഇങ്ങോട്ടുള്ളത്. ==ചരിത്രം== 1936-ൽ കല്ലായി പ്രദേശത്ത് സ്ഥാപിതമായ സർക്കാർ എൽ.പി. സ്കൂളാണിത്. കോഴിക്കോട് കോർപ്പറേഷനിലെ ഈസ്റ്റ് കല്ലായി മേഖലയിലെ കുട്ടികൾക്ക് പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം ഉറപ്പാക്കുന്നതിൽ ഈ വിദ്യാലയം പ്രധാന പങ്കുവഹിച്ചു. ==ഭൗതിക സൗകര്യങ്ങൾ== 300 പുസ്തകങ്ങളുള്ള വായനശാലയും വായനാമുറിയും ഈ വിദ്യാലയത്തിനുണ്ട്. ഉച്ചഭക്ഷണ പദ്ധതിക്കായി അടുക്കളയും സ്കൂളിലുണ്ട്. ആകെ 4 ക്ലാസ് മുറികളുണ്ട്. 28.5 സെന്റ് വിസ്തൃതിയുമുള്ള കാമ്പസാണ് ഈ വിദ്യാലയത്തിനുള്ളത്.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/17201|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-10-15}}</ref> ==അവലംബങ്ങൾ== {{Reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== *[https://schoolwiki.in/17201 സ്കൂൾ വിക്കി വെബ്സൈറ്റ്] [[വർഗ്ഗം:കോഴിക്കോട് ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] 494senoz3uly0q2b66hg8oyavptao71 4682105 4682104 2026-11-01T18:08:13Z Ayshamarjana 131632 /* ചരിത്രം */ 4682105 wikitext text/x-wiki {{Infobox school | name = ജി.ജി.എൽ.പി.എസ്. ഈസ്റ്റ് കല്ലായി | image = | image_size = | caption = ജി.ജി.എൽ.പി.എസ്. ഈസ്റ്റ് കല്ലായി | location = [[കല്ലായി]] | country = ഇന്ത്യ | coordinates = | other_name = | type = പൊതുവിദ്യാലയം (സർക്കാർ) | established = {{Start date|1936|df=yes}} | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = കോഴിക്കോട് | educational_authority = കോഴിക്കോട് സിറ്റി ഉപജില്ല | grades = 1 മുതൽ 4 വരെ | medium_of_language = മലയാളം | website = | udisce_code = 32041401331 | Kerala_school_code = 17201 }} [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[കോഴിക്കോട് ജില്ല|കോഴിക്കോട് ജില്ലയിലെ]] [[കോഴിക്കോട് താലൂക്ക്|കോഴിക്കോട് താലൂക്കിൽ]] [[കല്ലായി]] എന്ന പ്രദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു സർക്കാർ വിദ്യാലയമാണ് '''ജി.ജി.എൽ.പി.എസ്. ഈസ്റ്റ് കല്ലായി'''.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/17201|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-10-15}}</ref> കേരളസംസ്ഥാന പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിന്റെ കീഴിലുള്ള സ്ഥാപനമാണ് ഇത്. <ref>{{Cite web|url=https://kys.udiseplus.gov.in/|title=udiseplus.gov.in|access-date=October 15, 2026}}</ref> [[കോഴിക്കോട് സൗത്ത് നിയമസഭാമണ്ഡലം|കോഴിക്കോട് സൗത്ത് നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിലും]] കോഴിക്കോട് ലോകസഭ മണ്ഡലത്തിലുമായാണ് ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. 1936 ലാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥാപിതമായത്. കോഴിക്കോട് ജില്ലാ ആസ്ഥാനത്തു നിന്നും 3 കിലോമീറ്റർ ദൂരത്താണ് ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. കോഴിക്കോട് അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളത്തിൽ നിന്നും 20 കിലോമീറ്റർ ദൂരമാണ് ഇങ്ങോട്ടുള്ളത്. ==ചരിത്രം== 1936-ൽ കല്ലായി പ്രദേശത്ത് സ്ഥാപിതമായ സർക്കാർ എൽ.പി. സ്കൂളാണിത്. 1936-ൽ മലബാർ എഡുക്കേഷൻ സൊസൈറ്റിയുടെ സെക്രട്ടറിയായിരുന്ന ശ്രീ.സർവോത്തമറാവു ആണ് ഈ സ്കൂൾ ആരംഭിച്ചത്.ആ വര്ഷം 13 വിദ്യാർഥികളാണ് സ്കൂളിൽ പ്രവേശനം നേടിയത്.കോഴിക്കോട് കോർപ്പറേഷനിലെ ഈസ്റ്റ് കല്ലായി മേഖലയിലെ കുട്ടികൾക്ക് പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം ഉറപ്പാക്കുന്നതിൽ ഈ വിദ്യാലയം പ്രധാന പങ്കുവഹിച്ചു. ==ഭൗതിക സൗകര്യങ്ങൾ== 300 പുസ്തകങ്ങളുള്ള വായനശാലയും വായനാമുറിയും ഈ വിദ്യാലയത്തിനുണ്ട്. ഉച്ചഭക്ഷണ പദ്ധതിക്കായി അടുക്കളയും സ്കൂളിലുണ്ട്. ആകെ 4 ക്ലാസ് മുറികളുണ്ട്. 28.5 സെന്റ് വിസ്തൃതിയുമുള്ള കാമ്പസാണ് ഈ വിദ്യാലയത്തിനുള്ളത്.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/17201|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-10-15}}</ref> ==അവലംബങ്ങൾ== {{Reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== *[https://schoolwiki.in/17201 സ്കൂൾ വിക്കി വെബ്സൈറ്റ്] [[വർഗ്ഗം:കോഴിക്കോട് ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] di3te3aemigneytk335luti5diaynwj 3 673723 4682119 2026-11-01T19:32:20Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4682119 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Shuhyb5264 | Shuhyb5264 | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 19:32, 1 നവംബർ 2026 (UTC) 999xi5wdgi8easm5bf06ns3asqcn6eb 0 673724 4682123 2026-11-01T20:04:34Z TheGreatEditor024 211141 Translated from [[en:Public holidays in Kuwait]] 4682123 wikitext text/x-wiki ഇത് കുവൈത്തിലെ അവധിദിനങ്ങളുടെ പട്ടികയാണ്. ഇതിൽ ചില തീയതികൾ അന്താരാഷ്ട്രതലത്തിൽ വ്യാപകമായി ഉപയോഗിക്കുന്ന സൗരാധിഷ്ഠിത ഗ്രിഗോറിയൻ കലണ്ടർ പ്രകാരവും മറ്റു ചിലത് ചാന്ദ്രാധിഷ്ഠിത ഇസ്‌ലാമിക കലണ്ടർ പ്രകാരവുമാണ് നൽകിയിരിക്കുന്നത്.<ref>{{Cite web|url=https://kuwaitnationalday.com/kuwait-national-holidays/|title=Kuwait National Holidays 2026|access-date=2026-09-04|website=kuwaitnationalday.com}}</ref> {| class="wikitable" |+കുവൈറ്റിലെ പൊതു അവധി ദിവസങ്ങൾ !ദിവസം !അവധി |- |[[ജനുവരി]] 1 |പുതുവത്സരദിനം |- |[[ഫെബ്രുവരി]] 25 |ദേശീയദിനം |- |[[ഫെബ്രുവരി]] 26 |വിമോചനദിനം |- |[[മുഹറം]] 1 |ഇസ്‌ലാമിക പുതുവത്സരദിനം |- |[[റബീഉൽ അവ്വൽ]] 12 |നബിദിനം |- |[[റജബ്]] 27 |ഇസ്‌റാഅ് മിഅ്റാജ് ദിനം |- |[[ശവ്വാൽ]] 1 മുതൽ 3 വരെ |ഈദുൽ ഫിത്ർ |- |[[ദുൽഹജ്ജ്]] 9 |അറഫാ ദിനം |- |[[ദുൽഹജ്ജ്]]10 മുതൽ 13 വരെ |ഈദുൽ അദ്ഹ |} == അവലംബങ്ങൾ == 9j2u7y9690ljf8f4rijlu5eho7ek2z9 4682124 4682123 2026-11-01T20:08:27Z TheGreatEditor024 211141 4682124 wikitext text/x-wiki ഇത് [[കുവൈറ്റ്|കുവൈത്തിലെ]] അവധിദിനങ്ങളുടെ പട്ടികയാണ്. ഇതിൽ ചില തീയതികൾ അന്താരാഷ്ട്രതലത്തിൽ വ്യാപകമായി ഉപയോഗിക്കുന്ന സൗരാധിഷ്ഠിത [[ഗ്രിഗോറിയൻ കാലഗണനാരീതി|ഗ്രിഗോറിയൻ കലണ്ടർ]] പ്രകാരവും മറ്റു ചിലത് ചാന്ദ്രാധിഷ്ഠിത [[ഇസ്‌ലാമിക കലണ്ടർ]] പ്രകാരവുമാണ് നൽകിയിരിക്കുന്നത്.<ref>{{Cite web|url=https://kuwaitnationalday.com/kuwait-national-holidays/|title=Kuwait National Holidays 2026|access-date=2026-09-04|website=kuwaitnationalday.com}}</ref> {| class="wikitable" |+കുവൈറ്റിലെ പൊതു അവധി ദിവസങ്ങൾ !ദിവസം !അവധി |- |[[ജനുവരി]] 1 |[[പുതുവർഷ ദിനം]] |- |[[ഫെബ്രുവരി]] 25 |ദേശീയദിനം |- |[[ഫെബ്രുവരി]] 26 |വിമോചനദിനം |- |[[മുഹറം]] 1 |ഇസ്‌ലാമിക പുതുവത്സരദിനം |- |[[റബീഉൽ അവ്വൽ]] 12 |[[നബിദിനം]] |- |[[റജബ്]] 27 |[[ഇസ്റാഅ് മിഅ്റാജ്|ഇസ്റാഅ് മിഅ്റാജ് ദിനം]] |- |[[ശവ്വാൽ]] 1 മുതൽ 3 വരെ |[[ഈദുൽ ഫിത്ർ]] |- |[[ദുൽഹജ്ജ്]] 9 |[[അറഫാദിനം]] |- |[[ദുൽഹജ്ജ്]]10 മുതൽ 13 വരെ |[[ഈദുൽ അദ്‌ഹ]] |} == അവലംബങ്ങൾ == n41mdlqti1q55worax4xbeshe3t8hhx 3 673725 4682156 2026-11-02T02:07:29Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4682156 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: SUBARNANATH | SUBARNANATH | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 02:07, 2 നവംബർ 2026 (UTC) 54xqp3xwzonq3pg447vont5p8rfrkwo 14 673726 4682174 2026-11-02T04:54:29Z Meenakshi nandhini 99060 ശൂന്യമായ താൾ സൃഷ്ടിച്ചു 4682174 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 4682175 4682174 2026-11-02T04:54:48Z Meenakshi nandhini 99060 [[വർഗ്ഗം:കാനഡ]] ചേർത്തു [[വിക്കിപീഡിയ:ഹോട്ട്കാറ്റ്|ഹോട്ട്ക്യാറ്റ്]] ഉപയോഗിച്ച് 4682175 wikitext text/x-wiki [[വർഗ്ഗം:കാനഡ]] oykmlja3hnhxj8rq5t48t6xzxfd4wue 3 673727 4682181 2026-11-02T05:09:20Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4682181 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: AADHIYA | AADHIYA | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 05:09, 2 നവംബർ 2026 (UTC) 3toi8nfi4cqutoh0thn3rodbe7ifgm0 3 673728 4682184 2026-11-02T05:12:37Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4682184 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Gunapbati | Gunapbati | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 05:12, 2 നവംബർ 2026 (UTC) je1p0tyr9w9gsuwfaks3xip7j1jg8ek 3 673729 4682185 2026-11-02T05:12:40Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4682185 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Aathvita | Aathvita | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 05:12, 2 നവംബർ 2026 (UTC) 9yo5a91xm67saynjyuqopjtewk3sx4q 3 673730 4682186 2026-11-02T05:13:59Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4682186 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Hrudhya | Hrudhya | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 05:13, 2 നവംബർ 2026 (UTC) or5z7alo8a2w54kj225yapv4o59zq3k 3 673731 4682187 2026-11-02T05:19:15Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4682187 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Gunapba | Gunapba | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 05:19, 2 നവംബർ 2026 (UTC) t6h1w1k1wpk79bu066efrg6s4qbfa9z 3 673732 4682188 2026-11-02T05:20:24Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4682188 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Abhliash | Abhliash | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 05:20, 2 നവംബർ 2026 (UTC) 826p8f7seph8i73a82a2axy9mkbeag5 3 673733 4682189 2026-11-02T05:22:50Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4682189 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Anniiya | Anniiya | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 05:22, 2 നവംബർ 2026 (UTC) 7rqjih2xgjemuw4krtnsub46tejymt7 3 673734 4682190 2026-11-02T05:23:33Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4682190 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Parvanathu | Parvanathu | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 05:23, 2 നവംബർ 2026 (UTC) 9agnivx02di9nivfw3da3l84w1036yn 3 673735 4682191 2026-11-02T05:25:05Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4682191 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: SEVENJERRY | SEVENJERRY | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 05:25, 2 നവംബർ 2026 (UTC) 40axlwp88nu74l4fe3tgl9vpgw6anwu 3 673736 4682193 2026-11-02T05:30:25Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4682193 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Aathvitaa | Aathvitaa | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 05:30, 2 നവംബർ 2026 (UTC) 8ustjguxrph4psklznhal1tnqn7jg69 3 673737 4682228 2026-11-02T08:32:20Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4682228 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Gurlwithlove | Gurlwithlove | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 08:32, 2 നവംബർ 2026 (UTC) hq3qj1x0nm1szxz51oma66ky7n93g4t 3 673738 4682231 2026-11-02T09:09:04Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4682231 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Anagha pathinarupothiyil | Anagha pathinarupothiyil | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 09:09, 2 നവംബർ 2026 (UTC) bwd165odcba1iijcbiryjjhuru21znf 3 673739 4682238 2026-11-02T10:46:37Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4682238 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: YAKSHI777 | YAKSHI777 | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 10:46, 2 നവംബർ 2026 (UTC) 19bwxnhz8wb23s8ok1k4lubolrcsjw6 0 673740 4682241 2026-11-02T11:31:02Z 4-RAZOR 01 178591 "[[:en:Special:Redirect/revision/1383380019|Murasu]]" എന്ന താൾ പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയത്. 4682241 wikitext text/x-wiki   '''മുരസു''' (തമിഴ്: முரசு) എന്നത് ഒരു തരം [[ചെണ്ട|ചെണ്ടയാണ്]]. നൂറ്റാണ്ടുകൾക്ക് മുമ്പ് [[Tamil Nadu|തമിഴ്‌നാട്ടിലാണ്]] ഇതിന്റെ ഉത്ഭവം. സന്ദേശങ്ങൾ കൈമാറുന്നതിനുള്ള ഒരു വാദ്യമായി ഇത് ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. [[സംഘകാലം|സംഘകാലഘട്ടത്തിൽ]] ഈ വാദ്യം പ്രചാരത്തിലുണ്ടായിരുന്നു.<ref>{{Cite web|url=http://siragu.com/?p=8036|title=மனித நோய் தீர்க்கும், மயக்கும் ராகங்கள் (கட்டுரை)}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/features/friday-review/music/secular-and-sacred/article4268995.ece|title=Secular and sacred|access-date=September 10, 2016|date=January 3, 2013|publisher=The Hindu}}</ref><ref>{{Cite news|last=Lakshmi|first=K.|date=2020-04-28|title=Tropical cyclone gets Tamil name|url=https://www.thehindu.com/news/national/tamil-nadu/tropical-cyclone-gets-tamil-name/article31458012.ece|access-date=2026-02-14|work=The Hindu|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> മൂന്ന് തരം മുറാസുകൾ അറിയപ്പെടുന്നു.<ref>{{Cite journal |last=Krishnaswami |first=S. |date=1967 |title=Drums of India through the Ages |url=https://issuu.com/themusicacademy/docs/1967 |journal=The Journal of the Music Academy, Madras |volume=38 |page=73 |access-date=30 September 2019}}</ref> * '''''വീര മുരസു:''''' ഇ മുറസു ഒരു എന്ന ഉയരമുള്ള പ്ലാറ്റ്ഫോമിൽ ഇത് സ്ഥാപിക്കാം.ഇത് യുദ്ധത്തിന് ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. * '''''ത്യാഗ മുരസു''''' : [[ക്ഷേത്രം (ആരാധനാലയം)|ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ]] ഒരു സംഭാവന നൽകുമ്പോൾ ethu ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്നു. * '''''ന്യായ മുരസു:''''' തർക്ക പരിഹാര യോഗം അറിയിക്കുന്നതിനായി ഈ മുരസു ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. == ഇതും കാണുക == * [[കർണ്ണാടകസംഗീതം|പുരാതന തമിഴ് സംഗീതം]] * [[മുറാസു ചുഴലിക്കാറ്റ്]] == അവലംബങ്ങൾ == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} [[വർഗ്ഗം:തമിഴ് സംസ്കാരം]] g9zhc2kp76zewajgo5kmmyb57ov76lx 4682242 4682241 2026-11-02T11:32:24Z 4-RAZOR 01 178591 +IMAGE 4682242 wikitext text/x-wiki [[പ്രമാണം:முரசு.svg|ലഘുചിത്രം|മുരശിന്റെ ചിത്രം]]   '''മുരസു''' (തമിഴ്: முரசு) എന്നത് ഒരു തരം [[ചെണ്ട|ചെണ്ടയാണ്]]. നൂറ്റാണ്ടുകൾക്ക് മുമ്പ് [[Tamil Nadu|തമിഴ്‌നാട്ടിലാണ്]] ഇതിന്റെ ഉത്ഭവം. സന്ദേശങ്ങൾ കൈമാറുന്നതിനുള്ള ഒരു വാദ്യമായി ഇത് ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. [[സംഘകാലം|സംഘകാലഘട്ടത്തിൽ]] ഈ വാദ്യം പ്രചാരത്തിലുണ്ടായിരുന്നു.<ref>{{Cite web|url=http://siragu.com/?p=8036|title=மனித நோய் தீர்க்கும், மயக்கும் ராகங்கள் (கட்டுரை)}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/features/friday-review/music/secular-and-sacred/article4268995.ece|title=Secular and sacred|access-date=September 10, 2016|date=January 3, 2013|publisher=The Hindu}}</ref><ref>{{Cite news|last=Lakshmi|first=K.|date=2020-04-28|title=Tropical cyclone gets Tamil name|url=https://www.thehindu.com/news/national/tamil-nadu/tropical-cyclone-gets-tamil-name/article31458012.ece|access-date=2026-02-14|work=The Hindu|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> മൂന്ന് തരം മുറാസുകൾ അറിയപ്പെടുന്നു.<ref>{{Cite journal |last=Krishnaswami |first=S. |date=1967 |title=Drums of India through the Ages |url=https://issuu.com/themusicacademy/docs/1967 |journal=The Journal of the Music Academy, Madras |volume=38 |page=73 |access-date=30 September 2019}}</ref> * '''''വീര മുരസു:''''' ഇ മുറസു ഒരു എന്ന ഉയരമുള്ള പ്ലാറ്റ്ഫോമിൽ ഇത് സ്ഥാപിക്കാം.ഇത് യുദ്ധത്തിന് ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. * '''''ത്യാഗ മുരസു''''' : [[ക്ഷേത്രം (ആരാധനാലയം)|ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ]] ഒരു സംഭാവന നൽകുമ്പോൾ ethu ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്നു. * '''''ന്യായ മുരസു:''''' തർക്ക പരിഹാര യോഗം അറിയിക്കുന്നതിനായി ഈ മുരസു ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. == ഇതും കാണുക == * [[കർണ്ണാടകസംഗീതം|പുരാതന തമിഴ് സംഗീതം]] * [[മുറാസു ചുഴലിക്കാറ്റ്]] == അവലംബങ്ങൾ == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} [[വർഗ്ഗം:തമിഴ് സംസ്കാരം]] cj6glv6uqx7ve3qhe26bzgjz6dcjx66 0 673741 4682244 2026-11-02T11:51:47Z YAKSHI777 224912 പത്രവാർത്തയുടെ ലിങ്ക് ചേർത്തു. 4682244 wikitext text/x-wiki 2026 നവംബർ ഒന്ന് കേരളപ്പിറവി ദിനത്തിൽ ഋതുപർണ്ണ ആർ ബാലുശ്ശേരി എഴുതിയ 23 മത് പുസ്തകം ബിയോണ്ട് ദി ത്രെഷോൾഡ് പത്മശ്രീ അശ്വതി തിരുനാൾ ഗൗരി ലക്ഷ്മി ഭായി തമ്പുരാട്ടി സൂര്യകവി Dr. ജയദേവന് നൽകി പ്രകാശനം ചെയ്തു.<ref>{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/epaper/epaper/articles-view|title=Kerala Kaumudi Epaper {{!}} EPR 01 FRONT PAGE :: Epaper|access-date=2026-11-02|last=Online|first=Kerala Kaumudi|language=en}}</ref> ljodqxqc055r7gyd23kqyayjao7yh0g