വിക്കിയാത്ര mlwikivoyage https://ml.wikivoyage.org/wiki/%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%A7%E0%B4%BE%E0%B4%A8_%E0%B4%A4%E0%B4%BE%E0%B5%BE MediaWiki 1.47.0-wmf.24 first-letter മീഡിയ പ്രത്യേകം സംവാദം ഉപയോക്താവ് ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം വിക്കിയാത്ര വിക്കിയാത്ര സംവാദം പ്രമാണം പ്രമാണത്തിന്റെ സംവാദം മീഡിയവിക്കി മീഡിയവിക്കി സംവാദം ഫലകം ഫലകത്തിന്റെ സംവാദം സഹായം സഹായത്തിന്റെ സംവാദം വർഗ്ഗം വർഗ്ഗത്തിന്റെ സംവാദം TimedText TimedText talk ഘടകം ഘടകത്തിന്റെ സംവാദം Event Event talk 10 160 9552 1372 2026-10-25T19:21:27Z Vis M 49 fix വർഗ്ഗം 9552 wikitext text/x-wiki <div style="clear:both;margin:1em 0;border:1px solid #aaa;background:#ecfcf4;padding:.5em" class="template-documentation"><!-- These are the literal class definitions in common.css: /* For template documentation */ .template-documentation { clear: both; margin: 1em 0 0 0; border: 1px solid #aaa; background: #ecfcf4; padding: .5em; } -->{{#ifeq:{{{heading|μ}}}|<!--**DEFINED BUT EMPTY**--> |<!--**NOTHING**--> |<div style="padding-bottom:3px;border-bottom:1px solid #aaa;margin-bottom:1ex">{{#ifeq:{{{content|μ}}}|μ |<span class="mw-editsection plainlinks" id="doc_editlinks" style="float:right; margin-right:0.50em;">{{#ifexist:{{{1|{{Documentation/docname}}}}} |<!--** /doc EXISTE** -->[[{{fullurl:{{{1|{{Documentation/docname}}}}}}} view]] [[{{fullurl:{{{1|{{Documentation/docname}}}}}|action=edit}} edit]] [[{{fullurl:{{{1|{{Documentation/docname}}}}}|action=history}} history]] [{{Purge|പുതുക്കുക}}] |<!--**/doc NÃO EXISTE**-->[[{{fullurl:{{{1|{{Documentation/docname}}}}}|action=edit&preload=Template:Documentation/preload}} create]] }}</span> }} <span style="{{#if:{{{heading-style|}}}|{{{heading-style}}}|{{#ifeq:{{NAMESPACE}}|{{ns:template}}|font-weight:bold;font-size:125%|font-size:150%}}}}">{{#if:{{{heading|}}}|{{{heading}}}|{{#ifeq:{{NAMESPACE}}|{{ns:template}}|[[പ്രമാണം:Template-info.svg|50px]] Template documentation|DocumentationDocumentation}}}}</span></div> }}<!-- --><div id="template_doc_page_transcluded" class="dablink plainlinks"><!-- -->{{#ifexist:{{{1|{{Documentation/docname}}}}} |<!--**/doc EXISTS**-->This documentation is transcluded from [[{{{1|{{Documentation/docname}}}}}]]. <small style="font-style: normal">([{{fullurl:{{{1|{{Documentation/docname}}}}}|action=edit}} edit] &#124; [{{fullurl:{{{1|{{Documentation/docname}}}}}|action=history}} history])<br />'''''Note to editors:''' Please don't categorize this template by editing it directly. Instead, place the category in its documentation page, in its "includeonly" section.''</small><br /><!-- -->}}<!-- -->{{#switch:{{SUBPAGENAME}} |sandbox|testcases=<!--**DO NOT SHOW THESE LINKS ON THE SANDBOX/TESTCASES PAGES**--> |#default= {{#switch:{{SUBJECTSPACE}} |{{ns:template}} |{{ns:user}}= {{#ifexist:{{FULLPAGENAME}}/sandbox |This template has a [[/sandbox|sandbox]] <small style="font-style:normal">([{{fullurl:{{#rel2abs:/sandbox}}|action=edit}} edit])</small> <!-- -->{{#ifexist:{{FULLPAGENAME}}/testcases |and [[/testcases|testcases]] <small style="font-style:normal">([{{fullurl:{{#rel2abs:/testcases}}|action=edit}} edit])</small>}} for editors to experiment. |{{#ifexist: {{FULLPAGENAME}}/testcases |This template has [[/testcases|testcases]] <small style="font-style:normal">([{{fullurl:{{#rel2abs:/testcases}}|action=edit}} edit])</small> for editors to experiment.}} }}}}}} </div> {{#if:{{{content|}}}|{{{content|}}}|{{#ifexist:{{{1|{{Documentation/docname}}}}}|{{ {{{1|{{Documentation/docname}}}}}}}}}}} <div style="clear:both;"></div> </div><noinclude> <!-- Add categories and interwikis to the /doc subpage, not here! --> </noinclude> 6l6qb9lc4tpigzyoy9rv0aqnrfqavq1 10 165 9554 1378 2026-10-25T19:27:20Z Vis M 49 fix bad transclusion of categories on templates 9554 wikitext text/x-wiki {{Listing | type=eat | counter={{{counter|eat}}} | name={{{name|}}} | alt={{{alt|}}} | address={{{address|}}} | directions={{{directions|}}} | phone={{{phone|}}} | tollfree={{{tollfree|}}} | email={{{email|}}} | fax={{{fax|}}} | url={{{url|}}} | hours={{{hours|}}} | price={{{price|}}} | lat={{{lat|}}} | long={{{long|}}} | lastedit={{{lastedit|}}} | content={{{content|}}} | image={{{image|}}} | wikipedia={{{wikipedia|}}} | wikidata={{{wikidata|}}} }}<noinclude> {{Documentation}} </noinclude> oo5m8z4cwge6t78bs0cvnwggmyovj03 10 269 9550 1414 2026-10-25T19:17:43Z Vis M 49 fix വർഗ്ഗം 9550 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Pagebanner/styles.css" /> <div class="noprint"> <div id="mf-pagebanner"><!-- -->{{#ifeq: {{NAMESPACE}} | {{ns:User}} | {{Userpagebanner}} }} <div class="topbanner"> <div class="name">{{#if: {{{pgname|}}}|{{{pgname}}}|{{PAGENAME}}}}</div> <div class="iconbox"> {{#switch: {{{unesco|}}} | yes = [[പ്രമാണം:WorldHeritageBlanc.svg|{{{size|27}}}px|link=UNESCO World Heritage List|UNESCO World Heritage Site]][[വർഗ്ഗം:UNESCO World Heritage Sites]] | #default = }}<!-- -->{{#switch: {{{star|}}} | yes = [[പ്രമാണം:Cscr-featured.svg|{{{size|25}}}px|link=Star articles|Star article]] | #default = }}<!-- -->{{#switch: {{{otbp|}}} | yes = [[പ്രമാണം:Yes_Check_Circle.svg|{{{size|25}}}px|link=Previously Off the beaten path|Previously Off the beaten path]] | #default = }}<!-- -->{{#switch: {{{dotm|}}} | yes = [[പ്രമാണം:Yes_Check_Circle.svg|{{{size|25}}}px|link=Previous_Destinations_of_the_month|Previous destination of the month]] | #default = }}<!-- -->{{#switch: {{{ftt|}}} | yes = [[പ്രമാണം:Writing_Circle.svg|{{{size|25}}}px|link=Previous Featured travel topics|Previously featured travel topic]] | #default = }} </div> {{#switch: {{{1|}}} | none | Europe | North America | Pagebanner default.jpg | = {{#if:{{#property:P948}}|[[പ്രമാണം:{{#property:P948}}|frameless|1800px|{{{caption|}}}]]|[[പ്രമാണം:Pagebanner default.jpg|frameless|1800px]]}} | Middle East | ME | North Africa | Asia | Mena-asia_default_banner.jpg | = {{#if:{{#property:P948}}|[[പ്രമാണം:{{#property:P948}}|frameless|1800px|{{{caption|}}}]]|[[പ്രമാണം:Mena-asia_default_banner.jpg|1800px]]}} | South America | SA | Africa | S-amer africa default banner.jpg | = {{#if:{{#property:P948}}|[[പ്രമാണം:{{#property:P948}}|frameless|1800px|{{{caption|}}}]]|[[പ്രമാണം:S-amer africa default banner.jpg|1800px]]}} | Caribbean | Caribbean default banner.jpg | = {{#if:{{#property:P948}}|[[പ്രമാണം:{{#property:P948}}|frameless|1800px|{{{caption|}}}]]|[[പ്രമാണം:Caribbean default banner.jpg|1800px]]}} | Australia | Oceania | Australia-oceania default banner.jpg | = {{#if:{{#property:P948}}|[[പ്രമാണം:{{#property:P948}}|frameless|1800px|{{{caption|}}}]]|[[പ്രമാണം:Australia-oceania default banner.jpg|1800px]]}} | New Zealand | NZ | NZ default banner.jpg | = {{#if:{{#property:P948}}|[[പ്രമാണം:{{#property:P948}}|frameless|1800px|{{{caption|}}}]]|[[പ്രമാണം:NZ default banner.jpg|1800px]]}} | Travel topic | Topic | TT | TT Banner.jpg | = {{#if:{{#property:P948}}|[[പ്രമാണം:{{#property:P948}}|frameless|1800px|{{{caption|}}}]]|[[പ്രമാണം:TT Banner.jpg|1800px]]}} | Flying | Generic flying banner.jpg = {{#if:{{#property:P948}}|[[പ്രമാണം:{{#property:P948}}|frameless|1800px|{{{caption|}}}]]|[[പ്രമാണം:Generic flying banner.jpg|1800px]]}} | Dive guide | Dive | Diving | Default Scuba diving banner.JPG = {{#if:{{#property:P948}}|[[പ്രമാണം:{{#property:P948}}|frameless|1800px|{{{caption|}}}]]|[[പ്രമാണം:Default Scuba diving banner.JPG|1800px]]}} | Itinerary | Itinerary banner.jpg | = {{#if:{{#property:P948}}|[[പ്രമാണം:{{#property:P948}}|frameless|1800px|{{{caption|}}}]]|[[പ്രമാണം:Itinerary banner.jpg|1800px]]}} | Phrasebook | Welcome banner.jpg | = {{#if:{{#property:P948}}|[[പ്രമാണം:{{#property:P948}}|frameless|1800px|{{{caption|}}}]]|[[പ്രമാണം:Welcome banner.jpg|1800px]]}} | Disambiguation page | Disambiguation banner.png | = [[പ്രമാണം:Disambiguation banner.png|frameless|1800px]] | #default = [[പ്രമാണം:{{{1|}}}|frameless|1800px|{{{caption|}}}]]}} <div class="topbanner-toc"> {{#ifeq:{{{notoc|}}}|true||<div class="hlist tocbox-{{#switch: {{{box|}}} | black=b| white=w| grey=s| gray=s| #default=b}}">__TOC__</div>}} </div> </div> </div> </div> {{#if: {{{disambig|}}} | {{#switch: {{{disambig|}}} | yes=:''For other places with the same name, see [[{{PAGENAME}} (disambiguation)]].'' | #default =:''For other places with the same name, see [[{{{disambig}}} (disambiguation)]].'' }} | }} <includeonly> {{#ifeq: {{{1|}}}|Disambiguation banner.png|{{#ifeq:{{NAMESPACE}}|{{NS:0}}|[[വർഗ്ഗം:Has standard banner]]}}| {{#if:{{#property:P948}}|{{#ifeq:{{{index|}}}|yes||[[വർഗ്ഗം:Has custom banner]]}}| {{#ifeq: {{NAMESPACE}} | {{ns:}} | {{#switch: {{{1|}}} | = {{#ifeq:{{{index|}}}|yes||[[വർഗ്ഗം:Has default banner]]}} | Pagebanner default.jpg | Mena-asia_default_banner.jpg | S-amer africa default banner.jpg | Caribbean default banner.jpg | Australia-oceania default banner.jpg | TT Banner.jpg | Generic flying banner.jpg | Default Scuba diving banner.JPG | Itinerary banner.jpg | Welcome banner.jpg | Europe | North America | Middle East | ME | North Africa | Asia | South America | SA | Africa | Caribbean | Australia | Oceania | New Zealand | NZ | Travel topic | Topic | TT | Flying | Dive guide | Dive | Diving | Itinerary | Phrasebook | NZ default banner.jpg = {{#ifeq:{{{index|}}}|yes||[[വർഗ്ഗം:Has default banner]]}} | #default = {{#ifeq:{{{index|}}}|yes||[[വർഗ്ഗം:Has custom banner]]}}{{#ifeq:{{NAMESPACE}}|{{ns:0}}|{{#ifeq:{{{fop|}}}|yes||[[വർഗ്ഗം:Banner missing from Wikidata]] }}}} }} }} }} }}</includeonly><noinclude> {{Documentation}} </noinclude> kt21d14x88akz0vfyqt5v7w75rlfn12 10 270 9549 886 2026-10-25T19:14:48Z Vis M 49 വർഗ്ഗം തർജ്ജുമ 9549 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ {{Documentation subpage}} This template places a banner and horizontal Table of Contents at the top of travel guide pages. It is a wrapper around the [[mw:Extension:WikidataPageBanner|WikidataPageBanner]] extension and should be used instead of invoking the extension directly. For more information about page banner usage on Wikivoyage, see [[Wikivoyage:Banner Expedition]]. == Usage == '''Basic usage:''' {{Tlx|Pagebanner|<var>image name</var>}}. Be sure to omit the <code>File:</code> prefix. * To use the default banner which inserts the page name and TOC on top of a generic image, simply type {{Tlx|Pagebanner}}. * To get the default banner for the region or type of article, select the appropriate keyword from the list below and substitute it for the image filename. ** For destination articles, one of: <code>Europe</code>, <code>North America</code>, <code>Middle East</code>/<code>ME</code>, <code>North Africa</code>, <code>Asia</code>, <code>South America</code>/<code>Africa</code>/<code>SA</code>, <code>Caribbean</code>, <code>Australia</code>, <code>Oceania</code> or <code>New Zealand</code>/<code>NZ</code>. ** For travel topics: <code>Travel topic</code>/<code>Topic</code>/<code>TT</code> or one of the more specific ones below. *** <code>Flying</code>, <code>Dive guide</code>/<code>Diving</code>/<code>Dive</code>, <code>Itinerary</code> or <code>Phrasebook</code>. ** For disambiguation pages: <code>Disambiguation page</code>/<code>disambig</code> * <code><var>image name</var></code>: Enter the name of the image to use in the banner '''(excluding "File:")'''. Images should have a width-to-height ratio of 7:1 and be at least 1800px wide, preferably 2100×300px. '''Customized usage:''' {{Tlx|Pagebanner|<var>image name</var>|caption&#61;|pgname&#61;|disambig&#61;|origin&#61;|star&#61;|dotm&#61;|otbp&#61;|ftt&#61;}} === Parameters === ==== General ==== * {{Para|caption}}: (''Recommended'') Set {{Para|caption|<var>description</var>}} to supply <code><var>description</var></code> text that describes the picture as a tooltip when the mouse pointer hovers over the banner. * {{Para|pgname}}: (''Optional'') Enter {{Para|pgname|<var>name</var>}} to change the page name displayed in the banner; only use if you want it to be different than the formal name of the page. * {{Para|disambig}}: (''Optional'') Displays a disambiguation icon in the banner (a question mark) and the disambiguation hatnote after the banner. Enter {{Para|disambig|yes}} if the name of the disambiguation page is ''page name (disambiguation)'' or {{Para|disambig|<var>disambiguation page name</var>}} if the disambiguation page name differs from that format. * {{Para|origin}}: (''Optional'') Use this parameter to define the focal area of the image so that it can be cropped appropriately on small screens. The value of the parameter should consist of a pair of Cartesian coordinates (''x'' and ''y'') separated by a comma. Each coordinate represents a position on its respective axis as a value from -1 to 1, which represent the leftmost/topmost and rightmost/bottommost edges of the image, respectively. For example, {{Para|origin|1,1}} is the top-right corner and {{Para|origin|-1,1}} is the top-left corner, with the default being {{Para|origin|0,0}} or the geometric center of the image. There is a graphic on [https://phabricator.wikimedia.org/T108785 Phabricator Ticket #108785] that shows this information visually. * {{Para|fop}}: (''Optional'') Enter {{Para|fop|yes}} for freedom-of-panorama banners, which are not allowed on Commons, to remove them from applicable maintenance categories. * {{Para|notoc}}: (''Optional'') Enter {{Para|notoc|true}} to stop the Table of Contents from being included in the banner and for the typical TOC block to be shown within the article itself, instead. Mainly for use on articles with lots of sections. ==== Classification ==== * {{Para|star}}: (''Optional'') Enter {{Para|star|yes}} if placed on a [[Star articles|Star article]] to display the Star article symbol in the top right corner of the page. * {{Para|dotm}}: (''Optional'') Enter {{Para|dotm|yes}} if the article is a [[Previous Destinations of the month|previous Destination of the month]] to display the DotM symbol in the top right corner of the page and add it to the [[:Category:Previous Destinations of the month|appropriate category]]. * {{Para|otbp}}: (''Optional'') Enter {{Para|otbp|yes}} if the article has been featured on [[Previously Off the beaten path|Off the beaten path]] to display the OtBP symbol in the top right corner of the page and add it to the [[:Category:Previously Off the beaten path|appropriate category]]. * {{Para|ftt}}: (''Optional'') Enter {{Para|ftt|yes}} if the article has been a [[Previous Featured travel topics|Featured travel topic]] to display the Ftt symbol in the top right corner of the page and add it to the [[:Category:Previous Featured travel topics|appropriate category]]. * {{Para|index}}: (''Optional'') Enter {{Para|index|yes}} for banners on [[:Category:Title articles|title]] or index pages, or pages in other Main namespace article categories which do not always get banners. ===== UNESCO tags ===== * {{Para|unesco_whs}}: (''Optional'') Enter {{Para|unesco_whs|yes}} if the article is or describes a site on the [[UNESCO World Heritage List]]; only the lowest-level articles in the hierarchy should be tagged (i.e. add this to [[Sydney/City Centre]] which contains the Sydney Opera House, and not [[Sydney]]). This displays the World Heritage symbol in the top right corner of the page and adds it to the [[:Category:UNESCO World Heritage Sites|appropriate category]]. * {{Para|unesco_ich}}: (''Optional'') Enter {{Para|unesco_ich|yes}} if the article is or describes a [[UNESCO Intangible Cultural Heritage]]; only the lowest-level articles in the hierarchy should be tagged. This displays the Intangible Cultural Heritage symbol in the top right corner of the page and adds it to the [[:Category:UNESCO Intangible Cultural Heritage|appropriate category]]. * {{Para|unesco_gg}}: (''Optional'') Enter {{Para|unesco_gg|yes}} if the article is or describes a geopark in the [[UNESCO Global Geoparks Network]]; only the lowest-level articles in the hierarchy should be tagged. This displays the Global Geoparks Network symbol in the top right corner of the page and adds it to the [[:Category:UNESCO Global Geoparks|appropriate category]]. * {{Para|unesco_cc}}: (''Optional'') Enter {{Para|unesco_cc|yes}} if the article is or describes one of the [[UNESCO Creative Cities]]. This displays the Creative Cities symbol in the top right corner of the page and adds it to the [[:Category:UNESCO Creative Cities|appropriate category]]. * {{Para|unesco_br}}: (''Optional'') Enter {{Para|unesco_br|yes}} if the article is or describes a biosphere reserve in the [[UNESCO World Network of Biosphere Reserves]]. This displays the Man and the Biosphere Programme symbol in the top right corner of the page and adds it to the [[:Category:UNESCO Biosphere Reserves|appropriate category]]. * {{Para|unesco}}: (''Deprecated'') Use one of the more-specific UNESCO parameters above instead. Issues with this tag will place a guide in [[:Category:UNESCO tag to be fixed]]. == TemplateData == {{TemplateData header}} <templatedata>{ "description": "This template places a banner and horizontal Table of Contents at the top of travel guide pages, with many other information.", "format": "inline", "paramOrder": [ "1", "caption", "pgname", "disambig", "origin", "star", "otbp", "dotm", "ftt", "unesco_whs", "unesco_ich", "unesco_gg", "unesco_cc", "unesco_br", "index", "fop", "notoc", "unesco" ], "params": { "1": { "label": "Image file", "description": "Filename of the banner image illustrating the article", "example": "Vue panoramique Parlement de Bretagne.jpg", "type": "wiki-file-name", "required": true }, "pgname": { "label": "Page name", "description": "Alters the page title displayed in the banner, only if it is different than the formal name of the page", "type": "line" }, "origin": { "label": "Focal area of the image", "description": "Use this parameter to define the focal area of the image. This is used to crop the banner appropriately on small screens. The value of the parameter should consist of an x and a y coordinate separated by a comma. Each coordinate represents the distance from the center of the image as a value from -1 to 1. For example, origin=1,1 is the top left corner and origin=-1,1 is the bottom left corner. There is a graphic here that shows this information visually.", "example": "-0.2,0.4", "type": "line", "default": "0,0" }, "unesco": { "label": "UNESCO element", "description": "Use the specific UNESCO parameter instead.", "type": "boolean", "deprecated": "Use one of the more specific unesco parameter variants" }, "unesco_whs": { "label": "UNESCO World Heritage Site", "description": " Enter \"yes\" if the article is or describes a site on the UNESCO World Heritage List. Only the lowest level articles in the hierarchy should be tagged (i.e. Sydney/City Centre for the Opera House, not Sydney). This displays the World Heritage symbol in the top right corner and adds a category.", "type": "boolean" }, "unesco_ich": { "label": "UNESCO Intangible Cultural Heritage", "description": " Enter \"yes\" if the article is or describes a UNESCO Intangible Cultural Heritage. Only the lowest level guides in the hierarchy should be tagged. This displays the Intangible Cultural Heritage symbol in the top right corner and adds a category.", "type": "boolean" }, "unesco_gg": { "label": "UNESCO Global Geopark", "description": " Enter \"yes\" if the article is or describes a geopark in the UNESCO Global Geoparks Network. Only the lowest level articles in the hierarchy should be tagged. This displays the Global Geoparks Network symbol in the top right corner and adds a category.", "type": "boolean" }, "unesco_cc": { "label": "UNESCO Creative Cities", "description": " Enter \"yes\" if the article is or describes one of the UNESCO Creative Cities. This displays the Creative Cities symbol in the top right corner and adds a category.", "type": "boolean" }, "unesco_br": { "label": "UNESCO Biosphere Reserve", "description": " Enter \"yes\" if the article is or describes a biosphere reserve in the UNESCO World Network of Biosphere Reserves. This displays the Man and the Biosphere Programme symbol in the top right corner and adds a category.", "type": "boolean" }, "star": { "label": "Star article", "description": " Enter \"yes\" if the article is a Star article. This displays the Star article symbol in the top right corner.", "type": "boolean" }, "otbp": { "label": "Destination of the month", "description": " Enter \"yes\" if the article is has been a Off the beaten path. This displays the OtBP symbol in the top right corner.", "type": "boolean" }, "dotm": { "label": "Destination of the month", "description": " Enter \"yes\" if the article is has been a Destination of the month. This displays the DOtM symbol in the top right corner.", "type": "boolean" }, "ftt": { "label": " Featured travel topic", "description": " Enter \"yes\" if the article is has been a Featured travel topic. This displays the FFT symbol in the top right corner.", "type": "boolean" }, "notoc": { "description": "Enter \"true\" to stop the Table of Contents from being included in the banner and for the typical TOC block to be shown within the article instead; mainly to be used on articles with lots of sections.", "label": "Hide TOC", "example": "true", "type": "boolean" }, "disambig": { "label": "Disambiguation", "description": "Enter \"yes\" if the name of the disambiguation page is page name (disambiguation) or the disambiguation page's name if it is different from the current page; it displays a disambiguation icon in the banner (a question mark) and the disambiguation hatnote after the banner.", "type": "line", "suggestedvalues": [ "yes" ] }, "index": { "label": "Index page", "description": "Enter \"yes\" for banners on title/index pages or pages in other main namespace article categories which do not always get banners.", "example": "yes", "type": "boolean" }, "fop": { "label": "Freedom of panorama", "description": "Enter \"yes\" for freedom-of-panorama banners which are not allowed on Commons, to remove them from applicable maintenance categories", "example": "yes", "type": "boolean" }, "caption": { "label": "Caption text", "description": "Adds a tooltip describing the picture when the mouse pointer hovers over the banner", "type": "line", "suggested": true } } }</templatedata><includeonly> [[വർഗ്ഗം:ഫലകങ്ങൾ]]</includeonly> hannlc6q6yh1tkufvkhe35dnrgga75y 10 286 9553 937 2026-10-25T19:22:52Z Vis M 49 fix bad transclusion of categories 9553 wikitext text/x-wiki <span class="noprint plainlinks purgelink">[{{fullurl:{{{page|{{FULLPAGENAME}}}}}|action=purge}}#{{#if:{{{anchor|}}}|{{urlencode:{{{anchor|}}}|WIKI}}}} <span title="Purge this page">{{{1|Purge}}}</span>]</span><noinclude> {{Documentation}} [[വർഗ്ഗം:ഫലകങ്ങൾ]] </noinclude> 5hqom88er6et50oud7zwyzuui2r9wsx 10 329 9574 1089 2026-10-26T08:44:03Z Vis M 49 fixed date representation 9574 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Startbanner/styles.css"/> <div class="container"> <div class="logo-container"> [[പ്രമാണം:Wikivoyage-Logo-v3-ml.svg|frameless|220x220px]] </div> <div class="welcome-box"> <div class="welcome-text">ഇന്ന് '''{{CURRENTDAYNAME}}''', '''{{CURRENTDAY}} {{CURRENTMONTHNAME}} {{CURRENTYEAR}}'''.<br/> നിലവിൽ ഇവിടെ {{NUMBEROFARTICLES}} യാത്രാവിവരണങ്ങളുണ്ട്. <b>നിങ്ങൾക്കും എഴുതി തുടങ്ങാം!</b> </div> <inputbox> type=create buttonlabel=ലേഖനം തുടങ്ങുക width=20 preload=Startbanner/Overview editintro=Template: prefix= </inputbox> <div class="welcome-text">താങ്കൾ എഴുതുവാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്ന ലേഖനത്തിൻ്റെ തലക്കെട്ട് നൽകി ലേഖനം തുടങ്ങുക.</div> </div> </div> ban24c0c6rnqy5mu4dllt53z73mhsml 0 576 9559 9074 2026-10-26T06:55:00Z Sree1959 19 /* പ്രദേശങ്ങൾ */ വടക്കൻ തീരം ചേർത്തു 9559 wikitext text/x-wiki {{Pagebanner|Odisha_banner.jpg|pgname=ഒഡീഷ}} ''''ഒഡീഷ'''' ([[ഒഡിയ വാക്യസമുച്ചയം|ഒഡിയ]]: '''ଓଡ଼ିଶା''') ('''Oṛiśā'''), മുൻപ് '''ഒറീസ'''' എന്ന് അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന, [[കിഴക്കൻ ഇന്ത്യ|കിഴക്കൻ ഇന്ത്യയിലെ]] ഒരു സംസ്ഥാനമാണ്. ==പ്രദേശങ്ങൾ== {{mapshape|type=geoshape|fill={{StdColor|t1}}|title=[[വടക്കൻ തീരം (ഒഡീഷ)|വടക്കൻ തീരം]]|wikidata=Q2022279,Q685638,Q2299172,Q971581,Q2022256,Q2087771}} {{Regionlist | regionmap=Odisha Wikivoyage map.png | regionmapsize=450px | regionInteractiveMap=map1 |region1name=[[വടക്കൻ തീരം (ഒഡീഷ)|വടക്കൻ തീരം]] |region1color={{StdColor|t1}} |region1items= |region1description=ഫലഭൂയിഷ്ഠമായ ഭൂമി, മത്സ്യബന്ധനം, തുറമുഖങ്ങൾ, മണൽ നിറഞ്ഞ കടൽത്തീരങ്ങൾ }} ===ജില്ലകൾ=== ==നഗരങ്ങൾ== [[പ്രമാണം:Odisha Wikivoyage map.png|thumb|300 px|ഒഡീഷ ഭൂപടം]] ==മറ്റു ലക്ഷ്യസ്ഥാനങ്ങൾ== ==മനസ്സിലാക്കുക== ==എത്തിച്ചേരുക== ==ചുറ്റിക്കറങ്ങുക== ==ചുറ്റിക്കാണുക== ==ചെയ്യുക== ==കഴിക്കുക== ==കുടിക്കുക== ==സുരക്ഷിതമായിരിക്കുക== ==അടുത്ത യാത്ര== {{IsPartOf|ഇന്ത്യ}} [[വർഗ്ഗം:States and Provinces]] {{IsPartOf|കിഴക്കൻ ഇന്ത്യ}} jalus1jvkxi7xsq17pbos6l2z7g9yhn 9560 9559 2026-10-26T06:56:01Z Sree1959 19 /* പ്രദേശങ്ങൾ */ തെക്കൻ തീരം ചേർത്തു 9560 wikitext text/x-wiki {{Pagebanner|Odisha_banner.jpg|pgname=ഒഡീഷ}} ''''ഒഡീഷ'''' ([[ഒഡിയ വാക്യസമുച്ചയം|ഒഡിയ]]: '''ଓଡ଼ିଶା''') ('''Oṛiśā'''), മുൻപ് '''ഒറീസ'''' എന്ന് അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന, [[കിഴക്കൻ ഇന്ത്യ|കിഴക്കൻ ഇന്ത്യയിലെ]] ഒരു സംസ്ഥാനമാണ്. ==പ്രദേശങ്ങൾ== {{mapshape|type=geoshape|fill={{StdColor|t1}}|title=[[വടക്കൻ തീരം (ഒഡീഷ)|വടക്കൻ തീരം]]|wikidata=Q2022279,Q685638,Q2299172,Q971581,Q2022256,Q2087771}} {{Regionlist | regionmap=Odisha Wikivoyage map.png | regionmapsize=450px | regionInteractiveMap=map1 |region1name=[[വടക്കൻ തീരം (ഒഡീഷ)|വടക്കൻ തീരം]] |region1color={{StdColor|t1}} |region1items= |region1description=ഫലഭൂയിഷ്ഠമായ ഭൂമി, മത്സ്യബന്ധനം, തുറമുഖങ്ങൾ, മണൽ നിറഞ്ഞ കടൽത്തീരങ്ങൾ |region2name=[[തെക്കൻ തീരം (ഒഡീഷ)|തെക്കൻ തീരം]] |region2color={{StdColor|t2}} |region2items= |region2description=ഒഡീഷയിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ സന്ദർശകർ എത്തുന്ന പ്രദേശം. തലസ്ഥാനമായ ഭുവനേശ്വർ, ചിലിക്ക തടാകം, ജഗന്നാഥ ക്ഷേത്രം, കൊണാർക്ക് സൂര്യക്ഷേത്രം, മനോഹരമായ കടൽത്തീരങ്ങൾ എന്നിവ ഇവിടെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. }} ===ജില്ലകൾ=== ==നഗരങ്ങൾ== [[പ്രമാണം:Odisha Wikivoyage map.png|thumb|300 px|ഒഡീഷ ഭൂപടം]] ==മറ്റു ലക്ഷ്യസ്ഥാനങ്ങൾ== ==മനസ്സിലാക്കുക== ==എത്തിച്ചേരുക== ==ചുറ്റിക്കറങ്ങുക== ==ചുറ്റിക്കാണുക== ==ചെയ്യുക== ==കഴിക്കുക== ==കുടിക്കുക== ==സുരക്ഷിതമായിരിക്കുക== ==അടുത്ത യാത്ര== {{IsPartOf|ഇന്ത്യ}} [[വർഗ്ഗം:States and Provinces]] {{IsPartOf|കിഴക്കൻ ഇന്ത്യ}} 4l325m9uws0ju5xcu8w9hy6qvjis1o6 9561 9560 2026-10-26T06:58:17Z Sree1959 19 /* പ്രദേശങ്ങൾ */ വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ പ്രദേശം ചേർത്തു 9561 wikitext text/x-wiki {{Pagebanner|Odisha_banner.jpg|pgname=ഒഡീഷ}} ''''ഒഡീഷ'''' ([[ഒഡിയ വാക്യസമുച്ചയം|ഒഡിയ]]: '''ଓଡ଼ିଶା''') ('''Oṛiśā'''), മുൻപ് '''ഒറീസ'''' എന്ന് അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന, [[കിഴക്കൻ ഇന്ത്യ|കിഴക്കൻ ഇന്ത്യയിലെ]] ഒരു സംസ്ഥാനമാണ്. ==പ്രദേശങ്ങൾ== {{mapshape|type=geoshape|fill={{StdColor|t1}}|title=[[വടക്കൻ തീരം (ഒഡീഷ)|വടക്കൻ തീരം]]|wikidata=Q2022279,Q685638,Q2299172,Q971581,Q2022256,Q2087771}} {{Regionlist | regionmap=Odisha Wikivoyage map.png | regionmapsize=450px | regionInteractiveMap=map1 |region1name=[[വടക്കൻ തീരം (ഒഡീഷ)|വടക്കൻ തീരം]] |region1color={{StdColor|t1}} |region1items= |region1description=ഫലഭൂയിഷ്ഠമായ ഭൂമി, മത്സ്യബന്ധനം, തുറമുഖങ്ങൾ, മണൽ നിറഞ്ഞ കടൽത്തീരങ്ങൾ |region2name=[[തെക്കൻ തീരം (ഒഡീഷ)|തെക്കൻ തീരം]] |region2color={{StdColor|t2}} |region2items= |region2description=ഒഡീഷയിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ സന്ദർശകർ എത്തുന്ന പ്രദേശം. തലസ്ഥാനമായ ഭുവനേശ്വർ, ചിലിക്ക തടാകം, ജഗന്നാഥ ക്ഷേത്രം, കൊണാർക്ക് സൂര്യക്ഷേത്രം, മനോഹരമായ കടൽത്തീരങ്ങൾ എന്നിവ ഇവിടെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. |region3name=[[വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഒഡീഷ]] |region3color={{StdColor|t3}} |region3items= |region3description=ഉരുളുന്ന കുന്നുകൾ, ഖനനം, വ്യവസായം }} ===ജില്ലകൾ=== ==നഗരങ്ങൾ== [[പ്രമാണം:Odisha Wikivoyage map.png|thumb|300 px|ഒഡീഷ ഭൂപടം]] ==മറ്റു ലക്ഷ്യസ്ഥാനങ്ങൾ== ==മനസ്സിലാക്കുക== ==എത്തിച്ചേരുക== ==ചുറ്റിക്കറങ്ങുക== ==ചുറ്റിക്കാണുക== ==ചെയ്യുക== ==കഴിക്കുക== ==കുടിക്കുക== ==സുരക്ഷിതമായിരിക്കുക== ==അടുത്ത യാത്ര== {{IsPartOf|ഇന്ത്യ}} [[വർഗ്ഗം:States and Provinces]] {{IsPartOf|കിഴക്കൻ ഇന്ത്യ}} jl0ew514czp6dbtayr0p5y9vt4igq39 9562 9561 2026-10-26T07:00:39Z Sree1959 19 /* പ്രദേശങ്ങൾ */ തെക്കൻ ഒഡീഷ ചേർത്തു 9562 wikitext text/x-wiki {{Pagebanner|Odisha_banner.jpg|pgname=ഒഡീഷ}} ''''ഒഡീഷ'''' ([[ഒഡിയ വാക്യസമുച്ചയം|ഒഡിയ]]: '''ଓଡ଼ିଶା''') ('''Oṛiśā'''), മുൻപ് '''ഒറീസ'''' എന്ന് അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന, [[കിഴക്കൻ ഇന്ത്യ|കിഴക്കൻ ഇന്ത്യയിലെ]] ഒരു സംസ്ഥാനമാണ്. ==പ്രദേശങ്ങൾ== {{mapshape|type=geoshape|fill={{StdColor|t1}}|title=[[വടക്കൻ തീരം (ഒഡീഷ)|വടക്കൻ തീരം]]|wikidata=Q2022279,Q685638,Q2299172,Q971581,Q2022256,Q2087771}} {{Regionlist | regionmap=Odisha Wikivoyage map.png | regionmapsize=450px | regionInteractiveMap=map1 |region1name=[[വടക്കൻ തീരം (ഒഡീഷ)|വടക്കൻ തീരം]] |region1color={{StdColor|t1}} |region1items= |region1description=ഫലഭൂയിഷ്ഠമായ ഭൂമി, മത്സ്യബന്ധനം, തുറമുഖങ്ങൾ, മണൽ നിറഞ്ഞ കടൽത്തീരങ്ങൾ |region2name=[[തെക്കൻ തീരം (ഒഡീഷ)|തെക്കൻ തീരം]] |region2color={{StdColor|t2}} |region2items= |region2description=ഒഡീഷയിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ സന്ദർശകർ എത്തുന്ന പ്രദേശം. തലസ്ഥാനമായ ഭുവനേശ്വർ, ചിലിക്ക തടാകം, ജഗന്നാഥ ക്ഷേത്രം, കൊണാർക്ക് സൂര്യക്ഷേത്രം, മനോഹരമായ കടൽത്തീരങ്ങൾ എന്നിവ ഇവിടെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. |region3name=[[വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഒഡീഷ]] |region3color={{StdColor|t3}} |region3items= |region3description=ഉരുളുന്ന കുന്നുകൾ, ഖനനം, വ്യവസായം |region4name=[[തെക്കൻ ഒഡീഷ]] |region4color={{StdColor|t4}} |region4items= |region4description=കിഴക്കൻ ഘട്ടങ്ങൾ, ഇടതൂർന്ന വനങ്ങൾ, തദ്ദേശീയ ഗോത്രവിഭാഗങ്ങൾ, മലയോര വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രങ്ങൾ }} {{mapshape|type=geoshape|fill={{StdColor|t2}}|title=[[തെക്കൻ തീരപ്രദേശം (ഒഡീഷ)|തെക്കൻ തീരപ്രദേശം]]|wikidata=Q1817158,Q662818,Q2367388,Q776213}} {{mapshape|type=geoshape|fill={{StdColor|t3}}|title=[[വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഒഡീഷ]]|wikidata=Q1914546,Q2085428,Q2296047,Q569181,Q1267306,Q2269639,Q1772807,Q1473957,Q808140,Q804642,Q1810550,Q1948389,Q2363639}} {{mapshape|type=geoshape|fill={{StdColor|t4}}|title=[[തെക്കൻ ഒഡീഷ]]|wikidata=Q2085500,Q1876588,Q2396798,Q1947300,Q2577997,Q1947292,Q5122619 }} ===ജില്ലകൾ=== ==നഗരങ്ങൾ== [[പ്രമാണം:Odisha Wikivoyage map.png|thumb|300 px|ഒഡീഷ ഭൂപടം]] ==മറ്റു ലക്ഷ്യസ്ഥാനങ്ങൾ== ==മനസ്സിലാക്കുക== ==എത്തിച്ചേരുക== ==ചുറ്റിക്കറങ്ങുക== ==ചുറ്റിക്കാണുക== ==ചെയ്യുക== ==കഴിക്കുക== ==കുടിക്കുക== ==സുരക്ഷിതമായിരിക്കുക== ==അടുത്ത യാത്ര== {{IsPartOf|ഇന്ത്യ}} [[വർഗ്ഗം:States and Provinces]] {{IsPartOf|കിഴക്കൻ ഇന്ത്യ}} 5qjxpdsojlnkpzyrppgae76a0j2pbjx 9563 9562 2026-10-26T07:07:36Z Sree1959 19 നഗരങ്ങൾ ചേർത്തു 9563 wikitext text/x-wiki {{Pagebanner|Odisha_banner.jpg|pgname=ഒഡീഷ}} ''''ഒഡീഷ'''' ([[ഒഡിയ വാക്യസമുച്ചയം|ഒഡിയ]]: '''ଓଡ଼ିଶା''') ('''Oṛiśā'''), മുൻപ് '''ഒറീസ'''' എന്ന് അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന, [[കിഴക്കൻ ഇന്ത്യ|കിഴക്കൻ ഇന്ത്യയിലെ]] ഒരു സംസ്ഥാനമാണ്. ==പ്രദേശങ്ങൾ== {{mapshape|type=geoshape|fill={{StdColor|t1}}|title=[[വടക്കൻ തീരം (ഒഡീഷ)|വടക്കൻ തീരം]]|wikidata=Q2022279,Q685638,Q2299172,Q971581,Q2022256,Q2087771}} {{Regionlist | regionmap=Odisha Wikivoyage map.png | regionmapsize=450px | regionInteractiveMap=map1 |region1name=[[വടക്കൻ തീരം (ഒഡീഷ)|വടക്കൻ തീരം]] |region1color={{StdColor|t1}} |region1items= |region1description=ഫലഭൂയിഷ്ഠമായ ഭൂമി, മത്സ്യബന്ധനം, തുറമുഖങ്ങൾ, മണൽ നിറഞ്ഞ കടൽത്തീരങ്ങൾ |region2name=[[തെക്കൻ തീരം (ഒഡീഷ)|തെക്കൻ തീരം]] |region2color={{StdColor|t2}} |region2items= |region2description=ഒഡീഷയിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ സന്ദർശകർ എത്തുന്ന പ്രദേശം. തലസ്ഥാനമായ ഭുവനേശ്വർ, ചിലിക്ക തടാകം, ജഗന്നാഥ ക്ഷേത്രം, കൊണാർക്ക് സൂര്യക്ഷേത്രം, മനോഹരമായ കടൽത്തീരങ്ങൾ എന്നിവ ഇവിടെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. |region3name=[[വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഒഡീഷ]] |region3color={{StdColor|t3}} |region3items= |region3description=ഉരുളുന്ന കുന്നുകൾ, ഖനനം, വ്യവസായം |region4name=[[തെക്കൻ ഒഡീഷ]] |region4color={{StdColor|t4}} |region4items= |region4description=കിഴക്കൻ ഘട്ടങ്ങൾ, ഇടതൂർന്ന വനങ്ങൾ, തദ്ദേശീയ ഗോത്രവിഭാഗങ്ങൾ, മലയോര വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രങ്ങൾ }} {{mapshape|type=geoshape|fill={{StdColor|t2}}|title=[[തെക്കൻ തീരപ്രദേശം (ഒഡീഷ)|തെക്കൻ തീരപ്രദേശം]]|wikidata=Q1817158,Q662818,Q2367388,Q776213}} {{mapshape|type=geoshape|fill={{StdColor|t3}}|title=[[വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഒഡീഷ]]|wikidata=Q1914546,Q2085428,Q2296047,Q569181,Q1267306,Q2269639,Q1772807,Q1473957,Q808140,Q804642,Q1810550,Q1948389,Q2363639}} {{mapshape|type=geoshape|fill={{StdColor|t4}}|title=[[തെക്കൻ ഒഡീഷ]]|wikidata=Q2085500,Q1876588,Q2396798,Q1947300,Q2577997,Q1947292,Q5122619 }} ===ജില്ലകൾ=== ==നഗരങ്ങൾ== [[പ്രമാണം:Jagannath Temple, Puri 04.jpg|thumb|പുരി ജഗന്നാഥ ക്ഷേത്രം]] {{mapframe}} <!--നഗരങ്ങളുടെയും മറ്റ് ലക്ഷ്യസ്ഥാനങ്ങളുടെയും പട്ടികയിൽ പരമാവധി 9 ഇനങ്ങൾ മാത്രമേ അനുവദിക്കൂ. നിർദ്ദിഷ്ട മാറ്റങ്ങളെക്കുറിച്ച് ആദ്യം ഈ പേജിന്റെ സംവാദ താളിൽ (talk page) ചർച്ച ചെയ്യുക.--> * {{marker|type=city|name=[[ഭുവനേശ്വർ]]|wikidata=Q171771}} &mdash; സംസ്ഥാന തലസ്ഥാനം; ഗതാഗത, വിദ്യാഭ്യാസ കേന്ദ്രം * {{marker|type=city|name=[[ബ്രഹ്മപുർ]]|wikidata=Q860210}} (ബെർഹാംപുർ) &mdash; 'സിൽക്ക് സിറ്റി' (പട്ടുനൂൽ നഗരം) എന്നറിയപ്പെടുന്നു * {{marker|type=city|name=[[കട്ടക്ക്]]|wikidata=Q207324}} &mdash; ഒഡീഷയുടെ മുൻ തലസ്ഥാനം; ഭുവനേശ്വറിന്റെ ഇരട്ട നഗരം * {{marker|type=city|name=[[കൊരാപുട്ട്]]|wikidata=Q2090260}} &mdash; മനോഹരമായ കുന്നുകൾ, പച്ചപിടിച്ച വനങ്ങൾ, വളഞ്ഞുപുളഞ്ഞൊഴുകുന്ന അരുവികൾ, വൈവിധ്യമാർന്ന വന്യജീവികൾ, സമ്പന്നമായ ഗോത്രജീവിതം എന്നിവയാൽ സമ്പന്നം * {{marker|type=city|name=[[പാരാദീപ്]]|wikidata=Q2726083}} &mdash; തുറമുഖ നഗരം * {{marker|type=city|name=[[പുരി]]|wikidata=Q207799}} (ജഗന്നാഥ പുരി) &mdash; ജഗന്നാഥ ക്ഷേത്രത്തിനും സജീവമായ കടൽത്തീരത്തിനും പേരുകേട്ട സ്ഥലം; സംസ്ഥാനത്തെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായ വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രം * {{marker|type=city|name=[[റൂർക്കേല]]|wikidata=Q1012706}} &mdash; ഒഡീഷയിലെ ഏറ്റവും വലിയ നഗരങ്ങളിലൊന്ന്; 'സ്റ്റീൽ സിറ്റി' (ഉരുക്ക് നഗരം) എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു * {{marker|type=city|name=[[സംബാൽപുർ]]|wikidata=Q876483}} &mdash; പടിഞ്ഞാറൻ ഒഡീഷയിലെ ഏറ്റവും വലിയ നഗരം ==മറ്റു ലക്ഷ്യസ്ഥാനങ്ങൾ== ==മനസ്സിലാക്കുക== ==എത്തിച്ചേരുക== ==ചുറ്റിക്കറങ്ങുക== ==ചുറ്റിക്കാണുക== ==ചെയ്യുക== ==കഴിക്കുക== ==കുടിക്കുക== ==സുരക്ഷിതമായിരിക്കുക== ==അടുത്ത യാത്ര== {{IsPartOf|ഇന്ത്യ}} [[വർഗ്ഗം:States and Provinces]] {{IsPartOf|കിഴക്കൻ ഇന്ത്യ}} 15decl472j7xx30doquwlupoz2g7nvp 9564 9563 2026-10-26T07:11:23Z Sree1959 19 /* മറ്റു ലക്ഷ്യസ്ഥാനങ്ങൾ */ വിവരങ്ങൾ ചേർത്തു 9564 wikitext text/x-wiki {{Pagebanner|Odisha_banner.jpg|pgname=ഒഡീഷ}} ''''ഒഡീഷ'''' ([[ഒഡിയ വാക്യസമുച്ചയം|ഒഡിയ]]: '''ଓଡ଼ିଶା''') ('''Oṛiśā'''), മുൻപ് '''ഒറീസ'''' എന്ന് അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന, [[കിഴക്കൻ ഇന്ത്യ|കിഴക്കൻ ഇന്ത്യയിലെ]] ഒരു സംസ്ഥാനമാണ്. ==പ്രദേശങ്ങൾ== {{mapshape|type=geoshape|fill={{StdColor|t1}}|title=[[വടക്കൻ തീരം (ഒഡീഷ)|വടക്കൻ തീരം]]|wikidata=Q2022279,Q685638,Q2299172,Q971581,Q2022256,Q2087771}} {{Regionlist | regionmap=Odisha Wikivoyage map.png | regionmapsize=450px | regionInteractiveMap=map1 |region1name=[[വടക്കൻ തീരം (ഒഡീഷ)|വടക്കൻ തീരം]] |region1color={{StdColor|t1}} |region1items= |region1description=ഫലഭൂയിഷ്ഠമായ ഭൂമി, മത്സ്യബന്ധനം, തുറമുഖങ്ങൾ, മണൽ നിറഞ്ഞ കടൽത്തീരങ്ങൾ |region2name=[[തെക്കൻ തീരം (ഒഡീഷ)|തെക്കൻ തീരം]] |region2color={{StdColor|t2}} |region2items= |region2description=ഒഡീഷയിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ സന്ദർശകർ എത്തുന്ന പ്രദേശം. തലസ്ഥാനമായ ഭുവനേശ്വർ, ചിലിക്ക തടാകം, ജഗന്നാഥ ക്ഷേത്രം, കൊണാർക്ക് സൂര്യക്ഷേത്രം, മനോഹരമായ കടൽത്തീരങ്ങൾ എന്നിവ ഇവിടെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. |region3name=[[വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഒഡീഷ]] |region3color={{StdColor|t3}} |region3items= |region3description=ഉരുളുന്ന കുന്നുകൾ, ഖനനം, വ്യവസായം |region4name=[[തെക്കൻ ഒഡീഷ]] |region4color={{StdColor|t4}} |region4items= |region4description=കിഴക്കൻ ഘട്ടങ്ങൾ, ഇടതൂർന്ന വനങ്ങൾ, തദ്ദേശീയ ഗോത്രവിഭാഗങ്ങൾ, മലയോര വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രങ്ങൾ }} {{mapshape|type=geoshape|fill={{StdColor|t2}}|title=[[തെക്കൻ തീരപ്രദേശം (ഒഡീഷ)|തെക്കൻ തീരപ്രദേശം]]|wikidata=Q1817158,Q662818,Q2367388,Q776213}} {{mapshape|type=geoshape|fill={{StdColor|t3}}|title=[[വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഒഡീഷ]]|wikidata=Q1914546,Q2085428,Q2296047,Q569181,Q1267306,Q2269639,Q1772807,Q1473957,Q808140,Q804642,Q1810550,Q1948389,Q2363639}} {{mapshape|type=geoshape|fill={{StdColor|t4}}|title=[[തെക്കൻ ഒഡീഷ]]|wikidata=Q2085500,Q1876588,Q2396798,Q1947300,Q2577997,Q1947292,Q5122619 }} ===ജില്ലകൾ=== ==നഗരങ്ങൾ== [[പ്രമാണം:Jagannath Temple, Puri 04.jpg|thumb|പുരി ജഗന്നാഥ ക്ഷേത്രം]] {{mapframe}} <!--നഗരങ്ങളുടെയും മറ്റ് ലക്ഷ്യസ്ഥാനങ്ങളുടെയും പട്ടികയിൽ പരമാവധി 9 ഇനങ്ങൾ മാത്രമേ അനുവദിക്കൂ. നിർദ്ദിഷ്ട മാറ്റങ്ങളെക്കുറിച്ച് ആദ്യം ഈ പേജിന്റെ സംവാദ താളിൽ (talk page) ചർച്ച ചെയ്യുക.--> * {{marker|type=city|name=[[ഭുവനേശ്വർ]]|wikidata=Q171771}} &mdash; സംസ്ഥാന തലസ്ഥാനം; ഗതാഗത, വിദ്യാഭ്യാസ കേന്ദ്രം * {{marker|type=city|name=[[ബ്രഹ്മപുർ]]|wikidata=Q860210}} (ബെർഹാംപുർ) &mdash; 'സിൽക്ക് സിറ്റി' (പട്ടുനൂൽ നഗരം) എന്നറിയപ്പെടുന്നു * {{marker|type=city|name=[[കട്ടക്ക്]]|wikidata=Q207324}} &mdash; ഒഡീഷയുടെ മുൻ തലസ്ഥാനം; ഭുവനേശ്വറിന്റെ ഇരട്ട നഗരം * {{marker|type=city|name=[[കൊരാപുട്ട്]]|wikidata=Q2090260}} &mdash; മനോഹരമായ കുന്നുകൾ, പച്ചപിടിച്ച വനങ്ങൾ, വളഞ്ഞുപുളഞ്ഞൊഴുകുന്ന അരുവികൾ, വൈവിധ്യമാർന്ന വന്യജീവികൾ, സമ്പന്നമായ ഗോത്രജീവിതം എന്നിവയാൽ സമ്പന്നം * {{marker|type=city|name=[[പാരാദീപ്]]|wikidata=Q2726083}} &mdash; തുറമുഖ നഗരം * {{marker|type=city|name=[[പുരി]]|wikidata=Q207799}} (ജഗന്നാഥ പുരി) &mdash; ജഗന്നാഥ ക്ഷേത്രത്തിനും സജീവമായ കടൽത്തീരത്തിനും പേരുകേട്ട സ്ഥലം; സംസ്ഥാനത്തെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായ വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രം * {{marker|type=city|name=[[റൂർക്കേല]]|wikidata=Q1012706}} &mdash; ഒഡീഷയിലെ ഏറ്റവും വലിയ നഗരങ്ങളിലൊന്ന്; 'സ്റ്റീൽ സിറ്റി' (ഉരുക്ക് നഗരം) എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു * {{marker|type=city|name=[[സംബാൽപുർ]]|wikidata=Q876483}} &mdash; പടിഞ്ഞാറൻ ഒഡീഷയിലെ ഏറ്റവും വലിയ നഗരം ==മറ്റു ലക്ഷ്യസ്ഥാനങ്ങൾ== <!--നഗരങ്ങളുടെയും മറ്റ് ലക്ഷ്യസ്ഥാനങ്ങളുടെയും പട്ടികയിൽ പരമാവധി 9 ഇനങ്ങൾ മാത്രമേ ഉൾപ്പെടുത്താവൂ. വരുത്താൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്ന മാറ്റങ്ങളെക്കുറിച്ച് ആദ്യം ഈ പേജിന്റെ സംവാദ താളിൽ (talk page) ചർച്ച ചെയ്യുക.--> * {{marker|type=other|name=[[ഭീതർകണിക ദേശീയോദ്യാനം]]|wikidata=Q2580141}} &mdash; കണ്ടൽക്കാടുകളുള്ള തണ്ണീർത്തട ഉദ്യാനം * {{marker|type=other|name=[[ചിലിക്ക തടാകം]]|wikidata=Q2047322}} &mdash; ഇന്ത്യയിലെ രണ്ടാമത്തെ വലിയ തടാകം; ദേശാടന പക്ഷികളുടെ പ്രധാന സങ്കേതം. കടലാമകളും ഡോൾഫിനുകളും ഇവിടെ കാണപ്പെടുന്നു. * {{marker|type=other|name=[[സിംലിപാൽ ദേശീയോദ്യാനം]]|wikidata=Q61529}} &mdash; വടക്കൻ ഒഡീഷയിലുള്ള ഒരു വലിയ വന്യജീവി സങ്കേതം. കടുവകളും ആനകളും ഇവിടെ വസിക്കുന്നു. * {{marker|type=other|name=[[ഡയമണ്ട് ട്രയാംഗിൾ (ഒഡീഷ)|ഡയമണ്ട് ട്രയാംഗിൾ]]|wikidata=Q123243938}} &mdash; ലളിത്ഗിരി, രത്നഗിരി, ഉദയഗിരി എന്നിവിടങ്ങളിലെ ബുദ്ധമത പൈതൃക കേന്ദ്രങ്ങൾ * {{marker|type=other|name=[[ഗോപാൽപൂർ]]|wikidata=Q1747725}} &mdash; ബീച്ച് റിസോർട്ട് * {{marker|type=other|name=[[സുനാബെഡ]]|wikidata=Q2726065}} &mdash; ഒഡീഷയുടെ കാശ്മീർ ==മനസ്സിലാക്കുക== ==എത്തിച്ചേരുക== ==ചുറ്റിക്കറങ്ങുക== ==ചുറ്റിക്കാണുക== ==ചെയ്യുക== ==കഴിക്കുക== ==കുടിക്കുക== ==സുരക്ഷിതമായിരിക്കുക== ==അടുത്ത യാത്ര== {{IsPartOf|ഇന്ത്യ}} [[വർഗ്ഗം:States and Provinces]] {{IsPartOf|കിഴക്കൻ ഇന്ത്യ}} pi6cuiojoajzqzp9hlbmj4lu4wj1rvt 9565 9564 2026-10-26T07:56:07Z Sree1959 19 /* മനസ്സിലാക്കുക */ വിവരങ്ങൾ ചേർത്തു 9565 wikitext text/x-wiki {{Pagebanner|Odisha_banner.jpg|pgname=ഒഡീഷ}} ''''ഒഡീഷ'''' ([[ഒഡിയ വാക്യസമുച്ചയം|ഒഡിയ]]: '''ଓଡ଼ିଶା''') ('''Oṛiśā'''), മുൻപ് '''ഒറീസ'''' എന്ന് അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന, [[കിഴക്കൻ ഇന്ത്യ|കിഴക്കൻ ഇന്ത്യയിലെ]] ഒരു സംസ്ഥാനമാണ്. ==പ്രദേശങ്ങൾ== {{mapshape|type=geoshape|fill={{StdColor|t1}}|title=[[വടക്കൻ തീരം (ഒഡീഷ)|വടക്കൻ തീരം]]|wikidata=Q2022279,Q685638,Q2299172,Q971581,Q2022256,Q2087771}} {{Regionlist | regionmap=Odisha Wikivoyage map.png | regionmapsize=450px | regionInteractiveMap=map1 |region1name=[[വടക്കൻ തീരം (ഒഡീഷ)|വടക്കൻ തീരം]] |region1color={{StdColor|t1}} |region1items= |region1description=ഫലഭൂയിഷ്ഠമായ ഭൂമി, മത്സ്യബന്ധനം, തുറമുഖങ്ങൾ, മണൽ നിറഞ്ഞ കടൽത്തീരങ്ങൾ |region2name=[[തെക്കൻ തീരം (ഒഡീഷ)|തെക്കൻ തീരം]] |region2color={{StdColor|t2}} |region2items= |region2description=ഒഡീഷയിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ സന്ദർശകർ എത്തുന്ന പ്രദേശം. തലസ്ഥാനമായ ഭുവനേശ്വർ, ചിലിക്ക തടാകം, ജഗന്നാഥ ക്ഷേത്രം, കൊണാർക്ക് സൂര്യക്ഷേത്രം, മനോഹരമായ കടൽത്തീരങ്ങൾ എന്നിവ ഇവിടെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. |region3name=[[വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഒഡീഷ]] |region3color={{StdColor|t3}} |region3items= |region3description=ഉരുളുന്ന കുന്നുകൾ, ഖനനം, വ്യവസായം |region4name=[[തെക്കൻ ഒഡീഷ]] |region4color={{StdColor|t4}} |region4items= |region4description=കിഴക്കൻ ഘട്ടങ്ങൾ, ഇടതൂർന്ന വനങ്ങൾ, തദ്ദേശീയ ഗോത്രവിഭാഗങ്ങൾ, മലയോര വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രങ്ങൾ }} {{mapshape|type=geoshape|fill={{StdColor|t2}}|title=[[തെക്കൻ തീരപ്രദേശം (ഒഡീഷ)|തെക്കൻ തീരപ്രദേശം]]|wikidata=Q1817158,Q662818,Q2367388,Q776213}} {{mapshape|type=geoshape|fill={{StdColor|t3}}|title=[[വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഒഡീഷ]]|wikidata=Q1914546,Q2085428,Q2296047,Q569181,Q1267306,Q2269639,Q1772807,Q1473957,Q808140,Q804642,Q1810550,Q1948389,Q2363639}} {{mapshape|type=geoshape|fill={{StdColor|t4}}|title=[[തെക്കൻ ഒഡീഷ]]|wikidata=Q2085500,Q1876588,Q2396798,Q1947300,Q2577997,Q1947292,Q5122619 }} ===ജില്ലകൾ=== ==നഗരങ്ങൾ== [[പ്രമാണം:Jagannath Temple, Puri 04.jpg|thumb|പുരി ജഗന്നാഥ ക്ഷേത്രം]] {{mapframe}} <!--നഗരങ്ങളുടെയും മറ്റ് ലക്ഷ്യസ്ഥാനങ്ങളുടെയും പട്ടികയിൽ പരമാവധി 9 ഇനങ്ങൾ മാത്രമേ അനുവദിക്കൂ. നിർദ്ദിഷ്ട മാറ്റങ്ങളെക്കുറിച്ച് ആദ്യം ഈ പേജിന്റെ സംവാദ താളിൽ (talk page) ചർച്ച ചെയ്യുക.--> * {{marker|type=city|name=[[ഭുവനേശ്വർ]]|wikidata=Q171771}} &mdash; സംസ്ഥാന തലസ്ഥാനം; ഗതാഗത, വിദ്യാഭ്യാസ കേന്ദ്രം * {{marker|type=city|name=[[ബ്രഹ്മപുർ]]|wikidata=Q860210}} (ബെർഹാംപുർ) &mdash; 'സിൽക്ക് സിറ്റി' (പട്ടുനൂൽ നഗരം) എന്നറിയപ്പെടുന്നു * {{marker|type=city|name=[[കട്ടക്ക്]]|wikidata=Q207324}} &mdash; ഒഡീഷയുടെ മുൻ തലസ്ഥാനം; ഭുവനേശ്വറിന്റെ ഇരട്ട നഗരം * {{marker|type=city|name=[[കൊരാപുട്ട്]]|wikidata=Q2090260}} &mdash; മനോഹരമായ കുന്നുകൾ, പച്ചപിടിച്ച വനങ്ങൾ, വളഞ്ഞുപുളഞ്ഞൊഴുകുന്ന അരുവികൾ, വൈവിധ്യമാർന്ന വന്യജീവികൾ, സമ്പന്നമായ ഗോത്രജീവിതം എന്നിവയാൽ സമ്പന്നം * {{marker|type=city|name=[[പാരാദീപ്]]|wikidata=Q2726083}} &mdash; തുറമുഖ നഗരം * {{marker|type=city|name=[[പുരി]]|wikidata=Q207799}} (ജഗന്നാഥ പുരി) &mdash; ജഗന്നാഥ ക്ഷേത്രത്തിനും സജീവമായ കടൽത്തീരത്തിനും പേരുകേട്ട സ്ഥലം; സംസ്ഥാനത്തെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായ വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രം * {{marker|type=city|name=[[റൂർക്കേല]]|wikidata=Q1012706}} &mdash; ഒഡീഷയിലെ ഏറ്റവും വലിയ നഗരങ്ങളിലൊന്ന്; 'സ്റ്റീൽ സിറ്റി' (ഉരുക്ക് നഗരം) എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു * {{marker|type=city|name=[[സംബാൽപുർ]]|wikidata=Q876483}} &mdash; പടിഞ്ഞാറൻ ഒഡീഷയിലെ ഏറ്റവും വലിയ നഗരം ==മറ്റു ലക്ഷ്യസ്ഥാനങ്ങൾ== <!--നഗരങ്ങളുടെയും മറ്റ് ലക്ഷ്യസ്ഥാനങ്ങളുടെയും പട്ടികയിൽ പരമാവധി 9 ഇനങ്ങൾ മാത്രമേ ഉൾപ്പെടുത്താവൂ. വരുത്താൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്ന മാറ്റങ്ങളെക്കുറിച്ച് ആദ്യം ഈ പേജിന്റെ സംവാദ താളിൽ (talk page) ചർച്ച ചെയ്യുക.--> * {{marker|type=other|name=[[ഭീതർകണിക ദേശീയോദ്യാനം]]|wikidata=Q2580141}} &mdash; കണ്ടൽക്കാടുകളുള്ള തണ്ണീർത്തട ഉദ്യാനം * {{marker|type=other|name=[[ചിലിക്ക തടാകം]]|wikidata=Q2047322}} &mdash; ഇന്ത്യയിലെ രണ്ടാമത്തെ വലിയ തടാകം; ദേശാടന പക്ഷികളുടെ പ്രധാന സങ്കേതം. കടലാമകളും ഡോൾഫിനുകളും ഇവിടെ കാണപ്പെടുന്നു. * {{marker|type=other|name=[[സിംലിപാൽ ദേശീയോദ്യാനം]]|wikidata=Q61529}} &mdash; വടക്കൻ ഒഡീഷയിലുള്ള ഒരു വലിയ വന്യജീവി സങ്കേതം. കടുവകളും ആനകളും ഇവിടെ വസിക്കുന്നു. * {{marker|type=other|name=[[ഡയമണ്ട് ട്രയാംഗിൾ (ഒഡീഷ)|ഡയമണ്ട് ട്രയാംഗിൾ]]|wikidata=Q123243938}} &mdash; ലളിത്ഗിരി, രത്നഗിരി, ഉദയഗിരി എന്നിവിടങ്ങളിലെ ബുദ്ധമത പൈതൃക കേന്ദ്രങ്ങൾ * {{marker|type=other|name=[[ഗോപാൽപൂർ]]|wikidata=Q1747725}} &mdash; ബീച്ച് റിസോർട്ട് * {{marker|type=other|name=[[സുനാബെഡ]]|wikidata=Q2726065}} &mdash; ഒഡീഷയുടെ കാശ്മീർ ==മനസ്സിലാക്കുക== ബംഗാൾ ഉൾക്കടലിനോട് ചേർന്നുകിടക്കുന്ന ഒരു തീരദേശ സംസ്ഥാനമാണ് ഒഡീഷ. കടലിനോട് ചേർന്നുകിടക്കുന്ന കിഴക്കൻ മേഖല കൂടുതൽ സമൃദ്ധമാണ്. ഇവിടെ നിരവധി വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രങ്ങളും മതപരമായ സ്ഥലങ്ങളും സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. പടിഞ്ഞാറൻ മേഖല കുന്നുകളും വനങ്ങളും നിറഞ്ഞതും, പലപ്പോഴും വരൾച്ചയ്ക്ക് സാധ്യതയുള്ളതുമായ പ്രദേശമാണ്. ഇതൊരു പ്രധാനപ്പെട്ട ആദിവാസി മേഖല കൂടിയാണ്. എന്നിരുന്നാലും, സംസ്ഥാനത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറൻ ഭാഗങ്ങളിൽ വൻതോതിൽ ഇരുമ്പയിരും മറ്റ് ധാതുവിഭവങ്ങളും അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. സാംസ്കാരികമായി വളരെ സമ്പന്നമായ ഒരു സംസ്ഥാനമാണിത്. ഭുവനേശ്വർ-പുരി-കൊണാർക്ക് എന്നിവ ചേർന്ന 'ഗോൾഡൻ ട്രയാംഗിൾ' (സുവർണ്ണ ത്രികോണം) ഈ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ അഭിമാനമാണ്. ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ 'കലിംഗ' രാജ്യത്തിൽ നിന്നാണ് ഒഡീഷ രൂപപ്പെട്ടതെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. ഒഡിയ ഭാഷയുടെ ലിപി, ബ്രാഹ്മി ലിപിയിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിച്ച കലിംഗ ലിപിയിൽ നിന്നാണ് ഉരുത്തിരിഞ്ഞത്. ==എത്തിച്ചേരുക== ==ചുറ്റിക്കറങ്ങുക== ==ചുറ്റിക്കാണുക== ==ചെയ്യുക== ==കഴിക്കുക== ==കുടിക്കുക== ==സുരക്ഷിതമായിരിക്കുക== ==അടുത്ത യാത്ര== {{IsPartOf|ഇന്ത്യ}} [[വർഗ്ഗം:States and Provinces]] {{IsPartOf|കിഴക്കൻ ഇന്ത്യ}} b6s24m8pe9ebyrb6ofc5ipksu22ihrw 9566 9565 2026-10-26T07:57:26Z Sree1959 19 /* മനസ്സിലാക്കുക */ പ്രസക്ത ഭാഗം പൂർത്തിയാക്കി 9566 wikitext text/x-wiki {{Pagebanner|Odisha_banner.jpg|pgname=ഒഡീഷ}} ''''ഒഡീഷ'''' ([[ഒഡിയ വാക്യസമുച്ചയം|ഒഡിയ]]: '''ଓଡ଼ିଶା''') ('''Oṛiśā'''), മുൻപ് '''ഒറീസ'''' എന്ന് അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന, [[കിഴക്കൻ ഇന്ത്യ|കിഴക്കൻ ഇന്ത്യയിലെ]] ഒരു സംസ്ഥാനമാണ്. ==പ്രദേശങ്ങൾ== {{mapshape|type=geoshape|fill={{StdColor|t1}}|title=[[വടക്കൻ തീരം (ഒഡീഷ)|വടക്കൻ തീരം]]|wikidata=Q2022279,Q685638,Q2299172,Q971581,Q2022256,Q2087771}} {{Regionlist | regionmap=Odisha Wikivoyage map.png | regionmapsize=450px | regionInteractiveMap=map1 |region1name=[[വടക്കൻ തീരം (ഒഡീഷ)|വടക്കൻ തീരം]] |region1color={{StdColor|t1}} |region1items= |region1description=ഫലഭൂയിഷ്ഠമായ ഭൂമി, മത്സ്യബന്ധനം, തുറമുഖങ്ങൾ, മണൽ നിറഞ്ഞ കടൽത്തീരങ്ങൾ |region2name=[[തെക്കൻ തീരം (ഒഡീഷ)|തെക്കൻ തീരം]] |region2color={{StdColor|t2}} |region2items= |region2description=ഒഡീഷയിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ സന്ദർശകർ എത്തുന്ന പ്രദേശം. തലസ്ഥാനമായ ഭുവനേശ്വർ, ചിലിക്ക തടാകം, ജഗന്നാഥ ക്ഷേത്രം, കൊണാർക്ക് സൂര്യക്ഷേത്രം, മനോഹരമായ കടൽത്തീരങ്ങൾ എന്നിവ ഇവിടെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. |region3name=[[വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഒഡീഷ]] |region3color={{StdColor|t3}} |region3items= |region3description=ഉരുളുന്ന കുന്നുകൾ, ഖനനം, വ്യവസായം |region4name=[[തെക്കൻ ഒഡീഷ]] |region4color={{StdColor|t4}} |region4items= |region4description=കിഴക്കൻ ഘട്ടങ്ങൾ, ഇടതൂർന്ന വനങ്ങൾ, തദ്ദേശീയ ഗോത്രവിഭാഗങ്ങൾ, മലയോര വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രങ്ങൾ }} {{mapshape|type=geoshape|fill={{StdColor|t2}}|title=[[തെക്കൻ തീരപ്രദേശം (ഒഡീഷ)|തെക്കൻ തീരപ്രദേശം]]|wikidata=Q1817158,Q662818,Q2367388,Q776213}} {{mapshape|type=geoshape|fill={{StdColor|t3}}|title=[[വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഒഡീഷ]]|wikidata=Q1914546,Q2085428,Q2296047,Q569181,Q1267306,Q2269639,Q1772807,Q1473957,Q808140,Q804642,Q1810550,Q1948389,Q2363639}} {{mapshape|type=geoshape|fill={{StdColor|t4}}|title=[[തെക്കൻ ഒഡീഷ]]|wikidata=Q2085500,Q1876588,Q2396798,Q1947300,Q2577997,Q1947292,Q5122619 }} ===ജില്ലകൾ=== ==നഗരങ്ങൾ== [[പ്രമാണം:Jagannath Temple, Puri 04.jpg|thumb|പുരി ജഗന്നാഥ ക്ഷേത്രം]] {{mapframe}} <!--നഗരങ്ങളുടെയും മറ്റ് ലക്ഷ്യസ്ഥാനങ്ങളുടെയും പട്ടികയിൽ പരമാവധി 9 ഇനങ്ങൾ മാത്രമേ അനുവദിക്കൂ. നിർദ്ദിഷ്ട മാറ്റങ്ങളെക്കുറിച്ച് ആദ്യം ഈ പേജിന്റെ സംവാദ താളിൽ (talk page) ചർച്ച ചെയ്യുക.--> * {{marker|type=city|name=[[ഭുവനേശ്വർ]]|wikidata=Q171771}} &mdash; സംസ്ഥാന തലസ്ഥാനം; ഗതാഗത, വിദ്യാഭ്യാസ കേന്ദ്രം * {{marker|type=city|name=[[ബ്രഹ്മപുർ]]|wikidata=Q860210}} (ബെർഹാംപുർ) &mdash; 'സിൽക്ക് സിറ്റി' (പട്ടുനൂൽ നഗരം) എന്നറിയപ്പെടുന്നു * {{marker|type=city|name=[[കട്ടക്ക്]]|wikidata=Q207324}} &mdash; ഒഡീഷയുടെ മുൻ തലസ്ഥാനം; ഭുവനേശ്വറിന്റെ ഇരട്ട നഗരം * {{marker|type=city|name=[[കൊരാപുട്ട്]]|wikidata=Q2090260}} &mdash; മനോഹരമായ കുന്നുകൾ, പച്ചപിടിച്ച വനങ്ങൾ, വളഞ്ഞുപുളഞ്ഞൊഴുകുന്ന അരുവികൾ, വൈവിധ്യമാർന്ന വന്യജീവികൾ, സമ്പന്നമായ ഗോത്രജീവിതം എന്നിവയാൽ സമ്പന്നം * {{marker|type=city|name=[[പാരാദീപ്]]|wikidata=Q2726083}} &mdash; തുറമുഖ നഗരം * {{marker|type=city|name=[[പുരി]]|wikidata=Q207799}} (ജഗന്നാഥ പുരി) &mdash; ജഗന്നാഥ ക്ഷേത്രത്തിനും സജീവമായ കടൽത്തീരത്തിനും പേരുകേട്ട സ്ഥലം; സംസ്ഥാനത്തെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായ വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രം * {{marker|type=city|name=[[റൂർക്കേല]]|wikidata=Q1012706}} &mdash; ഒഡീഷയിലെ ഏറ്റവും വലിയ നഗരങ്ങളിലൊന്ന്; 'സ്റ്റീൽ സിറ്റി' (ഉരുക്ക് നഗരം) എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു * {{marker|type=city|name=[[സംബാൽപുർ]]|wikidata=Q876483}} &mdash; പടിഞ്ഞാറൻ ഒഡീഷയിലെ ഏറ്റവും വലിയ നഗരം ==മറ്റു ലക്ഷ്യസ്ഥാനങ്ങൾ== <!--നഗരങ്ങളുടെയും മറ്റ് ലക്ഷ്യസ്ഥാനങ്ങളുടെയും പട്ടികയിൽ പരമാവധി 9 ഇനങ്ങൾ മാത്രമേ ഉൾപ്പെടുത്താവൂ. വരുത്താൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്ന മാറ്റങ്ങളെക്കുറിച്ച് ആദ്യം ഈ പേജിന്റെ സംവാദ താളിൽ (talk page) ചർച്ച ചെയ്യുക.--> * {{marker|type=other|name=[[ഭീതർകണിക ദേശീയോദ്യാനം]]|wikidata=Q2580141}} &mdash; കണ്ടൽക്കാടുകളുള്ള തണ്ണീർത്തട ഉദ്യാനം * {{marker|type=other|name=[[ചിലിക്ക തടാകം]]|wikidata=Q2047322}} &mdash; ഇന്ത്യയിലെ രണ്ടാമത്തെ വലിയ തടാകം; ദേശാടന പക്ഷികളുടെ പ്രധാന സങ്കേതം. കടലാമകളും ഡോൾഫിനുകളും ഇവിടെ കാണപ്പെടുന്നു. * {{marker|type=other|name=[[സിംലിപാൽ ദേശീയോദ്യാനം]]|wikidata=Q61529}} &mdash; വടക്കൻ ഒഡീഷയിലുള്ള ഒരു വലിയ വന്യജീവി സങ്കേതം. കടുവകളും ആനകളും ഇവിടെ വസിക്കുന്നു. * {{marker|type=other|name=[[ഡയമണ്ട് ട്രയാംഗിൾ (ഒഡീഷ)|ഡയമണ്ട് ട്രയാംഗിൾ]]|wikidata=Q123243938}} &mdash; ലളിത്ഗിരി, രത്നഗിരി, ഉദയഗിരി എന്നിവിടങ്ങളിലെ ബുദ്ധമത പൈതൃക കേന്ദ്രങ്ങൾ * {{marker|type=other|name=[[ഗോപാൽപൂർ]]|wikidata=Q1747725}} &mdash; ബീച്ച് റിസോർട്ട് * {{marker|type=other|name=[[സുനാബെഡ]]|wikidata=Q2726065}} &mdash; ഒഡീഷയുടെ കാശ്മീർ ==മനസ്സിലാക്കുക== ബംഗാൾ ഉൾക്കടലിനോട് ചേർന്നുകിടക്കുന്ന ഒരു തീരദേശ സംസ്ഥാനമാണ് ഒഡീഷ. കടലിനോട് ചേർന്നുകിടക്കുന്ന കിഴക്കൻ മേഖല കൂടുതൽ സമൃദ്ധമാണ്. ഇവിടെ നിരവധി വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രങ്ങളും മതപരമായ സ്ഥലങ്ങളും സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. പടിഞ്ഞാറൻ മേഖല കുന്നുകളും വനങ്ങളും നിറഞ്ഞതും, പലപ്പോഴും വരൾച്ചയ്ക്ക് സാധ്യതയുള്ളതുമായ പ്രദേശമാണ്. ഇതൊരു പ്രധാനപ്പെട്ട ആദിവാസി മേഖല കൂടിയാണ്. എന്നിരുന്നാലും, സംസ്ഥാനത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറൻ ഭാഗങ്ങളിൽ വൻതോതിൽ ഇരുമ്പയിരും മറ്റ് ധാതുവിഭവങ്ങളും അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. സാംസ്കാരികമായി വളരെ സമ്പന്നമായ ഒരു സംസ്ഥാനമാണിത്. ഭുവനേശ്വർ-പുരി-കൊണാർക്ക് എന്നിവ ചേർന്ന 'ഗോൾഡൻ ട്രയാംഗിൾ' (സുവർണ്ണ ത്രികോണം) ഈ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ അഭിമാനമാണ്. ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ 'കലിംഗ' രാജ്യത്തിൽ നിന്നാണ് ഒഡീഷ രൂപപ്പെട്ടതെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. ഒഡിയ ഭാഷയുടെ ലിപി, ബ്രാഹ്മി ലിപിയിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിച്ച കലിംഗ ലിപിയിൽ നിന്നാണ് ഉരുത്തിരിഞ്ഞത്. ===സംസ്കാരം=== ഒഡീഷയിലെ ജനങ്ങൾ അവരുടെ ആതിഥ്യമര്യാദയ്ക്ക് പേരുകേട്ടവരാണ്. ഇവിടെ വലിയ തോതിലുള്ള വർഗീയ സംഘർഷങ്ങളൊന്നും ഒരിക്കലും ഉണ്ടായിട്ടില്ല. ഇവരുടെ സമൂഹം മറ്റ് സംസ്കാരങ്ങളോട് സഹിഷ്ണുതയും സ്വീകാര്യതയും പുലർത്തുന്ന ഒന്നാണ്. എന്നിരുന്നാലും, ചരിത്രപരവും സാമ്പത്തികവും രാഷ്ട്രീയവുമായ കാരണങ്ങളാൽ, ഒഡീഷ രാജ്യത്തിന്റെ മുഖ്യധാരയിൽ നിന്ന് ഒറ്റപ്പെട്ടുപോവുകയും, അവിടെയുള്ള പുരോഗതി പരിമിതമായി തുടരുകയും ചെയ്തു. ഇവിടുത്തെ ജനങ്ങൾ, പ്രത്യേകിച്ച് പടിഞ്ഞാറൻ മേഖലയിലെ ഗോത്രവർഗക്കാർ, വളരെ ലളിതമായ ജീവിതശൈലിയാണ് നയിക്കുന്നത്. നഗരജീവിതത്തെക്കുറിച്ചോ പുറംലോകത്തെക്കുറിച്ചോ അവർക്ക് വലിയ അറിവില്ല. ==എത്തിച്ചേരുക== ==ചുറ്റിക്കറങ്ങുക== ==ചുറ്റിക്കാണുക== ==ചെയ്യുക== ==കഴിക്കുക== ==കുടിക്കുക== ==സുരക്ഷിതമായിരിക്കുക== ==അടുത്ത യാത്ര== {{IsPartOf|ഇന്ത്യ}} [[വർഗ്ഗം:States and Provinces]] {{IsPartOf|കിഴക്കൻ ഇന്ത്യ}} 31ypgyoqnh9c9endsb6nd5x1zlhtk2d 9567 9566 2026-10-26T08:06:00Z Sree1959 19 സംസാരഭാഷാ വിഭാഗം പൂർത്തിയായി 9567 wikitext text/x-wiki {{Pagebanner|Odisha_banner.jpg|pgname=ഒഡീഷ}} ''''ഒഡീഷ'''' ([[ഒഡിയ വാക്യസമുച്ചയം|ഒഡിയ]]: '''ଓଡ଼ିଶା''') ('''Oṛiśā'''), മുൻപ് '''ഒറീസ'''' എന്ന് അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന, [[കിഴക്കൻ ഇന്ത്യ|കിഴക്കൻ ഇന്ത്യയിലെ]] ഒരു സംസ്ഥാനമാണ്. ==പ്രദേശങ്ങൾ== {{mapshape|type=geoshape|fill={{StdColor|t1}}|title=[[വടക്കൻ തീരം (ഒഡീഷ)|വടക്കൻ തീരം]]|wikidata=Q2022279,Q685638,Q2299172,Q971581,Q2022256,Q2087771}} {{Regionlist | regionmap=Odisha Wikivoyage map.png | regionmapsize=450px | regionInteractiveMap=map1 |region1name=[[വടക്കൻ തീരം (ഒഡീഷ)|വടക്കൻ തീരം]] |region1color={{StdColor|t1}} |region1items= |region1description=ഫലഭൂയിഷ്ഠമായ ഭൂമി, മത്സ്യബന്ധനം, തുറമുഖങ്ങൾ, മണൽ നിറഞ്ഞ കടൽത്തീരങ്ങൾ |region2name=[[തെക്കൻ തീരം (ഒഡീഷ)|തെക്കൻ തീരം]] |region2color={{StdColor|t2}} |region2items= |region2description=ഒഡീഷയിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ സന്ദർശകർ എത്തുന്ന പ്രദേശം. തലസ്ഥാനമായ ഭുവനേശ്വർ, ചിലിക്ക തടാകം, ജഗന്നാഥ ക്ഷേത്രം, കൊണാർക്ക് സൂര്യക്ഷേത്രം, മനോഹരമായ കടൽത്തീരങ്ങൾ എന്നിവ ഇവിടെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. |region3name=[[വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഒഡീഷ]] |region3color={{StdColor|t3}} |region3items= |region3description=ഉരുളുന്ന കുന്നുകൾ, ഖനനം, വ്യവസായം |region4name=[[തെക്കൻ ഒഡീഷ]] |region4color={{StdColor|t4}} |region4items= |region4description=കിഴക്കൻ ഘട്ടങ്ങൾ, ഇടതൂർന്ന വനങ്ങൾ, തദ്ദേശീയ ഗോത്രവിഭാഗങ്ങൾ, മലയോര വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രങ്ങൾ }} {{mapshape|type=geoshape|fill={{StdColor|t2}}|title=[[തെക്കൻ തീരപ്രദേശം (ഒഡീഷ)|തെക്കൻ തീരപ്രദേശം]]|wikidata=Q1817158,Q662818,Q2367388,Q776213}} {{mapshape|type=geoshape|fill={{StdColor|t3}}|title=[[വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഒഡീഷ]]|wikidata=Q1914546,Q2085428,Q2296047,Q569181,Q1267306,Q2269639,Q1772807,Q1473957,Q808140,Q804642,Q1810550,Q1948389,Q2363639}} {{mapshape|type=geoshape|fill={{StdColor|t4}}|title=[[തെക്കൻ ഒഡീഷ]]|wikidata=Q2085500,Q1876588,Q2396798,Q1947300,Q2577997,Q1947292,Q5122619 }} ===ജില്ലകൾ=== ==നഗരങ്ങൾ== [[പ്രമാണം:Jagannath Temple, Puri 04.jpg|thumb|പുരി ജഗന്നാഥ ക്ഷേത്രം]] {{mapframe}} <!--നഗരങ്ങളുടെയും മറ്റ് ലക്ഷ്യസ്ഥാനങ്ങളുടെയും പട്ടികയിൽ പരമാവധി 9 ഇനങ്ങൾ മാത്രമേ അനുവദിക്കൂ. നിർദ്ദിഷ്ട മാറ്റങ്ങളെക്കുറിച്ച് ആദ്യം ഈ പേജിന്റെ സംവാദ താളിൽ (talk page) ചർച്ച ചെയ്യുക.--> * {{marker|type=city|name=[[ഭുവനേശ്വർ]]|wikidata=Q171771}} &mdash; സംസ്ഥാന തലസ്ഥാനം; ഗതാഗത, വിദ്യാഭ്യാസ കേന്ദ്രം * {{marker|type=city|name=[[ബ്രഹ്മപുർ]]|wikidata=Q860210}} (ബെർഹാംപുർ) &mdash; 'സിൽക്ക് സിറ്റി' (പട്ടുനൂൽ നഗരം) എന്നറിയപ്പെടുന്നു * {{marker|type=city|name=[[കട്ടക്ക്]]|wikidata=Q207324}} &mdash; ഒഡീഷയുടെ മുൻ തലസ്ഥാനം; ഭുവനേശ്വറിന്റെ ഇരട്ട നഗരം * {{marker|type=city|name=[[കൊരാപുട്ട്]]|wikidata=Q2090260}} &mdash; മനോഹരമായ കുന്നുകൾ, പച്ചപിടിച്ച വനങ്ങൾ, വളഞ്ഞുപുളഞ്ഞൊഴുകുന്ന അരുവികൾ, വൈവിധ്യമാർന്ന വന്യജീവികൾ, സമ്പന്നമായ ഗോത്രജീവിതം എന്നിവയാൽ സമ്പന്നം * {{marker|type=city|name=[[പാരാദീപ്]]|wikidata=Q2726083}} &mdash; തുറമുഖ നഗരം * {{marker|type=city|name=[[പുരി]]|wikidata=Q207799}} (ജഗന്നാഥ പുരി) &mdash; ജഗന്നാഥ ക്ഷേത്രത്തിനും സജീവമായ കടൽത്തീരത്തിനും പേരുകേട്ട സ്ഥലം; സംസ്ഥാനത്തെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായ വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രം * {{marker|type=city|name=[[റൂർക്കേല]]|wikidata=Q1012706}} &mdash; ഒഡീഷയിലെ ഏറ്റവും വലിയ നഗരങ്ങളിലൊന്ന്; 'സ്റ്റീൽ സിറ്റി' (ഉരുക്ക് നഗരം) എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു * {{marker|type=city|name=[[സംബാൽപുർ]]|wikidata=Q876483}} &mdash; പടിഞ്ഞാറൻ ഒഡീഷയിലെ ഏറ്റവും വലിയ നഗരം ==മറ്റു ലക്ഷ്യസ്ഥാനങ്ങൾ== <!--നഗരങ്ങളുടെയും മറ്റ് ലക്ഷ്യസ്ഥാനങ്ങളുടെയും പട്ടികയിൽ പരമാവധി 9 ഇനങ്ങൾ മാത്രമേ ഉൾപ്പെടുത്താവൂ. വരുത്താൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്ന മാറ്റങ്ങളെക്കുറിച്ച് ആദ്യം ഈ പേജിന്റെ സംവാദ താളിൽ (talk page) ചർച്ച ചെയ്യുക.--> * {{marker|type=other|name=[[ഭീതർകണിക ദേശീയോദ്യാനം]]|wikidata=Q2580141}} &mdash; കണ്ടൽക്കാടുകളുള്ള തണ്ണീർത്തട ഉദ്യാനം * {{marker|type=other|name=[[ചിലിക്ക തടാകം]]|wikidata=Q2047322}} &mdash; ഇന്ത്യയിലെ രണ്ടാമത്തെ വലിയ തടാകം; ദേശാടന പക്ഷികളുടെ പ്രധാന സങ്കേതം. കടലാമകളും ഡോൾഫിനുകളും ഇവിടെ കാണപ്പെടുന്നു. * {{marker|type=other|name=[[സിംലിപാൽ ദേശീയോദ്യാനം]]|wikidata=Q61529}} &mdash; വടക്കൻ ഒഡീഷയിലുള്ള ഒരു വലിയ വന്യജീവി സങ്കേതം. കടുവകളും ആനകളും ഇവിടെ വസിക്കുന്നു. * {{marker|type=other|name=[[ഡയമണ്ട് ട്രയാംഗിൾ (ഒഡീഷ)|ഡയമണ്ട് ട്രയാംഗിൾ]]|wikidata=Q123243938}} &mdash; ലളിത്ഗിരി, രത്നഗിരി, ഉദയഗിരി എന്നിവിടങ്ങളിലെ ബുദ്ധമത പൈതൃക കേന്ദ്രങ്ങൾ * {{marker|type=other|name=[[ഗോപാൽപൂർ]]|wikidata=Q1747725}} &mdash; ബീച്ച് റിസോർട്ട് * {{marker|type=other|name=[[സുനാബെഡ]]|wikidata=Q2726065}} &mdash; ഒഡീഷയുടെ കാശ്മീർ ==മനസ്സിലാക്കുക== ബംഗാൾ ഉൾക്കടലിനോട് ചേർന്നുകിടക്കുന്ന ഒരു തീരദേശ സംസ്ഥാനമാണ് ഒഡീഷ. കടലിനോട് ചേർന്നുകിടക്കുന്ന കിഴക്കൻ മേഖല കൂടുതൽ സമൃദ്ധമാണ്. ഇവിടെ നിരവധി വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രങ്ങളും മതപരമായ സ്ഥലങ്ങളും സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. പടിഞ്ഞാറൻ മേഖല കുന്നുകളും വനങ്ങളും നിറഞ്ഞതും, പലപ്പോഴും വരൾച്ചയ്ക്ക് സാധ്യതയുള്ളതുമായ പ്രദേശമാണ്. ഇതൊരു പ്രധാനപ്പെട്ട ആദിവാസി മേഖല കൂടിയാണ്. എന്നിരുന്നാലും, സംസ്ഥാനത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറൻ ഭാഗങ്ങളിൽ വൻതോതിൽ ഇരുമ്പയിരും മറ്റ് ധാതുവിഭവങ്ങളും അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. സാംസ്കാരികമായി വളരെ സമ്പന്നമായ ഒരു സംസ്ഥാനമാണിത്. ഭുവനേശ്വർ-പുരി-കൊണാർക്ക് എന്നിവ ചേർന്ന 'ഗോൾഡൻ ട്രയാംഗിൾ' (സുവർണ്ണ ത്രികോണം) ഈ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ അഭിമാനമാണ്. ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ 'കലിംഗ' രാജ്യത്തിൽ നിന്നാണ് ഒഡീഷ രൂപപ്പെട്ടതെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. ഒഡിയ ഭാഷയുടെ ലിപി, ബ്രാഹ്മി ലിപിയിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിച്ച കലിംഗ ലിപിയിൽ നിന്നാണ് ഉരുത്തിരിഞ്ഞത്. ===സംസ്കാരം=== ഒഡീഷയിലെ ജനങ്ങൾ അവരുടെ ആതിഥ്യമര്യാദയ്ക്ക് പേരുകേട്ടവരാണ്. ഇവിടെ വലിയ തോതിലുള്ള വർഗീയ സംഘർഷങ്ങളൊന്നും ഒരിക്കലും ഉണ്ടായിട്ടില്ല. ഇവരുടെ സമൂഹം മറ്റ് സംസ്കാരങ്ങളോട് സഹിഷ്ണുതയും സ്വീകാര്യതയും പുലർത്തുന്ന ഒന്നാണ്. എന്നിരുന്നാലും, ചരിത്രപരവും സാമ്പത്തികവും രാഷ്ട്രീയവുമായ കാരണങ്ങളാൽ, ഒഡീഷ രാജ്യത്തിന്റെ മുഖ്യധാരയിൽ നിന്ന് ഒറ്റപ്പെട്ടുപോവുകയും, അവിടെയുള്ള പുരോഗതി പരിമിതമായി തുടരുകയും ചെയ്തു. ഇവിടുത്തെ ജനങ്ങൾ, പ്രത്യേകിച്ച് പടിഞ്ഞാറൻ മേഖലയിലെ ഗോത്രവർഗക്കാർ, വളരെ ലളിതമായ ജീവിതശൈലിയാണ് നയിക്കുന്നത്. നഗരജീവിതത്തെക്കുറിച്ചോ പുറംലോകത്തെക്കുറിച്ചോ അവർക്ക് വലിയ അറിവില്ല. == സംസാരഭാഷ == ഇവിടുത്തെ പ്രാദേശിക ഭാഷയാണ് [[ഒഡിയ വാക്യപുസ്തകം|'''ഒഡിയ''']] (ഇത് 'ഒറിയ' എന്നും എഴുതാറുണ്ട്). മിക്ക ഉത്തരേന്ത്യൻ ഭാഷകളെയും പോലെ ഇതൊരു ഇന്തോ-യൂറോപ്യൻ ഭാഷയാണ്. [[ബംഗാളി വാക്യപുസ്തകം|ബംഗാളിയുമായി]] ഇതിന് അടുത്ത ബന്ധമുണ്ട്. എത്രത്തോളമെന്നാൽ, ഈ രണ്ട് ഭാഷകൾ സംസാരിക്കുന്നവർക്കും പരസ്പരം കാര്യങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കാൻ സാധിക്കും. ഇവിടെ [[ഹിന്ദി വാക്യപുസ്തകം|ഹിന്ദിയും]] സംസാരിക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്. പലർക്കും ഇംഗ്ലീഷും മനസ്സിലാകും. വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രങ്ങളിൽ ബംഗാളി ഭാഷയും, തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഒഡീഷയിൽ [[തെലുങ്ക് വാക്യപുസ്തകം|തെലുങ്ക്]] ഭാഷയും വ്യാപകമായി സംസാരിക്കപ്പെടുന്നു. ==എത്തിച്ചേരുക== ==ചുറ്റിക്കറങ്ങുക== ==ചുറ്റിക്കാണുക== ==ചെയ്യുക== ==കഴിക്കുക== ==കുടിക്കുക== ==സുരക്ഷിതമായിരിക്കുക== ==അടുത്ത യാത്ര== {{IsPartOf|ഇന്ത്യ}} [[വർഗ്ഗം:States and Provinces]] {{IsPartOf|കിഴക്കൻ ഇന്ത്യ}} 0rbtmgozmweowccde2i36ip9o42924w 9568 9567 2026-10-26T08:08:30Z Sree1959 19 /* എത്തിച്ചേരുക */ വിഭാഗം പൂർത്തിയായി 9568 wikitext text/x-wiki {{Pagebanner|Odisha_banner.jpg|pgname=ഒഡീഷ}} ''''ഒഡീഷ'''' ([[ഒഡിയ വാക്യസമുച്ചയം|ഒഡിയ]]: '''ଓଡ଼ିଶା''') ('''Oṛiśā'''), മുൻപ് '''ഒറീസ'''' എന്ന് അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന, [[കിഴക്കൻ ഇന്ത്യ|കിഴക്കൻ ഇന്ത്യയിലെ]] ഒരു സംസ്ഥാനമാണ്. ==പ്രദേശങ്ങൾ== {{mapshape|type=geoshape|fill={{StdColor|t1}}|title=[[വടക്കൻ തീരം (ഒഡീഷ)|വടക്കൻ തീരം]]|wikidata=Q2022279,Q685638,Q2299172,Q971581,Q2022256,Q2087771}} {{Regionlist | regionmap=Odisha Wikivoyage map.png | regionmapsize=450px | regionInteractiveMap=map1 |region1name=[[വടക്കൻ തീരം (ഒഡീഷ)|വടക്കൻ തീരം]] |region1color={{StdColor|t1}} |region1items= |region1description=ഫലഭൂയിഷ്ഠമായ ഭൂമി, മത്സ്യബന്ധനം, തുറമുഖങ്ങൾ, മണൽ നിറഞ്ഞ കടൽത്തീരങ്ങൾ |region2name=[[തെക്കൻ തീരം (ഒഡീഷ)|തെക്കൻ തീരം]] |region2color={{StdColor|t2}} |region2items= |region2description=ഒഡീഷയിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ സന്ദർശകർ എത്തുന്ന പ്രദേശം. തലസ്ഥാനമായ ഭുവനേശ്വർ, ചിലിക്ക തടാകം, ജഗന്നാഥ ക്ഷേത്രം, കൊണാർക്ക് സൂര്യക്ഷേത്രം, മനോഹരമായ കടൽത്തീരങ്ങൾ എന്നിവ ഇവിടെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. |region3name=[[വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഒഡീഷ]] |region3color={{StdColor|t3}} |region3items= |region3description=ഉരുളുന്ന കുന്നുകൾ, ഖനനം, വ്യവസായം |region4name=[[തെക്കൻ ഒഡീഷ]] |region4color={{StdColor|t4}} |region4items= |region4description=കിഴക്കൻ ഘട്ടങ്ങൾ, ഇടതൂർന്ന വനങ്ങൾ, തദ്ദേശീയ ഗോത്രവിഭാഗങ്ങൾ, മലയോര വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രങ്ങൾ }} {{mapshape|type=geoshape|fill={{StdColor|t2}}|title=[[തെക്കൻ തീരപ്രദേശം (ഒഡീഷ)|തെക്കൻ തീരപ്രദേശം]]|wikidata=Q1817158,Q662818,Q2367388,Q776213}} {{mapshape|type=geoshape|fill={{StdColor|t3}}|title=[[വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഒഡീഷ]]|wikidata=Q1914546,Q2085428,Q2296047,Q569181,Q1267306,Q2269639,Q1772807,Q1473957,Q808140,Q804642,Q1810550,Q1948389,Q2363639}} {{mapshape|type=geoshape|fill={{StdColor|t4}}|title=[[തെക്കൻ ഒഡീഷ]]|wikidata=Q2085500,Q1876588,Q2396798,Q1947300,Q2577997,Q1947292,Q5122619 }} ===ജില്ലകൾ=== ==നഗരങ്ങൾ== [[പ്രമാണം:Jagannath Temple, Puri 04.jpg|thumb|പുരി ജഗന്നാഥ ക്ഷേത്രം]] {{mapframe}} <!--നഗരങ്ങളുടെയും മറ്റ് ലക്ഷ്യസ്ഥാനങ്ങളുടെയും പട്ടികയിൽ പരമാവധി 9 ഇനങ്ങൾ മാത്രമേ അനുവദിക്കൂ. നിർദ്ദിഷ്ട മാറ്റങ്ങളെക്കുറിച്ച് ആദ്യം ഈ പേജിന്റെ സംവാദ താളിൽ (talk page) ചർച്ച ചെയ്യുക.--> * {{marker|type=city|name=[[ഭുവനേശ്വർ]]|wikidata=Q171771}} &mdash; സംസ്ഥാന തലസ്ഥാനം; ഗതാഗത, വിദ്യാഭ്യാസ കേന്ദ്രം * {{marker|type=city|name=[[ബ്രഹ്മപുർ]]|wikidata=Q860210}} (ബെർഹാംപുർ) &mdash; 'സിൽക്ക് സിറ്റി' (പട്ടുനൂൽ നഗരം) എന്നറിയപ്പെടുന്നു * {{marker|type=city|name=[[കട്ടക്ക്]]|wikidata=Q207324}} &mdash; ഒഡീഷയുടെ മുൻ തലസ്ഥാനം; ഭുവനേശ്വറിന്റെ ഇരട്ട നഗരം * {{marker|type=city|name=[[കൊരാപുട്ട്]]|wikidata=Q2090260}} &mdash; മനോഹരമായ കുന്നുകൾ, പച്ചപിടിച്ച വനങ്ങൾ, വളഞ്ഞുപുളഞ്ഞൊഴുകുന്ന അരുവികൾ, വൈവിധ്യമാർന്ന വന്യജീവികൾ, സമ്പന്നമായ ഗോത്രജീവിതം എന്നിവയാൽ സമ്പന്നം * {{marker|type=city|name=[[പാരാദീപ്]]|wikidata=Q2726083}} &mdash; തുറമുഖ നഗരം * {{marker|type=city|name=[[പുരി]]|wikidata=Q207799}} (ജഗന്നാഥ പുരി) &mdash; ജഗന്നാഥ ക്ഷേത്രത്തിനും സജീവമായ കടൽത്തീരത്തിനും പേരുകേട്ട സ്ഥലം; സംസ്ഥാനത്തെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായ വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രം * {{marker|type=city|name=[[റൂർക്കേല]]|wikidata=Q1012706}} &mdash; ഒഡീഷയിലെ ഏറ്റവും വലിയ നഗരങ്ങളിലൊന്ന്; 'സ്റ്റീൽ സിറ്റി' (ഉരുക്ക് നഗരം) എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു * {{marker|type=city|name=[[സംബാൽപുർ]]|wikidata=Q876483}} &mdash; പടിഞ്ഞാറൻ ഒഡീഷയിലെ ഏറ്റവും വലിയ നഗരം ==മറ്റു ലക്ഷ്യസ്ഥാനങ്ങൾ== <!--നഗരങ്ങളുടെയും മറ്റ് ലക്ഷ്യസ്ഥാനങ്ങളുടെയും പട്ടികയിൽ പരമാവധി 9 ഇനങ്ങൾ മാത്രമേ ഉൾപ്പെടുത്താവൂ. വരുത്താൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്ന മാറ്റങ്ങളെക്കുറിച്ച് ആദ്യം ഈ പേജിന്റെ സംവാദ താളിൽ (talk page) ചർച്ച ചെയ്യുക.--> * {{marker|type=other|name=[[ഭീതർകണിക ദേശീയോദ്യാനം]]|wikidata=Q2580141}} &mdash; കണ്ടൽക്കാടുകളുള്ള തണ്ണീർത്തട ഉദ്യാനം * {{marker|type=other|name=[[ചിലിക്ക തടാകം]]|wikidata=Q2047322}} &mdash; ഇന്ത്യയിലെ രണ്ടാമത്തെ വലിയ തടാകം; ദേശാടന പക്ഷികളുടെ പ്രധാന സങ്കേതം. കടലാമകളും ഡോൾഫിനുകളും ഇവിടെ കാണപ്പെടുന്നു. * {{marker|type=other|name=[[സിംലിപാൽ ദേശീയോദ്യാനം]]|wikidata=Q61529}} &mdash; വടക്കൻ ഒഡീഷയിലുള്ള ഒരു വലിയ വന്യജീവി സങ്കേതം. കടുവകളും ആനകളും ഇവിടെ വസിക്കുന്നു. * {{marker|type=other|name=[[ഡയമണ്ട് ട്രയാംഗിൾ (ഒഡീഷ)|ഡയമണ്ട് ട്രയാംഗിൾ]]|wikidata=Q123243938}} &mdash; ലളിത്ഗിരി, രത്നഗിരി, ഉദയഗിരി എന്നിവിടങ്ങളിലെ ബുദ്ധമത പൈതൃക കേന്ദ്രങ്ങൾ * {{marker|type=other|name=[[ഗോപാൽപൂർ]]|wikidata=Q1747725}} &mdash; ബീച്ച് റിസോർട്ട് * {{marker|type=other|name=[[സുനാബെഡ]]|wikidata=Q2726065}} &mdash; ഒഡീഷയുടെ കാശ്മീർ ==മനസ്സിലാക്കുക== ബംഗാൾ ഉൾക്കടലിനോട് ചേർന്നുകിടക്കുന്ന ഒരു തീരദേശ സംസ്ഥാനമാണ് ഒഡീഷ. കടലിനോട് ചേർന്നുകിടക്കുന്ന കിഴക്കൻ മേഖല കൂടുതൽ സമൃദ്ധമാണ്. ഇവിടെ നിരവധി വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രങ്ങളും മതപരമായ സ്ഥലങ്ങളും സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. പടിഞ്ഞാറൻ മേഖല കുന്നുകളും വനങ്ങളും നിറഞ്ഞതും, പലപ്പോഴും വരൾച്ചയ്ക്ക് സാധ്യതയുള്ളതുമായ പ്രദേശമാണ്. ഇതൊരു പ്രധാനപ്പെട്ട ആദിവാസി മേഖല കൂടിയാണ്. എന്നിരുന്നാലും, സംസ്ഥാനത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറൻ ഭാഗങ്ങളിൽ വൻതോതിൽ ഇരുമ്പയിരും മറ്റ് ധാതുവിഭവങ്ങളും അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. സാംസ്കാരികമായി വളരെ സമ്പന്നമായ ഒരു സംസ്ഥാനമാണിത്. ഭുവനേശ്വർ-പുരി-കൊണാർക്ക് എന്നിവ ചേർന്ന 'ഗോൾഡൻ ട്രയാംഗിൾ' (സുവർണ്ണ ത്രികോണം) ഈ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ അഭിമാനമാണ്. ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ 'കലിംഗ' രാജ്യത്തിൽ നിന്നാണ് ഒഡീഷ രൂപപ്പെട്ടതെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. ഒഡിയ ഭാഷയുടെ ലിപി, ബ്രാഹ്മി ലിപിയിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിച്ച കലിംഗ ലിപിയിൽ നിന്നാണ് ഉരുത്തിരിഞ്ഞത്. ===സംസ്കാരം=== ഒഡീഷയിലെ ജനങ്ങൾ അവരുടെ ആതിഥ്യമര്യാദയ്ക്ക് പേരുകേട്ടവരാണ്. ഇവിടെ വലിയ തോതിലുള്ള വർഗീയ സംഘർഷങ്ങളൊന്നും ഒരിക്കലും ഉണ്ടായിട്ടില്ല. ഇവരുടെ സമൂഹം മറ്റ് സംസ്കാരങ്ങളോട് സഹിഷ്ണുതയും സ്വീകാര്യതയും പുലർത്തുന്ന ഒന്നാണ്. എന്നിരുന്നാലും, ചരിത്രപരവും സാമ്പത്തികവും രാഷ്ട്രീയവുമായ കാരണങ്ങളാൽ, ഒഡീഷ രാജ്യത്തിന്റെ മുഖ്യധാരയിൽ നിന്ന് ഒറ്റപ്പെട്ടുപോവുകയും, അവിടെയുള്ള പുരോഗതി പരിമിതമായി തുടരുകയും ചെയ്തു. ഇവിടുത്തെ ജനങ്ങൾ, പ്രത്യേകിച്ച് പടിഞ്ഞാറൻ മേഖലയിലെ ഗോത്രവർഗക്കാർ, വളരെ ലളിതമായ ജീവിതശൈലിയാണ് നയിക്കുന്നത്. നഗരജീവിതത്തെക്കുറിച്ചോ പുറംലോകത്തെക്കുറിച്ചോ അവർക്ക് വലിയ അറിവില്ല. == സംസാരഭാഷ == ഇവിടുത്തെ പ്രാദേശിക ഭാഷയാണ് [[ഒഡിയ വാക്യപുസ്തകം|'''ഒഡിയ''']] (ഇത് 'ഒറിയ' എന്നും എഴുതാറുണ്ട്). മിക്ക ഉത്തരേന്ത്യൻ ഭാഷകളെയും പോലെ ഇതൊരു ഇന്തോ-യൂറോപ്യൻ ഭാഷയാണ്. [[ബംഗാളി വാക്യപുസ്തകം|ബംഗാളിയുമായി]] ഇതിന് അടുത്ത ബന്ധമുണ്ട്. എത്രത്തോളമെന്നാൽ, ഈ രണ്ട് ഭാഷകൾ സംസാരിക്കുന്നവർക്കും പരസ്പരം കാര്യങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കാൻ സാധിക്കും. ഇവിടെ [[ഹിന്ദി വാക്യപുസ്തകം|ഹിന്ദിയും]] സംസാരിക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്. പലർക്കും ഇംഗ്ലീഷും മനസ്സിലാകും. വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രങ്ങളിൽ ബംഗാളി ഭാഷയും, തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഒഡീഷയിൽ [[തെലുങ്ക് വാക്യപുസ്തകം|തെലുങ്ക്]] ഭാഷയും വ്യാപകമായി സംസാരിക്കപ്പെടുന്നു. ==എത്തിച്ചേരുക== ===തീവണ്ടിയിൽ=== [[ഡൽഹി]], [[കൊൽക്കത്ത]], [[വിശാഖപട്ടണം]], [[ബെംഗളൂരു]], [[ഹൈദരാബാദ്]], [[ചെന്നൈ]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്ന് സ്ഥിരം ട്രെയിനുകളുണ്ട്. ===വിമാനത്തിൽ=== ഭുവനേശ്വർ നഗരമധ്യത്തിൽ ഒരു വിമാനത്താവളമുണ്ട് ({{IATA|BBI}}). പ്രധാനപ്പെട്ട എല്ലാ വിമാനക്കമ്പനികളും ഇവിടെ സർവീസുകൾ നടത്തുന്നുണ്ട്. കൊൽക്കത്ത, ഡൽഹി, മുംബൈ, ബെംഗളൂരു തുടങ്ങിയ പ്രധാന നഗരങ്ങളുമായി ഇവിടം മികച്ച രീതിയിൽ ബന്ധിപ്പിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ==ചുറ്റിക്കറങ്ങുക== ==ചുറ്റിക്കാണുക== ==ചെയ്യുക== ==കഴിക്കുക== ==കുടിക്കുക== ==സുരക്ഷിതമായിരിക്കുക== ==അടുത്ത യാത്ര== {{IsPartOf|ഇന്ത്യ}} [[വർഗ്ഗം:States and Provinces]] {{IsPartOf|കിഴക്കൻ ഇന്ത്യ}} 4uoeqx5gmnhya511ulwxlkci0roykyw 9569 9568 2026-10-26T08:09:29Z Sree1959 19 /* ചുറ്റിക്കറങ്ങുക */ വിവരങ്ങൾ ചേർത്തു 9569 wikitext text/x-wiki {{Pagebanner|Odisha_banner.jpg|pgname=ഒഡീഷ}} ''''ഒഡീഷ'''' ([[ഒഡിയ വാക്യസമുച്ചയം|ഒഡിയ]]: '''ଓଡ଼ିଶା''') ('''Oṛiśā'''), മുൻപ് '''ഒറീസ'''' എന്ന് അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന, [[കിഴക്കൻ ഇന്ത്യ|കിഴക്കൻ ഇന്ത്യയിലെ]] ഒരു സംസ്ഥാനമാണ്. ==പ്രദേശങ്ങൾ== {{mapshape|type=geoshape|fill={{StdColor|t1}}|title=[[വടക്കൻ തീരം (ഒഡീഷ)|വടക്കൻ തീരം]]|wikidata=Q2022279,Q685638,Q2299172,Q971581,Q2022256,Q2087771}} {{Regionlist | regionmap=Odisha Wikivoyage map.png | regionmapsize=450px | regionInteractiveMap=map1 |region1name=[[വടക്കൻ തീരം (ഒഡീഷ)|വടക്കൻ തീരം]] |region1color={{StdColor|t1}} |region1items= |region1description=ഫലഭൂയിഷ്ഠമായ ഭൂമി, മത്സ്യബന്ധനം, തുറമുഖങ്ങൾ, മണൽ നിറഞ്ഞ കടൽത്തീരങ്ങൾ |region2name=[[തെക്കൻ തീരം (ഒഡീഷ)|തെക്കൻ തീരം]] |region2color={{StdColor|t2}} |region2items= |region2description=ഒഡീഷയിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ സന്ദർശകർ എത്തുന്ന പ്രദേശം. തലസ്ഥാനമായ ഭുവനേശ്വർ, ചിലിക്ക തടാകം, ജഗന്നാഥ ക്ഷേത്രം, കൊണാർക്ക് സൂര്യക്ഷേത്രം, മനോഹരമായ കടൽത്തീരങ്ങൾ എന്നിവ ഇവിടെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. |region3name=[[വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഒഡീഷ]] |region3color={{StdColor|t3}} |region3items= |region3description=ഉരുളുന്ന കുന്നുകൾ, ഖനനം, വ്യവസായം |region4name=[[തെക്കൻ ഒഡീഷ]] |region4color={{StdColor|t4}} |region4items= |region4description=കിഴക്കൻ ഘട്ടങ്ങൾ, ഇടതൂർന്ന വനങ്ങൾ, തദ്ദേശീയ ഗോത്രവിഭാഗങ്ങൾ, മലയോര വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രങ്ങൾ }} {{mapshape|type=geoshape|fill={{StdColor|t2}}|title=[[തെക്കൻ തീരപ്രദേശം (ഒഡീഷ)|തെക്കൻ തീരപ്രദേശം]]|wikidata=Q1817158,Q662818,Q2367388,Q776213}} {{mapshape|type=geoshape|fill={{StdColor|t3}}|title=[[വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഒഡീഷ]]|wikidata=Q1914546,Q2085428,Q2296047,Q569181,Q1267306,Q2269639,Q1772807,Q1473957,Q808140,Q804642,Q1810550,Q1948389,Q2363639}} {{mapshape|type=geoshape|fill={{StdColor|t4}}|title=[[തെക്കൻ ഒഡീഷ]]|wikidata=Q2085500,Q1876588,Q2396798,Q1947300,Q2577997,Q1947292,Q5122619 }} ===ജില്ലകൾ=== ==നഗരങ്ങൾ== [[പ്രമാണം:Jagannath Temple, Puri 04.jpg|thumb|പുരി ജഗന്നാഥ ക്ഷേത്രം]] {{mapframe}} <!--നഗരങ്ങളുടെയും മറ്റ് ലക്ഷ്യസ്ഥാനങ്ങളുടെയും പട്ടികയിൽ പരമാവധി 9 ഇനങ്ങൾ മാത്രമേ അനുവദിക്കൂ. നിർദ്ദിഷ്ട മാറ്റങ്ങളെക്കുറിച്ച് ആദ്യം ഈ പേജിന്റെ സംവാദ താളിൽ (talk page) ചർച്ച ചെയ്യുക.--> * {{marker|type=city|name=[[ഭുവനേശ്വർ]]|wikidata=Q171771}} &mdash; സംസ്ഥാന തലസ്ഥാനം; ഗതാഗത, വിദ്യാഭ്യാസ കേന്ദ്രം * {{marker|type=city|name=[[ബ്രഹ്മപുർ]]|wikidata=Q860210}} (ബെർഹാംപുർ) &mdash; 'സിൽക്ക് സിറ്റി' (പട്ടുനൂൽ നഗരം) എന്നറിയപ്പെടുന്നു * {{marker|type=city|name=[[കട്ടക്ക്]]|wikidata=Q207324}} &mdash; ഒഡീഷയുടെ മുൻ തലസ്ഥാനം; ഭുവനേശ്വറിന്റെ ഇരട്ട നഗരം * {{marker|type=city|name=[[കൊരാപുട്ട്]]|wikidata=Q2090260}} &mdash; മനോഹരമായ കുന്നുകൾ, പച്ചപിടിച്ച വനങ്ങൾ, വളഞ്ഞുപുളഞ്ഞൊഴുകുന്ന അരുവികൾ, വൈവിധ്യമാർന്ന വന്യജീവികൾ, സമ്പന്നമായ ഗോത്രജീവിതം എന്നിവയാൽ സമ്പന്നം * {{marker|type=city|name=[[പാരാദീപ്]]|wikidata=Q2726083}} &mdash; തുറമുഖ നഗരം * {{marker|type=city|name=[[പുരി]]|wikidata=Q207799}} (ജഗന്നാഥ പുരി) &mdash; ജഗന്നാഥ ക്ഷേത്രത്തിനും സജീവമായ കടൽത്തീരത്തിനും പേരുകേട്ട സ്ഥലം; സംസ്ഥാനത്തെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായ വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രം * {{marker|type=city|name=[[റൂർക്കേല]]|wikidata=Q1012706}} &mdash; ഒഡീഷയിലെ ഏറ്റവും വലിയ നഗരങ്ങളിലൊന്ന്; 'സ്റ്റീൽ സിറ്റി' (ഉരുക്ക് നഗരം) എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു * {{marker|type=city|name=[[സംബാൽപുർ]]|wikidata=Q876483}} &mdash; പടിഞ്ഞാറൻ ഒഡീഷയിലെ ഏറ്റവും വലിയ നഗരം ==മറ്റു ലക്ഷ്യസ്ഥാനങ്ങൾ== <!--നഗരങ്ങളുടെയും മറ്റ് ലക്ഷ്യസ്ഥാനങ്ങളുടെയും പട്ടികയിൽ പരമാവധി 9 ഇനങ്ങൾ മാത്രമേ ഉൾപ്പെടുത്താവൂ. വരുത്താൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്ന മാറ്റങ്ങളെക്കുറിച്ച് ആദ്യം ഈ പേജിന്റെ സംവാദ താളിൽ (talk page) ചർച്ച ചെയ്യുക.--> * {{marker|type=other|name=[[ഭീതർകണിക ദേശീയോദ്യാനം]]|wikidata=Q2580141}} &mdash; കണ്ടൽക്കാടുകളുള്ള തണ്ണീർത്തട ഉദ്യാനം * {{marker|type=other|name=[[ചിലിക്ക തടാകം]]|wikidata=Q2047322}} &mdash; ഇന്ത്യയിലെ രണ്ടാമത്തെ വലിയ തടാകം; ദേശാടന പക്ഷികളുടെ പ്രധാന സങ്കേതം. കടലാമകളും ഡോൾഫിനുകളും ഇവിടെ കാണപ്പെടുന്നു. * {{marker|type=other|name=[[സിംലിപാൽ ദേശീയോദ്യാനം]]|wikidata=Q61529}} &mdash; വടക്കൻ ഒഡീഷയിലുള്ള ഒരു വലിയ വന്യജീവി സങ്കേതം. കടുവകളും ആനകളും ഇവിടെ വസിക്കുന്നു. * {{marker|type=other|name=[[ഡയമണ്ട് ട്രയാംഗിൾ (ഒഡീഷ)|ഡയമണ്ട് ട്രയാംഗിൾ]]|wikidata=Q123243938}} &mdash; ലളിത്ഗിരി, രത്നഗിരി, ഉദയഗിരി എന്നിവിടങ്ങളിലെ ബുദ്ധമത പൈതൃക കേന്ദ്രങ്ങൾ * {{marker|type=other|name=[[ഗോപാൽപൂർ]]|wikidata=Q1747725}} &mdash; ബീച്ച് റിസോർട്ട് * {{marker|type=other|name=[[സുനാബെഡ]]|wikidata=Q2726065}} &mdash; ഒഡീഷയുടെ കാശ്മീർ ==മനസ്സിലാക്കുക== ബംഗാൾ ഉൾക്കടലിനോട് ചേർന്നുകിടക്കുന്ന ഒരു തീരദേശ സംസ്ഥാനമാണ് ഒഡീഷ. കടലിനോട് ചേർന്നുകിടക്കുന്ന കിഴക്കൻ മേഖല കൂടുതൽ സമൃദ്ധമാണ്. ഇവിടെ നിരവധി വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രങ്ങളും മതപരമായ സ്ഥലങ്ങളും സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. പടിഞ്ഞാറൻ മേഖല കുന്നുകളും വനങ്ങളും നിറഞ്ഞതും, പലപ്പോഴും വരൾച്ചയ്ക്ക് സാധ്യതയുള്ളതുമായ പ്രദേശമാണ്. ഇതൊരു പ്രധാനപ്പെട്ട ആദിവാസി മേഖല കൂടിയാണ്. എന്നിരുന്നാലും, സംസ്ഥാനത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറൻ ഭാഗങ്ങളിൽ വൻതോതിൽ ഇരുമ്പയിരും മറ്റ് ധാതുവിഭവങ്ങളും അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. സാംസ്കാരികമായി വളരെ സമ്പന്നമായ ഒരു സംസ്ഥാനമാണിത്. ഭുവനേശ്വർ-പുരി-കൊണാർക്ക് എന്നിവ ചേർന്ന 'ഗോൾഡൻ ട്രയാംഗിൾ' (സുവർണ്ണ ത്രികോണം) ഈ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ അഭിമാനമാണ്. ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ 'കലിംഗ' രാജ്യത്തിൽ നിന്നാണ് ഒഡീഷ രൂപപ്പെട്ടതെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. ഒഡിയ ഭാഷയുടെ ലിപി, ബ്രാഹ്മി ലിപിയിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിച്ച കലിംഗ ലിപിയിൽ നിന്നാണ് ഉരുത്തിരിഞ്ഞത്. ===സംസ്കാരം=== ഒഡീഷയിലെ ജനങ്ങൾ അവരുടെ ആതിഥ്യമര്യാദയ്ക്ക് പേരുകേട്ടവരാണ്. ഇവിടെ വലിയ തോതിലുള്ള വർഗീയ സംഘർഷങ്ങളൊന്നും ഒരിക്കലും ഉണ്ടായിട്ടില്ല. ഇവരുടെ സമൂഹം മറ്റ് സംസ്കാരങ്ങളോട് സഹിഷ്ണുതയും സ്വീകാര്യതയും പുലർത്തുന്ന ഒന്നാണ്. എന്നിരുന്നാലും, ചരിത്രപരവും സാമ്പത്തികവും രാഷ്ട്രീയവുമായ കാരണങ്ങളാൽ, ഒഡീഷ രാജ്യത്തിന്റെ മുഖ്യധാരയിൽ നിന്ന് ഒറ്റപ്പെട്ടുപോവുകയും, അവിടെയുള്ള പുരോഗതി പരിമിതമായി തുടരുകയും ചെയ്തു. ഇവിടുത്തെ ജനങ്ങൾ, പ്രത്യേകിച്ച് പടിഞ്ഞാറൻ മേഖലയിലെ ഗോത്രവർഗക്കാർ, വളരെ ലളിതമായ ജീവിതശൈലിയാണ് നയിക്കുന്നത്. നഗരജീവിതത്തെക്കുറിച്ചോ പുറംലോകത്തെക്കുറിച്ചോ അവർക്ക് വലിയ അറിവില്ല. == സംസാരഭാഷ == ഇവിടുത്തെ പ്രാദേശിക ഭാഷയാണ് [[ഒഡിയ വാക്യപുസ്തകം|'''ഒഡിയ''']] (ഇത് 'ഒറിയ' എന്നും എഴുതാറുണ്ട്). മിക്ക ഉത്തരേന്ത്യൻ ഭാഷകളെയും പോലെ ഇതൊരു ഇന്തോ-യൂറോപ്യൻ ഭാഷയാണ്. [[ബംഗാളി വാക്യപുസ്തകം|ബംഗാളിയുമായി]] ഇതിന് അടുത്ത ബന്ധമുണ്ട്. എത്രത്തോളമെന്നാൽ, ഈ രണ്ട് ഭാഷകൾ സംസാരിക്കുന്നവർക്കും പരസ്പരം കാര്യങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കാൻ സാധിക്കും. ഇവിടെ [[ഹിന്ദി വാക്യപുസ്തകം|ഹിന്ദിയും]] സംസാരിക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്. പലർക്കും ഇംഗ്ലീഷും മനസ്സിലാകും. വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രങ്ങളിൽ ബംഗാളി ഭാഷയും, തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഒഡീഷയിൽ [[തെലുങ്ക് വാക്യപുസ്തകം|തെലുങ്ക്]] ഭാഷയും വ്യാപകമായി സംസാരിക്കപ്പെടുന്നു. ==എത്തിച്ചേരുക== ===തീവണ്ടിയിൽ=== [[ഡൽഹി]], [[കൊൽക്കത്ത]], [[വിശാഖപട്ടണം]], [[ബെംഗളൂരു]], [[ഹൈദരാബാദ്]], [[ചെന്നൈ]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്ന് സ്ഥിരം ട്രെയിനുകളുണ്ട്. ===വിമാനത്തിൽ=== ഭുവനേശ്വർ നഗരമധ്യത്തിൽ ഒരു വിമാനത്താവളമുണ്ട് ({{IATA|BBI}}). പ്രധാനപ്പെട്ട എല്ലാ വിമാനക്കമ്പനികളും ഇവിടെ സർവീസുകൾ നടത്തുന്നുണ്ട്. കൊൽക്കത്ത, ഡൽഹി, മുംബൈ, ബെംഗളൂരു തുടങ്ങിയ പ്രധാന നഗരങ്ങളുമായി ഇവിടം മികച്ച രീതിയിൽ ബന്ധിപ്പിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ==ചുറ്റിക്കറങ്ങുക== ===ടാക്സിയിൽ=== *പ്രധാന നഗരങ്ങളിലും പട്ടണങ്ങളിലും ടാക്സികളോ വാടക കാറുകളോ ലഭ്യമാണ്. ===ഓട്ടോറിക്ഷയിൽ=== *സാധാരണ ടാക്സികളെ അപേക്ഷിച്ച് സ്വകാര്യ ഓട്ടോറിക്ഷകൾക്ക് ചെലവ് കുറവാണ്. എന്നാൽ, ഇതിൽ കയറുന്ന മറ്റുള്ളവരുമായി ചേർന്ന് തിങ്ങിഞെരുങ്ങി ഇരിക്കേണ്ടി വരും. ==ചുറ്റിക്കാണുക== ==ചെയ്യുക== ==കഴിക്കുക== ==കുടിക്കുക== ==സുരക്ഷിതമായിരിക്കുക== ==അടുത്ത യാത്ര== {{IsPartOf|ഇന്ത്യ}} [[വർഗ്ഗം:States and Provinces]] {{IsPartOf|കിഴക്കൻ ഇന്ത്യ}} pv2rao254riz5imtnrnswh2q48jojmx 9570 9569 2026-10-26T08:11:22Z Sree1959 19 /* ചുറ്റിക്കാണുക */ കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ ചേർത്തു 9570 wikitext text/x-wiki {{Pagebanner|Odisha_banner.jpg|pgname=ഒഡീഷ}} ''''ഒഡീഷ'''' ([[ഒഡിയ വാക്യസമുച്ചയം|ഒഡിയ]]: '''ଓଡ଼ିଶା''') ('''Oṛiśā'''), മുൻപ് '''ഒറീസ'''' എന്ന് അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന, [[കിഴക്കൻ ഇന്ത്യ|കിഴക്കൻ ഇന്ത്യയിലെ]] ഒരു സംസ്ഥാനമാണ്. ==പ്രദേശങ്ങൾ== {{mapshape|type=geoshape|fill={{StdColor|t1}}|title=[[വടക്കൻ തീരം (ഒഡീഷ)|വടക്കൻ തീരം]]|wikidata=Q2022279,Q685638,Q2299172,Q971581,Q2022256,Q2087771}} {{Regionlist | regionmap=Odisha Wikivoyage map.png | regionmapsize=450px | regionInteractiveMap=map1 |region1name=[[വടക്കൻ തീരം (ഒഡീഷ)|വടക്കൻ തീരം]] |region1color={{StdColor|t1}} |region1items= |region1description=ഫലഭൂയിഷ്ഠമായ ഭൂമി, മത്സ്യബന്ധനം, തുറമുഖങ്ങൾ, മണൽ നിറഞ്ഞ കടൽത്തീരങ്ങൾ |region2name=[[തെക്കൻ തീരം (ഒഡീഷ)|തെക്കൻ തീരം]] |region2color={{StdColor|t2}} |region2items= |region2description=ഒഡീഷയിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ സന്ദർശകർ എത്തുന്ന പ്രദേശം. തലസ്ഥാനമായ ഭുവനേശ്വർ, ചിലിക്ക തടാകം, ജഗന്നാഥ ക്ഷേത്രം, കൊണാർക്ക് സൂര്യക്ഷേത്രം, മനോഹരമായ കടൽത്തീരങ്ങൾ എന്നിവ ഇവിടെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. |region3name=[[വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഒഡീഷ]] |region3color={{StdColor|t3}} |region3items= |region3description=ഉരുളുന്ന കുന്നുകൾ, ഖനനം, വ്യവസായം |region4name=[[തെക്കൻ ഒഡീഷ]] |region4color={{StdColor|t4}} |region4items= |region4description=കിഴക്കൻ ഘട്ടങ്ങൾ, ഇടതൂർന്ന വനങ്ങൾ, തദ്ദേശീയ ഗോത്രവിഭാഗങ്ങൾ, മലയോര വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രങ്ങൾ }} {{mapshape|type=geoshape|fill={{StdColor|t2}}|title=[[തെക്കൻ തീരപ്രദേശം (ഒഡീഷ)|തെക്കൻ തീരപ്രദേശം]]|wikidata=Q1817158,Q662818,Q2367388,Q776213}} {{mapshape|type=geoshape|fill={{StdColor|t3}}|title=[[വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഒഡീഷ]]|wikidata=Q1914546,Q2085428,Q2296047,Q569181,Q1267306,Q2269639,Q1772807,Q1473957,Q808140,Q804642,Q1810550,Q1948389,Q2363639}} {{mapshape|type=geoshape|fill={{StdColor|t4}}|title=[[തെക്കൻ ഒഡീഷ]]|wikidata=Q2085500,Q1876588,Q2396798,Q1947300,Q2577997,Q1947292,Q5122619 }} ===ജില്ലകൾ=== ==നഗരങ്ങൾ== [[പ്രമാണം:Jagannath Temple, Puri 04.jpg|thumb|പുരി ജഗന്നാഥ ക്ഷേത്രം]] {{mapframe}} <!--നഗരങ്ങളുടെയും മറ്റ് ലക്ഷ്യസ്ഥാനങ്ങളുടെയും പട്ടികയിൽ പരമാവധി 9 ഇനങ്ങൾ മാത്രമേ അനുവദിക്കൂ. നിർദ്ദിഷ്ട മാറ്റങ്ങളെക്കുറിച്ച് ആദ്യം ഈ പേജിന്റെ സംവാദ താളിൽ (talk page) ചർച്ച ചെയ്യുക.--> * {{marker|type=city|name=[[ഭുവനേശ്വർ]]|wikidata=Q171771}} &mdash; സംസ്ഥാന തലസ്ഥാനം; ഗതാഗത, വിദ്യാഭ്യാസ കേന്ദ്രം * {{marker|type=city|name=[[ബ്രഹ്മപുർ]]|wikidata=Q860210}} (ബെർഹാംപുർ) &mdash; 'സിൽക്ക് സിറ്റി' (പട്ടുനൂൽ നഗരം) എന്നറിയപ്പെടുന്നു * {{marker|type=city|name=[[കട്ടക്ക്]]|wikidata=Q207324}} &mdash; ഒഡീഷയുടെ മുൻ തലസ്ഥാനം; ഭുവനേശ്വറിന്റെ ഇരട്ട നഗരം * {{marker|type=city|name=[[കൊരാപുട്ട്]]|wikidata=Q2090260}} &mdash; മനോഹരമായ കുന്നുകൾ, പച്ചപിടിച്ച വനങ്ങൾ, വളഞ്ഞുപുളഞ്ഞൊഴുകുന്ന അരുവികൾ, വൈവിധ്യമാർന്ന വന്യജീവികൾ, സമ്പന്നമായ ഗോത്രജീവിതം എന്നിവയാൽ സമ്പന്നം * {{marker|type=city|name=[[പാരാദീപ്]]|wikidata=Q2726083}} &mdash; തുറമുഖ നഗരം * {{marker|type=city|name=[[പുരി]]|wikidata=Q207799}} (ജഗന്നാഥ പുരി) &mdash; ജഗന്നാഥ ക്ഷേത്രത്തിനും സജീവമായ കടൽത്തീരത്തിനും പേരുകേട്ട സ്ഥലം; സംസ്ഥാനത്തെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായ വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രം * {{marker|type=city|name=[[റൂർക്കേല]]|wikidata=Q1012706}} &mdash; ഒഡീഷയിലെ ഏറ്റവും വലിയ നഗരങ്ങളിലൊന്ന്; 'സ്റ്റീൽ സിറ്റി' (ഉരുക്ക് നഗരം) എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു * {{marker|type=city|name=[[സംബാൽപുർ]]|wikidata=Q876483}} &mdash; പടിഞ്ഞാറൻ ഒഡീഷയിലെ ഏറ്റവും വലിയ നഗരം ==മറ്റു ലക്ഷ്യസ്ഥാനങ്ങൾ== <!--നഗരങ്ങളുടെയും മറ്റ് ലക്ഷ്യസ്ഥാനങ്ങളുടെയും പട്ടികയിൽ പരമാവധി 9 ഇനങ്ങൾ മാത്രമേ ഉൾപ്പെടുത്താവൂ. വരുത്താൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്ന മാറ്റങ്ങളെക്കുറിച്ച് ആദ്യം ഈ പേജിന്റെ സംവാദ താളിൽ (talk page) ചർച്ച ചെയ്യുക.--> * {{marker|type=other|name=[[ഭീതർകണിക ദേശീയോദ്യാനം]]|wikidata=Q2580141}} &mdash; കണ്ടൽക്കാടുകളുള്ള തണ്ണീർത്തട ഉദ്യാനം * {{marker|type=other|name=[[ചിലിക്ക തടാകം]]|wikidata=Q2047322}} &mdash; ഇന്ത്യയിലെ രണ്ടാമത്തെ വലിയ തടാകം; ദേശാടന പക്ഷികളുടെ പ്രധാന സങ്കേതം. കടലാമകളും ഡോൾഫിനുകളും ഇവിടെ കാണപ്പെടുന്നു. * {{marker|type=other|name=[[സിംലിപാൽ ദേശീയോദ്യാനം]]|wikidata=Q61529}} &mdash; വടക്കൻ ഒഡീഷയിലുള്ള ഒരു വലിയ വന്യജീവി സങ്കേതം. കടുവകളും ആനകളും ഇവിടെ വസിക്കുന്നു. * {{marker|type=other|name=[[ഡയമണ്ട് ട്രയാംഗിൾ (ഒഡീഷ)|ഡയമണ്ട് ട്രയാംഗിൾ]]|wikidata=Q123243938}} &mdash; ലളിത്ഗിരി, രത്നഗിരി, ഉദയഗിരി എന്നിവിടങ്ങളിലെ ബുദ്ധമത പൈതൃക കേന്ദ്രങ്ങൾ * {{marker|type=other|name=[[ഗോപാൽപൂർ]]|wikidata=Q1747725}} &mdash; ബീച്ച് റിസോർട്ട് * {{marker|type=other|name=[[സുനാബെഡ]]|wikidata=Q2726065}} &mdash; ഒഡീഷയുടെ കാശ്മീർ ==മനസ്സിലാക്കുക== ബംഗാൾ ഉൾക്കടലിനോട് ചേർന്നുകിടക്കുന്ന ഒരു തീരദേശ സംസ്ഥാനമാണ് ഒഡീഷ. കടലിനോട് ചേർന്നുകിടക്കുന്ന കിഴക്കൻ മേഖല കൂടുതൽ സമൃദ്ധമാണ്. ഇവിടെ നിരവധി വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രങ്ങളും മതപരമായ സ്ഥലങ്ങളും സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. പടിഞ്ഞാറൻ മേഖല കുന്നുകളും വനങ്ങളും നിറഞ്ഞതും, പലപ്പോഴും വരൾച്ചയ്ക്ക് സാധ്യതയുള്ളതുമായ പ്രദേശമാണ്. ഇതൊരു പ്രധാനപ്പെട്ട ആദിവാസി മേഖല കൂടിയാണ്. എന്നിരുന്നാലും, സംസ്ഥാനത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറൻ ഭാഗങ്ങളിൽ വൻതോതിൽ ഇരുമ്പയിരും മറ്റ് ധാതുവിഭവങ്ങളും അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. സാംസ്കാരികമായി വളരെ സമ്പന്നമായ ഒരു സംസ്ഥാനമാണിത്. ഭുവനേശ്വർ-പുരി-കൊണാർക്ക് എന്നിവ ചേർന്ന 'ഗോൾഡൻ ട്രയാംഗിൾ' (സുവർണ്ണ ത്രികോണം) ഈ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ അഭിമാനമാണ്. ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ 'കലിംഗ' രാജ്യത്തിൽ നിന്നാണ് ഒഡീഷ രൂപപ്പെട്ടതെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. ഒഡിയ ഭാഷയുടെ ലിപി, ബ്രാഹ്മി ലിപിയിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിച്ച കലിംഗ ലിപിയിൽ നിന്നാണ് ഉരുത്തിരിഞ്ഞത്. ===സംസ്കാരം=== ഒഡീഷയിലെ ജനങ്ങൾ അവരുടെ ആതിഥ്യമര്യാദയ്ക്ക് പേരുകേട്ടവരാണ്. ഇവിടെ വലിയ തോതിലുള്ള വർഗീയ സംഘർഷങ്ങളൊന്നും ഒരിക്കലും ഉണ്ടായിട്ടില്ല. ഇവരുടെ സമൂഹം മറ്റ് സംസ്കാരങ്ങളോട് സഹിഷ്ണുതയും സ്വീകാര്യതയും പുലർത്തുന്ന ഒന്നാണ്. എന്നിരുന്നാലും, ചരിത്രപരവും സാമ്പത്തികവും രാഷ്ട്രീയവുമായ കാരണങ്ങളാൽ, ഒഡീഷ രാജ്യത്തിന്റെ മുഖ്യധാരയിൽ നിന്ന് ഒറ്റപ്പെട്ടുപോവുകയും, അവിടെയുള്ള പുരോഗതി പരിമിതമായി തുടരുകയും ചെയ്തു. ഇവിടുത്തെ ജനങ്ങൾ, പ്രത്യേകിച്ച് പടിഞ്ഞാറൻ മേഖലയിലെ ഗോത്രവർഗക്കാർ, വളരെ ലളിതമായ ജീവിതശൈലിയാണ് നയിക്കുന്നത്. നഗരജീവിതത്തെക്കുറിച്ചോ പുറംലോകത്തെക്കുറിച്ചോ അവർക്ക് വലിയ അറിവില്ല. == സംസാരഭാഷ == ഇവിടുത്തെ പ്രാദേശിക ഭാഷയാണ് [[ഒഡിയ വാക്യപുസ്തകം|'''ഒഡിയ''']] (ഇത് 'ഒറിയ' എന്നും എഴുതാറുണ്ട്). മിക്ക ഉത്തരേന്ത്യൻ ഭാഷകളെയും പോലെ ഇതൊരു ഇന്തോ-യൂറോപ്യൻ ഭാഷയാണ്. [[ബംഗാളി വാക്യപുസ്തകം|ബംഗാളിയുമായി]] ഇതിന് അടുത്ത ബന്ധമുണ്ട്. എത്രത്തോളമെന്നാൽ, ഈ രണ്ട് ഭാഷകൾ സംസാരിക്കുന്നവർക്കും പരസ്പരം കാര്യങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കാൻ സാധിക്കും. ഇവിടെ [[ഹിന്ദി വാക്യപുസ്തകം|ഹിന്ദിയും]] സംസാരിക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്. പലർക്കും ഇംഗ്ലീഷും മനസ്സിലാകും. വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രങ്ങളിൽ ബംഗാളി ഭാഷയും, തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഒഡീഷയിൽ [[തെലുങ്ക് വാക്യപുസ്തകം|തെലുങ്ക്]] ഭാഷയും വ്യാപകമായി സംസാരിക്കപ്പെടുന്നു. ==എത്തിച്ചേരുക== ===തീവണ്ടിയിൽ=== [[ഡൽഹി]], [[കൊൽക്കത്ത]], [[വിശാഖപട്ടണം]], [[ബെംഗളൂരു]], [[ഹൈദരാബാദ്]], [[ചെന്നൈ]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്ന് സ്ഥിരം ട്രെയിനുകളുണ്ട്. ===വിമാനത്തിൽ=== ഭുവനേശ്വർ നഗരമധ്യത്തിൽ ഒരു വിമാനത്താവളമുണ്ട് ({{IATA|BBI}}). പ്രധാനപ്പെട്ട എല്ലാ വിമാനക്കമ്പനികളും ഇവിടെ സർവീസുകൾ നടത്തുന്നുണ്ട്. കൊൽക്കത്ത, ഡൽഹി, മുംബൈ, ബെംഗളൂരു തുടങ്ങിയ പ്രധാന നഗരങ്ങളുമായി ഇവിടം മികച്ച രീതിയിൽ ബന്ധിപ്പിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ==ചുറ്റിക്കറങ്ങുക== ===ടാക്സിയിൽ=== *പ്രധാന നഗരങ്ങളിലും പട്ടണങ്ങളിലും ടാക്സികളോ വാടക കാറുകളോ ലഭ്യമാണ്. ===ഓട്ടോറിക്ഷയിൽ=== *സാധാരണ ടാക്സികളെ അപേക്ഷിച്ച് സ്വകാര്യ ഓട്ടോറിക്ഷകൾക്ക് ചെലവ് കുറവാണ്. എന്നാൽ, ഇതിൽ കയറുന്ന മറ്റുള്ളവരുമായി ചേർന്ന് തിങ്ങിഞെരുങ്ങി ഇരിക്കേണ്ടി വരും. ==ചുറ്റിക്കാണുക== ക്ഷേത്രങ്ങൾ, കടൽത്തീരങ്ങൾ, ചിലിക്ക തടാകം. പ്രകൃതിസ്‌നേഹികളുടെ പറുദീസയായ സിംലിപാൽ ദേശീയോദ്യാനം. ==ചെയ്യുക== ==കഴിക്കുക== ==കുടിക്കുക== ==സുരക്ഷിതമായിരിക്കുക== ==അടുത്ത യാത്ര== {{IsPartOf|ഇന്ത്യ}} [[വർഗ്ഗം:States and Provinces]] {{IsPartOf|കിഴക്കൻ ഇന്ത്യ}} lecy26dqza00pyqnckgszgxwze4uxpu 9571 9570 2026-10-26T08:13:19Z Sree1959 19 വിവരങ്ങൾ ചേർത്തു 9571 wikitext text/x-wiki {{Pagebanner|Odisha_banner.jpg|pgname=ഒഡീഷ}} ''''ഒഡീഷ'''' ([[ഒഡിയ വാക്യസമുച്ചയം|ഒഡിയ]]: '''ଓଡ଼ିଶା''') ('''Oṛiśā'''), മുൻപ് '''ഒറീസ'''' എന്ന് അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന, [[കിഴക്കൻ ഇന്ത്യ|കിഴക്കൻ ഇന്ത്യയിലെ]] ഒരു സംസ്ഥാനമാണ്. ==പ്രദേശങ്ങൾ== {{mapshape|type=geoshape|fill={{StdColor|t1}}|title=[[വടക്കൻ തീരം (ഒഡീഷ)|വടക്കൻ തീരം]]|wikidata=Q2022279,Q685638,Q2299172,Q971581,Q2022256,Q2087771}} {{Regionlist | regionmap=Odisha Wikivoyage map.png | regionmapsize=450px | regionInteractiveMap=map1 |region1name=[[വടക്കൻ തീരം (ഒഡീഷ)|വടക്കൻ തീരം]] |region1color={{StdColor|t1}} |region1items= |region1description=ഫലഭൂയിഷ്ഠമായ ഭൂമി, മത്സ്യബന്ധനം, തുറമുഖങ്ങൾ, മണൽ നിറഞ്ഞ കടൽത്തീരങ്ങൾ |region2name=[[തെക്കൻ തീരം (ഒഡീഷ)|തെക്കൻ തീരം]] |region2color={{StdColor|t2}} |region2items= |region2description=ഒഡീഷയിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ സന്ദർശകർ എത്തുന്ന പ്രദേശം. തലസ്ഥാനമായ ഭുവനേശ്വർ, ചിലിക്ക തടാകം, ജഗന്നാഥ ക്ഷേത്രം, കൊണാർക്ക് സൂര്യക്ഷേത്രം, മനോഹരമായ കടൽത്തീരങ്ങൾ എന്നിവ ഇവിടെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. |region3name=[[വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഒഡീഷ]] |region3color={{StdColor|t3}} |region3items= |region3description=ഉരുളുന്ന കുന്നുകൾ, ഖനനം, വ്യവസായം |region4name=[[തെക്കൻ ഒഡീഷ]] |region4color={{StdColor|t4}} |region4items= |region4description=കിഴക്കൻ ഘട്ടങ്ങൾ, ഇടതൂർന്ന വനങ്ങൾ, തദ്ദേശീയ ഗോത്രവിഭാഗങ്ങൾ, മലയോര വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രങ്ങൾ }} {{mapshape|type=geoshape|fill={{StdColor|t2}}|title=[[തെക്കൻ തീരപ്രദേശം (ഒഡീഷ)|തെക്കൻ തീരപ്രദേശം]]|wikidata=Q1817158,Q662818,Q2367388,Q776213}} {{mapshape|type=geoshape|fill={{StdColor|t3}}|title=[[വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഒഡീഷ]]|wikidata=Q1914546,Q2085428,Q2296047,Q569181,Q1267306,Q2269639,Q1772807,Q1473957,Q808140,Q804642,Q1810550,Q1948389,Q2363639}} {{mapshape|type=geoshape|fill={{StdColor|t4}}|title=[[തെക്കൻ ഒഡീഷ]]|wikidata=Q2085500,Q1876588,Q2396798,Q1947300,Q2577997,Q1947292,Q5122619 }} ===ജില്ലകൾ=== ==നഗരങ്ങൾ== [[പ്രമാണം:Jagannath Temple, Puri 04.jpg|thumb|പുരി ജഗന്നാഥ ക്ഷേത്രം]] {{mapframe}} <!--നഗരങ്ങളുടെയും മറ്റ് ലക്ഷ്യസ്ഥാനങ്ങളുടെയും പട്ടികയിൽ പരമാവധി 9 ഇനങ്ങൾ മാത്രമേ അനുവദിക്കൂ. നിർദ്ദിഷ്ട മാറ്റങ്ങളെക്കുറിച്ച് ആദ്യം ഈ പേജിന്റെ സംവാദ താളിൽ (talk page) ചർച്ച ചെയ്യുക.--> * {{marker|type=city|name=[[ഭുവനേശ്വർ]]|wikidata=Q171771}} &mdash; സംസ്ഥാന തലസ്ഥാനം; ഗതാഗത, വിദ്യാഭ്യാസ കേന്ദ്രം * {{marker|type=city|name=[[ബ്രഹ്മപുർ]]|wikidata=Q860210}} (ബെർഹാംപുർ) &mdash; 'സിൽക്ക് സിറ്റി' (പട്ടുനൂൽ നഗരം) എന്നറിയപ്പെടുന്നു * {{marker|type=city|name=[[കട്ടക്ക്]]|wikidata=Q207324}} &mdash; ഒഡീഷയുടെ മുൻ തലസ്ഥാനം; ഭുവനേശ്വറിന്റെ ഇരട്ട നഗരം * {{marker|type=city|name=[[കൊരാപുട്ട്]]|wikidata=Q2090260}} &mdash; മനോഹരമായ കുന്നുകൾ, പച്ചപിടിച്ച വനങ്ങൾ, വളഞ്ഞുപുളഞ്ഞൊഴുകുന്ന അരുവികൾ, വൈവിധ്യമാർന്ന വന്യജീവികൾ, സമ്പന്നമായ ഗോത്രജീവിതം എന്നിവയാൽ സമ്പന്നം * {{marker|type=city|name=[[പാരാദീപ്]]|wikidata=Q2726083}} &mdash; തുറമുഖ നഗരം * {{marker|type=city|name=[[പുരി]]|wikidata=Q207799}} (ജഗന്നാഥ പുരി) &mdash; ജഗന്നാഥ ക്ഷേത്രത്തിനും സജീവമായ കടൽത്തീരത്തിനും പേരുകേട്ട സ്ഥലം; സംസ്ഥാനത്തെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായ വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രം * {{marker|type=city|name=[[റൂർക്കേല]]|wikidata=Q1012706}} &mdash; ഒഡീഷയിലെ ഏറ്റവും വലിയ നഗരങ്ങളിലൊന്ന്; 'സ്റ്റീൽ സിറ്റി' (ഉരുക്ക് നഗരം) എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു * {{marker|type=city|name=[[സംബാൽപുർ]]|wikidata=Q876483}} &mdash; പടിഞ്ഞാറൻ ഒഡീഷയിലെ ഏറ്റവും വലിയ നഗരം ==മറ്റു ലക്ഷ്യസ്ഥാനങ്ങൾ== <!--നഗരങ്ങളുടെയും മറ്റ് ലക്ഷ്യസ്ഥാനങ്ങളുടെയും പട്ടികയിൽ പരമാവധി 9 ഇനങ്ങൾ മാത്രമേ ഉൾപ്പെടുത്താവൂ. വരുത്താൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്ന മാറ്റങ്ങളെക്കുറിച്ച് ആദ്യം ഈ പേജിന്റെ സംവാദ താളിൽ (talk page) ചർച്ച ചെയ്യുക.--> * {{marker|type=other|name=[[ഭീതർകണിക ദേശീയോദ്യാനം]]|wikidata=Q2580141}} &mdash; കണ്ടൽക്കാടുകളുള്ള തണ്ണീർത്തട ഉദ്യാനം * {{marker|type=other|name=[[ചിലിക്ക തടാകം]]|wikidata=Q2047322}} &mdash; ഇന്ത്യയിലെ രണ്ടാമത്തെ വലിയ തടാകം; ദേശാടന പക്ഷികളുടെ പ്രധാന സങ്കേതം. കടലാമകളും ഡോൾഫിനുകളും ഇവിടെ കാണപ്പെടുന്നു. * {{marker|type=other|name=[[സിംലിപാൽ ദേശീയോദ്യാനം]]|wikidata=Q61529}} &mdash; വടക്കൻ ഒഡീഷയിലുള്ള ഒരു വലിയ വന്യജീവി സങ്കേതം. കടുവകളും ആനകളും ഇവിടെ വസിക്കുന്നു. * {{marker|type=other|name=[[ഡയമണ്ട് ട്രയാംഗിൾ (ഒഡീഷ)|ഡയമണ്ട് ട്രയാംഗിൾ]]|wikidata=Q123243938}} &mdash; ലളിത്ഗിരി, രത്നഗിരി, ഉദയഗിരി എന്നിവിടങ്ങളിലെ ബുദ്ധമത പൈതൃക കേന്ദ്രങ്ങൾ * {{marker|type=other|name=[[ഗോപാൽപൂർ]]|wikidata=Q1747725}} &mdash; ബീച്ച് റിസോർട്ട് * {{marker|type=other|name=[[സുനാബെഡ]]|wikidata=Q2726065}} &mdash; ഒഡീഷയുടെ കാശ്മീർ ==മനസ്സിലാക്കുക== ബംഗാൾ ഉൾക്കടലിനോട് ചേർന്നുകിടക്കുന്ന ഒരു തീരദേശ സംസ്ഥാനമാണ് ഒഡീഷ. കടലിനോട് ചേർന്നുകിടക്കുന്ന കിഴക്കൻ മേഖല കൂടുതൽ സമൃദ്ധമാണ്. ഇവിടെ നിരവധി വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രങ്ങളും മതപരമായ സ്ഥലങ്ങളും സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. പടിഞ്ഞാറൻ മേഖല കുന്നുകളും വനങ്ങളും നിറഞ്ഞതും, പലപ്പോഴും വരൾച്ചയ്ക്ക് സാധ്യതയുള്ളതുമായ പ്രദേശമാണ്. ഇതൊരു പ്രധാനപ്പെട്ട ആദിവാസി മേഖല കൂടിയാണ്. എന്നിരുന്നാലും, സംസ്ഥാനത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറൻ ഭാഗങ്ങളിൽ വൻതോതിൽ ഇരുമ്പയിരും മറ്റ് ധാതുവിഭവങ്ങളും അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. സാംസ്കാരികമായി വളരെ സമ്പന്നമായ ഒരു സംസ്ഥാനമാണിത്. ഭുവനേശ്വർ-പുരി-കൊണാർക്ക് എന്നിവ ചേർന്ന 'ഗോൾഡൻ ട്രയാംഗിൾ' (സുവർണ്ണ ത്രികോണം) ഈ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ അഭിമാനമാണ്. ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ 'കലിംഗ' രാജ്യത്തിൽ നിന്നാണ് ഒഡീഷ രൂപപ്പെട്ടതെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. ഒഡിയ ഭാഷയുടെ ലിപി, ബ്രാഹ്മി ലിപിയിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിച്ച കലിംഗ ലിപിയിൽ നിന്നാണ് ഉരുത്തിരിഞ്ഞത്. ===സംസ്കാരം=== ഒഡീഷയിലെ ജനങ്ങൾ അവരുടെ ആതിഥ്യമര്യാദയ്ക്ക് പേരുകേട്ടവരാണ്. ഇവിടെ വലിയ തോതിലുള്ള വർഗീയ സംഘർഷങ്ങളൊന്നും ഒരിക്കലും ഉണ്ടായിട്ടില്ല. ഇവരുടെ സമൂഹം മറ്റ് സംസ്കാരങ്ങളോട് സഹിഷ്ണുതയും സ്വീകാര്യതയും പുലർത്തുന്ന ഒന്നാണ്. എന്നിരുന്നാലും, ചരിത്രപരവും സാമ്പത്തികവും രാഷ്ട്രീയവുമായ കാരണങ്ങളാൽ, ഒഡീഷ രാജ്യത്തിന്റെ മുഖ്യധാരയിൽ നിന്ന് ഒറ്റപ്പെട്ടുപോവുകയും, അവിടെയുള്ള പുരോഗതി പരിമിതമായി തുടരുകയും ചെയ്തു. ഇവിടുത്തെ ജനങ്ങൾ, പ്രത്യേകിച്ച് പടിഞ്ഞാറൻ മേഖലയിലെ ഗോത്രവർഗക്കാർ, വളരെ ലളിതമായ ജീവിതശൈലിയാണ് നയിക്കുന്നത്. നഗരജീവിതത്തെക്കുറിച്ചോ പുറംലോകത്തെക്കുറിച്ചോ അവർക്ക് വലിയ അറിവില്ല. == സംസാരഭാഷ == ഇവിടുത്തെ പ്രാദേശിക ഭാഷയാണ് [[ഒഡിയ വാക്യപുസ്തകം|'''ഒഡിയ''']] (ഇത് 'ഒറിയ' എന്നും എഴുതാറുണ്ട്). മിക്ക ഉത്തരേന്ത്യൻ ഭാഷകളെയും പോലെ ഇതൊരു ഇന്തോ-യൂറോപ്യൻ ഭാഷയാണ്. [[ബംഗാളി വാക്യപുസ്തകം|ബംഗാളിയുമായി]] ഇതിന് അടുത്ത ബന്ധമുണ്ട്. എത്രത്തോളമെന്നാൽ, ഈ രണ്ട് ഭാഷകൾ സംസാരിക്കുന്നവർക്കും പരസ്പരം കാര്യങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കാൻ സാധിക്കും. ഇവിടെ [[ഹിന്ദി വാക്യപുസ്തകം|ഹിന്ദിയും]] സംസാരിക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്. പലർക്കും ഇംഗ്ലീഷും മനസ്സിലാകും. വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രങ്ങളിൽ ബംഗാളി ഭാഷയും, തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഒഡീഷയിൽ [[തെലുങ്ക് വാക്യപുസ്തകം|തെലുങ്ക്]] ഭാഷയും വ്യാപകമായി സംസാരിക്കപ്പെടുന്നു. ==എത്തിച്ചേരുക== ===തീവണ്ടിയിൽ=== [[ഡൽഹി]], [[കൊൽക്കത്ത]], [[വിശാഖപട്ടണം]], [[ബെംഗളൂരു]], [[ഹൈദരാബാദ്]], [[ചെന്നൈ]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്ന് സ്ഥിരം ട്രെയിനുകളുണ്ട്. ===വിമാനത്തിൽ=== ഭുവനേശ്വർ നഗരമധ്യത്തിൽ ഒരു വിമാനത്താവളമുണ്ട് ({{IATA|BBI}}). പ്രധാനപ്പെട്ട എല്ലാ വിമാനക്കമ്പനികളും ഇവിടെ സർവീസുകൾ നടത്തുന്നുണ്ട്. കൊൽക്കത്ത, ഡൽഹി, മുംബൈ, ബെംഗളൂരു തുടങ്ങിയ പ്രധാന നഗരങ്ങളുമായി ഇവിടം മികച്ച രീതിയിൽ ബന്ധിപ്പിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ==ചുറ്റിക്കറങ്ങുക== ===ടാക്സിയിൽ=== *പ്രധാന നഗരങ്ങളിലും പട്ടണങ്ങളിലും ടാക്സികളോ വാടക കാറുകളോ ലഭ്യമാണ്. ===ഓട്ടോറിക്ഷയിൽ=== *സാധാരണ ടാക്സികളെ അപേക്ഷിച്ച് സ്വകാര്യ ഓട്ടോറിക്ഷകൾക്ക് ചെലവ് കുറവാണ്. എന്നാൽ, ഇതിൽ കയറുന്ന മറ്റുള്ളവരുമായി ചേർന്ന് തിങ്ങിഞെരുങ്ങി ഇരിക്കേണ്ടി വരും. ==ചുറ്റിക്കാണുക== ക്ഷേത്രങ്ങൾ, കടൽത്തീരങ്ങൾ, ചിലിക്ക തടാകം. പ്രകൃതിസ്‌നേഹികളുടെ പറുദീസയായ സിംലിപാൽ ദേശീയോദ്യാനം. ==ചെയ്യുക== ==വാങ്ങുക== ഒഡീഷ കരകൗശല വസ്തുക്കൾക്ക് പേരുകേട്ടതാണ്. കൈത്തറിയിൽ നെയ്ത പരുത്തി, പട്ട്, അല്ലെങ്കിൽ ടസ്സർ പട്ട് എന്നിവയിൽ തീർത്ത സംബാൽപുരി, കട്ടക്കി സാരികളിൽ പരമ്പരാഗത ഹിന്ദു, ബുദ്ധമത ശൈലിയിലുള്ള രൂപകല്പനകൾ കാണാം. കട്ടക്കിൽ വെള്ളിയിൽ തീർത്ത അതിസൂക്ഷ്മമായ അലങ്കാരപ്പണികൾ കാണാൻ സാധിക്കും. കൂടാതെ, പിച്ചളയിലും മറ്റ് ലോഹക്കമ്പികളിലും തീർത്ത ഗോത്രവിഭാഗങ്ങളുടെ മികച്ച കരകൗശല സൃഷ്ടികളും ഇവിടെയുണ്ട്. പനയോലയിലോ സംസ്കരിക്കാത്ത പട്ടുതുണിയിലോ വരയ്ക്കുന്ന പരമ്പരാഗത ചിത്രകലാരൂപമാണ് 'പട്ടചിത്ര'. ==കഴിക്കുക== ==കുടിക്കുക== ==സുരക്ഷിതമായിരിക്കുക== ==അടുത്ത യാത്ര== {{IsPartOf|ഇന്ത്യ}} [[വർഗ്ഗം:States and Provinces]] {{IsPartOf|കിഴക്കൻ ഇന്ത്യ}} apudnxvcokd1y3b7meyr2unrbuxo66g 9572 9571 2026-10-26T08:17:40Z Sree1959 19 /* കഴിക്കുക */ വിവരങ്ങൾ ചേർത്തു 9572 wikitext text/x-wiki {{Pagebanner|Odisha_banner.jpg|pgname=ഒഡീഷ}} ''''ഒഡീഷ'''' ([[ഒഡിയ വാക്യസമുച്ചയം|ഒഡിയ]]: '''ଓଡ଼ିଶା''') ('''Oṛiśā'''), മുൻപ് '''ഒറീസ'''' എന്ന് അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന, [[കിഴക്കൻ ഇന്ത്യ|കിഴക്കൻ ഇന്ത്യയിലെ]] ഒരു സംസ്ഥാനമാണ്. ==പ്രദേശങ്ങൾ== {{mapshape|type=geoshape|fill={{StdColor|t1}}|title=[[വടക്കൻ തീരം (ഒഡീഷ)|വടക്കൻ തീരം]]|wikidata=Q2022279,Q685638,Q2299172,Q971581,Q2022256,Q2087771}} {{Regionlist | regionmap=Odisha Wikivoyage map.png | regionmapsize=450px | regionInteractiveMap=map1 |region1name=[[വടക്കൻ തീരം (ഒഡീഷ)|വടക്കൻ തീരം]] |region1color={{StdColor|t1}} |region1items= |region1description=ഫലഭൂയിഷ്ഠമായ ഭൂമി, മത്സ്യബന്ധനം, തുറമുഖങ്ങൾ, മണൽ നിറഞ്ഞ കടൽത്തീരങ്ങൾ |region2name=[[തെക്കൻ തീരം (ഒഡീഷ)|തെക്കൻ തീരം]] |region2color={{StdColor|t2}} |region2items= |region2description=ഒഡീഷയിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ സന്ദർശകർ എത്തുന്ന പ്രദേശം. തലസ്ഥാനമായ ഭുവനേശ്വർ, ചിലിക്ക തടാകം, ജഗന്നാഥ ക്ഷേത്രം, കൊണാർക്ക് സൂര്യക്ഷേത്രം, മനോഹരമായ കടൽത്തീരങ്ങൾ എന്നിവ ഇവിടെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. |region3name=[[വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഒഡീഷ]] |region3color={{StdColor|t3}} |region3items= |region3description=ഉരുളുന്ന കുന്നുകൾ, ഖനനം, വ്യവസായം |region4name=[[തെക്കൻ ഒഡീഷ]] |region4color={{StdColor|t4}} |region4items= |region4description=കിഴക്കൻ ഘട്ടങ്ങൾ, ഇടതൂർന്ന വനങ്ങൾ, തദ്ദേശീയ ഗോത്രവിഭാഗങ്ങൾ, മലയോര വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രങ്ങൾ }} {{mapshape|type=geoshape|fill={{StdColor|t2}}|title=[[തെക്കൻ തീരപ്രദേശം (ഒഡീഷ)|തെക്കൻ തീരപ്രദേശം]]|wikidata=Q1817158,Q662818,Q2367388,Q776213}} {{mapshape|type=geoshape|fill={{StdColor|t3}}|title=[[വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഒഡീഷ]]|wikidata=Q1914546,Q2085428,Q2296047,Q569181,Q1267306,Q2269639,Q1772807,Q1473957,Q808140,Q804642,Q1810550,Q1948389,Q2363639}} {{mapshape|type=geoshape|fill={{StdColor|t4}}|title=[[തെക്കൻ ഒഡീഷ]]|wikidata=Q2085500,Q1876588,Q2396798,Q1947300,Q2577997,Q1947292,Q5122619 }} ===ജില്ലകൾ=== ==നഗരങ്ങൾ== [[പ്രമാണം:Jagannath Temple, Puri 04.jpg|thumb|പുരി ജഗന്നാഥ ക്ഷേത്രം]] {{mapframe}} <!--നഗരങ്ങളുടെയും മറ്റ് ലക്ഷ്യസ്ഥാനങ്ങളുടെയും പട്ടികയിൽ പരമാവധി 9 ഇനങ്ങൾ മാത്രമേ അനുവദിക്കൂ. നിർദ്ദിഷ്ട മാറ്റങ്ങളെക്കുറിച്ച് ആദ്യം ഈ പേജിന്റെ സംവാദ താളിൽ (talk page) ചർച്ച ചെയ്യുക.--> * {{marker|type=city|name=[[ഭുവനേശ്വർ]]|wikidata=Q171771}} &mdash; സംസ്ഥാന തലസ്ഥാനം; ഗതാഗത, വിദ്യാഭ്യാസ കേന്ദ്രം * {{marker|type=city|name=[[ബ്രഹ്മപുർ]]|wikidata=Q860210}} (ബെർഹാംപുർ) &mdash; 'സിൽക്ക് സിറ്റി' (പട്ടുനൂൽ നഗരം) എന്നറിയപ്പെടുന്നു * {{marker|type=city|name=[[കട്ടക്ക്]]|wikidata=Q207324}} &mdash; ഒഡീഷയുടെ മുൻ തലസ്ഥാനം; ഭുവനേശ്വറിന്റെ ഇരട്ട നഗരം * {{marker|type=city|name=[[കൊരാപുട്ട്]]|wikidata=Q2090260}} &mdash; മനോഹരമായ കുന്നുകൾ, പച്ചപിടിച്ച വനങ്ങൾ, വളഞ്ഞുപുളഞ്ഞൊഴുകുന്ന അരുവികൾ, വൈവിധ്യമാർന്ന വന്യജീവികൾ, സമ്പന്നമായ ഗോത്രജീവിതം എന്നിവയാൽ സമ്പന്നം * {{marker|type=city|name=[[പാരാദീപ്]]|wikidata=Q2726083}} &mdash; തുറമുഖ നഗരം * {{marker|type=city|name=[[പുരി]]|wikidata=Q207799}} (ജഗന്നാഥ പുരി) &mdash; ജഗന്നാഥ ക്ഷേത്രത്തിനും സജീവമായ കടൽത്തീരത്തിനും പേരുകേട്ട സ്ഥലം; സംസ്ഥാനത്തെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായ വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രം * {{marker|type=city|name=[[റൂർക്കേല]]|wikidata=Q1012706}} &mdash; ഒഡീഷയിലെ ഏറ്റവും വലിയ നഗരങ്ങളിലൊന്ന്; 'സ്റ്റീൽ സിറ്റി' (ഉരുക്ക് നഗരം) എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു * {{marker|type=city|name=[[സംബാൽപുർ]]|wikidata=Q876483}} &mdash; പടിഞ്ഞാറൻ ഒഡീഷയിലെ ഏറ്റവും വലിയ നഗരം ==മറ്റു ലക്ഷ്യസ്ഥാനങ്ങൾ== <!--നഗരങ്ങളുടെയും മറ്റ് ലക്ഷ്യസ്ഥാനങ്ങളുടെയും പട്ടികയിൽ പരമാവധി 9 ഇനങ്ങൾ മാത്രമേ ഉൾപ്പെടുത്താവൂ. വരുത്താൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്ന മാറ്റങ്ങളെക്കുറിച്ച് ആദ്യം ഈ പേജിന്റെ സംവാദ താളിൽ (talk page) ചർച്ച ചെയ്യുക.--> * {{marker|type=other|name=[[ഭീതർകണിക ദേശീയോദ്യാനം]]|wikidata=Q2580141}} &mdash; കണ്ടൽക്കാടുകളുള്ള തണ്ണീർത്തട ഉദ്യാനം * {{marker|type=other|name=[[ചിലിക്ക തടാകം]]|wikidata=Q2047322}} &mdash; ഇന്ത്യയിലെ രണ്ടാമത്തെ വലിയ തടാകം; ദേശാടന പക്ഷികളുടെ പ്രധാന സങ്കേതം. കടലാമകളും ഡോൾഫിനുകളും ഇവിടെ കാണപ്പെടുന്നു. * {{marker|type=other|name=[[സിംലിപാൽ ദേശീയോദ്യാനം]]|wikidata=Q61529}} &mdash; വടക്കൻ ഒഡീഷയിലുള്ള ഒരു വലിയ വന്യജീവി സങ്കേതം. കടുവകളും ആനകളും ഇവിടെ വസിക്കുന്നു. * {{marker|type=other|name=[[ഡയമണ്ട് ട്രയാംഗിൾ (ഒഡീഷ)|ഡയമണ്ട് ട്രയാംഗിൾ]]|wikidata=Q123243938}} &mdash; ലളിത്ഗിരി, രത്നഗിരി, ഉദയഗിരി എന്നിവിടങ്ങളിലെ ബുദ്ധമത പൈതൃക കേന്ദ്രങ്ങൾ * {{marker|type=other|name=[[ഗോപാൽപൂർ]]|wikidata=Q1747725}} &mdash; ബീച്ച് റിസോർട്ട് * {{marker|type=other|name=[[സുനാബെഡ]]|wikidata=Q2726065}} &mdash; ഒഡീഷയുടെ കാശ്മീർ ==മനസ്സിലാക്കുക== ബംഗാൾ ഉൾക്കടലിനോട് ചേർന്നുകിടക്കുന്ന ഒരു തീരദേശ സംസ്ഥാനമാണ് ഒഡീഷ. കടലിനോട് ചേർന്നുകിടക്കുന്ന കിഴക്കൻ മേഖല കൂടുതൽ സമൃദ്ധമാണ്. ഇവിടെ നിരവധി വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രങ്ങളും മതപരമായ സ്ഥലങ്ങളും സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. പടിഞ്ഞാറൻ മേഖല കുന്നുകളും വനങ്ങളും നിറഞ്ഞതും, പലപ്പോഴും വരൾച്ചയ്ക്ക് സാധ്യതയുള്ളതുമായ പ്രദേശമാണ്. ഇതൊരു പ്രധാനപ്പെട്ട ആദിവാസി മേഖല കൂടിയാണ്. എന്നിരുന്നാലും, സംസ്ഥാനത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറൻ ഭാഗങ്ങളിൽ വൻതോതിൽ ഇരുമ്പയിരും മറ്റ് ധാതുവിഭവങ്ങളും അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. സാംസ്കാരികമായി വളരെ സമ്പന്നമായ ഒരു സംസ്ഥാനമാണിത്. ഭുവനേശ്വർ-പുരി-കൊണാർക്ക് എന്നിവ ചേർന്ന 'ഗോൾഡൻ ട്രയാംഗിൾ' (സുവർണ്ണ ത്രികോണം) ഈ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ അഭിമാനമാണ്. ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ 'കലിംഗ' രാജ്യത്തിൽ നിന്നാണ് ഒഡീഷ രൂപപ്പെട്ടതെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. ഒഡിയ ഭാഷയുടെ ലിപി, ബ്രാഹ്മി ലിപിയിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിച്ച കലിംഗ ലിപിയിൽ നിന്നാണ് ഉരുത്തിരിഞ്ഞത്. ===സംസ്കാരം=== ഒഡീഷയിലെ ജനങ്ങൾ അവരുടെ ആതിഥ്യമര്യാദയ്ക്ക് പേരുകേട്ടവരാണ്. ഇവിടെ വലിയ തോതിലുള്ള വർഗീയ സംഘർഷങ്ങളൊന്നും ഒരിക്കലും ഉണ്ടായിട്ടില്ല. ഇവരുടെ സമൂഹം മറ്റ് സംസ്കാരങ്ങളോട് സഹിഷ്ണുതയും സ്വീകാര്യതയും പുലർത്തുന്ന ഒന്നാണ്. എന്നിരുന്നാലും, ചരിത്രപരവും സാമ്പത്തികവും രാഷ്ട്രീയവുമായ കാരണങ്ങളാൽ, ഒഡീഷ രാജ്യത്തിന്റെ മുഖ്യധാരയിൽ നിന്ന് ഒറ്റപ്പെട്ടുപോവുകയും, അവിടെയുള്ള പുരോഗതി പരിമിതമായി തുടരുകയും ചെയ്തു. ഇവിടുത്തെ ജനങ്ങൾ, പ്രത്യേകിച്ച് പടിഞ്ഞാറൻ മേഖലയിലെ ഗോത്രവർഗക്കാർ, വളരെ ലളിതമായ ജീവിതശൈലിയാണ് നയിക്കുന്നത്. നഗരജീവിതത്തെക്കുറിച്ചോ പുറംലോകത്തെക്കുറിച്ചോ അവർക്ക് വലിയ അറിവില്ല. == സംസാരഭാഷ == ഇവിടുത്തെ പ്രാദേശിക ഭാഷയാണ് [[ഒഡിയ വാക്യപുസ്തകം|'''ഒഡിയ''']] (ഇത് 'ഒറിയ' എന്നും എഴുതാറുണ്ട്). മിക്ക ഉത്തരേന്ത്യൻ ഭാഷകളെയും പോലെ ഇതൊരു ഇന്തോ-യൂറോപ്യൻ ഭാഷയാണ്. [[ബംഗാളി വാക്യപുസ്തകം|ബംഗാളിയുമായി]] ഇതിന് അടുത്ത ബന്ധമുണ്ട്. എത്രത്തോളമെന്നാൽ, ഈ രണ്ട് ഭാഷകൾ സംസാരിക്കുന്നവർക്കും പരസ്പരം കാര്യങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കാൻ സാധിക്കും. ഇവിടെ [[ഹിന്ദി വാക്യപുസ്തകം|ഹിന്ദിയും]] സംസാരിക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്. പലർക്കും ഇംഗ്ലീഷും മനസ്സിലാകും. വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രങ്ങളിൽ ബംഗാളി ഭാഷയും, തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഒഡീഷയിൽ [[തെലുങ്ക് വാക്യപുസ്തകം|തെലുങ്ക്]] ഭാഷയും വ്യാപകമായി സംസാരിക്കപ്പെടുന്നു. ==എത്തിച്ചേരുക== ===തീവണ്ടിയിൽ=== [[ഡൽഹി]], [[കൊൽക്കത്ത]], [[വിശാഖപട്ടണം]], [[ബെംഗളൂരു]], [[ഹൈദരാബാദ്]], [[ചെന്നൈ]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്ന് സ്ഥിരം ട്രെയിനുകളുണ്ട്. ===വിമാനത്തിൽ=== ഭുവനേശ്വർ നഗരമധ്യത്തിൽ ഒരു വിമാനത്താവളമുണ്ട് ({{IATA|BBI}}). പ്രധാനപ്പെട്ട എല്ലാ വിമാനക്കമ്പനികളും ഇവിടെ സർവീസുകൾ നടത്തുന്നുണ്ട്. കൊൽക്കത്ത, ഡൽഹി, മുംബൈ, ബെംഗളൂരു തുടങ്ങിയ പ്രധാന നഗരങ്ങളുമായി ഇവിടം മികച്ച രീതിയിൽ ബന്ധിപ്പിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ==ചുറ്റിക്കറങ്ങുക== ===ടാക്സിയിൽ=== *പ്രധാന നഗരങ്ങളിലും പട്ടണങ്ങളിലും ടാക്സികളോ വാടക കാറുകളോ ലഭ്യമാണ്. ===ഓട്ടോറിക്ഷയിൽ=== *സാധാരണ ടാക്സികളെ അപേക്ഷിച്ച് സ്വകാര്യ ഓട്ടോറിക്ഷകൾക്ക് ചെലവ് കുറവാണ്. എന്നാൽ, ഇതിൽ കയറുന്ന മറ്റുള്ളവരുമായി ചേർന്ന് തിങ്ങിഞെരുങ്ങി ഇരിക്കേണ്ടി വരും. ==ചുറ്റിക്കാണുക== ക്ഷേത്രങ്ങൾ, കടൽത്തീരങ്ങൾ, ചിലിക്ക തടാകം. പ്രകൃതിസ്‌നേഹികളുടെ പറുദീസയായ സിംലിപാൽ ദേശീയോദ്യാനം. ==ചെയ്യുക== ==വാങ്ങുക== ഒഡീഷ കരകൗശല വസ്തുക്കൾക്ക് പേരുകേട്ടതാണ്. കൈത്തറിയിൽ നെയ്ത പരുത്തി, പട്ട്, അല്ലെങ്കിൽ ടസ്സർ പട്ട് എന്നിവയിൽ തീർത്ത സംബാൽപുരി, കട്ടക്കി സാരികളിൽ പരമ്പരാഗത ഹിന്ദു, ബുദ്ധമത ശൈലിയിലുള്ള രൂപകല്പനകൾ കാണാം. കട്ടക്കിൽ വെള്ളിയിൽ തീർത്ത അതിസൂക്ഷ്മമായ അലങ്കാരപ്പണികൾ കാണാൻ സാധിക്കും. കൂടാതെ, പിച്ചളയിലും മറ്റ് ലോഹക്കമ്പികളിലും തീർത്ത ഗോത്രവിഭാഗങ്ങളുടെ മികച്ച കരകൗശല സൃഷ്ടികളും ഇവിടെയുണ്ട്. പനയോലയിലോ സംസ്കരിക്കാത്ത പട്ടുതുണിയിലോ വരയ്ക്കുന്ന പരമ്പരാഗത ചിത്രകലാരൂപമാണ് 'പട്ടചിത്ര'. ==കഴിക്കുക== {{see also|ദക്ഷിണേഷ്യൻ പാചകരീതി}} [[പ്രമാണം:Chennapoda.jpg|thumb|ഒഡീഷയിൽ നിന്നുള്ള, ചീസ് ഉപയോഗിച്ചുണ്ടാക്കുന്ന മധുരപലഹാരമായ ''ചെന്നപോഡ'']] ഒഡീഷയിലെ ഒരു സാധാരണ ഭക്ഷണക്രമത്തിൽ പ്രധാന വിഭവവും മധുരപലഹാരവും ഉൾപ്പെടുന്നു. പ്രഭാതഭക്ഷണമായി സാധാരണയായി റൊട്ടി, പൊറോട്ട തുടങ്ങിയവയും, ഉച്ചഭക്ഷണത്തിനും അത്താഴത്തിനും ചോറും പരിപ്പുകറിയുമാണ് കഴിക്കാറുള്ളത്. പ്രഭാതഭക്ഷണത്തിൽ 'ചൂഡ' (അവൽ), 'മുധി' (പൊരി) എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. ചൂഡ വറുത്തോ അല്ലെങ്കിൽ തൈര്, പഴം, പഞ്ചസാര എന്നിവ ചേർത്തോ (ഇതിനെ 'ചൂഡാ ദഹി' എന്ന് വിളിക്കുന്നു) കഴിക്കാം. വടക്കൻ ഒഡീഷയിൽ വളരെ പ്രചാരമുള്ള ഒരു ലഘുഭക്ഷണമാണ് മുധി. കൂടാതെ, വിവിധ തരം 'പിഠ'കളും (അടയോ പലഹാരമോ പോലുള്ള വിഭവങ്ങൾ) പ്രഭാതഭക്ഷണ മെനുവിൽ ഉണ്ടാകാറുണ്ട്. ഉച്ചഭക്ഷണത്തിലെ പ്രധാന വിഭവങ്ങളിൽ ഒന്നോ അതിലധികമോ കറികളും, പച്ചക്കറികളും, അച്ചാറുകളും ഉൾപ്പെടുന്നു. മധുരപലഹാരങ്ങളോടുള്ള പ്രത്യേക താൽപ്പര്യം കാരണം, ഭക്ഷണശേഷം ഒന്നിലധികം തരം മധുരപലഹാരങ്ങൾ ധാരാളമായി വിളമ്പാറുണ്ട്. പാൽ, 'ഛേന' (ഒരു തരം പനീർ/ചീസ്), തേങ്ങ, അരി, ഗോതമ്പ് മാവ് എന്നിവ ഉപയോഗിച്ചാണ് ഒഡീഷയിലെ മധുരപലഹാരങ്ങൾ പ്രധാനമായും തയ്യാറാക്കുന്നത്. 'ഛേന പോഡ' എന്നത് ചീസ് ഉപയോഗിച്ച് ഉണ്ടാക്കുന്ന, ഒഡീഷയുടെ തനതായ ഒരു മധുരപലഹാരമാണ്. ഒഡീഷയിൽ മാത്രം കാണപ്പെടുന്ന, തീർച്ചയായും രുചിച്ചുനോക്കേണ്ട ഒന്നാണിത്. റോഡരികിലെ ചെറിയ ഭക്ഷണശാലകളിൽ (ധാബകളിൽ) നിന്നോ ലഘുഭക്ഷണ കടകളിൽ നിന്നോ 'രസഗുല്ല' കഴിച്ചുനോക്കാവുന്നതാണ്. അതുപോലെ, പുതുതായി തയ്യാറാക്കിയ ചീസ്, റവ (അല്ലെങ്കിൽ അരിപ്പൊടി), ഏലയ്ക്ക, നെയ്യ്, ഉണങ്ങിയ പഴങ്ങൾ, പരിപ്പുവർഗ്ഗങ്ങൾ എന്നിവ ചേർത്തുണ്ടാക്കുന്ന 'ഛേന പോഡ' എന്ന പരമ്പരാഗത മധുരപലഹാരവും രുചിച്ചുനോക്കൂ. നിങ്ങൾക്ക് എരിവുള്ള ഭക്ഷണങ്ങൾ ഇഷ്ടമാണെങ്കിൽ, ഒഡീഷയിലെ തനതായ കടൽ വിഭവങ്ങളും (പ്രത്യേക സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങൾ ചേർത്ത് തയ്യാറാക്കുന്ന മത്സ്യം, ടൈഗർ പ്രോൺസ്, ഞണ്ട് കറി തുടങ്ങിയവ) പരീക്ഷിക്കാവുന്നതാണ്. ==കുടിക്കുക== ==സുരക്ഷിതമായിരിക്കുക== ==അടുത്ത യാത്ര== {{IsPartOf|ഇന്ത്യ}} [[വർഗ്ഗം:States and Provinces]] {{IsPartOf|കിഴക്കൻ ഇന്ത്യ}} plvr3a2i3q439ipgekpf5atm4hcts65 9573 9572 2026-10-26T08:19:47Z Sree1959 19 /* കുടിക്കുക */ വിവരങ്ങൾ ചേർത്തു 9573 wikitext text/x-wiki {{Pagebanner|Odisha_banner.jpg|pgname=ഒഡീഷ}} ''''ഒഡീഷ'''' ([[ഒഡിയ വാക്യസമുച്ചയം|ഒഡിയ]]: '''ଓଡ଼ିଶା''') ('''Oṛiśā'''), മുൻപ് '''ഒറീസ'''' എന്ന് അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന, [[കിഴക്കൻ ഇന്ത്യ|കിഴക്കൻ ഇന്ത്യയിലെ]] ഒരു സംസ്ഥാനമാണ്. ==പ്രദേശങ്ങൾ== {{mapshape|type=geoshape|fill={{StdColor|t1}}|title=[[വടക്കൻ തീരം (ഒഡീഷ)|വടക്കൻ തീരം]]|wikidata=Q2022279,Q685638,Q2299172,Q971581,Q2022256,Q2087771}} {{Regionlist | regionmap=Odisha Wikivoyage map.png | regionmapsize=450px | regionInteractiveMap=map1 |region1name=[[വടക്കൻ തീരം (ഒഡീഷ)|വടക്കൻ തീരം]] |region1color={{StdColor|t1}} |region1items= |region1description=ഫലഭൂയിഷ്ഠമായ ഭൂമി, മത്സ്യബന്ധനം, തുറമുഖങ്ങൾ, മണൽ നിറഞ്ഞ കടൽത്തീരങ്ങൾ |region2name=[[തെക്കൻ തീരം (ഒഡീഷ)|തെക്കൻ തീരം]] |region2color={{StdColor|t2}} |region2items= |region2description=ഒഡീഷയിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ സന്ദർശകർ എത്തുന്ന പ്രദേശം. തലസ്ഥാനമായ ഭുവനേശ്വർ, ചിലിക്ക തടാകം, ജഗന്നാഥ ക്ഷേത്രം, കൊണാർക്ക് സൂര്യക്ഷേത്രം, മനോഹരമായ കടൽത്തീരങ്ങൾ എന്നിവ ഇവിടെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. |region3name=[[വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഒഡീഷ]] |region3color={{StdColor|t3}} |region3items= |region3description=ഉരുളുന്ന കുന്നുകൾ, ഖനനം, വ്യവസായം |region4name=[[തെക്കൻ ഒഡീഷ]] |region4color={{StdColor|t4}} |region4items= |region4description=കിഴക്കൻ ഘട്ടങ്ങൾ, ഇടതൂർന്ന വനങ്ങൾ, തദ്ദേശീയ ഗോത്രവിഭാഗങ്ങൾ, മലയോര വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രങ്ങൾ }} {{mapshape|type=geoshape|fill={{StdColor|t2}}|title=[[തെക്കൻ തീരപ്രദേശം (ഒഡീഷ)|തെക്കൻ തീരപ്രദേശം]]|wikidata=Q1817158,Q662818,Q2367388,Q776213}} {{mapshape|type=geoshape|fill={{StdColor|t3}}|title=[[വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഒഡീഷ]]|wikidata=Q1914546,Q2085428,Q2296047,Q569181,Q1267306,Q2269639,Q1772807,Q1473957,Q808140,Q804642,Q1810550,Q1948389,Q2363639}} {{mapshape|type=geoshape|fill={{StdColor|t4}}|title=[[തെക്കൻ ഒഡീഷ]]|wikidata=Q2085500,Q1876588,Q2396798,Q1947300,Q2577997,Q1947292,Q5122619 }} ===ജില്ലകൾ=== ==നഗരങ്ങൾ== [[പ്രമാണം:Jagannath Temple, Puri 04.jpg|thumb|പുരി ജഗന്നാഥ ക്ഷേത്രം]] {{mapframe}} <!--നഗരങ്ങളുടെയും മറ്റ് ലക്ഷ്യസ്ഥാനങ്ങളുടെയും പട്ടികയിൽ പരമാവധി 9 ഇനങ്ങൾ മാത്രമേ അനുവദിക്കൂ. നിർദ്ദിഷ്ട മാറ്റങ്ങളെക്കുറിച്ച് ആദ്യം ഈ പേജിന്റെ സംവാദ താളിൽ (talk page) ചർച്ച ചെയ്യുക.--> * {{marker|type=city|name=[[ഭുവനേശ്വർ]]|wikidata=Q171771}} &mdash; സംസ്ഥാന തലസ്ഥാനം; ഗതാഗത, വിദ്യാഭ്യാസ കേന്ദ്രം * {{marker|type=city|name=[[ബ്രഹ്മപുർ]]|wikidata=Q860210}} (ബെർഹാംപുർ) &mdash; 'സിൽക്ക് സിറ്റി' (പട്ടുനൂൽ നഗരം) എന്നറിയപ്പെടുന്നു * {{marker|type=city|name=[[കട്ടക്ക്]]|wikidata=Q207324}} &mdash; ഒഡീഷയുടെ മുൻ തലസ്ഥാനം; ഭുവനേശ്വറിന്റെ ഇരട്ട നഗരം * {{marker|type=city|name=[[കൊരാപുട്ട്]]|wikidata=Q2090260}} &mdash; മനോഹരമായ കുന്നുകൾ, പച്ചപിടിച്ച വനങ്ങൾ, വളഞ്ഞുപുളഞ്ഞൊഴുകുന്ന അരുവികൾ, വൈവിധ്യമാർന്ന വന്യജീവികൾ, സമ്പന്നമായ ഗോത്രജീവിതം എന്നിവയാൽ സമ്പന്നം * {{marker|type=city|name=[[പാരാദീപ്]]|wikidata=Q2726083}} &mdash; തുറമുഖ നഗരം * {{marker|type=city|name=[[പുരി]]|wikidata=Q207799}} (ജഗന്നാഥ പുരി) &mdash; ജഗന്നാഥ ക്ഷേത്രത്തിനും സജീവമായ കടൽത്തീരത്തിനും പേരുകേട്ട സ്ഥലം; സംസ്ഥാനത്തെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായ വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രം * {{marker|type=city|name=[[റൂർക്കേല]]|wikidata=Q1012706}} &mdash; ഒഡീഷയിലെ ഏറ്റവും വലിയ നഗരങ്ങളിലൊന്ന്; 'സ്റ്റീൽ സിറ്റി' (ഉരുക്ക് നഗരം) എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു * {{marker|type=city|name=[[സംബാൽപുർ]]|wikidata=Q876483}} &mdash; പടിഞ്ഞാറൻ ഒഡീഷയിലെ ഏറ്റവും വലിയ നഗരം ==മറ്റു ലക്ഷ്യസ്ഥാനങ്ങൾ== <!--നഗരങ്ങളുടെയും മറ്റ് ലക്ഷ്യസ്ഥാനങ്ങളുടെയും പട്ടികയിൽ പരമാവധി 9 ഇനങ്ങൾ മാത്രമേ ഉൾപ്പെടുത്താവൂ. വരുത്താൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്ന മാറ്റങ്ങളെക്കുറിച്ച് ആദ്യം ഈ പേജിന്റെ സംവാദ താളിൽ (talk page) ചർച്ച ചെയ്യുക.--> * {{marker|type=other|name=[[ഭീതർകണിക ദേശീയോദ്യാനം]]|wikidata=Q2580141}} &mdash; കണ്ടൽക്കാടുകളുള്ള തണ്ണീർത്തട ഉദ്യാനം * {{marker|type=other|name=[[ചിലിക്ക തടാകം]]|wikidata=Q2047322}} &mdash; ഇന്ത്യയിലെ രണ്ടാമത്തെ വലിയ തടാകം; ദേശാടന പക്ഷികളുടെ പ്രധാന സങ്കേതം. കടലാമകളും ഡോൾഫിനുകളും ഇവിടെ കാണപ്പെടുന്നു. * {{marker|type=other|name=[[സിംലിപാൽ ദേശീയോദ്യാനം]]|wikidata=Q61529}} &mdash; വടക്കൻ ഒഡീഷയിലുള്ള ഒരു വലിയ വന്യജീവി സങ്കേതം. കടുവകളും ആനകളും ഇവിടെ വസിക്കുന്നു. * {{marker|type=other|name=[[ഡയമണ്ട് ട്രയാംഗിൾ (ഒഡീഷ)|ഡയമണ്ട് ട്രയാംഗിൾ]]|wikidata=Q123243938}} &mdash; ലളിത്ഗിരി, രത്നഗിരി, ഉദയഗിരി എന്നിവിടങ്ങളിലെ ബുദ്ധമത പൈതൃക കേന്ദ്രങ്ങൾ * {{marker|type=other|name=[[ഗോപാൽപൂർ]]|wikidata=Q1747725}} &mdash; ബീച്ച് റിസോർട്ട് * {{marker|type=other|name=[[സുനാബെഡ]]|wikidata=Q2726065}} &mdash; ഒഡീഷയുടെ കാശ്മീർ ==മനസ്സിലാക്കുക== ബംഗാൾ ഉൾക്കടലിനോട് ചേർന്നുകിടക്കുന്ന ഒരു തീരദേശ സംസ്ഥാനമാണ് ഒഡീഷ. കടലിനോട് ചേർന്നുകിടക്കുന്ന കിഴക്കൻ മേഖല കൂടുതൽ സമൃദ്ധമാണ്. ഇവിടെ നിരവധി വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രങ്ങളും മതപരമായ സ്ഥലങ്ങളും സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. പടിഞ്ഞാറൻ മേഖല കുന്നുകളും വനങ്ങളും നിറഞ്ഞതും, പലപ്പോഴും വരൾച്ചയ്ക്ക് സാധ്യതയുള്ളതുമായ പ്രദേശമാണ്. ഇതൊരു പ്രധാനപ്പെട്ട ആദിവാസി മേഖല കൂടിയാണ്. എന്നിരുന്നാലും, സംസ്ഥാനത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറൻ ഭാഗങ്ങളിൽ വൻതോതിൽ ഇരുമ്പയിരും മറ്റ് ധാതുവിഭവങ്ങളും അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. സാംസ്കാരികമായി വളരെ സമ്പന്നമായ ഒരു സംസ്ഥാനമാണിത്. ഭുവനേശ്വർ-പുരി-കൊണാർക്ക് എന്നിവ ചേർന്ന 'ഗോൾഡൻ ട്രയാംഗിൾ' (സുവർണ്ണ ത്രികോണം) ഈ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ അഭിമാനമാണ്. ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ 'കലിംഗ' രാജ്യത്തിൽ നിന്നാണ് ഒഡീഷ രൂപപ്പെട്ടതെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. ഒഡിയ ഭാഷയുടെ ലിപി, ബ്രാഹ്മി ലിപിയിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിച്ച കലിംഗ ലിപിയിൽ നിന്നാണ് ഉരുത്തിരിഞ്ഞത്. ===സംസ്കാരം=== ഒഡീഷയിലെ ജനങ്ങൾ അവരുടെ ആതിഥ്യമര്യാദയ്ക്ക് പേരുകേട്ടവരാണ്. ഇവിടെ വലിയ തോതിലുള്ള വർഗീയ സംഘർഷങ്ങളൊന്നും ഒരിക്കലും ഉണ്ടായിട്ടില്ല. ഇവരുടെ സമൂഹം മറ്റ് സംസ്കാരങ്ങളോട് സഹിഷ്ണുതയും സ്വീകാര്യതയും പുലർത്തുന്ന ഒന്നാണ്. എന്നിരുന്നാലും, ചരിത്രപരവും സാമ്പത്തികവും രാഷ്ട്രീയവുമായ കാരണങ്ങളാൽ, ഒഡീഷ രാജ്യത്തിന്റെ മുഖ്യധാരയിൽ നിന്ന് ഒറ്റപ്പെട്ടുപോവുകയും, അവിടെയുള്ള പുരോഗതി പരിമിതമായി തുടരുകയും ചെയ്തു. ഇവിടുത്തെ ജനങ്ങൾ, പ്രത്യേകിച്ച് പടിഞ്ഞാറൻ മേഖലയിലെ ഗോത്രവർഗക്കാർ, വളരെ ലളിതമായ ജീവിതശൈലിയാണ് നയിക്കുന്നത്. നഗരജീവിതത്തെക്കുറിച്ചോ പുറംലോകത്തെക്കുറിച്ചോ അവർക്ക് വലിയ അറിവില്ല. == സംസാരഭാഷ == ഇവിടുത്തെ പ്രാദേശിക ഭാഷയാണ് [[ഒഡിയ വാക്യപുസ്തകം|'''ഒഡിയ''']] (ഇത് 'ഒറിയ' എന്നും എഴുതാറുണ്ട്). മിക്ക ഉത്തരേന്ത്യൻ ഭാഷകളെയും പോലെ ഇതൊരു ഇന്തോ-യൂറോപ്യൻ ഭാഷയാണ്. [[ബംഗാളി വാക്യപുസ്തകം|ബംഗാളിയുമായി]] ഇതിന് അടുത്ത ബന്ധമുണ്ട്. എത്രത്തോളമെന്നാൽ, ഈ രണ്ട് ഭാഷകൾ സംസാരിക്കുന്നവർക്കും പരസ്പരം കാര്യങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കാൻ സാധിക്കും. ഇവിടെ [[ഹിന്ദി വാക്യപുസ്തകം|ഹിന്ദിയും]] സംസാരിക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്. പലർക്കും ഇംഗ്ലീഷും മനസ്സിലാകും. വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രങ്ങളിൽ ബംഗാളി ഭാഷയും, തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഒഡീഷയിൽ [[തെലുങ്ക് വാക്യപുസ്തകം|തെലുങ്ക്]] ഭാഷയും വ്യാപകമായി സംസാരിക്കപ്പെടുന്നു. ==എത്തിച്ചേരുക== ===തീവണ്ടിയിൽ=== [[ഡൽഹി]], [[കൊൽക്കത്ത]], [[വിശാഖപട്ടണം]], [[ബെംഗളൂരു]], [[ഹൈദരാബാദ്]], [[ചെന്നൈ]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്ന് സ്ഥിരം ട്രെയിനുകളുണ്ട്. ===വിമാനത്തിൽ=== ഭുവനേശ്വർ നഗരമധ്യത്തിൽ ഒരു വിമാനത്താവളമുണ്ട് ({{IATA|BBI}}). പ്രധാനപ്പെട്ട എല്ലാ വിമാനക്കമ്പനികളും ഇവിടെ സർവീസുകൾ നടത്തുന്നുണ്ട്. കൊൽക്കത്ത, ഡൽഹി, മുംബൈ, ബെംഗളൂരു തുടങ്ങിയ പ്രധാന നഗരങ്ങളുമായി ഇവിടം മികച്ച രീതിയിൽ ബന്ധിപ്പിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ==ചുറ്റിക്കറങ്ങുക== ===ടാക്സിയിൽ=== *പ്രധാന നഗരങ്ങളിലും പട്ടണങ്ങളിലും ടാക്സികളോ വാടക കാറുകളോ ലഭ്യമാണ്. ===ഓട്ടോറിക്ഷയിൽ=== *സാധാരണ ടാക്സികളെ അപേക്ഷിച്ച് സ്വകാര്യ ഓട്ടോറിക്ഷകൾക്ക് ചെലവ് കുറവാണ്. എന്നാൽ, ഇതിൽ കയറുന്ന മറ്റുള്ളവരുമായി ചേർന്ന് തിങ്ങിഞെരുങ്ങി ഇരിക്കേണ്ടി വരും. ==ചുറ്റിക്കാണുക== ക്ഷേത്രങ്ങൾ, കടൽത്തീരങ്ങൾ, ചിലിക്ക തടാകം. പ്രകൃതിസ്‌നേഹികളുടെ പറുദീസയായ സിംലിപാൽ ദേശീയോദ്യാനം. ==ചെയ്യുക== ==വാങ്ങുക== ഒഡീഷ കരകൗശല വസ്തുക്കൾക്ക് പേരുകേട്ടതാണ്. കൈത്തറിയിൽ നെയ്ത പരുത്തി, പട്ട്, അല്ലെങ്കിൽ ടസ്സർ പട്ട് എന്നിവയിൽ തീർത്ത സംബാൽപുരി, കട്ടക്കി സാരികളിൽ പരമ്പരാഗത ഹിന്ദു, ബുദ്ധമത ശൈലിയിലുള്ള രൂപകല്പനകൾ കാണാം. കട്ടക്കിൽ വെള്ളിയിൽ തീർത്ത അതിസൂക്ഷ്മമായ അലങ്കാരപ്പണികൾ കാണാൻ സാധിക്കും. കൂടാതെ, പിച്ചളയിലും മറ്റ് ലോഹക്കമ്പികളിലും തീർത്ത ഗോത്രവിഭാഗങ്ങളുടെ മികച്ച കരകൗശല സൃഷ്ടികളും ഇവിടെയുണ്ട്. പനയോലയിലോ സംസ്കരിക്കാത്ത പട്ടുതുണിയിലോ വരയ്ക്കുന്ന പരമ്പരാഗത ചിത്രകലാരൂപമാണ് 'പട്ടചിത്ര'. ==കഴിക്കുക== {{see also|ദക്ഷിണേഷ്യൻ പാചകരീതി}} [[പ്രമാണം:Chennapoda.jpg|thumb|ഒഡീഷയിൽ നിന്നുള്ള, ചീസ് ഉപയോഗിച്ചുണ്ടാക്കുന്ന മധുരപലഹാരമായ ''ചെന്നപോഡ'']] ഒഡീഷയിലെ ഒരു സാധാരണ ഭക്ഷണക്രമത്തിൽ പ്രധാന വിഭവവും മധുരപലഹാരവും ഉൾപ്പെടുന്നു. പ്രഭാതഭക്ഷണമായി സാധാരണയായി റൊട്ടി, പൊറോട്ട തുടങ്ങിയവയും, ഉച്ചഭക്ഷണത്തിനും അത്താഴത്തിനും ചോറും പരിപ്പുകറിയുമാണ് കഴിക്കാറുള്ളത്. പ്രഭാതഭക്ഷണത്തിൽ 'ചൂഡ' (അവൽ), 'മുധി' (പൊരി) എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. ചൂഡ വറുത്തോ അല്ലെങ്കിൽ തൈര്, പഴം, പഞ്ചസാര എന്നിവ ചേർത്തോ (ഇതിനെ 'ചൂഡാ ദഹി' എന്ന് വിളിക്കുന്നു) കഴിക്കാം. വടക്കൻ ഒഡീഷയിൽ വളരെ പ്രചാരമുള്ള ഒരു ലഘുഭക്ഷണമാണ് മുധി. കൂടാതെ, വിവിധ തരം 'പിഠ'കളും (അടയോ പലഹാരമോ പോലുള്ള വിഭവങ്ങൾ) പ്രഭാതഭക്ഷണ മെനുവിൽ ഉണ്ടാകാറുണ്ട്. ഉച്ചഭക്ഷണത്തിലെ പ്രധാന വിഭവങ്ങളിൽ ഒന്നോ അതിലധികമോ കറികളും, പച്ചക്കറികളും, അച്ചാറുകളും ഉൾപ്പെടുന്നു. മധുരപലഹാരങ്ങളോടുള്ള പ്രത്യേക താൽപ്പര്യം കാരണം, ഭക്ഷണശേഷം ഒന്നിലധികം തരം മധുരപലഹാരങ്ങൾ ധാരാളമായി വിളമ്പാറുണ്ട്. പാൽ, 'ഛേന' (ഒരു തരം പനീർ/ചീസ്), തേങ്ങ, അരി, ഗോതമ്പ് മാവ് എന്നിവ ഉപയോഗിച്ചാണ് ഒഡീഷയിലെ മധുരപലഹാരങ്ങൾ പ്രധാനമായും തയ്യാറാക്കുന്നത്. 'ഛേന പോഡ' എന്നത് ചീസ് ഉപയോഗിച്ച് ഉണ്ടാക്കുന്ന, ഒഡീഷയുടെ തനതായ ഒരു മധുരപലഹാരമാണ്. ഒഡീഷയിൽ മാത്രം കാണപ്പെടുന്ന, തീർച്ചയായും രുചിച്ചുനോക്കേണ്ട ഒന്നാണിത്. റോഡരികിലെ ചെറിയ ഭക്ഷണശാലകളിൽ (ധാബകളിൽ) നിന്നോ ലഘുഭക്ഷണ കടകളിൽ നിന്നോ 'രസഗുല്ല' കഴിച്ചുനോക്കാവുന്നതാണ്. അതുപോലെ, പുതുതായി തയ്യാറാക്കിയ ചീസ്, റവ (അല്ലെങ്കിൽ അരിപ്പൊടി), ഏലയ്ക്ക, നെയ്യ്, ഉണങ്ങിയ പഴങ്ങൾ, പരിപ്പുവർഗ്ഗങ്ങൾ എന്നിവ ചേർത്തുണ്ടാക്കുന്ന 'ഛേന പോഡ' എന്ന പരമ്പരാഗത മധുരപലഹാരവും രുചിച്ചുനോക്കൂ. നിങ്ങൾക്ക് എരിവുള്ള ഭക്ഷണങ്ങൾ ഇഷ്ടമാണെങ്കിൽ, ഒഡീഷയിലെ തനതായ കടൽ വിഭവങ്ങളും (പ്രത്യേക സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങൾ ചേർത്ത് തയ്യാറാക്കുന്ന മത്സ്യം, ടൈഗർ പ്രോൺസ്, ഞണ്ട് കറി തുടങ്ങിയവ) പരീക്ഷിക്കാവുന്നതാണ്. ==കുടിക്കുക== ഇളനീരും കരിമ്പ് നീരും പ്രചാരത്തിലുണ്ട്. പ്രാദേശിക മദ്യപാനീയങ്ങളെ 'മാഡ' എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ഉഷ്ണമേഖലാ പഴങ്ങളിൽ നിന്നും ധാന്യങ്ങളിൽ നിന്നും ഉണ്ടാക്കുന്ന പലതരം 'മാഡ'കൾ ഇവിടെയുണ്ട്. ==സുരക്ഷിതമായിരിക്കുക== ==അടുത്ത യാത്ര== {{IsPartOf|ഇന്ത്യ}} [[വർഗ്ഗം:States and Provinces]] {{IsPartOf|കിഴക്കൻ ഇന്ത്യ}} ii31lzecm97kdvytq6qwkyjdfigjsj3 9575 9573 2026-10-26T10:46:26Z Sree1959 19 ഉറങ്ങുക വിഭാഗം പൂർത്തിയായി 9575 wikitext text/x-wiki {{Pagebanner|Odisha_banner.jpg|pgname=ഒഡീഷ}} ''''ഒഡീഷ'''' ([[ഒഡിയ വാക്യസമുച്ചയം|ഒഡിയ]]: '''ଓଡ଼ିଶା''') ('''Oṛiśā'''), മുൻപ് '''ഒറീസ'''' എന്ന് അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന, [[കിഴക്കൻ ഇന്ത്യ|കിഴക്കൻ ഇന്ത്യയിലെ]] ഒരു സംസ്ഥാനമാണ്. ==പ്രദേശങ്ങൾ== {{mapshape|type=geoshape|fill={{StdColor|t1}}|title=[[വടക്കൻ തീരം (ഒഡീഷ)|വടക്കൻ തീരം]]|wikidata=Q2022279,Q685638,Q2299172,Q971581,Q2022256,Q2087771}} {{Regionlist | regionmap=Odisha Wikivoyage map.png | regionmapsize=450px | regionInteractiveMap=map1 |region1name=[[വടക്കൻ തീരം (ഒഡീഷ)|വടക്കൻ തീരം]] |region1color={{StdColor|t1}} |region1items= |region1description=ഫലഭൂയിഷ്ഠമായ ഭൂമി, മത്സ്യബന്ധനം, തുറമുഖങ്ങൾ, മണൽ നിറഞ്ഞ കടൽത്തീരങ്ങൾ |region2name=[[തെക്കൻ തീരം (ഒഡീഷ)|തെക്കൻ തീരം]] |region2color={{StdColor|t2}} |region2items= |region2description=ഒഡീഷയിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ സന്ദർശകർ എത്തുന്ന പ്രദേശം. തലസ്ഥാനമായ ഭുവനേശ്വർ, ചിലിക്ക തടാകം, ജഗന്നാഥ ക്ഷേത്രം, കൊണാർക്ക് സൂര്യക്ഷേത്രം, മനോഹരമായ കടൽത്തീരങ്ങൾ എന്നിവ ഇവിടെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. |region3name=[[വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഒഡീഷ]] |region3color={{StdColor|t3}} |region3items= |region3description=ഉരുളുന്ന കുന്നുകൾ, ഖനനം, വ്യവസായം |region4name=[[തെക്കൻ ഒഡീഷ]] |region4color={{StdColor|t4}} |region4items= |region4description=കിഴക്കൻ ഘട്ടങ്ങൾ, ഇടതൂർന്ന വനങ്ങൾ, തദ്ദേശീയ ഗോത്രവിഭാഗങ്ങൾ, മലയോര വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രങ്ങൾ }} {{mapshape|type=geoshape|fill={{StdColor|t2}}|title=[[തെക്കൻ തീരപ്രദേശം (ഒഡീഷ)|തെക്കൻ തീരപ്രദേശം]]|wikidata=Q1817158,Q662818,Q2367388,Q776213}} {{mapshape|type=geoshape|fill={{StdColor|t3}}|title=[[വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഒഡീഷ]]|wikidata=Q1914546,Q2085428,Q2296047,Q569181,Q1267306,Q2269639,Q1772807,Q1473957,Q808140,Q804642,Q1810550,Q1948389,Q2363639}} {{mapshape|type=geoshape|fill={{StdColor|t4}}|title=[[തെക്കൻ ഒഡീഷ]]|wikidata=Q2085500,Q1876588,Q2396798,Q1947300,Q2577997,Q1947292,Q5122619 }} ===ജില്ലകൾ=== ==നഗരങ്ങൾ== [[പ്രമാണം:Jagannath Temple, Puri 04.jpg|thumb|പുരി ജഗന്നാഥ ക്ഷേത്രം]] {{mapframe}} <!--നഗരങ്ങളുടെയും മറ്റ് ലക്ഷ്യസ്ഥാനങ്ങളുടെയും പട്ടികയിൽ പരമാവധി 9 ഇനങ്ങൾ മാത്രമേ അനുവദിക്കൂ. നിർദ്ദിഷ്ട മാറ്റങ്ങളെക്കുറിച്ച് ആദ്യം ഈ പേജിന്റെ സംവാദ താളിൽ (talk page) ചർച്ച ചെയ്യുക.--> * {{marker|type=city|name=[[ഭുവനേശ്വർ]]|wikidata=Q171771}} &mdash; സംസ്ഥാന തലസ്ഥാനം; ഗതാഗത, വിദ്യാഭ്യാസ കേന്ദ്രം * {{marker|type=city|name=[[ബ്രഹ്മപുർ]]|wikidata=Q860210}} (ബെർഹാംപുർ) &mdash; 'സിൽക്ക് സിറ്റി' (പട്ടുനൂൽ നഗരം) എന്നറിയപ്പെടുന്നു * {{marker|type=city|name=[[കട്ടക്ക്]]|wikidata=Q207324}} &mdash; ഒഡീഷയുടെ മുൻ തലസ്ഥാനം; ഭുവനേശ്വറിന്റെ ഇരട്ട നഗരം * {{marker|type=city|name=[[കൊരാപുട്ട്]]|wikidata=Q2090260}} &mdash; മനോഹരമായ കുന്നുകൾ, പച്ചപിടിച്ച വനങ്ങൾ, വളഞ്ഞുപുളഞ്ഞൊഴുകുന്ന അരുവികൾ, വൈവിധ്യമാർന്ന വന്യജീവികൾ, സമ്പന്നമായ ഗോത്രജീവിതം എന്നിവയാൽ സമ്പന്നം * {{marker|type=city|name=[[പാരാദീപ്]]|wikidata=Q2726083}} &mdash; തുറമുഖ നഗരം * {{marker|type=city|name=[[പുരി]]|wikidata=Q207799}} (ജഗന്നാഥ പുരി) &mdash; ജഗന്നാഥ ക്ഷേത്രത്തിനും സജീവമായ കടൽത്തീരത്തിനും പേരുകേട്ട സ്ഥലം; സംസ്ഥാനത്തെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായ വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രം * {{marker|type=city|name=[[റൂർക്കേല]]|wikidata=Q1012706}} &mdash; ഒഡീഷയിലെ ഏറ്റവും വലിയ നഗരങ്ങളിലൊന്ന്; 'സ്റ്റീൽ സിറ്റി' (ഉരുക്ക് നഗരം) എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു * {{marker|type=city|name=[[സംബാൽപുർ]]|wikidata=Q876483}} &mdash; പടിഞ്ഞാറൻ ഒഡീഷയിലെ ഏറ്റവും വലിയ നഗരം ==മറ്റു ലക്ഷ്യസ്ഥാനങ്ങൾ== <!--നഗരങ്ങളുടെയും മറ്റ് ലക്ഷ്യസ്ഥാനങ്ങളുടെയും പട്ടികയിൽ പരമാവധി 9 ഇനങ്ങൾ മാത്രമേ ഉൾപ്പെടുത്താവൂ. വരുത്താൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്ന മാറ്റങ്ങളെക്കുറിച്ച് ആദ്യം ഈ പേജിന്റെ സംവാദ താളിൽ (talk page) ചർച്ച ചെയ്യുക.--> * {{marker|type=other|name=[[ഭീതർകണിക ദേശീയോദ്യാനം]]|wikidata=Q2580141}} &mdash; കണ്ടൽക്കാടുകളുള്ള തണ്ണീർത്തട ഉദ്യാനം * {{marker|type=other|name=[[ചിലിക്ക തടാകം]]|wikidata=Q2047322}} &mdash; ഇന്ത്യയിലെ രണ്ടാമത്തെ വലിയ തടാകം; ദേശാടന പക്ഷികളുടെ പ്രധാന സങ്കേതം. കടലാമകളും ഡോൾഫിനുകളും ഇവിടെ കാണപ്പെടുന്നു. * {{marker|type=other|name=[[സിംലിപാൽ ദേശീയോദ്യാനം]]|wikidata=Q61529}} &mdash; വടക്കൻ ഒഡീഷയിലുള്ള ഒരു വലിയ വന്യജീവി സങ്കേതം. കടുവകളും ആനകളും ഇവിടെ വസിക്കുന്നു. * {{marker|type=other|name=[[ഡയമണ്ട് ട്രയാംഗിൾ (ഒഡീഷ)|ഡയമണ്ട് ട്രയാംഗിൾ]]|wikidata=Q123243938}} &mdash; ലളിത്ഗിരി, രത്നഗിരി, ഉദയഗിരി എന്നിവിടങ്ങളിലെ ബുദ്ധമത പൈതൃക കേന്ദ്രങ്ങൾ * {{marker|type=other|name=[[ഗോപാൽപൂർ]]|wikidata=Q1747725}} &mdash; ബീച്ച് റിസോർട്ട് * {{marker|type=other|name=[[സുനാബെഡ]]|wikidata=Q2726065}} &mdash; ഒഡീഷയുടെ കാശ്മീർ ==മനസ്സിലാക്കുക== ബംഗാൾ ഉൾക്കടലിനോട് ചേർന്നുകിടക്കുന്ന ഒരു തീരദേശ സംസ്ഥാനമാണ് ഒഡീഷ. കടലിനോട് ചേർന്നുകിടക്കുന്ന കിഴക്കൻ മേഖല കൂടുതൽ സമൃദ്ധമാണ്. ഇവിടെ നിരവധി വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രങ്ങളും മതപരമായ സ്ഥലങ്ങളും സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. പടിഞ്ഞാറൻ മേഖല കുന്നുകളും വനങ്ങളും നിറഞ്ഞതും, പലപ്പോഴും വരൾച്ചയ്ക്ക് സാധ്യതയുള്ളതുമായ പ്രദേശമാണ്. ഇതൊരു പ്രധാനപ്പെട്ട ആദിവാസി മേഖല കൂടിയാണ്. എന്നിരുന്നാലും, സംസ്ഥാനത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറൻ ഭാഗങ്ങളിൽ വൻതോതിൽ ഇരുമ്പയിരും മറ്റ് ധാതുവിഭവങ്ങളും അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. സാംസ്കാരികമായി വളരെ സമ്പന്നമായ ഒരു സംസ്ഥാനമാണിത്. ഭുവനേശ്വർ-പുരി-കൊണാർക്ക് എന്നിവ ചേർന്ന 'ഗോൾഡൻ ട്രയാംഗിൾ' (സുവർണ്ണ ത്രികോണം) ഈ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ അഭിമാനമാണ്. ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ 'കലിംഗ' രാജ്യത്തിൽ നിന്നാണ് ഒഡീഷ രൂപപ്പെട്ടതെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. ഒഡിയ ഭാഷയുടെ ലിപി, ബ്രാഹ്മി ലിപിയിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിച്ച കലിംഗ ലിപിയിൽ നിന്നാണ് ഉരുത്തിരിഞ്ഞത്. ===സംസ്കാരം=== ഒഡീഷയിലെ ജനങ്ങൾ അവരുടെ ആതിഥ്യമര്യാദയ്ക്ക് പേരുകേട്ടവരാണ്. ഇവിടെ വലിയ തോതിലുള്ള വർഗീയ സംഘർഷങ്ങളൊന്നും ഒരിക്കലും ഉണ്ടായിട്ടില്ല. ഇവരുടെ സമൂഹം മറ്റ് സംസ്കാരങ്ങളോട് സഹിഷ്ണുതയും സ്വീകാര്യതയും പുലർത്തുന്ന ഒന്നാണ്. എന്നിരുന്നാലും, ചരിത്രപരവും സാമ്പത്തികവും രാഷ്ട്രീയവുമായ കാരണങ്ങളാൽ, ഒഡീഷ രാജ്യത്തിന്റെ മുഖ്യധാരയിൽ നിന്ന് ഒറ്റപ്പെട്ടുപോവുകയും, അവിടെയുള്ള പുരോഗതി പരിമിതമായി തുടരുകയും ചെയ്തു. ഇവിടുത്തെ ജനങ്ങൾ, പ്രത്യേകിച്ച് പടിഞ്ഞാറൻ മേഖലയിലെ ഗോത്രവർഗക്കാർ, വളരെ ലളിതമായ ജീവിതശൈലിയാണ് നയിക്കുന്നത്. നഗരജീവിതത്തെക്കുറിച്ചോ പുറംലോകത്തെക്കുറിച്ചോ അവർക്ക് വലിയ അറിവില്ല. == സംസാരഭാഷ == ഇവിടുത്തെ പ്രാദേശിക ഭാഷയാണ് [[ഒഡിയ വാക്യപുസ്തകം|'''ഒഡിയ''']] (ഇത് 'ഒറിയ' എന്നും എഴുതാറുണ്ട്). മിക്ക ഉത്തരേന്ത്യൻ ഭാഷകളെയും പോലെ ഇതൊരു ഇന്തോ-യൂറോപ്യൻ ഭാഷയാണ്. [[ബംഗാളി വാക്യപുസ്തകം|ബംഗാളിയുമായി]] ഇതിന് അടുത്ത ബന്ധമുണ്ട്. എത്രത്തോളമെന്നാൽ, ഈ രണ്ട് ഭാഷകൾ സംസാരിക്കുന്നവർക്കും പരസ്പരം കാര്യങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കാൻ സാധിക്കും. ഇവിടെ [[ഹിന്ദി വാക്യപുസ്തകം|ഹിന്ദിയും]] സംസാരിക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്. പലർക്കും ഇംഗ്ലീഷും മനസ്സിലാകും. വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രങ്ങളിൽ ബംഗാളി ഭാഷയും, തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഒഡീഷയിൽ [[തെലുങ്ക് വാക്യപുസ്തകം|തെലുങ്ക്]] ഭാഷയും വ്യാപകമായി സംസാരിക്കപ്പെടുന്നു. ==എത്തിച്ചേരുക== ===തീവണ്ടിയിൽ=== [[ഡൽഹി]], [[കൊൽക്കത്ത]], [[വിശാഖപട്ടണം]], [[ബെംഗളൂരു]], [[ഹൈദരാബാദ്]], [[ചെന്നൈ]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്ന് സ്ഥിരം ട്രെയിനുകളുണ്ട്. ===വിമാനത്തിൽ=== ഭുവനേശ്വർ നഗരമധ്യത്തിൽ ഒരു വിമാനത്താവളമുണ്ട് ({{IATA|BBI}}). പ്രധാനപ്പെട്ട എല്ലാ വിമാനക്കമ്പനികളും ഇവിടെ സർവീസുകൾ നടത്തുന്നുണ്ട്. കൊൽക്കത്ത, ഡൽഹി, മുംബൈ, ബെംഗളൂരു തുടങ്ങിയ പ്രധാന നഗരങ്ങളുമായി ഇവിടം മികച്ച രീതിയിൽ ബന്ധിപ്പിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ==ചുറ്റിക്കറങ്ങുക== ===ടാക്സിയിൽ=== *പ്രധാന നഗരങ്ങളിലും പട്ടണങ്ങളിലും ടാക്സികളോ വാടക കാറുകളോ ലഭ്യമാണ്. ===ഓട്ടോറിക്ഷയിൽ=== *സാധാരണ ടാക്സികളെ അപേക്ഷിച്ച് സ്വകാര്യ ഓട്ടോറിക്ഷകൾക്ക് ചെലവ് കുറവാണ്. എന്നാൽ, ഇതിൽ കയറുന്ന മറ്റുള്ളവരുമായി ചേർന്ന് തിങ്ങിഞെരുങ്ങി ഇരിക്കേണ്ടി വരും. ==ചുറ്റിക്കാണുക== ക്ഷേത്രങ്ങൾ, കടൽത്തീരങ്ങൾ, ചിലിക്ക തടാകം. പ്രകൃതിസ്‌നേഹികളുടെ പറുദീസയായ സിംലിപാൽ ദേശീയോദ്യാനം. ==ചെയ്യുക== ==വാങ്ങുക== ഒഡീഷ കരകൗശല വസ്തുക്കൾക്ക് പേരുകേട്ടതാണ്. കൈത്തറിയിൽ നെയ്ത പരുത്തി, പട്ട്, അല്ലെങ്കിൽ ടസ്സർ പട്ട് എന്നിവയിൽ തീർത്ത സംബാൽപുരി, കട്ടക്കി സാരികളിൽ പരമ്പരാഗത ഹിന്ദു, ബുദ്ധമത ശൈലിയിലുള്ള രൂപകല്പനകൾ കാണാം. കട്ടക്കിൽ വെള്ളിയിൽ തീർത്ത അതിസൂക്ഷ്മമായ അലങ്കാരപ്പണികൾ കാണാൻ സാധിക്കും. കൂടാതെ, പിച്ചളയിലും മറ്റ് ലോഹക്കമ്പികളിലും തീർത്ത ഗോത്രവിഭാഗങ്ങളുടെ മികച്ച കരകൗശല സൃഷ്ടികളും ഇവിടെയുണ്ട്. പനയോലയിലോ സംസ്കരിക്കാത്ത പട്ടുതുണിയിലോ വരയ്ക്കുന്ന പരമ്പരാഗത ചിത്രകലാരൂപമാണ് 'പട്ടചിത്ര'. ==കഴിക്കുക== {{see also|ദക്ഷിണേഷ്യൻ പാചകരീതി}} [[പ്രമാണം:Chennapoda.jpg|thumb|ഒഡീഷയിൽ നിന്നുള്ള, ചീസ് ഉപയോഗിച്ചുണ്ടാക്കുന്ന മധുരപലഹാരമായ ''ചെന്നപോഡ'']] ഒഡീഷയിലെ ഒരു സാധാരണ ഭക്ഷണക്രമത്തിൽ പ്രധാന വിഭവവും മധുരപലഹാരവും ഉൾപ്പെടുന്നു. പ്രഭാതഭക്ഷണമായി സാധാരണയായി റൊട്ടി, പൊറോട്ട തുടങ്ങിയവയും, ഉച്ചഭക്ഷണത്തിനും അത്താഴത്തിനും ചോറും പരിപ്പുകറിയുമാണ് കഴിക്കാറുള്ളത്. പ്രഭാതഭക്ഷണത്തിൽ 'ചൂഡ' (അവൽ), 'മുധി' (പൊരി) എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. ചൂഡ വറുത്തോ അല്ലെങ്കിൽ തൈര്, പഴം, പഞ്ചസാര എന്നിവ ചേർത്തോ (ഇതിനെ 'ചൂഡാ ദഹി' എന്ന് വിളിക്കുന്നു) കഴിക്കാം. വടക്കൻ ഒഡീഷയിൽ വളരെ പ്രചാരമുള്ള ഒരു ലഘുഭക്ഷണമാണ് മുധി. കൂടാതെ, വിവിധ തരം 'പിഠ'കളും (അടയോ പലഹാരമോ പോലുള്ള വിഭവങ്ങൾ) പ്രഭാതഭക്ഷണ മെനുവിൽ ഉണ്ടാകാറുണ്ട്. ഉച്ചഭക്ഷണത്തിലെ പ്രധാന വിഭവങ്ങളിൽ ഒന്നോ അതിലധികമോ കറികളും, പച്ചക്കറികളും, അച്ചാറുകളും ഉൾപ്പെടുന്നു. മധുരപലഹാരങ്ങളോടുള്ള പ്രത്യേക താൽപ്പര്യം കാരണം, ഭക്ഷണശേഷം ഒന്നിലധികം തരം മധുരപലഹാരങ്ങൾ ധാരാളമായി വിളമ്പാറുണ്ട്. പാൽ, 'ഛേന' (ഒരു തരം പനീർ/ചീസ്), തേങ്ങ, അരി, ഗോതമ്പ് മാവ് എന്നിവ ഉപയോഗിച്ചാണ് ഒഡീഷയിലെ മധുരപലഹാരങ്ങൾ പ്രധാനമായും തയ്യാറാക്കുന്നത്. 'ഛേന പോഡ' എന്നത് ചീസ് ഉപയോഗിച്ച് ഉണ്ടാക്കുന്ന, ഒഡീഷയുടെ തനതായ ഒരു മധുരപലഹാരമാണ്. ഒഡീഷയിൽ മാത്രം കാണപ്പെടുന്ന, തീർച്ചയായും രുചിച്ചുനോക്കേണ്ട ഒന്നാണിത്. റോഡരികിലെ ചെറിയ ഭക്ഷണശാലകളിൽ (ധാബകളിൽ) നിന്നോ ലഘുഭക്ഷണ കടകളിൽ നിന്നോ 'രസഗുല്ല' കഴിച്ചുനോക്കാവുന്നതാണ്. അതുപോലെ, പുതുതായി തയ്യാറാക്കിയ ചീസ്, റവ (അല്ലെങ്കിൽ അരിപ്പൊടി), ഏലയ്ക്ക, നെയ്യ്, ഉണങ്ങിയ പഴങ്ങൾ, പരിപ്പുവർഗ്ഗങ്ങൾ എന്നിവ ചേർത്തുണ്ടാക്കുന്ന 'ഛേന പോഡ' എന്ന പരമ്പരാഗത മധുരപലഹാരവും രുചിച്ചുനോക്കൂ. നിങ്ങൾക്ക് എരിവുള്ള ഭക്ഷണങ്ങൾ ഇഷ്ടമാണെങ്കിൽ, ഒഡീഷയിലെ തനതായ കടൽ വിഭവങ്ങളും (പ്രത്യേക സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങൾ ചേർത്ത് തയ്യാറാക്കുന്ന മത്സ്യം, ടൈഗർ പ്രോൺസ്, ഞണ്ട് കറി തുടങ്ങിയവ) പരീക്ഷിക്കാവുന്നതാണ്. ==കുടിക്കുക== ഇളനീരും കരിമ്പ് നീരും പ്രചാരത്തിലുണ്ട്. പ്രാദേശിക മദ്യപാനീയങ്ങളെ 'മാഡ' എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ഉഷ്ണമേഖലാ പഴങ്ങളിൽ നിന്നും ധാന്യങ്ങളിൽ നിന്നും ഉണ്ടാക്കുന്ന പലതരം 'മാഡ'കൾ ഇവിടെയുണ്ട്. ==ഉറങ്ങുക== ഭുവനേശ്വറിൽ ട്രൈഡൻ്റ് ഹിൽട്ടൺ, ഹോട്ടൽ മെയ്ഫെയർ, ഹോട്ടൽ സ്വോസ്തി പ്ലാസ എന്നിങ്ങനെ നിരവധി നല്ല ഹോട്ടലുകളുണ്ട്. വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രങ്ങളിൽ സംസ്ഥാനത്തുടനീളമുള്ള ഒഡീഷ ടൂറിസം ഡെവലപ്മെന്റ് കോർപ്പറേഷൻ ഹോട്ടലുകളിൽ നിങ്ങൾക്ക് മാന്യമായ താമസസൗകര്യവും ലഭിക്കും. ചെറിയ പട്ടണങ്ങളിൽ, ഫോറസ്റ്റ് ബംഗ്ലാവുകളിലോ ഇൻസ്പെക്ഷൻ ബംഗ്ലാവുകളിലോ താമസിക്കാൻ ശ്രമിക്കുക. കൂടുതലും സർക്കാർ ഉദ്യോഗസ്ഥർക്ക് പര്യടനത്തിന് വേണ്ടി പ്രവർത്തിക്കുന്നു, എന്നാൽ ഒഴിഞ്ഞുകിടക്കുമ്പോൾ മറ്റുള്ളവർക്ക് നൽകുന്നു. ==സുരക്ഷിതമായിരിക്കുക== ==അടുത്ത യാത്ര== {{IsPartOf|ഇന്ത്യ}} [[വർഗ്ഗം:States and Provinces]] {{IsPartOf|കിഴക്കൻ ഇന്ത്യ}} pl9pd6dmeytr4mj9manxhratypsxpaa 9576 9575 2026-10-26T10:51:51Z Sree1959 19 /* സുരക്ഷിതമായിരിക്കുക */ വിവരങ്ങൾ ചേർത്തു 9576 wikitext text/x-wiki {{Pagebanner|Odisha_banner.jpg|pgname=ഒഡീഷ}} ''''ഒഡീഷ'''' ([[ഒഡിയ വാക്യസമുച്ചയം|ഒഡിയ]]: '''ଓଡ଼ିଶା''') ('''Oṛiśā'''), മുൻപ് '''ഒറീസ'''' എന്ന് അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന, [[കിഴക്കൻ ഇന്ത്യ|കിഴക്കൻ ഇന്ത്യയിലെ]] ഒരു സംസ്ഥാനമാണ്. ==പ്രദേശങ്ങൾ== {{mapshape|type=geoshape|fill={{StdColor|t1}}|title=[[വടക്കൻ തീരം (ഒഡീഷ)|വടക്കൻ തീരം]]|wikidata=Q2022279,Q685638,Q2299172,Q971581,Q2022256,Q2087771}} {{Regionlist | regionmap=Odisha Wikivoyage map.png | regionmapsize=450px | regionInteractiveMap=map1 |region1name=[[വടക്കൻ തീരം (ഒഡീഷ)|വടക്കൻ തീരം]] |region1color={{StdColor|t1}} |region1items= |region1description=ഫലഭൂയിഷ്ഠമായ ഭൂമി, മത്സ്യബന്ധനം, തുറമുഖങ്ങൾ, മണൽ നിറഞ്ഞ കടൽത്തീരങ്ങൾ |region2name=[[തെക്കൻ തീരം (ഒഡീഷ)|തെക്കൻ തീരം]] |region2color={{StdColor|t2}} |region2items= |region2description=ഒഡീഷയിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ സന്ദർശകർ എത്തുന്ന പ്രദേശം. തലസ്ഥാനമായ ഭുവനേശ്വർ, ചിലിക്ക തടാകം, ജഗന്നാഥ ക്ഷേത്രം, കൊണാർക്ക് സൂര്യക്ഷേത്രം, മനോഹരമായ കടൽത്തീരങ്ങൾ എന്നിവ ഇവിടെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. |region3name=[[വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഒഡീഷ]] |region3color={{StdColor|t3}} |region3items= |region3description=ഉരുളുന്ന കുന്നുകൾ, ഖനനം, വ്യവസായം |region4name=[[തെക്കൻ ഒഡീഷ]] |region4color={{StdColor|t4}} |region4items= |region4description=കിഴക്കൻ ഘട്ടങ്ങൾ, ഇടതൂർന്ന വനങ്ങൾ, തദ്ദേശീയ ഗോത്രവിഭാഗങ്ങൾ, മലയോര വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രങ്ങൾ }} {{mapshape|type=geoshape|fill={{StdColor|t2}}|title=[[തെക്കൻ തീരപ്രദേശം (ഒഡീഷ)|തെക്കൻ തീരപ്രദേശം]]|wikidata=Q1817158,Q662818,Q2367388,Q776213}} {{mapshape|type=geoshape|fill={{StdColor|t3}}|title=[[വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഒഡീഷ]]|wikidata=Q1914546,Q2085428,Q2296047,Q569181,Q1267306,Q2269639,Q1772807,Q1473957,Q808140,Q804642,Q1810550,Q1948389,Q2363639}} {{mapshape|type=geoshape|fill={{StdColor|t4}}|title=[[തെക്കൻ ഒഡീഷ]]|wikidata=Q2085500,Q1876588,Q2396798,Q1947300,Q2577997,Q1947292,Q5122619 }} ===ജില്ലകൾ=== ==നഗരങ്ങൾ== [[പ്രമാണം:Jagannath Temple, Puri 04.jpg|thumb|പുരി ജഗന്നാഥ ക്ഷേത്രം]] {{mapframe}} <!--നഗരങ്ങളുടെയും മറ്റ് ലക്ഷ്യസ്ഥാനങ്ങളുടെയും പട്ടികയിൽ പരമാവധി 9 ഇനങ്ങൾ മാത്രമേ അനുവദിക്കൂ. നിർദ്ദിഷ്ട മാറ്റങ്ങളെക്കുറിച്ച് ആദ്യം ഈ പേജിന്റെ സംവാദ താളിൽ (talk page) ചർച്ച ചെയ്യുക.--> * {{marker|type=city|name=[[ഭുവനേശ്വർ]]|wikidata=Q171771}} &mdash; സംസ്ഥാന തലസ്ഥാനം; ഗതാഗത, വിദ്യാഭ്യാസ കേന്ദ്രം * {{marker|type=city|name=[[ബ്രഹ്മപുർ]]|wikidata=Q860210}} (ബെർഹാംപുർ) &mdash; 'സിൽക്ക് സിറ്റി' (പട്ടുനൂൽ നഗരം) എന്നറിയപ്പെടുന്നു * {{marker|type=city|name=[[കട്ടക്ക്]]|wikidata=Q207324}} &mdash; ഒഡീഷയുടെ മുൻ തലസ്ഥാനം; ഭുവനേശ്വറിന്റെ ഇരട്ട നഗരം * {{marker|type=city|name=[[കൊരാപുട്ട്]]|wikidata=Q2090260}} &mdash; മനോഹരമായ കുന്നുകൾ, പച്ചപിടിച്ച വനങ്ങൾ, വളഞ്ഞുപുളഞ്ഞൊഴുകുന്ന അരുവികൾ, വൈവിധ്യമാർന്ന വന്യജീവികൾ, സമ്പന്നമായ ഗോത്രജീവിതം എന്നിവയാൽ സമ്പന്നം * {{marker|type=city|name=[[പാരാദീപ്]]|wikidata=Q2726083}} &mdash; തുറമുഖ നഗരം * {{marker|type=city|name=[[പുരി]]|wikidata=Q207799}} (ജഗന്നാഥ പുരി) &mdash; ജഗന്നാഥ ക്ഷേത്രത്തിനും സജീവമായ കടൽത്തീരത്തിനും പേരുകേട്ട സ്ഥലം; സംസ്ഥാനത്തെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായ വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രം * {{marker|type=city|name=[[റൂർക്കേല]]|wikidata=Q1012706}} &mdash; ഒഡീഷയിലെ ഏറ്റവും വലിയ നഗരങ്ങളിലൊന്ന്; 'സ്റ്റീൽ സിറ്റി' (ഉരുക്ക് നഗരം) എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു * {{marker|type=city|name=[[സംബാൽപുർ]]|wikidata=Q876483}} &mdash; പടിഞ്ഞാറൻ ഒഡീഷയിലെ ഏറ്റവും വലിയ നഗരം ==മറ്റു ലക്ഷ്യസ്ഥാനങ്ങൾ== <!--നഗരങ്ങളുടെയും മറ്റ് ലക്ഷ്യസ്ഥാനങ്ങളുടെയും പട്ടികയിൽ പരമാവധി 9 ഇനങ്ങൾ മാത്രമേ ഉൾപ്പെടുത്താവൂ. വരുത്താൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്ന മാറ്റങ്ങളെക്കുറിച്ച് ആദ്യം ഈ പേജിന്റെ സംവാദ താളിൽ (talk page) ചർച്ച ചെയ്യുക.--> * {{marker|type=other|name=[[ഭീതർകണിക ദേശീയോദ്യാനം]]|wikidata=Q2580141}} &mdash; കണ്ടൽക്കാടുകളുള്ള തണ്ണീർത്തട ഉദ്യാനം * {{marker|type=other|name=[[ചിലിക്ക തടാകം]]|wikidata=Q2047322}} &mdash; ഇന്ത്യയിലെ രണ്ടാമത്തെ വലിയ തടാകം; ദേശാടന പക്ഷികളുടെ പ്രധാന സങ്കേതം. കടലാമകളും ഡോൾഫിനുകളും ഇവിടെ കാണപ്പെടുന്നു. * {{marker|type=other|name=[[സിംലിപാൽ ദേശീയോദ്യാനം]]|wikidata=Q61529}} &mdash; വടക്കൻ ഒഡീഷയിലുള്ള ഒരു വലിയ വന്യജീവി സങ്കേതം. കടുവകളും ആനകളും ഇവിടെ വസിക്കുന്നു. * {{marker|type=other|name=[[ഡയമണ്ട് ട്രയാംഗിൾ (ഒഡീഷ)|ഡയമണ്ട് ട്രയാംഗിൾ]]|wikidata=Q123243938}} &mdash; ലളിത്ഗിരി, രത്നഗിരി, ഉദയഗിരി എന്നിവിടങ്ങളിലെ ബുദ്ധമത പൈതൃക കേന്ദ്രങ്ങൾ * {{marker|type=other|name=[[ഗോപാൽപൂർ]]|wikidata=Q1747725}} &mdash; ബീച്ച് റിസോർട്ട് * {{marker|type=other|name=[[സുനാബെഡ]]|wikidata=Q2726065}} &mdash; ഒഡീഷയുടെ കാശ്മീർ ==മനസ്സിലാക്കുക== ബംഗാൾ ഉൾക്കടലിനോട് ചേർന്നുകിടക്കുന്ന ഒരു തീരദേശ സംസ്ഥാനമാണ് ഒഡീഷ. കടലിനോട് ചേർന്നുകിടക്കുന്ന കിഴക്കൻ മേഖല കൂടുതൽ സമൃദ്ധമാണ്. ഇവിടെ നിരവധി വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രങ്ങളും മതപരമായ സ്ഥലങ്ങളും സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. പടിഞ്ഞാറൻ മേഖല കുന്നുകളും വനങ്ങളും നിറഞ്ഞതും, പലപ്പോഴും വരൾച്ചയ്ക്ക് സാധ്യതയുള്ളതുമായ പ്രദേശമാണ്. ഇതൊരു പ്രധാനപ്പെട്ട ആദിവാസി മേഖല കൂടിയാണ്. എന്നിരുന്നാലും, സംസ്ഥാനത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറൻ ഭാഗങ്ങളിൽ വൻതോതിൽ ഇരുമ്പയിരും മറ്റ് ധാതുവിഭവങ്ങളും അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. സാംസ്കാരികമായി വളരെ സമ്പന്നമായ ഒരു സംസ്ഥാനമാണിത്. ഭുവനേശ്വർ-പുരി-കൊണാർക്ക് എന്നിവ ചേർന്ന 'ഗോൾഡൻ ട്രയാംഗിൾ' (സുവർണ്ണ ത്രികോണം) ഈ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ അഭിമാനമാണ്. ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ 'കലിംഗ' രാജ്യത്തിൽ നിന്നാണ് ഒഡീഷ രൂപപ്പെട്ടതെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. ഒഡിയ ഭാഷയുടെ ലിപി, ബ്രാഹ്മി ലിപിയിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിച്ച കലിംഗ ലിപിയിൽ നിന്നാണ് ഉരുത്തിരിഞ്ഞത്. ===സംസ്കാരം=== ഒഡീഷയിലെ ജനങ്ങൾ അവരുടെ ആതിഥ്യമര്യാദയ്ക്ക് പേരുകേട്ടവരാണ്. ഇവിടെ വലിയ തോതിലുള്ള വർഗീയ സംഘർഷങ്ങളൊന്നും ഒരിക്കലും ഉണ്ടായിട്ടില്ല. ഇവരുടെ സമൂഹം മറ്റ് സംസ്കാരങ്ങളോട് സഹിഷ്ണുതയും സ്വീകാര്യതയും പുലർത്തുന്ന ഒന്നാണ്. എന്നിരുന്നാലും, ചരിത്രപരവും സാമ്പത്തികവും രാഷ്ട്രീയവുമായ കാരണങ്ങളാൽ, ഒഡീഷ രാജ്യത്തിന്റെ മുഖ്യധാരയിൽ നിന്ന് ഒറ്റപ്പെട്ടുപോവുകയും, അവിടെയുള്ള പുരോഗതി പരിമിതമായി തുടരുകയും ചെയ്തു. ഇവിടുത്തെ ജനങ്ങൾ, പ്രത്യേകിച്ച് പടിഞ്ഞാറൻ മേഖലയിലെ ഗോത്രവർഗക്കാർ, വളരെ ലളിതമായ ജീവിതശൈലിയാണ് നയിക്കുന്നത്. നഗരജീവിതത്തെക്കുറിച്ചോ പുറംലോകത്തെക്കുറിച്ചോ അവർക്ക് വലിയ അറിവില്ല. == സംസാരഭാഷ == ഇവിടുത്തെ പ്രാദേശിക ഭാഷയാണ് [[ഒഡിയ വാക്യപുസ്തകം|'''ഒഡിയ''']] (ഇത് 'ഒറിയ' എന്നും എഴുതാറുണ്ട്). മിക്ക ഉത്തരേന്ത്യൻ ഭാഷകളെയും പോലെ ഇതൊരു ഇന്തോ-യൂറോപ്യൻ ഭാഷയാണ്. [[ബംഗാളി വാക്യപുസ്തകം|ബംഗാളിയുമായി]] ഇതിന് അടുത്ത ബന്ധമുണ്ട്. എത്രത്തോളമെന്നാൽ, ഈ രണ്ട് ഭാഷകൾ സംസാരിക്കുന്നവർക്കും പരസ്പരം കാര്യങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കാൻ സാധിക്കും. ഇവിടെ [[ഹിന്ദി വാക്യപുസ്തകം|ഹിന്ദിയും]] സംസാരിക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്. പലർക്കും ഇംഗ്ലീഷും മനസ്സിലാകും. വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രങ്ങളിൽ ബംഗാളി ഭാഷയും, തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഒഡീഷയിൽ [[തെലുങ്ക് വാക്യപുസ്തകം|തെലുങ്ക്]] ഭാഷയും വ്യാപകമായി സംസാരിക്കപ്പെടുന്നു. ==എത്തിച്ചേരുക== ===തീവണ്ടിയിൽ=== [[ഡൽഹി]], [[കൊൽക്കത്ത]], [[വിശാഖപട്ടണം]], [[ബെംഗളൂരു]], [[ഹൈദരാബാദ്]], [[ചെന്നൈ]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്ന് സ്ഥിരം ട്രെയിനുകളുണ്ട്. ===വിമാനത്തിൽ=== ഭുവനേശ്വർ നഗരമധ്യത്തിൽ ഒരു വിമാനത്താവളമുണ്ട് ({{IATA|BBI}}). പ്രധാനപ്പെട്ട എല്ലാ വിമാനക്കമ്പനികളും ഇവിടെ സർവീസുകൾ നടത്തുന്നുണ്ട്. കൊൽക്കത്ത, ഡൽഹി, മുംബൈ, ബെംഗളൂരു തുടങ്ങിയ പ്രധാന നഗരങ്ങളുമായി ഇവിടം മികച്ച രീതിയിൽ ബന്ധിപ്പിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ==ചുറ്റിക്കറങ്ങുക== ===ടാക്സിയിൽ=== *പ്രധാന നഗരങ്ങളിലും പട്ടണങ്ങളിലും ടാക്സികളോ വാടക കാറുകളോ ലഭ്യമാണ്. ===ഓട്ടോറിക്ഷയിൽ=== *സാധാരണ ടാക്സികളെ അപേക്ഷിച്ച് സ്വകാര്യ ഓട്ടോറിക്ഷകൾക്ക് ചെലവ് കുറവാണ്. എന്നാൽ, ഇതിൽ കയറുന്ന മറ്റുള്ളവരുമായി ചേർന്ന് തിങ്ങിഞെരുങ്ങി ഇരിക്കേണ്ടി വരും. ==ചുറ്റിക്കാണുക== ക്ഷേത്രങ്ങൾ, കടൽത്തീരങ്ങൾ, ചിലിക്ക തടാകം. പ്രകൃതിസ്‌നേഹികളുടെ പറുദീസയായ സിംലിപാൽ ദേശീയോദ്യാനം. ==ചെയ്യുക== ==വാങ്ങുക== ഒഡീഷ കരകൗശല വസ്തുക്കൾക്ക് പേരുകേട്ടതാണ്. കൈത്തറിയിൽ നെയ്ത പരുത്തി, പട്ട്, അല്ലെങ്കിൽ ടസ്സർ പട്ട് എന്നിവയിൽ തീർത്ത സംബാൽപുരി, കട്ടക്കി സാരികളിൽ പരമ്പരാഗത ഹിന്ദു, ബുദ്ധമത ശൈലിയിലുള്ള രൂപകല്പനകൾ കാണാം. കട്ടക്കിൽ വെള്ളിയിൽ തീർത്ത അതിസൂക്ഷ്മമായ അലങ്കാരപ്പണികൾ കാണാൻ സാധിക്കും. കൂടാതെ, പിച്ചളയിലും മറ്റ് ലോഹക്കമ്പികളിലും തീർത്ത ഗോത്രവിഭാഗങ്ങളുടെ മികച്ച കരകൗശല സൃഷ്ടികളും ഇവിടെയുണ്ട്. പനയോലയിലോ സംസ്കരിക്കാത്ത പട്ടുതുണിയിലോ വരയ്ക്കുന്ന പരമ്പരാഗത ചിത്രകലാരൂപമാണ് 'പട്ടചിത്ര'. ==കഴിക്കുക== {{see also|ദക്ഷിണേഷ്യൻ പാചകരീതി}} [[പ്രമാണം:Chennapoda.jpg|thumb|ഒഡീഷയിൽ നിന്നുള്ള, ചീസ് ഉപയോഗിച്ചുണ്ടാക്കുന്ന മധുരപലഹാരമായ ''ചെന്നപോഡ'']] ഒഡീഷയിലെ ഒരു സാധാരണ ഭക്ഷണക്രമത്തിൽ പ്രധാന വിഭവവും മധുരപലഹാരവും ഉൾപ്പെടുന്നു. പ്രഭാതഭക്ഷണമായി സാധാരണയായി റൊട്ടി, പൊറോട്ട തുടങ്ങിയവയും, ഉച്ചഭക്ഷണത്തിനും അത്താഴത്തിനും ചോറും പരിപ്പുകറിയുമാണ് കഴിക്കാറുള്ളത്. പ്രഭാതഭക്ഷണത്തിൽ 'ചൂഡ' (അവൽ), 'മുധി' (പൊരി) എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. ചൂഡ വറുത്തോ അല്ലെങ്കിൽ തൈര്, പഴം, പഞ്ചസാര എന്നിവ ചേർത്തോ (ഇതിനെ 'ചൂഡാ ദഹി' എന്ന് വിളിക്കുന്നു) കഴിക്കാം. വടക്കൻ ഒഡീഷയിൽ വളരെ പ്രചാരമുള്ള ഒരു ലഘുഭക്ഷണമാണ് മുധി. കൂടാതെ, വിവിധ തരം 'പിഠ'കളും (അടയോ പലഹാരമോ പോലുള്ള വിഭവങ്ങൾ) പ്രഭാതഭക്ഷണ മെനുവിൽ ഉണ്ടാകാറുണ്ട്. ഉച്ചഭക്ഷണത്തിലെ പ്രധാന വിഭവങ്ങളിൽ ഒന്നോ അതിലധികമോ കറികളും, പച്ചക്കറികളും, അച്ചാറുകളും ഉൾപ്പെടുന്നു. മധുരപലഹാരങ്ങളോടുള്ള പ്രത്യേക താൽപ്പര്യം കാരണം, ഭക്ഷണശേഷം ഒന്നിലധികം തരം മധുരപലഹാരങ്ങൾ ധാരാളമായി വിളമ്പാറുണ്ട്. പാൽ, 'ഛേന' (ഒരു തരം പനീർ/ചീസ്), തേങ്ങ, അരി, ഗോതമ്പ് മാവ് എന്നിവ ഉപയോഗിച്ചാണ് ഒഡീഷയിലെ മധുരപലഹാരങ്ങൾ പ്രധാനമായും തയ്യാറാക്കുന്നത്. 'ഛേന പോഡ' എന്നത് ചീസ് ഉപയോഗിച്ച് ഉണ്ടാക്കുന്ന, ഒഡീഷയുടെ തനതായ ഒരു മധുരപലഹാരമാണ്. ഒഡീഷയിൽ മാത്രം കാണപ്പെടുന്ന, തീർച്ചയായും രുചിച്ചുനോക്കേണ്ട ഒന്നാണിത്. റോഡരികിലെ ചെറിയ ഭക്ഷണശാലകളിൽ (ധാബകളിൽ) നിന്നോ ലഘുഭക്ഷണ കടകളിൽ നിന്നോ 'രസഗുല്ല' കഴിച്ചുനോക്കാവുന്നതാണ്. അതുപോലെ, പുതുതായി തയ്യാറാക്കിയ ചീസ്, റവ (അല്ലെങ്കിൽ അരിപ്പൊടി), ഏലയ്ക്ക, നെയ്യ്, ഉണങ്ങിയ പഴങ്ങൾ, പരിപ്പുവർഗ്ഗങ്ങൾ എന്നിവ ചേർത്തുണ്ടാക്കുന്ന 'ഛേന പോഡ' എന്ന പരമ്പരാഗത മധുരപലഹാരവും രുചിച്ചുനോക്കൂ. നിങ്ങൾക്ക് എരിവുള്ള ഭക്ഷണങ്ങൾ ഇഷ്ടമാണെങ്കിൽ, ഒഡീഷയിലെ തനതായ കടൽ വിഭവങ്ങളും (പ്രത്യേക സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങൾ ചേർത്ത് തയ്യാറാക്കുന്ന മത്സ്യം, ടൈഗർ പ്രോൺസ്, ഞണ്ട് കറി തുടങ്ങിയവ) പരീക്ഷിക്കാവുന്നതാണ്. ==കുടിക്കുക== ഇളനീരും കരിമ്പ് നീരും പ്രചാരത്തിലുണ്ട്. പ്രാദേശിക മദ്യപാനീയങ്ങളെ 'മാഡ' എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ഉഷ്ണമേഖലാ പഴങ്ങളിൽ നിന്നും ധാന്യങ്ങളിൽ നിന്നും ഉണ്ടാക്കുന്ന പലതരം 'മാഡ'കൾ ഇവിടെയുണ്ട്. ==ഉറങ്ങുക== ഭുവനേശ്വറിൽ ട്രൈഡൻ്റ് ഹിൽട്ടൺ, ഹോട്ടൽ മെയ്ഫെയർ, ഹോട്ടൽ സ്വോസ്തി പ്ലാസ എന്നിങ്ങനെ നിരവധി നല്ല ഹോട്ടലുകളുണ്ട്. വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രങ്ങളിൽ സംസ്ഥാനത്തുടനീളമുള്ള ഒഡീഷ ടൂറിസം ഡെവലപ്മെന്റ് കോർപ്പറേഷൻ ഹോട്ടലുകളിൽ നിങ്ങൾക്ക് മാന്യമായ താമസസൗകര്യവും ലഭിക്കും. ചെറിയ പട്ടണങ്ങളിൽ, ഫോറസ്റ്റ് ബംഗ്ലാവുകളിലോ ഇൻസ്പെക്ഷൻ ബംഗ്ലാവുകളിലോ താമസിക്കാൻ ശ്രമിക്കുക. കൂടുതലും സർക്കാർ ഉദ്യോഗസ്ഥർക്ക് പര്യടനത്തിന് വേണ്ടി പ്രവർത്തിക്കുന്നു, എന്നാൽ ഒഴിഞ്ഞുകിടക്കുമ്പോൾ മറ്റുള്ളവർക്ക് നൽകുന്നു. ==സുരക്ഷിതമായിരിക്കുക== {{Cautionbox|ഒഡീഷയിലെ ഗോത്രവർഗ മേഖലകൾ സന്ദർശിക്കുമ്പോൾ വിദേശ വിനോദസഞ്ചാരികളും ഗവേഷകരും സുരക്ഷാ-ഭരണപരമായ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങൾ കർശനമായി പാലിക്കേണ്ടതാണ്.}} ഈ പ്രദേശത്ത് കൊതുകുകളുടെ ശല്യം കൂടുതലായതിനാൽ, കീട വികർഷണി സ്പ്രേകളും കൊതുകുത്തികളും കൈയിൽ കരുതുക. കൂടാതെ, മലേറിയ പ്രതിരോധ മരുന്നുകളെക്കുറിച്ച് മുൻകൂട്ടി വൈദ്യോപദേശം തേടുകയും വേണം. ഒഴിഞ്ഞ പ്രദേശങ്ങളിലോ കടൽത്തീരങ്ങളിലോ രാത്രി വൈകി ഒറ്റയ്ക്ക് പോകുന്നത് അഭികാമ്യമല്ല. കൂടെ ഒരു പ്രാദേശിക ടൂർ ഗൈഡിനെ കരുതുന്നത് നന്നായിരിക്കും. ഒഡീഷയുടെ തീരപ്രദേശങ്ങളിൽ ചുഴലിക്കാറ്റുകൾ ഉണ്ടാകാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. മെയ് മുതൽ നവംബർ വരെയുള്ള മാസങ്ങളിലാണ് ഇതിനുള്ള സാധ്യത ഏറ്റവും കൂടുതൽ. ==അടുത്ത യാത്ര== {{IsPartOf|ഇന്ത്യ}} [[വർഗ്ഗം:States and Provinces]] {{IsPartOf|കിഴക്കൻ ഇന്ത്യ}} 69yidj3gc65j01lqbabxhb2o4s7ikta 9577 9576 2026-10-26T11:08:26Z Sree1959 19 ബന്ധപ്പെടുക എന്ന തലക്കെട്ടിൽ വിവരങ്ങൾ നൽകി 9577 wikitext text/x-wiki {{Pagebanner|Odisha_banner.jpg|pgname=ഒഡീഷ}} ''''ഒഡീഷ'''' ([[ഒഡിയ വാക്യസമുച്ചയം|ഒഡിയ]]: '''ଓଡ଼ିଶା''') ('''Oṛiśā'''), മുൻപ് '''ഒറീസ'''' എന്ന് അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന, [[കിഴക്കൻ ഇന്ത്യ|കിഴക്കൻ ഇന്ത്യയിലെ]] ഒരു സംസ്ഥാനമാണ്. ==പ്രദേശങ്ങൾ== {{mapshape|type=geoshape|fill={{StdColor|t1}}|title=[[വടക്കൻ തീരം (ഒഡീഷ)|വടക്കൻ തീരം]]|wikidata=Q2022279,Q685638,Q2299172,Q971581,Q2022256,Q2087771}} {{Regionlist | regionmap=Odisha Wikivoyage map.png | regionmapsize=450px | regionInteractiveMap=map1 |region1name=[[വടക്കൻ തീരം (ഒഡീഷ)|വടക്കൻ തീരം]] |region1color={{StdColor|t1}} |region1items= |region1description=ഫലഭൂയിഷ്ഠമായ ഭൂമി, മത്സ്യബന്ധനം, തുറമുഖങ്ങൾ, മണൽ നിറഞ്ഞ കടൽത്തീരങ്ങൾ |region2name=[[തെക്കൻ തീരം (ഒഡീഷ)|തെക്കൻ തീരം]] |region2color={{StdColor|t2}} |region2items= |region2description=ഒഡീഷയിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ സന്ദർശകർ എത്തുന്ന പ്രദേശം. തലസ്ഥാനമായ ഭുവനേശ്വർ, ചിലിക്ക തടാകം, ജഗന്നാഥ ക്ഷേത്രം, കൊണാർക്ക് സൂര്യക്ഷേത്രം, മനോഹരമായ കടൽത്തീരങ്ങൾ എന്നിവ ഇവിടെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. |region3name=[[വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഒഡീഷ]] |region3color={{StdColor|t3}} |region3items= |region3description=ഉരുളുന്ന കുന്നുകൾ, ഖനനം, വ്യവസായം |region4name=[[തെക്കൻ ഒഡീഷ]] |region4color={{StdColor|t4}} |region4items= |region4description=കിഴക്കൻ ഘട്ടങ്ങൾ, ഇടതൂർന്ന വനങ്ങൾ, തദ്ദേശീയ ഗോത്രവിഭാഗങ്ങൾ, മലയോര വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രങ്ങൾ }} {{mapshape|type=geoshape|fill={{StdColor|t2}}|title=[[തെക്കൻ തീരപ്രദേശം (ഒഡീഷ)|തെക്കൻ തീരപ്രദേശം]]|wikidata=Q1817158,Q662818,Q2367388,Q776213}} {{mapshape|type=geoshape|fill={{StdColor|t3}}|title=[[വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഒഡീഷ]]|wikidata=Q1914546,Q2085428,Q2296047,Q569181,Q1267306,Q2269639,Q1772807,Q1473957,Q808140,Q804642,Q1810550,Q1948389,Q2363639}} {{mapshape|type=geoshape|fill={{StdColor|t4}}|title=[[തെക്കൻ ഒഡീഷ]]|wikidata=Q2085500,Q1876588,Q2396798,Q1947300,Q2577997,Q1947292,Q5122619 }} ===ജില്ലകൾ=== ==നഗരങ്ങൾ== [[പ്രമാണം:Jagannath Temple, Puri 04.jpg|thumb|പുരി ജഗന്നാഥ ക്ഷേത്രം]] {{mapframe}} <!--നഗരങ്ങളുടെയും മറ്റ് ലക്ഷ്യസ്ഥാനങ്ങളുടെയും പട്ടികയിൽ പരമാവധി 9 ഇനങ്ങൾ മാത്രമേ അനുവദിക്കൂ. നിർദ്ദിഷ്ട മാറ്റങ്ങളെക്കുറിച്ച് ആദ്യം ഈ പേജിന്റെ സംവാദ താളിൽ (talk page) ചർച്ച ചെയ്യുക.--> * {{marker|type=city|name=[[ഭുവനേശ്വർ]]|wikidata=Q171771}} &mdash; സംസ്ഥാന തലസ്ഥാനം; ഗതാഗത, വിദ്യാഭ്യാസ കേന്ദ്രം * {{marker|type=city|name=[[ബ്രഹ്മപുർ]]|wikidata=Q860210}} (ബെർഹാംപുർ) &mdash; 'സിൽക്ക് സിറ്റി' (പട്ടുനൂൽ നഗരം) എന്നറിയപ്പെടുന്നു * {{marker|type=city|name=[[കട്ടക്ക്]]|wikidata=Q207324}} &mdash; ഒഡീഷയുടെ മുൻ തലസ്ഥാനം; ഭുവനേശ്വറിന്റെ ഇരട്ട നഗരം * {{marker|type=city|name=[[കൊരാപുട്ട്]]|wikidata=Q2090260}} &mdash; മനോഹരമായ കുന്നുകൾ, പച്ചപിടിച്ച വനങ്ങൾ, വളഞ്ഞുപുളഞ്ഞൊഴുകുന്ന അരുവികൾ, വൈവിധ്യമാർന്ന വന്യജീവികൾ, സമ്പന്നമായ ഗോത്രജീവിതം എന്നിവയാൽ സമ്പന്നം * {{marker|type=city|name=[[പാരാദീപ്]]|wikidata=Q2726083}} &mdash; തുറമുഖ നഗരം * {{marker|type=city|name=[[പുരി]]|wikidata=Q207799}} (ജഗന്നാഥ പുരി) &mdash; ജഗന്നാഥ ക്ഷേത്രത്തിനും സജീവമായ കടൽത്തീരത്തിനും പേരുകേട്ട സ്ഥലം; സംസ്ഥാനത്തെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായ വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രം * {{marker|type=city|name=[[റൂർക്കേല]]|wikidata=Q1012706}} &mdash; ഒഡീഷയിലെ ഏറ്റവും വലിയ നഗരങ്ങളിലൊന്ന്; 'സ്റ്റീൽ സിറ്റി' (ഉരുക്ക് നഗരം) എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു * {{marker|type=city|name=[[സംബാൽപുർ]]|wikidata=Q876483}} &mdash; പടിഞ്ഞാറൻ ഒഡീഷയിലെ ഏറ്റവും വലിയ നഗരം ==മറ്റു ലക്ഷ്യസ്ഥാനങ്ങൾ== <!--നഗരങ്ങളുടെയും മറ്റ് ലക്ഷ്യസ്ഥാനങ്ങളുടെയും പട്ടികയിൽ പരമാവധി 9 ഇനങ്ങൾ മാത്രമേ ഉൾപ്പെടുത്താവൂ. വരുത്താൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്ന മാറ്റങ്ങളെക്കുറിച്ച് ആദ്യം ഈ പേജിന്റെ സംവാദ താളിൽ (talk page) ചർച്ച ചെയ്യുക.--> * {{marker|type=other|name=[[ഭീതർകണിക ദേശീയോദ്യാനം]]|wikidata=Q2580141}} &mdash; കണ്ടൽക്കാടുകളുള്ള തണ്ണീർത്തട ഉദ്യാനം * {{marker|type=other|name=[[ചിലിക്ക തടാകം]]|wikidata=Q2047322}} &mdash; ഇന്ത്യയിലെ രണ്ടാമത്തെ വലിയ തടാകം; ദേശാടന പക്ഷികളുടെ പ്രധാന സങ്കേതം. കടലാമകളും ഡോൾഫിനുകളും ഇവിടെ കാണപ്പെടുന്നു. * {{marker|type=other|name=[[സിംലിപാൽ ദേശീയോദ്യാനം]]|wikidata=Q61529}} &mdash; വടക്കൻ ഒഡീഷയിലുള്ള ഒരു വലിയ വന്യജീവി സങ്കേതം. കടുവകളും ആനകളും ഇവിടെ വസിക്കുന്നു. * {{marker|type=other|name=[[ഡയമണ്ട് ട്രയാംഗിൾ (ഒഡീഷ)|ഡയമണ്ട് ട്രയാംഗിൾ]]|wikidata=Q123243938}} &mdash; ലളിത്ഗിരി, രത്നഗിരി, ഉദയഗിരി എന്നിവിടങ്ങളിലെ ബുദ്ധമത പൈതൃക കേന്ദ്രങ്ങൾ * {{marker|type=other|name=[[ഗോപാൽപൂർ]]|wikidata=Q1747725}} &mdash; ബീച്ച് റിസോർട്ട് * {{marker|type=other|name=[[സുനാബെഡ]]|wikidata=Q2726065}} &mdash; ഒഡീഷയുടെ കാശ്മീർ ==മനസ്സിലാക്കുക== ബംഗാൾ ഉൾക്കടലിനോട് ചേർന്നുകിടക്കുന്ന ഒരു തീരദേശ സംസ്ഥാനമാണ് ഒഡീഷ. കടലിനോട് ചേർന്നുകിടക്കുന്ന കിഴക്കൻ മേഖല കൂടുതൽ സമൃദ്ധമാണ്. ഇവിടെ നിരവധി വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രങ്ങളും മതപരമായ സ്ഥലങ്ങളും സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. പടിഞ്ഞാറൻ മേഖല കുന്നുകളും വനങ്ങളും നിറഞ്ഞതും, പലപ്പോഴും വരൾച്ചയ്ക്ക് സാധ്യതയുള്ളതുമായ പ്രദേശമാണ്. ഇതൊരു പ്രധാനപ്പെട്ട ആദിവാസി മേഖല കൂടിയാണ്. എന്നിരുന്നാലും, സംസ്ഥാനത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറൻ ഭാഗങ്ങളിൽ വൻതോതിൽ ഇരുമ്പയിരും മറ്റ് ധാതുവിഭവങ്ങളും അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. സാംസ്കാരികമായി വളരെ സമ്പന്നമായ ഒരു സംസ്ഥാനമാണിത്. ഭുവനേശ്വർ-പുരി-കൊണാർക്ക് എന്നിവ ചേർന്ന 'ഗോൾഡൻ ട്രയാംഗിൾ' (സുവർണ്ണ ത്രികോണം) ഈ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ അഭിമാനമാണ്. ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ 'കലിംഗ' രാജ്യത്തിൽ നിന്നാണ് ഒഡീഷ രൂപപ്പെട്ടതെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. ഒഡിയ ഭാഷയുടെ ലിപി, ബ്രാഹ്മി ലിപിയിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിച്ച കലിംഗ ലിപിയിൽ നിന്നാണ് ഉരുത്തിരിഞ്ഞത്. ===സംസ്കാരം=== ഒഡീഷയിലെ ജനങ്ങൾ അവരുടെ ആതിഥ്യമര്യാദയ്ക്ക് പേരുകേട്ടവരാണ്. ഇവിടെ വലിയ തോതിലുള്ള വർഗീയ സംഘർഷങ്ങളൊന്നും ഒരിക്കലും ഉണ്ടായിട്ടില്ല. ഇവരുടെ സമൂഹം മറ്റ് സംസ്കാരങ്ങളോട് സഹിഷ്ണുതയും സ്വീകാര്യതയും പുലർത്തുന്ന ഒന്നാണ്. എന്നിരുന്നാലും, ചരിത്രപരവും സാമ്പത്തികവും രാഷ്ട്രീയവുമായ കാരണങ്ങളാൽ, ഒഡീഷ രാജ്യത്തിന്റെ മുഖ്യധാരയിൽ നിന്ന് ഒറ്റപ്പെട്ടുപോവുകയും, അവിടെയുള്ള പുരോഗതി പരിമിതമായി തുടരുകയും ചെയ്തു. ഇവിടുത്തെ ജനങ്ങൾ, പ്രത്യേകിച്ച് പടിഞ്ഞാറൻ മേഖലയിലെ ഗോത്രവർഗക്കാർ, വളരെ ലളിതമായ ജീവിതശൈലിയാണ് നയിക്കുന്നത്. നഗരജീവിതത്തെക്കുറിച്ചോ പുറംലോകത്തെക്കുറിച്ചോ അവർക്ക് വലിയ അറിവില്ല. == സംസാരഭാഷ == ഇവിടുത്തെ പ്രാദേശിക ഭാഷയാണ് [[ഒഡിയ വാക്യപുസ്തകം|'''ഒഡിയ''']] (ഇത് 'ഒറിയ' എന്നും എഴുതാറുണ്ട്). മിക്ക ഉത്തരേന്ത്യൻ ഭാഷകളെയും പോലെ ഇതൊരു ഇന്തോ-യൂറോപ്യൻ ഭാഷയാണ്. [[ബംഗാളി വാക്യപുസ്തകം|ബംഗാളിയുമായി]] ഇതിന് അടുത്ത ബന്ധമുണ്ട്. എത്രത്തോളമെന്നാൽ, ഈ രണ്ട് ഭാഷകൾ സംസാരിക്കുന്നവർക്കും പരസ്പരം കാര്യങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കാൻ സാധിക്കും. ഇവിടെ [[ഹിന്ദി വാക്യപുസ്തകം|ഹിന്ദിയും]] സംസാരിക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്. പലർക്കും ഇംഗ്ലീഷും മനസ്സിലാകും. വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രങ്ങളിൽ ബംഗാളി ഭാഷയും, തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഒഡീഷയിൽ [[തെലുങ്ക് വാക്യപുസ്തകം|തെലുങ്ക്]] ഭാഷയും വ്യാപകമായി സംസാരിക്കപ്പെടുന്നു. ==എത്തിച്ചേരുക== ===തീവണ്ടിയിൽ=== [[ഡൽഹി]], [[കൊൽക്കത്ത]], [[വിശാഖപട്ടണം]], [[ബെംഗളൂരു]], [[ഹൈദരാബാദ്]], [[ചെന്നൈ]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്ന് സ്ഥിരം ട്രെയിനുകളുണ്ട്. ===വിമാനത്തിൽ=== ഭുവനേശ്വർ നഗരമധ്യത്തിൽ ഒരു വിമാനത്താവളമുണ്ട് ({{IATA|BBI}}). പ്രധാനപ്പെട്ട എല്ലാ വിമാനക്കമ്പനികളും ഇവിടെ സർവീസുകൾ നടത്തുന്നുണ്ട്. കൊൽക്കത്ത, ഡൽഹി, മുംബൈ, ബെംഗളൂരു തുടങ്ങിയ പ്രധാന നഗരങ്ങളുമായി ഇവിടം മികച്ച രീതിയിൽ ബന്ധിപ്പിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ==ചുറ്റിക്കറങ്ങുക== ===ടാക്സിയിൽ=== *പ്രധാന നഗരങ്ങളിലും പട്ടണങ്ങളിലും ടാക്സികളോ വാടക കാറുകളോ ലഭ്യമാണ്. ===ഓട്ടോറിക്ഷയിൽ=== *സാധാരണ ടാക്സികളെ അപേക്ഷിച്ച് സ്വകാര്യ ഓട്ടോറിക്ഷകൾക്ക് ചെലവ് കുറവാണ്. എന്നാൽ, ഇതിൽ കയറുന്ന മറ്റുള്ളവരുമായി ചേർന്ന് തിങ്ങിഞെരുങ്ങി ഇരിക്കേണ്ടി വരും. ==ചുറ്റിക്കാണുക== ക്ഷേത്രങ്ങൾ, കടൽത്തീരങ്ങൾ, ചിലിക്ക തടാകം. പ്രകൃതിസ്‌നേഹികളുടെ പറുദീസയായ സിംലിപാൽ ദേശീയോദ്യാനം. ==ചെയ്യുക== ==വാങ്ങുക== ഒഡീഷ കരകൗശല വസ്തുക്കൾക്ക് പേരുകേട്ടതാണ്. കൈത്തറിയിൽ നെയ്ത പരുത്തി, പട്ട്, അല്ലെങ്കിൽ ടസ്സർ പട്ട് എന്നിവയിൽ തീർത്ത സംബാൽപുരി, കട്ടക്കി സാരികളിൽ പരമ്പരാഗത ഹിന്ദു, ബുദ്ധമത ശൈലിയിലുള്ള രൂപകല്പനകൾ കാണാം. കട്ടക്കിൽ വെള്ളിയിൽ തീർത്ത അതിസൂക്ഷ്മമായ അലങ്കാരപ്പണികൾ കാണാൻ സാധിക്കും. കൂടാതെ, പിച്ചളയിലും മറ്റ് ലോഹക്കമ്പികളിലും തീർത്ത ഗോത്രവിഭാഗങ്ങളുടെ മികച്ച കരകൗശല സൃഷ്ടികളും ഇവിടെയുണ്ട്. പനയോലയിലോ സംസ്കരിക്കാത്ത പട്ടുതുണിയിലോ വരയ്ക്കുന്ന പരമ്പരാഗത ചിത്രകലാരൂപമാണ് 'പട്ടചിത്ര'. ==കഴിക്കുക== {{see also|ദക്ഷിണേഷ്യൻ പാചകരീതി}} [[പ്രമാണം:Chennapoda.jpg|thumb|ഒഡീഷയിൽ നിന്നുള്ള, ചീസ് ഉപയോഗിച്ചുണ്ടാക്കുന്ന മധുരപലഹാരമായ ''ചെന്നപോഡ'']] ഒഡീഷയിലെ ഒരു സാധാരണ ഭക്ഷണക്രമത്തിൽ പ്രധാന വിഭവവും മധുരപലഹാരവും ഉൾപ്പെടുന്നു. പ്രഭാതഭക്ഷണമായി സാധാരണയായി റൊട്ടി, പൊറോട്ട തുടങ്ങിയവയും, ഉച്ചഭക്ഷണത്തിനും അത്താഴത്തിനും ചോറും പരിപ്പുകറിയുമാണ് കഴിക്കാറുള്ളത്. പ്രഭാതഭക്ഷണത്തിൽ 'ചൂഡ' (അവൽ), 'മുധി' (പൊരി) എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. ചൂഡ വറുത്തോ അല്ലെങ്കിൽ തൈര്, പഴം, പഞ്ചസാര എന്നിവ ചേർത്തോ (ഇതിനെ 'ചൂഡാ ദഹി' എന്ന് വിളിക്കുന്നു) കഴിക്കാം. വടക്കൻ ഒഡീഷയിൽ വളരെ പ്രചാരമുള്ള ഒരു ലഘുഭക്ഷണമാണ് മുധി. കൂടാതെ, വിവിധ തരം 'പിഠ'കളും (അടയോ പലഹാരമോ പോലുള്ള വിഭവങ്ങൾ) പ്രഭാതഭക്ഷണ മെനുവിൽ ഉണ്ടാകാറുണ്ട്. ഉച്ചഭക്ഷണത്തിലെ പ്രധാന വിഭവങ്ങളിൽ ഒന്നോ അതിലധികമോ കറികളും, പച്ചക്കറികളും, അച്ചാറുകളും ഉൾപ്പെടുന്നു. മധുരപലഹാരങ്ങളോടുള്ള പ്രത്യേക താൽപ്പര്യം കാരണം, ഭക്ഷണശേഷം ഒന്നിലധികം തരം മധുരപലഹാരങ്ങൾ ധാരാളമായി വിളമ്പാറുണ്ട്. പാൽ, 'ഛേന' (ഒരു തരം പനീർ/ചീസ്), തേങ്ങ, അരി, ഗോതമ്പ് മാവ് എന്നിവ ഉപയോഗിച്ചാണ് ഒഡീഷയിലെ മധുരപലഹാരങ്ങൾ പ്രധാനമായും തയ്യാറാക്കുന്നത്. 'ഛേന പോഡ' എന്നത് ചീസ് ഉപയോഗിച്ച് ഉണ്ടാക്കുന്ന, ഒഡീഷയുടെ തനതായ ഒരു മധുരപലഹാരമാണ്. ഒഡീഷയിൽ മാത്രം കാണപ്പെടുന്ന, തീർച്ചയായും രുചിച്ചുനോക്കേണ്ട ഒന്നാണിത്. റോഡരികിലെ ചെറിയ ഭക്ഷണശാലകളിൽ (ധാബകളിൽ) നിന്നോ ലഘുഭക്ഷണ കടകളിൽ നിന്നോ 'രസഗുല്ല' കഴിച്ചുനോക്കാവുന്നതാണ്. അതുപോലെ, പുതുതായി തയ്യാറാക്കിയ ചീസ്, റവ (അല്ലെങ്കിൽ അരിപ്പൊടി), ഏലയ്ക്ക, നെയ്യ്, ഉണങ്ങിയ പഴങ്ങൾ, പരിപ്പുവർഗ്ഗങ്ങൾ എന്നിവ ചേർത്തുണ്ടാക്കുന്ന 'ഛേന പോഡ' എന്ന പരമ്പരാഗത മധുരപലഹാരവും രുചിച്ചുനോക്കൂ. നിങ്ങൾക്ക് എരിവുള്ള ഭക്ഷണങ്ങൾ ഇഷ്ടമാണെങ്കിൽ, ഒഡീഷയിലെ തനതായ കടൽ വിഭവങ്ങളും (പ്രത്യേക സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങൾ ചേർത്ത് തയ്യാറാക്കുന്ന മത്സ്യം, ടൈഗർ പ്രോൺസ്, ഞണ്ട് കറി തുടങ്ങിയവ) പരീക്ഷിക്കാവുന്നതാണ്. ==കുടിക്കുക== ഇളനീരും കരിമ്പ് നീരും പ്രചാരത്തിലുണ്ട്. പ്രാദേശിക മദ്യപാനീയങ്ങളെ 'മാഡ' എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ഉഷ്ണമേഖലാ പഴങ്ങളിൽ നിന്നും ധാന്യങ്ങളിൽ നിന്നും ഉണ്ടാക്കുന്ന പലതരം 'മാഡ'കൾ ഇവിടെയുണ്ട്. ==ഉറങ്ങുക== ഭുവനേശ്വറിൽ ട്രൈഡൻ്റ് ഹിൽട്ടൺ, ഹോട്ടൽ മെയ്ഫെയർ, ഹോട്ടൽ സ്വോസ്തി പ്ലാസ എന്നിങ്ങനെ നിരവധി നല്ല ഹോട്ടലുകളുണ്ട്. വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രങ്ങളിൽ സംസ്ഥാനത്തുടനീളമുള്ള ഒഡീഷ ടൂറിസം ഡെവലപ്മെന്റ് കോർപ്പറേഷൻ ഹോട്ടലുകളിൽ നിങ്ങൾക്ക് മാന്യമായ താമസസൗകര്യവും ലഭിക്കും. ചെറിയ പട്ടണങ്ങളിൽ, ഫോറസ്റ്റ് ബംഗ്ലാവുകളിലോ ഇൻസ്പെക്ഷൻ ബംഗ്ലാവുകളിലോ താമസിക്കാൻ ശ്രമിക്കുക. കൂടുതലും സർക്കാർ ഉദ്യോഗസ്ഥർക്ക് പര്യടനത്തിന് വേണ്ടി പ്രവർത്തിക്കുന്നു, എന്നാൽ ഒഴിഞ്ഞുകിടക്കുമ്പോൾ മറ്റുള്ളവർക്ക് നൽകുന്നു. ==സുരക്ഷിതമായിരിക്കുക== {{Cautionbox|ഒഡീഷയിലെ ഗോത്രവർഗ മേഖലകൾ സന്ദർശിക്കുമ്പോൾ വിദേശ വിനോദസഞ്ചാരികളും ഗവേഷകരും സുരക്ഷാ-ഭരണപരമായ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങൾ കർശനമായി പാലിക്കേണ്ടതാണ്.}} ഈ പ്രദേശത്ത് കൊതുകുകളുടെ ശല്യം കൂടുതലായതിനാൽ, കീട വികർഷണി സ്പ്രേകളും കൊതുകുത്തികളും കൈയിൽ കരുതുക. കൂടാതെ, മലേറിയ പ്രതിരോധ മരുന്നുകളെക്കുറിച്ച് മുൻകൂട്ടി വൈദ്യോപദേശം തേടുകയും വേണം. ഒഴിഞ്ഞ പ്രദേശങ്ങളിലോ കടൽത്തീരങ്ങളിലോ രാത്രി വൈകി ഒറ്റയ്ക്ക് പോകുന്നത് അഭികാമ്യമല്ല. കൂടെ ഒരു പ്രാദേശിക ടൂർ ഗൈഡിനെ കരുതുന്നത് നന്നായിരിക്കും. ഒഡീഷയുടെ തീരപ്രദേശങ്ങളിൽ ചുഴലിക്കാറ്റുകൾ ഉണ്ടാകാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. മെയ് മുതൽ നവംബർ വരെയുള്ള മാസങ്ങളിലാണ് ഇതിനുള്ള സാധ്യത ഏറ്റവും കൂടുതൽ. ==ബന്ധപ്പെടുക== ഭുവനേശ്വർ, കട്ടക്ക്, പുരി തുടങ്ങിയ പ്രധാന വിനോദസഞ്ചാര നഗരങ്ങളിലെല്ലാം സൈബർ കഫേകളുണ്ട്. അവ കണ്ടെത്താൻ ഒട്ടും പ്രയാസമുണ്ടാകില്ല. മണിക്കൂറിന് 10 രൂപയോ അതിൽ കുറവോ മാത്രമാണ് നിരക്ക്. ==അടുത്ത യാത്ര== {{IsPartOf|ഇന്ത്യ}} [[വർഗ്ഗം:States and Provinces]] {{IsPartOf|കിഴക്കൻ ഇന്ത്യ}} s6cv16nm0ibdox84h86g5c4i5wzh1uk 9578 9577 2026-10-26T11:15:27Z Sree1959 19 വർഗ്ഗം ചേർത്തു 9578 wikitext text/x-wiki {{Pagebanner|Odisha_banner.jpg|pgname=ഒഡീഷ}} ''''ഒഡീഷ'''' ([[ഒഡിയ വാക്യസമുച്ചയം|ഒഡിയ]]: '''ଓଡ଼ିଶା''') ('''Oṛiśā'''), മുൻപ് '''ഒറീസ'''' എന്ന് അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന, [[കിഴക്കൻ ഇന്ത്യ|കിഴക്കൻ ഇന്ത്യയിലെ]] ഒരു സംസ്ഥാനമാണ്. ==പ്രദേശങ്ങൾ== {{mapshape|type=geoshape|fill={{StdColor|t1}}|title=[[വടക്കൻ തീരം (ഒഡീഷ)|വടക്കൻ തീരം]]|wikidata=Q2022279,Q685638,Q2299172,Q971581,Q2022256,Q2087771}} {{Regionlist | regionmap=Odisha Wikivoyage map.png | regionmapsize=450px | regionInteractiveMap=map1 |region1name=[[വടക്കൻ തീരം (ഒഡീഷ)|വടക്കൻ തീരം]] |region1color={{StdColor|t1}} |region1items= |region1description=ഫലഭൂയിഷ്ഠമായ ഭൂമി, മത്സ്യബന്ധനം, തുറമുഖങ്ങൾ, മണൽ നിറഞ്ഞ കടൽത്തീരങ്ങൾ |region2name=[[തെക്കൻ തീരം (ഒഡീഷ)|തെക്കൻ തീരം]] |region2color={{StdColor|t2}} |region2items= |region2description=ഒഡീഷയിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ സന്ദർശകർ എത്തുന്ന പ്രദേശം. തലസ്ഥാനമായ ഭുവനേശ്വർ, ചിലിക്ക തടാകം, ജഗന്നാഥ ക്ഷേത്രം, കൊണാർക്ക് സൂര്യക്ഷേത്രം, മനോഹരമായ കടൽത്തീരങ്ങൾ എന്നിവ ഇവിടെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. |region3name=[[വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഒഡീഷ]] |region3color={{StdColor|t3}} |region3items= |region3description=ഉരുളുന്ന കുന്നുകൾ, ഖനനം, വ്യവസായം |region4name=[[തെക്കൻ ഒഡീഷ]] |region4color={{StdColor|t4}} |region4items= |region4description=കിഴക്കൻ ഘട്ടങ്ങൾ, ഇടതൂർന്ന വനങ്ങൾ, തദ്ദേശീയ ഗോത്രവിഭാഗങ്ങൾ, മലയോര വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രങ്ങൾ }} {{mapshape|type=geoshape|fill={{StdColor|t2}}|title=[[തെക്കൻ തീരപ്രദേശം (ഒഡീഷ)|തെക്കൻ തീരപ്രദേശം]]|wikidata=Q1817158,Q662818,Q2367388,Q776213}} {{mapshape|type=geoshape|fill={{StdColor|t3}}|title=[[വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഒഡീഷ]]|wikidata=Q1914546,Q2085428,Q2296047,Q569181,Q1267306,Q2269639,Q1772807,Q1473957,Q808140,Q804642,Q1810550,Q1948389,Q2363639}} {{mapshape|type=geoshape|fill={{StdColor|t4}}|title=[[തെക്കൻ ഒഡീഷ]]|wikidata=Q2085500,Q1876588,Q2396798,Q1947300,Q2577997,Q1947292,Q5122619 }} ===ജില്ലകൾ=== ==നഗരങ്ങൾ== [[പ്രമാണം:Jagannath Temple, Puri 04.jpg|thumb|പുരി ജഗന്നാഥ ക്ഷേത്രം]] {{mapframe}} <!--നഗരങ്ങളുടെയും മറ്റ് ലക്ഷ്യസ്ഥാനങ്ങളുടെയും പട്ടികയിൽ പരമാവധി 9 ഇനങ്ങൾ മാത്രമേ അനുവദിക്കൂ. നിർദ്ദിഷ്ട മാറ്റങ്ങളെക്കുറിച്ച് ആദ്യം ഈ പേജിന്റെ സംവാദ താളിൽ (talk page) ചർച്ച ചെയ്യുക.--> * {{marker|type=city|name=[[ഭുവനേശ്വർ]]|wikidata=Q171771}} &mdash; സംസ്ഥാന തലസ്ഥാനം; ഗതാഗത, വിദ്യാഭ്യാസ കേന്ദ്രം * {{marker|type=city|name=[[ബ്രഹ്മപുർ]]|wikidata=Q860210}} (ബെർഹാംപുർ) &mdash; 'സിൽക്ക് സിറ്റി' (പട്ടുനൂൽ നഗരം) എന്നറിയപ്പെടുന്നു * {{marker|type=city|name=[[കട്ടക്ക്]]|wikidata=Q207324}} &mdash; ഒഡീഷയുടെ മുൻ തലസ്ഥാനം; ഭുവനേശ്വറിന്റെ ഇരട്ട നഗരം * {{marker|type=city|name=[[കൊരാപുട്ട്]]|wikidata=Q2090260}} &mdash; മനോഹരമായ കുന്നുകൾ, പച്ചപിടിച്ച വനങ്ങൾ, വളഞ്ഞുപുളഞ്ഞൊഴുകുന്ന അരുവികൾ, വൈവിധ്യമാർന്ന വന്യജീവികൾ, സമ്പന്നമായ ഗോത്രജീവിതം എന്നിവയാൽ സമ്പന്നം * {{marker|type=city|name=[[പാരാദീപ്]]|wikidata=Q2726083}} &mdash; തുറമുഖ നഗരം * {{marker|type=city|name=[[പുരി]]|wikidata=Q207799}} (ജഗന്നാഥ പുരി) &mdash; ജഗന്നാഥ ക്ഷേത്രത്തിനും സജീവമായ കടൽത്തീരത്തിനും പേരുകേട്ട സ്ഥലം; സംസ്ഥാനത്തെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായ വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രം * {{marker|type=city|name=[[റൂർക്കേല]]|wikidata=Q1012706}} &mdash; ഒഡീഷയിലെ ഏറ്റവും വലിയ നഗരങ്ങളിലൊന്ന്; 'സ്റ്റീൽ സിറ്റി' (ഉരുക്ക് നഗരം) എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു * {{marker|type=city|name=[[സംബാൽപുർ]]|wikidata=Q876483}} &mdash; പടിഞ്ഞാറൻ ഒഡീഷയിലെ ഏറ്റവും വലിയ നഗരം ==മറ്റു ലക്ഷ്യസ്ഥാനങ്ങൾ== <!--നഗരങ്ങളുടെയും മറ്റ് ലക്ഷ്യസ്ഥാനങ്ങളുടെയും പട്ടികയിൽ പരമാവധി 9 ഇനങ്ങൾ മാത്രമേ ഉൾപ്പെടുത്താവൂ. വരുത്താൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്ന മാറ്റങ്ങളെക്കുറിച്ച് ആദ്യം ഈ പേജിന്റെ സംവാദ താളിൽ (talk page) ചർച്ച ചെയ്യുക.--> * {{marker|type=other|name=[[ഭീതർകണിക ദേശീയോദ്യാനം]]|wikidata=Q2580141}} &mdash; കണ്ടൽക്കാടുകളുള്ള തണ്ണീർത്തട ഉദ്യാനം * {{marker|type=other|name=[[ചിലിക്ക തടാകം]]|wikidata=Q2047322}} &mdash; ഇന്ത്യയിലെ രണ്ടാമത്തെ വലിയ തടാകം; ദേശാടന പക്ഷികളുടെ പ്രധാന സങ്കേതം. കടലാമകളും ഡോൾഫിനുകളും ഇവിടെ കാണപ്പെടുന്നു. * {{marker|type=other|name=[[സിംലിപാൽ ദേശീയോദ്യാനം]]|wikidata=Q61529}} &mdash; വടക്കൻ ഒഡീഷയിലുള്ള ഒരു വലിയ വന്യജീവി സങ്കേതം. കടുവകളും ആനകളും ഇവിടെ വസിക്കുന്നു. * {{marker|type=other|name=[[ഡയമണ്ട് ട്രയാംഗിൾ (ഒഡീഷ)|ഡയമണ്ട് ട്രയാംഗിൾ]]|wikidata=Q123243938}} &mdash; ലളിത്ഗിരി, രത്നഗിരി, ഉദയഗിരി എന്നിവിടങ്ങളിലെ ബുദ്ധമത പൈതൃക കേന്ദ്രങ്ങൾ * {{marker|type=other|name=[[ഗോപാൽപൂർ]]|wikidata=Q1747725}} &mdash; ബീച്ച് റിസോർട്ട് * {{marker|type=other|name=[[സുനാബെഡ]]|wikidata=Q2726065}} &mdash; ഒഡീഷയുടെ കാശ്മീർ ==മനസ്സിലാക്കുക== ബംഗാൾ ഉൾക്കടലിനോട് ചേർന്നുകിടക്കുന്ന ഒരു തീരദേശ സംസ്ഥാനമാണ് ഒഡീഷ. കടലിനോട് ചേർന്നുകിടക്കുന്ന കിഴക്കൻ മേഖല കൂടുതൽ സമൃദ്ധമാണ്. ഇവിടെ നിരവധി വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രങ്ങളും മതപരമായ സ്ഥലങ്ങളും സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. പടിഞ്ഞാറൻ മേഖല കുന്നുകളും വനങ്ങളും നിറഞ്ഞതും, പലപ്പോഴും വരൾച്ചയ്ക്ക് സാധ്യതയുള്ളതുമായ പ്രദേശമാണ്. ഇതൊരു പ്രധാനപ്പെട്ട ആദിവാസി മേഖല കൂടിയാണ്. എന്നിരുന്നാലും, സംസ്ഥാനത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറൻ ഭാഗങ്ങളിൽ വൻതോതിൽ ഇരുമ്പയിരും മറ്റ് ധാതുവിഭവങ്ങളും അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. സാംസ്കാരികമായി വളരെ സമ്പന്നമായ ഒരു സംസ്ഥാനമാണിത്. ഭുവനേശ്വർ-പുരി-കൊണാർക്ക് എന്നിവ ചേർന്ന 'ഗോൾഡൻ ട്രയാംഗിൾ' (സുവർണ്ണ ത്രികോണം) ഈ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ അഭിമാനമാണ്. ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ 'കലിംഗ' രാജ്യത്തിൽ നിന്നാണ് ഒഡീഷ രൂപപ്പെട്ടതെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. ഒഡിയ ഭാഷയുടെ ലിപി, ബ്രാഹ്മി ലിപിയിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിച്ച കലിംഗ ലിപിയിൽ നിന്നാണ് ഉരുത്തിരിഞ്ഞത്. ===സംസ്കാരം=== ഒഡീഷയിലെ ജനങ്ങൾ അവരുടെ ആതിഥ്യമര്യാദയ്ക്ക് പേരുകേട്ടവരാണ്. ഇവിടെ വലിയ തോതിലുള്ള വർഗീയ സംഘർഷങ്ങളൊന്നും ഒരിക്കലും ഉണ്ടായിട്ടില്ല. ഇവരുടെ സമൂഹം മറ്റ് സംസ്കാരങ്ങളോട് സഹിഷ്ണുതയും സ്വീകാര്യതയും പുലർത്തുന്ന ഒന്നാണ്. എന്നിരുന്നാലും, ചരിത്രപരവും സാമ്പത്തികവും രാഷ്ട്രീയവുമായ കാരണങ്ങളാൽ, ഒഡീഷ രാജ്യത്തിന്റെ മുഖ്യധാരയിൽ നിന്ന് ഒറ്റപ്പെട്ടുപോവുകയും, അവിടെയുള്ള പുരോഗതി പരിമിതമായി തുടരുകയും ചെയ്തു. ഇവിടുത്തെ ജനങ്ങൾ, പ്രത്യേകിച്ച് പടിഞ്ഞാറൻ മേഖലയിലെ ഗോത്രവർഗക്കാർ, വളരെ ലളിതമായ ജീവിതശൈലിയാണ് നയിക്കുന്നത്. നഗരജീവിതത്തെക്കുറിച്ചോ പുറംലോകത്തെക്കുറിച്ചോ അവർക്ക് വലിയ അറിവില്ല. == സംസാരഭാഷ == ഇവിടുത്തെ പ്രാദേശിക ഭാഷയാണ് [[ഒഡിയ വാക്യപുസ്തകം|'''ഒഡിയ''']] (ഇത് 'ഒറിയ' എന്നും എഴുതാറുണ്ട്). മിക്ക ഉത്തരേന്ത്യൻ ഭാഷകളെയും പോലെ ഇതൊരു ഇന്തോ-യൂറോപ്യൻ ഭാഷയാണ്. [[ബംഗാളി വാക്യപുസ്തകം|ബംഗാളിയുമായി]] ഇതിന് അടുത്ത ബന്ധമുണ്ട്. എത്രത്തോളമെന്നാൽ, ഈ രണ്ട് ഭാഷകൾ സംസാരിക്കുന്നവർക്കും പരസ്പരം കാര്യങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കാൻ സാധിക്കും. ഇവിടെ [[ഹിന്ദി വാക്യപുസ്തകം|ഹിന്ദിയും]] സംസാരിക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്. പലർക്കും ഇംഗ്ലീഷും മനസ്സിലാകും. വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രങ്ങളിൽ ബംഗാളി ഭാഷയും, തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഒഡീഷയിൽ [[തെലുങ്ക് വാക്യപുസ്തകം|തെലുങ്ക്]] ഭാഷയും വ്യാപകമായി സംസാരിക്കപ്പെടുന്നു. ==എത്തിച്ചേരുക== ===തീവണ്ടിയിൽ=== [[ഡൽഹി]], [[കൊൽക്കത്ത]], [[വിശാഖപട്ടണം]], [[ബെംഗളൂരു]], [[ഹൈദരാബാദ്]], [[ചെന്നൈ]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്ന് സ്ഥിരം ട്രെയിനുകളുണ്ട്. ===വിമാനത്തിൽ=== ഭുവനേശ്വർ നഗരമധ്യത്തിൽ ഒരു വിമാനത്താവളമുണ്ട് ({{IATA|BBI}}). പ്രധാനപ്പെട്ട എല്ലാ വിമാനക്കമ്പനികളും ഇവിടെ സർവീസുകൾ നടത്തുന്നുണ്ട്. കൊൽക്കത്ത, ഡൽഹി, മുംബൈ, ബെംഗളൂരു തുടങ്ങിയ പ്രധാന നഗരങ്ങളുമായി ഇവിടം മികച്ച രീതിയിൽ ബന്ധിപ്പിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ==ചുറ്റിക്കറങ്ങുക== ===ടാക്സിയിൽ=== *പ്രധാന നഗരങ്ങളിലും പട്ടണങ്ങളിലും ടാക്സികളോ വാടക കാറുകളോ ലഭ്യമാണ്. ===ഓട്ടോറിക്ഷയിൽ=== *സാധാരണ ടാക്സികളെ അപേക്ഷിച്ച് സ്വകാര്യ ഓട്ടോറിക്ഷകൾക്ക് ചെലവ് കുറവാണ്. എന്നാൽ, ഇതിൽ കയറുന്ന മറ്റുള്ളവരുമായി ചേർന്ന് തിങ്ങിഞെരുങ്ങി ഇരിക്കേണ്ടി വരും. ==ചുറ്റിക്കാണുക== ക്ഷേത്രങ്ങൾ, കടൽത്തീരങ്ങൾ, ചിലിക്ക തടാകം. പ്രകൃതിസ്‌നേഹികളുടെ പറുദീസയായ സിംലിപാൽ ദേശീയോദ്യാനം. ==ചെയ്യുക== ==വാങ്ങുക== ഒഡീഷ കരകൗശല വസ്തുക്കൾക്ക് പേരുകേട്ടതാണ്. കൈത്തറിയിൽ നെയ്ത പരുത്തി, പട്ട്, അല്ലെങ്കിൽ ടസ്സർ പട്ട് എന്നിവയിൽ തീർത്ത സംബാൽപുരി, കട്ടക്കി സാരികളിൽ പരമ്പരാഗത ഹിന്ദു, ബുദ്ധമത ശൈലിയിലുള്ള രൂപകല്പനകൾ കാണാം. കട്ടക്കിൽ വെള്ളിയിൽ തീർത്ത അതിസൂക്ഷ്മമായ അലങ്കാരപ്പണികൾ കാണാൻ സാധിക്കും. കൂടാതെ, പിച്ചളയിലും മറ്റ് ലോഹക്കമ്പികളിലും തീർത്ത ഗോത്രവിഭാഗങ്ങളുടെ മികച്ച കരകൗശല സൃഷ്ടികളും ഇവിടെയുണ്ട്. പനയോലയിലോ സംസ്കരിക്കാത്ത പട്ടുതുണിയിലോ വരയ്ക്കുന്ന പരമ്പരാഗത ചിത്രകലാരൂപമാണ് 'പട്ടചിത്ര'. ==കഴിക്കുക== {{see also|ദക്ഷിണേഷ്യൻ പാചകരീതി}} [[പ്രമാണം:Chennapoda.jpg|thumb|ഒഡീഷയിൽ നിന്നുള്ള, ചീസ് ഉപയോഗിച്ചുണ്ടാക്കുന്ന മധുരപലഹാരമായ ''ചെന്നപോഡ'']] ഒഡീഷയിലെ ഒരു സാധാരണ ഭക്ഷണക്രമത്തിൽ പ്രധാന വിഭവവും മധുരപലഹാരവും ഉൾപ്പെടുന്നു. പ്രഭാതഭക്ഷണമായി സാധാരണയായി റൊട്ടി, പൊറോട്ട തുടങ്ങിയവയും, ഉച്ചഭക്ഷണത്തിനും അത്താഴത്തിനും ചോറും പരിപ്പുകറിയുമാണ് കഴിക്കാറുള്ളത്. പ്രഭാതഭക്ഷണത്തിൽ 'ചൂഡ' (അവൽ), 'മുധി' (പൊരി) എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. ചൂഡ വറുത്തോ അല്ലെങ്കിൽ തൈര്, പഴം, പഞ്ചസാര എന്നിവ ചേർത്തോ (ഇതിനെ 'ചൂഡാ ദഹി' എന്ന് വിളിക്കുന്നു) കഴിക്കാം. വടക്കൻ ഒഡീഷയിൽ വളരെ പ്രചാരമുള്ള ഒരു ലഘുഭക്ഷണമാണ് മുധി. കൂടാതെ, വിവിധ തരം 'പിഠ'കളും (അടയോ പലഹാരമോ പോലുള്ള വിഭവങ്ങൾ) പ്രഭാതഭക്ഷണ മെനുവിൽ ഉണ്ടാകാറുണ്ട്. ഉച്ചഭക്ഷണത്തിലെ പ്രധാന വിഭവങ്ങളിൽ ഒന്നോ അതിലധികമോ കറികളും, പച്ചക്കറികളും, അച്ചാറുകളും ഉൾപ്പെടുന്നു. മധുരപലഹാരങ്ങളോടുള്ള പ്രത്യേക താൽപ്പര്യം കാരണം, ഭക്ഷണശേഷം ഒന്നിലധികം തരം മധുരപലഹാരങ്ങൾ ധാരാളമായി വിളമ്പാറുണ്ട്. പാൽ, 'ഛേന' (ഒരു തരം പനീർ/ചീസ്), തേങ്ങ, അരി, ഗോതമ്പ് മാവ് എന്നിവ ഉപയോഗിച്ചാണ് ഒഡീഷയിലെ മധുരപലഹാരങ്ങൾ പ്രധാനമായും തയ്യാറാക്കുന്നത്. 'ഛേന പോഡ' എന്നത് ചീസ് ഉപയോഗിച്ച് ഉണ്ടാക്കുന്ന, ഒഡീഷയുടെ തനതായ ഒരു മധുരപലഹാരമാണ്. ഒഡീഷയിൽ മാത്രം കാണപ്പെടുന്ന, തീർച്ചയായും രുചിച്ചുനോക്കേണ്ട ഒന്നാണിത്. റോഡരികിലെ ചെറിയ ഭക്ഷണശാലകളിൽ (ധാബകളിൽ) നിന്നോ ലഘുഭക്ഷണ കടകളിൽ നിന്നോ 'രസഗുല്ല' കഴിച്ചുനോക്കാവുന്നതാണ്. അതുപോലെ, പുതുതായി തയ്യാറാക്കിയ ചീസ്, റവ (അല്ലെങ്കിൽ അരിപ്പൊടി), ഏലയ്ക്ക, നെയ്യ്, ഉണങ്ങിയ പഴങ്ങൾ, പരിപ്പുവർഗ്ഗങ്ങൾ എന്നിവ ചേർത്തുണ്ടാക്കുന്ന 'ഛേന പോഡ' എന്ന പരമ്പരാഗത മധുരപലഹാരവും രുചിച്ചുനോക്കൂ. നിങ്ങൾക്ക് എരിവുള്ള ഭക്ഷണങ്ങൾ ഇഷ്ടമാണെങ്കിൽ, ഒഡീഷയിലെ തനതായ കടൽ വിഭവങ്ങളും (പ്രത്യേക സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങൾ ചേർത്ത് തയ്യാറാക്കുന്ന മത്സ്യം, ടൈഗർ പ്രോൺസ്, ഞണ്ട് കറി തുടങ്ങിയവ) പരീക്ഷിക്കാവുന്നതാണ്. ==കുടിക്കുക== ഇളനീരും കരിമ്പ് നീരും പ്രചാരത്തിലുണ്ട്. പ്രാദേശിക മദ്യപാനീയങ്ങളെ 'മാഡ' എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ഉഷ്ണമേഖലാ പഴങ്ങളിൽ നിന്നും ധാന്യങ്ങളിൽ നിന്നും ഉണ്ടാക്കുന്ന പലതരം 'മാഡ'കൾ ഇവിടെയുണ്ട്. ==ഉറങ്ങുക== ഭുവനേശ്വറിൽ ട്രൈഡൻ്റ് ഹിൽട്ടൺ, ഹോട്ടൽ മെയ്ഫെയർ, ഹോട്ടൽ സ്വോസ്തി പ്ലാസ എന്നിങ്ങനെ നിരവധി നല്ല ഹോട്ടലുകളുണ്ട്. വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രങ്ങളിൽ സംസ്ഥാനത്തുടനീളമുള്ള ഒഡീഷ ടൂറിസം ഡെവലപ്മെന്റ് കോർപ്പറേഷൻ ഹോട്ടലുകളിൽ നിങ്ങൾക്ക് മാന്യമായ താമസസൗകര്യവും ലഭിക്കും. ചെറിയ പട്ടണങ്ങളിൽ, ഫോറസ്റ്റ് ബംഗ്ലാവുകളിലോ ഇൻസ്പെക്ഷൻ ബംഗ്ലാവുകളിലോ താമസിക്കാൻ ശ്രമിക്കുക. കൂടുതലും സർക്കാർ ഉദ്യോഗസ്ഥർക്ക് പര്യടനത്തിന് വേണ്ടി പ്രവർത്തിക്കുന്നു, എന്നാൽ ഒഴിഞ്ഞുകിടക്കുമ്പോൾ മറ്റുള്ളവർക്ക് നൽകുന്നു. ==സുരക്ഷിതമായിരിക്കുക== {{Cautionbox|ഒഡീഷയിലെ ഗോത്രവർഗ മേഖലകൾ സന്ദർശിക്കുമ്പോൾ വിദേശ വിനോദസഞ്ചാരികളും ഗവേഷകരും സുരക്ഷാ-ഭരണപരമായ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങൾ കർശനമായി പാലിക്കേണ്ടതാണ്.}} ഈ പ്രദേശത്ത് കൊതുകുകളുടെ ശല്യം കൂടുതലായതിനാൽ, കീട വികർഷണി സ്പ്രേകളും കൊതുകുത്തികളും കൈയിൽ കരുതുക. കൂടാതെ, മലേറിയ പ്രതിരോധ മരുന്നുകളെക്കുറിച്ച് മുൻകൂട്ടി വൈദ്യോപദേശം തേടുകയും വേണം. ഒഴിഞ്ഞ പ്രദേശങ്ങളിലോ കടൽത്തീരങ്ങളിലോ രാത്രി വൈകി ഒറ്റയ്ക്ക് പോകുന്നത് അഭികാമ്യമല്ല. കൂടെ ഒരു പ്രാദേശിക ടൂർ ഗൈഡിനെ കരുതുന്നത് നന്നായിരിക്കും. ഒഡീഷയുടെ തീരപ്രദേശങ്ങളിൽ ചുഴലിക്കാറ്റുകൾ ഉണ്ടാകാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. മെയ് മുതൽ നവംബർ വരെയുള്ള മാസങ്ങളിലാണ് ഇതിനുള്ള സാധ്യത ഏറ്റവും കൂടുതൽ. ==ബന്ധപ്പെടുക== ഭുവനേശ്വർ, കട്ടക്ക്, പുരി തുടങ്ങിയ പ്രധാന വിനോദസഞ്ചാര നഗരങ്ങളിലെല്ലാം സൈബർ കഫേകളുണ്ട്. അവ കണ്ടെത്താൻ ഒട്ടും പ്രയാസമുണ്ടാകില്ല. മണിക്കൂറിന് 10 രൂപയോ അതിൽ കുറവോ മാത്രമാണ് നിരക്ക്. ==അടുത്ത യാത്ര== [[വർഗ്ഗം:കിഴക്കേ ഇന്ത്യ]] {{IsPartOf|കിഴക്കൻ ഇന്ത്യ}} b3f391uhbc46ykb63yf8bzafzxgfosn 0 846 9548 9421 2026-10-25T18:58:21Z Vis M 49 + {{IsPartOf|കേരളം}} 9548 wikitext text/x-wiki {{Pagebanner|WV banner Malabar Paddy in Wayanadan.jpg}} കേരളത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്തുള്ള പ്രദേശത്തിന് പൊതുവേ പറയുന്ന പേരാണ് മലബാർ. ചരിത്രപരമായി സുഗന്ധവ്യഞ്ജന വ്യാപാരത്തിന്റെ പ്രധാന കേന്ദ്രമെന്ന നിലയിൽ പ്രശസ്തമായ പ്രദേശമാണിത്. വാസ്കോ‍ഡഗാമ ആദ്യമായി ഇന്ത്യയിൽ വന്നെത്തിയ തുറമുഖം ഇവിടെയായിരുന്നു. ==ജില്ലകൾ== കേരളത്തിന്റെ 5 ജില്ലകൾ ഉൾപ്പെടുന്ന പ്രദേശമാണിത്. {{Regionlist | region1name=[[കാസർഗോഡ് ജില്ല]] | region1color={{StdColor|t1}} | region1description= കേരളത്തിന്റെ വടക്കേയറ്റത്തുള്ള ജില്ല. കർണാടകസംസ്ഥാനമായി അതിർത്തി പങ്കിടുന്നു. സപ്തഭാഷാസംഗമഭൂമി. | region2name=[[കണ്ണൂർ ജില്ല]] | region2color={{StdColor|t2}} | region2description= | region3name=[[കോഴിക്കോട് ജില്ല]] | region3color={{StdColor|t3}} | region3description= | region4name=[[വയനാട് ജില്ല]] | region4color={{StdColor|t4}} | region4description= | region5name=[[മലപ്പുറം ജില്ല]] | region5color={{StdColor|t5}} | region5description= }} {{Mapshape|type=geoshape|fill={{StdColor|t1}}|name=[[കാസർഗോഡ് ജില്ല]]|wikidata=Q1419703}} {{Mapshape|type=geoshape|fill={{StdColor|t2}}|name=[[കണ്ണൂർ ജില്ല]]|wikidata=Q2980652}} {{Mapshape|type=geoshape|fill={{StdColor|t3}}|name=[[കോഴിക്കോട് ജില്ല]]|wikidata=Q1142979}} {{Mapshape|type=geoshape|fill={{StdColor|t4}}|name=[[വയനാട് ജില്ല]]|wikidata=Q1364427}} {{Mapshape|type=geoshape|fill={{StdColor|t5}}|name=[[മലപ്പുറം ജില്ല]]|wikidata=Q1030918}} ==നഗരങ്ങൾ== {{Mapframe}} മലബാറിലുള്ള പ്രധാന നഗരങ്ങൾ * {{Marker|type=city|name=[[ബേപ്പൂർ]]|wikidata=Q759539}} —1 കിലോമീറ്റർ നീളമുള്ള പുലിമുട്ട് ഇവിടെയുണ്ട്. അതിലൂടെ കടലിലേക്ക് നടക്കാം. * {{Marker|type=city|name=[[കൽപറ്റ]]|wikidata=Q911025}} — മേപ്പാടിയിലെ പ്രശസ്തമായ ചായകുടിക്കാം. * {{Marker|type=city|name=[[കണ്ണൂർ]]|wikidata=Q4789666}} — തെയ്യത്തിന്റെ നാട് * {{Marker|type=city|name=[[കാസർഗോഡ്]]|wikidata=Q317217}} — കാസർഗോഡ് ജില്ലയുടെ തലസ്ഥാനം. കോട്ടകൾ, ക്ഷേത്രങ്ങൾ, ബീച്ചുകൾ, തടാകങ്ങൾ തുടങ്ങിയവക്ക് പ്രസിദ്ധം. * {{Marker|type=city|name=[[കോട്ടക്കൽ]]|wikidata=Q6434267}} — ആയുർവേദ മരുന്നുകൾക്ക് പ്രശസ്തമായ കോട്ടയ്ക്കൽ വൈദ്യശാലയുടെ ആസ്ഥാനം. * {{Marker|type=city|name=[[കോഴിക്കോട്]]|wikidata=Q28729}} മലബാറിലെ ഏറ്റവും വലിയ നഗരം * {{Marker|type=city|name=[[പറശ്ശിനിക്കടവ്]]|wikidata=Q7136011}} — പ്രശസ്തമായ മുത്തപ്പൻ ക്ഷേത്രമുള്ള നഗരം. * {{Marker|type=city|name=[[തലശ്ശേരി]]|wikidata=Q367354}} — ഭംഗിയുള്ള ബീച്ചുകൾ. തലശ്ശേരി ബിരിയാണി. {{IsPartOf|കേരളം}} h889o9j87z6ggui8up0zw353zmq2yry 0 1081 9556 9544 2026-10-26T00:20:20Z Sree1959 19 പേജ്ബാനർ ചേർത്തു 9556 wikitext text/x-wiki {{Pagebanner|WV banner Thanjavur Bell tower.jpg|unesco=yes}} == ആമുഖം == [[ചെന്നൈ]]<nowiki/>യിൽ നിന്ന് 342 കിലോമീറ്റർ (213 മൈൽ) അകലെയുള്ള '''തമിഴ്‌നാട്ടിലെ''' ചോള '''കാലഘട്ടത്തിലെ''' ചരിത്രപ്രധാനമായ ഒരു നഗരമാണ് '''തഞ്ചാവൂർ.''' തമിഴ്‌നാടിൻ്റെ കളപ്പുരയും 'അരി പാത്രവും' കൂടിയാണിത്. == മനസ്സിലാക്കുക == ചോള സാമ്രാജ്യത്തിന്റെയും പിന്നീട് മറാത്തരുടെയും നായക്കുകളുടെയും പുരാതന തലസ്ഥാനമായി തഞ്ചാവൂർ ( ''തുഹ്നി-ജാ-വൂർ'' ) അഭിവൃദ്ധി പ്രാപിച്ചു 10 മുതൽ 14-ാം നൂറ്റാണ്ട് വരെ ചോളരുടെ കാലത്ത് തഞ്ചാവൂർ വളരെ പ്രശസ്തമായിരുന്നു. അത് വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെയും സംസ്കാരത്തിന്റെയും ഒരു പ്രധാന കേന്ദ്രമായി മാറി .തമിഴർ മഹാനായ രാജരാജൻ എന്ന് വിളിച്ചിരുന്ന രാജരാജ ചോളൻ ഒന്നാമന്റെയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ മകൻ രാജേന്ദ്ര ചോളൻ ഒന്നാമന്റെയും കാലത്ത് ചോള സാമ്രാജ്യം ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും ശക്തമായ സാമ്രാജ്യങ്ങളിലൊന്നായി വളർന്നു. രാജേന്ദ്ര ചോളൻ ഒന്നാമന്റെ കീഴിൽ, തലസ്ഥാനം തഞ്ചാവൂരിൽ നിന്ന് അടുത്തുള്ള ഗംഗൈകൊണ്ട ചോളപുരത്തേക്ക് മാറ്റി തഞ്ചാവൂരിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു സ്ഥലമാണ് രാജരാജ ചോളൻ ഒന്നാമൻ പണികഴിപ്പിച്ച ബൃഹദീശ്വര ക്ഷേത്രം. ഈ വലിയ ക്ഷേത്രം ഇന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.ദക്ഷിണേന്ത്യൻ ക്ഷേത്ര വാസ്തുവിദ്യയിലെ ഏറ്റവും മനോഹരമായ ശിൽപങ്ങളിൽ ഒന്നാണിത്. ചോള രാജ്യം ശ്രീലങ്കയിലേക്കും മലയ ദ്വീപസമൂഹത്തിലെ ചില ഭാഗങ്ങളിലേക്കും വ്യാപിച്ചതിന്റെ വിജയത്തിന്റെ ഓർമ്മയ്ക്കായി ഈ ക്ഷേത്രം എ.ഡി. 1011-ൽ പണികഴിപ്പിച്ചു. ഇന്ന് ഇത് ഒരു ലോക പൈതൃക സ്ഥലമാണ്. ഇന്നും തഞ്ചാവൂർ തമിഴ്‌നാടിന്റെ നെല്ലറയായി അറിയപ്പെടുന്നു. ഇത് തമിഴ്‌നാടിന്റെ സാംസ്കാരിക തലസ്ഥാനമായും അറിയപ്പെടുന്നു. ഇവിടെ സംസാരിക്കുന്ന തമിഴ് ഭാഷയുടെ രൂപം വളരെ ശുദ്ധമാണെന്നും പല ഭാഷാ പണ്ഡിതരും കരുതുന്നു. തഞ്ചാവൂർ ജില്ലയിൽ കാർഷിക മേഖലയാണ് കൂടുതലെങ്കിലും, പട്ടണം തന്നെ വൈവിധ്യപൂർണ്ണമാണ്, 75% ത്തിലധികം സാക്ഷരതാ നിരക്കും എല്ലാ മതങ്ങളുടെയും വൈവിധ്യമാർന്ന ജനവിഭാഗങ്ങളുമുണ്ട്. സമീപത്തുള്ള നിരവധി എഞ്ചിനീയറിംഗ് കോളേജുകളുടെ സാന്നിധ്യം തഞ്ചാവൂരിലെ വിദ്യാർത്ഥി ജനസംഖ്യ വർദ്ധിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. സ്വർണ്ണത്തകിടകളും രത്നങ്ങളും കൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച മനോഹരമായ ചിത്രങ്ങൾക്ക് തഞ്ചാവൂർ വളരെ പ്രശസ്തമാണ്. മാലിന്യം വലിച്ചെറിയുന്നതും കത്തിക്കുന്നതും വളരെ സാധാരണമാണ്. ദയവായി മുൻകരുതലുകൾ എടുക്കുക. == ചുറ്റിക്കറങ്ങാൻ == === വിമാനത്തിൽ === ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള വിമാനത്താവളം തിരുച്ചിറപ്പള്ളി അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളമാണ്.57 കിലോമീറ്റർ (35 മൈൽ) റോഡ് മാർഗം. ചെന്നൈയിൽ നിന്ന് നേരിട്ട് വിമാന സർവീസുകളുണ്ട്. === തീവണ്ടിയിൽ === ഇന്ത്യയിലെ മറ്റ് നഗരങ്ങളിൽ നിന്ന് ട്രെയിൻ വഴിയും തഞ്ചാവൂരിൽ എത്തിച്ചേരാം.തഞ്ചാവൂർ ജംഗ്ഷൻ ഇറങ്ങേണ്ട സ്റ്റേഷൻ ആണ്. [[ചെന്നൈ]] , [[ബെംഗളൂരു]] , [[മൈസൂരു|മൈസൂർ]] , [[കൊച്ചി/എറണാകുളം|എറണാകുളം]] , [[പാലക്കാട് ജില്ല|പാലക്കാട്]] , തൃശൂർ , കോയമ്പത്തൂർ , തിരുച്ചിറപ്പള്ളി , മധുര , ഈറോഡ് , സേലം , തിരുപ്പൂർ , തിരുനെൽവേലി , രാമേശ്വരം എന്നിവിടങ്ങളിലേക്ക് ദിവസേന ട്രെയിനുകളും തിരുച്ചെണ്ടൂർ , ഭുവനേശ്വർ , വാരണാസി , പ്രയാഗ്‌രാജ് , ജബൽപൂർ , വിജയവാഡ , വിജയനഗരം എന്നിവിടങ്ങളിലേക്കും എല്ലാ പ്രധാന നഗരങ്ങളിലേക്കും ആഴ്ചതോറുമുള്ള ട്രെയിനുകളും ഉണ്ട് . ട്രെയിൻ സമയക്രമീകരണത്തിനും ഓൺലൈൻ റിസർവേഷനുകൾക്കും IRCTC വെബ്‌സൈറ്റ് സന്ദർശിക്കുക. പുതിയ ബസ് സ്റ്റാൻഡിനേക്കാൾ പഴയ ബസ് സ്റ്റാൻഡിന് സമീപമാണ് സ്റ്റേഷൻ. rhqqfiflbqjzevlgt36ktuph0wv7v21 0 1082 9547 9524 2026-10-25T18:56:21Z Vis M 49 + {{IsPartOf|മലപ്പുറം ജില്ല}} 9547 wikitext text/x-wiki == ആമുഖം == കേരളത്തിലെ മലബാർ മേഖലയിലെ മലപ്പുറം ജില്ലയിലാണ് '''പെരിന്തൽമണ്ണ''' സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. കേരളത്തിലെ ആശുപത്രി നഗരം എന്നറിയപ്പെടുന്നത് പെരിന്തൽമണ്ണയാണ്. == മനസ്സിലാക്കാൻ == വള്ളുവനാട് രാജ്യത്തിന്റെ മുൻ തലസ്ഥാനമായിരുന്നു പെരിന്തൽമണ്ണ. 'പെരിൻ തള്ള്' എന്ന വാക്കിന്റെ അർത്ഥം മലയാളത്തിൽ 'വലിയ പോരാട്ടം' എന്നാണ്. == എത്തിച്ചേരാൻ == === വിമാനമാർഗ്ഗം === ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള വിമാനത്താവളം കാലിക്കട്ട് കൊണ്ടോട്ടിയിലെ അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളമാണ്. === റോഡു മാർഗ്ഗം === കോയമ്പത്തൂർ , പാലക്കാട് , കോഴിക്കോട് എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്ന് പെരിന്തൽമണ്ണയിലേക്ക് ബസ് ലഭ്യമാണ് . === തീവണ്ടി മാർഗ്ഗം === ഷൊർണൂരിൽ നിന്ന് സ്ലോ ട്രെയിനുകളും ലഭ്യമാണ് . അങ്ങാടിപ്പുറം റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനിൽ ഇറങ്ങുക. == ചുറ്റിക്കറങ്ങാൻ == ഓട്ടോറിക്ഷകളും ബസുകളും എളുപ്പത്തിൽ ലഭ്യമാണ്. == ചുറ്റിക്കാണാൻ == * '''അങ്ങാടിപ്പുറം:''' മലബാറിലെ ക്ഷേത്രനഗരം. എ.ഡി. 500 മുതൽ ബ്രിട്ടീഷ് കാലഘട്ടം വരെ നിലനിന്നിരുന്ന വള്ളുവനാടിന്റെ പഴയ തലസ്ഥാനമായിരുന്നു ഈ ചെറിയ പട്ടണം. ഈ പ്രദേശത്തിന്റെ തനതായ പച്ചപ്പ് നിറഞ്ഞ ഭൂപ്രകൃതിയാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. വള്ളുവനാട് രാജാക്കന്മാർ നിർമ്മിച്ച തിരുമാന്ധാംകുന്ന് ക്ഷേത്രത്തിൽ ഭഗവതി ദേവിയാണ് പ്രധാന ദേവത. * '''അരക്കുപറമ്പ് ക്ഷേത്രം ( 13 കിലോമീറ്റർ''' '''):''' താനാകുർശി നരസിംഹ ക്ഷേത്രം. * '''ദുർഗ്ഗ മഹാകാളി ക്ഷേത്രം:''' വാവാസ് മാളിന് സമീപം. * '''ഏലംകുളം മന:''' കേരളത്തിലെ പ്രശസ്ത രാഷ്ട്രീയ നേതാവായിരുന്ന ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാടിന്റെ ജന്മസ്ഥലം. * '''കൊടികുത്തിമല:''' സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് 2,000 അടി ഉയരത്തിൽ നില്കുുന്നു. * '''കുരിലുമല:'''. ബസ് സ്റ്റാൻഡിനടുത്തുള്ള ചെറിയൊരു കുന്ന്. * '''ഒലിങ്കാര:''' നീരുറവകളുള്ള കുന്ന്. * '''പാലൂർ കോട്ട:''' വെള്ളച്ചാട്ടം. * '''പാതൈക്കര:''' നിരവധി ക്ഷേത്രങ്ങളും പള്ളികളുമുള്ള പുരാതന ഗ്രാമം. * '''പൂന്താനം ഇല്ലം:''' കിഴാറ്റൂർ. നിലമ്പൂർ റോഡിലെ മനോഹരമായ നെൽവയലുകൾക്കിടയിൽ, കവി പൂന്താനത്തിന്റെ ചരിത്രപരമായ വീട്. * '''വല്യങ്ങാടി പള്ളി:''' മേഖലയിലെ ഏറ്റവും പഴക്കം ചെന്ന പള്ളി. * '''മുതുവാര മഹാവിഷ്ണു ക്ഷേത്രം:''' റെയിൽവേ ഗേറ്റ് 3 കിലോമീറ്റർ മാറി നില്കുന്നു {{IsPartOf|മലപ്പുറം ജില്ല}} 1aijmez0b8mk8ccj885bx39qfgy5wuw 9557 9547 2026-10-26T01:04:46Z Sree1959 19 പേജ് ബാനർ ചേർത്തു 9557 wikitext text/x-wiki {{Pagebanner|Perunthalmanna banner.png|pgname=}} == ആമുഖം == കേരളത്തിലെ മലബാർ മേഖലയിലെ മലപ്പുറം ജില്ലയിലാണ് '''പെരിന്തൽമണ്ണ''' സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. കേരളത്തിലെ ആശുപത്രി നഗരം എന്നറിയപ്പെടുന്നത് പെരിന്തൽമണ്ണയാണ്. == മനസ്സിലാക്കാൻ == വള്ളുവനാട് രാജ്യത്തിന്റെ മുൻ തലസ്ഥാനമായിരുന്നു പെരിന്തൽമണ്ണ. 'പെരിൻ തള്ള്' എന്ന വാക്കിന്റെ അർത്ഥം മലയാളത്തിൽ 'വലിയ പോരാട്ടം' എന്നാണ്. == എത്തിച്ചേരാൻ == === വിമാനമാർഗ്ഗം === ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള വിമാനത്താവളം കാലിക്കട്ട് കൊണ്ടോട്ടിയിലെ അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളമാണ്. === റോഡു മാർഗ്ഗം === കോയമ്പത്തൂർ , പാലക്കാട് , കോഴിക്കോട് എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്ന് പെരിന്തൽമണ്ണയിലേക്ക് ബസ് ലഭ്യമാണ് . === തീവണ്ടി മാർഗ്ഗം === ഷൊർണൂരിൽ നിന്ന് സ്ലോ ട്രെയിനുകളും ലഭ്യമാണ് . അങ്ങാടിപ്പുറം റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനിൽ ഇറങ്ങുക. == ചുറ്റിക്കറങ്ങാൻ == ഓട്ടോറിക്ഷകളും ബസുകളും എളുപ്പത്തിൽ ലഭ്യമാണ്. == ചുറ്റിക്കാണാൻ == * '''അങ്ങാടിപ്പുറം:''' മലബാറിലെ ക്ഷേത്രനഗരം. എ.ഡി. 500 മുതൽ ബ്രിട്ടീഷ് കാലഘട്ടം വരെ നിലനിന്നിരുന്ന വള്ളുവനാടിന്റെ പഴയ തലസ്ഥാനമായിരുന്നു ഈ ചെറിയ പട്ടണം. ഈ പ്രദേശത്തിന്റെ തനതായ പച്ചപ്പ് നിറഞ്ഞ ഭൂപ്രകൃതിയാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. വള്ളുവനാട് രാജാക്കന്മാർ നിർമ്മിച്ച തിരുമാന്ധാംകുന്ന് ക്ഷേത്രത്തിൽ ഭഗവതി ദേവിയാണ് പ്രധാന ദേവത. * '''അരക്കുപറമ്പ് ക്ഷേത്രം ( 13 കിലോമീറ്റർ''' '''):''' താനാകുർശി നരസിംഹ ക്ഷേത്രം. * '''ദുർഗ്ഗ മഹാകാളി ക്ഷേത്രം:''' വാവാസ് മാളിന് സമീപം. * '''ഏലംകുളം മന:''' കേരളത്തിലെ പ്രശസ്ത രാഷ്ട്രീയ നേതാവായിരുന്ന ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാടിന്റെ ജന്മസ്ഥലം. * '''കൊടികുത്തിമല:''' സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് 2,000 അടി ഉയരത്തിൽ നില്കുുന്നു. * '''കുരിലുമല:'''. ബസ് സ്റ്റാൻഡിനടുത്തുള്ള ചെറിയൊരു കുന്ന്. * '''ഒലിങ്കാര:''' നീരുറവകളുള്ള കുന്ന്. * '''പാലൂർ കോട്ട:''' വെള്ളച്ചാട്ടം. * '''പാതൈക്കര:''' നിരവധി ക്ഷേത്രങ്ങളും പള്ളികളുമുള്ള പുരാതന ഗ്രാമം. * '''പൂന്താനം ഇല്ലം:''' കിഴാറ്റൂർ. നിലമ്പൂർ റോഡിലെ മനോഹരമായ നെൽവയലുകൾക്കിടയിൽ, കവി പൂന്താനത്തിന്റെ ചരിത്രപരമായ വീട്. * '''വല്യങ്ങാടി പള്ളി:''' മേഖലയിലെ ഏറ്റവും പഴക്കം ചെന്ന പള്ളി. * '''മുതുവാര മഹാവിഷ്ണു ക്ഷേത്രം:''' റെയിൽവേ ഗേറ്റ് 3 കിലോമീറ്റർ മാറി നില്കുന്നു {{IsPartOf|മലപ്പുറം ജില്ല}} ibnuk52mg32wumver6pgp825vxmftcg 9558 9557 2026-10-26T01:06:19Z Sree1959 19 ചെറിയ തിരുത്ത് 9558 wikitext text/x-wiki {{Pagebanner||pgname=}} == ആമുഖം == കേരളത്തിലെ മലബാർ മേഖലയിലെ മലപ്പുറം ജില്ലയിലാണ് '''പെരിന്തൽമണ്ണ''' സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. കേരളത്തിലെ ആശുപത്രി നഗരം എന്നറിയപ്പെടുന്നത് പെരിന്തൽമണ്ണയാണ്. == മനസ്സിലാക്കാൻ == വള്ളുവനാട് രാജ്യത്തിന്റെ മുൻ തലസ്ഥാനമായിരുന്നു പെരിന്തൽമണ്ണ. 'പെരിൻ തള്ള്' എന്ന വാക്കിന്റെ അർത്ഥം മലയാളത്തിൽ 'വലിയ പോരാട്ടം' എന്നാണ്. == എത്തിച്ചേരാൻ == === വിമാനമാർഗ്ഗം === ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള വിമാനത്താവളം കാലിക്കട്ട് കൊണ്ടോട്ടിയിലെ അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളമാണ്. === റോഡു മാർഗ്ഗം === കോയമ്പത്തൂർ , പാലക്കാട് , കോഴിക്കോട് എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്ന് പെരിന്തൽമണ്ണയിലേക്ക് ബസ് ലഭ്യമാണ് . === തീവണ്ടി മാർഗ്ഗം === ഷൊർണൂരിൽ നിന്ന് സ്ലോ ട്രെയിനുകളും ലഭ്യമാണ് . അങ്ങാടിപ്പുറം റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനിൽ ഇറങ്ങുക. == ചുറ്റിക്കറങ്ങാൻ == ഓട്ടോറിക്ഷകളും ബസുകളും എളുപ്പത്തിൽ ലഭ്യമാണ്. == ചുറ്റിക്കാണാൻ == * '''അങ്ങാടിപ്പുറം:''' മലബാറിലെ ക്ഷേത്രനഗരം. എ.ഡി. 500 മുതൽ ബ്രിട്ടീഷ് കാലഘട്ടം വരെ നിലനിന്നിരുന്ന വള്ളുവനാടിന്റെ പഴയ തലസ്ഥാനമായിരുന്നു ഈ ചെറിയ പട്ടണം. ഈ പ്രദേശത്തിന്റെ തനതായ പച്ചപ്പ് നിറഞ്ഞ ഭൂപ്രകൃതിയാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. വള്ളുവനാട് രാജാക്കന്മാർ നിർമ്മിച്ച തിരുമാന്ധാംകുന്ന് ക്ഷേത്രത്തിൽ ഭഗവതി ദേവിയാണ് പ്രധാന ദേവത. * '''അരക്കുപറമ്പ് ക്ഷേത്രം ( 13 കിലോമീറ്റർ''' '''):''' താനാകുർശി നരസിംഹ ക്ഷേത്രം. * '''ദുർഗ്ഗ മഹാകാളി ക്ഷേത്രം:''' വാവാസ് മാളിന് സമീപം. * '''ഏലംകുളം മന:''' കേരളത്തിലെ പ്രശസ്ത രാഷ്ട്രീയ നേതാവായിരുന്ന ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാടിന്റെ ജന്മസ്ഥലം. * '''കൊടികുത്തിമല:''' സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് 2,000 അടി ഉയരത്തിൽ നില്കുുന്നു. * '''കുരിലുമല:'''. ബസ് സ്റ്റാൻഡിനടുത്തുള്ള ചെറിയൊരു കുന്ന്. * '''ഒലിങ്കാര:''' നീരുറവകളുള്ള കുന്ന്. * '''പാലൂർ കോട്ട:''' വെള്ളച്ചാട്ടം. * '''പാതൈക്കര:''' നിരവധി ക്ഷേത്രങ്ങളും പള്ളികളുമുള്ള പുരാതന ഗ്രാമം. * '''പൂന്താനം ഇല്ലം:''' കിഴാറ്റൂർ. നിലമ്പൂർ റോഡിലെ മനോഹരമായ നെൽവയലുകൾക്കിടയിൽ, കവി പൂന്താനത്തിന്റെ ചരിത്രപരമായ വീട്. * '''വല്യങ്ങാടി പള്ളി:''' മേഖലയിലെ ഏറ്റവും പഴക്കം ചെന്ന പള്ളി. * '''മുതുവാര മഹാവിഷ്ണു ക്ഷേത്രം:''' റെയിൽവേ ഗേറ്റ് 3 കിലോമീറ്റർ മാറി നില്കുന്നു {{IsPartOf|മലപ്പുറം ജില്ല}} 0oaksuwxel3kzj7m2t2gfhj1zdcwt6m 10 1083 9551 2026-10-25T19:20:05Z Vis M 49 '<includeonly>[[വർഗ്ഗം:ഫലകങ്ങൾ]]</includeonly>' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു 9551 wikitext text/x-wiki <includeonly>[[വർഗ്ഗം:ഫലകങ്ങൾ]]</includeonly> syan2a7axayde56ghwg023chhjen4gj 10 1084 9555 2026-10-25T19:27:52Z Vis M 49 '<includeonly>[[വർഗ്ഗം:ഫലകങ്ങൾ]]</includeonly>' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു 9555 wikitext text/x-wiki <includeonly>[[വർഗ്ഗം:ഫലകങ്ങൾ]]</includeonly> syan2a7axayde56ghwg023chhjen4gj